5 —
——
— 4 —————
—— r* urie. en n „ 4 4
“
—— 9 8
3 1 r—— 4
— 3. 3 3 4———
——

———y———————
Liber Bibliothecae Academicae publicae Senkenbergianae.„
Rep. 7. No,. ℳ. ₰
8
2ᷣ . 1 0. 1 ſ 4† 1 4 † . ' . . . 1 1 . 2 f 1 7 ſ. 5 4 6 — 1 — 4 4——— 2—— 1 * 1* 8. 5——.—*—————— r 2 92 8——* 8 2 L 3 4 2 —-—————— 8. 4 ——.———y——————*——8ͤ8ͤ8— d
A N

—
—

— —-————
1 S——
urdiiäim ugnlintione n mur genooncch Mabéun dadliger ununcoua alend rnlenataa en nntiabraläum nülwondeices pon mcnnrru,um. mritmins ad guukranapotck ä. mmerime: moltſo: rüünmn orauotem ſe mntinixerodlanimn nxrtmulenihominit vägnonn nafnion nagab ne kgunn. rnpibterer uccent, lünnn egrolerin,m mceictnsnoſ mamedllacddütrah aidemäöhn pl diha eperens, Rno oqponiaman
—
3 K
3 ——

OCTAXYIANVS CACHEF
RANVS AB OSASGG b LECTORI 8.D
—
X 7
„ͤ12 2
A aniaduerterem, operæprecium putaui, vt quemadmodum aliorum benatuum paſsim quaionum ac deciſionum volumina habentur, ita& aliquæ ſub ſacri Senatus Subalpini none res iudicatæ in publicum prodirent: quamobrem etſi me mi- nimum inter lureperits agnoſcam, attamen paucos hos caſus notare,& quaſi per indicem oſtendere curaui, vt abk doctiſsimis viris plenius, ac vberius ſcribẽdi in hac materia,& plu- res caſus, qui in hoc aditorio quotidie obuij fierent colligendi iter aditumq́; præberem. Atnon me latet mults ſtatim adfuturos, qui laborem hunc noſtrum, hanc induſtriam im- probabunt,& virulatis eorum linguis opus hoc noſtrum carpent, quòd ſcilicet ea, quæ antehac à doctiſsimi& longè me peritioribus viris Iureconſultis ſcripta ſunt, contineat, ac propterea tanquan infrugiferum nulliusq́; vtilitatis reijciendum eſſe coũtendent.Sæpe enim ita factum eſt, t multa ſcripta dum adhucin mentibus auctorum incluſa tenerentur, magnas ſui expectaiones concitarent, ſed perfecta tandem,& in publicum edita, longè tenuiorem, quam po concepta ſpe, gloriam conſecuta ſint: attamen conatus ipſe præcla⸗ rus eſt ab alijs iam tcta diligentius diſcutiendi. Non deerunt& alij, qui non ſenſum, ſed va- na nominum vocoula, attendentes, lucubrationes has noſtras obſoleto ſermone refertas, ac vti parum erudtas,& diſertas irridebunt. Nam, qui ſcribit, vt Diuus Hieronymus in⸗ quit in epiſtola adPræſidium,& in epiſtola contra Vigilantium in expoſitione Symboli, multos habeat iulices oportet, multorumq́; cenſuris ſe ſubmittere cogitur. Sed ſciant me non cum oratorilus, aut rethoricis, verùm cum legalis diſciplinæ Doctoribus loqui, in qua quidem diſcplina, in adducendis tot Doctorum teſtimonijs, commodè ſermonis ele⸗ gantia ſeruari non poteſt,& longè ſatius eſt tempus in rerum, quàm in verborum cogni- tione conſumer: imò ſtylo vſus ſum ſuſcepto inſtituto conformi, nec laborandum duxi adaltiorem,&grauiorem ſermonis elegantiam tendere, ne forte viris candidatis, ac pra⸗ gmaticis proper obſcuritatem,& mihi ob temporis diſpendium nocerem: huiuſmodi ve⸗ ro petulantia flenis hominibus ita mordentibus ſatis fuerit illud obijcere, quòd dici à Di- uo Hieronymo in præfatione prima Paralip ſolet: In publico rodentes detrahunt, quod in angulo libenter legunt. Omnes tamen rogatos eſſe velim, vt iuxta ſacram doctrinam nonprius temerè iudicent, quam ſcrutentur, intelligant, aut diſcernant:& ſi damnandum quicquam cognouerint, me viuum corrigant: non verdò mortuum iugulent. Has itaqus candide Lector laboris noſtri vigilias, quas belli tempore, dum animus meus ob varias ca⸗ lamitates hac& illac diſtrahebatur, ferè omnes congeſsi, placidè ſuſcipias, easq́; perlegas alias ſi Deus dabit,& plus ocij nactus fuero expectaturus: quòd ſi aliqua inculta,& parum
compta repereris,& non omnia, vt decet, digeſta videris, æqui boniq́; te conſulere rogo, quoniam ante tempus partum amicorum impulſu edidi, vt legiti- mum tempus non habueritiuxta illud, Nonum præ- matur inannums Vale:
6: àb OCTS⸗ — „— “ e f S de 8 4 6„ 8 1 4

——.,————
AD OCTAVIANVWM OSA.
SCVM S ECVNDVM SENAVS PEDE- HONTANI PRESIDEM, LAVDICI HONO rati Draconis in eo prætorio collegæ aarænᷣνsuara Carmen,
„V K ratio pullos nido cohibere vetuſto
am validos, aptosq; cito petere aſtra vo- lata 3 ⅜) cogit? adornatam, ac inſtructana Eche- neis ab ora
Soluere quis prohibet portuq́; euadere claſſem: Demißè nimium de te ſentire videris,
Octaui,ſi te pudor impedit, haud ſatis æqua
Et meritis indigna tul metuiſſe probabit Succeſſus, ſi ſtridentes in vela procellaa inkidiæ ſuperare times, fluctusq́; tumentes. Rumpe moras, pluteum plus ſat tua lima cecidit, Impatienq; domus merilò eſt tua virgo paternæ: Ipſe tuo caue ne decori, laud q́ tuorum,
Multorumq; vſu inuide, concire recuſaus Moorum muidiam: qruam latratibus acres Tam morſu inualidi ſuner ſine dentibus in te.
Eit optu hoc auctore ſuol præſide dignum,.
Vtie honoratis,& quod: ætoria ſumma Excipiant auidis vlnis, orala tanquam.
Aſt& eo vincent tua ſcria oracula priſca, Quod cæcis ibi ſunt non pca obducta tenebris⸗, Anc ipiti ſenſu, vix vllis vſius apta:
Cum tua nil penitus dubij,c curiqᷓ; relinquant. Quin etiam ẽ latebris illoru ſenſa recludant: Concilient, quæ fortè queu pugnantia credi
ludicibuaq viam monſtent xiantq́; perennem.
AD EVNDEM OCTAVIANVM D. OSASCI ROCHXEARAZzIICOMITEM, ET SENATVSDUISMON- tani ſecundum Piæſidem, Philibertus à Pingon Cuſiacenſiunßaro Sabaudiæ Referendarius,
X Vantum mœnia Culanenſiorum Delphinatis agri Papam Guidum
Tollunt, veridicæ notæ parentem,
Et dant Parthenopæa roſtra quantum
Afflicto anchora qui clientulorum.,
Nec non Grammatico Thomæ perito
Cauſas enucleare iudicati.
Et quicquid tribuit ſuo Boẽro
Prompto ſoluere diſputationes
Gallos Burdegalus remotus inter
Totum deferat id tibi, tuisq́;ʒ
Coctis dogmatibus magis reco ctis
Per deciſa tua hæc me& q́; tute Peʒ alpinus Oſaſce gens beata. Idem ad lectores. lura foro melias diſcuntur, vt arm per hoftes Certa magis quam quæ ficta pleſtra docet. Aecteum Demades fertur coluiſſe ribunal A tenebris robur qui pelopæa uum. Ad fora prompti igitur ſeges amplamentibus extat Non tibi.ſed vobis omne colonu habet. Vnum pro multis colite vno ſub ducivirtus Quiquam nec bene ſic auſus, Oſafus vt eſt.
PAMPHILI CARRANZAE
IVRISCONSVLTI.
Cilicet ẽ multis hominem quæ tollere pofſunt Re bus, in illuſtri ponitur illa loco: udicijs cohibere reos, frænare rebelles, Lapſantem placida ſuſtinuiſſe manu, nocuisq́; procul vires arcere potentum, lus demum trutina reddere cuiq; pari. kingitur hæc fœlix patria Cacheranus in ora Tantaq́; mortali laus ſatis eſſe poteſt. gic atriæ, iuxta. Regiq́; operatus, vtriq; &ruit,& officio gratus vtrumq; iuuat. Carctribus ſed enim virtus operoſa refractis, Vterius celerem promouet vſq; gradam. Froinde ſinum Aſtreæ laxat, legumq́; recludens Abata, ius turpi vendicat eeeſir luſtitiæ ium ſceptra gerit, ſacroq́; senatu Granaia praclarus munera præſes obit:
Commoda magna quidem, ſed paucis eommoda praſtat⸗ Atq; eadem breuibus interitura moris, Eruta dum priſcis prudentum oracula chartis Explicat,& pythio certius ore ſonat, Munere tum vero tali lætatur adauctus, Omnis in æternas orbis olympiadas. Tu varias age dum virtutes Lector ab vno Veraq; virtutis munia diſce viro. Eiuſdem Tetraftichon. Cæſarei quicquid numeroſa volumina iuris, Sanctaq; Pontificum dogmata quicquid habent, Sufficit aureolo Cacheranus id omne libello: Mille igitur codex vnicus iuſtar erit.
CINTHII IO. BAPTISTAE GXRALDI.
Vmplicito? opt as legum qui ſoluert nodos, Et clarum obſcuris addere poſſe iubar, Hec cape, quæ Oſoſci tribuit pia cura diſerti, Clamoſi vt tollat iurgia multa fori,
Intortos nexus ſtudio hic non deſide ſoluit, Hoc, nube in denſa quæ latuere, nitent, Ferlege, perlectu, dices, interprete tanto, lura ſuum tandem priſca habuiſſe decu. IOSEPHVS
. 4 ——— ——
.„. G——— ———————— ———
1 1 1 Le 6 zunttusnken gr 1 nunin muute b
Irndem
lultafmyriſ lham(ctnaaſta daenas lars debähhm Dunasicsi Daensonu NMevaaias
Bkütan riu dniincuüne Die tinulimm d ae lerrui li Kdunttinin uc 1 lieeceterni blirn na en
— d ——',ͤ———-
—
—
——

c,, 9 äerain 472
1 niea, naarruar 2 atumt
71
9,05480!
SClSMok. 1unac⸗
2
1. dleaeret. nevyr hrier faezernaco uuſt uui Dd ur.
ap anuuxet wlorg het.
ab uie iftu aclſcunch
42
cerroll erafs r Worſ, ralscheti rpun
uchu,
iaa
74 10
ro.. rafächor. mina ir Aqirbtiws ivllt Kran
d 4 dli eniter
ſaa, ,5
1O8SEPIVS MONlIARDVSIVRISCONS.
Vercellenſis legum ſtudiolis.
uiſquis eʒ infignem quem Laurea ſerta coronant, lweſtus Ariſtides fertur, ſed iuftior iile, Quem patris exornat vertice nata Des: Gloria, onſpicuum principis atq́; iubar. Inſano verſere foro, ſeu iurgia tractes, Domitius legum vertex: non impare ſiſtit Seu populis reddas ferrea iura ſedens, Auctor hic Oſaſcus cardine iura ſciens. Perlege, quæ ſanctus voluit, dixiti Senatus: ec memor actipias, atq́; imo pectore condan Dignius inuenies nil potuiſſe dari, Atacus, atst Minos, aut Rhadamantus eri.
Aequa lance ſuum pundunt vt quiſq; recepit, Qum grane iudicium fecerit ordo Patrum.
AD ASTENSES CIVES DE EODEM Prælſide Octauiano Cacherano incerti auctoris Carmen.
vm belli fureret rabies, turbataq; ferro Numine feliti poſtquam nunc redaita terris Tempora ſoliciti plena timoris erant: Pax peperit læios ad pia vota lares, Sanguine turbatas ſedes aſtræa reliqquit Paeatas repetit virgo iuſtiſsima ſedes Martis ab impuris cædibus exul agens: Fedarat Martis quas violenta lues, Omnia confuſo pendehant ordint rerum Præſidis Oſaſci multo conſcripta labore Indomitus poterat vincere iura furor: Iura dedit patria munera digna ſua: Squallida militiæ longos perpeſſa labores Tollite io, Ciues palmas vt Sparta Lycurgo Defleuit miſeros patria noſtra laret. Gaudet, ita Oſaſao nobilus aſta ſuo. Nomina denatorum nunc ſedentium in ampliſsimo ſacroq́; Senatu Pedemontano. D. Caßianus Puteus primus preſes 1 D. Amedæus de Ponte D. Octauianus Cacheranus ſecundus præſes aucior D. Honoratus Dragus D. Antoninus Theſaurus D. Palemon Cache ranus dehnatorei D. Carolus Malopera P. Chriſtophorus alphæus Aduocatus fiſcall generalir, D.luuenalis à Coſtafort loſeph Bar berius Capitaneus iuſtitiæ,& fiſcalis gene⸗ D.lacobus Curbius ralis. P.Cæſar Cambianus Narchetus dt Marcheto fiſcalis grneralis:
₰
Nos Fratet Angelus de Taurino Sacræ Theologiæ Profeſſorac officij Sanctæ Inquiſi. tionis in Ciuitate,& Dicæceſi Taurinen. Vicarius ſeu Viceinquiſitor, per præſentes con- cedimus liceèntiam,& facultatem impartimur illuſtri Domino Odtauiand Cacherano, lureconſulto,& IIluſtriſsimi Senatus Ducis noſtri Sabaudiæ præſidenti ſecundo, poſſe epus ſuum editum in lucem prodire, cum nihilin eo repertum pet nos ſit, quod Sanaæ Matris Eccleſiæ determinationi contrarierur. In quorum fidem his propria manu ſub- ſcripſimus. Dat. in Conuentii noſtzro Cheri)j, Die 26. Menſſis Maij, M. D. L. X X. Idem qui ſuprà Frater Angelus de Taurino Vicarius
Officialis Sanctæ Inquiſitionis.

———————— 1
— 4 1 4 ——————— 3
nta j Fn aenanc 4 1 uun mäucumm 2—
8 h
ncbu L lunhi 4.
miint 1
unach 29
d enad dea
fen. leseiſch dteis mahm 4 nuam p nunng nit 1 rl n tha
.. 1 Tupnſm nit nixuaßsg
„
Ke lnelape mnl
6 aiun 8
6 o
— dmmun. Nor 80 4
tat 4 8
W b rün⸗
—.r—
—
₰ 14 1 ——
—
2—* 8 3. R 2— —— S

DE G I1
8 A C R DEMONTANI
8 ENA I VS cLaRlIsSIMO
I
I N S
FE P P⸗ 1 V-
RECONSVLTO D. OCTAVIANO CACHBERANO, in eodem Senatu Secundo præſide auclore.
SVMMARIV M.
Senatores pars corporis principis ſunt. Princeps inter Senatores connumeratur. Principis offictum quale ſummatim& re mißiue· Senatoris munu quale je acbeat. Muncra non capienda. ludicium humanum peruertentia, quatuor ſunt. Senatores quare co nſtituantur. genatores in conuentu denatus publico ſiue priuato à fabulis, vocibus tumultuarijs, ac obſtinatis diſcepta- tionibas, abſtinere debent. 9 Senatores d ſputare ſuper ijs non debent, quæ nonex
0N A
pedunt.
10 Articuli plures ſi fuerint d ſcutiendi, 3466 prius in- choandum.
/ dSenatores quo ord ne vota proferre qulve incipere debeant.
2 Vota proferenda ex his, quæ ex fide geſtoru probatur. 13 Sententiæ ita proferrnd: vt omnem ſitem amputent. 14 Praxis vera legum mtrprcs,& qud viilitatem afferat.
PROOEMIV M.
8 25 7. 8 — A acrique ena⸗
91 8— tus Pedemon- 9 19 tani deciſiones = 35 nonnullas ſcri- N pturus(quoni- A 4— am nefzs elſet 6 nulla præfatio⸗ A-de ne facta, atq; il- Slotis, vt aiunt, manibus mate- riam tractare, teſte Caio in l. 1 in principio ft. de origi. iur.) conſentaneum eſſe putaui, primum omnium prafationis loco dicere, quales conſtitui Senatores oporteat, quid eorum muneri incumbat,& quo ordine in difiniendis, ac decidẽdis cauſis vti debeant. Verum quoniã t pars miſtici corporis Prin- cipis Senatores ſunt, l. quiſquis in principio. C. ad leg. lul. Maieſt tac inter eos Princeps ipſe connumeratur, I. ius Senatorũ. C. de di- gnf.lib. 12. Sen aruſap, teſte Bal. in c. quanto. co'.z2. verſ.& notaargumentum. de iureiur. concilium principis dicitur, ideo hoc loco congruum videbatur,& ita aliquando de- creuerã, de Dr ncipis qualitate,& officio ali- qua ſeribere, Sed quoniam multos non leuis
MPLISSIMI
auctoritatis& doctrinæ viros perlegi, qui varios de principe tractatus,& exacte qui- dem conſcripſerunt, ob id facturum melius exiſtimaui, ab hac materia abſtiere, quàm de ea ſcribere, ne aliorum doctorum ſcripta tranſcribere,& aliorum dictis membranas occupare viderer quo fit, vt ſatis eſſe facium putauerim, ſieos, quos de Principe conſcri- pſiſſe legi, recenſeam„vt ad eos, quicunque velit, cõfugiat. Hac de re itaq; tractatum in- uenitur apud Iſocratem in Oratione de ad- miniſtrando regno ſecunda ad Nicoclem, apud Thomam Aquinatem, Cagnolium, Egid. Boſsium, lacobi. a Sancio Georgio, Marti. Lauden. Gulielmumà Perno, Mar- cum Anto. Nattam, conciuem noſtr um Iu⸗ lium Pollucem, Eraſmo Roterodamo in- terprete, ad Commodum Cæſarẽ: quorum omnium dicta huc tendunt,& hunc vnum ſcopum reſpiciunt, ſcilicet t decere Princi- pem eſſe ſubditorum ſuorum patrem, erga eos mitem, placidum, lenem, prouidum, æquum, humanum magnanimumap libera⸗ lem, pecuniæ contemptorem, haud obno- xium affectibus, ſibijpſi imperantem, vo- luptatibus dominantem, ratione vtentem, ingenio perſpicacem, circunſpectum, ſtabi- lem, conſtantem& inflexibilem, magna co⸗ gitantem, auctoritate præditũ, induſtrium, ſuo parentium imperio ſeruatorem& fauro rem, ad beneficentiam promptum, lentum ad vindictam, ad iuſtitiam omnino propen- ſum, aditu facilem„& alloqui volentibus ſe- commodum prabentem„‚Pacis ac tranquil⸗ litatis amatorem,& conciliatorem, qui bo- nos defendat, præmijſqp alliciat, malos verò pœnis afficiat: Paul. ad Roman. c. 13. Petrus epiſtola prima c. ⁊. c.nõ fruſtra.& c. Regum. 23. quęſtio. 5. 6. iuris pręcepta. inſtitu. de iuſti. & iur.l. iuſtitia. ff. eo. tit. c.. diſtinc. I. latè in prooemio Gregoriano: Et Princeps ſubdi⸗ tos omni onere ac damno citra publicũ cen- ſum, iuſtam legitimamq́; collationem libe⸗ ret, auth. vt iudi. ſine quoquo ſuffrag. fi. in princip. Hinc fit, vt propterea ſubditi locu, pletiores euadant: quod zenheci pręſtat- Principem populis bene præeſle, 6 5. conſid le⸗ rauimus, in authen, vt iud. ſine quoquo ſuf⸗ A& fragio

4 8———.— 7. 3— 8 . 4——*. 3——*—— 4— 4 1₰—— e
„of flſ PROOE M IVM. Aikur em fragio fiant.&§. fina. Inſtit. de ijs, qui ſunt ſui in muneribus iudicabãt, Sacerdotes in mer- benraſeda lent vel alieni iur. Poſtremò Dei Opt. Max. cu- cede docebant,& Prophetæ in pecunia di- ſd alee bra ius imaginem in terris gerit, exemplo, o- uinabant: qui itaq; manus ſuas excutit ab o- vcperdeſt endal mnia opera ſua iudicio, iuſtitia,& æquitate mni munere, iſte in excelſis habitabit, Iſaia c. Laue ieall, ſen muniat, ſicut ſcriptum eſt Pſal. ↄ. 10.& 44. 33. relato in c. qui rectẽ, ². q. 3.& Imperator mncsiacne, ſ necnon Iſaiæ cap. 32. Principem itaq; decet multum fauet officiali, qui manus mundas iubent eu, eſſe ſollicitum in perſcrutandis moribus, habuit, in auth. vt iud. ſin. quoq. fuffrag. in§. dn. liquerels pah ſcientia,& prudentia eorum, quos ad ſacrũ neceſsitatem.& in§. illud. Xenia tamen iu- lautuminumit hunc ordinem promoturus eſt. argu. c. eſto-⸗ xtal. ſolent. ff.de off. proconſul. ac Decreto- e gyetum ud 6 te. 1. quæſt. 1. Nam Senatores omni penitus rum dominicalium formam accipere lice- uanal qraſie reiecto ſuffragio cõſtituere debet viros no- bit. Accuratè videant Senatores quid fa⸗ ſer eadnbeluf 7 biles, potentes, gnaros, ſapientes, bonis mo- ciant, quia non tantum hominis, ſed& Dei je- ngerenun, ribus imbutos, conſuetudinem in populo iudicium exercent,& quod iudicauerint in üir ahün equba probatam habentes, nõ blaſphemos, Deum eorum caput redundabit, ſcituri quòd non un teludur potiſsimè timentes, in quibus ſit veritas, o⸗ magis ipſi iudicant, quàm iudicantur: lrem a dals io, pa dio habentes auaritiam, quoniam ea eſt ido- non nouam. C. de iud.& ibi gl. in verb. Præ⸗ ndig Aroni lorum ſeruitus,& omnium cauſa malorum, ſidio, quę illud dictum alle gat: De vultu tuo unarme e Diuus Paulus ad Epheſios, cap. 5.& ad Col- Domine iudicium meum,& oculi mei in Kamntnn loſſen. Cap. 3. Eccleſiaſt. c. 10. ca. auaritiæ. de ęquitate tua:ſcriptum eſt enim apud Diuum tmurtim en præben. dicta auth. vt iud. ſine quoquo ſut- Paulumad Rom. c. z. in prin. propter quod im onm.. trag. fi. cogitatio. verſi. eſt hoc quoque.glo. inexcuſabilis es, d homo, qui iudicas: in quo mührnnna in Proœmio decreta. in verbo, Cupiditas.& enim alterum iudicas, teipſum condemnas, enadlerremge 5
ſi fieri poteſt, eoſdẽ cõſtituat ætate iam pro- uectos: quoniam in antiquis eſt ſapientia,& in multo tempore, prudentia. Iob. cap. 12. Tiraq. de iure primoge. in præfatio. nu. 85.
4 Siquidem t Senatorij muneris eſt, pauperis
perſonam nõ conſiderare, nec potentis vul⸗- tum honorare, iuſtè, acomnitempore pro- ximo ſuo ciui, ſeu peregrino iudicare, par- uum æquè ac magnum audire, nullam peni- tus perſonarum acceptionem habere: c. no- uit. verſi. cæterùm. ibiq́; Hoſtien.& alij de iud. c. ſummopere.ꝛ. quæſt. 3. In alteram par- tem non inclinare, ſed æqua lance, quod iu- ſtitiæ proprium eſt, ius ſuum cuiq; illæſum, intactumq́; tribuere, auth. iuſiur. quod præ-
1 8... F ſta. ab ijs qui adminiſt, accip. Munera t non
ſuſcipere, quoniam ea ſapiẽtum oculos ex- cæcant. Paris de Puteo de ſyndicatu in ver-
eadem agens quæ iudicas: idq́; comproba- tur autoritate Matt.cap.7. c.iudicet.& c. qui ſine. 3. q. 7. Neq; plurimorum ſententiæ in iudicio acquieſcere debent Senatores, vtà veritate deuient: hæc habentur Exodi c. 15. in fine. 23. in princip. Leuiti. c. 19.& 23.« Deutero.c..& 15. d.cap. eſtote.& d. auth. vt iudi.ſine quoquo ſuffrag.fi. Pſal. 2. verſi. Et nunc Reges intelligite, erudimini, qui iudicatis terram, ſeruite Domino in timore, exultate ei cum tremore, apprehendite di- ſciplinam, ne quando iraſcatur dominus, & pereatis de via iuſta. Pſal.57.& 105. Pręte- rea ab omni contumelia in animaduerten- do abſtineant,& dum puniunt aut caſti- gant, nonad eorum, ſed ad Reipublicæ vti- litatem referant. Caueant etiam, ne grauio- rem pœnam, quam culpa ſit, irrogent: l. re-
derdtntanmnenndn rrn rüutmkep Airrm Wqa p. roagdemmwaphe tnuen lendpiumn th euedestcnn dkm«eemdcaäbgor (ceice nmmeauhcec (ceolhs OFcon wa ahtinreb deutnenncnd pobrnk weer welt
bo, Poculenta& eſculenta. cap. 2. nu.z. mul⸗ ſcriptum.ff. de ijs, quib. vt indig.& ne ijſdem 1 ecor
tosq́; perdit aurum& argentum,& vſque de cauſis alij plectantur, alij ne quidem ap- wumm ämamniu
ad cor Regum conuertit& extendit, hinc pellentur. Temperent autem maxime in pu- en tktlld z3
illud vulgatiſsimum: niendoab ira, ne, dum aliena cohercere vo⸗ jMühtan lm. Dr Munera Pontifices ſubuertunt, munera Reges, lunt peccata, plus iuſto iraſcentes grauiora rlgzinneneen 1
Munera ius ſtatuunt, deſtituuntq́; ſimul: committant, nunquam. n. iratus mediocri- Uartinnin 1. u,
Munera peruertunt leges, decreta refellunt, tatem illam tenebit, quæ eſt inter parum& nülatugg los. Stras bahen e ſuo: nimium: ſimiles ſint legibus, quæ non ira⸗ drudr lnee.
„a„ ran 7..— The,„ AMrture b arrtetehit eneteran hnn. undaſelerlatateclennanrzeneeee Aacdm Omnia vincit amor, ſed amorem munera vincunt, ſummope re.2. q. 3. Cicero lib. j. offic. Cui ar⸗ 8 tucca 1„ Excæcant oculos, præcipitantq; gradus: ridet illud Catonis: Impedit ira animii, ne poßit cer- dtaa miagil * Munera ſi ceſſent, ceſſabunt iurgia, lites, nere verum. Et quod ſcribitur Eccleſiaſt. c. 21. Kda tnepat Mars cadet,& Veneris nullus amicus erit: Non eſt ſenſus, vbi eſt amaritudo: clamor esneper Nunera ſi ceſſent, miſeris mort alibus vllus et indignatio à vobis tollatur cum omni ma- aedaä Man Clamor mec luctus,nec dolor yllus erit. litia. Beda ſuper Epiſt. Iaco. Ira hominis iu- degn en Rtiunte Legimus enim apud Michæam c. 3. deſtru- ſtitiã Dei nõ operatur, prudẽter attẽdãt Se de upenmeſt » ctam fuiſſe Hieruſalem, eò quòd Principes natores, vt in cauſarũ ꝓceſaibus nil vẽdicet deenadend 8 4 odium, derrtückop. * f Kaldacau 8* ————“— 4——

bit uu Jaau umiudicnntnr: rlren Aibi glin verb, Dra⸗ alle garDeyultuto um, G& oculi meiiin ſtenim apud Diuun nptin,propter qxod ,quiiudicaséin quo ceiplumcondemnss, 8s: idꝗ; comploha⸗ 7.iudicet.& aqun orum ſententiæ in iat denatores, vta bentur Exodic! 7 Liti, c.. X. d. eſtote. I d, auth 29. H D 4 gerlu e, etucimini, qoi omino in timote, apiebenäte ü⸗ aſcatur dominus, N5,&;.P lete⸗ i animaduerten⸗ ouniunt aut lti⸗ iReipublicxæ vi etum, neg grauio- ſt nogeutlie indgeè’nel ſdem
⁴
PR O OE MIVM. 2
aror vſurpet, timor exulet, præ- midm, aut expectatio pi emij iuſtitiam non euertat, ſed ſtateram geſtent in manibus, lances appendant æquo libramine, vt in o- 1c auis agenda ſunt, pręlereim in concipiendis ferend ſq; ſententijs præ o- culis ſemper ha beant)e um, illius imitantes exemplum, qai querelas populi tabernacu⸗ lum ingreſlus ad dominum referebat, vt ſe- cunduinn eius imperium iudicaret: Exodi. c. 33. d. cummopere. ll. quxæſtio.3. c. cum? eterni de ſenten.& re iud. in 6. Illa r enim quatuor humanã iudicium peruertunt, timor, cupi- ditas, amor,& odium, de quibus Diui Gre- gorius,& Auguſti. teſtantur in c. quatuor modis& ſeq xi..quaſtio. Patienter etiam audiant, exemplo Diui Antonini Imperato ris, de quo ſcribit Marcellus in l. penul. ff. de ijs, quæ in teſtam. delen. cui alludit prouer- bium, cuius meminit Eraſmus Roteroda- mus adagiorum libro, Chiliade 2. Centur. 7. parœmia 89. Magiſtratum gerens audi iuſte
g & iniuſtè. Induant mant ſuetudinem,& cha⸗
muwbus que
11 4 * Ki
ritatem, quibus tamen ſic Reipublicæ cauſa
admixta ſeueritas, ſine qua propter malos Reſpublica gubernari non poteſt: c. z.&c. li⸗ cet plerunq;.c. licet diſciplinam.& ibi glo. c. duæ. verſ ex literis. cſuint nãc;.& ſeq. 45. diſtin. c. ea vindicta.& ibi glo. 23. quæſtio. 4. 6. deinde, in fine. in auth. de manda. Princip.
Cicero lib.1.Off cio. Sint autem diſcreti,&
cauti in verbo, ne aut tacenda proferant, aut proferenda reticeſcant, ne eiſdem dicatur, quod ſcribitur Iſaiæ c. 56. Canes non valen⸗ tes latrare,& Ezechiel c. 4. Non aſcendiſtis exaduerſo, neque oppoſuiſtis vos murum pro domo: quas auctoritates& alias concor- dantes adducit Diuus Grego. inc. ſit rector. 43. diſtin. cui conuenit quod ſcribitur Eccle- ſiaſt. c. A. Pro anima tua ne confundaris di- cere veritatem: eſt enim confuſio, adducens peccatum,& eſt confuſio, adducens hono- rem,& gloriam. Item: Pro iuſtitia agoni- Zare, S vſq; ad mortem certa,& Deus ex- pugnabit pro te inimicos tuos. Huc ſpectat, quod ſcribitur Eccleliaſt. c.7. Noli quærere fieri iudex, niſi valeas virtute rumpere ini⸗ quitates, ne fortẽ extimeſcas faciem poten- tis,& ponas ſcandalum inagilitate tua: me- lius eſt autem, pro veritate pati ſupplicium, quam pro adulatione recipere beneficium: c. nemo. xi. quæſtio. 3.& Matthæi c. 5. Beati qui perſequutionem patiuntur propter iu⸗ ſtitiam, quoniam ipſorum eſt regnum cælo- rum. Curent præterea Senatores partes com Ponere, J.I. 5.deinde. ff. de op. no. nuncia. c. i. vbi glo.de mutu.petitio.c.cauſam, quę.& ibi
K
Imola de teſt.yo. diſtin per totam. 5. deinde in authen. de manda. Princip. memorantes, partes eas non pol e in zudl cium in arechi ſine peccato,& quod ſcribit Paul. ac dCorm⸗ thioSI c. G. In illis verbis, lam qur no delictum eſt in vobis, quòd iudicia ha- betis inter vos! quare non magis ini uriam acc pitis e quare non magis fraudẽ patiminis- quibus accedũt qr uæ Diuus Iacobus ſua epi⸗ ſtola, c. 4. docet,& quæ ſeribit Matthęus c. 5. Si quis voluerit tunicam tuam tollere,& m iudicio tecum contendere, da ei& pallium, prout idem refertur in c. I. 14. quæſtio. i. Sin autem partes ad concordiam reducere ne⸗ quiuerint, cum ad id eas cogere non poſsint 6. fi. in authen. vtlitigantes iurent in exord. lit. ſint diligentes in iure dicundo,& iuſti⸗ tia adminiſtranda, vt in tit. de pace iuramen. firman. 6. indices,„bi late Afflic. nu. 145. Præ- dicta omnia ſi obſeruauerint iudices, inue- nient gratiam corã Deo& hominibus. Sed obijciet aliquis, Quis eſt hic,& laudabimus eum? huic reſpondetur, Beatus ille Tfa dae nus vrgetur. Ceterũ de Senatorum origine dignitate, acautoritate, vndè ve dicantur g00 fulto prętereo, cùm hęs latè per Cagn. trada- tur inl. 2. nu. 148.& leq. fl. de orig ur. Laad. in tracta. de cõſiliarijs Principũ. Aiſsims per Boer. in tracta. de autorita. magni conſilij: aliqua per Fel. in e. cum te. nu. II. de ſenten. & re iud. Quare f autem conſtituantur Se natores, ea eſt ratio, quia vbi ampliores ho⸗ mines, ibiampl- ſsima veritas reuelatur: I. fi. 9. defideicõmiſa tes enim pluribus iurisperi tis adhibitis plenids tractatur, I. diui fratres. f. de iure petrona. facil: uſq in men tr, quoct à pluribus Senatoribus quæritur, c. f. 20. di- ſtinc.& integrum eſt conſilium, quod pluri⸗ morum ſententiſs com probatur c. pruden- tiam, de officio delega. c. extra conſcientiam. 64. diſtinc.& ſcribitur Diocele,a Vbi non eſt gubernator, populus corruet: ſalus autem, vbi multa conſilia.&c. 15. d ſsipan⸗ tur cogitatiònes, vbi non eſt contlium, vbi verò plures ſunt conſiltarij, confirmantur. Coniilia autem à Senatoribus capien da lib. 3. Regum, c. 12. c. eccleſia. 16. quæſt. I.& lob. c. 12. In antiquis eſt ſapientia,& in mul pore, prudentia:& propterea dici ſolet, Bos Iaſſus firmids figit pedes, cuius adagij me- minit Braſmus Chllia. l. Centur. 47. Non ta- men ſpernendiſi ſunt iuuenes, 5 quibus ſeri- ptum eſt etiam lIob. c. 32. Spiritus eſt in ho- minibus,& inſpiratio Omnipotenit datin- telligẽtiam: accedat, quod inquit Baræin ſuo tracta. de regimi. ciuita. num.. quem refert Marti. Lauden. de principe, verſ. ¹ 4. Prir- 2 cipem
LI ommni⸗
ide 7 1*
totem

——— —————ͤ
PRO OE MIV M.
cipem multos conſiliarios habere debere ſa⸗ pientes, qui ſemper adſint, ſcientes leges& iura maiorum, quorum conſilio cuncta fa- ciat, ita mos Regumerat, vt habemus in li⸗ bro Heſter c.i. hinc in prouerbium abijt, multę Regum aures, atq; oculi, longæq́; Re⸗ gum manus: licet hæc adagia aliam etiam S recipiant interpretationem. Admonitos † pariter eſſe velim ſenatores, ne cum in con- nentu Senatus ſecreto, aut publico fuerint, fabulis, tumultuarijs vocibus, obſtinatisue diſceptationibus vtantur, quoniam ſcriptũ eſt lſaię cap.32. Erit opus iuſtitię, pax,& cul- cus iuſtitiæ, ſilentium, relato in c. in loco. 5. quæſtio. 5. quibus famulantur, quæ nos do- cet diuus Paulus, ſcribens ad Thimo. z. c. 2. vt non contendamus verbisꝛ ad nihil enim vtile eſt niſi ad ſubuerſionem audientium.
„ Animaduertant t etiam non diſceptare ſu-
per ijs, quæ nõ expediunt, l.nemo. C. de ſum. Trinita.& fid. catho. c. Abbate. verſ.& licet
10 vbi glo. de ſenten.& re iudi.in 6. Si t autem
fuerint plures articuli diſcutiendi, ab eo in- choandum erit, quo diſcuſſo,& examinato, totum negotium abſoluitur:l. ex facto. õ.fin. & ibi Rippa nu. I. ff. ad Trebell. Abbas cõſ. S2. in principio, vol. 1. Si verò multorum di- ſputatio requiratur, leuiora prius tractabun tur, arg. 5. ijs igitur inſtit. de iuſt.& iure. vbi Ang. mane Senatores iudicabunt: lere. c. 21.
I1 Sophonias c.3. Quo t autem ordine vota eo-
rum dicere debeant, varij varia ſcripſerunt, quos refert Afflic. deciſio.. quem miror non allegare tex. in l.. in fine. ff, de albo ſcribẽdo. vbi Vlpian.in ſententijs proferendis eũdem ordinem ſeruandum eſſe ait, quem in albo ſcribendo dixerat, nempe digniores prius dicere debere: id etiam vult Bal.per illũ tex. in tit. de controuer. feud. ap. par. cur. termi. nume. I. plures more ſuo congregat Tiraq. de iure primoge. in præfatio. nu. 108.& 109. & Alcia. in tract. de pręſump. Regula. I. præ- ſump. 45. Maran. de ord. iudi. in proœmio nu. 8.& 9. quibus adſtipulantur quæ legun- tur lob. c. 32². Accedo tamen in opinionem Afflicti, vt ſcilicet ab ijs, qui poſteriore loco ad hunc ordinem vocati ſunt, inchoandum ſit, non ea, qua idem Afflict. mouetur ratio- ne nume. 6. quem refert Rebuffus in tit. de publicatio. atteſtio. articulo vnico, nu. 35.& in tit. de ſupplicatio. glo.6õ. in fine, vt ſcilicet ſine timore declinandid maiorum ſententia, liberè iuniores votum ſuum proferant, quo- niam illic timor nullus ſubeſſe debet, quin pro cultu iuſtitiæ quilibet ſententiam ſuam liberè& confidenter dicere debeat,& id ita facere iurant. Sed ea potiſsimum ratione,
— —.
1 4„ — —
quòd hactenus huiuſmodi ordo in proferen dis ſententijs obſeruatus fuerit, quod non ab re factũ arbitror, vt ſcilicet iuniores ſeniorũ voto intellecto, veluti validioribus rationi- bus firmato(nam bos ſenior, vt iam dictum eſt, firmiùs figit pedem) in eorum ſententiã tranſeant,& a ſua, ſi cõtraria fuerit, declinẽt: Specu.in tit. de aduoca..iam nunc.verf.iu- niores.quę ratio etiã ſubuerti poteſt,& ideo adl. minime. ff. de legi. conuolandũ eſt. Vo-
12 tat autẽ ſenatores proferãt ex ijs, quę ex fide
geſtorum probantur, non quę extrinſecus: l.illicitas.. veritas. ff. de off. pręſid. l. de qua re. ff.de re iud. l. vt fundus. ff. commu. diui⸗ dundo.& ſecũdum leges, canones, decreta dominicalia, ac receptiſsimas Doctorũ ſen tẽtias iudicent, l. vnica. verſ.& ſanè crebrior. ff.de off. quęſto.& inſtitu. de hæredi. inſtitu. in principio.verſ.ſecundum plurium ſenten tias.l. athletas. in illis verbis, Et generaliter ita omnes opinantur. ff. de ijs, qui notan. infa. non inniti debent propriæ conſcientiæ& prudentiæ, c. ne innitaris, de conſtitutio. c. Deus omnipotens, c. multi. 9. noluit. 2. quę- ſtio. I. c. iudicet. 23. quæſtio.. latiſsimè con⸗ ciuis meus Neuizan. in ſua Sylua nuptiali lib.. dummodo notoriè ratio, ſeu iura com- muni opinioni nõ reſiſtant, Cur. ſen. cõſ.57. col.3.& 4. Alcia. de pręſump. reg.i. pręſump. 51. pulchrè Bartho. Vero. in rubr. ff. de verb. ſignifi. nu. ¹⁷. vbi in decidendis cauſis præ- fert conſtitutionibus Pontificum auctorita- tem ſacrarum ſcripturarũ, quas etiam in ter-⸗ minandis litibus pro legibus allegari poſſe vult gloſa in d.authen. vt iudi.ſine quoquo ſuffragio fiant.§. adminiſtrationes. in ver- bo, Aequiorũ. laſon latè in§. quędam. nu. 6⁷. inſtitu. de actio.& Affli. in pręludijs feudo. col.pen.& fin. Intellige tamen, vbi legi non contrariantur Feli. in c. ex parte. elt. nu. 56. de Reſcrip. Purpura. poſt alios in I.. nu. 141.
ff. ſi cert. petatur. Poſtremò in ferendis ſen⸗ tentijs, pręſertim difinitiuis, non prius iudi-
cent, quam intellexerint, ne in erroris la-
byrinthum incidant: c. ſciẽdum. 2ꝛ 9. diſtinc.
votaq́; ipſorum non ſeorſum, ſed pręſentes
cum alijs dicant, l. 1.5. ex ijs legibus, in illis
verbis, Apud collegiùm Põtificũ. f. de origi.
iur. Iaſ. in I. ſi quis à filio.§. ſi parti. nu.. ff.de
lega. I. Poſt Bald.& Ang. pereum citatos,
ſententiaſq́; eorum ita, ſi fieri poteſt, profe⸗
rant, vt cõdemnati ſe iure merito condemna
tos agnoſcant: Neuiza. conſ. 32. nu. 5. poſt
33 Iaſ. in locis ab eo citatis: ſeduloq́; t ſtudeant,
eorũ ſentẽtias ita ſcribere,& proferre, vt oẽm litẽ amputẽt, ne aliterpronũciãdo, dũ vnius finis ſperatur, alteri initium pręſtetur, con-
8 trab
0
f„fiſſ. giol Knbwterm endlt 3
wirſrmtenan 8 RCdmmaͤg Überc gr a dmnnn- L wükran gedbt Balin dultmaäiplädd bllxwm pndip oc
olaqonen à 7
tecwenſclcc pen zupttämnndet
cte ggpe tida vure8t eumelemmlgr tnam giim a nce wrmirin dgren werr devmäRua Pai
kchtünämahols ün yiecoägerunn 1*„ 2 6 ttcintgeimn debit nemritunegrnaeh dmaeJ 14 1 Aacleltekendo mnacnn ie Cinla, mada nen
w.. iaſtaat— da mütoße 3 Renädr 1 en dumundr 8 88 doa herce
4. d
däg

des, canones, decen tibimas Docdotũ ka verl,& ſane crebrig. tu. dehæredi, inltin, ddum plurumſenten erbis, Et generaliter dei quinotan inf pric conſcientix& ris de conſtitutiosc. ullte noluit.a, qux⸗ ſtio.atiſsimecon⸗ aſua dyluanuptali natio, ſeuiura com- ant, Cutſen7. lump regpfeſump. dinrubr f de verb. cicendis cauſi ptæ- ntficum auctotira- 5, quas etiami ter⸗ gibuv allegari pole t iudiine quoquo iſtrationes. in ver- 1quedam.nu7. n pręludiß feudo men,'bileginon Ipnrte,ell. nu.ſ5. 1osin.nul4 7. ſerendis lene
mhitkeüh eoltg
76 ri.noce
4/ um citato5
PROOE MIV M.
tral. ſ quis iuſiurandum. C. de reb. cred.& iureiurando& legem terminato. C, de fruc. & liti. expen. nam plerunque ex reſerua- tionibus, quæ in ſententijs ponuntur, velex obſcuris verbis plures in executione,& du- riores inſurgere ſolent lites, quã ſuper prin- cipali,& ſic iiſtar ydræ vno capite exciſo, aliud durius inſurgit contra, l. 4.9. ait prætor. ff. de re iud. An autem expediat ſenatores multos habere libros, latè reſpondet Oldra. conſ.84. concludens expedire. Hięc ſunt, quę ſub compendio ad Senatorum, imò ad quo- rumlibet iudicum munus, ſpectare ex mul- tis auctoritatibus collegi, plura ſcripturus, niſi me ad deciſiones compilandas animus impelleret, in quibus ferè omnibus eum or- dinẽ, vbi qualitas cauſæ patiebatur, ſeruaui, vt propoſitis ab vtraq; parte fundamentis notando& diſputando, bene& optimis ra- tionibus ſenatum cenſuiſſe dignoſci poſſet iuxta l. fin. 9.mixta. ff. de mune.& hono. l. nõ ſine. C. de bonis, quæ liber. c. graue. 35. quæ⸗ ſtio. 9. Cagnol. in l. fin. nu 75. C. de pac. qui- bus deſeruiunt, quę ſcribit Bal. in l.precibus. col. 1⁊. C. de impub.& alijs ſubſtitu.& Sali. in l. ſi pecuniam, in principio. col. 4. C. de condi. ſme ca. quos refert& ſequitur Cur- tius conſ. 51. colu. I. ferro ſcilicet eum viam aperire, qui per cõtraria procedit: hoc enim ordine ijſque deciſionibus facilè cognoſci
14 poteſt t, praxim eſſe veram legum interpre-
tem.nam ſapiunt leges, tuncq; ex illis decer⸗ ꝑuntur fructus, vbi ad praxim ipſam redi- untur, dictum eſt Baldi& Fel. in c. ex teno- re, de teſti. Siquidem in ſcholis leges deglu⸗ tiũtur, in palatijs verò digeruntur: quia pra- xis eſt ſciẽtia d geſtiua,& vbi theoricus de- ſinit, practicus incipit: ita Balein l. Emilius. ff. de minori.& in c. I. de feudo ſine culpa non amitten. quem refert Catella. Cotta in ſuis memoralibus, in memorali incipiente, Pra- ctica, vbi alia ad propoſitum adducit. Acce⸗ dat quod Cicero lib. I. offic. c.z2. inquit: Vt nec medici, nec imperatores, nec oratores, quamuis artis præcepta perceperint quic- quam magna laude dignum ſine vſu& exer citatione conſequi poſſunt, ſic officij conſer- uandi pręcepta traduntur illa quidem, vt fa- ciamus ipſi, ſed rei magnitudo vſum quoq; exercitationemq́; deſiderat. Rogo igitur, le- ctorcandidiſsime, vt cũ has vigilias noſtras perlegeris, ſi quid inordinatè aut ineptè ſcri- ptum notaueris, Chriſtiano animo corrigas & emendes:ſi verò quid boni repereris, Deo Op. Max.& leſu Chriſto Seruatori noſtro gloriam,& honorem tribuas,
&νX
80
*
19
4⁸
2½
SVMMARIVN.
Verbum, Summariè, in decretis reſcriptiſué cauſærum cogn itionẽ reſpicientbus ſimpliciter poſitum, quia operetur.
Exceptiones, quæ altiorem indaginem requirere di- cuntur, quæ ſint remißiuc.
In cauſis ſummarijs vbi eſt contradictor lihellus, re- qutritur vt ſciat reus an cedere vel contendere de- beat.
Fallit in ſummarijs cognitionibus, quæ fiunt in execu- tionem iudicati.
Reſcripta loco libelli haberi poſſunt.
Cauſæ ſua natura ſummariæ quæ dicantur.
Citatio ſaltem peremptoria requiritur in cauſis ſui na- tura ſummariſ.
Proceſſas omnes contra abſentes facti ſummarij di- cuntur.
Quando ſummarièẽ, ſimpliciter,& de plano procedi⸗ tur, ſi agitur de cauſa, quæ ſit leuis, viliſue natu- ræ tam ratione materiæ, quàm perſonarum, tunc ſine aliorum iudiciorum ſtilo ſolemnitatibuſq; cau- ſæ veritas cognoſci poterit, ſecus, ſi de re graui aga- tur.
Non tamen erit neceſſe, in quolibet actu pro tribunali ſedere, ibid.
Immobilia non poßidens non tenetur ſatiſdare de iudi- cio ſiſti virtute clauſulæ, ſummarie, ſimplicuer,& de plano.
ltem non admittitur cumulatio, vbi alias admitteretur, quod dupliciter limitatur rem ſiue.
In cauſis ſummarijs poteſt iudex partem,& teſtes in- terrogare ac repetere poſt concluſionem in cau- ſa mon ſolumn ex officio, ſed etiam ad inſtantiam par- tis.
Exceptio iuris tertij etiam qued ſit excluſiua iuris a- gentis, non admittitur in cauſis ſummarijs nec re- probatio perſonarum teſtium. Item nec reconuen- tio:quod tamen limita, vt ibidem.
Clauſula, Sine iudicij ſtrepitu, quid importet, latißime declaratur.
Aduocatos denegare, eſt magnam partem defenſionis tollere.
In iudiciſs iuribus, non iurgijs, contendendum eſt.
Clauſula, Sine figura iudicij, quid operetur.
Clauſula, Omni iuris ſolemnitate remiſſa, eiuſdem eſt virtutis, cuius clauſula, Sine figura iudicij.
ludex an virtute clauſulæ, Sine figura iudicij, poßit ad- mittere teſtes non iuratos.
Inferior principe non poteſt clauſulam, dine figura iu- dicij, in reſcripto delegatorio alicuius cauſæ appo- nere.
In cauſis, in quibus ſummarie proce di debet, ſi conſen- ſu partium ordinariè procedatur, an proceſſus te- neat.
Clauſula, Sola facli veritate inſpecta, quid opere- tur..
gententia proferri poteſt ſuper cauſa probata, licet non deducta virtute clauſulæ, Sola ſacti veritate inſpe- cta.
Fallit, ſi eodem vel alio decreto caueatur, eſſe facien- dam petitionem in ſcriptis vel verbo,& partes in ſuis iuribus audiendas, prout in patria noſtra caue- tur, ibidem⸗
4 3 22 Statuto

—————
8 ENALIV S
22 Statuto ſtante, quòd contra inſtrumentum opponi non poßpit aliqua exceptio, poterunt nihilominus opponi exceptiones competentes ex aliquo alio capitulo ſta- tutorum.
23 Probatio fieri non debet, niſi præcedente petitione, cum ſit de medijs cauſæ,& ſine principio ad media non perueniatur. 1
24 Sententia ferri extra petita non dicitur, ſi id, ſuper quo pronunciatur, veniat acceſſorie, aut virtualiter ex natura actionis.
25 Decretorum Ducalium diſpoſitione circumſeripta, qui- bus cauetur ſecundam dilationem ad probandum non debere concedi, niſi ex cauſa, poterunt fieri pro- bationes poſt lapſum tempus datum ad probandum virtute clauſulæ, Sola facti veritate inſpecta.
26 Teſtes examinari poſſunt, non obſtante publicatione virtute clauſulæ, Sola facli veritate inſpecta.
7 Compenſatio fieri poteſt, non obſtante iuramento, vir- tute eiuſdem clauſulæ.
28 Item petitori& poſſeſſoriu ſimul intentari poſſunt.
29 Proceſſus non vitiatur ex defectu conimißionis,& in- ſtrumenta produci poſſunt poſt concluſum in cauſas
z0 ltem iudex credere poteſt veriſimili probationi& per- ſuaſiuæ, licet non concludenti. Iltem quòd manu Re⸗ gia procedi poßit.
31 An currat inſtantia de iure communi.
32 ltem poterit appellari ab interlocutoria ſine ſcriptis: quod tamen limita locum non habere in patria no-
1 ſtra propter decreta. 1
33 Sententia proferri poterit in perſonam domini, non ob- ſtante, quòd procurator per litis conteſtationem fa- ctus ſit dominus litis.
34 ¶ Qui habet cognoſcere ſecundum veritatem, quam ve- ritatem amplecti debeat, e quid iuris, ſi dictum ſit: Procedas ſecundum æquitatem, vel de æquitate.
35 In quocunq; iudicio etiam ſummarijßimo, e ſub quauis forma agitato, actor& reus debent legitimè com- parere.
Fallit quando agitur contra abſentem contumacẽ, ibi.
36 Exceptio illegitimationis perſonæ poteſt quandocunq;
opponi, etiam poſt tres ſententias.„
37 Conſenſus partis neceſſarius non eſt, vbi ſunmarie pro- ceditur:& debet iudex curare, vt legitimè partes compareant,& eas compellere poteſt: quod intelli- gitur procedere ante litem conteſtatam.
38 Mandati productio quot modis ficri poßit.
39 luxta acta ius dicendum eſt, non ex extrinſecis& non productis: limita remißiuc, vt nu. 45.
40 Act„ facta in vno iudicio inter eaſdem parter,& co- ram eodem iudice, non probant, niſi producantur.
Nec ferri debet ſententia per relationem ad ea, quæ nã
ſunt exhibita ey producta, ibi. 41Pronunciatio, facta per iudicem, qui non habebat acta, non valet etiamſi ſententia eſſet recté lata ſecundi acta. 1 ldem in decreti interpoſitione,& in iuramenti abſolu- tione non viſis actis,& ſine cauſæ cognitione, ibidẽ.
4 ²½ ludex in ijs, quæ conſtant ſibi, vt iudici, poteſt ſupple- re pro parte etiam in ijs, quæ ſunt facti: quod tamen intellige, vt ibi. 4
43 Scnatus an ſecundum conſcientiam ex actis reſultan- tem iudicare poßit.
44. Sententia ſolius Principis pro lege habetur.
45 Notorium partibus eſſe non ſufficit, niſi ſit etiam iu- dici. Idem eſt in conſcpione facta viua vote coram
,
82*. K ———————
———
PEPDEMONTAN
iudice, licet non ſcripta, quia ex ed poterit moueri iudicis animus.
46 Producere non ſufficit, niſi decernatur copia parti cum termino opponendi: quod limitatur procedere, ſi pars petat in ciuilibus, ſecis in criminalibus.
47 Abſolutio non retardatur propter inſtrumentum pro- ductum non iudicialiter,& parte non vocata.
48 Sententia lata contra primam ſententiam quando valeat.
49 Productio iurium, quæ fit illa deſignando per deſcri- ptionem principij e& finis, abſq; eo, quod tenor In: ſtrumenti in actis inſeratur, dicitur de actis, non au- tem ipſum Inſtrumentum.
so Inſtrumenta producta non dieuntur, niſt ſit data copia.
„u Inſtrumenti tenori in actis inſerto parte vocata vel præ- ſente& auctoritate iudicis creditur, neq; opus eſt producere originale. V
52 Acta, facta coram primo iudice, an debeant produci co- ram ſubrogato& ſucceſſore.
DECISIO I.
Decretorũ verba, quibus procedi mãdatur ſum- mariè, ſimpliciter, de plano, ſine ſtrepitu,& figura iudicij, ſola facti veritate inſpecta, quomodo in- telligantur.
8 VoNIA Mex forma tãan tiqui decreti poſiti ſub Ij rubrica de iudicijs,& cau
ſarũ cognitionib. quaàm ex proœmio nouiſsimo- rũ decretorũ mandatur, D procede ſummariè, ſim⸗ liciter,& de plano, ſine ſtrepitu,& figura iudicij, ſola facti veritate inſpecta, operępre- tium exiſtimaui, primam deciſionem à di- ctis decretis exordiri, deq́; vi dictorum ver- borum ſummatim diſſerere. Verbum t itaq;, Summariè, in decretis reſcriptisue co- gnitionem cauſarum reſpicientibus ſimpli- citer poſitum, ordinem iudiciorum tollit, non autem ſubſtantialiaiudicij, præcipuè cauſæ cognitionem, breuioresq́; dilatio- nes concedi permittit, ita tamen, vt legitimę probationes, prout cauſarum qualitas expo- ſtulat, nõ pereant: Bar. in Extrauagan. ad re- primendum, in verbo, Summarieè.& in l. 1.§. fin. ff‚de præto. ſtipulatio. Alex. in l. inſum- ma, in principio. ff.de cond. indeb, in conſ. 6, num. 2. volu. 3.& conſ.96. num. I3z. vol. 4. Ve⸗ rùm aliquando admittit exceptiones, altio- rem indaginem requirentes, ſi per alium iu- dicẽ examinari, niſi per appellationem vel alijs legitimis modis non poſsint: I.3. 6.ibidẽ. ffad exhibendũ. Alex. in l. iij. 9. cõdemmnatir. col.penul. num. 26. ffqde re iudi,& Bartolum loco proximè citato ferè in omnibus eius parti⸗
E
———
—V—V—„.....—
—yõ——
4 lls v authtinlls,
neadd - dl na tluan 1 Jecrwadde 4 üne astnced
eg
wesbien) tace thxr.
. 11.7 Ino.Cl. IU Il!- 4
r. 14 „A Be hdt, lbel
5
8
flcuwä walc
jRMrtarnd gin emrnexten b düxramamnaartmlde nlaDwbagllchaned MusdcmmnaDodt KcGe tanäuolbelide NcsanAdd dbenpr n mo ln. uaoeemagättereiud istiwnancetwsnen ſffengasnue mc wrar aodiganla
un m ain. nt mmnader) b Kterau adtäorum poſe Ntigthämn 8 aaulſtenenn,
däetn N ſ Kenäd
„ „

8 3 uh 5 ando 49, dea
9 Jeen iſtſtaut cpia binſerto barte vocittyelpr/ ludici crediur, hegz opu ſ
üudice, n eheat produci co te ſofe
101
procedimädatut ſum- Golnne trepitu K gur⸗ lipeit, quomodoin-
NIAMexformatänn ĩ deceti polui ſub ricadeicdichs, Acau cognitonib quam proœmio noulbino⸗ decretorũ mandatur, cede lommarie, im ꝛeſtrepito, Rhgmn einpecia opereyre am deciſlonemadi- qvi dictorum ver- rete. Verbum t tisreſctiptisue o⸗ icientibus fimpli⸗ iudiciorum tollt, ludici;, Trxcpui euiotesq ddatio“ tamen vrlegtime rum coiitss eoy- Eurauagnadc — 1499 n 1 inlom⸗
nlüi
re ui 9 bäiner
zid
eeln omutbus eli
1 xti⸗ —
‿
Aℳ₰
DEOISIO 4
partibus ſequuntur, Corn. conſ. 5. col. 1.& 2. vol. z2. Lanfranc. in repetitio. Clem. ſæpe in verbo, Simpliciter,& ibi Georgius Natta in §. quæ omnia. verſ. circa primam, de verbo. ſignifi. poſt plures per eoſdem relatos, laſon in]. fin. col. 1⸗&‿. ff. de ferijs. Paul. de Caſtro in 1. iudices. nu. 2.& 3. C. de iudic. Sebaſtia. Vanti.de nullitat. ſententia. ex defectu pro- ceſs. nu. 52. quod& dicendum puto de di- ctione, Simpliciter, ſecundum Bar. in d. ver- bo, Summariè, in fin. Lanfranc. in d. verbo, Simpliciter, in princ. Abb. Aret.& Feli. in c. dilecti. nu.z2. de iudic. vbi loquitur etiam in verbo, Puré, Bart. inJ. ſi quis pecunias. C. de poſirxi. 1&adein ſummarijs cauſis requiri- tur cauſæ cognitio, vt in illis, vbi eſt contra⸗ dictor, requiratur libellus, aut ſaltem petitio clara, qua reus ſcire poſsit, an cedere vel con- tendere debeat. Inno. in c.j. nu.3.& 4. de li- belli oblatio.& non ſufficit, libellum eſſe ge- neralem, ſiopponatur à parte, aliâs eſſet au- ferre defenſionẽ parti, vt per plura iura pro- bat Alexan. conſ. 2. col.z. in principio, vol. 4. Iaſon in l. 1. col. 2. nu.5. R de eden. Marſil. in l.de vnoquoque. nu. 136. ff. de re iudic. Quod Tlimitatur, non procedere in ſummarijs co- gnitionibus, quę fiunt in executionem iudi- cati, quia tunc non requiritur libellus: Bart. inl. à Diuo Pio. õ. ſi ſuper rebus. nu. I.& ibi laſ.nu. 4.& communiter Doctt. ſꝑde re iudic. Reſcripta t tamẽ loco libelli haberi poſſunt: Dec.conſ.483. num. 7. poſt Abba. Imol.& Alexan. per eum allegatos: Marſil. in d. l.de vnoquoque. nu. 38. ff.de te iudi. Iaſ.in l.z. nu. 3.& a. fi. ſi quis inius vocatus non ierit. Cau⸗ ſas t verò, quas ſummariè tractari ſui natura conuenit, deſcribit glo. in l.3. ino. ſciendum. in verbo, Summatim. ff. ad exhiben. quibus 2dde cauſas interdidorum poſſe Horiorum: Bart. in d. verbo, Summariè, col.⁊. Sa lyc. inl. vnica. nu.a. C. ſi de momenta. poſſeſsio. fue. appel. Nec non& omnium iudiciorum exe- cutiuorum, ſiue ex ſententia iudicis velar- bitri proueniant, ſiue ex partium cõuentio- ne: Bart. in l. creditores. nu. 26.& ſeq. vſque in finem. C.de pignori. Item cauſas appella- tionum, cum preſsiore inſtantia,& lite non conteſtata agantur. l. fin.§. illud. C. de temp. appellatio. Bal. in l.z. col. 3. num. II. C. de iure fiſci, lib. 10. int quibus tamen peremptoria requiritut citatio: Roma.& Alex. in l. ſifini⸗ ta. õ Iulianus. col. 4. in principio. ff. de dam. infect. poſt Bar. in d. verbo, Summarie, col. i. licet contrarium tenuerit Bald. in rubrica C. cominatio.vel epiſto.& Roma.in rubric. de arbitris, fol. 9. quos refert& ſequitur Marſil. in d.J. de vnoquoque.nu. 4. ff. de re iudica.
—
Sed debent intellt ligi wodene proceditur vi⸗ gore claufulæ, ſummarie e, ſipliciter,& de
7 plano, vt per Alex.in d.9.] luanus. Item f o⸗
mnes proceſſus facti contrabſentes, dicun- tur ſummarij: Felin. in c. caum, quæ. nu. II. de teſtibus, poſt glo.& Bam J.I. C. quor. ap- pellat. non recipiantur. Atſi in decreto re- ſenptöne ponatur clauſulrocedas de pla- no,& agatur de cauſa, in aa ſit proferenda ſentétia diffinitiua, ſiquidn ſit leuis vilisue naturæ, tam reſpectu matſiæ, quàm perſo- narum, tunc ſine aliorur iudiciorum ſtilo lemnitatibuſq; cꝛula Nitas cognoſci po- terit: authen. niſi breuices. C. de lentent. ex periculo recitan. l. lera.& ibi Bart. C. de accuſation. Sin verò d re graui,& magni præiudicij fuerit controerfia, eo caſu eam plene ſolemniterũe agite oportet: 1. iudi- ces. C. de iudi. l. miles. qexaginta, ſh ad leg. Iul. de adulte. Bart. in l. ꝛec qut icquam. 6. de plano. ff. de offic. procoſulis& lega. Alex. conſ. 15/7 nu. 4, vol. 2. Na tamen erit neceſſe in quolibet actu pro triluinali ſedere, ita no- tando ſentit Bar.in d. E trauagan. ad repri⸗ mendum. in verbo, De ſlano: cuius diſtin-⸗ ctione attenta, malè ab)riano in d. Clem⸗ ſæpe. in verbo, De plam corripitur, cùm in d.§. ſexaginta. agaturde cauſa grauiſsima ideo, nimirum ſilibellun,& eauſæ cognitio exigitur,& Bar. ſequunur Anchar. Imol.& Cardin.in d. Clem. ſæp. quos ibidem citat, & ſequitur Natta in do. quæ omnia. col. 21. verſ.circa tertium.& Net.inl. cohgred. 9.co⸗ heres, in 3. nota. ff. de vilgari& pupilla. dicit perinde eſſe, committire cauſam de plano, ac ſi cõmitteretur ſimpiciter:& de hac clau- ſula, De plano, aliquicſcribit P eli. in c.olim. mu. 5. de accuſatio. vbinter cætera dicit, vir- tute huius clauſulæ, iulicem poſſe procede- re diebus feriatis ob receſsitatẽ hominum, t& virtute dictæ clauſulæ, Summarie, ſim- pliciter,& de plano, qui nõ poſsidet immo- bilia, non tenetur ſadſdare de iudicio ſiſti, Ang. inl. lulianus, in fn. ff. qui ſatiſda. coga. & ibi laſ.in fin. nec admittitur probatio polt lapſum tempus aſsignatum ad probandum, Felin. in cap. licet cauſam. col. II. verſ. limita quartò, de probatio, ltem non admittitur cu- mulatio, vbi alias admicteretur: Bal. inl. nc- quicquam..de plano. ffide Aftehrocorlulig. quem refert& ſequitur Aret. inl. 1. 6. Hquis ſimpliciter. col. 2.& ibi Soc. col. 4. Alci. num. 71. ff. de verbo. obligatio, Idem Aret. in l. 1. col. 2. ff. de vulga.& pupilla. Curt Iun. inl. edita. numer. 233. C. de edends. quod ta- men pro conſtanti non pon lit acutiſsimtrs Sayſell. Arcl hiepiſcopus Paurinen, in d. 6,
A 4 ſi quis

————————————ͤͤͤͤſſ
. 5 —————— —*
4
8 2 5 1
—
*
-
p 2 7 ee 7 8 1 7
4 1 4 1 —.
nn—
—*. 7. 7 ,„ ——₰
—ↄC-
. N ———Jͤͤͤͤͤͤ—
8ENATVS PEDEMONTILAN
li quis ſimplicer, in ſine.& in l... col. i. verf. iſtud tamen. ſle vulga.& pupilla. conclu- dens, cumuladnem admitti propter clau- ſulam, Sola facveritate inſpecta,& eo dato
ro vero, illud mita duobus modis, vt per doctiſsimum Prpura. in d.l.æedita. num. 239.
10& 240.& ibi 8eſel. col.3. Et t in his cauſis
.
ſummarijs pote ludex partem& teſtes in- terrogare, acreꝑfere poſt concluſionem in cauſa, non ſolùr ex officio, ſed etiam ad in- ſtantiam partis, vpluribus iuribus compro- bat Maran. de orine iudi. in 4. part. 9. nona diſtinctio. nu.30urpura. in l. 9. creditum.
II num. 63. ff. ſi cert etat. nec t in eis admitti-
12 num. z. ff. de procura. Succedunt t in de-
tur exceptio iuris ertij, etiam quòd ſit exclu- ſiua iuris agentis: art. in l. ille, à quo.§. ſi de teſtamento. ᷣ.ad rebel. quem refert& ſe- quitur Alexand. apoſtillis ad Bart. in l.r. 9. fin. col, fin. ſf. vti pſside. Paul. de Caſtro in d. l. ille, à quo§. ide teſtamento. num. J.& ſeq. ſꝑiad Prebel. Vi. conſ. 129. num. 8.& 9. vol.z.& alij cumiati à Tiraquel. in repeti- tione l. ſi vnquam. ⁊ verbo, Reuertatur. nu. 36²C. de reuocan.ona.Poſſet tamen oppo- ni exceptio, agent nullum ius competere. Nec admittitur reſrobatio perſonarum te- ſtium, Marſil. in d. lde vno quoque. nu. 135. quodtamen intellięæ, vbi expectaretur alia ſententia: idem Maſil. in rubri. C. de probat. nu. 445. nec etiam rconuentio, Bart. in l. na- turaliter. 6. nihil conmune. nu. 38. ff. de acq. poſſe. Innocen. in c. in fin. de mutu. petitio. quod tamen intellig, quando reconuentio requireret plenam ognitionem. Secus ve- ro, vbi cauſa reconuentionis eſſet etiam ſum- maria, prout ſunt in lac patria vigore decre- ti, quo omnes cauſe tam conuentionales, quam reconuentiondes ſunt ſummarię: Ro- man. conſil. 323, numer. 5. Rippa in d. 9. nihil commune. num. 193. Jelin. in c. 1. num. 3. de mutuis petitio. Socin lun. conſil. 60. colum. 2. Vol. I. Bart. in l. ſed& hæc.§. non ſolum.
creto verba, ſine iudicij ſtrepitu, quæ Bart. in Extrauag. ad reprimendum, in verbo, Si- ne ſtrepitu, in fine,& poſt eum Oria. in d. Clem.ſæpe. col. 6. verſ. ſine ſtrepitu. arbitran- tur ad maiorem expreſsionem addi ſolere, cùm verba de plano int elligi poſsint tam ra- tione vocis, quàm ſtili& loci. Dicit tamen Bar. ea operari, vt tollatur litigãtium rumor, & declamatio,& quòd poſsint contenden- tes ludicem in aurem alloqui abſq; accuſa- tione ſuſpicionis, qui alias vt ſuſpectus poſ- ſet recuſaril. ubemus. C. de Epiſco.& Cleri. Item ꝙ dilatio ad quęrendos aduocatos non detur, quæ ijs verbis cicumſcriptis conce-
—
☛ 871* ——
—
denda eſſet, l. ab hoſtibus. 9. f.& l. ait prætor.
9. f.& ibi gloſ.fr˖. ex quib. cau. maior.& Bart. refert& ſequitur Natta in d. Clem, ſæpe. col. 12. verſ. fine ſtrepitu. poſt Anchara.& Imol. per eum relatos. Sed hoc vltimum videntur impugnare laſon in l. fin. num. 5. de ferijs.& Felin. in c. I. num. I. vt lite non conteſtata. t quia denegare aduocatos, eſt magnam par- tem defenſionis tollere, l. aduocati. C. de ad- uocat. diuerſ. iudi. quæ eſt de iure naturali. J. vt vim. ff. de iuſtit.& iure. Clem. paſtoralis, in fine, de re iudica. Ergo per dicta verba ad- uocatorum audientia non remouetur. Su- peruacuum etiam mihi videtur, quod dici- tur, hæc verba tollere lit gantium rumorem, & acclamationem, cùm d iure prohibeantur
14 in iudicijs, t in quibus iuribus, non iurgijs,
contendendum eſt, l. quiſquis. C. de poſtu- lando. vbi Alber.& inl. ampliorem. nu.z. C. de appellation. l. ſi manumiſſori. C. de ope. patro.præſtan. cultũ enim ſuum iuſtitia per- dit, quando iudſciorum ſilentia obſtrepen- tium turba cõfundit, c. in loco.5. q. 4. ad quod ſpectat illud Eſaiæ c.32. in fin. Erit opus iuſti- tiæ, pax,& cultus iuſtitiæ, ſilentium. Lucas de Penna in rubrica C. de ſilentia. in princi. Ib. 10. hinc alium effectũ dictorũ verborum ſumpſit Oldra. conſ. 115. videlicet ꝙ ex eis tollantur fruſtratoriæ& friuolæ exceptio- nes, ac appellationes tanq́; ex ipſis friuolis exceptionibus& appellationibus oriatur quædam occaſio litigantibus mutuò conui- tiandi,& maledicẽdi, vigoremq́; iudicij pro- bris& tumultu eneruandi, l. adulterij. C. ad leg. lul. de adult.& hoc etiam ſentit Cardi. li⸗ cet Oldra. non citet in Clem. diſpendioſam quæſtio. 44. de iudic. Lappus allegatio.;6. in principio, allegans dictum Senecæ in decla⸗ mationib. dum inuehitur in aduocatos: Hic clamoſi iurgia fori, improbas iras,& verba loquacium. Non tamen prætereundum pu- taui, dictionem, Strepitus, ex ſui propria ſi- gnificatione non clamorem, ſed admurmu- rationem vocum ſignificare, cum ea tanq́; diuerſa apud Ciceronem reperiantur, vt in actione z. in Verrem. Factus eſt in eo ſtrepi- tus,& grata concionis admurmuratio:& paulò põſt: Tum verò nõ ſtrepitu, ſed maxi- mo clamore ſuam populus Romanus ſigni- ficauit voluntatem:& Virgil. primo Aenei. Fit ſtrepitus tectis vocemq́; per ampla volutant Atria.
15 Addit f deinde decretum, verba& line
figura iudicij, quibus releuatur ludex ab omni forma,& figura iudicij a iure ciuili in- troducta,& ſolum obſeruare tenetur figu- ram iudicij iure gẽtium, vel naturali ratione inductam:& inſumma, talib. verbis viden-
tur
ſcu
„„1, mala.co,24. nolzd nlz utne, volel.Pe ok um. n nalte imend
acorocedete line G b
waiun, Bertinl.. nacolz.fded jenatwin dicta C utmiotn. in daden Clem. ſe
'
wlwrwegdtalcbordine!
Slmäch rdccn 9 Mem 1 on Int AnlRawar dbltanti wkcrtmdunc 10,cc ſekdamrätnluln, aKecacwIum. 8. dmiaawanem C. de rhwen Kwevius cac tt mteeresgon iure nannlodtkälelecki tirum un waonem nparanenedeed cor tunun Codtutus,n TrentClem A gn. eidd Ju mreunatd in! dopio del „MWalcs Pelin.

1 naturali lure Clem paſtorali Soper dicka getbaal.
ntn aade j rarüun quod dici⸗ m 3 u a dirind 4 adin „. on lur 1s, Qulquis, C. depoltu⸗ bamplörem.u, numiſoriC.deope um luum iuſtita per⸗ n lllentia obſtrepen⸗ nloco.q.adquod ntin Frit opusiuſti ie ſllentium. Lucas delllenta in princi dictorũ verborum evidelicet q exeis friuolæ excepro- inq ex pls fruulb Naclon bus orüatur bus matuo condi- dremqyiudichio⸗ diladulterj.C.ad Iam ſentit ardili lem diſpendioſam posallegrtio,ſbiin Senecæ in decla- n aduocatos: Hic bas itas,& vetba ræteteundumpl⸗- ex lui proptialt⸗ em, ſed admutmt- ane, cum ea ting nreperantu en Aus ettineo ich⸗ admurmdlald:, öſtrepiuſeimai-
DECISIOI. 3
tut ſublata omnia, quæ reſpiciunt ſolemni- tatem iudicij, ea verò, quæ factum cauſæ,& defenſionem partium concernunt, non cen- ſentur ſublata d. Clem. ſępe.& ibi glo. in ver- bo, Non exigat.& in verbo, Defenſiones, de verbo.ſignifi. quam refert& ſequitur Bart. in Extrauagan. ad reprimendum, in verbo, Videbitur, circa finem. Cardinalis in d. Cle. diſpendioſam. quæſt. 44. de iudic. Oldra. d. eonſ. II5. in fine. Lanfran. in d. Clem. ſæpe. in verbo,& figura. Natta ibidem in principio. col.3.& in õ. quæ omnia. col. 24.& ſequent. Alex. conſ. 6. nu. I. vol. 3.& conſ. 2. nu. 9. vol. 4. Iaſon conſ. 105. in fine, vol. I. poſt Bart, in d. Extrauaga. ad reprimendum. in verbo, Ec figura.qui dicit, pr dicta verba locum habe re ſiue ponantur cum alijs ſuperioribus, liue
2*
veõ ſimpliciter. Et idem dicendum eſiet de
clauſula, Omni iuris ſolemnitate remiſſa, quia nihil aliud eſt procedere ſine ſolernni- tate, quàm ſine figura, Bart. in l. filiusfami- lids.col.2.& ibi Imola col.3. ff.de dona. quos refert& ſequitur Natta in dicta Clem. ſæpe. in verbo, Sine figura, in fin.& in d. 9. non ſic. col. 25. Lanfran. in eadem Clem. ſæpe. col. i. in fin. Idem de clauſula, luris ordine ſeruato,& non ſeruato, quia per eam non intelliguntur remiſse ſolemnitates,& ſub ſtantialitates iu- ris ſecundum Bald. in conſ. 103. col. I. verſic. verba dicunt.lib.3.& de clauſula, Sine forma cauſæ, Neuiza. conſ. 32. num. 8. poſt Alex. inl. militis. col. 2. circa finem. C. de milita. te-
17 ſtamento. Et t virtute huius clauſulæ poſſet
iudex admittere teſtes non iuratos, vt no- minatim ſcribit Feli.in c. dilecti filij. nu.5. de iudic. dicens, hanc opinionem veriorem& magis communem eſſe: ſed contrarium,& verius tenuit in c.conſtitutus. nu. 16. de Re- ſcript. Sequitur Natta d. Clem. ſæpe. in 9. quę
18 omnia. col. 28. verſ. nonò quæritur. t quam
quidem clauſulam nõ poteſt inferior à Prin- cipe apponere in reſcripto delegatorio co- gnitionis alicuius cauſæ. Felin. in c. olim. nu. 3.de accuſationi.in hac tamen patria propter decretum prædictum poſſunt inferiores hu- iuſmodi clauſulam apponere, vt nominatim
tenet Paris de Puteo in trac. de ſyndicatu.
iy in verbo, Sententia. c.3. Hinct quæri poteſt,
an in cauſis, in quibus ſummariè procedi po- teſt,& debet, ſi conſenſu partium ordinarie procedatur, proceſſus teneat,& puto diſtin- guendum. Aut quæritur, an ex forma de- creti,& clarum eſt, non irritari proceſſum fa- ctum ordine iuris ſeruato, Feli. in c. cum di- lecta. col. ii. verſ. pro prædictis.& in c. cum ordinem. nu. z. de Reſcript. Aut de iure com- muni,& tunc rritatur proceſſus: text. eſt in
d. Clem. ſæpe. d. finali.& ibi ghᷣſ.& Cardina. glo. in d. Clem. diſpendioſan. in verbo, Va- leat, de iud. Dec. in c. nouit. col. 7. num. 17. de iud.tradit Maran. in 4. diſprtat. Bal. in l.ob- ſeruare. H.proficiſci. col.. verſ. decimoquartò quæritur. ff.de officio proconſulis. quoniam cauſa ſemel effecta ſummæia, ſemper durat ſummaria in quacunq; infantia, Vanti. de nullitat. ſenten. ex defectuproceſſus. nu. 58.
20 Superadditur vltimò t dauſula, Sola facti
2
—
veritate inſpecta, quam decerptam fuifſe ar- bitror ex c.3. Deutero.inillis verbis, quære ſollicite,& diligenter rei veritate perſpecta, ſi inueneris certum eſſe quod dicitur:& ca. 17. audiensq́; inquiſieris dlligenter,&verum eſſe repereris, de qua varit ſcripſerunt Doct. quos refert Natta in d. õ. non ſic. col. 23. qui relatis multis opinionibus, tandem relin- quit cogitandum, magis tamen communis opinio eſt, clauſulam hanc idem& plus ope- rari, quàm clauſulam, ſummarie, ſimpliciter, & de plano, ſine ſtrepitu,& figura iudieij: ita ſentit Imola in d. c.dilecti.vbi Felin. col.I. de iudi.& in c.x.col. 7. de conſtitut. ac in c. olim. nu. 7. de accuſatio. Roma.& ibi Ioan. Baptiſta Caſtil. ſing.79². Aret. conſ.84. col.2. Lanfranc. in d. Clem. ſæpe, col. I. Praticus Pa- pien.in forma libelli in actione reali, in ver- bo, Summarieè, in fine. Maran. in d. quarta part. diſtinctio.. nu. 32. Dec. in c. quoniam contra.col.z2. verſ.3. nota de probatio. dicens, huiuſmodi cõmiſſarium debere iudicare, v Deus inſpecto iure gentium, nõ attenta or- dinatione, nec ſolemnitate iuris ciuilis poſt Aret.in 9.honę fidei.col. penu.& fi.& ibi Iaſ. nu. 45. Inſtitut. de actio. Corn. d. conſ.5. litera M. vol. 2. Alex. d. conſ. 6. nu. 2. vol.3.& in 1. ſi ita ſtipulatus. õ. Griſogonus. col. 6. nu. 8. ff.de verbo. obligat. vbi f addit hanc clauſulam etiam operari, vt poſsit proferri ſententia ſu- per cauſa probata, licet in libello non dedu- cta, contra reg. l. habebat. ff. de inſtito. actio. & l.vt fundus. ff.commu. diuid.& hunc effe- ctum ſentit Bart.in l. Emilius. colum. z. ffde minori.& poſt eum Soci. conſ. 146. num. ¹5. Iaſon. in l. vinum. nu. 24. ff.ſi cert. petat. Hyp- pol. poſt alios per eum relatos, ſingul. 272. Rippa in l. naturaliter. Ö. nihil commune. nu. 184 ff. de acquiren. poſſeſsio. Maran. d. 4. par. diſtin. 9. nu. 33.& Sayſel. in l.1. col. penult.& fin. ff. de offic. aſſeſſo. vbi late de hac materia. id tamen limita, nõ procedere, quando idem vel aliud decretum procederet vlterids ad- dendo, eſſe faciendam petitionẽ ſcriptis vel verbo,& partes in ſuis iuribus audiendas, prout in patria noſtra, attento decreto ſub
titulo ſeu rubrica, In litis exordio petitio de-
bæt
——ʒ———

22
23
24
—
1 T V A
3 8 2. f B P E 4„„ 6. 2
AS 81 32, 1103 limitat Aret. 10 c. dilecti
rt,& ſequitur Pariſ.
4 12² 1 18„ror rofert 51.5. GL Iu. ℳ* n rekeft,
=—
6
confit. num. 1*.& 15. lib. I. loquens de ſta⸗ tuto Bononieni,& laſon in§. item ſi quis in fraudem. nu. deinſtitu. de actio. poſt Bal. in], prolatam. C. deſenten.& interlocuto. om. ud.& his conuenit doctrina Bal. in l. 1. §.& parui. nu. 5. ff. quod vi aut clam. quem refert& ſequitu Alex. conſ. 80. nu 8.vOl.j. quod t ſtante ſtatito, diſponente contra In- ſtrumentum, nõpoſſe opponi aliquam ex⸗ ceptionem, poterunt tamen opponi exce- ptiones cõpetentes ex aliquo alio capitulo ſtatutorũ, Decius conſ. 356. nu. 4.& petitio ſaltẽ debet eſſe geueralis, vtputa ſuper pro- dudis iuſtitiam mniſtrari.namſi nihil pete⸗ ret, nihil cõſequeretur: ſola enim productio ſcripturæ eſt quęcam probatio, non petitio: t& probatio fieri aõ poteſt, niſi eam petitio pręcedat, quia probatio eſt de medijs cauſæ, & ſine principio ad media perueniri nõ po⸗ teſt, iſta ſunt verba Baldi in J. ſi quis libellos. ff.de appell.& facit tex. in d. Clem. ſæpe. de verbo.ſignifi.& not. per laſ. in§.præiudicia- les. nu. 25. inſtitu. de act. Alex. conſ.20I. nu. 1. vol.2.& dominus Craueta conſ.223. nu.3.& 4. latè Socin. in c. i. col. 7. verſ. primò igitur fallit.& tribus columnis ſequent. de hbel. oblatio. Deci.inl. vinum. nu. ꝛ2off. ſi cert. pet. TSatis etiam erit(& in hoc aduerte) quòd id ſuper quo pronunciatur, veniat acceſſorie aut virtualiter ex natura actionis, quia tune dici non poterit, quòd ſententia feratur ex- tra petita, cùm virtualiter inſit, vt eleganter notat Bal. inl. fin. in 2. col. in fin. C. de fidei- cõmiſſa. liberta. quod late proſequitur Feli. inc. licet heli. col. 5. in pricipio, de Simonia.
25 † BEt virtute iſtius clauſulæ, circumſcripta di-
ſpoſitione decretorum Ducalium, quibus cauetur, ſecundam dilationem ad proban- dum non debere concedi, niſi ex cauſa, poſ- ſent fieri probationes poſt lapſum tempus datũ ad probandum: Eeli. in c. licet cauſam. nu. 18. verſ.limita ſecundò, de probatio.& in hoc plus operatur hæc clauſula, quam clau- ſula ſummariè&c. de qua ſupra diximus.
8— ——.— ——ö,¼,.“
DE M ONIANI
ria vel directo contraria. item non habet lo- cum diſpoſitio legis teſtium C. de teſti. Dec. in c.z2. col.fi. verſ.decimoquinto fallit, de pro
27 batio. Operatur f etiam hiæc clauſula, vt pol-
ſit opponi compenſatio, non obſtante iura- mento, cùm ſit quædam defenſio, Grat. re- ſponſo 121. nu. 12.& ſeq. lib. i. Item ꝙ agenti poſſeſſorio recuperandæ obſtet exceprio dominijI,& proprietatis, vel alia concernens petitorium, cuius probatio incontinenti of⸗ fertur, Dec. conſ. 449. col. 3. nu. 21u. Rub. conf. 4. col. pen. quos refert& ſequitur Cra. conſ. 299. col. penul. nu. 8. Ex quo inferri poteſt
281 virtute dictę clauſulę poſſeſſorium,& pe-
titorium ſimul intentari poſſe, cùm id, quod dicitur, prius terminandam eſſe cauſam poſ⸗ ſeſſorij, l. ordinarij. C. de rei vendic. ſit intro- ductum de iure ciuili, Brunus conſ.l. nu. 8. & ſequen. Cra. conſ. 1S⁊. nu. 14.& iuris poſi⸗ tiui ſolemnitas tollatur per huiuſmodi clau⸗ ſulã. Ergo poterit de vtraq; cognoſci ſimul, quodintelligas non procedere, ſtante diſpo ſitione decreti poſiti ſub rubrica de reſticu- tione ſpoliatorũ, ex his, quæ ſuprà proximè diximus: locũ ergo habebit in remedio reti-
29ꝰ nendæ, in quo decretũ non diſponit. t ltem
operatur, quòd proceſſus nõ vitietur ex de⸗ fectu commiſs io nis, Dec. d. conſ. 449. nu. ¹s. cui tamen cõtradicit,& bene, Rui. conſ. 102. nu. 8. vol s. loquens de cauſis poſſeſlorijs,& executiuis, in quibus, vt diximus, ꝓpee Iitur ſummarie,& tamen ibi dicit procetſum vi- tiari ex defectu cõmiſsionis: eſt enim con⸗ tra tex.in l.I. C.de mand. Princi.& inc. cum in iure, de offi. deleg. cum ſimilibus. Doſſunt ſimiliter produci Inſtrumenta poſt conclu- ſum in cauſa glo. in d. Clem. ſæpe. in verbo, Interrogauit. Cacialup. in l. admonendi. col. 86. verſ.õ.concluſio. ff‚de iureiurand. Felin. ine. cum dilectus. num 19. de fide Inſtrum. Hypp. in l.. 6. fin. nu. 49. ff. de quęſt. Virtute tamen huius clauſulæ poſſet mora purgari, etiamſi interueniat iuramentum, modò cre- ditor paſſus nõò fuerit damnum: Cagn. poſt Alex. Galiau.& alios per eum relatos, inl. ſi quis maior. nu. 15.& ſeque. C. de tranſact.
26 †Virtute& huius clauſulæ poſſent exami- 30 per tex. in c. ſuam, de pœnſs. Iĩ Alium quoqʒ nari teſtes, nõ obſtante publicatione, ſecun- effectum parit, vt Iudex poſsit credere pro⸗ dum Alex. conſ. 84. col. fin. vol. 4. de cuius bationi veriſimili& perſuaſiuę, licet nõ con tamen dicto dubito, cũ eo caſu militet etiam cludenti, Are. conſ. 84. col. 2.& conſ.:26. col. timor ſubornationis, Cardi. in d. Clem. ſępe. 2. poſt Bald. in l. ſolam, in fine. C. de teſtibus: in.& quia. col. 2. verſ. quartò oppono.& uem ſequitur Dec.conſ. u. nu.20. verſ. ad col.5. verſ. item fuit dubitatũ. Rota deciſio- prædictorum.& conſ. 54. nu. z. ac conſ. per. ne, 30. col. 3. in nouis:& contra opinionem in fin. Craue. conſ.73. nu. 23.& conſ. 248. nu. Alexandri ſemper obſeruauit Senatus, non 19. Iaſon in I. Certi condict o.§. ſinummos. admittere probationes poſt publicationes nu.32. ff. ſi cert. pet. ſubdensalium effectum, teſtium examinatorum, ſuper eadem mate- quòd ſcilicet virtute d. clauſulæ procedi
poſsit ſſſſſ—
———— 2 2 2.2.,.,———
——-—
—
atraalge wraones0
lperdictuj gemnitates lü
nlualhs 1 ſl.1„— rürnäcantanto lpe
MMauner maantlatoulture (buirgi„ duäeren comünns 8 errlifwun vb d iw lnrgs won cun cullmin iurspollun
obauim
atrinum omt nors runCm dlhndom. I Väugnananattäcau rüerome ulkaan rſcrivatrum und er anwyätcg oaggem eangna unäcf. ruinraneClem.(a macarnnalarlÜra Dc herlang dll. Ahoc ttten lrdlorubri- üinätternan Alam cenäne udh ſmouschedſängan, Kntrgnnke 5 e Uperc 1 lnüundgung dze n Wde wante netels a zaal ttia au
h Na 8 nie niatam
Khar ph

4 irnd. habetſ 1„Le telti De qunnto al. 35 1 nAOk dde or mllrecn 11,1 dL clauſulo vt poſ o) nonoh nee u 1 allle Ura m deſenſ S. 4* getenlo,Gran klib. Nremg. agenti lda obſt Ace obſt t exceptio 19 12li 1dA d 1 The concerneng
mti entiof⸗ 4 13.1w Ruhgon Aſequitur Cr, conſ. Xquo inferri pote Dolſellorium 8 pe⸗ poſſe cum id quod dam elle cꝛulam pol ereivendicſit intro⸗ runusconſal. nu,;, nu. 14.& urispoſi der huiuſmodiclau⸗ acß cognoſcimul
Po 4 pg 1 o A cedete ſtante diſpo
IſAe 1 j, on dupont. ſltem
½ 1
1 3 Xlmus, pceditur cit procellum N⸗
. A, s:elt enmeon⸗
ſ aen erIncl.& InC. cum imilibus. Poſunt entapolt conclu⸗ n. ſæpe. in verbo, Ladmonendi.col-
G jureiurand. pelin.
2.111 Ede e F
ſſet mora purgi,
ll5 1—. credete dl10⸗ Kele 2
licet nocon
0 16.1 8
aſt all
4
DECISIOI. 6
poſsit manu Regia, quodante eũ dixitquoqʒ Arét. d. conſ. 84. col.2. citca finem. Non poſ⸗ ſunt tamẽ termini ſubſtantiales reſpicientes defenſionem partis omnino omitti: Rota deciſ.33.incip. Quando, in nouis. Rom. conſ. 519. laſ.conſ. IO. nu. 5. lib. I. poſt Bar. in Extra- uag. ad reprimendum. in verbo, Videbitur, in fin. Cagn. in 1.z. in principio. nu. 7.& ſeq. ff. de origi. iuris. Alex. conſ. 80. nu. 16. vol. 4. Suadeo tamen iudicare debenti, vt teſti, non reddenti rationem dicti ſui, nõ facilè credat, quod ſentit Alex.d. conſ.8o. in fine vol. 4. Et
31 ex præmiſsis inferri poteſt, t quòd in cauſis,
vbi proceditur ſummariè, ſimpliciter,& de plano, ſine ſtrepitu,& figura iudicij, ſola fa- cti veritate inſpecta, non currit inſtantia de iure communi, quia ſi per dictam clauſulam tolluntur omnes ſolemnitates introductæ a iure poſitiuo, vt ſuprà probauimus,& eo iu- re eſt introducta inſtantia, I. properandum. C.de iud.ergo inſtantia tollitur ex dicta clau ſula,& ad hæc faciunt cumulata per Maran. de ordi.iudi. in 5. par. nu. 15. vbi dicit, quòd in conſiſtorio Principis non currit inſtantia, quia ſolemnitates iuris poſſunt omitti. In contrarium tamen faciunt notata per Lan- franc. in Clem. diſpendioſam. in principio, vbi dicit, quòd per prædictã clauſulam non videtur Princeps voluiſſe cauſam proroga⸗ re, ſed potius abhreuiare, ita reſidet Alexan. conſ.⸗0. nu..& ſeq. vol.2. quem refert Hyp. in d.l.de vnoquoque. nu. 138. ff. de re iudica- ta. latiſsimè Natta in d. Clem. ſæpe.in. quæ omnia. col.I. verſ. vlt. vltra Doctores, Soci. Iun.conſ.60. nu. 9. vol. i.& hoc idem diſpo- nit decretum Ducale ſab rubrica, ludices de- bẽt intendere ad abbreuiationem cauſarum. fol. 27. Maran. de ordine iudiciorum, in 5. parte. nu. 4. pulchrè diſtinguit Soci. in tract. de inſtantſa, quem fecit ſuper c. venerabilis, de iud. quòd aut loquimur de cauſis, in qui- bus nec expreſse, nec tacitè lis cõteſtatur,& in illis non currit inſtantia: aut loquimur in cauſis, in quib. lis conteſtatur tacitè, licet non expreſse:& hoc caſu currit inſtantia ea die, qua partes cœperunt tractare de cauſa. Item
32 † poteſt appellari ab interlocutoria ſine ſcri-
ptis, quia quòd appellandum ſit in ſcriptis, eſt introductum de iure nouo, c. cordi.& ibi gl. in verbo, Interlocutoria, de appellat. in&. ita limitat Peruſi. in c.vt debitus, nu. 17.& 18. de appellatio. præmiſſa tamen limita locum non habere in hac patria ꝓpter decreta, quæ præfigunt tempus inſtantiæ in cauſis appel- lationum,& decernunt eſſe appellandum in ſcriptis ab interlocutoria arg. corum, quæ ſcribit Pariſ. conſ. i. num. 14.& 15. volum, 1.
& faciunt quæ leguntur infrà deciſione 6. in fine,& ratio præmiſſorum ea eſt, quia præ- dicta introducta ſunt de iure poſitiuo, con⸗ tra quod poteſt Princeps ſtatuere& reſcri⸗ bere: Dec.in c. quæ in eccleſiarum. col. 12. in fine,& Felin. num. ĩ4. verſ. quarta concluſio, de conſticution. quod tamen de facili facere non poteſt ſine cauſa, vt ibi per eum, col. ſeq.
33 Similiter t virtute huius clauſulæ poterit
proferri ſententia in perſonam domimni non obſtante, quòd procurator per litis conteſta- tionem fuerit factus dominus litis, Guido Pap. quæſt. 431. Poteſt etiam opponi exce⸗ ptio ſolutionis factæ à parte poſtſententiam non obſtante l. peremptorias. C. ſentent. re- ſcinden.non poſſ.& l. præſcriptionem. C. de except. quia veritas, æquitas,& bona fides non patitur, vt bis idem exigatur: l. bona fi- des.vbi Dec.& Cagn. ff.de reg. iur. Aduerte tamen, quòd per huiuſmodi clauſulam iu- dex debet ſeruare leges, quæ deciſionem cauſæ,& iura partium reſpiciunt: Bald. in 1. nemo. circa fin. C. de ſentent.& interlocuto.
34 Om. iud. vhi dicit, t ꝙ ille, qui habet cogno-
ſcere ſecundum veritatem, debet eam verita- tem amplecti, cui ius patrocinatur, quem re- fert,& ſequitur Natta conſ. 15. nu. II. Quid autem iuris ſit, ſi dictum fuerit, Procedas ſe⸗ cundum æquitatem, vel de æquitate, tradit Felin. in c. ex parte. el 2. de off. delega. in pri⸗ mo nota. dicens poſt Bald. in l.hac lege. C. de ſenten. ex breui. recitan. iudicem debere ſe- qui æquitatem iuris, non æquitatem infor- matam a iure naturali, cum debeat iudex ha- bere duos ſales, videlicet, ſalem ſcientiæ,& conſcientiæ, quia conſcientia ſine ſcientia eſt inſipida,& ſcientia ſine conſcientia eſt diabolica. Et in ſecundo notab. quærit Feli. an vi huius clauſulæ reijci poſsit exceptio præſcriptionis? Et de hac clauſula, Sola facti veritate inſpecta, aliqua ſcribit Neguſ. in di- cta 8.parte, I. memb. num. 31. verſic.& ideo per prædicta. Riminal. in l. quiaccuſare. col. 1. C. de edend. Bald. in l. obſeruare.§. pro- ficiſci. colum. 6. quæſt. ꝛ5. ff.de offi. proconſ. Et quid, ſi dictum ſit, luſtitiam facies? notat Dec. in c. ex ratione. in vltimo nota. de ap- pellatio. Et in conſ. 483. in principio, latè Sayſel. in I. iuſtitia. ff. de iuſtit.& iure. Bæc enim verba teſte Decio in dicto cap. ex ra⸗ tione. in vltimo notab. de appellatio. requi⸗ runt ordinem iuris ſeruari, idem ſentit laſ. inl. iuſtitia. col. 1. ff. de iuſtit.& iure. plures alias conſimiles clauſulas ponit Felm. in cap. I. colum. 15.& duabus ſequent. de con⸗ ſtitutio. necnon Brun. de forma& ſolem. in articulo, quando cenſeatur forma& ſolem.
remiſ.

———————
1 —õÿ— ———
—
——öö
remiſ. col. 6.& pluribus ſequent. cartha 66. 3 quem pott hæc ſcripta vidi. Duo tamen in hac materia videntur potiſsimẽ obſeruanda. 35 Primum, t quòd in quocunq; iudicio etiam ſummarijſsimo,& ſub quauis forma agita- to, actor& reus debent legitimẽ compare⸗ re, l. icet. C. de Procurat. Bart. in Extrauag. ad reprimẽdum.in verbo, Vel legitimè. cum alijs allegatis per Vantium in titulo de nul⸗ lita. ſenten. ex defectu inhabilita. ſeu manda- ti comparen. quia in quacunq; materia pri⸗ mum de perſonis quærendum eſt, l. ſi quæ⸗ ramus. ffde teſtam. Bart. in l.. colum. fin. C. de ædicto diui Adr. tollen. Paris de Put. de ſyndic. in verbo, Sententia. cap.⁊. num. lI. A⸗ lexan. in l. 4 diuo Pio. õ. ſi ſuper rebus. colum. I. circa medium. ff. de re iudic. Aret. in õ. præ iudiciales.colum.3. verſicu. in vno quoque. Inſtitut. de actio. vbi limitat, non procedere, quando agitur contra abſentem contuma- cem:quod etiam ſentit Bart. in l. inter quos. §. fi. in fi. ff. de dam. infec. Crauet. conſil. 104. in princip. Hyppo. inl. ſi quis nec quæſtio. nu.5.& ſequent. ff. de quæſtio. vbi ponit re- gulam cum ampliatione, Alex. conſil. 77. in fine,& conſil. 147. nu.2.vol. 6. Alias ſequere⸗ tur abſurdum, quod alteri per alterum ini- ua conditio inferri poſſet contra regulam, non debet. de regu.luris.& I.ſi quis in ſuo. 9. fin. C. de inoff. teſtam. per quæ iura ita notat Bar. in Extrauag. ad reprimendum. inverbo, Eigura. colum. ⁊. verſic. item eſt neceſſe.& in 1.2. vbi laſ. nu. 4.& ſequen. Decius nu. 47. C. de ædic. diui Adri. tol. Feli. in c.cum veniens⸗ ad apoſtolicam. num. 14. de teſtib. dicens, id eſſe reſtringendum, niſi quis compareret pro ſuo intereſſe, idem Felin. in c. num. 7. de accuſat.& in c. cauſam, quæ vertitur. de iudi. Bald. in authen. offeratur col.ꝛ. in fi. de lit. conteſt. vbi dicit, ad officium Iudicis per-⸗ tinere inquirere ſuper legitimatione perſo- narum.& in l. in vniuerſis. C. qui dare tuto. poſſ.per gloſ.in c.i. in verbo, Abſentiaain fin. de electio. in 6. I& gloſ. inl. ita demum. C. de procurato.latiſ simè Carre. in tractat. de hæ- 36 reticis. num. 108. Et t prædicta exceptio po- teſt quandocunque opponi etiam poſt tres ſententias, I. licet. C. de procurat. Hyppol. in d. 1 ſi quis. nu. 10. ff.de quæſt. Nlaran. de ordi. iudic.in 4. parte.in 9.diſtin. num.38.& in ea- dem par. diſtinct. vltima. num. 16. poſt Bald. Alexan.& laſ. per eum allegatos, laté Seba- ſtia. Van. de nullita. ſenten. ex defectu inha- bilit.& mandati comparen.nu. i.& ſequent. & in titulo, an quælibet ſententia poſsit dici nulla. nu. 16. vbi dicit, hoc procedere, etiam⸗ ſi cauſa coram Principe ageretur. Aduerte
—————y—
ͤ—— ——
—
8 ENATV S P ED EMONTANI 7 Tretiam, quòd vbi ſummariè proceditur, non
eſt neceſſarius conſenſus partis: Natta in d. Clemen. ſæpe.§. non ſit. col. 22, verſic. ex quo infert. Carrer. de hæret. numer. 108. circa fin. Curare igitur ludex debet, vt partes legiti- mè compareant, ne iudicia ſint illuſoria,& nulla. l.ſi prætor. ff. de iudi. glo. in d. cap. I. in fin. quam citat Sayſel. in l. I. colum. 2. ff. de offic. aſſeſſo.& poteſt, etiam partibus non petentibus, eas compellere ad legitimè com- parendum. Inno. in c. cum in iure. de offic. deleg. quem refert& ſequitur Rom, conſil. 170. Boer. deciſ.281. num. II.vbi hoc procede- re intelligit ante litem conteſtatam: plura ad hoc tradit idem Boer. deciſio. 7ν. num. 10.&
38 pluribus ſequentibus. Productio f tamen
mandati fieri poterit pluribus modis, ſcili⸗ cet per productionem originalis dimiſsi in actis, vel per inſertionem tenoris in eiſdem actis, necnon ſi producatur cum deſcriptio- ne principij& finis, ac clauſulis ſubſtantiali- bus. Boer.d. deciſio. 281. num. 9.& 10. Quo fit, vt pluries in Senatu contenderim ſtilum, qui obſeruatur, vt partibus hora ſupplica- tionum citatis, licet non legitime comparen- tibus poſsit ferri ſententia, ſeu(vt vulgò di- citur) apuntuamentum, tanquam iuri natu- rali repugnantem, non poſſe fubſiſtere, niſi velimus dicere talem citationem non fieri, vt partes ingrediantur contradiciorium iu⸗ dicium, ſed vt ſummariè,& extraiudiciali- ter cum aliquali tamen cauſæ cognitione Se- natus prouideat, quod etiam abſente parte fieri poteſt: Bal.in l.ab eo. colum. i. verſic. op- pono, ſi eſt defenſus. C. quomodo& quan⸗ do Iudex. Secundum, in quoanimaduerten-
39 dum dixi, eſt, t quòd iuxta acta ius dicatur,
non autem ex extrinſecis,& non productis: nam conſtarẽ debet iudici, vt iudici, non au- tem vti priuato, l. llicitas. õ. veritas. ff. de offi. præſid. l. hæc autem. in princ. verſic. conſtare liquereq́; prætori. ff. ex quib. cau. in poſſecad. 111.9. item illud. ff. ad Syllania. l. de qua re. in princ. ff.de iudi. bonus text. in l. vt fundus. ff. comm. diuidun.vbi lIuriſconſultus conſtan- ter affirmat, poteſtatem ludicis non poſſe excedere id, quod in iudicium deductum eſt, l. properandum.§.& ſi quidem.& 5. ſin autem ex geſtis. C. de iudi.l.l.& fi. C. de rela. pulchra gloſa in c. i. in verbo, Secundum ca⸗ nones, circa medium de offi. ordin.& in c.t. in verbo,& è contra, de re iudic. in 6. Bald. in c.cum ſuper, in fine de cau. poſſe.& propri. vbi dicit, acta eſſe vehiculum ad ſententiam, Alex.conſ.64. nu.8.& conſ. 82. num. II. lib.z. ac conſ 186. nu. 1s. vol. 2. gloſ. in lage. in ver- bo, ludicij. C. de tranſact. faciunt adduciaper
Rippam
——— ——--——⸗ʒ;ÿ———V—V—;ʒÿ⅓ʒ⅓ÿ—·———
—O—O—
—
A 1
s 71 9
f l
„ 1h) taunl
— gihi „atdlall“
aaiken-p
.„ 8 dicsenio e
— erononclatlo hac wupivnnas
1 4 anvaler nia, nonvale-
„bne do Inſt mesacecdd.Kllllſt Aararn t r tloorvosmoclsefh, It len d. Arr Ing Trnim Rmadld 814
d ſpr⸗ daaden Rallec rrbiperem Aphinanm
„ L 1 trdrlneerenrLlnl 6' ddes mz6 1 rp
dlc ſed Wd4. ule 1
wrrdarne oum.2. ſ 7
WmaenxdKsocel. wun 4
7 h7, AA 1
AAxermac unta dec htrptovevbes Ll Arenudeen Is,qux!
71
rbonpegonnne et⸗ tdäer laadts con Lnnli ſn pan mn Algn lelt 1 ätlae. denan domad
ePau
Dratguadelonta fibalclun J 6 um.: Gdand b!

um in iure, de offic quitur Rom, conſi. uIl. v bihoeprocie onteſtatam. pluna d eciloyt. num, h.& broductio t temen luridus mociis ſel⸗ originalis dimibiin m tenoris in eiſdem atur cum deſcriptio lauſulis fubſtantiali- num. 9. IIO. Qo ontenderim ſtilum, bus lon ſupplica- giime comfrren ſeu(vt vuſgodi nquam iuri natu- ie ſubliſtere, nil jonem non ferz rradictorium iuu⸗ Nexttaiudiciali- Ecognitionede⸗ am ablemte parte olum.I.verſicop- omodo& quam oanimaduerten⸗ acta ius dicatut, non producté: vtiudici, non au- geritas⸗fl deoffi c verlic.conſtate caven poſſead. nialide pa re-i t.in vttund dusſh onſultus conſan audics non poll
Räpen
DECISIO I. 7
Rippam in l. naturaliter, S. nihil commune.
40 nume. 175. 3 de e tein elialzſa quòd
cio inter eaſdem per- ſonas,& coram eodem iudice non probant in alio, niſi producantur, l. cum antea. C. de arbitr. Alexa n,CO nſi. 7. nume.22. volum. z. vbi poſt Bald. Imolam, Butrig. lIoan. And. & 8al yce. per eum relatos dicit, quòd non debet ferri ſententin à per relationem ad ea, quæ non ſunt exhibita& producta, in a- ctis,& conſi. I09. nume. 1. ac conſi.3. num. 19. volum. 5. Innocen. in cap. præſenti. num. 13. de renun Cardi in. in c. 1. num. 3. deoff. or- din. Ab bas laté in cap paſtoralis. 9. quia ve- rò. num. 8. de offic. delega.& ibi Barb. colu. 6. verſic. in eadem glo. ibi, deponant.& per plures colum. ſequentes poſt Alexan. conſi. 136. num. I5. lib.2. Hinc dicit Barto. inl. 2. co- lum. 1. verſicu. tertio modo legitur. C. de
acta facta in vno iud
al edend. t quòd pronunciatio facia per iudi-
cem, niſthaberet acta, non valeret, etiamſi ſententia eſſet bona& recte lata ſecundum acta. De hac materia latiſsime tradit Fel.in in cap. eccleſia ſanctæ Mariæ. colum. 6.& quinque ſequentibus. de conſtitutionibus. vbi pluribus modis ampliat idem in decreti interpoſitione,& in abſolutione aiuramen- to, non viſis actis,& ſine cauſæ cognitione,
vtibiperceum, Rippai in l.z. nume. 19. C. de eden. latiſsimẽ etiam per Zaſ. in l. ait prætor. §. ſi iudex. colum 3.& 4. ff. de re iudi. Socin. Iun. conſi. 124. nume. S. volum. 2. Vantius de nullita. ſent. ex defec. proceſ. nume. 36. plu⸗ ra ad hoc etiam addidi infrà deciſio. 78. Po-
42 terit ttamen iudex ex ls 3 uæ ſibi conſtant,
vt iudici ſupplere pro parte, etiam in ijs,cItiE ſunt facti, vtputa, Hexaer coaitat d de erro- re, licet non allegetur per partem, poterit eum iudex allegare, teſte Paulo de Caſtro & Aretin. in d. Lage. C. de tranſaction. Bar- to. in l.vnica. C. vt quæ oſutnzeän par. iu- dex. ſup.& ibi Bal. colum. 2.& final. vbi plu- res caſus enumerat, in quibi is iudex poteſt ſupplere,& in 1. fillus familiâs. 9. veterani. colum. z. verſicu. in eadem glo. ibi, euenit. ff. de procurato. concordant 8& ſequuntur Al- beri. Barto. Ange. Paul. de Ca ffro,& Ale- xan.. ibi, Innocen. inc. cum ſpeciali columa. de appellationib. Fel. inc. cum ordinem. nu- mero 18. de Reſcriptis. Alexander d. cõſilio. 186. numero 15. vol. ſecundo. vbi delarat, quomodo intelligatur id, quod dicitur, iu- dicem poſſe ſupplere circa ea, quæ ſunt no- toria.
Hoc tamen, quòd iudex poſsit ſupplere 45
parten on petente, intellige procedere, dum modo cauſano CnfequartDismis petitionẽ,
ſeu exceptionem, quia tunc non poteſg par- te non mſtante, ſihoc iudex velit, Fel. in d. c.cum ordinem. nume. II. d zedeſeript. quod comprobat etiamtex inl. non quicquici. ff. de iudi.& in caſu noſtro quando procedi- tur ſummarie limpliciter& de plano, ſine ſtrepitu,& figura iudicij, debemus iuxta acta iudicare: tex. eſt expreſſus in clemen. ſæpe.. verùm quia.&§. ſentẽtia.& ibi Car- din.verſi.decimononò nota. de verbo. ſigniti ca.& hanc communem dieſe vhrſde en A- lexan. d. conſi. 53. colu. finla. volum. 7. quem ſequitur Iaſ.in l. ait prætor. 9. ¹ 1udex. Nence e dore Ndſca. 1 Bx quo ãeprehen- vſt
ditur, Guidonem Pap. quæſt¹o. 29. malè lo⸗
43 quutum, dum vult dominos Parlamenti
Delphinalis poiſe ſecundum conſcientiam nõ reſultãtem ex actis iud care. Cuius erro- rem ſequutus eſt Grama. poſt Bertran. quem reſer decilly. nume. 14. Nan n Barto. in d. 1. vnica. C. vt quæ deſunt aduocatis partium iudex ſuppleat. non dicit id, ad quod Gui- do. Papæ eum allegat, ſed contrarium, dum vult quòd hiſoluùm, quorum ſententia pro lege habetur in ſuo territorio, debent iudi⸗ care ſecundum conſcientiam, alij vero d infe- riores ſecundum allegata& probata:& ita eum intelligit laſ.inl.z. in fine. ff. de inlite. iuran. Antoni. Franc. latè in additio. ad Abb. in cap. dilecti. nume.3. de iudi. Mar⸗ ti. Laud. de Principe, num. 41.& tamen cla- rum eſt, quòd ſententiæ Parlamenti& Se- natus non habentur pro lege, cum ſint infe- riores a Principe,& le gibus ſuppoſiti. So-
44 lius tenim Principis ſ ententia pro lege ha-
betur, l. fina. C. de legib. vbi Barto.& licet Dec. in conſi.200. inſ quemrefert& ſequi⸗ tur Crauet.conſi. 144. in fine.& conſil. 198. colum: final.& alij nonnulli dicant, quòd Senatus fungitur vice Principis in proceſſi, & deciſione cauſarum„tamen hoc iure non probatur, imò contrarium, vt ex ſupra- dictis patet, niſi forſan in ijs, quæ reſpi⸗ ciunt ſtilum,& ordinem cauſarur m, aut quando ſententiæ proferuntur ſub nomine Principis, vt refert Maran. de ordine iu- dic. in ſexta parte. in titulo de appellatio- nibus. nume. 241. dicit tamen Fel. in cap. cum omnes. nume. 14. de conſtitutioni- bus. quòd Senatores poſſunt lege em con- ſtituere, accedente confirm- atione Princi- Pis, ſi ſit præſens. poſt Bald. in 1 huma⸗ num. C. de legibus. Boerius de auctoritate magni conſilij. nume. 178.
Haci mi tegulaun. ꝙ ſecundũ ꝓbata ſit iu- dicandum, limita vt per Fel. ddsen alis
col. 7. num. 23 de oſ delega:vbi ponit reg gulã
cunl

ntum SENATVS PEDEMONTANI pu lpauuſ cum ſeptem limitationibus, quas non re- parti, cum termino opponendi. Bartol. Htufim ſgaeo eto. Primæ tamen limitationi, quæ eſt, communiter approbatus in dicto verbo, nucall iaſeratun quòd iudex poſsit iudicare ſecundum con- De plano. colum. 2. quem ſequitur Iaſon in wina, ai non ſcientiam, quæ venit ex facto notorio, ſi de d. I. ait prætor. 9. ſi iudex. nume. z21. Hyppol. Mautundei u tenot eo, licet non ſcriptum ſit in actis, conſtet iu- poſt multos per eum relatos, ſingula. 8I. per um ſebe aictum dici, vt iudici, non vti priuato,& ſit noto- tex. in l. fina. C. de fide Inſtrumentorum. po w den rium facti permanentis, addo Affli. deci. 282. Caſſa dor. d. deciſione 12. numer. 10. poſt Bel- ennde inli 46 num. 5.& 6. affirmantem t iudicem poſſemo lameram deciſio. 27. latè Soci. Iun. conſi. 134. eCul. laſt ueri ex confeſsione, facta viua voce, licet nume. 3.& ſequen. volum. ſecundo. quod V auno cetue d non ſcripta, argumento l. quoties. õ. fina.& tamen procedere dicunrt, ſi pars hoc petat in b auui tolfe 5 ibigloſa in verbo, Solum hæredem. ff. de ciuilibus, ſecùs in criminalibus, in quibus urm qxem rete probatio. vbi Bald.& in l. i. circa finem. C. iudex debet indefenſos defendere:l. ſi non iwnuem ektos de vindic. liber. tollen. vbi Alexan. in apoſt. defendatur. ff. de pœnis. per quem tex. ita ſen Airauthiq dicit eſſe notandum ad limitationem, I. illi- ſenti Hypp. multis alijs auctoritatibus rela- 4 xt. on 110 citas.. veritas. ff. de off. præſid. quam dicit tis in ſua practica. nunc videndum nume. V ilra garimſe eſſe auream,& nunquam obliuioni traden- ſeptimo,& ſequen. facit quod ſcribit Fel. in unnc ein.lann dam, quia mirabilis Fel. in cap. cum vene- cap. apoſtolicæ. colum. fina. verſicul. limita V Knt rds. rabilis. num 42². de exceptionibus. Hanc ta- 48 dummodo, de exceptio. t quòd abſolutio uimfi
1 4 — 8 .* 4 . * 2 — ¹ 1 7 4 4 1 8 75 . 5 4 4 — * 1 1 — 1 4 ſ 2 8 5— . — 1 r 1 „ ¹ 1. 2 . „ 4 h E 4. ⸗ 4 1 4 . 1 1 G 11 6 —3 1* 8 .— 77 „ 4 . I „ 3 4 8 141 8 1 4 b 1 *
men limitationem proponit dubitabilem Dec. conſ. 445. nume. 55. Idcirco tutius eſſe puto, omnia in actis ſcribi, ne iudex ap- pellationis, cui non conſtat ex actis de di- cto notorio aut confeſsione, ſententiam pri mriudicis moti ex tali notorio, ſeu confeſ- ſione, retractaret, vt notat Abb. in cap. cum ad ſedem.colum.2. nume. 6. de reſtitut. ſpol. Fel. in cap. inter cæteras. colum. I. verſi. ſe- cus in cauſa appellationis,& colum. z. verſi- cu.obſtant duo.& colum. 4. verſicu. obſtat quartò. de re iudicata. clariùs in ca. quoniam contra. numero 49. de probationib& in cap. cum olim. colum. 8. verſi. dubito pro- prer doctrinam Barto. de ſententia& re iu- dicata. Poterit tamen huiuſmodi productio fieri iudici de plano,& parte non vocata, quoad effectum ſcilicet ſimplicis productio- nis, Barto. in d. extrauagan. ad reprimen- dum, in verbo, De plano. colum. I. quem ſe⸗ quitur Romanus conſilio 519. Natta in d. 6. quæ omnia. colum. 21.& 23. laſ. in l.proper an- dum.§. finautem reus. nume. 5. C. de iudi. Fel. in cap. numero 31. de teſtibus poſt Bald. in l. li quando. in fine. C. de teſtib. vbi vnum addit aureum, vt Fel. dicit, quòd ex quo ta⸗ lis productio facta parte non vocata, repe- ritur in actis,& ſcriptura ſemper loquitur, propter perſeuerantiam in ipſa productio- ne parte præſente, vel citata, ſufficit quoad hoc, vt dicatur ſatisfactum productioni- & ita limitari poteſt Alexan. conſi. 64. num. S. volum. 3. vbiconcludit, quòd regulariter productio iurium, vel ſcripturarum de-
non retardatur propter Inſtrumentum pro- ductum non iudicialiter,& parte non vo- cata, ſed vt vulgo dicicur ad partem, Paulus de Caſtro in l. 1. 6. edictiones. numero octa- uo. ff. de eden. vbi laſon numero 19. Rebuff. in tertio tomo, de partium productio. in principio. numero tertio, latiſsimè tradit Didacus libro primo, variarum reſolutio- num. cap. I. numer. 9. quem poſt hæc ſcripta legi,& gauiſus ſum, vbi vidi eumà nume. quarto vique in finem comprobare, quæ ego ſupra ſcripſi: his accedit dictum Areti.
49 cõſilio ⁷73. columna ſecunda. t quòd, licet ſen
tentia lata contra primam ſententiam, quæ tranſiuit in rem iudicatam, ſit nulla, l. I. C. quando prouocare non eſt neceſſe. Attamen hoc procedit, ſi prima ſententia allegetur, 8& producatur in actis, alias ſecunda tenet,& propterea dixi ſtilum, quem obſeruauit,& adhuc obſeruat Senatus, quòd ſi in die aſsi- gnata ad proponendum, alias ius aliquid ab altera partium producarur, licet pars al- tera petat copiam, cum termino opponen- di, decernitur tantum copia, quoad acta, vt paria fiant, non autem cum termino oppo- nendi, non debere obſeruari, cum ex eo tol- latur defenſio parti. Nec Ducis Philippi decretum, quod forſan enunciato ſtilo an- ſam præbuit, hoc probat, cum loquatur tan- tum de copia teſtium, vel aliorum iurium antea productorum,& non ſine ratione, vt ſit litium finis, partiq́; imputari poſsit, cum antea copiam cum termino opponen- di non petierit: argumento l. quòd quis ex
vnCut
uudgnom, G atenndnn,,
rrnapemopim altn drtiquirtem
Nr gtai u an druna Vanni de natätttü Ima Kranr qud detkip . rtlene gotdan
atebböwemn ondth
dzenumäcn utne
nroengrllewm l lule ume alegent i pba nännr 9d Knacg rmmul. tiaſtmaeip ämm ertimnaätuldas dnnen Krnntenor! mäan on mnri Rtuins dl felm ine jmemannrdenes v a afpwranrlalt dede ugnen dtaen 4 wakllör uncenir Kelt ten
m
bettfieri parte præſente, vel citata: prædicta ſua culpa.ff. de regulis iur.& cap. damnum. ae nal
tamen intellige, quoad effectum produ- de regulis iuris, in ſexto. Item aduerten- dna deg ctionis, ſecus putarem, quoad effectum ꝰo dum in practica eſt, t quòd, vbi fit prudu- ddrentedluc * 4 47 probationis, t quia tune nonſufficit produ- ctio aliquorum iurium illa deſignandoper d ridppan 3 cere, niſi productorum decernatur copia deſcriptionem principij,& ſinis, vtputa Uah dzdlom 5 1—. ſi pro- de eerſc r * Kchinori de
2— —
—
.. 1 1—*.—.. 4—„ 8 8
44.* 2—— d
.———ſſ ſſ———.
———õ—.———————-—— 4 1—. 4 —————

rum, Rrunen lun. conſiy 5 ſecundo, quoq lalne denn w Dus, in quibus defendere:! lnon . Per quem tex. ita auctoritatibus relo⸗ cvidendum, nume, duod ſcribit Pel. n una. verſicul. limita d. tquod abſolutio nſtrumentum pro⸗ „& parte non vo⸗ ad partem, Paulus dnes. numero octa- lumero. Rebuff, lum productio. in , latiſsime tradit riarum reſolutio- m poſthæcſcripta vidi eumaà nume, omprobare, qux Ir dictum dAreti. tquod licetſen entensiam, Cox „Lit nulla, kl. C. neceſſe. Attamen ntiaallegetur, e cunda tenet,& mobſeruauit,& d ſi in die aßi⸗ liès ius aliquid tur, licet patsal- mino opponen⸗ a quoad acta,N ntermino Oppo⸗ ri cum exeoiol⸗ Duc Pälppi nunciao ſtilo an⸗
31
DECGISIO J. 4
ſi producatur Inſtrumentum rogatum de anno 1558. die prima Januarij,& receptum per talem notarium, abſque eo quòd tenor Inſtrumenti in actis inſeratur, tune talis pro ductio dicitur de actis, non autem ipſum Inſtrumentum, ſeu eius tenor, ideo opus erit, de nouo producere dictum Inſtrumen- tum ad obtinendam ſententiam ſuper eo: ita dicidit Paulus de Caſt. in l.ſina. colum. t. verſic.tertio modo.de fide Inſtrum.Inno. in cap. cum in iure. de offic. delega- in fine.& ibi Abbas nume. 6. quem refert& ſequitur Alex.poſt alios per eum relatos in conſi. 6. nu. 7.& 8. vol. 4.& in auth. ſi quis in aliquo. col.; C. de eden. Areti. conſi. 10⁹. col. i. ver- ſicu. nec valet. quos refert& ſequitur Dec. in l. z. nu. 4. C. de eden. Maran. de ordi. iudi. in ſexta parte. 9.decimus actus. nume.z. vbi vnum dicit notatu dignum, quòd hoc caſu poterit pars petere copiam Inſtrumenti pro- ducti. Crauet, de antiquita. tempo. in prima Pparte, in particula incip. Quæritur etiam in hac materia. nu. 10. Vantius de nuͤllita. ſen- ten. ex defectu inhabilita.& manda. num. 71. Huc pertinet, quod dicit Rippa in l. quod te. nu 6. ff. ſi.cert. pet. poſt Saly. in d. l. fin. C. de fide Inſtrumen. t quòd Inſtrumenta non dicantur producta, niſt data copia,& fa- ciunt notata per laſonem in l. ait prætor.§. ſtiudex. nume. 19.& ſequenti. ff. de re iudi- cata. ex quibus videntur poſſe reprobari dicta Fel. in cap. nonnulli.§. ſunt& alij. colum. 5. in fine. de Reſcrip. dum inquit, non eſſe neceſſarium in iudicialibus, quòd pro- curatorium, nec totus tenor Inſtrumento- rum inſeratur, cum narratio habeat vim probationis, niſi Felin. intelligas loqui quoad partes contrahentes, vt ibi idem di-
32 cit. Debet f igitur tenor Inſtrumentorum
33
inſeri in actis parte vocata, vel præſente, & auctoritate iudicis: tunc enim ei creditur, nec opus erit iterum producere originale, laté Fel. in cap. quontam contra. nume. 50.& ſequen.de probatio. Hinc t quæri po- teſt, an acta facta coram primo iudice, de- beant produci coram ſubrogato, vel ſuc- ceſſore?& in hac quæſtione reperio duas opiniones: alteram Bartoli in l. 2. colum.. verſicu.tertio modo legitur. C. de edend. poſt gloſam ibi volẽtis, editionem actorum coram primo iudice fieri debere eoram ſub- rogato, vel ſucceſſore. Sequitur Ange. ibi colum. prima. verſic.plus dico, concludens ita ſolere practicari: Rippa num. 18 poſt Ale xan. conſi. 82. nume. 5. volum. l. Roma. con- ſi. 100. colum. I. verſicu. ratio autem qua- re. Huicque opinioni deſeruiunt, quæ
ſcribit Fel. in cap. cum M. colum. 15. verſi. tertia concluſio. de conſtitut. vbi dicit, pro- teſtationem factam coram iudice anteceſſo- re reiterari debere coram ſucceſſore,& vi- detur vrgere tex in l. edictum. ff. de iudic. vbilicet ab anteceſſore edicqorum numerus finitus ſit, ſolet tamen ſucceſſor vnum edi- ctum dare.
Contrariam vero opinionem tenuerunt Baldus, Paul. de Caſtr. Fulgo.& Alexan. in d. l.2. Colum. 2. verſic. ſed Bald.& Fulgo. laſ. nume. 14. poſt Barto. Butrium, Matheſi.& Ioan. And. per eum citatos. Curtius luni. num. 40.& ſequen. Purpur. num. 47.& ſeq. loan. de Vicomerca. nume, 39.& ſequen. in d. I. 2. C. de edend. quibus accedit Fel. in cap. cauſam, quæ.& infra, in fi. de teſtib. con- cludens poſt Barto. Bald.& Imol. per eum citatos, non eſſe neceſſariam actualem pro- ductionem actorum, licet cautè ſiat, ſi pro- ducantur:& id videtur ſentire Paulus de Caſt.in conſi.Ii7. in princ. lib. x.& ſequitur Decius in cap. quoniam Abbas. in ſecundo notab. de off. delega. poſt Barto. Bald. Ab- batem, Imol. Paul. de Caſt.& Alexan. in lo- cis per eum citatis, addens tamen, requiri realem exhibitionem ad inſtructionem iu- dicis ſuccedentis, ſeu ſubrogati, quo fit, vt liquidò pateat, hanc ſecundam opinionem eſſe magis receptam: cui deſeruit doctrina Barto. in l. cum apud. nume. 5. ff.iudicatum ſolui. Et ſecundum hanc opinionem cen- ſuit Sanatus in cauſa fratrum de Ferrerijs contra Dominum Nicolaum de Mon⸗ tafia.
SVMMARIVN.
3Quando proceditur, ſola facti veritate inſpecta, an pof- ſit iudex agentem ex pacto nudo repellere, oppoſita reo exceptiene deficientis actionis. 2 n curia mercatorum, quod dicitur procedendum eſſe ſecundum æquitatem, quomodo intelligatur. 3 Iniuria fit legi, ſii dex æquior& melior ea vult vi- deri. 4 lus gentium, quando attendendum eſt,& quando ius commune. ludex eccleſiaſticus ſe immiſcere non debet inſpectan- tibus ad temporalitatem. 6 Excußionis exceptio fideiuſſori competens, an repel- letur, quando proceditur, ſola facti veritate inſpe⸗
A☛
cta. .—* py.... Excuß onis exceptio dicitur eſſe de apicibus iuris, e&r numc. it. 8 Præpoſterationis exceptio iudicium nton vitiat. 9 Fideꝛuſſor debi or dicitur,& ideo ſoluens repetere non
poteſt. B 2
kRxcuſ.
23

—äd]—ſ—ſIſͤ—ZͤZöZöͤöͤͤ
———————— 7* 2
S ENATVS PEDEMONTANI V 12 Excußionis exceptio repellitur, vbi ſola facti veritate§. igitur nuda. ff. de pactis. Ergo ex eo agens f
V... gol. inſecta proceditur. meritò repelli poterit. Vasji gertate inl ’ a ludex ex vi quorumuis verborum in reſcripto delegato- Contrarium tamen in quæſtione propo- g aia leg. rio poſitorum, non poteſt ius partibus de iure ciuili„ 1 1 do,le vz. 6 ſita videtur decidere Bartol, in I. Quintus. near.A27 quæſitum tollere, aut immutare. ff ſeauitur A 3 ltenumenn Princeps non præſumitur velle, nec debet tollere ea, manda. quem ibi ſequitur Alexand.&m W anobolal tex V quæ alicui acqutruntur de iure ciuili naturali ratio- conſi. 41. numer. I.& 2. volum.ʒ3.& conſil./2. w nelcuions el ne mun to, ſed ea velle, quæ d legibus ſtatuuntur. numero 4. volum. 6. Decius conſi. 7. nume- g 1go commun 14 Eideiuſſoy inaemnitatis,& fideuſſor ſimplex, in quo ro3. Natta ind.§. non ſic. colu. 28. in princip. nt an 91 con d fferant remißiuè. Paruf. ſi. g 1 Manncpios.“ N Lunct arilI. Conill. 82. numero 19. vOlum. I. quo-⸗ liBolog inꝛpo ametio aertur, 1 b0l0 1s Noua auctor dulinctio aff rum opinio comprobatur ex eo, quòd nihil mi- ur 3m „ 2 N dolam Vſ D ECISIO II tam naturale 8 æquum eſt, quam vt pacta 7 fn ſadſt e ſeruentur, J. I. in principio. ff. de pactis.& l. Mneméd An ſtante forma Decreti, qudd ludex I. ff. de conſtitut. pecunia. hanc repugnan- tumitie 1b —— 1—.. Rhec 1 ſola facti ver rus un 44 en de Kear d eisit tiam ſentiens Bald. eam fædere diſtinctionis vumlo 5 f 4 ex pacto po—. 7 W Jarbitrit agentemexr p b 3 concordauit inl. ſi pro ea. colum. fina. verſi- martctadable Areo exceptione deficientis actionis. Et an, 4 3 ude gooſten per talem clauſulam, ſola facti venttats, im- cu. venio ad ſecundam Partem. C. mandati- ſuftesg, K pediatur exceptio excuſsionis. 4 quod aut ius commune detrahit iurigen- tncbmn, d0 üDleln. „doro.⁵,.,J 1 gauel tium ex cauſa,& tunc ſeruandum eit ius uimmin aade 7 4 2 2... 10 1 X his, quę ſupra diximus commune, vt in ſolemnitatibus teſtamento- ranun ocd auento 5 de clauſula, ſola facti ve- rum& ſimilibus: aut ius commune non de- wummii acumulb ritate inſpecta, oritur nõà trahit iurigentium, ſed non præſtat ei ro- wmoicn Bar. uimprobabilis quæſtio: bur, vt in pacio nudo,& tunc ſeruandum V mnur cep 1 tAn iudex, qui ſtäte for- eſt iusgentium: vbi mera æquitas& veri- ſrüione. N o haer
ma decreti procedere de
tas eſt attendenda,& Bald, refert& ſequi- Moet, ſola facti veritate in-
tur Natta d. colum. 28. communis itaque
Aeudnn no Aam. ſ rerxrerdcu dd mäud.8
1 ————.
ſpecia, boſsite agentem ex pacto nudo repel- lere oppoſitaa reo exceptione defwientis a- ctionis propter defecium ſtipulationis:? Et aliquibus viſum eſt, poſſe repelli, ex doctri- na Bal.in l.nemo.in fI. C. de ſen.& interlocu. om iudi. quę comprobari videtur ex doctri- na Bar. in J. ſi fideiuſſor.§. quædam. ff. mãda. quẽ refert& ſequitur laſ.in l.2. 9 item ſiin fa- 2 cto. nu. 16.& ſeq. ff.de verb. obl. t vbi licerin curia mercatorũ procedi debeat ſecundũ ve- ritatẽ& æquitatẽ, attamẽ debet intell gi ita, vt iudicetur ſecundũ iura ciuilia, omiſsis api- cibus iuris, quæ non tangunt veritatem ne- gotij:l. bonafides. f. depo. Fel.in c. J. co. 16. cir ca fin. de conſtit. ſequitur Natta in d.§. nõ ſic. col. 27. in princ. Franciſ. Cur. in l. precibus. col. 20. verſ. quarta principalis fallentia,&c. O. de impub.& alijs ſubſti,& id probat ex- preſsè textus in 9. quod autem.in auth. vt iu- di.ſine quoquo ſuffr.fiant.& in auth. vt iudi- ces non expec. ſacr. iuſ.& in auth. de iudic.
erit concluſio, quòd vigore dictæ clauſulæ
poterit efficaciter agi ex pacto nudo,&
propterea ſuperflua erit quæſtio propoſita per Ange. inl. ſi certis annis. colum. 3. verſi.
hinc autem incidenter. C. de pactis. vbi quę- rit, an in terris Imperij laicus contra laicum poſsit ex pacto nudo in foro eccleſiæ agere,
& concludit Angelus, quòd agere non po- terit. Omia ſi attenta dicta claufula po- teſt ex pacto nudo agi coram iudice laico, non debet in terris Imperij adiri iudex ec- cleſiaſticus, t cum non debeat ſe impedire de ſpectantibus ad temporalitatem, loan. Andr. incap. poffeſſor. de regul. iuris. in ſe- xto.
Hinc alia ſuboritur vulgaris quidem, difficilis tamen quæſtio. An propter talem clauſulam repell debeat exceptio excuſsio- nis competens fideiuſſori, vel tertio poſſeſ- ſori? Et pruna facie defendi poſſet eam eſſe reiciendam argumento tex. iuncta glo. pe⸗
„. 1mKadaciccuentthe Fcnöe nbdAa m eegrän 8 ore ndlekainan runtlm, eporeſenda ſ Km Pmnu dnrdet
ramecdliar pen wi
ti bätna⸗ Mel auſsor
td iue A
dlxenu.. V er vra kale rad. din Adro, ach n.
hean
A
a derr 1 — e nm 1 düelum neeta pn
§. omnis autem iudex. ac in auth. in medio nultima, in 6. argentariorum. in authen. 34 äcl dül. litis non fieri ſacras iuſsio. latè Vantius in ſideiuſſorib. vb argentarius, ſiue campſo 6 Dm um titulo, an quęlibet ſententia poſsit dici nulla, ſpondens, vel fidetubens pro alio,& con- derrtrtehe
3 nu. z. † Nam iniuria fit legi, ſi iudex æquior uentus, non poteſt opponere exceptionem daun ceſcde & melior ca vult videri, notat Bald. in l. 2. excuſsionis, quam glo. dicũt ſingularem& datn mni fot colum. fina. C. de ſenten. ex preui. recitan. menti tenendam, Bal. inl. fruſtra. C, de non antgatdim quem citat Naeta loco proximè allegato,& numerata pecunias. Angel. in l. fideiuſſo. ed ral facit l. 1. 6. ius eſt. ff. de iuſti.& iure. vbi di-§. pater Seij. ff. de pignorb. Aretinus in§. lmepn 0 fintendo ius, dicit illud eſſe artem boni,& item ſi quis in fraudem. colum. ſeptima, ver- dagudtare æqut, ſed ſecundum iura ciuilia ex nudo pa⸗ ſicu. quæro ſtatuto cauetur. Inſtitu. de actio. Wenän mne cto nulla oritur efficax actio, l.iuriſgentium. Hyppolsin rub. de ſdeiuſinume. 8. dicentes, nuynieree hioc d 1g Lau
eti
ͤ 5——„—
4 8 88— ———ſ—— ——.———y—————————.——————— p„*

1 Ergo
rtoOl. 1 6 3 Ol in 1Qurnnu ur Alexand, In
olumz.& conliln,
dus conſ. 7. nume⸗
— 1. I. quo- rexeo, quôdmhl elt, quam vt pacta 0. ff. de Pactis.&. a. hanc repugnan. edere diſtinctionis colum. fina. verli irtem. C. mandati, detralut iurigen⸗ eruandum eſt ius tibus teſtamento⸗ ommunenonde- don præſtat ei ro- tunc ſeruandum quitas& veri- refert& ſequi⸗ dmmunis itaque e diciæ clauſulæ acto nudo,& Iæſtio propolta a colum. 3. verſe pactis. vbiquę- conta kicum ecdedxagere, agere nonpo⸗ aa claufula po- :m iudice laico, adiri udex ec- eat ſe impedire litatem, loan. gal.urſs inſe-
loaris quidem, lg
proptèr talem eptio excuisio- veltertio poſt. oſſet eam ell g. iuncia go. pe⸗ um, mnauthen. e
DECISIO0 II. 9
hoc eſſe inductum propter præcipuam fidẽ, quam homines habent ex promiſsione cam- pſorum: ergo idem dicendum erit vbi pro- ceditur ſola facti veritate inſpecta, cum ea- dem ſit ratio, l.illud. ff. ad leg. Aquil. Dec. in J. fina. in princ. nume. 2.& 23. ff.ſi cer. peta.& hæc opin. corroboratur ex eo, quod dicitur,
7 exceptionem excuſsionis eſſe de apicibus
iuris, ſecundum glo. communiter approba- tam, in l. ſi mancipium. õ. ſi communi. in ver- bo, Actum.& ibi Bolog.in apoſtil. ff. de euic.
er quam gloſſam notat And. Barb. in apo- ſtill. ad Bal. inl. fina. õ. ſed& ſi quis. in litera K. C. communia de lega. quod arbitramen- tum latum ſuper hypotheca abſq; excuſsio- ne non poteſt reduci ad arbitrium boni viri,
§ quia f iſta exceptio præpoſterationis non
vitiat iudicium,& proceſſus tenet, licet a- ctum fuerit hypothecaria aduerſus poſſeſſo- res bonorum, non conuento principali,& excuſsione non facta, cum talis peruerſio or⸗ dinis non vitiet ipſo iure: Bar. inl. perſecu- tionem.quæſt. vltima. C. de pignor. laſon in 1.4 Diuo Pio.§. in venditione. numer. 19. ff. de re iudic. Bar.in l. prolatam. in princ. C. de ſenten.& interlocu, om. iud. Soci. conſi. 24. nume. 48. vol. I. cui conuenit Bart. in 1.1. in fi. ff.de condic. indeb.& in l. cum quis. in fi. C. de iur.& fac. ignor. dicens, huiuſmodi exce- ptiones inductas eſſe ad rigorem iuris con- ſeruandum, ergo reijciendas: I. ſi fideiuſſor. §. quædam. ff. manda.& ratio eſt, quia bene- fticium excuſsionis non perimit, nec impu- gnat obligationem fideiuſsoris, ſed reſpicit
9ↄ modum procedendi, ſeu ipſam litem. t Hinc
fit, vt ſi fideiuſſor, licet tutus huiuſmodi be⸗ neficio, ſoluit, dicitur ſoluere debitum, nec repetit, quia debitor eſt, Bartol. in d.l. cum quis.& ibi Bal. col. penul. verſi. modo con- tra prædicta. idem Bar. in d. I. I. in fine. ſf. de condict.indeb. Anto.in c. fina. col. i. de ſolu- tio. Et prædicta coadiuuantur, quia in fide- iuſſore beneficium excuſsionis eſt introdu- ctum de iure authenticorum. ‚O. ſi quis. in au- then. de fideiuſſ. vnde ſumpta eſt auth. præ- ſente. C. de fideiuſſo. Iaſ. in l.ſi conſtante. nu. 206. ff. ſoluto matrimo. cum de iure codicis non competeret hoc beneficium, J. non re-
10 ctè.& l. iure noſtro. C. de fideiuſſ. Sed t per
dictam clauſulam omnis forma aiure ciuili introducta, vt ſupradiximus, cenſetur reie- cta: ergo exceptio excuſsionis ſimiliter re- pelletur,& hanc opin. ſequuti ſunt Ang. in d.õ. item ſi quis in fraudem.& ibi Iaſ. nu. 78. Inſtitu. de actio.& in d. l. ſi conſtante. Alex. conſi.⸗5. nu. 7. vol.5.& conſi. 4. /num. ↄ. vol. 6. Roma. conſl. 430. Areti. conſi26, colum., ꝛ.
Soci.d.conſi.4. num.48. vol.l. Io. de Anna conſi. 5. in fi. quem retert& ſequitur Bald. Nouel.in tractat. de dote. parte octaua, priu⸗-- leg.37. Dec. conſi. 27. nu. 8. Hyppol. mrubr. de fideiuſſ. numer. 12.& 13. Curt. conſ. 6. Paris conſ.53. nume.its. vol.3. plures cumulat Ne- guſan. de pignori. in octaua parte, in primo membro, ver. decimoò fallit. nu.; 5. vbi etiam loquitur in tertio poſſeſſore.
Contrariam opinionem propoſui de iu- re veriorem, munitus. Primò ex l. Moſchis. ff. de iure fiſci.vbi Paulus propoſita quæſtio⸗ ne, an tertij poſſeſſores bonorũ Moſchidis, quæ fiſci erat debitrix, prius poſſent conue- niri, quam eius hæredescreſpondit, Impera- torem ſuum, quem alij Heliogabalum, alij verò Alexandrum fuiſſe aſſerũt, æquum pu- tare, prius conueniri debere hæredes, dein⸗
II de in reliquum poſſeſſorem omnem, I quo
fit, vt dicere nõ poſsimus exceptionem ex- cuſsionis eſſe merè de apicibus iuris, ſed etiam æquitati conſentaneam, ideo non eſſe reijciendum, vbi ſecundum æquitatem,& veritatem proceditur:& hoc voluit Bal. in J. fin. õ.ſed& ſi quis. col. I. ver. fuit quæſitum. C. commu. de lega. quem refert& ſequitur Alex. in l. ſi conſtante. col. 9. verſi, vnum no- ta. ff. ſol. matri. Dec. in d. l.fin. in princip. nu. 24. ff. ſi cer. peta.& ibi Curt. in fi. Sayſel.in J. decem. col.3. verſi. alium caſum. ff. de verbo. oblig.& in l. edita. col. pen. C. de eden. Ioan. Campez. de dote. in 3.parte. quæſt. 46. in fin. dicentes, quòd licet hæc exceptio ſit de api- cibus iuris, poteſt tamen opponi coram ar- bitratore, coram quo proceditur ex bono, & ęquo, ſola facti veritate inſpecta, ſecũdum Barto. in l.ſi ſocietatem. 5. arbitrorum. ſt. pro ſocio. quia huiuſmodi exceptio non tantum iuris ordinem concernit, ſed etiam ipſarũ par tium beneficium,& allegat in argu. l.. C. de appel. qua cauetur, peruerſionem ordinis v- nius cauſæ ad aliã tribuere iuſtam cãm ap- pellandi: ergo multò magis perſonæ ad per- ſonam, cum hic ordo ſapiat naturalẽè æquita- tem, Bal. in d. l.fi. 9. ſed& ſi quis. col.. C. com- mu. de leg. quem refert& ſequitur Fel. in c. I. col. 17. verſ.& ſi dicatur. de conſtit. quorum opinio apertè probatur ex d.l. Moſchis. quã vnaà cum texti in l. 1. C. de decur. lib. lo. pro angulari lapide in materia excuſsionis con- ſtituit Natta in d. cle. ſæpe. in princ. in glo. in
erbo, Dilationes, diſputans ad partes quæ- ſtionem noſtram,& licet loquatur, quando proceditur ſummaris, ſine figura. Attamẽ in §.nõ ſic.co.28.ver. ex quibus puto. idẽ ſentit, ſi pcedatur ſecundum veritatem,& ęquita⸗ tem,& ſic ſe coniuluiſſe,& obtinuiſſe dicit. D„ Secun-

8
quitur Matheſ.ſing.4.& ibi Moder. Ve- ronen. in addi. num. 4.& ſeq. Fel. poſt Aret. in c.dilecti. colu.I.& 2. verſi. ſed quod exce- ptiones. de iudi.& in c.i. num. 52. de conſtit. ac in cap. qualiter& quando debeat. in§. ad corrigendos. nu. 21. verſic. vnde dicit ſingu⸗ lariter. de accuſat. quibus conuenit regula c. indultum. de reg. iur. in 6.& famulatur iu- dicio meo non leue fundamẽtum, I quòd in dubio non præſumatur Princeps, imò nec debeat tollere ea, quę alicui acquiruntur iu- re ciuili, ratione naturali munito: Abbas in c. per tuas. col. Io. de arbitris,& cumulata per Rippam, lib.z. reſponſorum. cap. o. Sed prę- ſumitur ea velle, quæ à legibus ſtatuuntur. §. omnis iudex. cum ſimi. in authen. de iudic. imitatur enim Princeps ius commune, non autem deſtruit:l. ex facto. in prin. ff. de vulg. & pupil.
Tertiò, dictam opinionem comprobabã, quia ſecundum Pau., de Caſtr. in conſi. 327. incip. Clarum, quod dominus Iacobinus. co. 2. vol. 2. Roma. conſi. 221. col. z. verſicu. ſic ita- que. Fel.in c.cauſam, quæ. numero 22.de Re- ſcrip. eſt de natura contractus fideiuſsionis, vt principalis prius conueniatur: ideo vir- tute dictę clauſulæ non tollitur exceptio ex- cuſsionis, argu. l. quæro.. inter locatorem. vbi Bar. ff. loca. Sed hoc fundamentum non puto verum, per tex. in d.l. non rectè.& d.. iure noſtro. C. de fideiuſ.& per ea, quæ ſcri- bit Bart. in l. I. C. de conuenien. fiſci debito.
14 lib. 1o. vbi t videtur conſtituere differentiam
inter fideiuſſorem indemnitatis& ſimplicẽ fideiuſſorem. Et hanc ſecundam opinionem tenuerunt Bar. Bal. Roma.& Alex. in locis proximeè allegatis.& Dec. in. fi. f.ſi cer. pe. ſibi ipſis contrarij Paul. de Caſt. Mathe. Fel. & Natta etiam in locis ſupraà citatis. Cor- ne. conſi./55. col. penul.& conſi 218. colum. 1. volu.z3. Crotus inl. ſiconſtante. col.. ff. ſolu. matri.& nouiſsimè Crauetta conſi. 263. quo fit, vt ex tam pugnantibus opinionibus non indifficilis appareat hæc quæſtio. Quapro- pter Neguſan. in dicto tract. de pignorib. in
dari poſſe, videlicet, quòd aut loquimur de fideiuſſore opponente exceptionem excuſ- ſionis,& in eo locum habeat prima opinio, vt virtute dictę clauſulæ opponi non poſsit, cum ex facto ſuo obligetur fideiuſſor, ideo ei imputandum: argum. l. fideiuſſor. õ. ſi ne- ceſſaria. ff. qui ſatiſd. cogan. nec enim poteſt prætendere ignorantiam obligationis prin- cipalis, ſine qua ſua conſiſtere non poteſt, l. fideiuſſor.ff. de fideiuſ.& Inſtitu. eodem tit. 9. fideiuſſores. qui ſi ſoluerit, debitum ſol- uiſſe dicitur, vt volunt Bart.& Bal. in d. l. cũ
quis. in fi. C. de iur.& fac. ignoran.& Barto.
in d. l.. ffide condic. indeb. Nam etſi cogita- re poterat regulariter de iure authenticorũ ſibi competere exceptionem excuſsionis, nihilominus cogitare etiam debuit, quòd virtute dictæ clauſulæ ſublata eſſet omnis ſolemnitas iuris poſitiui,& hæc ſententia comprobari poteſt auctoritate ſacrarũ Scri- pturarum, videlicet prouerbiorum, ca. 6. in princip. Aut loquimur de exceptione ex⸗ cuſsionis oppoſita à tertia poſſeſſore con- uento hypothecaria:& tunc verior ſit ſecun- da opinio, vt prius conuenire debeat prin- cipalem vel eius hæredes, ſi opponatur, vt in tertio poſſeſſore loquitur d. l. Moſchis.& Bal. in d. l. fina. õ. ſed etſi quis. C. commu. de legat.& ratio eſt euidens, quia huic nihil im- putari poteſt, cum non obligetur ex aliquo facto ſuo,& iuſtam ignorantiæ cauſam ha⸗ beat, an eius auctor dher obligatus, argum. 1. qui in alterius. ff. de reg. iur.& hanc diſtin- ctionem poſt præmiſſa iam ſcripta, reperi conſcriptam in apoſtilla prima Abbatis in c. peruenit. colu.2. in fi.de fideiuſ. quam arbi- tror fuiſſe Hyppoliti ex his, quæ ſcribit in rub. de fideiuſ. numer. B.& videtur etiam de mente Neguſantij loco proximè citato: quam tamen limita non procedere, vbi ter⸗ tius poſſeſſor ſciuiſſet priorem hypothe- cam, argu. nota. in J. fina.§. fina. ff. de legat. 2. Rollan. à Valle conſl.9. num. 23.& ſeq. cum pluribus ibi per eum cumulatis,& Craue.
conſſ.
— ooöooöooöoͤo 5.
— 2 2= 5 2
—-——————ʒ⅓ꝛ——-——
3 9 aſe uen. „5 EBNATVS PEDEMONTANI Ahaun n appe Secundò hanc opinionẽ coadiuuabam ex S. parte. in primo membro. verſic. ego puta- dis d 3 atexcep his, quæ ſcribit Bar. in extraua. ad reprimen- rem. nu. 40. diſtinguit, quòd aut conſidera- V mdhxc lopypomtu 12 dum.in verbo, Videbitur, dicens t quod iu- tur exceptio excuſsionis reſpectu ordinis gebitet dex ex vi quorumuis verborum in reſcri- iudiciarij,& hoc caſu non poteſt opponi,. 1K 1v pto delegatorio poſitorum, non poteſt ius vbi proceditur ſummarie, ſimpliciter,& de 1111 partibus quæſitum de iure ciuili tollere vel plano, ſola facti veritate inſpecta, vel ſecun- nit tumli minuere, argu. l. bona fides. ff. depoli. ſed le- dum æquitatem: ſed quando exceptio ex- Hi arzauun ge ciuili acquiritur beneficium excuſsionis cuſsionis reſpicit intereſſe partis,& ſic æ- 1 Nia anſu 7 tertijs poſſeſſorib. d. l. Moſchis.& fideiuſ quitatem, quæ eſt, quòd donec debitor eſt ceehrjpeſton ſoribus, d.§. ſi quis igitur. in authen. de fide- ſoluendo, tertius poſſeſſor non moleſtetur, ſut mmunjiiſeu iuſ. ergo virtute dictę clauſulæ non tollitur tunc obſtet talis exceptio, non obſtante ſu- un huiuſmodi beneficium:& Bart. refert,& ſe- praſcripta clauſula. Ego verò putaui, has o- aigeri lle qau piniones alio diſtinctionis fœdere concor- n hruu wcolſe
7007— queſcisconpaid Ar uh..
aeC— ,1 „tfakus onns tol Gutulen ffa on 3 muntr emunaet 1ens„„olttume
dePrraud Aaüdßpſ r irununniuraua
bagal
akaenuscontomaczaccu
Rerirlowincapitu
Aponl
p 5 ſ m Anmigällfer ſaltömlinm nepara
wrtr ae
drüd ddpr np⸗
Kalſucyponediedh
dri gannann S 11 mdrnn I lis
. dan 9 ritann neniſ 121 dannnm 6 1 wgoin de
thrat 9 4 leclu dän, one
„n ecn- a) dndum,
—

Verò putaui,aso, nis fœdere concor, ddaut loquimurdde ceptionem excuſ- deat prima opinio, Apponinonpoßsit tur fideiuſſor, ideo .fideiuſſor,9.ſine⸗ an. nec enim poteſt obligationis prin-
„
tere non poteſt, l. Inſtitu, eodem tit, rit, debitum ſol⸗ r.& Bal, in d. cũ noran.& Bartc, Nam etſi cogita- rre authenticorũ en excuſsioni, n debuit, quod ata elſet omnis (hæc ſententia ate ſacariò Octi- biorum, ca. Gein exceptione ex⸗ poſſeſſore con⸗ verior ſit ſecun⸗ ire debeat prin⸗ M opponatul, Vk d. I.Moſchis.& s.Ccommu. de ia huic nihil im⸗ cetur ex dicuo ntix cauſam 12
DECISIO III. 10
conſ. 77. num. 18.& ſequen. Senatus tamen & iudices vltimarum appellationum paſ- ſim vtroque caſu ſolent exceptionem excuſ- ſionis admittere, ſi opponatur.
SVMMARIVM.
* Capitula debent admitti, ctiam lapſo termino ad redu- 1 cendum poſitiones negatas ad articulos, ſt in termino pars contraria non accuſauit contumaciam aduer- ſarij non reducentis poſitiones negatas ad capitula. e Contumax quis non dicitur, niſi eius contumacia accu-
ſetur.
s Statuto diſponente, quoͤd ille, qui non comparet in ter- mino banni, habeatur pro confeſſo, an requiratur, quòd aduerſarius compareat,& contumaciam ac- cuſet,& num.5.
4 Contumaciæ rei effẽctus omnis tollitur, circunducto termino propter abſentiam actoru,& econtra.
s Ipſo iure quando aliquid diſpoſitum eſſe dicatur,& iu- dicis miniſterium non requiratur,& quibus verbis concipiatur.
DECISIO III.
An lapſo termino reducendi poſitiones negatas ad capitula probatoria, ſi partis nõ capitulantis contumacia accuſata non fue- rit, admitti nihilominus capitula debeant.
2ECRETO Illuſtriſsimi Ducis Philippi cauetur, A quòd niſi in termino aſ- I ſignato adopponendum 9) in reſponſiones poſitio- nibus datas, fiat oppoſi- A tio ob reſponſiones non vel minus legitimè,& ſufficienter datas, aut reductio politionum negatarum ad articu- los, tunc fiat aſsignatio ad proponendum, Ppræcluſa via opponendi, reducendi,& capi⸗ tulandi ſuper materia in ipſis poſitionibus deducta. Buenit data reſponſione poſitioni- bus actoris,& facta aſsignatione ad op⸗ Ponendum aduerſus eas reſponſiones, neu- tram partium die ſtatuta cõparuiſſe, verùm alia die actorem præſente reo poſitiones ne- gatas ad capitula reduxiſſe: at reo excipien- te id actori non licere, quin potius ſtante de- cretorum forma eſſe præcludendam viam reducendi dictas poſitiones ad articulos: quæſitum fuit, an ſecundum ea, quæ propo- nuntur, admitti debeant capitula: Et t vide- batur dicendum, admittenda eſſe, quia de⸗ cretum mandans eo caſu viam præcludi, id agit propter contumaciam partis non oppo- nentis, vel non reducentis poſitiones nega⸗ tas ad capitula. Sed in caſu propoſito actor non poteſt dici cõtumax, cum Senatus non ſederit pro tribunali, quo ad ipſas partes, nec
reus in die aſsignata cõparuerit,& per con- ſequens non accuſauerit contumaciam par- tis non reducentis poſitiones negatas ad ar- ticulos, I quod facere debebat, vt actorem conſtitueret in contumacia,& dieta non cir- cunduceretur, l. properandum.§.& ſi qui- dem. C. de iudic. quam ad hoc notat Bart, in 1. conſentaneum. in fine. C. quomodo,& quando iudex.& in I. ſi finita. 9. Iulianus.
—
appellat.& in J. arbiter calendis. ff. de recept.
„. ——
5. laſon in d.§.& ſi quidem. colum. 2. num.. Alex. latè in d. 6. Iulianus. colum. 9.& 9. vbi etiam dicit, quòd non ſufficit accuſare con- tumaciam non cõparentis, ſed debet expe- ctare vſque ad diſceſſum iudicisà tribunali, niſi licentiatus receſſerit,& hocin actis ap- parere debet, quod tamen non obſeruatur de conſuetudine in hac patria, Maran, de ord. iud. in 6. part. in 9. contumacia. num. I. fol. 7ã6. Hyppol. in l. de vnoquoque, num. 120. ff. de re iudic. quibus accedunt ſcripta per Neuiz. in conſ. 6. num. I.& 2.& his de- ſeruiunt, quæ ſcribit Bart. communiter ap- probatus in l. qui ante calendas, num. 5. ff. de verborum obligatio. quòd ſi inſtante ators monitus eſt reus, intra certum diem facere aliquem actum momentaneum, ſiactor vlti- ma die termini non compareat in iudicio, dicitur contumax ad effectum, vt circundu⸗ catur terminus aſsignatus.
Aliquibus autem viſum fuit, poſſe iure ſuſtineri, capitula non eſſe admittenda, ex doctrina Bal. in l. ſi tutor. col. 1. verſic. pone dicit ſtatutum. C. de interdict. matrimo. vbi t ſtante ſtatuto, quòd ille, qui non com parer in termino banni, habeatur pro confeſſo, nõ requiritur, quòd aduerſarius compareat im termino,& accuſet eius contumaciam, quia huiuſmodi confeſsio procedit ex ſtipulatio- ne legali, ad cuius effectum non requiritur præſentia perſonarum:& Bald. refert& ſe. quitur laſ.in d. õ.& ſi quidem. col. 2. verſicu. limita notabiliter. Felin. in c. illud. colum. z. verſicu. non obſtat, quòd ſola, de pPræſcript. & videtur de mente Barto. inl. inter accu- ſatorem. col.fin. nu. 8. fE de publ. iudic. quem ſequitur Alex. in l. abſentem. in apoſtillis. in verbo, Habeatur pro confeſso. verſic.& an ſtante. fl. de pœnis. quos refert& ſequitur
4 Hyppol.

—— 2 ———CQOꝭ—?ͤyÿýE
8ENATVS PEDEMONTIAN
Hyppol. in d.l. de vnoquoque. num. 126. ff. de re iudic. Et hæc opin. corroborari poteſt ex eo, quod notat Abbas inc. reprehenſibi- lis. de appellat. in ſecundo nota. vbi quando à iure communi, vel ſtatuto imponitur pœ- na ipſo iure, tunc in eius executione non re⸗ quiritur citatio,& Abbatem ſequitur Soci. in rubrica de citationibus.col. 24. verſ. deci- mus quartus caſus. poſt alios per eum rela- tos, Neuiz. d. conſ. 6.num 3.& ſequent.vſq; ad 10. incluſiuè.
Sed his non obſtantibus, prima opinio in
caſu propoſito viſa fuit de iure verior, pro qua eſt tex. in J.& poſt ędictum.ff. de iudic. 4 vbi t circunducto termino propter abſen- tiam actoris, omnis effectus contumaciæ rei tollitur,& econtra, ſecundum lmolam in 1. qui ante calendas. colum. 2. Verſic. venio ad quæſtiones. ff.de verbo. oblig.& ibi Paul. de Caſt. in fi. Xret. col.3. quibus adſtipulatur re- gula l. ſiambo. in prin. ff. de compenſ.vbi ne- gligentia mutua compenſatione tollitur, quem ad caſum noſtrum notat Rota deciſio. 886. incip. Nota, quod vbi aliquis, in anti- quis.& in ſimilibus ferè terminis, ac in ma- teria ſtatuti diſponentis, quòd reo non re- ſpondente in termino aſsignato ad reſpon- dendum libello, lis habeatur pro conteſtata, conſuluit Alex. in d. conſ.100. col.z.& 3. vol. 5. concludens non eſſe imputandum reo, ſi actor etiam fuit abſens,& rei contumaciam non accuſauit,& conueniunt adducta per Balb.de præſcript. in tertia parte, ſextæ part. princip. verſic. quæro igitur primò. col. 6. & col.ꝰ. verſ. ſecundò principaliter. vbi di- cit, quòd actor non comparendo videtur re- nunciare tali citationi,& citatio eſt imperfe- cta, cum non conſtet ſuis partibus: plura ad hæc cumulat Rebuff quem poſt hæc ſcripta legi, commenta. tomo.3. in titulo, de contu- macia& defectu. artic.3. gloſ. vna. num. II.& ſequentibus.
Nec obſtant in contrarium adducta, ⁊ quia loquuntur, vbi ſtatutum ſecum adfert exe- cutionem, ſecũs in caſu, quo decretum non habet effe ctum, niſi ſequuta ordinatione iu- dicis, cum talis præcluſio non intelligatur ipſo iure, ſed per ſententiam iuxta gloſ. com- muniter approbatam inl. iubemus.2. 6. œco- nomus. in verbo, Priuetur. C. de ſacroſanct. eccleſ.& in l. in criminali. in verbo, Habea- tur. verſ.& dic mulctetur. C. de iuriſdict. om. iud. Bar. in l. eius, qui inz. nota. ff. de iure fiſci.
& inl. fina. õ. quòd ſiactor. verſ. ſed aduerte. C. de iureiuran. propter calum. dando. quem refert& ſequitur Felin. in cap. at ſi Cleric. 6. de adulterijs. num. 4.& in cap. cum nonab
homine. num. ꝰ.& 10. de iudic. Abbas in c. Clericis. in primo notab. ne Cleri. vel Mona. ſecula. nego. ſe immiſce.& ibi col. fina. in fin. vbi diſtinguit: aut verba futuri temporis denotant executionem actus,& tunc intel- liguntur ipſo iure:aut non denotant execu- tionem actus,& tũc requiritur miniſterium iudicis:& in terminis decreti loquentis de executione ipſo iure, conſuluit Neuiza. d. conſ. 6.& quatenus replicari poſſet præclu- ſionem propter lapſum terminum cenſeri factam ex diſpoſitione decreti,& ſic legis, proinde non requiri pręſentiam partium ſe- cundum Bal. laſ.& alios in locis proximè ci⸗ tatis. Reſponderi poteſt, hoc intelligi debe⸗ re, quando lex, vel ſtatutum habent actum pro perfecto, quoad effectum iuris, quod non eſt in decreto prædicto, cum factum iu⸗ dicis requiratur, vel intelligi debent prædi- cta procedere reuocabiliter vſque ad ſubſe- cutam declaratoriam: argum.l. ſancimus. C. de fideiuſſ. quem ad hoc adducit Hypp. in ſua practica, in verbo, Aggredior. num. 105. poſt Paul. de Caſt. per eum allegatum,& eſt de mente Feli.in d. 9.de adulterijs. num. 4.& ita cenſuit Senatus in cauſa Bergognoni con tra Populum, vt Bergognonus ad proban- dum admitteretur. Sed quia ſuperuenit no⸗ ua conſtitutio, requirens contumaciam ac- cuſari, vt in titulo, de la contumacia. verſic. & queſto,&c. non autem factum iudicis, vt in titulo, de le poſitioni, in principio, hoc iu- revtimur, vt ſat ſit contumaciam accuſare, qua accuſata nulla requiritur iudicis declara- toria, vt in ſimili decreto Marchionali reſpõ- dit doctiſsimus conciuis Marcus Antonius Natta, Senator Marchionalis, mihi ſemper vti pater obſeruandus, conſ. 364. vbi num. 10.& ſequenti concludit, ſtantibus verbis ipſo iure non admitti purgationem moræ, quam tamen Senatus per diem tantum ad⸗ mittit.
SVMMARIVNM.
2 Data, quæ ex conſuetudine ſolui debet, ſecundum æfti- mationem cuiuſcunque rei petitæ in iudicio, ſi moaò quis petat, bona ab alio poſſeſſa ad ſe pertinere, eam erog ire debet ratione poſſeſonis vel proprietatis.
2 VFerba, spectare& Pertinere, tam ad poſſeſſorium,
qudm ad petitorinmreferuntur.
Proprietas& poſſepio longè inter ſe diſtant.
4 Delictorum numerus, pœnarum etiam numerum exi- git.
s Cauſæ, vbi plures in vno actu concurrunt, ea ſemper at- tenditur, quæ minus grauat.
& Poſſeßionis cauſa aliquo reſbectu ſemper parua,&
modici præiudicij aicitur, eiſi agatur de poſſeßione magnæ proprietatis.
Noᷣ
Gabella
——II1Z—ſſö—öͤöͤö—GGZGöͤnnöſſſſſnͤn
unjgugoe mal., 1CILO I
Tulapur naqus 4 tagiauneblu et dagete zinaionem int Ckeirsi loeſela he nul tenäun inanol
ricnlclinstantum.
eelIITC i cnlvetuch
Mecan nx Up 2 9 mrone r
auks Quctmecam co täcontrwtpornddic Rlmünèm dmha glrecerzonpecaä tiommdideesnaca pkbüerm deöeun eno deinretrrneſnn, mamnpaegnemſ tümaninm bonc
1. 4 Künnwilenzäwrem co.
F A
T A Oni⸗ Wſanakünde
tarnn An.
Noe uüe tieedal d. dnila ve
——

lentiam partium ſe⸗ in locis proximè c hocintell gi debe⸗ utum habent actum fectum iuris, quod Cio, cum factum iu⸗ elligi debent pradi iter vſque ad ſubſe, gum.. ſancimus.. adducit Hypp.in ggredior. num. oſ. mallegatum,& et dulterijs num. 4. 8 ſa Bergognonicon nonus ad proban- uia ſuperuenit no⸗ s contumaciam ac- contumacia., verl factum iudicis, vt principio, lociu- maciam accufare, uriiudicis declar- rchionalireſpo- larcus Antonius lis, mihi ſemper (364. vbi num. dantibus verbis ationem mot, lem tantum ad,
v R
lui Kebet eundum 4 1 ttitein ulicio ſim ſ ſepertinert ein
runtur. ennterſe dſtunt 4 ctimm numene
aubebea
exi⸗ rum
uconcurrin
Arut, 9 4 iſhx
aat. rrhetku ſe 7 3 ℳ 484
t Ir,ei
Acbel
DECISIO IIII 1r
xbella rs adioſa dicitur,& contra difpofitionem iu- ris ciuilis, ac à iure Canonico prohibita.
& Eius, quod contemplatone alterius venit, ratio haben- da non eſt.
Mißio in poſſeßionem, quæ fit officio iudicis, ab ea poſ⸗ ſeßione, quæ ideo fit, quia expreße petitur, maxime difert.
10 Statꝛtta odioſa,& iuri contraria ſtricte, propriè,& pront iacent, ſunt intelligenda,& interpretanda.
u Gabella, Si vnica ſit ſoluenda pro qualibet cauſa in iu- dicium deducta, ſi plures ſimul deducantur, ea at- tenditur, quæ gabellam minuit.
DECISIO IIII.
Gabella, ſiue Data, quæ ex forma ſtatuti, ſiue conſuetudine ſolui debet, iuxta vniuſ- cuiuſque rei æſtimationem in iudicium de- ductæ, ſi res ab alio poſſeſſa petatur, an ſol- uenda ſit ſecundum ęſtimationem proprie- tatis vel poſſeſsionis tantum. TaATVTO, ſeu antiqua conſuetudine loci Aze-
A.„.—. lij cautũ reperitur, acto⸗
zres teneriad ſolutionem 8 gebellæ, ſeu, vt vulgò di- „eitur, datæ ſecundũ æſti⸗ OD) mationè rei in iudicium deductæ. Quidam cauſam coram ordinario dicti loci inſtituit, petendo aduerſarium cõ- pelli ad tradendum bona per eum poſſeſſa, quæ eidem actori ſpectare,& pertinere iure fideicommiſsi dicebat, ac ſe actorem mitti in poſſeſsionem dictorum bonorum require⸗ bat: lite legitimè conteſtata,& prolata ſen⸗ tentia iuxta petita, agentem ſcilicet eſſe mit⸗ tẽdum in poſſeſsſonem bonorũ petitorum, ordinarius iudex actorem coram Senatu in ius vocauit, petens ipſum condemnari ad ſo- lutionem diciæ gabellæ, ſiue datę, habita ra- tione valoris rerũ, in quarum poſſeſsionem actor petijt ſe mitti. Quæſitum fuit, quanta debeatur gabella, an ratione precij proprie⸗ tatis, an verò poſſeſsionis? Et t aliquibus vi⸗ ſum fuit gabellam inſpecio valore proprie⸗ tatis rerum petitarum deberi, eo quòd videa tur pet agentem intentatũ petitorium, cum petierit aduerſarium cõpelli ad tradendum bona petita vigore fideicomm ſsi, quæ con- cluſio conuenit libello propoſito in actione reali: Bart. in l.& an eadem.§ actiones. col. fin.ff. de exceptio. rei iudica. Prati. Papien. in forma libelli in actione reali, in verbo, Spe- Sat& Pertinet: i nam illa verba, Spectare&e Pertinere, ad petitorium,& poſſeſſorium re- feruntur, J. ſciendum.§. hæc verba.& l. ver- bum illud, Pertinere. ſf. de verbo. ſignifi.glo. in I. ſi quis intentione. ff. de iudi.& in c. inter dilectos. in verbo, Pertinere, de fide Inſtrum. vbi Feli, num. z.& in rubri. de Reſcri pt. col. 3.
verſic. hoc autem limitatur. Rippa in c. cum Eccleſia Sutrina. nu. 132. de cauſa poſſeſsio. & proprieta. Curtius lun, conſ. 127. col. 3. in principio.
Secundò, hæc opinio videtur comproba⸗ ri, quia niſi ſecundum valorem proprietatis ſolueretur gabella, facile fieri poſſet traus ſta- tuto. Nam in qualibet actione reali adijcien- do clauſulam concludentem in remedio a- dipiſcendæ, euitaretur ſolutio gabellæ debi- tæ, conſiderato valore rei petitæ,& ſolum teneretur habita ratione æſtimationis poſ- ſeſsionis, t quæ longè inter ſe differunt: J. ſi duo.§. fin.& ibi Albe. ff. vti poſside. gloſ. in verbo, Poſſeſsionis. in§. I. Inſtitut. de oblig. quæ ex delict. naſcun. Alex. conſ. 117. num.2. vol. z. Afflict. deciſio. 77. num. 7. Corn. conſ. 23. vol.. Alexan. conſ. 85. num. 3. vol.5.& hoc argumento in ſimili caſu vtitur Ang. licet in libro meo ſit aliquantulum corruùptus in quæſtione per Bart. propoſita, in l. ſi pupil⸗ lus, in principio circa finem. ff.ad leg. Falcid. reprehendens Bartolum ibi.
Tertiò, pro iſta opinione videtur deciſio Angel. in d.. ſi duo. fina. in principio. verſ. & iſte tex. ff.vti poſside. vbi in terminis no- ſtris dicit, ſtante ſtatuto Peruſino, quòd pe⸗ tens rem aliquem, debeat ſoluere quatuor pro libra æſtimationis, ſi intentatur merum poſſeſſorium, ſola poſſeſsio æſtimanda eſt, ſed ſiin iudicio intentatum eſt vtrunque, ſci- licet petitorium,& poſſeſſorium, æſtimatio plenæ proprietatis fieri debet. Et ratio eſt ſe⸗ cundum Angelum„quia ſicut quando agi⸗ tur mero petitorio, translatio poſſeſsionis fit officio iudicis, I. qui reſtituere. ſr de rei vendica.& tamen lit æſtimatio plena, ita quando vtrunque remedium proponitur, cum par virtus ſic taciti,& expreſsi vulgata, 1. cum quid. ffſi certum petat.
Quartoò, addebam dici forſan poſſe, gabel⸗ lam deberi ratione æſtimationis proprieta- tis,& poſſeſsionis, cum vtrunq; fuerit peti- tum, alterumq́ʒ ab altero differat, tam reſpe- ctu naturæ, l. naturaliter.§. nihil commune. ff. de acquiren. poſſe. qudm reſꝑectu precij, d.l. ſi duo. 9. finali. ſꝑ vti poſside,& faciunt, quæ ſcribit Eirman. in ſuo tracta. de gabellis in 5. parte principali quæſtio. 7.& 8. dicens, quòd t ſi in vno libello continentur plura delicta contra vnum, vel plures homines, tunc plures ſunt ſoluendæ gabellæ, argu- mentol. ſcire debemus. ffide verbo.obliga.
Contrariam opinionem, tanq́; veriorem, & magis communem, tenuerunt alij, ex do- ctrina Bart. in d. l. ſi pupillus, in pri ncipio.ff.
5 ad leg. Falcid. vbi f quando concurrunt in
Ve

4 6. 2 A 3 5 — 4 4
—
2——
—————
S E NATV S
vno actu duæ cauſæ, ſemper ea attendi de- bet, quæ minuit gabellam:& Bart. ſequun- tur Corn. conſ. 199. litera B. col. 4. vol. I.
in conſ. 106. litera D.& conſ. 194. litera H. vol. 4. laſ.in l.l. in princ. num. 7. f.li ex noxa. cau. agatur. Dec. conf. 457. num. 8. quros ſe⸗ quitur Crauetta conſ. 231. in fine. Sed longe minoris æſtimatur poſſeisio, quàm pioprie- tas, t imò cauſa poſſeſsionis dicitur Parua aliquo reſpectu, ecſi agatur de poſſeſsione magnæ proprietatis, Decius inc. de appel⸗ lationibus, in fine, de appellatio.& dicitur modici præiudicij, Craue. conſ. 18. num. 12. Ergo æſtimatio poſſeſsionis attendi debet
in ſolutione gabellæ prædictæ:& ratio ſe-
3 8 T 8. 3 XX.* ———
cundum eos eſt, quia t gabella, quæ debetur ſccundum æſtimationem rei petitæ, eſt res odioſa& contra diſpoſitionem iuris ciuilis, 1. fin. in principio. C. de edicto Diui Adri. tollen.contra quos tamen eſt tex. in authen. de iudicibus, vt nulla. eligan. cum jura. 9. 1f quis autem.& ibi gloſ. in verbo, Pedaneis, vbi dicit, quòd pro qualibet cauſa ſoluantur tempore litis conteſtatæ duo aurei,& in fine alij duo, licet hodie variè ſoluatur ſecun- dum locorum conſuetudines: gloſ. in dict. authen. de iudici. in 9. ſi quis autem. in ver- bo, Pedaneis. Cardinal. in Clem. ſtatutum. Slum. 2. de electio. de iure tamen Canonico ſunt prohibitæ iudicibus, Angel. inl. fin. in Hine. C. de ſportu.& licet Bart. in d. l. ſi duo. §. fin. ff. vti poſside. ponat quæſtionem,& non reſpondeat, ſed relinquat cogitandum, attamen in d..ſi pupillus. ff. adl. Ealcid. clare reſpondet.
Ion obſtat, quòd libellus concludat in pe- titorio& poſſeſſorio, quia propterea non debetur gabella, niſi ratio nepoſſeſſorij, cuius occaſione minuitur gabella, ſecundum Bar. in d. l. ſi pupillus. alioqui dicendum eſſet, quòd ex eodem libello ſiue actu duplex ſol⸗- ui deberet g'bella, tam reſpectu petitorij, quam poſſeſſorĩ,cum vtrunque intentetur, quodnon admittitur, i maximè cum vnum veniat contemplatione alterius, Bar. inl. pe- nultima. 6. quoties. ff. de publica. quem re- fert,& ſequitur Bertachi. in tracta. de gabel- lis in. part. principa. quæſt. 3. Poſt Paul. de Caſtr.& Alex. per eum relatos.
Non etiam obſtat, quòd fieret fraus ſtatu⸗ to ſecundum Angel. ind. l. ſi pupillus. quia mulcifariè reſponderi poteſt. Primò, ꝙ ibi fiebat fraus de contractu ad contractum, hoc eſt, de promiſsione de vendendo ad vendi- tionem, ita reſpondet Paul. de Caſtro in d. 1. ſi pupillus. in caſu autem noſtro vnica eſt concluſio, licet concludat vtrunque. Se-
88. ——
————— ———— —
——ͤͤͤſſI
PEDEFEMONTANI
cundò etiam,& melius reſponderi poteſt, dictum Angeli procedere, vbi ex circum⸗ ſtantijs de fraude appareret, vt puta quia ad euitandam gabellam ſatis inoleuiſſet practi⸗ ca, ſecùs autem, ſi non appareret, quia tune eſt vera opinio Barto. ita reſpondet Imola, &e poſt eum Alex. in d. l. ſi pupillus. in caſu autem noſtro non conſtat ettam præſum⸗ ptiuè de aliqua fraude: ergo attendicur cauſa quæ minuit gabellam, d..ſi pupillus.
—— —--———ꝛ—ʃ⏑———
Pertiò, in caſu noſtro dici non poteſt com⸗
miſſa fraus aliqua, cum gabella faluatur re- ſpectu poſſeſſorij,cut in. ſi pupillus. ſecun- dum lmo.& Alex. ſoluitur de promiſrione de vendendo. 1 Non obſtat Angel.in d.. ſi duo. õ. fin. ff. vt poſside. quia ſalua eius reuerentia, quoad caſum, de quo agitur, I diuerſa eſt ratio miſ⸗ ſionis in poſſeſsionem, quæ fit officio iudi- cis in executionem rei iudicatæ, ab ea miſ- ſione, quæ ideò fieri mandatur, quia exprel⸗ ſepetita: nam ſtatutum ſeu conſuetudo, di⸗ tans gabellam deberi habita ratione æſti- mationis rei petitæ, debet intelligi de peti⸗-
10 tione expreſſa, non autem de tacita, t quia
II
.
ſtatuta odioſa,& iuri communi contraria, vt proponitur huiuſmodi, ſunt ſtrictè, pro- priè, ſimpliciter,& prout iacent mterpretan- da: Bald. in l. maximum vitium. col. 7. verſ. vlterius quæritur. C. de liber. pr vter. quem ſequitur laſon in authen. nouiſsima. col. 6. CO. de inoffic. teſtament. Firma. in d. ſuo tra⸗ ctat. in tertio membro octauæ part. quęſt. 17. num. z1. cum etiam miſsio, quæ fit officio iu⸗ dicis, potius fit ex diſpoſitione,& prouiſio⸗ ne legis, quàm petitione hominis,& in iſtis, quoad ſolutionem gabellæ, militat regula I. expreſſa nocent. ff. de regul. iur. cui non contrariatur regula l. cum quid. ff. ſi cert. petat. quia regula illius legis locum habet in his, quæ ſunt de natura contracius, de qui- bus partes videntur cogitare,& hoc ex pro- uiſione legis,& ſic per quandam fictionem, vt concludunt Dec.& Cagn. in d. expreſſa nocent.ff.de reg.iur.
Non obſtat, quòd vltimò dicebam, gabel- lam deberi ratione vtriuſq; rei petitæ, quia non procedit, quando miſsio in poſſeſsionẽ fieret in executionem petitorij, velalterius contractus, quia tunc non ſoluitur gabella: ita reſpondet Firma. in d. tractat. de gabellis, in quinta part. principali quæſtio. 12.& in3. membro octauæ part. princ. quæſt. 13. nu. 23. Sed vnica gabella eſt ſoluenda, 1& quan- do plures cauſæ ſunt deductæ, attenditur cauſa, quæ minuit gabellam, d.]J. ſi pupillus. & ibi Bart. communiter approbatus. Et ita
cenſuit
,——————— .—. 8—,—
„———
— — N
3
nntatusnne rripbo
mamcfei 8 vluſe„ uluuislä rirpe⸗— ugtuianm ul pro G andiu lnttiun n grannierminanr leud aatur uls ſtucr dius verbeurorisguoc anbatnngunt enaaſinſts Gl
3 1
6 2 1 1
pral
ſ uA tmäknen nniuälg3 tinintitum unlegitim anCtuueucct alpe) lwärurmn falttſhe de t alexwut un niikuſalen Gaſge num ure launtvyäs ſtipoum 1 4 M, täurähe — ¹ Chlmiau deccordtt umaxdgen ecaum ty. à Wenmianl knt ren 1 4—
hte K
DECISIO y' Deroatigreraeseua iuueu elade wrnadhun
aachimeruncomm kta mn an nner 46 tntännrnaas Quh 1 le Pyl Aos quldt Rcaponcarn, decohlt
5 dul) d 97 jrinenenianmuni 1 ert
der a Alalerlt de andühtgu aonch ter ainignen n 1
0
ütiedene
4 M
—
2 —, 2 —,— Z
bar k
' d be dn dohe. Tbdltlonig, nlsjin

reſponder potelt Te Vbl ex clnt ret, vi Pura quin ad 8 inoleu ſetpraci⸗ Pbareret, quia tune reſpondet Imok, „Upupillus, in caſu tat etlam pralum, g0 attenditur cauſa ſi pupillus.
cinon poteſt com gabella faluator re⸗ J.ſ pupillus ſecun⸗ turdepromiſiione
ſTcuma
ſſduo.5. in.ff vtt reuerentia, quoad erſa eſt ratio mils luæ fit officio iudi- dicatæ, ab eamil- datur, quia expreb u conſuetudo, di- ꝛbita ratione xſti⸗ t intelligi de peti- m de tacita, f quia municontraria, vt lunt ſtricte, pro⸗ lacent interprelan- vitiom. col.5. vell. ber. prater. quem nouißsima. col.6. Ima. in d.(do tfas uæpatt. queſt.s. uæſit officio iu⸗ fonne,& prouiſio⸗ öminis, Iiniltis, e, militat tegula gul. iur. cul nonn quid. f. icert locum ſabet in
ntracius, de G9l⸗
rinc. q9- 2/ guan dluenda, nditur J„zuctr, 4 109( i chemcl Sris
DFECOISAIO V. 12
cenſuit Senatus in cauſa cuiuſdam Boni lo-
annis de loco Azelij, contra ius dicentem dicti loci,
SVMMARIVM.
Abppellatio indicatum extinguit, vel ſaltem ſuſpendit, & de eius effectibus.
2Clauſula irritatiua in reſcripto deducta, etiam iudicem
ignorantem afficit.
s Principem ſi conſtet voluiſſe annullare& irritare ge-
ſta vnius iudicis à data reſcripti, ſiue iuſts, ſiue inuuſte proceſſerit iudex, non valet proceſſus.
4 Noræ purgatio admittitur in pœnis legalibus.
s Geſta poſt appellationem interpoſitam ab interlocuto⸗
ria, quando dicantur nulla, ſiue irrita.
6 Appellatio ab interlocutoria, quoad iuſtificationis ef-
fectum, duodecim requirit.
7 Appellationis cauſa iniuſta,& illegitima, non ſuſpeu-
dit iuriſdictionem primi iudicis.
8 Geſta poſt inhibitionem non legitims factam, tenent. Clauſula, Si& quatenus, facit diſpofitionem conditio- nalem, idem eſt de clauſula, Prout iuris fuerit.
10 Clauſula, Si& inquantum de iure debeo àiudice pro- lata, operatur, yt actus ſit ipſo iure nullus, ſt aamitti d iudice debuit.
„ Clauſula irritatiua adiecta conditionali diſpoſitioni, non operatur aliquem eſſectum ante euentum con- ditionis.
12 Reſcriptam ita intelligi de bet, vt repugnantiam non contincat.
PDECISIO V.
Die reo aſsignata ad reſpondendum poſi- tionibus, ſi reus appeller,& eius appellatio- ne non obſtante, iteratis comminationibus Iudex à quo reum aſsignet ad reſponden- dum dictis poſitionibus, quibus deinde per reum reſpondeatur, necobſtante eius re- ſponſione attentis comminationibus præ- dictis Iudex pronunciauerit poſitiones pro confeſsis, à qua pronunciatione appellatũ fuerit, an iudicetur bene appellatum, nec
dinario ad reſpondendũ politionib. actoris, cum coôminatione prima, iu⸗
xta decretorum domini-
lauit,& ante diem ad reſpon dendum poſitionibus ſtatutum, reſcriptum admiſsiònis appellationis, impetrauit, adie- Ctis ſolitis clauſulis, Si& qua tenus iuris eſ- ſet,& non aliter,& interea in præiudicium appellationis nil noui fieri, irritum& inane quicquid ſecus fieri contingeret decernen- do, die verò ab ordinario aſsignata, ponens accuſauit contumaciam partis non reſpon- dentis, petens iterũ ad reſpondendum com-
minari, quod factum extitit,& termino ſta- tuto ad reſpondendum cum comminatione ſecunda, fuit pariter accuſata cõtumacia eiuſ- dem rei non reſpondentis poſitionibus,& proteſtatum de iure quæſito, attenta diſpoſi- tione decretorũ, eadem die appellato, ſed nõ iudici à quo exhibitum fuit admiſs ionis ap- pellationis reſcriptũ: pendente autem cauſa appellationis, appellans corã Senatu dictis poſitionibus reſpondit præſente appellato, & proteſtante, talem reſponſionem admitti non debere, niſi decurſo articulo appellatio- nis, qui inde deciſus fuit,& pronunciatum extitit bene proceſſum, malè verò appella⸗ tum, cauſam propterea, vt debitus honor ſer uetur, iudici à quo remittendo, coram quo ante pronunciationem poſitionum pro con⸗ feſsis appellans ipſis poſitionibus reſpon- dit: ſed ea reſponſione non obſtante, primus iudex attentis comminationibus prædictis, ipſas poſitiones pro confeſsis pronunciauit, a qua pronunciatione iterum Senatus ap⸗ pellatur. Quælſitum fuit, an bene vel malèé appellatum ſit? Et videbatur dici poſſe, malè fuiſſe proceſſum,& pronunciatum,& pro- Pterea attentata poſt primã appellationem interpoſitam eſſe reuocanda, quia t appella- tio extinguit, ſeu ſaltem ſuſpendit iudicatũs 1.1.5. fina. ff. ad Senatuſconſ. Turpil.c.venien⸗/ tes. de iureiuran.& iuriſdictionem iudicis à quo, ita vt ea pendente nihil nouari poſsit toto titulo, ff. nil no. appell. interpoſi. in ru⸗ bro& nigro. c. ſuper eo. el1. de appellat. c. ſi a iudice. de appellat. in 6. Dec. in rub, de ap⸗ pellat. col. 4. ver. ſecundò principaliter, poſt Abb.ibi Rota deciſ. ʒ0.incip. Si poſt inhibi- tionem, in nouis. quod maximè procedit, ſtante inhibitione, de qua in reſcripto appel- latorio, c. non ſolum.§. fina. eod. tit, de appel. in 6. Bellamera deciſ. 6²3. tradit, Dec. in I. 1. nu. 2.& 3. C. de bonor. poſſeſ. ſecund. tabul. Cardin. Alex. in c. quoties Epiſcopi. col. 1. 2. quæſt. õ. partesq́; in eo ſtatu reponit, in quo erant tempore litis conteſtatæ, l. ita demum. & ibi Bar. Bal.& Paul. de Caſtr. O. de procur. cui conueniunt, quæ ſcribit Peruſin. in c. vt debitus. nu. 42. de appellat. quòd deciſa cau⸗ ſa appellationis, iudex à quo reaſſumit cau- ſam principalem in eo ſtatu, in quo erat tem- pore appellationis. Sed tempore appellatio- nis nondum erat facta ſecunda comminatio: ergo non potuerunt poſitiones pro confeſ⸗ ſis pronunciari.
Secundò, quia cum appellatio ſit excepta à Principe, qui ad ſe negotium auocauit, nihil erat innouandum. c. vt noſtrum. vbi gl. Abb. & Dec. inz. nota.& in ſi.de appellat.
Tertiò

qua in eodem reſcripto appellationis, ſcili-
debitus. col.z. verſic. tertiò nota. de appel.&
8 ENATVS PEDEMONTANI un ume. Tertiò, pro hac parte multum vrgere vide- ſa fuit verior, pro qua videtur text. in d. cap. I lionem nume tur cnauſula irritatiua, de qua in dicto reſcri- non ſoluùm.S fina. de appella. in 6. t vbi geſta haèjarolumna. pto, t quæ etiam iudicem ignorantem affi- polt appellationem interpolitam ab inter- ahrindélein cit, c. dudum.&Xc. penult. de præben. in 6. locutoria reuocari nõ debent, niſi ludex ap- ℳ ibtionemno cum ſimi.de quibus late Felin. in c. cæterum. pellationis, poſtquam ſibi conſtitit, per ap⸗ Fi aine dllecus. col. II. num. 19.& ibi Dec. col.4. Verſ. lecun- pellationem emiſſam ex cauſa probabili eſſe u aceotdi do principaliter. poſt Ab. de Reſcrip.& ad- ad eum negocium deuolutum, iudici à quo ruudy7,J. ſtipulatur quod ſcribit Abbas in c. audita. canonice inhibeat, ne ad vlteriora procedat, 1 1 nchullla 3 num..& 16. de reſtit. ſpol viddelicet: quan-& dicit gloſ. in verbo, Ante diffinitiuam, h d declo. d9. do clarè apparet Principem voluiſſe annul⸗ uòd non ſufficit, cauſam appellationis eſſe hrrrentara lare,& irritare geſta prioris ludicis à datare- probabilem, niſi etiam ſit vera, c. interpoſi- miaua g ſciul ſcripti, tunc ſiue iufte, ſiue iniuſte proceſſe⸗ ta. in princ. de appella. quod tamen intellige üi ſ conolcer rit ludex, non valet proceſſus, c.i. de conceſ. ad effectum iuſtificationis appellationis: ſe- mune ner præben. lb. 6. Clem. vnica. eo titu.& Abba⸗ cus verò, quoad effectum, vt appellatiò tan- umͤle perol. tem referunt Felin.& Dec.in locis proxime quam legitima admittatur, quia tunc ſuffi⸗ zuteae vron allegatis. Nec videtur obſtare clauſula, de cit allegare cauſam probabilem, Dec. in c. vt näaucndnenn
woürlel N gnc que
ale
1. ed Ciqio plimil cet. Si& quatenus iuris ſit,& nonaliter, quia diccitur probabilis, quæ ſi probata foret, re- ipbeimltätd 25 1. 1 nella vendend. ea clauſula conditionem non importat, ſed putaretur legitima, d. c. vt debitus.& c. pa⸗ üronyebpen modum: Vantius de nullit. ſentent. ex de- ſtoralis. de appel. Rota deciſio. 412. ſi appel- Varchilt a.de⸗
fectu proceſſus ac ſolemnitat. ſententiæ, num. 96. poſt Lappum allegatio. 87. Vitali. in tracta. clauſularum, in clauſula, Si& in- quantum.
Quartò, quia præmiſsis ceſſantibus, is cui comminatum fuerat, vt reſponderet poli- tionibus, potuit moram purgare, reſponden do dictis poſitionibus, tam coram Senatu, quàm coram primo ludice, ante dictam pro- nunciationem, quoniam t in pœnis legali- bus admittitur purgatio moræ, J. alia. C. de ijs, quibus vt indig. glo. in l. in criminali, in verbo, Habeatur, circa medium. verficul. ſed quid erit. C. de iuriſdict. omn. iudi. quod ſal⸗ tem procedit, vbi ius partis non elt factum deterius, vt concludit Paul. de Caſt. in l.2. 9. quòdſi actor. col.. verſ. ſed quid ſi ante quam ſententia feratur. C. de iureiuran. propter ca- lum. dando. Alex. in additioni. ad Bart. in d. §. quòd ſi actor, in prima additione, Abbas in c. fin. col.5. ver. ſed quid ſirecuſans de iura. calum. Lanfranc. in c. quoniam contra. 9. re- ſponſiones. nu. 16. ver. itemn iſta contumacia.
letur. nu. 2.in nouis.gloſ.prima in c. interpo⸗ ſita. in princip. de appellat. Angel in. per hanc. col.. C. de temp. appel. Nam, 3t quoad effectum iuſtificationis ab interlocutoria de- bent interuenire duodecim requiſita, de qui- bus per Peruſi. in d. c. vt debitus. col. 18.& propterea euentus litis demonſtrabit, an at- tentata ſit reuocanda, necne, Rota deciſ. 89. ſiappelletur, in nouis. Bart. in l. eius qui. col. 2. fI.de appel. recip.& facit text. in d. c. audi- ta. de reſtitut. ſpolia. ſed in caſu noſtro nulla fuit facta inhibitio iudici à quo, cui, necnon & parti facienda erat, d. c. non ſolum.& Ma
ran. in 6. parte. de appellat. numer. 391. poſt Butri. Imola.& Peruſi. per eum allegatos. Guid.Papæ intracta. de appellat. quæſtio. 2. num. II. Et † cauſa appellationis fuit iniuſta & illegtima: ergo non fuit ſuſpenſa iuriſ- dictio primi ludi cis, cuius geſta fuerunt con firmata, vt concludit Rota dicta deciſio. 412. in nouis. facit c. Romana. 9. fin.& c. cum ap- pellationibus. de appellat. in 6. Peruſi. in ca. non ſolum. col. penult. gloſ.i. in d. c. ſuper eo.
Erin rroelecdu: in uinig lperco wrtxähan dennt rtenim Anciüt maenm90; Tauipatlacuopaltion en wau nen nen Diwendenn am bgtmennexwär aadenſndcamn dmmpeut, bickcar wwaarms ic rirntznigadi vlonntituola, l ilem bgtm wnlhittmiaonen rangpäbrmadn Kid dge
n bunreeneäna ne
mäfätn.er.n ucſgind n.
1 d. oN
Atetetin Aog l emn doar
de probatio. Rippa inl. ſiinſulam. nu. 27. ff. c. conſtitutis in præſentia. de appellat. quam Naſeden u de verb.oblig. Nec videntur obſtare verba, ad hoc notat Dec. in c. bonæ. col.. in princ. tamna i. 4 ipſo iure, de quibus in decreto, quia illisnon verſic. præterea. de appellatio. Pariſ. conſil. pelan 1e- obſtantibus adhuc requiritur ſententia de- 49. num. ꝛ0.& ſequent. volum. 4. Guid. Pa⸗ mraxane claratoria iudicis, Felin. in c. Rodulphus, in pæin d. tracta. de appellat. quæſt. 12. num. 18. Lem cgpe verbo, Sed declaratoria, de Reſcript. Rippa& deciſ.213. num. 6. ſeri in allegata l. ſi inſulam. nu. 89.& ante talem Non obitant in contrarium adducta. Et drrin ütl declaratoriam poteſt mora purgari, vt con⸗ rral
cludere videtur Alex. in d. l. ſi inſulam. col. 10. verſicul. item pro hac ſingulariter. Sed
in caſu noſtro fuit reſponſum poſitionibus
primò, quod appellatione pendente nil no⸗ uandum ſit toto titulo, ff. nil nouari appella. interpoſi. cum alijs ſimilibus, quia prædicta iura loquuntur in appellatione interpofita
lol n dien 8 u pre
6 epgr- 4 11.„. 7 dap
ante pronunciationem: ergo malè ſubſecuta à diffinitiua, vel ab interlocutoria poſt inhi- daase Kebon 11† 8..—1 1 1L2 8 41„—— 3 d— fuit dicta pronunciatio. bitionem canonice factam, ſecus verò ante Vrad Ram gu Contraria tamen opinio in caſu noſtro vi- inhibitionem, d. c. non ſolum. 9. fin. Archid. d iim R 9 111 C. d denna m — 8—— ——————————— 3.————.———,

Autum,
„ludi cia lvl acuo
lteriora proc
cedat, b Ante diffin
Imtlu Jor m appell lationis el it Vera, c. interpoli
uod tamen i intelli
ge us appellationis: ſe- m, Vtappell- tio tan⸗
tin, quia tunc ſufti abilem„Dec. inc. vt io nota. de appel.& ſiprobata foret, re vt debitus. I c. pa⸗ leciſio. 41. ſi appel- inakeinde, llat. Angel inl per ppel. Kam quoad binterlocutoria de- im requiſita, dequi- at debitus. col.ld.& lemonſtrabit, anat⸗ che„Ro ta deciſa8). arai leius qui col- Ittext. in d. c audi⸗ ncalu noſtro nulla icno ii necnon non ſolum.& Mas t. zuner wehe der eum allegatos. pella tqu Iæl cllio.2 tionis fuit iniu ſh uit ſuſpenſa luril- geſta fuerunt com
85 676 decillo. 442.
iin.& cccum ap-
u. Peruſi. in ca. [in cupeted. deappellat. quam Onx. c0l. SF.inprine Vatio. pax(conll. volum 4. Guid.ha
at. qaltnnum g.
DECI8 inc. anteriorum. nume. 4. ſecunda quæſt. 6.
& in c. appellationem. nume. 4. eadem cau- ſa, Ange. conſil. 17. colum. z. circa fin. verſic. dicet quis. Bart. in d. I. eius qui. quinimo& geſta poſt inhibitionem nõ legitimè factam tenerent: Fel. in c. dilectus. 2. numer. 14. de Reſcript. Maran. de ordi.iudic.in 6. parte. de appella. nume. 196.& 197. Vitali. in d. tracta. clauſularum, in clauſula, nil nouari. nu. 3.& ſequen. Rota d. deciſio. 389. nec ſufficeret ad reuocandum attentata poſt appellatio- nem, quòd iudexà quo ſciuiſſet, iudicem ad quem incepiſſe cognoſcere de veritate appellationis, d. c. audita. de reſtitut. ſpoliat. quod ad hoc allegat Peruſi. in d. c. non ſo- lum. 9. ſinali. colu. penult.in princip. Nam li- cet regulariter in quacunque appellatione ſuſpendatur iuriſdictio primi iudicis, d. 1. t. ff. nil noua. appella. penden. d. c. ſuper eo. Pe ruſi. in c. confuluit.2. col. 2. de appell. tamen hæc pendent à futuro euentu: vt concludit idem Peruſi. in d. cap. ſuper eo. colum. 3. in principio, poſt glo. in d. c. non ſolum. in ver- bo, Ante ſententiam.& faciũt cumulata per Tmaquel. de retract.§. 4. glo 3. in principio. adeò t quòd ſicauſa appellationis non iuſtifi- catur, nunquam attentata poſt appellatio- nem ab interlocutoria,& ante inhibitionẽ,
legitime facta reuocantur: Barto. in d. l. eius qui.nu.S.& Peruſi. in d. c. non ſolum. 5. fina. colum. penult. vbi declarat dictam deciſio- nem Rotæ 330. in nouis, in contrarium al- legatã.& ratio eſt, vt ſupra dictum fuit, quia appellatio manifeſtè fruola ‚vtpote irratio- nabilis,& ſine vera& legitima cauſa, nun- quam ſuſpẽdit iuriſdictionem iudicis à quo, c. cum appellation:bus.& ibi Peruſ.in prin- cip. de appellatio. in 6.& concludit Pariſius poſt alios per eum relatos in d. conſi. 49. nu⸗ mero 21. volum. 4. Peruſi. in d. c.vt debitus. colum. 2. verſicul. ſeptimò nota.& colum. 10. Ad hoc facit etiam doctrina Bartol. in 1. Chirographiis. õ. ab eo. numero ſecundo. ff. de adminiſt.tuto. vbi dicit, quòd facta con- tra appellationem appellatione pendente,
tunc reuocantur, ſi ipſe appellans obtinuit, alias ſecus.
Non obſtat, quod dicit Peruſi. in d. c. vt debitus. colum. 2. verſi. ſextò nota. quòd iu- dex à quo reaſſumit cauſam principalem in eo ſtatu, in quo erat tempore appellationis, quia debet intelligi, niſi proceſſerit ad vlte⸗ riora, pendente appellatione ante inhibitio- nem canonicæ factam, quod facere poterat d. cap. non ſolum. õ. fina.& ibi idem Peruſi. colum. 10.
Non obſtat c.vt noſtrum. de appellat. quia
LO V. 13
multis modis reſpõderi poteſt. Primò, quòd in caſu noſtro appellatio non fuit ſimplici- ter recepta, ſed cum clauſula, Si& Quatenus iuris eſſet, alias non:& ſic relatiua ad diſpo- ſitionemuris,& conſequenter ad d. cap. vt debitus. codem titulo. vbi Peruſi. colu. 184. Ange. d. conſi. 217. colum. 2. Secundò quia in caſu noſtro non fuit facta receptio,& cõ⸗ miſsio negotij principalis, ſed tantum appel lationis, quo caſu non fuit deuoluta iuriſdi- ctio cauſæ principalis ad iudicem appella⸗ tionis, niſi appellatione iuſtificata,& ſic pronunciato bene appellatum,& malẽè pro- ceſſum, d. cap. vt debitus. cap. cum in eccle- ſia. de appellationi. Rota d. deciſio. 389. in nouis. Peruſi. in d. cap. vt debitus. colum. 19.& 20. verſicul. vltimo, pro intelligen- tia.
Non obſtat clauſula irritatiua, quæ etiam ignorantes afficere dicitur, dicto c. dadum. &c. penult, de præben. in 6. cum ſimilibus, quia hæc iura procedunt, quando claufula irritatiua eſt appoſita in diſputatione pura, & non pendente ex futuro euentu, nos au- tem ſumus in diſputatione cõditionali, quia appellatio non fuit admiſſa, ſiue recepta, niſiſi& quatenus iuris eſſet iqug dictiones, Si& Quatenus,& alię ſimiles diſpoſitionẽ conditionalem faciunt: Bart. in l.]. numer. 7. & 20. ffxde condit.& demonſtra. Alexandr. conſi. z27. nume. 4. volum. 7. Afflictus in ru⸗ brica de vaſal. decrepitæ æta. colum. 8. ver- ſicu. ſed ponamus. Decius conſi. 107. col. fi. Vitali. in tracta. clauſula. cap. 5.6.& 8. Idem, ſidictum eſſet, Et prout iuris fuerit, quia ta- lia verba inducũt diſpoſitionem limitatam, Dec. conſi. 436. numer. 4.& 5.& huiuſmodi verba adiecta in admiſsione, ſeu receptio- ne appelationis ſunt vtilia, quia ſi non ad⸗ mittenda, ſeu recipienda fuiſſet appellatio, poterat iudex, à quo fuerat appellatum, perſeuerare in iuriſdictione ſua: ita expreſ- ſè dicit Bald. in repetitio. l. edita. colum. mi- hi vigeſima, verſicul. item dubitatur ſi iu- dex. C. de edendo. Ange. d. conſil. 217.& Bald. refert,& ſequitur Roma. conſi. 501. colum. 2. Peruſi. in c. ſæpe. in ſecundo no- tab.de appellationibus. Rel.in cap. cum con- tingat. numero decimotertio. ff. de offic. de- lega. vbi expreſſè dicit, quòd illa clauſula o- peratur, quòd ſi cauſa appellationis eſt ratio nabilis, cenſetur admiſſa, ſecùs, ſi irrationabi- lis: Decius in cap. oblatæ. in ſecundo nota. verſicu.& ſi iudex admittit. de appellatio- nibus: Ruinus conſi. ci. numer. 27. volum. 5. Soci. Iun. conſi. 18. numer. 16. volu. I. Ma⸗ ran, de ordi. iud, in§. ſecũdus actus. nu. 200.
C. in vl⸗

—
2—— 2₰ 4 7
——
—
8.ENAITIVS PEDEMONIAMNI
in vltima parte, ſextæ partis principalis, fa- ciunt dicta Aretin. inl. ſi is ad quem. colum. rima.in fine. verſicu. tu aduerte. ff. de ac- 10 quirenda hæreditate. vbi dicit, t quòd ſi iu⸗ dex admittit aliquid ſub iſta conditione, Si & in quantum de iure debeo, iſta conditio operatur, quòd actus eſt ipſo iure nullus, ſi de iure non deberet admitti, ſed in caſu no- ſtro cauſa fuit omnino irrationabilis, quia nullum fuit illatum grauamen, vt euentus demonſtrauit, ſecundum Specul. in titu. de appella. õ.2. nume. 26. 27.& 29. ergo non erat admittenda, nec recipienda appellatio, c. cũ noſtra. c. cum ceſſante. de appel. Maran. de ordi. iudic. in ſexta par. in ſecundo actu. nu. 336. Brunus latè conſi.54. nu. I. Abbas conſi. 38. colu.fin. verſi. allego& aliam cauſam. vo- m1 lum. I. f quo fit, vt clauſula irritatiua adiecta huiuſmodi conditionali receptioni appella- tionis, debeat tanquam acceſſoria regulari ſecundum naturam principalis diſpolitio- nis,& non operatur effectum ante euentum conditionis, tex. eſt expreſſus in clem. I. ver- ſicu. quia decretum.& ibi glo.& Cardin. in ſeptimo nota.& in prima oppoſitio. de con- ceſsio. præben. Alex. latè conſi.ↄ7. col. 2. nu- mer.5. volu. 5. vbi loquitur in maioribus ter- minis, Staphi. de literis gratiæ, in prælud. colum.S. nume.I7. ita ſentit Roma.in termi⸗ nis clauſulæ irritatiuæ. conſi. 330. colum. 4. verli.ſed certè.& ſequen.Fel.in c.z. colum. 5. verſic.contrarium. de conſtitutio.& in d. c. cæterùm. num. 19. de Reſcrip. qui licet videa tur dubitare, quando conditio eſſet tacita, attamen in conditione expreſſa videtur cõ- currere cũ opinione Romani:& ſicut prin- cipalis diſpoſitio non ligat ignorantem, ita nec clauſula irritatiua acceſſoria, Pariſ. conſi. 8z. numer. 14.& ſequen. volum. 4. Et hanc opinionem puto veriſsimam, f alioqui reſcriptum contineret repugnantiam, ſcili- cet, quòd appellatio propter illam clauſu- lam, Quatenus iuris ſit, non cenſeretur ad- miſſa, tanquam ex cauſa irrationabili,& ſic non fuiſſet ſuſpenſa iuriſdictio iudicis à quo: d. c.non ſolum.& tamen propter clauſulam irritatiuam cenſeretur ſuſpenſa contral. vbi repugnantia. ff. de reg. iuris.& c. ſolicitudi- nem. de appella. Bart. in. fina.§. item quæſi- tum. nume. 4.& 5. ff. de condict. indeb. Soci. conſi. 150. num. 29. vnde quemadmodum in Principali diſpoſitione Princeps ſe confor- mauit diſpoſitioni iuris, quòd veluti certum non annullabat geſta primi iudicis ante in⸗ hibitionem canonicam, ſic per clauſulam ir⸗ ritatiuam non videtur velle reuocare legi- time geſta ante inhibitionem. Facit tex. ſin-
ularis in d. c. audita, vbi glo.& Abbas colu, prima.& fin. vbi clauſula, Reuocetis in irri- tum, non irritat geſta legitimè ante præſen- tationem literarum:& ſequitur Roma. conſ. 354. colum. I. verſic. ſed ad hoc reſpondetur. & ſic non obſtant, quæ ſcribit idem Abbas in d. c. audita. num. 13. de reſtit.ſpoliat. quia lo- quitur, quando ſimpliciter,& ex certa ſcien- tia ſummus Pontifex irritum decernebat, & inane quicquid ſecùs dictum fuiſſet, ſe- cùs, quando clauſula decreti fuiſſet appoſita diſpoſitioni conditionali:& ita loquuntur iura per eum allegata, maximè tex. in clem⸗ prima, de conceſs. præben.& quod ſcribit Fel. in c. dilectus. el ſecundo. colum. fina. verſic. limita primò.& verſicu. limita tertiò- de Reſcriptis. Non obſtat, quod coram Se- natu fuerit reſponſum dictis poſitionibus, quia talis reſponſio reſpiciebat merita prin- cipalis negotij, de quo non poterat, penden- te appellatione, cognoſcere Senatus, d. c.vt debitus. Rota d. deciſio. 389. in nouis. Ma- ran. latè de ordine iudic. in quarta parte, di⸗ ſtinct. 6. nume. 16.& 17. vbi etiam reſpondet ad id, quod dicitur, appellationem reducere cauſam ad eum ſtatum, in quo erat tempore appellationis, quia procedit in diffinitiua, vel ſi fuerat pronunciatum bene appellatũ, & ſic deuoluta ſit cauſa principalis ad iudicẽ ad quem, allegat Bart. in l. ita demum. C, de procurato.
Non obſtat purgatio moræ, quia non procedit ſtante decreto,& geminatione mo ræ, vt concludunt communiter Dodtores in dicta l. ſiinſulam. Corſetus in tracta. de ver- bis geminatis. nume. 22.& ita cenſuit Sena- tus in cauſa domini Sereni Ferrerij,& Man- fredi Iuſsianæ Cunienſium.
SVNMARIVM.
☛
Appellare an legitime liceat verbo ab interlocutoria, ſf cauſæ grauaminis in ſcriptis redigantur, ſtante de- creto, quòd ab interlocutoria appellandum ſit in ſcri ptis,& in ea inſerantur cauſæ grauaminis.
2Quod in ſcriptisfieri debet, ſi vina voce apad acta fiat, tenet. 4
s Inſtrumentum in actis productum cum verbali petitio. ne, habet vim libelli.
4 Arguere à libello ad appellationem licitum eſ.
s Appell andum in ſcriptis eſt ab interlocutoria, non mo- dõò ex decreti diſpoſitione, ſed etiam de iure canoni- co& ciuili.
6 Appellatio ab interlocutoria,& appellatio interpoſita ex interualloà diffinitiua, æquiparantur.
7 Vitium formæ potentius eſt, quàm vitium materiæ.
8 Sloſa intelligenda eſt ſecundum iura, quæ alle-
gat.
Aequi-
——I—ſſſͤö—ö—ͤö——&ͤͤöoööͤöͤö181—1n
V
V
N hcror W ruypels LA Tauroengrontat aleertery gdecrato Ieeia ceeppel tetin cntwenem c⸗ wanm Arhlato Wmen ndopüi Gon ypelnmiultid endimaaullt agee nyehcöcegyelnan ägapü pelncä, tumnttädäemtean Bnnattercdochi tannin gadet rietätidzpalat müttenimgd atni 5 weldemdn goſ Se daſlt gutb
agoc
an 1 ea. 4 4 Unäcir
Khta
tnrit tenrte aaan ütlRapg ditau
ä ent; d
—

Im dicai eſpici ta pr biciebat merita prin ononpoterat penden, 1 nolcere ennchn 10. 389. in noufs. MIa- cc. in qu 'un quarta parte, de 7. vbietiam reſpondet ppellationem reducere m in quo erat tempore rocedit in diftinitiua, latum bene appellatü⸗ ſaprincipali ad udtẽ in l ita demum, C. de
gatio moræ, quianon ,& geminatione mo muniter Doctores in etus in tracta. de ver- .& ita cenſuit dena- eni Ferrerij& Man- Im.
IV M.
bo ab interlocutorisf t redigantur ſtauxde
rig appelletäumſttuſim
cauſe grauanin.
ſi vuance ehud kafut,
uum cun verbul pelit ·
tionem licitum. Lab interlocutorih ſon m ne, ſed ctumm de uure canon
i,& cppelitioij ). uacequpuruu- e quim iiinm n 7* cundum uns: qus
tenoſta
lequ⸗
DECISIO VI. 14
HAequiparatio de caſu ad caſum, vt valeat, quæ requiran- tur.
10 Caſus qui æquiparantur à lege antiqua, ſex noua diſpo- nens in vno, non cenſetur diſpoſuiſſe in alio, niſi in ca ſibus, in quibus à iure antiquo facta fuit æquipara- tio.
à Statutum vnum generale limitatur per aliud ſpeciale.
dECISIO VI.
Appellari ab interlocutoria an debeat in ſcri- ptis,& appellans viua voce, ſi cauſas grauami- nis in ſcedula propoſuerit, an cenſeatur appel- laſſe in ſcriptis.
Ecreto Ducali poſito Shſub titulo, ſufficit appel- d lanti apud acta,& c. caue- ſtur, appellantem ab inter locutoria debere in ſcri- ptis appellare,& cauſam, ſeu cauſas grauaminis in appellatione inſerere, prolata interlocutoria aiudice ordinario, procurator ſuccumben- tis Senatum viua voce appellauit, producẽ- do ſcedulam, continentem cauſas grauami- nis tantum,& non appellationem aliquam. Quæſitum fuit t an dici poſsit legitime in ſcriptis appellatum fuiſſe? Et videbatur di-⸗ cendum, quòd ſic, ex gl. in c. cordi. in verbo, Appellandũ, de appellatio. in 6. dũ exponit illud participiũ, Appellandũ, verbo, ſubiũ- gens quod etiã facto poteſt appellari, quam gl. Geminia.ibi dicit adduci in contrariũ, ad demonſtrandum, quòd etiã ſine ſcriptis po- teſt verbo& facto aꝑpellari:& licet idẽ Ge/ minia.ibi dicat eandem glo. ſoluere contra- rium, attamen ego aliquam ſolutionem non video ipſius gloſæ, nec etiam Geminiani, concorcdat nihilominus gloſa in l.. ff. de ap- pellatio.& in l.z. in glo. 2. in fi. ff. de appella. recipien.quæ vult, quòd ab interlocutoria de iure ciuili poſsit appellari ſine ſcriptis: Bal.in l. eos. õ. ſi autem. in principio. C. de ap- pellatio.quos refert& ſequitur Ange. Aret. inl. 1.§. fina. colum.. ff. de appellat. vbi alle- gat Ange. ita tenere inl. litigatoribus. C. de appellatio. huc ſpectat, quod dicit Fel. in c⸗ quoniam contra. colum. 6. circa medium, de a probat. t quòd id, quod debet fieri in ſcri- ptis, ſi fiat apud acta viua voce, tenet:l. 1.9. fl. cum lege ſequenti.ff.de appellatio.
Nec obſtare videtur tex. in d. c. cordi. quia non dicit, quòd ſit appellandum in ſcri- ptis, ſed quòd cauſas grauaminis in ſcriptis
aſsignare deproperet:& ſic ſufficiat cauſas grauaminis in ſcriptis allegare, prout fa- Kum fuit incaſu noſtro:& illam gloſam vi-
detur ſequi Ioan. And. ibi in addi. Ego hanc opinionem muniebam infraſcripto argu- mento, apud me ſatis vrgenti. Nam libellus hodie, ſicut appellatio ab interlocutoria, de- bet dari in ſcriptis, authen. offeratur. C. dde litis conteſtatio. glo. in l. 1. in verbo, Edere. ff. de edendo.& ibi Barto.& communiter Docto.Fel.in c. primo. numer. 5. de libelli
3 Oblatio. Sed t ſi fiat verbalis petitio in actis,
& actor Inſtrumentum producat, huiuſmo- di productio eum verbali petitione habet vim libelli,& ſufficit, vt concludit Iaſon li- mitando dictam authen. offeratur. in d. I. 1. numer. Il. ff.de edend. poſt Specula.& Bald. per eum allegatos: ergo idem dicendum eſt de appellatione ab interlocutoria, ſi fiat vi- ua voce apud acta,& appellans ſtatim pro- ducat in ſcriptis cauſas grauaminis, argu- mento nota. per glo. finalem inl. ſi quis ſer- uo perſuaſerit. C. de furtis. Et hanc opinio- nem, quòd ſufficiat vna die appellare ab in- terlocutoria,& alia cauſas grauaminis ſepa- ratim in ſcriptis exprimere, dummodo in- tra tempora appellandi proponantur, tenet expreſſe Bald. in l. 2. circa finem. verſicu. v- num quæro. C. de epiſco. audien. quem re- fert& ſequitur Alexand. inl. quicquid ad-⸗ ſtringendæ. colum. 2. verſicu.& ex hac le- ctura. ff. de verborum obliga. Iaſon. in d,. l..
4 numer. 10. ff. de eden. vbi f arguit de libello
ad appellationem ab interlocutoria: quod argumentum facit etiam Barto. in d. l.3. nu- mer. 4. de appellatio. recipien. his accedunt quæ ſcribit Philippus Franc. in c. vt debi-
tus. nume. 17.& ſequen. de appellatio. quòd
ſiiudex vno die recuſatur ſine cauſa, poteſt alio die inſeri cauſa,& multò magis hoc pro- cedere deberet in hac patria, in qua ex for⸗ ma decretorum in omni cauſa, tam in pri- ma inſtantia, quàm appellationis procedi- tur, ſummarieè, ſimpliciter,& de plano, ſine ſtrepitu,& figura iudicij, ſolaq́; facti veri- tate inſpecta, quo caſu poteſt appellari ab interlocutoria ſine ſcriptis, ſed verbo, vel facto, cum per talem clauſulam ſit ſublata o- mnis ſolemnitas à iure poſitiuo introducta, vt latẽ probauimus ſupra deciſio..& in ter⸗ minis noſtris ita limitat Philippus Franc. in cap.vt debitus. nume. I7.& 18, de appel. poſt Ang. conſi. 217.
In contrarium verò videtur tex.in dicto c.cordi. iuncta glo. in verbo, Interlocutoria,
5vbi expreſse dicit, t quòd appellans ab inter-
locutaria, debet in ſcriptis appellare:& ibi Innocen.in principio: Geminia. in vltimo notab.& colum.penulti. in principio: Phi- lip. Franc. numero. 3.& 10. poſt Ange.
A in 1.2

—— EE A 1=.
5. ENATVS PEDEMONTILANI
in l. a ſententia, ff. de appella. idem Ange. in l litigatoribus. C. de appella. qui in hoc ma- lè ab Ange. de Aretio adducitur:& quod de iure ciuili ab interlocutoria appellandum ſit in ſcriptis, tenuit etiam Bart. in. eius qui. nu. 4. ff. de appella. recipien. quem refert& ſequitur Salyc. inl. eos. num. ꝛ2. C. de appel⸗ la. dicens, ſic obſeruari in vtroque foro ciui- li& canonico,& idem Franc. in c. vt debi- tus. nume. II.& 12. de appella. vbi Docto. ita communiter ſequuntur, Bart. in d. 1.2. nu. 4. de appella.recipien. facit tex. iuncta glo. in c. appellatio.de appellatio.in 6. Ludoui. Ro- ma. conſi.501. in primo dubio, vbi poſt Ar- chid.& Anto.dicit, decem requiri in appel- latione ab interlocutoria, quorum vno defi- ciente, non valet appellatio, quæ gratia bre- uitatis non tranſcribo,& etiam refert Imol. in d.c.vt debitus.in fine. Maran.in 6. parte. §. ſecundus actus principalis. numer. 116.&
6 n7. hæc opinio corroboratur, t quia Do⸗
ctores æquiparant appellationem ab inter- locutoria, appellationi interpoſitæ exinter- uallo à diffinitiua, vt dicit glo. in d. verbo, In- terlocutoria: ſed quando appellatur à diffi⸗ nitiua ex interuallo, appellatio debet fieri in ſcriptis, l... 9. fina. cum lege ſequen.& ibi glo. & Barto. nume.i. f. de appella. Maran. late d. 6. ſecundus actus principalis. nume, 124. er- go idem dicendum eſt de appellatione ab interlocutoria, vt æquiparatorum eadem ſit diſpoſitio.Et hæc opinio adeò eſt vera, quòd ſi aliquis fuerit primò grauatus,& appella- uit in ſcriptis, deinde iterato grauatus appel- lat,& dicat, Appello prut in ſcriptura pri- mæ appellationis, quam produco,& peto in actis inſeri, non dicetur appellaſſe in ſcriptis propter formalitatem ſcripturæ, quæ requi- ritur in appellatione: ita decidit Fel. in c. inter cæteras. colu. 2. verſi. obſtat tertiò. de re iudica, poſt deciſionem Rotæ ibi per eum
allegatam,& num. i dicit, t quòd vitium for-
mæ eſt potentius vitio materiæ, Dec. in.i. colum.z. verſicu.ſecunda concluſio.C. de er- rore calculi. Fel.in c.cum dilecta, colum. 15. de Reſcrip. quòd multò magis procedit ſtan tibus verbis d. decreti dominicalis, diſpo- nentis coniunctiuè eum, qui ab interlocuto ria appellare voluerit, in ſcriptis debere ap- pellare,& cauſam, ſeu cauſas ipſius graua- minis in huiuſmodi appellatione inſerere, & alterius decreti ſub rubrica, ſicut in appel- lando,& c.
Non obſtat gl.in d.verbo, Appellandum, quia loquitur de iure antiquo, quo iure lice- bat,& verbo& facto appellare, vt apparet
S ex iuribus per eam allegatis, t ſecundum quę
iura debet ipſa intelligi: Barto.in d.l. non ſo- lum.§. Uberationis. ff. de liberat. legata. Nos autem loquimur de iure nouo, quo fuit in- troductum, appellationem ab interlocuto- ria debere fieri in ſcriptis, glo. in d. verbo, In- terlocutoria, notat glo. in c. ad reprimen-
dum, in verbo, Conqueſtus, de offic. ordina.
& ſi hæc ſolutio non ſatisfacit, cogita de a- lia.
Non obſtat argumentum, quod deappel- latione abinterlocutoria ad libellum dedu- cebatur, iuncta regula, de qua in d. l. ſi quis ſeruo perſuaſerit, in glo. fina. C. de furtis,&
9 ſeruo corrupto. t quia ad hoc, vt illa regula
procedat,& locum habeat, requiritur quod æquiparatio ſit facta per modum regulæ Aretin. in rubr. ff.de acquiren. poſſeſſ. colu. 2. Decius in c.translato. in prima lecta. colu.z. verſic.ſecundò, regula habet locum,&c. de conſtitut. Soci.in l.i. colu.z. verſicu. tertia,& vltima concluſio.ff. de except.& conſi. 275.
numer. II. lib. ꝛ ſed non reperio iſta duo æqui
parata per modum regulæ: ergo ex vno ad alium argui non poteſt.
Secundò reſponderi poteſt, regulam non procedere, quando non per omnia eſt facta
æquiparatio: Ang. in h. ius autem ciuile. col. 12. Inſtit. de iure natu. gen.& ciuili. Socin. d.
conſi.z2 75. nume.I. Crauet. conſi. 205. numer. 42·poſt Matheſi. Alex. Soci.& laſ. per eum allegatos, ſed non per omnia æquiparantur libellus& appellatio ab interlocutoria, cum plura in hac requirantur, quàm inillo: ergo de vno ad alium inferri non poteſt. Faciunt quæ notãtur per gloſam in c. i. in verbo, de-
to claramus, in titulo, ne cleri. vel mona. t quòd
quando duo caſus æquiparantur à lege an- tiqua, lex noua diſponens in vno, non cen- ſetur diſponere in alio, niſi in caſibus, in qui⸗ bus de iure antiquo facta eſt æquiparatio, nec extenditur vltra terminos ſuos: Crauer. d. conſi.205. num. 28. poſt Roma. Iaſ.& Crot. per eum citatos.
Tertiò, non habet locum illa regula, quan- do in caſu omiſſo eſt aliter prouiſum: ita li⸗ mitat Soci. in d.l.i. col. penul. verſi.& quan- tumcunque actor.ff. de exceptio.& hæe tres limitationes leguntur in tracta, de crimine læſæ maieſtatis incerto auctore, quem multi arbitrantur fuiſſe Sayſelli, in princ. num. 14. ſed in caſu noſtro, ſcilicet appellationis ab interlocutoria, aliter eſt de iure prouiſum d. c. cordi. cum alijs ſuprâ allegatis: ergo de libello ad appellationem non eſt bonumar-
mentum. Non obſtat dictum Bald. in d. 1.2. in fI. C. de epiſco.aud.& Alexand. in d.l. quicquid adſtrin-
9' 8
othitmolmmen
mntaarun Ven de munpra geumn. imcocbongur ete VoiG nalreto
Maaoeähettegu manhtimnim h Atewwmacadesacec penbdaegoncncyel ctah
AINIAIITN
üſRgur dlner Aat m ye geltun, nld
4 1 hrlin miiteenſete rennnt uurun — Trrun gſch natren V: gültareyu geiton — käcywinög ene unts matmae Nerugg
19“ 4 Dmpecame)
tan aenen
Karaundrnäaeag nfane nn
r autu
hh ¹.
meuaſan 4
hun

Per modum regule Auiren. poſſeſl, coluaa nprima lectꝗ, colu. habet locum,&c. de lu.z. verlicu. tertia,& except.& conſi. 75. reperio iſta duoæqui zulæ: ergo ex vnoad
poteſt regulam non nper omni eſt facta ius autem ciuile. col. gen.& ciuili Socin.d uet. conſio;. numer. Soci,& lal per eum ;mnia æquiparantur interlocutoria, cum m, quaminillotergo on poteſt. Faciunt incl in verbo, de- r velmona.†quod arantur a legean- gin vno, noncen- in caſibus, in quv eſt æquiparatio, nos ſuos: Crauet doma lal..Crot-
mia regula quan- ter proulum: ſali endl. verl:& quan excetio.& hæ tres in tracia, de cinb auctore, quemm t dli, inprine- num. 4 llationis a
um ſt de inn pro
PDECISIO VII 5
adſtringendæ, quia retorquetur, cum con- cludat, appellationem ab interlocutoria de-⸗ here fieri in ſcriptis, ſed quia ex diſpoſitio- nec. cordi. ſecundum communem intelle- ctum debet appellari in ſcriptis cum expreſ⸗ ſione grauaminis, limitant, quòd tunc dica- tur in ſcriptis appellatum, ti vna die dicat, Viua voce appello,& alia die intra tempus appellandi cauſæ grauaminis in ſcriptis ex⸗ hibeantur:& ita debent intelligi, ſentitq́; Dec. in d.c.cum ſpeciali.col.i.verſic.ſecun- do nota, de appell. alioquin dicerent contra communemopin. qnod non eſt dicendum.
Non obſtat vltimò limitatio Peruſini in d. c.vt debitus. num. 17.& 18. quia non haber locum, vbi extat ſtatutum, aliud diſponens, per ea quæ ſupraà diximus in prima deciſio. verſi. cæterùm. ſuper dicta clauſula, ſola facti
I1 veritate inſpecta, quæ non repeto. Nam t
vnum ſtatutum generale per aliud ſpeciale limitatur, Bar. in l. quæſitum.§. fina. nu. 1z. ff. de fundo inſtructo. quem refert& ſequitur Barba. conſi. 123. nu. II. inſerto inter conſilia Alexandri, vol. 4.& facit regula gener. ff. de regu.iur.in 6. Et ſecundum hanc opin. cen- ſuit Senatus in cauſa de Placeo& Bagliano, Partem habere pro non appellante, iuxta d. c.cordi.in fi.
SVNMARIVM.
2 Paria ſunt aßignare aliquem ad audiendum reſponſio- nem ſuper appellatione, vel ad reciptendos apoſto- los.
2 Appellationi renunciaſſe cenſetur, qui infra tempus à
iure præſcriptum apoſtolos non petijt.
A pellarc idem cſt facto quod verbis.
4 Apoſtoli dicuntur pars appellationis.
Præſumptio iuris& de iure non tollitur per probatis-
nem, niſi ſit probatio impedimenti.
6 Proſecutio appellationis deſertæ non inapedit tranſire ſententiam in rem iudicatam.
7 Partes facere non poſſunt, quòd iuriſdictio deuoluatur
9Q
A‿
ad non habentẽ,& quoòd coram iudice appellationis
ſententia prima non tranſeat in rem iudicatam. DECISIO VII.
Si die aſsignata per Iudicem à quo ad audi- endum reſponſionem ſuper admiſsione, vel re- iectione appellationis appellans non compa- reat, an appellatio deſerta cenſeatur.
ar rar appellatum, iudex,
2 quo diem ſtatuit ap- . 4 ☛.. pellanti ad audiendum
reſponſionem ſuper ad⸗ müiſsione, vel reiectio-
— 1 ne appellationis, me⸗ dio tempore appellans, iudicem, quem ap⸗
Ata ſententia, à qua fue-
pellauerat, adiuit,& precibus narrauit ſen- tentiam prolatam, appellationem interpoli- tam, diem ad audiendum reſponſionem a iu dice dictam, nondum tamen adueniſſe, pe- tens nihilominus appellationem recipi, cũ intẽdat eam proſequi, ſiue iudex à quo cam admiſerit, ſiue eam reiecerit,& obtento re- ſcripto receptionis dictæ appellationis cum inhibitionibus congruis, illisq; omnibus legitimè intra prædicta tempora exequutis, contingit, quòd die aſsignata ad audiendam prædictam reſponlionem non comparuic appellans coram iudice à quo, ſed apud iu- dicem appellationis proſecutus eſt dictam appellationem, parte appellata continuò op ponente, aduerſarium habendum eſſe pro non appellante, ſeu appellationem deſertã. Quælitum fuit, an præmiſsis ſtantibus cen- ſeatur appellans app ellationi renunciaſſes & omiſſa quæſtione, an t paria ſint, appellan tem eſſe aſsignatum ad audiendum reſpõſio nem ſuper appellatione, velad recipiendum apoſtolos, cum omni caſu idem ſit iudican- dum, vt concludit Cardin. in clem. quamuis rigor. õ. veruùm. colu. t. verſi. tertiò quæro. de appel. Videtur primo aſpectu dici poſſe, nõ cenſeri renunciatum appellationi, quamuis in termino aſsignato ad audtendum reſpon ſionem ſuper appellatione non cõparuerit.
2 Nam I ſicut appellans, qui tenetur intra tri-
ginta dies à die latæ ſententiæ petere apoſto 10s, l. udicibus. C. de appel. ſi non petat, cen- ſetur appellationirenunciare. l. quoniã non⸗ nulli. C. eod. tit. niſi per alia argumenta appa reat, eum velle proſequi appellationem, vt- puta, ſi mittat ad eam proſequendum: Inno. in c.cordi.num.. de appell.in 6.& ibi glo. in verbo, Petat apoſtolos. ſic in caſu noſtro nõ videtur voluiſſe renunciare appellationi, licet non comparuerit in termino aſsignato ad recipiendum apoſtolos, cum manifeſtè appareat, verbis& factis illum voluiſſe pro ſequi ſuam appellationẽ: verbis enim, quia proteſtatus fuit:facto autem, quia proſequu tus coram iudice appellationis.& hæc opi⸗ nio corroboratur, argum. tex. in c. ſolicitu- dinem. de appell. vbi licet appellans ad ſedẽ apoſtolicam, ſi adeat iudicẽ mediũ, videatur appellationi renũciaſſe, attamen ſitalem iu- dicẽ adeat,& proteſtetur, ſe velle dictam ap pellationem proſequi, propter talẽ proteſta tionẽ nõ cenſetur appellationi renũciaſſe, ſi non fuit auditus: ſic videtur dicendũ in caſu noſtro, quòd ex quo in precibus ꝓteſtatus fuit ſiue admittatur, ſiue reiciatur appella- tio d iudice à quo, ſe velle appellationẽè ꝓſe- qui,& quã proſequutus fuit, ex eo quòd nõ
3 compa-

cõparuit in termino aſsignato ad recipiendũ apoſtolos, nõ debet cenleri appellationi re- 3 nunciarũ, t cum plus, vel ſaltem dẽ ſit facto appellare quod verbis, c. dilecti filij de appel. gl. in c. quoties epiſcopi. in verbo, Zu diri.2. q. 6. Item huic opinioni famulatur di- ſpoſitio clem.ſicut, de appella. qua cauetur, tempus ad proſequendam appellationem currere a die illati grauamints, vel ſententiæ Iatæ, quod appellanti non deberet poſſe au- ferri à iudice per indirectum, faciendo talẽ 7 aſsignationem, quominus poſſet ſuam ap- pellationem proſequi: c. indultum.de regu. iur.in 6.& propter iſtam rationem quæſtio- nem hanc ita decidit Rota deciſ. 564. inci. Vtrum ſi appelletur, inantiquis.& deciſio 698. incip. Dic, quòd ſi eſt appellatum, etiam in antiquis.
Contraria tamen opinio viſa fuit de iure verior, per tex. in cle. quamuis rigor. 9. ve- rùm.de appel.vbi, ſi iudex, a quo fuit appel- latum, certum terminum appellanti conſti- tuat ad recipiendum apoſtolos,& appellãs in dicto termino non compareat, nec apo- ſtolos petat, appellationi ſuæ renunciaſſe vi⸗ detur,& gl. in verbo, Videtur, dicit hoc etiã procedere, ſi appellans iret, vel mitteret ad proſequendum dictam appellationem, c. ab co. de appel.in 6.& ratio eſt, quia per huiuſ- modi aſsignationem certi termini, videtur petitio apoſtolorum primò facta ab appel- lante ſuſpenſa ad terminum aſsignatum a iu⸗ dice, ideo ne videatur ab ea receisiſſe, debet de nouo eam petere, ita concludit Cardi. in d. õ. verum. colu. I. verſicu. oppono, quod ex quo.aliàs tanquam negligens adimplere ſo- lemnitates a iure requiſitas ad appellandum in termino aſsignato, videtur actui renun- ciaſſe: Gemin. in d. c. ab eo. in 5. notab.& his conuenit, quod notat Anchara. in d. c. ab eo. verſi. quartò nota, quòd appellans non de⸗ bet ire, vel mittere ad iudicem appellationis ſine apoſtolis. nec iter arreptum ſufficit pro appellatione, ſeu apoſtolorum petitione ſe- cundum glo.in d. c. dilecti filij.in verbo, Fa-
4 cto.in fi.& ibi Io. And. Accedat, I quòd apo- ſtoli ſunt pars appellationis, c.i.& d. c. ab eo. de appel.in 6. qui ſi legitimè non fuerint re- petiti, appellans reputabitur pro nonappel- lante, d. ca. 1.§. quòd ſiappellatur.& d. ca. ab eo. ac d. clem. quamuis. Rota deciſ.357. fuit dubitatum, in nouis. Et hæc opinio confir-
5 matur, t quia præſumptio, quòd appellans non comparens in termino aſsignatoad re- cipiendum apoſtolos præſumatur appella-
tioni ſuæ renunciaſſe, eſt iuris& de iure, vt concludunt Card. in d. 6. verùm. in fi. Gemi.
-
—
* 3 4 7 1e— 5 4 7, 4 1„ 7*. 7 4 4.. ¶&.. 4— 7 — —
1
ͤ R—. 8 4 ¹. 8“ 3— 1 ———*——————— —————————
—
8 ENAIlVS PEDEMONT ANI
in d.c. ab eo. col.z. verſi, quæro quæ præſum- ptio. contra quam non admittitur probatio, niſi impedimenti, argu, c, ex ratione. de ap- pel.& clemen. ſicut appellationem, eod. tit. Cardin.& Gemin. in locis proxime allega⸗ tis, Dec. in c. perſonas. col. 6. verſic. ſextus ca- ſus. de appella. ſed in caſu noſtro non appa- ret de aliquo impedimento: ergo audiri non debet.
Nec obſtant contraria,& primò dictum Innoc.in d.c. cordi. quia in contrarium eſt tex.in d.c. ab eo. de appella. in 6. vbi itineris arreptio, vel miſsio ad proſequendam appel lationem, nõ habetur pro appellatione, nec pro petitione apoſtolorũ, nec impedit quo- minus appellationi renunciatum videatur⸗ & idem dicimus de proteſtatione facta co- ram iudice appellationis, vt non ſufficiat pro petitione apoſtolorum: nam nemo po- teſt facere, quin leges locum habeant vul g. Lnemo poteſt.ff.de leg. primo.
Non obſtat, quòd appellationem ſuam proſequutus fuerit apud iudicem ad quem,
6 quia t proſecutio appellationis deſertæ non
impedit, quin ſententia cenſeatur tranſiuiſſe in rem iudicatam: d. clem. ſicut appellationẽ. per quem tex. dicit Bal. in authen.hodie. co- lum. penul. verſi, quæro, quid ſi eſt appella- tum.& ibi Salyce. quæſtio. 6. C. de appella. quòd ſi eſt appellatum poſt decem dies, quo caſu ſententia facit tranſitum in rem iudica- tam,& tamen vtraq́; pars ſponte, ſcienterq́; proceſsit in appellatione,& lata eſt ſenten- tia:non tenet talis ſententia propter conſen ſum,& prorogationem ipſarum partium quę t non potuerunt facere, quòd iuriſdictio deuoluatur ad non habentem, l. priuatorũ. C. de iuriſd. om. iud. nec facere coram iudi- ce appellationis, quòd ſententia prima non tranſeat in rem iudicatam:l. fin. in l. ſi diuer- ſa. C. de tranſact. per quam ita notat Bald. in auth. ei qui. colum. fi. verſic. quæro nunquid. C. de temp. appel. Fel. in c. quoniam con- tra.nume.ʒo.de probat.& pro hac opinione videtur deciſ. Rotæ in terminis, deciſ. 214. nota ſecundum aliquos, in antiquis,& deci. 40. ſiauditor appellanti, in nouis. Brun. cõ- ſi. 4. col.. in z. oppoſitio. Et ſecundum hanc vltimam opinionem, licet rigoroſam, cẽſuit Senatus in cauſa fratrum de Azano contra Oliuarium Rotham, omnes de loco Glara⸗ ſci oriundos.
SVMMARIV N.⸗
laramentum offerens, an reuocare poßit oblationens, poſtquam alius dicit, ſe velle iurare. 2 Prris
————O—OQOOZOBOLOV—B——Q—᷑—˖˖Q,:„4——
h 1
Fupiniy m ,ranete ſeu
1 nſ cal V vrmujuun ea lün
et⸗
7 3
,, hurlmäa 7 97„lurs on necgtiranco, ſpuſjkiuun
diclslo VI
Tkerwiemenmn li rerrient,
nuwiul h odutionen
1 gr drncdampäroh⸗ eKamdünnat ciankätenwarole
waontäe (wrobla
S lesdcilt eecalrrein
rncauerebeopphe Lmainm paltmn fuit ditänmenigod deneeiment Hr w unnablin lueri Kütnnlmggide8 wnn 1 d duanäkgäh t R lamputer Kaatnem ndi
Künnlgoner
He Rhd k e ,. dan inei
De
agn Akt E

it quo- enunciatum videatun roteſtatione factaco, nis, vt non ſuffcut lorum: nam nemopo⸗ locum lubeant vulg. 3. primo. appellationem ſuam ud iudicem ad quem, llationis deſertæ non acenſeatur tranſiuiſſe m. ſicut appellationẽ, in authen, hodie. co- ro, quid ſieſtappella- eſtio, 6. C. de appella, poſt decem dies quo nſitum in temiudica- ats ſponte, ſcienterc ne,& lataeſtſenten⸗ ntia propter conſen n plarum partium re, quod iuriſdictio ntem, l. priuatorũ. ſacere coram iudi- ntentia prima non g.,fin. in!ſdiuer- ita notat Bald.in quæro nunquid. c. quoniam con⸗ provacopinione vminis, decil.4. n antiquis,& deci. in nouis. Brun. Co⸗ Etſecundum 35 cettigoroſam ce ui de Azano contra oco Glara
mnes del 41VI.
nuocare poßii äin velle iurar f. 2 gwis
DFECISIO VIII. 16
Paria ſunt recipere iuramentum, vel incontinenti iu- rare.
3 Promittens ſtare iuramento ſeu dicto alicuius, an poßit dictam promißionem reuocare etiam ante declara- tionem.
4 n iudicijs quaſi contrahitur,& quando valeat argu- mentum a iudicijs ad ſtipulationes.
s luramentum qnando dicatur habere maiorem auctori- tatem, quam res iudicata.
6 GSloſæ vltimæ opinio eſt attendenda.
7 luratum vbi ect ante ſententiam diffinitiuam, appella- re non licet.
8 luramentum offerens videtur contrahere,& ſic confi- teri ſe eſſe debitorem, ſub conditione, ſi aduerſarius iurauerit.
9 Procurator generalis ad cauſas an poßit iuramentum oblatum reuocare iurando, ſibi ſeu principali ſuo ſuperueniſſe probationes.
DECISIO VIII⸗
Offerens iuramentum litis deciſiuum, quod acceptatum fuit, ſuperuenientibus nouis pro- bationibus, an poſsit oblationem illam reuoca- re,& ad probationes redire. Et huiufmodi re- uocatio an fieri per procuratorem poſsit.
2& Ctor oblato iuramento ⅞☛ litis deciſiuo,& a reo prę G cedente interloquutoria
acceptato, propter pro-
bationes, quas iurauit ſi- NA bi ſuperueniſſe, dictam AJ oblarionem iuramenti reuocauit, petens ab eo propoſita ad proban dum admitti. Quæſitum: fuit, an huiuſmo- dioblationem iuramenti poſsit reuocare,& ad probationes redire? Et videbatur dicen- dum, non poſſe, J.ſi non fuerit. f. de iureiura. vbi Bart.notat, illum qui defert iuramentũ, pœnitere non poſſe, poſtquam alius dicit, ſe velle iurare:ſibi enim imputet, quia proceſsit ad delationem iuriſiurandi, quod ſequenti argumento comprobari videtur. Nam t pa- ria ſunt, recipere iuramentum, vel inconti⸗ nenti iurare, Bart. inl. non erit.§. fin. nu. ꝛ2. vbi Iaſ. in principio. ff. de iureiur. Sed præſtito iuramento, non poteſt pœnitere, J.ſi quis iuſ- iurandum. C. de reb. cred.& iureiur. ergo nec etiam iuramento recepto, attenta præſertim ordinatione Senatus, qua fuit pronunciatũ eſſe iurandum, quo caſu poſt talem ſenten- tiam ſeu ordinationem, cui partes acquieuiſ⸗ ſe dicuntur, non poteſt tale iuramentum re- uocari, d. l. ſi quis iuſiurandum. 9. fin. iuncta gloſ. in verbo, Diffinitiua, in principio. His t accedit cõmunis cõcluſio, de qua per Alex. conſ.30. in fin. vol.i. quem refert& ſequitur Iaſ. in l. iuſiurandum, quod ex contentione. col.z. ff. de iureiura. vbi reprobata opinione Bart. in l.ſin. col. fInali.ff.de præto. ſtipulatio.
concludit poſt Bal. Ang.& Imolam pereum allegatos, promittentem ſtare iuramẽto ſeu dicto alicuius, nõ poſſe promilſsionẽ etiam ante declarationem reuocare: ſic in qaſu no- ſtro dicendum videtur, iuramẽtum hoc poſt acceptationem reuocari non poſſe, t cum in iudicijs quaſi contrahatur valeatq́; argumen tum à iudicijs ad ſtipulationes, l. licet. 6. idem ſcribit. ſf. de pecul. Imò attenta dicta acce- ptatione, dicitur initus inter ipſas partes cõ- tractus, l. qui uraſſe.. fin. vbi Bart. ff. de iu- reiuran. Quin etiam fortius eſt ius quod ac- quiritur ex tali turamento, cum eo præſtito non liceat reuocare, I. I.& I. generaliter.. ſed iuramento. C. eod. titu. quam ius, quod acquiritur ex declaratione ſubſequuta vigo- re promiſsionis de ſtando dicto alterius, quo caſu poteſt appellari,& recurri ad arbi- trium boni viri, ſi iniquè declarauerit, l. ſili- bertus. ff. de oper. liberto. c. Quintauallis. de iureiuran. Bart. in l. ſi ſocietatem.§. arbi⸗ trorum. nu.24. ff.pro ſocio. Alex. conſ.28. nu. 9. vol. primo.& conſ. 3t. nu..& ſeq. vol.2. Hyppol.in l. quæſtionis habendæ. num. 67. & ſeq ff.qde quæſtio.
Contraria tamen opinio viſa fuit de iure verior,& æquior, pro qua allegatur text. in dil. ſi quis iuſiurandum. vbi ſi quis iuſiuran⸗ dum alicui detulerit, poteſt nondum tamen præſtito ſacramento, ſi ſuperuenerint pro- bationes, illud non præſtare: quam legem ſie ſummant Bar. Bal.& Ang. Delatio iura- menti poteſt reuocari antequam iuretur: hoc etiam notat Bart.in d.. fi. col. fi. ver. quid dicemus. ff. de præto. ſtipulatio.& in d. l. non erit. 9. fina. verſ. poſſumus tamen dicere. vbi Paul. de Caſt. nu. 4. Alex. in fine.& ibidem laſ. col. fin. in fine.& in§. item ſi quis poſtu⸗ lante. nu. 31.& 33 Inſtitu. de actio.
Nec obſtant in contrarium adducta, quia ad duo prima fundamenta reſpondertur, illa non habere locum, quando iuſta cauſa pœ- nitendi ſeu reuocandi interuenit, puta ſiſu⸗ peruenerũt probationes: ita reſpõdet Bart. nec non alij Doct. ſupra citati in d. l. nõ erict. S. fin. num. 4. Socin. conſ. 90. num. i3.& 14. vol. 4. Ang.in l. manifeſtæ. verſic. idem poſt acceptationem. ff. de iureiuran.
Non obſtat d. l. ſi quis iuſiurandum. 9. fin. & ibi glo.in verbo, Diffinitiua, quia ſalua re- uerentia Irnerij gloſatoris malè interpreta⸗ tur illa verba, Sententiam diffinitiuam, in- telligendo de interlocutoria, qua fuit pro⸗ nunciatum, eſſe iurandum. Nam talis in er- locutoria nõ imꝑ onit finem negocio, prout requirebatur ex diſpoſitione illits§. in illis verbis, Ne repetita lite finis negocij alterius
4 cauſæ

————————— 2 —₰—————— u——————y
——̃—— 3———. 8—— 4 ——xꝑ 2 2———— 9————— ————— ᷣ—]—nn
SENATVS PEDEMONTANI mamopiniond .—.2 grech ſSenatu cauſc fiat exordium, imò ſi huiuſmodi inter-& poſtea. õ. fina. num. I.& in l. qui iuraſſe. 9. lans, locutoria diceretur diffinitiua, nullam vim 8 fina. ff. de iureiuran. ſ vbi licet offerens iuꝛa- In lelComala Cbtineret, ex quo additum non fait, quid ex mentum videatur contrahere,& ſic confite- vunbd dir recuſatione, vel præſtatione ſacramenti fieri riſe eſſe debitorem: attamen debet intelligi, erkujdenten oporteret, J.cum iudex. C. de ſenten.& inter-⸗ ſiiurauerit, ideo nimirum ſi, antequam iu- 3nchuione loc, om. iud. niſi defendendo lrnerium veli⸗ retur, poſsictale iuramentum reuocari, cum i Küi mus cum eo dicere, talem interlocutoriam adhucres ſit integra, d.. ſi quis iuſiurandum. i poſſe dici, licet impropriè, diffinitiuam, cum ſed hæc reſponſio non viſa eſt tuta, cũetiam 11145 17 diffiniat arciculum, vt ibi notat Bar.& Bald. in promiſsione de ſtando dicto alterius nul- inl. ſi quis.& in l. generaliter. col. fin. in fin. C. lum efficaciter ſit quæſitum ius, niſi ſequuta fümtauiiſ de iureiuran. Et ſi dicatur, etiam propriè poſe declaratione, antequam res etiam diceretur najema ut ſe appellari diffinitiuam, I cum iuramentum integra. Ideo vera reſponſio erit, proutre- Auae 9 ſit maximum remedium expediendarum li- ſponſum fuit primis duobus argumentis in mmuulitnde tium, maioremq́; habeat auctoritatem, quam contrarium adductis, videlicet illam com- peutriſ res iudicata, J.l.& 2. ff. de iureiuran. Reſpon- munem opinionem, de qua per Alexan. in Umie— deo, hoc intelligi debere de iuramento dela- d.conſ.30.non habere locum, quando pro⸗ Wimif to& præſtito, vel recuſato, aut remiſſo, l.z. mittenti ſuperuenit iuſta cauſa pœnitendi, düjmen &. non erit.§. fina. cum l. ſeq. ff. de iureiur.& reuocandi talem promifsionem, ita re- dkcl5l 1.1.1I. actori.& ſeq.& l. generaliter. in princ.-ꝭ& ſpondent Bart. Paul.& Alex. in d.l. non erit. nunnäenunatäin §. ſed iuramento. C. de reb. credi.& iureiur. 5. fin.& iuſta cauſa eſſe poterit, ſitalis, cuius obman utgun nam antequam præſſtetur, recuſetur, velre⸗ dictoſtandum erat, mutaſſet naturam, vtpu- ruunmumgoannd mitratur iuramentum, nullum eſt acquiſi- ta, ſibonus& fidelis factus fuiſſet malus,& Enisplü
tum ius parti, d. l. ſi quis iuſiurãdum. in prin. vbi Ang.in 2. nota. debet ergo intelligi d.õ. fina. quòd ſententia diffinitiua negotij prin- cipalis fuerit lata ſub conditione iuriſiuran- di: ita intelligit gl. in vltima opinione, quæ attendi debet ſecundum Bart. inl. bona fi- des.ff.depoſi. Alexan. conl. 77. nu. 8.& conſ. 16 4 um. z. volum. 2. Iacobi. 48. Georgio in
infidelis, quia tunc non teneretur promit⸗ tens ſtare dicto eius, argumento notatoruns in d. l. generaliter. in principio.& l. cuius bonis. ff. de curato. furio. propterea non de- buit reprehendi Barto. in d.I. fi. qu intelligi debet ſecundum legem, quam allegat, l.non ſolum.§. liberationis. ff. de liberatio. legata. ſedl. ſi quis iuſiurandum per eum allegata, loquitur de reuocatione, quæ ſit ex cauia iu-
9A lanibus
mrponionen e umme
tractatu de feud.in verbo, Inueſtiuit. nu. 12., ſf⸗ nn
wnedapletutælgrorant
& gloſam ſequuntur Bal.& Ang. in d.. ge- ſta: ergo de ea cauſa reuocationis dictæ pro- fänrnn lerum .... 2—..... KAlUEll oeo 1
neraliter.in princ.poſt glo. ibi, in verbo, Im- miſsionis non debemus pariter intelligere. tüomm ane 3 r
Nuunandat
7 ponere:& ratio eſt, I quia vbi ante ſenten- tiam diffinitiuam eſſet iuratum, non poteſt appellari, d.. ſed iuramento. ſecùs autem, vbi lata ſub conditione iuramenti, quia tunc poteſt appellari, d. 9. fina.
Hinc alia orta eſt quæſtio, an t procura- tor generalis ad cauſas poſsit talem oblatio- nem uramenti reuocare, iurando, ſib:, ſeu principali ſuo ſuperueniſſe probationes. Et videbatur dicendum, non poſſe argumento
Rirreanyöukalleg hn antnäterernm pelerumnübu Ete wmrkatatumen tmaßlyocne
Non obſtat conſilium Alex. 130. vol. I. per infraſcripto. Nam in oblatione iuramentire- mihlieraor o conſequens diſpoſitio. 1. licet. 6. idem. ff. de quiritur ſpeciale mandatum, J. iuſiurandum V Kunänmand hren pecul. quia illud non procedit, quando in quodex conuentione. 5. fi.ff. de iureiuran. c. Kienttſgt gu contractibus ſeu ſtipulationibus eſſet diuer- qui ad agendum.in fi.de procurato. lib. 6. ſed müpemndunäne ſa ratio, Bar. in d. 9. idem ſcribit. col.= num. 1z. eadem ſolemnitas, quæ requiritur in offeren maxegrorannd qui eſt corruptus: legi enim debet hoc mo- do, requiritur etiam in reuocando, authen. nneagäaonten do, quia non eſt verum:& ſic reſtitutum le- econtra. C. de repud. Ergo talis procurator im tduma„ gi in libro quondam D. mei Præſidis Balbi. ſine mandato ſpeciali non poteſt reuocare:&—
Kautr lr
C negatione addita, planus eſt ſenſus, ſed in caſu noſtro diuerſa ratio interuenit: ergo
huic opinioni deſeruit vulgata regula, quòd conmtrariorum eadem ſit diſciplma.
non eſt bonum argumentum de iudicijs ad In cõtrarium tamen facit tex. in d. l. ſi homi- nükm ne contractus: quod autem ſit diuerſa ratio pa- nem. ff. mand. vbi procurator generalis reuo ate Vnh tet, quia in conuentione, de qua per Alexan. cat ex cauſa manumiſsionem, quam domi- dän Dtam d. conſ. 3o. ſtatim ex communi conſenſu fuit nus fieri mandauerat, quem tex. allega. Hyp da dom nata obligatio, ſed in caſu noſtro, vt dictum pol. in 1.1§. fin. nu.28. ff. de quæſtio. ſed iuſta al nemnn d eſt, nullum ius acquiſitum dicitur acceptan- cauſa in caſu noſtro eſt ſuperuenientia pro- dubeatdn 4 ti iuramentum, niſi ipſo præſtito, d.l.1. cum bationũ, d.j. ſi quis iuſiurãdum. 5. ſi quis aũt. mas dinnic alijs ſupra allegatis. C. de reb. cred.& iureiu- C. de iureiur. ergo ex tali cauſa potuit, ꝓcura Aan domi ran. his conuenit doctrina Barto. inl. nam torgeneralis huiuſmodi oblationè reuocare. enkmii Et ahni. ügaa 3 4
——

„nili ſequunz nres etiam diceretur
onlio erit, proutre, u0 usargumentisin videlicet illam com. equaper Alexan. in locum, quando pro⸗ ta caula Pœnitendi, omitsionem, ita re⸗ Alex.in d. non ern. voterit, litalis, cuius aſſet naturam, vtpu- tus fuiſſet malus,& n teneretur promi⸗ umento notatorum rincipio.& l. cuius . propterea non de- in d.. f. qu'intelligi quamallegat, non .de liberatio. legata. m per eum allegata, quæ ftex caula iu- cationis dictæ pto- pariter intell gete. eſtio, an tprocura- (sit talem oblatio- iurando, ſib leu eprobationes. Et
1 polſe argumenlo one iuramentife- . J. juſiurandum Jde iureiuran. c. Ocurato.b.64e
DECISIOIX. 17
Et hanc vltimam opinionem in quolibet ar- ticulo ſequutus eſt Senatus in cauſa domi- norum, Amedei Comalæ,& Daridæ de ad- uocatis Collobiani,& cenſuit attentis præ⸗ miſsis, poſſe actorem redire ad probationes, non obſtante oblatione& acceptatione iu- ramenti prædicti.
SVMNMARIV N.
Procuratoris contumacia quando domino noceat. Contumaxo ſiue verus ſiue fictus, non debet audiri, niſt refectis expenſis.
Contumacia tollitur attento notorio impedimẽto belli.
4 uumpedimento notorio ſtante non requiritur probatio diligentiæ.
s Reſtituere, eſt in eum ſtatum reducere, in quo erat an- te lʒſionem.
DECISIOIXxX. Procuratoris contumacia an domino noceat,
90⁴
dentis poſitionibus..
EVS quidam, cuius pro- curator fuit contumax in non reſpondendo po⸗ ſitionibus, vel iurando deciſiuè iuxta formã ob- A latam, petijt ſe in integrũ reſtitui aduerſus omiſ- ſam reſponſionem vel iuramenti præſtatio- nem ex capite iuſtæ ignorantiæ propter im- pedimentum belli notorium, quo ſtante ad iudicium venire aut mandatũ ſpeciale tranſ- mittere ſe non potuiſſe allegabat. Quæſitum fuit, an audiri debeat etiam non refectis ex penſis contumacialibus? Et videbatur dicen dum, non eſſe audiendum, ex doctrina Bart. inl. uniea.. ſi procurator. col. 2. numer.3. ff.ſi quis ius dicen. non obtempe. vbi latè Iaſon nu. 15. concludens, t quòd quando vera con⸗ tumacia procuratoris nõ requiritur, ſed ſuf⸗ ficit ficta, tunc procuratoris contumacia no⸗ cet domino. Sed in condemnatione expen⸗ ſarum ficta contumacia procuratoris ſuf- ficit:ergo dominus tenetur expenſas refice- re: ſequitur laſon. in l. 4. in prin. nu. 15.& 17. ff.de re iudic.poſt Innio. Hoſtien. Ioan. And. Anto. de Butrio, Bal. Ang. Imolam,& alios per eum relatos,& in terminis refectionis expenſarum, quando dominus vult audiri non obſtante contumacia procuratoris, vi- detur deciſio Imolæ in d. 1. 4. in principio. nu. I. poſt Bal. in d. l. vnica. õ. ſi procurator. expreſse dicentis, t dominum non debere audiri, ſi petat ſe admitti ad defendendum, niſi refectis expenſis, Decius conſ.34. nu. 6&. Cagno. poſt Aquen, in d, 9. ſi ꝑrocurator. nu.
— ☛☚ ÿϑ£ 4
O) S S 8 M SD
2
18.& videtur text. in l. ſancimus. C. de iudi. vbi latiſsimè laſ.ponens regulam cum duo⸗ decim ampliationibus, videlicet, quòd con⸗ tumax, ſiue verus ſiue fictus, audiri non de- bet, niſirefectis expenſis, Hyppol. in repetit. J. de vnoquoque. nu. 197.& ſequenti. ff.de re iudic. Maran. de ordine iudicio. in quinta parte, in§. contumacia. num. 14. Angelus in 1. 1. 6.1. ff. ſi quis cautio.
Contrarium tamen in caſu noſtro fuit de-
3 terminatum, attento t notorſo belli impedi-
mento, quo cauſante, videturtolliomnis cõ- tumacia, ſecundum laſo. in d. l. ſancimus, col. 3. verſ. ſecundò limita. Anchara. in c. venera- bili, poſt glo. de ſenten. excommunica.& vi-
detur de mente lmolæ in d.. 4. dum allegat
infirmitatem procuratoris,& propterea do- minum excuſari, Maran. in d. ſexta part. 9. contumaciam. nu.ꝛ. His accedunt, quæ ſcri⸗ bunt Abbas,& Franch. inc. ex parte, de ap- pellatio.& Felin. in c. accedens. vt lite non
conteſta. de citato ad locum non tutum pro-
pter bella, vt non dicatur contumax, ſinon venit ad iudicium,& videtur fere in termi⸗ nis noſtris deciſio. Afflict. deciſio. 29. num.3. poſt Alex. in 1.2. 9. primo.&§. ſi quis in iudi- cio. ff. ſi quis cautio. impugnans Angelum
4 ibi, t& attento notorio impedimento, dicit
non requiri probationem diligentiæ, nec proteſtationem, vt concludit Felin. in d. c. ex tranſmiſſa. nu. 2. 6.& 7. de præſcript. Afflict. deciſio.⸗o.num.5. idem ſentit Boer, deciſio. 40. num. 7. cum alijs per Cagnol. allegatis in l.in omnibus cauſis. nu.5. ff. de reg. iur. Pariſ. in d.c. ex tranſmiſſa. nu. 14. verſ. quartus ca- ſus. Accedat, quia propter tale impedimen⸗- tum reſtitueretur ad iurandum,& aduerſus lapſam dilationem ad probandum, Bal. in c. vltra tertiam. col. fina. de teſti. quibus addo Butri. conſil. 7². affirmantem ex probabili ignorantia dari reſtitutionem etiam aduer- ſus ea, quæ introducta ſunt ad iuris rigorem conſeruandum: ergo non debet in expenſis
5 condemnari t quia reſtituere, eſt reducere in
eum ſtatum, in quo erat ante læſionem, C. in integrum reſtitu.poſtula. nil noui fieri. 1.. & ibi gloſ.finalis, pulchra gloſa in c.auditis. in verbo, Contra aliquam, de in integrum reſtit.Et ſecundum hanc opinionem cenſuit Senatus in cauſa Sellæ,& Comini Roſeæ An- durnenſium.
SV MMARIVAR.
Teſtibus publicatis, an liceat ſuper materia deduct& ad probandum admiſſa facere boſitiones illisqp te vestur aduerſarius cum iuramento reſpondere.
2 Nega.

—
9Q‿9
————
'quæſtio, Ant publicatis teſtibus liceat ſuper ma- teria deducta,& ad pro- bandum admiſſa facere poſitiones, quib. tenea- tur aduerſarius cum iu- ramento reipondere non obſtante teſtium publicatione. Et partẽ affirmatiuam tenuit Innocen.in c.vltra tertiam. in vltimis verbis de teſti.dicens expreſse, cauſam poſſe inſtrui confeſsionibus faciendis ante& poſt termi⸗ nos ad probandum datos:& eum ſequuntur ibi Bald.& Cardin. qui ita dicunt, ſe conſu- luiſſe per tex. in c. I. de confeſs. in 6. † vbi ne- gatiua, quæ eſt regulariter improbabilis, po- teſt per poſitionem deduci& admitti: Felin. in d.c.vltra tertiam, in fine.& in rubric. de probatio. num. 6õ. ac in c.z2. num. 2.& in c. licet cauſam.col.iz.vVerſ.octauò limita, eodem ti⸗ tulo de probation. quem refert& ſequitur Purpur.inl. manifeſtæ. col.z2. verſic. amplia- tur. ff.de iureiuran. Bart. in J. in contractibus. §. illo. in 2. lectura. ver. Sed ſireus. C. de non nume. pecunia. Ang bi in fine dicens, quòd elapſo termino dato ad probandum,& pu⸗ blicato proceſſu, poteſt petere quis alteri parti iuramentum deferri:Bal.in authen.ſed nouo iure.col.fin. C. ſi cert. petat. Roma. in I. admonendi, in antepenul. col. verſ. quo ad ſecundum.ff. de iureiuran. quos refert Hyp- pol. in rubrica de probatio. nu.75.& in ſing. 110. Capici.deciſ.1. videtur ſequi Purpur.in l. manifeſtæ. num. 22.& 23. ff. de iureiurand. dum æquiparat confeſsionem veram& fi- ctam:& ratio prædictorum eſt, quia con- feſsio vera vel ficta crebriore ſententia, de qua latiſsimè per Dec. in Rub. de proba. col.
probari fundamento. Nam licet contra præ⸗ ſumptionem iuris,& de iure nõ admittatur aliqua probatio per teſtes vel inſtrumenta, admittitur tamen per cõfeſsionem partis, vt concludit Bart.in authen. Sed iam neceſſe. C. de donat.ante nuptias.& non ſolum per ve- ram, ſed etiam per fictam reſultantem ex con tumacia, Bar. in l. abſentem. col. fin. ff. de pœ- nis. quem refert& ſequitur Feli. in c. quo- niam contra.num.;o. de. probatio. apoſti.in addit.ad Salyc.in d. authen. ſed iam neceſſe. Et ex ijs tollitur declaratio, quam facit Dec. in rubr. de probat. col. 3. quòd prædicta in- telligantur de confeſsione voluntaria,& ſpontanea, quia ſi habet locum in ficta cõfeſ- ſione reſultante ex contumacia: ergo non ex ſpontanea, t cum contumax nõ dicatur con- ſentire, Bart. Ang.& Doct. in l.ꝛ. ff. ſi quis in ius voca.non ier.& hanc opinionẽ dicit eſſe communem laſon in repetit.l. admonendi. nu. 319. verſ.breuiter conclude. ff. de iureiur. quando ſimpliciter eſſet facta aſsignatio ad probandum, non adiecia clauſula per omne genus probationis: quæ cõmunis concluſio adiuuari poteſt ex doctrina Baldi in authen. Sed nouo iure.col.penu.& fin. C. ſi cert. pet. poſt Bar. in l. Gallus. õ. idem credendũ. quos ibi refert,& ſequitur Galia. nu. 14.& 15. ff. de liber.& poſthu. quòd quando ſcriptura non eſt de ſubſtantia actus, ſedrequiritur ad ne- ceſsitatem probationis, quia etiam ſine ſcri- ptura actus valet, ſed ſi negetur, non pote- rit probari, niſi per ſcripturam: hoc caſu, ſi confiteatur, valebit, quod factum eſt, quia confeſsio non eſt probatio, ſed releuatio ab onere probandi, l.1. ff. de interroga. actio. l.- C. de iuramento calum. per quas leges po-⸗
tes
——
————
——— 2—— ſ* 8 V . uſnodi co V SENATVS PEDEMONTANI wuln 2 Negatiua, quæ eſt regulsriter improbabilis, poteſt per 6. vſq; ad.& Hyppol. in repe. Rubr. C. de Jurxei 10dB G poſttionem deduci,& admitti. 1d proba. nu. 74. non eſt probatio, ſed releuat i0 mglalca in 3 Confeßio vera vel fcta non dicitur probatio, ſed rele ab onere probandi: idem ſentit Dec. conſil. uumuind deſe uatio ab onere probandi. 445. nu. 55. concludens, poſſe etiam poſt con⸗ N onis po ſe 4 contumax conſentire non aicitam-Ü non cluſum in cauſa fieri interrogationem& con mn opinione 3 Poſitiones poſt publicationc matteſt ationum ſieri no feſsionem, c. cum loannes, de fide Inſtrum. s p el nec 9 poſſunt ſuper eo, quod es Peen dicij, po- Marſil. in d. rubri. de probat. nu. 73. His con- G ari colu 4ncatſisin quibus proceditur ſine figura iudicij: po 3 ſalen ein, teſt index in quacunque parte iudicij, etiam ad in- ueniunt, quæ ſcribit Crauet. conſ. 207. nu. 8. nlde unre ſtantiam partis interrogare alteram partem. ego ad hanc opinionem addo gloſam iudi-⸗ matkäbr n, 2 Poſitionibus pars reſpondere non euneſehe T co, ſu⸗ cio meo ſingularem in 1. 2. 9. quod obſeruari, amqem cle 18 per quo habet intentionemf arassaeeſt n in verbo, Exiſtimet, in fine. C. de iureiuran. in däo pil. 4 ſurumentu, nec ad urandum compeui pyteei prop. calum.dan.vbi quęrit, nunquid ſępius h elngecn' ⁊ Superfuuis probationibus quis pr egrauandus non et. quis de eadem re poſsit interrogaric& dicit, 3 ta Firneir DECISIO X. poſſe, cum fieri poſsit, quòd quæ prius non mh punde publicatis teſtibus, an liceat ſupermateria credebat, nunc teſtibus apertis credat: eſt ln Iunsv deducta& ad probandum admiſſa facere poſi- igitur ibi gl. quòd apertis ſeu publicatis teſti⸗ man 3 1 anleb tiones,& teneatur aduerſarius illis cum iura- bus, poſſunt fieri poſitiones, quas gloſa illa acitgan fen mento reſpondere non obſtante teſtium pu- interrogationes appellat:& eam gloſam re, nnäclam u blicatione. fert& ſequitur Felin.in c.per tuas. num.j. de znkenane, 3 Naifficilis,& trita eſt eeſti. quæ quidem opinio alio videtur com⸗ rere oonennde
ſlahwlun dor dMnerrrnum n inciruih oquod Cuncin witowm Munigra.rtus ecdicd Wüümämirendt, dareontirten ple Giciens cnclasdiler
wunadim mmrre
dor tubttſere inl
tmapnengutregr -
and nem dernorum Rli dhcegatado co
l llarmac polerpoſtlo d
Ettexdwnenaal enedenen dume. nelar. 1 tütndemru Wrütti faaa WW nu dn trn
banganeimi „ lneddn, 49
Al
ſſ(omon Ackmel.

e. C, de iureiuran,
it, nunquid ſepius terrogari⸗3& dieit 4 quæ prius non apertis credat: eſi eu publicatis teli les, quas gloſa ill R eamgloſam e pertuas. num. i de alio videtur com⸗ nlicet contra præ⸗ ure nõ admittatur vel inſtrumenta, ſsionempartis, it ed iam neceſſe. C. non ſolum per ve⸗ eſaltantemexcon n. col.in. f. depœ- tur Feli, inc. quo- robatio, apoſti in
. ſed iam neceſſe. quam facit Dec. quod prædictain- e voluntaria,& um in ficta cofeſ⸗ acia: ergo non ex nõ dicaturcon- nla. ff. ſi quis in nionẽ dicit eſſe l admonendi.
le. ff deiureiur. assignatio ad uſula per omne nunis concluſio Baldiinauthen. En.. ſicert. pet- ncredendũ. quos nu.14.&S. de adoſcripturanon requiritur a he, lia etiam ſine 5 egetur non p
PrCITSIO X. 3
tes notare, huiuſmodi confeſsionem poſſe fieri ad interrogationem partis, quod etiam inferri poteſt ex eo, quod Bal. vult ſuper di- cto actu requirente ſcripturam ad neceſsita⸗ tem probationis, poſſe deferri iuramentum. Contrariam opinionem videtur tenere glo. in d. 9. illo. verſ. nec ergo.& ibi Bal.& in 1.2.5. quòd obſeruari. colum. 4. verſicul. ſep⸗ timò quærit. C. de iureiur. prop. calum. Spe- cula. in titu. de dilat.. fina. num. 9. verſ. item quod ſi datus.quem refert& ſequitur Paul. de Caſtro in dicto§. illo. numer. 4.& vi- detur de mente Ange. in l. manifeſtæ. verſi. quarto propter. ff.de iureiur. Iaſ. inl. fin. num. 13. ff. de ferijs, poſt Paul. de Caſt. ibi Dec. in rubr. de probatio. colum. 33. verſicu.& reten- ta. diſtinguens inter confeſsionem ſponta- neam& coactam, quem refert& ſequi vi- detur Purpu. in d. l. manifeſtæ. num. 22. Lan- franc.in repeti. c. quoniam contra. in verbo, Reſponſiones, in fi.vvbi dicit, tquòd poſt pu- blicationem atteſtationum non poiſunt fie⸗ ri poſitiones ſuper eo quod eſt probatum: Cur. in tracta. poſitionum 17. breutloquio. NMaran.in 6. parte.§. quartus actus. num. 1o. de ordi.iudi. Quid dicendumsinter tot pugnantes au- Storitates mihi videtur poſſe eas fædere di⸗ ſtinctionis conciliari, ſcilicet, vt prima opi- nio affirmatiua procedat in cauſis, in qui- bus proceditur ſummariè, ſimpliciter,& de plano, ſola facti veritate inſpecta,& ſecun- dum æquitatem, prout regulariter fit in hac patria, attenta decretorum forma, ita ſentit Fel. in rub. de probatio. colum. fina. verſic. ſed etiam dici poſſet.poſt Io. And.& Abba- tem, in c. fina. de ſolutio. Imo. in c. ſicautio. de fide. Inſtrumento. Bal.& Salyce. in l. ſi ex cautione.C.de non nume. pecu. Ange. con- ſil. 5. Lanfranc. in clemen. ſæpe. colum. pe- nult.verſic. ſecunda concluſio. de verborum ſignifica. vbi dicit, t quòd in cauſis, in qui⸗ bus proceditur ſine figura iudicij, poteſt iu- dex, in quacunq; parte iudicij, etiam ad in- ſtantiam partis, interrogare alteram partem: & hoc tenet Alex. conſil. 8õ. colum. penulti. verſicu. quartò principaliter. volum. 4.& Cardin. in Clemen. ſæpe. 6.& quia. numer. 8. & Natta ibi, in verbo, Interrogabit. Maran. de ordin. iudi. in quarta parte.§. nona diſtin- ctio. nu. 3.& 32. poſt gloſ. Cardin. Roma.& Felin. per eum allegatos, dicens, hoc eſſe ex- peditum de iure. Pro hac opinione facit tex. inl. iudices. C. de iudic.& in Clemen. ſæpe. 6. interrogabit. de verbo. ſignifica.& in cap. cum Ioannes.§. verum. de fide Inſtrumen. & ratio eſt, quia facilè per reſponſſones po-
ſitionibus dandas poterit liquere de verita⸗ te ſine aliqua litis protelatione: ſecus verò in alijs probationibus, quæ tractum tempo- ris requirerent, quia non debent admitti, maxime ſi immineret timor ſubornationis teſtium, ſecundum Cardin. in d.§.& quia. colum. 2. verſic. quartò oppono.& colum. quinta. verſicul. item fuit dubitatum. Rota deciſio. 30. in nouis. Felin. in d. c. licet cau- ſam. colum 1II. verſic. limita tertiò. Hanc ta⸗ men opinionem intelligerem non procede- re, quando t poſitiones fierent ſuper eo, ſu- per quo pars, per quam reſponderi petitur, habet intentionem fundatam teſtibus, vel Inſtrumentis, quia tunc non deberet cogi ad reſpondendum, ſicut nec cogi polſet ad iurandum, per text. in c. 2.& ibi Bal. Cardin. Abb. Felin. in ſecundo notab.& Dec. in ter- tio notab.de probatio.& in d. l. in contracti⸗ bus. õ. illo. vbi Bart. in prima lectura, quem refert& ſequitur Jaſ. in 1.3. 9. iurari. numer. 8. & in repeti..admonendi. num. 319. verſicul. tu diligentius. Rippa. num. 67. ff de iureiu- ran. Curtius in d. breuiloquio 17. Purpur. in d. l. manifeſtæ. num. 4. 89. Boer. deciſio. r. colum. 1. referens ita fuiſſe iudicatum& hoc videtur rationi naturali conſentaneum ne quis ſuperfluis probationibus graue- tur, l. hæc ſtipulatio.§. final. ff. vt lega. no. cauea. c. 3.& ibi gloſ. in fin. de maiorita.& obedient. vt euitetur in ipſomet contrarie⸗ tas. Nam aut fatebitur ſecundum intentio-⸗ nem ſuam,& hoc eſſet ei ſuperfluum& irre- leuatorium, cum aliunde plenè probauerit: aut negabit,& tunc appareret eum calum- niosè indebiteq́; egiſſe,& ſic ſibiipſi contra- rius eſſet,& propterea non audiendus, l. C. de furtis.& c. fina. de iureiuran. Ideo poteſt recuſare poſitionibus reſpondere, iuxta glo. communiter approbatã in l.2.. quòd obſer- uari. in verbo, Exiſtimet. verſic, item nec ad eam. C. de iureiurand. propter calum. Curt. in d. tractatu de poſitionib. breuiloquio 12. &7. in fine.& hoc eſt, quod expreſsè dicit Bart:in prima lectura, ſecundum glo. ibi in d.§. illo. quoòd ille, qui habet iuſtam cauſam recuſandi reſpondere poſitionibu saduerſa⸗ rij,vtputa quia habeat intentionẽ ſuam pro- batam, non tenetur illis reſpondere: ſecus ſi non habeat iuſtam cauſam recuſandi quia nõ habebat intentionem fundatam, niſi per lapſum temporis, cuius opinionem dicit æ- quiorem Angel, in§. I. colum. penultim. Inſtitut. de exceptio. At vbi poſitiones non fierent ſuper materia a ponente dedugta, ſi- per qua fuerunt examinati teſtes 82 publica- ti, non repugnat rationi natiali, quin ad- gerla-

——*—
—
— 4— 4* * 1 5 4 —--——————
——
———————,—
—jjj—————
C ENATVS PEDEMONTANI
uerſarius ſuper ipſis deductis poſsit adhu ad inſtantiam ponentis interrogari, ideo militant, quæ ſirprà dixi de cauiis, in quibus roceditur ſummarieè, vel ſola facti verita⸗ te inſpecta,& quod dicit glo. in d. 9. quod obſeruari. in verbo, Exiſtimet. in fin. opi- nio verò negatiua procedat in cauſis ordi- narijs& plenarijs, ita diftinguit NDatta in d. verbo, Interrogabit.& plenids Maran. in quarta parte, diſtinct. nona. nu. 28.& 30. Et ita cenſuit Senatus in cauſa Bernardini Vi- nacia contra Ioannem Franciſcum Caran⸗
tam Cuneates.
2᷑VMMARIVM.
luramentum ab aduerſario oblatum, qui teſtes iam exa-
1 minatos habet, an recuſari poßit, excipiente recuſa- tore, ſe velle eius propoſita per teſtes probare.
. urare, aut referre quis recuſare non poteſt, etiamſi
dicat, velle deducta per teſtes probare. 4* 3 luramentum recuſari poteſt ob timorem, ne periurium detegatur. 4 KRKecuſatio iuramenti propter timorem detectionis periurij tunc admittitur, quando id præſens ſtatus indicat.
DECISIO XI. Iuramentum oblatum an recuſari poſsit pereum, qui ſuper ſuis deductis teſtes iam examinatos habebart.
VESTIONI proximé pręcedenti infra ſcripta, ij etiam accedit: t An is, cui ab aduerſario, qui ſu- per ſuis deductis teſtes — lam habebat examina⸗ AAD os, oblatum extitit iura mentum, potsit Hlud recuſare, excipiendo ſe velle eius propoſita per teſtes probare? Et prima facie dicendum videbatur, recuſare non poſſe ex communi Dodorũ ſententia, de qua per Iaſ. in l. manifeſtæ turpitudinis. col. 2. verſ. tertiò quæro. f. de iureiuran. vbi Curt. Iun. nu. 8. Purpu. nu. 13.& Boer. deciſ. 95. num. I.& 2. qua f diſpoſitum legitur, re- cuſare quempiam non poſſe iurare, aut refer⸗ re, etiamſi dicat, ſe velle eius deducta per te- ſtes probare, propter regulam d. l. mani feſtę. ac etiam, quia iuramentum eſt max imum re- medium dirimendarum litium J.l. ff. eod. tit. de iureiuran. Nec obſtat, quòd propter ti⸗ morem, ne periurium detegatur, poteſt iu- ramentum recuſari, l. alias. vbi Bart. ff. de iu- reiuran. quia reſponderi ad id poteſt, vt per D. Crauettam conſ.207. nu. 4. vbi ab enume- ratione caſuum, arguendo, dicit timorem detectionis periurij non obſtare,& propte- rea iuramentum non poſſe recuſari.
Contraria tamen opinio in caſu propoli⸗
to verior viſa fuit, t videlicet iuſtam ſubeſſe cauſam recuſandi iuramentum propter du- bium timorem, ne probatum aliquid ſit, quo periurium commiſiſſe videretur, quòd faci- le contingere poſſet, attentis probationibus iam per offerentem factis, ita Bart. decidit in 1. alias. quam legit cum 9. procurator. I. iuſ- iurandum, quod ex conuentione. num. 4. ff. de iureiuran.& in allegata l. manifeſtæ. nu.5. quem ibi etiam ſequitur Iaſ.nu.6. poſt Bald. Ange. Fulg.& Paul.de Caſt.per eum allega- tos.lIdem ſentit Paul.de Caſt.in d.õ.procura- tor.nu. i0.& ibi Iaſ.nu. 1S. copiosè& ſubtili- ter Purpur.in d. l. manifeſtæ. num. 26.& ſe- quent. declarans prædictam Bartolt doctri- nam, quando ex præſenti ſtatu timor eſſet, periurium detegi poſſe, prout eſt in caſu no- ſtro propter teſtes iam examinatos parte of- ferentis iuramentum. Et ſidicatur, eum cui offertur iuramentum, poſſe periurium eui- tare, iurando ſecundum quod arbitratur te- ſtes depoſuiſſe, vel iuramentum referendo. Reſpondetur, veriſimile non eſſe recuſan- tem iurare,& volentem probare cõtrarium eius, ſuper quo examinati fuerunt teſtes of- ferentis iuramentum, velle iurare ſecundum dicta teſtium offerentis, cum hoc caſu ſat eſ- ſet reſpondere, ſe velle ſtare dictis teſtium, & ad id, quod etiam dicitur, eum poſſe iura- mentum referre. Reſponderi quoq; poteſt, periculoſam eſſe huiuſmodi relationẽ, cum præſumendum ſit, offerentem iuxta oblata & petita iuraturum eſſe, ne calumniose egiſ- ſe videretur. Minus etiamobſtat reſponſio Crauet. in d. conſ. 207. quia prima eius re- ſponſio opinionem hanc comprobat, dum inquit Barto. dicta, in 9. procurator. proce- dere, quando teſtes iam erant examinati, quod etiam ſentit Purpur. ind. l. manifeſtæ. num. 26.& ſeq. concludens t recuſationem iuramenti ob timorem detectionis periurij tunc admitti, quando præſens ſtatus id indi- care poſſet. Sed in caſu noſtro offerens iam habet teſtes examinatos: ergo præſens ſta⸗ tus periurium indicare poſſet. Secundave- rò eiuſdem Crauet. reſponſio, dum videtur arguere à caſuum enumeratione, non vide⸗ tur ſoluere quæſtionem noſtram, quia non quæritur in caſu noſtro, an teſtes parte offe⸗ rentis examinati, probent vel non, cum hoc non ad partem, ſed ad iudicem ſpectet, I.3. 9. ideoque. ff. de teſtib. fieriq́; poſsit, quòd pars facile credat teſtes probare, tamen udi- ci non probabunt: ſed quæritur, dato, quod probarent, vel dubium eſſet,& nihilominus offerret iuramentum parti, an illud poſsit recuſare
—y——ͤIö—ö—öööͤſͤöͤöͤöͤZZ—Z—ſſſͤſſͤſͤ
AVaaclalo, phi cluuim co
dn
—— —* —= = —
eMA2NIN 1
Tbüne
unim M 18
ntim lhines rtru ußf vun zue Pelueanen pers prumncnani ijtirrranar glauiarigruhyr mmaumttat. Hu mricaxſors mittennzulei mnuxrtuuſfei t Nritvnſeuſnuer luuin f Llnabanagi xri Vnimmannr
uH Ptle wera nererni
I Ku tttnnatens DolglO X urdid einend
tugaie Drdaneperi lice Kanſtageyelludlce! lmeghla
Sdpelm
M äs
8 8. F 1.— 2——— 2— 4— ————— 8ſſſ“ ö 1 — 11 8— 8 5* 3 4...
—————

—
lel
elicet lul
1 Propoli nentum üm lubelte Hatne.. OHler dn. Arumalicuid litqu ideretur, quòd laci entis probationibun kelta har. decüri e.Procurator.).iuſ wemione. num. 4 ſ — „anu G. poſt Bald, alt. pereum allega alt. nd. procura §. copiose& ſubtili liteſtæ. num. a6. Sſc⸗ ctam Bartoli dochri nti ſtatu timor eſlet, prout eſt in caſu no- xam inatos parte of⸗ tlldicatur, eum cui oſſe periurium eui- n quod arbitraturte- mentum reletendo. le non elle recuſan- probare cõcrarium tifuerunt teſtes of- eiutate ſecundum cumboccalu htel- eſtare dictis teſtium, citur, eum poſſe ina⸗ onderiquocpoteſt, modi relationè, cum erentem iuxtaoblaua ne calumniose egl iamobſtat reſponlij quia prima eius re ic comptobat, dum .procuralon proce- m erant examinath rr. ind.! manifeſtæ. ens t recuſationem jetectionis deriuri rſens dteatusidindt- roofferens ſam
DEOISIO XI. XII„
recuſare timore, ne detegatur periuriume quod non ſoluma parte, ſed àtertio& ſiſco alio iudicio, repetitis eiſdem teſtibus,& alijs examinatis detegi poterit ſecundum Pur- pu. loco ſupra citato, poſt alios per eum rela- tos,& ex iſtis tolluntur in contrarium addu- cta, quæ limitantur, non procedere, quando tempore oblationis immineret periculũ de- tectionis periurij: quam limitationem plu- res ex Senatoribus ſequuti ſunt,& ſimihi vi- ſa fuerit dubia propter regulam, l. manifeſtæ. quæ procedit, etiamſi aliquid parte offeren⸗ ti fuerit probatum, vt nominatim refert Cra. d. conſ. 207. nu. 3. verſ. ſecundò inderi teſt.poſt Spec.Ab.& laſ.per eum citatos. SVMMAR l V M. ludicem interpell iri ſemel ſuffacit, vt cauſam expediat, quod intelltge, vt nu. 7.9.
2 RKegulæ infiſtendum,& pro ea pronunciandum, niſi cõ- irarium probetur.
Aoſtoli inſtantiſßimè petendi, ſufficit tñ vnico cõtextu.
ludicis negligentia pirti nocere non debet.
Appellatio deſerta redditur, ſi per appellantem ſteterit, quominus omnia litis certamina compleantur,& cauſa ad finem perducatur.
6 Abppellarid iudicis negligentia poteſt, ſi ter requiſitus
pronunciare diſtulerit.
7 Appellantis proteſt atio neceſſaria eit, quòd per eum
non ſtat, quomnus cauſa expediatur,& requiritur repetita, uec vna tantui ſufricit.
8 Proteſtatio neccſſaria eſt, vt iudex de negligentia con-
ulncatur.
9 EFatalia quando currant, etſi per iudicem ſteterit, quo-
minus cauſa terminetur.
10 Frtalia, vi non currant, quæ requirantur.
u Solitum quod eſt obſeruari, attendendum eſt.
DEOISIOXII.
An proreſtatio, ſeu interpellatio vnica ſuffi- ciat, vt dicatur ſtare per iudicem, quominus cau ſam expediat.
Ppellans cum adhuc in⸗
A 94
temporis ſupereſſet, quo 4* U iudex appellationis vi- VW ſis actis cõmode ius di⸗ Yj cere poſſet, eidem iudi- ci acta exhibuit prote- itando de lapſu fatalium culpa partis, in- ſtando ſummoperẽ ius dici, qui quidem iu- dex conceſsis prius teſtimonialibus de ex- hibitione actorum, partes aſsignauit die- tim ad audiendam ordinationem,& ius, ſi commodeè dici poſſet, nulla alia per appel- lantem facta proteſtatione, ſeu interpella- tione eidem iudici, vt cauſam terminaret. Lapſis demum fatalibus appellationem de- ſertam pronunciauit iudex, à qua pronũcia- tione appellatum fuit, quæritur, an bene, vel malè fuerit pronunciatume Verùm, quiahu-
ius qòn s deciſio ab alterius cogr itione de- pendet, ſcilicet, an vnica proteſtatio, ſeu in- terpellatio ſufficiat ad hoc, vt dicatur, ſtare per iudicẽ, quin càm expediat, ideo prius de Veritate h'i as articuli inueſtigandũ eſt, qua cognita, facile erit ſcire, an bene vel malè per iudicem à quo fuerit in caſu noſtro pronun- ciatũ. Videtur igitur prima frõte dici poſſe,
II vnã proteſtationẽ, ſeu interpellationẽ ſuf-
ficere, ſtante regula, de qua in l. Titia. 5,vſu- ras. ff. de leg. 2. vbi Bart. quem ibi ſequuntur Ro.& Imo.qui expreſsẽ dicit, ſufficere, ſi iu- dex ſemel fuerit interpellatus, l. mora.& ibi gl. in verbo, Repetendi. ſf. de vſur. quę dicit, non ſemper exigi, quòd cõtinuò quis inſter, idẽ tenet Bar. ibi,& in l. qui Romæ. 9. Seya. nu. 4. ff. de verb. obli. vbi Aret. in fi. verſter- tiò adde. loquens in iudice appellationis di- cit hoc eſſe tenendum menti, cũ ſictenendo
⁊ inhęreamus regulæ, t cui inſiſtendũ eſt, teſte
gl. in l.omnis diffinitio. ſf. de reg. iur. pro qua ſemper pronũciandum eſt, niſi probetur cõ- trariũ. Rel. in c. quoniam frequẽter. col.3. vt lite non conteſta. non proceda.& prædicta coadiuuantur ex notatis per Bar. in l. de pu- pillo..ſi quis ipſi prætori. nu.6. f.de no. ope. nunc.& pergl. in c. cupientes. in verbo, Pro- poſita, in fi.de elect. in 6.& in cle. l.in verbo, Requiſiuerint, de hæret. quã dicit cõiter ap- ꝓbatã, Fel. in c. ex literis. nu. 8. de cõſti.& in c.cũ cãm.in fi. de off. dele. Alex. cõſ.8. nu.1. vol. A. ex quib. iuribus elicitur regulare eſſe, vnicã interpellationẽ, ſeu ꝓteſtationẽ ſuffi⸗ cere,& ꝓ hac opin. multũ vrgere videtur ar- gumentũ ab æquiparatis, quia tenentes con- trariã sniam æquiparant caſum noſtrũ peti⸗
3 tioniapoſtolorũ, t ſed in petitione apoſtolo rũ licet inſtãter& ſæpius debeat fieri, attamẽ
ſufficit, hmõi inſtantiam vnico cõtextu fieri, cle. ́;uis rigor. de appel. ergo pariter in ca- ſu noſtro debet ſufficere vnica interpellatio, ſi ſumma ope fiat, arguendo ex ſimilitudine rõnis,& æquitatis vulgata, J. ilud. ff. ad leg. Aqui.& l. à Titio. ffr. de fur. facic l. ſi quis ſer- uo perſuaſerit.vbi glo. C. de fur. cũ ſimi. Pau. de Ca. in d.õ.vſdras. dicens, ſe putare ſuff ce⸗ re appellãti, ſi dicat hoc modo, Requiro vos ſępe, ſępius,& inſtanter,& hoc fundamento ferèẽ motus hanc opin. ſequutus eſt Roma. conſi. 427.& in ſing. 4½. quem refert Rel. in d.c.ex literis. col. 4. verſ. ſed hanc fallentiã.& in d. c.coᷓ cãm.in fi. vbi rñdẽ do ad c.i. de ſup- plẽ. negl. præla.& adl. vnic. ff. de libel. dimiſ. dicit, ib eſſe caſus: ſpeciales, ſequitur Caſtel. in addi. ad ſing. Roma. d. ſingu. 429. Amed de Caltel. de ſyndic. nu. 75. quam opi. tenuit etiã Affli. deci.50. nu.5.& ſequutus eſt laſ.in
D 1. prope-

——⸗—⸗—⸗——Z—Zö ͤſͤͤſͤſͤn
—— 3 4— 2.* ———ͤͤͤͤͤͤͤͤſſſſ—
—ͤ—
7
4 ʃν ... 4 7 4 8 6
7 „
— lla eapbe
S ENATVS PEDEMONTANI uuiii 3 — 4. 9—. Hu⸗ 1. properandum.. ſinautem vtraque.colu.fi. de foro competen. cõcordat tex.in c. ſiquis b vlaan cexpe verſ. tu adde fortius.C.de iud.dicens in verſ. ergo.z. q. 7.& in authien. ſtatuimus. in fi. C. de tl 1 M tu potes.eam eſſe humaniorem, cui non in- epiſco.& cler. oytlbe Un verll congruẽ accedit ſubſequens ratio. Nam Secundò facit tex. in I. fina. õ. illud. C. de rnh. niemel poſtquam appellans deduxit cauſam ad eos tempo.appel. vhi ſumma ope niti debet ap- püe di terminos, vt ſententia poſſet commodè pro- pellans, vt intra fatalia cauſa appellationis puuudi diray
ferri, videtur adimpleuiſſe omnia per eum terminetur: igitur ſæpius interpellare de- 1 nraquet.
adimplenda,& ſic per eum non ſtetiſſe, quin cauſa intra tempora fatalium terminaretur: ergo ei aliquid imputari meritò non po- teſt, c. imputari.& c. cum non ſtet. de re- gu. iur. in ſexto. cum enim ſola ſententia ſu⸗ pereſſet à iudice proferenda, ſui muneris principaliter erat prouidere, ne inſtantia la- beretur, d. l. properandum.§.1. Imol. in d.§. 4 vſuras. Iergo non debuit iudicis negligen- tia ipſi appellanti nocere, argumen. l. vnic. in fi.C.vt omnes iudi. tam ciui. quàm miliita. & l. non debet. ff. de regu. iur. c. non debet, eodem titu. in ſexto. l. in cauſæ.§. cæterùm. ff. de procuratorib.& quòd, quando cauſa eſt inſtructa, ita vt ſolum ſuperſit pronun- ciare, ſufficit vnica interpellatio, tenuit Pa- ris de Puteo, iin tracta. de ſyndica. in verbo, Inſtantia. 9. dicit conſtitutio. numer. 3. ita in⸗ telligendo Lud. Roma. in d. conſ. 427. quem refert& ſequitur Sebaſt. Vantius in titulo de nullita. ſenten. ex defec. iuriſditio, ordi. numer. 116. in fi.& pro hac opinione videba- tur mihi poſſe adduci tex. in l. fina.§. illud. verſicu. iubemus. C. de tempo. appella. vbi 5 dicitur, t appellationem fiert deſertam, ſi per appellantem ſteterit, quominus omnia litis certamina impleantur,& cauſa ad finem per- ducatur: ergo à contrario ſenſu, vbi per ipſum non ſtetit, ſed cauſam ad finem perdu- xit, quod eſſe videtur, quando eſt inſtructa ad audiendum ius, Bald. in eitu. ſi de inueſti. inter domi.& vaſal. lis oria. numer. 17. non debet appellans ipſe fraudari appellatione. Nec obſtare videntur illa verba, Summa ope nixus, quia debent intelligi, quando cauſa non eſt inſtructa: ſed adhuc agitur, vt ex illis verbis demonſtratur, videlicer, no- luiſſe litem exercere. 4 In contrarium videtur facere tex. in c. 1. de ſupplen. negli. præla. vbi ad hoc, vt ſupe- rior requiſitus ab inferiore conſtituatur in mora requiritur multipiex interpellatio, quem ad hoc notat Butri. in d. c. cum cauſa. de off. delega.& inc. ex literis. vbi Imo. de conſtitut. Ioan. And. in c. dilecto.& Abb. in 6 c. ex parte. de appella. concludentes poſſe appellari à negligentia iudicis, ſi ter requi- ſitus diſtulerit pronunciare: quos refert& ſequitur Barb. in addit. ad Bal. in d.§. illud. Felin. in c. propoſuiſti, verſic. limita etiam.
bet, quoniam his, qui ſemel interpellauit, nõ dicitur ſumma ope niti, ſicut dicitur de pe- tente apoſtolos, quos appellans debet de u- re inſtanter,& ſæpius petere, I. vnica. ff. de libel.dimiſſo. Canonizata, inc. poſt appella- tionem. 2. q. 6. c. ab eo.& ibi glo. de appella- in ſexto. per quæ iura hanc opinionem te- nuit Bald. in d.§. ſin autem vtraque. verſicu. vt autem appareat. C. de iudic. vbi dicit,
7 1quòd ad hoc, vt appareat ſtare per iudi-
cem, debet apparere de inſtantia& ſolicicu- dine partis,& ideo proteſtationes,& requi- ſitiones ſunt vtiles& neceſſarię:& clarids in authen. ſiappellatione. in fi. C. de tempo. appellat. vbi reprobata opinione Barto. in d. l. mora. dicit non ſufficere ſemel interpel- lare, cum hoc non ſit ſummaopeniti, quem refert& ſequitur Rota deciſio. 65. in fin in nouis.& ſequitur Salyc. in d. õ. illud. colum. 2. in fI. dicens, Doctores hoc communiterte- nere. Alex. in d.§. ſi quis ipſi prætori. colu. 2. verſi. item fallit in proteſtatione.& in conſi. 164. nume. 6. vol. 2. poſt Imol. Gemi. But.& Ange. per eum relatos, dicens neceſſariam eſſe proteſtationem appellantis, quod per eum non ſtat, quin cauſa expediatur, alias ſuccumbet,& in conſi. 42. num. 8. volu. 3. vbi loquitur in prima inſtantia,& in d. conſi. 8. numer.z. vol. 4. dum refert Bal.& Salyce. in locis proxime allegatis, conſtituens diffe- rentiam inter inſtantiam cauſæ principalis, & inſtantiã appellationis:& clariùs in con- ſil. ir4. nume..& 6. vol. 5.vbi ponit caſum in procuratore, qui producendo acta petijt ſententiam ferri,& proteſtatus fuit, quod per ipſum nõ ſtabat,& tñ cõcludit, non ſuf- ficere vnicam proteſtationem, ſed repetitã requirit, ſequitur Fel. in d. c. ex literis. colum. 6. verſi, fallit ſeptimò. de conſtitut. quinimo idem Fel. in d. c. venerabilis. nu. 6.& in c. li- cet cauſam. num. 23. verſic. modò aduerte,&
1 r ſ 4 1„ 83. ſeq. de prob.& in c. ex tranſmiſſa. nume.. de
præſcrip. ac in c.cum M. Ferrarienſis. numer.
8 67. de conſtit. expreſſẽ dicit, t eſſe neceſſariã P—
proteſtationem, vt iudex conuincatur de negligentia, quamuis Pau. de Caſt. contra⸗ rium tenuerit conſil. ⁶. col. penul. volum. ꝛ. Jaſ.tamen in d.õ. ſin autem vtraque. dicit nõ eſſe tutum in practica ab hac opinione rece- dere: quam etiam ſequitur Philip. Franc. in
CCX
h 4,
dconlel dc ricbülle d8.
ne maupesienadh, 4l
1„ lunpelns e
wacturidenl,
qpominusc qoocqle- I alt g debet, gl rteculum ad lu otelt,
1 „
rPT (ſerver iud
o fouldere
cuördml tä
corrun
Ae we e ire ciall dowte dte c.
durapltfüe 1 lumweundo 3 dim uciut iud Täuilermnap e lennKonckc Genualu Partnäcarneohlip cknenunätenpel. cacnenwtaapolea oerdtae,Anb dimnadh e negeeam Madſlgröglpreori ReteraioKclain duin Krcirgole 3. tälmmänd. li iaamij lon ic d niriang leaangelnone„v 9 d. l Narori,& Kaägoeaenel ere
d 1s Amemgaic boc Wüüundae Nexii Danc, f 8 aägncen alelbun g.
1

tti, lut dicitur depe appellans debetc en Petere, l. vnica f. Laac inc. poſt appell⸗ .I bi Llo. deappelh, hanc opinionem te, ütem Nlaque. verſi c 2. de iudic. vbi dici, Pareat ſtare per iuci⸗ le inſtantia& ſolicicu- teſtationes,& requi. neceſſarię:& clartiͦs ne. inf. C.detempo. a opinione Barto. in icete ſemel interpel⸗ mmaope niti, quem deciſio. 6; intin in in d.§eillud. colum. Shoccommuniterte⸗ is ip prætoti colua. teſtatione.& in conſ. aſt lImol, Gemi. but.& s, dicens neceſariam pellantis„quod pet uſa expediatur, aliss 42. num.§. volu.vbi antia,& in d. conſò fert Bal.& dalycc.i conſtituens difte, mcauſæ principalis is:& clatids in con- .vbi ponitcalum in lucendo acta peilſe teſtatus fuit, udd cöcludit, non ſut⸗ ionem ſed repetita. 3 exliteris colum. e conſtitut. zuid. abilis-nu. 6.inC, domodo aduerte,
erlic. 1 ranſmilſnume:in
„ DEOISIOXII 2. ex rone. nu. 46. de appella.& ibi Præpoſi. perlit agendũ, niſi ſententiam proferre. Se- Tho. Gram. conſ. 54. nu. 7.& 8. vbi poſt lo. cundũ, poſt́; cauſa eſt inſtructa, adhucapud
And. Ab.& Dec. in c. ex parte. de appel. di- cit hanc eſſe cõem opin. Maran. de ord. iud. iné. par. nu. 219.& 222. verſi. ſecundus actus principalis. dicit etiã eam eſſe cõem:& pro hac opin.adducebã ego dictũ But.in c. ex ra- tione. in quinta quæſt. de appel. quẽ refert& ſequitur Alex. in d. conſi. 42. colu. penult. in princ. vol.3. Dec. conſi. 677. nu. 6. Hyppo. in
9 in practica.. ordine. nume. 14. 1 quod in cali-
bus, in quibus dicitur fatalia non currere, ſi per iudicem ſtet, quominus cauſa fuerit ter- minata,§. hoc quoque. in authen. vt ſponſa. largi. hoc intelligt debet, quando eidem ap- pellanti per recurſum ad ſuperiorem, vel alia via prouideri non poreſt, alias, ſi ſibi ali- qua via appellans prouidere poteſt,& non prouidit, etiamſi ſtet per iudicem, quomi- nus cauſa terminetur, currunt fatalia: ſed in caſu noſtro licet de iure ciuilt à tarditate iu- dicis non poſsit appellare, poterat tamen ſibi prouidere recurrendo ad ſuperiorem, & conqueri de tarditate iudicis, d. l. fin. 5. il- lud, in fi.C. de temp. appel. Vbi Bal. ver. nota literam. Rota declſ. 65. nu. 2. lupra allega. poſt Io. And. in d c. ex rõne. Philip. Frãc. in c. cum ceſſante. nu.32.& 33. de appel. qui tamen in d. c. ex rõne. nu. 60. tenet, poſſe appellarià iudi- cis tarditate,& Barb. ibi in addit. ad Bal. ſe-
quitur Fel. inc. querela. mu. 10. de iureiu. A-
lex. in d.§. ſi quis ipſi prętori. col. 3. in fi. Dec. in d.c. ex ratione. col.3. in ꝑxin:. de appel. Non obſtat, quod dicit Bar. in d. õ. vſuras. & in d. l. mora.& in d. õ. ſi quis prætori.& in õ. Seia. cum alijs ſupra in contrarium alle- gatis, quia procedunt regulariter: quæ re- gula fallit in appellatione, vt docet Alex. in d.§. ſi quis ipſi prætori.& Fel. in d. c. ex li- teris.& propterea intelligere debemus Bar- to. in omnibus prædictis locis loqui in pri- mainſtãtia: ita docet Alex. in d.§. ſi quis ipſi prætori. col. 2. quẽ refert& ſequitur Barb. in apoſt. ad Bar. in d.§. ſi quis ipſi prętori. in ver bo, Proteſtatio. ver. adde, ꝙ Ale.& idẽ Alex. in d. conſ. 8l. nu. 3. vol. 4. ex quibus poſſumus dicere, Aret. malè loquutũ fuiſſe in d.§. Seia. & pariter Afflic. in d. deciſ0. quia Fel. Bal. & Alex. per eũ allegati nõ dicũt id, ad quod eos allegat, imò iudicio meo totũ contrariũ. Non obſtat, quod dicit Paris de Puteo in d. verbo, Inſtantia, quia ex iuribus pereum allegatis poſſet dici debere intelligi de pri-
10 ma inſtantia. Velrñderi etiam poteſt, tappel
lantem ad hoc, vt fatalia ſibi non currãt, duo agere debere. Primũ, litem exercere,& cau- ſam vſq; in finem perducere, ita vt nihilſu-
oſté iudicem inſtare& proteſtari, quòd cauſã ex- pediat, ita dicit Bal. in d. auth. ſiappellatio- ne, in fi. quem ſequitur Peruſi im d. ex xa- tione. nu. 47. de appel. Fel. in d. c. Iicet cam. nu. 23. verſic. quia non ſequitur, de prob. De- bebat enim appellans, ſi iudex differebat iu- dicare, recurrere ad ſuperiorẽ, altäs currunt fatalia, d.§. illud. in fi. vbi vult appellantem de appellarione cadere, ſiin ſecundo fatali dato ob negligentiã iudicis lis fſinem non ac- cipiat, quod dicitur fieri, ſinon eſt lata ſen- tentia, licet ſit concluſum in cauſa, Fel. in d. c. cum ſit Romana. col. 1. in fi. de appel. non- nunquã. n. negligẽtia iudicis nocet parti,.i quãdo. C. de teſti. Alb. in rub. de dilat. co¹ Non obſtat argumentum, quod ſit depe- titione apoſtolorũ, iuncta diſpolitione, cle. quamuis rigor. de appel.& regulæ, I. illud. ff. ad leg. Aqui. quia d. cle. eſt correctoria iu- ris cõis, vt expreſſè dicit tex.& ibi Cardin. col. 1. quo caſu regulariter non eſt licita ex- tenſio, auth. quas actiones.& ibi glo. Bart.& Bal. C. de ſacroſ. eccl. Alex. conſſ. 1y. nume. 5. volu. 6. latè Euerar. in locis legali. c.5. Acce- dat, quia diuerſa, imò contraria eſt ratio in ca ſu noſtro, q́; in d. cle. quamuis. cuius diſpoſi- tio fuit inducta, eo quia ſic fuerat ſemper ob
It ſeruatũ, vt dicitur ibi in tex.& glo. t quæ ob-
ſeruantia attendi debet, l. ſi de mnterpretatio- ne. ff. de legi. c.cũ dilectus. de conſtitu. Sed in caſu noſtro non ſic fuit obſeruatũ:ergo ſtan- dum eſt diſpoſitioni iuris. Vel põtreſponde ri, quòd argumentũ à ſimili, vel ah æquipa⸗ ratis, non ꝓcedit in caſibus, in quibus diuer- ſimodè a iure diſponitur, vt concludit Eue- rar. c. 10.& dixi ſuprà deeiſ. 7. in fi. quibus ad⸗ do Ab. inc. translato. in ff.& ibi in addt, de conſtit.ſed in caſu noſtro aliter diſponitur, vt ſupra probatũ eſt, quibus addo Bel. in d. c. ex literis. col. 6. ver.& in ſtis calibus, de cõſti tu. ergo aliter eſt obſeruandum. Et ſecundũ hanc opin. tãquam cõem iudicauit Senatus in cauſa magiſtri lIo. Baptiſtę Crepo. ſutoris contra iugales de Monferrino Vercellen.
SVMMMARIV M.
Appellato an appellan'i incumbat onus probandi&x e⸗
doceni de luſtitia primæ ſententiæ, à qua fuit legi- timè appellatum.
2 Alternatiua legis reſoluitur in coniunctam. 3 In Inſtrumẽto ſententiæ fieri debet mentio de actis, alids
ſinon enunciantur etiam quod partes eſſent præſen- tes,& non contradicerent, non tamen præſumütur acta præceſßiſeniſi Inſtrumentum ſſer ant:quum.
4 Præſumendum an ſit pro proceſſu& ſententia, penden
te uppellation&5. D 2 PE-

8 ENATVS PEDEMONTANI
DECISIO XIII.
Appellanti an appellato ſufficiat edocere de ĩuſtitia primæ ſentẽtię,& an pendente appella- tione, præſumatur pro proceſſu.
Epius in Senatu propo- M ſitum fuit, an appellan- „ ti ſufficiat ſententiam d iudicis à quo cum ap- pellatione,& apoſtolis *legitimé interpoſitis, E S coram iudice appella- tionis producere, an verò etiam teneatur acta primi iudicis exhibere? cuius articuli diſcuſsio non ſine difficultate viſa fuit pro- pter varias Doctorum opiniones, quas hic recitare, vt quæſtionis propoſitæ veritas ha- beatur, vtile eſſe exiſtimaui. Primò itaque
. 41
reperio, Innoc. in c.3. de electio. indiſtincte
⁊ tenere, t quòd appellàti incumbat onus edo
cendi de iuſtitia primæ ſententiæ, à qua fuit legitimè appellatum, idem tenet Fede. conſ. 202. quorum opinio probari videtur ex tex.in.illud quoque.in fine. in authen. de ijs qui ad appellan. ingrediun. vbi habetur, quòd victores, ſi volunt ſententijs potiri, de bent edocere eas rectè prolatas fuiſſe, his ac- cedunt, quæ ſcribit Imo. in c. I. quem ſequi- tur Abbas in c. ea quæ. de re iudica.& quos refert Curtius, in additio. ad Alex. in l. ſcien- dum. col.5. in verbo, Appellatum. ff. de verb. obliga. quòd ille, qui petit confirmationem ſententiæ coram ſuperiore, probare debet ſolemnitates ſententiæ,& per conſequens acta producere: c. cupientes. in princip. de elect.in 6.
Secundò ſeſe offert Specula. in titu. de ſententia..fina. nume. 16.& 17. diſtinguens, quod aut reus condemnatus appellauit,& tunc actor appellatus debet probare ſenten⸗ tiam iuſtam, quia reus eo ipſo docet ſenten- tiam iniuſtam, ex quo non apparet de aliqua legitima cauſa, propter quam debuerit con- demnari:aut reus fuit abſolutus,& actor ap- pellauit,& tunc appellans debet edocere, ſententiam abſolutionis eſſe iniuſtam, quia certum eſt, actore non probante, reum de- buiſſe abſolui, I. qui accuſare. C. de edendo. & hanc opinionem ſequitur Guid. Papæ quæſtio. 10. pro qua videtur pulchra gloſa inl.i.in verbo, Locupletiori, in fi. C. ſiaduer⸗ ſus venditio.
Bart. autem, quem ibi ſequitur Bal. in l. hi qui ad ciuilia. C. de appella. diſtinguit, quòd aut quęrimus de probatione facienda ad ef⸗ fectum demonſtrandi appellationem inter- poſitam,& apoſtolos petitos fuiſſe cõgruo tempore& loco:& iſtud incumbit appellan-
ti edocere: aut quęrimus de probanda iuſti- tia cauſæ,& tũc ſubdiſtinguit: aut altera pars tantum cauſam appellationis proſequitur altera exiſtente contumace,& tunc ille de- bet probare, qui proſequitur: aut vtraque pars proſequitur,& iterum diſtinguit: aur quęritur de probatione facienda per modũ abnegationis, vt quia appellans dicit ſenten tiam latam eo non citato, nec cauſa cognita & ſimilia,& tunc ipſe debet exhibere acta, quia præſumitur pro rectitudine proceſſus actis non apparentibus: aut quęrimus de probatione facienda circa meria cauſæ per teſtes, vel per Inſtrumẽta,& tunc ille debet probare, qui debuit ꝓbare in prima inſtan- tia:& idem repetit Bart, in l. 1I. ff. ſitutor vel curator appella.& ſic in effectu vult Barto. quòd appellans fidem faciat de actis: idem ſentit Ange.in d.l. hi qui adciuilia. C. de ap⸗ pellatio.& allegat tex. in l.præſens. qui nthil facit, item tex in l. præcipimus.§. huic ſalu- berrimæ. C. eod. tit. credo, quòd voluerit al- legare§. in his autem omnibus. in dl. præci-
pimus. qui licet loquatur per dictionẽ, Vel,
2& ſic alternatiuè, attamen t quia talis alterna
tiua eſt legis, dicitur reſolui in coniunctam, Bar. inl. ſi ijs qui ducenta. õ. vtrum. colu. ⁊. ff. de reb. dub. Cur. in l. edita. nu.z. C. de eden. & hoc ſuadetur, ſi coniungamus tex. in l. a procõſulibus. C.de appel.vbi vult acta cum apoſtolis deferri iudici appellationis:& hãc opinionem ſequutus eſt Sabaſtia. Vantius, quem vidi poſt hæc ſcripta in ſuo tracta. de nullita. ſenten. in rub. à quo,& quib. modis nullitas poſsit& debeat probari, nu. ⁊1.
Bal. verò in l. emancipationem. verſi. vl- teriùs quæro. C. de fide Inſtru. breuiter di- ſtinguit. Aut ſententia eſt antiqua,& ſtatur, quia iuuatur tempore: aut eſt recens,& tũc, aut partibus præſentibus,& non contradi- centibus eſt prolata,& etiam ſtatur ſenten⸗ tiæ, I.l. in fI. C. de rela.& l. fina. quan. appell. ſit. aut lata parte abſente, non tamen contu- mace vere, vel fictè, vel præſente,& contra- dicente,& tunc non ſtatur ſententiæ, ſecun dũ Cynum in d.l. emancipatione.& Bart. in J. acta. ff. de re iudi.& pro Baldo videtur fa- cere Specula. in d.§. fina. nu. ⁰. de ſenten. cu- ius opinioni adhæret Salyc. in d. l. emanci- patione.verſicu. dicendum videtur. cum li-
3 mitatione. t quod in Inſtrumento ſententiæ
fiat narratiue mentio de actis, alias ſinon e- nunciaretur, etiam quòd partes eſſent præ- ſentes,& non contradicerent, non tamen præſumuntur acta præceſsiſſe, niſi Inſtru- mentum eſſet antiquum:& Bald. acsalyce. refert,& ſequitur Barba. conſi. 18, colum. 5.
& tribus
dnebe
umu llac 1„ mmtznää mrd mckan püpendente nnrſernnenentün mredacucnan.
Crirrun c ferli3
msktreudelcerDec. in
enumexerrenntener üxen dogobheitc renipncuedhnh tereucdenidhqrod rerum atl aromdllte urmiteltatkettap, um nieemöarto R
winmn icui ad,
Ititsäem gpeldum fim gneaonmpp mimtmganns deder cüninin Norecituc nlidenmn gedinmelhn
—

— —
dvet exhibere ach rectitudine proceſſum
rt. in l ff ſitotorvel in efectu vult Bano. faciat de acdis: idem luiadciuilia, C. deap⸗ in lpræſens. quinihil ecipimus,§. huicſalu⸗- edo, quod voluerit al- mnibus, in dl, præci⸗ ur per dictionẽ, Vel en t qua talisalterna oluiin coniunctam, ra. vtrum. Aua. dita. nu. Cde eden. niungamus texein la pel vbi vultacia cum appellationis:& hãc eſt dabaſtia. Vantius, ripta in ſuo tracia de quo,& quib. modi probar’ nu.zl. pationem. verli. vV nſtru. breuiter di- ſt antiqua,& ſtatun t eſt recens,& tũ s,& non contradi⸗ tiam ſtatur ſentens .fina. quan. appel- nontamen contu- ralente,& contra⸗ ur lententie, ſecun cipatione. Bart. 5 ro Baldo videtur 1 nu. H. de lenten-en 3 in d. ¹. emancl⸗ Salyc.in li m vderuenne, ſtrumento ſenten
„lias ſinone- ſe actis, aliäs
fx⸗ Jd paft n tamen
DECISEO XIII.— 22
& tribus ſeq.vol.l. Alex.conſi. 36. num. 3.& 15. vol. 2. conſi. 42. nu. z. vol. 4.& in addi. Ca- pellæ T'oloſſa. q. 328. alijq́; relati per Fel. inc. quoniam contra.nu.36. de prob.vbi ſequen- do opi. Raph.& Ro. impugnat id, quod di- citur pręſumi ꝓ ſententia recitatoria actorũ lata partibus pñtibus,& nõ cõtradicẽtibus.
Quid concludendũ? veritas huius quæ- ſtionis dependet ex veritate illius articuli,
4 an t præſumatur pro proceſſu& ſententia,
pendente appellatione? quem articulum tan git Alex. in l. de vnoquoque. colu. 2. ff. de re iudi.& latis in l.ſciendũ.col.⸗.verſi.& etiã Abbas intelligit. ff. de verb. oblig. Felin. in c. quoniam contra. nu. ꝛI. de proba. vbi etiam plenè Dec. colu. i1d. Rui. conſi. 124. nu. I. volu. 5. Sebaſt. Vantius in loco proxime allega. num. 7.& in titu. de nullita. ex defectu pro⸗ ceſ.num. 14.& Alcia. de pręſump. reg. 3. præ- ſumptio.9.nu.6.& 7. concludentes, commu nem eſſe opin. quòd pendente appellatione non pręſumatur pro ſententia, Anto. de Bu- trio conſi. 24. colu.. circa fin. Alex. in l. 4. 9. condemnatum. col. 4. verſi.& ratio diuerli- tatis.ff. de re iudi. licet Dec. in d. c. quoniam contra.nume.z2. conetur tenere contrarium, vt ibi per eum. Pro quo facit dictum Bal. in c.cum ſuper.colu.l.ver.ibi, nihil rationabili⸗ ter, de re iudic. vbi dicit, quòd quando cõtra ſententiam nihil rationabiliter opponitur, tunc pro iudice, licet fuerit appellatum, prę- ſumitur, quod etiam Barto.& alij eũ ſequen- tes tenent in d. l. hi, qui ad ciuilia.& in J. I. ff. ſitu. vel cura. appel. dum dicit, quòd ap⸗ pellans, qui proſequitur appellationem per modumabnegationis, debet exhibere acta, quia pręſumicur pro rectitudine proceſſus: cuius tñ dicta in hoc communiter reproban tur, quia, vt prædictum eſt, non præſumitur pro ſententia, nec pro proceſſu, quando eſt ab ea legitimè appellatũ. Ideo in quæſtione propoſita non recedendo à cõi ſententia, dico, quòd cum pendente appellatione non
præſumatur, nec pro proceſſu, nec pro ſentẽ-
tia, ſatis erit appellanti introducere appella- tionem interpoſitã, eamq́;& apoſtolos peti- tos intra legitima tẽpora, ac ipſam ſentẽtiã, à qua appellatum fuit, exhibere, iuxta nota. per Philip.Franc.in c.cum in eccleſia. num.;3. de appell. Soci. conſi. 24. nu. 20. vol. I. Dec. conſi.295. numer. z. diligens tamen& cautus appellans ſit, vt intra fatalia procuret cau- ſam terminari, alias cã appellationis, lapſis fatalibus, fiet deſerta,& firma remanebit pri- ma ſententia, pro qua tunc pręſumetur, Spe- cul. in d. 9.fi. nu. i5. de ſenten. Bal. in d.l. hi qui ad ciuilia. ver. modò hic quæritur. l. fin,§.il-
lud. C. de temp. appella.& in auth. de ijs qui
ingre.ad appel.õ.li vero neuter. Rui. d. conſ.
124. num. 10. fateor tamen, quòd ſiſententia,
quæ ꝓducitur, appareat lata iam lapſo bien-
nio, tũc pro ea præſumitur etiam ſine actis: c.
cum inter.& c.ſicut. de re iudi. Bal.in tit.de
milite vaſal. qui contu. eſt. num. 30.& in titu.
quo tempo. miles.õ. ſancimus. nu. 2. Alex. d.
conſi. 22.& conſi. 336. nu. II. vol.2. poſt Hoſt.
Io. And. Card. Bal. Cyn.& Imo. per eũ rela⸗ tos,& conſi. 150. nu. 7. vol. 6. quo caſu cautus eſſe debet appellãs, vt fidẽ faciat de actis, ſi ex illis putat intentionẽ ſuã poſſe ꝓbari,& hanc opinionem vti de iure veriorem paſ- ſim ſequi ſolet Senatus. SVMMARIVNM.
1 Decductum in prima inſtantia,& non probatum, poteſt in cauſa appellationis probari.
2Teſtibus ſuper aliquibus capitulis examinatis in prima inſtantia, ſi eſt renunciatum, vel publicati ſint, non licebit in cauſa appellationi ſuper eiſdem capitulis teſtes producere, ſed tantum ſuper nouis.
3 Appellatio à diffinitiua põt iuſtificari ex nouiter deductis.
4 EPoſitiones, quæ productæ ſunt in prima inſtantia,& ſu- per quibus nõ ſunt examinati teſtes, poterit in cauſa appellatiõis probari, quia nõ eſt timor ſubornatiõu.
s Omiſſum etiam ſcienter in cauſa principali poteſt dedu- ci,& probari in cauſa appellationis.
6 Texrmini peremptorij lapſus à iudice in prima inſtantia aß gnati, non obſtat, quin in ca appel probari poßit.
7 Probandi facultas per teſtes tribus modis exclud:tur.
8 Capitulatũ, quod ſemel eſt, vlteris nõ eſt capitulandii.
ludex poteſt aßignare parti tempus ad examinanduua teſtes,& quod vltrà non audietur.
10. Opponens in cauſa appel de ſubreptione ad poc vt au- diatur,debet oſtendere, ſe gnoraſſe, quod poteſt per iuramentum.
Mora commiſſa in cauſa principali, potest purgari in cauſa appellationis.
OHECISIO XIIII.
An in cauſa appellationis debear quis admit ti ad probandum capitula deducta in primain- ſtantia, non obſtante lapſu termini ſtaturi ad probandum.
— Varitur, an in cauſa ap⸗ pellationis debeat quis admitti ad probandum „ capitula deducta in pri-
ma inſtantſa, nõ obſtan- te quòd ea fuerint ad probandũ admiſſa,& la- pſæ ẽs dilationes„ac in cCõtumaciã nõ pro- bãtis præcluſa via ꝓbandi.Et videtur dicen- dũ debere admitti per regulã, l. per hãc. C. de
J
25
1 tẽpo. appel. t vbi deductũ in prima inſtãtia,
& non ꝓbatũ põt in cã appellationis ꝓbari, gl.fi. in d. l. per hanc.quã ſequitur ibi Bal.in prin.& col.. ver. or modo venio, concludẽs de iure ciuili, etiam didicitis teſtificatis in prima inſtantia productis, poſſe teſtes exa⸗ minari in cauſa a pellationis, cuius gloſ.
3 opmio

——————IIZZöö
SENATITVS PEDEMONTANI
opinio comprobari videtur ex diſpoſitio- a ne, c. fraternitatis. de teſt.qua cauetur, tquòd ſiin prima inſtãtia eſt renunciatum, teſtibus ſuper aliquibus capitulis examinatis, vel ſunt publicati teſtes, nõ licet ſuper eiſdẽ ca⸗
itulis in cauſa appellationis teſtes produ- cere, ſed tantum ſuper nouis: ergo arguendo à contrario ſenſu, ſiteſtibus in prima inſtãtia non fuit renunciatum, vel publicati nõ fue- runt, poterunt ſuper primis capitulis in cau- ſa appellationis teſtes produci, idq́; ex eo ad 3 iuuari poteſt, t quod dicitur, Appellationẽ a diffinitiua ex nouiter deducendis iuſtifica- ri poſſe, Bar. in d. l. per hanc. col. fin. pertex. in l. Emilius: ff.de minor.& in. fi. ff. quod cũ eo. licet regulariter ſecus in appellatione ab interlocutoria, clem. appellanti, de appellat. Bar. inl. eius qui. nu. 8. ff. de appella. recip.& hæc opinio confirmari poſſe videtur argu- mento, ſumpto à ratione ceſſante, quod va- lidum eſt, l. quod dictum. ff. de pactis. Eue- rard.in locis legali. c. 85. Nam ratio, propter quam ſi renunciatum eſt teſtibus in prima inſtantia examinatis, vel publicatę ſunt atte- ſtationes, non licet in cauſa appellationis ſu⸗ per eiſdem, vel directo contrarijs examina- re, eſt propter timorẽ ſubornationis teſtiũ, d. c. fraternitatis. Fel. poſt Imol. Ab.& alios per eum relatos, in c. cum veniſſent. nu. 5.& 6. de teſtibus: quæ ratio ita militat in cauſa appellationis, ſicut in cauſa principali, Bart. & poſt eum communiter Doctor. in d. I. per hanc.in fi. in auth.qui ſemel.nu. 29. C. de pro- batio.glo.in d.c. fraternitatibus. de teſtibus. tex.in clem.fi. de teſti. Paul. de Caſt. in l. iudi⸗ ces.numer.6. C. de iudi. Sed hæc ratio ceſſat, quando aliqui teſtes nõ fuerunt examinati: ergo ceſſare pariter debet diſpoſitio:l. adige- re. 6. quãuis, de iure patro. c. cum ceſſante. de appella. Facit ad hæc, quod dicit Alberi. in d. 4 1. per hanc, t quòd ſi in prima inſtantia ſunt productæ poſitiones, ſuper quibus non ſunt examinati teſtes, poterit in cauſa appellatio- nis probare, quia nullus timor ſubornatio- nis ſubeſt: idem dicit gl. penul. in d. cle. fi.de teſtib.dum dicit, leges Codicis, admittentes, quòd in cauſa appellationis probari poſsit, debent intelligi de veteribus capitulis, ſu- per quibus non fuerant teſtes examinati:& hoc etiam tenet Salyc. in d.l. per hanc. col.3. ver.concludo ergo.& hanc opin.ſequi vide- tur Fel.in c.ad audientiam. 2. num. 14. de Re- ſcrip.& in c. inter monaſterium. numer. 14. de ſent.& re iudic. vhi reprobata opin. glo. 5 tenet opin. Inno. t quòd omiſſum ſcienter in cauſa principali, poteſt deduci& proba⸗ ri in cauſa appellationis, multò magis ſine-
gligentia, vel ſimplicitate omiſſum fuerit. quod etiam voluit in c.cum Ioannes. nu. 29. defide lnſtru. vbi expreſſè dicit, quòd cum ꝓ bationes in prima inſtantia negligentia vel ſimplicitate ſunt omiſſæ, tunc poterunt fieri in cauſa appellationis:& pro hac opin.vide- tur deciſio in terminis, Archid. in c. de illici-
6 ta. 24. q. 3. vbi expreſſè dicit, t lapſum termi-
ni peremptorij in prima inſtantia iudice ſtatuti non obſtare, quin probari poſsit in cauſa appellationis, d. l. per hanc.& d. c.cum Ioannes. quia iſte terminus non eſt interlo⸗ cutoria, ſed potius comminatio quædam ad illam inſtantiam tantum ſe extendens:& Ar chid.refert Felin, in c. licet cauſam. colum. 13. verſic.limita tridecimò. de probat. poſt Ant. de Butr.& Io. Andr. per eum relatos, qui- bus concordat decilio Rotæ 302. in nouis. & his adſtipulatur, quod dicit Bar. in d. au- then.qui ſemel. num. 16. C. de proba. Pau. de Caſt.in d.l.iudices.nu.5. C. de iudi. Felin. in d.c.cum veniſſent. nu. 5.& 6. ſcilicet conclu- ſionem in cauſa, velrenunciationem proba- tionum in primainſtantia ſimpliciter factam non tollere, quin nouæ probationes in cau⸗
ſa appellationis fieri poſsint:& hęc compro-
bantur ex eo, quod dicit Felin. in c. cauſam
quæ. i. numer. 13. de teſtib. quòd teſtes coram
primo iudice non publicati poſſunt coram
iudice appellationis publicari.
In contrarium tamen facere videtur glo- ſa communiter approbata, inc. de teſtibus, in verbo, Publicatæ, de teſtib. concludens,
7 facultatem probandi per teſtes tribus mo-
dis excludi: videlicet, ſiſit renunciatum te⸗ ſtib. vel fuerint publicati teſtes, aut compe- tens productio facta,& ibi lo. Andr. ea ver- ba(competens productio) exponit, id eſt di- latio: igitur vbi competẽtes dilationes datæ eſſent,& intra eas probatum nõ eſt, vlteriùs ad probandum admitti nõ debent. Facit tex. à contrario ſenſu, in c. interpoſita. in prin. de appel. quem Bar. ad hoc notat in l. eius qui. nu. d. ff.de app. recip. necnon Bal. in d. l. per hanc.col.pen.ver. vnum ſcias.vbi etiam Sa- lyc. colu. pen. verſ.ad notandum. quo tex. ha⸗ betur, quòd ſi iudex primæ inſtantiæ non ad mittit allegantem,& offerentem ſe probatu- rum, grauat eum,& ob id poterit probare in cauſa appellationis: ergo ſiiudex admiſit ad probandum, grauaſſe non dicitur,& per conſequens in cauſa appellationis probare non poterit:& ad hanc opin. accedit, quod notat Bal. in l. fi.§. 1. in I. nota. vbi etiam Sa-
S lyc.C. de appeb t quod ſemel fuit capitulatũ
nõ eſt vlteriùs capitulandum:& ſi in prima inſtantia reſponſum eſt poſitionibus,& de- inde
Lornaiteim lene abucdacdentem. b endelli Kein pt. rerptmddid relatt ignen aln kelin onnmeernuscotr ernhin dlper Hne enzpommanbricet temckerwndbperhat Goprbnrwlonmende meagcholrgerot vic th tenpomminp dlipem naiopell mgrtgndäine tem terttnreg argue nlallenmubpert elpeansämit 1 alänaalltbal, — mer nödacne def lnarimmrjienrdc hnretge,
4 did we lhin weumer tne, Jo Wma
lunte ein en „ Al 1
N ne ddeynn, da tij Rl In da le d.
—-————OO˖Q—

. l per hanc.& dc cum minus non eſtinterd, mminatio quadam ad imſeextendens: 3eit licet cauſam, colum.é. d. de probat. poſt Am. per eum relatos, qui- Rotæ 3oꝛ. in nouis, uod dicit Bar. in d. au- „C. de proba, Pau, de 5C. de udi Pelin. in 5,& 6. ſcilicet conclu⸗ nunciationem proba- ti ſimplicitertactam eprobationesin cau⸗ ſsint:& heccompro- ici Fdin. nc&uam dd.quodteſtescoram blicati poſſunt coram ublicari. —n facere videtur glo- bata, inc. de teſtibus, le teſtib. concludens per teſtes tribus mo ſiſitrenunciatum te⸗ ti teſtes, aut compe⸗- 1bilo. Andr. ea ver- lo)exponit‚ id eſt di⸗ ẽtes dilationes datæ tum nõ eſt vlteriũs Lõ debent. Facittex terpolitain piin de c notat in keius qui ecnon Bal. ind!bper m ſcias.ybietiam da- tandum uotex iu- imw inſtantiæ non
DECISIO XIIII. 22
inde poſitiones de nouo producãtur in cau- ſa appellationis, nõ tenetur illis reſpondere:
Afflict. deciſ.216. nu. 1. dicens, hoc eſſe regu- lare: ergo a ſimili dicendũ videtur, ꝙ capitula ſemel in prima inſtantia ad probandum ad- miſſa, vlteriùs in cauſa appellationis admitti non debent:& hanc opinionem ſentit gloſa inl. ſi ea. C. de ijs, qui accuſare non poſſunt. vbi argumento illius text.& aliorum con- cordantium notat, t iudicem poſſe aſsigna- re parti tempus ad examinandum teſtes,& vltra eam non audiri:& gl. in c. licet cauſam. in verbo, Trium teſtium, de probat. Ang. in d.I.per hanc. col. penult. verſic. ſed dices.& iſtud locum maximeè habet, ſi ſcienter omi⸗ ſit probare in cauſa principali, quia tunc non audietur in cauſa appellationis, gloſ. fin. in c. inter monaſterium, de ſentent.& re iudi- ca.& in cap. ad audientiam. 2. arguendo à contrario ſenſu. de Reſcript. quam commu- niter approbant Docto. relati per Feli. in lo- cis ſupracitatis:& licet Felin. tranſeat cum opinione lmolę tenentis cõtrarium propter generalitatem, d. l. per hanc. tamen opinio gloſæ magis communis videtur, pro qua vi- detur eſſe textus in d. l. per hanc. in illis ver- bis, Probationes illo tamen defuerunt tem- pore. ex quibus Imperator videtur velle, ꝙ ad hoc, vt non probatum in prima inſtantia poſsit probari in cauſa appellationis, requi- ratur, quòd probationes tempore primæ in⸗ ſtantiæ defuerint: ergo arguendo à contra- rio ſenſu, ſi eas tunc habuerit,& diſtulerit, in cauſa appellationis, admitti non debent:& ita ex illo tex. colligit Bal.ibi, col.. verſ. item collige argumentum. Sed cui probãdionus incumbat, probationes defuiſſe tempore primæ inſtantiæc videtur hoc ad ipſum ap- pellantem ſpectare, argumento gloſæ in d. c.
10 ad audientiam. quæ vult, t quòd opponens
in cauſa appellationis de ſubreptione, ad hoc vt audiatur, debet oſtendere ſe ignoraſſe,
quod fieri poteſt per iuramentum: ſic in ca⸗
ſu noſtro ſaltem cum iuramento debet alle- gare, ſibi in prima inſtantia defuiſſe proba- tiones. Ad huius opinionis comprobatio-
nem accedit doctrina Bart. in l.. nu. 14. ff. de
actio. empti. quam refert,& ſequitur Iaſ. in J. ſiinſulam. in fi. ff.de verb. obliga. poſt Bal. Ang. lImol. Alexan.& Roma. per eam rela- tos, ſcilicet t moram in cauſa principali com- miſſam non poſſe purgari in cauſa appella⸗ tionis:& ita videtur tenere Bal. poſt Alber. in authen. lIubemus. verſ. item remittitur. C. de iudic. vbi dicit, renunciationem in cauſa pPrincipali nocere etiam in cauſa appellatio⸗ nis, d.c. fraternitatis. quorum dicta impro-⸗
7
bat Caſtren. in d. l. iudices. nu. 5, Ad hxe vi- deas omnino Afflict. deciſio. 216. nu. 2.& ſe- quentibus, vbi ponit regulam cum limita- tionibus.
Quid dicendumꝰ Senatus propter regu- lam, d. I. per hanc. conſueuit in cauſa appella- tionis admittere ad probandumarticulos ſi- ue capituia, producta in prima inſtantia, dummodo ſuper illis non fuerint teſtes exa⸗ minati,& publicati ex diſpoſitione tamen noui decreti, id reſtrictũ legitur ad primam appellationem propter litium abreuiatio- nem, quandoquidem eodem decreto non liceat, niſtex cauſa& ſeruata decreti forma in tertia inſtantia aliquid deducere, nec pro- ducere.
SVMMARIVM.
ludex vrdinarius an poßit recuſari. 2 Teſtium inhabilitas ratione adiuncti purgatur, eodens modo ey iudicis ſuſpicio. 3 Argumentum à contrario ſenſu non admittitur, quando induceretur iuris correctio. 4 Recuſationis exceptio dilatoria eſt,& ante litem con- teſtatam opponenda. s Lites ſine ſuſpicione eſſe debent,& durum eſt coram iudice notorie ſuſpecto litig are. 5 Nmiuria facta fratri, dicitur alterifratri facta Wmimicitia inducit iuſtam cauſam recuſandi, etiam iu- dicem ordinarium. ldem dieitur de præſumpta inimicitia. 8 Amicitia etiam intrinſeca inducit luſtam cauſam recu⸗ ſandi iudicem ordinarium. 2 mtellcetus authen. ſi verd contigerit. C. de iudic. 10 ludices poſt delicta perpetrata non debent partes cou- cordare, ſed punire.
DECISIO xV.
Iudex ordinarius an recuſari poſsit in cau- ſis criminalibus.
☛ Nordinarius † de iure 2 N
ciuili poſsit recuſari, prę ſertim in cauſis crimina- libus, in quibus de iniu- ria,& damno eidem e- 69 iuſue agnatis, ſeu cogna⸗ Æ☛᷑W tis proximioribus illato agitur. Et prima fronte dicendum videre- tur, ordinarium recuſari non poſſe, ſed ei alium adiungendum, l. nemo poſt litem. C. de iuriſdict. om. iudic. iuncta authen. ſi ve⸗ rõ contigerit.& in Corpore, vnde ſumitxir. . de iudic.gloſ.in l. apertiſsimi.& ibi Part, Bal. Alber.& communiter Doct. eodem ti.· tulo, alia gl. inl. vnica. in verbo ‚Euitare. C. ſi quacunqʒ prædi. poteſta. vbi. Bald. aſſerit hoc procedere tam in cauſa crirainali, quam ciuili, Imo, in quidam conſulebant. col. 6. ff.
4 de re

4 —— 2 ͤͤͤ—— —————
——· 1—
—————,—
——
=
S ENATVSIP EDIEMONITANI
de re iudi. Paul. de Caſt. in l. qui iurifdictio- ni.vbi& Alex. verſi. ſeptimò fallit.ff. de iu⸗= riſd. om. iud. Peruſi. in cap. cum ſpeciali. nu. 46. de appellat. Aufrer. de recuſatio. col. d. numer. 30. verſicu. aut loquimur. cum quo omnes concludunt, iudicem ordinarium re⸗
ulariter recuſari non poſſe, tanquam ſuſpe- ctum, ſed ei dandum adiunctum:idem tenet Lanfranc. in tracta. recuſatio. in princ, num. 3. verſicul. iudex autem ordinarius. quod etiam procedit in criminalibus: Bal. in au⸗ then. offeratur. colum.3. in fin. O. de lit. con⸗ teſta. vbirationem adducit, eo quòd ratio- ne adiuncti purgetur omnis ſuſp:cio. Nam ſicut t ratione adiuncti purgatur inhabilitas teſtium, qui difficiliùs inueniuntur, multò magis purgari debet ſuſpicio iudicum, qui faciliùs inueniuntur: Iaſ. in dicta authen. ſi verò contigerit.colum.z. Verſi. tu autemter⸗ tiò.& ibi in additio. ad Salyce. in verbo, Su- ſpicio purgatur.
Nec obſtat l. nemo. C. de iuriſd. om. iudic. arguendo à contrario ſenſu: quia ibihuiuſ- modi argumentum non procedit, vt expreſ⸗ sè dicit gloſ. in d. 1. apertiſsimi. in verbo, ludices. in principio. Alberi. inl. conuenti- cula. C. de Epiſcop.& Cleri.& in d. l. nemo. & ibi Salyc. dieit t non habere locum prædi- ctum argumentum in dicta l. nemo. quia per illud induceretur correctio iuris communis, de quo in d. authen. ſi verò contigerit. quæ ſemper eſt euitanda.
Nec etiam obſtat d.l. qui iuriſdictioni. ff. de iuriſdict. om. iudic.& I. lex. Cornelia. ff. de iniur. quia dicuntur correctæ per d. au- then. ſi verò contigerit. quæ non vult ordi- narium ſuſpectum in totum recuſari, ſed
uòd ei detur adiunctus: ita reſpondet laſ. in d.l. qui iuriſdictioni. colum. fin. verſ. iſtam rationem.ff.de iuriſdict. om. iudic.
In contrarium adducebatur primò d.xne⸗-
mo. C. de iuriſdictio. om. iudic. arguendo à contrario ſenſu, quod argumentum regula- riter procedit vulgata I. 1. 9. huius rei. ff. de offic.eius, cui mand. eſt iuriſdict. Docto. ma- ximè Bald. in d. l. conuenticula. C. de Epiſc. & Cleric. Nec obſtat, quod dicitur, huiuſ- modiargumentum non procedere, vbi in⸗ ducitur iuris communis correctio: quia li- cet ſit vera hæc limitatio, tamen ad d. l. ne- mo. adoptari non poteſt, quæ à Conſtanti- no lmperatore proceſsit, qui non cogitauit
de diſpoſitione d. auth. ſi verò contigerit à
luſtiniano annis ducentum poſt editæ, ar⸗
gument. nota. per Bart. in l. gallus. Ö.nunc de
lege, in fi. f. de libe.& poſthu.& in. à filio. num. 1. ff. de legat. 1. Iaſ. in l. frater à fratre.
*
col.. verſic. in adductis. ff. de condi. indeb. Ioan. Faber Inſtit, de liter, obliga. colum. 3. verſic. egõo non audeo dicere.quinimo argu⸗ mentum prædictum ind.l. nemo. eſt confor⸗ me iuri communi, t cum exceptio recuſatio- nis ſit dilatoria, vt concludunt communi⸗ ter Docio, in d.l. apertiſsimi.& inc. poſtre- mò.& c. cum ſpeciali. de appell. ergo debet opponiante litem conteſtatam, vulgata l. exceptionem. C. de probat.& in terminis noſtris videtur tex.inl. fina. C. de ſentent.& interloc.om.iudic.vbi expreſsè dicitur, non eſſe prohibitũ, iudicem recuſare ante litem
conteſtatam:& licet gloſ. in verbo, Veti-
tum, reſtringat ad delegatum, atramen ea magna eſt reſtrictio, cum text. generaliter
loquatur:& ſic generaliter intelligi debeat 1. 1.& ibi gloſ. ff. de aleæ luſu& aleato.&
huiuſmodi interpretatio generalis ſuadetur
ex generalitate rubricæ, quæ loquitur de
omnibus iudicibus,& vbi lex non diſtin-
guit, nec nos diſtinguere debemus, 1.3. ff. de
offic. præſid. l.de precio. ff. de publicia.& ad hoc facit decretum ſub rubri. nulli litigan⸗ tium, liceat poſt litem conteſtatam iudicem ſuſpectum dicere, fol. 26.
Secundò allegatur text. in d. I. qui iuriſdi- ctioni præeſt. vbi qui iuriſdictioni præeſt, nec ſibi ius dicere debet, nec vxori, nec libe- ris, nec alijs, quos ſecum habet,& Barto. ibi in prima& ſecunda lectura, quem ſequitur Jaſ. num. 6.& Curt. num. 4. Aufrer. de re- cuſa. colum. 2.& 3. infin.& in princip. poſt gloſ. in. ſi fœminam. O. ad ſenatuſconſ. Fur⸗ pillia. concludunt idem eſſe dicendum in omnibus perſonis, quæ ſunt intra gradus ſuccedendi. Facit l. lex Cornelia.§. I. ff. de iniur. vbi dicitur lege Cornelia de iniurijs caueri, ne quis perſonis ibi enumeratis(in- ter quas continentur fratres) actione iniu- riarum agentibus iudicet, quam. adducit gloſ. fina. in d. l. qui iuriſdictioni præeſt.& 1bi Barto. in vtraque lectura, Bald. Alberi.
Ang. Alexan. col. i. Iaſ. colum. 2. verſ. tertio 9
fallit. Alberi. in l. I. colum. fina. C. ne quis in ſua cauſa ius dicat. glo. inl. in priuatis. ff. de iudic. Peruſi. in c. poſtremò, de appella. Au-
frer. de recuſa. col. 33. verſic. 79.& hæc ratio⸗ 2
ni naturali conueniunt, ſ cum lites ſine vlla ſuſpicione eſſe debeant, d. l. apertiſsimi. ſi quidem durum admodum eſt litigare co- ram iudice notoriè ſuſpecto ſuſpicione iu- ris, prout in caſu noſtro: Peruſi. in d. c. po- ſtremò. num. I.& Iaſ. in d. l. qui iuriſdictio- ni. num. 6.& 7. Nec obſtat, quòd ordinarius regulariter re- cuſari non poteſt, ſed datur ei adiunctus, d. authen.
abtaen dla ülna mni dip V fäcuin m Cl a nanalimhee unladiidltem auengköcöceran nammkceiuk) fllinit.ad numätttiuſtam
plertdemadnariu
minamiylliles.
rmrritümauliniur m Nalkltonu. lmtadennndtiapre fackneucl⸗ el. w⸗ w oladndlmiverſ. mltamng rad.pot Mtm m R Baliin rmadr Aide
Acamllaptalisſeu
ii tirinagel. mpad lacdirr Sairbuni lrrlnul de rorusd. den al. 1
ſ
—
—

eltatam, vulgata!! dbat.& in terminis na.C. de ſentent,& preſse dicitur, non recuſare ante litem d in verbo, Veti⸗ gatum, attamenea m text. generaliter ter intelligi debeat x luſu& aleato.& generalis ſuadetur quæ loquitur de vbi lex non diſtin- debemus, 1.3. fl. de f de publicia.& ad ubri. nulli itigan⸗ nteſtatam iudicem
in d.1. qui iorii-
ariſdictioni praeſt,
necvxori, neclibe-
habet,& Barto. ibi ura, quem ſequitur m. 4. Aufrer. de te- J&e in princip. poſt d ſenatuſconſ. Tur- eſſe dicendum in ſunt intra gradus Cornelia. 9.. ide ornelia de iniutis
7
8
DFGCISIO NV. 3
autlien. ſiverò contigerit. quia prædicta re- gula patitur multas fallentias, de quibus per glo.in d. l.apertiſsimi. in verbo, ludices, in fi. & ibi Bal. col.z. Sal. num. 4. Paul. de Caſtro nu. 6. laſ.nu. 4. Bal.in l. prætor. in prima lectu ra.ff.de iuriſd.om. iud.quos refert, et ſequi- tur Capi. deciſio. 146.& latè de hac materia recuſationis ordinarij deciſ.37.& 138. qua⸗ rum aliquæ caſui noſtro quadrare poſſunt. Primõ ratione inimicitiæ vigentis inter ac- cuſantem& accuſatum, ſeu denunciantem & denũciatum, ex qua inimicitia inducitur præſumptio inimicitiæ in ipſo ordinario fratre denunciantis, t cum iniuria facta fratri alteri fratri facta dicatur: l. lex Cornelia.& ibi gl.ff.de iniur. Bart. in J. vt vim. nu. 7. ff. de iuſt.& iur. Bal. in J.vni. O. ſi quacunq; prædi. pote. Alex. conſ. 189. nu. 9. vol. 6. Gram. conſ. 32. nu. II. Peruſi. in d. c. poſtremò. nu. 6. de ap- pella. dicentes, in his cõſiderari affectionem, gl. fin. inl. vt vim. ff. de iuſt.& iur.& alludit d. l. ſi fqemina.& ibi glo. C. ad Turpill. t ini- micitia autem inducit iuſtam cauſam recu- ſandi etiam iudicem ordinarium: glo. in d. l. apertiſsimi. in verbo, Iudices. verſ. item ſu- peruenit iuſtiſsima cauſa iniuriarum. Salyc. ibi nu. 4. Paul, de Caſtro nu. 6. Iaſ. nu. 7. vbi idem dicit eſſe in inimicitia præſumpta. Au- frer.de recuſa. col.7. verſ.ſi iudex eſt inimi-⸗ cus.poſt Bald.in d.l.vni.verſ.in tex. ibi, eui- tare.O.ſi quacunque præd. poteſt.& conue- nit dictum Bart. ibi.& Bal. in d.l. prætor. ff. de iuriſd. omn. iudic.& id procedit, etiamſi inimicitia non ſit capitalis, ſeu grauis: Peruſ. in d.c.poſtremò. col. 7. verſ.32. Idem t dicen⸗ dum puto, ſiordinarius ſit maximus amicus aduerſantis, Alex. in d. l. apertiſsimi. in fin. & Iaſ. nu. 7. poſt Bart. in l. ſciendum.§.. ff. de legatio. Paul. de Caſtro in l. lberi. ff. de in- offic.teſtamen.vbi loquitur in filio aut alio coniuncto. Aufrer. de recuſa. colum. z. verſ. prima igitur ſpecies,& ſeq. ſi igitur ordina- rius ratione magnæ amicitiæ cum aduerſa- rio poteſt recuſari, cum ſuſpicio ita arctet ex amore, vt ex odio, c. quatuor modis. 11. quæſt.3. latiſsimè tradit Rebuff. in tracta. de recuſa. articulo.ↄ. glo. vnica. nu. 20. cum ſeq. Tomo. z3. commentario. in conſuetud. Re- gias, multò magis ratione fraternitatis, cum frater dicatur ferè alter.
Secundõ limitant Docto.d.regulam non procedere in caſibus in d.l. qui iuriſdictioni præeſt expreſsis: ita Caſtren. limitat in d. 1. apertiſsimi.nu. 6.& in d. l. qui iuriſdictioni. & ibi Alex. verſ. dicit tamen Paul. de Caſt. Curt.lun. num. 4. dum ſimpliciter refert& ſequitur fallentias Pauli de Caſtro, Iaſ.- in d.
1. apertiſsimi. nu. 4. verſ. eodem modo. qui in hoc fuit ſibi contrarius, Peruſi. in d. c. po- ſtremò. num. J. de appel. dum allegat d. ¹. qui iuriſdictioni. Idem dicitur de comprehenſis in l. lex Cornelia. ſecundum Bart.& alios ſu- pra in ſecundo fundamento allegatos. Bt hæc limitatio procedit præſertim in crimina- libus, gloſ. in l.in priuatis. ff. de iudic.& in d. 1. qui iuriſdictioni. in ſecunda ſolutione, quam approbat Bar. num. 4. verſ.& ideo ſe- quens ſolutio eſt magis vera.ſequitur ibi Al- beri.poſt Iaco. Butr. Paul. de Caſt. poſt gl. in l. qui etiam. ff. de recep. arbit. quàm Alex. ibi dicit ſibi placere poſt Butr.in c. cum contin- gat. de for. compe. gl.3. quæſt. 7. c.3.6. cogni- tores.& ibi Archid.& Gemi. laſ. in d. l. qus iuriſdictioni, in fin. poſt Spec. Butr.& Alex. dicit iſtam diſtinctionem poſſe eſſe bonam, quoad d. l. in priuatis. quo verò ad. qui iuriſ- dictioni. non placere, quia nimium reſtriu- geretur, ſi ſolum loqueretur in criminalibus. Sed ſihanc reſtrictionẽ conſideramus, etiam poſſumus dicere, quòd, ſi reſtringeretur d.. in priuatis ad iudicem delegatum, eſſet ni⸗ mium reſtringere d. legem, quæ loquitur ge- neraliter. Sed quicquid ſit, ſatis eſt iſtam o- pinionem eſſe veram, quòd in criminali non poteſt quis eſſe iudex ordinarius in cauſis perſonarum, de quib. in d. l. qui iuriſdictio- ni.& l.lex Cornelia. agitur, quo fit, vt poſsit recuſari ex toto non obſtante autlien. ſi verdò contigerit.quæ non habet locum in caſibus d. l. qui uriſdictioni.& l. lex Cornelia. præ-
ſertim in criminalibus.t Accedat, quia d. au⸗ then. ſecundum germanum ſenſum loquttur
in cauſis ciuilibus, non autem in criminali-
bus, quod demonſtratur ex duobus: primò,
ratione adiuncti, videlicet Epiſcopi vel Ar-
chiepiſcopi, qui non ſolent, imò non de⸗
bent ſe impedire de criminibus, maximè pu-
blicis. Secundò ex illis verbis, vt ambo per
amicabilem compoſitionem dubia diſſol⸗
uant: quæ verba cum eorum materia pro-
culdubio non conueniunt cauſis criminum
10 publicorum, t quia iudices poſt delicta non
debent partes concordare, ſed punire, Felin. in Rub. de treuga& pace. nu.. poſt Bal. inl. tranſigere. C. de tranſactio. Poteſt etiam di- ci d. authen. procedere in maioribus magi- ſtratibus, immediatèà Principe proceden- tibus, ſecùs autem in inferioribus, habenti- bus ſuperiorem in eadem prouincia: ita li⸗ mitat d. authen. Socin. inc. licet ex ſuſcepto. colum. õ. verſ.quartus caſus. de foro compet. Huic limitationi applaudet li era, dum lo- quitur de p̃ſidę, qui eſt clariſsimus, vt in illis verbis, Clariſsimo iudice.& clariòùs in Cor-
pore,

—
1 1 1 3 1 1 1 3 1
—————
SENATVS PEDEMONTANI
pore, vnde ſumitur. Quaproprer Senatus cenſuit eſſe reſcrbendum prædicto ordina⸗ rio, vt a cognitione dictæ denunciationis abſtineat, ver uùmcauſam ipſamalteri, parti- pus non ſuſpecto deleget, motus exl. præ- tr. vbi Balt. de iuriſdict. om. iudi. quem ſe- quitur Pauh de Calt. in d. lapertiſsimi.& in d. l. qui iuriſdictioni. concordat: Salyc.in d. 4. qui iuriſdictioni.& in d. l. apertiſsimi. nu. 8. verſ.& in caſibus ſpecialibus.
SVMNMAR IV N.
1 Inſtrumentum, vbi aliquis producit ſolemniter publi⸗ catum, non cogitur ad exhibendum,& oſtenden⸗-
9. dum protocollum, niſi aliquis vellet illud redarguere
de falſo.
2 producenti lnſt umentum ſuſpectum de falſo incumbit
onus probandi veritatem Inſtrumenti, intellige vt num 10.
3 RKemedia ad exbibendum introducta videlicet interdi- cum de tabulus exhiben.& ſimilia, non dantur, niſi aduerſus poßidentem, vel cum, qui dolo deſierit poſ- ſidere. 4 Protocollm remanere debet penes notarium,& apud eum eſſe præſumitur. protocollorum dominium eit ipſius notarij,& potest liberè legare,& donare. Ci Protocbllum alicuits notarij, quis exhibere non cogi⸗ tur, niſi ſit eius heres, aut ſucceſſor vniuerſalts. Teſtamentum ſiproducatur in ſcriptis, de quo nullum extet protocollum, iu de xq́; ex aliqquibus informatio- nibus extrinſecus inducatur in ſuſpicionem falſi, an pars contra quam productum eſt, ortere poßit pro- ducentem compelli ex hibere teſtes dicti teſtamenti. 8 Notarius, vt ad ex hibitionem Inſtrumentorum ſcu pro tocollorum compellatur, quæ praxis ſeruetur. 9 Argumentum in termints legis aut doctrinæ, intelligi debet, à qua deſumitur. Ealſicatis ſuſpicio, quando reſultat vel ratione produ- centis, vel fabricantis falſa inſtrumenta, ſemper debet intelligi, quòd producens ſeu fabricans fuerit infamatus, alids producens non cogitur ſe purgare. 2 Crimen tunc commiſſm intelligitur, vbi aliquid pro- batum contra accuſatum eſt.
DECISIO XVIVI.
Protocollum Inſtrumenti quando pars ex- hihere teneatur.
) Ecreto Ducali Illuſtriſsi- So mi Philippi Sabaudiæ & Ducis cauetur, non fieri aſsignationem ad exhi- bendum protocollum, 3 k vel matricem Inſtrumen — 3torum, niſi imminente aliqua fallitatis ſuſpicione, de qua ius dicen⸗ tes ſint ad partem inſtructi, eac; per princi- palem, vel cum ſpeciali mandato peti caue-
K
88 S
8 K 1 8 S,
tur, quo ſtante. Cùm Inſtrumentum quod-
dam teſtamenti publicum produceretur, pars aduerſa attentis falſitatis ſuſpitionibus
contra huiuſmodInſtrumentum militanti⸗
bus, protocollum dicti Inſtrumenti ab ad-⸗ uerſario exhiberi petijt, contradicente reo ſe non teneri illud exhibere, eo quòd non apud ipſum, ſed penes notarium de Inſtru- mento rogatum alienæ iuriſdictionis exiſte- ret, petendo partes coram notario aſsigna⸗ ri, vt Inſtrumenti cum protocollo fiat colla- tio. Iudex protocollum eſſe exhibendum pronunciauit, partiq; Inſtrumentum pro-⸗ ducenti comminatus eſt, vt protocollum exhiberet, ab ea ordinatione reus Senatum appellauit. Quæſitum fuit, an iure appel- lauerit? Et videbatur ſine grauamine appel- laſſe, cum decretum Ducale ſic Interloqui permittat, vt per producentem inſtrumen⸗ tum ſit exhibendum protocollum: ita vult Bart. in l. fina. in ſecundo notab. C. de fide Inſtrumento. quem ibiſequuntur Bart. Pau. de Caſtro,& Angel. in ſecundo notab. † di- cit enim ibi, quòd producens Inſtrumenrum ſolemniter publicatum, non cogitur ad ex- hibendum,& oſtendendum protocollum, niſi ex ipſius inſpectione de falſo aliquis In- ſtrumentum redarguere velit, ex quo pa- ret, quòd ſi quis Inſtrumentum de talio re- darguere velit, producens poteſt cogi pro- tocollum exlibere. Et hæc opinio ex eo iu- uatur, t quod Inſtrumentum aliquod de fal- ſo ſuſpectum producenti illius veritatem probandi onus incumbit, I. fina. C. ad le- gem Corne, de fall. not. inl. iubemus.& ibi Alberi. verſic. ſienim eſſet ſuſpectum. O. de probatio. accedit quod ſcribit Gemi. in c. in memoriam. col. 2. verſicul. per præmiſſa. 19. diſtinct. quòd ſi quis falſum Inſtrumentum produxit,& dicit ſe de manu alterius ha- puiſſe, niſi illum in iudicio exhibeat, puni⸗ tur vti falſarius.& ibi idem tenere refert Archidia. perl. maiorem. C. ad leg. Cornel. de falſ.
Contraria tamen opinio verior viſa fuit, ad cuius probationem illud præmitto, ad texhibitionem huius protocolli prodita eſ⸗ ſe remedia, videlicet, interdictum de tabu. exhiben. quando ad exhibitionem alicuius ſcripturæ vltimæ voluntatis agitur, l. 1. 9. ſi⸗ ue ſupremæ. verſic. ita quod dicendum. ff.de tabu.exhibe.aut actio in factum, J. 3. 5. inter- dum. ff. ad exh bend. ſiue actio ad exhiben- dum, iure domimij, I. tertia.§. ſi ipſeteſtator. ff de tabu. exhiben.& l. tertia. 6. ſi quis ex- tra.&§. finali. fr. ad exmibend. Jaſon in l. quædam. ff. de edend. huiuſmodi tamen re-
medila
69 3 79
nin podttemane nllqpbes zene 1 azkela be 5 alus prolocolli enſa deCal rannten ale tümraatiſmmms. aütg Jänap mdlceCaed lli— durf etn eul rwaiwantad HelCo tin Kyträlgemtet! Cber eowom apu qucditherüdntem Purrbdc qloc Wandte xchnbere pr rinab ulpobidere datmogrodcäde, quo ranbeeemagtur, q ram aioskangar. dreeramimamabane lünügtönm älinpot 1 Serhun eedam verdo, tüdimmleculrur tütengutlne lo ullänceſ anbe
mnianinm dagegt
— —— —— 5 — —

leiuriſdictionig exiſte Otam notario aloj na nprotocollo ſiat coll, dum eſſe exhibendum 8 nſtrumentum pro⸗ zeit, vt protocolun natione reus Senatun m tuit, an lure appel une grauamine appel⸗ Ducale ſic Interloqi dducentem inſtrumen protocollum: ita vult undo notab. C. deſde biſequuntur Bart Par. in ſecundo notab. †di- ducenslſtrumentum n non cogitur ad ex- endum protocollum, ne de fallo alicuis ln- tere velit, ex quo pa- trumentumdetalio re- cens poteſt cogi pro- t hæcopinio exeoiu- ꝛentumal quod deii- centi illus veritatem nbi,Linn Galb t. inl. iubemus.& ſſet ſuſpectum. C.0
1 erbit Gem inc. in ſcul. per præmilfalo. Alſum Inſtrumentum
de manu alterius ha⸗
licio exhibeat, punus j idem tenere retert m.C. adleg. Cornel-
DECISIO xXVI. 24
media nunquam dantur, niſt aduerſus poſsi- dentem, aut eum, qui dolo malo deſierit poſsidere, vel qui exhibendi habet poteſta⸗ tem, l.. in princ. 13. 9. ſitabulæ teſtamenti.& §. ſi quis dolo. f(de tab. exhib.& l.1.§. eſt au- tem perſonalis.vbi glo. in verbo, Perſonalis. 1. Celſus. in prin.§. idem.&§. fin. l.tigni. õ. fin. ſftad exhib. Præmitto t etiam protocollum, quod ſignificat primum originale, vt in au- then. de tabell. õ.illud. debere remanere pe⸗ nes notarium, prout remanere præſumitur. Bart.in l. ſiquis ex argentarijs.§. prætor ait. num. ⁊. ſide eden. vbi Caſtren. nu.z. laſ. nu. 4. quoniam t ipſius protocolli dominium eſt notarij: vt idem Paul. de Caſt. tradit poſt. gl. in d.l.prætorait. in prin. nu. 5. ff. de eden. ideo illud legare,& donare poteſt, Bart.& poſt eum Paul. de Caſt.& laſ. in I. quidam. 9. ni⸗ hil intereſt. ff. de eden, per illum text.& no- tarios admonet Bald. in c.i. col. fin. verſ. illud etiam, de probat. diligenter illos obſeruare debere, vt protocollum apud ſe retineant, quia ad illud, ſicut ad fontem, ire expedit.
His ſie præmiſsis, dico, quòd qui protocol- lum non habet, nec habere præſumitur, mi- nuſque dolo illud poſsidere deſijt, ad exhi- bendum cogi non debet, quoniam tradere, aut exhibere nemo cogitur, quod nõ habet, argum. l. traditio. ff.de acquir. rer. dom. Et ad hanc ſententiam comprobandam confert il- lud vulgatiſsimum, Ad impoſsibile compel- li aliquem non poſſe, vt ꝑer Paul. de Caſt. in 1. fin. in quinto nota. in verbo, Sin autem. C. de fide Inſtrum. Etexcuſatur quis, ſinõagit, quod facere nequit ſine ſuo dolo& culpa, argu. l.ſi ideo. C. de ijs, quibus vt indig. Ad- dens idem Paul. de Caſts. loco ſupraà citato. Vſurar iorum hæredes, qui Codices exhibe⸗ re tenentur, ſi cum iuramento dicant, ſe non habere, necad eorum manus perueniſſe, vl- teriùs non eſſe cogendos: multominust er- go alterius notarij protocollum exhibere quis cogi debet, niſi ſit eius hæres, aut ſucceſ- ſor vniuerſalis, l. quædam.§. nihil intereſt. ff. de edendo.& ibi communiter ſcribentes. Imò fortids ſcribit ibi idem Caſtren. num. S. quem ſequitur Iaſ.nu. 1i. quòd ſi apud alium, quãâm apud notarium, protocolla compe⸗ riuntur, ſi notarius viuit, ab ipſo, non autem à tertio editio peti debet, niſi in ſubſidium. Ad quod confert, quod ſcribit idem Paul. de Caſt.in d..fi.in primo nota. C. de fide Inſtru. quòd ſi producens Inſtrumentum in iudi- cio, originale ſecum non reportat, ſed rema-
neat penes tabellionem actorum, ab eo peti
non debet, quòd exhibeat, ſed ab actuario.
7 Pręterea t fingamus, productum fuiſſe teſta-
mentum in ſcriptis, de quo nullum extet protocollum,& iudicem ex aliquibus infor⸗ mationibus extrinſecis in falſitatis ſuſpicio- nem inductum fuiſſe,& propterea partem, contra quam productum eſt, petere produ- centem compelli ipſius teſtamenti teſtes ſi- gnatores exhibere, an producens compel- lendus ſit? certé non, ſed iudex pro ſua iu- riſdictione monere debet teſtes ad eorum ſi⸗ gna recognoſcendum: quòd ſi non obtem- perent, iudiciali auctoritate cogere poterit, ſi ſub ſua ſunt iuriſdictione, l.3§. exhibere au- tem. ff.de tab. exhib. vel ad eos mittere, l. ſed ſi quis. ſf. quemadmod. teſta. aper. glo. in d.9. exhibere, in verbo, Coercere.& ratio eſt, quia in ipſius producentis poteſtate non eſt, teſtes exhibere. Idem ergo in caſu noſtro di- cendum eſt, cum non conſtet, producentem habere protocollum in facultate ſira, illius exhibendi onus ad eum non ſpectat, ſed ad notarium, apud quem eſſe pręſuumitur. Hine t inoleuit practica, quòd lata ordinatione, qua dicitur, exhibendum eſſe protocollum, ſubiungitur, literas oportunas aduerſus no- tarium concedendo, quod ſt is alienæ ſit iu- riſdictionis, literæ(vt aiunt)requiſitoriæ in ſubſidium laxantur, vt coram notarij ordi- nario protocollum exhibeatur, vt cum pro- ducto collatio fiat, coadiuuaturq́; hæc pra- Xis, ex d.l. ſed& ſi quis. per d. gloſ. in verbo, Coerceri.& l. iudices. C. de ſide Inſtrumen- to. ex Barto. in d. l. prætor ait.§. fina. ff. de edend.
Non obſtant in contrarium adducta. Et primò doctrina Bart.& aliorum in d. l. fina. C. de fide Inſtrument. quta tcum ex ea lege fin. ſumatur argumentatio, debet iuxta illius diſpoſitionem intelligi: Bart. in l non ſolum. 9. liberationis. ff. de libera. lega.& in l. cum quidam. ſi. de ijs quib. vt indig. Roma. conſ. 21I. Colum. I. Curt. Senior conſ. 65. col. 3. At dicta I. fina. loquitur in caſu;, quando ille, a quo petitur iterum exhiberi lnitrumentum, præſumptiuè habebat illud penes ſe, vt quia poſt productionem illud retraxerat,& ſic habebat facultatem exhibendi, ſecùs verò f1 facultatem exhibendi nõ haberet, quia tunc cogi non debet exhibere: Paul. de Caſt. in d. . fin. in primo nota. ſic ergo doctrina Bar. in- telligi debet, quòd producens Inſtrumen- tum, ſi aduerſarius velit illud redarguere, de falſo teneatur protocollum exhibere, ſi- exhibendi facultatem habeat, veldolotrade- re deſijt:quòd ſi ſecuùõs intelligeremus dictum
arto. certè contra ſuprà ſcripta iura omnia apertè Bartolus loqueretur: quibus iuribus, vt ſupra oſtenſum eſt, diſponitur, huiuſmo- dire⸗

4———————— hhohdödͤͤͤͤöͤöͤöͤöͤöͤͤöͤoͤͤͤͤöoͤoooaoaaaaa — 9—— 1 8—— 8————
SENATVS PEDEMONTANI
———
—
——————
ſum, ſecùs, ſi aliunde ſuſpicio oriatur, quia tunc valet,& tenet Inſtrumentum, niſi con- trarium probetur: eundemq́; Inno. refert& ſequitur Paul. de Caſt. in d. l. iubemus. nu. ⁊. poſt Spec.per eum allegatum.hoc idem ſen- rit Bar. in l. diuus Pius, in prin. ad leg. Cor. de falſis, dum reſpondendo oppoſitioni fa- ctæ dicit Solutio, Inſtrumenta prima facie videbantur falſa, l. iubemus. C. de probatio. 1 fina. C. ad l. Corn. de fal. ſentit etiam Saly- ce. in d.l. finz. dum dicit, exempla poſita in gloſ. de ſuſpicione falſitatis reſultante ratio- ne perſonæ producentis, vel ratione facien- tis Inſtrumentum falſum, eſſe bona, ſed illi legi non quadrare, nec conuenire. Et t vbi ſuſpicio reſultat alteroex duobus modis, vel ratione perſonæ producentis, vel fabrican- tis falſa Inſtrumenta, ſemper intelligi debet, quòd producens vel fabricans fuerit infama- tus, alias producens non cogitur ſe purga- re: ita Alberi. intelligit,& Salyce. in d.. u- bemus.& ibi Bart. in z2. lectura tvbicrimen debet intelligi, quando aliquid eſt proba- tum contra accuſatum. tunc enim innocen- tiam ſuam vel teſtibus, vel alio modo defen⸗- dere& coadiuuare debet: Ang.ibi in primo nota.& Salyc. num. a. verſ. quæro ſecundò aliaàs habet locum regula, I. q ui accuſare. C. de eden. Qutbus ſic ſtantibus viſum eſt Se⸗ natui iubere protocollum per producentes exhiberi, quòd ſi facta diligentia recuſaue- rit tabellio protocollum tradere, tunc par- tes coram notario citentur ad faciendum
22 Detrahere aliquid alteri,& hominis incommodo ſuum augere commodum, megis eit cõtra naturam, quam mors.
13 Vyniuerſitas non poteſt ſtatuere aliquid in priuatorum præ iudicium in his, quæ ad eos pertinent iure natu- rali.
14 Homines, vt ſinguli vniuerſitatem facere non dicun- tur. ſed collectiue.
is Vniuerſitas quando ſtatuere poßit in præiudici im pri- uatorum,& quando non.
16 Paria ſunt, quoòd aliquid fiat ſpecialiter contra certam perſonam, vel generaliter:& tamen effẽctus eius porrigatur contra certam perſonam.
DECISIO XVII.
tur, quemlibet poſſe fur- nos habere,& pro forna A gio(vt vocabulo iplſius decreti vtar)accipere vi⸗ Ageſimam partem panis decocti, quod ius etiam conſuetudme,& priuilegio acquiri poteſt, ita vt alibi panis non coquatur, vt Bal. ſentit inl. de quibus. col. z. verſ. ſed an valeat con- ſuetudo.ff.de legi. Bart. in l. ambitioſa. nu. 15. ffde decret. ab ordin. faciend. Iaſ. latè conſ. 161. num.. lib.z. Dec. inc. ſignificante. el 2. in princip. de appellat. at cum vniuerſitas, nec non priuatæ perſonæ furnos haberent,
donean,
.„ 5. mchkan og ere, diremedia, ad exhiben. de tab. exhib. ſiue de 2 miuriam inferre, aut dolo facere non dicitur, qui iure 3 wignss riui edendo& ſimilia, non dari, niſi contra poſsi- uo vtiaur-.. ii lup
„ ir DOſeidere 3 Damnum, quod in conſequentiam venit,& per acci- Jane Aontrou dentem, eumue, qut dolo deſijt PO— dens, non est conſiderabile. cbre bimu aut exlibendi facultatem habeat. 1 4. Quulibet in ſuo facere poteſt, quod libet, diimodo prin lupis nonn In ſe
Non obſtat l. fin. C. adl. Corn. de fal. mi- cipaliter fiat, yt ſibi proſit, licet vicino lucru auferat. ig gr rauuen 1 10 nuſq́; notata in d. l.iubemus.i vbi ei, qui Pio 3 Publicæ vtilitatis cauſa dpriuata receditur ytilitate. 1e ntolim. 3 4 duxit ſcripturam ſuſi pectam 1 incumbit pri- 6 Alter alteri nocere nunquam à iure præſumitur. ich nu dec 3 moô onus probandi. quoòd ſit vera, quia 10⸗ 7 zeenanunei be* Vaea. 2 3 habeat ratio⸗ u quitaſe quitur,& intelligi debet, quando ſcri Püa& En heefſer gfe Leſi 25 n des tteſf bone. ſm flonte än ſuſpicio reſultaret vI LA ribus 40* 4 ſtum, iuſtum,& rationabile,& num. u. adtkceum Valett; quibus in gloſ. fin. in d. J. fin.& in d. l. Iube- 2. Snenes Prefch ant ben altan e von hoſh 1 m nkc 3 mus. in verbo, Suſpectas. imò dicit In nocen. in aliorum pra iudicium ſtatuere.— M mima priul in c.primo.nu.8. defid. Inſtrum. quod d.l. iu- 1e Statutum, quando prima facie generale eſt, ſed in effè- Auan tigli ſeu hemus.& l. fin. de fide Inſtrum. intelligi de- ctu contra priuatum,& in eius damnum factum eſ, ahandne dwoinpon bent de ſuſpicione reſultante ex eo, quòd J n boteſt ab co appellari,& per ſuperiorem corrigi, atun p eni ſtrumentum productum eſt in ſui forma vi- 8 ehrbtele ſtatutum poteſt opponi exceptio doli, acnu norgnut tiatum, vel in parte licu⸗ ſubſtantiali abra⸗ u Animo nocendi alteri nõ licet aliquid facere, etià in ſuo. vgmmi ndiceti
duuutteiütt 6 Maruithobl mutenöpiucomn lir umrumſtaru dgäramnenandh Mafenuelwmmtur, d bem mimnioſenre, ni lnoumal dei nenccelhwnliben. daacaincimneitrum d ſumn antngmmentun dmtm d nl Gallo om ent ec.note etedpoktenverar. tnicrzänntmeſt (äonm Kennnoget, tiem emlüictordt dnununnc muert ünmemd iuns pu Fünmneragn,
.. e contingit vniuerlitatem facultatem haben- bn eon
4 N— . △ 1 7 —4 7* ¹ 2 1 1 4 4„ 1* — . . . 7 . 1 . 4* X 1— A dn . † „A ¹ *ν 1G 44 u 9 2 1 1 -. 1 4 3 3 Ä 7
collationem lInſtrumenti producti cum pro-
tocollo. tem vectigalia imponendi inter ipſos So- Geuwa üid 33 ſpitalenſes ſtatuiſſe, queml'bet panem de- fnming SVMMARIVM. coquentem in quibuſuis furnis, ſiue vni⸗ matna * uerſitatis ſiue priuatarum perſonarum, te- Kgaßnna din * 2Vniuerſitas in pertinentibus ad adminiſtrationem rei. neri ſoluere communitati vectigalis nomi- mhnane rant 5 publicæ liberè ſtatuere poteſt. nae vigeſunam, fornarijque vniuerſitatis te- ride 6 wolen neantur Aun e a ad 2— D— ————;——————

lofe ſci
f cere non aicizy, uiin equenti
Uentiam peni
nit,& per. 85„E per a 0 b teſt nod lbetAemonn ri oſit, icet vicinolu⸗
ra au era r b luata receditur vtilttate
uam a iure breſumitur it atigeſt, quod haheat lottuam: er nu.3.
tſit valicum, debet dſehont abile,& num.u. tatibus inhiando, non boſam in ſtatugre. faci: gencrale eñ ſein ſß Ein eius damnum facuneg „E er ſuperioren corrg npoteſt opponi exceptio dul
ralio.
icet aliul facere etiau ſu & hominis incommodo ſuun eBeit tra naturam, qun
latuert aliquid in priutorun uc ad eos pertinent iure natu⸗
erſitatem facere non dien⸗
ere poßit in preiudici in yr⸗ on.
fiut ppecialiter contra certan liter:& tamen effictus eiu tam perſonam.
0O XVII.
in præiudicium ſngu⸗ tuere per indirecdum, s veniantad coguecum iuerſtati
tuto doſpitelli caue⸗ quenlbetpoſſe ur⸗ s labete,& pro form (vt vocabulo jplius retivtu)accipete vl- mam pattem panis di, quod ias ön legio acquiri pare daur NtBal.ſenti edL.edan valeat con-
D EGIS LO XVII. 25
neantur cuilibet in furnis communitatis pa- nẽ coquenti gratis coquere, cuius ſtatuti oc- caſione inter dictas particulares,& vniuerſi⸗ tatem ſuborta eſt controuerſia, contenden- tibus priuatis nouiſsimum hoc decretum in ipſorum præiudicium fieri non potuiſ- ſe, eſſeq; ambitioſum. Et cum cauſa partium conſenſu Senatui decidenda remitteretur, quęſitum fuit, qualiter pronunciandum fo- ret? Et prima fronte dicendum videbatur, huiuſmodi decretum valere, viribusq́; ſub- ſiſtere:quoniam, vt in facto præſupponitur communitas, tam ex priuilegio, quàm ex conſuetudine vectigalia, ſeu, vt vulgò dici- tur, leſdas, in ipſo loco imponere poteſt, cu- ius dictionis meminit Spec.intitulo, de im- muni. eccle.in fi. cui congruit, quod dicitur,
rt vniuerſitatem in reſpiciẽtibus Reipublicæ
adminiſtrationem liberè ſtatuere poſſe: Bar- to.communiter approbatus inl. omnes po- puli. int. quæſt. ff. de iuſti.& iur.& in l. ve- ctigalia. in princ.ff. de public. lImo. conſi. 34. nu.z.& in furnis ipſius communitatis quod libet facere, cum rerum ſuarum ſit modera- trix,& arbitrix. l. in re mandata. C. manda.
a Nam cum iure ſuo vtatur, dolo facere non
dicitur, nec iniuriam inferre, l. nullus. ff. de reg.iu. l. iniuriarum.. i.ff. de iniur. 13§. is ta- mnen. ff. de lib. homi. exhiben. itaque arguen- do à coniunctione iſtarum duarum propo- ſirionum, quod argumentum validum eſt ſecundum Bartol. inl. Gallus.§. ille caſus. colum. ſecunda. verſicu. nota ex hac lege. ff. de libe.& poſthum. Euerar. in locis legali. c.vndecimò, dicendum eſt valere huiuſmo- di decretum. Neque mouet, quod ex aduer- ſo obijcitur, eam ſcilicet ordinationem, qua cauetur, furnarios vniuerſitatis decoquen- tibus panem in furnis ipſius cõitatis teneri gratis coquere, hoc, inquã, cedere in præiu- diciũ,& damnũ municipũ priuatorũ furnos habentiũ, à quibus per indirectũ redditus,& emolumenta ꝓpriorũ furnorum tolluntur: quia cũ hoe fiat principaliter, vt vniuerſitati
3 proſit, t damnũ hoc, quod in cõſeæquentiam,
& per accidens venit, conſiderabile non eſt, argumen. l. ſi quis nec cauſam. ff. ſi cer. pet. 1.1. ff. de auth. tuto. Barto. in l. quominus. in n. quæſt. circa fin. ff. de flumi. quem refert ac ſequitur Alex. conſi. 194. nu. II. verſic.& licet.volum.ꝛ. vbi inquit, quod licet ob con- ſtructionem alicuius molendini alicui alte⸗ ri molendino præiudicium afferretur, vt- pote, quia propter ſecundum conſtructum minus frumenti ad molendum in primo lo- co conſtructo defertur, quàm antea fereba- tur,& tamen non eſt uſta cauſa impedien-
di ſecundi molendini conſtructionem, laſ. in repeti.d.l.quominus.quæſt. 1I. Bal. conſi. 71. caſus talis eſt commune,& homines. lib. 1.& ad hæc confert doctrma Bartol. in d. 1.
4 quominus. in t. quæſtio. ff. de flumi. f vbi
cuilibet licet in ſuo, quod lubet, facere, dum- modo principaliter id fiat, vt facienti pro- ſit, licet vicino lucrum auferat, l. ffuminum. §. fi.& l. Proculus. ff. de dam. infec. tex. opti- mus in I. 1.9. denique primò.& in l. in ſum- ma. 9. pen. ff. de aqua plu. arc. Alex. d. conſi. 194. nu. 3.& 4. volu. ⁊. vhi etiam addit præſiu- mivnumquemq; facere principaliter, vt ſibi proſit,& non, vt alteri noceat: Guid. Papæ quęſt. 298. idem ergo dicendum eſt in com- munitate, cum ea inſtar priuatorum habea- tur, l. eum, qui vectigal. ff. de verb. ſign. Car- din. in c.cum omnes. col. antepen. de conſti- tu.& in ſimilibus, imò fortioribus termi- nis, conſuluit Bal. in conſi. II. inter conſilia Acha. vbi etiam ad multa, quæ in contra- rium adduci poſſent, videtur reſpondere: & eundem ſequitur etiam Gaſpar Cald. in conſi. 12.& 13. qui licet contrarium teneat, quando contra eccleſiam ageretur, ſecùs ta- men eſſe dicit contra ſubditos laicos. Eun⸗- dem etiam Bal. refert& ſequitur Fel. in c. cum omnes.num.‚. verſicu.pro quo facit.de conſtit. Cald. conſi. 21. de conſtitu. vbi con- cludit, quòd cum huiuſmodi ſtatutum con-⸗ ditum fuerit, vt vniuerſitas maiores reddi- tus, maioresq́; pecunias perciperet, ſine qui bus vniuerſitatis onera ſuſtineri nõ poſſunt, J. fi. C. de vecti.& comiſ. ideo iniquum ap- pellari non meretur, licet per accidens priua-
5 torũ redditus,& ꝓuentus minuantur. f Nam
ob publicã neceſsitatem à priuata vtilitate re cedimus, l. munerũ.§. itẽ. ff. de mun.& hon. & auth. res quæ. C. com. de leg.& in l. vni.§. fi. C.de cad. tol.õ. quia verò. verſ. oportet.n. in auth. de non alie. aut permu. reb. per quæ iura ita in caſu noſtro determinat Iaco. à S. Geor.in ſua inueſt.in verb. Et cum molendi nis.colu.ꝛ2. Huc accedit deciſ. Bal.in c. cũ ec- cleſia Vulterana. col.3. de elec. vbi vult, quòd faciens aliquid mixta conſideratione, vt ſibi ꝓlit,& vicino noceat, illud licitè facit, quod multò magis in caſu noſtro locum habet, in quo principalis intentio ea eſſe videtur, vt
6 cõitati cõmodũ afferatur, t nõ vt priuatis dã-
num detur, ꝓut necà iure pręſumiturex mẽ- te gl.& Bal. in l. flumi.. f. in verb. Teneri. ff. de dam. infec.& l. merito. ff. ꝓ ſocio. Rlex. d. conſi.. 4. um. 4. dupliciq́; ex capite cõitati vtilitas reſultat:primò, quia ab omnibus le- ſdã accipiet:ſecundò, quia ſinguli Soſpitalen ſes vtilitatem ſentiunt ex eo, quòd nihil pro
forna⸗

——
————————————
———— ———,— ————
B—
S ENATVS PEDEMONTANI.
fornagio ſoluunt, ſi panis in furnis commu- nitatis decoquatur,& quamuis hoc illis cõ- petat vt ſmgulis, aliquo tamen reſpectu cõ- munitati vtile dici poteſt, argumen. gloſ. in 1. ſicut. 1. in verbo, Nõ debetur, in fi. ff. quod cuiuſque vniuerſi. nomi. ad quod faciunt quæ Felin. ſcribit in d. c. cum omnes, colu.3. verſicu.tertia concluſio. de conſtitu.vbi in- quit, quòd ſicut ex cauſa in ſingularium per- ſonarum præiudicium ſtatui poteſt, ita ex cauſa in ipſarum fauorem ſtatui etiam po-
7 teſt, t ſatisq́; eſſe, ſi ſtatutum rationem ali⸗
quam, ſeu motiuam occaſionem habeat, vt latiſsime Tiraq. concludit in tracta. de re- tractu, in præfatione. nume. 75. poſt Bal. per eum adductum: Dec.in c.conſuluit. ⁊. colu. fina. verſicu. licet enim. de appella. Et præ- miſſa ſine difficultate procedere poſſe vi- dentur reſpectu eorum, qui ſe ad molendi- na, ſeu furnos cõmunitatis accedere aſtrin- xiſſent ſub certa pœna, per ea, quæ Felin. tra- dit in d.cap.cum omnes.numer.14. verſicu. ſecundò limita.& in cap.quæ in eccleſiarum. numer.54. de conſtitutio.& ibi Dec.colu.5. Pro contraria verò opinione adduci po-
g teſt, t quòd ſtatutum, ſiue decretũ, vt validi
nomen mereatur iuſtum, honeſtum,& ratio nabile eſſe debet:c. erit autem lex. diſtinc. 4. Fel.in d. c.cum omnes. numer. I. Dec. conſi. 606, num. 33. poſt Bald. in c. quæ in eccleſia- rum. de conſtitutio.& vno deficiente re- ſcindi debet: in caſu verò noſtro iuſtitia de- ficit. Ergo reſcindendum eſt, de iniuſtitia pa- tet: quia alterum non lædere,& ius ſuum alicui ſine cauſa tollere contra iuſtitiam eſt, & iuris præcepta, vt Inſtitu. de iuſt.& iure. in princ.&§.fina. Ioan. Bap. a ſancto Seueri⸗ no late, inl. omnes populi. in tertia quæſtio. tertiæ quæſtio. princi. colum. 31.& ſequen. ff.
de iuſt.& iure. quem refert& ſequitur Soc.
conſi.7⁊. nume. 8. lib.z. At huiuſmodi ſtatu- tum ſaltem per indirectum particularibus furnos habentibus damnum infert: ergo iu- ſtum dici non meretur: quod verò damnum inferat liquet, ex quo eos infrugiferos red- dit: veriſimile enim non eſt, aliquos pro co- quendis panibus ad priuatorum furnos ac- cedere,& ibi duos panes ſoluere velle, vnũ ſcilicet pro leſda, alterum pro fornagio, cum ad furnos communitatis accedendo vnum tantum pro leſda ſoluant, vt in ſimili Cald. dicit dicto conſi. 13. inter conſil. An- char. nemo enim ſuum iactare velle præſu- mitur, I. cum de indebito. ff. de probat.& in paribus ferè terminis Anchara. conſuluit conſ.s. quod incipit, Optimis rationibus: qui licet loquatur in caſu, quo eccleſta læde-
batur, eius tamen rationes rectè intuenei cas ſui noſtro adaptantur,& magis in terminis: idem Anchar. ſcribit conſi. 298. incipien. In territorio Dethiani. eundemq́; refert& ſe- quitur Socin. d. conſi.⁊72. numer. 8. necnon Iaſ.in l. quominus. numer. 155. 156.& 157. vbi hanc 55 magis communem opinionem te- hanc eſſe magis communem opinionem te⸗ ſtatur ff. de flum. ibiq́; Rippa eandem opi- nionem ſequitur, num. B1.& reſpon. Il. lib. i. Iaſ.conſi. i6l. colu.fina. volum. ſecundo. Bru- nus conſi. 56. Boer. deciſ. 125. nume. 4. in qui⸗ bus locis ſupradicti omnes multis rationi- bus probant,& firmiter tenent, ſtatutũ com- munitatis nõ valere, quo homines directo, vel per indirectum cogantur ire ad molen-
9 dina, ſeu furnos communitatis, I quia ſta-
tuẽs proprijs inhiando vtilitatibus in aliorũ præiudicium ſtatuere non debet, c. cum o- mnes.de conſtitutio. Et huic ſententiæ con- gruit doctr. Bar. in l. fi. colum. prima. verſic. dico etiam. ff. de appella. recip. quòd ſi ſta- tutum prima facie generale eſt, ſed in veri- tate contra certam perſonam,& in eius præ- iudicium conditum eſt, poteſt appellari,& per ſuperiorem corrigiꝛ nam contra huiuſ- modi ſtatutum de dolo excipi poteſt, l..& ibi glo. ff. de doli exceptio. quod etiam fir- mat Salyc. in l.& in multis. C. de appellatio. recip. Fel. in dicto c.cum omnes. numer.i.in Principio. poſt Bald. in l. quiſquis. C. quo- rum appella. recip.& cum Felin. in d. c. cum omnes.tenet Barba. colum. 4.& 6. poſt Barto. in l. omnes populi. nume. 53. ff.de iu- ſti.& iure. Dec.in c.conſuluit.3. colum. fin. in principio. de appellatio. quibus arridet Imol. dicto conſi. 34. numer. 2. dicens, ſtan⸗ dum eſſe ſtatuto,& prouiſioni vniuerſita- tis, niſi ex aliquibus legitimis coniecturis veriſimiliter appareat eam prouiſionem in odium certarum perſonarum doloſe factam eſſe, adducit Barto, in d. l. omnes populi. in quinta princip. quæſt. circa finem. ff. de iu- ſti.& iure.quem etiam refert& ſequitur Iaſ. conſi. 161. numer. 3. ſuprà citato, poſt Abb. Bald. Ange.& Alexan. per eum allegatos,
10 vno ore concludentes omnes, ſtatutum
tunc reſcindi debere propter præſumptum dolum, qui ex effectu ipſo probatur, ex quo certarum perſonarum præiudicium reſpi- cit, d. 1. 1. in fine. ff. de dolo. nam ſtante hu-
ut iuſmodi dolo, t& ſic animo nocendi vni-
uerſitati, nihil etiam in ſuo facere licuit, ar⸗ gumen. l. 1.§. denique Marcellus. ff. de aqua pluuia.arcen. Guid.Pap.d. quæſt. 298.& tra- dit Dec. ſupraà relatus in d. cap. conſuluit. colum.fina. circa medium. verſic. ſed quan-
do ſta-
* 1 —— 1 4———r
nrinan laihin Tdüp tmut In ol,d anancere rurnüt nrllar duf danara maad e mid Aiödt in Vi Ke ptüer tlum. dunmtzänn ec lurr ireavrxen mcqp. n Kcnttulonibus. uan ceureum tvnt R cad nuw inre r V rn gacum qudin deun fegr ſäree non erdäd oolehad on m ie gondet, rradmaunrenbtan⸗ n lnctirnga in radegn gdett quar bonRruln miudici ichnir Apultro! anmenxune Rtmilgum enume
enüen tan 2r elet lwtatloneg d des adt
N
ndmaddege fan düne nder, 1 umattgat ne ſſamiäde diekomd dü
irenreur
d
n 4 niew
dti Ra. a

avolum. ſecundo,Bn cciuß aume ng omnes multis rationi nter tenent ſtatutücon, „quo homines direct Cogantur ire admolen⸗ ommunitatis, quial do vtilitatibus inaliori re non debet, c. cumo- d. Ethuicſententiæ con .f colum. prima. verſic pella. recip. quòd ſi ſa- generale eſt, ſed in veri- erſonam,& in eius pra- eſt, poteſtappellan,& ign nam contra huiuſ- olo excipipoteſt, Lu& ceptio. quod etiam ſi- multis. C. de appellatio. cum omnes, numel.lein .in. quiſquis. C. qoo- & cum Felin. in dc rba. colum. 4.&6.pol puli. nume, 5. Kkcei⸗ onſuluit.3. columin latio. quibus antda numer, 2. dicens, ſtau prouiſioni vniuerſia legitimis coniecluri eam prouiſionem in narum doloſe factam d.l. omnes populiinm circa fnem. fi de 4 refert& ſequitur 31 prà citato, po 1 an. per eum allegato es omnes, 1 ſtaruta propter praſumpin 4 ipſo hrobnabee im præiudicium
12
13
DECISIOXVII. 26
do ſtatutum. de appellationibus. quòd cum ſtatutum certarum perſonarum præiudi- cium reſpicit, videtur iniquitatem contine- re, neque ſtatutum proprie eſt, quia ſtatuti natura eſt, quòd ſit commune omnibus, ſed potius præceptum dicitur, à quo appellari poteſt. Huc elegans Ciceronis dictum ac- cedit, lib. 3. Offic. quod ab Anchar.& Rip- pa in locis ſupraà citatis in hanc ſententiam allegatur. Detrahere t aliquid alteri,& ho- minis incommodo ſuum augere commo- dum, magis eſt contra naturam, quam mors. Illud enim natura non patitur, vt aliorum ſpolijs noſtras facultates, copias, opes, au- geamus:& in eodem libro referens Cri- ſippi auctoritatem ſic eleganter ſcribit: Sci- te Criſippus, vt multa, qui ſtadium, inquit, currit, eniti,& contendere debet, quam maximè poſsit, vt vincat. Supplatltare eum quo cum certet, aut manu depellere nullo- modo debet,& ſubdit, in vita ſibi quemq; petere, quod ad ſuum vſum pertineat, non iniquum eſt, alteri verò ſurripere, ius non eſt. hiinc ait Innocen. in cap. quæ in eccle- ſiarum. de conſtitutionibus.& in cap. ve⸗ nientes. de iureiuran. † vniuerſitatem in his, quæ ad priuatos iure naturali perti- nent, quicquam, quod in eorum præiu- dicium vergat, ſtatuere non poſſe:& An- chara. dicto conſil. 298. ad omnia in contra- rium adducia reſpondet, quæ repetenda non exiſtimaui, ne membranas fruſtra occu- pem. V Non obſtat regula l. in re manda. C. manda. quia procedit, quando diſponen- do alteri nullum præiudicium afferretur. Ita reſpondet Rippa libro ſecundo, Re- ſponſorum, cap.25. numer. 8. poſt Aretinum per eum allegatum.& numer. 2.& 13. duas alias adfert limitationes ad regulam prædi- ctam. Minus etiam obſtat glo. in dicta l. ſicut. ff. quod cuiuſque vniuerſitatis nomine.
14 quia inquantum dicit, quòd t populus aliud
noneſt, quàm ſinguli homines, debet intel- ligi de hominibus collectiuè ſumptis, aliter male loqueretur, cum homines vti ſinguli non faciant vniuerſitatem: Bald. in l. etiam. colum. 3. verſicu. ſed quid dices. C. de exe⸗ quutio.rei iudi. Idem in caſu noſtro ius de- coquendi panes ſine ſolutione fornagij par- ticularibus proprietatis competit: ſecus in nemore publico, quod quantum ad pro-⸗ prietatem eſt publicum,& quoad vtilitatem eſt priuatum, ſiue particulare: Bal. in loco Proxime allegato. 21
Item poteſt reſponderi, quòd ſi in re-
miſsione dicti fornagij poteſt conſiderari aliqua vtilitas reſpectu vniuerſiratis, eſt per quandam conſequentiam, quæ non atten- ditur, dictal. ſi quis nec cauſam. ff. ſi certum petatur. l. inter ſtipulantem. 9. ſacram. ff. de verborum obligationibus. l. 4. in principio. fh de fideicommiſ. liber.l. ſancimus. 9. penul. C.de donatio.
Quid dicendum? Ego ſic diſtinguen- dum putaui, loquẽdo inprimis in terminis
15 generalibus, t quòd quando vniuerſitas ali⸗
quid ordinat, vt ſibi principaliter proſit, ex eoq́; notabilem& conſiderabilem ſuſcipit vtilitatem in vniuerſo: licet damnum ali- quod paruum particularibus ſubditis infe- rat, attamen tale ſtatutum, ſiue decretum veluti ex iuſta cauſa factum valet& tenet, nec illius parui damni priuatorum ratio vl⸗ la habetur: ita procedunt,& ſibi locum eo in caſu vendicant iura ſupra pro prima opi⸗ nio. adducta:& facit doctr. Bart. in dicta 1. quominus. in prima,& vndecima quæ- ſtio. Aut vniuerſitas vtilitatem recipit, ſed ex ſuo decreto certis priuatis graue præiudicium naſcitur,& tunc tale ſtatu- tum, priuatis opponentibus, debet tan- quam iniquum reuocari,& reſcindi, ma- xime ſi ſit contra libertatem eccleſiaſticam: & hoc caſu locum habeat ſecunda opinio, quia tunc euidens eſt coniectura iniquita- tis, quod ad emulationem,& odium tertij factum fuerit huiuſmodi decretum, vt fir- mat laſon in dicta l. quominus. numero 23. & 7.& ibi latè Rippa colum. ſexta. Nam hoc in caſu dicerem, communitatem te- neri, reficere æſtimationem damni illa- ti tertio inſonti pro bono publico: ita limi⸗ tat& declarat Felinus in dicto c. cum o- mnes. columna prima. verſicul. ſecundò li-⸗ mita. per ea, quæ latè ponit in capit. quæ in eccleſiarum. numer. 28. de conſtitutioni-⸗ bus..
Nec obſtat, quod Alexand. dicit in conſt. 190. numer. 15. verſicu. adtertium argumen- tum. quem refert& ſequitur Dec. in dicto cap. quæ in eccleſiarum. columna duode- cima. verſic. ſecundò hoc intelligitur, quòd præmiſsa non habent locum in ſtatuto ge- nerali, ſed in ſtatuto facto contra certam
16 perſonam. Quia reſpondetur paria eſſe,
quid ſpecialiter fieri contra certam perſo- nam, vel generaliter, eius tamen effecium contra certas perſonas porrigi: Barto. in di- cta I. fina. ff. de appellatio. recipien. laſon dicto conſilio 161. numero tertio. cum alijs ſupra adductis. In caſu autem noſtro dice- bam, Decretum, de quo agitur, cum nul-
3 1j lum

SENATVS PEDEMONTANI
zum commodum vniuerſitati afferat, ſed tantum priuatis detrimentum, veluti ini- quum,& tanquam in priuatorum odium furnos habentium conditum reſcindendum meritò eſſe, vt Cal. concludit d. ſuo conſi. 21. in fine.& ex huius ſtatuti iniquitate dici etiam poteſt, ſtatuentes monopolium com- miſiſse, vt ſcribit Innocen.& poſt eum Ab. & Dec.in c. ſignificante. de appella. Cepol- la inl. item publica. colum. 6. de verbo. ſign. quòd autem nullum vniuerſitati aſterat cõ- modum, arguendo à ſufficienti partium enu- meratione, l. patre furioſo. ff. de his, qui ſunt ſui vel alie. iur. dicebam, vtilitatem, quæ vniuerſitati obuenire poſſet, duobus tan- tum caſibus conſiderabilem eſſe, aut reſpe- ctu vigeſimæ ſoluendæ nomine vectiga- lis, ſeu leſdæ impoſitæ, aut vigeſimæ ſoluen- dæ rat one fornagij, quod ſoluebant deco-⸗ quentes panes in furnis vniuerſitatis. Pri- mo caſu nullum emolumentum ſuſcipit cõ- munttas, cum huiuſmodi leſdam percipere poſsit, tam à decoquentibus panem ad fur- nos priuatorum, quã ad furnos ipſius com- munitatis. Secundo caſu reſpectu vigeſimæ percipiendæ ratione fornagij, nullum etiam penitus capit commodum, quia ex decreto nihil ſoluitur pro fornagio ab ijs, qui acce- dunt ad furnos vniuerſitatis, cum ordina- tum ſit panem eſſe gratis decoquendum. Imò dici poſſet in hoc eſſe damnoſum pro- pter expenſas, quas vniuerſitas facit in de- coquendo pane priuatorum, quibus dici etiam poſſet, donatonem fieri de fornagio vniuerſitati debito, quæ non valet, l. ambi- tioſa. ff. de decre. ab ordi. facien. Et ſic Se- natus cenſuit decretum præd ctum eſſe re- ſcmdendum, vtpote ambitioſum,& ini- quum.
SVMMARIV N. ¹
*Pæna vbi imponenda venit pecuniaria,& in eius defe- ctum pœna corporalu, an reus relaxandus ſit datis fiieiuſſoribus.
Dubꝛus euentus in omni ſui parte conſiderandus et.
3 Crimen, pro quo im ponitur pœna pecuniaria, qua non ſoluta corporalis pœna remanet in obligatione ex diſpoſitione eiuſdem legis, vel ſtatuti,& ſi ſit ra- tione delicti, non autem contumaciæ, dicitur capi- talc.
4 Pæna, quando corporal eſt, reus non eſt relaxandus dati fide uſſoribus, ſed in carceribus defendendus.
s Lex& ſtatutum vbt requirunt ſolutionem, non ſuffi⸗ eit ſatiſdatio datis fideiuſſoribus E& pignoribus.
6 Actus& potentia inter ſe duerſa ſunt,& a poſßibili ad
eſſe argumentum non deducitur.
8*
DECISIO XVIII.
Captus pro crimine, cuius pœna pecuntariæ
eſt,&in eius defectum corporalis, an relaxari debeat ſub fideiuſſoribus.
e Tatuto Corgnati poſito q ſub rubrica de pœna fur Q ti, decernitur, quòd ſia- l' quis furtum commiſe- rit alibris quinquaginta
ſuprà, bannum amplie-
tur habito reſpectu ad us rei, quam furtiuè ſub- traxiſſet,& ſi ipſam quantitatem ſoluere non potuerit infra decem dies poſt ſubſe- quutam condemnationem, pes eidem am⸗ putetur. Qæſitum fuit, an captus pro hu- iuſmodi furto debeat fideiuſſoribus relaxa⸗ ri? Et prima facie dicendum videretur, non eſſe relaxandum, ex doc. Bart. nl.l. nume- ro 2.& 3. ff. de cuſto. reo. vibi ponit quæſtio-
⁊ nem t quid ſivenit imponenda pœna pecu-
niaria,& in eius defectum pœna corpora⸗ lis, an reus fideiuſſor bus datis ſit relaxan- dus?& concludit detentum non eſſe rela- xandum fideiuſſoribus, quia, inquit, fieri poteſt ipſos fideiuſſores, necnon principa⸗ lem ante ſententiam effici non ſoluendo, & ſic ſententiam illuſoriam reddi, cum pro- pter abſent am principalis in eius perſona executio fieri non poſsit,& cum Barrol. ſentit lo. de Ana. conſi.i. in princip.& etiam Bal.in l. data opera. colum. 6. verſic. item no- tandum eſt, quod ſtatuta terrarum. C. qui ac- cuſ.non poſ.dicens in caſibus iſtis reum non eſſe relaxandum fideiuſſoribus:& ibi re- ſpondet tacitæ obiectioni, quæ fieri poſſet de l. inter ſtipulantem. 9. ſacram. ff.de verbo.
2 oObliga, t caſum ſcilicet, aduerſamq́; fortu-
nam liberi hominis expectandam non eſſe, propterea non debere haberi in conſidera- tione, quod fideiuſſores efficerentur non ſol uendo:quia ſecundum eum lcettriſtis euen tus liberi hominis non ſit expectandus, at- tamen dubius euentus debet in omni ſui parte conſiderari, argumen. J. ſuffcit. ff de condic. indeb. Iudexq́; ſemper, quod ſecu- rius eſt, facere debet:& pro hoc ſententia apud me multùm vrget doct. Bar. in J. 2. col. . verſic. ſecundò quæro. ff. de pub. iudi. poſt
3 Dyn. ibi concludentis, t huiuſmodi crimen
eſſe capitale, quia pecunia non ſoluta, cor- pPoralis pœna remanet in obligatione, cum eadẽ lege vel ſtatuto imponatur,& ſit pœna delicti, non autem eontumacia: ſecus, ſi offi- cio iudicis imponeretur, vtputa, ſi iudeꝝ ſuo arbitrio condemnet aliquem in pœna Pesunlaria,& in defectum corporalem ir-
roget,
—
aughareg,'k ntnde e
c 9 veader'rtncl do
emderſcsfruus.
nigpulpdluque
hurraſ lade Ana. larkiprgin acta ſcirmtaaum 67. fets wlumdlerit.9 un Kncqduitam.h nnkern aldlewnobtu mnümengimomahd. wninägeniedscdl.ye nckann qmhſguitur ngſert ncecetnotar vmm egocoſup ud dantggelin n terme 1 diaum o d anapoenim ſlus udüüerrngarait 1 deem dentzetlimi
meutmülrau t
Meſtded 1 .Naanta cütr min im
ſutunnenwe
—

XVIII
or 6
atuto Corgnati doſto deie de pœn kur lis i qöcſ commiſe, 13 löris quinquaginr pra, bannum ampiie, 3 habito reſpectu ad i, quam furtiue ſi, quantitatem ſoluere Ecem dies poſt ſubſe⸗ dnem, pes eidem am⸗ uit, an captus prohu- fideiuſſor bus relaxa endum videretur, non loci. Bart. nll. nume⸗ . vibi ponit quæſtio- ponence pœna pecu- Cium pœna corpon⸗ bus datis ſit relaxan- entum non elle rela- s, quia, inquit, feri tes, necnon principas eRci on(Wendo, ſoriam reddi, cumpto- cipalis in eius perlom olsit,& cum Baric. ſa. n princip. I etiam olum. 6. verſcc. temno- tuta terrarum. C. quiao acaſibus iſtis reum non eiuſſoribus:& ibi t ioni, quæ fieri pole „ ſ.ſacram.ſf de vetba et, aduerſamq; fottu⸗ xpectandam non le re haberi in conſcdenn res efficerentur noh meum licet triſtseue on ſit expectanduvin ntus debet in omn rumen.]j.ſuffct. 4 xc ſemper, quod G
DECISIO XIIII.
roget, quia tunc capitale crimen non dice- tur, ex mente Barto. ibi, quem quoad hoc Bald. ſequitur in d. l. data opera.& in l. reos. colu.3. verſicu. item quæritur, quòd ſi pœna.
4 C. de accuſatio. dicens, t quòd quando pœ-
na eſt corporalis, defenſio rei in carceribus fieri debet,& ſic relaxationi locus non eſt
XI X. N
verba, ſi ſoluere non potuerit:& quia pa- riter illuſoria reddi poſſet ſententia iudicis condemnatoria in caſu, quo ſtatutum per verba potentiæ loqueretur, id eſt, ſi ſoluere non potuerit. Veruntamen accuratidùs in- tuenti magna differentia eſt inter Fideiube- re& Soluere, vt ibi Bart. concludit. argum.
datis fideiuſſoribus,& Bar. ac Bal. refert& é tex. in d.§. qui paratus. diuerſa t enim ſunt
ſequitur Soci.in c. veniens. colum.ꝛ0. verſic. quartò quæro. de accuſa. Nec obſtat reg.l.fi. C.ad leg.Falcid.vbi aria ſunt, Soluere& fideiubere: quia regula illa locum habet, vbi eadem ratio vertitur, alias non, vt ibi dicit glo.& Dec. conſi.280. nume.. vel locum ſibi vendicat, vbi quis ſa- tiſdationem loco ſolutionis acceptauit: nam eo caſu ſibi imputãdum eſt, Dec. conſi. 107. nu. 2.& facit tex. in l.item liberatur. 6. qui pa⸗ ratus.ff. quib.mod. pig. vel hypo. ſolu. vbi di⸗ uerſa inter ſe habentur, Soluere& Satisfa- cere.
In contrariumverò facit doct. Bar. in d. l. item liberatur. 6. qui paratus. num.z. ff. quib. mod. pig. vel hypo. ſolu. quem ibi refert&. ſequitur Salyce. Io. de Ana. conſi. 21.& ibi Ludo. Bolog. Ange. in tracta. de malefic. in verbo, Fama publica. num. 67. quæſt. 21.& in verbo, Quas ſi non ſoluerit.§. quid autem. num. 9. Fel. in c. ad noſtram. nu. 1z. de iureiu- ran. Alexan. inl.ſi ſe non obtulit.§. ſi ex con- uentione. in primo notab. ff. de re iudi. So- cin. in d. c. veniens. col. aI. verſicu. ego arbi- tror.de accuſa. quos ſequitur laſ.in conſi.y. nu. 9. verſic. vnde dicit notanter Barto. lib. primo. Barto. ergo loco ſuprà proximè ci- tato, ponit quæſtio. in terminis noſtris,& diſtinguit. Aut ſtatutum loquitur per verba ſignificantia potentiam ſoluendi, vt ſi dica- tur, Si ſoluere non potuerit:& tunc reus fi⸗ deiuſſorum medio relaxari debet, ſi fideiuſ- ſores bona habeant veriſimiliter non peri⸗ tura, puta immobilia: aut ſtatutum loquitur per verba denatantia actum ſoluendi, vi- delicet ſi non ſoluerit,& tunc fideiuſſori-
5 bus datis relaxari non debet: quia t vbi lex,
aut ſtatutum ſolutionem requirunt, non ſuf- ficit ſatiſdatio datis expromiſſoribus, vel pignoribus, d. l. item liberatur.§. qui para- tus. l. ſolutam. ff. de ſolutio. l.ſolutionis ver- bum.ff. de verb.ſignific.cum alijs alleg. per Rol. a Valle. conſi. 53, in fi. ſed verba ſtatu⸗ ti Corgnati loquuntur in caſu impotentiæ, hoc eſt, ſi ſoluere non potuerit: ergo datis fideiuſſoribus relaxari debet. Ego tamen
inter ſe, Actus& Potentia: nam à poſsibile ad eſſe non datur argumẽtum. Ex qua dif- ferentia inter Actum& Potentiam reſpon- ſio ad contraria reſultat, cum illa de actu lo⸗ quantur, ſtatutum verò Corgnati loquitur in caſu potentiæ. Verùm quia huius quæ- ſtionis difficultas ab eo pendet, quod vtro- que caſu iudicis ſententia reddi poſſet illu- ſoria, ſi datis fideiuſſoribus relaxaretur,& contingeret locum eſſe torturæ pro haben- da veritate, propterea Senatus cenſuit reum eſſe relaxandum, medio fideiuſſorum im- mobilia poſsidentium, ſaltem pro concur- renti quantitate,& cum conditione, quod ſicontingeret ordinari reum eſſe exmuben- dum,& ſe non exhiberet, pro conuicto ha- beretur tam reſpectu partis læſæ, quam fi⸗ ſci. Et ita cenſuit Senatus in cauſa Bernardi- ni, Citta detenti,& Clauarij loci Corgnati.
SVMMARIV N.
Treſtis falſum deponens ſuper homicidio, qua pœna ſu puniendus.
2 Conatus in enarmißimis delictis, an ſit punienaus, eiſt non ſequutus fuerit effectus.
3Legibus omnibus conatum punientibus hodie per con- ſuetudinem eſt derogatum.
DECILSIO XIX.
Teſtis de falſo accuſatus,& conuictus, qua pœna puniri debeat.
—— Eſtis examinatus aduer- , ſus quendam de vxori- cidio inſcriptum depo-
ſuit vidiſſe maritum deij⸗
cientem vxorem præci-
N. f*
. 1— 8 pitem àa quodã mœnia⸗ no adificio: maritus au-
tem detentus probauit ſe tempore caſus v- xoris alibi fuiſſe,& ſtante probatione inno- centiæ fuit abſolutus, deinde accuſatus te- ſtis,& conuictus confeſſus eſt ſe falſum di⸗
hanc Bar. diſtinctionem primoaſpectu ver⸗ xiſſe. Quæſitum fuit t qua pœna puniri de-
balem eſſe arbitrabar, cum idem Bar. in d. l. 1, ff. de cuſto. reo. videatur etiam loqui per
beatẽ& nonnullis viſum fuit, teſtem præ- dictum eſſe reum mortis:l..9. praterea: ff. ad
E z leg.

— 2— —
—— *——
2„—,
——— —-——⸗———
3——— 2 C ſf 4——+—— v leg. Cor. de ſica. vbi Alex. in addi. ad Bart.& num. 54. Barba, conſi. 23. col. 8. volu. 2.& hæe bymän ceda latè Marſil. nume. ⁊.& conſi. 27. nume. i.& ſe- conſuetudo iure etiam diuin 8 deie i wonunn eft .„8.. o approbari vi⸗ 1 on en⸗ B Aened Weieemuehiin ac in ſua practica, detur, vt habetur Leui. 614 in verbis, gtbsaene 1 in 5. upele.num. 1c. dicens poſt Bal.& ali- qui percuſſerit& occiderit hominem 4 naulte& ol 11 os citatos, falſum teſtem puniri eadem pœ- te moriatur.& Deutero. c. 19 ſi Adrs unüm 4 „; 0. 4 C. 19. uis Oodio dc Im.I4 · ö na e trlan Litiet PuMiflls inquiſitus, ſi habens proximum ſuum IhIidiadus fuerit mwalnd ris, 1 1 z probatum extitiſſet: pro qua opinio- vitæ illius, ſurgensq́; percuſſerit illum,& irslne lor 11 c a Ieanrkeßeehe hæc imago.& in c. ſa- mortuus fuerit:ex quibus verbis elicit. d V twilnane ii Vetſirtn a1ijs 23,9.5. Juern ad hoc expreſſe incurrendam pœnam mortis requiri 8* V Babtbäseline citat Felin. in c. ſicut. num. 2ꝛ. de teſtib. repro- percuſſerit,& occiderit. His ac Mübait V pmalrazle .—. 2 2. bata glo.in d. verſi. alijs. hanc opinionem ſe- dicitur hodie, P ds aeedlat, quod ſaralenlum, quitur Alex. conſi. ll. numer 7. vol. 7. iunctis vſu, Salyc.i 1 er talionis non eſſe in mn Umicam . 8 87— /⸗„ in lnonideo. nu. 3 C de ſ. Ifattes per eum allegatis:& in conſi 55. volum. 7.& r teO.II-J3CLAccM a.& A berialt 3 5 1,59* 7/. ropterea iuribus in.. b olde ell, E huius ſentẽtiæ ratio ſumi 3 contrarium adductis ase rmi poteſt ex eo, quod eſſe per 1 Ad us. Nur 4 D: 5 conſuetudinem 1 letmattls 2 dicitur t in enormiſsimis delictis, i reen P contrariam dero- d„ 4 erimen He(Fnumefator c elas, Imde Tie Lgatum. Et hanc opinionem„ veluti mitio- ngimikiin f. 1 heratur, puniri conatum, rem, ſecutus eſt Senatus in cauſa Fiſci,& P 8, oson ine 29 licet non ſequatur effectus, maximè: ſi de- tri de Ariali à I Mf4 s ſtan bſt * 211e e Ariali à Coſſato, quem cond dote non odtal nentum ſit ad actum facto proximum guo in am 1 24 Dnernlaliit fol( caſir perinde puniri deb fe„Au amputationem manus cum publicatione müptidihrned d . alur Perinde pur ebet, ac ſidelictum eſ- bonorum, iuxta formam decreti Ducali d cote preega. * ier conſummatũ, vt per plura cõcludit Gra- Oucalis. üldatc inf 4. 1. oA „“„ tex.adduco Deutero.c.19.in fi.concluden- SVNMARIVM. tenlörralle m — 4 1.. Vehejnll M 4 ö tem falſo teſti debere reddi, ſicut proximo Mulier an non ob Kuranwunmlet de ſuo facere cogitauit, animam pro anima tis pſtu de lane ſan wſe we iaf dr unie en 5„ us decedentis ſine liberis proximiori weradealepole I. dentem PrO dente, oculum Pro oculo, manũ alteram marito, ac non deeſee eree. urremnadnn pro manu, pedem pro pede,& in l. fin. C. de reſtitutionis dotis, prohibeatur libere toler Se b tir/LLaulsteponde accuſa.in verſic.cum calumniantes ad vindi- te ſilc, ita vt proximiorib bltatnuuſtinch †. 1 2v P us nulla ſuperſit actio can- am poſcat ſimilitudo ſupplicij, Bart. quem eheituhe. umulurnch,o irur j 7„„ ſ unec laſ. in l.tranſigere. num. 3. C. detran- 3 Verhane dan 75⸗ ad ſtatutum in iure admittitur. ererecoiniſglice ac. Idem Iaſ. in l.& ſilegibus. in fi. C. ſi con- teſt anerto ſid. rans elen a. wieſen ranbmr enun pul —. 5 7; ladt ur, v ſemuCe As Leleta Rabneeandſeren I. ſi duo.§. fin. tum non fecerit eet hieeh Fal aue mͤmürenäbtei numer. 5. ff. de iurei„; 2142 2a) Sebnat* öͤ vA 5. f. de iureiuran. ac in ô. item ſi quis 4 Statuti intentio declaratur,& demonſtratur per ver- inmnenmändan Pont ante. nu. 64. Inſtitu. de actio. Guid. Ba- ba rubricæ. pittholtononsde öJ 1e A. Baaghallesa Egid, Bobin. VAs deterwenarce repieus Phuradeterm nabina pair ir unmenmt ritulo de falſ. nu. 169. Didac. variarum reſo- formiter ea detenminat. uündeicetr goue ö 1ut. lib. 2. c. 9. nu.. dee un poteſt de dote teſtari, quando eſt ad alium ſleum lr 3 ͤ. 3 apblic.— 3 ö. In contrarium verò adducitur conſuetu⸗ 3 icata vigore contractus,& intereſt non reuo- um ande ſnen o generalis totiu. 4 dvetäwe de de 8 66 Beun 8 Italiæ, qua affectus, ſiue 7 lem vigore legis, vel ſtatuti. ln dem ereglo ſech. punttur Vvera pœna delicti, niſi 8 Statutum diſponens in dote data, locum habet e in do- uſnttem d dn . Ledatul e fectus, laté Feli. in tracta. de co- te confeſſata. 2 rrlarn. 1k gu Matui. B3 rſil.in l.is qui cumtelo. Q. ad l. Cor- 2 Qualitas a ſtatuto contra ius commune diſponente re- aümr 3 hih nel. de ſicar. Grama. d. voto 9.& in termi- quiſtia. probari debet. 1 gemämlt . 3 1 0. da nis noſtris ‚quod debeat intelligi, quando aiai confitendo dotem recepiſſe ah extraneo vide- aun alic 3 Kederde fautceidern huiuſmodi teſtis ſub contraſe probare ſolutionem,& receptionem. e G ö equuta fuiſſet con 1. Wen 12 dit H 6, demnatio,& exequutio, DECISIOXX. bnzened ö 555 a præterea. nu. 6. Grama. lklen wunii voto. num.2. icopinioni Muli. demen b Te 6 2 d huic opinion iconueniunt Mulier an de dote ſua diſponere poſsit vbi- loikena nietdi 14 nge. Paul. de Caſt. in I. 1. S. hæc cunque illius pars, aut ex contractu, aut ex ſta- nl käpia 14 3 verba. ff. quod quiſq; iuris. qui t dicunt o- tuti diſpoſitione ad alium peruenire debet. Enpolereha 6 4 eA 1 d mnibus legibus puntẽtibus conatũ eſſe de- feruen rogatum per generalem conſuetudinem 3 Tatuto Vercellenſi ſub 1 Aäite dalh Dateeenzchad⸗ refert& ſequitur lacob. rubrica de ſucceſsione enläuü an. Geor. inl. ſi fugitiui. nu. 4. C. de ſer. fu⸗ 1 mulierum decedentium änin 9 gi. Hypp. inl. qui falſam. nu. 24. ff. ad le Gr⸗ bſque hæredibus f ex dlzyi nür 8 he dealt den d. l.is, qui cum telo. nu 31.& A 8 eis& viris deſcenden- htegn . eq. Maran. pluribus ad hoc adductis in ſuo tibus, cauetur, quoòd Alimadn däcn tracta, de ordi. iudi. in 4. par. diſtinc. prima dec 4e A mullere in matrimonio mneut 2*. 7 4 4 edente ſine liberis, proximiores ha- errindig 4 bere deanen 1 lece * alnadaa —yy—ſ 3 ——— 2.————— 1 ——————

3. cc
biſs a.& hac 3 3 approban 3 24 inillis verbig erithominem, man ro. c. l9. ſ quis odio dum inſidiatus fuert vercuſſerit illum us verbis elicitun ad mortis requiri, quoc it. Hlis accedat, quod ntalionis non elle in u. z. C. de accuſa,& wontrarium adduciis im contrariam dero⸗ onem, veluti mitio⸗ sin cauſa Fiſci,& pe. „quem condemnauit nus cum publicatione m decreti Ducalis
RI V M.
ato deferente dimilum do- überi proximionbus,& obſtante pacto jpſtus mariti beatur libere teſtari de do⸗ bun nulla ſuperſit actio cas-
itutem in iure umittitur.
to poſttum debetintellgier r velab inteftato ſiteſtanen r& demonſtratur per vr. plurideternudhi nui-
e teftr gummdo iſtad alium Afhu, G itereſ non reuo-
uuabem habet E in⸗
g comnune diſponente re-
. e0 vile⸗ necpiſſe ab extran
ationem,& receptione
dECISIOXI xX. 28
bere debeant dimidiam dotis datæ,& alia dimidia lucro mariti cedat, de cuius validi- tate dubitandum non eſt, vt concludunt Bal.& Paul. de Caſt. in l. i. C. de inoffic. doti. Dec. conſ. 19. num. ⁊.& plures alij cumula- ti aà Pariſio conſ. 91. num. 14.& ſeq. volum. 2. Vxor moriens ſine liberis, maritũ, qui con- feſſus fuerat ſororijs dotem recepiſſe,& eueniente caſu dotis reſtituendæ, eam reſti- tuere eiſdem promiſerat, ſecundum formam ſtatutorum Vercellenſium, hæredem inſti⸗ tuit, à quo fratres dimidiam ſibi reſtitui pe- tierunt, quam non deberi, attento vxoris te- ſtamento, dicit maritus. Nunc quæritur, an iure agant fratres? Et prima facie dicendum videbatur, eos non iure agere,& vxorem potuiſſe de dote non obſtante diſpolitione ſtatuti& pacti diſponere, acteſtari, ex text. in l. Seia. ff. de dote prælega. vbi mulier nu⸗ bens tertium adhibuerat, qui ſtipulatus erat dotem ſibi reddi, ſi morte mulieris ſoluere- tur matrimonium, mulier decedens marito dotes reliquit, quærebatur, an tertius ille maritum conuenire poſſet ad reſtitutionem dotium?& Paulus reſpondet, diſtinguen- do, ſi mandato vxoris, vt in dubio præſumi⸗ tur, tertius ſtipulatus eſt, poſſe eum repelli exceptione doli mali, ꝙ ſi donationis cauſa mortis mulier tertium ſtipulari permiſiſſer, potuiſſe mulierem eius fidei committere re- ſtitutionem dotium dandarum marito: er- go valet diſpoſitio vxoris de dote, non ob- ſtante ſtipulatione tertij: ſic dicendum in caſu noſtro videtur, arguendo à pacto ad ſtatutum, t quod argumentum in iure ad- mittitur: glo. in rubri. C. de decret. decur. lib. 10. Idem videtur tenere glo. inl. cum mari- tus.§.fin. ff.de pact. dota. quam pro hac ſen⸗ tentia allegat Alex. in addit. ad Bart. in 1. ff. de dote præleg. ſecundum literam, quæ affir- matiuè loquitur, expreſsè dicens, quòd ſi pacto vel ſtatuto maritus debet lucrari do- tem vxore prędecedente,& vxor legauit do tem ſuam alteri, an hoc poſsit:& reſpondet, Poſſe.ldem etiam ſentit Bal.in conſ.49. quę- ſtio iſta eſt de apicibus iuris, volu. 2. vbi dicit, mulierem poſſe teſtari de dote, non obſtan- te, quòd pater ſtipulatus fuerit eam ſibi,& filijs reddi,& idem in ſtipulatione fratrum dotantium de bonis ſororis, prout præſumi⸗ tur, ſi eſſent illius adminiſtratores, ſecũdum Bal. conſ.239. vol.z.
Et pro hac opinione facit deciſio Paul. de Caſt.in l.ſi cum dotem.in fi.principij.ff. ſolu. matrimo. concludens, t quòd ex quo ſtatu- tum vtebatur verbo, Succedant, debet intel⸗ ligi ex teſtamento, ſi inſtituatur, velab inte-
—
ſtato, ſi teſtamentum non fecerit. Idem ſen- tit Ang. conſ. S1. colum. 2.& duobus conſil. ſequen.quem refert& ſequitur Dec. conſil. 386. col. fi.& quòd ſtatutum debeat intelli- gi de ſucceſsione, patet ex verbis rubricæ, ftex quibus intentio ſtatuti declaratur& de- mõſtratur, vt expreſse Dec. inquit conſ.ſam citato 386. colum. penult.in fin. poſt Bald.& Alex. per eum allegatos: idem Alex. conſ. 101. num. 4. volum. 3. dicens, ex rubrica etiam habente orationem imperfectam, ad decla⸗ rationem nigri argumentum colligi poſſe. Huc pertinent cumulata per Curt. lun. conſ. 5. num. 1s.& Dec. in J.. num. 9. ff. ſi cert. pet. vbi etiam laſ. nu.z. Sayſſel. remiſsiuè in rub. ff.de offic. eius, cui mand. eſt iuriſdict. Alex. conſ.lz. nu. S. volum. 3.& hæc interpretatio ſumenda eſt, cum per eam libera diſponen⸗ di facultas conſeruetur, quam tollere, ini- quum videretur, J. ſtipulatio hoc modo. ide verb.oblig.j.fin. C.de pact.cum ſimilibus ad⸗ ductis per Ang.& Dec. conlilijs ſupra alle- gatis:& latiſsimè in terminis ſtatuti ſcribit laſ. conſ.127. volum. i. plura adducens, quæ ad caſum noſtrum faciunt. Nec obſtat, quòd in nigro ſint verba, Habere debeant, quia cum verbum, Habeat, ſit commune, ſi- cut verbum, Succedat, vt dicit Bart. in l. Cen- turio. colum. final. ff. de vulg& pup.& pro⸗ pterea ſit dubium, per rubricam debet inter- pretationem,& declarationem recipere,& ſic habeant, id eſt, iure ſucceſsionis,& dato quod de lucro, quod defertur marito, non poſſet teſtari mulier, argumento J. plane. 2. in fiff. de lega. primo.& I.ſed ſi ſic.in fi. ff. de lega.3. Alexan.- conſ. 150. in fin. volum. 2.& conſ.55. vol. primo.& conſ. 55. num. i3. vol. 4. quibus adſtipulantur, quæ dicuntur de legitima debita iure naturæ, vt de eatolla- tur omne grauamen, J. quoniam in priori- bus.vbi laſ.O.de inoffic.teſtam.& de quarta debita vxori, ſeu marito inopi, ſecundum diſpoſitionem auth. præterea. C. vnde vir& vxor. tamen non idem cenſendum eſt in portione, quæ defertur prox mioribus pro- pter diuerſitatem rationis,& fauoris, t quo caſu locum non habet regula, quòd vna de- terminatio reſpiciens plura determinabilia, debeat pariformiter determinare, Alex. in J. iam hoc iure. colum.3. ff. de vulga.& pupil. quem refert& ſequitur Picus in l. Titia cum teſtamento. colum. a1. ff. de lega. 2. ſed ratio, cur marito lucrum defertur, eſt, vt faciliùs maritos mulieres inueniant,& etiam, quia ſuſtinent onera matrimonij. quæ ratio in proximioribus non militat: ergo diuerſum ius, l. fin, ff. de calum.& argumen, contra-
E 4 rio ſen-

§ ENATVS PEDEMONTANI
rio ſenſu.l.a Titio.ff.de verbo. obl ga. cum ſimil bus nota.in glo. in verbo, Reddi:& ita tenuiſſe videtur Caſtren. in conſil. 8z. Vol. 1. Dec.d. conſ.86. col.fin.
Contraria tamen opin.viſa eſt de iure ve⸗ rior& receptior: pro qua adducitur text. in d.l. cum maritus.§. fina. ff. de pact. dota. vbi mulier cum eius fratre ſtipulata fuit dotem fratri reddi, ſiea in matrimonio deceſsiſſet, mulier decedens quaſdam res marito lega- uit. quæſitum eſt, an maritus rerum legata⸗ rum nomine fratri teneatur?& reſpondet Scęuola nil proponi, cur non teneatur: per quem text. dixit Bald.in l. pro hæreditarijs. col. 3.& fina. C. de hæred. actio. ſ quòd mu- lier non poteſt de dote teſtari, quando eſt ad alium applicata vigore contractus,& in- tereſt non reuocari:& ſequitur Angelus inl. qui Romæ.§. Flauius. col. penult. ſf de ver- borum obliga.& in conſ. 74. col. 4 in fin. Dec. conſ. 229. num. 7. Rui. conſ. 8. num. I. volu. I.& pro hac ſententia videtur deciſio Paul. de Caſtro in d. l. ſi cum dotem. in prin. num. ri. ff. ſolu. matrimo. Idem Caſt. in conſ. g2. vol. dicens, ſe conſuluiſſe ſuper ſtatuto Florentino,& diſtinguit. Aut ſtatutum vti- tur verbo, Habeant, vt in caſu noſtro,& tunc non poſsit diſponere, adducens plures Do- ſtores Bononienſes, Senenſes,& Peruſi- nos, ſe illi eonſilio ſubſcripſiſſe: quem refert & ſequitur laſ.d. conſ.127. colum. 3. verſicu. ſeptimo& vltimo. vol. i. poſt Cuma.& Ful- go. per eum allegatos:& poſt hæc ſcripta re- peri Cagnol. in terminis pradicti ſtaruti concludentem ſecundum hanc opinionem, in. fi. nu. 99.& ſeq. C. de pact. eandem etiam tenuit Alexan. in conſ. 55. vol. I. Vbi ſtante ſtatuto, quòd mulier decedens ſine lberis, & aſcendentibus, teneatur relinquere par-⸗ tem dotium fratri, dotemalienare non pote- rit in præiudicium dicti fratris:& clarius in conſ.iõO.nu..& in fi. vol.z2. concludens, ſe il- lud pro indubitabili habere, ſ mulierem ſtan te ſtatuto deferente tertiam partem dotis proximioribus, non poſſe in ipſorum proxi- miorum præiudicium inter viuos, vel in vl- tima voluntate dictam tertiam partem alie- nare, cum eam habeant beneficio legis, vel ſtatuti, quo caſu non valet diſpoſitio, argum. c.i.de ſucceſs.feud.in illis verbis, Nulla ordi- natione defuncti in feudo manente vel va- lente: cui conuenit text. in l. eum, qui. ff.de interdic.& relega.vbi quæ a ciuitate, à gene- re, uel à natura nobis debentur, debent in- columia& ſalua nobis remanere.
Non obſtat deciſio Alexand. in d. l.1. ff. de dote præleg. quia eſt corruptus: debet enim
——ʒ—ʒ——.
.. 1* legi negatiuè per d.l. cum maritus. quam al-
legat:& ita emendatum reperi in Bartolo Domini mei præſidis Balbi.
Non obſtant conſilia Ange.& Caſtren. ſupraallegata, quia loquuntur in verbo, Sue cedant.non obſtat conſ.Dec.386. loquen tis in verbo, Pertineat: quia cum ſit verbũ com- mune, declaratur ex rubrica, quæ in caſu ſuo loquebatur tantum de lucro dotis, quod de- ferebatur marito, ſed in caſu noſtro rubri. ex- preſse loquitur de ſucceſ. mulierum deceden tiũ abſq; liberis,& ſic indefinitè,& in nigro determinat dotem datã cedere lucro mariti pro dimidia, aliam verò dimidiam habeant proximiores. Minus obſtant verba rubricæ noſtræ, quia cum nigrũ generalius loquatur & clare, non reſtringitur per rubrũ, vt Alex. concludit poſt Bart.in l.1.col.. ff. ſi cert. pet. & plene in conſ. 13. nu. 8. vol. z. Ad alia con- traria, videlicet, quòd ex hac opinionetolla- tur mulieri libera diſponendi facultas de re- bus ſuis, reſpondet Cagnol. loco ſuprà cita⸗ to, videlicet poſſe eam teſtari de alijs bonis, arg. no. per Iaſ. in l. ſtipulo hoc modo conce⸗ pta. col.. verſ. ſecundò ad idem. ff.de verbo. oblig. tu illum videto:& poſt hæc ſcripta vi- di D. Rol.2 Valle in ſuo tractat. de lucr. dot. quęſt. 82. cõcludentem, hanc eſſe cõmunem opin. X Albam conſ./0. nu. I.& ſeq.
Hinc quæſtio alia orta eſt, an prædictum ſtatutum t locũ habeat in caſu noſtro, in quo dos dicitur confeſſata tantum,& tamen ſta- tutum expreſè loquitur in dote data: Et vi- dererur prima facie poſſe dici, ſtatutum hoc locum in dote confeſſara non habere, cum hæcregulariter ſit diuerſa ab illa: ergo ex do- te data non poteſt ad dotem confeſſatam in- ferri,l. Papinianus exuli. de minor.& pręci- puè in ſtatutis, in quibus debet fieri ſtricta interpretatio, l.i verò. 5. de viro. ff.ſolu. matr. &l. quicquid aſtringendeę. ff. de uerb. oblig. Bart. in l.omnes populi. in fi.in 4.& 6. quętt. princ. ff. de iuſt.& iur. præſeriim quando iuri communt refragantur, t quo caſu qualitas à ſtatuto requiſita probari debet,& ſic quòd dos fuerit data, Dec. conſ. 222. numer. I.& 2. hancq; opin. Barc. amplectitur inl.iubemus. 2.9. ſanè. nu. 7. C. de ſacroſ. eccleſ.& ibi Caſtr. concludentes, quòd ſtatutum loquens de dote data locum non habeat in dore promii⸗ ſa, ſiue præſumpta:& huic opin. cõueniunt alia argumenta, de quibus in deciſ. ſeq. quæ breuitatis grat a non repeto.
Contrarium tamen ia caſt iſto dicendum videtur ex Bart. in conſ.132. incipien. Statu- to ciuitatis Eugubij, vbi ſtatutum loque- patur in caſu dotis datæ, ſiue receptæ,& ta-
men
Ii. garte Nlon mttt eifem Wimdm lun 8 1 ch- 3 n adepdhe uckabe dm Räcghatt dacdken escont mgpmamnrreeio ombicrm älc qu⸗ rwhyrininllgtur. genan clſbt denatus dlKdnb RCnexana un ncmcmut ad Amdhepnuänunnon renlorxors
NAMIAIV
AyNrunmaäuateige comn tnneaueana 1 deiunangutfikun othmaräir ache unſtgt hat tennt datmetze uatteimm! füan. dam ani ,; Kan nanin n an.. dn. 1
6 d
e, nus plor Neda pe Kaabdne lntnäa adeiiun hh at

maritus. quam d luepe in Bartolo
Ange.& Caltren, untur in verbo,du ec. 386. loquenté cum ſit verbũ com, ica, quæ in caſu ſuo cro dotis, quod dde au noſtro rubri ex mulſerum deceden lefinite,& in nigto cedere lucro maxiti dimidiam habeamt tant verba rubrica generalius loquatu per rbrũ, vt Alex kcol.ff. ſi cert. pet .Volz. Ad alia con- hac opinionetolla- nendifacultas de re- Jol. loco ſupra cita⸗ ſtari de alijs bonis, hocmodo conce⸗ lidem. ff. de verho- poſt hæc ſcripta vi- ractar. de lucr. dot. nanc eſſe comunem nu. r& ſeq. eſt, an prædictum Icaſu noſtro, in quo ntum,& tamenſta- rin dote data:Etvi- e dici, ſtatutum hoc a non hubere, cum aab illa:ergo ex do⸗ temconfeſſatam in⸗ de minor.& pręci- s debet fieri ſtricta je viro.ff.old. mati- vdeuerb. obiig laein 4. X6. que eſertim quando duſt uo calu qualitasi rrdebet, aſi qu n(. 2. numer-l.2
DECISIOXNI. 29
men etiam locum ſibi ſtatutum vendicat in dote per maritum confeſſata, rationibus per eum allegatis,& potiſsimùm ea ratione,
10 quia maritus cõfitendo dotes ab extraneo
recepiſſe, videtur contra ſe probare ſolutio- nem,& receptionem dotis, l. vir ab eo.& I. cum dotem. ff. de iure dot. hocq́; maximè locum habet, quando non eſt facta ſub ſpe futuræ numerationis, vel eſt exceptioni non numeratę dotis renunciatum, lapſumq́; eſt tempus opponendæ exceptionis, quia tunc per confeſsionem probatur contra ipſum confitentem naturalis numeratio. ita Bal. notat in l. pecuniæ. C. de ſolutio.& ibi in additionibus, quemrefert,& ſequitur laſ. in§. fuerat. num. 86.87. 88. Inſtitu. de actio. Idipſum etiam videtur tenere Corne. conſ. 254. in fin. vol. I. latẽ Tiraquell. de retract. 6.. verſ. le pris que la choſe. num. 82.& ſeq. & num. 88.& ſequenti.
Non obſtant, quæ in contrarium adduxi- mus, quia per talem confeſsionem probatur dotem fuiſſe datam,& ſic qualitas à ſtatuto requiſita probata intelligitur. Et ita in vtro- que articulo cenſuit Senatus in cauſa fratrũ de Maſculinis de Carrexana contra Carda- num, quem condemnauit ad reſtitutionem dimidiæ partis dotium, non obſtante teſta⸗ mento vxoris.
SVMMARIV M.
Dos primo viro data de iure communi in dubio cenſe- tur repetita ſecundo.
2Diſpoſitio legis reputatur factum hominis.
3 RKatio vbi vnica reddi poteſt, habetur perinde ac ſt eſſet expreſſa:& tunc de ſtricta ſignificatione ad latam
fit extenſio.
4 Statutum de dote lucranda etiam locum habet in dote præ ſumpta.
„ Statutum loquens in dote data, habet locum in dote promiſſa.
6 Dotus d tio ex longa poſſeßione ſecundi viri prædio- rum inſolutum dotis nomine datorum probatur.
„ Fundus datus loco quantitatis debitæ pro dote, dota- lis eſt.
3 Adminiſtratio longa bonorum vxoris cum eius parti- cipatione habetur pro traditione.
„ Statutum diſponens quòd muliere ſine liberis deceden- te vir lucretur tertiam partem dotis datæ, locum
abet in dote promiſſa tantum.
10 Prouifio hominis potentior eſt prouiſione legis, imò eam aliquando ceſſare facit.
1u Statutum loquens de lucranda dote ad hoc, vt ſibi locum
vendicet, oportet quòd ſit verus caſus in ſtatuto cõ- prehenſus,& non præſumptus.
2 Statutum, per quod uus tertij læditur, ſtrictè, præciſè, & proprie eſt intelligendum ac reſtringendum, vt quantominus fieri poteſtlædat ius commune.
33 Exterſio in orrectorijs ex eaden ratione licita non esꝭ,
14 Statuta maximè contra ius commune, prout litera ia-
ceet ſunt intelligenda.
15 Statuta, quòd non tollant interpretationem auctoritate legis prouenientem, quomodo intelligantur.
16 Opinio media,& diſtinguens eſt tenenda, maximè cum per diſtinctionem tollitur Doctorum repugnantia.
17 Maritus qui non ſuſtinet onera matrimonij, non poteſt dotem lucrari, vel partem dotis vigore pacti vel ſta- tutl.
Lucrum, quod defertur ex ſtatuto, non debetur ex cau- ſa oneroſa, ſed conſiderata cauſa proxima,& imme⸗ 6i ita, quæ eſt ipſum matrimonium.
19 Fundus dotalis dicitur, quoties de dote actio competit
vel competitura eſt.
20 Dos reſtituta improprisẽ dos dicitur,& ſecundum com- munem vſum loquendi, non autem proprii nec pri- uilegia dotis retinet.
ei Maritus, ſi non appareat, feciſſe donationem propter nuptias expreße vel tacite vxori, dimidiam dotis ex ſtatuto non lucratur.
22 Mulier tranſiens ad ſecunda vota non petito tutore nec reddita ratione liberis primi matrimonij, non poteʒt dare ſecundo viro vltra tertiam partem bo- norum ſuorum.
DECISIO XXI. Statutum loquens in dote data, an habeat locum in dote promiſſa tantum. Omina Angelad Buron tio ſuſceptis ex primo S matrimonio liberis, nul-
rei otium eiuſdem dominæ An⸗ gelæ ante ſecundas nuptias tradita longo tempore poſſedit, eorumq́; frucius vxore ſciente,& patiente percepit. Ea defuncta ſi⸗ ne liberis ex ſecundo matrimonio dinidiam dotium primo viro conſtitutarum ſibi ad- iudicari petijt vigore ſtatuti Vercellenſis diſponentis, ſecundum virum vxore de- cedente ſine liberis ex eo matrimonio lucra- ri debere dimidiam dotis datæ, quæſitum fuit, an iure petat? Et prima fronte dicen- dum videbatur, locum eſſe ſtatuto, proinde ſecundo viro dimidiam dictarum dotium deberi, cum t iure communi in dubio dos data primo viro cenſeatur data ſecundo, J. dotem, quæ.& l. diuus. ff. de iure dot.& 1. penult.§.vxor. ff.ſolu. matrimon. cum ſimi- libus, ea ratione, vt notat Iureconſultus in d. l.diuus. quia præſumitur mulierem ſecun⸗ do nubentem nolle ad ſecundum virum in- dotatam accedere: hincſit, vt cum par virtus ſit taciti& expreſsi,l.item quia, in prin. ff. de pact.& l. cum quid. ff. ſi cert. petat. t legisq́; diſpoſttio reputetur factum hominis,l.ſi pe- cuniam.§. primo, verſ. plane, ff, de cond, cau..
dat,

4
—
S ENATVS PEDEMONTANI
dat.authen.hoc amplius, ibi, lege non reprę- ſentandum. C. de fideicommiſs. Caſtreni. in caſi ſtatuti de lucranda dote, conſ. 6I. col.z. in part. ſecundum impreſsionem Papien. vt ſtatutum quod in expreſſa dotis conſti⸗ tutione locum habet: ergo itidem in tacita ſiue præſumpta ſibi vendicet.
Secundò, quia ſtatutum iſtud fauorabile cenſetur, tanquam viduarum fauore indu- cum, vt faciliùs maritos inueniant, laſ. in l. ſ donaturus.§. I. in fin. ff. de cond. ca. da. Deci. conſ. 19. nu.5. in fin.& conſ.z53. nu.3. Pariſien. conſ.9l. nu. i5. vol.3. ſ quæ ratio veluti vnica militat etiam in dote præſumpta: ergo pari- ter idem ius locum habere debet, vt in ter⸗ minis ſtatuti lucrãdæ dotis, tenet Ang. conſ. 180. col.⁊.& ad eum caſum extendi debet Iaſ. in rub. ff.ſolu.matrim. nu. 13. poſt gl. Bal.lImo. Caſtren. Alex.& alios per eum relatos, con- cludentes, quòd vbi vnica poteſt reddi ra- tio, habetur tanquam eſſet expreſſa:& tunc fit extenſio de ſtricta ſignſicatione ad latam: ſequitur late Rippa, in I. ſi conſtante. nu. 64. 65. ff.ſolu.matrim.
Tertiõ, pro hac opinione videtur doctri⸗ na Bart. communiter approbata in 7. quæ- ſtione, incipien. Mulier habens amplum pa-⸗ trimonium, in ſolutione contrariorum, in princ. t vbi concludit, in caſu quæſtionis propoſitæ, in qua agebat maritus ad repeti- tionem certæ partis dotis vigore ſtatuti di- ſponentis de dote lucranda, quòd habeat lo- cum in dote præſumpta: quòd etiam expreſ⸗ sè tenuit Bal.in l.cum citra. C. de iure doti.& Paul. de Caſtro inl. ſi mulier diuerterit. nu. 5. ſf ſolu. matrim.& in d. conſ. 6I. in 2. dubio, vbi dicit ſtante ſtatuto, quòd ſi mulier nu- pſerit nulla dote conſtituta, cenſeatur dediſ- ſe in dotem omnia bona ſua, non habet lo⸗ cum, ſi mulier ſecundo nubat, nulla facta do⸗ tis conſtitutione, quia non poteſt dici, nul- lam dotem conſtituiſſe, ex quo legis inter⸗ pretatione præſumitur conſtituiſſe ſecundo viro eam dotem, quam primo conſtituerat. Huic opinioni deſeruit conſilium Bart. 132. quod refert& ſequitur Rui. conſ.223. nu.7.
5 vol. I. t vbi ſtatutum loquens in dote data lo-
cum ſibi vendicat in dote promiſſa, ſequitur Salyc.in l. ſiconſtante. num. 4. C. de dona. an- te nup.Ang.d. conſ. 180, quem etiam ſequi⸗ tur Guid. Pap. quæſt. /65. nu. 3. per reg. l. fi. C. adl. Falcid. vbi dicitur paria eſſe, Promittere & Dare, Calcha. conſ. 31. nu. 7.& 29.& pro hac opinione conſuluit Cuma. conſ. 109. Ab. conſ.47. verſ.venio ad ſecundum. quos re- fert& ſequitur Curt. Iun. conſ. 4. nu. 17. Soci. conſ.So. nu. 27. vol. 4. Pariſ. conſ. 34. num, I.
———B—
vol.3. Rui.conſ.224. num.. vol. 7.& conſ. 151. vol. 5.& conſ. 6I. vol. 3. conſ. B32. vol. 2. Afflict.de nat.ſucceſ.feu.nu.79. Piraq.de re- tract.conuen.in verbo, Finis. nu. 32.& pluri. ſequent.& inl. ſi vnquam. in verbo, Dona-⸗ tione largitus. nu. 7⁷Jhñ. C. de reuoc. dona.& de legi.connub.in verbo, Contreter. in gl. 3. num.‚55.& ſeq. latiſsimê Gabriel Sara. quem poſt hæc vidi in ſuis annotatio. ad ſing. Ma- theſ. 73. concludens hanc eſſe communem opinionem in dote promiſſa.
6 Quartoò, in caſu noſtro probatur t dotis da-
tio ex ſecunda viri longa poſſeſsione præ⸗ diorũ immobilium dotis nomine datorum ipſi Dom. Angelæ a filijs primi matrimonij ſciente& patiente ipſa domina Angela, quæ poſſeſsio facta præſumitur ex præcedentiti- tulo præſumptæ dationis dotis, argu. nota. per gloſ.in l.quædam mulier.ff.de rei vendi. Bart.in l. cum ſolus.in fi.ffide vſuca.& in ter- minis noſtris Rui. d. conſil. 151. nu. 10. vol.5. & hoc fundamentum viſum fuit mihi mul⸗ tùm vrgere: pro quo facit text. inl. quod ſi fuerit factum. ff. de iure doti. vbi t fundus da tus loco quantitatis debitæ pro dote dotalia eſt, Afflict. in titu. ſide feu. fuerit cont. inter do.& agna. 9. ſi vaſallus. l. vlti. nu. 50. quod locum habet etiamſi talis datio inſolutum fiat ſoluto matrim. Alex.conſ.z1. nu 5. vol. 6. Soci.latè in rub.ff. ſolu.matri.col.3.vbi dicit, dotem recuperatam largo modo dici dotem: Paul.de Caſt.& Sayſſ. ibi col..poſt Alexan. conſ.55. col. fin. vol..& conſ. Ior. nu. 2. vol.3. Iaſ. in l.. col. penult. C. Vnde vir& vxor. his accedit quod idem ſcribit laſ.in l. maritus. nu. 12. C. de procura. t quòd longa adminiſtratio bonorũ vxoris, cum eius ſcientia,& patien- tia habetur pro traditione, quibus famulan⸗ tur nota. per Tiraq. de leg. connub. in verbo, Expers. nu.9.& ſeq.
Contrariam verò ſentẽtiam videturtenuil- ſe Bar. in l.iubemus.§. ſanẽ. C. de ſacroſ. eccl. quærens, an ſtatutum t diſponens, ꝙ mulie- re decedente in matrimonio ſine liberis, vir lucretur tertiam partem dotis datæ, locũ ha- beat in dote promiſſa tantũr& cõcludit non habere, ex tex. inò. fi. in auth. de non elig. ſe- cundo nuben.quem ſequitur ibCaſt. ſitamẽ vxori promittenti nulla mora imputari poſ⸗ ſit,& inl. ſi mariti. 9§.I. ff. ſol. mat.& inl. fI. C. ad le. Falc. Aret. in rub. ff. ſol. mat. col.pen. Idem tenet Bal.inl.fi. col.. ver. ego conſului. C. de don. promiſ.hancq́; dicunt cõmunem opin. Alex. in l. ſi donaturus. col. fi.& ibi Iaſ. nu. 14. Cur. in addi. ad Alex. ff.de cond. ob cau. Ma- theſ. ſing. 73. Ang. conſ. 180. in prin.& conſ. 158, quemrefert& ſequitur Soc. inl. 45 diui-
lone.
adzeyalmpuüe tintu tſadi aruklgrüſan epdimrimlegi meteönalmpla, trlian⸗ Kart weoytonen aimlldin4. acden lenebe⸗ Rnun one keucanc bimder prnſerun neinekenumeke&no Wnerakexinr lc Nhrlamgeinnadat. meih Drlcmn a.n argeſadtblinlöfa güienahd wgiin intaoküdemn lwimannmende inn 1 min umri d tn rdu n numalderücdl edläeredtoll

in gl. eGabriel Sar 3 notatio, ad ling. Ma anc eſſe commundn miſſa.
probatur f dotisc ga polſeſsione pra tis nomine datorum is primi matrimoni domina Angela, qur ltur ex præcedentiti- nis dotis, argu. not nulier, ff. de rei vendi f.f de vſuca. inter onſil. I. nu. 1O. vol,- eiſum fuit mihi mus- acit text. inl. quodl doti. vbi t fundusq bitæ pro dote dotali feu. fuerit cont. inter 8.1. VIti. nu. 50., quod alis datio inſolutum X. conſ.z1. nu 5.vol. 6. matri col3.vbidicit, go modo dici dotem: di col. poſt Alexan. (conſ.Iol.nu.2. vo³. Inde vir& vxor his tlalin maritus. nul longa adminiſtratio ſcientia,& patien⸗- de, quibus kamulan⸗ gconnub in verbo,
tiam videturtenuil ne.C. de ſacroſ. ecc. diſponens, q mulee onio ſine liberis, vI adotis datæ, locũ he antũ?d cõcludit nol auth. de non elig
dECISIO xXXI. 30
ſGone. col.⁊· ff. ſolu. matri.laſ.in rub.ff.eod.tit. nu. 24.& Rui.ibi. nu.ꝰ8.& 10ꝛ.& in con. ⁷, nu.5.& 6. dicens, Bart. in d, conſ.32. commu- niter reprobari,& conſ. 225. nu. i.& 2. vol. i. ac conſ. 56. nu.z. vol. 5. latèẽ Tiraquel. de re- tractu conuent. à nu. 41. vſque ad num. 60. Cagno.in la. nu. 20. C. de pact. inter empt.& vend.licet ipſe in caſu ſuo teneat cõtrarium: quia probatur dos recepta. Si ergo ſtatutum loquens in dote data locum non obtinet in dote promiſſa, multò minus locum obtinere
10 deberet in dote præſumpta: t quia prouiſio
hominis eſt potentior prouiſione legis, imò aliquando eam ceſſare facit, præcipue vbi le-
is prouiſio erat de iure ſpeciali, vt nota. in J. fin.& ibi gl. in verbo, Contenta. C. de pac. conuentis. Sed in caſu noſtro ſtatutum lo- quitur de dote data: ergo locum habere non Paie in dote præſumptiuè conſtituta. qui-
us adſtipulatur, quod ſcribit Alex. in l.licet
Imperator.ff. de leg. I. vbi ſtatutum loquens de probatione euidenti, legitima, ſiue vera, non verificatur in præſumpta, ſequitur Dec. conſ.i8. num. 4.
Secundò, hanc opinionem iuuare vide⸗ tur doctrina Bal. in l. I. in 4. oppoliti. C. de
I cond. ob cau. t vbi expreſsè dicit, ad hoc vt
ſtatutum loquens de lucranda dote locum ſibi vendicet, oportere verum caſum in ſta- tuto cõprehenſum eſſe,& non præſumptũ, & Bal. refert& ſequitur laſ.conſ.50. in fine. vol.t.loan.Campe.in tractat. de dote, in vlt. part.quæſt.. Pariſ. conſ. 6. nu. 27. vol. 4. Fa- ciunt quæ ſcribit Bal. in. falſus turor.§.1. ff. quòd fal.tut. autho.& Ang.in auth. de nupt. §. aſcriptitio. ꝙ ſtatutũ de matrimonio intel- ligitur de vero, non autem de putatiuo. Tertiò, huic ſententiæ deſeruire videtur, quia huiuſmodi ſtatutum eſt contra ius com- mune,& exorbitans tribus rationibus: pri- ma, quia contra l. hac edictali. C. de ſecund. nup. ſecunda. quia ex eo tollitur mulieri l⸗ bera facultas diſponendi de rebus ſuis. con- tral.in re mandata. C.manda.& 9. diſponar. in auth.de nup. hanc tamen non firmo pro- pter ea, quę ſcribit Alex. conſ. o¹. nu. ¹5.& 16. vol.3. tertia ratio, quia priuantur ſueceden- tes ab inteſtato ipſi mulieri, l. 1. C. vnde vir & vxor. Alex. conſ. 122. num. ↄ. vol. 7. Curt. conſ.79.col.6. Pariſ.d.conſ.ʒ4. num.4. vol.z.
rꝛ r quo caſu ſtricte, pręcisè,& propriè eſt in-
telligendum acreſtringendum, vt quantum fieri poteſt minus lædat ius commune, Ang. conſ.iᷣS. num.2. Et hæc ſuſtinentur ex his, quæ decidit Roman. conſ. 199. col. 2. verſ. nunc conſiderata conſtitutione. quem refert & ſequitur Grat, reſi ponſo 46. nu, 6.& 7. lib.
conſulgiſſe.& Brun., de ſtatuto fœm.
I. cõcludentes, ſat eſſe, ſi ſtatutum, quod duo operari contra ius commune poͤteſt, in alte- ro ſortiatur effectum, vt minus lædat ius cõ- mune: pro quibus eſt text. in l. quod verò contra.& l.ſeq ff.de legi. vbi recepta contra rationem iuris non ſunt producenda ad cõ-
iz ſequentiam,& concordat reg. t quòd in cor-
rectorijs ex eadem ratione non eſt licita ex⸗ tenſio, I. præcipimus. C. de appella. j. ſiverò. 6. de viro. ff. ſolu. matrim. late Rippa in d. l. ſi conſtante. nu. 57.& 58, fl. ſolu. matrimo. poſt Alexan. in l. Gallus. õ.& quid ſi tantun. ff. de liber.& poſthu. Abb. conf.55. col. penult.ol. 2.& hæc robur aſſumunt ex communi con- cluſione, de qua per Bartol.& alios in 1.3.5. hæc verba. ff. de nego. geſt. quod ſtaturum loquens in caſu vero non habet locum in caſu Ferſmpeelen ficto: Dec.in c. at ſi Cle⸗ rici.colum. 6. de iudic. Barto. in l.1. ff.
te. pulchrè Klex. in 1. 1.§. I. 8 dehe Falc. Salyc, in l. ſiue poſsidetis. num, 12. C. de probat.
Quartò, hanc opinionem, quòdnon ha⸗ beat locum in dote præſumpta, tenuerunt Alexan. conſ.1z2. num. 8.& 9. vol. 7. Curt. Sen.d. conſ.79.incipien. Domina Franciſca. in tribus vltimis colum. laſ. conſ. 50. vol. 84 & in õ. fuerat. nume. 127. Inſtitu. de actio. in authen. præterea. num. 25. C. vnde vir& vxor. vbi dubitatiuè loquitur, quem refert & ſequitur Baptiſta de Caſtil. in additio. ad Matheſ. ſingula. 74. Cornel. conſ. 254. 801. 3.& fina. volu. I. vbiallegat Salyc, ita etiam den.a ſucceſſ.in 6. articulo. quæſt. 27. 5 6. verſicu.& pro hac ſententia.& in eodem articu. quæſt. 7. colum. 3. verſicu. nam ſecùs. Rui. conſ. 223. nu.5.& ſeq. vol. primo. con⸗ cludens, ſtatutum contra ius commune non habere locum in caſu ficto, ſeu præſumpto.
Quintò, quia ſecundum communem opi⸗
14 nionem, t ſtatuta maximè contra ius com-
mune ſunt intelligenda prout litera iacet Brun. loco proxime allegato, colum. 2. in ff poſt Dyn. in l.. ff. derbo. ſignific.& Signo- rol. in repetit. l. Qæſar. ff. de public. Idem Brun, de ſtatu. fœm. exclud. in 9. artic. quæſt., prima. colum. I.& 3. quo caſu non habet lo⸗ cum in dote præſumpta, vt concludit laſ. d conſ.50.& facit text. in L..§. ſed ſi ſciente.& ibi gloſ.& Bald. ff. de exerci. vbi dicit in. d bijs eſſe ſeruiendum verbis legis, vel Hatuti Pariſ.conſ. 159. num.iy.vol. 4. Dec. conſ. 37. num. 5. Roma. conſ. 44. in fin. late Tiraqin 1 ſivnquam.in verbo, Libertis. nu. 4.C. de re⸗ uoc. dona. Felin. remiſsiue in c, æx parte, el primo. nu.y. de Reſcript.—
U⸗

SENATVS PEDEMONTANI
Nec obſtat doctr. Bart, in d.l. omnes po- uli.colum. penult. verſic. vltimò quæritur. deiuſt.& iur. laſ. inl. quamuis. nu.. ff. de in ius vocan. Hypp.in l. ſed ſciendum. nu. i5. 15 ff. ad leg. Pomp. de parricid. quòd huiuſ- modi ſtatuta non tollunt interpretationem rouenientem auctoritate legis, quia debet intelligi de interpretatione literali& natu- rali, non de extrinſeca: ita intelligit Barto. Paul. de Caſt. in l.i. col. fina. numer. 18.& ibi Alex. colum.z. verſic. itemi nducitur.ff. ſi cer- tum petat. Tiraq.loco proximè citato, Alex. con( So. num. 9. vol. primo. late Cep.in rub. ff.de verborum ſignific. nu. 139. Aretin.conſ. 144. Item debet intelligi, quando ius com⸗ mune procedit ſecundum veritatem non ſe cundum fictionem: Dec.in d. c. at ſi Clerici. col. 6. circa fin. poſt Abb. in c. inſinuatum. de ſimonia.
Quid concludendum: dicebam ego has opin.fœdere diſtinctionis conciliandas eſſe, videlicet, primam opin. locum habere, quan- do ſtatutũ ſimpliciter loqueretur de lucran⸗ da dote,& non vteretur his verbis, dotem datam, vel aliam qualitatem non adijceret, & ita loquuntur Bart. Bal.& alij ſuprà alle⸗ gati, ac Ang. conſ. 76.
Secundam veròopinionem locum habe- re, quando in ſtatuto eſſet expreſſum de do- te data, vel addita eſſet aliqua alia qualitas, ita diſtinguit laſ. in rub.ff. ſolu. matrim. num. 23.& 24. poſt Ang. Paul. de Caſt.& Alexan. in d. l.ſi donaturus. ff. de cond. ob cauſ. Brut- de conſtitu.decre.& conſuetu.in verbo, Lu⸗ crum.col.5.in fI.& Rui.d. conſ.223. numer. 6. volum.i. Socin.in d. l.de diuiſione. colum. ⁊. ff ſolu.matrim. Campe. in vltima part. quæ- 16 ſtio. 14. t& hæc opinio veluti media,& di- ſtinguens eſt tenenda, ſecundum gloſ. fin. in fi. in c. ſcientes.de cenſib. quòd maximẽè pro- cedit, quando per diſtinctionẽ tollitur Do⸗ ctorum repugnantia, argum. nota. per Bart. inl. fin.§. idem quæſijt. nu. 4. ff. de cond. inde. & facit gl.in l. qua ratione. õ. nihil autem in- tereſt. in verbo, Libera. ff( de acquir. rer. dom. Pariſ.conſ. lo. nu. 33. vol.3. Lanfran. in repet. Clem. ſæpe. col. 12. de verbo. ſignificat. Dec. expreſsẽ conſ.iꝰ5. colum. ⁊. in fin. poſt Alex. conſ.4l.col. 4. vol.z.
Nec obſtat doctr. Paul.de Caſt.in l. ſi mu- lier diuerterit. ff. ſolu. matrim. quia tale ſtatu- tum, de quo ibi eſt conforme iuri communi, ideo nimirum ſi extenditur adcaſum fictum ſeu præſumptum: ita reſpondet Rui. d. conſ- 223. num. 6.& 7.& conſ.224. num.. ac conſ. 225. volum. primo.& ad hoc facit regula, I. nam vt ait. ff. de legib.& in apoſtillis, ad
Abb. in capit. cæterúm, in litera C. de iu- dicijs. Non obſtat, quòd vnica ſit ratio ſtatuti,
...„1Y. videlicet, vt mulieres faciliùs inueniant ma-
ritos, quia in contrarium eſt magis commu- nis opinio, videlicet, quòd ſint duæ ratio- nes, altera proximè dicta, altera verò pro- pter onera matrimonij fauore maritorum: glo. penult. in d.J. ſi donaturus, quam ad hoc notat Rui.d.conſ.isi. num. 8. volum. 5. Alex. conſ.z2. num. Io. vol. 7. Angel. d. conſ. 180. colum. 2. Aret. in§. fuerat. col. 21. in princip. Inſtitut, de actio. Io. Campe. de dote, in vlti- ma parte, quæſtio. 13. colum. 2.& fin, Iaſ. conſ. 135, col. penult.& fina. vol. primo, Dec. conſ. 67. col. Penult.& fin.& conſ. 402. numer. 7. Tiraq.inl. ſi vnquam. in verbo, Donatione largitus. num. 216.& pluribus ſeq. Etex hae
7 ratione inferunt Doct. prædicti, t quòd ma-
ritus, qui non ſuſtinet onera matrimonij, non poteſt lucrari dotem, partemũte dotis, vigore pacti, vel ſtatuti, Salyc. in l. cum te. nu. 5. C. de dona. ante nup. Aret. inl. ſi ab ho- ſtibus.§. ſi vir. colum. 2. verſic. ſecundo. per iſtam gloſ.ff. ſolut. matrimo.laſ.in l.non tan- tum. C. de legat: Rube. conſil. 19. Jaſ. in au⸗ then. præterea. num. ꝛ1. C. vnde vir& vxor. & alijrelati per Tiraq. in loco proxmè alle- gato. num. 231.& 235. licet Caſtr. in d.l. ſi do- naturus.§. num. 4. in fin. dicat iſtam cauſam onerum eſſe impulſiuam, non autem fina- lem, ſed priori opinioni accedit Dec: in au- then. præterea. num. 18. C. vnde vir& vxor.
18 †dicens lucrum dotis, quod defertur ex ſta-
tuto, deberi ex cauſa oneroſa, cum quo con- ueniunt laſ. Inſtitut. de actio.§. item ſi quis in fraudem. nu. 30.& ſeq.& plures allegati per Tiraque. in repe. l. ſi vnquam. in veo, Donatione largitus. nu. 22.& pluribus ſeq. quibus addo præfatum Gabr. Sara. in anno- ta. ad ſing. Matheſi. 73. quorũ opinio com- probatur exl. fin. 9. ſi quis à ſocero.vbi Bo- log. in annota. fl. quæ in fraud. cred.& hæc crebrior eſt ſententia, licet in hoc vltimo te- nuerint contrarium, Dec.& alij cumulati à
„„ Tiraq. loco proximeè citato. num. 232·& qua-
tuor ſequent.
Non obſtat reg.i.fin. O. ad leg. Falcid. quia reſpondeo, regulam illam procedere, data paritate rationis: ita notant Doctores poſt gl. ibi, eſtq́ brocardica ex adductis per Ti⸗ raq. de retract. infin. Operis. Rum. 41. I 56.
Non obſtar longa poſſeſsio mariti,& per- ceptio fructiuum, quia reſpondeo, vt pes Bart. in prædicta quæſtio. verſic. circa ter- tium, vſqʒ in finem: quem refert& ſequitur Roma, conſll. 314. Areti. in 9. fuerat. colum.
mihi
43 „ 1
ragoslalbc
daaretaöczcl. ſrrchkntaccuchper en ddnend.) aumaqudsüns en dvum ſlornnon 0 nädgſemdm harumpopte nect tti ettn ddafl.R um omicommune“ punnecäen milg, v Klpnlepem dinäton dicen onvbnt der punalgopolio prob d ſc
dnamonpconmac.
.
8” p Lnv ſ eietnxorgaledtt mluncwedoromdadit
dir do dato luet nttgecklemie
ſel 4,
vnrzanuma.goſee Engramcun iide u n 3 6 9 A AdemeſelennoD M G in.— n ddebullmodh
Walanen rent 1 Opter nune- wad d düptt
N r umnankerſſe

n, in litera C. dein
— emant m. melt magis commu⸗ quòd ſint duæ nao, cta, altera verd pro⸗ fauore maritorun laturus, quam ad hoc 1m S.volum;. Alex .Angel. d. conſ. ddo, rat. col.⁊l. in princi mpe. de dote, in yli- lum.2.& fin. lalconl Ol. primo, Deco conl- conſ.4oz. numer, in verbo, Donaxione luribus ſeq. Etexki prædicti, f quòdma et onera matrimoui em, partemüe doti ti, Salyc. in l. cum te up. Aret. in lſi abho .verſic. ſecundo. pe rimo. laſ. in l. nontan- conſil. 19. Iaſ. in au⸗ „C. vnde vir& vxot. in loco proxmè all- ſcet Caſtr. in d.l. ſi do- n. dicat iſtam cauſam m, non autem fina⸗ i accedit Dec, in au- O. vnde vir& vxon. quod defertur exſta- eroſa, cum quo con- actio.. item ſiquis .& plures Aler ſvnquam.in verbo, .22.& pluribusſeq Gabr. Sara. in anno- uorũ opinio com⸗ nis à ſocero.vbi Bo⸗ & hæc
DECISIOXXI. 31
mihi 1. verſic. vnum aliud debes notare. In- ſtitu. de actio. Io. Campe. de dote, in prima par. quæſtio.39. Alex. d. conſi. 144. numer. z2. volum. 5.& d. conſi. 122. numer. S. volum.. Bald. Nouel. de dote, in ſexta parte. 14. pri- uilegio, quorum reſponſio ſatis accommo- ari poteſt caſui noftro, in quo dos data pri- mo viro fuit reſtituta vxori in tot prædijs traditis ab hæredibus,& filijs primi viri, an- tequam tranſiret ad ſecunda vota: ex qua traditione acquiſiuit dominium dictorum bonorum, quæ effecta fuerũt patrimonium ipſius mulieris, argumen. l. fina. C. commu. vtriuſ.iudi.& l. fundus dotalis.ff. de fundo
Iꝰ dota.t vbi fundus dotalis dicitur, quoties de
20
21
dote actio competit, vel cõpetitura eſt. Sed de dote actio non competit dote recupera- ta: ergo res dotalis dici non poteſt, quæ pro ſolutione dotis data eſt.
Non obſtant adducta per Paul. de Caſt. Alexan. Soci.& Sayſ. in d. rubr. ff. ſolu. ma⸗ trimo. quia ipſi omnes fatentur, t dotem re- ſtitutam, ſoluto matrimonio, dotem impro- prie dici,& ſecundum cõem vſum loquen- di, non autem propriè, nec rerinere priuile- gia dotis, vt dicit ibi Sayſ.& in ſtatutis ma- aimè contra ius commune verba ſtrictè& Proprie debent intelligi, vr ſupra diximus, & ſupraſcriptam diſtinctionem veluti cre- briorem, comprobauit Senatus. Verùm quia in caſu propoſito probauit maritus ſe à die matrimonij contracti, ſciente& patien- te Angela vxore, poſſedifſe bona, vxori pro reſtitutione dotium tradita, quibus attentis, dicitur probata datio, ſiue traditio dotis, vt in ſimili facti ſpecie ſentit Sõci. Iun. conſi.8. nume 38. volum. z. poſt Bal. laſ.& Iaco. de S. Georg. per eum citatos: ideo cenſuit Sena- tus locum eſſe ſtatuto. Dictum t tamen fuit, locum non eſſe huiuſmodi lucro, ſi maritus donationem propter nuptias expreſſè, vel tacitè ipſi vxori non feciſſet: Ab. in d. conſi. 46. pro qua opinione adducebam tex. in d. 9. fina. in authen. de non elig. ſecun. nuben. & ibi Barto. vbi mulier, quæ non dedit do⸗ tem promiſſam, non poteit lucrari dimidiam partem donationis propter nuptias factæ à marito, etiam quòd fecerint pactum de lu⸗ cranda parte dotis& donationis, propter nuptias:quod etiam ſentit lſer.in titu. de na⸗ tura ſucceſs.feud.colum. 6. verſi. item infeu⸗ datus dicitur. Iaſ.poſt Ange.in 9. fuerat. nu. 126. Inſtitu. de actio. quem refert& ſequitur Neuiz.in ſua ſylua nup. in verbo, Diuiti nõ eſt nubendum. verſi. caueant ſecundò mari- ti. nu. 74. cum alijs allegatis per Nol. à Valle, conſillo. numer. 1.& 2. Sic ergo maritus, qui
nullam fecit donationem propter nuptias, nec expreſſè, nec tacite„non debet locrari partem dotis etiam promiſſæ, vel datæ, alio- quin eſſet inæ qualitas inter ipſos coniuges, contra dictum§. fina. ibi, æqualitatis enim& iuſtitiæ ſumus amatores. Socin. in d. J. ſi de diuiſione. colum. z2. num. 6. ff. ſolu. matrimo.
22 velf mulier tranſiuerit ad ſecunda vota,
non petito tutore, nec reddita ratione libe- ris primi matrimonij:tunc enim non potuit dare ſecundo viro vltra tertiam partem bo- norum ſuorum. ita limitat Stepha. Bertran. in. hac ædictali. nume. 18.& lo. de Garron. in rub. C. de ſecun. nup. nu. 83.
Hinc ſuborta eſt alia quæſtio, præſuppoſi to, quòd huiuſmodi ſtarurum locum habeat in dote præſumpta, quæritur, quanta præſu- menda ſit talis dos, ad effectum, vt mari- tus lucretur dimidiame?& videretur dicen- dum, præſumi, totam dotem fuiſſe ſecundo marito conſtitutam, d. l. dotem quæ, cum ſi- milibus. ff. de iur. dot. Ruin. d. conſi. 151. in prin. volum. 5. magis tamen communis opi⸗ nio videtur in contrarium, ſecundum Bar. in d. quæſt. 7. numer. 15. verſicu. aut ex primo matrimonio. vbi expreſſe dicit, diſtinguen- do pro ſolutione contrariorum: quod quan do ex primo matrimonio extant liberi, tun dos in ſequens matrimonium repetita no videtur ſimpliciter, ſed ita demum, vt vir non lucretur vltrà, quaàm haberet vnus ex fi- lijs primi matrimonij, vt C. de ſecund. nup. 1. hac edictali.& Bar. ſequitur lo. Campe. quxæſt.9. in prima par. Alex. d. conſ. 144. Hu. 3. vol. 5.& d. conſi. 112. nu. ↄ. vol. 7. Arer. in d. S. fuerat. colum. 16. Inſtit. de act. quos retert & ſequitur lo. de Garro.in rub. de ſecun. nup. poſt Bal.in conſi. per eum allegato: eandem opinionem tenet Curt. Senio. conſi.79. col. 3. Socin. conſil. 35. colum. t. nu. 4. vol. 4.
Nec obſtat, quod mulier nubens,&
dans dotem videatur ſe conformare cum diſpoſitione ſtatuti, vt in pluribus locis con- cludit Bertra. in dicta l. hac edictali. num. 20. & 21. cui conferunt quæ ſcribit Dec. conli. 195. numer. I. quia illud locum habet, quan- do vere mulier dat dotem, ſed Barto. in di⸗ cta quæſt.& alij ſupraà allegati loquunturin dote præſumpta,& in terminis ſtatuti de lucranda dote concludunt, quòd in talt ca- ſu dos data primo viro non cenſeatur ſim- pliciter repetita ſecundo, quoad effectum
lucri reſultantis ex forma ſtatuti, in
quam ſententiam deſcendit Se- natus, in articulo pr o- poſito,
F SVM-

————y,———ö—————j ͤoͤͤͤͤaö1ö1n
ʃ—
8 ENATVS PEPDEMONTAN
SVMMARIV M.
comitatus Regno adiectus principaliter non acceſſoris᷑,
non ligatur decretis ipſius regni.
Statuta cum videntur iuri communi contraria, non de- bent extendi de vna perſona ad aliam.
3 Stylus reſpiciens litis deciſionem, blene probari debet.
4Stylum derogatorium iuri communi tudices inducere
non poſſunt,& nu. u.
Probationum facultas non eſt anguſtanda.
6 Stylas iudiciorum obſeruari debet,& ſententia contra
ſtylum lata eſt nulla.
„ Stylus longæuus cauſarum poteſt pro iure allegari, fiue tendat ad litem ordinandam, ſiue decidendam.
8 Litium abbreuiandarum ratio publicam reſpicit vtili- tatem.
„ Statutum loquens in poteſtate locum habet in capita- neo ſi capitaneus eandem habeat iuriſdictionem cir- ca idem.
10 Extenſio in decretis diſtinguentibus, ſeu limitantibus ius commune, licite fieri poteſt.
22 Conſuetudo fori poteſt in cauſarum cognitione abbre- uiare dtlationes& eſt/ eruanda
13 Dilationes ſunt arbitrariæ,& hoſſunt reſtringi præci- pue quando conceduntur à lege ſine præſinitione certi termiini.
14. Statutum, quod permittit dici de nullitate, ſed vult, quòd dicatur intra decem dies, tunc non potest dici de nul- litate poͤſt, etiamſi nullitas ſit euidens,& ſtatutum poteſt tollere appellationem præfigendo certum tempus ad appellandum.
Stylus potet tollere ſolemnitatem citationis, ita quod dictum teſtis examinati parte non citata valeat.
16 Stylus curiæ Romanæ poteſt in alijs cauſis alleguri, in
uibus non extet huiuſmodi ſtylus, ſi fuerit à Ponti- ke per modum declarationis, ſeu conſtitutionuis con firmatus.
ludex poteſt ſupplere in his, quæ conſuetudine verſan- tur in foro.
18 ludex pote ſtex officio de inhabilitate teſtiũ ſe informa- re, quando inhabilitas cauſaretur odio ipſorum te⸗ ſtium, puta ſi eſſent infames, hæretici,vel ludæi.
19 Lex habens plures intellectus, non meretur ad deciſio-
nem cau ſarum allegari.
1
NI
1
N₰
2
DECISIO XXILII.
Capitula vnius partis, an admittenda ſint
poſt terminum alteri parti ſtatutum ad publi-
candos teſtes,& an decreta Ducalia ligent cau- ſas Comitatus Aſtenſis,& plura de ſtylo,& communi obferuantia.
d Voniam ex actis cauſæ vertentis inter dominos Ludouicum Scarãpum Comitem Canellarum Patruum,& Franci⸗ 9 ſcam Mariam eius ne- ptem ex fratre, præte- dicto Comitatu, in por- tione quondam Comitis Ludouici Bonifa- cij fratris vtrinque coniuncti dictæ dominæ Franciſcæ Mariæ, nonnulli oriuntur articu-
li, ſuper quibus interloqut requiritur,& alij, in quibus diffinitiuè pronunciari petitur, cum interloquutoria debeat præcedere diffi⸗ nitiuam.
Primò quærendum eſt, an capitula do- mini Ludouici concernentia materiam cõ⸗ trariam reſpectu poſſeſſorij dominæ Fran- ciſcæ Mariæ agentis interdicto reintegran- dæ,& quatenus opus ſit adipiſcendæ, ſint admittenda? Et inſpecta diſpoſitione iuris communis res eſſet ſine dubio, cum non ſint didiſcita dicta teſtium D. Franciſcæ Ma- riæ. 9. quia verò. verſicu. illud tamen, in auth. de teſtib.c. fraternitatis.& ibi communiter Doctores.de teſtib.ſed difficultatem inge- runt in caſu noſtro decreta, tam Ducalia, quam Comitatus Aſtenſis d ſponentia, par⸗ tem, contra quam ab aduerſario producun- tur teſtes publicandi, teneri deducere mate⸗ riam contrariam in termino publicationis partis, alias intelligatur præcluſa via traden- di dictam materiam contrariam. Item ſtylus dominorum ludicum vltimarum appella- tionum, qui decreta ipſa ſemper obſeruarũt. Et prima facie videbatur dici poſſe, non ob- ſtare dicta decreta. Nam quoad decretum Ducale, dicitur illud non ligare cauſas Co- mitatus Aſten. Ex his, quæ notat Barto. in J. ſi conuenerit.§. ſi nuda. ff. de pignor. actio. Ange. conſi. 247. Roma. conſi. 218. Panor. in c. quia monaſterium.colu.z.verſic.& facit iſte tex. de religio. domi. Fel. in c. 3. num. 8. de conſtitu. Rippa lib. I. reſponſorum. c. 21.
1 Brun. conſi.54. nu. 6. † concludentes Comi-
tatum adiectum Regno non acceſſoriè, ſed principaliter, nõ ligari decretis Regni: quod maximẽè procedit in caſu noſtro, cum huiuſ- modi decretum reſpiciat probationes, quæ tendunt ad litis deciſionem, quo caſu non debet attendi dictum decretum, ſed proba- tiones debent fieri ſecundum ius commune, quod coram iudicibus obſeruatur: ita vide- tur concludere Pariſ.conſi. 83. num. II. vol.r. poſt Bar. Bal.& alios per eum allegatos. Idẽ dicitur de decreto Aſtenſi, cum illud non re- ſpiciat tribunal præfatorum dominorum iu⸗ dicum, ſed tantum Vicarij gubernij,& Præ⸗ toris, vt ex eius titulo legitur, t& cum vi- deantur contraria iuri communi, extendi non debent de vna perſona ad aliam, l. quod verò contrãa. ff. de legi. l. ſi verò.§. de viro. ff. ſoluto matrimo.faciunt nota.per Barto. in J. omnes populi, in materia interpretationis extenſiuę. ff. de iuſti.& iure. Socin. conſi. 39. colum. 2. numer. 6. volum. 4. Secundò, quia decretũ loquitur indiſtinctè de termino pu- blicationis:&ſic reſpeciu vtriuſq; partis. Sed
in caſu
1—— 2———— ——..——
30
U ro nofn Ar 7 jdeo untem.. eil häcet’ne 2 1 gaalerhe Icedelh’
7 Alld9
lamenſenimn cäwlcnin laa boen jgäbukenoelp niternawc ſnne matmäen debet cakttun nlpern tuns awottrwcnbsalu mngrrin barrin nganlnuumenoan Stw natü ada gotomanätgi.5 nitenr en ntemi,inc gen dbba ammt: P tane eke al gobandu towtzcanpot, heretäch enllen mthäneaceanf qu daiumnekanggkandh kirt nhengadl Gnunln pahbin dernlälin, quüteten raci
umam ühan
Kun.
) ſulcenmm glen. mammitlllnd

„cum non Im D Pranciſcæ Ma eillud tamen, in aut 8.& ibi communite difficultatem inge creta, tam Duclia nſis d ſponentia, den duerſario producun eneri deducere mate rmino publicationi præcluſa via traden atrariam. ltemſtylus vltimarum appella, ſemper obleruarũ: rdici poſſe, nonoh- m quoad decretum lon ligare cauſas o- quæ notat Barto.in .ff. de pignor. actio. a. conſi. 21. Panon. olu.⁊. verſic.& facit Pd incammd. .reſponſorum. cal oncludentes Como- non acceſſori,ud ecretis Regnii:quod noſtro, cum huicl- probationes, quæ em, quo caſu non retum, ſed proba- um ius commune, ſeruatur: ita vide- f83. num. V.voll- eum allegatos. ſ cumillud nonu- um dominorum 1uU⸗ rijgubernij& Pra gitur, t d eum 6 extendi
4
DECISIOXXII.
in caſu noſtro non ſunt publicati, niſi quo- ad capitulantem:& ideo cum non conue- niant verba decreti, nec eius diſpoſitio con- ueniri debet, vulgata l. 4.9. toties. ff. de dam. infec.cum ſimili.
3 Nec etiam obſtare videtur t ſtylus do- minorum iudicum, cum de eo legitimè non conſtet, vt requirebatur, Alex. conſi.j. num. 15. volum. 6. tum quia, vt prædictum eſt, re- ſpiciat litis deciſionem, quo caſu plenè de- bet probari, Bar. in repet.l.de quibus. nume. 22. ff. de legi. quem refert& ſequitur Socin. conſi.z6. numer.II. volum. 4. Dec. conſi. 402.
4 num. ꝛ. Item t quia non potuerunt inducere
ſtylum derogatorium iuris communis, vt expreſſẽ ſentit Alex. conſi. 36. colum. fi. nu. 10. vol.². poſt Pet. Cyn.& Ant. But. per eum allegatos, quem ſequitur Dec. conſi. i. num. eo.& conſi. 67. in fi.late Boer. conſi. 8. nu. 18. & 19.& dicit Fel. in c. ex parte. eli. colum. 7. nu. 18. de Reſcrip. quod non eſt ſtringens ar- gumentum dicere, ſic debet obſeruari, quia curia ſic obſeruat, niſi per modum declara- tionis, vel conſtitutionis à ſuperiore confir- metur, quem refert Boer. in tract. de auctor. mag. conſilij. nume. 170.& in d. conſi. 8. num. 13. Andr. Pom. in addi. ad Bar. in repet. l. de quibus.nume.io.ff. de legi.& in caſu noſtro videtur tex.in terminis, in c. ſeries. de teſti. quem Abba. ita ſummat: Poteſt reus pro- ducere teſtes ad probandum contrarium eius, quod actor probauit, ſi publicatio te- ſtium non eſt facta, conſuetudine contraria
s non obſtante. Accedat, t quia probationum
facultas non eſt anguſtanda, l. quoniam. C. de hæret. cum reſpiciat publicam vtilitatem, l. in auth. vt ſine prohibi. matres. in verbo, Benatſegſato. quã refert& ſequitur Dec. in c.z.col..de prob. Iſtis tamen non obſtantibus, dicebam vi⸗ deri in caſu noſtro opinionem contrariam veriorem, per textum inl. fina. C. de iniur.
6ᷓ Tvbimos, ſeu ſtylus iudiciorum debet obſer
uari,& ſententia aliter lata eſt nulla, l. prola- tam. C. de ſenten.& interloc. om. iudi. Fel. in c.cauſam, quæ. el. in fi. de teſtib. c. quam graui. de crimi. falſ. Inſtitu. de ſatiſda.õ. fina. Bar. in l. de quibus. nu. 10. ff. de legib. Bal. in 1. fi. C. quæ ſit lon. conſue. vbi expreſſè dicit, talem obſeruantiam haberi pro forma,& ab ea non eſſe recedendum, imò nec à iudice remitti poſſe, dicit idem Bald. in auth. iube- mus. in fin.& ibi And. Barba. C. de iudi. Bal. in tit.de milite vaſ.qui contu. eſt. nu.8. Gui. Pap.quæſt. 26².& 29². Dec. conſi.I. num. 9. & conſi. 699. num. 4.& ſeq. poſt Rotam, Ab. & Alex. per eum adductos. Calcha. conſ. 87.
32 & 119. num. 2.& 3. Soc. conſi.39. nu.. 29. vol. 4. Zal.conſi. 1z. nu. 6z.& ſeq.& conſi. 4. num. 74.& ſeq. poſt Bal. Io. And.& Fel. per eum citatos, Boer. d. conſi. 8. col. pen.& ſeq.& in d. tracta. de aucto. mag. conſilij. num. ⁷e. in fi. Lanfran. in repe. l. admonendi. nu. 3.& 4. ff. de iureiur. Dec. poſt Ab. in c. ex literis. in 7. notab. de conſtitu. Cardi, in clem. ſæ e. 9. & quia. in 6. nota. de verb. ſignific. Iaſ. in l.. nu. 20. C. de ſum. Pri.& fide catho.& faciunt nota. in c. fi. 20. diſtinc. Et per Franc. de Paui in Prælud. ad extraua. Neuiza. in ſyl. nup. in verbo, Monitoriæ, in 2. amplia. verſ.& etiam
7 obſeruat ſtylus. Afflic. deciſ.⸗79. nu. 4. † dicẽs,
longęuum ſtylum cauſarum poſſe pro iure allegari, ſiue tendat ad litem ordinandam, ſiue decidendam,& dicit Bal. in d. l. de qur bus.colu.7. verſi. nota tamen quòd actus, fa- ctus contra ſtylum, eſt nullus. Ange. conſi. 310. in fi. Pariſ. in c. illud. nu. z2. de præſcrip. Non obſtant in contrarium adducta,& primò, quòd decrett Ducale non liget cau- ſas Aſtenſes:item quòd rubr. decreti Aſten. non reſpiciat tribunal dominorum iudicũ, quia prædicta procederent ceſſante obſer- uantia ipſorum decretorum, coram domi- nis iudicibus: ſecus autem, ſtãte eorum ob- ſeruantia, à qua, vt prædictum eſt, recedere non debemus, maximè cum eadem ſit ratio coram ipſis iudicibus, quæ coram Senatu, & alijs inferioribus tribunalibus, videlicet
S litium abbreuiandarum, t quæ ratio publicã
reſpicit vtilitatem, l. properandum. in prin. C. de iudi.& l.2. C. de tempo. appel. c. finem litibus, de dolo& contuma. vbi Imol. dicit, iura debere tendere ad abbreuiandas lites, cum id ſpecialiter fauore reipublicæ indultũ ſit: Fel. in c. nonnulli. col. 21. de Reſcrip.ergo ad huiuſmodi tribunal extenditur„per ea quę latè ſcribit Hyp. in õ.aggredior. n. 5.& plurib. ſeq. quod maxime ꝓcedit, vbi vnica ratio eſt ſcripta, vel vnica tãtũ aſsignari põt, ꝓut eſt in caſu noſtro ea ſcilicet, vt lites ab- breuientur:late concludit Rip. inl. ſicõſtan⸗ te. nu.63.& ſeq.poſt Alex. ibi.ff. ſol. ma. hisc; adſtipulatur tex. inl. 2. õ. ſi mater. verſicu.& quidem. ff. ad ſenatuſc. Tertul. vbi conſtitu⸗ tio, quę tantũ de Prętore Romano loqueba- tur, ad magiſtratus prouinciarum ſe exten⸗ dit ex identitate rationis: ex quo tex. dicit
9 ibi Bar. t quòd licet ſtatutum loquatur in
poteſtate, tamen locum etiam habet in Ca- pitaneo, ſi Capitaneus eandem habeat iu- riſdictionem circa idem: quem refert& ſe- quitur Alex. conſi. ο⁶. nu. 24. vol.ʒz.& conſi. 20. num. Iz. volu. 4. Roma. ſingu. 609. Socin. conſi.36. colu.⁊. volu. 4.& ad hoc alludit tex.
E üj inb mo⸗

——
————
——
3 ENATVS PEPEMON TANI
in l. morts. in princ.ff. de pœnis. ſed inſiciari nemo audebit dominos Iudices in hac cau- ſa eandem, imò maiorem habere iuriſdictio⸗ nem, quam Vicarius Prætoris, ſiue guber⸗ nij. ergo decretum loquens de prædicto vi- cario Prætoris, ſeu gubernij, locum etiam habet coram iudicibus. Reſponderi etiam poteſt, quòd huiuſmodi decreta non ſint contra ius commune, ſed potius ius ipſum commune diſtinguentia, ſeu limitantia, quo caſu licita eſt extenſio, præc puè in cauſa fa- uorabili, Bar. in d. l. ſiconſtante. quæſt. 9. ſe- quitur Rippa ibi, num. 78. vbi ponit regulã,
to quòd t in limitatorijs, ſiue exorb tantibus ex
identitate rationis fit extenſio, Koma. conſi. 281. in fi. nam in caſu noſtro decretum non tollit in totum facultatem dandi materiam contrariam, ſed abbreuiã darum litium gra- tia reſtringit, quòd talis materia non admit- tatur poſt tempus aſsignatum ad publi- candum. Minus etiam obſtat, quod di⸗ citur, non fuiſſe didicita teltiſicata, ideo admitti debere capitula concernentia mate- riam contrar am, quia ſi didicita fuiſſent te- ſtificata, contraria deductio nequaquam admitteretur, etiam ex diſpoſitione iuris, d. c. fraternitatis. cum ſimi. ſed decretum vo-⸗ lens lites abbreuiare, rationem habere vo- luit temporis tantum ad publicandum præ- fixi, ſufficitq́; producẽtem teſtes petere eos publicari,& quod in ſe eſt facere, argum. l. vni. in fi. C. vt om.iud. tam ciui. uàm mil t, Alioquin in facultate eſſet partis, cõtra quã teſtes producuntur, decretum eludere, non conſentiendo publicationi. Ba propter be-⸗ ne cenſuerunt domini iudices, publicari te- teſtes, quoad partem requirentem tantũ:& ſic etiam ſeruat practica,& meritò, quia ſi publicaſſent ſimpliciter quoad ambas par- tes in poteſtate partis fuiſſet, aduerſarij teſti- ficata didicere, antequam proprios teſtes examinari faceret, quo caſu milicaret ſem- per timor ſubornationis. Fateor tamen, me- lius eſſe, ſi publicatio ſimplicirer fiat, ita ta- men, quòd in caſum propoſitæ materiæ cõ- trariæ copia teſtium penes ſecretarium cau- ſæ remaneat ſequeſtrata, donec examinatũ fuerit ſuper materia contraria, vel pręcluſa via examinandi:& ita aliquando Senatus obſeruat.
Non obſtat etiam, dominos iudices non potuiſſe inducere ſtylum iuri communi de- rogatorium, quia multiplex reſponſio accõ-
ti modari poteſt. Primò, t quòd huiuſmodi ſty-
lus habeat auctoritatem prædictorum decre torum, eſtq́; illorum imitatiuus, Bald. in d. l. fina. C. quæ ſit lon, conſuetu. præcipue pro-
————
pter extenſionem cauſatam ex ĩidentitate ra- tionis, vt ſuprà proxime dictum eſt. Secundò, quia ſtylus iſte non eſt contra ius commune, ſed potius iuris communis limitatorius per ea, quę de decreto dixi- mus, quibus addo Bar. in authen. qui ſemel. nu. 14. C. quomodo& quan. iud. vbi dicit,
1⁊ quòd t cõſuetudo fori poteſt in cauſarũ co-
gnitione abbreuiare dilationes,& eſt ſeruã- da: quem refert& ſequitur Imo. in cap.l. de dilat. Lanfranc.in c. quoniam contra. colu. 4. in princ. de proba.& dicit Dec. in d. c. 2. co- lum. 12. verſicu. poſtremò. de probatio. quòd conſuetudo, reſtringens facuſtatem proban- di, valet:& his adſtipulatur doctri. Ange. in l.ſi ſic. in princ. ff. de lega. primo. quòd licet defenſio tolli non poſsit, attamen defenden- di modus variari, moderari, temperariq́; po- teſt: quem refert& ſequitur Feli. in c. dile- cti.num.7. de except. Thomas Grama. voto 30. nume. II. Old. conſi. 43. nu.1.in fi. hlis famu- lantur, quæ de appellatione ſcribit Dec. in c. l. col. 3. Verſic. ſecundò nota. de Reſcrip. Fa- ciunt etiam, quæ de decimis ſcribit Pariſ. conſi. 25. num. ꝛ5. volu. 4. quòd licet ſint de iu re diuino, lex tamen poſitiua poteſt modifi⸗
13 care. Accedat t quòd ſecundum communem
opinionem dilationes ſunt arbitrariæ,& poſſunt reſtringi, præc puè quando conce- duntur à lege ſine præfinitſone certi termi- ni, Albe. late in J. ſiue pars. C. de dila. col. pri- ma. Bar. in l.. C. de dilatio. Alex. in J.2. ff. de re iudi. Maran. in 6. parte, in titulo de d lat. num. i.& 16.& hiis congruit, quod Alex. tra-
14 dit conſi.io. nume. 4.& 5. lib. 5. t quòd quan-
do ſtatutum permittit dici de nullitate(ſed vult, quòd dicatur intra decem dies) tunenõ poteſt dici de nullitate poſt decem dies, etiamſi nullitas ſit euidens,& quòͤd ſtatutũ poteſt tollere appellationem, præfigendo certum tempus ad appellandũ,& ſic inter- minis noſtris ſtylus dominorum iudicum potuit abbreuiare,& moderari facultatem, a iure conceſſam, dandi materiam contra- riam, quandocunque ante didicita teſtifica- ta ad terminum aſsignatum aduerſario ad publicandum eius teſtes.
Tertiò, reſponderi poteſt, quòd contra⸗ rium tenuit Alexan. conſi. 6. nume. it.& 12. volu.i.vbi poſt Bal.& Saly. per eum allega-
15 tos concludit, t quòd ſtylus poteſt tollere lo-
lemnitatem citationis, ita quòd dictum te- ſtis examinati parte non citata valeat, cõtra nota. inl. ſi quãdo. O. de teſtib. ſequitur Af⸗ flic.deeiſ.ʒ91. nu.. Grama. voto 3. num. 24.& Guid. Pap. quæſt. 18t. nume. I. vbi ſtylus erat contra iuris communis diſpoſitionem,&
tamen
—
b
autsnneruhui nalmün huma⸗ Wonktutine ünarenpulbed 1 abtyale foll imn riicunl geräbn nalpbbeigcem,he mttdoncon dlalktrſmintin uunptan onletuc enmum cadi dari uckrraltreracruf (leotunäcepub Alitpremagnss F ucetnwedomnior Neumadten qu rnitmiſwähbnon mthiät adlenltis, arididomi udlces namnrbwaurise zuletn dim anbu tanoen. z s b b tränlcsgui aur
lalmeaaC p ruhäütc; dtlapolegemh neteü 6 d i van a 314 9.

—
dtxi in authen. quiſemel, quan. iud. vbi dici boteſt in cauſarũ G atlones,& eſtlerui- — ra. colu.4 cit Dec. ind. c.2, co⸗ 0. de probatio, quod facuſtatem proban- tur doctri. Angeiin a. Primo. quòd licet zattamen defencden⸗ rari, tem peraric po⸗ uftur Feli. inc. dite, homas Grama. volo ö. 1u.I. fl. hi famu- one ſcribit Dec. in ota. de Reſcrip. Fa- cimis ſcribit Pariſ. luod licet ſint de iu tiua poteſt modiſi⸗ ndum communem unt arbitrariæ,& pue quando conce- itione cetti termi⸗ C. de dila. col. pri- io. Alex. in la. f.de 2, in titulo de dat. vit quod Aex.in- lb fquodquan- cice nullitate(ſed ecem dies)tuneno oſt decem dies, s& quod ſtatutũ nem, praſigendo andũ,& lic in ter⸗ norum iudicum Jerari facultatem, materiam conti⸗ e didicita teſtiia um aduerſario a
oteſt, quod contta- 165. nume Il. I l3, ly.per eumallega us poteſt tollere ſo⸗ a quòd dictum te- citata vileat; coi reſti ſcannn, num.²4
.,vto 3.
nea. vbiſtyluseha
tionem— diſpoſi tamel
DECILISIOXXII.
tamen ſeruabatur: idem videtur ſentire Rel. in c.cum J.& A. col.⁊. in princ. de re iudi. quo fit, vt ex prædictis pateat etiam reſponſio ad dicta Felin. in d. c. ex parte.& Boerij in loco præallegato, qui tamen refert Io. Fabr. te- nuiſſe contrarium,& quòd tunc valeat ar- gumentum, ſi appareat lic fuiſſe obſeruatum ex declaratione, vel conſtitutione ſuperio⸗ ris: pace ipſius Felini dictum ſit, illud ne- quaquam verum eſt, quia eo caſu non vigo- re ſtyli tenet, ſed vi declarationis, ſeu conſti- tutionis, quæ pro lege habetur, niſi defen-
16 dendo Feli. intelligamus, t quòd tunc ſty-
lus curiæ Romanæ pöt allegari in alijs cu- rijs, in quibus non extat huiuſmodi ſtylus, ſi fuerit à Pontifice per modum declaratio- nis, ſeu conſtitutionis corfirmatus. Aduer- tendum tamen puto ad id, quod ſupra dictũ eſt, ex ſtylo poſſe tolli citationem, cum ea vti iuris naturalis, nec à Principe regulari- ter tolli, poſsit vulg. clem. paſtoralis. 9. cęte- rum. de re iudi.latè Socin.conſi. 164. num. 16. & ſeq. Afflic. deciſ.ʒ07. in fin. Fateor tamen Principis ſtatuto, conſuetudine, vel ſtylo certum modum citandi dari poſſe. Alex. in addi. ad Bart. in l. inter accuſatorem. in ver- bo, Quęro qualiter. ff. de pub. iud. poſt Cyn. & Bald. per eum allegatos. Facit tex. iuncta l. in cle. fi.in verbo, Citationem. de re iudi. Nec etiam aduerſatur, quod dicitur legi- timè de huiuſmodi ſtylo non conſtare, quria cum reſpiciat ordinem litis, potuerunt cer⸗ tiores reddi domini iudices ab aduocatis, procuratoribus,& actuarijs cauſarum, à qui- bus licebat, etiam partibus non vocatis, id explorare, l. 3.§. fi.& ibi Bar.& in. ſeq. fr. de teſtib.& in l.de quib. numer. 22. ff. de le⸗ gib. Bal.in l.vnica. in fin. C. vt quæ deſunt ad
7 uo. par. iud. ſup. vbi dicit, t quòd iudex po-
teſt ſupplere in his, quæ conſuetudine ver- ſantur in foro, Alexan. conſi. 14. nume. z2. vo- lum. 5.& clariùs in 1. 4.§. hoc autem iudi⸗ cium. colum. penul.verſicu.item iudex ſup- plet ſe informando. ff. de dam. infec. dicens, quòd iudex poteſt ſe de ſtylo informare, etiam quòd à partibus non fuerit probatus, Dec.conſi.447. circa fi.& conſi.655, numer. 27. Craue. conſi. 1o4. nume. 9. qualiter autem probetur ſtylus, ponit Guid. Pap. conſi. 24. num. 8. poſt glo. in 9. ex non ſcripto. Inſtitu. de iure natu.gen.& ciui.
Non obſtat, quod dicebatur, ſtylum hune tendere ad deciſionem litis, ideo debere ple- ne probari, quia in contrarium eſt veritas. Nam licet probationes tendant ad deciſio- nem litis, Barto. in l. ictus fuſtium. in fi. ff. de his, qui nota, infam, attamen iſti actus, vtpu⸗
33 ta, quòd in tempore ſit danda materia contra
ria,& ſimiles, reſpiciunt ordinem iudieij, quo caſu nudex poteſt ex officio ſe informa- re, vt ſuprà dictum eſt, tex. eſt expreſſus in d. l.z.§. fina. ff. de teſtib. quem ad hocnotat Bar. in d. 1. de quibus. nu. ꝛ22. ſi quidem con- ſuetudo, de qua in d.§. f. reſpicit examen te- ſtiũ,& tñ Bar. illũ adducit in caſu reſpiciẽte litis ordinationem, ſequitur Alex. in d. 9. hoc autem iudicium. col. penul. ffqde dam. infec. his deſeruit, quod idem Alexan. dicit in col. præced. verſi. item inquantum: Bart. hic, vbi
18 vult, t iudicem poſſe ex officio ſe informare
de inhabilitate teſtium, quando huiuſmodi inhabilitas cauſaretur odio ipſorũ teſtium, vtputa, quia eſſent infames, hæretici, vel lu- dæi,& tamen iſta reſpiciunt probationes, quæ potius dicuntur reſpicere veritatis in- daginem, quam litis deciſionem, vt conclu- dit Barto. in l.2. colu. fina. C. de eden.& ſic di- ctum Bar. inl. de quibus.& aliorum eumſe- quentium retorquetur pro hacopinione. Non obſtat poſtremò c.ſeries. de teſtib.
19 †quia habet multos intellectus,& Abb. ibi
ponit 10. ideo non meretur allegari ad deci- ſionem cauſarum: Bart. in l. in ambiguo. ff. de reb. dub. Iaſ. in l.. numer. ꝛ1. ff. de tranſac. & in l. naturaliter. õ. nihil commune. col.2 8. ffde acquir.poſſeſſ. Alexan. conſi. 8. colum.2. volumine 1I.& conſil.i5. in fin. volumine 6. Euerar. in locis lega. c. 45. colum. 335. Pi- cus in repe.l. in quartam. colum. 27. ff. ad le. Falc. Vel poteſt reſponderi, ibi eſſe ſpecia- le in cauſa matrimonij, vt concludit ibi Fel. nu. 5.& ſecundum hanc opinionem interlo- quuti fuerunt iudices, videlicet, capitula eſſe repellenda, veluti non producta in ter- mino.
SVMNNHNARIV M.
1 kiliæ& earum deſcendentes à feudo excluduntur.
2Nnueſtituræ tenor ſemper er præcipue eſt attendendus.
3 Nnueſtituræ, ſiue priuilegia in dubio cenſentur, ſe confor mare cum diſpoſitione iuris communis.
4 Conceſſum quod et attenditur, non quod ſupplicatum.
s Nueſtitura licet vocaret maſculos& fœminas, tamen
faæmina non admittitur in feudo paterno, donec ma- ſculus ſuperect.
6 Fatruus excludit filiam in feudo paterno, quæ alias pa-
truum excluderet, ſi feudum eſſet nouum.
7 miinueſtitura, niſi expreſſé dicatur de feudo nouo, cen-
ſentur inueſtiti tanquam de paterno.
s Feudum nouum non dicitur, quod de nouo conceditur,
dum tamen alias fuerit conceſſum.
9 Feudum per illa verba, De nouo concedimus, nouum dici
non boteſt nec etiam ex qualitatibus adiectis in inuc⸗ ſtitura dici poteſt mutata natura feudi. 3 10 Proui-

6 —
—— 2 8, —— 4 3. 2.— 8 5.**— 2 5* 8* 5* 7 1. 3 7 1 1 5 8 S““ 2. 7„ 2. 8 ä d— 1 27 1 4 . 9 4. 1 g 7. 4 2 2. 2 4„.. 1 B 4. 2 8 1*. ¹ 4. 3—. 5 8 . 4 7— 4 7 1 8 1 4 4.= 3 7 A— 2 ‿———* 4„ 4 1— 6 2 4—— 4 4——. 1* 1* .— u 3— 8* 1 1 5 7 *.—*—— 2———. — 3——— 3——— 4 3 2—.———————————————— A .—————.————— 2.—————————————————— —.—————————xx:Pjñ————————F——————————— ————— 8————————————————————. ———— 1——————— 8
— — -
————————————ͤöſ“
————ͤ — ͤſͤſͤͤͤ—
8SENaTVS PEDEMONTAN
10 Prouifonem hominis tollere prouiſionem generalem le- 2⸗ Verbum, Vt ſuprà,relationè facit ad omnia, quæ ſupra gis, quomodo intelligatur.— dicta fuerunt. 2a DPDictio, cuiuslibet, ex ſui natura actumvnicuiq; inſoli- 40 Correctio& repugnantia incontinenti non inducitur.
dum tribuit. ai Kelatio ſemper debet intelligi cum ſuis qualitatibus. Dignitas annexa feudo operatur, vt feudum efficiatur 4 Expreſſum, t quid dicatur ver bis generalibus, quomo
Indiniduum. do intelligatur. 13 dSi vinco vincentem te, multoͤ magis vinco te. 45 Speciali nota digna ſi omittantur, neglecta cenſentur- 24 Inueſtitura, quæ vocat filias ad ſi ucceßionem patris, 44 RKeſcripta, ſiut priuilegia interpretationem, ſupplemen
non intelligitur vocare ſorores ad ſucceßionem fra⸗ tum,& declarationem recipiunt à ſupplicatis.
tris. 45 Enunciatiua verba in antiquis non probant concluden 15 kiliæ appellatione non venit ſoror, etiamſi eadem ſit ter contra tertium.
46 Verba ita intelligenda,& illorum relatio ita facienda, 16 Aequalitas ſeruanda eſt. ne inducatur contrarietas& repugnantia.
Fæmina vocata cum maſculo, ſemel cum maſculo ex- 47 lus accxeſcendiper ſubſtitutionem ceſſet. cluſa perpetuò manet excluſa,& ratio, cur duret 48 Extenſio in pacti regulariter non fit de vna perſona
excluſa.& nu. 18. ad aliam. 49 Fillia non debet admitti ad poſſeßionem bonorum feu- 49 L. ſi viua matre. C. de bon. mater. non procedit, vbi a- dalium, quando agnatus, qui de iure communi in feu perta ſunt verba diſponentis. do ſucceſſurus eſt, veperitur in poſſeſione feudi. 5o Filiæ vocatæ per inueſtituram, quæ tempore aduenien- a20 Pactum trahit feudum extra naturales terminos feudi tis conditionis, id eſt, defectus lberorum maſculo- ad terminos pacli. rum reperientur, cenſentur adueniente caſu de no- 21 Feudum eſſe nouum ex quibus verbis colligitur. uo inueſtitæ. aa Feudum nouum dicitur, cum noua qualitas,& nous 5i Charitatis ordo operatur, vt per prius diligatur filius, forma in vltima inueſtitura eſt adaita. e per poſterius nepos. 23 mueſtitura noua quando faciat feudum deſinere eſſe ꝛ Argumentum à contrario ſenſu in conſtitutionibus feu- paternum. dalibua non valere, quando procedat. 24 Inueſtituram nouam faciens, tacitè feudum in manu in- 53 Verba, Deficit ntibus maſculi, ſunt ablatiui abſoluti, qui ueſtientis refutare videtur,& de inde per ipſum in- in conditionem reſoluuntur. ueſtientem de nouo inueſtiri. 54 Aequipollent verba inueſtituræ, ſi dicatur- pro ſe, fllijs
25 Facere de nouo, vel reficere, paria ſunt. maſculis& fœmnis, vel pro ſe& maſculis,& his
26 Priuilegium nouum cenſetur eo ipſo, quod additum ei 1 deſicientibus pro fœminis. eſt.
827 Vaſallus dum inueſt tur de feudo etiam paterno, ſi con- DECISIOXXIII ſentiat; filias vocari dficientibus maſculis, ſibi præ- iudicat.
An fllia in feudi ſucceſsione patruo præfera- tur, quo in articulo tenor inueſtituræ potiſsi- mum attendendus eſt.
as Dominus præfertur agnatis, qui conſentiendo nouæ in- ueſtituræ ius veteris inucſtituræ perdiderunt.
3 Inueſtiri debens, ſi conſenſit, altum remotioren inueſti- ri ſibi præiudicat.
so Vaſallus dum inueſtitur, ſibi& deſcendentibus ab eo prouidere velle intelligitur, ſeruata tamen ſexus prærogatiua.
Ecundus, qui ſe offert, articulus, in prædicta cauſa, eſt, an in remedio z Proœmium, ſiue præfatio priuilegij, ſiue inueſtituræ adipiſcendę debeat ob- cauſam finalem denotat conceßionus feudi. Xtinere domina Pranci-
32 EFœxmina deſcendens, niſi aliter appareat ex inueſtitura, N ſca Mari ſpecdu b agnatos præſertim in feudo nouo excludit, quando BA Iſa reſpectu bo- illud datum eſſe in remunerationem meritorum aſ- B norum, quorum poſſeſ⸗ paret. ſionem non eſt adepta,& cui patruus oppo⸗ 33 Feudumſi ſit conceſſum pro ſe& deſcendentibus hære nit de notorio defectu proprietatis, ſtante dibus, tunc ſucceſſuri in eo non admittuntur, niſi ſint forma inueſtituræ Comitalis in actis pro⸗ hæxedes. ductæ: ex cuius interpretatione huius cau- 34 Diſpoſitio quando dicit rem aliquam debere tranſire de ſæ leges pendent,& prophetæ, ſeilicet,
hærede in hæredem, vel de deſcendente in deſcenden 7. tem in infinitum, tunc donec aliquis ſupereſt de vna anexea admitti debeat patruus excluſa ne-
linea, ſemper portio aſcendentis de vna linea, tranſit Pte ex fratre Velnon:? Ei quodadmitti de- ad talem deſcendẽtem, licet ſint alij alterius lineæ in beat, primo allegatur communis re gula feu- pari vel proximiori gradu. dorum, qua filiæ,& earum deſcendentes à 35 Pactoſi d ſponatur, quòd primogenitus,vel primogenita feudo excluduntur, vt in tit. de hi s, qui feud. lxtecbent tunc fil⸗ primegenita magis propinqua dare poſſ. 9. fi.& de ſucceſſ.fra. verſ. ad filias excluderet maſculum magis remotum. 1 autem, cum multis ſimilibus. f quæ regula
36 Filia contendens cum agnato interim mittenda eſt in 1 1 n ex multis rationibus intr 1 boſſeßionem feudi, maxime ſi exinueſtitura dicat ſe Kulris fat wiibds inerei t fiit de
illius capacem. quibus per Bal.in J. f. C. de ſuis& legi. quas 37 Annuentes participium, conceßpionem inducit, tacito Bal. connumerat lacob. d San. Geor. . 3. 1. 4 2„—.. 38 Deſcendentium appellatione veniunt filiæ. in ſua inueſtitura, in verbo, Marchio. num.3. Bal. —— 2——ÿõ— ————————————O⏑—B—B—B— ͤ————
——
Lalhſutn 4 C (uceuconl ms aun enor eieltavangoch! enrrigrrudn8 fain ädutue raand mnegtito ewulceboendictl grunloncha dror enüenin,4ſc.d ldgobaionen b4.C ereredcetCoza Netbo nacna ſe
arecondemmcm! imeCwmcnl. UmerazD.
forelannlägf. kun nägdlimo
kirri lllecn
wdeitä Cmmiar e
Memnalamnhuu waamne Ae ergo mianeame
1 dbiäceun p etaimämtuſ
alkemnnrdag rantihe KD
'

e faci facit s omtnia,qu⸗ ſon ni ptnemt non inducite 8 cum ſuir ualtetilu erba Eeneralibus aunne ehän neglecta cen ſenter pretanonem ſipplene
eclpiunt a ſupplicati luis non probant concluden
ilorum relatoo it facieniu 4s& repugnantia. tionem ceſſat.
kiter non fit de vna berſong
nt non procedit, vli⸗ ntis.
im, quc tempore aduenien- tfeclus lberorum maſcubo nteer adueniente caſu de w
e per prius diligatur flin
ſain conſtitutionibus fen do procedit.
nſunt ablatiuialſoluti qu ur.
re ſi dieatur, pro ſo fiß broſe& maſculis,& his 6.
XXIII
bione patruo præfera- r inueſtituræ potiſsi-
ndus, qui ſe offent, ualus, in prædicta a, eſt, an in remedio iſcende debeat ob⸗ re domina Franci- Naria reſpectu bo- im, quorum poſlel⸗ (cuipatruus oppo⸗ roprietatis, ſtante nitalis in actis pro- etatione huius cal- rophetæ, ſcilicet atruus excluſa ne Eiquòdadmittide mmunis regulafen rum deſcendentes intit. de his, quifeue ceſſ. fra. verſ ad filis
—ͤ--—
DECISEO XXITIII.
Bal. referunt ac ſequuntur laſ. inl. de quibus
nu. 64. f. de legi.& Curt. in tract. de feud. in
tertia part. quæſt. prima. Piſau. conſ. 4. nu. 27.28. inter conſilia feudalia,& maxime à feudo dignitatis cum adminiſtratione, Bart. inl. fœminæ.& ibi latèẽ Dec.& Cagno. nu.z. fl.de reg.iur. Rui. conſ.4A0. num. 6.& 9. vol. primo. Rippa lib. J. reſpon. c.i. num. 6õ9. Dec. conſ.269. num. 4. in fin.
Secundò, pro patruo adduciturtenor in⸗ ueſtituræ Comitalis, t qui ſemper& præci- puẽ attendendus eſt, c. v ni. in fi. de duob. fra. a Cap. inueſtit.& ibi Bal. late Curt. Sen. conſ. 49. col. 7.& 8. Bal. in præludijs feudorum in quarta diuiſione, Barba. conſ. 26. col. l.vol. 2. Brun. conſ. 18. numer. 10. Pifau. d. conſ. 114. num. 432.& ſeq. poſt Bal. Roma. Curt. Za- ſium& Afflict. per eum allegatos: Afflict. deciſ.⁊65. nu. Io. 103. Dec. conſ. 78. col. penu. & conſa69. nu. 5. in fin.& conſ. 498. num. 6. Grat. conſ.z. nu. 6ö1.& conſ. 4. nu. 7. vol. pri- mo. Ex quo quidem tenore incipiendo à verſic. Ad matorem quoq́; noſtræ Cæſaręæ clementiæ& gratitudinis& c. vſque ad ver- ſiculum, Volentes,& Statuentes, vt ipſipri- mogeniti&c. non legitur fœminas eſſe vo⸗ catas ad ſucceſsionem dicti Comitatus: er- goadmittinon debet ſoror, cui verba non conueniunt, l. 4. õ. toties. ff. de dam. infect.& J. ad probationem. vbi Bal. C. de probat. Bar. inI. fi. C. de re reb. cred. Gozad. conſ. 7. nu. 17. &t in dubio inueſtituræ, ſeu priuilegia cen- ſentur ſe conformare cum iuris communis diſpoſitione, Corne. conſ. 263. litera I. vol. 1. Brun. conſ. S0. nu.z.& 4. Deci. conſ. 64. nu. 7. conſ. II. nu. 3.& conſ. 185. nu. 3. Pariſ. conſ. 33. num. 30.& 31. vol. primo. Bart. in I. vt iu- riſiurandi. 9. ſi liberi. col. 2. ff. de oper. liber. imò eas a dicto Comitatu expreſsè excluſas apparet in uerſ.& vt huiuſmodi Comitatus integer remaneat&c. ergo non debet ad- mitti ſoror contra concedentis voluntatem, ne inducta ad effectum vnitatis operentur contrarium effectum diuiſionis contra vul- gataml. legata inutiliter. ff. de adimen. lega. & l. intra.& ibi Bart.& Doct. ff. de re iudic. Nec mouet, quòd in ſupplicatione ſint no- minatæ, I quia quod conceſſum eſt attendi- mus, non quod ſupplicatum, Abb. in c. 2. de treug.& pace. Felin. inc. ſuper literis. nu. 22. & 5. de Reſcript. quos refert Pariſ. conſ.:9. num. Iio. vol. primo.
Tertiò, præſuppoſito, quòd inueſtitura maſculos vocaret& fœminas, attamen t in feudo paterno quandiu maſculus ſupereſt fœmina minimè admittitur, c. vni. de eo qui ſibi vel hæred. ſuis maſcul.& fœmi. inueſtit.
34 accepit,& de ſucceſs. feud. õ. fin.& in titulo Epif vel Abb.§. quinetiam. laco. Sardi. in tir.
de ſucceſ.feud.col.z.& col. S. verſ.& vbi ſpe-
cialiter, cum ſimilibus, per Bru. adductis conſ.9. num.5.& conſ. 78. nu. I. copiosè Pa- riſf.conſ.23. num. 49. vol. I. Zaſius de ſucceſs. feud. col. 60. verſic. tertia concluſio. Fulgo. conſ. 1z. Præpolſ. in tit. de duob. frat. à Capr. inueſtit. vbi dicit t quòd patruus in feudo paterno excludit filiam, quæ alias exclude⸗ ret patruum, ſi feudum eſſet nouum, ſed feu⸗ dum Canellarum probatur paternum, cum in precibus inueſtituræ erectionis Comita- tus enuncientur ipſi ſupplicantes domini Canellarum,& quod tempore diciæ inue- ſtituræ tenebant locum Canellarum in feu- dum. Item ex illis verbis, quemadmodum ea in præſentia tenent,& poſsident, iuncto Inſtrumento fidelitatis de anno 14 G 2. in actis exhibito, in quo enũciatur, dictum feu- dum eſſe paternum, quæ verba cum ſimus in antiquis probant, maxime inter ſucceſſo- res, ex his, quæ late à Crauet. traduntur de antiquita. tempo. parte prima, num. 47. vſ⸗ que ad num. 96.& quando conſtat de con- ceſsione antecedenti, illa verba, quemad- modum in præſentia tenent& poſsident probant feudum eſſe paternum, iuxta Ca- ſtren. in conſil. 461. num. 4. in antiquis, ſe- cundum impreſsionem Papien. Ideḿ; Ca- ſtren. in conſil. y. colum. fin. in nouis, dicit t quòd niſi in inueſtitura expreſsè dicatur de feudo nouo, cẽſentur inueſtiti tanquam de paterno, quo caſu patruus excludit filiam non obſtante quod inueſtitura fuerit com- muniterrecepta, quod conſilium poterit vi- deri, quia multum pro hac parte ſtringit. Huc accedit, quia etiam in dubio feudum antiquum præſumitur, Afflct. ſi de feu. fue- rit controuerſ.in princ. in 2. notab.& Laud. poſt Bald. colum. I. verſic.& nota ſecundum. Bal. ſequitur etiam Præpoſ. ibi poſt Alua. nu. I. Dec. conſ.269. nu. 5.& conſ. 445. num.5. in eoq́; frater fratti,& patuus nepoti ſucce- dit, vt in titulo de ſucceſs. fratr.& gradibus ſuccedendi, lacob. de Ardizo. dé ſircceſa. feud. col. prima. Afflict. de natura ſucceſs. feud. num. 6.
Nec obſtare videntur verba, poſita in di- cta inueſtitura, De nouo cõcedimus, t quia non dicitur nouum feudum, quod de nouo conceditur, dummodo alias fuerit concef- ſum, glo. in cap. quæcunque. 25. quæli. ꝛ2. laſ. conſ.24. col.3. volum. 3. Socin. Iun, conſ. 103. num. 3I. vol. 2. quod potiſsime procedit, vbi ininueſtitura ſunt alia verba confirmatoria antiquarum inueſtiturarum, tunc enim ver-
3 ba, de

SENATVS ba, De nouo concedimus, non faciunt feu- dum eſſe nouum, late Alexan. conſ. 0. col.⁊. vol. I. vbi ponit clauſulam confirmatoriam, de qua in dicta inueſtitura Comitali: vide- licet in omnibus clauſulis,& punctis, quod conſilium eſt repetitum in conſil.⁊. volum. 5. Dec.conſ 4 45. nu. 6. ſed in caſu noſtro appa⸗ ret locum Canellarum alias fuiſſe in feudum conceſſum. Icem quia inueſtituræ antiquæ dicuntur confirmatæ expreſse, ſaltem ſub verbis generalibus, per ea quæ ſcribit Curt. 9 in materia feuda. conſ. 49. colum. 13. f ergo huiuſmodi feudum per illa verba, De nouo concedimus, nouum dici non poteſt, nec etiam ex nouis qualitat bus adiectis in dicta Comitali inueſtitura, ſtante præcipue con- firmatione antiquarum, dici poteſt mutata primæua natura feudi in alijs non mutatis, Alexan. d. conſ.z0. num. 24. Dec. conſ. 53. in fin. Pariſ. conſ.23. num.26. vol. primo, plura ad hoc cumulat Brun. conſ. 79. num. 5.& 6. Calderi. de feud. conſ. 1I. concludens, quod mutatio qualitatum accidentalium non fa- cit cenſeri conceſsionem eſſe nouam, ſecus ſi mutarentur ſubſtantialla contractus,& dicit Bal. in titulo de mili. vaſal. decrep. æta- tis. quòd quando de feudo, quod erat pa- ternum, fit noua inueſtitura cum dictione, Eodem, adhuc remanet paternum, licet ſi addita noua qualitas, ſequitur laſ. conſil. 7. col. 7. verſ.non obſtat 2. vol.z.& quatenus nouum dici debeat, eo quia fœminæ vocen- tur, dicetur nouum reſpectu ipſarum fœmi⸗ narum, Zaſius de feudo paterno& nouo, colum. 8.
Nec nocet quod dicitur t prouiſionem hominis tollere generalem prouiſionem le- gis, l. fi. C. de pact. conuent. quia illud proce- dit quando illa generalis prouiſio legis erat introducta in priuilegium de iure ſpeciali, ſecũs ſi erat introducta de iure cõmuni, quia
tunc ei non dicetur derogatum per ſpecia-
lem prouiſionem hominis ex gl.& Bart. in l. 2. C. de iure emphyteo.& inl.1§.vvnde quęr⸗ tur. ff(de publi. Alex. in l. maritus. C. de pro- curat.ſed in caſu noſtro eſt generalis proui⸗ ſio in feudis, quòd agnati ſuccedant in feudo antiquo: ergo patruus per vocationem fœ- min non cenſetur excluſus. Ita in terminis concludit collegium Bononienſe in conſ/l. col.penult.in princ.inter conſ. Curtij.
Nec obſtat, quòd ipſe dominus Ludoui-⸗ cus, Patruus, conſenſerit in hac inueſtitura Comitali vocari filias in defectum maſculo- rum deſcendentium, quia non cenſetur alter alteri cõſenſiſſe, niſi ſecundum naturam pri- meuę inueſtituræ, poſtquam ſimpliciter fue-
11
1²
13
——8—ö—ö—ö—ö—ö—öGö—ö—Göoöoö—nn
PED EMONTANI
runt inueſtiti, ita in ſpecie reſpondet Paul. de Caſt.in d.conſ.ↄ². col.fin.
Quartò pro patruo facit, quia expreſse actum eſt in erectione Comitatus, vt inue- ſtiti ſuccedant in ipſo Comitatu, quod pro⸗ batur in verſic.& vt huiuſmodi Comitatus integer remaneat, ſuccedant ipſi fratres, id eſt, alter alteri, cum nemo ſibi ipſi ſuccedat: ergo ipſa fœmina debet cenſeri excluſa, vt in titulo de ſucceſs.frat.& grad. ſucced.& hoc ſuadetur, quia ex ipſa erectione vterq; ipſo- rum poteſt dici inueſtitus inſolidum, t tum propter illam dictionẽ, Cuiuslibet, quæ tri- buit ex ſua natura actum vnicuique inſoli⸗ dum, l. ſipluribus. vbi glo. Bart.& lmo. ff. de legat. ꝛ. late Tiraquell. de retract. 31. gl. vni⸗ ca. nu. II. quo caſu videtur actum, vt inter eos ſit locus iuri accreſcendi, ſeu potius iuri non decreſcendi, vt concludit Alexan. d. conſ. 30. nu. 8.& 9. Curt. conſ. 49. col. 10. II.& 12.& d. coni./1I. colum. 6.& 7. quod conſilium eſt collegij Bononienſis, Gozad. conſ. 84. nu. 19. tum etiam propter dignitatem Comita- tus annexam, ⁊ quæ operatur, vt feudum efficiatur indiuiduum, õ. præterea ducatus. de prohiben. feud. aliena. per Fede. Curt. de feud. in 2. part. in tertio dubio princip. fol. 22. verſicu. quintò ſingulariter limita. hinc infert Alexan. in d. conſil. 30. num. 18. poſt lacob. de Bel. Iſer. Bal.& alios per eum allegatos, quòd ſi feudum Comitatus eſſet conceſſum duobus, ita quòd vno deceden- te line hærede non deberet accreſcere alteri, attamen propter eius indiuiduitatem ſem- per debet remanere in totum apud ſÄperſti⸗ tem,& tale ius accreſcendi locum habet poſt ius ſemel acquiſitum& reſolutum, Paul. de Caſt. d. conſ. ũ⁊. colum. prima, poſt lacob. de Beluis.
Quintò, quia ex forma nouiſsimæ inueſti- turæ fœminæ non vocantur, niſi deficenti- bus omnibus liberis maſculis,& ſic linea maſculina ipſorum amborum fratrum, qui caſus non euenit, quia adhuc ſupereſt domi- nus Ludouicus,& ſicut aliquis deſcendens maſculus domini Ludouici, ſi extaret, ex- cluderet prædictam dominam Franciſcam Mariam ex forma dictæ inueſtituræ: Ca- ſtren. conſ. 46. col. 2. in nouis, ſecundum im- preſsionem Papien.& 176. in antiquis. ita multò magis debet excludi à Dom. Ludo- uico proximiore, authen. multò magis. C. de ſacroſan. eccleſ.& argu. l. ſi viua matre. C. de bon. matern. cum ſimilibus, de quibus per Dec.conſ.5. col. 2.& conl.515. num. z2. Et ad hoc facit regula t ſi vinco vincentem te, er-
go vinco te: l. de acceſsionibus. ff. de di- uerſ.&
——
V
urmjan ha 1 1” uüüem juch 1 ig G jentibus
5 eprocun Ilm, afeudis ſen uu giſcon Gfel u glrerdce
d
ld weimnd ſccollateral N 6 1.
b aunliſ'welere
vmanadraeli dncteprbiebri winpn mpubl Fürrauol un p. gernn ltetgo rulpungmxntlns Rürtun wbcannan, G elgzmwmradtraider derterrons lnauth Fwauandegcolmeccle vtrwreentloror et a Nconiaserla&. Cucacer on. K.num. mgerelm aos, im dyeſonmelſec mmnarnu qudl Anrae enerns conci nid mmdae non mänguutagren 1 dugtimlrue ammagatnämend
dö 3 Rletrachhe

grad. ſucced.& hoc ectione vterq; ipſo us inſolidum, f tun Cuiuslibet, quætri- m vnicuique inſoli lo. Bart.& Imo. ſfde eretract.9 31.gl. vni⸗ ractum, vt imereos ſeu potiusimi non dit Alexan. d. conſ- 49. col. 0. II.& 12.& quod conſilium eſ Sozad. conſ. 84.nu, lignitatem Comita- eratur, vt feudum . præterea ducatus. a. per Fede. Curt.
rtio dubio princip. lngulariter limita. 1. conſil. 0. num. 18. Bal.& alios per eum um Comitatus eſſet quod vno deceden- ret accreſcere alteri ndiuiduitatem ſem-
tum apud ſapeilt⸗
dilocum habetpol reſolutum, Paul.de prima. poſt lacob.
nouiſsimæ inueſti- ntur, niſi deficenti- ſculis,& ſic lines orum fratrum, qul huc ſupereſt dom- aliquis deſcendens zuici, ſi extaretex- minam Franciſcan æ inueſtituræ: 0. ouis, ſecundumim 76. in antiquls. 1 Audi à Dom. Lu n.multò magis.
DECISIOXXIII. 35
gerſ.& tempora. præſcriptio, adſtipulatur etiam, quia idem iudicamus de principio, quòd de deſcendentibus ab eo, l. maritus.& ibi Iaſ.num.z. C. de procurat. Curt. Iun. conſ. 154. num. 13.& in feudis ſemper ſtipes obſer- uandus eſt, Pariſ. conſ. 65. num. a1. vol.3. Bal. & cæteri in c. l.§. ſi verò. de grad. ſucceden. in
feud.
14 Sexté, t quia priuilegium, ſiue inueſtitu⸗
ra vocat filias primogenitas deſcendentes ad ſucceſsionem patris, non autem ſorores ad ſucceſsionem fratris. Sed in caſu noſtro agitur de ſuccedendo quondam domin. Lu- douico Bonifacio ipſius dominæ Franciſcæ Marię fratri,& ſic collaterali, glo. communi- ter approbata in l.l.9õ. veteres.& ibi Alexan. Socin.& laſ.num.ꝛ22.& 24. de acquir. poſs. Caſtren. d. conſ. 192. col. 1. per tex. in 6. cum verò Corradus, de his qui feud. dare poſſ. er⸗ go dicta ſoror admitti non debet, cum qua- litatem ex inueſtitura requiſitam, quam pro- bare debet, non habeat, Bar. in l...§. quòd au- tem.ff.ne quid in flum. publi.& in terminis videtur deciſio Iſer. in tit.Epiſcop. vel Abb. 6. quinetiam. verſic. dic ergo. nam cum iſtud priuilegium quatenus filias admittit ſit cor- rectorium iuris communis, debet ſtrictè in- telligi, nec extenditur ex identitate, vel ma- ioritate rationis, Iaf. in authen. quas actio-
15 nes. nu. z1. C. de ſacroſan. eccleſ. †& appella-
tione filiæ non venit ſoror etiamſi eadem ſit ratio, Dec. conſ./16. col. fi,& faciunt quæ ad- ducit Crauet. conſ. 98. num. r. concludens poſt alios per eum citatos, extenſionem de perſona ad perſonam eſſe de iure prohibi⸗ tam. Item requiritur quòd ſic primogenita tempore aduenientis conditionis,& ſic in caſu noſtro tempore mortis patris, quod non fuit, quia frater eam præcedebat,& licet per fratris obitum ſit inde effecta primoge- nita, attamen hoc nõ attenditur ex his, quæ ſcribit Tiraq. de retractu. 6.I. glo.9. num. 78. & ſequent.
46 Septimò, t facit ratio æqualitatis ſeruan-
dæ, quæ eſt quod ſicut dominus Ludouicus Bonifacius ſucceſsiſſet domino Ludouico patruo, ſi deceſsiſſet ſine liberis maſculis, ita eidem quondam domino Ludouico Boni⸗ facio deberet ſuccedere dominus Ludoui- cus tanquam proximior agnatus maſculus, Iſer.in titulo, de eo qui. finem fecit agna. de feud. patrim. l. lege I2. tabularum,& l. ſeq. in princ. C. de legitti. hæredi. Rui. conſ. 12. num. 6. vol. primo. deſeruitq́; regula, quòd correlatiuorum eadem eſt dilh oſtio iuribus vulgaribus.
Ocauò, contra ipſam dominam Franci-
ſcam Mariam facit tex. in titulo, Epiſcop. vel
17 Abb. S. quinetiam t vbi fœmina vocata cum
maſculo, ſi ſemel fuerit exeluſa à maſculo per petuò durat excluſa,& ibi cõmuniter Doct. Curt.de feud.in 3. part. quæſt. 7. Brun. conſ. 78. num. 2. Dec. conſ. 390. num. 4.& conſil. 517. num. 6. dicens, ſororem ſemel excluſam à fratre, pari ratione debere excludi à fratre patruele, Pariſ. conſ.z. num. 7. conſ. 22. nu. 15. & conſ.3. num. 50.& 53. vol.⁊2. Gozad. conſ. 8. num. ꝰ. Rui. conſ.o. vol. primo. Afflict. in titulo de natura ſucceſs. feud. num. I13. vbi dicit, ita eſſe de iure communi feudorum. Zaſius de ſucceſs. feud.colum.6ꝛ. verſ. quar- ta concluſio. affirmans id procedere, etiamſi ſint dictiones, Quandiu vel donec Tiraq.in repe.l. ſi vnquam, in verbo, Suſceperit. nu. 195. C. de reuocan. dona. Sed ipſa D. Fran- ciſca Naria ſemel fuit excluſa per dominum Comitem Ludouicum Bonifacium: ergo perpetuò durat excluſa,& ratio poteſt aſ-
18 ſignari in caſu noſtro: t quia hæc filia voca-
ta eſt ſub conditione, ſcilicet deficientibus maſculis, id eſt, non extantibus, quæ con- ditio defecit, quia extitit maſculus D. Lu- douicus Bonifacius: ergo non admittitur filia, ſed patruus. Ica concludit Caſtrenſ. d. conſ. 192. col.z. Corn. conſ. 24. col.z.& 4. vol. 2. quem refert& ſequitur Gozad. coniil. 53. num.. †
Nec obſtat id, quod dicebatur ſupra in ſexto argumento, hic agi de ſucceſsione fra- tris, à qua non fuit excluſa, quia cum ſemper duret idem feudum, à quo ſemel fuit exclu- ſa, amplius ad illud non admittitur ſine no- ua inueſtitura, ita etiam reſpondet Paul. de Caſt. d. conſ. 192. col. 2.
I Nondò, t quia filia non debet mitti in poſ⸗
eſsionem bonorum feudalium, quando a- gnatus, qui de iure communi in feudo ſuc- ceſſurus eſt, reperitur in poſſeſsione feudi & paratus eſt incontinenti probare de iure ſuo, habetq́; præſumptionem iuris commu- nis pro ſe, ſecundum Dec. conſ.. num. 8. Iaſ. conſ. B8. in fin. volum. 4. Brun. conſil. r. num. 5.& conſ. 18. num. 12. Goꝛzad, conſil.50. num. 20.
In contrarium verò pro D. Franciſca Ma⸗ ria ad excluſionem domini Ludouici Pa- trui adducitur tenor prædictæ inueſtituræ erectionis loci Canellarum in Comitatum,
20 qui præponderat, imò communi naturæ
feudorum derogat, vt ſupra in ſecundo ar⸗ gumento pro patruo probatum eſt, quibus addo Bal. in titu. de his, qui feud. dare poſſ. nu.⸗. dicentem, quòd pactũ trahit feudum extra naturales terminos feudi ad terminos
pacti,

SENATVS PEFEDEMONLILANI
pacti, Brun. latè cont. 41. Socin. conſil. 67. nu. 7.& 16.& conſ. 165. num. o. Dec. conſ. 14. nu. 3. I conſ. 680. col. I. Præpolitus in titu⸗ lo de his, qui feud. dare poſſ. 9.& quia. nu.31. Curt. Sen. conſ. 63. in princip. lacob. à Sancto Georg. in ſua inueſtitura, in verbo, Mar⸗ chio in princ. dicens, in materia feudali eſſe vnum maximum, quod à tenore inueſtitu- ræ non eſt recedendum, quia derogat omni iuri,& naturæ feudorum, laſ. in conſ. 9. col. I. inter conſ. Bruni,& ibi Socin. conſ. 10. col. 2. Curt. de feud. in prima part. quæſtio. 6. plures cumulat Neuiza. conſ. 10. in princi. Calcha. conſ. 74.· num. z. Gra. reſpon. 9. nu. 2. & 3. lib. 1. Ex cuius inueſtituræ tenore feu⸗ 21 dum Canellarum dici debet t feudum no- uum: primo ex illis verbis, de quibus in pre- cibus: eaq́; omnia ipſis,& eorum cuilibet de nouo concedere dignaremur. Item in il- lis verbis diſpolitiuis, Volentes,& Statuen- tes, quæ verbã ſunt noui iuris promulgato- ria, Abb. in c. ex ratione, in vltimo nota. de appella. copioſè Felin. in c. decernimus. nu. 10. de iud. Item in illis verbis,& in feudum de nouo conceſsimus,& concedimus de nouo per preſentes, pręfatis Nicolao,& Lu- douico de Scarampis,& cuiuslibet eorum filijs& deſcendentibus vt ſupraà, ex quibus verbis nouum feudum dicitur, vt in titulo de eo, qui finem fecit agna. de feudo pater. & ibi lſer. verſ. ſecundus caſus.& in titulo de vaſ.decrep. æta. col.⁊. verſic. quod ſi dixi- mus. Rippa reſpon. 18. num. 4. lib. 3.& hoc maxime procedit ſi non apparet de antiqua inueſtitura, vt in terminis conſuluit Paul. de Caſtro, d. conſ. 401. col. I.& 2. vbi reſpon- det ad illa verba, prout in præſentia tenent & poſsident, vt non faciant feudum cenſe- ri antiquum niſi appareat de inueſtitura an- tiqua, ſequitur Grat. reſponſ. 4. num. 7.& 9. 22 vol.i. I Item dicitur nouum, quia noua qua- litas,& noua forma eſt addita in hac nouiſ- ſima inueſtitura, Bal. conſ. 249. verba inue- ſtituræ, col,z. verſ. in contrarium, lib. 2.& in tit. an agna. vel fil. num. 25. in fi. nouam cau- ſam facere feudum nouum,& de prohibita feudi alien. per Feder. 9. inſuper, in fi. quem refert& ſequitur Alex. conſ.. col. 2. verſic. ſiue enim quęratur de illis additionibus. vol. 5. vbi dicit, quòd additio facit confeſsionem eſſe nouam& diuerſam, Bru. conſ. IIz. nu. 6. Curt. Sen. conſ. 49. col. penul. in prin.& Ol⸗ dra. conſ. 178. affirmans feudum videri no⸗ uum reſpectu noui domini& nouarum con uentionum, quem refert& ſequitur Afflict. deciſ.IIz. num.5.& deciſ. 248. numer. S. poſt Iſer. Caſtren.& Bald. per eum allegatos,&
23
in rubrica de vaſal. decre. ætatis. colum. 8. verſic. cui adde quod ſi mutatur inueſtitu- ra, Ruin. conſ. I. numer. 17.& 18.& conſil. 20. num. 7. volum. primo. Gozad. conſ. 84. num. 2. ſequitur Præpoſi. in prælud. feudo- rum. numer. 43. vbi expreſse dicit, feudum, quod erat antiquum mutato domino, vel mutatis pactis, effici nouum,& lac. de Ar- dizo. in ſumma tituli, quid ſit nouum feu-
dum& paternum, in princ. dicit, quod feu⸗
dum nouum etiam dicitur, quod non primo ſit, ſed quod priorem modum tranſcendit, & ſequitur Cepolla conſ.31. numer. 6. Bru- nus d. conſ. 76. numer. 6. dicens, t quòd no- ua inueſtitura non facit deſinere feudum eſ- ſe paternum, niſi aliquid ſit innouatum de voluntate eius, qui habet ius ex veteri in- ueſtitura: ergo vbi aliquid innouatum ex⸗ titit ab eo, vel de eius voluntate, qui ex ve⸗ teri inueſtitura ius habet, feudum paternum eſſe deſinit, nouumque efficitur, Bald. conſ.
215. numer. 4. volum. 2.& dicit Afflict. d. 24 deciſio. iz. poſt Bal.& Aretin. t quòd quan-
do inueſtitura fit noua, quod fit quando ſub nouis pactis accipitur, videtur tacitè feu- dum in manu inueſtientis refutari,& dein- de per ipſum inueſtientem de nouo inueſti- ri: hanc eandem opinionem Alexan. tenuit inl. ſi mihi& Titio. colum.. verſic. limita tamen ſingulariter. ff. de verborum obliga. poſt Ancha,& id ſequitur ibi Iaſ. colum. pe⸗ nult. poſt Imo. idem laſ.conſil. 24. numer. 4. volum.z. Rui.conſ.ↄ5.col. penult.& conſ. 160. num. 16. volum. I. diffuſe in terminis no- ſtris, Grat. d. reſponſo 4. colum. 2. volum. 1. vbi expreſsè dicit, quod qualitas Comi- tatus addita facit feudum eſſe nouum,& Guliel. à Perno, conſil. 12. col. 4. inter conſ. feudalia, dicit qualitatem primogenituræ adiectam dici apprehendere& informare feudum, Bello. conſil. 3. num. 9.& propriè dicitur vera forma, Gozad. d. conſ. 53. num. 7. adeò quòd conſtat iſtam eſſe communem opinionem, pro qua facit, quod Felin. notat in c.conſuluit.in principio, de iudęis, vide-
25 licet t paria eſſe facere de nouo, velreſicere
in forma noua, quia aliquid vni ſubiecto addendo eius mutatur natura,& Bal. in kiu- riſgentium. õ. pacta. colum. penult. poſt Bar. ff. de pact. dicit, quòd quando verba ſunt apta ad renouationem contractus, vel in du⸗ bio, tunc nouus dicitur contractus.& Ale⸗
xan. conſil. 151. in principio. volum. 6. con⸗ 26 cludit, ſeo ipſo, quòd eſt aliquid additum
priuilegio, nouum propterea cenſeri debet priuilegium, idem etiam dicit Craue. conſil. 24. num. 54. bonus tex. in 1.1.9. ſi quis ſimpli-
citer.
1„ unii wnelcie „b ltu ltan dzetrah
ou ſeiur dip 1
a.I. aäag 1.9
rwmch 3 naurnssdédem Mnhe atlo 1. Kanaftute denl
eamtecon tlltc „
9 aä 8 inmihcdallel” b N„. rrel 64 Tancotumlent ä neumm 1 r ltäechn uu
manädn nxelttur tamommetmrmm kac attrdum
riiglu tum argremun Aaderrmbera, aut?
5
Alterr art mult Kennlacait tntulc rbeCpnwrträceta. Kvetkm'miber Kanchalpcm ver in cckecun onoag narawenmn nmer Analudouccsdlan prin miätterbumäul! rmn frun anſenlt lanulsex s exnt V urndanconenen V tnetnrctintud 4 ban Ien inc däg iin wz el lgerden.

duum,& lac. de ae quid ſit nouum feu Iinc. dicit, quod ſu ltur, quodnon primo modum tranſcendi nl.z1 numer, 6. Br⸗ 6. dicens, † quod no- deſinere feudumel- tid ſit innouatum dę bet ius ex veteri in quid innouatum ex oluntate, qui exe t, feudum paternum eff citur, Bald. conſ 2.& dicit Afflici.0 retin. fquod quan ſuod fit quando ſub videtur tacite feu⸗ is refutari,& dein- im de nouo inueſti⸗ nem Alexan. tenuit lum.). verſic, limita le verborum obliga. ut ibi laſ. colum. pe- conſil. 4. numer 4. col. penult.& conſ. fuſe in terminis no-
4 colum.2. volum.
ood qualitas Comi-
im eſſe nouum,& ,col4. inter conſe m primogenituræ dere& informare num. 9.& propree ad. d. conſ. 53*num, meſſe communem rodPelinne dio, de iudęis, vide- lenouo, velr eficete liquid vni ſubi ecd natura,& Bal. in hin m. penult. po V 1
ndicit-ꝙ—1oli nlr Hquislm 11 1714:
DECISIOXXIII. 36
citer.verſ.cum adijcitur.ff. de verb.oblig. ex quo Iaſ.ibi in 4. nota.elicit, quòd quando ali⸗ quid additur vel detrahitur primæ diſpoſi-⸗ tioni, noua efficitur diſpoſitio, ſequitur Bal.
vbi dicit, quòd ab antiqua inueſtitura rece- ditur, quando in poſteriore aliter dictum eſt de communi conſenſu eorum, quorum intereſt, necnon conſil. 398. num. 8. vbi poſt
conſ.328. num. S. vol. I. Caſſane. in conſuetu. 29 Caſtren. concludit, t quòd ſi is, qui inueſti-
Burgun. fol. 7. num. ⁊7.& ſeq. Natta conſ. B9. num. 6. dicens poſt Roma. Areti. Andr. Sicu.& Felin. per eum relatos, quòd acci⸗ dens qualificatum ſuperueniens enti facit ens alterius naturæ& ſpeciei, his adduntur, quæ cumulat Tiraquell. poſthæc ſcripta vi- ſus de retract. agna.§. I. glo. 18. num. 55. con⸗ cludens, cum quid additur vel detrahitur id rem nouam efficere, ſed in caſu noſtro plu⸗ res ſunt qualitates& formæ additæ, videli- cet primogenitura, vocatio fœminarum,& erectio in Comitatum, fuitq́; per alium do⸗ minum facta, cum antea Comitatus Aſten- ſis à Rege Francorum teneretur, vt ex actis apparet, feudum itaq; nouum dicitur, eo ma⸗ xime quòd in dicta inueſtitura nulla eſt an- tiquarum inueſtiturarum facta commemo- ratio, minusq́; quòd feudum hoc antiquum eſſet, vel auitum, aut paternum, vel antiqui feudi naturam haberet, aut auiti vel pater- ni.& ſic ſi frater fratri, multò magis fratris filio non ſuccedit, vt in titulo de duob. fra⸗ trib.a Cap.inueſtit.& de frat. de nouo benef. inueſtit. cum ſimilibus.
Secundo poſito citra veritatis præiudi⸗ cium, quòd feudum dequo agitur antiquum
a7 eſſet vel paternum, fattamen quia ipſe do-
minus Ludouicus filiam primogenitamvo- cari deficientibus maſculis liberis ipſorum amborum fratrum conſenſit, qui caſus eue- nit, quia nullus ex eis extat maſculus, ideò ſibi præiudicauit conſentiendo filias vocari & inueſtiri, tex. eſt in titulo quib. mod. feud. amitta.§. fin. per quem ita concludit Iacob. de Ardizo. in ſumma, in titulo de ſucceſs. feudi, col. 3. verſ. ſi verò expreſsim,& col. 9. verſ.ibi verò vaſallus. Oldradus d. conſil. 78. nu.3. laſ. conſ. 4. num. 4.& faciunt, quæ ſcribit Præpoſ. in titu. de vaſ. decrep. ætatis. col. 2. verſ. aduertendum eſt. lacob. à Sanct. Georg. de feud. in verbo, Dictiq́; vaſ. pro- miſerunt recognoſcere. num. 14.& 24. poſt Bal. per eum relatum, glo. etiam fi. huc aptè quadrat in tit.de eo qui fi. fec. agna. de feud, pater.& quod ibi Bal. dicit in verbo, de no- uo, Afflict. numer. 3.& clariùs Bal. in d. ti-
28 tulo, an agna. vel. fil. numer. 25. vbi ſcribit,
dominum agnatis præferri, qui nouæ in- ueſtituræ conſentiendo, ius veteris inueſti- turæ perdiderunt, Brunus conſil. 40. num. . quibus congruunt, quæ Aretin. tradit conſil. 3. in fin.& Deci, conſil, 598, num. 18.
ri debet conſentiat alium remotiorem inue- ſtiri ſibi præiudicat.§. Titius, ſi de feud. con- tro. fue. inter do.& agna. Pari. late conſ.22. nu. 2.& ſequent. volum. 1. Sic ergo in caſu noſtro cum fœminas vocari deficientibus liberis maſculis, conſenſerit Ludouicus, v- tiq; per huiuſmodi conſenſum fœminis iter, & ius, quod prius non habebant, apertum fuit, ſi quidem cogitauit ipſe dominus Lo- douicus caſum mortis liberorũ maſculorum, tum fratris, cùm propriorum euenire poſſe, eo tamen caſu filias primogenitas vocauit, non ſeipſum, quòd facere potuiſſet, ſi voluiſ- ſet, ideò ſibi præiudicauit, Iſer. in d. tit. de eo qui fin. fec.agna. de feud. pater. verſic. ſed pri- mus caſus, per tex. in l. qui cum tutoribus. ff. de tranſact.& l. fina. C. de remiſ. pigno.& ibi Afflict. num. 22.& 23.& argumento eorum, quæ de domino conſentiente Caſtren. ſcri⸗ bit d. conſ. 192. colum. 2. vol.3.& prædictis conuenit concluſio poſita a Curt. Iun. in tra- cta. de feud. in tertia part. col. 8. decimaquin-
ta limitatione. verſic. pro cuius tamen intelli⸗
gentia. poſt Bal. per eum alleg. nempe quòd ſi pactum ſit factum in inueſtitura feudali, quòd primogenitus, ſeu primogenita ſucce- derent, quòd tunc ſilia magis propinqua ex- cluderet maſculum magis remotum. Tertiò, inficiari nemo poteſt, quin vnuſ- quiſq; ipſorum dominorum fratrum volue- rit ſibi& deſcendentibus prouidere, ſeruata tamen ſexus prærogatiua, vt primò maſculi, deinde eis deficientib. fœminæ admitteren-
30 tur, t quo caſu quandiu ex deſcendentibus
ſuperſunt aliqui maſculi, ſiue fœminæ, tranſ- uerſales ſemper excluduntur, tex. eſt iuncqa gl. in verb. Solus, in tit. de nat. ſuc. feu.& ibi not. Afflict. nu. 114.& per illum tex. ita deci- dit Ro. conſ.z3. vbi caſum noſtrũ ponit, quan do ex tenore inueſtituræ fœmina vocabatur deficientibus maſculis, quia tunc agnatos excludit, quorum tali caſu vltima cauſa eſt in feudi ſucceſsione, vt in tit. de ſucceſ. feu.& ibi gl.& Ioan. Blan. in ſumma, lib. 3. col..3.& 10.& Iacob. de Ardiz0. de ſucceſ.feud.col.z. circa fi.& expreſsius colum. ſeq. verſic.& vbi ſpecialiter.& pro hac ſententia videtur tex. ad literam, in tit. de duob. fratr. à Capita, in- ueſti. vbi duo fratres ſtipulati fuerunt pro ipſis, ac eorum filijs maſculis,& ipſis deficien tibus fœminę, ſiſupereſſent, feudũ haberent &tamen filia ibi patruum excludit:& ratio
eſt, quia

.
9
—4⅓——;;::—-:;———
—y
8 ENATVS FPEDEMONTANI
eſt, quia vterq́; deſcendentibus ſuis proſpe- xiſſevidetur: ita per illum tex. concludit Bal. d.conſ.249. col.z2. Verſic. prout vnuſquiſque. vOl. 2. Klex. conſ. i9. nu. I. vol.5. Rui. conſ.. nu. 4.& 5. vol. primo, cuius verba ac ratio in caſu noſtro militant.
Quartò, quiainueſtitura ſeu priuilegium prædictum in quo foœminę vocantur fuit ob amorem,& in meritorum remunerationem
r conceſſum, prout apparet t ex procœmio ſeu
ex præfatione ipſius priuilegij ſeu inueſtitu⸗
æ, quæ cauſam finalem denotat, Bart. in. fi. ff de hæred. inſtitu. Alexan, conſ.119. nu. 10. & conſ. 3. nu. 4. vol.5. vbi loquitur de præ- fatione inueſtiturę, Socin. conſ./9. vol.ĩ. Af- flict. de prohib. feudi aliena. per Lotharium.
32 nu. 6.& ſeq. t quo caſu fœmina deſcendens
niſi ex inueſtitura aliter appareat, agnatos præſertim in feudo nouo, excludit, c.vnico, quemadmodum feud. ad fœm. perti.& Bal. ibi in finalibus verbis, Rippa lib. I. reſpon. c. 1. nu. 77. Deci. d. conſ.269. nu. 6. in princ.& conſ. 498. num. 24. Ioan. a Sancia Iul. conſ.z. nu. 21. inter conſilia Bruni& ibi in terminis huius inueſtituræ Ioan. de Coconato conſ. 4. no. 4.5. 6.& conl. 6. nu. 4. laſ. d. conſ.9. num.. inter conſilia Bruni, Curt. Sen. conſ. 62. verſ. primo quia feudum. nec non conſ. 6z. col.z. in princ. Curt. in3. part. quæſt. I. col. 2. præ- mfſſaq́; procedunt maxime ſtantibus clauſu- lis, ex certa ſcientia, motu proprio,& de po⸗ teſtatis plenitudine, alijſq́; clauſulis deroga- torijs in dict. inueſtitura appoſitis, necnon conſenſu ipſius domini Ludouici, vt Dec. & alij proximè allegati doc. cõcludunt, idem Deci. conſ. 269. num. 2. 3.& 6. late Pariſius, conſ.22. num. 31.& ſeq. ac conſ.23. num. 74.& ſeq.vol.primo.
33 Quintò, contra patruum facit, t quia vigo-
re dictæ inueſtituræ hi, qui in d. Comitatu ſunt ſucceſſuri, hæredes eſſe debent ipſo- rum dominorum inueſtitorũ acquirentium reſj pectiue, prout ex dicta inueſtitura appa- ret, in qua quinquies mentio fit de deſcen⸗ dentibus hæredibus: ergo dominus Ludo⸗ uicus, qui fratris ſeu nepotis ex fratre hæres vniuerſalis non eſt, in dicto Comitatu haud quaquam ſuccedere poteſt: ita Jaſ. d. conſ. 9. inter conſ. Brun. nu. 8. poſt Iacob. de Bel. Iſer. Bar. Bal.& Alex. per eum allegatos,& conſ./7. nu. I. vol. 1. dicens, hanc communem eſſe opinionem, Bru. conſ. 18. nu. B. 14. 15.& Soci.conſ.lo.col.ʒ3.& 4. nu.17. dicit, quòd ſi in inueſtitura dictum ſit, quòd feudum ſit antiquum, attamen quia mentio de hæredi- bus eſt facta, non admittuntur agnati, niſi ſint hæredes. Pariſ. latè conſ. ⁊. nu. 26.& ſeq.
vol.primo. vnuſquiſque enim ſibi, hæredi- busq́; ſuis proſpexiſſe videtur, vt in titu. de duob.fratr. à Capi. inueſti. facit Corn. conſ. 263. litera C. d. vol. primo.
Sextò, pro ſorore adducitur fundamen- tum, quòd ſicut quando fœmina ex pacto admittitur ad feudum nouum, vt in d. titulo de duob.fratrib.de benefic.inueſtitu. cum ſi- mili. ſi ſemel excluſa fuerit, perpetuò durat excluſa, ita patruus, qui ad feudum nouum admittitur ex pacto, cum ſemel fuerit exclu- ſus per deſcendentem maſculum ab inueſti- to, cenſeri debet perpetuò excluſus:hoc ſen- tit lacob.de Ardizo.in titu. de ſucceſs. feud. colum. 2. in fin.& colum. II. verſic. ſimili ra- tione. vbi expreſsè dicit, ſimili ratione pa⸗ truum non ſuccedere nepoti: Decius conſ. 445. nu. 18. Nam poſtquam frater præmor- tuus reliquit filium, frater vlteriùs ad ſucceſ⸗ ſionem admitti non debet, quia deficiunt conditiones:idem dicit Ioan. Blan. in d. titul. de ſucceſs. feud. colum. 14. per text. in 9. ſui autem, titulo qui feud. dare poſs.& faciunt notata in d.§. quinetiam, Epiſcopum vel Abb.& inl. fin. C. de ſucceſs. edic.
34 Septimò, pro filia admodum vrget, t quòd
quando in aliqua diſpoſitione elt dictum, rem aliquam de hærede in hæredem tranſi⸗ re debere, vel de deſcendente in deſcenden- tem in infinitum, tunc quandiu ſupereſt ali- quis de vna linea, ſemper portio aſcenden- tis vnius lineæ ad talem deſcendentem tran⸗ ſit, licet alterius lineæ alij in pari, vel proxi- miori gradu ſint, ita Corne. determinat di- cto conſil.263. in litera N,& P. volu. primo, poſt Bald. Caſtren.& Benedic. de Benedic. per eum allegatos, Natta conſ. 22. colum. l. poſt Bal. Butri. Præpoſ. Boer.& laſ. per eum relatos, appoſite Rui. conſ.. num. 3.& ſeq. vol.poſt Fulg. conſ. 229. ſed in caſu noſtro ſunt vocati deſcendentes maſculi,& fœmi- næ de gradu in gradum in infinitum ſerua⸗ ta ſexus prærogatiua,& domina Franciſca Maria eſt deſcendens à quondam domino Nicolao, altero ex inueſtitis: ergo ad eius portionem admitti debet excluſo patruo. Octtauò, pro ipſa domina Franciſca Ma- ria in terminis videtur deciſio Bald. conſil.
143. colum. 3. vol. primo: quem refert& ſe⸗
quitur Curt.d.tracta.de feudis, parte prima tertiæ part. princip. quæſtio. 15. concludens,
35 quod quando pactum diſponeret, quod
primogenitus, vel primogenita ſuccederẽt, tunc filia primogenita magis propinqua ex- cluderet maſculum magis remotum. Et hoc caſu dicit non procedere, c. de his, qui ſibi&
hæred. ſuis.„ Nono
bindrvambede rirucin dln voruneun nu laubiGulececu Prarsrhe rerconl ndäDentemls Gauda ,c Rchalcmi henun dartoweidödudit reunrätn an tiu m marä temina erum a ln mueſti erteutummnelitur Go nquxert uomm ind ttermit imin mes, ſuuxfäniednum. mätircecln wner laumon.n dhlromu lult dhegeänr annetor Gnlcäumer.Ateme talalm con Haum Rnägautengrnagn 1 anlnume dſ ſhatgnima dn
— ——

Xpadh nouum, vtin d titale
nefic inueſtitu, cumſ. epepede Um nouum im ſemel fuerit exclu maſculum ab inueſt, tuò excluſus:hocſen titu. de ſucceſ. fed m. II. verſic. ſimili n lcit, lmili rationepa nepoti: Decius conſ luam frater præmol- ter vlterius ad ſucceſ ebet, quia deſicium loan. Blan. in d. titul . 14. per text. in 6. ſui dare poſs.& faciunt m, Epiſcopum vel ceſs. edic. odum vrget, tquod ditione elt dictum, e in hæredem tranſi⸗ dente in deſcenden- quandiu ſupereſtali- eer portio aſcenden- deſcendentemtran⸗ alij in pari, vel proxi- orne, determinat di- C& P. volu. primo, zenedic. de Benedic. ttaconſ. z2. colum.. Boer.& lal pereum 2n((y. num. 3.& ſec 9. ſed in caſu noſtro s maſculi,& fœæmi- ininfinitum ſeruxy domina Erancica quondam dominc eſtitis: ergo ad ei et excluſo pattuo omina Franciſca
—
37
DECISIOXXIII„ 36 Nondò, t quia D. Franciſca Maria tanquã
filia quondam llluſtr. D. Nicolai,& ſoror quondam D. Ludouici Bonifacij, ac cuiuſ⸗ libet eorum hæres vniuerſalis debet mitti in poſſeſsionem bonorum, de quibus agitur, cum ea poſsiderẽtur à patre,& fratre reſpe- ctiuè tempore mortis cuiuslibet, cum dicat ſe illorum capacem ex Comitali inueſtitura, vulgato 9.inter filiam.& ſeq.ſi de feu. fuerit contro.inter domi.& agna. glo. i. in fi. in tit. de contro. inter maſcul.& fœmi. de benefi. vbi hoc dicit procedere, ſiue agnatus poſsi- deat, ſiue non, quam ſequitur ibi Bal. necnõ Laud. Curt. etiam d. tracta. de feu. in 3. par. in prima quæſtio. quæſt. 21. expreſſè dicens, quod etiam hoc locum habet, ſi bona de qui⸗ bus agitur feudalia eſſent, eandem glo. ſe- quitur etiam Brun. conſi.l. num. 4.& 15. poſt lo. Ant. Bal. Guliel. de Cu.& Alex. per eum
mitalis inueſtituræ, in verbis diſpoſitiuis non ſunt vocatæ filiæ, quia in contrarium eſt veritas, ſi ponderentur verba in ipſa in- ueſtitura poſita, incipiendo à verſi. Nos igi- tur petitioni eorum annuentes: ex quo par- ticipio inducitur conceſsio, I. mulierem.& ibi Bal. C. de adoptio. vſque ad verſic. ad ma⸗ iorem quoq; noſtrę Cęſareę clementię,&c. quxæ ſunt verba diſpoſitiua amplectentia o- mnia in precibus narrata,& non ſolum ma- ſculos, ſed fœminas, quod demonſtratur ex
28 illo participio, deſcendẽtibus, quorum t ap-
Pellatione cum ſint generis omnis filiæ ve- niunt, I. fin. in princ. C. de legit. hære. Goza. conſi. 9. num.57. poſt Alex.& Dec. per eum allegatos, maximè vbi de eis prius fuit facta mentio, vt in caſu noſtro, Corn. d. conſ. 263. in fin. Et collegium Bononienſe in d. conſi. 51I. colum. penulti, circa finem. Item ex illis
allegatos, Campe. inter conſi. Brun. conſi.=. 39 verbis(vr ſupra) quæ t faciunt relationem
num. 8.& 9. Dec. in terminis noſtris, conſi. 424.nu. I0. ac conſi. 467. nu. 10.& ſeq.& conſ. 498. colu. I.& conſi. 588. num. II.& 12. vbi in fortioribus terminis cõcludit, quod etiamſi agnatus poſsideret cum titulo inueſtitura- rum, attamen quia fœmina contendebat ſe eſſe capacem ex alia inueſtitura,& ſic ex conflictu duarum inueſtiturarum diſputa- tio requirebat altiorem indaginem, ideo debet mitti fœmina hæres, Soci. Iun. conſi. 75. nu.25.& 26. conſi. 76. num. 95. volum. pri- mo. Afflic.deciſ.iI. numer. 4. Curt. Iun. con- ſi. 0. numer. 1o.«& conſi. 40. nume. 5. Gozad. conſi. 7. num. II. 3.& 2I. Multoq́; fortius præ- dicta ꝓcedunt in remedio retinendæ, Dec. conſi. 498. numer. 4.& remedio recuperan- dæ, Cur. Iun. d. conſi. 41. nume. 10.& colum. fina. Rippa.lib.i. reſpon. c.I. numer. 81.& 83, Pariſ.conſi.z2. nume.64.& ſequen.& conſil. Z23. nu. S.& ſeq. vol.primo. Grat. reſpon. 10. nu. I.& 7. lib. 1.
Et tenendo hanc partem, non videntur obſtare in contrarium adducta. Et primò, diſpoſitio iuris communis feud. qua fœmi- næ excluduntur, d. 9. hocautem. qui feu. da. poſſ. cum ſimilibus, quia illa iura ſecum ad- ferunt ſolutionem, ſcilicet ea locum non ha- bere, ſi ſpecialiter in inueſtitura dictum ſit fœminas ad feudum eſſe admittendas, d.§. filia. de ſucceſ.feud.&§. ad filias. de ſucceſ. fra.Soc.lIun.conſil. 76. numer. 107. volum. j. Pariſ. conſil. 23. numer. 47. volum. I. Sed in caſu noſtro fœminæ ſunt ſpecialiter voca⸗ tæ: ergo ſunt admittendæ, non obſtante iu- ris communis feudorum diſpoſitione, Ita etiam reſpondet Dec.conſi.208. nu.⁊
omnium eorum, quæ ſupra dicta fuerunt, l. I.. ex hoc edicto.& ibi Barto. ff, de poſtu- lan. l. item quæritur. 9. item Iulianus, ff. loca. quæ iura refert Dec. conſi 182. nume. z. conſi. 227. nume.z. conſi. 394. num. I.& conſi. 284. colum. fin.& clariùs ex clauſula illa, decer- nentes& volentes ea omnia habere perpe- tuis temporibus roboris firmitatem,& cum dicat, Omnia, nihil excludit, vulgata l. lulia⸗ nus. ff. de legat. 3. Nam in precibus ipſi fra- tres inueſtiti ſupplicarunt expreſſe, vt defi- ciẽtibus omnibus liberis maſculis ipſorum amborum fratrum filia primogenita vocare tur: ergo citra cauillum negari non poteſt, quin fuerit ſpecialiter filia vocata, deficien- tibus omnibus liberis maſculis. Nec hſs ob- ſtat verfic. Et vt huiuſmodi Comitatus inte- ger remaneat& indiuiduus,&c. quo ipſæ filiæ& ſorores expreſſe excluſę videntur à dicto Comitatu, quia illud locum habet, vbi extarent maſculi deſcendentes, quo caſu no- luit eas in dicto Comitatu cum ipſis ſucce- dere:& hoc probat clauſula ibipoſita, vide licet, cæteris fratribus, qui cum ipſis primo- genitis,&c. quæ etiam ipſas filias reſpiciunt, & ſorores reſpectiuè, cum ſit vnicus con- ſtructus verborum, alioquin etiam cogere- mur dicere, cæteros fratres ſecundò, vel ter- tiò genitos, eſſe excluſos, cum vna determi- natio plura reſpiciens determinabilia pari- formiter debeat determinare, vulgata l. iam hoc iure. ff. de vulg.& pup. Barto. in l. præ- tor.. eritq́; hæc differentia. verſicu. breuiter dic.ff. vi bo. rapto.& tamen dicendum non eſt, alios maſculos,& fœminas, quos è quas prius ſtatim admiſerat reſpectiuè, deficien-
Non obſtat ſecundò, quòd t ex forma co- 40 tibus prim genitis maſculis, t voluiſſe ex-
G cludere,

8ENATVS PEDEMONTANI
eludere, ne inducatur incontinenti, corre- ctio& repugnantia contra nota. in l. non ad ea. ff. de cond.& demon.& per Alci. late de præſump. reg. 2.c.28. Soc. conſi. ¼5. nume. 29. vbi poit Franc. de Albergotis dicit, pa- a vnius contractus ſic intelligi debere, vt omnis abſonus intellectus ceſſet,& vnum aliud non remoueat, hocq́; probatur pon- derando verba in d. verſic. Poſita. Et vt hu⸗ iuſmodi,&c. vbi poſtquam ipſos fratres,& eorum ac cuiuslibet ipſorum primogeni- tos,& deſcendentium deſcendentes maſcu- los vocauit, addit huiuſmodi verba, Et ſuc- ceſsiue de primogenitis in primogenitos legitimos& naturales, vſque in infinitum modis& formis ſic, vt ſuprâ ſpecificatis. Sed ſupra in modo& forma ſuccendẽ di ſpe- cificè ſunt vocatæ filiæ poſt maſculos libe- ros:ergo& in dicto verſic.referente, vocatæ
41 cenſentur, t cum relatio ſemper intelligatur
cum ſuis qualitatibus„Vulg. J. aſſe toto. ff. de hæred. inſtit. hæcq́; eſt natura dictionis, vt ſupraà Pariſconſi. 19. nu.§8. conſ. So. numer. 49. volu. 2. poſt Bart. Albe. Cur.& Dec. per cum citatos, Cra. conſi. 88. nu.3. Soci. lun. cõſ. 170. nu.33. Vol.z. Rui. conſi. 183. nu. r. volu. ⁊.
Minus obſtat, quòd in dubio ponatur, Imperatorem voluiſſe ſe conformare cum diſpoſitione iuris communis, quia ſecus eſt in claris, vt in caſu noſtro, Corn. d. conſi. 24. col. penul. litera A. volu. z. Goza. d. conſi./3. nume. 18. per tex. inl. continuus. 6. cum ita. ff. de verbo. oblig.& l. pediculi.§. argento. ff. de auro& argen. leg. Sed in caſiu noſtro cla⸗ riſsime patet, filias primogenitas fuiſſe vo- catas: ergo ſumus extra præſumptionem.
Non aduerſatur tertium argumentum, quod in feudo paterno, in quo fœmina etiã vocatur ſtante maſculo ex primo inueſtito, non admittatur, vt in titu. de eo qui ſibi& hæred. ſuis maſc.& fœm. cum ſimi. quia po- teſt multifariè reſponderi. Primò, quòd feu- dum Canellarum attentis nouis qualitati⸗ bus,& noua forma in Comitali inueſtitura appoſitis, paternum dici non poſsit, ſed no- uum, quo caſu fœmina deſcendens vocata, excludit patruum etiam vocatum, vt ſupra probatum fuit in primo& tertio fundamẽ- to pro filia facto. Nec D. Ludouicus eſt de⸗ ſcendens dicti quondam D. Nicolai, qui fuit vnus ex primis inueſtitis cum qualita- tibus Comitalibus,& alijs, de quibus in di- cta inueſtitura.
Nec obſtat, quòd dicitur, in d. inueſtitura cenſeri ſaltem verbis gñalibus confirmatas antiquas inueſtituras, quia dictarum inue- ſtiturarum antiquarum mentio nulla facia
legitur expreſſe in d. comitali inueſtitura.
Minus etiam dici poteſt, antiquas inue- ſtituras expreſſè cõfirmatas eſſe ſub illis ge- neralibus verbis, Priuilegia, gratias, iura, de quibus in dicta inueſtitura Comitali, Curt.
4²² d. conſi. 49. colu. 13. quia, t quod dicitur ali⸗
quid poſſe dici expreſſum verbis generali- bus, ita intelligi debet, quòd expreſsio adeò ſit clara, vt intellectus non laboret in intelli- genda mente diſponentis, verũ ex ipſis ver- bis res ita pateat, vt nulla dubitatio ſit, Bal. in auth. hoc inter. in princip. C. de teſtam. per J. ille aurille.§. in verbis. ff. de lega: 3. Sed imj caſu noſtro verba illa generalia recipere poſſunt dubitationem, vt ex infrà dicendis patebit: ergo ex eis dici non poteſt inducta expreſſa confirmatio antiquarum inueſtitu- rarum. His adſtipulatur, quod dici ſolet, quę
43 1 ſpeciali nota digna ſunt, ſi omittantur, ne-
glecta cenſentur, l. item apud Labeonem.§. ait prætor. ff. de iniur. Vtiq;. n. ſciuiſſent ipſi fratres ſupplicantes explicitè petere confir- mationem antiquarum inueſtiturarum,& pariter Imperator eas confirmare, ſi voluiſ- ſent. Sed quia hoc erat cõtra ipſorum fratrũ intentionem,& preces, qui nouam formam in ſucceſsione Canellarum,& aliorum loco- rum induci voluerũt, quæ forſan repugnat omnino antiquis inueſtituris, vocãtibus dũ- taxat maſculos oẽs eiuſdẽ gradus: ideò cla- riùs petere noluerũt. Et propterea illa verba gñalia, Iura, priuilegia,& c. debet intelligi, ne correctionem, repugnantiã, cõtrarietatẽ- ue, inducant, argu. eorum, quæ Alex. tradit CÖſ.zO. nuu. 22. vol. I. Bar. J..§.& parui. nu. 5. ff.
44 quod vi aut clã. At f debet fieri interpreratio
vt hmõi cõfirmatio iuriũ cũ ſupplicatis con- cordet, à quibus reſcripta, ſiue priuilegia in terpretationem, ſupplementum,& decolla- tionem reciptũt, c. inter dilectos. 5. cæterùᷣm. & ibi Fel.colu. 4. de fi. Inſtr. Iaſ. in l. Gallus.& idem credendũ. nu. 10. ff. de lib.& poſth. Ro. conſi 133. Dec. conſi.1o. nu.S.& conſ. 6l. colu. 2.& conſ. 403. nu, 15. Iaſ. in l. cauſas. num. 5. C. de trãſ. Nã ſi preces ipſas recte cõſideremus, in eis videbimus tria fuiſſe petita: videlicet primogenituram modis& formis in ſuppli- catione expreſsis:ſecundò cõfirmationẽ pri⸗ uilegiorũ ſuper loco Canellarũ, cęteriſq́; lo- cis& terris:tertiò, ipſos ſupplicãtes de præ- dicto loco Canellarũ,& cęteris locis inueſti- ri, eaq́; omnia de nouo cõcedi, quorũ peti- tiõiannuẽs Imperator ordine peruerſo ꝓce- dẽs priuilegia cõfirmat, ſupplicãtes& eorũ deſcẽdentes de nouo iuxta regſita inueltit, in quibus nulla fit mẽtio dictarũ inueſtitura rũ. Nec fortè a veritate alienũ erit, dicere, mo
dernum
ſcgelterincomrmu ordchtg Bononten q morcbourſi an rnun umagane vovrmuwsenntust rarmun ictt Cu ügtierummeine Atngancer cat rmattm gunatied baruenm het plo frum unediwrm main mwlatzuioy quielure düteneflmn farzonſe dube)ls wr lb napelnengmo& muo rennala de ſürtoducou.n atline Unglabit Rlidum quada,bi g miaan mxci lligait mannanckkend aigtl eun aletirn nermüſt adztgäd
) 8 Naana Ale
p A

„Verũ ex jpſis ne rulla dubitatioſt,Ba- incip.C. de teſtame 5 ft de lega, z. dedi a generalia recipen 1, vt ex infra dicendi elnon poteſt induch intiquarum inueſtiu Ir, quod dici ſolet,qux nt, ſiomittantur, m napud Labeonem, Vrich n. ſciuiſſent i plicitè petere con inueſtiturarum,? confirmare, ſi volul cõtra ipſorum fratri qui nouam formam um,& aliorum loco- quæ forſan repugnat tituris, vocãtibus dũ- iſdẽ gradus: ided cla- tpropterea illa verbꝛ Rc. debet intelligi, nantiã cõtrarietatẽ- um, quæ dlex tradit 11§, paruinuff bet beriinterpreratio ũcũ ſupplicatis com ta, ſiue priuilegiain mentum,& decolla- dilectos. 5. cæterum. dſtrefinl. Gallus. delib.& poſth.Ro 1.8. R conſ. l. coli- n Jicauſas. num.6
DECISIOCXXIII. 1 38
dernum Imperatorem noluiſſe confirmare priuilegia,& iura à Rege Gallorum pri⸗ mogenitoribus ipſorum ſupplicantium cõ- ceſla, ſed tantum ab imperatoribus Roma⸗ norum,& Regibus, Comitibusq́; Aſten. prædeceſſoribus ipſius confirmantis indul- ta,& hoc indicant illa verba, Prædeceſſori⸗ bus noſtris: quorum appellatione non ve- niunt Gallorum Reges oppidò ipſi lmpera- tori tunc inimicc.
Non obſtant conſilia Alex. Dec.& Bru. in contrarium allegata, quoniam in caſibus ipſorum expreſſè dicehatur, quòd inueſti- tura, ſiue conceſsio de nouo, fiebat ſecundũ formam antiquarum inueſtiturarũ,& con- ceſsionum, nec in caſu ipſorum conſulen- tium erant additæ nouæ qualitates,& noua forma in dicta inueſtitura.
Neecſimiliter in contrarium vrgent conſ. Qur.& collegij Bononien. quia in caſu ipſo rum conceſsio erat facta tanquam in feudũ antiquum, auitum,& paternum,& in ver- bis narratiuis erat inſertus tenor antiquarũ inueſtiturarum, vt dicit Curt. d. conli. 49. colu.iꝰ.in fi.nec fœminæ in ea erant vocatæ. Poſſet etiam reſponderi, dato citra veritatis præiudicium, quod prædictum feudum eſ- ſet paternum, reſpectu ipſorum dominorũ fratrum inueſtitorum, attamen quia domi- nus Ludouicus, qui de iure communi ex- cludebat filiam fratris, conſenſit(deficienti- bus liberis) filias vocari, ſibi præiudicauit, per ea, quæ latè in primo& ſecundo argu- mento pro præfata filia deducta fuerunt, quibus addo Bru. conſi.34. nu. 6. necnon ea, quæ latiſsime Tiraq. ſcribit de iure primo⸗ genitorum, quæſt. 26. vbi qui conſentit re- motiorem vocari ſibi præiudicat, Docto. communiter in tit.ſi de feud. fue. contro.in- ter domi.& agna. 9. Titius filios. Afflic. in tit. quemadmo. feud. ad fœm. pertine. col. pe- nul.verſic.ſcientia& patientia.& in hoc ne⸗ gari non poteſt, quin ſit feudi alterata natu⸗ ra,& noua forma addita, quo caſu feudum nouum dicitur, vt laſ. concludit d. conſi. 24. nu. 4.& conſ.7. col. 8. in princ. vol.3.
Non nocet conſi. Caſtren.oz. quia in ca- ſu ſuo conſtabat de prima inueſtitura, qua liberi vtriuſq; ſexus vocabantur ſimplici⸗ ter,& in ſecunda inueſtitura ſolum erant ad- dita verba, vel alterius eorum,& ibi ille Franciſchinus patruus erat ex deſcendenti- bus primi inueſtiti, cum illa qualitate, pro- ſe& hæredibus vtriuſq; ſexus, veniebatẽ ex prima inueſtitura, ideo nimirum, ſi filiam excludebat aà ſucceſsione patris, c. I. de his, qui ſibi& hær. ſuis.&c. Nam ſi voluiſſet ve-
nire virtute inueſtituræ ſecundæ ad partem fratris, fatetur Paul. de Caſt. quòd filias ex- cludere non potuiſſet, quia vnuſquiſq; ſibi, filiabuſq; ſuis, potius quam fratri prouidiſſe cenſetur. Nec ſuffragatur eius reſponſio, da- ta ad ea, quæ obijciebantur de conſenſu, quã obiectionem dicit fortem, quia in caſu no- ſtro non conſtat de alia prima inueſtitura, imò hæc Comitalis eſt prima vocans fi- lias deſicientibus liberis maſculis cum con- ſenſu partium, quæ expreſſe conſentiunt, fi- lias vocari deficientibus maſculis ipſorum amborum fratrum,& ſic rectè intellectus Pau.de Caſt.retorquetur pro ſorore.
Nec Inſtrumentum fidelitatis probat il- lud feudum eſſe paternum, cum hoc in eo- rum non eſſet poteſtate, nec conſtet de rela- tis, maximè de mandato: Docto. communi- ter in auth. ſi quis in aliquo. C. de eden. Ale- xan. conſi. SI. num. 7. vol. t.& conſi.50. nu.5. & 6. vol.5. nec ex actis apparet dictam ſoro- rem cauſam habere Ludouico ſeniore, quo
45 fit, vt iudicetur vti tertia, t quo caſu verba
illa enunciatiua in antiquis non ꝓbant con- cludenter contra tertium, præcipuè vbi principaliter de qualitate feudi enunciati diſputatur, vt coneludit Cra. de antiq. tem. d.prima par.lta reſpondet Iaſ.conſi.24. colu. J. verſi. præterea ex eo. vol.z. poſt Bald. Ang. But.& Alex. per eum adductos.
Rñderi etiam poteſt, dicta verba intelligi non debere reſpectu nouarum qualitatum. quibus eſt derogatum antiquis inueſtitori.
46 vtputa in modo ſuccedẽdi, t ne cõtrasters
& repugnãtia inducatur in eadẽ diſpoſitio- ne; Alex. conſi. 48. nu.5.& II. volu.. quem re fert& ſequitur in terminis noſtris Cur. d. cõſ.49. col.6. ver. nõ obſtabunt illa verba per regulam l. doli cla. ff.de verb. oblig. vbi clau- ſula generalis ad ſpecificata non refertur. Non obſtat quartum argm̃, quia ad illud rñſio ex tertio fundamento ꝓ ſorore addu- cto oritur. Nã obiecta ꝓcederent ex diſpo- ſitione iuris cõis, ſed nos ſumus in puiſione hominis, quæ regulariter facit ceſſare ꝓuiſio nẽ legis, vulgata l. f.. de pac. cõuen. quã in ſimili caſu allegat Soci. d. conſ.lo. nu. 8. inter
47 cõſi. Bru. t hinc dicimus per ſubſtitutionem
ceſſare ius accreſcendi, I. vni.. in primo.& 9. ꝓ ſecundo. C. de cad. tol.& Doc. notãt inl. vni. C.qñ non peten.par. pet. accreſ.quibus arrident, quod dicitur, pacta frangere leges: & contractus ex conuentione legem accipe. re: l..§.ſi conueniat. ffdepo. cum ſimil. Necaduerſatur collegiũ Bonon. d. conſi. 5l. colu. pen. inter conſi. Cur. dum rñdetadl. fi. C. de pac.conuẽ. quia licet ſit generalis ꝓ⸗ 2 uiſio

3
83 18
1 18
— —
SENATVS PEDEMONTAN
uifio in ſure feudorum, quod agnati in feu-
do antiquo ſuccedant excluſa fœmina, atta- men negari non poteſt, quin hoc ſit ſpeciale in feudis inſpecta diſpoſitione iuris commu nis, quo filia, ſeu ſoror ſuccedit excluſo pa- truo:& propterea dicitur, quòd ex pacto poteſt fœmina in feudis ſuccedere, non ob- ſtante generali feudorum diſpoſitione,& ſic prouiſio hominis etiam in feudis tollit generalem diſpoſitionem legis feudorum, cui ex tenore inueſtituræ, vt ſupra dictũ eſt, derogatur: nam iura feudalia dicuntur ſin- gularia reſpectu iuris communis, vt conclu- dit laſ.in l.de quibus. nu. 26. f.de legi.
Et hoc modo reſponderi etiam poteſt ad quintum fundamentum pro patruo allega- tum. cum enim conſenſerit patruus, filiam euocari in defectum liberorum maſculorũ ipſorum amborum fratrum,& ſic ſe reſtrin- xerit, vt ſolum à liberis maſcults filia exclu- datur, ſibi præiudicauit, nec poteſt talem re- ſtrictionem ad ſe extẽdere, vt concludit So- cin.loco proximè allegato,& Iaſ. d. conſi. 24. numer. 4. idq́; iuuatur ex regula l. ſi vnus.
48§. ante omnia. ff. de pac. f quod in pactis re-
gulariter non fit extenſio de perſona ad per- ſonam, cum qua concordat reg. l. ſi ita ſtipu⸗ latur.§. Griſogonus,&l. quicquid adſtrin- gendaæ. ff. de verbo. obliga. Curt. de feudis Pprima par. quæſt.. in fi. Bal. de feud. cogni. in princ. nume. Il. Iacob. de Bel. in c. i. in vlti- mis verbis, de eo, qui ſibi& hæred. ſuis. vbi dicit, quòd in ſtipulatione,& pacto nulla comprehenditur perſona, niſi expreſſa:& ſic non militat argumentum, quod fit del. ſi viua matre. C. de bon. mater. quæ non pro- cedit, vbi aperta& clara ſunt verba diſpo- nentis, argumento eorum, quæ not. Cur. lu⸗ ni. conſi. 41. numer. 10. in fi. Dec. conſ. primo.
49 nume. 7. vbi dicit, f verba expreſſa teſtatoris
intelligi debere vt ſonant, dato, quòd ſecus eſſet in interpretatione legis:Socin conſi. 3. nu. 38. vOl. 1. Eue. c. 35, col. 18. in claris enim nõ opus eſt coniecturis, vulgatal. continuus. 9. cum ita.ff.de verb.oblig.
Nec eſt impedimento regulal. de acceſ- ſionibus, ff. de diuer.& temp. præſcrip. quia procedit, quando vincens formaliter ſucce- deret, vel in ius victi ſubrogaretur: Aretin. conſi.ꝛ7. colum.z. quem ſequitur Socin. con- ſi. S. num. 24.& 29. vol. 4.& quando eadem eſt vincendi ratio, Ange. conſi. 252. Alber. in authen. defuncto. colu. I. C. ad Tertul. Dec. conſi. 693. nu.. Felin. in c. paſtoralis, in prin- cip.de offic.ordi.de hac materia pulchrè So- cin. conſi.z0². Sed in caſu iſto D. Ludouicus non ſubrogatur formaliter in locum alicu-
———˖—-
ius eius filij, cum nullus fuerit fllius tempo⸗
re aduenientis conditionis: ergo non mili⸗ tat dicta regula.
Sextum pariter fundamẽtum non obſtat, quia in caſu noſtro D. Franciſca Maria dici⸗ tur ſuccedere in Comitatu Canellarum ex vi inueſtituræ Comitalis paternæ,& ſic ipſi quondam Nicolao patri, vt in tit. de feudo Marchi.ibi, per inueſtituram patris& auis non enim feudum habet filia à fratre, ſed ex
prouiſione paterna, glo. in verbo, Pater, in
tit.de his, qui feudum dare poſſ.§. cum verò Conradus. quam in terminis inueſtituræ no ſtræ citat Laud. ind.. quinetiam. circa me- dium, qui licet magis communiterreprobe- tur, in quantum tenet cum gl. quòd fœmina ſemel excluſa decedẽte maſculoadmirtatur, attamen in eo, quod dicit, illam venire ex ꝓ⸗ uiſione paterna, comprobatur, Pariſ. contil. 23.: num. 30. volu.. faciuntq́ notata per Dec. conſi.I. col. 1. quem refert& ſequitur Gozad. d. conſi.33. nu.i. Nee dici poteſt, quòd dun⸗ taxat vocauerit filias liberorum, non autem ipſorum fratrum ſtipulantium, quia ſi inſpi- ciantur verba inueſtituræ, etiam cẽſentur vocatæ filiæ ipſorum ſtipulantium, cum vo- cet indiſtincte filias primogenitas, quæ tem- pore aduenientiscõditionis, id eſt defectus liberorum maſculdrum, reperientur, quibus verbis filiæ indiſtinctè adueniente caſu de nouo inueſtitæ cẽſentur, Pau. de Caſt. d. cõſ.
50 192. col.⁊. in fi. verſi. ſed ipſę cenſentur. t: im
magis dici debet vocata ipſa D. Franci- ſca Maria: tum quia ablatiui pro primo⸗ genitis filiabus poſſunt referri ad genitiuos, ſcilicet ipſorum fratrum:tum etiam, quia ſi dicimus eſſe vocatas neptes, vel alias filias primogenitas vlterioris gradus, multò ma- gis cenſendum eſt, vocatam eſſè propriam filiam, argumentol. ſi viua matre. C. de bo. mater. Dec. conſi. 1. colu. z. verſi. ſi ergo ſub⸗
51 ſtitutos. ordo f enim charitatis operatur, vt
ꝑ prius diligatur filius,& ꝑ poſterius nepos, Caſtren. inl. Gallus.§. 1. numer. 7. ff.de lib.& poſthu.& dato, quòd ageretur de ſucceden- do fratri, adhuc debet admitti ſoror per ea, quæ dicam infrà, reſpondendo ad vltimum argumentum.
Non obſtat ſeptimũ argumentum, quòd ratione æqualitatis ſeruandæ debeat admitti patruus, d.l.lege I2 tabularum. C. de legi. hę- redi. quia non procedit data diuerſitate ter⸗ minorum,& rationis: ſic reſpondet Rub. conſi. 10 ¼. in ſi loquens, quando patruus vo- lebat ſuccedere nepoti. Nam in caſu noſtro ſoror proximior excludit patruum vlterio- rem in gradu: ergo eſt diſparitas terminorũ. Minus
————-—
Bulma 1 10 imikan jttio⸗ Niin. rürrülna, d ifä lrndc po rräücbinepnni tüunn ie ſlerecẽ lrümüiterl 4 Ggqöredauſge fetett, wiibendlpyol- guußg Crä lacper Uirtrich wrald mtunucnn4 tinwuro;Sacon ſwizainnüettun tbaldlumaäldtor Gohecagorteſtiür mratrmincmmdlo iörmlirdtenpwnalt Datäncörnänleg ohmlkermcolma ban iegpoltalenler ilgauſs dgen titßka n zmo anemütiralte wihale nanril dimalit den ego iewtniil ene
wagitärenai rräsſinäiina
¹
——
Prrdltez gutenne ündähn mtaandrun 3— wendil kg. dead 1 6 ai pando a dinen m Ugee. 1 Llnlan 3 Kat 6

quinetiam citcam, communiter reprobe cum gl.quod fœmin te maſculo admtrtatu- leit, illam venire ex,, probatur, Pariſcconl luntq; notataper De- ert& ſequitur Gozu lici poteſt, quòd du berorum, non aute lantium, quia ſtinſp rræ, etiam céſentut ipulantium, cum vo- mogenitas, quætem⸗ lonis, id eſt defectus n reperientur, quibus adueniente caſu de ur, Pau. de Caſt. d. coſ lipſe cenſentur. timò cata ipſa D. Franci- ablatiui pro primo- t referriad genitiuos, mrtum etiam, quia ſ neptes, vel alias filis is gradus, multò ma- catam eſſe proptiam viua matre.C. de bo.
lu.z. verli ſiergoſih
aritatis operatur, N &ꝑ poſteriusnepos numer.7. ff delbaâ agererur de ſucceden admitti ſoror pete ondendo ad vltim
ãargumentum, q ruandæ debeatadn
ODECISIOXXIII 39
Minus etiam nocet reg.quòd correlatiuorũ eadẽ ſit diſpoſitio, quia nõ procedit quando eſt diuerſa ratio, Cur. d. conſ.51. colu. 4. circa med. Ratio aũt diuerſitatis in hoc caſu liqui- do ex inueſtitura comitali dignoſcitur, quia ſiageretur de ſuccedendo patruo deceden- ti ſine filijs maſculis, filia non obſtaret cũ non vocetur, niſi in defectum liberorum maſcu- lorum ipſorum amborum fratrum, ſecus ſi patruus vellet ſuccedere nepoti defuncto ſi- ne filijs, quia obſtat ſoror, quæ expreſſe in li- berorum maſculorum defectum vocatur. Nec obſt.octauũ argm̃, quòd ex quo prę- dicta filia ſemel fuit excluſa, sẽper duret ex- cluſa, d.§ quinetiã Epiſc. vel Ab. quia dupli- citer rñderi põt. Primò prout rñdẽt acutiſsi⸗ mi aduocati D.Frã. Mariæ, videlicet quod li cet ipſa D.Rrã. Maria dici poſſet excluſa per fratrẽ a ſucceſsione patris, attamẽ cũ agatur ſecũdũ antiquos de ſuccedẽdo fratri ab eius ſucceſsione nõ eſt excluſa. Ita decidit Bal.in d. 9. quinetiã. nu. 3. quẽ refert, ac ſequiturSoc. Iun.cõſ.76. nu. I1z.& ſeq. vol.I.& Goz. conſ. 9. nu.9. poſt Cor.& Dec.per eũ alleg.& his adſtipulãtur dicta per Al.& Iaſ. in d. 1.1. 9. ve teres.ff.de acq.poſ.Syl.con. 49. nu.35. Soc. la- tè cõ. 73. nu.I.vol.3. Pariſ. con. 22. nu. 17. vol. 1. Verũ quia hęc rñſio nõ eſt tuta ex his q̃ addu cit Pariſ.d.cõſ.z2. nu.iS.ideo rñdetur& ſecũ- dò, obiecta procedere, vbi ſimpliciter fuiſſet vocata fœmina cum maſculo, ſecus verò vbi cõditionaliter& temporaliter eſt vocata, ita Doc.limitãt in cõtrariũ alleg.Cur.in d.ʒ.par. q.7.verſ.ſecundo limita. Pariſ.d. conſ.22. nu. 20.& ſeq. poſt Alex. Iſer.& Soc. per eũ alleg. & cõſ.23. nu./8.& ſeq.eo.vol. Goꝛz. cõſ.9. nu. 58.& ſeq. Rui. conſ.9. nu. 6.& ſeq. vol. I. At in caſu noſtro conditionaliter,& temporaliter, ſiue ſuſpenſiuè, vocatur filia, id eſt deficien. li beris maſculis: locum ergo nõ habet regula prędicta, quòd aũt illa verba, deficientib. libe ris maſculis, ſtẽt conditionaliter, ſiue ſuſpẽli⸗ uè, ꝓbatur per tex. in tit. de eo ꝗſibi& hær. ſuis, maſc.& fœ. inueſti. recep. ver. nõ. n. pa- tet.& in verſi. quod miles, vbi expreſſè dici- tur. Non. n. patet locus fœminæ in feu. ſuc- ceſsione, donec maſculus ſupereſt ex eo, qui primus de hoc feudo fuerit inueſtitus. Ergo vbi maſculus non ſupereſt, quia deceſsit ſine hærede maſculo, debet admitti fœmina. Nec
52 †mouet, quod argm̃ à contrario ſenſu in con
ſtitutionibus feudalibus non valeat, vt con- cludit Euerar.in locis lega.c. 4. num. 80. quia hoc procedit quando ex hmõi argumento diſcedituraà iure communi., alias ſecus: ita in⸗ telligit Iaſ. in l.i. nume.58. C. de iure empliit. allegatus per fuerar. ſed ex hmõiargumen-
to redimus ad ius cõe, ergo&c.& per tex. in d. verſicu. non enim patet, dicit Gozad. d. conſi.9. nu. 59. quòd quando fœminæ vel ex pacto, vel ex natura feudi ſunt admiſſę, ſemper extantibus maſculis excluſę dicũtur nõ perpetuò, aut ſimpliciter, ſed tẽporaliter, & hæc opi. fuit gl. in d. õ. quinetiã. quã ſequi⸗ tur ibi lac. de Bel.& Lauden. pro qua facit,
53 †quia prædicta verba, deficientibus maſcu-
lis, ſunt ablatiui abſoluti, qui in cõditionem reſoluuntur, vulgata l. a teſtatore. ff.de cõd- & demon. cum ſimil.ita Rom. tenet expreſſè loquens de hoc participio, deficientibus, cõſ. I. circa princ. Rui. d. conſi.9. nu. 8. vol. i. poſt Alex.& Soc.per eum allegatos,& dicit Go-⸗ za. d.conſi.5/3. nume.ʒ.quod idem eſt dicere deficientibus, vel ſi deceſſerint,& pro hac ſolutio.vrget, ꝗa caſu noſtro filia non voca- tur, niſi poſt plures gradus maſculorũ, in qui bus dicitur inducta qᷓdam perſeuerãtia libe- rorũ, quo caſu dicitur potius qᷓdã ſuſppẽſio tꝑalis, ́ᷓ; pręciſa excluſio,& ideo maſculis de ficiẽtibus, ſucceſsio redit ad fœminas, Ba. in l. ꝗb.ver.& intellige hoc verũ. C. de ſecũ. nup. Sed quia hæc rñſio ſtãte cõi concluſione, põt morderi ex rubr. de eo qui ſibi& hær. maſc. & fœm. inueſt. accep. iũcto nigro, quod argu mentum eſt validũ ſecundũ Albe. in dictio-
54 nario, in verbo, Argumẽtũ, t ex quibus pro-
batur æquipollere, ſi in inueſtitura dicatur, pro ſe, filijs maſculis& fœminis, vel pro ſe& maſculis,& his deſicientibus, pro fœminis, quo caſu idẽ deberet eſſe iudiciũ, c. in his. de verb.ſig.l.fi. õ.ſi.& ibi gl. ff. man. Euerar. in locis lega. c. 55. Ideo ſolidius iudicio meo rñ- deri põt, quòd in cõtrariũ adducta procede- rẽt, ꝗñ dictũ fuiſſet ſimpliciter,& ipſis omni. filijs maſculis deficientibus: quia tunc ſecun- dum' cõem opin. ſemel excluſa à filio, perpe- tuò durat excluſa, ſed in caſu noſtro non ſo- lum vocatur primogenita in defectum filio⸗ rũ, quo caſu, vt prędictũ eſt, dici poſſet exclu ſa, ſed etiã vocatur in caſu, in quẽ filij filiorũ deficerẽt, et ſic filij ſine filijs maſculis decede rent, quod probatur ex illis verbis,& ipſis o- mnibus filijs, ac eorũ liberis maſculis defici- tiẽbus, qui caſus euenit, in quõdam D. Lud. Bonifac. primogenito ſine liberis defuncto: ergo locus eſt præfatæ filiæ primogenitæ. Et pro hac reſponſione, licet de ſe ſit clara, ad duco Corn. d. conſ. 24. litera V. vol.z. Goz. conſi.53. nu. II. in contrarium allega. quos re- torqueo, cõcludẽtes, quòd in eorũ caſu agna tus excludit fœminã, ex eo quòd verba cõtra ctus nõ dicebant, Si filius filios maſculos nõ habuerit, ꝗa iſta caſu nõ fuiſſet excluſa fœmi- na ab agnato, licet ſemel fuerit excluſa a filio.
G 3 Nec

SENATVS PEDEMONTANI
Nec obſtat vltimò conſilium Dec. 517. & Iaſ. 38. quia Decius loquitur, quando is qui poſsidebat probauerat dominium eius: dictum verò Iaſ. intelligi debet, quando fœ- mina non allegaret ſe eſſe capacem, vel ex pacto, vel ex conſuetudine, ſeu aliquo alio iure, alias ſecus, per ea quæ adducta fuerunt in vltimo fundamento pro fœmina allega- to,& maximèe per Dec. d. conſi.588. num. 12. vbi loquitur, quando filia petebat ſe mitti in poſſeſsionem bonorum feudalium, quæ a- gnatus poſsidebat cum titulo inueſtituræ. Attamen quia ipſa dicebat ſe eſſe capacem ex alia inueſtitura,& propter conflictum inueſtiturarum res altiorem requirebat in- daginem: ideo concludit dictam filiam eſſe mittendam in poſſeſsionem. Idem ſentit lo. Campe. d. conſi.z. num. 12 inter conſilia Bru- ni, Goza. d. conſi. 7. nu. 13. Ex quibus omni- bus hinc inde adductis negari non poteſt quin caſus de quo agitur ſit diſputabilis, quo fit, vt in dubio filia, ſiue ſoror ſit mittenda in poſſeſsionem bonorum etiam feudalium, quæ pater& ſucceſsiuè frater tempore mor- tis poſsidebat,& ſic cenſuerunt iudices vlti- marum appellationum filiam eſſe mitten- dam, ius omne partibus in petitorio, ſi& prout eis reſpectiue cõpetebat, reſeruantes.
SVMMARIV N.
à Venqditio rei fideicommiſſe pendente conditione fidei-
commißi valet, licet vendtor de euictione teneatur. Fideicommißi dubius euentus conſiderabilus non eſt.
2 Debitor tenetur ex cauſa ſat ſdare de ſoluendo adueni- ente die, vel conditione.
4 Emptor licet ante rem euictam agere non poßit, poteſt
tamen agere, vt res libera tradatur.
5 Emptor poteſt agere, ſeu excipere, vt tanto minoris æſti- metur precium rei emptæ, quanto minoris valeret, ſi res empta non eſſet fideicomm ſo ſubiecta.
6 Emptor agere poteſt, vt res libera tradatur, etiamſi res nõ ſit obligata, ſed aliquo caſu poſſet ad tertios poſ- ſeſſores deuenire.
7 Exceptio, quæ æquitate nititur eſt admittenda.
8 Euenire quod poteſt inſpicitur, quando illud quod eueni re poteſt eſt contingens ſecundum naturam ex di- ſpoſitionem hominis.
Emptor rei, quæ eſt peculij aduentitij filij poteſt contra patrem venditorem agere, vt rem venditam proprij iuris eſſe doceat, aut quod euictonis nomine ſatiſdet, licet filius viuente patre non poßit rem aduentitiam à patre venditam vendicare.
Io Lex erubeſcit filios eſſe caſtigatores parentum propter reuerentiam, ac poteſtatem paternam.
Priuatio præſupponit habitum.
12 Condemnatio fieri debet in toto eo, in quo quis in futu- rum damnificari poſſet, licet differatur exactio.
13 Venqditor rei fideicommiſſæ„‚quando teneatur ſatiſdare
de indemnitate emptori in caſum euictionis propter purificatum fideicommiſſum.
14 Venqitor rei fideicommiſſæ, ſi bona non habeat, necſa- tiſdare poßit, tunc reponendum erit precium in em- ptionem bonorum immobilium, quæ cenſeantur hy- pothecata emptori.
DECISIOXXIIII.
Emens ignoranter rem fideicommiſſo ſubie- ctam à venditore ſciente,& ad precium agente, an excipere poſsit de re liberè non tradita,& perere fibi cautionem præſtari in caſum puriff- cati ſideicommiſsi,& euictionis ſubſequutæ
Ropoſitum in Senatu fuit, an emens ignoran⸗ ter à venditore præſer⸗ im ſciente, rem fideicõ- 8” miſſo conditionali ſub- A iectam, polsit aduerſus
——— dSN
agentem excipere, ſe non teneri, niſtre libe- ra ab onere fide icommiſsi conditionalis tra- dita, aut ſaltem præſtita cautione de indem- nitate in caſum purificati fideicommiſsi,& ſubſequutæ euictionis: Et dicendum vide- batur, exceptionem propoſitam non com- petere, ex his quæ tradit Alexan. intermin s, conſi.65. vol.5.
Primò, t quia venditio huiuſmodi fidei- commiſsi conditione pendente valet, licet teneatur venditor de euictione, l. fin. 6. ſinau- tem ſub conditione. cum ſimilibus allegatis in glo.C.commu.de legatis. Dec.inl. ſieum ſeruum, in fi. ff. ſi cer. peta.
Secundò, quia ante euentum conditio- nis fideicommiſsi nulla competit actio fidei- commiſſario, I. cedere diem. ff. de verbo. ſig. &l. item quia. C. de pactis. addo tex. in 1. ſi ſeruusin princip.iuncta glo.j. ff. de condict. fur. vbi legatario ſub conditione non datur condictio furti pendente conditione,& in l.tranſactionum, ff. de pericu.& commo. rei vendi.in fĩarguendo a contrario ſenſu: dici- tur enim emptore ſolutionem precij quęſtio ne dominij mota non cogi, niſi de euictione ſatiſdederit; ergo quæſtione dominij non mota cogi poteſt ſoluere, etiamſi venditor non ſatiſdederit: quibus conuenit doctrina Bart. in J.i. in vltima oppo. C. de bon. mater. vhi reprobata glo. tenet, ementem à patre rem, cuius proprietas ad filium pertinet, tan quam propriam ipſius patris non poſſe con- tra patrem agere, vt ſatiſder euictionisnomi ne, cum filius, donec extat in patris poteſta- te, agere non poſsit,& ſic euictionem non dici imminere, vel quafi in limine cõtractus teſpondetq́; Alex, ad obiectum, quod fieri pollet
uraui ttani derzdknentm n derakedmanne riu-ero cll
5 1.5 eNoro had deédpl 55
ſcntdeed
dee
uenmcimne birummman, rarm entuedlelan Immch Ncrramanten 2dc imawmtqunch gln degan glle tin⸗ricenrallrolt klm god error rurnüſentircom ungecepio umve mümmele ceionmil gaen gnorane cer bagm bſerun EitdenSeemdgg erepiudeniälone, un ncuenuinens tprtRritderonn
Wäeenna deiic qlod man
Mangnaener onmlicnärre, 4
vd aäſ mei Hnorade dhn

miſe ſtbon⸗ halett r Ponendu nac 8 Ummobil üſnien, 3 die cenſemnn. XXITIII
opoſitum in Lenan t an emens ignorn er à venditore præſen m ſciente, rem liceici 1d condi ionali ſh ctam, polsit aduerſu nditorem ad precim non teneri, niltre libe niſsi conditionalis tn, ita cautione de inden cati fideicommißi, Et dicendum vide ropoſitam non com- tAlexan intermins,
ditio huiuſmodi fdei- pendente valet, licet euictione, 1fin. d ſinau⸗ im ſimilibus allegatis gatis. Dec. in! ſieum eta.
te euentum condltio⸗ competitactio fidei- diem. ff de verbo. ſig. aciis. addo tex. in lſi a glo.jff de condict. onditione non datut nte conditione,& n ericu.& commo. it ontrario ſenſu: do⸗ onem precij queſti dgi, nilide euickion⸗ aſtione domini nol ete, etiamſi vendir uS conuenit dociri po. C. de bon. matt et, ementem a 4 ad flium pertinebii patris non pollecn iſdereuictionisn n vatris poteli⸗ xtat in paitis ꝑ 1 „ſc euictionem n . ine cõtraclls aſiinliminè co dlei obiectum, quo n
0
DECISIOXXIIII. 40
poſſet, d. 1. ex prædijs. C. de euictio. dicens, illud locum habere in obligatione pura, ſe- cus in conditionali ſuſpenſiua, cum tunc bo⸗ na non dicantur obligata, d.l. cedere diem. & ita Bal. intelligi debere dicit in d. l.ex prę- dijs. in fin. Idem etiam ſentit in apoſt. ad. Bal. in eadem l. ex prædijs. quem retert ac ſequi- tur Neguſan. de pignor. in primo membro, 5. partis. num. 24.& ſeq. vbi num. 27. dicit, ar⸗ bitrari opinionem Alex. eſſe de iure verio- rem,& allegat doctr. Barto. in l.3. 5.condem⸗ natio. ff. de tab. exhib. Idem ſentit in apoſtil. ad Salyc. in d. l. ex prædijs. videturq́; ſenti- re Deci. in l. ſi eum ſeruum. ff. ſi cert. petat. Crauet.conſ.l4². num.8.t vbi dicit, dubium euentum fideicommiſsi non eſſe conſidera⸗ bile, his accedit Oldr. conſ.:24. num. 27. con- ſtituens differentiam, an aliquid alicui de- beatur in ſpe& vltima voluntate, anex con- traciu, vt primo caſu non ſit conliderabile, ſecundo verò ſic:& pro hacopinione vide⸗ tur text. inl. qui rem. C. de euict. vbi emptor poſsidens rem emptam, venditorem fum- pta cauſa, quod res empta aliena, vel obliga- ta dicatur, quandiu euicta non eſt, conueni- re non poteſt..
In contrarium autem adducitur gl. in d. j. qui rem. quæ ponit quinq; fallentias adre- gulam, de qua in d.. qui rem. quarum tres vltimæ videntur caſui noſtro adoptari pof- ſe. Prima, quòd emptori propter dolum præſumptũ venditoris compecat actio, mul- tò magis exceptio, cum venditor ſciretrem venditam eſſe fideicommiſſo ſubiectam,& emptorem ignorantem certiorem non red⸗ diderit, argumento l. ſeruus, quem. 5. ſin. ſf. de actio. empt. Secunda, quando nonagitur vel excipitur de euictione, ſed agitur velex- cipitur, vt caueatur in euentum euictionts, & ſic purificati fideicommiſsi, argumento l. 2. ff. de euiction. quod maxime procedit ſu- perueniente noua cauſa, l. in omn ibus. ff. de iudic. De noua cauſa petendæ ſatiſdationis apparet propter ſuperuentam notitiam fidei commiſsiconditionalis, quod tempore con- tractus ignorabat emptor, t vt in debito conditionali videtur tenere Rippa inl.z. nu. 34. ff. ſolut. matrim. poſt Aretin. col..& ſeq. Iaſ. inJ. inter omnes. nu. 1. ff. qui ſatiſdare co- gan. bonus text. cui iudicio meo reſponderi non poteſt, in I. quòd ſi in diem. v erſ. ſin au- tem non venerit. ff. de petition. hæredi. vbi creditor conditionalis poteſt petere ſibi ca- ueri à debitore de reſtituendo debito, ſicon-
4 ditio extiterit: t nam licet ante rem euictam
de euictione emptor agere non poſsit, l. eui-
cta, in principio.& gloſ. ibi. ff, de euict, cum
ſimilibus, agere tamen poteſt, vt res libera tradatur:& excipere de dolo, ſi agatur ad precium, d. l. ex prædijs. vbi gl. hoc etiam fir- mat. Et prædictam glo. in d.I. qui rem. ſequi- tur ibi Bal. quem defectiuum habeo ſecun- dum impreſsionem Nicolai de Benedictis, quam ſic reſtituendam puto,& tene menti glo. magnam hic poſitam, quæ inter cætera dicit, quòd licet agi non poſsit de euictione, poteſt tamen agi, vt res liberetur: ſic enim debet legi, Si antecedentia, ſequentia,& gl. Per eum allegatam obſeruamus, quam etiam refert,& ſequitur Alex. conſ. 67. verſ.& per iſtam deciſionem.vol 3. Dec.conſ.483. num. 18. Alia fallentia eſt, f quia emptoragere, ſeu excipere poteſt, vt tanto minoris æſtimetur precium rei emptæ, quanto minoris valeret, ſires empta non eſſet fideicommiſſo condi⸗ tionali ſubiecta, argumento eorum, quæ no⸗ tat Ang. in J. ſi ſeruus. z2. in princ. ff. de condi. furt.& in l.1. 5. ſ hæres. ff. ad Senatuſconſul. Trebell. poſt Bar. in l. cum ſtipulatus ſim mi- hiã Proculo.§. fin. ff. de verbo. obliga. ſequi⸗ tur Paul. de Caſt. in d.§. Ihæres. num. 2. Alex. d. conſ. 67. num. 1. vol. 3. Bertachi. in verbo, Emptor agit. num. 43. Rippa. d§. ſi hæres ad Trebel. num. 31.& ſeq.& dicit Sayſſel. in d. 9. fihæres. in princi. t quòd præmilſa proce- dunt, etiamſi res non eſſet obligata, ſed ali- quo caſu ad tertios poſſeſſores deuenire poſſet. nam exceptio hæc æquitate niti vide- tur, cum eueniente caſu fideicommiſsi con- tingere polſer, emptorem domum emptam fideicommiſſario reſtituere,& etiam pre- cium amittere, ſi venditor ſoluendo non eſ- ſet, t& cum æqua ſit hæc exceptio admitti debet, l. qui æquitate. ffide excep. doli. Soc. in I. iure ciuili. colum.ꝛ. ffide cond.& demonſt. huic opinioni accedunt glo. Ang.& laſ. in §. penult. Inſtit. de ſup. tuto. poſt Bart. in 1. 1I. 9. ſtipulatio duple. ff. de præto. ſtipu.& ſen- tentiam hanctenendo, non obſtac text. in l. cedere diem. ff. de verbo. ſignifica. quia lo- quieur reſpeciu actionis& obl gationis o- rientis ex contractu, velex vltima volunta- te.nam tunc verum eſt ante euentum condi- tionis nõ eſſe natam obligationem& actio- nem, vt in caſu noſtro, ſi fideicomm illarius vellet ante purificatam conditionem agere contra hęredem grauatum ad reſt tutionem fideicommiſsi: ſecus verò quoad actionem, vt hæres extraneus grauatus ſat ſdet de re- ſtituendis bonis fideicommiſſo ſubiectis eo purificato, l. cum Archimedoram. C. vt leg. nomi. cauea.& in authen. contra cum roga⸗ tus,& in Corpore, vnde ſumitur. C. ad Tre- bel.& vbique communiter Docio, Barto. in
4 l.cum

SENATVS PEDEMONTANI
I. cum tale.§. 1. nu.. 3. ff. de condi.& demonſt. Alex. conſ. 5. nu. 9. vol. 7. nam huius fidei⸗ commilsi ſpes conſiderabilis eſt, poſtquam de ea paciſci quis poteſt, l. pactum. ff. de pa⸗ ctis.l. 1. C. de pact. bonus tex. in 13.5. ſi quid minori.ff.de minori. Bart. in. inter ſtipulan- tern. 9. ſacram. num. 7. ff. de verb. oblig. vbi
8 ſingulariter dicit, t quòd quando illud, quod
euenire poteſt, eſt cõtingens ſecundum na- turam,& hominis diſpoſitionem, tunc in- ſpicimus quod euenire poteſt, iuribus per eumallegatis, inter quæ iura adducit text. in d..ſin autem ſub conditione. C. commu. de lega. Hinc fit, quòd ſifideicõmiſſarius con- ditionalis, à quo nihil hæres grauatus rece- pit, poteſt petere, vt libi in euentum condi- tionis caueatur, multò magis debet poſſe petere emptor à venditore ſibi de indemni- tate in caſum purificati fideicommiſsi caueri, ne eo caſu contingat, eum& rem amittere, & precium. Non etiam obſtat doctr. Bal.in d. l. ex prę- dijs.in fine. dum dicit emptorem agere non poſſe, vt caueatur, cum obligatio conditio- nalis ſit, quia loquitur, quãdo venditorido- neus erat facultatibus pro cautione empto- ris in caſum euictionis:& ita Bald. intelligit Afflict.deciſ.41.in fin. Nec aduerſatur doctr. Bar. in l.l. C. de bo- nis mater. quia ſi accuratè ponderetur, re- torqueri in contrarium poſſet, dum per il- lum tex. dicit patrẽ venditorem teneri edo- cere rem venditam proprij iuris fuiſſe,& quod emptorilicebit, ſi voluerit petere ſibi ſatiſdari: ecce ergo tex.apertum, iuncta glo.
9 in.I. C. de anna. exce. in fi. t quòd licet filius
non poſsit patre viuente agere,& remad- uentitiam à patre venditam vendicare, d.. prima.in fi. C. de anna. except. Attamen em- ptor poteſt contra patrem agere, vt doceat, rem venditam proprij iuris eſſe, aut quòd euictionis nomine ſatiſdet, d. l.1. in fin. C. de bon.mater. Si ergo emptor agere poteſt, vt doceatur res propria, ſiue libera, multò ma- gis, ſi precium petatur, excipere poterit, l. in- uitus..cui damus.ff.de reg. iur. Vel reſpon- deri etiam poſſet, Bart. loqui in caſu ſpeciali, & ſpecialitatis ratio adduci poteſt propter reuerentiam, quam habere debet filius erga patrem,& poteſtatem, quam in filium habet
10 pater, ³ quarum occaſione lex erubeſcit fi-
lios eſſe caſtigatores parentum.§. ſed quod
ſancitum eſt. in authen. de nupt. quem citat
Albe. in d. l.i. in fin. C. de bon. mater.
Nec eſt impedimento tex. in dicta l. qui rem.quia ſecundum cõmunem Doctorum intellectum, loquitur reſpectu actionis de
II
12
euictione. Non etiam vrgent allegata per Neguſan. loco proximeè citato, præſertim doctr. Bart. in d.§. condemnatio. quia licet Bart.in caſu, quando ius non eſt de pręſenti, ſed ſperatur eſſe de futuro, diſtinguat, an quis conueniatur propter culpam, aut pro- pter dolum, quòd ſi propter culpam differa⸗ tur condemnatio, vt l. in lege Aquilia ſi de- letum. f. ad leg. Aquil.& in hoc verum di- cat, tamen in eo, quod Bart.& Neguſ. eum ſequendo dicunt, quod in caſu d. l. in lege Aquilia ſi deletum. quis conuenitur culpa, & propterea differtur condemnatio(pace eorum dictum ſit) malè loquuntur, quia in d.l. non propter culpam, ſed propter dolum malum commiſſum in delendo Chirogra⸗ phum debiti conditionalis cõuenitur: nam citra dolum malum deletũ non fuerat. Nec verum etiam eſt, quòd condemnatio in caſu dictæ legis in euentum conditionis differa- tur, quia condemnatio fit de præſenti, licet condemnationis exactio tunc fiat, cum de- biti conditio extiterit,& ita ex illis verbis colligitur(debebo quidem vincere) quæ ve- rificari non poſſent, niſicondemnatio ſeque- retur. Item in illis(condemnationis exactio competit) ex quibus colligitur condemna- tionem præſentem, licet exactio differatur in tempus purificatæ conditionis.Item in il- lis(quòd ſi defecerit conditio condemnatio nullas vires obtinebit) Nam quomodo di- cetur cõdemnationem nullas vires propter conditionis defectum obtinere, niſi pręſup- ponamus condemnationem ipſam præceſ- ſiſſe, f cum priuatio habitum præſupponat, vulgata l. decem. ff. de verb. oblig.& l. non poteſt videri deſijſſe.ff.de reg. iur. Sayſſ. in l. de diuiſione. in 3. not. ff. ſolu. matri. vbi poſt Bal.& Im. notat, intelligi non poſſe terminũ deſmere, niſi intelligamus terminũ incipere. Quaproptermelius nos docet Bart. inl. ex empto. 6.& exempto. nu.5. ff.de actio. empt. vbi diſtinguit, an illius dubij euentus æſti⸗ matio petatur, anverò petatur, cõdemnatio- nem in toto eo fieri, in quo quis in futurum propter conditionis euentum damnificari poſſet, t& tunc condemnatio fiat, licet diffe- ratur exactio, d. l.in lege Aquilia. quam vnà, cum.ſi ſeruus. ff. de condit. furt. allegat A- lexan. in apoſtil. ad Bart. in l. diuortio. 6. ne- que enim. nu.9. ff ſolu. matrim. ad hoc, quod vbi aliquid mihi ſub conditione competit, ſemper habetur ratio illius, quod ab euentu conditionis pendet. Male etiam loqui Ne- guſan.videtur, dum dicit, venditorem ſcien- tem rem venditam eſſe ſub conditione ob⸗ ligatam, non conueniri ob dolum, ſed pro⸗
pter
—————
ainconti
7e vic vuſs Jlegan 9 aß uain 3
n ondilonie
„
„iRedende Tlrerun 8 0 Kryibgun nrndkesellläa mm uanl mtülm vummälan qla tradlmegcionls! nunin ügobum rGacwörmaenliae imenyven ern ſid neſtconigntagmen ut olnladecuin elolamrin Kuico zan Etincenlordene rülenkamm konel lenn onäuun cten (atttnum ſendtwrem MKemraämsdonum, 2. zun Kldeame 6 dadſenaiengon u ant demnmnaben madelimeläindu mmadh nganan denntrrnent
iunnne h ütell0
A 9 1” Re 5
4
mg tedn üch

iegs Aquilia ſice, & in hoc verum qi
Bart.& Negul eun d in caſu d.. in l zis conuenitur culpe condemnatio(pace le loquuntur, qutain n ſed propter dolum delendo Chirogn nalis cõuenitur: mam letũ non fuerat. Nes condemnatio in calu conditionis differ. fit depræſenti, lic tio tuncfiat, cum de- „& ita exillis verbis lem vincere)quæ ve- condemnatio ſeque- demnationisexactio Aligitur condemna- et exacuo differatur onditionis. Item inil- nditio condemnatio ) Nam quomododi- nullas vires propter obtinere, niſipręſup- ionem ipſam praceſ- bitum præſupponat,
verb. oblig.& lenon
dereg. iur. Saylſ.inl ſolu. matri. vbipoſt ginon poſleterm zun nusterminũ incipete. s docet Bart. inl. e
DECISIONNXIIII. 41
pter culpam, quia in contrarium loquuntur iura per eum allegata, videlicet text. in I. ſi
uis affirmauerit. ff.de dolo.& inl. lulianus. §. ſivenditor. ff.de actio. empt. quibus addo text. in l. ſeruus, quem. õ. final. eod. titul. de actio. empt. nam licet in illis caſibus non de- tur actio de dolo, ſed ex empto,& ſic ex con- tractu, attamen huiuſmodi actio propter dolum tacendo cõmiſſum datur. Quapro- pter pro ſupraſcriptæ quæſtionis deciſione
a diſtinguendum puto. Aut venditor tem-
pore venditionis bona habebat, in quibus per hypothecam indemnitati emptoris in caſum euictionis cautũ eſſe poterat,& tune non teneatur venditor fatiſclare:& ita lo- quuntur,& intelligi debent Doctores pro prima opinione adducti. Auc venditor bo- na non habebat, ex quibus emptori cautum eſſe poterat,& tunc de indemnirate empto⸗ ris in euentum conditionis fideicommilsi ſatiſdare teneatur:& ita Doctores pro ſecun
7.. X 14 da opinione allegati loquuntur. t Si verò
nec bona habeat, nec ſatiſdare poſsit, repo- nendum tunc erit precium in emptionem bonorum immobilium, quæ emptori hypo- thecata in caſum euictionis remaneant, vel apud tertium virũ probum ſequeſtrandum, ad venditoris tamen vtilitatem, donec cau⸗ tum emptorem fecerit, ſi fideicommiſſo lo- cum eſſe contigerit argumento eorum, quæ notat gloſ.in l.4. C. de vſufruct. Areti. in l.. col.5.ff. ſolu. matrim. Rui.conſ.vltimo. num. 25. vol. 2. Bt ita cenſuit Senatus in cauſa do- mini Conſtantini Raphaelis contra Barto- lomeum Tondutum, Nicienſes, videlicet D. Conſtantinum venditorem ſcientem tem- pore contractus domum, ad cuius precium agebatur, eſſe ſubiectam fideicommiſſo con- ditionali, teneri emptori tunc ignoranti, vel cauere, ſi bona non habeat, quæ pro hypo- theca in caſum euictionis ſufficiant, vel ſi ca- uere non poteſt, reponatur precium penes idoneum mercatorem ad vtilitatem vendi- toris, aut in emptionem bonorum immobi⸗ lium conuertatur, in quibus cautum empto- ri ſit in caſum puriſicati fideicommiſsi,& ſequutæ euictionis: quæ ſententia ſummam ſapere viſa eſt æquitatem, ne ſecuta euictio- ne propter conditionis fideicommiſsi euen- tum, emptorem rem amittere,& precium contingat.
SVMMARIVM.
Appelliri,an poſeit ſententia in poſſeſſorio lata.
appellatum cum dicitur pre ſupponitur rite,& recte appellatum,& omnis diſpoſitio præſupponit ſub- ſtantiam,& qualitatena ſuppoſiti hidem.
&
3 Appellatio ãſententia ſuper poſſeſſorio lata, quid ope- retur. poſtquam, non obſtante appellatione, ſenten- tia executioni mittitur.
4 Poſſeſſor ex poſſeßione magna habet commoda.
Ratio cur à ſententia in poſſeſſorio lata non appelle-
tur.
6 Dominij probatio difficilis eſt.
A
7 L. vni. C. ſi de momenta poſſe. fue. appel. de qua mo-
mentanea poſſeßione intelligatur.
3 Sententiam latam in poſſeſione momentanea execu-
tioni mandari, ita quod res ſit ſalua in cauſa appella- tionis, intell gitur procedere quando illa cauſa po- teſt faciliter agitari.
Appellatio non admittitur in remedio adipiſcendæ per hæredem ſcriptum intentato.
10 Appellarta ſententia ſuper poſſeſſorio lata poteſt, vbi poſſeſſorium annexam habet proprietatis cauſam.
n Appellari poteſt a ſententia ſuper poſſeſſorio, ſipoſſeſ- ſio ꝑer hypothecariam actionem, vel ad exhibenaum auocetur.
aa Proprietatis cauſa ſalua eſſe debet in prolatione ſen- tentiæ ſuper momentanea poſſepione.
13 Appellandi ratio in promptu eſt, ſi ex actis euidens re- ſultet nullitas ſeu iniquitas.
14 Appellatio an admittatur ab aliquo actu præcedente ſententiam diff nitiuam.
15 Appellatio an in caſibus, in quibus admittitur à ſenten- tia in peſſeſſorio lata: impediat ipſius ſententiæ exe- cutionem,& num. i9.
16 Contrariorum contraria eſt diſpoſitio,& idem opera- tur oppoſitum in oppoſito, quod propoſitum in pro- poſito.
17 Lex& natura nihil fruſtra operari debent.
1s ludex d quo appellatum eſt, ſi appellationem recipere noluerit, quia appellans verè fuit contumax, vel agi- tur cauſa, in qua appellatio non admittitur, nihilo- minus quicquam innouari non debet.
20 Appellari poteſt in cauſa alimentorum, quæ iure actio- nis petuntur.
2¹ Sententia etiamſi in rem tranſiuiſſet indicatam non tol⸗ lit poſſeßionem facti.
22 Sententia in poſſeſſorio lata, regulariter executioni de- mandari poteſt, non obſtante appellatione.
DECISIO XXV.
Appellarià ſententia ſuper poſſeſſorio lata an liceat,& appellatione admiſſa, an impedia- tur execurio dictæ ſententiæ.
tili domino caſtri,& op⸗ pidi Fenicis Ducatus Auguſtæ, orta eſt con-
a= cam Carlotam eius ſoro- rem,& Magnific. Carolum Patruum pe- tente ſorore, ſe vti hæredem in poſſeſsio- nem quorumcunque bonorum, quæ dictus quondam frater tempore eius vitæ,& mor- tis tenebat& poſsidebat, mitti, patruo exci⸗ piente eam in poſſeſsionem mittendam non eſſe caſtri iuriſdictionis, ac pertinentiarum
Fenicis

9
S ENATVS PEDEMONTANI
Fenicis veluti feudalium, cum ſoror ipſa, tum ex diſpoſitione iuris communis, cum Auguſtanæ regionis conſuetudine, dicto- rum bonorum incapax eſſet, prout in prom- ptu probaturum ſe offerebat. Replicante ſo- rore ea bona feudalia minimè eſſe, quinimo illorum(etiamſi feudalia eſſent) ſe capacem taͤm ex iuris communis diſpoſitione, cum propriam feudi naturam non haberent, me- req́; hæreditaria,& ad quoſcunq; hæredes tranſitoria, eſſent, quàm ex ipſius vallis Au⸗ guſtæ conſuetudine, quam itidem ſe ſtatim probaruram pollicebatur, cõtendente. Fuit huiuſce controuerſiæ cognitio Bailiuo Au- guſtæ partium ordinario commiſſa, qui re⸗ iectis patrui capitulis ordinauit ſororem ipſam veluti proximiorem, ac ab inteſtato hæredem, eſſe in dictorum bonorum poſ- ſeſsionem mittendam. Senatum patruus appellauit. Quæſitum fuit, an executioni ſententia huiuſmodi mittenda ſit? qui arti- culus duo videtur habere capita. Primum, an à ſententia in poſſeſſorio lata poſsit ap- vellari. Secundum, an data appellatione im- pediatur ac differatur ſententiæ prædictæ executio. Hos articulos diſcutiendos ideò exiſtimaui, quòd varie admodum,& con- fusè ſcripſiſſe de ijs Dociores comperiam. Ad primum igitur redeundo, t anâ ſenten- tia in poſſeſſorio lata pofsit appellari: Di⸗ cendum prima facie videtur appellari poſſe, vt in rubro& nigro. C.ſi de momen. poſſe. fue. appellatum: I nam dum dicit appella- tum, præſupponendum eſt ritè& recte fuiſ- ſe appellatum, argumento l. 4.§. condem- natum. ff. de re iudic. ſiquidem quælibet di⸗ ſpoſitio ſubſtantiam,& qualitatem ſuppo⸗ ſiti præſupponit, prout pluribus auctorita- tibus latè probabimus infra deciſ. 69. num. 8.quibus addo tex. in 1.2.§.j.ff. quemad. teſta. appe. Ang.in repetitione l. ſciendum. col.z. verſ.quarto nota.ff. de verbo. oblig. Craue. de antiquita.temp. part. prima. num. 8. Nec recipienda eſt interpretatio gloſ.in d.l. vni. in verbo, Fuerit, dicentis in caſu illius l. de facto appellatum fuiſſe, cum ſit diuinatiua. Hancq́; partem per dicta iura tuentur, Bart. in l. 2. num. 6. verſ. poſſumus etiam dicere. ff.de appella.recipiendis:Ang.ibidem. col.. verſicu.ſubdens, quod non eſt verum.& in conſ.io7. col. fin. verſic. nec obſtat.& ibi in ꝑprinci.d.col. refert, Dynum ita tenuiſſe inl. ſi finita.. Iulianus.ff. de dam. infect. Alber. d.l.vnica. verſic. imò plus rectè intuenti.& Archid.in c.fin. num. 17. 2. quæſt. õ. quem ſe⸗ quitur Bal. in J.. col. fin. verſ. vltimò quæri- tur. C. de Epiſcopa. audien. lIo. And. in addi⸗
L90
tio.Specul.tit.de appella.lib.z. 9.2. verſ.ſextò non appellatur. in verb. Conqueſtione. Ab. in c.cum ad ſedem. nu. 30. de reſt. ſpo.& in conſ.5. col.. verſ. limitationem aliam. Gui. Pap.q.37.in prin. Rip.d. c.ſæpe. nu.3. de reſt. ſpo. affirmans hanc opinionem fortè de iure veriorem eſſe, Afflict. deciſ. 269. vbi dicit, ita in conſilio Neapolitano iudicatum fuiſſe, ſemperq́; obſeruatum, Maran. de ordi. iudic. in 6.par..ſecundus actus, num. 294. infi. di- cens, hanc eſſe magis cõmunem opinionem, eamq́; in d. conſilio obſeruari, necnon alijs curijs parlamenti. Aufrer.in addi. cap, tollo. quæſt.vlt. Ea etiamin Senatu Ducali ſerua- tur, in quo appellatio admittitur à ſententia in poſſeſſorio lata, cum clauſula tamen, ſi& quatenus iuris ſit:& hanc opinionem adiu⸗ uat regula l.in maioribus. C. de appella.vbi regulariter à qualibet diffinitiua ſententia poteſt appellari,& in caſibus, in quibus ap- pellatio prohibita reperitur, vt in titulo ff. de appella. recip. vel non.& C. quor. appellat. non recip.non legitur prohibita appellatio à ſententia lata ſuper poſſeſſorio, niſi in caſu, quando hæres ſcriptus petit, ſe mitti in poſ- ſeſsionem bonorũ defuncti, l.fi. ff. de appell. recip.& l. quiſquis. C. quorum appella. non recip.& ad hanc ſententiam confirmandam adducitur tex. in l.penult.§. ſciendum. ff. qui ſatiſda.cog.vbi à ſententia in poſſeſſorio lata appellatũ fuit. Nec mouet, tappellationem nihil operari, poſtquam ex ſupraſcriptorum Doctorum opinione ſententia exequutio- ni mandatur, quinimo multum operatur ap⸗ pellatio, argumento nota. per Specu. titu. de appell. lib. ꝛ. Ö. in quibus. verſic. decimoſepti- mo. quem in materia noſtra ſequitur Albe. d. l. vni. num. I. in fi. necnon Afflict. d. deciſ. 269. num. 4. Siquidem poterit in cauſa ap- pellationis exceptiones opponere, quas in prima inſtantia non oppoſuit, ex quibus pri- mi iudicis ſententia,& executio ſequuta in⸗ firmari poſſent.
Minus etiam illud obſtat, quod dicitur, à ſententia in poſſeſſorio lata, ideò non appel- lari, quod modici ſit præiudicij: quoniam contrarium verius eſt, Icum magna poſſeſ- ſor ex poſſeſsione conſequatur commoda, quæ cumulat Rippa in ſupra relato c. ſæpe. col.z. de reſtit. ſpol.& inter cætera illud pol- ſeſsio adfert, quod ſtantibus paribus proba- tionibus pro poſſeſſore pronuncjabitur,§. commodum. Inſtitut. de interdic. idq́; non paruum eſt damnum, gloſ. fina. in d. l. vni. Q. ſi de momen. poſſeſs. fuerit appell.verſ. item & damnum.
Contrarium tamen, quod a ſententia in
quolibet
——— ..——
———
V
b
V
5
alrr Arvblbce unuuctacieg Iilen4c Adaleniieaun 8 colmelbnn8. Keauhtsdeſenemeveut. un Neanicon enu,9 rateennrophiremba mnen eſe perkex. Krrgoleſbeappell (tremenh lnluum in gotſtantm eos
unkenmiminremiud
mappaltwemnonady ſammdketam dujl
amnscdamermm 1
tngälüinelt dur mrin KA. wuihnitt aünde Kleni Ain te awrin

bleruari, necnonali
er. in addi cap toli enatu Ducali ſern dmittiturà ſententn zclauſula tamen, Ca unc opinionem adiu uus. C. de appella.5 diffinitiua ſentenu aſidus, in quibus a titur, vt intitulo fd & C. quor. appelli -rohibitaappellatio ſſeſſorio, niltin caſi petit, ſe mitti in pol ncti,.f.ff. de appell, uorum appella. non tiam conärmandam Ilt,§ ſciendum. ſ. qui atia in poſſellorio lata duet, fappellationem nex ſupraſcriptorum ſententia exequutio- multum operatur ap⸗ ota per pecu tilude verſic decimoſepti- noſtra ſequitur Abe. cnon Afflict. d decil. m poterit in cauſaap- es opponere, quasin oſuit, ex quibuspri executio ſequutaim
ſtat, quod dicitut; lata,ideò non appe ræiudieij: quoniam
DECISIONXXV. 42
quolibet mero poſſeſſorio lata de iure ciuili appellari non poſsit, gloſ. tenet in iam dicta 1 vnica. in verbo, Momento, circa fin.& in verbo, Effectum. cui alia ſimilis eſt in l. quiſ- quis. C. quor. appella. non recip. in verbo, Mittantur. quæ idem eſſe dicit in quocun poſſeſſorio, glo. i. in c.. de cauſa poſſ.& pro- ri. eiuſdem ſententiæ ſunt. Specul. titu. de appella. lib.2. 9.2. verſ. ſextò non appellatur. Archid.in d. c. fin. nu. 16.2. quæſt. 6. Bart. Bal. Ang. Saly.& Caſtren. in d. l. vnica. eam que cõmunem eſſe concluſionem affirmant Bal. conſ.z79. num. 9. vol.l. Alex. conſ.⁊. num. 14. & conſ. 8t. num. 2. vol.3. Praticus Papien. in forma libelli in cauſa ſpoliatæ poſſeſ. in ver⸗ bo, Per noſtram ſententiam diffinitiuam. Cappella Tolloſ. quæſt. vltima,& ibi Au- frer. in additionibus ſuis. Dec. conſ.28.& in 3. fi. num. 49. C. de ædict, diui Adr. tollen. nec
non in I. l. col. z. verſ. ſed tamen. C. de bonor.
poſſe. ſecund. tabul. ibiq́; laſ. col.z2. qui idem etiam affirmat in conſil. 187. col. I.& 5. vol.2. Neguſan. in tracta. de Pignori. part. 8. mem- brol. num. 2. Antonius de Nicellis in libro, cui titulus eſt, Concordiæ gloſarum iuris ci- uilis,& Canonici, c. 6õ. col.. verſ. ſextò fal- lit. Pariſ. conſ. 108. num. 13.& 14. vol. primo. Socin. Iun. conſ. 18. num. 8.& 16. vol. primo. Rebuffus de ſentent. execut. articu. 9. gloſ.5. num. 8. Neaui. conſ. 36. nu.ↄ. qui omnes vno ore teſtantur, opinionem hanc de iure ciuili communem eſſe, per text. in d. l. vnica. C. ſ de momen. poſſe. fue. appella. in illis verbis (tamen ſententia lata ſuum ſorriantur effe⸗ ctum) quod ſecundum eos nthil alind eſt, quàm ſententiam in rem iudicatam tranſne, quæ appellationem non admittit. Cuiuis rei
rationem eſſe dicunt duplicem. t Primam,
ne partes ad arma prorumpant,& ad rixas, dum de poſſeſsione litigatur: rationem hanc inter alios Bal.& Salyc. approbant in d.]. vnica hic. col.z. verſic. dicit ergo Baldus.& col. 2. verſic. tu dic. Sed enim ratio hæc vera mihi non videtur, quoniam locum habere non poſſet in recuperandæ,& adipiſcendæ remedio, in quo aduerſarius poſsidet,& non actor, minus etiam locum habet lex, æquiſsimum. ff. de vſufructu. quæ ad rem noſtram non facit, cum ibi ingreſſus vtri
parti prohibeatur. Item quid ſi de poſſeſsio-⸗
ne controuerſia eſſet inter perſonas, inter quas armorum timor non cadit? profectò locus diſpoſitioni d.l.æquiſsimum. nõ eſſet: ergo eo caſu appellari poſſet. Altera ratio, quam Doctores afferunt, ea eſt, quòd præiu- dicium ex tali ſententia illatum leue repute- tur, cum per ſententiam in cauſa proprieta-
tis proferendam reparari poſsit, in qua de pe titorio pleniùs tractatur, ita Bart. dicit in d. l. 2. nu. 3. ff. de appel. recip. poſt glo. in d. l. vni- ca. in verbo, Momento, in fin. vbi Albe, nu. i. idem omnes alij dicũt, quos ſupra retulimus hanctenere opinionem. Miht autem hæc ra- tio nonminus, quàm ſupradicta, improban- da videtur, indiſtinctè eam intelligendo in quolibet poſſeſſorio: quandoquidem ma⸗ gnum, non autem leue, reputatur præiudi⸗ cium, poſſeſsionem amittere, gl. in d. ‧. vnic. in verbo, Reformatione. verſ. item& dam- num videtur pati magnum. Ang. conſ. 107. col. z. Bal. in I.cõſentaneum. in6. not. C. quo⸗ modo& quando iud.& cum his concordant ſcripta per Rip.in d. c.ſæpe. col.⁊2. de reſt. ſpo. t namq; difficilis probatio dominij eſt, Bal. in d.l. vnica. col. l.& ibi Saly. col. z. Ea propter Texiſtimarẽ, d. l. vni. de poſſeſsione momen- tanea intelligendam, id eſt, de ea, quæ longo tempore nõ eſt penes poſsidentem perman- ſura, poteſtq́; per probationem in petitorio faciendam facilè reparari: veluti, ſi ſideicom- miſſarius, legatariusũc rei legatæ, vel fidei- commiſſæpoſſeſsionem auctoritate propria apprehenderent: hæres autem ſe mitti petat in bonorum prædictorum poſſeſsionem, eo quòd ex his Trebellianicam, vel Falcidiam ſe detracturum dicat, vel ſi creditor rem ſibi à debitore pignoratam reſtitui poſtulet, de⸗ bitor autem contradicat, quia paratum ſe cõ- tinuò debitum ſoluere dicit. Iudex verò pri- mo caſu hæredem in poſſeſsionem petitam mittendum ordinet, ac ſecundo caſu credi⸗ tori pignus reſtituendum,& vtroq; caſu ap- pelletur: his caſibus appellatio non valet, quoniam miſsio hæc, ſeu reſtitutio leuis prę- iudicij dici poteſt, eo ꝙ in cauſa petitorij re- uocari facilè valeat, cuius ꝓbatio in prędictis caſibus difficilis nõ eſt. Hinc fit, vt poſſeſsio momẽtanea dicatur, i. apta momẽto, durare: ita Archi. tradit in d. c.fi. col.ĩ. verſ. in gl.l.z. q. 6. necnon gl. in d. l. vni. in verbo, Momento. in princ.& ibi Bar. nu.z2.& Bal. in 1. oppo. ita in ſpecie ſentit Maran. de ord.iudic.in 4.par. §. nona diſtinctio. num. 44.& in 6. par. num- 307. poſt Abb.in c.cum ad ſedem. col. antep. de reſt.ſpo.quod itidem voluit Bart.in d. l.z. col.. nu. 9. vbi id, ́d dicitur, ſententiam in poſſeſs. momentanea latam executioni man- dari, ꝓcedere intelligit, quando cauſa illa fa⸗ cilẽ agitari poteſt, ꝙ apparet ex dictione illa in tex.poſita, Momento, quod ſimodico la- hore in cauſa appellationis à plenario poſſeſ- ſorio, ſeu proprietatis probari non poteſt, durabit res apud poſſeſſorem, donec aliud pex iudicem appellationis fuerit iudicatum: Lab

3
3
4. 63
8 8
3 5
1
———————————JJ
SENATVS PEDEMONTANI
1. ab exequutione. C. quorum appellat. non recip. facit text. in J. fi.de iudi. Capitius deci. 34. num. 5. Maran. de ord. iudic. in 6. part. nu. 301. poſt Ang. Abba. Deci.& alios per eum allegatos, licet Dida. lib. pract. quæſt. cap. 23. nu. S. verſ. ſecunda coneluſio. improbet Ma- ran. ea ratione, quòd grauamen illatum pro- pter executionem ſentẽtiæ breui manu Poſ⸗ ſit reparari per iudicem appellationis, quæ quidem ratio apud me non vrget cumnon tollatur difficultas probationis, quæ ſubeſt regulariter in petitorio. Et hanc interpreta- tionem comprobat cõmunis concluſio, qua habetur, quòd agenti interdicio adipiſcen- dæ proprietatis exceptio opponi poteſt, ſi eius probatio incontinenti offeratur, de qua abundsè in ſequenti deci. dicemus. Et hoc modo intelligendam puto d. l. vni.& cõmunem opinionem, quam firmiſsimè te- neò, procedere in remedio adipiſcendæ per hæredem ſcriptum intentato, t in quo appel latio non admittitur, I. fin. ff. de appell. recip. & l. quiſquis. C. quor. appella. non recipian- tur. profusè Caſtren. in conſ. 39. vol. 1. Illud idem ſentio in interdicto, quorũ bonorum, quod etiam hæredi ab inteſtato venienti da⸗ tur, Bart. in J.j. in fin. C. quorum bono. glo. in d. l. quiſquis.& ſic in caſu præſenti appellari non potuiſſet. Didac. loco proximè citato, verſicu. tertia concluſio. poſt Barto. Bal.& Tiraq. per eum citatos. Huiuſmodi tamen opiniones vnico verbo in concordiam redi- guntur, videlicet, quòd à ſentẽtia ſuper poſ- ſeſsione lata appellatio nõ admittatur quoad effectum ſuſpenſionis executionis, ſecùs quo ad effectum deuolutiuum iuriſdictio- nis,& cognitionis, arg. nota. per Specul. in præallegato titu. de appellat. lib. 2.§.. verſ. 17. vbi id ita intelligit quod dicitur, à ſenten- tia excommunicationis non appellari, quod declarat quoad effectum, vt ſentẽtia ſuſpen- datur: ſequitur Afflict. iam dicta deciſ. 269. num. z. Bal. Nouel. de dote, par. nona. in 7. ſpeciali. Maranta loco ſuprà proximè allega⸗ to, Didac. pract. quæſt. c.23. numer. 8. Et hac communi opinione pro vera conſtituta, ſci⸗ licet, à ſententia in poſſeſſorio lata regulari⸗ ter appellari non polſſe, eam notabiliter Do- ctores limitant non procedere in pluribus
10 caſibus. Primò t vbi poſſeſſorium habet an-
nexam cauſam proprietatis, quia tunc ap- pellari poſſe haud dubium eſt, Bart. in d. l. vnica.in 3.oppoſi.poſt gl.ibi, in verbo, Mo⸗ mento. verſic. ſed ſi agatur poſſeſſorio. vbi exemplum dat, veluti ſi in remedio, I. ſi quis in tantam pronunciari contingat.in quo ſen tentia datur in poſſeſſorio,& petitorio. ſe-
II
quitur id etiam Bal. d. l. vnica. col.3. verſicu. ſed quæro, quid in conditione legis, ſi quis in tantam. vbi cautelam dat, nempe quod ſeparato proceſſu agatur, quam ibidẽ Ange. approbat, Dec. d. l.1. col. z. verſ.& retenta iſta communi opinio.O. de bon. poſ.ſecund. tab. Iaſ. præallegato conſ. 187. col. 1. Rebuff. de execu. ſenten. artic.. glo. 5. nu. 10. de qua li- mitatione vide Rippam, qui copioſius om- nium hac de re ſcripſit in d.c.ſæpe. col. vltim. de reſtitu.ſpolia. Item in poſſeſſorio iuriſdi- ctionis, quod quia iuris adminicula deſide- rat, fundatur in iure aliquovero, vel pręſum- pto, propterea mixtum dicitur,& appellari poteſt, ſequitur ibi Salyc. in d. l. vnica. in ter- tia oppoſi. Abb.in cap. fina. num. 12. de iudic. t Item ſi per actionem hypothecariam, vel ad exhibendum poſſeſsio auocetur, cum na- turam realis iudicij ſapiant, Bal. in d. l. vnic. col.3. ibi, quæro, quid ſi agatur hypotheca- ria.& ibi etiam Salyc. colum. fina. nu. 6. Au- frer. in addit. ad quæſtio. cap. tollo. d. quæſt. vltima.in fi. quod tamen pro conſtanti non pono, ex his quæ ſuprà nu.. ſcripſi, niſi fœ⸗ dere diſtinctionis concordes, videlicet con- cluſionem illam procedere, quando credi⸗ tor poſſeſsionem pignoris auocaret à debi- tore, qui ſtatim poteſt luere pignus, ita lo- quitur Maran. d. num. 107. quæ autem hic dicuntur, locum habeant, quando creditor ageret hypothecaria contra tertium poſſeſ- ſorem. Appellari item poteſt, quando ex vi pacti, ſeu ſtipulationis poſſeſsio auocatur, veluti ſi quis vacuam tradere,& expedi- taim poſſeſsionem promiſiſſet,& ex eo con- tractu ageretur, Bal. eadem col.3. in eo. ver- ſicu.& ſi quis promiſit. Salyc. col. penult. ibi quæro ab extra. Similiter ſi lata ſit ſententia in poſſeſſorio, vt ſi bonorum poſſeſsio ſit iu- re agnita, nec ne, vel ſi quæſtio ſit, an aliquis iure poſsideat? Bal. d. colum.z. verſic. quæro an à ſententia lata in poſſeſſorio iuris. Hoc etiam in caſu appellatur, videlicet ſilata pri- moò ſententia ſit in petitorio, quæ inremtran ſierit iudicatam, deinde intentetur poſſeſ- ſorium,& ſuper eo feratur ſententia, poteſt tunc appellari, quia remedium aliud non ſupereſt, quod expectetur, neq; momenta- nea poſſeſsio diceretur. Similiter dicimus, ſi lata contra detentatorem eſſet, cui reme⸗ dium aliquod in petitorio non competeret, vt Bart. tradit in d.l.2. num. 4.& 5. ff. de ap- pella. recip. Bal. in d. l. vnica. col. I. in prima oppoſitio.& col.3. verſ. quæro quid ſi non
agatur poſſeſſorio. Horum tamen opinionem improbat Saly. qui dicit, eam eſſe contra mentem dil. vnica. quæ
—.— 3 4————= .* 1——
' te deld—
of watamen mmunb,
6” ele d gonemomet⸗
i aa 2 ulälipanndc Ä„ enuvoptoumelc Allts 3 V Kanladpvlce c Al 4 3 1 dabrace, Albco
limo mod
en allt-1 lronn In lundl mdm. kuinbana waem ngul’m mhägrbite. b nagslêen (urnendm müno. donnntten th mn gunr abn qu Tablngio Nalatco. Hxrim Lcikerone. prtcmmulenrem A menpobzglntlid. whübiſeckanellex in ämrla dcrrura üniamguele,e ug guralerclite en malerä encluc zchsgwtbädinle amadtewnguad uiganten üentnc V nuim Rannnn
Kasgza anon kenägma Rlinsded
„F

dl.. verſ.& retentald le on. pol ſecundia 187. col. 1. Rebuff 4 glo.5. nu.o, de quꝛl, am, qui copioſtus on in dec.ſæpe col.vli un poſſeſſorio iuridi is adminicula deſd Iquovero, velpreſum ndicitur,& appelka yc.in d.l. vnica, nte- fina. num. n. de inqi n hypothecariam, i Sio auocetur, cumm diant, Bal. in d.l. yni- ſi agatur hypothes colum. fina. nu. 6. 30 io. cap. tollo. d. qual en pro conſtanti no à nu.7. ſcripſi,nilifa vordes, videlicet con dere, quando credi- oris auocaret a debi- dwere pignus, italo⸗ n.107. quxæ autem lii ant, quando creditot contra tertium poſſeſ oteſt, quando exv is poſſeſsio auocarur n tradere,& expedi- milſſſet, Iexeo con- adem colz. ineo. ver- t Salyccol penult. bi ter ſilataſit ſententia orum poſſelsio ſt in quaſtio ſit, an aliqub olum3. verlic. quælo oſſeſſorio iuris. lle Ir, videlicet ſilata pi orio, quxinremſu de intentetur poſſe atur ſententia, poli remedium aliud mo getur, neqp momen aor. Similitet den torem eſſet, cuire
mpetele tot& z fl de 1
PFECISIO XNXV 43
quæ generaliter& indiſtincte intelligi de- bet in omni poſſeſſorio& detentatione,& quod tex. reſeruans cauſam proprietatis, in⸗ telligi debet conditionaliter, ſcilicet ſi ei, à quo poſſeſsio euocatur, ius in proprietate competat. Veruntamen Bart.& Bal. opinio vera eſt,& communis, applauditq́; literæ,
12 quæ in poſſeſsione momẽtanea loquitur, t in
cuius prolatione ſemper proprietatis cauſa ſalua remanere debet,& ſic quod poſſeſsio- nis cauſa poſsit per petitorium reparari:& Bar. ac Bal. in hac opinione ſequuntur Abb. in d.conſi.⸗5. volu.. Dec.in d. l.l. colu. z. verſ. ſecundò, quando. C. de bono. poſſeſ.ſecun- dum tabul.ð& ſupra relato conſi.28. numer.z2. Aufrer.in loco proximè dicto, colu. ⁊. verſic. & idem ſi agẽs. profusè hac de re ſcribit Ni⸗ cel. in dicto tracta.& loco ſuprâ allegato. verſic.decimoſeptimo moderatur.& verſic. ſequen.jal.conſi. 60. num. 5. lib. primo. Simi- liter, ſi appellandi ratio in promptu ſit, ap- pellari poteſt, Bal.in l. conſentaneum. col. 3, ibi, quæro, nunquid d tali miſsione. C. quo⸗ modo& quando iudex. vbi in hanc ſentem riam allegat Guliel. de Cun. inl. ſi ex cauſa. 5. nunc videndum. ff. minori. quem non vi- di, cum non habeam:& hanc Bald. ſenten- tiam ſequitur Aufrer. d. quæſt. vltima. cap. Toloſ.in prin. Nicel.in d. col.5. ver. ſextoò fal- lit, in prima Modificatione.& ſe remittit ad quindecimam fallentiam. Allegat Klexand. conſi.j7. volu. 3. qui mihi id minimè dicit,& puto voluiſſe citare Alex. in conſi. 77. colu.
13 penu.& fin. vol.2. f. dicetur autem, appellan-
di ratio in promptu eſſe, ſiex actis euidens nullitas, iniquitas e reſultaret, vt in eodem conſi.77. Alexand. concludit,& in conſi.ꝰl. nu.z. volu. 6.poſt Bald. in ſæpe dicta l. vnica. colum. z. bi, denuò quæro, nunquid.& poſt alios, quos refert, idem tradit in conſi. 2. nu. II.& 12. volum.. necnon in l. 4.5. condemna- tum. colum. 2. ff. de re iudic. Ange. in conſi. 107. Bar. in allegata l.z. num. 5. verſi. quare er- g0. Dec.in d.l.prima. colu. penul. verſi. ſextò & vlrimò. C. de bon. poſſ. ſecun. tab. Abb. d. conſi.55. colu.. Bal. in l. quiſquis. in princip. C. quor. appella. non recip. dicens a iudice procedente cauſa non cognita, poſſe, veluti ex iuſta cauſa, appellari, laſ. ſupra relato cõſſi. 60. nume 5. Aufrer. eadem quæſt. vltima, in princi. Rebuf. loco ſuprâ adducto, nume. 9. Appellari etiam poterit, ſi ſententia petito⸗ rium contineat:nam tunc iuſta appellandi cauſa in promptu eſſe dicetur, vt laſ. docet in conſi. 187, colum. I. verſicu. ſextò facit. Idem erit, ſià poſſeſſore ſit oppolita exceptio do⸗ minij,& eius in promptu, ac continuò ob-
lata probatio ſit,& à iudice reiecta, Bald. in d.I.vnica. colum. ꝛ⁊. verſicu. quæro, anſit ve- ra iſta regula. quod tamen non procedere dicit in hærede, ſcripto ſe mitti petente in poſſeſsionem bonorum à defuncto poſſeſ- ſorum, cui obijci dominij exceptio haud⸗ quaquam poteſt, ſecundum quoſdam, niſi ſit eiuſdem tituli exceptio: ſequitur Nicel. in quindecima Moderatione, qui plures a⸗ lios caſus ponit, quos perte videre poteris, necnon& Maran. in d. 6. par. num. 295.& ſe- quen. ponens quindecim limitationes ad Prædictam communem opinionem. Vnum
14 tamen relatu dignum cenſui. An I ſcilicer
ab actu aliquo ſententiam diffinitiuam præ- cedente appellatio admittatur, velutià reie- ctione probationum, aut admiſsione teſtiũ non admittendorum?: ſuper quo articulo
Bal. in d. l.I. colu. 2. verſi. or modò hic quæri⸗
tur. conludit appellari haud poſſe, id́ ea ratione ductus confirmat, quòd cuma ſen- tentia diffinitiua appellatio remoueatur, de- bet etiam ab omni eo remoueri, per quod ad ipſam diſtinitiuam perueniri poſsit, dum modo negotium ipſum tangat, I. orat o. ff. de ſponſ. eundem ſequitur Salyc. nu. 4. quia ratio eadem prohibendi appellationem à diffinitiua etiam in tali interloquutoria mi-
litat:& ad hæc faciunt, quæ notat Nicel. in d.
c. 6. fallentia 67.
Contrarium tamen Bal.tenuit ſibi in hoe parum conſtans, inl. poſt ſententiam. colu. z. verſic.pone ergo. C. de ſenten.& interlocu. om. iud. vbi in terminis loquitur, ſi iudex recipere teſtes noluit, idẽ eſt de alijs proba- tionibus, dicitq́; eo caſu appellari poſſe, di- ctiq; ſui rationem addit eam:Quoniam, in- quit, huiuſmodi grauamen reparari per dif- finitiuam ſententiam non poteſt, idq́; nota- tu dignũ ſcribit,& Bal. pro hac parte Ange. ſequitur conſi. 46. nu. 5. necnon laſ. d. conſſ, 60. num.5. Aufrer. d. quæſtio. vltima. colu. 2. verſi. idem, ſiiudex noluit admittere teſtes. Nicel. in tertia Moderatione, Dec. in d. l.1. colum.⁊. verſicu. quintò, ab inordinato pro- ceſſu.& in c. paſtoralis. col 3. verſicu. vnde li- cet. poſt Abb. ibi, de appel. idem Dec. in 1. fi. nu. 47. C. de ædic. diui Adr. tol. quia omnes affirmant d quacunque interlocutoria in poſſeſſorio iudicio lata appellari poſſe, ſi per diffinituam reparari non poteſt:&ex hoc infero arguẽdo a ratione ceſſante, quòd ab ordinatione, quæ ſæpe fit, vt pendente iudicio pars manuteneatur, appellari non poteſt, cum illatum, ſi quod eſt, grauamen in diffinitiua reparari valeat, argumen. eo- rum, quæ Bart, ſcribit in d. l.2. in prima op⸗
H poſi⸗

S ENATITVS PEDEMONTANI
poſitio. Bald. in d. v. colum.ſina.ibi, vltimò quxæritur. C. de Epiſc.audien.Nicel.d. c.6õ.co- lum. 9. verſicu. decimò fallit. licet contrà ſen- ſerit Maran. d.õ. ſecundus actus. numer. 297. poſt Ange. conſi. 46.& conſi. 188. nec non in 4. par.§. nona diſtinctio. num. 45.& in ea dici quidẽ poteſt, quòd ſit momentanea poſſeſ- ſio, leuisq́; præiudicij. Et ſic expeditum eſt primum caput primæ quæſtionis propoſi- tæ.
Secundum caput eſt, t an in caſibus, in quibus appellatio a iure ciuili admittitur, à ſententia in iudicio poſſeſsorio lata impedi⸗ ri eius executio debeat, in quo quidem lon- geè maior verſari difficultas videtur, propter mutuas, quæ adducuntur, rationes,& aucto ritates. Non laſ. in allegato conſi.i7.col.5.& ſeq. pluribus argumentis demonſtrare cona- tur, executionem ſententiæ in poſſeſsorio prolatæ impediri in caſibus illis, in quibus appellari ab ea poteſt.
Primò, ex regula id demonſtrat, quę ha⸗
16 bet, t ontrariorum contrariam eſſe diſpoſi⸗
tionem, I.& ſi contra. vbi glo. ff. de vulg.& pupil. cum quaconcordat l. fina.§. fina. ff. de legat. 3. quòd idem operatur oppoſitum in oppoſito, quod propoſitum in propoſito, Dec c.z. nume. I. de conſtitu. in z. lectura. Sed ſententiæ in poſſeſsorio latè exequutio non impeditur, quia regulariter ab ea appellari non poteſt, gl. in c. non ſolũm. in verbo, Ca- ſibus. de appella. lib. 6. ergo, vbi appellari po- teſt, impediri eius executio deberet, vt con-⸗ trariorum eadem ſit ratio.
Secundò, ad ſententiam hanc iuuandam
7 dicit laſ. t lex& natura nihil fruſtra operari
debent, I. hæc ſtipulatio. 9. diuus. ff. vt lega. nom. caue. glo. in clem. vnica. in verbo, Vni- genitum. de ſum̃a Trinita. ſed ſi appellatio admittatur, eaq́; ſententiæ executionem nõ impediat, fruſtratoria erit, neque iuris ad- minicula habebit, iuxta Imo.& Bal. inc. pa- ſtoralis.§. præterea. de offic. delega. itaque ne ludibrio appellatio ſit, eam impedire exe- cutionem, dicendum eſt.
Tertiò, partem hanc confirmat, quia ap- t
pellatio iudicatum ſuſpendit, necnon iuriſ- dictionem iudicis à quo, c. dilectus filius.& ibi But.& lo. de Imo. de Reſcrip.& appella- tione pendente nil eſt innouandum, l. vni. ff.nil nou. appel. penden. at ſi ſententia exe⸗ cutioni mittatur, innouari dicitur, glo. i.& ibi Bar.in d.l.vni. ff. nil noui appel. penden. glo. in l. 3. ſuper verbo, Nihil. C. de appella. quam refert, ſequiturq́; Alex. conſi. 99. nu. 3. volum. 5. huiuſmodi ergo appellatio im- pedire exequutionem debet. Et fundamen-
——————
tum hoc idem laſ. corroborat ex dictis Caa ſtren. in d. l. 3. C. de appellatio. qui inquit,
18 TSi iudex, à quo eſt appellatũ, recipere appel
lationem noluerit, quia appellans vere con-
tumax fuit, vel fuit cauſa, in qua appellatio
non admittitur, vt in titu. ſide momen. poſ- ſeſ. fue. appella. nihilominus quicquam in- nouari non debet, quòd ſi contra faceret iu- dex per viam attentati reuocaretur, etiamſſ caſus is eſſet, in quo verum diceret.
Quarrtò, in ſententiam hanc adducitur tex. in l. ſciendum. 9. penul. ff. qui ſatiſd. cog. vbi ſi poſſeſsor, à quo fundus petebatur, ap- pellauerit, remanere interim poſſeſsor de⸗ bet,& cum eo tex. gl. concordant in l. Impe⸗ ratores. in verbo, Aduerſario. ff.de appella. Dicitq́; idem laſ.in conſi.6O.num.4.& 5. lib. I. per tex. in J. ſi quis filio exhæredato.§. hi au- tem.ff. de iniuſt. rup.& irri. fac. teſta. poſt Bart. Bal.& plures alios, quos allegat, quòd quando à diffinitiua appellatur, licet per iu- dicem, à quo appellatio ea non recipiatur, eius tamen ſententiæ executio differri debe- re ſuadet, maxime ſiſententia in poſſeſsorio lata præiudicium afferret irreparabile per diffinitiuã, veluti ſi de alicuius munitiſsimi caſtri executione ageretur, iuxta not. per Caſtren. in l.2. in fin. C. de ædi. diui Adr. toll. & pro hac opinione videtur deciſ. Bal. in c. cum ſuper.col.i.ver.in tex.ibi, differatur, de ſeten.& re iudic.vbi per eum tex.notat, exe- cutionem ſententiæ pendente appellatione differendam, etiam circa nudam poſſeſsio- nem.
Plura alia pro hac eius opinione funda- menta ſcripſit idem laſ. quæ cum generalia ad omnes caſus non ſint, ſed caſui ſuo tan⸗ tummodo conueniant, omittenda potius cẽſui, quàm recenſenda. Eiuſdem tamen mẽ- tis, quòd executio impediri debeat, vbi ap⸗ pellatio admittitur, ante laſonem Alex. fuit in d.conſi.9. colu.I.& 2. volu.5. dum inquit, quia de iure canonico à ſententia in poſſeſ- ſorio lata appellatur:ideo ſententia ipſa exe- cutioni non mittitur. Bald. quoque conſſ. 367. volum. I. facit glo. fi. in c. venientes. de iureiuran.
Contrariam tamen opinionem, t quòd licet in caſibus illis appellatio admittatur, eius tamen ſententiæ, à qua appellatum ex- titit, executio non impediatur, tenuerunt Bar. Bal. Abb. Rip.& plures alij, quos ſupra retulimus in primo articulo, dum ſunt opi- nionis, appellari poſſe à ſententia in poſſei⸗ ſorio lata, eius tamen executionem non im⸗ pediri, quorũ quidẽ opinio, etſi magis cõi- ter re ꝓbatur, quatenus conueniunt, quòd de
iure
———-—i
Al nungoplloed, add,qpal enema 1 ecaolon injn Njr guaber en ſ ſ L Acun grboetg di a pef orn wüm achaéesiorl
1' ¹
daronpit lup. dadielmä, Noge et arleni qod tirxt mmarodebeꝛ rvlnom er cwe alt Racamendun quæi
tnanapebuipretöart
ülkeera, anmanenc mermm bbere idet ſaleed nmenon diggtütemelt üat riunaaub ecormun müdigwet leegec tar glaeru unähilieboCn mucp mnen nr in
Keeim aber d LA
Umta
Iohl— be Atlu Rlne m
„.. A ghena. mäcrumeſe
Aaler

3 omem pal dmin — . aceretm- ti reuocaretur, etu erum diceret. entiam hanc adducity denul. ff. qui ſatild fundus petebatur, interim poſſeſgor 3- concordantin lelnpe luerſario. ffde appel nſi. 60. num. 4.&z.ld io exhæxredato.ſ.iu .& irri. fac. teſta.pa os, quos allegat, qun ppellatur, licet peri tio ea non recipiau executio differii del ententia in poſſeſson erret irreparabile oe e alicuius munitiſbim eretur, iuxta not, pe . de ædi. diui Adr toll videtur deciſ. Bal.in n tex. bi, differatun, de eer eum tex. notat, exe- endente appellatione irca nudam poſſeſsio-
nl
eius opinione funda- al quæ cum generalia ſint, ſed caſut ſuo tan- nt, omittenda potis a,Eiuldem tamenme⸗- pedin debeat, vbiap te laſonem Alex. fun 2 volu.5. dum inqun a ſententm in polle- leo ſententiaipſa ex
Bald. quoque coul 0.fi. inc. venientes
DECISIOXXV.
iure ciuili à ſententia in poſſeſſorio lata ap⸗ pellari poſsit, attamen in eo non reproba- tur, quod dicunt per appellationem ſenten- tiæ latæ executionem minimè impediri. Et opinionem hanc tenuit Nicellus in loco ſu- prà ſæpe allegato, colum. S. vbi poſt mode-⸗ rationes datas ad regulam d. l. vnica. dicit eas executionem non impedire, Aufrer. etiam in addit.ca. Tolloſ. quæſt. vltima, infi. polt Innoc. Io. And. Imo.& Zabarel. quos citat. Et hanc partem ſuſtinendo non ob- ſtant, neq; mouent fundamenta in contra⸗ rium a laſone adducta. Et primò argumen- tum, quod facit contrariorum contrariam eſſe diputationem, quoniam eius argumen- ti minor propolitio negatur, cum potiſsi- ma ratio, quare ſententiæ in poſſeſſorio la- tæ executio non impediatur, non ſit ea, quã Iaſ. putat, quia ab ea non appellatur, verum quia leue affert præiudicium, quod per ſen- tentiam in cauſa petitorij proferendam fa- cile reparari poteſt, vt ſuprà in primo arti- culo oſtenſum eſt. Neque etiam vera eſt Ja- ſonis conſequentia, quod vbiappellari po- teſt impediri executio debeat, ad hanc enim
20 tollendam ſufficit dare inſtantiam. † Nam
in cauſa alimentorum, quæ iure actionis pe- tuntur appellari poteſt, Bart. in l. fina. num. I. & ſequen. ff. de appella. rec:p. Nicellus d. c. 6. fallentia 7. attamen ſententia executio- nem paratam habere videtur, iuxta Bald. Nouel. de dote, parte nona, in ſeptimo pri⸗ uilegio, vbi idem eſſe dicit in cauſa dotis ſi- militer in cauſa excommunicationis, à qua appellari poteſt, licet executio non impe- diatur, c. paſtoralis.. verum. de appellatio- nibus.& ibi gl.in verbo, Cum executionẽ. in princip. rationem hanc improbat, ſi dica⸗ tur ſententiam habere executionem, quia non appellatur, Specul. d. titu. de appella. õ. in quibus. verſicu. 17. Felin. latẽ in c. ſigntfi⸗ cauerunt. colum. penult. de excep. Secun- dum itidem non obſtat fundamentum, ap- pellationem nihil operaturam, imò fru- ſtratoriam eſſe, ſi prima ſententia executio- ni mittatur, quoniam huic obiecto reſpon- ſum ſupraà in primo articulo à nobis eſt, nec repeto. Neque obeſt regula J. vnica. ff. nil noua. appel. pen. quia locum ea regula ſibi non vendicat, quando innouatio à lege fiat, iuxta Bart. ibi in princip. verſicu. item lege multa innouantur. In caſu autem noſtro exe cutio à lege fit d. lI. vnica. Ergo regula illa minimè militare poteſt. Hinc liquido appa- ret, haud rectè loquutum Caſtr. eſſe in 1. 3. C. de appel. dum loquitur de appellatione a fententia in momentanea poſſeſsione lata.
2
—
44
Minus etiam contra pugnat tex. qui pro ea opinione Iaſonis multum vrgere videtur in l.ſciendum. 9. penultimo, ff. qui ſatiſd. co- gan. vbi appellans a ſententia in poſſeſſorio lata interim eſt poſſeſſor, quia intelligi id debet appellantem in poſſeſsione remanere quouſque facta executio erit, t cum ſenten⸗ tia etiamſi in rem tranſierit iudicatam poſ- ſeſsionem facti non tollat. Ita Caſtren. intel- ligit dictum õ. penultimum. poſt glo.& Bal. ibi, pro quo facit l. 1. 9. ſi vir. ff.de acquiren. poſſeſ. vbi poſſeſsio facti de iure ciutli non infirmatur: non tamen dicitur in eo.§. pe- nulti. per appellationem executionem im⸗ pediri, imò in contrarium retorqueri poſ⸗ ſe. tex. ille videcur in illis verbis: Nec ad rem pertinet, quod euinci mili ea poſſeſsio
oſsit.
Reſponderi etiam poteſt, in eo. ũ. penult. non dici ſententiam fuiſſe latam in poſſeſſo- rio, quinimo ſecundum glo. in d. l. ſciendũ. §. ſi fundus. in verbo, Perſonaliter, intentata actio realis dicitur in eod. 6. penulti. mirum ideo non ſit, ſi pendente appellatione ap- pellans poſſeſſor remaneat. Reſponderi idem etiam poteſt ad gl. in d. l.Imperatores. ff.de appel.
Non etiam aduerſatur, quod laſ. dicit in d. conſi. 60. numer. 4.& 5. lib. I. quoniam tex. & ibi Bar.& alij, quos laſ. allegat, in J. ſi quis filio exhæredato.§. hi autem. ff. de iniuſt. rupt.& irr. facto teſtamen. non loquuntur de appellatione à ſententia in poſſeſſorio la- ta, ſed à ſententia lata in cauſa ſtatus, ideo ni- mirum. ſi executio impediatur, quia irrepa- rabilis facta eſſet.
Non obſtat poſtremo loco Bald. in d. c. cum ſuper. de re tudica. nec Alex. in conſi, 99. vol. 5. quia loquuntur de iure canonico, quo quidem iure regulariter appellatio ad- mitticur in poſſeſſorio, aliud verò de iure ci- uili eſt, quo nos viuimus, Bart. in l. priuile- gia. nu I. C. de ſacroſ. eccl. Dicendum igitur
2 eſt sñiam in t poſſeſſorio latam, appellatione
non obſtãte, regulariter executioni deman- dari poſſe, d. l. vnica. C. ſi de momenta. poſſ. fue. appella. quæ in hoc cauillari non po- teſt. Fallit autem hæc concluſio, ſi ex actis conſtet ſententiam nullam eſſe, aut euidẽter iniquam:tunc. n. ꝑ appellationem sñiæ exe- cutio impeditur, Alex. d. conſi. 77. nu. t5.& ſeq. vol.z. poſt Bar. Bal. Salyc. Inno.& alios, quos refert laſ. d. conſi. 60. num.. ſecus verò dicimus, ſinullitas altiorem requireret inda- ginem, quia tunc appellatio executionẽ nõ impediret, Bart. in J. 4.6. comdemnatum.& ibi etiam lal. in. nota. ff.de re iud, Vantius
H 2 de nul-

—————ZIZöͤö—ö—ö—ͤZö—ö—1n
8ENATVS PEDEMONTAN
denullita. ſenten. titu. fina. col. 32. Idem ſi ap- pellandi occaſio ſit in promptu, quia tunc etiam executio impeditur, Bal. d. conſi. 367. volum. primo. Aufrer. in allegata quæſtio. vltima. verſi.& præterea. Item quando la- ta eſt in poſſeſſorio mixto cauſam proprie- tatis ſecum habente, Bald. d. conſi.67. num. 9. volu. J. Iaſ. d. conſi. 87. colum. penul. qui in hoc bene dicit: idem dicimus in poſſeſſorio iuris, Bald. in d. l. poſt ſententiam. colum. 2. C. de ſenten.& interloc. om. iudi. Idem di⸗- cendum, ſi ſit lata ſimul ſuper petitorio& poſſeſſorio, Caſtren. in repe. I. ſi de vi. col. fin. in fi. ff. de iudi. per tex. in c.cum dilectus. de cauſa poſſe.& proprie. laſ.eodem conſ.. 187. Et generaliter vbicunque damnum illatum non poſſet reparari pex ſententiam in cauſa appellationis proferendam, tunc ſemper dicimus, per appellationem, executionem impediri, ſecundum laſ. d. conſi. 87. poſt A- lex.& alios, quos ipſe refert. Ego addo ali- am limitationem, vbi coram iudice ſeculari intentatum eſſet aliquod remediũ poſſeſſo⸗ rium a iure canonico introductum, putare- medium, c. reintegranda. vel aliud canoni- cum, quia tunca ſententia appellari poteſt ergo impeditur executio ea ratione, de qua per Alciat. reſpon. 16. nu. 6õ. poſt Bal.& Prac. Papien.per eum citatos. Et hanc vltimam o⸗ pinionem ſequutus eſt Senatus.
SVMN ARIV M.
Exceptio proprietatis, quæ incontinenti probanda of- fertur, opponi poteſt intentanti remedium, quorum bonorum.
2 Agnatus poßidens, fœæminam defuncti hæredem impedit mitti in poſſeßionem bonorum, ſi incontinentiſe pro baturum bona eſſe feudalia, off erat.
3 kilia non poteſt petere poſſepionem feudi, quando non eſt de comprehenſis in inueſtitura.
4 Feudum non venit in petitione hæreditatis, quando ab co petitur, qui iuſtè poſidet, vtputa à filio, vel agna- to.
s Controuerſia ſi fuerit inter maſculum& fœminam de aliquo feudo, maſculo dicente illud eſſe feudum, fœ- mina verò negante: ſi pro maſculo aliquia ſit, quod iudicem moucat, creditur maſculo cum duodecim ſa cramentalibus.
s Sententia ſuper poſſeſſorio lata non mandatur execu- tioni, quando agitur de poſſeſione alicuius caſtri, quod eſſet difricilis recuperationis, limita vt nu. 18.
Diffcilia imò impoßibilia reputantur, quæ in ſola prin- cipis voluntate ſunt,& de facili concedi non ſo- lent.
8 Verba, Pro ſe& hæredibus quibuſcunque, reſtringi de- bent ad habiles contra nu. i8.
2 EFqœminæ in dignitatibus, vt eſt Comitatus, ſeu Baronia, ſunt inhabiles quod intellige, vt nu. 19.
10 Agnato ſufficit, quòd ſit hæres primi inueſtiti, licet non
ſit heres vltimi defuncti, vt ſuccedat in feudo hære- ditario.
Vaſallus, ſi nihil aliud actum eſt attenta forma iuramen- ti fidelitatis cenſetur promittere ſeruitium perſo- nale.
12 Interdictum, quorum bonorum, nõ datur contra titula poßidentem.
3 Bona à iure præſumuntur allodialia.
14 Pilia inſtituta hæres â patre, ſt petat ſe mitti in poſſeſ⸗ ſionem omnium bonorum, quæ pater tempore mor- tis poßide bat etiam incluſis feudalibus, agnatus de- functi non eſt legitimus contradictor, vt hanc mißio nem impediat.
1s Probatio, quæ incontinenti fieri offertur, ſi requirat altiorem indaginem, non impediet mißionem in poſa ſeßionem.
16 Probatio quando incontiuenti fieri dicatur.
17 Feudum hæreditarium venit in petitione hæreditatis.
19 Fœminam non admitti etiam in feudo fœmineo, ſtanti- bus maſculis ex primo inueſtito, intelligitur& pro- cedit, ſt illud ſit verificatum.
20 Fœmina habilitata ad feudum, poterit per ſubſtitutum præcipuè per maritum ſeruire.
Titulus habitus poſt mortem eius, de cuius hæreditate a⸗ gitur, habetur pro non titulo, nec impedit mißionem in poſſeſionem.
22 Legitimus contradictor ad impediendum mißionem in
poſſeßionem, quis dicatur remißiue.
—
2
DECISIO XXVI.
Filia an mittenda ſit in poſſeſsionem bono- rum feudalium ipſius defuncti, dato quèd agna tus proximior offerat ſe probaturum illam in- capacem dictorum bonorum eſſe.
Iſcuſsis præmiſsis, vi- dendum nunc eſt, quid ius ſtatuat in ſecundo ar- 9 ticulo, ſcilicet, an ſenten- tia Iudicis à quo man- dari executioni debeat
—= in caſtro,& iuriſdictio- ne Fenici, ac alijs bonis à patruo poſſeſsi⁊ Et dicendum prima fronte videretur, ſen- tentiam exequi non debere: cum eam eui- denter iniquam eſſe proponatur, quo caſu executionem eius impediri debere, vt ſu⸗ pra in fin. proximè deciſionis dictum eit: iniquitas autem ex eo oſtenditur, quod pa- truus poſsidens coram primo iudice in- ueſtituram produxit, ſeq́; ſtatim probatu- rum obtulit, bona, in quorum poſſeſsionem mitti ſoror petierat, feudalia eſſe: ac ipſam in eiſdem bonis, tùm ex iuris communis di- ſpoſitione, cùm etiam ex conſuetudine il- lius Vallis Auguſtæ ſuccedere non poſſe, quæ quidem exceptio eo modo deducta admittenda erat, t quoniam exceptib pro⸗ prietatis opponi poteſt intentanti remediũ, quorum bonorum, cum illius incontinenti probatio
—
—————,——
aèche lie d aunnahe
da 1 Jlexan nna jeacquir
nuherialale
alaun dgimert lhadulhaclum uumeSdumnllnum urafKyrfdwin ulchillnälbus Ilpr torulitam 4 iarenxliqundo ranbniun,& rimaa aalot Ahwemotolmindat. Raleapl tloc rnte auconkenpobit m Geinemaal, tnhempe onlan luim hbera feilmn alüuincouige äxirdewndägr latladd encdänt k

di,“iſacceaatin fauuien
um eſt attenta forms iinann, bromittere jengitunn r
norum, no daur contreting
alodialia.
tre, ſi petat ſe mittiin teſſ⸗ rum, quæ bater tempon nor. cluſisfeudalibus, gnatus e us contradiclor, vt haac ua
nti fieri offertur, renurt
on inpediet mißisnen i 8gp
venti fieri dicatur.
nit in petitione heredia tiam in feudo fœminto ſnj b nueſttto intellig tar g u. tatum.
dum, poterit perſabſtilum Rſeruire.
em eius de cuius hæreditat, titulo, nec impedit mißion
dimpediendum mißionemi tur remißiue.
XXVI.
in poſſeſsionembono- efuncti, dato quddagna e probaturum illam ia- orum eſſe.
uſsis præmibis, vi- ndum nunc eſt, quid ſtatuat in ſecundoar-
ulo,ſcilicet, an ſenten⸗
ludicis à quo man- ri executioni debeat caſtro,& iuriſdicti ꝛis à patruo poſſebi⸗ ronte videretur, ſem- lebere: cum eam eul- roponatur, quo calt ediri debere, V lo eciſtonis dictum eii oſtenditur, quodi am primo iudice i
DECISIOXXVI. probatio offertur, l. fina. C. quor. honor.&
ibi Bar. Bal. ac Salyc. Idem Bar. inl. ſi de vi. circa finem. poſt glo. ff. de iudic. vbi etiam Pau. de Caſt. col.fi.& in eiuſdem legis repe- ti. nu. 3. Bar. in l. naturaliter.§. nihil commu- ne. nuu..& ibi Alexan. colum. õ. verſi. ex quo infert Barto.ff.de acquir.poſſeſ.glo.l. Bartol. Ange. Pau.de Caſt.& Alex. in l.z. C. de edic. diui Adria. tol. idem Bart. in. fi. colu. penul- nu. ꝛ1.& ibi Dec. num. ꝛ0. C. eodem titu. An- ge. conſi. 35. nu. 2. faciunt nota. per Barto. in ſ. filiam fratribus. ff. ad Trebel.& in materia feudali, t quod agnatus poſsidens, impediat fœminam defuncii hæredem in poſſeſsio- nem bonorum mitt:i, ſi incontinenti per mo- dũ conſtat modò agatur ſe probaturum of- ferat bona eſſe feudalia, tenet Iſer. in titu. ſi de feud. fue.contro. inter domi.& agna. in princip.& in§. inter filiam.& vbiq; Laud.& Præpoſſ. Afflic. in d. 9. inter filiam. numer. 10. Rippa lib.i.reſpon. c. i. numer. 82. Goz. conſi. 12. nume. 8. Bru. conſi.I. numer. 4.& conſi. 18. nume. 12. vbi poſt Alex.inl. ſi patroni. colu. 5. ff.ad Trebel.& Iaſ.in vlibus feud. num. 43.& ſequen. t concludit filiam poſſeſsionem feu- di petere non poſſe, quando non eſt de com- prehenſis in inueſtitura,& contra compre- henſum agit, vt in caſu noſtro eſt patruus, & hoc modo limitari dicit§.inter fillam. poſt Iſer.& Præpoſi. ibi, vt locum non habeat, ſi conſtet, aut conſtare poſsit de non iure fœ- minæ,& de iure maſculi,& hocidem ſentit etiam lo. Campe.conſi ⁊2. nu.⸗.verſicu. Secus ſi nullam haberet veriſimilitudinem, inter conſilia Bru. Iaſ. in conſi. 38. colu. fin. vol. 4. qui poſt Bar.& Alexand. in d. I.ſi patroni. ff. ad Trebel. concludit t feudum in petitione hæreditatis non venire, quando ab eo peti- tur, qui iuſtè poſsidet, velutiafilio, aut agna- to,& ibi reſpondet ad allegata in contrari- um:eiuſdem eſt etiam mentis inl. fi. num. 26. C. de edic. diui Adr. toll. dum allegat conſi. Pau.de Caſtr. 269. ſecundum impreſsionem Papien.vol.ꝛ. ſequitur idem Dec. conſi. 517. numer. S8. Addo ego in terminis pro patruo textum videri, in c. vnico. de contro. inter maſcu.& fœm. de benefi.& ibi glo. in ver- bo, Duodecim, t vbi ſimter maſculũ& fœ- minam controuerſia exiſtat, puta de al. quo fundo, quem maſculus feudum eſſe aſſerat, fœmina verò neget, ſi pro maſculo aliquid ſit, quod iudicem moueat, eidem maſculo cum duodecim ſacramentalibus creditur. At in caſu noſtro producta eſt à patruo in- ueſtitura, qua conſtare dicitur, aut ſaltem ad id credendum Senatum moueri debere ca- ſtrum, ſcilicet& iuriſdictionem F enici, cum
45 pertinentijs feudalia eſſe, ad quod proban-
dum ſe admitti patruus petijt, ac ipſam fœ- minam excluſam ex illius regionis conſue- tudine eſse, quo fit, vt interim dicta ſenten- tia executioni mandari non debeat, præſer-
6 tim in eo caſtro, t cum ſit munitiſsmmum, vt
vulgò dicitur fortalitium, cuius difficilis re- cuperatio eſſet, iuxta ea, quæ Caſtren. tradit in d.J.z in fi. O. de edic. diui Adria. toll. quem refert& ſequitur Alex in d.§. nihil commu- ne. col. 1o. verſicu. quintò fallit. poſt Butri. in c. ex parte. de reſtit. ſpol. Iaſ. conſi. 60. nu. 4. & 5. volu. I. loquens de caſtro Mulazani,& in caſu, quo lata fuerat ſenteniia in poſſeſſo- rio,& ab ea appellatum extiterat, appella- tioq́; reiecta, concludens ſententiam non eſſe executioni mandandam, ſequitur etiam Rip. in d.§. nihil commune. nu. 75.& plures alij, quos Neuiza. refert conſi. 1z. num. 54. in⸗ ter conſi. Brun. Rub. conſi. 13. numer 17. Nec prędictæ concluſioni obſtare videtur dictũ Ange. in l.⁊ in fi. ff. qui fatiſd. cog. per quem Iaco. à S. Georg. in l.li de vi. num. 17.& 18. ff. de iudi. prædictam concluſionem Caſtren. limitat locum non habere, quando vtraque pars eſſet ſubiecta eidem Piincipi, quo ca- ſu dicit ſententiæ executionem fieri debe- re, quod ſentit etiam Iaſ. conſi. 5ε⁶G. colu. 3. ver⸗ ſic. ſecundò reſpondetur. vol.z. quia dictum illud Ange. communiterreijcitur,& repro- batur teſte Alexan. in d. l. 2. in princ. niſide⸗ fendendo Ange, intelligere velis, quando cauſa coram Principe agitaretur, cum ipſe ſuam exequi ſententiam poſſet: tunc enim ceſſare videtur ratio Alexandr in d. l. 2. in princ.Ita Ang. tuetur Sayſ. in d. 6 nihil com- nume. colu.3. verſic. ſed tamen aduerte. Ve- runtamen iudicio meo defenſio Sayſ. ver- balis videtur, quoniam præſumendum eſt Principem ſuorum magiſtratuum fenten- tiam ita executurum dummodo de iure ſit exequenda, acſi ab eo prolata eſſet, cum iu- ſtitiam ſuis omnibus ſubditis miniſtrare te- neatur. Reſponderi& ſecundò poteſt, pur Iaſ. reſpondet conſi.8. colu. z2. verſic. nec ob- ſtat, ſi diceretur. vol.3. qui loquitur de recu- peratione caſtri Serrauallis: dicit enim, di- ctum Ang. intelligendum eſſe, quando op- pugnari caſtrum facile poſſet, ſecus eſſe di- cens, ſi difficilis eſſet expugnatio, quia tunc nonattẽditur, quod eidem Principi partes ſubijciantur: ab hac reſponſione non diſſen- tit Soci.conſi.87. num. 24. vol. 3. vbi loquitur in cauſa, quæ coram Imperatore agitabatur: attamen loci illius, de quo agebatur, reſtitu- tio impeditur, ſidominij probatio inconti- nenti offeratur, idem ſequitur quoq; Pariſ-
H conſi.

†
2 4 3 1 5 * *
. ““ ——
——
—
—
—
———————
——
S ENATVS PEDEMONTANI
conſi.i. nume. 177. volu. i. ſed caſtrum Fenici præſupponitur difficilis expugnationis, at- tenta maximè illius loci natura, ad quem vehi commode tormenta bellica non poſ- ſunt, nec ad priuati petitionem facile eſſet
obtinere ab Illuſtriſs. Sabaud. Duce exer-
citum ad illud caſtrum expugnãdum: t nam
ea quæ in ſola Principis voluntate ſunt.& quæ facile non conceduntur, non modõ dif⸗ ficilia, verùm impoſsibilia, nonnunquam reputantur, l. apud lIulianum.§. conſtat.& ibi Bart. in ſecundo nota. ff. de lega. I.l. continu- us. 9.cum quis.ff.de verbo. obliga. lacob. à 8. Geor.in inueſtitura, in verbo, Princeps, ſpe- ciali. 44. Ergo non eſt facienda huiuſmodi miſsio in poſſeſsionem.
Minus repugnare videtur, quod in præ- dicta inueſtitura dictum ſit, pro ſe,& hære- dibus quibuſcunque, t quoniam verba illa reſtringi debent ad habiles, I.1.& ibi glo. Barrol.& alij Docto. C. de ſacroſan. eccl. vbi generalis dictio, vnuſquiſque, ad habiles re⸗ ſtringitur,& in materia feudalt, ita ſentit Dec. conſi. 185. numer. 4.& conſi. 208. nu. Il. conſi. i. nume.6.& in c. in præſentia. col. 9. verſicu.ſed tamen incontrarium.de probat. Afflict. de prohib. feud. aliena. per Feder. in
rinc. nu. S1. Præpoſitus de his qui feud. da- re poſſ.5.& quia. numer.3 4. Barba.in rubr. de feudis.colu.z. Iacob. à S. Georg. in ſua inue- ſtitura, in verbo, Quibuſcunque. col. i verſ.
oſtea ſubiungit.& verſicu. Ego in quæſtio- ne facti. Rub. conſi. 110. numero 9.& 10. in fin. itaq; in caſu noſtro ad maſculos, non au- tem ad fœminas referri illa verba debent, cum de iure communi fœminæ inhabiles ſint, ô. hoc autem notandum. de his qui feud. dare poſſ. cum pluribus ſimilibus ſupra cu- mmulatis, deciſ. 23. in princ. Et hæc interpre- tatio in caſu noſtro confirmatur ex illis ver- bis in inueſtitura poſitis(de more tamen patriæ capacibus) quibus verbis ſtantibus attenta allegata conſuetudine patriæ, fœ- mina excluditur, Iaco. à S. Geor. in verb.& quibuſcunque, numer.z. Imò eſto, quod feu- dum, de quo agitur naturam fœminei feu- di haberet, ſtantibus maſculis à fœmina pri- mo inueſtita deſcendentibus, non admitti- tur filia, vel ſoror, c. I. de feudo fœmin.& c. 1. de eo qui ſibi, vel hæred. maſcu. vel fœm. quod locum habere videtur etiam ſihuiuſ⸗ modi iuriſdictio allodialis eſſet, t quia fœ- minæ in iſtis dignitatibus, vt eſt Comita- tus, ſeu Baronia, prout& in actibus legiti⸗ mis, inhabiles cenſentur, Bal. in c. ſignifica⸗ uit, colum. I. verſicu. nota, quod comitatus.
nitura. col. 5. Dec.conſ.85. nu.5.& in l. fœmi- na. col.i.& 2. ff.de reg.iur.
Non etiam obſtat, quod cum hoc feudũ ſit hæreditarium, prout illa verba inueſtitu- ræ indicant(pro ſe& hæredibus quibuſ- cunque) admitti patruus non debet, cum non ſit hæres nepotis, de cuius bonis agi- tur, quod in feudo hæreditario requiritur,
10 t quia in agnato ſufficit ipſum eſſe hæredem
primi inueſtiti, licet non ſit hæres vltimi defuncti, Curt. conſi. i. colu. 5. verſic. itaque ſecundam facio principalem concluſionem. poſt tracta. de feud. Brun. d. conſ.i8. numero 13.& 14.& ibi num. i5. alio etiam modo limi- tat illud non procedere, qñ hæreditas eſſet alteri delata, poſt Alua. Præpofi.& Archi. quos allegat. Alex. conſ.30. nu. II. vol. I. Dec. d.conſ.z208.in fi. Capi.deciſ.64. nu.7.
Non etiam patruo aduerſatur hoc feu- dum ligium eſſe, nullumq́; pro eo ſeruitium perſonale præſtari,& hoc caſu ſuccedere in eo fœminam poſſe, vt dicit Rippa d. re- ſponſo primo. nume.75.& ante eum Decius in conſilijs per ipſum Rippam allegatis, quibus addo eundem Dec.conſ.269. num. 6. verſicu.ſimiliter ſi eſſet feudum.& conſi.ʒꝛ. nume. 4. ac conſ.oε. nu.5.& alijs pluribus in locis 3 Grato cumulatis, reſpon. 9. nume. 153. vol.primo.Soci. Iun. conſ.77. num. ꝛ2. vol.r. quia intelligi debet, vel quando actum fuit certum ſeruitium præſtari, non tamen per⸗ ſonalc, vel nullum omnino præſtari debere.
I Alioquin ſi nihil actum à contrahentibus
rerit de ſeruitio præſtando, attenta for- ma iuramenti fidelitatis, cenſetur vaſallus perſonale ſeruitium promittere. Ita reſpon- det Alex.dicto conſ. 30. num. ꝛ1. vbi ad illud etiam reſpondet, quod de feudo ligio dici- tur, volens dictum Speculatoris, in quo Dec.& Rippa eorum dicia fundant, loqui, quando conſuetudo extaret, quòd fœmina in feudo ligio ſuccedat. Idem Alexan. conſi. 9. num. 7.& 8. vol.5. quem refert& ſequitur Dec.conſi.iʒ⸗.nume.z. Bru.etiam d.conſ.i8. nu.9.poſt Bal.& Cur. Sen. quos allegat Dec. conſ.i93. colu. pen.in fi. Præterea pro patruo adducitur dato citra veri præiudicium, ſo- rorem ipſam ex forma primæuæ inueſtitu- rę vocatã eſſe: attamen cũſemel per fratrem de cuius hæreditate agitur, excluſa à feudo fuerit, perpetuò remanet excluſa, õ. quinetiã. in titu. Epiſco.vel Abb.Dec.conſi.⸗17. num. 6. cum pluribus alijs ſupra à nobis cumula- tis, deciſ.23. nume. 17.& 18. Poſtremò pro eo- dem patruo facit, quod inueſtitus fuit de feudo à Duce Moderno,& de ea inueſtitu⸗
de Reſcrip. Lauden: in tracta. de primoge- 2 ra facta eſt fides in actis, ⁊ quo fit, vt cõtra eũ
———
tanquam
aßtelegel t ſori lnoquale
müd 1a 0 ni en
manle 3
1.9.
dcrnät, u vrarpee gabirranmtom
errinkütr unct derrmritermicdu tzwcaminnell, dennroqchem tro ünäirenchrägl ner(gmmn, Aplob dlur ähapolcdenecn rurlſintepwme inlnom declunco! lGmreporio oaum, mumine hom alg tainele chuctmmend
mim nenundemon
dümmgokeönnenmige
ddiſ mttnaädlio dätmaſgenul ngend
ſilasJue opo
wteraen mntradenzänare.
enndammemun ecäduagea rineüüt

ᷣ
incipalem conclulionen Brun. d. conſis. numaj 15. alio etiam moddlin edere, ꝗñ hæreditaseſi Alua. Pr xpofl.& Ardi conſ.3O. nu.. vol..Da pi. deciſ. 6ã. nu.7. ruo aduerſatur hoc ſeu llumq; pro eo ſeruitiun )& hoc caſu ſucceden ſſe, vt dicit Rippadu- 2.75.& ante eum Deci um Rippam allegat m Dec. conſ. 69. num ſſet feudum.& conſiʒ nu.& alijs pluribusil atis, reſpon. 9. nume. n. conſ. 77. num. ꝛ2. vol vel quando actumfui ræſtari, non tamen peu omnino præſtari debere actum à contrahentibus oræſtando, attenla for⸗ tatis, cenſetur valallus promittere. ltarelpon⸗ 0umal. vbiadilud od defeudo ligio dici- Speculatoris, in quo n dica fundant, loqu- extaret, quòd fœrmim at, Idem Alexan. coni uem refert& ſequit 3. Bru. etiam d. con „Sen. quos allegat l
IE. Præterea pro pali præiudicium,
anet ex bb. Dec conſi non
slupra i nobtseum oproc „& 18. Poſtrem 7
.. fuit , inueſtitus quod 3 inveli
33
DEGCISIOXXVI.
tanqᷓʒ titulo poſsidentem, interdictumillud, quorum bonorum, militare, eiq́; nocere non debeat, glo. fif in l.f. C. de ędic. diui Adr. tol. Pro ſorore verò, quòd ſententia executio⸗ ni mandari, proinde ipſa in poſſeſsionem bo norum omnium per quondam eius fratrem poſſeſſorum mitti debeat, facit regula illa, cui ſemper inhęrendum dicit gl. in l. omnis diffinitio.ff.de reg.iur. ſententiam ſcilicet in mero poſſeſſorio latã, quale eſt interdictum, quorũ bonorum, de quo nũc agitur, eſſe exe- cutioni mittẽdam, appellatione interpoſita non obſtante ſaltem media cautione de reſti- tuendo eo, quod reſtitui ordinabitur, l.vnic. O. ſide momenta. poſſeſs. fue. appel. Bar. in l. 2. col.1.& 2. ffide appell. recip. de quo latè ſu- pra deciſi proxima dictum eſt, quod maxi- me in caſu noſtro procedit, in quo filia, ſiue ſoror bona illa, in quorũ poſſeſsionem mil- ſio poſtulatur, nõ feudalia, ſed allodialia eſſe contendit, t prout talia eſſe ius pręſumit iu- xta notata per Doct. in c.i. 6. inter filiam, de feudo fue.contro.inter dom.& agnatos, pro qua opinione ſtat text.ſuncta gloi.i. in titul. de controuer.inter maſcu.& fœm. de benef. vbi gloſ.dicit, non intereſſe, Agnatus poſsi- deat, an non, quoniam vtroq; caſu filia mitti in poſſeſsionem debet,& glo. illam commu- niter ſequuntur,& approbant, Bal. Laud. Aluaro.& Præpoſ. ibi. necnon Deci. in qua- tuor conſilijs infra proximè allegandis, Bru. d.conſ.i.num. 4. Soc.lun.conſ.75. nu.26. vol. 1. Gratus reſponſo 10. num. I. vol. I. Et dato, quòd conſtaret bona aliqua in hæreditate feudalia eſſe, adhuc tamen dicitur fœminam hæredem in eorundem bonorum etiam feu-⸗ dalium poſſeſsionem mictendam eſſe:ita de- cidit Io.Andr.in additio.Specul.in titulo de teſtamen.§. penult. in verbo, Perſonam, vbi poſt Gulie. de Suza. propoſita quæſtione, ſi filia inſtituta hæres à patre ſe mitti in poſſeſ- ſionem bonorum omnium, quæ pater tem- pore obitus ſui poſsidebat etiam incluſis feu dalibus, an agnatus defuncti ſit legitimus contradictor, ad impediendum eam miſsio-
14 nem, f determinat agnatum cõtradicere non
poſſe, quia inquit multa cum hæreditate, ſeu vniuerſitate tranſeunt, quæ alias non tran- ſirent. Hanc deciſionem lo. Andr. ſummo- pere notandam, dicit Alex. in l. fin. col. fin. verſic. aliud nota. dictum C. de ędict. Diui Adria. tollen. Curt. Iun. ibi. num. 84. Afflict. deciſ.iiꝰ. num.4. Dec.in pluribus conſilijs, ſcilicet conſ. 4²4. num. 10.& I1.& ſeq. conſil. 467. num. I0.& II. conſ. 498. num.3.& conſ. 588. num. 10.& I1. in quibus omnibus locis poſt lo. Andr.& Alexan. tenet, ſororem in
4⁶ poſſeſsionem bonorũ omnium mittendam eſſe, quæ defunctus poſsidebat, etiamſi ali- qua feudalia eſſe conſtaret, dicto§. inter fi- liam. verſ.defuncto milite, ſide feudo fuer. controuer. inter dom.& agnatos. vbi dici- tur, filiam in feudipoſſeſsione manere debe- re, donec de feudo probetur,& iudicetur. Idem tenet Curt.in tractat. de feud. in tertia part. 21. quæſt. ⁊1. Brun. dicto conſ.i. num. is. Campez. inter conſ. Bruni conſ.z. num. 8.& 9. quod tamen intelligit procedere, ſi fœmi- na ad ſe feudum pertinere alleget, vel ex con ſuetudine, vel ex feudi natura, vel aliquo alio iure veriſimili,& ſic de feudi qualitate diſceptaretur, quoniam tunc fœmina hæres in poſſeſsione eſſe debet. Hoc idem tenet Curt.lun. conſil.ʒ0. num. 10.& ſeq.& conſil. 41. num. is. affrmans hanc eſſe communem opinionem, Socin. lun. conſ. 75. num. 27.& 28. vol. primo. Plures alij ſupra citati, deciſ. 23. num. 36. At in caſu noſtro ſoror bona feu⸗ dalia eſſe inficiatur,& quatenus feudalia eſſe conſtet, illorum ſe capacem allegat, tam ex forma eiuſdem inueſtituræ, de qua ſupraà mentio facta eſt, quæ quoſcunque hæredes vocat, quam etiam ex conſuetudine illius regionis, quam incontinenti ſe probaturam dixit. Interim ergo donec hincinde proba- tur,& iudicatur, debet mitti in poſſeſsionem dictorum bonorum. Huc etiam accedit quod ex iuribus illis pro patruo productis dignoſcitur bona, de quibus agitur, quate- nus feudalia eſſe conſtet, impropria& alie⸗ nabilia feuda dici, c. I. de feudo non haben. propriam naturam feudi. latè Curtius conſ. primo poſt tracta. feud. Itaq; ſententia exe- cutioni mandanda venit, ſororq́; in poſſeſ- ſionem mittenda.
Et hanc partem tenendo non refragan⸗ tur in contrarium adducta. Et primòo, quòd dicebatur, agnatum poſsidentem exceptio- nem dominij opponere poſſe, quam ſe in- continenti probaturũ dicat, quia hic incon- tinenti probatio fieri non dicitur, cum in in- ueſtitura producta patruus nominatus non ſit. Edocere aũt ſe eſſe de cõprehenſis in ea- dem inueſtitura,& fœminas de conſuetudi⸗ ne, ſeu more illius patriæ excluſas, præcipue vbi dictum eſt in inueſtitura, Pro ſe& hære- dibus ac ſucceſſorib. quibuſcunq;, altiorem requirit indaginem, attento maximè, quod etiam ex parte ſororis petitum fuit ipſam ad⸗ mitti ad probandum, de conſuetudine dictę
15 patriæ capacem eſſe, t ſequitur itaqne ob-
lationem illius probationis incontinenti, veluti requirentem altiorem indaginem, miſsionem, ſeu executionem impedire non
4 debere,

1 3
1
1
¹
5 I *
7 ½ 3 3
————————
————
SENATVS PEDEMGNTANI
debere, text. eſt iuncta glo.& ibi Bart. in.fi C. quor. bon.& pluribus alijs in locis ſupra in cõtrarium allegatis.& in materia hac feu- dali Alua. in c. primo, in princ. de controue. inter dom.& agnatos, Dec. d. conſ.424. nu. 19.&X 20.& conſ. 88. nu. 12. vbi poſt Baldum rationem eſſe dicit, quia huiuſmodi poſſeſſo- rium eſt poſſeſſor ũ, quaſi recuperandæ poſ⸗ ſeſsionis, cum quaſi ſpoliata hęreditas fuerit,
uæ in perſona hæredis reſtituenda venit,& allegat Afflict. ita tenere deciſ. 119. in fi. Pro⸗ pterea volunt in caſu noſtro, probationem 16 dici incontinenti fieri, t ſiinueſtituræ,& alia iura extrinſecam probationem nõ requiren- tia, exhibeantur ſaltem infrà triduum, l. ſI. 0. de erro.aduoca.& I. f. C. de iud. Firma. in ver⸗ bo, Probatio. verſ.3 7. dem de probatione in promptu, vel ſaltẽ intra tempus, intra quod expediri debet iudicium ſummarium, Goz. d. conſ. z. num. 10. poſt Bar. Alex. ac Moder. inl. fi. C. de ædict. diui Adr. tollen. Dec. inc. ſæpe. col. ⁊. in gloſ. in verbo, Facii, de appell. vbi probationem eſſe facilem dicit, ſiper In- ſtrumenta, confeſsionem partis, aut perte- ſtes fiat pręſentes, licet de teſtibus paululum dubitet.
Non etiam obſtat Bart. dictum in I. ſi pa- troni.&laſ.in conſ.iʒS.quia reſponderi duo⸗ bus modis poteſt. Primò quod in peticione hæreditatis procedat, cum ſit iudicium peti⸗ torium, Bart. in l. fi. C. de ędict. Diui Adr. tol- len. nu. 6õ. poſt glo. magnam in f. Latius idem Bar. in l.5. col. 2.& ſeq. C. quor. bono. vbi po- nit differentias inter petitionem hæredita⸗ tis,& hoc interdictum, quorum bonorum.
Secundò reſponderi poteſt, prædicta lo- cum non habere in feudis hæreditarijs ſim- 17 plicitert quia huiuſmodifeuda in petitione hęreditatis veniunt, ſecũdum Alex. in conſ. 19. num. 5. vol. 5. Sed in caſu noſtro de poſſeſ- ſorio agitur, feudumq́; hæreditarium dici, & fœminam probaturam ſe de conſuetudi- ne patriæ capacem, oſtenſum eſt: ergo in cõ- trarium adducta non refragantur.
Non obſtat conſi.Decij 517. quia in caſu, de quo ibi, licet ſentẽtia aliquo reſpectu ob⸗ ſcura eſſet, attamen lata in petitorio fuerat, in cuius executionem agnatus bona poſsi- debat,& de eius dominio per ſentẽtiam con ſtabat: nihilq́; à fœmina in oppoſitum dedu- cebatur. Nimirum ergo ſiibi miſsio impedi- tur, ſed hic nulla ſententia in petitorio lata eſt, minusq́; de dominio ex actis conſtat: er- go militare conſ.Dec.non porteſt.
Non etiam repugnat text. in c. vnico. de contro.inter maſcu.& fœm.de benefic. quia ibi nulla erat lis in poſſeſſorio, verùm in pe⸗
titorio,& ſuper eo ferenda ſententia, ides dicitur ibi, quod deficiente fœmina in pro- batione, deferendum eſt iuramentum agna- to, pro quo aliquid apparebat, quod iudicẽ mouere poterat ad deferendum eidemagna to iuramentum, ſecus verò foret, ſi actum poſſeſſorio eſſet, quia omni caſu, ſiue agna- tus poſsideat, ſiue non, filia mitti debet in poſſeſsionem, glo. I. ab omnibus approbata, in d.c.vnico. de controuer. inter maſcul.& fœm. de benefic.
Nec in contrarium vrget Caſtren. in d.la 2. C. de ędic. diui Adri. toll. cum alijs ſupra à nobis adductis, quia multis modis limitatur
18 dictũillud non procedere, pręſertim t quan-
do idoneè cautum eſſet, de reſtituendo ca- ſtrum prædictum, ſi in cauſa appellationis, vel iudicio petitorio condemnari cõtinget, hæc eſt ſingularis limitatio Sayſſ. in§. mihil commune. col. 4. verſ. lin itabam etiam. vbi reſpondet ad id, quod dici ſolet, nonteneri aliquem ſe frag litati cautionis ſubmittere, & remedium oſtendit, quo eui ari ſcandala facile poterunt: ſcillcet, vt Dux Illuſtriſsi- mus Caſtrum cuſtodiendum ad ſaluum ius habentis ſuſcipiat iuxta l.æquiſsimum. ff. de vſufruct eumq́; refert& ſequitur Pari.conſ. 22. nu. 100.& ſeq. vſq; in fin. vol. 1. Grat. re- ſpon. 10. nu. 27.& ſeq. lib. I. Sed in caſu iſto idonea cautio præſtita dicitur: ergo mitten⸗ da eſt executioni ſententia.
Neque ſubſiſtit, quod dicitur dictionem illam vniuerſalem(qubuſcunq;) in inueſti- tura poſitam ad habiles reſtringendam, ſe- cundum Jacob. à 8. Georg.& alios ſupra ci⸗ tatos, quia in oppoſirum eſt communis con- cluſio, cuius meminit Bal. in titu. de prohib. feud.aliena. per Feder. in c. Imperialem. nu. 28. Alex. in d. l. ſi patroni. col. penult. verſic. aliam limitationem. ff. ad Treb. vbi reſpon⸗ det ad notata in l.i. C. de ſacroſanc. ecc. quòd ea locum habeat in diſpoſttione legis, quæ ad habiles reſtringitur, ne alterius legis cor- rectio inducatur. ht Alexan. refert& ſequi- tur Curt. tracta. de feud. in tertia part. prin⸗ cipali, quæſtio. penultima, folio mihi 32. necnon in quarta parte principal. in quæſt. penult. primæ reg. folio mihi 47. verſ. quar- tõ ſignanter limita.& conſil. primo. colum. 2.& 3. poſt dictum tractatum feuda.& an- te eum tenuit laſ. in vſibus feud. colum. de- cimaquinta. verſicul. tertiò limita. vſque in finem.& in l. quædam.§. nihil intereſt. nu- mer. 3. ff.de edend.& conſil. 9. numer. 7. in- ter conſil. feudalia Campe. conſii.II. colum. tertia. inter conſilia Bruni, Socin. conſil. 10. numer. 2.& duobus ſequent, eodem volum.
dicens
————
all ſun vepon glpar 6 1 U tii gedbusG 1 9 Tu Crauel.
1äd
wtm vrtigolget, rienenomgs, rrimgantluod ReacdeAnbakcngh Märtcnmſcer ine etudmnedt Ale
humy fdeen, dullam
rne gprba)mnexcl Kalemirm Kcermil mmukeocociamicmi dind mfälbes im rumdes, qua hhnc tmanteraflere Hacas däbem non den, dlorennrrdrailn dämät edleäehanc anmmedtradtor femtarimennge lemüimm
Kadineand!
wwerde Rbemgalnn
do Nanchd 1 At,owiy dritaen„n

Vrget Caſtren. ind. i toll cumalijs ſupn multis modis limttatu dere,pręſertimt qun let, de reſtituendoc in caulz appellationi condemnari cdtinge, iitatio dayſt, innli limitabam etiam."¹ d dici ſolet, nontent cautionis ſubmitten t, quo eui ari ſcand et, vt Dux Illuſtrib endumad ſaluum iu tal.xquiſsimum. ff. d ſequitur bari. oonſ gin Hn. vol. 1. Grat. fe- q. lib. I. Sedin caſuiſi a dicitur: ergo mittem tentia. uod dicitur dictionem ubuſcunq;) in inueſti⸗ lles reſtringendam, ſe⸗ georg.& alios ſuprã ci⸗ umeſtcommuniscon- Bal in titu. de prohib. er. inc.lmperialem. iu oni col. penult. vello ad Treb. vbi reſpon je ſacroſanc. ecc. quo ſpoſiione legis, qui „ne alterius legi c Llexan. refertò ſequl 18. mtertia part. ple ultima, bollo mili rte puncipal. in 94 lio mihi 47. verlq . pumo. colu
4 ractatum euda.
DECISIOXXVI.
dicens, hianc eſſe communem concluſionem, quam etiam affirmat Socin. Iun. conſil. 72. num. ꝛ2.& ſeq. vol. 1.& conſ.1oz.num.28.vol. 2. Rippa in l. ex facto. õ. ſi. num. 16. I 17. ff. ad Trebellia. Pariſ.conſ.23. num. 169.& ſequen. vol. primo. Alcia. reſpon. 176. num. I.& 2. qui omnes æquiparant has clauſulas, Cui de- deris,& pro hæredibus quibuſcunque, plu- res alios cumulat Crauet. conſ. 256. col pen. & fi. hinc fit, vt hæredes ab inteſtato venien- tes vocati cenſeantur, etiamſi ſint extranei. Curt. in eodem tracta. de feudis, part. tertia, in vltima quæſtione.& in conſ. 4. col. 3. verſ. ræmiſsis tamen nõ obſtantibus, poſt ipſum tracta. Rippa reſponſo I. num. 33.& ſequen. Alexan.conſ. ã5.& conſ.o. num. i5. vol.. vbi idem eſſe dicit, ſi addatur dictio vniuerſalis. Et licet in caſu noſtro ſint illa verba(de mo- re tamen patriæ capacibus) Attamen cum ſoror de conſuetudine ſe capacem, patruus verò incapacem dicat,& vterq; ad eam ca- pacitatem ſiue incapacitatem reſpectiuè pro bandam admitti poſtulet, quanquam pro- bandi onus patruo magis, quam ſorori in- cumberet, prout vult lacob. à San. Georg. in dicto verbo, Quibuſcunque, donec proba-⸗ tur,& iudicatur ſoror, interim in poſſeſsio- ne feudi manere debet, Alcia. reſponſ. 76.
19 num. 7. 1 dicens, clauſulam hanc(de more
patriæ capacibus) non excludere alio non facto fœminam: necetiam illud impedit, fœ- minam in feudo etiam fœmineo non admit⸗ ti, ſtantib. maſculis ex primo inueſtito pro⸗ uenientibus, quia iſta in caſu noſtro non- dum verificata fuere. Huc accedit quòd prę⸗ dicta locum non habent, quando feudum eſt ſimpliciter hæreditarium, veluti quando dictum eſt, Pro ſe& hæredibus quibuſcun- que:tunc enim eſt tranſitorium ad quoſcun- que hæredes etiam extraneos, vt ſuprà pro-⸗ batũ fuit: ergo multò minus in ſorore agna- ta,& hærede ab inteſtato. Nec in cõtrarium vrget Decretum poſitum ſub titulo, quod feudum cenſeatur eſſe rectum, fol. 68. quia patria Vallis Auguſtæ non ligatur decretis, vt habetur in proœmio decretorum, fol.pri- mo. Non obſtat, fœminam eſſe incapacem iuriſdictionis etiam allodialis: quia hoc non procedit, quando iuriſdictio in hæreditate eſſet,& ſic iure hęreditario competeret, pro- ut in hoc caſu eſt: nam tunc fœmina eſt ca- pax iuriſdictionis, ſiue ea feudalis ſit, ſiue al⸗ lodialis, etiamſiſit dignitatis, Dec. conſ. 498. num. 21.& conſil.32. in fin.& in d. l. foeminæ. numer.z. ff. de regu. iur. vbi Cagnol. plura cumulat. num. 3. Ripp. eodem reſpon. i. nu. 69.& ſequent, vbi idem eſſe dicit, ſiex con-
20
21
47 ſuetudine, vel ſtatuto fœmina admitteretur. Et reſponſio data ad id, quod dicitur, pa- truumadmitti non debere, tanquam huiuſ- modi feudum ſit ſimpliciter hæreditarium ideo requiri, ipſum hæredem eſſe, non rele- uat dicendo ſufficere, eum eſſe hæredem pri⸗ mi inueſtiti, licet non vltimi: quia id proba⸗ tum adhuc non eſt.lItem locum illud non ha- bet, quando feudum eſt tranſitorium ad hæ- redes, etiam extraneos, prout feudũ, de quo agitur alio nõ apparente, præſertim conſue- tudine patriæ non probata, Soc. latè conſ. 1o. num. n.& ſex. ſequent. inter conſ. feud. Curt. Iun. conſ. 3 8. col. fin.
Nec aduerſatur pro iſto feudo ſeruitium perſonale præſtare debere, ꝙ fœmina ſub- ire non poteſt, neque illud exliibere, t quia quando fœmina eſt ad feudum habilitata poterit tunc per ſubſtitutum,& maxime per maritum ſeruire, Pariſ. conſ. 22. num. 32.& ſeq. vol.i.
Similiter non obſtat, quod à fratre ſemel excluſa, perpetuò duret excluſa, d.§. quin- etiam.quia ad hoc reſpondet Pariſ. d. conſil. 23. num. 55.& ſeq. vol.. necnon Goza, conſil. 9:num. 58.& ſeq.
Vltimoò non obſtat, quod dicebatur, nouiſ- ſimam inueſtituram tribuere titulum poſſeſ ſori, contra quem interdictum, quor. bono-⸗ rum, non datur, t quoniam talis titulus poſt mortem eius, de cuius hæreditate agitur, habitus„pro non titulo reputatur, nes miſ⸗ ſionem prædictam impedit, Afflict. dicta deciſ. iię. num. S. præterea dici etiam poſſet dictam inueſtituram in præiudicium pręce- dentis fieri non potuiſſe: ex qua ſorori ius quæſitum fuerat, Dec. d. conſ. 498. num. 17. Curt. conſ. I. col. ⁷. facit text. in c. 1.5. ſi quis. quo tempo. mil. Deci. conſil. 144 numer. 2. neque præſumitur, Principem voluiſſe di⸗ ctam inueſtituram in pręiudicium tertijcon- cedere, 1.². 9. merito. ff. ne quid in loco publ. fiat.prout nec voluit, attenta clauſula(ſaluo ĩure noſtro,& cuiusl bet tertij) quæ conſer⸗ uat ius, quod habet tertius, vt late Afflict in titulo, qui ſucce. tene. colum. 7.& alibi ſcribit Pariſ.conſ..num. 27.& ſequent.& conſil. i5. num. II. vol.. poſt Bart. Bal. Albe. Signo.& Brun. per eum allegatos. Ex præmilsis igi- tur omnibus apparet, caſum hunc noſtrum in difficili poſitum eſſe quæſtione, pro cu- ius determinatione diſtinguendum puta- rem:quòd aut agnatus non poſsidet,& tunc executio, ſeu immiſsio impediri non poſsit, dici. 9. inter filiam. aut poſsidet, quia poſſeſ⸗ ſionem feudi vacantem reperit,& eam ade- ptus eſt,& tunc ſubdiſtinguendum exiſti⸗ mo, Aut

——
——————
——ʒ—:— ——————⸗——e—
SENATV S PEDEMONTANI
mo. Aut incontinenti edocet per exhibitio- nem inueſtiturarum rem ab eo poſſeſſam, eſſe feudum proprium& rectum,& lic ex- cluſiuum fœminarum, prout etiam in dubio 3 iure præſumitur,& fœmina nihil veriſimi- le adducit, per quod edocere poſsit ſe capa- cem feudi:& tunc impediet miſsionem,& locum habent dicta pro patruo. Aut verò inueſtituræ exhibitæ obſcuræ ſunt,& incer- tæ, requirunt́; probationem extrinſecam, vt in caſu noſtro, vbi probatio requiritur conſuetudinis patriæ Vallis Auguſtæ, quæ contraria à partibus deducitur, conflictuſq; inueſtiturarum eſſe poteſt,& tunc cum hæc altiorem indaginem requirant, quæ non ad⸗ mittitur in caulis ſummarijs, 1.3.9. ibidem. ff. ad exhiben. locum habent dicta pro ſorore, vt interim in poſſeſsione feudi manere de- beat, donec de eo probetur,& judicetur, d.§. defuncto. Et huic diſtinctioni adſtipulan-⸗ tur dicta Bart. in d.l. fin. num. 21. Dec. num. 40.& tribus ſequentibus,& num. 48. C. de
22 edic. diui Adr. tol. vbi diſtinguunt, t quando
quis dicatur legitimus contradicior ad im- pediendam miſsionem ex illius legis bene- ficio. Senatus autem, cum propter adducta hinc inde ſecta eſſent vota, vtrique parti ſa⸗ tisfieri poſſe exiſtimans, medium iter elegit, & ideò cenſuit partium capitula eſſe ad pro- bandum admittenda. Interea ſententiam prædictam media cautione eſſe executioni mittendam in omnibus bonis excepto Ca- ſtro,& iuriſdictſone, tanquam hæc duo no- minatim ſint expreſſa feudalia in inueſtitu⸗ ris exhibitis,& propterea patruus poſsidens intentionem fundatam habeat.
SVMMMARKRIVM.
Beneficium ad eum non pertinet, qui gerere officium non debet.
2 Feudum qui retinsre poteſt,& acquirere.
Vaſallus in feudo regulariter per jubſtitutum domino acceptabilem ſeruire poteſt.
Clericus vel alius, qui religionem vouit, ſiue in ſacris conſtitutus ſit, ſiue non, vt conuerſus, regulariter feudum retinere non potest, quod limita,vt infra nu · meris ſequen.
s Clericus ſuccedere potest in feudo francho& libero, licet aliquod praæſtetur ſeruitium, cuius occaſione dicatur feudum.
6 Feudum franchum non dicitur, ſi pro eo ſeruitium præſtatur.
Clericus ſuccedere poteit in feudo, in qus expreſſe cau tum eſt præſtari debere ſeruitium reale, aut etiam perſonale dummodo honeſtè illud per eccleſiaſticam
perſonam preſtari poßit.
3 Feudum in dubio rectum,& proprium præſumitur,& per conſequens quod ſeruitium perſonale etiam mi- litare pro eo præſtetur.
2 Vaſallus, quando in inueſtitura iuramentum fidelitatis præſtat ſecundum formam antiquæ,& nouæ fideli. tatis, tunc vltra ſeruitium reale cenſetur etiam ſer- uitium perſonale,& militare promiſiſſe, ad quod religioſus non admittetur.
10 Fidelitas vbi promittitur,& vltra fidelitatem promit- titur penſio, tunc feudum propter penſionem datum non dicitur, ſed penſio eſt, quaſi cauſa impulſiua.
u Clericus ſuccedere poteſt in feudo,& illud retinere,
quando feudum eſt paternum tranſitorium ad quoſ-
cunque hæredes, puta quia in inueſtitura dictum eſt, Pro ſc,& quibu ſcunque hæredibus, vel quibus dede- rit, vel maſculis& fœminis.
Nonaſterium: ſilij vel hæredis perpetui loco non habe- tur, niſt in caſibusà iure expreßis.
13 Feudum rectum& ſimplex aicitur, quando pro ſe er
liberis conceditur.
14 Clericus ſucceders in feudo non poteſt, illudq́; retine- re, quando per modum ſucceßionis ad illud admit- ti vellet, ſecus ſi per viam inueſtituræ tanquam vo- catus ex veteri inueſtitura, vel de nouo inueſtitus.
1s Fcœrmina etſi regulariter inhabilis ſit in ſuccepions feudi, tamen /cienter inueſtita admittitur.
16 UInhabiles ad ſeruiendum, cenſentur inhabiles ad ſucce- dendum.
Inhabiles ad ſeruiendum, ſi fiant habiles ad ſucce- dendum, poſſunt per ſubſtitutum ſeruire, num. eo- dem.
47 Hieroſolymitani fratres an ſuccedere poßint in feudo, ludq; retinere.
18 Hieroſolymitani fratres, ſeu milites, religioſi dicuntur & perſonæ eccleſiaſticæ.
DEGCISIO XNXVII.
Clericus in feudo an ſuccedere iure poſsit, & quidin militibus Hieroſolymitanis.
Rolata ſententia, qua ſancitum fuit quondam k. Io. Mariæ de Aduocatis — Caſenouæ ius competijſ- Petij Ge ſe feudum alienatum, à 3 33 quondam nobili Bernar doproximiore agnato in Nicolaum de Aduocatis Caſenouę longe vlterioris gradus agnatum, non reſtituto precio, recuperare poſſe: defunctoque eo- dem loanne Maria antequam prædicta ſen- tentia executioni mitteretur, nullis relictis liberis, ſed duntaxat Bartolomeo nepote ex fratre, ac ſacerdote proximiore agnato, & hærede ab inteſtato: petijt idem Bartolo- meus, ſe mirti in poſſeſsionem dictorum bo- norum feudalium, excipiente condemnato eundem Bartolomeum ſacerdotem, veluti incapacem& inhabilem in dictorum bono- rum feudalium poſſeſsionem mittendum non eſſe. Quæſitum fuit, an iure petat Bartolo- meus: In qua quidem quæſtione decreue- ram, communem duntaxat ſententiam re-
ferr
8
V
riutchue
ruruintutdd rchoi fino elull
ulbadeneeber Krwurabrdie emün damkarbthene Idranpch ſqud rnaunaur qi gerer tamnqodöcaude mlnaueno mcnt. niumnn Hnierd (ermn uägolus ſeuiennuehält rm winttulo mmat üäaenmcmami rargrldeluäper turatum nondedet: Ä Cerrwvlefeu mtmä:gnreazci Gtilämeled qlos Gmrigactmnominu anatien ngm ga auin neen u in amumends, he Laamumu b Aus 5 ima
Lnr Alnnägeghe

ueſtitur⸗ iura ormam antig ultium reale
mentum ſienn ue, eN noueft cenſetur etann.
hetur etum
miltt. are 3 ror ttetur. aniſſ eoäignn
a)0 vltra filelitatem promn 3 4 bropter beuſoen un lo esh quaſi auſa impulſua t in feudo,&y illud reinn baternum tranſitorium at 1' a quia in inueſtitura dickumch que heredihus vel duibute œminiz.
heredi perpetuiloco nonna lure expreßis.
/y., Plex aicitur, quandom o
eudo non poteſſ, ladiʒ rin dum ſucceßionis ad ilulamn, viam inucſtituræ tenqum ſtitura, vel de nouo inueſiiu er inhabils ſit in ſucctſu inueſtita admittitur.
a, cen ſentur inhablles dd
dum, ſi fiant habiles ad ſun er ſubſtitutum ſeruire, nun
san ſuccedere poßint infaun
„, ſeu milites, religioſicleumn iſticæ.
10 XXVII
an ſuccedere iure poſiit lieroſolymitanis.
Tolata ſententu, qu ancitum fuit quondam 0. Mariæ de Aduocais aſenouæius competiſ 2feudum alienatum,i uondam nobili Berm 0 proximiore agnato catis Caſenous gnatum, non reltiu oſſe: defunctoquee ntequam brediei d nitteretur, nullis re 3 at Bartolomeo nepe b roximiore agon jt idem Barlo⸗ ctorumb.
DECISIOXXVII 45
ferre, quæ caſui huic noſtro conueniret, ſed cum Doctorum ſuper hoc varia ſcripta lege- rim, operæprecium putaui, etſi noui nihil repoſiturus ſim, non extra aleam eſſe, relatis hincinde opinionibus, calculum Senatus addere. Sequar igitur ordinem Præpoſ. Me- diolanen. qui hunc articulum plenius cæte⸗ ris tractat, in titulo, qui feud. dare poſſ.§.& quia. à numero 18. vſq; ad numerum 53. in⸗ cluſiuè, non omnia tamen, ſed vrgentiora duntaxat ſummatim recenſebo, ne videar illius dictis membranas occupare. Partem itaque negatiuam dicit probari ex tex. in ca. vnico.in tin. de vaſallo milit. qui bell. arma depoſuit, vbi miles vaſallus per ingreſſum religionis retinere feudum non poteſt, idꝗ́; duplici ratione. Prima, quia miles ſeculi eſſe deſinit, qui factus eſt miles Chriſti, huius rationis auctor fuit diuus Paulus ad Timot. 2. cap.⁊. in princip. relatus in c. i. ne Cleric.
vel Monach.ac in c. reprehenſibile. 23. quęſt.
vltima: inquit enim, Neminemmilitantem Deo implicare ſe debere negotijs ſeculari- bus. Altera ratio eſt, T quia beneficium ad eum non pertinet, qui gerere officium non debeat, õ. fin. in quibus cau. feud. amitta. Plu- ra Tiraquell. in ſuo tractat. ceſſan. cau. in prima part. num. 46. in verbo, Beneficij. At Clericus, vel alius religioſſ us ſeculari domi- no ſeruire non poteſt,& ſic vaſalli officium
gerere, vt in titulo, an mutus, velalias im-
perfect. præſertim cumarmis etiam pro do- mino, 23. quæſt. 8. c. i.z.& 3. ergoad eum per- tinere feudum non debet: huc accedit text. in õ. quia Clericus, ſi de feudo fue. contro. inter.dom.& agnatos.ac in d. titulo, an mu- tus velalias imperfect. quòd ſi retinere feu- dum nõ poteſt, multò minus ſuccedere poſ- ſe non deberet, argum. J. patre furioſo. ff. de his, qui ſunt ſui vel alien. iur. Et poſthabitis omnibus argumentis, pro hac opinione, quòd non ſuccedat, textus videtur clarus in c. vnico, de ſeudo fœm. in fin. vbi Clericus, & alius quis, qui religionem vouit, ſuccede- re in feudo non poteſt. Hæc ſunt in ſumma, ne de ſingulis agam, quæ opinionem hanc defendere videntur, quibusq́; inſeruiunt argumenta alia pro eadem opinione addu- cta. Neque obſtant, quæ in contrarium alle- gantur, quia eis omnibus Præpoſ. reſpon- det loco iam citato.
Pro parte verò affirmatiua citatur text. in c. ex tranſmiſſa.& c. ſeq. de for. comp. in cap. 1. de capit. Corradi, vbi Clericus, aut Epi- ſcopus vel Abbas feudum ob culpam com- miſſam amittit, ergo culpa non commiſſa retinet,& ſic feudi capax eſt. Imò ſi tale ſit
feudum in quo poſſet per alium ſeruire, tunc non obſtante culpa poterit per ſubſtitutum ſeruire, gloſ. in c. latorem, in verbo, Arma. 33. quæſt. z. t quòd ſi feudum retinere poteſt, ergo& acquirere, cum retentionem neceſ- ſariò præcedat acquiſitio, argum. l. illud. ff, de acquir. hæred. l. precia rerum. in fin. prin. ffxad leg. Falcid. Neque repugnat text. in ti⸗ tulo de vaſal.milit. qui bell. arma depo. cum alijs ſupra pro altera parte adductis, t quo- niamcum in feudis regulariter vaſallus poſ- ſit per ſubſtitutum ſeruire,§. ſi quis deceſſe⸗ rit, ſi de feud. fue. controuer. inter domin.& agna.& clarius in§. firmiter. de prohib. feu. aliena. per Feder. Clericus autem poſsit, per ſubſtitutum ſeruire, iuxta glo. in verbo, Suc- cedere, de feudo fœm.& in verbo, Non va- let, in titulo, an mutus, vel aliter imperfect. & in l. quiſquis cenſibus. C. de Epiſcop.& Cleric. ergo feudum retinere,& in feudo ſuccedere poterit. Nam etſi arma ipſi ſume- re iure prohibeantur, alios tamen hortari,& deſtinare poſſunt, vt pro defenſione domini arma capiant, argumento eorum, quæ no- tan. in c. quicunque.§. his ita reſpondetur. in c. ſuppliciter. 9. hoc ergo exemplo.& in 6. ſi vobis.. licet. 23. quæſt. 8. pulchra gloſ. in c. primo. in verbo, Clericis. 23. quæſt. vlt. per tex. inc. ſi in mortem.§, ecce. verſic. por- rò alij ſunt, eadem quæſt. vltima, vbi Epi- ſcopi, vel alij prælati, ſi prædiorum, villa- rum, caſtrorum,& ciuitatum occaſione quæ habent à Cęſare aliquid ei promiſerint. id præſtare iubentur. Et hts auxiliantur alia argumenta ad hanc opinionem iuuandam adducta per eundem Præpoſ. in d. 6.& quia. & hanc partem tanquam veriorem& com- munem tenet Laud. in eodem 9.& quia. colum.ꝛ. verſicu. quærò, an Clericus.& ſe⸗ quen. lacob. a Sancto Georg. in ſua inueſti- tura, in verbo, Quibuſcunque. col. z2. Brun. conſ.38.num. 10. dicens, Doctores commu- niter ita tenere, quam etiam crebriorem ci- tat Capi.d. deciſ. o. num. 4. verſic. quinimò. affirmatiuam, quam communem atteſtatur etiam Zal. in tit. qui feud. dare poſſ. col. pen. & fin. licet ipſe non aſſentiat, Hieronymus Scurpf. Saxo, conſ. 140. inter conſ. feu. Laur. Sylu. conſ.z. num. 53.& ſequen. poſt plures alios quos refert.
Quid dicendum t vera& cõmunis legiſta- rum,& Canoniſtarũ concluſio eſt, Clericũ aut alium, qui religionem vouerit, pręſertim ſi in ſacris conſtitutus ſit, regulariter feudum retinere, vel in eo ſuccedere non poſſe, text. ſunt admodum aperti, qui citra cauil- lationem tolli non poſſunt in dicto titul. de
milite

S ENATVS milite vaſa. qui arma bell. depoſ.& in d.. qui Clericus.& de feud. fœmin. in fin. Iſer. Bal.& Afflict. in d. titulo de milit. vaſal. qui arma bell. depoſuit.Bart.in l.. num. 5. C. de legi.& in.ſi finita.. ſi de vectigalibus. colum.i. ff. de dam. infect. Alex. conſ. 1o. num. I.& 2. Vol. 5. Iaſ. in l.de quibus. num. 36. ff. de legi.& in l.. num.54. C. de iure emphyteo. necnon in vſi⸗ bus feud. num. 120. in conſ.113z. num. 2z. vol. I. & conſ. 117. num. I. volum. 4. Felin. in c. in præſentia. nu. 44. de probatio. vbi dicit, hoc regulariter procedere: ſequitur Dec. ibi. col.
enult. Catel. Cotta in ſuis memorialibus, in verbo, Clericus, libro 2. Curt. Iun. latiſsime in tracta.de feudis, in 3. parte, in decima quę- ſtione principal. col.5. verſ. concludo ergo. Brun. iibi contrarius, conſ. ¹6. 17. Afflict. de- ciſio.a20. vbi ita iudicatum fuiſſe ſcribit, co-
iosè etiam Caſſane. in conſuetud. Burgun- diæ, in rubric. des feudes.§. excepte les relli-
ieus. col.3. verſ. quid dicendum. quem re⸗ fert& ſequitur(etſi plurimis alienis indu- tum dicat) lIoa.Cirier. de iure primogenitu- ræ, lib. I. quæſt. 24. col. 16. verſic. vtrum Cleri- cus.& duab. col. ſeq. Zaſ. loco ſupraà citato, Pyrrhus Englebermeus in conſuetud. Au- relianen. titulo de feud. c. 99.& fin. in gloſ. Crauet. conſ.03. Rui. conſ. 42. num. õ. vol. I.
ui hanc veriorem,& magis communem eſſe atteſtatur, Iacob. à Sancto Georg. ſibi pa- rum conſtans, in ſua inueſtitura, verſ. dictiq́; vaſalli promiſerunt non committere fello⸗ niam. num. 5². Capitius deciſ.1o. num. 4.& deciſ.zi. num.2.
Verùm, quia hæc communis concluſio multas fallentias recipit, ex quibus in alijs caſibus firmior redditur: ideò de aliquibus fallentijs, quæ frequentiùs accidunt, omiſ⸗- ſis alijs, non abſurdum erit diſcutere. Prima igitur fallentia ſecundum Feli.in d. c.in præ- ſentia. poſt Bal.in locis per eum adductis, eſt in feudo francho& libero: nam in eo con⸗ cludit, t Clericum ſuccedere poſſe, licet pro eo aliquod ſeruitium præſtetur, cuius occa- ſione feudum dicatur. Hanc limitationem ſequitur ibi Dec.in 3.fallentia. Curt. in dicta decima quæſtio. col. penult. verſ. quintò ſi⸗ gnanter limita. quib. adde Paridem. de Put. de feud.reding. c.3. num. 18. loquens in ec- cleſia Alexan. idem tenet in d. conſ. 10. col. penul. vol.5.& Barba. in rub. de feudis: idem ſequitur Caſſane. loco ſupra allegato, colu. pen. verſ. quintò limita. Bru. conſ. 16. in prin- cipio. Et licet hæc fallentia communiter re- cipiatur, attamen aduertendum eſt ad id, quod Eeli. dicit, illud procedere, etiamſi pro feudo francho aliquod ſeruitium præſtetur,
PE DEMONTANI 6 t᷑ quia ſi ſeruitium præſtatur, quomodo fran-
chum dicetur? cum libertas& ſeruitus ex diametro pugnent:& propterea neutrum valere debet, l. vbi repugnantia. ff. de regul. iur. niſi dictionem, Franchum, intelligas,& reſtringas, id eſt, exemptum& liberum à legibus pœnalibus, ne in commiſſum cadat, Bal, in c. inter dilectos. colum. 3. de fide In- ſtrum.& inl. ſi plures. col. I. C. de condi. in⸗ ſer. Alexan. d. conſ. 10. num. 13. Nam licet re- miſſæ ſint leges pœnales, non tamen remit- titur debitum,& ſic ſeruitium, cuius reſpe- ctu feudum dicitur: Bal. in authen. niſi ro⸗ gati.col. 4. circa princ. C. ad Senatus Trebel, Alex. late conſ. z0. num. 22. volum. primo. Aduertendum etiam puto, in eo quod Feli. indiſtincte loquitur, Clericum, aliamêeper- ſonam eccleſiaſticam, ſuccedere in feudo francho, etiamſi aliquod ſeruitium præſte⸗ tur, intelligi debere, niſi ſeruitium illud per- ſonale ſit,& eius qualitatis, quod honeſte præſtari per Clericum non poſsit, præſer- tim in ſacris conſtitutum, vtputa deferre
arma,& præliari, tunc enim arbitror eum
non ſuccedere in huiuſmodi feudo francho, ratione deficientis cauſæ finalis, propter quam datum fuit feudum:§. fina. in quibus cau.feud. amitta. Et de mili.vaſa. qui bell.ar- ma depoſuit. in fin. Ita expreſsè Bald. dicit, in c. quæ in eccleſiarum. col.z. verſic. imò di- cas, de conſtitution. quem refert& ſequitur Alexan. d. conſ.o. num. z. volum. 5. Afflict. de milite vaſa. qui bell. arma depoſuit, col. 2. in princip.
Secundò fallit dicta concluſio, t quando pro eo feudo, in quo Clericus ſuccedere vult, expreſsè cautum eſt, præſtari debere ſeruitium reale, ſeu etiam perſonale, dum⸗ modo honeſtẽè illud per eccleſiaſticam per- ſonam exhiberi valeat, veluti ſi dominũ co- mitari teneretur in aduentu alicuius Prin- cipis, vel in acceſſu ad aliquem Principem, & in ſimilibus, in quibus non exercentur arma. In ijs enim ſuccedunt Clerici,& alij in ſacris conſtituti. Hanc fallentiam idem Feli. ponit in d. c. in præſentia. nu. 46. ſequi- tur etiam Deci.ibi.col.penu. Curt.in loco ſu- pra allegato, qui eam primo loco ponit, Caſ- ſan. in ſecunda limitatione. Idemſentit Alex. d. conſ. 10. col.2.& 3. Barba. in rub. de feud. col.z2. in fin.& colum. ſequen.& in tractat. de præſtan. Cardin. quæſtio. 5. colum.3. verſicu. & dicit, quòd ſi natura feudi,& c. poſt Cald. quem refert in conſ.2. de feudis. fuit autem hæc originalis opinio Innoc. in d. c. in præ- ſentia. num. 5. de probat.& Io. Calde. de feud. conſil, 2. num. I.& quem Canoniſtæ omnes
ſequuti
nte iins
—
rptol cellaſt gd liclerlcus ſcinlinaliq ſarauier gthe 6 geningte 4 hunn ötse coleht cünt aolamme 3 ob no.
urgtägkelgatke encuugolente arcieAngänd motmfmun 5 un aträn in gncti umtkabenigpd julchäkaucum, neimckmma dlippar aMnäkruömm ne, vel ennnee namdet hoc ns dircd tmco, vel nietscegergin pra mrimemline, narttun iue onn trngcundultmdere derntubonum,5 Uanäentgens iat atm mitne p lien renr aue gluie innnenr ce randmrnnan ue uzunttr f

iPrinc.C. ad Senatus nampue eunn in eo quol litur Clericum, aliami ſticam, ſuccedere in- ſi aliquod ſeruitium 1 bere, niliſeruirium Klla us qualitatis, quodi ericum non poſiit,) nſtitutum, vtpuna di rri, tunc enim arbitw ahuiuſmodi feudo ſn ntis cauſæ finalis, yu it feudum:§. Hnaing a. Et demili. vaſ. quihi fin. Ita expreſse hatt leſtarum. col.z. verſion tion. quemtekert èlen (10. numa. volum I Guibell. arma depolii
t dicta concll iqumch in quo Cleici lurda autum eſt, pati dbbe ſeu etiam petlmiein llud per ecclelaliem⸗ aleat, velutiſi domii in aduentu aliclilb ſu ad aliquem Punch in quibus non exetu ſuccedunt Clerici,i ti. Hanc fallentiami in præſentia:nu- 6 W col. penu. Curt.in
am primo loco poni nitatione. Idem ſenti
DECISIOXXVII. ſequnuti fuerunt, excepto Imo. qui. nu. 20. te-
net, indiſtincte eccleſiaſticam perſonam nõ ſuccedere, d. 9. qui clericus.& Innoc. refert ſequiturq́; Archid. in c.ſi qua multer. num. 4. 19. q. vlti,.dicens, cõiter ita Doctores ſentire, Bar. in repe. authen. ingreſsi. nu. 44. C. de ſa⸗ eroſ.eccl.& ibi Salyc.col.fina. licet de Inno. alijsq; canoniſtis nullam mentionem faciat. Hincfit, vt non poſsim nonadmirari, Iaco. d 8. Geor. in d. verbo, Et quibuſcunq;. colu. fi.ac alios eundem ſequentes, ex dictis Inno. & aliorum, quos Eelin. in dictaꝛ. fallen. alle- gat, ſumplſiſſe cõem cõcluſionem, quòd cie- ricus etiam in ſacris conſtitutus, psſsit in feudo ſuccedere, ſed limitari illud locum nõ habere, quando pro feudo perſonale ſerui- tium pręſtaretur, quod honeſtè præſtari per clericum non poſſet, vtputa militare, volen- tes hoc pacto intelligenda eſſe iura pro par⸗ te negatiua allegata, ponentes fallentiam lo- co regulæ,& regulam loco limitationis, ex qua quidem peruerſione, ſi ſubſiſteret, mul⸗ tum læderẽtur iura directi domini& agna- torum in feudis antiquis. Nam ſtante opi- nione Iacob.& ſequacium, vbi nulla appa- reret inueſtitura, vel ſi appareret, ſpecificum aliquod ſeruitium reale, vel perſonale non contineret, incumberet hoc caſu probandi onus directo domino, vel agnatis, quod pro feudo, de quo agitur, præſtari debeat ſer- uitium perſonale militare,& ſic eis tollere- tur beneſicium à iure communi conceſſum contra reg.c. indultum.de reg.iur.in 6. t nam feudum in dubio rectum,& proprium præ⸗ ſumitur,& per conſequens, quòd ſeruitium perſonale, etiam militare præſtetur, idq́; e- uidenter probatur, quoniam pro feudo re- gulariter iuramentum fidelitatis præſtatur, ſecundum formam antiquæ& nouæ fideli- tatis, de qua in titu. de forma fidelita.& ſeq. in qua forma perſonale etiam militare ſerui- tium promittitur, vt ex ipſorum titulorum lectura apparet: Alex. conſi.0. numer. 21.& ſeq.vol.l.& conſi. 6. nu. 8.& 9. volu. 5. Affl. in titu.de mil.vaſ.qui bel.arma.depo.colu..in fi.verſic. hoc verum intelligo. quæ præſum-
tio probandi onus in aduerſarium trãsfert, Ber in l. illa ſtipulatione, ſi Calẽdis. nu. 10. ff. de verbo. obliga. Hyppo. ſing. 451. Alcia. de præſump. in princ. 5. veniamus ad præſum- ptionem iuris.num.z2.& 3. facit regula, c. præ- ſumitur.de reg.iur.in 6. ne itaqʒ à regulis iu- ris diſcedere videamur, conſtanter ſuadeo tenendam cõem cõcluſionem ſupra relatam, hoc eſt, clericum, qui religionẽ profeſſus eſt, regulariter in feudo ſuccedere non poſſe: à qua regula excipiendũ eſt, ſi probetur, pro
49 feudo, de quo contenditur præſtari ſeruitiũ reale, vel perſonale clericis honeſtũ. Hanc li- mitationem ſublimita nõ procedere, qñ in inueſtitura præter ſeruitium reale vaſallus iurm̃ fidelitatis pręſtaret, ſecundum formam antiquæ& nouæ fidelitatis, prout cõiter in inueſtituris ſieri ſolet: tunc. n. vt ſupra dixi⸗ mus, promiſſum etiam cenſeretur ſeruitium perſonale& militare, ad quod religioſus nõ admittitur:ita Affl. ſublimitat in d. verſ. hoc verum intelligo.idem ſentit Alex.d. conſi.9. colu.3.verſ.præterea D. Ioanninus.& nu. it.
10 vbi poſt Alua. quem allegat, ſcribit, t quòd
II
vbitidelitas promittitur,& vltra fidelitatem promittitur penſio, tunc feudum datum nõ dicitur propter penſionem, ſed ea penſio quaſi cauſa eſt impulſiua: ſequitur id etiam Dec.conſ.1z9.num.z3. Bru.con.iS.col.z. idem ſentit etiam Barb. in rub. de feud. colu.z. nſi. & colu. ſeq.vult etiam Fel.in d. c.in præſen- tia. nu. 48. verſi. poſtea ſubdit. poſt Aret. ibi, quoœd eſt memoriæ commendandum. Hanc tamen ſublimitationem locum non habere ſcias, ꝗñ ex inueſtitura feudum tranſitorium eſſet ad omnes hæredes, etiam inhabiles, qm̃ cum tunc ſeruire per ſubſtitutũ vaſallus va- leat, admittitur religioſus, non obſtante iu- ramento: Alex. d. conſ. 1o. colu. 2. in fi.& ſeq. volu.. de quo latiũs infra in ſequentilimita- tione dicetur.
Tertio, fallit ſupra ſcripta concluſio, tqñ feudum eſſet ad oẽm hæredem tranſitorit̃, puta quia in inueſtitura dictum ſit, Pro ſe& hæredibus quibuſcunq;, vel quibus dederit, vel dictum eſſet, Maſculis& fœminis. Limi- tionem hanc ponit Alex. d. cõſ.1o. col.3.& 4. Feli.in d. c. in pñtia. nu. 48. qui dicit, Docio. ita cõiter tenere:Cur.loco ſupra allega. colu. fi. in vltima limitatione: Caſſa. in octaua, qui refert Barba. contrarium ſentire in rubr. de feud. colu.2. necnon Fel. in d. vltima limita⸗ tione,& cum his ipſe concurrit, quorũ opin. cõprobari dicũt ex eo, quòd verbũ, quibuſ- cunqʒ, ſecũdum ſubiectã materiã intelligen- dũ eſt,& ad habiles reſtringendum: Barb. in d. rub. de feu. colu. 2. Dec. in d. c. in pñtia. col. 22.& plures alij ſupra relati n deciſ. ꝓx. præ- cedẽ. nu. 8. Veruntamen his non obitãtibus exiſtimo fallentiam de iure veriorẽ& cre- briorẽ, ꝓut idem Fel. teſtatur in d. c. in præ- ſentia. quę ex alia cõi cõcluſiõe cõprobatur, ꝗᷓ habet, ꝙ verbũ, quibuſcũq;, in inueſtitura poſitam, hæredes cõprehendit etiam peni⸗ tus extraneos: hanc veram& communem cõeluſionem dicit Curt. Iun, conſi. 1. colu. i. & ſeq. poſttracta. feudorum, ibiq́; reſpõdet ad contraria, cui addas, quæ ſcripſi d. deciſ.
25. nu.

——
SENATVS PEDEMONTANI
25. num. 18. in fundamentis pro ſorore, quæ breuitati ſtudendo omitto: Goza. confi. 27. nume. 22. in fI. Alex. conſi. 0. nu. 15. volum. 5. Neque Felin.in d. c.in præſentia. numer. 48. contrarium dicit, prout præſupponũt Cur.
12& Calſſa. ſed ibi tantum dicit t monaſterium
filij, aut perpetui hæredis loco non habere, niſi in caſibus à iure expreſsis, nec diſputat de iuribus illius dictionis, Quibuſcunque, velalterius ſimilis, cum ibinum. ꝛ26. conſtan- ter teneat, dictionem, quibuſcunque, extra⸗ neos hæredes amplecii. Minus etiam poteſt fundamentum fieri in dicto, Barbatiæ, in d. rub. de feud. cum idem contrarium tenue- rit inl. cum acutiſsimi. C. de fideicom. quem refert& ſequitur Cur. lunior d. conſi.. colu. 3. hanc fallentiam Bru. quoque poſuit conſi. 16. circa fi. verſ.octauò, ſi aliqua.
Sed in hoc difficultatem nobis facit de- cretum dominicale, fol. 68. ſub rubri. quòd feudum rectum proprium& ſimplex cen- ſeatur: eo etenim cauetur, quod non obſtan- tibus illis verbis, Hæredibus& ſucceſſori- bus quibuſcunque, in inueſtitura poſitis, feudum nihilominus rectũ& ſimplex cen- ſeri debeat, quo caſu certum eſt, extraneos
tz minimè admitti, aut alias inhabiles, t cum re
———C—C———P—:ͤ—
ctum, ſimplexq́; feudum dicatur, quando ꝓpro ſe& liberis fit conceſsio: Alex. conſ. 19. num. 5. volum.5.& ſic verbum, Quibuſcun- que, in hac Pedemontana patria ad habiles reſtringitur, iuxta laco. à S. Georg. in dicto verbo, Quibuſcunque,& aliorum eum ſe⸗ quentium opinionem, cum per idem decre- tum interpretatio verbis inueſtituræ affera- tur, vt in ſimili voluit Alex. dicto conſi. 9. in fi.vol.5.
Cogitabam dici poſſe, quòd licet ex eiuſ- dem decreti forma ad ſucceſſores habiles verba illa trahãtur, attamen propter dictio- nem, hęredibus, in inueſtitura poſitam, dice- re non poſſumus electam fuiſſe induſtriam perſonæ, quo caſu præſtari& exhiberi per ſubſtitutum ſeruitium poterit: Felin. d. c. in præſentia. num. 46. Iaſ. d. conſi. 117. col. 3. ver- ſic. quartò principaliter moueor. lib. 4. Bru. d. conſi. 16. verſicu.3. in prædicto feudo, Cur. conſi. 6⁊. verſicu. tertiò, quia ſtante. Hierony. Scurpf.conſi.140. num.17.& ſeq. in vol. con- ciliorum feudalium, Capit. d. deciſ. Io. num. . quã reſponſionem non puto tutam, cum verbũ, hęredibus, ſimpliciter in infeudatio- ne poſitum, ad maſculos hæredes ſanguinis, qui tamẽ ſint hæredes primi inueſtiti, reſtrin gatur, c. vnico.§. cum verò. qui feud. dare poſſ. d.c.vnico. õ.& ſiclientulus de alie. feud. quibus ſtantibus, non cẽſetur receſſum à ve⸗
ra& propria natura feudi, vt per ſeipſum vaſallus ſeruiat: ideo puto Doctores prædi⸗ ctos intelligi debere, quando dictioni, hære⸗ dibus, eſſet adiecta qualitas, quæ faceret feu- dumnon habere propriam naturam. Quartò prædicta communis concluſio
14 procedit, I quando clericus, vel qui religio-⸗
nem vouit, admitti ad feudum vellet per mo dũ ſucceſsionis, ſecùs, ſi per viã inueſtituræ tãq́; vocatus ex veteri inueſtitura, vel de no- uo inueſtitus, cũ per inueſtiturã poſsit cleri⸗ cus feudũ acquirere ac retinere: Affl. de mil. vaſ.qui ar.bel.depo.col.5.in prin.& inueſti- tus põt perſubſtitutum ſeruire, qm̃ ad illud tacite habilitatus videtur: ita limitat Curt. Iun. loco ſupra citato, limitatione 8. Caſſa.. poſt Aluar. in c. vnico. de feu. fœm.& ſicin- telligitur d.fi.de capit. Corrad.ibi.n. ſecundũ
cõem opinio. de qua per Præpoſi. in d.§.&
quia. nu. 16. Epiſc. vel Abb. erant de nouoin- ueſtiti. hanc limitationẽ pariter ſentit Alex. d. conſ.io. nu. 16. cui aſſentit Bru. cõſ. 16. in ſi.
Huc accedit limitatio, quam Felin. fa⸗ cit in eod. c.in pñtia. num. 47.& ſequitur ibi Dec.col.pen.verſ.ſecundo fallit.& ante eos Alex. d. conſ.Io. col. 2.& ſeq. de fœmina. quæ
15 etſit regulariter in ſucceſsione feud. ſit inha-
bilis, ſcienter tñinueſtita admittitur, ita vtꝑ ſubſtitutum ſeruire valeat,& in materia hac feudali æquiparantur, quoad ius ſuccedẽdi, clericus& fœmina: Alex. d. conſi. 1o. nu. ¹6. per tex.in tit. an mutus, vel alias imperfec. Neq; repugnat, clericũ& fœminã regula- riter inhabiles eſſe ad ſeruiẽ dũ ſeruitio perſo
16 nali maximè militiæ, t& inhabiles ad feruiẽ-
dũ cẽſentur inhabiles ad ſuccedẽdũ, c. vni. in fi. de mil. vaſ. qui ar. bel. depo.& c. vnico. in fi. an mut. vel alias imperfec. qm̃ꝗ regula eſt, quòd inhabiles ad ſeruiendũ, ſi fiant habiles ad ſuccedẽ dũ, poſsũt per ſubſtitutũ ſeruire, argu. 9. ſi quis deceſſerit. ſi de feu. fue. oõtro. inter do.& agna. hanc regu. ponit Bal, poſt Iſer.in fi. in c.vnico. nu. 7.& ibi etiam Affff. col. 4. in princip. de mil. vaſ. qui ar. bell. depo. Alex. d. conſ. 10. nu. 4.& 16. Affl. in§. ſi quis deceſſerit. colu. fin. ſi de feu. fue. contro. inter do.& agna.& ratio, cur clericus poſsit per ſubſtitutũ ſeruire ea eſt, quia tuncelecta non videtur induſtria perſone, quibus adde inter minis noſtris Bru. d. conſi. 16. verſ. ſecundò, quod in illo feudo. Curt. Sen. conſ. 63. œolu.. verſ.quartò me mouet.
Fallit t quintò in fendis eccleſiaſticis, ex adductis per Iaſ.d.conſi. i. colu. 6. verficu. ſecũdò principaliter. v ol. 4. Limitatur fextò communis concluſio prædicta in fratribus Hieroſolymitanis, qui feudum retinere,&
in eo
———.————
————
1 c in tit 1 Dn quem!
guxyt aldli- d werc— d, em Geolg
10 a gg ali h
rüs ornoulndd dikngincm n. eeranyonnAh dungrdäne tuun aqtted bico tububſcqpulreli aramnätqsei dip dä ugdgee9, Parm (pboron oötmib imms Kucorm dig ranymonen fenäe Uiungemito uulme riinmsslncllcnn Kdüimsperomd, ſange qumadh naſtalſen gu paim dcdelica, de tamm nä bonuenin utähgameh wrinr dep — „dnsemmern
1 — nneh deüdie

eri inueſtitura, velden rinueſtituräpoſitit acretinere: Affl den .Col. Fin prin.& inucl lum ſeruire, qadit idetur: ita limitat Cr limitatione d. Calt co. de feu. fœm.&ſej i. Corrad. bi. n. ſecm- la per Prapoli. inc 1Abb. erant de noun onẽ pariter ſentit Al aſſentit Bru. côſé. aitatio, quam Felin num. 47.& ſequitun cundo fallit.& antet .& ſeq. de fœmina.in cceſsione feud ſit inh eſtita admittitur, itan valeat,& in materiah m;, quoad ius ſuccedẽd Alex. d. conſi.o. nud us, velalias imperfes. ericũ& fœminã reguls ſeruiẽdũſemitio pero t& inhabiles adleruiẽ⸗
ad ſuccedẽdũ,c. vnn bel depo.&c. vnicoin nperfec ꝗm̃ regulꝛet uiendẽ, ſifiant habiles per ſubſtitutũ ſeruin t. ſidefeu. fue. cdr re u. ponit Bal bo .7.& ibietiam A .vaſ.quiar bell de .Z 16. AfHnſiq le feu. fue. contro.in curclericus polsit; ſt quia tunc eleckan, auibusaddeiint one, qul 1 onſi. 16. veil. ſecun lt. Sen,conſi63.G0d
DECISIOXXVII. 56
in eo ſuccedere poſſunt, ſecundum Barb. in rubr. de feud. colum. penul. verſicu. quid ſi vaſallus efficiatur miles. Aluaro. colum.pe- nul.& Præpoſi. in fin. titu. de milite vaſal. qui bel. arma depoſ. quem refert& ſequitur Affli.ibi, in fi. Curt. in d. x. quæſt. col. penul. verſic.ſeptimò videtur limitanda. poſt Bal. & Barb.quos ipſe allegat: hanc etiam fallen- tiam tenet Neuiza. conſili.30. in princip.& ante eum laco. à San. Georg. in d. inueſtitura in verſicu. diciiq́; vaſalli promiſerunt non committere felloniam. nu.53. eiuſdem men- tis eſt Curt. Senior conſi. 6².& 63. in quibus locis concludit, canonicum regularem in ſucceſsione feudi habilem eſſe: quem refert & ſequitur hoc in caſu Rube. conſil. 80.& fallentiæ huius adducitur ratio, quia omni- no arma non depoſuerunt, cum Deo ſer uiant in armata militi contra infideles, ne- que eorum ſtatum perdiderunt, imò in melius commutarunt:& dicit Abb. in ru⸗ bri. de regula. colum. fina. milites Hieroſo- lymitanos improprieè,& latè ſumpto uoca- bulo religioſos dici,& in c. quamuis. num. 3. de decimis, inquit, eos laicos eſſe, non tamẽ dici in ſeculo, ſed quaſi religioſos: ergo ceſ- ſante ratione legis, eius diſpoſitio ſilere etiã debet, vulga. l. adigere. 6, quamuis, de iure patrona. 1 Quibus non obſtantibus exiſtmo iuris communis feudorum diſpoſitione contra- riam opinionem veriorẽ eſſe. Ad cuius ue-
18 ritatem præmitto, huiuſmodi t fratres Hie-
roſolymitanos ſancii Ioannis religioſos,& eccleſiaſticas perſonas dici, c. quiſquis.& ibi
glo. 17. quæſt. 4. quam ad hoc Gemin. notat
in c. z2.§. laici. verſicu. quæro, quæ dicantur perſonæ eccleſiaſticæ. de rebus eccle. non alienan. in 6. bonus tex. in c. qua contingit. §. penult.& ibi glo. in verbo, Militarium. de religio.domi.& in c. ex parte. I. de decimis, quæ nominat eos fratres,& inter perſonas religioſas connumerat, glo. in c. ſciant cun- cti.in verbo, Eccleſiaſticas, de electio, in 6. Abb. in c. cum deputati. in primo nota. de iudi. Felin. in c.z2. nu. 8. verſicu. item ſubdunt Moder. de foro compet. vbi expreſſe dicit, religionem 8.Ioannis Hieroſolymitani ſine dubio eſſe de foro eccleſiaſtico, dicens Mo- dernos poſt Io. Mon. ita tenere, addi poteſt tex. in c. canonica. de ſent. excommu. quod Hono. 3, ſcribit magiſtro& fratribus ho- ſpitalis Hieroſolymitant. Item regulares di- cuntur, quia in poſſeſsione illius ordinis
profitentur caſtitatem, paupertatem,& obe-
dientiam, quę tria ſubſtantialia ſunt veræ,& regularis religionis, c.cum ad monaſterium.
de ſta. mona.& cano. regu. Abb. in rub. de regul. nu. i. Dec. in eccleſia S. Mariæ. colu. 7. de conſtitutionib.& ſic dicuntur perſonæ eccleſiaſticæ,& regulares, cum, vt ſupra di- ctum eſt, caſtitatem profiteantur, pauperta- tem,& obedientiam. Et quòd verè religioſi dicantur, liquidò patet ex libro conſtitu-⸗ tionum dictorum fratrum, cui titulus eſt, Stabilimenta militum ſacri ordinis diui Io. Baptiſtæ Hieroſolymitani, præſertim ex proœmio& exordio, quibus in locis ſe re- ligioſos vocant. Et ex Bulla Innocen. Pon- titicis, in qua nominat religionem fratrum Hoſpitalis ſancti Ioannis Hieroſolymitani, necnon ex titulo primo, de regula. c. 1.& ſeq.& c. I. de recept. frat. Et propriùs ad rem noſtram accedit, quod legitur titu. 12. de fratribus, ac inhibitionibus& pœnis, c. 25. quòd alicui dictorum fatrum non liceat aliquo pacto ſe homagio confęderatione, aut iuramento alicui perſonæ adſtringere ſine ſuperioris licentia:& c. 28. inhibetur fratribus ordinis, ne ſeſe implicent bellis, & gentibus armorũ chriſtianorum ad inui- cem. Si ergo alicuius homagio, vel iuramen- to nõ pofſunt ſe aſtringere, conſequens eſt, vt non ſuccedant in feudo, cuius occaſione pręſtatur homagium& iuramentũ fidelita- tis, vt in tit, qualiter iurare debeat vaſal. fi- deli.& duo. ſeq. latè Iacob. a S. Georg. intit. de homag. colum. I.& 2. Necaduerſari vide⸗ tur conſtitutio, c. 2. de aliena. qua videtur ca- ueri fratres Hieroſolymitanos poſſe acqui⸗ rere bona,& iuriſdictiones ſine magiſtri,& capituli licentia,& præſertim dum vixerint,
quia ex hoc non neceſſariò: ſequitur ergo,
poſſunt ſuccedere in feudo. Nam& clerici & plures alij religioſi,& ſacerdotes ac fœ- minæ poſſunt acquirere,& pro ſeretinere dum viuunt,& tamen non ſuccedunt, nec retinent, vt ſupra probatum eſt. Et hanc par tem tenuit Bal. conſi.23. quod incipit, Ad eui dentiam. volum. i. alias conſi. 7⁷0. lib. z2. quem refert& ſequitur Bru. conſi. 17.& dicit Bar- ba. ita tenere in tracta. de pręſt. Card. in5. q. & in rubr. de feud. Sed in hoc fallit, quia in d. rubri. contrarium ſentit,& hos omnes ſequitur Cra. conſi.03, colu. 3. Caſſane. pręal- legato loco, verſ. nonò limita. Rub. d. conſi. 80 num.z. vbi reſpondendo ad eum tex. inc. I. de mil. vaſ. qui bel. arma depo. dicit, ea pro- cedere volente domino directo:ergo ceſſan- te voluntate domini, tenet opinionem hanc per regulam, quia miles ſeculi eſſe deſinit, qui factus eſt miles Chriſti, in qua fundatur communis concluſio ſupra relata, loquens de clerico. 1 27
In kac

——
8ENATVS PEDEMONTANI
In hae tamen limitatione fratrum Hiero-
ſolymitanorum pro nunc ſubſiſto, pleniũs ſcripturus cum occaſio ſe obtulerit. In quæ-
ſtione autem principali cenſuit Senatus do-
minum Bartholomeum Præsbyterum pro-⸗
ximiorem agnatum alio non facto, in eo- rũdem bonorum feudalium poſſeſsionem mittendum non eſſe, anno 1558.
SVMM ARIVM.
4 Appelatio an cenſcatur deſerta per lapſum primi fa-
talis, licet appellase appellatus proſequuti fuerint
cauſam,& iudex appellationis ſententiam protu-
lerit intra ſecundum fatale, eo tamen expreſſè non conceſſo.
Appellatio ſi fuerit deſerta per lapſum primi anni, nullo
iuſto impedimento interueniente, an appellatus, vel appellans poßit illam proſequi.
s ludex à quo, lapſo primo anno,& non conſtito ſibi de impedimento, poteſt ſuam ſententiam exequi, citato appellante abſente.
4 Appellanti, vt biennium eoncedatur, duo concurrere oportere.
s Iterpretatio in dubio fit in meliorem partem, proinde quòd appellatio non ſit deſerta.
6 Appellatione pendente, ſi compromiſſum ferit, duran- te cõpromiſſo, etiamſi longiſeimo tempore duraret, non currunt fatalia,niſi præterito termino compro- mißi, lapſum ſit biennium.
Argumentum à contrario ſenſu in ſtatutis yalidum eſt. Non tamen procedit, ſi in caſu contrario prouiſum cſt. nu. i3.
8 Abppellans poſt lapſum fatalium, etſi ex perſona ſua pro
ſequi appellationem non poßit, attamen ſi appella-
tus intra fatalia reſcriptum impetrauerit, vel proſe- qui inchoauerit,& proſequatur poſt lapſum fatali- um, poterit ex perſona appellati, etiam lapſis fatali- bus, ſuam proſequi appellationem.
Contra contumacem non proceditur, niſi altera parte in-
ſtan te.
Impedimentum, ſi fuerit in primo anno, non eſt opus adire iudicem, vt declaret impedimentum obſtitiſſe, ſed appellans proſequi appellationem poterit, etſt ei opponatur de lapſu primi fatali replicare poterit de impedimento.
u Impedimenti ſex ſunt ſpecies.
32 Appellatus, ſi dilationem petierit ad probandum de iu-
re ſuo, hæc dilatio non imputabitur appellanti.
13 Eaſum legis, vbi habemus diſputandum vlterius non eſt.
14 Argumentum apoßibili per aliud poßibile tollitur.
1s Impedimentum non præſumitur, ſed euidentißimè pro-
bari debet antequam ſecundum fatale concedatur.
16 Hucto expreſſo, non tacitò poſſunt prorogari fatalia.
DECISIOXXVIII.
Appellatio an deſerta cenſeatur per lapſum primi fatalis, licet appellans& appellatus cau- ſam proſequuti fuerint,& intra ſecundum fata- le iudex appellationis ſuam protulerit ſenten- tiam.
————
Vbitatum fuit, an per lapſum primi fatalist ap- pellatio deſerta cenſea-
pellatus cauſam proſe- quuti fuerint, iudexq́; — ☛ᷣ appellationis ſuam pro- tulerit ſententiam intra ſecundum fatale, eo tamen expreſſè non conceſſo. Et quòd de- ſerta cenſeri debeat, probari videtur ex tex. inl. fina.§. illud. C. de tempo. appellatio. vbi Imperator vult appellantem ſumma openi- ti, vt intra primum annum caufa ad finem perducatur,& omnialitis certamina imple- antur, alids primam ſententiam in ſuo robo⸗ re perdurare, ad effectumq́;(tanquam ſiap- pellatum non fuiſſet) produci debere, niſi appellans euidentiſsimis probationibus o- ſtenderit, ſe aliqua ex cauſa inexcuſabili im- peditum:tunc enim tempus aliud annale,& ſic ſecundum fatale ei indulgetur. Cuius qiridem 9. diſpoſitio non correcta, verùm iu- re nouiſsimo expreſſè confirmata apparet, vt in authen. de ijs, qui ingrediuntur ad ap- pella. õ. hæc nos. verſic. hæc itaque.& verſi. obſeruatio ſiquidem. iuncta gloſ. fimilis:& clarior eſt tex. in clem. ſicut. de appellatio- nibus. vbi ſummus Pontifex expreſſè notat appellantem teneri proſequi,& finire appel- lationem intra annum à die interpoſitionis appellationis, quòd ſi non fecerit appellatio- nem deſertam cenſeri, niſi iuſto aliquo im⸗ pedimento fuerit impeditus. Opinionem hanc per iura ſupra relata, iunctis ſex alijs,& quidem vrgentibus fundamentis, ſequitur Maran. in tractatu de ordin, iudic. in ſexta parte.. ſecundus actus. numero 220.& tri- bus ſequentibus, dicens, eandem opinio⸗ nem tenuiſſe Innocen. in c. ex ratione. in princip.Imo. numero ſecundo. verſicul. ho- die hoc eſt expeditum. de appellationibus. & Ange. in conſi.a10. numero ſecundo, con- cludens, hanc opinionem veram ſibi videri, vt Fuangelium: quibus addo idem ſenti⸗ re Alberi.in authen. ei, qui. numero primo, in fine. C, de tempo. appella. affirmantem, quòd ſi iudex appellationis lapſo anno, vel biennio ſententiam proferat, ſententia huiuſmodi non valet:& ibidem Caſtren. num. tertio, dicit ſententiam eſſe deſertam poſt lapſum primi anni, ſi nullum interuenit impedi mentum, quoniam alius annus non datur, niſi ex cauſa impedimenti, Capel. To⸗ 2 loſ.quæſtione 244. vbi quęrit, t ſi appellatio per lapſum primi anni nullo iuſto, vel legiti- mo impedimento interueniente, fuerit de- ſerta, an appellatus, vel appellans, eo caſa Polsit
tur, licet appellans& ap
rantacem hu b rawanin lute can En renänc qräl toradiennwchll imigünddantrlo irter pn cer br cnene 0 itaaimlun 11 int nuunit Kantm qudauaedi nalunteüteinonpo fänernanütiüc Nconrun ſen add vnindmbendipi Pln aisretrlunt! nügimrimom nu temer, alpoil lin un enetinlunie, yexnten odernme omaalcnſcignm dn wintmelt du umnteimgelimene maitgmikan i itäendede dſauzzelcndenui
Uigundm Nenn
laällrri

quuti fuerint, luden appellationis ſuan n atra ſecundum fani 1 conceſlo. Et qusie „Probari videturen n
le tempo. appellatiosi ellantem ſumma ope
annum cauf ailm dialitiscertaminainge ſententiam in fuorch cctumq;( tanquamſg et) produci debere,n Simis probationibu ex cauſa inexcuſabilh tempus aliud annale- e ei indulgetur. Cr non correcta, verim
ſſe confirmata appa
qui ingrediuntutad ſic. hæc itaque.& a. iuncta glol. ſimilsi lem. ſicut. de appeluan Pontifex exprelle non proſequi,& finireappi um ä die interpoſttoni ſi non fecerit appellati eri, niſt iuſto aliquoim mpeditus, Opinionen relata,iunciisſexaljs& s fundaments, ſequitur
„2
2
DECISIOXXVIII.
poſsit illam proſequi:& dicit concluſum fuiſſe, quòd non, per tex. in clem. ſi appella- tionem. de appella.& notata per Collec. in c. ex ratione. eod. titu. de appella.& ibi lo. And. adducens, idem tenuiſſe Zenze. in ea- dem elem. ſi appellationem. idq́; tribus ra- tionibus: quia iudex appellationis deſinit eſſe iudex:item, vt ſit litium finis, ac propter rei iudicatę auctoritatem. Hane ſententiam ſequutus quoque Abb. videtur in d. c. ex ra⸗ tione. num. i3.& 14. necnon Dec. col. penult. verſic.ſexta& vltima quæſtio. qui præſup⸗- ponunt, t iudicem à quo, lapſo primo anno, nec ſibi conſtito de impedimento, ſuam ſen- tentiam exequi poſſe, citato appellante. Idẽ Abb. in c. cum ſit Romana. in primo nota. ex tex. in dicta clem. ſicut. per quem notat, primum annum à iure dari ad proſequen⸗ dam, finiendamq́; appellationem, idq́; cor- roborat in ſecundo notabili. quem etiam ibi- dem ſequitur Dec.in tertio nota. vbi firmiſ-
4 ſimètenet, t quòd ad hoc, vt biennium con-
cedatur, duo concurrere oportet. Primum eſt, quòd ex cauſa neceſſaria, appellationem proſequi,& infra annum finire nequiuerit, Secundum, quoͤd cauſa euidens ſit,& adeò neceſſaria, vt euitari non poſsit, alioquin ap- pellantem non excuſari dicit. In contrarium verò adducitur doctrina Barto.in d. authen. ei, qui: in fi. C. de tempo. appellat. cuius verba ſunt hæc. Nota, quòd poſt lapſum primum annum ſententia non confirmatur, niſi poſt lapſum biennium: idem etiam tenet inl.vnic.in fi.ff. niliil noui appel. penden. illud etiam dicit Bal. in l. eos. colum. 2. verſicu. ſcias tamen. C. de appella. dicens, rationem eſſe, quia ante biennium interuenire impedimenta potuerunt, quæ cum in facto conſiſtant, dubium faciunt, an appellatio ſit deſerta:& Bal.ſequitur ibidem Salyc.nu.6. verſicu.de huius tamen. eandem allegans rationem. Alexan. etiam in additio. ad Bar.& Bal. in locis ſupra allegatis. Felin. in c. ex parte. 2. colum. 6. in fi. verſicu.& no- ta duo.primò, quòd ſibienniium,& c. de Re- ſcrip.per eandem rationem Baldi, necnon per tex. in d. clem. ſicut. de appella, dum de biennio loquitur, tenet Peruſi. in c. ex ratio- ne. nume..de appella.& in additio. ad Dec. in d.c.ex ratione.colu.i. quæ incipit, Et ex hac concluſione. Hanc rationem confirma- ri poſſe exiſtimo ex his, quæ dicit Bal. in l. ſi reus. in 2. notab. ff. de procura. quem refert ac ſequitur Cur. Iunior inl. vni. nu. 18. C. de ſenten. quæ pro eo, quod intereſt, profer. in- quit enim, licet argumentum à poſsibili per aliud poſsibile tollatur, t atramen in dubio
51 interpretatio fit in meliorem partem. Sed melior pars eſt, vt appellatio non cenſeatur deſerta, prout in dubio deſerta non præſu- mitur, laſ. in auth. ad hæc. nume. 3. C. de iudi, Ergo præſumpiio huiuſmodi ſumenda eſt, quòd interuenire potuerint impedimenta in primo anno. Et pro hac ſententia videtur tex. in authen. ſitamen. C. de tempo. appell. ac in Corpore, vnde ſumitur, t vbi ſipenden te appellatione compromiſſum fuerit, eo durante, etiamſi longiſsimo tempore dura- ret, non currunt fatalia, niſi poſt terminum compromiſsi lapſum ſit biennium: ergo an- te biennium elapſum, appellatio deſerta cen ſeri non debet:& Barto. ibi in princi. dicit, biennium incipere currere à die interpoſi- tæ appellati onis: ſequitur etiam Saly.& hoc corroborari videtur ex tex. in auth. ei, qui. C. de tempo.appell.& in Corpore, vnde ſu- mitur, qui, dum dicit, ratam debere manere primam ſentẽtiam, ſemper præſupponit la- pſum biennij: hocq́; argumento veitur, ſe⸗ quendo hanc opinionẽ, Peruſi. in d. c.ex ra- rione.numer.sʒ. de appell. quod coadiuuari poteſt ex tex. in 1.2.9. nulla reparatione, C. de temp.appella. vbi dicitur iudicata executio- ni demandari, elapſis nonaginta tribus die⸗ bus,& glo. ibi intelligit, quòd prædicii no- naginta tres dies ſint lapſi poſt primum fata- le, quod erat ſex menſium, ſecundum tem- pora antiqua, d. l.2. in Princi. Et hæc opinio multoò fortiùs debet procedere in hac patria ſtante decreto Ducali, ſub titu. Inſtantia cau- ſarum appellationis eſt ſex menſium: verlic. quibus terminis elapſis. ſi cauſa appellatio- nis non fuerit diffiniita, rata maneat prima ſententia: ergo à contrario ſenſu, t quod ar- gumentum etiam in ſtatutis procedit, Bar. & communiter Docto. in 1.l.9. huius rei. vbi Iaſ.nu. 40.& ſequen. ff. de off. eius, cui man- da. eſt iuriſd. Idem Bar. in l. omnes populi- nu. 61.& ſequen. ff. de iuſti.& iure. Buerar. in ſuis locis legali.c. 4. col. 723.& ſequen. his ter⸗ minis non elapſis, non manebit rata prima ſententia. Addebam, opinionem hanc poſſe etiam defendi ex communi concluſione, de qua per Abba.& Felin. inc. ex parte. 2. numer. 7. de Reſcrip.& Dec.in c.oblatæ. colum 1. ver- ſic. quartò nota. de appell. Aufrer. in addit, Cap. Toloſ. quæſt. 244. I quod licet appel- lans lapſis fatalibus ex perſona ſua proſe⸗ qui appellationem non poſsit, attamen ſiap pellans intra fatalia reſeriptum impetraue- rit, vel proſequi inchoauerit,& poſt la- pſum fatalium proſequatur, poterit tunc appellans etiam lapſis fatalibus ex perſona 27, appellati

—————öZZZö ſ
SENATVS PEDEMONTANI V vlioinden appellati appellationis cauſam proſequi: ſi intra annum ſententiam in cauſa appellatio- unfzüch L 5 igitur lapſis fatalibus poteſt appellans ex nis petere poſſet, totus ei ſecunaus annus vannuunn weni perſona appellati ſuam proſequi appellatio- ipſo iure indulgetur:& Innoc. refert& ſe⸗ Gyrclun 4 nem, multò magis intra ſecundum fatale il⸗ quitur Bar.in authen. item ap pellatione. nu⸗ e dinonhe 4 9 V lud poterit, ſi appellatus pariter proſequa- me.:. infi. C. de temp. appel.& ibi Alex. nec shne tur:& hæc opinio præſertim locum habere non in authen. ei, qui. in additio. quę incipit, G humonn 1 debet, ſtappellanti de deſertione appellatio- Not. limitationem. in verſi. ſecundo ex par- 8 Auchma in ve nis non opponatur, argumen. l. 2.§. fina. C. te aduerſarij. poſt eundem Innocen.& lo. Kn welleetett tempo. appell.& notat. per Bar. in dictaau- And. pereumadductos. Ange. in prędicta mamft xſeque then. ei, qui. c rca fin. in verſi.venio ad fi. vbi authen. ei, qui, circa princip. vbi licet varie m adlroäiagum ex eo tex. notat t contra contumacem, niſt loqui videatur, attamen in verſicu. attende 1 rao naucer
tamen. dicit ſe ſtare cum glo. in c. ſi electio. hülo
altera parte inſtante, minimè procedi, l. pro- perandum.§.& ſi quidem. C. de iudi. itaque ſi appellatus de fatalium lapſu nõ opponat, ſed proſequatur, appellans dici non poterit contumax in primo fatali, quod voluiſſe vi- detur Dec. inc. ex ratione. colu. i. verſicu.& Io ſtante impedimento.vbi inquit, t Stante im- pedimento in primo anno non opus eſſe a- dire iudicem, vt declaret impedimentum obſtitiſſe, verùm appellantem proſequi poſ⸗ ſe appellationem,& ſi de primi fatalis lapſu opponatur, poterit replicare de impedimen to: tandem concludit, neceſſariam eſſe hoc caſu iudicis declarationem, quod ante De- cium voluit quoque Peruli. in eodem c. ex ratione. num.66. Feli. in c. Rodulphus. colu. 24.in verſi. limita ſecundò, de Reſcrip. poſt Domi. Imo. Lapp.& Peruſ. per eum allega. hac ratione motos, ſ quoniam ſtante impedi- mento, ipſo iure ſecundus annus abſq; vlla declaratione competit: cuius quidem im- edimenti ſex ſunt ſpecies, quas latè proſe- quuntur Abb.& lmo. in d. c. ex ratione. nu. 3.& ſequen. poſt Innoc. ac alios, quos alle- gant, videlicet ex facto iudicis, appellantis, appellati, mixtim, tertij,& caſiu fortuito,& latiùs de his ſcribit Peruli. ibi, num. 8.& ſe⸗ quen. Ideo dicebam, hoc in caſu fortè dici poſſe, appellationem deſertam non eſſe:quia quando appellans primo anno durante fa⸗ cto appellati fuit impeditus, eo quòd is ca- pitula deduxit eo tempore, quę admiſſa fue⸗ runt, pluresq́; dilationes ad probandum conceſſæ, quibus durantibus, appellans cauſam proſequi non potuit, tunc ei ſe- cundus annus ipſo iure competit, neque prędictarum dilationum tempus computa⸗ ri debet appellanti, argumen. l. I. C.detem- po. in integ. reſtit. per quam legem ita in ter- minis noſtris notat Innoc. in d. c. ex ratione. colum. 2. verſicul. ſi verò peteret. vbi expreſ⸗ 2 ſe dicit, t quòd ſi appellatus dilationem ad probandum de iure ſuo poſtularet, hæc di- latio appellanti non imputabitur. Et ſi per vnum tantum diem poſtquam appellationẽ proſequi cœpit, impeditus fuit, quo minus
8 1. 83 de electio.in ſexto. quæ id expreſſe dicit: cla-
riùs tenet idem Ange.in I. ſi ita ſtipulatus eſ- ſem abs te.verſicu.ideo impedito.ff.de verb. obliga.vbi dicit, ſe ita Venetijs conſuluiſſe: & eundem refert& ſequitur Barb. in apoſt. ad Abb. in d. c. ex ratione. colu. penult. in ad- ditio, quæ incipit, Vide de hoc Roma. in d. 1. ſt ita ſtipulatus eſſem abs te. Peruſi. in d. c. ex ratione. num. 36.& tribus ſequentibus.& ibidem etiam Dec. colum. 12.& licet hæcvi- deatur communis opinio, dicebam tamen ex præmiſsis negari non poſſe, quæſtionem noſtram eſſe dubiam, quo caſu in dubio pro⸗ nunciandum eſt, appellationem non eſſe de- ſertam, Iaſ. in d. authen. ad hæc. num. 3. C. de iudi. poſt Specu. Archid. Io. And. Butr. Bal. & Card.quos adducit.
Quid dicendum? loquendo in terminis iuris communis, arbitror primam opinio- nem de iure veriorem, per tex. in d. clemen. ſicut, de appellat.& in d. l. fina. õ. illud. C. de
temp. appell. t quæ iura hoc expreſſè deter-
minant,& decidunt, quo fit, vt cum caſum lege deciſum habeamus, diſputandum vlte- riũs non ſit, L.ancillæ, C. de furt.
Non obſtat Bart. in d. authen. ei, qui. in fi. quia opinionem ſuam erroneo fundamen⸗ to firmat. Nam in d. authen. ei, qui. in qua Bar. ſuam collocat opinionem, nulla dictio, Niſi, nec alia ei ſimilis, iegitur: quòd ſi dica- tur, Bar. forſan allegare voluiſſe, authen. ſita- men. in illis verbis, niſi biennium cenſerit: reſpõdetur, In Corpore, vnde ſumitur, d. au- then. non legi dictionem, Niſi vel poteſt re- ſponderi, vt per Ang. in d. authen. ſitamen. verſicu.nec credo.videlicet id quod ibi di- citur, de conceſsione biennij, intelligi eo mo do debere, de quo in d. authen. ei, qui. ſcili- cet, ſi appellans fuerit impeditus in primo anno,& quamuis nihil ad hocalleget, tamen adduci poteſt tex.in authen.de appella.§. fin. in illis verbis, Secundum conſtitutiones à nobis factas.
Minus etiam obſtat argumentum à con-
trario ſenſu, quia illud non valet, quandoex
eo legum
enuindh
deromanmconan cn nloemm ul. ttlinin gyaliproce mgtndtepernndi kenrteums ommun nigtten quanto n Mommedetnt aquo p⸗ rinenahim:Bart.
un cäboinin Negeecbeamnto Ba Benrguirtreneniac rauna aet aoahoc. malcegut cl nnmmapobbliper l tümalndblters nan ent Negenclgnoſtr Ernanimeni,n apg ſmnnubtan, quuten. mineimenunkegin Vnann nrnn unn 0,—
M L frg dn 1
— *. — ——
——n—

dn Venetiß conſulul ſequitur Barb. nan atione. colu. Penult in NVide de hoc Roman ſemabs te. Peruſ int & tribus ſequentibul .Colum. 12.& licet hat opinio, dicebam tan inon poſſe, quaſtior m, quo caſu in dubio opellationem noneſſe athen. ad hæc. num(i Archid. lo. And. But.h- ucit. ne loquendo intemii arbitror primam opmi em, pertex. ind. clemen I in d. I. fina llud. C.3 e iura hocexpreſſe deie- nt, quoſit, vt cum calm mus diſputandumelt- „.C. defurt. Jind. authen.ei, qwini dam erroneo funcume- d. authen. ei, qulinc 5 pinionem, nulh di lis, legitur: quòdllidt are voluiſſe authenſi niſibiennium ceplet ore, vnde ſum tuni nem, Niivel pote- ng. in dauthen. ſitar videlicet id quod 3 e biennij intelligt 4 n d. authen. ei, qu 4 tus in Pri
DECISIOXXVIII. 52
eo legum correctio inducitur, vel caſus à ceontrario ſenſu eſt à iure deciſus: Bart. inl. omnes populi. num. 6l. ff. de iuſt.& iur. Feli. in c. ſignificaſti. colum. penult. verſic. vltimò fallit. de foro compe. laſ. in d.l.I. num. 40.& 47. ff.de offic.eius. Ripp. inl. ſiconſtante. nu. 58. ff. ſolut. matrimon. late Euerar. in ſuis lo⸗ cis legali. c.4. colum. 6. in verſ. ſecundò fal⸗ Iit.& colum. 65. verſic. tertia dicta regula. nec non colum. 74.& ſequent. At in caſu noſtro per huiuſmodi argumentum à con- trario ſenſiu correctio induceretur dictę Cle⸗ men. ſicut.&§. illud. l. fin. C. de tempo. appel. cuius diſpoſitio iure nouiſsimo confirma- tur,& obſeruari mandatur, vt in d. anthen. de his, qui ingred. ad appel. d. verſic. hæc ita- que.& verſic. obſeruatio ſiquidem, iuncta glo. in quibus iuribus expreſse,& ſpeciali- ter prouiſum eſt, hoc in caſu: ergo non va- let argumentum à contrario ſenſu. Nec di- catur, quòd decretum nihil operaretur in ſenſu directo, quo caſu procedit argumen- tum, quoniam ſatis operari dicitur, cum re⸗ ſtringat fatalia iuris communis,& ſtatuta intelligi debeant, vt quantò minus poſsint ius commune lædant, à quo paſsmam inter- pretationem recipiunt: Bart. in d. l. omnes. num.56.& 60. in fin.
Neque aduerſatur ratio Baldi in d. l. eos.
14 † quia regulariterà potentia ad actum argu-
mentum non valet,[. non hoc. C. vnde legi- timi. Bal. in l. de quibus. col. 14. ff. de legi.& argumentum a poſsibili per aliud poſsibile tollitur, Bal. in d. l. ſireus. num. z. ff. de pro- curatorib Neque in caſu noſtro militat prę⸗ ſumptio impedimenti, vt appellatio deſer-
vỹ̃ ta non iudicetur, t quia text. in d.. aliud. re-
quirit impedimentum legitime,& euiden- tiſsimè probari, non autem præſumi, ante⸗ quam concedatur ſecundum fatale. Faciunt ad hoc notata per Abba.& Deci. in c. cum ſit Romana. de appella. nempe, quòd ad hoc, vt ſecundus annus concedatur, debet cauſa eſſe neceſſaria,& euidens: ideò de impedi- mento dubium eſſe non ſufficir, prout Bal. vult in d.l. eos.& alij eum ſequentes ſupra al- legati, qui in hoc non bene dicunt.
Nec dicatur ob opinionem Bart. Bal.& aliorum rem dubiam reddi, quia cum, vt ſu- pra dictum eſt, habeamus iura expreſsè hoc determinantia, clara res dicitur, d.l. Ancillę. C. de furt. cum ſimilibus. Nec fortaſſe erra- bimus, ſi Bar. intelligemus ſecundum dicta Paul. de Caſt. in d. authen. ei, qui. num. 3. hoc eſt appellatum, ſententiæ executionem pe- tere nõ debere ob deſertam appellationem, niſi biennio elapſo, quia licet per lapſum pri-
mi anni, ſi nullum interueniat impedimen- tum, appellatio poſsit eſſe deſerta, attamen, quia quolibet paruum impedimentum ſuf- ficit, vt ſecundum fatale concedatur, non erit tutum prius executionem impetrare, quam lapſum ſit biennium,& hoc pacto in- telligendo Bart. contrarietates omnes ceſ⸗ ſant:& hæc procedunt de iure communi, non data proſecutione appellati, ſed vbi ap- pellatus appellationis cauſam proſequere- tur in ſecundo fatali dici poſſet, appellantem etiam proſequi poſſe,& inſtare, diſfiniti- uam ſententiam ferri ex perſona appellati, iuxta notata per Abb.& Felin. in d. c. ex par- te 2. de Reſcript.& Dec.in d. c. oblatæ. quan- doquidem appellatus proſequendo intra ſe- cundum fatale, videtur admittere illius con- ceſsionem, argu. nota. per Bar.& alios in l. à procedente. C. de dilatio.& inc. interpoſira. de appel. Alias ſi diceremus, eo quòd appel- laus,& appellatus, aut ſolus appellatus pro⸗ ceſſerunt in meritis cauſæ appellationis poſt lapſum fatalium,& ſic appellarionem deſer- tam, partes ipſę renunciauerint rei iudicatæ, & propterea poſsit iudex appellationis la⸗ pſis facalibus iudicare, eſſet contra tex. in Clemen. ſi appellationem. de appel. vbi per proceſſum partium poſt deſertam appella- tionem non tollitur effectus rei iudicatæa cui deciſioni famulantur text. in Clemen. quandiu, eodem tit.& inl. f. 9.ſi. 0. de temp.
16 appel. I quibus iuribus nominatim cauetur,
compromiſſo, vel expreſſo partium conſen- ſu& pacto poſſe fatalia prorogari, ſecuùs ta- cite, de quorum text. intellectu abunde ſcri- bit Dec. poſt Peruſ. in c. ex ratione. col. 6.& duab. ſequent, de appel. quam opinionem latẽ proſequitur Maran. d. 6. part. num. 225. & ſequent. Neuiza. conſ. 41. num. 30. quam- uis ipſe num.2D7.& ſeq. teneat, nec etiam pa⸗ cto expreſſo poſſe prorogari fatalia, affir⸗ mans polt alios per eum citatos, hanc cre- briorem eſſe ſententiam, quod non exiſtimo verum, cum aperte pugnaret contra text. in d.. fin.õ.fin. C. de remp. appella.& Clemen. quandKu, de appell. quibus accedit, quod de ſententia, quæ in rem tranſiuit iudicatam, ſcribitur, ſclicet eam irritari, ſi pars expreſse iniuſtam conſiteatur: Innoc. inc. plerique. de immun. eccleſ. quem refert,& ſequitur Hypp.·in rubr.de probat. num. 165, poſt Bar. Bal.& Alexan. quos adducit. Et ſecundum hanc opinionem cenſuit Senatus, ſeu Iudi⸗ ces vltimarum appellationum, in cauſa Dominici Balbi,& Blaſij Folli Aſtenlium.
1 4 SVN-⸗

SENATVS PEDEMONTANI b depis iui sVMMAR IV M. colere deced de dedi. liberta, tollen.& Kiqjahuann ſ „ Veritas vincere ſemper debet, maximeè apud viros umn 1ta zeoauum 4. de cond.& demonſtra. lmmuhunn Llemn daner ex. conſ.. in princ. vol. 4. Ideò omiſsis 6 gtbun 4 enum .Vaſallus ſi feudum, vel feudi partem, aut feudi condi- ſollicitis dubitationibus, in cauſa hac fiſci,& A man t tionem ex certa ſcientia neget, vel craſſa, aut ſupina D. lo. Andreę Comitis Creſcentini, quatuot o mdumm,— ignorantia dixerit, ſe neſcire, deinde conuictus fue- pro poſitarum quæſtionum veritatem extri- rpe gulunrla rit, feudo ſpoliabitur. 3 41 care conabor. uline 3 Negans rei negatæ commo o prinari debet. 1 06 deleg⸗ 4 Doenie Vte lar ene propris,& ſimpliciter loquendo Whuee eit. Ald waltaltun 2 negans rem— intelligere debemus de dirccto. feudo deb 98 1 qualitatem, priuari„ul co lero ; Facultas indulgendi in dubio in inueſtituris conceſſa eudo debeat- 1, llclonn Alle non cenſetur, cum ſolis ſupremis principibus com- Secunda, an ex verbis quondam D. Ioan. M 1 majigibae- petant. Andreæ Comitis inducatur feudi eiusue besulk coram 1. Regalibus in genere conceſſis, non veniunt reſeruata qualitatis inficiatio? hndl aw ano! Principi in ſignum ſuperioritatis. ibidem. Tertia, data feudi eiuſqʒ qualitatis nega⸗ aächüg AM & princeps habere poteſt locum proprium intra alienun tione, an ipſo iure feudum amittatur, vel* umdi Brwhu 4 2 territorium.* cä 3 „ pPreſcriptione acquiruntur, quæ unque pacto& pri- claratoria ſententia requirature M tämmm 1ät nilegio acquiri poſſunt. Quarta, præſuppoſita feudi amiſsione ex 3 huer decorlin Vñſallus inueſtituu de iuxiſdictione,& eius emolumen⸗ tali negatione, cui feudum ipſum applice- gprchi Arrctslbe t cenſetur priuatius, quoad inueſtientem inueſti- tur; an directo domino, an verò filijs agna- Vnlam mä
tus. „ L:. C. ne ſine iuſſu Princip.lice. confiſ.limitatur. 1o Verba in dubio in fauorem proferentis interpretanda. uu Feudi priuatio ex negatione ipſo iure non inducitur, ni- ſi ſecuta declaratione domini.
tis ue D. Comitis:
Redeundo itaq; ad primam, clara eſt iuris diſpoſitio, t quòd, ſi vaſallus feudum vel feudi partem, aut cõditionem ex certa ſcien- tia,& ſic dolo vel lata culpa inficiatur, vel
) 1 1* ſ 9, 5„ döbubs e Aell Aiagussetäm rlruun ucem abe
1
2 Lex, quando aliquid in fauorem alicuius annullat, in⸗— e zro tnan telligitur, ſt petatur. craſſa& ſupina ignorantia ſe neſcire dixerit, fdctimaäcdd: 3 Princeps an pot mortem vaſalli pœnnam amißionis feu deinde conuictus fuerit, feudo expoliabi- ritenfci lng dcit
dzedo nlges debemt
di declarare poßit. tur,§. vaſallus I.& 2. ſide feudo fuer. contro⸗ 6
24 euouem feus vaſallus vſque ad ſententiam reus- uerſ. inter dom.& agna. 9. fin. de lege. Cor- gaabutlieſeige· care poteſt..K dä,5 epnah reuocatione non obſtante, tenetur vaſallus radi.& vbique loſe& Docto. Felin. inc. ſaluniuslen dad expenſa& damna, cx tali ngatione ſequuta, cæterüm. num. 18. 8 19. de iudic. poſt Imol. kaazengnihluün zir eodem. Abb.& Bal.per eum relatos, Ang.& Doct. dtteum tomiaun Creſc 1s Conſuetudo, quòd in quibuſcunque cauſis inter fiſcum inl. nec ſupina.ff. de iuris,& facti igno. Iaſ. uunebam Cdlentin
& priuatum expenſæ compenſentur, quomodo in. Poſt Aret. in 9. omnium. num. 88. inſtitu. de paneas
telligatur. ctio. lacob. à San. Georgio, in ſua inueſtit. mhnbregnoprobar 16“ in verbo, Dictiq́; vaſalli promiſerunt, col. maanuldnelbell pro 8. verſ. vndecima cauſa eſt. Curt. de feud. tneumügmdeclnniper
67 Feudum ex negatione amiſſum, cui applicetur.
18 per negationem dubia res efficitur.
19 Dominium diffcilis eſt probationis.
20 In feudo conceſſo pro ſe& liberis maſculis& agnatis de maſculo in maſculum deſcendentibus, pater non poteſt filijs præiudicare.
DECISIOXXIX.
in quarta part. in titul. in quibus cau. feud. amitta. 19. cauſa. Zaſi. de feud. priuatio. col. 90. verſic. ſeptima concluſio. Hyppol. in ru- bri. de fideiuſſo. num. 326. Moder. Pariſ. de feud. titu.i.§. 30. num. 5. Paris de Puteo, de feud. c. 3. quem poſt hæc ſcripta vidi. Et ra-
nien uo ncrldres f mmianaſermnünig iwicſenini merum m
Devaſalle feudum negante, vel alquam eius ieleehn haſedenſ e de atſs eſt, ꝗuia V anngeigegn qualitatem, an feudo priuari debeat,& quali- nnl Otnu 0 le atx tei rll2⸗ b aüuſengad Frdicaturvalallus fendumnegaſſe ridebet, cui rationi famulatur l. fin. cum ibi geemna inen 3
— Nrſintarne nota. ff. de rei vend. ac regula cap. ex eo de unerqanbln e 1 uſtinianus Impera- reg. iur. in 6. quæ quidem negatio in ſpecie, nülmaCriins 4 orin authen. de tabell. non autem in genere, ſeu vaga fieri debet, d e macenn g§. ivVerò indignus. ſcri- vt Doctores ſupra relati dicunt, maximè mnane rr⸗gud pſerit, nihil inter homi- Zaſi. lacob. à San. Georg. in eodem verſic. dhan unedn S nes ſic eſſe indubitatum, Dictiq; vaſalli. col. 9. verſic. addite, quod nrtlnin rd 1 quin ſollicitam quãdam Mod. Pariſ. num. 8. Hyppol. ſing. 4². h ain 5‿ dubitationem ſuſcipere Ad ſecundum bis quond dttnmgad poſsit, attamen t quoniam vi ſe 8„2n 5, e qaendam üegas hate debet veritas, c. veritatem d. dfc G D. lo. Andreę, feudi eiuſue qualitatis nega⸗ üüte be e 2eet acase d vfeiee 3— iſtinciio.1. tio inducatur⸗- Videtur dici poſſe, eam fuiſſe dao uni wia„üc ade lib. 3. c 5.4. Haxüine inductam ex illis verbis in libello dicti Co- Kden Reitmn, graues, quos veritatem ſemper mitis, Coram Cæſareis delegatis producto, baaäran
„,14½ Nü vbi uinlag

Valallus, negans ia eudi qualitatem, in
erbis quondam Dllan nducatur feudi eius
l eiuſq; qualitatis neg udum amittatur velti requiraturę
oſita feudi amiſsione: feudum ipſum appi ino, an vero filjsig
d primam, clara eſti ſi vaſallus feudum ditionem ex certaſc ata culpa inficiatur, rantia ſe neſcire dixen uerit, feudo expolit ſide feudo fuer. conin agna. 9. fin. de lege.(a ſæ& Docto. Felin. ino X w. de iudic poſt lmo mrelatos, Ang.& Dod e iuris,& factiignohl num, num S9. inſtitude Georgio/in ſua inueſtij. alallipromilerunt, col auſa eſt. Curt. de feud. tul. in quibus cau. feuo ge feud. priuatio. o ncluſio Hyppolint m. 326. Moder. Paril. m. 5. Paris de Puteoi hæc ſcripta vidi. Etn aos Doctores eſt, a nodo negatæ rei btir famulatur l. ln. cum ac regula cap. ex 4 uidem negatio in lpe
DPDFrCISIOXXIX. 5
vbi expreſs negauit, iudices delegatos ab illuſtriſsimo Duce aliquam habuiſſe iuriſdi- ctionem in ipſum Comitem, neque delega- tam, neq́; ordinariam,& ſic nullam, arguen⸗
do à ſufficienti partiumenumeratione, quod
argumentum validum eſt, vulgata I. patre furioſo.ff. de his, qui ſunt ſui vel alien. iur.& per conſequens, Illuſtriſsimum Do. Ducem non habere poteſtatem delegandi, prout id expreſsẽ dixit in ſcedula appellatoria coram D. Præſide Mediolani altero ex delegatis Cæſareis, in qua, inquit, acta coram iudici- bus ducalibus fuiſſe coram incompetenti⸗ bus iudicibus geſta,& vti aà non habente po- teſtatem delegatis,& ſic negare videtur ll- luſtriſsimũ Ducem Sabaudiæ vllam in eum habere iuriſdictionem, l. I.& ibi gloſ. in ver- bo, Poteſtatem, de conſtitu. Princip. Secundo in illis verbis libelli, vbi dixit, Burgum,& territorium Creſcentini, non fuiſſe, nec eſſe inclauatum in dominio Du- cali Sabaudiæ, ſed fuiſſe,& eſſe ſeparatum, & de per ſe, ex quibus etiam negare vide- tur Illuſtriſsimum Ducem habere directum
4 dominium in dicto loco: t nam dominij ap-
pellatione propriè,& ſunpliciter loquendo de directo intelligere debemus, I.1.& ibi glo. ac Bart. ffſi ager vectiga: vel em phyteo. peta. Barc. in l.I. col. fin. C. de vlufruct.& ha⸗ bita. ergo negando, Illuſtriſsimum Daucem eſſe direcqum dominum Creſcentini, vide⸗ tur negare locum Creſcentini feudum eſſe præfati Ducis. 1
Tertiò, talis negatio probari etiam vide- tur ex concluſione hbelli producti in cauſa appellationis, qua declarari petijt ipſum Co- mitem,& ſuos anteceſſores fuiſſe in poſſeſ- ſione ſeu quaſi exercendi in ipſo loco,& ter⸗ ritorio Creſcentini merum mixtum impe- rium, ac omnimodam iuriſdictionem,& ſic plemiſsimam, iuxta laſ. conſ. ¹6l. num. i. vol. 2.& quæcunque alia regalia, etiam maiora. Necnon induigendi, ſeu gratias faciendi pro quibuſcunque delictis tm gratis, quàm me⸗ dia pecunia virtute priuilegiorum imperia- lium, ex quibus negari non poteſt, quin di- ctus D.Comes Creſcentini ſaltem feudi qua- litatem negauerit, quoad ipſum Ducemat- tenta reſeruatione facta in inueſtituris Du- calibus in quondam D. lacob. Litionum, an- no 1435. die 4. Januarij,& in ipſum comitem lo. Andream, anno 1520. die 26. Aprilis, co- ram delegatis Cæſareis Mediolani produ- ctis, ſub die 19. Nouemb. 1538. in quibus re- ſeruatur ius directi dominij, ſuperioritatis, fidelitatis, homagij,& reſorti:& facit ad hoc laſein iam dicio conſ. 16¹*ola, Guid, Papien.
quæſt. 518.& ⁷.. col. 3. vbi concludit, appel⸗ latione reſorti venire appellationes. Necex ipſis inueſtituris ducalibus, legitur conceſſa huiuſmodi facultas indulgendi, t quæ ſolis ſupremis principibus competit, l. relegati in fi.I. moris. õ. ſed enim, cum ſimilibus. ff. de pœnis. Bal. in l. imperium. col.z. f.de iuriſd. om.iudic. lacob. à San. Georg, in ſua inue⸗ ſtitu. in verbo, Princeps, verſ. ⁷. ſpecialitas. Felin. in cap. cum te. num. 14.& I5. de re iudi. imò conceſsis regalibus in genere, non ve⸗ niunt reſeruata Principi in ſignum ſuperio- ritatis. Afflict. in tit. quæ ſunt regaliæ. in ver⸗ bo, Et bona committentium. num. 27.& 22. poſt alios per eum relatos,& attentis inue- ſtituris ducalibus, videtur negari non poſſe, quin ſaltem qualitas feudi fuerit negata, ſu-
per qua per delegatos Ducales contra præ- dictum comitem cognitum,& pronuncia-
tum fuit, qui propterea conuictus de ſuo mendacio dici poteſt, iuxta text. in d 9. va-⸗
ſallus, el primo. Sed quoniam materia, de qua agitur, eſt pœnalis, forſan dici poſſet ex ſuprà ſcriptis verbis non eſſe inductam negationem feu- di, vel eius cõditionis, ita vt ex tali negatio- ne feudum amittatur. Et primò ex illis ver- bis, neque ordinariam, neque delegatam, non videtur ſequi neceſſario negatio feudi: quia quoad ordinariam iuriſdictionem, cla- rum eſt, D. delegatos Ducales eam non ha- buiſſe: quo verò ad delegatam, cum multa poſſent opponi, tam contra reſcriptum de⸗ legatorium, quam contra perſonas delega- torum,& maximè quòd ſine reſcripto dele- gatorio procederent, non propterea neceſſa- riò ſequitur, eum negaſſe, locum Creſcenti- ni eſſe feudalem,& Ducem Sabaudiæ eſſe ſuperiorem, imò in precibus Cæſari porre⸗ ctis, ſuper quibus laxatum fuit reſcriptum delegatorium datum Villæfrancæ, die 17. Iunij, anno 1538. narrat ſe multipliciter requi- ſiuiſſe llluſtriſsimũ Ducem, vt vellet proui⸗ dere ſuper requiſitis: ergo videtur eum non negaſſe Dominum directũ, ſed ad eum, vti ſuperiorem, recurriſſe. Nec etiam ex illis verbis, Burgum,& territorium non eſſe in- clauatum in ducali dominio Sabaudiæ, quo- niam verba huiuſmodi ſecundum commu- nem loquendi vſum intelligendo, qui vſus. attendi ſemper debet, l. cum de lanionis. 5. aſinam molendinariam. ff. de fund. inſtrvict, &l. Labeo. ff.de ſuppellect. lega.& vbique Bart. intelligi illud debet, non eſſe inclaua- tum, id eſt, circundatum, ſeu circumcirca ſe- ptum territorijs Ducalibus, cum, vt aſſeri- tur, pro maiori parte circundetur territorijs Nontis-

5 5
1 5
1 5
5
4 3 4 5 —
·
8 ENAIVS PEDEMONTANI
Montisferrati, licet autẽ negauerit dictum locum inclauatum, ſeu circundatum domi- nijs Ducalibus, non propterea ſequitur: Er⸗ go non eſt feudum Ducale: quoniam incon ueniens nequaquam dici poteſt Principem aliquem intra alienum territorium locum habere iuriſdictioni ſuæ, ſeu dominio ſubie- ctum, Afflict. in lib. 3. conſtitutionum. 9. ſi dubitatio. colum. i. num. 8. quem refert& ſe- quitur Pariſ.conſ.Io. num. i5. volum.l.& di- cetur prouincia, ſeu territorium per ſe, vt concludit Paul.de Caſt. in conſ.l79. num. z2. in antiquis, idq́; experientiai pſa docet. Nam intra patriam Pedemontanam Do. noſtro ſubiectam, eſt locus Centali feudum(vt di⸗ citur)regale,& intra comitatum Aſtenſem Iocus extat Coſtiglolarum, quod eſt Duca- le feudum: quæ quidem loca licite dicere oſſumus inclauata non eſſe, videlicet Cen- talum in dominio Regio, quin potius in do- minio Ducali, à quo circundatur,& locum Caltiglolarum eſſe inclauatum in dominio comitali. 4 Quo verò ad verba, quòd ipſe Comes ſit, ſuiq́; anteceſſores ſemper fuerint, aà tãto tem- pore citra, cuius initij memoria nonextat in contrarium, in poſſeſsione ſeu quaſi indul- gendi pœnas criminum, ſeu, vt vulgò dici- tur, gratias faciendi, ex illis verbis etiam vi- detur dicendum negationem feudi minime iuduci, clarum ſiquidem eſt, Duces Sabau⸗ diæ anteceſſores potuiſſe eorum priuilegio talem concedere facultatem indulgendi,& exercendi quæcunq; alia regalia, etiam Prin⸗
7 cipi reſeruata, t quo caſu ſequitur, vt quod
priuilegio, ſiue pacto acquiri poſsit, id tali præſcriptione quoque quæratur: Felin. inc. accedentes. num. 6. poſt Ab. ibi, de præſcrip. Bal.de præſcrip. in tertia parte. colum. 28.& 29. Pariſ. dicto conſ. 101. num. B.& facitc. ſuper quibuſdam. õ. præterea. de verborum ſigniſic. Alexan.& Iaſ. latè in l. imperium. ff. de iuriſdict. om. iudic. imò fortior non- nunquam eſt acquiſitio pręſcriptione, quam pacto, vt abundè concludit Tiraq. de iure primogenit. quæſt. 30. fol. 337. Et licet pro⸗ batum non fuerit, tale ius eidem comiti nec priuilegio, nec præſcriptione competere, at⸗ tamen præmiſſa ſaltem procedunt, quoad hoc, vt ex illis verbis inducta negatio feudi non ſit, quæ nec etiam inducia dici poteſt ex eo, quòd confiſcationes bonorum& reddituum communitatis,& particularium Creſcentini Ducali Cameræ adiudicatas, nec non gratias occaſione homicidiorum perpetratorum, in perſonas quondam D. Comitis Richardi, eiusq́; vxoris ac familiæ
—
8
factas declarari nullas,& in eius præiudi- cium executionem non mereri, t quia clara eſt iuris deciſio, quòd vaſallus inueſtitus de iuriſdictione,& eius emolumentis, priua- tiuè quoad inueſtientem cenſetur inueſti⸗ tus, c. imperialem.§. fin. de prohiben. feud. aliena. per Federi. Bal. in l. I. quæſt. 43. ff. de re.diuiſ.quem refert& ſequitur Curt.de feu. in prima part. in 6. quæſtio. princip. colum. 2.& ibidem in conſil. 2. colum. I. Felin. inc. paſtoralis. colum. 3. verſicu. ſexta limitatio. de offic. ordin. Præpoſ. in c. 1. in fin. de con⸗ trouer. inter vaſallum& Epiſcop. quos re- fert& ſequitur Brun. conſ.31. col. z.& conſ. 47. col.2. Pariſ. conſ. 2. num. 18.& 19. volum. 2. Et per præmiſſa valere non videtur conſe- quentia. Vaſallus dicit, confiſcationes fa- ctas à domino nõ valere in ſui pręiudicium: ergo feudum negat.
Nec obſtare titulus videtur, C. ne ſine iuſ- ſu princip. certis iudic. liceat conſiſca.I& ibi. 1.1. quia illud locum non habet in iudicibus, merum& mixtum imperium habentibus, prout ſunt vaſalli de mero& mixto imperio inueſtiti, Iacob. à Sanct. Georg. in ſua in- ueſtit. in verbo, Cum mero& mixto impe- rio.num. S.per glo.in d.l.I.& poſt Saly. ib. 6. Alex. conſ.3. colum.3. verſ. ſextò præſuppo- no. vol. 6. Brun. latiſsimè iam dicto conſ. 31. colum.3. vbi ponit quæſtionem. Etiam prę- ſuppoſito, quòd de tali crimine dominus di⸗ rectus cognoſcere deberet, emolumenta ta- men iuriſdictionis pertinere vaſallo inueſti- to debent.
Quo verò ad illa verba, de quibus in ſce⸗ dula appellatoria coram altero ex delegatis Cæſareis producta, ſub die 27. Iunij, anno 1545. in qua expreſsè dixit, D. delegatos Du- cales proceſsiſſe vti delegatos à non habente poteſtatem: profectò negari non poteſt, quin ex talibus verbis ex certa ſcientia infi- ciatus fuerit Ducem Sabaudiæ, delegantem poteſtatem, ſeu iuriſdictionem habuiſſe in ipſum comitem, contra tamen formam in- ueſtiturarũ per dictum comitem producta⸗ rum, nec non priuilegiorum Imperialium nomine Ducis Sabaudiæ exhibitorum, ac iuris communis: his enim inueſtituris ipli Duci reſeruatum ius fuit ſuperioritatis,& reſorti, quod aliud non eſt, niſi iuriſdictio- nem& ſuperioritatem, ac appellationes non expreſſas in inueſtitura ſibi reſeruare: Guid. Papien. quæſt. 518.& 551. ſuprà ad⸗ ductis. Sed in hoc dubium facit, quia ver-⸗ ba hæc prolata extraiudicialiter fuerunt, ne⸗ mine nomine Ducis Sabaudiæ acceptante, & coramaltero ex delegatis tantum, qui iam
funcius
——
——
——
—— —
Rwiredle dägiimde Acomm Iiaftaüriannm exhuiu ununnädhihoc mitttuochelanem auGeerenl onn. nlgrimgüürbie pourätmiumlertic dictünämngyet
dter moctncetonat,
guntächdagum. Unnadeeenphhte darneiindkaltecsante nunxrgemam poſf niratmtemiiagpand doſbirgicerm unme maxn limn mitere, mnnancegdellagidetur Wuginoxagni Paaunatto„ier hun berer— 3
ſerzarin 1 2
Grcedal mmad Wat Rlua J
dpolinet l

———
t& ſequitun Cunei quæſtio. Princip, colu Cil.z. colum.J. elinii verſicu. ſexta limirt . d poſ. in c.i infin, de oh um& Epiſcop. quos un. conſ.zl. col.a en .um, 18.& 19. volu alere non videtur ox- dicit, confiſcationes alere inſui pręiudiin lus videtur, C. ne ſinei dic.liceat conſiſca. a n non habet in ꝛudici imperium habenti e mero& mixto imy Sanct. Georg. in ſuu- um mero& mixco im, in d. L..& poſt dalysi m.z. verſ. ſextòpræſupy tiſsime iam dicto corſi it quaſtionem. Etiam e talicrimine dominusc deberet, emolumentat pertinere vafilb inuelii
la verba, deqqubtusinſce coramalteto e& delegri a, ſub die Jj. luni anno 6 dixit, Ddceguos delegatos nonlnben cdO negari non bott rbis ex certa ſcientiali n Sabaudiæ, delegi riſdictionem habuit B ontra tamen formom um comitem produi uilegiorum lUmperi baudiæ exhibitorum- nueſtitund
— 8
DECISIOXXIX.
funcius officio ſuo erat per remiſsionem cau ſæ, quo caſu talis confeſsio ſiue negatio for- S J. certum. 9. li quis ab⸗ tè non obeſſet vulgata l.certum.. li q ſente. ff., de confeſs.& prædictæ interpreta⸗ tiones admittendę in dubio videntur, vt eui tetur delictum per reg.j. meritò. ffpro ſocio.
10 †& in dubio in proferentis fauorem inter-
pretari debent, J. ſi quis intentione. ff. de iud. J. inter ſtipulantem.§..ff. de verbo. obligat. Alex. conſ.:02. num. 4. vOl.2. Deci.conſ.z8. num.. ſed in contrarium vrgent, quæ appo- ſitæ in iſtis terminis, ſcribunt Moder. Pariſ. in d. 6.30. num. 17. concludentes ex negatio- ne etam extraiudiciali, dummodo ſerioss, & deliberatè fiat, vaſallum priuari feudo. Tertia hinc ſequitur quæſtio, videlicet eſto ex talibus verbis, ſaltem omnibus ſimul iunctis feudi, veleius conditionis negatio- nem reſultare, an feudum ſtatim ipſo iure amiſſum, ſit abſque vlteriore facto hominis: Et omittendo ea, quæ diſputationis gratia dici poſſent, vera eſt& communis conclu- ſio, tfeudi priuationem exhuiuſmodinega- tione minimè induci, niſi hoc dominus vo- luerit, idq́; declarauerit: ita firmat Bal. in 1. li. in fin. O. de reuocand. dona. vbi expreſsẽ poſt glo.ibi inquit, quod vbicunq; feudum ipſo iure ad dominum reuerti dicitur, intel- ligi id debere, ſi dominus velit,& hoc petat: ſequitur Imo.in c.fin. de donatio. Dec. conſ. 338. num 5. 6.& conſ. 442. num. 20.& 23. poſt PBart. inl. z2. C. de iure emphyteo.& in l.z. ff. de except.rei iudic. addens ante talem decla- rationem purgare moram polſe, loquiturq́; in fortioribus terminis: quando vaſallus feu do ipſo iure priuaretur, attamen ante decla- rationem illud non amittere, id etiam ex mente Andreę de lſer. videtur in allegato 9. vaſallus primo. verſ. petijt. Ergo multò ma- gis in caſu noſtro, vbi per huiuſmodi nega⸗ rionem amiſsionis pœna ipſo iure non im- ponitur: verùm ſententia requiritur„Prout expreſse concludunt Alua. Narti., Lauden. & Præpoſ. in eodem§. vaſallus el primo. in verbo, Spoliabitur.& adhæc conferunt no- tata in l. quoties. C. de fideicommiſs. Bald. conſ. 224. vol. 2. laſ.in l. vniuerſa. num. 2. C. de præci. imp. offerren. Felin. inc. ſtatutum. col.ʒ.de Reſcrip.f vbi quando lex in alicuius fauorem aliquid annullat etiam ipſo iure, in- telligi id debet, ſipetatur, alias illud reme- dium ſibi nonſuccurrit. His deſeruiunt, quę ſcribunt Dec.conſ604. num. 4.& ſequen.& Socin.conſ.78.col.fin.volum.4. Vnde vide- mus beneficium l. fi. ff.de rei vend. non com- petere, niſi quis ſe mitti in poſſeſsionem pe⸗ tat in odium negantis:& faciunt, quæ ſcri-
54 bit Curt. de feud. in 4. parte, fol. 51. in quæ- ſtione, an in caſibus, in quibus vaſallus feu- do pruuatur propter alienationem, requira- tur ſententia? Marſ.in Rub. ff. ad l. Corne. de fal. nu. 25.& ſequen.& in practica.§, aggre-
dior.num. io5.& ſequen. per duas colum. vbi
pœna, à lege ſiue ſtatuto ipſo iure impoſita, intelligi ſemper debet, ſi ſequatur ſententia, quæ regulariter non profertur, niſi petatur: quam concluſionem in terminis amiſsionis feudi ob ingratitudinem, velaliquam felo- niam multis auctoritatibus& rationibus exornant& improbant Moder. Pariſ.in d.§. 30.num. 23. 24.& 25. concludentes, regulari- ter requiri/ entẽtiam declaratoriam amiſsio- nis feudi, à qua regula duos tantum caſus dicunt communiter exceptos; ſcilicet aliena⸗ tionis feudi irrequiſito Domino,& crimi⸗ nis læſæ maieſtatis, de quo vltimo dubitant, & nu. 106. addentes poſt Bal. Cepol. Corne. & Dec.id procedere, etiamſi in conceſsione expreſsè conuentum ſit, quòd res ipſo faco cadat in cõmiſſum,& ſubdunt, in dubio non præſumi reuocationem,& num. 27. conelu-
dentes ius reuocandi feudum ad hæredes
13.
non tranſmitti. Hinc f quæri poteſt, an Prin- ceps declarare hoc poſsit, etiam poſt mortẽ
præfati Do. Io. Andreę, ab eiusq́; hæredibus petere? Et prima facie dicendum videtur, agi
poſſe contra filiũ ſeu hæredes, l. ſi homines. §. ff. depolſti. lex depoſiti.& kex contracti- bus. ſf. de actio.& obliga. per quæ iura no- tat Bart. in l.l. col.1. ff. de priuat. delict. quem ſequitur Aret. in§. non autem. col. 3. Inſtit. de perpe.& tempꝑora. actio. quòd ſi delictum purgandum eſt per actionem ex contractu deſcendentem, poteſt contra hæredem agi. At in caſu noſtro cõtra vaſallum negantem feudum agere dominus potuiſſetcondictio- ne ex moribus feudorum: Bal. in titulo, quæ ſit pri, ca benef. amitt. 9. porrò. num. 4.& ibi Aluaro, in 9. ſed nec alia. num. 4.& Bal. de controuer. inue. in princ. col.z. Bar. in l.. col. 4 num. 10. ff. de cond. ex lege. Ergo contra hæredem agi poteſt actione ex contractu. feudi deſcendente. Et pro hacopinione facit ſingulare dictum Bal, in d. l. fin. C. de reuoc. dona. in verbo, Ingratus. quem ibi ſequitur Salyc. num. 4.& Barba,. in d. c. fin. colum. il. de donatio. quòd quando donatio reuoca- tur ob promiſſa non obſeruata, contra hære-
dem agi poteſt. Veruntamen in contrarium deciſio in terminis videtur, gloſ. finalis in d. l. fin. C. de reuocan, dona.& ibi expreſsè Bal. in fi.1dem Bal. in c. imperialem.§ nſuper. col.*. verſig. conſideia de prohiben, feudi alien, per Fe- deri

SENATVS PEDEMONTANI
deri. quem ibi ſequuntur Moderni,& gloſ. ſ. in fi.m d. c. fin. de donat. vbi Abb. col.⁊.& pro hac deciſione videtur text. inl. his ſolis. O.de reuoc.dona.& in terminis feudi deci- dit, Curt.de feud. in 4:Par. col. fin. verſ. tertia rincipalis. lacob. à S. Georg. in verbo, Di- ctic; vaſalli promiſerunt non committere felon. num. 71. Hypp. in. ſinum. 19.& al. ff. de quęſtio. Scaramp. conſ.107. inter conſilia Brun. Moder. Paril. in d.§.0. num. 128. con- cludentes, hanc eſſe cõmunem ſententiam, quam duobus modis limitant. Primò, dum- modo dominus in vita vaſalli habuerit ſcien tiam,& ſpacium conquerendi,& non con- queſtus fuerit. Secunddò, procedere, ſi domi- nus agat, ſecus, ſi excipiat, ex regula puto, l. urè. S.fina. ffde except. doli mali.
Nec obſtare videtur doctr. Bal.in contra⸗- rium adducta, in d. l. fi. C. de reuoc. don. quia ea videtur contra text.ibi, in quo inter cau- ſas ingratitudinis connumerat inobſeruan- tiam promiſſorum, cuius occaſione feudum reuocari ſemper dicitur, ſifidelitatis formam obſeruemus. in qua duplex conſideratur ingratitudo: altera videlicet reſpectu deli- cti:& altera reſpectu contractus, vt notat Alua. in titu. quæ ſit pri. ca. benefic. amit. 5. denique. num.i. ideò nimirum, ſi Curt. in d. part.quæſt. penult. cola. dicit cogitandum eſſe, an dictum Bal. ſit verum? quanquam
à
quæſtio hæc ſuperflua forte ſit, cum dictus
uondam D. loan. Andreas interrogatus à fiſco reſponderit ſe eſſe ſubditum& vaſal- lum Illuſtriſs. Ducis occaſione dicti feudi Creſcentini,& ſic dictam negationem reuo- cauerit, quod facere ante declarationem po- tuit, vt concludit Dec. conſilijs ſuprà addu-
14 ctis. Imò t ſecũdum magis communem opi-
nionem Doctorum liceret vſque ad ſenten⸗ tiam reuocare:ita ſentit lacob.de Bel.& poſt eum Mar. Lauden. Alua.& Præpoſ. in d.§. vaſallus. I. fateor tamen reuocatione huiuſ⸗ modi nõ obſtante, vaſallum teneri ad omnia damna& expenſas ob talem negationem paſſa: Bal. in d. 9. vaſallus. col. z2. num. 7.& ibi Alua. col. fI, I& Prępoſ. col.j. poterité con- tra hæredem agi ad has expenſas, ſecundum Jaſ.inl. properandum.§. ſin autem alterutra. col. i. verſ.tertia ampliatio.
15 Nec obſtat, t quòd conſuetudo, ſeu ſtylus
inoleuerit, in quibuſcunque cauſis inter fi- ſcum& priuatum agitatis expenſas ſemper compenſari, quia adid multifariè reſponderi poteſt. Primò, quòd de tali conſuetudine, ſeu ſtylo non conſtat: ſecundò, dato, quòd de eo conſtaret, cum ſit contra ius commu⸗ ne, quo regulariter ſuccumbens in expenſis
condemnari debet, J. properandum.§.& ſi quidem.& ibi latèe Jaſ. C. de iudic. intelligi debet, vt procedat, quando cauſæ coram ma- giſtratibus Ducalibus agitantur, ſecus verò, ſi coram alijs magiſtratibus extraneis, quia tunc ſuccumbens ad expenſas tenetur ſecun dum ius commune: nec quoadtales cauſas,
ſtylus, aut conſuetudo allegari poteſt, quia
cum ſit contra ius, extendi non debet! quod non ratione.ff. de legi. Bart. in l.z. nu, 41. C. quæ ſit long. conſue. Felin. inc. audi.
16 tis. col. 7. de præſcript. tantum f enim habet
conſuetudo de potentia& effectu, quantum de vſu,& proprios factiterminos non exce- dit, Bal. inl. fin. col.3. C. com. vtriuſque iudi. conſuetudmes enim communiter ſunt loca- les, ſecundum Innocen. in c. dilecto. de offic, Archidia. quem refert,& ſequitur Curt, de feud.in princ.col.i.
Supereſt nunc vltima quæſtio, præſup-
17 poſito, t quòd ex negatione feudum fuerit
amiſſum, cui applicari debeat. Et prima fa-
cie videretur dicendum, Domino diredo
adiudicari debere, ex text. in titulo, quæ fuit prima cau. benefic. amitt 9.denique. vbi feudum commiſſum propter culpam in do- minum commiſſam, non ad proximos, ſed ad Dominum reuertitur, cui accedit doctri- na Bart.in l. prima. ſf. de interdic. vbi apertè dicit, quòd quando feudum amittitur ob delictum in perſonam domini commiſſum, vel quia aliquid contra formam contractus factum eſt, tunc delictum,& contrauentio pPatris filijs,& alijs omnibus ſequentibus obeſt: idem ſentit Bal.licet de Bart. mentio- nem non faciat,& Salyc. in l. 2. col. 2. verfic. item quia. C. de liber.& eorum liber.& in l. adoptiuum. 5. patronum. in fi.& ibi Paul. de Caſt. num. 4. ff. de in ius vocand.& hoc caſu non refert, an feudum ſit ex pacio& proui- dentia, vel hæreditarium nouum, vel anti- quum, quia ſemper dom no applicatur:& ratio eſt ſecundum prædictos, maxime Bal. quia fit contra naturam primordialem con- tractus, à qua recedi non poteſt, argument. l. lex vectigalis. f(de pignor.& Bario. refert & ſequitur Paul. de Caſt. conſ. I. columz.in
antiquis. Alexan. conſ. 19. num. 2. volum.
vbi hanc magis communem opinionem at⸗
teſtatur, pro qua vrgent, quæ idem Alexan. ſcribit conſil.ʒ0. nu.. dum conſtituit diffe- rentiam, an vaſallus offendat dominum di-
4. recte, vt hoc caſu excludantur agnati, aut
indirecte, vt puta perzlienationem,& agna- ti dominum excludunt: hisque alia com- munis opinio adſtipulatur relata per Curt. de feud, in quinta parte principali, i prima
conclu-
—
b
lng naucen zmddum iypli
G
9 ' 7'
1
Kan ganont dltutus n aprat
P. Rbuueltunam pe
ſäle u aler rnetur, plo
lunmmmapninten urattn qurt di edominumtemane autergolentum
1
Raicwarzgeinou V awcdint romttitu vicimtrucamnumtf dnthadkcium dominto Sunmcict tquonia mmdtetschauunepo ülu cenaaeC.
uaäugnlernelin. gawwaanc edoco
ttaum nt lllnta
utäcegnatan, Baabe dazſclcg dorbendum, malomranſcundale nämaumm Je ong. Käuon emab nolt laamſrgpubngams damniaunraunt nec — dutgangullmaor ingre ieiim
ſaunpro nacop
W 1 de Kncegudh ena
düſ
Vac hümmm etiat d 4 aum
dennände 09.
1 mpalir Wan ſaulllber

1
properndun,i
udo allegari potela „extendi non debe
tt. de legi. Bart, inlan conſue. Pelin.inc a Ipt. tantum f enim ih kentia& effectu, qum ſactiterminos nonen 3.C. com. vtriuſqpen mcommuniter ſunu ocen. inc. dilecto, dec ffert,& ſequitur Cu 1
vltima quæſtio, pua negatione feudumi cari debeat. Et prim ndum, Domino d́àj ‚ex text. in titulo, elic. amitt. deniqyi m propter culpamii n, non ad proxima ertitur, cui acceditci .ff de interdic. vbinn do feudum amittinl aam domini comml
ontra formam conm
elictum,& contue
js omnibus ſegen
Bal.licet de Bannuni- Salyc. in l. 2. colanti er. I eorum berèn onum.in fi.& bifai in ius vocand.& hoi um ſit ex pacio& tarium nouum, veli
DECISIOXXIX. 55
concluſione, vbi apertè firmare videtur, di- cens eſſe communem concluſionem, feudũ ſumle ob ingratitudinem in perſonam do- mini commilſam, deperditum domino ap⸗ plicari debers, quia fit cõtra originalem feu⸗ di naturam, cum feudum etiam aà principio ſemper remanet affectum, videlicet, vt ne- mo vaſallorum ingratus exiſtat: at negare, feudum eſt contra naturalia ad eſſe recti feu- di requiſita, c. 1. quo tempo. miles.& c. 1. in princ. quæ ſit prima cau, benefi. amitten. vbi quis de feudo inueſtituram petere,& fideli- tatem polliceri tenetur, profuſe concludit Cur.de feu.in prima par.in ſexta quæſt. colu. 2. vbi inter cætera requirit directum domi- nium penes dominum remanere, item fide- litatem præſtari: ergo feudum propter talem inficiatonem amiſſum applicari domino debet, quia fit contra primordialem naturã feudi& fidelitatis, in qua præter cætera do- mino vtile& facile promittitur: ſed negan- do feudum domino damnuan infertur, quia illum habere directum dominium negat, itẽ
18 difficilem rem efficit, t quoniam per nega-
tionem dubia res efficitur, l. poſt rem.& ibi glo.& Bar. ff. de tranſac.l. 3. C. quibus ad li- Dberta. procla. non liceat. Felin. in c. ſi cleri- cus laicum. in princi. de foro competen.vbi
19ꝰ regulam ponit, cũ fallentijs, t& dominium
haud facilè probatur, Bar. in l. rem alienam. colu. 3. verſicu. ad probandum, ff. de pigno. actio. in l. cum res. in ſecunda lectura. C. de probatio. ſequitur Alex. conſ. 4. nu. 26. volu. 2.& Aluaro. in terminis noſtris in d.§. va⸗ ſallus. num. 5. ergo talis negans conuentioni per eum factæ contrauenit, neque promiſſa obſeruat, quo nulla maior ingratitudo, õ. ſed non eſt alia, quæ fuit prima cau. beneſi. amit- ten.& ibi Aluar.& pro hac opinione vide⸗ tur tex.in titu. de prohib. feu. alien. per Fed. §. callidis. hãc opinionem etiam ſequuntur Moder. Pariſ. d. 9.3. num. 109.& ſeq. diſtin- guentes inter abdicationem feudi volunta- riam& neceſſariam.
Contrariam verò opinionem tenuerunt Aluaro. in§. denique. quæ fuit prima cau. benefi. amitten. in primo notab. colum. 5. verſicu.ꝛ0.concluſio Præpoſi. in titu. quibus modis feud. amitta.. aut ſi libellario. colu. fi. verſicu.ſecundo caſu principali.tranſcribens more ſuo verba Aluaroti, vbi quando va- ſallus amittere feudum debet ob ingratitu- dinem circa contractum commiſſam, ſi feu- dum paternum ſit, vel antiquum, domino minimè applicatur, ſed filijs, ſi nihil de pa- terna hæreditate habeant, ſeu agnatis, ſi à Primo acquirente deſcendant, vt in titu. ſi
vaſ.feud. ꝓriu.cui defer. debe.& ibi Alua.& Præpoſ. Cur. ins. par. verſ. quarta principa- lis ſit concluſio. vbi dicit, iſtam cõemopin. tradit Dec.conſi.208. colu.3.& fi.& hæc Opi⸗ nio multò fortiùs procedere in caſu noſtro videretur, cum ſimus in feudo recto expa-
20 cto& prouidentia concedentis, t quia ex-
prſſè in inueſtitura quondam D. lacobi pri- mi inueſtiti dictum eſt, Pro ſe& ſuis liberis maſculis& agnatis legitimis& naturalibus de maſculo in maſculũ deſcẽdentibus,& c. quo caſu in tali feudo pater præiudicare eis non poteſt, vt etiam cõcludit Cur. in d. quar- ta par.in prima regula.qᷓ pen. col. pen.& fin. facitq́; quod concludit Alua. in d. 9. fin. in7. concluſione, poſt Iſer.& Bal. in tit. ſi vaſ. feu- do priue, cui defer.& ſequitur Curt. in d.5. par. coiu.z. verſic. limitate nunc primò., quod ꝗñ dictum in inueſtitura eſt, Cõcedo de vno in alium, prout in caſu noſtro, in quo dici- tut de maſculo in maſculum,&c. tunc deli⸗ ctum patris etiam in perſonam dominifilio non nocet. 99e
Præterea illud nõ modicam ingerit diffi- cultatem, in d. inueſtitura expreſſè actũ eſſe, feudum prædictũ non cadere in cõmiſſum, niſi pro manifeſta felonia, aut propter mani- feſtam contumaciam, videlicet ſi& quando contumaciam incurrat in pręſtando ipſum homagium,& ipſum feudum recognoſcen- do, poſtquam ipſi feudatarij fuerint requiſi- ti,& intra tempus à iure ſtatutum, quibus omnibus ſimul iunctis concluſum extitit, feudum prædictum ex dictis cauſis non eſſe deuolutum, anno 1553. 4
*
SVMMARIV M.
2 Veritas omnium fortißima eſt,& omnia vincit. 2 Principes debent pendère ex iudicio ſacerdotum, non
autem ſacerdotes redigi ſub Principum voluntate. s Princeps ſe immiſcere non debet negotijs eccleſtaſticis, nec iudicis eccleſiaſtici iuriſdictionem impedire, quod intellige, vt nu. 16. 4 Clericus recurrere non de beSt ad Imperatorem, vt ipſe cognoſcat, quod intellige, vt nu. i9. ns s cClerici& Epiſcopi quoad temporalia ſunt ſubditi Inpe- ratori, Regibus& Principibus.„ imperator vicarius Dei dicitur in temporalibus. ibid. 6 A ſententijs Epiſcoporum, ſeu eorum vicariorum pro- latis in cauſis temporalibus, in terris imperij appel- lari ad Imperatorem debet, ſeu alium Principem,
aut Magiſtratum ſecularem.
/ Epiſcopus comitali dignitate decoratus, præſumitur eam ab lmperatore habere, tanquam à dignitatum
f onte. 1 1 Populi& diſtrictualiuma appellatione in materia indf ferenti& fauorabili veniuut cleriti. K 9 Dickum

1
—«—:—— ——-—
6 ENATVS PEDEMONTANI
„ Dicluam diui Petri in epiſtola canonica, c.2. præcipientis electos eccleſiarum eſſe ſubditos omni humanæ crea turæ, quomodo intelligendum.
10 Dictis, tanquam,& dictio, quaſi, aliquando ſecundum ſubiectam materiam ſunt veritatis expreßiua. nClerici dicuntur ſorte electi. cleros, quod eſt ſors. Chriſtus magiſtratibus& Prineipibus temporalibus nõ
iniuſta præcipientibus obedire voluit.
Clericus pratendens ſe oppreſſum, ſiue grauatum in-
dice etiam eccleſtaſtico, poteſt ad mperatorem re- currere, ſeu alium Principem ſecularem.
Principis officium eſt facere iudicium& iuſtitiam,& liberare de manu calumniantium vi oppreſſos, præci pue eccleſiaſticas perſonas. ibidem-
14 Princeps in plixibus caſibus poteſtatem habet in eccle⸗ ſiaſticas perſonas, maximeè vbi alius ſuberior deeſt, aut deſes eſt, vbiue periculum eit in. mora quo caſu multa permittuntur, quæ aliàs non permitterentur.
1s Princeps inhibere poteſt epiſcopis& eorum vicarijs,
ne aliquem excommunicent, niſiprius cauſa excõica tionis monſtretur& probetur.
6 Crimina regulariter non includunt aliquam ſpirituali- tatem.
7 pPrincipes ſeculares in pluribus caſibus habent poteſta-
tem cognoſcendi,& puniendi clericos.
as Querela, ſiue recurſus non impeditur in pluribus caſi⸗ bus, in quibus appellatio non admitt tur.
—
D ECISIOXXNX.
Clericus citatus Aiudice Eccleſiaſtico, ſi præ- endat ſe grauatum, an recurrere poſsit ad Prin cipem ſecularem,& an eo caſu Princeps reſcri- bere poſsit iudici eccleſ.vt informationes, qui- bus contra clericum procedere intendit, edo- ceat,& in quibus caſibus ad ſecularem Pringi- pem per eccleſiaſticos recurlus habere poſsit.
⁴ Ropoſita fuit quæſtio, an clericus citatus à vica- rio Epiſcopi, abſente E- V piſcopo, vt coram eo per „ ſonaliter compareat,&
reſpondeat criminibus, 9 de quibus interrogabi- tur timens ſibi iniuriam,& vim fieri à iudice eccleſiaſtico, poſsit recurrere ad Principẽ ſe- cularem, vt eum defendat, ne inſuria oppri- matur,& an eo caſu Princeps reſcribere iu- dici eccleſiaſtico valeat, quod de informatio- nibus, quibus contraclericum procedere in- tendit, edoceat interea verò, ne eum mole- ſtet, niſi prius prędictis informationibus per deputandum ab ipſo Principe vilis, in qua quæſtione, vt veritas appareat, t quæ omni- um eſt fortiſsima,& omnia vincit, vt habe- tur lib. 3. Eſdræ, c.4.& c. veritate.& ſequen. 8. diſtinct. Bal. in l. eos. C. de teſtib. eaq; mater juſtitiæ nuncupatur, Bal. inl. libertini. ff. de ſtat. hom. plura Pariſ. cumulat conſi. ſuo⁷4. nu. 19. vol.. Socin. conſi. 20, col.. inter conſſ. Cur. Senioris.
Plura etiam de verttoee alcane, ſerbit conſi. I. nu. I. ea enim ſupprimitur, cum non defenditur, c. ego ſolis.& ibi glo.. diſtinct. & quæ proprium munus prudentiæ,& ſa- pientiæ eſt, vt Cicero inquit lib. 1. Officio. c. 6. Cum vero diſputando& notando magis eluceſcat, l. munerum.§. mixta. ff.de muneri. & hono. eademq́; crebrius exagitata magis ſplẽdeſcat, vt inquit tex. in c. graue. 35. quæſt. vltima.laſ.in l.z. numero 8.C. de eden.& Ci- cero lib.z.Officio.ſcribit veritatem in diſpu- tatione limari. Ponam fundamenta, quibus vtraque opinio moueri poteſt:poſtremò ge. natus calculum ſublatis dubijs, ſi quæ emer ſerint, addam.*
Pro parte itaque negatiua ſtat tex. in c. certum, cum duobus ſequen. diſtinct. x. vbi ſummus Pontifex ſcribens cuidam Princi- pi, dicit Regiam voluntatem, cum de cauſis Deiagitur eſſe ſacerdotibus ſubdendam, nõ autem præferendam,& in c. ſuſcipitis. ead. diſtinct. Grego. Nazianzenus ſcribens Im- peratoribus Cõſtãtinopolitanis, dicit, Prin- cipum tribunalia ſacerdotali poteſtati ſubie. cta eſſe:quibus accedunt, c. quoniam. ead. di⸗ ſtinct. c.cum ad verum.& c. duo. ↄ6. diſtinc. vbi diſtincta eſſe poteſtatis officia ſcribitur, & ſicut ſacerdotes immiſcere ſe negotijs ſe- cularibus non debent, iuxta illud diui Pau- li ad Thimo. c. z. ita viciſsim Principes ſecu- lares eccleſiaſticis negotijs implicari prohi- bentur, c. decernimus.& c. nouit. de iudic. Dec.in c.eccleſia ſanctæ Mariæ. numer. 24. de
a conſtitut. Imòt Principes pendeère ex iudi⸗ cio ſacerdotum debent, non autem ſacerdo- tes ſub Principum voluntate redigi, dictoc. duo.
Neque enim à poteſtatibus ſeculi, verùm à Pontificibus& ſacerdotibus Deus cleri- cos& ſacerdotes ordinari& diſcuti voluit, c. ſilmperator.& ſeq.& c. penult. eadem dt- ſtinct.ↄ6. vbi dicitur, quòd Principibus con- uenit in his, quæ ad religionem ſpectant, di- ſcere, non docere,& meritò: nam ſacerdo- tes, Regum,& Principum, omnium deniq; fidelium patres,& magiſtri eſſe cenſentur, c. quis dubitet. eadem diſtinct. 96. abſonum enim admodum d eſſe videretur, ſifilius& diſcipulus, hic in magiſtrum, ilie in paren- tem poteſtatem haberet, c. cum inferior. de maiori.& obedien.
Hinc legimus Archadium Imperatorem ab Innocentio, necnon Theodoſium àbea- to Ambroſio excõicatos fuiſſe, d. c.duo. Et Zacha. Dapam èregno Francorum Regem depoſuiſſe, c. alius. ⁰. q. 6. his famulatur c. cccleſia S. Mariç. de cõſtit.& c. fi.de reb. ec. n
alfenan.
7 5 limeüimel
tarprelkuen,:
ratelctthlopus 6 Avärn cum ſel Calncnänpim col. ulhnonlrcolt pol Gatebetctcnlcolul. helltm Cuie wnl.⸗ Arm biuta acelſt wütikcn wnpnrt, ne um gertene cogdoſca crato diendm t,pt einttläplmaitemdf npaltognigd fühläſcke kg 4 Gilroren ihbere Iiwiamſeäoe ar

negatiua ſtat tex i- s ſequen. diſtinc.x, ſcridens cuidam Dii oluntatem, cum decai dotibus ſubdendim m,& in c. ſuſcipitis: Zianzenus ſcribem inopolitants, dicit, cerdotali poteſtatili dunt, c. quoniam eaui um.& c. duo. 96, dilit oteſtatis officiaſerbin immiſcere ſe negouiſi dent, iuxtaillud diuha a viciſsim Principestn negoti implienipih nus,& c. nouit de til nctæ Mariz.nunela, incipes pendetee ludh bent, nonanen ca voluntate nüg dcdot
PDECISIOXNXNX. 56
alienan. vbi ſecularibus obtemperandi ne- ceſsitas, non imperandi auctoritas manet, facit præterea tex. in c. omnes. de maiori.& obed. vbi Clemens papa refert diuum Pe- trum præcepiſſe, Principes omnes terræ, cæ- terosq́; homines epiſcopis obedire debere.
Ex his infertur ſecundò, Ducẽ reſcribere D. Vicario apoſtolico non potuiſſe, t quo- niam ſic reſcribendo ſe immiſcere eccleſia⸗ ſticis negotijs videtur, eiusq; iuriſdictionem impedire, quod miniméè poteſt, quofit, vt re- ſcriptum illud non tenere dicatur: quod au- tem impedire non poſsit, probaturinc f. de Off.ordi.vbi Epiſcopus liberam habet pote⸗ ſtatem ſcelera inquirendi, vlciſcendi,& iu- dicandi abſq; vllo impedimento, quòd ſi li- beram habet poteſtatem,& abſq́; impedi⸗ mento, ſequitur Principem ſic reſcribere non potuiſſe, alioqui liberam,& abſq́; impe- dimento poteſtatem habere non diceretur, Abb. in d. c. I. in ſecundo nota. de otffi. ord. per tex.in c. licet Epiſcopus. de præben. in 6. glo. inclemen. dudum. 9. ſi verò.de ſepul. Card.in clem.ſi.in prima. col. de æta.& qua- lita. Cur. Iun. conſi. 2. col. i. poſt tract. feudo. Calde. de feud.conſi. iI. colu. r.& videtur de- ciſio eiuſdem Calde. conſi. 23 6. inter conſi. Anchara. vbi iudex eccleſiaſticus inhibere iudici ſeculari non poteſt, ne in cauſa ad ſe- cularem pertinente cognoſcat: ergo idem econtrario dicendum eſt, vt contrariorum eadem ſit diſciplina,& idem operetur oppo⸗ ſitum in oppoſito, quod propoſitum in pro- poſito, I. fl.. fi. ff. de lega. 3. addit præterea Calderi. ſuperiorem inlibere inferiorinon poſſe, ne ſua iuriſdictione vtatur, argu. c. ab eccleſiarum. de offi.ord. Cur. d. conſi.2.& in caſu noſtro tex. videtur in c. pen. de immu. eccl.lib.6.& ibi Gemi. Oldr.conſi.83. num.z. & ſeq.quibus iungo Rebuf. in procæ. con- ſtit. Reg. glo t. nu.57.& quatuor ſeq.
4 TVTertiò dicebam, t ipſum clericum confu-
gere ad Principem non poſſe, vt ipſe cogno- ſcat, e. placuit. I.& 2. xi. quæſt. i. eiuſq́; reira- tionem hanc eſſe, quia de eccleſia malè ſenti- re videatur is, qui à ſeculari iudice auxilium poſtulat: ad hoc facit c. ſi quis. 23. q. 8. cum pluribus alijs ibidem in glo. cumulatis, vbi puniturclericus, quod contempto eccleſiaſti co iudice ad Imperatorem contugit, idq́ la- te ꝛI.q.i.per totum. Hęc ſunt, quę partem ne gatiuam firmare mihi viſa ſunt, ſcilicet, quòd clericus recurtere ad Principem ſecularem, ac ipſe Princeps reſcribere ea forma, qua re- ſcripſit, non potuerit.
Partem autẽ affirmatiuam in caſu noſtro veriorem eſſe aliqui exiſtimauerunt, ad cu-
ius probationem duo ꝓponunt in iure& fa- cto vera& notoria. primum illud eſt, Ducẽ Sabaudiæ tam de iure cõi, quam ex impe- rialium priuilegiorum forma à ſede apoſto- lica confirmatorum eandem habere ptãtem in Epiſcop.& clericos in ſuo ſtatu degentes, quam Imperator in eos, qui eius imperium incolũt, eidemq́;, eo maximeè, quòd vicarius Imperij perpetuus ſit, eandem deberi reue- rentiam, fidelitatem,& obedientiam, quæ Imperatori debetur& præſtatur, Iaſ. conſi. 227. colu. 8.& conſi.t36. nu. 4. volum. 4. Cur. Iun. conſi. 100. nu. 3. Rip. lib. z. reſpon. c.3. in fin. Et Soci.conſ.i66. num. I.& 2. vol. 2. hocè multis, vt dictum eſt, Imperialibus priuile⸗ gijs, necnon apoſtolicis, vſu comprobatis, notoriumeſt.
Secundò proponitur, clericos, epiſco⸗ poſq; omnes reſpectu temporalium iuriſ- dictioni Principum ſecularium eſſe ſubie- ctos, teſtantibus Doct. præſertim Baptiſta à S. Seuer. in l. 1. colu. 6. de ſumma Trin.& fide catho. quod expreſsius habetur inc. nos ſi. 8. diſtinct. c.ſed notandum. z2. quæſtio. 7. vbi expreſſè dicitur, Reges& Principes in cau- ſis ſeculi ſacerdotibus præeſſe, in cauſis ve- rò Dei illis ſubeſſe, quod gloſ. allegat in c. Valentinianus, in verbo, Submittimus. 63. diſtinct. quæ inquit, Imperatorem Epiſco- pis, ſiue prælatis in temporalibus maiorem eſſe illis, qui ab eo temporalia recipiũt, addu- citqʒ tex. in c. ſolitæ. verſic. quòd autem ſe- quitur. de maiori.& obedien. bonus& cla- rus tex.in c. quo iure. S. diſtinct. Innocen. in c.nouerit. nume.⁊. de ſenten. excommunica. per tex.in c.cum ad verum. 69. diſtin. quem refert& ſequitur Panor. in c. nimis. colum. t. verſic.& ita poteſt dici ſecundũ Hoſtien. de iureiuran. Dec. inc. cum per venerabilem. extra qui filij ſint legi. late Franc. Marci. in deciſ. delphi. quæſt. 455. colum. prima. latiſ- ſimè omnium Antonius Roſſellus in ſuo tracta. de poteſtate. verſicu. Imperator& Papa plus videtur poſſe.& pluribus ſe- quentibus.& in verſicu. quarta ratio.& ſe- quen. Dicitur etiam idem Imperator Vi- carius Dei in temporalibus, c. quoniam. di- ſtinct. x.& d. c. cum ad verum.& ibi glo.& in auth.quomodo oppor. epiſco. in princip. & ibi Ange. Bald. in l. i. colum. I. C. de iure aur. annulo. quem refert& ſequitur Hypp. in repe. l. vnicæ. C. de rap. virg. numer 97.& 98.& Michael Valarinus in tracta. de regi⸗ mine mundi.in 2. par. princ. quæſt z. nu. 86. & 87.& quæſtio. 4. numer. if. vbſetiam ex- preſſè affirmat, Imperatorem nemini, ni⸗ ſi ſummo Pontifici,& proprio ſacerdoti
K 2 tempo⸗

5
SENATVS PEDEMONTANI
tempore confeſsionis ſubeſſe, alijs verò ꝑræ- latis in temporalibus pręeſſe, in quibus Dei vicarius dicitur, id etiam firmat gloſ. 1.& ibi Ange.in authen. de hæred.& falcid. quam ad hoc Bal.citat in titul.de pace conſtan.in prin- & in c. 1.§. fina. de noua forma fideli. in fin. Idem Bald. in l. digna vox. in ſecundo nota. C. de legi. dicit imperium immediate à Deo procedere. diciturq́; Papa in temporalibus, Bald. in titu. de his qui feud. dare poſſ. in ver- bo, Marchio. colum. 2z. nec dicitur vicarius papæ, Maria. in c. licet ex ſuſcepto. colum. i. in princip. de foro compe. quinimo Ange. conſi. 17. numero I. Deum terreſtrem eum vocat,& facit quod Bar. inquit in proœ. di-
eſtorum, in verbo, omnium, quòd ratione protectionis,& iuriſdictionis Imperator to- tius mundi dominus dicitur, quia totum mundum defendere tenetur, Maran. in 8. di- ſputa. nu. 27.
Hinc inferunt nonnulli, f quod in terris ImperijI, aliorumq́; Principum ſecularium à ſententijs Epiſcoporum, ſeu eorum vica- riorum in cauſis temporalibus prolatis ap⸗ pellari ad Imperatorem, ſeu ad alium Prin- cipem, aut magiſtratum ſecularem debet, ĩdq́; ex authen. vt clerici, apud proprios epi- ſcopos primum conueni.& poſt hoc apud ciuil.iudic.in rubro,& nigro,& ibi gloſ. in verbo, Cauſæ naturam.& ex tex. expreſſo in authen. de ſanctiſſ. epiſcop.9. ſi quis con⸗ cra aliquem clericum.& ſequen. relato inc. de perſona.xi. quæſtio. I.& ex Io. Andr. in ad⸗ ditio.ad Specu.in titu.de iuriſdict.om. iudic. 6. primo. in verbo, Poſtoralis. verſicu. ex prę- dictis concludi poteſt. quem refert& ſequi- tur Paul. de Caſtr. in conſi. 126. colum. prima. volum. 2. ſecundum impreſsionem Papien. quos refert& ſequitur Iaſ. conſi. 23. volum. I. per totum, poſt Nico. de Peruſi. aduocatum conſiſtorialem per eum allegatum, abundè & profuſe Franc. Mar. in deciſ. delphi. quæ⸗ ſtio. 455., num. 8.& ſequen.& ratio ſecundum Io. Andr. eſt, quia omnis iuriſdictio in tem- poralibus ab Imperatore proueniat tanquam à fonte, iuxta Bal. in tit. de natura feud. col.. & in titu.de allodijs.colu.4. Abb.in conſ. 8ꝛ. col.z. in fin. volu. I. Ancha. conſi.310. colu.3.& 4. Thomas Grama. voto. 28. numer. iI. c. quo- niam. diſtinct. 10. licet alteri etiam eccleſia- ſtico concedatur, attamen Imperij oſsibus iure ſuperioritatis ſemper inhæret,& in eo, dem tanquam origine, integra ſemper ſerua- tur, argum. c. loquitur. 24. q. 1. Ancha. iam di- cto conſ.ʒ10.his accedit, quod ſcribit Bald. in procœ. feud. in verbo, Expedita. in fi.referens Ariſto. dictum, quod nullum inferius ſtan-
tibus terminis diſcretiuis participat id, quod
ſuperius eſt. Præmiſſa autem multò fortius
7 dixerunt procedere, t vbi Epiſcopus Comi⸗
tali dignitate decoratur, quia præſumitur ab imperatore, veluti d dignitatum fonte habere, teſte Bal. intit. de feu. Marchię. quem refert& ſequitur Baptiſta Seuerin. in d. l. prima. colum. ſeptima, C. de ſacroſan. eccle. Socin. dicto conſi.x6s. numer.i.& 2. Hoſtien. inc. licet ex ſuſcepto. de foro competen. lo- quens de Epiſcopo Vercellenſi. ſi itaque omnes populi in dominio Ducis exiſten- tes ſunt eius iuriſdictioni, quoad tempo- 8 ralia, ſubditi, ¼& appellatione populi, ac diſtrictualium in materia indifferenti,& fauorabili veniunt clerici, ſecundum Oldr. conſil. 32. quem refert& ſequitur Felin. inc. Rodulphus, numero 17.& ſequen. verſic. di- ſtrictus. de Reſcrip. latè Dec. in c. eccleſia 8. Marix. colu. 5.& 6. de conſtitut. conſequens eſſe dicunt clericos eidem Duci reſpectu temporalium eſſe ſubiectos.& hæc conten⸗ dunt probari auctoritate diui Petri apoſtolo rum principis, prima epiſtola canonica, c.2.
9 vbifſcribens electis Põti, Galatiæ, Cappado-
ciæ, Bytiniæ,& Aſiæ, præcipit eis, vt omni humanæ creaturæ ſint ſubiecti propter De- um ſiue regi, quaſi præcellenti, ſiue Ducibus, tanquam a Deo miſsis ad maleſiciorum vin- dictam, ad laudem verò bonorum, quia ſic eſt voluntas Dei,&c. Et ſi dicatur Innocen.z. in d.c. ſolitæ. de maior.& obed. interpretari dinum Petrum, illumq́ ſcripſiſſe ſubditis ſu⸗ is, eos ad humilitatis meritum prouocans, non autem, quod eos ſubiectos eſſe cuicun- que humanæ creaturæ vellet, alioqui, quili- bet etiam ſeruus imperium in ſacerdotes ha- beret, quod cogitare abſurdiſsimum videtur. Rñderi poſſe dicunt præuia ſemperreueren- tia ſummi Pontificis,& ſalua interpretatio- ne 8. matris Eccleſiæ, verba ea diui Petri ta-
lem haudquaquam pati interpretationem, ſide ſubiectione in temperalib.loquimur, cũ
diuus Petrus primus apoſtol. diſcipulus,& ſeruus Domini noſtri fuerit, qui eidẽ,& alijs diſcipulis dixit, Principes gentiũ dominãtur eorũ,& qui maiores ptãtes exercent in eos, nõ ſic erit inter vos, ſed quicunq; voluerit in- ter vos maior fieri, ſit veſter miniſter,& qui voluerit inter vos primus eſſe, erit veſterſer⸗ uus, Matthæic. 0. hoc domini præceptum ſequutus diuus Petrus in d. epiſtola, c. 5. ſcri- bens presbyteris, ſiue ſenioribus dixit, Senio res ergo, qui in vobis ſunt, obſecro, conſeni- or& teſtis Chriſti paſsionum, paſcite, quiin vobis eſt, gregem Lei prouidentes non coa- cte, ſed ſpõtaneè ſecundum Deum, neq;tur- i
—————— ——
d
ummm ceudne ulni deit mn 1 lzriteum Vererdll ſ lcak et n ie diinmmun tou Ach im eämn murramiu 1 antsacnocuno Ktrifiprmännic äedermprelln eiul Kanernlbets, na tzirlnalbeitede üigei prlagni inn Anlutäubertreert e goansdinäcomp Mahädgnicnbwaad Rwrmaomnsanmadecen äsguihomerntinqu xakärbus diimorib tnttnmporets ullal Rtautn,Deictnnon titingectoyandun tantnncigſämald Moatamull diere tenrar

ſacro ſana
A
loß. numerade adi flepto. de foro compett Opo Vercellenſ. ſ n dominio Ducis eu iſdictioni quoadi & appellatione popu n materia indifferen int clerici, ſecundum refert& ſequitur Reln mero 7.& ſequen vel rip. late Dec. in c. ecc (6. de conſtitut, conſen icos eidem Duci 6 e ſubiectos.& hæc ey ctoritate diui Petria prima epiſtola canoni dis Põni, Galatiæ Cyf (Aſiæ, præcipit eis m ræ ſint ſubiecii propti ali præcellenti, ſiuen miſsis ad maleſic'orm dem verò bonorum ei,&c. Et ſi dicatur unns maior.& obedi inteyn illumq ſcripſilelitti llitatis meritum yban od eos ſubiectcſecior reaturæ vellet Ioniigi simperium in bndtd tare abſurdiſsimumiſi cunt præuia ſemperran ificis,& ſalua intergt leſiæ, verba ea diuihe nam pati interpreluin in tem peralib.oqum nmus apoſtoldſh noſtri fuerit,quieidei
7, tiũ doml rincipes gen Prinep xercentll
DECISIOXXX
57
pis lucri gratia, ſed voluntariè, nec vt domi⸗ II ma. † quorum appellatione veniunt clerici,
nantis in clericis, ſed forma facti gregis ex animo& c. quæ verba ſunt relata in c. eſto. §. recordemur. 95. diſtinct. dicendum itaque non videtur Diuum Petrum ſubditis ſuis ſcripſiſſe, intelligendo de ſubiectione tempo rali, ſed de ſpirituali, cuius occaſione ipſi Pe⸗ tro, eiusq́; ſucceſſoribus omnis anima ſub- dita eſt, quo fit, vt ſumenda ſit ſanctorum pa- trum interpretatio, quæ eſt, quod illa ver-⸗ ba generalia(omni humanæ creaturæ) ex verbis ſtatim ſubſequentibus declaratio-⸗ nem recipiant, ex quibus intelligitur quæ ſit illa humana creatura. i. ſiue Regi, quaſi præcellenti,&c. ita interpretatur Auguſti- nus,& poſt eum Venerabilis Beda in eod. c. 2. Nec facienda vis eſt in dictionibus illis,
10 Quaſi& tanquam, t quia aliquando, ſecun-
dum ſubiectam materiam, ſunt ſigna verita- tis expreſsiua. c. parrochianos.& ibi glo. de decimis.Fel.in c.gratum.in fi.de off. deleg.& videri id etiam poteſt in eiuſdem Petri epi- ſtola 1. c. 1. in illis verbis, Quaſi filij obedien- tiæ,&6c. Item in illis, Sed redempti eſtis pre- cioſo ſanguine, quaſt agni inmaculati,& di- ctum illud diui Petrirefert& ſequitur tex. in c.quo iure.d.diſtinct.& comprobat Apoſto- lus& doctor gentium Pau. ad Roma. c. 33. re⸗ latus in c.omnis anima. de cenſi. vbi ſcribens ſanctis, qui Romæ erant, inquit, Omnis ani- ma poteſtatibus ſublimioribus ſubdita ſit: non eſt enim poteſtas niſi a Deo,& qui reſi- ſtit poteſtati, Dei ordinationi reſiſtit, c. qui reſiftit. II. quæſtio. 3. nam Principes non ſunt timori bonioperis, ſed mali. Neque dicatur, prout nonnulli dicere tentarunt, dictum Pauli non loqui de ſacerdotibus& clericis, niſi fortè reſpectu rerum, vt tributa ſoluant, quia cum loquatur generaliter intelligi quo- que generaliter debet, vt expreſſè Ambroſi⸗ us tradidit, ſeribens contra Auxentium, rela- tus in c.magnum. lI. quæſtio. I. nec diſtingue- re nos debemus, vbi lex non diſtinguit, l.1.& ibi gloſ.ff.de aleæ luſu& aleato, l. lulianus. ff. de legat.ʒz.& in d. c.ſolitæ. in fine. loquitur au- tem Paulus de ſubiectione reſpectu perſo- ne, dum ait, Nam Principes non ſunt timori boni operis, ſed mali: non vis timere poteſta- tem, fac bonum, ſiautem malum feceris, ti⸗ me. non enim ſine cauſa gladium portat. Hęc etenim verba conuenire nequaqnam poſ- ſunt rebus inanimatis& inſenſatis, ſed his ſubſequentia verba adaptantur(ideo tributa præſtatis,& cui tributum tributum, cui ve- ctigal vectigal)& quod diuus Paulus ſacer- dotibus ſcriberet& clericis liquidò patet, quia ſcribit electis, vt in primo c. ad Ro-
1²
cum cleros Græcè idem ſit, quod ſors Latinè, & clerici dicantur ſorte electi, c. cleros. 21. diſtinct.& c. duo. 12. quæſtio. I.& ita expreſ- ſè interpretatur Chriſoſtomus in d. c. 3. di- cens Paulum loqui ne dum ſecularibus, ſed etiam monachis& ſacerdotibus, ſub- dens hanc ſubiectionem nõ corrumpere pie- tatẽ, ſiue apoſtolus quis ſit, ſiue Euangeliſta, ſiue quiuis alius, cum inſtituta à Deo fuerit, hæc Chriſoſtomus, quem videre melius eſt, quâm referre:& facit c. quę contra.. diſtinct. vbi dicitur, generale quippe pactum ſocie- tatis humanæ, Regibus& Principibus ob- temperare, cum conſtitutia Deo ſint, ad ma- leficiorum vindictam, ad laudem verò bo- norum: hinc legimus Prouerbio. c. 8. Per me Reges regnant,& legum conditores iuſta decernunt, per me Principes impe- rant,& potentes iuſtitiam decernunt:& prę- dicta omnia comprobantur exemplo Do- mini noſtri IESV CHRISTI, cuius veſtigia ſequi debemus, d. c. 2. prima Petri: Omnis enim eius actio noſtra eſt inſtru- ctio.
t Voluit namque D. noſter, etſi ſummus eſſet ſacerdos ſecundum ordinem Melchi- ſedech, Pſal. 109. Paulus ad Hebr. c. 5.& 7. cum adhuc eſſet in ventre beatiſsimæ Virgi nis,& exijſſet edictum d Cæſare Auguſto, vt deſcriberetur vniuerſus orbis, aſcende- re in ciuitatem,& profiteri, iuxta formam edicti: Luc. cap. 2.& alibi ſoluit didrac- ma exactoribus Cæſaris, Matthæ. 17. item confeſſus fuit Pilatum vti præſidem pro- uinciæ Iudęæ habere in ipſum à Deo pote⸗ ſtatem, Iohan. c.. ſi ergo Dominus& Ma- giſter noſter Principibus& magiſtratibus non iniuſta præcipientibus obedire võluit, multò magis obtemperare Epiſcopi,& eo- rum vicarij debent, c. Imperatores.& c. quid ergo. II. quæſtio. 3. c. magnum. vndecima, quæſtio. I. nec enim eſſe debet diſcipu- lus maior magiſtro, aut ſeruus maior do- mino ſuo, Matthæ. c. 10. in lege quoque ve- teri ſacerdotes Principibus parebant, vt de Aaron legimus, qui licet conſtitutus ſacer⸗ dos eſſet, Exod. c. 28. Moyſi tamen obtem- perabat, qui frater eius erat iunior,& dux populi Iſrael, imò eum dominum ſuum vocabat, Exod. c. 32. ſimiliter Ioiadas Pon- fex paruit Ioas Regi Iſrael, Reg. 4. c. z. Paru- erunt nonnunquam ſummi Pontifices Im- peratoribus, vt in c. Salonitanæ. 63. diſtinct. & d. c. nos ſi. in princip. ſecunda, quæſtio. ſeptima. c. reprehenſibile.& ibid. gloſ. 23. quæſt. S. vbi expreſſè dicit gloſ. quòd Regi
FK 3 magis

—————————
————
8 ENATVS
magis quàm metropolitano obedire debent epiſcopi in temporalibus, his conueniunt quæ ſcribuntur in c. Adrianus.& in c. in ſy⸗ nodo. 6z. diſtinct. innumera alia adduci poſ⸗ ſent id genus exempla, quæ breuitati conſu- lendo omittuntur.
t Quod verò eccleſiaſtica perſona ſe gra- uatam, ſiue oppreſſam, etiam à iudice eccle- ſiaſtico prætendens, confugere pro defen- ſione poſsit ad Imperatorem, aliumùe Prin- cipem ſecularem, adducebant tex. in c. admi- niſtratores. 23. quæſtio..vbi adminiſtratores ſecularium dignitatum, qui ad eccleſiarum defenſionem, rapaciumq́; refrenationem cõ- ſlituti eſſe debent, quoties ab eccleſiaſticis vi- ris conuenti fuerint, eorum querimonias at- tentiùs audiant,& ſecundum quodneceſsi- tas expoſcerit abſq; negligentia examinent, & ratio ea eſt, quia Principis officium pro-
rie eſt liberare de manu calumniantium vi oppreſſos. c. I. de pace tenen. in princip. Bar. in proœm. ff. in verbo, Omnem. colum. 2.& 4. præcipuè vero ecclefiaſticas perſonas& res. c. Princeps.& c.regum. 23. quæſtio. 5. Res autem perſonæq́; eccleliaſticæ in tuto eſſe ne- quaquam poſſunt, niſi eas& regia& ſacer⸗ doralis poteſtas defendat. c. res eadem. 23. quæſtio.5. c. fina.ↄ6. diſtinct. Afflict. deciſ. ⁊4. & notat Bald. in d. c. I. de pace tenen.& eius viola.verſicul.ſi clericus. quòd ſicut boni cle- rici ſunt ſub protectione Imperatoris, ita ma- li ſub terrore, quomodo ergo Princeps deri- cum defendet& tuebitur, niſi clericus re- currat& conqueratur, videatq́; princeps an grauetur, opprimatur, aut calumniam patia- tur. conceſſa etenim defenſione in neceſſariũ antecedens omnia cenſentur conceſſa, per quę peruenitur ad eam, l. ad rem mobilem.& 1. ad legatum. ff. de procurato. l.⁊. ff. de iuriſ- dict.om. iud. c. quoniam. de ſenten. excomm. libro ſexto. I. illud. ff. de acquir. hæred. per quam ita tenet Abb. inc. accedens. elrnume- ro decimoſeptimo. vt lite non conteſt. non proced. his etiam adſtipulatur, quod ſcribi- tur in d.c.nos ſi. in princ.z2. quæſtio. 7. vbi ſub⸗ diti eccleſiæ,& ſic etiam clerici conqueſti apud Imperatorem fuerant, quod Papa in- competenter,& non ſeruato legis tramite, aliquid contra eos fecerat: eapropter Impe- rator nuncios ad ſummum Pontificem de- ſtinauerat mittere ad præmiſſa diſquiren⸗ dum, cui ſummus Pontifex reſcribit, quod nuncios ad prædicta inueſtigandum mitte- ret,& ſi quid incompetenter actum in ſub- ditos fuiſſe compererit, id emẽdare volebat 14 miſſorum iudicio, t ſi quidem in pluribus ca- ſibus Princeps poteſtatem habet in eccle⸗
—
—————————
P EDEMONTANI
ſiaſticas perſonas, maximè vbi alius ſupe- rior eccleſiaſticus, vel deſes eſt, vel deeſt, d. c. Princeps.& ibi gl. 23. quæſtio. 5. c. filijs. & ibi gloſ.in verbo, Regis. 16. quæſtio. 7.c. nec licuit.& ibidem etiam gloſ. 17. diſtin.& in authen. vt clerici, apud prop. epiſco.§. ſ vero.& alijs pluribus in caſibus relatis per Aufrer. de poteſta. ſecul. ſuper eccle. regula 1. idq́; maximè verum eſt, vbi in mora pericu- lum eſt, quo caſu multa permittuntur, quæ non permitterentur, argumen. c. cum ab ec- cleſiarum.iuncta gloſ.de offi.ord. c. baptiza- rem. diſtinct..& dicit glo. in c. ſacro. 9. caue- at. in verbo, Periculo moræ. de ſenten. ex- commun. propter periculum moræ quan- doq; aliquem ſubijci iudici non ſuo. Hine videmus diuum Paulum, qui timens à iu- dæis in eius necem conſpiratis occidi, miſit adoleſcentem, qui indicaret Pribuno iudæo- rum conſilium perdendi& occidendieum, vt legitur actuum Apoſtolo. c.23.& c. Maxi- mianus. 23. quæſtio. 3. Alibi etiam metuens duci Hieroſolymam ob phariſæos ęmulos, Cæeſarem appellauit, actuum Apoſtolo. c. 25. Si itaque Paulus metuens phariſæorum iu- dicium& conſilium miſit ad Tribunum, vt defenderetur, Cæſaremq́; appellauit, cur non poterit clericus ad Principem recurre- re, vt eum defendat ne indebite grauetur, præcipuè vbi à iudice eccleſiaſtico ſuſpe- cto inquiritur. Et ſi licet clericis in auxilium imperiales leges aſſumere. c. ſi in adiutorium. diſtinct. 10. cur non itidem licebit Imperato- rem, aliumũe Principem adre, cum ſit lex animata in terris. g.omnibus. vbi glo. in au- then. de conſul. Citabant præterea Corſe⸗ tum de poteſtate reg a.in 4. par. nume. 8. poſt Bal.& Alexan. quos allegat, concludentem Principem interdicere, ſiue inhibere epiſco- pis,& eorum vicarijs poſſe, ne quenquam excommunicent, niſi prius excommunica- tionis cauſa oſtendatur, probeturq́;, vt in authen. de ſanctiſ. epiſco. d.9. omnibus. quod etiam concilio generali prohibitum eſt, ne quis in aliquem excommunicationis pro- ferat ſententiam abſque manifeſta& ratio- nabili cauſa. c. ſacroſ. 9. caueat. de ſenten. ex- commun. c. nemo epiſcopus. 2. q. I. Huc ac- cedit, quod Bald. ſcribit in l. fina. colu. 1. C. de edic. diui Adri. toll. iudicem ſecularem pati non debere ſpiritualia beneficia de facto oc- cupari. ergo à fortiori minus pati etiam de⸗ bet eccleſiaſticas perſonas de facto grauari, arguendo à re ad perſonas, quod validum in iure eſt. gloſ. inl. cum quid. in verb, No- uum. ff. ſi cert. peta. l. qui furere.& ibi Albe. ff. de ſtatu. hom. bonus tex, in l. ſi quis inqui- unos.
—
del ykniom inc. mpel Du re citt
8 Jfſebcho f„de ae M
1 1gp üä ſ
„(
hW,
4 ecan AnGascon cenn
naedei, Pod
Mog „ G etW ncipbd ecam
1 1 1
Tuankateoyu 1 euaurtien pole rareniigbenrre rigi wutprmll. Kngitemchlm per muchrthed. 4 latwkde wult ce u mnate raum in lalli gurtipnaploba Ghnicpbuutointemp tnanſarcpenäemmin tra uhn,cccenica, i ventpmmapan fäctim nntdunt alormm ſpirt NCdBdcon po oum.) tnauden mCleiciap. imengſeqlent. miltglegdglgusco ſelänedgogmmalvb einimculnzecdll onmä, lutimtbkne a — dud
neorum urultann oaüpneade 1 ſlu ammnenn dalasplrhe nen
deagoſ
U

lecul. ſuper eccle,n Vbim mon d, aulta permittun 8 r. ar tur, atgumen. c. cum;4. olde oſt,ord.obant ſcit glo. inc. ſacro.ſa lo moræ. de ſenten periculum morza ar ci iudici non ſuo. h aulum, qui timers; conſpiratis occidi, n ndicaret Tribuno iui dendi& occidendia Apoſtolo. c3.& c.l . 3. Alibi etiam meu m ob phariſæos em t, actuum Apoſtol netuens phariſæorm mmiſit ad Tribunum ſaremq; appellauit, us ad Pnncipem ran dat ne indebite graueuu dice eccleſiaſtico lio Ilicet clericis in auxlu ſumere. c. ſiin adiutoriu- itidem licebit Imperau scipem adte, cum ſitler Omnibus. vbi glo. in ad- itabant præterea Coll g arin par. nume S hd 98 llegas concludente rere, ſueinhibere eplio rijs polſe, ne quenqm iſi puius excommunt atur, probeturq; iſco. d.8. omn bus-q erali prohibitum d9, communicationis ſque manifeſta 1 5. caueat. de ſenne epiſcopus. 2. G N ibit inl.fina. colu.d ſecularem cia de facit ati etiam 3
d validi
Herſonas, quod 36 A furei
JJ. qui farete a 1 eX j* qull 4 nus te*&† L-
DECISIO
linos. 9.ſita legatum. ff. de leg. primo. lal. in 1, ſe non obtulit. in princ. num. 26. ff. de re iudic. Adferebant vltimò conſuetudinem antiquam, qua ſemper Duces Sabaudiæ ab immemorabili tempore citra fuerũt,& ſunt in poſſeſsione, ſeu quaſſ ita reſcribendi, quæ poſſeſsio vim habet conſtituti,& priuilegiſ. 1. hoc iure. õ.ductus aquæ. ff. de aqua quotid. & æſti. c. ſuper. õ. præterea. de verbo.ſignifi. & quod priuilegio acquiritur, poteſt& con ſuetudine acquiri, Dec. conſ.586. num. z.& conſ⁶ν. num. 2. ſed per priuilegium Papa concedere poteſt laico capacitatem ſpiritua⸗ lium, ſecundum Aufrer. in d. prima reg. in 12. fallen. Gratus conſ. 6I. num. 22.& 23. vol. I. vbi expreſsè dicit, quòd conſuetudo tri⸗ buit ius Principibus etiam conferendi be⸗ neficia. Et hac eorum ſtante opinione dicebant, ad
16 contraria reſponderi poſſe. t Et primò adc.
certum. cum alijs ſequent. reſpondent ea iu- ra loqui, quoad ſpiritualia,& ratione pecca- ti, in quibus clarum eſt, Imperatores, aliose
omnes eſſe poſtponendos ſacerdotib. eiſq; ſubditos eſſe, d. c. nouit. de iudic. ſecus verò in temporalibus, maximè in terris imperij, ſeu Ducis, quia vt ſupraà probatum eſt, Cleri⸗ ci Principibus laicis in temporalibus ſubij⸗ ciuntur, ita reſpondetur in tracta. de poteſta- te ſeculari,& eccleſiaſtica, incerto auctore,
17 c. 71. in prima part.& crimina regulariter
non includunt aliquam ſpiritualitatem, iu- xta Cald. d. conſ.230. colum. I. pro quo facit text. in authen. vt Clerici apud proprios E- piſc. õ. ſitamen.& õ. ſequent.& in authen. de ſanciiſ. Epiſcop. d.. ſiquis contra Clericum. verſ.ſi verò pro criminali. vbi differentia fit inter crimina ciuilia,& eccleſiaſtica à Clerico commiſſa.
Minus etiam obſtare, quòd Innocentius Archadium, Ambroſius Theodoſium, Za- charia Regem Francorum excommunſca- runt: quia llud fuiſſe dicunt ratione peccati, quoad ſpiritualitatem. Nec multum vrgere illud argumentum, † quia etiam Principes ſeculares pluribus incaſibus poteſtatem ha⸗ bent cognoſcendi ac puniendi Clericos, gl. in dicto c. Princeps.& c. ſi quis pecunia. 79. diſtinct.& c. ſi Papa. 40. diſtinct. Bar. in l. 1 ff. de pœnis, ſicut legimus de Salomone Rege, qui de ſacerdotio abiecit, occidiq́; fe- cit Abiathar ſacerdotem propter eius deli- cta, z. Reg. z.
Non etiam aduerſari putant, quod ſecun- do loco dicebamus, Principem ſecularem ſic reſcribendo impedire iuriſdictionem eccle- ſiaſticam, contra text. in d. c.. de offic, ordin,
XXX 58 quia ad id multipliciter reſponderi poſſe ar⸗ bitrantur, primo illam liberam facultatem regulari debere ſecundum Canones d. c. I.& ſecundum regulas iuriſgentium, ac natura- lem æquſtatem, Bar. in Extrauag ad reprim. in verbo, Videbitur. ſed vt ſuprà demonſtra⸗ tum eſt, poteſt Princeps ſecundum Canones petere, vt exhibeantur informaciones, ne indebite Clericus excommunicetur, aut in- iuria afficiatur: ergo impedire non dicitur. Secundò illud locum non habet, vbi cauſa eſſet inter iudicem Eccleſiaſticum,& Cleri⸗ cum,& periculum eſſet in mora, vt ſupra di- ctum eſt, argu. nota. in c. paſtoralis, in princ. &§. I. de offic. ordin.
Tertiò, quia per talem inhibitionem ad tempus,& cuiſatisfieri ſtatim poteſt ablata iuriſdictio non dicitur, quia quod differtur non aufertur, l. quoties. C. de precibus lmp. offeren.
Non obſtat tertiò c.placuit. II. quæſtio. x.
19 tquia in caſu noſtro non recurritur ad Prin-
20
cipem, vt ipſe de cauſa contra Clericum in- tentata cognoſcat, ſed ſolùm ad eum effectũ ne indebite,& de facto nullis exiſtentibus informationibus grauetur,& per modum extraordinariæ defenſionis, ne indebite op⸗ primatur, ſecundum Afflict. deciſ.⁊4.& 85. num.z. quemadmodum dicimus de eo, qui perhorreſcens potentiam,& forſan ſeuerita- tem iudicis timet coram eo comparere, ideò ad ſuperiorem recurrit per viam extraordi- nariæ defenſionis, quod facere poteſt ſecun- dum Afflict. d. deciſ. 85, num. z. Bart. in l. de pupillo. õ. ſi quis ipſi prætori. num 5. ffide no. oper.nuncia.& Guid. Pap. quęſt.326. t& in pluribus caſibus, in quibus non admittitur appellatio, attamen non impeditur querela ſiue recurſus, Soci. conſ.9. num. 12. vol. 4. R- lexan. in authen. quæ ſupplicatio. C. de preci. Impera.offer. pulchra gloſ. in c. ex literis. in verbo, Supplicauit, de in integ. reſtit. Pariſ. conſ. 164. num. 18. vol. 4. Dec. conſ. 33. num. I. Archid.in c.anteriorum. colum. 1.2. quæſt. 6. Franc.in c. dilecto. col. 48. quęſt. 26. de appel. Marſ.ſing.8S. Archid. in c. Romana. col. 1. de appella. in 6. Bal. in l.nemo. C. de iuriſd. om. iud. idq́; argu. tex. in l.2. ff. de his, qui ſunt ſui vel alie.iur. vbi licet dominorũ poteſtatem in ſeruos ſuos illibatam eſſe oporteat, neccui quam hominum ius ſuum detrahi, attamen dominorum intereſt, ne auxilium contra ſe- uitiam vel intollerabilem iniuriam denege- tur his, qui iuſtè deprecantur. Secundò poteſt etiam reſponderi illud lo- cum ſibi vendicare, quando lis eſſet conte- ſtata coram eccleſiaſtico, alias ſecus ſecun⸗
K 4 dum

&&à&P,„·₰,⁰ 2—— 7 1
1
2 4 7. 7 1
X 3 2——
————QQO—Q—;—x—x—:
——4nnm
SENATVS PEDEMONTAN
dum magis communem intellectum gloſæ & Docto. in allegato c. placuit. pro qua ad- ducunt tex.in l.nemo. arguendo à contrario ſenſu, C. de iuriſd. om. iud. Et ſic ex præmiſ- ſis concluſum extitit, licuiſſe,& licere Cano- nico diui Euſebij a vicario Epiſcopali Rober to Olaro citato: cuius præſentiam perhorre⸗ ſcere ſe dicebat, ad Principem confugere, vt defendatur ne indebitè opprimatur, ipſiq; Ducireſcribere, prout reſcripſit, ne Clericus iniuria grauetur, ſtante maxime ſic reſcriben di conſuetudine, abſentiaq́; Epiſcopi. Et poſt hæc ſcripta huius ſententiæ eſſe compe⸗ ri doctiſsimum virum Didacum Hiſpanum Archiepiſcopum ſancti Dominici in ſuo li⸗ bro pract. quæſtionum, c.35. num. 3.& 4. poſt alios etiam Theologos, quos ibidem addu- cit, dicentem omnes ferè Principes ita reſcri- bere conſueuiſſe ſub pœna amiſsionis bono- rum temporalium, quæ in regnis habent: er- go multò magis ſi ſic reſcribatur, ſub pœna reductionis bonorum temporalium ad ma- nus Principis, vt reſcribere mos eſt. Hæc ta⸗ men ſcripta ſint ſalua ſemper determinatio-
ne ſanctæ matris eccleſiæ.
SVMMARIVAR.
2 RKeuerentia, quæ debetur marito, eadem debetur& vxori.
2 Nn ius vocare generaliter eas perſonas non poſſumus, quibus reuerentia eſt præſtanda.
Nouerca in ius vocari ſine venia non poteſt, quod pluri- bus auctoritatibus confirmatur ibidem.
3 Actio de dolo contra parentes non datur: quod in no- uerca limitatur.
4 Prohibita, quæ non ſunt in dubio, cenſentur eſſe per- miſſa. V
s RKegulal. in omnibus cauſis.& c. priuilegium, de reg. iur. declaratur. 1
6 L. i. C. de in ius vocan. generaliter locum habet in vxo ribus omnium perſonarum, quibus ex edicto reue- rentia debetur.
7 Aequiparata à lege veteri vbi duo ſunt in eadem ma- teria, diſpoſitum à lege noua in vno, locum habet in altero.
8 Ratio diuerſitatis Decij inter vxorem patroni,& no- uercam confutatur.
L. 4. ff. de inoffic. teſta pluribus auctoritatibus confir- matur, dum de nouercali odio loquitur.
30 Extenſio in exorbitantibus limitatorijs, ſiue pœnalibus licita est, vbicunque identitas rationis interuenit.
u Lex quantumuis pœnalis loquens in viro, trahitur ad vxorem.
22 Edictum de in ius vocando partim odioſum, partim fa- uorabile eſſe dicitur.
13 Hæres quamuis extraneus repræſentat perſonam de- functi.
Filius eadem perſona cenſetur cum patre. num. eodem.
24. Vxori priuilegia tributa ratione dignitatis,& reue- rentia mariti, durant etiam ſoluto matrimonio.
Priuilegium, ne quis conueniatur vltra quam facere poßit, æchuiparatur priuilegio impetrationis venie, num. eodem.
15 In exorbitantibus diſpoſitum in caſu vero, non habet locum in ficto.
16 L. 1. C. de in ius vocan. nouo& eleganti modo induci- tur.
Omner perſonæ, quæ iuris dictione ſunt loco patris, non poſſunt vocariin ius ſine venia, num. eodem.
17 Edictum de in ius vocando, cum ſit pœnale, reſpectu pœ- næ ad eas tantum perſonas trahitur, quæ in edicto expreſſæ ſunt.
18 L. de his. C. de furt. dupliciter declaratur.
Lex vbi non diſtinguit, nos tamen diſtinguere debemus auctoritate alter ius legis, num. eodem.
19 Libertus vocans in ius patronum actione famoſa in ca- ſibus etiam à iure permißis veniam petere debes, quod ampliatur etiam in filio.
20 Omnis diſpoſitio ſubſtantiam& qualitatem atius pre ſupponit, de quo loquitur.
21 Exceptio veniæ non petitæ cenſetur excluſa, vbi pariin primo actu iudiciali eam non opponit.
22 Petitorium coram codem agitari debet, coram quo poſ. ſeſſorium fuit deciſum, vbi actor& reus ciuſden
ſunt fori. bECISIO XXNXI Nouerca an ſine venia in ius vocari per pri-
uignum poſsit,& plura de ijs perſonis, quæin ius vocari non poſſunt ſine venia.
Ndrieta vxor quondam
Amędei Candiæ eo mor
1 tuo petijt iure dotium
1 ſuarum ſe manuteneriin
poſſeſsione bonorũ di-⸗ 8
Scti Amædei in odium
8
6
₰ 8 W
2 1 Franciſci Candiæ eius priuigni,& obtenta ſententia in remedio intentato eandem prædictus priuignus, co- ram Senatu, qui de poſſeſſorio cognouerat, petitorio iudicio occaſione maternarum do- tium nulla petica venia conuenit, quam ta⸗ men non oppoſuit nouerca in primo actu iudiciali, ſed petijt cauſam petitorijremitti coram ordinario. Hinc de duobus quæri- tur. Primò, an priuignus vocans nouer- cam mortuo patre in iudicium teneatur ve- niam petere. Secundo, an cauſa petitorij in-
tentata debeat coram ordinario remitti. Quoad primum articulum, qui ſollicitam dubitationem recipit, prima fronte videba⸗ tur dicendum, nouercam non ſine venia in ius vocari poſſe, t quia ea reuerentia, quæ debetur marito tam in faciendo, id eſt, aſſur- gendo, quam in non faciendo, id eſt, in ius ſine venia non vocando debetur etiam vxo- ri, l.l. C. de in ius voca. l. mulieres. C. de inco. lib. 10. repetita in l. mulieres. C. de d gnitat. lib. n. ſed patri, marito, nouercæ, ea reueren. tia de⸗
ram yinktue
mrälmagr em Jeg uoru whr eber ſrem enis vocan urketennum. uurtaaqpenbi mddtemacuterappro tdlunmzän Curamoynionem ter ndlgmarieäbiälex. unuers aonnlo qua IL otralbobebs,R enshunexcum,I. Nemdaltalldefalls. lnnccentenet derualegmkeninee lcwinsAlocermeus münanibmwinadäti ittmRe chaqu mou utmginoge texi Rina nondeber,ſ nde mannar nide clar mülted Rnälndel equlnt derie— 3 M

N
quis conueniatur vltra a
briuilegio uxenae Mſe
ue iuris dighi
4, duris dictione ſunt bcyze uusſtne venis, num eoten vo deng canch eumſt henulinſi
tu m perſonas trahitur, aan
dupliciter declaratnr.
Luit,nos tamen diſtingueneitn erius legis, num eodem. ius
uusbatronum actone fauſi
lure permißts veniam prun etiam in filio.
ubſtantiam& qualitetem loquitur.
npetit⸗ cenſctur xclſayun ciali eam non opponit.
codem agitari debet, corin 1 dcciſum, vbi ator& reua
3IO XXYXXI evenia in ius vocati oe-
plura deijs perſonis, qu Hunt line venia.
3Nrieta vxor quonti 2 Amedei Candiæeon tuo petijt iure dotiu ſuarum ſe manutenerl poſſeſsione bonorũ c KCti Amadei in odiun Francici Candix eius nta ſententia in remedi prædictus priuignusc e poſſelſorio cognouen ccaſſone maternarumd enia conuenit, quam; nouerca in primo i caulam petitorijtem Hinc de duobus qun iuignus vocans noll niudicium teneatul
1do, an cauſa petiton
m ordinario remitti 4
articulum, quiſolli nte vict uerentia, 9
d elt 30
DECISIOXXNI 35
tia debetur, vt non vocentur etiam à filio e- mancipato in ius ſine venia, 1.4. 9. parentes. ff. de in ius vocand.& I. fi. C. eod. tit. õ. pœna- les. inſtit. de actio. ergo pariter debetur vxo-
e ri patris& ſic nouercæ. Accedat, t quia ge⸗
neraliter eas perſonas, quibus reuerentia præſtanda eſt, ſine iuſſu prætoris in ius voca⸗ re non poſſumus, l. generaliter. ff. de in ius vocan.ſed nouercæ etiam viduæ præſtanda eſt reuerentia, quoniam locomatris habetur, 6. ſocrum.inſtitu.de nupt. ergo ſine venia in ius vocari non poteſt.
Et hanc opinionem videtur tenere gloũ in d.l. generaliter, in fin. dum allegat d.9. ſo- crum. qui etiam loquitur de nouerca, quam in omnibus partibus ſequitur Ioan. Andrę. poſt Specul. in titulo, de actore. 9.1 num. ꝛ1. in verbo, Generaliter. Fulgo. in d. 1. 1. laſ. in 6. pœnales. num. 75. inſtitu. de actio. poſt A⸗ lexan.& Imo. per eum allegatos. Do. Pur- puratus mihi ſemper obſeruantiſsimus in ſuo tractatu, de in ius vocan. quem poſuit poſt titulum C. de eden. num. II.& 12. dicens, ita tenere Alex.& Aquen.ibi, quam opinio-⸗ nem dicit communiter approbari Curt. Iun. in d.l.i.num.z.& 7.
Contrariam opinionem tenuerunt Fulg. in d.j. generaliter.& ibi Alex. col.⁊. ver. quid in nouerca.& Soci. in 10. quæſtio. poſt TPho. & Iaſ. in ſinalibus verbis, Riminaldus latè diſputans hunc articulum,& Rom. ibi perl. licet. iuncta J. falſi. C. de falſis. Dec. num. 3.& 4. laſ. in princ.& idem tenet Firma. in verbo, Nouerca, allegans Alex. in eadem l. genera- liter. dominus,& ſocer meus Nicol. Balbus præſes meririſsimus in additio. ad tex. in d. l. 4. ff. de inoffc. teſta. qui mouentur duobus fundamentis:primò per tex. in l. de his. C. de furt. iuncta l. non debet. ff. de dolo malo. Nam licet actio non detur de dolo malo contra parentes d.l. non debet. attamen da⸗ rur contra nouercam d. l.de his,& alijs legi- bus. quæ tamen indiſtinctè loquuntur, nee requirunt petitionem veniæ, ideò indiſtin- cte ſunt intelligendæ, J.1. ff. de lega. præſtan.
Secundoò, quia nullibi reperitur expreſsè prohibitum nouercam in ius vocari ſine ve- nia:ſ ergo quod nõ prohibetur, ſtare permit- titur, l. necnon.§. quod eis. ſf. ex quibus cau. maio.l. ab ea parte. ff. de probatio. l. præcipi- mus, in fin. C. de appella. gloſ. fin. in õ. fina. in authen. neque virum, quod ex dote.
Tertium addit Decius de lege 1.. fi. ff. de
poſtulan. inducendo, vt per eum in d. l.i. nu. 4. C. de in ius vocan. cuius inductionem bre- unatis gratia non tranſcribo, ex quibus refri⸗ catur in dubium, quæ opinio ſit crebrior.
Aliam opinionem,& quodammodome- diam viam amplectentem, tenuerunt Alex. in dict.l.. C. de in ius vocand.& ibi Curt. Sen. numer. 2.& 3.& Curt. Iun. numer. 14. diſtinguentes, quòd patre viuo non licet ſine venia in ius vocare propter reueren- tiam mariti, ſecus patre mortuo, tanquam ceſſet tunc maritus, qui eſt cauſa priuilegij, quo caſu ceſſare priuilegium debet, vulg. I. adigere. 5. quamuis. ff. de iure patron. c. cum ceſſante, de appellatio. pulchra gloſ. in I. ſed hoc. ita in verbo, Succurrendum, de re iudica.& hanc diſtinctionem in ſocero ſiue in ſocru facit Aretin. in 9.I. in princip. Inſtitut. de patrim. poteſta. in§. ſocrum. In- ſtitut.de nupt.& in 9.pœnales. col.5. Inſtitut. de acti.vrget doctrma Bar. inl. Titia.§. vſu- ras, de lega. 2. quorum opinioni adſtipula- tur regula l. in omnibus. ff. de regul. iur. cap. priuilegium de regul. iur. in 6. † quod in o⸗ mnibus cauſis id obſeruatur, vt vbi perſonæ conditio locum facit beneficio, ibi ea defi- ciente beneficium quoque deficiat, quod in- telligitur, quando perſona eſt cauſa proxi- ma beneficijI, vt ibi per Dec.& communiter Doct.in d.c.priuilegium. Sed in caſu noſtro pater eſt cauſa proxtima, propter quam præ- ſtatur reuerentſa nouercæ, d. l.I. C. de in ius vocando. ergo eo mortuo debet ceſſare re- uerentia. Vides igitur acutiſsime lectot, quam varie in hoc articulo ſcripſerint Do- ctores: gratia tamen veritatis indagandæ, Purarem primam opinionem de iure verio⸗ rem iuribus pro ea allegatis. Quibus non ob ſtant reſponſiones,& alia adducta in con- trarium. Et primò dum Alexan..in d. l. gene⸗ raliter. col.=. Riminal.& Deci. in d. L... O. de in ius vocand. reſpondent ad d. l. quod non loquatur in nouerca, ſed in vxore patroni tantum, inter quas diuerſitatis rationes alle⸗ gantur, vt ibi per Riminaldum,& Deci. tquia replicatur d.l.i. habere locum in vxor ribus omnium perſonarum, quibus ex edi- cto prætoris debetur reuerentia, ita expreſse dicit gloſ fin. in d. l.i. per tex. in I. 4.5. Prætor. & l. generaliter. ff. de in ius vocan. vbi com- muniter Doct. Tiraquel. de nobilit. c. 18. nu. 2. Curt. Sen. in d.l.I. num. 2. Purpur. nu. 5. 6.&. II. Accedat, quia eadem ratio militat in vxo⸗ re patris, ſicut in vxore patroni: in vtroque enim caſu dicuntur ſocij diuinæ,& huma- næ domus, l. aduerſus. C. de crimi. expilatæ hæredi. l. fin. O. de nupt. alioquin deterioris eſſet cõditionis pater, quàm patronus, quod non eſt dicendum:& ad hoc facit regula 1. vt tantum..ij. ffxde ſer. corrup. iunctal. ſi quis ſeruo perſuaſerit.& ibi gloſ.ſinal, C, de furt.
Kler.

———D—D——B——V—V—V—— ͤſͤ11
RNAIVS LEDEMGNLA N
7& ſer. corrup. t vbi quando duo ſunt æqui-
parata à lege veteri in eadem materia, lex no- ua diſponens in vno, habet etiam locum in altero, Rippa inl. ſi conſtante. num. 51. ff. ſo⸗ luto matrimo. ſed à lege veteri æquiparan- tur quoad ędictum de in ius vocand. paren- tes& patroni, d. l. 4.9. prætor. ergo ſicut di⸗ ſpoſita in patrono extenduntur ad eius vxo- rem, ſic diſpoſita in parente, etiam in patris vxore locum habere debent.
Nec obſtare videtur ratio diuerſitatis in- ter vxorem patroni,& nouercam adducta per Dec. in d. l. 1. num. 3.& Curt. Iun. num. 16. videlicet, quòd per matrimonium con- tractum cum nouerca, videtur illata iniuria priuignis,§. fin, in authen. neque virum, quod ex dote eſt. Item, quia cum nouerca odium præſumatur, J. 4. ff. de inoffic. teſtam. t quoniam ſalua reuerentia Decij& Curt. text. in d.. fin. non probat id, ad quod alle- gatur per eos, fateor tamen animam primæ vxoris triſtari ex ſecundis nuptijs mariti, ar- gument. õ. nos igitur. in authen. de nupt.& dato, quòd dici poſſet fieri aliquomodo in⸗ iuria priuignis, cum pater videatur neglige⸗ re charitatem filiorum ex tranſitu ad ſecunda vota, argumento 9. ſi autem tutelam. in au- then. de nupt. attamen patri tranſeuntiad ſe- cundas nuptias,& non ipſi nouercæ impu- tandum eſt. 8i igitur pater tranſiens ad ſe- cunda vota retinet hoc priuilegium, vt non poſsit in ius vocari ſine venia, hoc idem ha⸗ bere debet nouerca ex perſona mariti, d. l.1. C. de in ius vocand.
Non obſtat ratio præſumpti odij, de qua
9 inl. 4. de inoffic. teſtam. t cui concordat tex.
& ibi glo.in verbo, Nouerca, in Clem. paſto- ralis. 9. verũm quia. de re iudic. Dec. conſil. 279. num.. Paul. de Caſt. 164. num. 7. vol. I. Tiraq. de legi. connub.l.. num. 149. Boer. deciſ.1S.num.ʒz.& ſeq. Rui. conſ.ʒ 4. num.z. vol. z. Cagnol.latè in l.2. num. ↄ.& ſequent. ff. de inoffic. teſtam. quia cum habeat huiuſ- modi priuilegium reuerentiale ex perſona mariti,& ſic patris, non autem ex perſona propria, ideò huiuſmodi odium præſumptũ iudicio meo non videtur conſiderabile,& propterea etiam tollitur obiectum Rimin. deregula, I. ſi verò.§. de viro. cuius materia ſatis diffusè tractatur per Imol.& Roma. ibi & Docto. maxime laſ. Alexan.& Ripp. inl. ſiconſtante.ff. ſolut. matrimo. concludentes,
10 T quòd in exorbitantibus, ſiue limitatorijs,
etiam pœnalibus, ex identitate rationis lici- ta eſt extenſio. Accedat, quod dicit Alexan. in d. l.. poſt Bal.& Salyc.& ſequitur Curt. Sen. num. 4.& in l.z. num. ↄ.& ſequent.laſ.
— D— ———
11 num. 9.& Curt. Iun. nu. 10. Q. eod. tit. t quod
lex quantumcunque pœnalis, loquens in viro, trahitur ad vxorem in his, quæ à mari- to tranſeunt ad vxorem,& ratio eſt ſecun- dum prædictos poſt gloſ. communiter ap- probatam in dict. l.2. in verbo, Liberis. in ſi.
12 t quia licet ex parte liberti, ſeu filij,& ſic per⸗
ſonæ vocantis in ius ſit odioſum, ideò re- ſtringendũ, vt ad alias perſonas vltra ipſum libertum, ſeu filium non extendatur, atta- men quoad patronum, ſiue patrem,& ſicper ſonas vocandas in ius edictum eſt fauorabi-⸗ le, ideò extendendum, concordat gloſ. inl. ſed ſi hac..final. in verbo, Interueniat. ff. de in ius vocand. Iaſ. in d.L. generaliter. num 4. in fin. Gomeſ. in§. pœnales. num. 35. Inſtitu. de actio. poſt gloſ. ibi. Alexand. in d. l. ſed ſſ hac.õ. fina. verſic. in gloſ. prima. ff. de in ius vocan. Curt. Sen, inl. venia. num. 9. C. eod titu. Rimin. latè in d. l. venia. num. 3z. col. verſicu. circa tertiam partem. Purpura.ind. tracta.num.i.& ſequent.
Sed contra prædicta vrgere videtur, quò etiamſi in edicto, de in ius vocand. æquipa- rentur pater& patronus, cum vterque ſine venia non poſsit in ius vocari, attamen di- ſpoſitum per legem nouam in patrono non habet locum in parente, l. venia. C. de inius vocan.vbi lex illa extendit priuilegium con ceſſum patronis ad eorum hęredes etiam ex- traneos, quod tamen locum non habet in ex traneo hærede patris, Rimin. in d. l. r. col. r. circa fin. C. eodem titu. niſi fortè velimus dicere, rationem diuerſitatis eſſe apertam:
i t nam ratio propter quam libertus debet pe⸗
tere veniam, agendo contra hæredem pa⸗ troni extraneum ea eſt, quia hæres, etſiſit extraneus, repręſentat perſonam defunci, & ſic patroni.§. I. in authen. de iureiurand,. à morien. præſtito. Cagnol. in 1.2. num. 25.& ſequent..de pact.inter empt.& vend. quæ ratio locum etiam habet infilio, cum non qui dem ſolum repręſentet, ſed cenſeatur eadem perſona cum patre, imò vna caro, l. fin. C. de impub.& alijs ſubſtitut. I. cum ſcimus.& ibi Bartol. C. de agricol.& cenſi. c. contradi- cimus. 6. auctoritate. 35. quæſt. 3. c. quid ergo quod dicitur. de pœni. diſtinct. 4. Ideò ni- mirum, ſi non debeat veniam petere agen- do contra hæredem patris, ſiue ſuum, ſiue extraneum, cum in vtroque ſint eędemi qua- litates, quo ſit, vt vnus non dicatur maior altero, argumento l. nam magiſtratus, ff. de recept.arbit.& poſt hæc ſcripta reperi, hoc ſenſiſſe Dec. inl. fina. in fi. C. eod. titu. ſed li- bertus nullo modo repręſentat perſonamp troni,& inferior eſt ipſo hærede extraneo, in quem
ſeiähipuatelu al dſ oltionen
d aonad inc ulnikadteincoi
KmCtmüßöhola. dhm apnnop.. naulhmmind. 1 mainblclumz. 1DKän Cufjibi, M 1gCdergeigzbribim dlan eumſd quinc vuneo delweproce nrtggetiunibos,6 Anin celn awn prim i Krcbien,a0d 4.9. ipubeslpraalegutsloc ueaKgubconueniatur enytgwaikemekinpt ngasze emhacduo:⸗
V Dmanäträſequnkde
deum tagakm Com dimmleun;.D dimün elm quada

1 lum, concordat glolin
verbo, Interuenun nd.generaliter nuün Pœnales. num 35 Ind ribi. Alexand in 4. ngloſ. prima. ſ dei
inl.venia. num. 9.0, md.. venia. num). o
um partem. Purpura
quent.
icta vrgere videtur ein ius vocand. xquj ronus, cum vterquelt ius vocari, attamen nnouamiin patrononm ente, l. venia. C, deinu xtendit priuilegiuma eorum hęredes etunex en locum non habeti is, Rimin. ind. co titu, nilſ fone velim diuerſitatis eſſe apertan quam libertus debet pe 1do contra hæredem pi geſt, quia hæres, ellll ntat perſonam defund authen. de iureiurn, agnoliin 1.2. num. nter empt.& vend.o bet inlilio, cum non tet, ſed cenſeatur ead imò vna caro,l.ſn
itut.I. cum ſcimus. 4
ol.& cenſſ. c. conu
DECISIOXXXI 60
in quem huiuſmodi ius patronatus tranſit, vtnotant cõmuniter Doct. in d. l.z. Cur. lun. in d.l. 1. in fin. ergo non eſt inconueniens, quòd ia hoc capite petendę veniæ diuerſum jus ſtatuatur in liberto, quàm in filio, quo ca- ſu non habet locum reg.ij.ſi quis ſeruo. C. de furt.& ſer. corrup. Socin. in. I. col. penulr. verſ.quantumcunque actor.ff. de exceptio. Non obſtat alia reſponſio, quam adducunt Alex. Curt.& alij fupra relati in tertia opi- nione, videlicet diſpoſitionem, d. 1. C. de in ius vocan. non habere locum mortuo patre, cum eo tempore non ſit amplius nec vxor, nec nouerca, ſed vidua, quæ proprie non di- citur vxor, vt etiam latè concludit Alexa. d. conſ.207. num.8S.& pluribus ſeq.vol. 6. quia
14 vera,& communis eſt concluſio, t quòd pri-
uilegia attributa vxori ratione reuerentiæ vel dignitatis, ex perſona mariti durant etiam folut. matri.& ſoluta affinitate, l. alias. §. eleganter.& 1. ſeq.§. fin. cum ſeq. ff. ſolut. matr. d.l. mulieres. C. de incolis. lib. 10. l. quo- tiens. C. de priuileg. Schola. lib. 12. Alex. in dll. generaliter, in princip.& col. ⁊2.& conſ. 20. Col. 2. vol. I. Rimin. in d. l.i. col. i. verſicu. nec obſtat,& ibi Iaſ. colum. 3. PDurpura. num. 12. Dec.& ambo Curtij ibi, Marſil. num. 47. & 48. C. de rap. virgi. latiſsimè Tiraq. de no- bilitate, c. 18. num. 5.& quinq; ſequent. vbi in numero 8. dicit hoc procedere etiam in priuilegijs exorbitantibus,& idem repetit in tractat. ceſſan. cau. in prima parte, num. 107. Nec obſtat, quòd d.§. eleganter cum alijs iuribus ſupra allegatis loquantur in pri- uilegio, ne quis conueniatur vltrà quàm fa- cere poſsit, quia idem eſt in priuilegio impe⸗ trationis venię, cum hæc duo æquiparentur, I.parens.& duab. ſequen. ff. de obſeq. liber. & eorum liber. præſtan. Gomel. Inſtituta de actio. d.§.pcœnales. num. 31. Dec. in l.2. in fin. C. eodem. laſ. in l. cum quædam puella. ſf. de iuriſd.om. iudic. Maria. Socin. in rubri. de fo- ro competen.num.z. Socin. conſz. num. 18. vol.i.& ex hoc fundamẽto tolluntur omnia
15 obiecta, quibus dicitur t diſpoſitionem ex-
orbitantem loquentem in caſu vero non ha- pere locum in caſu ficto, 13. 9. hæc verba. ff. de nego. geſto. vbi Bar.& alij allegati per Rimi. in d. L.x. in fin. C. de in ius vocan. Nam cum, vt ſupra concluſum fuit, vidua ſieut vxor re- tineat huiuſmodi priuilegia,& ſic æquipa- rentur in hac materia caſus verus,& caſus fi- ctus ſequitur, quod diſpoſitum in caſu vero locum habeat in caſu ficto, argumen. nota- torum per laſ.in l. qui ſe patris. num.5². C. vnde liberi.poſt alios per eum relatos,& po- ceſt etiam in caſu noſtro accommodari fal⸗
lentia, quam Iaſ. in d. 1. qus ſe patris. num. 55. ponit ad doctrinam Bart. in l. quicquid ad- ſtringendæ. ff. de verbo. oblig. quod in ſta⸗ ſtutis verba debeant proprieè,& ſtricte intel⸗- ligi, vt locum non habeant in ſtatutis fauo- rabilibus, non aduerſantibus iuri communi, quia tunc intelliguntur etiam large& im- proprie, ſed in caſu noſtro edictum, de in ius vocando, reſpectu parentum, patrono- rum,& aliarum perſonarum, quæ in ius ſine venia vocari non poſſunt, eſt fauorabile, gl. inl. 2. in verbo, Liberis. C. de in ius vocan⸗ do. Doctores cõmuniter inl.t. eodem titulo, vt ſupra latè probauimus: ergo etiam exten- detur ad illas perſonas, quæ fictè& impro- priè dicuntur tales:& licet laſ. in d. l. qui ſe patris. num. 55. dicat, quòd Caripenderet in- uenire aliquem, qui ponderaret ad hoc, vel alibi, qui iſtud diceret, ego non egredien⸗-
16 do materiam noſtram t adduco text. in d. l.1.
& ibi communiter Doct.C. de in ius vocan. inducendo hoc modo, edictum prætoris de in ius vocando ſine venia vocat duntaxat parentem, patronum, liberos, parentesq́; patroni, patronæq́;, l. 4.9. prætor. ff. de in ius
vocan.inter quos non connumerat vxorem
patris ſeu patroni, quæ iuris fictione cenſe- tur eadem perſona, imò eadem caro cum patre ſiue patrono, Geneſ. c.. in fi. Matth. c. 19. Paul. ad Epheſ. c.. in fi. cdebitum de bi- gam. Dec.in d. l. 1. in princ.& Curt. Iun. nu. 19. Verùm quia, vt prædictum eſt, prætoris edictum reſpectu patris, aut patroni eſt fa- uorabile, ideò extenditur ad vxorem, quæ ficte dicitur eadem perſona,& caro patris ſeu patroni. Huicq́; opinioni adſtipullatur id, quod paſsim ab omnibus ferè Doctori- bus, præcipuè laſ.& Alex. in d. l. generaliter. & in d.l.i. C. de in ius vocand.& laſ.in d.§. pœnales. dicitur, videlicet, quòd ſocer, ſo- crus, patrinus, defenſor ciuitatis,& aliæ per- ſonæ, quæ iuris fictione ſunt loco patris ex interpretatione extenſiua, non poſſunt in ius vocari ſine venia:& ad hoc facit dictum Iaſ. in d..pœnales. num. 5. in materia quan- tumcunq; exorbitanti extenſionem, fieri de caſu proprio ad improprium honeſtatis ſer⸗ uandæ cauſa, ad quod miror Rimin.& alios non animaduertiſſe.
17 Minus etiam obſtat, t quod dicitur, huiuſ-
modi edictum pœnale eſſe, l. penult. C. eod. titul. ideò reſtringendum c. in pœnis.& c. odia, de reg. iur. in 6. quia licet extendatur reſpectu perſonæ, quæ in ius voçatur, ve huiuſmodi perſona in edicto non expreſſa vocari non poſsit in ius ſine venia, cum, vt ſuprà dictum, eſt reſpectu perſonarum va-
candarum

SENATVS candarumiin ius ſit fauorabile, attamen vo⸗ cando ſine venia non propterea committi- tur pœna in edicto poſita,& ſic non fit ex⸗ tenlſio reſpectu pœnæ edictalis, vt conclu- dit Purpur. in d. tracta. col. 3. verſic. declare- tis tamen. poſt Io. Fabr. laſ. Felin.& alios, quos refert, ira etiam Tiraq. tenet de legi. connub. in verbo, Poſt leges. num. 6². Curt. lunior in d. l.. num. 9. Iaſ. in 9. pœnales. nu- mer, 86. latiſsime omnium Gomeſ. num. 39. poſt glo.ibi, in verbo, Impetraſſet. verſic. nos quod non.
Non obſtat l. de his. C. de furt. in qua po⸗ tiſsimum partis negatiuæ conſiſtit funda⸗ mentum, quoniam multipliciter reſponde- ri poteſt. Primò, ibi non fuiſſe intentatam actionem furtiaà priuigno, ſedaà tutore, de
uo edictum non loquitur,& cum ſit perſo- nale, reſpectu perſonæ vocantis in ius, ad alias perſonas non extenditur, iuxta Alex. in d.l.i. C. de in ius vocand. cum alijs ſupra adductis.Facit text.in d..ſed ſi hac.õ.fi.ffæeo- dem titu.vbi libertus poteſt agere contra tu- torem patroni ex cauſa propria abſque ve- nia.& inl. quæſitum. eodem titu. vbi liber- tus tutor nomine ſui pupilli poteſt agere contra patronam ſuam ſine venia: ergo mul- tò magis, ſi extraneus tutor priuigni agat contra nouercam, agere ſine venia poterit: & ratio ea eſt, quia magis fundatur ius ex perſona propria ipſorum tutorum, quàm ipſius pupilli, argument. l. neque. C. de pro- curat. Et hanc reſponſionem ad d. I. de his. decerpſi ex dictis Gomeſ. in d. 9. pœnales. num. 37. poſt glo. in verbo, In ius vocaſſet, in fine.
Velreſponderi poteſt, quòd licet in illa 1. de his, dicatur, quòd aduerſus nouercam detur actio furti,& famoſa, nihilq́; dicatur de impetratione veniæ, attamen non ſequi- tur, quin hoc poſsit diſtingui,& intelligi ſecundum aliam legem, l. quamuis.& ibi la- te laſ. num. i.z.& ſequent. poſt Bald. ff. de in
18 ius vocan. dicitq́; ibidem Alber. t quòd vbi
lex non diſtinguit, nos tamen diſtinguere debemus, auctoritate alterius legis, plura ad hoc laſ.inl. triticum.nu.6. ffxde verbo. ob- ligat. facit Bar. in l. vnica. circa princip. C. quor.legato. Caſtren. inl. ſciendum. in prin. dumzuß qui ſatiſd.cogan.& ſimili reſpon- ſione vtitur Alex. in d. j. generaliter. in princ. dum inquit, gl. in d. l. ſed hocita. in verbo, Succurrendum. ff. de re. iudic. debere intel- ligi ſecundum diſtinctionem, J.penult. ff. de iure dotium. quod coadiuuari poteſt ex tex.
19 eo, t quod dicitur, vocantẽ in ius patronum
actione famoſa in caſibus ei à iure permiſ-
— ñQnn——
PEDEMONTANI
ſis veniam petere debere, l. ſed ſi hac.§. præ, tor. verſic. nam interdum. ff. de in ius vocan, &l. ſiadulterium cum inceſtu.§. liberto, ff. ad leg. Iul. de adulte. glo. penult. in J. ſi. C. de his, qui accuſ. nõ poſſ. Idem in filio etiam in poteſtate exiſtenti, cum de caſtrenſi, velqua- ſi caſtrenſi,& alijs ſibi permiſsis agit, de qui, bus in. lis nulla. ff. de iudic. quæ indiſtince loquitur, tamen ſemper intelligitur cauſa cognita, id eſt, venia petita, I. adoptiuum. in princ.& ibi gloſ. in verbo, Cauſa cognita, ſ. de in ius vocan. gloſ. in d. 9. pœnales. in ver- bo, Impetraſſet. Inſtit. de actio.& ibi laſ, nu, 83. poſt Aretin. Curt. Sen. in l. fin. num. 1.& Dec. num.a. poſt Rimin. ibi, in primo notab. laſ. in princ. Curt. Iun. num. z. Gomeſ. in eo dem§.pœnales. num. 43. vbi iſtam commu- nem eſſe atteſtatur:licet glo.in d.9.liberto.in verbo, Non facilè. videatur velle, in caſibus exceptis non requiri veniam, quam ſequi, tur Gomeſ. in d.§. pœnales. num. 25. repre- hendens Iaſ.& male.„ Nam in caſibus, in quibus prætor voluit,
libertum poſſe in ius vocare dominum ſme venia, hoc expreſsit, vt in l. adoptiuum. ver- ſicul. ſed ſi ad iuſiurandum adegi.& l. ſedſi hac..fi. in fi.& in l. quælſitum. cum ſimilibus, ff.de in ius vocand. Et hac reſponſione tolli poteſt obiectum d.l. licet. iunctal. falſi. C. ad leg. Corne. de falſ. imò in dict.j. licet. hoc vi⸗ detur innui ex illis verbis(impletis ſolen- nibus) quæ verificari potius debent in hac ſolennitate impetrationis veniæ, quam in alijs ſolemnitatib. de iure ciuili introductis, de quibus per Barto.& Docto. in l. libello⸗ rum. ffede accuſa. quia cum dicimus, permit- ti accuſationem regulariter intelligere de- bemus, etiamſi non dicatur, quod rité ſiat,
10 ſecundum qualitates à iure requiſitas: t nam
omnis diſpoſitio, vt ſæpe dictum extitit, præſupponit ſubſtantiam& qualitatem a- ctus, de quo loquitur l. 4. õ. condemnatum. ff. de re.iudic. Bart.in d.J. diuus. ff. de milita. teſtam. Calca.conſ.7. num.z. Dec. conſ.458. num. i.& 4. Alexan. conſ.166. nu. 3. volum. 2. ſed huiuſmodi ſolemnitas petendi veniam vocandi in ius eſt exorbitans à ſolemnitati⸗ bus à iure communi requiſitis in accuſatio- ne, vt ſupra oſtenſum eſt: ergo intelligi de eadebet, ne Imperatorem redarguamus de ſuperfluitate, contra õ. quibus. C, de nouoC. faciend. Non etiam mouet§. affinitatis. in I. cui eorum. ffqde poſtulan. quia locum is non ha- bet, vbi aliquid à principio affini concedi- tur reſpectureuerentiæ,& dignitatis: non enim illud extinguitur cumaffinitate, Alex. in d. l.
rincccolu AUcrinprinc c
ſacdel ind⸗ ohr Cun lun
macolee lln
f r lm gpe l Eüi
1 tuoi dod noue
ergipretorio A, id 1c AO de in tu
ch l 80 1
anwiinus non. allſocal n ius
Natiyanſi app
9*
b mruunnormum etla
am dchoelne 3 dimuin Venm qula aücterh onmanen opin
—ʃ——-Omue
Jaotrocserum olts, qul wmxubmnon dle aunmangünetenenttu
ttlir üu noſtro
rvyitrtpobdnon elle rttun iocenluit;
nrnant ürelus n tiin nugd ielle, Igoalmn eren meime, nen Aupede nor twoacrudtaleceptt
mte qoabemilſa tintüürotlpernl ver lmmaum ie in in naiiimmnäddem!e inamänlämäntnC,e
tnicnütssnuner vo Kedlaaengcodenii m nlmnmao.8
def lſedlm krttu 1 dcun tüdi plch dügr 1

1 lahaſdau cognn ein G.. pœnales.in ſtit de actio.& bbilaen zun. den. inl. fin num, Limin ibi in primo 1 lun. num z. Gomeln 1m. 43. vbi iſtam om rrlicet glo. in d. lben videatur velle, ina uiri veniam, quami- . pœnales. num. z5,n le. in quibus prætory ius vocare dominun sit, vt inl. adoptiuum urandum adegi.& quæſitum, cum ſimib
DECISIO XXXI. 61
in d. l. generaliter. in princ. colum. ꝛ. verſicul. quidin nouerca. Curt. Iun. in d.Li. numer. 12. C. eodem.
Non obſtat quoque l. 1 9. fin. ff. de poſtul. inducendo ſecundum Dec.in l.. C. de in ius vocan. quia fateor, quod nouerca non erat nominata in edicto prætoris, ſed hoc fit per extenſionem ex 1. I. C. de in ius voc. vt per Doctores ibidem; nam neq; hæredes extra- nei, de quibus inl. venia. C. eod. titu.& ſo- cer ac alij,de quibus per Alexan.& laſ.in d.l. generaliter. non erant nominati in ædicto prætoris. Sed per extenſionem legis nouę, & tamen illi vocari in ius non debent ſine venia. Itaque ex præmiſsis apparet opinio- nem tenentium nouercam, etiam viduam in ius vocari non debere ſine venia, eſſe de iu- re ſuſtentabilem. Verùm quia Senatus ſolet in iudicando communes opiniones ſequi, & coaceruatis eorum votis, qui tenent mor- tuo patre, neceſſariam non eſſe veniæ peti- tionem cum opinione tenentium nuſquam eſſe neceſſariam, in caſu noſtro magis com- munis videtur opinio non eſſe neceſſariam veniæ petitionem. Ideo cenſuit veniæ impe-⸗ trationem agendi aduerſus nouercam ne- ceſſariam priuigno non eſſe,& propterea
d. Et hac reſponſionen er proceſſum tenere eo maximè, t cum citata
d.Ilicet. iunctal. fallo-
.imo in dict.licet. hori lis verbis(impletis on icari potius debent in trationis veniæ, quami de iure ciuilſintroducii rto.& Docio. inllibello quia cum dicimus, petmi egularitet intelligere d on dicatur, quod ruteli tesa iurerequiſitas: iua vt ſape dictum em antiam& qualitaten
ur 1. 4.9Condemnal „in dl diuus: ffde mi
87 nums. Decconle
n conſ. 66.,nu. volu-
. di Vvel nitas peten lem. 3 1 ſolemn
lris in acculi
nitatis⸗in
loc w llan. quia flini concel
22
comparuerit,& in ſpecie non oppoſuerit in primo actu iudiciali exceptionem veniæ non petitæ, quo caſu remiſſa cenſetur ne- ceſsitas huiuſmodi petendi veniam, Bart. in 1. quamuis. num. 2. Ange. in fin. Alexan. col. 2. Verſi.vltimò nota.& ibidem laſein fi. ff.de in ius vocan.& inl.fina.in fin. C. eodem titulo. Alexand.conſi. 16⁶6. numer.2. volu. 2. Cur. Se- nior inl. fin. num. 5. C. eodemtitu.& ibidem Dec.num. 4. Cur.lun. num.io.& 13. Purpura. num.z7.& 38. Gomeſ.in§. pœnales. nume.zt. & ſequen.vbi dicit, hanc eſſe communem o- pinionem.
Videntur tamen innuere Curt.& Iaſ. ex- ceptionem hanc opponi poſſe vſque ad litem conteſtatam, imò plus inquit Curt. genera- lem ſufficere oppoſitionem. An verò hæc di- ſpoſitio petendi veniam locum habeat, vbi proceditur ſummariè, ſimpliciter& de pla- no, ſola facti veritate inſpecta, dicendum vi- deretur, quòd non, cum per dictam clauſiu- lam ſublatę cenſeantur omnes ſolemnitates à iure ciuili introductæ, vt ſupra latè dictum fuit deciſ.prima.
Quo verò ad ſecundum articulum, t an huiuſmodi cauſa petitoria debeat ordinario Partium remitti, prima fronte videbatur dicendum, eſſe remittendam ex ſcriptis in his terminis per Afflict. deciſio. ts numer.5.
& 6. vbi poſt Bald. in l. fina. in ſine. C. ſinon à competen. iud. dicit, quòd iudex, qui cogno- uit de poſſeſſorio, non cognoſcet de petito- rio, ſi per hocalterius iuriſdictio læditur. Sed in caſu noſtro læderetur iuriſdictio ordinarij: ergo non poteſt cognoſcere Senatus.In con- trarium vrgere videtur deciſio Abb. inc. fi⸗ na. col.6. verſ.ſi autem reus. de iudic. quem ſe- quitur ibi Felin.num. 8. quòd vbi partes eiuſ- dem ſunt fori,& reus, qui ſuccubuit in poſſeſ- ſorio agit poſtea petitorio, debet tunciudici- um agitari coram eodem iudice, coram quo agitatum fuit poſſeſſorium, etiamſi reus, qui primò fuit actor, habeat priuilegium eligen- di forum:faciunt nota.in c.i. de cau.poſſeſ.& proprieta.& in l. nulli. C. de iud. Neuiza. con- ſi.o7. num 2.& ſequen.& conſi. 80. in fin. per regulam l.quoties.de iudi. Rebuf.de cau. be- nefi.poſſeſ. articu. S. glo.2. num.3. Et ita Sena- tus cenſuit cauſam prædictam remittendam non eſſe, ſed retinendam, attenta præſertim natura cauſæ,& qualitate perſonarum liti⸗ gantium.
SVMMARIV M.
a Clerici ſolo vietu& veſtitu contenti, nullam proprieta-
tem habere debent.
2 De fruchibus eccleſiæ idem iudicandum, quod de re ipſius
eccleſiæ.
2 Clericus conuenire laicum poteſt eoram iudice eccleſi-
aſtico pro rebus eccleſiæ, vel ſuis, ſiue reali,fiue per- ſonali actione experiatur.
4 PEpiſcopus teſtari non poteſt de fructibus prouentis ex
agris ecrleſiæ.
5 PEructus, ſiue obuentiones eccleſiaſticæ inter temporalia
magis quàm ſpiritualia connumerantur.
6 Vhbi agitur de rebus eccleſiæ, ſiue clerici, tam actione rea
li, quàm perſonali, poterit quis coram iudice eccle- ſiaſtico, vel ſeculari conueniri.
7 Pucale decretum, ne ſubditi conueniantur de re mere
prophana coram iudice eccleſiaſtico, iure ſuſtine- tur.
PECISIO XXNXII
Laicus ratione fructuum præbendæ ſibi loca- tæ, an conueniri coram iudice eccleſiaſtico poſ- ſit, vel eiliceat petere cauſam iudici ſeculari re- mitti.
3 Euerendus dominus Lu ſ douicus aduocatus a Val dengo canonicus Ver- 2 G 8 cellenſis, locauit eius prę h O) bendam loanni Scanze⸗ S to vti colono partiario, illumq́ʒ; ad traditionem fructuum partis dominicæ coram iudice eccleſia⸗
☛

— ———.
—
—— ꝛ·
——õ—
—— 1——————y—2—— ——————— —.
——————.—, —,——————
———
SENATVS PEDEMONTANI
eccleſtaſtico conuenit, cuius iuriſdictionem declinauit Scanzetus ad Senatum recur- rens, à quo petijt clericus cauſam remitti iu⸗ dici eccleſiaſtico.Quæſitum fuit, an legitime coram eccleſiaſtico poſsit conueniri, ita vt ei- dem remittẽ da ſit cauſa? Et prima facie dicẽ- dum videbatur, eccleſiaſticum iudicem eſſe 1 competentem, t quia clerici ſolo victu& ve- ſtitu contenti, nullam proprietatem habere debent, Pau. ad Thimo. I. c. 6. c. duo ſunt ge- nera.. quæſtio. I. Socin. conſi.32. numer. 2.& ſequen.Siigitur proprietatem nullius rei ha- bent: ergo, nec proprietatem fructuum, argu 2 men.. lulianus. ff. de legat. z. vtuntur enim rebus eccleſiæ non vti ſuis, ſed tanquam ad diſpenſationem ſibi creditis, c. expedit,& c. res eccleſiæ. 2. quæſtio..c. Epiſcopus. 14. q. I. Vnde dicit glo.inc.res eccleſiæ. æquum em- ptum, de re. eccleſiæ ementis non eſtici, niſi reſpectu vſus, quo fit, vt idem iudicandum ſit de huiuſmodi fructibus, ac de re. eccleſiæ. Sed pro re eccleſiæ laicus coram eccleſiaſtico conuenitur, c.ſi clericus laicum, de foro com⸗ peten. ergo pariter debet conueniri pro fru- ctibus præbendæ. Et pro hac opinione vide- tur deciſio Innocen. quem ſequitur Abb. in c.ſi clericus laicum. in primo nota.& colum. 3 4. de foro competen.j vbi inquit, clericum poſſe conuenire laicum coram iudice eccleſi- aſtico pro rebus eccleſiæ, vel ſuis, ſiue agat actione reali, ſiue perſonali, vtputa ex legato vel locato.conuenitq́; id, quod ſcribit Felin. in c. cauſam. de præſcrip. quòd licet fructus non ſint quid ſpirituale, attamen cumàre ec- cleſiæ dependeant, idem de eis iudicatur, quod de re eccleſiæ, c. ſi annum. de iudic. libr. 6.& ibi Anchar. Philip. Franc.& Archi. i gl. in verbo, Dependentibus. His addotex. in c. epiſcopi.17. quæſtio. I.& glo. ibi, ac Ar- 4 chid. in c. quia nos. de teſtamen.t vbi Epiſco- ꝑpus non poteſt teſtari de fructibus ex agris eccleſiæ prouentis, ſed omnia in iure eccleſiæ reſeruantur. Item tex. in d. c. ſiclericus. de foro competen. arguendo à contrario ſenſiu, quod iniure eſt fortiſsimum, l.i. in prin. verſ. huius rei.ff.de offic.eius, cui mand. eſt iuriſd. vbi clericus laicum de rebus ſuis, vel eccle- ſiæ petierit,& laicus non eſſe eccleſiæ, aut clerici, ſed ſuas proprias aſſeuerauerit, de- bet de rigore iuris ad forenſem iudicem tra- hi: ergo ſinon negauit fructus eſſe eccleſiæ, aut clerici, poterit coram eccleſiaſtico con- ueniri:& facit tex.in cap. poſtulaſti.dehomi- cid. s io; Contrariam opinionem amplexi ſunt nõ- nulli Senatorum. Primò, ex regula, qua di- ſponitur, actorem ſequi debere forum rei, l.
*
iuris ordinem. C. de iuriſdict. omnium iudic, quæ etiam locum habet, ſi clericus laicum in iudicio poſtulet, d. c. ſi clericus laicum.& c.cum ſit. de foro competen.& c. experien- tiæ.& ſequen.& c. clericus. xi. quæſtio. Maran.de ordin. iudi.in 4. par. q. l. nu..
5 Secundò, f quia fructus, ſeu obuentiones eccleſiæ non ſunt quid ſpirituale, quinimo
temporale, cum poſsint per prolatum ven.
di& locari, c. veſtra. de locato. Abb. in c.ſin. in fine. de rerum permuta.& Archidia.inc. alienationes. colum.3. in princip. 12. quræſtio, 2. vbi allegat c. fina.& ibi glo. fina. ne prælati vices ſuas ſub annuo cenſu concedant, per quem tex. ita reſpondet Federicus de den. conſi. 245. quem refert Felin. in d. c. cauſam. numer. i5. de præſcrip. latè Bello. conſi. 3. nu- mer. 2.& ſequen. vbi poſt plures per eumci- tatos concludit beneficiatum in vita æqui- parari vfufructuario, quo caſu facit fructus ſuos, quamuis in morte æquiparetur vſua- 110. Quid autem tenendum ſit ambigitur,& de iure communi magis communis opinio
6 canoniſtarum eſt, t quòd priuilegium hoc
habeat eccleſia, quòd cum agitur de rebus eccleſiæ, ſeu clerici, ſiue agatur actione reali,
ſiue perſonali, poᷣßit conuenire coram iudice
eccleſiaſtico, ſius ſeculari. Ita enim ſentiunt Innocen. Abb. Zabarel. Io. Andr.& Marian. Socin.in d. c. ſielericus. colum. antepenulti- ma,& ſequen. dè foro compet. Felin. in d. c. cauſam. numerò decimoquinta.& propterea ſit in electione actoris agendi coram eo iu- dice, quem voluerit, ſecundum Maria. in di- cto c. cum ſit. colum. ſecunda. de foro com- peten. licet contrarium teneat Decius in c. decernimus. colum. 22. de iudic. vbi colum. zr. ponit quatuor limitationes. Si verò agatur mera actione perſonali, vtputa ex locato ad mercedem, in qua non veniat reſtitutio rei eceleſiæ, vel clerici, tunc conuenire debeat coram iudice laico ex vulgata regula, de qua ſupra; ita ſentiunt, Innoc. Felin.& Marian.
7 in dicto c. ſi clericus. in fine. t Stante autem
forma Ducalis decreti prohibitorij, ne ſub- diti Ducales conueniantur pro re meréè pro⸗ phana coram iudice eccleſiaſticò, quod fieri a Principe poteſt, I. 2.§. ſed iudex. ff. de iudic. quam ad hoc notat Socin. in cap. ſignificaſti. colum. 20.& ſequen. de foro competen. non potuit Scanzetus conufeniri tali a⸗
ctione coram iudice eccleſiaſtico, argu⸗-
men. c. ex tenore.& c. ex tranſmiſſa. de foro competen. quod etiam expreſſè voluit Didacus in ſuo libro practica quæ- ſtio. c.z. colum.o.verſicu.quintò non Had
& fa⸗
dleruiu uétnomehine zuuuſ 1 L ufweaßor. Ihiauffans mute lin totch ſenie iialciuge wo krnus, Ccdinem a au. deasſeninefrimßt AcoinauncSc tenmisucgürctn. feßio marcegtatApa ſuutee 7 Perwevumaczunturlgn 1 A fhultun itanſ ach enunuturanentun „ bſtgef eegygeſe e Cudpernattrumobi⸗ guun gerlegen dri u Tex u generalier a teclarttur a Duenſedoderumipi algunturik eo n tntertiſettuneni
DECISIO
jAncipulstionenote Iäquodiusladio iil niitaine uleguun

„ſeu obuenn
quid ſpirituale, vn olsint per prolatum tra. de locato. Abbin, permuta.& Archida, m.z. inprincip. u ora a.& ibi glo. fina. nepe auo cenſu concedan Pondet Federicus ce- refert Belin. in d. dan ſcrip.late Bello conſi vbi poſt plures peren beneficiatum in vit- ario, quo caſu facin morte æquiparetu
tenendum ſit ambig.
ni magis communsi
t, quod priuilegun
..
quòd cum agitur den
ici, ſiue agatur actionen
SSit conuenire coramii 1S eculari. lta enim ſem Zabarel. lo. Andr.& Nhan clericus. colum. antepeni dè foro compet. Peliniit decimoquintadè propte- actoris agendi cotam eoi verit, ſecuncum Nam. inc olum. ſecunda de foto 8 trarium teneat Decius 1 lum. 22. de zacie.vbicil r limitationes Siveroigi erſonali, vtputs ealoin qua non eniurelüm rici, tunc conuenite ci co ex vulgata regule nt, Innoc. helin.& 4 ricus. infine. Stante!
prohi itoriſ, n reti prohibitorij decreti d re mel
in ſuo libro bta O. verſicu.quint
DECISIOXXXIII. 62
& faciunt notata per Bal. in titul. de prohib. feu.alien.per Feder. õ. præterea. colu. penult. nu. ꝛ1.& 22.& ibidem Afflic. nume. 28.& 29. Et propterea in caſu propoſito cenſuit 8ena- tus recte fuiſſe oppoſitam declinatoriam a Scanzeto,& cauſam non eſſe iudici eccleſia- ſtico remittendam.
SV MMARIVM.
*Abſenti ex contractualterius ius aliquod non acquiritur, niſi ſequuta ratificatione.
2Caſus ſpectales, in quibus per procuratorem quæritur a- ctio ſine ceßione.
sStipulatio notarij quid magis operetur, quàm Ktipulatio priuati.. 2142
4 Abſenti ex ſtipulatione notarij, etiam ante ratifieatio-
nem ius,& actionem acquiri cõmuniter tenent Do- ctores. 1.
ᷣ De conſuetud ine officium ſtipulandi cum officio ſcriben- di coniunctum eſt,& conſuetudo efficit, vt alteri per
alterum ius acquiratur.
6 confeßio an acceptata à parte, vel anotario nomine ab. ſentis ſit, nulla datur differentia.
Per notarium acquiritur ignoranti poſſeßio& actio.
8 Er ſtipulatione notarij acquiritur ius abſenti, maximè ſi interueniat iuramentum in contractu.
„ L. ſi ego. f.. de nego. geſt. declaratur.
10 Quod per notarium nobis acquiritur, non tà per ipſurt, quam per legem acquiri dicitur.
Tex. in H. generaliter. auth. quib. mod. natura efficia. ſui declaratur.
Diuerſæ Doctorum opiniones ad communem doctrinam rediguntur in eo articulo, an ex ſtipulatione notarij ante ratificationem ius abſenti acq airaturs
PDFEGILSIO XXXIII.
An ſtipulatione notarij acquiratur abſenti a- liquodius, vel actio vrilis, non facta ceſsione, vel ratificatione ſubſequuta.
X proceſſu agitato inter loanninam quondam Chriſtophori agentem & Michaelem Ferrerium
ſes, non indiffieilis ſubor ta eſt quæſtio. An ſtipu- latione notarij acquiratur abſenti ius& a- ctio, ſaltem vtilis non facta ceſsione, nec ſub- ſequuta ratificatione. In quo articulo varie ſenſerunt ſcribentes:opinionem enim nega- tiuam ſequuti ſunt quamplurimi Doctores non mediocris auctoritatis,& doctrinæ, ad- ducentes duo iura principalia, videlicet I. ſi ego. ff. de nego. geſt.&§. generaliter. in au-
I then. quibus modis natu. effici. ſui. Tex qui⸗
bus liquido ſecundum eos probari dicicur, abſenti ex contractu alterius aliquod ius non acquiri, niſi ſequuta ratihabitione
conuẽtum Hipporedien
quorum opinio adiuuari videtur tribus alijs fundamentis.
Primum illud eſt, quia notarius non eſt publica perſona in ſtipulando, ſeu contra- hendo, ſed tantum in ſcribendo,& rogando Inſtrumentum, vt in authen. de tabellio. per totum titulum, Bal. in l.l. colu. ¼. C. per quas perſon.nob. acquir. Secundum, quia ſi poſſet notarius alteri ſtipulari, idem eſſent contra- hens& tabellio, quod incongruum videtur. Tertium, quia ſpeciale dicitur in prætorijs
ſtipulationibus, l.in omnibus. ff. de præt. ſtip.
Item in mutuo, vt alteri etiam ignoranti per alterum actio acquiratur, l. certi conditio.§. ſi nummos. ff. ſi cer. pe. ergo in contrarium eſt ius cõe. Accedat, quia pro hac opin. eſt regu- la l. ſtipulatio iſta. S. alteri. ff. de verb. oblig.& Inſtit.de inut.ſtip.d.ſi quis alij.&§. alteri.& hanc opin.ſequutus eſt lnnocen:in c.dudum. nu. t. arguendo à contrario ſenſu de conuer. coniug.& videtur de mente glo, in c. q́;q́;. in verbo, Poſsint acquirere. de vſur. lib. 6. quam ibi ſequuntur Io. Andr.& Barb. quem refert & ſequitur doctiſ.Purpur.in d.õ.ſinummos. num. 81.& 82. Ang. in l. non enim. ff. de ado
& in conſi.73. in fin.& lo. Fab. in 9. ſi quis alij. col.7. Inſtit.de inut. ſtip. Caſtren. in conſ. 72. & 19z. col. 7. in nouis.& in l. illud. nu. 7. C. de ſacroſan. eccle. quos refert& ſequitur Dec. conſ.ꝛ26. nu..& 8.& in conſ.2 47. 432.598.& conſ.464. num.z.& inl.contractus.nume.i6.
de ſeq. ff. de reg. iur. Curt. Iun. conſ. 52. nu. 12.
& 3.& conſ.õ5. numer..& 10.& in conſ.120. in princ.vbi dicit iſtam eſſe cõem opin. Alci.
in repeti.c.cum contingat.num.z29.cum ſeq.
de iureiur. vbi etiam ipſe atteſtatur hanc eſſe cõem opin. Galliau.in rubr.ff.de verb.oblig. col. 4². firmans eam eſſe de iure veriorem. 80. Iun. conſ.z26. num..& ſeq. vol.z. addens par eſſe dicere notarium ſtipulari nomine meo, & dicere, quod gerat negotium meum rati⸗ habitione, glo. in l. ſi pupilli. 9. item quęri-⸗ tur. in verbo, Ipſo geſtu. circa med. ff. de neg. geſt.ſed gerens negotium abſentis ei non ac- quirit, niſi ſequuta ratihabitione, d.l.ſi ego. er go ſtipulatione notarij ante ratihabitionem actio abſenti non acquiritur, Soc. conſ./3. nu. n.vol. 4. Natta conſ.253. nu. 8.& conſ.315. nu. 1. Non obſtat, quod ſecundum hanc opin. ſti- pulatio t notarij nihil magis operaretur, quã alterius priuati, quia operatur, vt ſaltem ſe- quuta ratificatione acquiratur vtilis ſine ceſ⸗ ſione, quod ſecus eſt in ſtipulatione priuati, ita reſpondent Caſtr,& Dec. conſ. ſupra alle-
gatis. Nec etiam obſtat l.2.& 4. ff. rem pupil. ſal. fore. quia ſpeciale eſt in ſtipulationibus 2 præto-

S ENATVS PEDEMONTANI
prætorijs, vt ſupra dictum eſt, maximè fauo- re populi, ſecundum gl. in d. c. quanquam.
Minus obſtant leges loquentes de ſtipu- latione ſerui publici, quia intelligi debent de ſeruo reipublicæ, iuxta titulum, ne ſerui reipub.manu.nõ autem de notario, qui non poteſt eſſe ſeruus, l. generaliter. C. de tabul. lib. x.& plures tenentes hanc opinionem cumulat I iraq.de conſtitu. poſſeſ.in3. par. limita. 30. nu. 8.9. 10& 17.
Contraria autem opinio affirmatiua, vi-
4 delicet t ex ſtipulatione notarij ius& actio-
nem abſenti acquiri, etiam ante ratificatio- nem verior viſa fuit,& magis communis, pro qua adducuntur tex. in l. non. n. aliter. ff. de adoptio.& in õ.cum autem. Inſtit. de ado⸗ ptio.& ibi Aret. col.⁊.& inl. 2. C, eodem ti- tu. nec non inl. 2. cum duabus ſequen. ffrem pupil. ſal. fore. glo. magna in§. li quis alij. circa medium.& in§. alteri. Inſtitu. de inuti. ſtipula.& inl. nec ei.. eorum. in fi. ffde ado- ptio. pulchra glo. in l. peto.§. fina. in verbo, Cauere, ff. de lega. ꝛ2.& inl. generaliter. C. de tabul.lib.x.vbiæquiparat ſtipulationem no⸗ tarij& ſerui. Et hanc partem tenuerunt Ol- dra.conſi. 30. num.z. dicens, dubitandum de hoc non eſſe, Dyn. inl. I.§. exigere. ff. de ma- gi. conue.& Barto. poſt Gul. de Cug. in d.§. eorum. num. ꝛ.& in d. l.2. num.3. ff. tem pup. ſal. fore.& in l. ſtipulatio iſta. 6. ſi ſtipuler. col. 2. verſic. tertiò fallit. ff. de verborum oblig. inl. cum quis decedẽs.. codicillis. nu.5. ff.de lega. 3. Bal. in d. 9. eorum. in verſicu. ſatiſda- cio.colum..& in d. l. non enim. circa prin- cipium. ff. de adoptio. t vbi dicit de conſue- tudine,& de facio, coniunctum eſſe officium ſtipulandi cum officio ſcribendi,& conſue- tudinem facere, vt alteri per alterum recta via ius acquiratur, d.§. ſi nummos. in l. per diuerfas. quæſtio. 14. C. manda. in l. cum ſocero. C. de iure dot. in l.rationes. colum. 2. verſicu. reuocatur in dubium. C. de proba- tio. conſt. 146. nume. 8.& conſi. 200. num.z.
(3. volum. z. Saly. in dicta l.2. num. 2. C. de adoptio. vbi dicit, ſic ſe habere communem opinionem conſuetudine approbatam:& eſt de mente Ange. in d.lj. ſecunda. ffIrem pu- pil. ſal. fore. Paul. de Caſtro in d. l. ſtipulatio iſta.§. alteri. colum. 3. verſic. fallit hoc in plu- ribus. aſſerens nos quotidie videre hoc fie- 11, quòd notarius ſtipulatur tanquam per- ſona publica nomine omnium, quorumin- tereſt,& valet huiuſmodi ſtipulatio, vtac- quiratur actio ſine ceſsione,& ibi Imo. co- lum. prima, verſicu.& dicit ſic Petr.& in 1. huiuſmodi, in principio. ff. de lega. I. dicit ita ſeruari in practica, lo. Faber ſecum diſsi-
dens in d.. cum autem. Inſtitu. de adoptio- nib. Roma. conſi. 513.& in d.§. ſiſtipuler.& ibi Alexan. colum.z3. in princi, dicit commu- nem opinionem& obſeruantiam eſſe cum Barto.& conſi. 185. nume, 3. volum. 6.& in additionibus ad Barto. in l. ſecunda. ff. rem pupil. ſal. fore. Ancharanus conſilio 20. in tertio dubio. Idemq́; firmat laſ.in d.§.ſiſti- puler. nume,. 14.& 15. poſt Anto. de Butr. in proœæm. Gregoria. poſt glo. in c. quoties.i quæſt. 7.& ibi Abb. num. 22.& ſequen.& in c. ſi cautio. colum. quinta. verſicu. fortius etiam. de fide Inſtrumento. t vbi æquiparat confeſsionem eſſe acceptatam à parte vel à notario nomine abſentis: quod etiam idem Iaſ. in l. tale pactum, colum. 1. verſicu. tertiò intellige. ff. de pact.& in authen. ſacramen- ta puberum. num. 75. C. ſi aduer. v end. Dec. ſibicontrarius inl. quæ in teſtamento.§. nec paciſcendo. ff. de regul. iur.& conſi. 31. nu⸗
me. 4.& conſi.58. nume. 3.& conſil. 245, num. 3. conſil. 239. num. 5.6.& 7. conſi. 293. colum. 2.
verſicu.& licet.conſil.607. num.ↄ.& r. poſt
Bar. Bald. Specu. Areti.& Alexan. per eum citatos, dicens non eſſe dubitandum de hac
concluſione,& approbari per practicam to-
tius mundi,& conſi. 407. nume. 14. vbi dicit notarium ratione officij poſſe ſtipulari pro omnibus, quorum intereſt, iſtamq́; eſſe com- munem opin. dicit Socin. conſil. 125. in fin.& conſ. 26². num,. 13. t vbiſcribit per notarium acquiri ignoranti poſſeſsionem,& actio- nem, id etiam voluit Rube. conſi. 73. num. 8. & conſil. i7. nu.3.& ſequen. affirmans hanc eſſe communem, Dominus& ſocer meus Præſes Balbus, conſil. 87. nondum impreſſo, num. 13.& 14. Corne. conſil. 1o. colum. z. vo- lum. primo. conſi. 30. in fi. volum. 3z.& con- ſiz. colum. 2. verſic. præterea. volum. 4. affir⸗ mans t ex ſtipulatione notarij etiam ante ra- tificationem abſenti ius,& actionem acqui- ri, quemrefert& ſequitur Gozad. conſi, 87. nume. 14. Guid. Pap. quæſt. 49. inquiens ita fuiſſe iudicatum per parlamentum, Pariſ. conſi. 82. nume I.& z. volum. primo. Idem Pariſ.conſ.6O.nu.ʒ.& ſeq. conſi.88.nu. 90. vol.z. aſſerens ex huiuſmodi ſtipulatione res donatas acquiri abſenti,& iſtam eſſe verã& communem concluſionem, quod etiam atte- ſtatur Sylua. conſ.z2. nu. 12z. Bertr. d. conſ. ¹z6. nu. I. vol. i. Caſſa. conſ.ũ3. nu. 1. Neuiz. conſil. 35. nu. 22. Roll. à Valle, quem poſt hæc ſcripta vidi conſi.1o. nu. 22. Io. de Amicis conſi. 126. num.. Hyppo. ſing. 663. Rui. ſubtiliter conſi. n9. nume. 7.& 8.& conſi. 126. nume, 10. di- cens, id procedere reuocabiliter ante rati⸗ habitionem.& conſi. 172, nu. 15.& 16., vol.:.& 5 conſſi.
ſec lti HGu penu 1a fumn g bo
uiri didſequ Wwoné meros 1 cisßunn u Hadecl h
„
0 lozßamm Goddip. Jondi 39 oſ. 7
niatione;0. N Er deloe dübianc Inbus nanfeſteappate oyigirnem ele comm raodſeruandam inigdic do.
Non opſtmnt in contt umallegs denego
m negotionm gettoe
petonmprina,quendo Wequur neifcatione:ſ emm ſtetuos podlieu emäun gol.& com non enim. de doht autem nſtitu deado derras l.deſſtatu. lo C edoktlimin. reu orddattenſtipulait urio publico, ſecun ingerhisinvetbo, peron. noh, acquir. Dodalcpn alegat aM7 qwæfllentiaubl wntinotznustipu dimraſapulandon dingec, Vorcülrtetim, dellon Pbiica in ſu endo, qacmrari
enim& di eman
Secundo boteltteg dlnon enim qodc
lincum offc⸗ ſebend Clum

e acceptatam à pant ablentts: quod ettmi im. colum. I.verſicu t ct.& in authen. lacnn 75. C. ſiaduer, vend „quæ inteſtamento, regul. iur.& conſiy nume z.& conſil 5,6.& 7. conſtzy.co enſil. 607. num. 9.&n Areti.& Alexan.e on eſſe dubitandum pprobari per practicn nſi. 407. nume. 4. vbit te officij poſſe ſtipulani nintereſt, iſtamqgellecn it Socin. conſil. eß. inſ . tvbiſcribit per notari i poſſeſsionem,& aci luit Rube, conſ.7;. num .& ſequen affimans haj „Dominus& ſocer me nſil. o nondumimptel rne, conſillo. colum. 30, infe volum.z. Ac c. præterea, volum. 44 ſone notarijetiaman ti ius,& actionem as equitur Gozad. co ap. quæſt. 49. inqulen er parlamentum, & a. volum. primo. ts.&e ſeq conſi,d
'
uiuſmodi ſtipulatio’
DECISIOXXXIII.
conſi. 47. colum. 2.& conſ.43. nume. 5. volu.5. Socin. Iun. conſ. ⁊7. nume. 8.& ſeq. volum.z. vbi ſeipſum retractat ab his, quæ dixerat d. conſ.126. volum. z2.& conſi. 118. numer..& 14. volum. ſecundo. poſt Aretin. in l. qui Ro⸗ mæ.§. Elauius. colum. penultima.& conſ. 74. in tertio dubio. Ripp.libro tertio reſponſo. c. II. nume. 6.& 7.& id ſequitur Cagnol. inl. id quod noſtrum. numero 15.& 16 ff. de regu. iuris. Afflic. deciſ. 135. numero.& 6.& deci. ſio. 393. numero octauo. Boer. deciſio. 172. numer..& 32. poſt Guid. Pap. conſi.1z.& 60. idem Boer. deciſ.284. in fin.& multò plures alij cumulati per Tiraquel.in dicta tertia par. limitatione 30. numero 23.& 49. vbi dicit, non eſſe de hoc dubitandum, ex quibus o- mnibus manifeſtẽ apparet, hanc ſecundam opinionem eſſe communem,& propte- rea obſeruandam in iudicando,& conſulen- do.
Non obſtant in contrarium adducta. Ec
9 primòl. ſi ego. de nego. geſt. ſ quia loquitur
in negotiorum geſtore, qui ſtipulatur vti perſona priuata, quæ non acquirit alteri, niſi ſequuta ratificatione: ſecus ergo in notario, cum ſit ſeruus publicus ratione officij, ſe⸗ cundum gloſ.& communiter Docto. per d. l. non enim. de adoptionibus. iuncto 9. cum autem.Inſtitu. de adoptio.& gloſ. fina. in l. li- bertas. ff. de ſtatu. homi. inl. cum cognatos. C. de poſtlimin. reuer.& propterea regula, quòd alteri ſtipulari nemo poteſt, fallit in no- tario publico, ſecundum gloſ.& ibi Aretin. in 9. ex his. in verbo, Acquiri. Inſtitu. per quas perſon. nob. acquir.& in d.§. ſi quis alij.& Docto.ſupra allegatos. Guid. Pap. quæſtio. 317. quæ fallentia ſublimitatur, niſi notarius non vti notarius ſtipularetur, quia tanquam priuatus ſtipulando non acquirit, Hyppol. d. ſing. 663.
Non obſtat etiam, quòd notarius non ſit perſona publica in ſtipulando, ſed in ſcri⸗ bendo, quia contrarium eſt verum, d. l. non enim.& d.9. cum autem. Inſtitut. de adoptio. Secundò poteſt reſponderi, vt dicit Bald. in d.l. non enim. quod de conſuetudine eſt con- iunctum officium ſtipulandi cum officio ſcribendi,& ſicut conſuetudo in mutuo in- duxit, vt alteri abſenti per alterum acquira- tur, d. 9. ſi nummos. ita per conſuetudinem poteſt induci, vt per notarium ſtipulantem nobis abſentibus acquiratur, Iaſ. in d.. alte- ri. numero 2. quod autem ea ſit notariorum conſuetudo,& obſeruantia abſentibus ſti- pulari, atteſtantur ſupra ſcripti Dociores, nosq́; id quotidie videmus, quo fit, vt quod
10 f per notarium nobis acquiritur, non tam
1²
63 per ipſum, quàm per legem dicatur acquiri, gloſ. in l. prima. in verbo, In domino.& ibi Bald. in fin. ff. de his, qui ſunt ſui vel alien. iur. quem ſequitur Xlex. in d. 6. eorum. Rube. d. conſ.117. nu. 7.
Non quoque obſtat, ſpeciale eſſe in præ- torijs ſtipulationibus, quia ad hoc reſpondet Bartol.in d.§. eorum. Nec mouent conlilia Caſtren.& Dec.in contrarium adducta, quo- niam ſibijpſis contrarij ſunt, tam in lecturis, quam in conſilijs,& alijs locis ſupra citatis, & contra eos eſt communis opinio& obſer- uantia: aliter etiam reſpondet Socin. lun. d. conſ.118, nu. 17, vol. 2.
1 Minus obſtat§. generaliter, in authen.
quibus mod. natu. effic. ſui. quia ibi tex. lo- quitur de redigendo filium naturalem in poteſtatem patris,& ſic de ipſum obligaa- do, ideo nimirum, ſirequiritur eius ratifica⸗ tio:non enim poteſt notarius aliam obliga- re.lIta Barto. inquit inõ. eorum. numero quar- to.& ſequitur eum Rube.conſ. u7. numero 5.& 6. t Vnde redigendo prædictas opinio-⸗ nes ad veram& communem doctrinam, di- co, quod ex ſtipulatione notarij, nec per con- ſtitutum, neque per veram traditionem ipſi notario factam nomine abſentis acquiritur aliqua poſſeſsio, ante ratihabitionem ex cu- mulatis per Tiraquellum, de conſtituti. poſ- ſeſſo. in dicta tertia parte. limita. 30. numero 53.cum ſequen.& ratio eſt, quia in acquiren- da poſſeſsione requiritur animus illius, cui acquiri debet, l.prima. õ. adipiſcimur.& l. ter- tia. in princip. ff. de acquiren. poſſeſſ.& ob id- nec pariter ante ratihabitionem acquiritur dommium, l. traditionibus, cum concordan- tibus.C. de pactis. quod tamen fallit fauore donationis, quia ſtipulatione notarij ius effi- caciter acquiritur abſenti,& dominium vtile transfertur ſine ceſsione, l. quoties. C. de do- nationibus. quæ ſub modo, Dec. conſil. 239. numero ſeptimo& octauo. Caſſane. conſi. 53. numero 3& ſequen. Crauet, conſi.. nu- mero nono. lus verò& actio perſonalis be- ne acquiritur abſenti ante ratihabitionem, Idem dicendum videtur in hypotheca, cum ea ſit acceſſoria ad actionem perſonalem,& poſsit nobis acquiri ſine traditione vera vel ficta, ſitq; à dominio ſeparara, I.. Ö. cum præ- dium. ſf. de pignorib. Ange.in dõ. item Seruia⸗ na. colum. vltima. Inſtitu. de actionibus. de qua latiuùs alibi dicemus. Et ſententiam hanc affirmatiuam ſequutus eſt Senatus in prædicta cauſa.
L 3 SVM-.

——
. 4
8*
— 2
7 6
„*
. ——————
—
——ÿ— ͦ——
———
ooöoöooöoöoöoöböb.—
7————————
———..————————x——
S ENATVS PEDEAM. ONTANI
8 V MMARIVR.
Debitor, qui propria auctoritate fundum ingredi poke- rat, ſteius poſſeßionem ſine licentia iudicts,& parto non vocata, fuerit ingreſſas, parte citata poſtea per iudicem in ea erit confirmandus,& nu. 2.
2 Executio facta auctoritate iudicis perperam interpoſl⸗ ta non reuocatur, ſt illud, quod ſolutum eſt, appa- reat debitum fuiſſe.
4 Sententia notoriuia inqucit. 3
Hares propria auftoritate poſſeßionem rerum vacan- tem ingredi poteſt.
6 Executionem non ſeruato iuris ordine irritari debere,
qquomodo intelligataxr. 7 Poſſeßio ex cauſa non valida,& minus ſafj icienti trans- fertur.
8 Que fiunt ad continuandum& conſcruanduns operan- tur ad aquirendum. 2
5 kideicommiſſarius bons agenti interdicto, quorum le⸗ gatorum, reſtituere tenetur, vbicunq; falcidiæ de- tractioni locusſet.
10 Circuitus inutilis& vanus euitaudus eſt.
Conditio nthil ponit in eſſe.
M ßio conceſſa de facio, quod de facto reuocari poßit. uomodo intelligatur. nu. eodem.
Quod nullum eſt, rumpi, ſeu confirmari non poteſt.
23 Nullius entis nullæ ſunt qualitates.
14 Poſſeßionis origo, non continuatio? ſpectanda eſt.
15 Executio ſententiæ contra ſucceſſorem condemnati fieri
non poteſt, niſi ſummaria csgnitione præmiſſa.
26 In executionem ſententiæ petens ſe immitti, diligenter inquirere debet, quis ſit poſſeſſor,& cur are,yt cite- tur.
87 Miſſus in poſſeßionem ex vno titulo, non poteſt illam ex alio retinere. 3s Viam, quam quis ſemel elegit, eandem ſequi debet.
09 ludex mittens aliquem in poſſeßionem alicuius rei, parte non citata, nihil operatur.
a0 Occupans poſſeßionem vacantem per mortem, plus de- linquit, quàm ſi occupet poſſeßionem vacantem per negligentiam.
21 Hæreditati iacenti dandus eſt curator, contra quem eſ⸗ ſet facienda executio iudicati.
22 Fideicomniiſſarius ratione incertitudinis proprietatum res fideicommiſſo ſubiectas occupare nou poteſt, quem admodum nec filius legitiman.
23 Quod idem& in fide icomam /ſario pas ticulari dicen- dum ect.
24 Legitimam etiam de ſideicommißis particularibus detra- hi poſſe, communi Doctorum opinione receptum eſt.
25 Poſſeßio naturalis ex actu nullo,& vera traditione ac- quiritur, ſecus autem in iuſta,& irreuocabili poſ- ſeßionc.
as Poſſeßio per executorem minus legitimè data, non effi- cit, vt miſſus incurrat in pœnam, l.meminerint. Cvn- de vi.
47 luterdictum, quorum legatorum, reſpeclu æris alieni& legit imæ detrahẽdæ, necnon& aliorum onerum hæ- redi competere contra fideicommiſſarium poteſt.
28 Dilatione pendente in reliquis officium iudicis conquie-
ſeit.
19 De dubio caſu& pendenti idem iudicatur, quod dee certo, quoad actum impediendum.
DECISIOXXXIIII.
Miſsio in poſſeſsionem nulliter facta, ſi de nouo concedi debeat, an confirmanda ſit.
e Xacktis cauſæ vertentis 8 Sinter Fräciſcum Ferrum agentem,& Pranciſche⸗ tam, ac Andrietã ſoro- ,zres de Richerijs Nicien⸗ (ſees conuentas, plures 2— ☛ propoſiti fuerunt articu li, præſertim is, an fideicommifſarius, in cu- ius fauorem cenſuit denatus, locum eſſe re- ſtitutioni fideicommiſsi particularis detra- ctis detrahendis, dicatur acquiſiuiſſe poſſeſ- ſionem rerum fideicommiſſarum ex miſio- ne executoris nulliter procedentis, à cuius geſtis ſuerat appellatum, ita quòd huiuſmo- di miſsio cõtirmanda ſit, ex quo in executio- em dictæ ſententiæ eſſet de nouo conce- dendarean verò compellendus ſt ad reſtitu- tionem prædictorum bonorum hæredi gra- uato agenti interdicto, quorum bonorum, ſeu legatorũ? Et videbatur dici, poſſe diciã mſsionem confirmari debere, idq; ex dictis Bart. inl. creditores. colum. 8. verſic. mihi vi- t detur. C. de pignori. t vbi ſiis, qui fundum debitoris propria auctoritate ingredi po- teſt, iudicem ex vrbanitate adierit, qui ei ta- lem ingrediendi licentiã contulit, parte non vocata, poſſeſsionem exlicentia iudicis non acquirit, ſed perinde eſt, ac ſi poſſeſsionẽ pro pria auctoritate intrauerit, ideo per iudicem poſtea erit parte citata confirmandus, cui ad- ſtipulatur doctrina Angeli in l. ſi ſinita. in
2 princ. fI.de dam. infec. i quod ſi petitur reuo⸗
catio tenutæ, quæ de nouo danda eſſet, reuo- canda ea non eſt, ſed confirmanda: hanc An- ge, doctrinam ſequitur ibidem Alex. col. antepen.& penul. poſt Caſtren. Imo. Salyc. & alios, per eundem relatos. Aret. in. 6. qua- drupli. colum.:1. verfic. ego autem. Inſtitu. de actio. Abb. conſil. 29. in ti. volum. 2. Socin. conſil. 113. in fi. Iaſ. in l. ſi pacto quo pœnam. num. II. C. de pact.& in l. fina. nume. 18. C. de edic. diui Adria. tollen. Dec. conſil. 191. infi- & conſil. 44 9. num. 17.& ſequen.& inc. cum ceſſante. colum. fina. de appella. Curt. Iun. in J. fi. nu. 75.& 85. C. de edic. diui Adri. tollen. & in conſil. ⁊Q. nume.5. Gozad. conſi. 21. col. 7. Grat. reſpon. 37. num. 27. vol. Rui. conſil. 91. num. 7. vol.5. præmilsisq́; deſeruit, quod leitan in l. fin.§. fin. ff. de eo, quod met. cau. 3 Tvbi executlo facta auctoritate iudicis per- Peta
2. e— 2 3—. ———————— p
—
lacenhe
Aeincdun n eccl
den.odpolebe zonmiscogium 3 Keri, qoe dolotlum anbe ciméc. 1odio cmu nadäiionadbasin! ze nodopecb nuncha Faclzcen(il aum. vynolzlie Neuiecc pole er Herulkeln paeumctuosAp idicaaderegiul. qpidem appretend vguarum qädoes WMem gebeneg Mmreditaus quae onere,(big proln Babnorarindh. ponendd, quemfefe
7 num,s fNeqpein! adeptonectanduse pobsideban, Bariiad. laxetſ ſciastamen copiniocornobo mnoſeibancerns
G inag Amidopod nonſetonoiuidon neſtatuto, niaide certus ordo ſtauun omittttur Sed in a elt ordo: etgo tene glaier rli immil

NL
endenti idem uu lulem udie ickum impedien Lanu Veite
ſes con 1
Uentas, de propolſiti fuerum aj n fideicommilſariusin uit denatus, locum mmiſsi particularb i-
dicatur acquiſiuilſ d A.
leicommiſſarumernt liter procedentis, ae llatum, ita quòd hui ada ſit, ex quo inexe atiæ eſſet de nouoc zmpellendus ſit ad rumbonorum harei dicto, quorum bonan videbatur dici, poſti mari debere, idq; exdi res. colum§. verſic. mit ori. f vbiſiis, qui fund a auctoritate ingredi erbanitate adierit, quieit licentiã contulis partem ꝛem exlicentia iudicis no de eſt acſipolſeſsionẽy atrauerit ideo per ludice tata conſirmandus, cui na Angeli in l. ſi fnnia ſec.t quodſipetitu n de nouo dandaeſſetm d confirmanda: hanci gitur ibidem Alex. poſt Caſtren. Imos em relatos. Aret.in. verlic. ego autem. 1 C1. inti:volum.ad rinl. ſipacto quo pe- „I in Lfina. nume.ld ollen. Dec- conſil.lo’
7.17.& ſequen.& inct d. LeappelaCut 3. 1 beeca diui Adrit dl
DECISIOXXXIIII.
m interpoſita, non reuocatur, ſi illud quod eſt ſolutum, appareat debitum fuiſſe. At in caſu noſtro miſsio in poſſeſsionem rei fideicommiſſæ in executionem ſententiæ Senatus concedi deberet: ergo iam facta de- pet confirmari, maxime cum fideicommiſ⸗ ſarius, rerum fideicommiſſarum vacuam poſſeſsionem reperiendo, illam auctoritate propria apprehendere,& apprehendendo poſſeſſor eff ei potuerit, l. prima. in princip. ff. quor. legato. late Pariſ. conſ. 12. num. I18. volum. ꝛ. quo fit, vt hæredi poſsit legitime contradicere, cum ſit paratus de iure iuo in- continenti edocere, Bart. communiter ap⸗
robatus in d.l.fin. num. 22. C. de ędic. diui. Adrian. tollen. Dec. conſ. 467. num. 4.& ſe- quent. Imò dici poſſet, iam eſſe de iure fidei⸗ commiſsicognitum, ſ attentis actis, X fen- tentia, quæ notorium faciunt, c. ſigntica- uerunt, de teſtim.& c. quoniam contra. de probatio. c. cum olim, de verbo. fig. copioss in addition. ad Bart. in l.i. in princ. num. 8. it. de noui operis nuncia. Pariſ. conſ.98. num. 25. vol.z. conſ. lI. num. 7. vol. 4. coni./3. num. 105. vOl.3. late Neuiz. conſ. SI. num. 31.& ſeq. poſt Alex. Peruſ. Felin. Dec. Bru.& Afflict. per eum citatos,& pro veritate habetut, l.xes iudicata. ff.de reg. iur.& l.1. C. de re iudic. li⸗ quidem apprehendendo poſſeſsionem rerã legatarum, quãdo earum poſſeſsio vacabat, videtur geſʒiſſe negotiã proprium,& etiam hæreditatis, quia eam liberat à traditionis onere, ſibiq; profuit nemini nocendo, ita Bal. notat in d. l. fin. col. I0. verſ. quinto op- ponendo, quem refert,& ſequitur Curt. ibi num.72 ¼ Neque in huiuſmodi poſſeſsionis adeptione citandus erat Ferrus, quia is non poſsidebat, Bar. in d.l.fin. nu. 16. Bal ibidem col.2. verſ. ſcias tamen. necnon Dec. num. 4. hæcq́; opinio corroborari ex his poteſt, quæ Inno.ſcribit in c.ex ratione. num. I.de appell. inquit enim, id quod dicitur t executionem non ſeruato iuris ordine aà lege, velab homi- ne ſtatuto, irritari debere, procedit quando certus ordo ſtatutus procedenti eſt, iſque omittitur.Sed in caſu noſtro nullus ſlatutus eſt ordo: ergo tenent executionis geſta:& quod ex tali immiſsione actuali licet nulli- ter facta cenſeatur acquiſita poſſeſsio, pro- batur argumento textus in 1.l.§. ſi Vir. ff. de acquir. poſſeſ. ex quo Bar.& communiter Doctores notant, ex contractu nullo, ſecu- ta traditione, veram acquiri poſſeſsionem, quoniam res facti infirmari nullo iure ciuili poteſt. Infertq́; ex hoc Alex. inl. quod meo. col. 4. verſ. vnde dum quærit. f. co. titu. f ex cauſa non valida,& minus ſufficienti poſ-
64 ſeſsionem transferri, dicens, hanc eſſe com- munem opinionem, quæ alia cõmuni con- cluſione corroboratur, de qua per Bar. inl. 3. in princ.ff.de acquir. poſſe.& in l. ſequitur. 9. item Labeo.&§. de illo. ff. de vſucap.& Bar. refert,& ſequitur Aret. in l.is, qui putat, in ſecundo not. de acquir. hæredi. Alex. conf. 146. nu. Io.& II. vol. 5. Oaſsiod. de reſtit. ſpol. deciſ.4. Gomeſ.in regu.de trien. poſſe.quęſt. 46. quòd ſialicuius rei poſſeſsionem conti- nuo, quam recte mihi traditam arbitrabar, quæ tamen non erat, acquiro ex tali conti⸗
8 nuatione poſſeſsionem, t quoniam quæ ad
9
continuandum,& conſeruãdum fiunt, ope⸗ rantur ad acquirendum, l.z. C. cõmu. vtriuſq; iudic. cum ſimilibus, quod maximè procedit in poſſeſsione, cuius continuatio,& perſe- uetantia animo conſiſtit, I.3.§. in amittenda. ft de acquir. poſſe. Bar. in leum, qui.§. in po⸗ pularibus. num. 7. f. de iureiuran.
Necaduerſari videtur, quod dicitur, huiuſ⸗ modi pofſeſsionem conffrmandam minimè edc, ſeu de nouo dandam, imò annullan⸗ dam, T cum ipſe fideicommiſſarius prædicta bona reſtituere teneatur hæredi grauato in- terdicto, quor. bonor. ſeu legato. agenti. quod interdictum licet ſit adipiſcendæ, at- tamen reſtitutorium eſt, J.l. in princ. ff. quor. legato.& l. vnica. C, eod. tit.& vbique Bart. quia hoc procederet, vbi Falcidiæ ſeu alte- rius rei detractioni locus eſſet, ſecus autem, ſi nihil eſt detrahendum, quod in caſu no- ſtro præſupponitur: tunc enim reſtitutio hę- redi non fit, glo. in d. l. vnica. in verbo, Ex re- tentione. Bart in Ll. in princ.& ibi Ange. ſf. quor. lega. vbi etiam Ripp. num.:24. Alex. in d. J. fI. colum. 10. poſt Caitren. Curti. ibi. num. 72.O. de edicto diui Adr. toll. copiosè Pariſ. conſ. 53. num. I13.& ſequent.volum.3. eiuſqʒ
10 retrationem eſſe dicunt, I vt euitetur circui⸗
tus inutilis& vanus, iuxta notata inl. ſingu- laria. ff. ſi cert. petat. quod præcipuè locum habere debet, vbi proceditur ſummarie, ſim- pliciter.& de plano, ſola facti veritate inſpe- cta, cuius clauſulæ vigore ſolemnitas omnis ciuilis remittitur, prout abundè de hoc ſcri- pſimus ſupraà deciſ.i.& in terminis id tradit Pariſ. d. conſ.5z. num. is.
Non etiam ea verba obſtant, de quibus in ſententia, videlicet detractis detrahendis, quæ cum ſint ablatiui abſoluti, in conditio⸗ nem regulariter reſoluuntur, Bar. inl. ab em- ptione. ff. de pact. in ſecundo nota. J. à teſta⸗ tore. ffl. de cond.& demonſt.& licet loqua- tur in contractibus, attamen idem in iudicijs dicendum eſt, cum aàa contractibus ad iudi⸗ cia argumentum valeat: gloſ. ordinaria in
I. 4 auihen,
*

—————————⸗ ,N4‧4˙: yñ———————— —.—
—————
ram facta: ergo ex ea acquiri poſſeſsio,& 3..„ 1. confirmari minime poteſt, argum. notato. in
2. Dec. conſ. 400. col. 3. in princip. Grat. re- ſponſ. 50. num. 37. vol. I. Plura cumulat Ti-
SENATVS EEDEMONTANI authen.ſacramenta puberum. in verbo,Con fuit: ergo confirmari nequaquam poteſt 6 Mbeifelnin tracibus, in fi.& ibi Bart. C. ſi aduerſ.vend. quod autem inualida fuerit& vitioſa, liqui⸗ hi rult folle
Tconditio autem nihil ponit ineſſe, l. proin- dòo conſtat, cum facta aduerſus hæredem al. aloh hoßin, de. ff.ſi cert, petat.& l. cedere diem. verhvybi condemnati fuerit, ipſo non vocato, necali⸗ macd 1 lcbeunpin, ſub conditione.ff.de verbo.ſignific. qua ſaltem ſummaria cognitione interue⸗ Wolaee dutiiman
Non etiam mouet, quod obijcitur, miſsio- niente, quæ omnimodo interuenire debe⸗ lioht uunwpuin nem de facto conceſſam, de facto reuocan⸗ bat, Innoc. in c. quia gu. in fi. de iudic. quem trora nſscli dam, vt Alex. concludit in d. 1fin. col. 6. quia refert& ſequitur Ang. inl.i. in fin. C. de iud. bauh ſnin gob id minimè procedit, quando miſſus petit ſe& inl. creditores. colum. penult. in fi. C. de te ſann alun in poſſeſsione confirmari, ita prædictam do- pigno ri. Alexan. in l. a diuo Pio.§. in vendi. bi wie nul ctrinam limitat Curt.in eadem l. fin. num. 85. tione. col. penult. verſic. ſecundoõ fallit, ff. de lacr Whadh goipur Sed in caſu noſtro confirmatio petitur,& re iudic. Caſtren. in l. poſtulantem. in prin. ſ cdlig 3 pu miſsio de nouo: ergo confirmari debet.& ad Trebel. Felin. in d. c. quia gu. nu. 4. de iud. 3 3 mauthenei ro hac opinione facit regula l.i. 9. is autem.&in c. ex ratione. num. 10. de appellat. Rui. Mie a docl ff.de ſuperfic.& l. inuitus. õ. cui damus. ff. de 15 conſ. 102. num. 5.vol.5. concludentes, i quod bir⸗ lammim reg. iur. cui damus actionem, multò magis quando ſententia eſt lata pro aliquo,& reus kMu bünt win exceptionem, ſiue retentionem, argum. no- condemnatus ad reſtitutionem moritur, hu- a kinen rte tato. in l. per retentionem. C. de vſu. Deci. iuſmodi ſententia non mandabitur execu- linen onomn conſ.498. num. 4. tioni, niſi præmiſſa aliqua ſummaria cogni- mammi Pai vrn Contrariam opinionem in caſu noſtro tione,& ſic vocato hærede, quo fit, vt quem- Veiäin 5 ropoſui de iure veriorem, ex illa videlicet admodum de facto parte nõ citata facta fuit nmn er miſsione nulliter facta nullam acquiſitam prędicta miſsio, ita reuocari de facto debeat, indne d.de Kch. fuiſſe poſſeſsionem,& propterea confirma- I.9. neceſſariò. ff. i mul. vend. no. millafue. eaiheHen V
12 ri nõ poſſe, ſeu debere: I quoniam quod nul- vbi Bart. Bal. inl. ſi pacto quo pœnam. col. nimehi 1— un lum eſt, rumpi ſeu confirmari non poteſt,. I. in quinto nota. C. de pact.& in apoſtil. ad Tdei obligari.õ.tutor. ffxde aucto. tuto.l.nam ſiſub eundem inl.². C. ſi prop.publ.penſita.Curt. riumeſin Maüh conditione.verſ. poſt defectum.& ibi gloſ. Iun. in d. l. ſi pacto. num. S. vbi reſpondet ad cit nnc egllem 4 ff. de iniuſt. rup.& irri. fac. teſtam. l.non du-« I.fin.. fin. ff. de eo, quod met. cau. Feli. cont. usomeäpota. bium. C. de legi. Bal. in l. ſi vt proponis. 2. C. 49. num. 16.& ſeqlatiſsime Sigiſmun. Neap. nota deexccdete quomodo& quando iud. Imol. in terminis conſ.47. colum.penult. Alexand. conſ. 179. Aipropria aucoi tenutę nulliter datę, conſ. 28.& faciunt, que num. S. vol. 6. Rebuf. de literis oblig. artic. 9. nen datetlicie de teſtamento nullo ſcribit Curt. Iun. conſ. glo. 4. num. z2.& 3. Idq́ʒ eò maximeè procedit, eudcen iter 100. num. 6. Secundè, quia paria ſunt, non ſi iudici conſtat, nulſam parti defenſionem itemm e brnal fieri aliquid, vel perperam fieri, J. nulla. ff. de competere, Deci. in d. 1. ſi pacto. num. 3.& Cice pegnoig auto. tuto. l. quoties. ffide his, qui ſatiſd.coga. ſequent. Alexan. in d.§. in venditione. col. y fquod s onkane at in caſu noſtro miſsio fuit nulla,& perpe- penult. verſic. addatis.& conſ./. num. 8.vol. kentemalqueminpo
mnexecntonem judi- ntz, ninloperani,
1.3.5. ſciendum.& 1. ſieum, qui. ff. de donat. raquell.de legi. connubia. in verbo, Contra- enieant, hoſeb inter vir.& vxor. vbi traditio, quæ fit pro- ctter. num. 1. Roma. conſ. 220. colum. I. Ber⸗ dane dins poſf, pter donationem inter virum& vxorem fa- tran.conſ.16. num, 8.& 9.& conſ. 172. num. Nadtguack on, ctam, nihil valet, nec donatarius iure ciui- 3.& conſil. 187. numer.z. volum. I. Anchara. Meaauäertaten li poſsidere intelligitur, cum donatio huiuſ⸗ conſ. 292. vbi poſt Bal. inl. meminerint. C. iſeſgahaa modi ſit nulla de iure ciuili, ſiquidem fnon 16 vnde vi. dicit, quod tenebatur is, qui ſe d oruſſegüne entis nullæ ſunt qualitates, nulla cauſa, nulla mitti in executionem ſententiæ petebat, di- dod iſts Corord
ſubſtantia, nec recipit auctoritatem, c. bonæ. ligenter inquirere, quis ſit poſſeſſor,& Cun b oſetonem tetu
eli.& ibi glo.in verbo, Per rerum naturam. facere citari, alias puniri debeat: quod etiam e date nondum de elect.c.ad diſſoluendum.& ibi etiam pul-· voluit Felin. in c. cum olim. colum,. ꝰ. verſic. cuſtt tenet B chra glo.in verbo, Accuſari. de deſponſa. im- per illum text. oſtendi, poſt Domi. in c. fin in u ad. vllenc pub. Bald. in I. fI. C.ſi propter public. penſita. fi. de elect. in 6. idipſum ſequitur Hyppol. in ecapantem 0 Cardin. conſ. 39. col.3. Balb. inl. Celſus. col. 1. de vnoquoque, num. 29. ff. de re iud ic. qui⸗ Runn, aan. 10. in. nota. ff. de vſucap. bus accedunt, quæ latè congerit Neuiza. Fnnm ocane 1 14 Tertiò, opinionem hanc confirmat, ſ quòd conſ. 8l. num. 8.& pluribus ſequen. E ein ter⸗ an do 3 non continuatio, verùm origo poſſeſsionis minis videtur decifio Bal. in l.. colum. I. in uram haredi 3 eſt exquirenda, l. clà3m poſsidere. in princ. ff. princip. C. de Carbo. edic. quod ſi cui ſine or- in Rfucdn de acquir. poſſeſ. Roman. conſ. 314. col.2. ſed dine decreta bonorum poſſeſsio eſt, tunc adcgage d miſsio, de qua nunc agitur, vitioſa ab initio ea infirmanda eſt, non autem confirmanda. Gaimng 3 hoc nigahn Wad

un d. c. qui
d.c. quia Lu.n.4 ce
num. 10, de appellar,
voOl. concludentes 1 )
6
DECISIOXXXIIII. 65
hoe idem dicit Felin.in c.cum olim. col.8.cir- ca fi.de re iudic. poſt Cardi. conſ. 77.& Ro- ma.conſ.⸗79.& proprius idem Bal. conſ. 135. vol.z. expreſsè inquiens, ad hoc vt quis pof- ſeſsionem per iudicem conſequatur, iudicis decretum valere requiritur, quod ſi non va- ſeat, de facto miſſus dicitur, nec poſsidere dicetur, quoniam poſsidendi animum ha- bere non videtur, niſi tanquam rite miſſus: ſucceditq; regula l. multum. O. ſi quis alteri vel ſibi.quæ eſt, quod potui nolui, quod vo- lui adimplere nequiui: idem ſentire etiam Bal. videtur, in authen. ei qui. col. 6. in fin. C. de bon. au corit. iud. poſsiden.& ibi Saly. in
a eſt lata Proaliquo iεm ⁄². quæſt. ait enim, t miſſum in poſſeſsionem
reſtitutionem morinu la non mandabitute iſſa aliqua ſummariuu to hærede, quo fit m to parte nõ citata ſi ta reuocari de faciod f. ſimul. vend. no. mi l. ſipacto quo pœnma .C. de pact.& inapot
ex primo decreto, retinere eandem pofleſ- ſionem ratione hypothecæ non poſſe, quo-⸗ niam miſſus eo nomine non fuit. Crau. conſ. 171. nu.. quod ego affirmare non auderem, cum aduerſetur ijs, quæ Bart. tradit in 1.3. 9. fi. in fine.ff. de acquiren. poſſeſ. quem ſequitur Dec.conſ.449. num. 22. Præmiſsis autem fa- mulatur regula l. ſi mulier.. fi. f.de eo, quod met. cauſa.& l. cuius bonis. ff(de cura. furio.
ſiprop. publ. penlEl 15 f quam viam ſibi quis elegit, hæc eidem pa-
to. num.&. vbi reſpons eo, quod met. cau. feli q.latiſsimes igilmunet penult. Alexand, conli ebuf. de litetis oblig.utt 3. ldq; eò maximepoa nullam parti defenlom
teat, hanc regulam ad hoc notat Dec. conſ. 246. num. 6. poſt Bal. in l. prima. in prin. inz. nota. C. de exe cu. rei iudica. vbi ſicreditor, qui propria auctoritate ingredi poſſeſsio- nem poteſt, ſiiudicem adear ſimpliciter, ſibi præiudicat. Pręterea confirmari hæc opinio videtur ex Bartoli doctrina in d. l. credito- tes. C. de pignori. quæ in eum retorquetur
ci.in d.1. ſipace nun 19 † quod is conſtanter affirmet, iudicem mit-
n. in d,§. in venditione:c datis.& conſ;um&58 0. col. 3. in princi Giat „ vol. I. Plura cumulul onnubia. in verbo Co ma. conſ. 220. colum v.S.& 9.& conſ. nun umer.z. volum.. Ane ſt Bal. inl. meminerst uod tenebatur is, q nem ſententiæ peteba te, quis ſit pollellor,a Uniri debeat: quodꝭ cum olim. colum. 9 1 endi poſt Domüine⸗ pſum ſequitur Hype de re udun
tentemaliquem in poſſeſsionemalicuiusrei, in executionem iudicati, idq́; parte non ci- tata, nihil operari,& licet aff rmare idem Bar. videatur, poſſeſsionem talem cõfirma- ri parte citata poſſe, attamen idipſum ibi procedit, quia cx conuentionepoſſeſsionem propria auctoritate ingredi licebat, ſecus in- quit ipſe, ſi propria auctoritate ingredi non potuiſſet, quod in caſu noſtro cõtingit. Nam quod iſtis ſoror bus de Richerijs ingredi poſſeſsionem rerum fideicommiſſarum hæ- reditate nondum adita,& ſic iacente, non licuiſſet, tenet Bal. in I. fin. col. i. C. de edic.
20 Diui Adr. tollendo. t v bi plus delinquere
ait, occupantem poſſeſsionem per mortem vacantem, quam qui vacantem per negli- gentiam occupat, quia hæreditate iacente mnerè,& omnino vacare poſſeſsio non di- citur, cum hæreditas ceptam vſucapionem compleat,& fructus acquirat, l. cum hære- ditas.C.depoſiti.& Baldum refert,& ſequi- tur Dec.d. conſ.400. col.ʒ.in princ.& conſ. 424.col.z. verſ. non obſtant allegata in con⸗
trarium. Rip.in c. cũ eccleſta Sutrina. nu.izt.
21 de cau. poſſeſ.& proprie. t nam dandus eſt
curator hæreditati iacenti, contra quem fa- cienda eſt executio iudicati, iuxta Bart. inl. ſi bona, in fin. C. de bon. aucto. iud. poſsi.& Dec.d.conſ. 400. col.3.& hoc, quod ſcilicẽt rerum fideicommuſarum poſſeſsionem adi⸗ piſci propria auctoritate non potuerint, lo- cum maxime habet in caſu noſtro, attentis illis verbis poſitis in ſententia(detractis de- trahendis) iuncta ordinarione, ſeu declara⸗ tione ſubſecuta, legnimam videlicet eſſe detrahendam: ex his enim verbis clareè con- ſtat, ipſas fideicommiſſarias non eſſe omni-
22 no certas de proprietate, t quo caſu occupa⸗
re licite non potuerunt res fideicommiſſas, vt ſentit Bart. in l.z. num. 34. C. quando& quib. quar. pars debea. quem Aret. refert& ſequitur in l. 3.9. incertam. col.z. ibiq́; laſ. nu. 10. fl. de acquir. poſſeſ. Alex. conſ.penult. nu. 2.& 3. vOl. 4. Boer. deciſ. ᷣ. num. z.& 3. Dec. conſ.236. num.ↄ. Rui. conſ.9. num. 4. vol.a. Nam ſicut filius ratione legitimæ, licet in ſe certa ſit propria auctoritate, occupare non poteſt poſſeſsionem vacantem rerum hærre⸗ ditariarum, cum ſit incerta ratione loci, quia pro indiuiſo poſsidetur, l. Meuius. 9. duo- bus.ff.de lega.2. Dec. d. conſ. 236 nu.. Item ratione quottæ fundi, quia neſcitur propter xæs alienum ante legitimam detrahendum an tertia vel alia pars ipſi filio in fundo de⸗ beatur, teſte Bart.& alijs ſupra adductis,& additione ad gl. inverbo, Exigere. in l. omni- modo. C de inoffic. teſta. Curt. conſ. vlt. col. fin. Rippa inl.in quartam. nu. iz. ff. ad l. Falci-
23 † Ita fideicommiſſarius etiam particularis
propter eandem incertitudinem cauſatam ex detractione legitimæ,& æris alieni ratio- ne loci,& quottę, non poteſt propria aucto- ritate poſſeſsionem vacantem talium bono- rum ingredi, vt correlatiuorum eadem ſit diſpoſitio, J.fin. ff. de accepti.& I.1. C. de Cu⸗ preſſ ex luco Daph lib. ſI. quodſi ingreſſus propria auctoritate fuerit, nullam eum ac⸗ quirere poſſeſsionem certumeſt, 1.3.§. incer- tam. ff. de acquir. poſſe. Inno. in d. c. ex ratic⸗ ne. num.i. de appella. Alex. conſ.penul. num. 2.& 3. vol. 4. imò pœna amiſsionis fideicom- miſsi plecticur, l. non eſt dubium. C. de lega. 1.1. ff. quorum lega. ſaſ.in l. ait prætor.§. ſinu- dex. num. o. ff.de re iudic. Neui. conſ.zz. num. 13.& 51. Iacob. Concenatius re non ſatis dige⸗ ſta lib 3. ſuarum quæſt.c.iz.
24 Mmimè eriam obſtare illud videtur, t legi⸗
timam de fideicommiſsis particularibus non eſſe detrahendam, ſed ab vniuerfalibus hæ- redibus tantum eam deberi, vt in authen. vt
cum

—
——— *————
———————
hh—8—Z8ZIſͤſſͤͤſͤͤͤIͤZͤZöZöͤͤͤͤſſſſſſſſ
SENATVS PEDEMONTANI
cum de appell. cogno.6. hæc autem Aiſholur mus.& videtur de mente Bald. in l.i. col.i.. de rer.diuiſ. Caſtr.conſ.178. num. 3. in antid. quoniamin contrarium eſt vera& Srunl nis opin. fundata in l. ſi ex patronis. in prunc. Sl. ſilibertus.. libertus. ff. de bon. liber.& in Lſcimus. 9. ſlancimus. O. de inoffic.teſtam.& er hæc iura ita ſentit Bart. in l.in quartam. col. fin. ff ad leg. Falcid.& in conſ. 4. num 3. Ang. conſ. zI. Aretin. conſ. 6. col: penult. in fin. Alexan. conſ.penul. num. z. vol. 4. qui di⸗ cit, hanc eſſe communem,& in d. l. in quar- tam. Dec. conſ.8I. num. 6. vbi reſpondet ad dictum Bal.in d. l.l. f. de rer. diuiſ. Rub. conſ. 156. num.. Viui. in ſuis commun. concluſ. in verbo, Legitima. col.l. Bened. Cap. in ſuis regul.c. 109. num. 23.& ſeq. vbi ponit conclu- ſionem cum quinque fallentijs. hanc tamen intellige locum non obtinere, vbi ex alijs bonis penes filium inſtitutum ex ſubſtantia teſtatoris, ſalua eſſet legitima, quia tunc in- tegra legata ſoluuntur, ita declarat Bal. Ang. & Dec.locis ſuis proximè adductis,& late de hoc Ripp. in d.l. in quartam. num. z1I.& 212. Crauet. conſ 1ο. num. 6. Ruin. conſ. 7. num. Il. vol. primo. quod refert& ſequitur D. Roll. 4 Valle, quem poſt hæec ſcripta vidi conſ.i. num.i.& ſeq. 4 Minus etiam impedit regula d.§. cui da- mus actionem. quia ea in remedijs poſſeſſo- rijs nõ procedit, maximè in interdicto, quo- rum legatorum, ſecundum glo. in d..ꝑrima. in verbo, Multo magis. ff.de ſuperfic.& d.. cui damus. Poſtremò non etiam obſtant alia contraria, quia ex diſtinctione, quæ ſubſe⸗ quitur ad ea, reſponſio patebit. Quid igitur tenendumè inter tam varias, & inter ſe pugnantes Doctorum opiniones
25 diſtinguendum exiſtimo, t quod aut de ipſa
naturali& actuali miſsione loquimur,& tunc vera eſt prima opinio, ex actu nullo& traditione vera naturalem acquiri poſſeſsio⸗ nem, quoniam res facti infirmari iure ciuili nequit, d. 9. ſi vir, cum cæteris ſupra allegatis. & hoc modo poſsidet prædo, d. l. ſiex ſtipu- latione. ff. de acquiren. poſſeſsio.& l. cum quærebatur. C. vnde vi. vnde ſi talis poſſeſ⸗ ſio incerta eſſet ratione loci,& quottæ, tunc non acquireretur d.§.incertam. Aut verò de poſſeſsione iuſta& irreuocabili, ciuiles& naturales effectus producente, loquimur, & hæc ex actu nullo minimè acquiritur, ſe- cundum Bart.in d.§. ſi vir. in princi. ſequitur Dec.conſ. 467. num.iS. imò ea reuocari& annullari poteſt, d. l.1. S. ciendum.& Lſieum. & ibi glo. in verbo, Ciuili. ff. de donat. inter vir.& vxo. I. improba. C. de acquir. poſſeſs.
d. l. ſiex ſtipulatione.& l. cum quærebatur,
&1. 1.ff.& C. quor. legat.& hoc caſu adepta
poſſeſsio non videtur, l. non videtur. ff. de acquiren. poſſeſs. Alexan. conſ. 52, num. 4. volum.7. conueniuntq́; ſcripta à Crau. conſ. 182. num. 2.& de hac reuocabili poſſeſsione loquuntur iura ſuprà pro ſecunda opiniong adducta: nam non acquiritur ex poſſeſsio- ne nulliter facta. Ideò confirmanda non eſt verùm irritanda& annullanda, vt conclu- dit Alexan. in d.l. ſi finita. in princip, col. fin. in fin.& in conſ.; num. 17. vol. 5. vbi inquit poſſeſsionem nullam non poſſe pronunca- ri aliquam, niſi habili cauſa ſuperueniente,
Iaſ.d. 1,z, num. 113. C. de iure emphyt.& dicit Angel.in d.õ. quadrupli. colum. 19. verſ. ſed 26 ſi per executorem, t quòd ſiper executorem
poſſeſsio minus legitimè detur, miſſus non incurrit pœnam, l. meminerint. C. vnde vi. ſed expulſo per appellationem ſuccurritur cum enim poſſeſsio iſtarum ſororum ſit vi- tioſa, ſiue capta propria auctoritate fuiſſet,
ſiue executore nulliter procedente, conſr- mari non deberet: Alexan. inl. filiam fratri⸗
bus. ff. ad Trebel. Dec. in l. fina. num. 48. C.
de edic. diui Adri. tol.& conſ. 84. colum. poſt Bald. in d. l. fin. col. 9. verſ. ſeptimò op- pono. Roma. conſ. 158. colum. I. verſic. ter⸗ tiò, quia iniuſtè& violenter priuatus.&c. poſſeſsionem enim iniuſtam nontueturprę⸗ tor, l. communi,§. inter prædones, ff. com mu. diuid.& l.2.& 3. ſf. vti poſsid. d. l. impro- ba. C. de acquiren. poſſeſ. quinimo tenentur legatarij talia bona reſtituere, d. l. 1. ff.& O, quorum legato. Dec. latè conſ.43. num. 4. & conſ. 424. numer.14.& 15.& conſil. 467. num..& ſequent. vbi reſpondet ad obie⸗ ctum de probatione incontinenti, de qua per Bart.& Alexand. in d. l. filiam fratribus. An autem cõcedenda de nouo eſſet, dicas quod non, niſi ſeruata forma ſententiæ, ſcilicet de-
27 tractis detrahendis, videlicet t legitima ha-
bita ratione ad omnia bona hæreditaria, ęris alieni,& aliorum onerum, de quib. in actis, quorum omnium prætextu, competere ha- redi poteſt interdictum, Quorũ legatorum, iuxta Corne. conſ.09. colum. 4. in literal.
& R. volum. i. Rippa in l.i. in princ, col. fin.
ff. quorum lega. imò etiam retentio daretur, Guid. Papien. quæſt. 496. Et propterea de⸗ natus in caſu propoſito cenſuit geſta execu- toris inualida, tenutam ſiue poſſeßionem nulliter datam, hæredemq́; grauati mitten- dum eſſe in poſſeſsionem bonorum fidei⸗ commiſſorum,& conſequenter ipſas ſoro- res eſſe compellendas ad reſtitutionem di⸗ ctorum bonorum, cum fructibus perceptis
b a die
bo pettedie ephe aimpetiendum zdin albbihspendentt enumqum hllcen. lanas Kdecondin den ſt aä Nacedd. Decihledanum, ve C degden.ſacit digolnintm de 07 num v n con dodtina Bart indie rekerralſeguiturSo cunam num Afacit probara inl afk dei ſantincötrarumacde caſcpplest pto lecuf drſecondum lancyI Cauidenatsinpts
hsrung 1 ceanen deſtn Döhnnirt ¹ Nacarun geidin Fehlut un uune 4 heurünniginu Hderpeuue ſuui Epronön.oluhnr, 4 auafe llleumpringn 2 ſ atenmnin 1 itoni e Nan lüinxun ol .1 Kndc SA un 4 j ehhun, ds Mäfe Wpren,

drupli. colum, 9,yet tquod Iper executin
DECISIOXXXV.
à die diciæ poſſeſsionis nulliter datæ,& ſie occupationis,& reciè quidem ſecundum Galliau. in l. Centurio. col. 7. in princ. ff. de vulg.& pup. ſub.& facta miſsione hæredis, ac eidem fructibus reſtitutis, ipſas ſorores eſſe mittendas in poſſeſsionem bonorum fi- deicommiſſorum detractis detrahendis,& ſeruata forma ſententiæ, admittenda capitu- la ferri hæredis concernentia ea, quæ eſſent deducenda. Hine quæſitum fuit, an ſatisfacto iudica- to ab ipſis ſororibus,& pendente termino hæredi ad publicandum aſsignato debeant ſorores indiſtincte mitti in polſeſsionem bo- norum fideicommiſſorum, faltem media cau tione ad formam auth. qitæ ſupplicatio. C. de precib. impera. offeren. Et videbatur di-
gitime detur, miluu es cendum, quod non. Primò, t quia penden-
meminerint. C. vnd- pellationem ſuccun io iſtarum ſororun
te aſsignatione ad publicandum debetin re- liquis officium iudicis conquieſcere, l. ſiue pars. C. de dilatio. glo. in c. ſignifſcaſſſt in ver-
ropria auctoritate a⸗ bo, Peruenire, de appellat. Secundò, f quia
Liter procedente, a Alexan. inl. filiam ſ Dec. inl. fina. num. 48 tol.& conſ. 84. colum n. ol9. vetſ. ſeptimò- 1.S. colum.1. verſic. t X violenter priuatus. 3& niniuſtam nontueturp inter prædones ff cn Cz. ſ. vtipoſsid d limn poſſeſ. quinimo tenem a reſtituere, d. l.l.fd Dec. late conſ.243,non. er. 14.& 15.& co nl49 t. vbi reſpondetad eincontinenti, dequx in d.l.flliam fratribui ie nouo eſſet, dicasꝗ rmaſententiæ, ſcllia a, videlicet t legitim nia bona hæreditari nerum, de quibina
ad impediendum actum idem iudicatur de caſu dubio,& pendenti, quòod de certo, l. pe- cuniam quam.ſf ſicert. petat. l. ſufficit.& l. Iulianus. ff. de cond. indebi.& in I.l. õ. ſi pen⸗ deat. ff. aAd Macedo. per quæ iura ita notat Dec.inl.ędita. num. 60.& ibidem Curt. nu. 156. C. de ęden. facit tex. in l. qui ſeruius. 8& ibi glo.fin. in fin. f(de cond. ca. da. Dec. conſ. 107. num. 2. In contrarium verò adducitur doctrina Bart. in dictal. Iulianus, in fi. quem refert& ſequitur Soein. ſaſ.& Dec. in d. l. pe- cuniam.num.. facitq́; gloſ.communiter ap- probata inl. 2 ff. de in diem adict. non ob- ſtant in cõtrarium adducta, cum cautio dan- da ſuppleat pro ſecuritate detrahendorum. Et ſecundum hanc vltimam opinionem iu- dicauit Senatus in prædicta quæſtione.
SVMMARIV M. Conſtitutum cenſetur annullatum reſoluto contractu ex hypotheca, cuius eſt acceſſorium.
Præcarium ſine titulo non transfert poſſeßionem. Reſoluto iure datoris reſoluitur ius acceptoris. Præcarium rei pignoratæ diſſoluatur reſoluto pignore
per pecuniæ ſolutionem.
5 Emptio nõ reſoluitur nuda voluntate poſt traditionem
interpoſttam, niſi actus retro ſimilis interueniat.
6 RKegula l cum principalis. ff. de reg. iur. limitatur.
Conſtitutum non dicitur acceſſorium obligationis, ſed
traditionis,& trauslationis dominij. Ideoq́; reſoluta
obligatione non reſoluitur conſtitutum.
2 Nullitas potentius operatur à principio ad impedien- dum qudm ex poſt facto ad reſoluendum poſſeßio-
. e.
„ Pactum reſolutiuum voicunq; interuenit, tunc trans- ſauu dominium abſq; traditione verd vel ficta.
debitor ff.de pracario declaratur ibidem.
2—
* VL „
82
66 10 Emptoris ius potentius eſt propter titulum emptionis, quam creditoris propter pignus. DECISIOXXXV. An conſtitutum poſſeſſorium adiectum hy- pothecæ bonorum cenſeatur ſublatum, reſolu-
ta hypotheca.
— f hypothecę bonorum ad⸗ ectum reſolutum cen⸗ ſeatur, ſublata hypothe- c⸗, ita vt ad acquirendam poſſeſsionem non requiratur actus retro ſi- milis traditionis veræ vel fictæ. Et partes af- firmatiuas tuetur regula l. cum principalis. & h nilul dolo. 9. cum principalis. ff. de regu. iur. vhi cum principalis cauſa non conſiſtit, nec ea, quæ ſequuntur, locum habent, quia ea, quæ acceſsionum locum obtinent, extin- guúuntur, cũ principales res fuerint perem⸗ Ptę. l..& 2. ff. de pecul. lega.& 1.3. ff. de reſcin. vend.nam eorum naturam,& qualitates ſe- quuntur, c. acceſſorium, de regul. iur. lib. 6. tAt conſtitutum accefforium eſt hypothe⸗ x ſiue cõtractus, Bal.in l. ex teſtamento, in ft G. de fideicommiſ.quem refert Natta conſ. 188. tum. j. ergo annullato contractu ſiue hy⸗ Potheca etiam annullatum cenſetur conſti- tutum:huic opinioni conueniunt, quæ ſcri- bunt Alex.& cæteri Docto. in l.1.§. ſt vir. ff. de acquiren. poſſeſs. de conſtituto adiecto contractui inualido.& Socin. conſ. 78. col. i. volum.3. tvbi ait præcarium ſine titulo non transferre poſſeſsionem, quem refert De- cius in d. l. cum principalis. nu.i. necnon laſ⸗ inl. certi condictio.§. ſinummos. nu. 37. ff. ſi cert.petat. Craue, conſ.299. num.3. Nat. conſ. 373. nu. 42. Huicq́; opinioni conuenit quod dicitur, valere argumentum à deſtructione antecedentis, c. eum officij de præſcript. Bal. inl conuenticulam. C. de Epiſc.& Cle. col. 4. ſtem regu.l. lex vectigali. ff. de pig.& I.. C. ſi pignus pig. dat. ſit. t quòd reſoluto iure dato⸗ ris reſoluitur ius acceptoris, cui adſtipulatur gl. in J. ſi patronus. õ.patronum. in verbo, Fa- uianã. ff.ſi quid in frau. patro. expreſsè enim ea inquit, quòd ſi reſeinditur principale, id eſt, donatũ:ergo& acceſſorium, vtputa pa⸗ ctũ euictionis ſeupœnæ,& pro hac opinio- ne conſuluit acutiſsimus Ruin. conſ. 73. nu. 19.vol. I. fretus auctoritate dictæ gl.& Bald. in l.. col. penult. C. de inoffic. teſtam.& inl. ſtabſentis. C. ſi certum petat. Alex. in d. l.J.§. ſi vir. col.z. ff. de acquir. poſſeſ.faciunt& ea, quæ notat Dec. conſ. 187. num. 4.8 247. col. 2. Hanc opinionem comprobare videtur
tex.

—
—————yͤͤ
8 8
ENATVS PEDEMONTANI matof
.... 9
del bi Bar-ſf. de præca. I vbi ritur animus& corpus, 1... 9.l. l.3. in prin.& b pberoug bcio em pignoratam præcario ro- quemadmodum. ff. de acquiren. poſſeſ. qux ectern rerunl m ſoluerit, pręcarium etiam nonrequiruntur in obligatione. wii d Rngeri-
Non etiam aduerſantur Bal. in d. l. ex te. oltſo, eank,
irur,& Bart. in l. qui pignoris. in fin. ff.de oflet.& iul. ſirem alienam. la 2. ff.
4
, ſtamen. C. de fideicommiſ.& Alex. ac cæteri A41* 4 de pignora. actio. concludentes, quòd quan-
Docto. in d.§. ſi vir. Iaſ. in d. 9. ſinummor, oorl
d Hion oris obligatio finitur ſolutione, vel Crau.conſ.ꝛ99. quia loquuntur, quando con Cacten⸗ leln
alia congrua Srisfactione, quæ pareret de⸗ tractus à principio erat inualidus& ineff;-
bitori piguoratitiam„tũc finitur pręcarium, cax. nam tunc per conſtitutũ, quod eſt ficta 3
3..li debitor. cui deſeruit regula l. generali- traditio, non transfertur poſſeſsio, ſed cum on d tqdlin.
ter. C. de Epiſco.& Cler.& c. cum ceſſante. ipſo principali annullatur: ſecus vbi contra- aubia
de appella. 8 ctus ab initio eſſet validus, t quoniampo- Asl’
Contrariam tamen opinionem dictum fuit tentius operatur nullitas à principio ad im.
eſſe veriorem, per text. inl. i. C. quando liceat pediendum, quàm ex poſt facto adreſoluen tr difarttut drßi
ab empt. diſcedere.& ibi Bal. verſic. quæro, dum poſſeſsionem acquiſitam, ita Socin, re. 65 laublinac 5 quid ſi venditor. f vbi poſt traditionem in- ſpondet in d. õ. ſi vir. col.3.& Sayſſel. col.3 ,ainumyli t valip
Tiraq. de conſtit. poſſeſ. limit. 7. num. 40. 0 mrupiſ uargiriu.
duobus ſequen. eſtq; de mente aliorum Do-, fio, guiutncyriim, ctorum, in eodem 9. ſi vir. qui omnes com- raeaiſtvdl aſin rmn muniter concludunt conſtitutum adiectum aaalalus ſereun
cauſæ inhabili, ſeu contractui inualido non u.* Nauütren per entatunſ
terpoſitam nuda voluntas non reſoluit em-
tionem, ſiactus priori ſimilis non interceſ- ſerit.& inl. ab emptione.& ibi gloſ. Barto. Bal.& Ang.ff.de pact. per quæ iura in quæ⸗ ſtione propoſita hanc partem ſequitur Soci,
in d. l.. 9.ſi vir. verſ. notabitis tamen. ff. de ac⸗ quiren.poſſeſ.& ibi Aretin.col.z.& Sayſſel. col.z. in fi.¹dem Aret, conſ.l. col.2.& 3. Alex. conſ.ꝰ2.num.z.vol.I. Ruin. conſ.32. num. 14. & ſequent. vol.i. glo. fi. in fi. in 1.i. C. de inoffi. dona. Alex. conſ. Io. col.⁊2. vol. t.& in hypo- theca, quòd ſublata hypotheca, non cenſea- tur ſublatum conſtitutum, Afflict. poſt alios
transferre poſſeſsionem, quando traditioeſt
ficta, fecus, ſi traditio ſit vera.
Nec mouetl.ſi debitor. quia ibi expreſs actum fuerat, vt tolleretur præcarium ſoluta pecunia: ideò nimirum ſi reſoluitur ſiiblata hypotheca, ita Aret. reſpondet d. conſ.z. col. 3. poſt Bart. in d. l. ab emptione. col.3,num.. Idem dicendum eſt, ſiin prima obligatione
d gonnni qynunereagt
Vrndior bi fventen vendit rlaun'nnsaciulhGh dumaalen
Lhtrrusagn ore e
mülter raaatyt Ueemen doninum.
/ Kpultio funaum trad ine
deciſ. 139. num..& ſeq.& pro hac opinione eſſet pactum reſolutiuum cum clauſulis, de ba videtur text.inl. ſiremaliquam bona fide. ff. quibus per Dec. conſ. 87. num. 4. poſt Bal DEOISIO de pigno.actio. Et facit ad hoc regula l. nihil Domi. Paul. de Caſt.& Corne. per eumalle-
tam naturale.ff. de reg. iur.& l. quemadmo- gatos, Rub. conſ.·58. num. z. hanns 3 3
dum.ff.de acquir.poſſeſs. Non obſtant in contrarium adducta,& primò regula l. cum principalis, cum ſimili- bus: t quia procedit, vbi eadem eſt ratio,& natura, ſecus, ſi diuerſa, ſecundum Dec.& Cagnol.ibi Felin. in c. cum olim. num.5. de maiori.& obedien.& in c. treugas. num, 8. de treug.& pace:vbi dicit, id quod dicitur idem iudicari de additamento, quod de principa- li, procedit cæteris paribus, vt quia habent ſimilitudinem in origine& natura, ſecus ſi
Bal. in d. l. ab emptione. colum. 3. verſ. item non obſtat.& facit I. traditionibus. C. de pact. Nam in acquirenda poſſeſsione requi-
Velpoteſt reſponderi, aliud eſſe in præca⸗ rio, de quo in d. l. ſi debitor. quia nunquam poſsidet ſimpliciter per ſe, ſed ad vtilitatem creditoris, ſecus autem in emptore, qu ad ſui vtilitatem poſsidet: ita reſpõdet Bar. in d. lab emptione. nu. 8. t quia potentius ius eſt emptoris proptertitulum emptionis, quàm creditoris propter pignus, quod faciliùs re- ſoluitur:& Bart. refert& ſequitur Aret.inl. qui pignoris.in fi.ffxde acquiren. poſſeſ. quæ reſponſio non eſt tuta ex his, quæ ſcribit Ti-
tentori, quia eo ipſo, quòd dominus patitur ex aliqua cauſa rem ſuam apud aliquem eſſe, eius efficitur, patientiaque loco traditionis
ahe⸗
ſituw in cntaau
acceſſorium requireret ſpecialem prouiſio⸗ raquel. de conſtit. poſſ. limita. 29. num. 9. qui orletenere, acho nem:& hoc etiam voluit Dyn. in d. c. acceſ- hanc opinionem ſequi videtur, quam ſecu- maxenprorge ſorium, quem refert,& ſequitur Lucas de tus eſt Senatus in cauſa lorij Fazolij,& Pettl tiuaten. ricetur 3 Penna inl. agros. col.z. C. de fund. limit. lib. Mazuchi ciuium Hepporediæ. ra olelrein ml 1I. Sed in caſu noſtro diuerſa eſt natura& Primam tamen opinionem puto de iure bge oigiun origo conſtituti a principali obligatione, ſeu veriorem ex ratione, J. qua ratione, S. inter- iuonine Kut contractu: ergo reſoluta principali obliga- dum. ff. de acquir. rer. dom.&§.interdum. in- üewien olüt tione non reſoluitur conſtitutum, t quia ſtit. de rer. diuiſ. quib. diſponitur, dominium tenguie bun non eſt acceſſorium obligationis, ſed tradi- reialienę penes aliquem exiſtentis nuda vo- ionef 1) 1 11 tionis& translationis dominij, ſecundum luntate domini ſine traditione acquiri de- ene hacäthe
* W 4 8 8— 4 3 9—. 3* 1 4———— ———-:—. 8

Vir. colaz.& daylli⸗
DECISIOXXXVIL
habetur, quæ ratio multò magis locum habe- re debet in debitore, penes quem res credi⸗ tori hypothecata remanſit, non obſtante conſtituto, cum ſemper apud eum fuerit do- minium rei hypothecatæ, ita tenet Natta d. conſil. 373. nume. 41.& ſeq. poſt Alb. Fulgo. Caſtren. Imo.& laſ. per eum citatos, quos ante Nattam retulit Tiraq. in d. limi. 29. nu. 5. quibus addo Deci.conſil.64. nu.s.verſ.& cum Saluator prædictus. Purpura. inl. certi condictio..depoſiti.col.i.ff.ſicer.pet.
SVMMARIVNM.
2 Venditor, qui ſe conſtituit poßidere nomine emptoris, ab
actione ex vendito l.beratur, quod late hic diſputatur.
pollel.limit. 7. uun e Conſtitutum, licet ficta traditio eſſe dicatur, per illud ta-
eſtqdemente alionn
m§ ſivit. qui omns lunt conſtitutum adt 4
u contractui inualit
men vera poſſeßio acquiritur.
FMtio, quando idem oeratur, quod veritas, licet argue- re de caſu ficto ad caſum verum.
Glo.in l. luxlianus. 9. ex vendito. ff. de actio. empti. declara- tur.
ionem, quando trad s Venditorem per conſtitutum non'liberari actione ex em-
tio ſit vera. debitor. quia bi exy èlleretur præcariumſ
pto, communi opinione receptum eſſ.
Venditor vbi tenetur rem venditam præſtare,& tradere in- telligitur de vera, actuali,& propria traditione, non de fi- cta.nu.codem.
nuuum ſi reſoluitur ſubls Legatarius agere actione perſonali poteit, vt res ei legata
et reſpondetd conſal ꝛb emptione. col.nur
realiter tradatur, licet in eum translatum ipſo iure fucrit dominium.
eſt,lin prim oblign Stipulatio fundum tradi intelligitur de vacuo,& à nem ine 1
olutiuum cum clauſuli conſ87. num. 4 poſtl aſt.& Corne, per eum 58. num... vonderi, aliud eſſeinpn .ſi debitor. quia nung eer per ſe, ſed ad viiltu autem in emptore, ql idet: ita reſpodet Bit §. t quiapotentius titulum emptionis pignus, quod faciii etert&e ſequitut Arel Kde acquiren. pofel uta exhis, quæ ſcibi oſſ limita 9. mms equi videtur, quam euſa lorij Fazolij&
opinionem puto 44 mne, l. qua ratione.9
liquen n luam apudaliq entiaque loco
detento.
PDECGISIO XXXVI.
Emptoran agere poſsit adactualem,& rea- lem traditionem rei emptæ, non obſtante con- ſtituto in contractu appoſito.
Ncauſa lacobini Pichi ci- o uis Alexandrini aduer- ſus D. Antoniũ de Ad- uocatis Vercellenſem,
5 agere ex empto poſsit,
) vel excipere rem emptã ter, ſeu actualiter traditam fuiſſe nõ obſtante conſtituto poſſeſſorio, quo vendi- tor ſe tenere, ac poſsidere rem venditam no- mine emptoris conſtituit? Et pro parte nega- tiua tex. videtur in l. quod meo. ff. de acqui- ren.poſſeſſ.& in c.cum venilſet. de reſtit. ſpo- lia. vbi per conſtitutum 1s poſsidere dicitur, cuius nomine poſsidetur,& tunc tradita res dicitur, iuxta glo. in l.z. in verbo, traditam. C. de acquiren.poſſeſſ. glo.fi. in prin. in l.ab em- ptione. ff. de pac.& ibi Bart. nu. 7. vbi expreſ-
1 4.. 1 ſe tenet t venditorem, qui ſe poſsidere rem
venditam conſtituit nomine emptoris acti- one ex empto conueniri amplius non poſſe, a qua liberatus per conſtitutum fuit, ſed rei
92
c, vendicatione, vel interdicto, vti poſsidetis, quod expreſſe ſentit gl. fi. in l. ſi cum fun- dum. ff. de contrahen. emp.& Bar. ſequitur Iaſ. nume. 3. qui dicit, idem ſenſiſſe Bal. Saly. & Fulgo. Matheſ. ſing. ⁷0. poſt Butri. in d.J. ab emptione. Alexan. conſil. 27. nume. 5. vo- lum. i.& in l. Pomponius. 9. ſi is, qui. col.3. verſic. quid econtra. ff. de acquiren. poſſeſ. dicens, glo. illam eſſe magis communiter ap- probatam, Iaſ. in 9. actionum. nume. 148. ad- monet emptorem in practica, ne ſtante con- ſtituto actione ex empto agat ad traden- dum, ſed rei vendicatione, publiciana, aut in⸗ terdicto, vti poſsidetis, alias ſuccumberer, quem refert Tiraq. de conſtit. poſſeſ. in pri- ma par. nume. 35.& ita tenet Vital. in tractatu clauſularum. verſicu. clauſula conſtituit ſe precario. nume. 12. col. 64. Bello. conſi. 35. nu. 12. Neuiza. conſil. 7. num 1y. concludens per conſtitutum venditorem dici impleuiſſe. hu- ic opinioni famulatur communis conclu- ſio, de qua per Iaſ. in l. quotiens. nums. 14. C. de rei vendic. vbi inquit, quod ſi venditor duobus rem eandem vendat,& primi em- ptoris nomine ſe conſtituat illam poſsidere, poſtea verò ſecundo emptori eam actuali- ter tradat, attamen primus emptor ſecun- do præferretur, tanquam eidem primo tradi- ta per conſtitutum fuerit,& ratio eſt, † quo- niam licet conſtitutum ſit ficta traditio, atta- men non minus operatur, quam vera,& per illud vera, ac propria poſſeſsio acquiritur, I. certè.§. 1. ff.de pręca. Iaſ. in§. actionum. num. 149. poſt Bal. Imo.& Butri. quos allegat T'i⸗ raq. de conſtit.poſſeſ. prima par. nu.z. quan- do autem caſus fictus idem operatut, quod verus, licet tunc ex caſu ficto ad verum argu- re, l. Gallus. 6.& quid ſi tantum. ff. de liber.& poſthu. ita Iaſ. arguit in terminis noſtris in d. l. ab emptione. nu. u. ffl.de pac.
Non obſtat gl. in l. Iulianus. 9. ex vendito. ff.de actio. emp. quæ in contrarium allegatur, quia t ſecundũ laſ. in l. ab emptione. proprie ea loquitur, quoniã venditor ſe pręcario poſ- ſidere nomine emptoris conſtituit, quo caſu liberatus venditor non eſt ab actuali traditi- one, cum in emptorem translata non fuerit poſſeſsio naturalis, ſed ea penes pręcario poſ- ſidentem remanſerit, l. haber.§. eum, quĩ præ-
cario. ff. de pręca. mirũ ideo non eſt, ſiconue- niri ad tradẽdum actualẽ polleſsionẽ poteſt, ſecus verò, vbi ſimplex cõſtitutum eſſet, quia tũccmilis,& naturalis eſt trans lata,& hęc in- terprecatio eſt de mẽte Bal. in d.l. ab emptio⸗ ne. col. 3. Alex. verò d. cõſi. 27. nu. 5.& in l. Põ- ponius. 6. ſi is, qui pręcario. dicit illã gl. intel- ligendam, ꝗñ emptor præcario rogatus eſſet àven-

—
8 ENATVS PEDEMONTANI
a venditore, quia tunc cum ad eius libitum reuocare poſſeſsionem valeat venditor, pro- pterea à reali traditione liberatus venditor non dicitur, cum emptor in poſſeſsione po- tior non ſit,& hanc Alex. interpretationem ad illam glo. ſequuntur Bal.& Caſtren. con⸗ uenitq́; textui, qui intelligi neceſſariò debet de præcario,& ſic naturali poſſeſsione em- ptoris, qua cauſante habet facultatem faci- endi fructus ſuos,& ob id ad vſuras tene- tur. In caſu autem noſtro negari non poteſt, quin inter ſe pugnent Alex.& laſ.hic enim vult venditorem præcario ab emptore poſ- ſidentem, ab actione ex empto non liberari ad tradendum actualiter rem venditam pro- pter naturalem poſſeſsionem, quæ apud eũ remanſit, d. õ. eum, qui præcario. Ille autem dicit venditorem liberari, cum poſsit em- ptor ad libitum reuocare,& per conſequens ſit potior in poſſeſsione.hanc tamen opinio- nem, quatenus vera ſit, limita, vt in addit. ad Ang. in d. l. ab emptione. col. fi.
Contraria autem opinio viſa fuit de iure verior,& frequentiori calculo recepta, pro qua allegatur glo. notab. in l. Iulianus.§. ex vendito.in verbo, Pręcaria. ff. de actio. emp. quam ſequuntur Bald. in d. l. ab emptione. col.pen. Ange. col. fi. Pau. de Caſt. in fi. Ale- xan. conſil.28. num. 5. vol. z. dicens, hanc eſſe magis communem,& veram opinionem, per tex. in l. ex empto. ff. de act. emp. t vbi venditor rem venditam præſtaretenetur, id eſt tradere,& intelligi debet de vera, natura- li,& propria traditione, non autem de ficta, ciuili& impropria, l. fI.vbi Bal. C. de his, qui veni.ætatis impetr. l. pen. 9. doceri. ff.ne quis eum, qui in ius voca. eſt.& l. non aliter. ff. de lega.3. ſequitur Deci. conſi. 281. num. z. Corn. conſi.343. col.z. vol.j. addens, ab hac opinio- ne in deciſiuis recedendum non eſſe, quos refert& ſequitur Tiraq. pluribus alijs addi- tis de conſtitu. poſſ. parte prima. nu. 10. Ean- dem opinionem corroborat laſ. in d.l.ab em- ptione. nu. 12. vnde argumento ſimili, t licet rei legatæ dominium à morte teſtatoris in legatarium tranſeat, l. à Titio. ff. de fur. nihi- lominus poteſt etiam agere legatarius actio- ne perſonali ex legato, vt res legata ei actua- liter tradatur,& ſic per naturalem actum acquiratur eidem verum& proprium do- minium, I. I.& 2. C. commu. de legat. quod fundamentum, quamuis laſ. ſibi adſcribat, fuit tamen Bal. in d.l. ab emptione. col. pen. vbi allegat glo. expreſſè hoc dicentem in§. noſtra. in verbo, Pro hypothecaria. Inſtitu. de lega.
Non obſtat glo. in d. l. ab emptione, cum
7
alijs ſuprà in contrarium adductis, quta in- telligi debent reſpectu traditionis iuris, a qua liberatus per conſtitutum cenſetur, ſe. cus verò, quo ad actualem traditionem facti, quia ab iſta liberatus non eſt,& ita reſpon- dent Bal. Ang.Caſtren. Deci.& Tiraq. locis proximè allegatis, quibus addo Rui. conſi 94.nu. I. vol. 1. Franc. Viuium in ſuis com- munibus concluſ.in verbo, Venditor nõte, netur. concludens hanc eſſe communemo- pinionem Bapt. Villalobos in ſuis commu- nibus concluſionibus, in verbo, Venqditor, nu. 1z. quos poſt hæc ſcripta vidi,& adſtipu- lantur notata per Bar. in l. datio.§. ſiemptor. in primo not.ff.de actio. emp.quod t quiſti- pulatur fundũ tradi, intelligitur vacuum,& aà nemine detentum ſeu poſſeſſum. Et hanc partem tenuit pract. Papien. in forma libelli in cauſa vẽditionis, in verbo, Ad tradendẽ, per tex. inl. fundi partem. ff. de contrah. em- ptio.& in l. ſi hæres. ff.de actio. emp. Etita cenſuit Senatus admittendam eſſe actionẽ,
multò magis exceptionem prædictam ab
emptore, vel eius hærede rei non actualiter traditæ non obſtante conſtituto.
SVMMARIVM.
Tabellio per ſe audire negotium,& per ſemetipſum ſcribere, non alteri delegare debet.
Protocollum ſuſpectum redditur propter diuerſitatem manus.
2 Subſcribens, virtualiter omnia præcedentia ſcribit, de
quibus notitiam habuit.
d2
DECISIOXXXVII.
An inſtrumenta aliena manu conſcripta fi- dem faciant,& poſsit notarius Inſtrumentum ſcribendum alteri delegare.
Vidam notarius de plu-
gatus in quodam pro- tocollo plura Inſtrumen ta aliena manu conſcri- pta inſeruit,& in fine e- SN= ius voluminis polito ſi⸗ gno tabellionatus in hunc modum ſubſcri- pſit: Supraſcripta Inſtrumenta, licet aliena
manu pro maiori parte ſcripta rogatus rece/
pi,&c.
Queęſitum fuit, an Inſtrumenta aliena ma- nu ſcripta fidem faciant? Et videbatur dicen- dum, fidem non facere, t cum tabellio perſe audire negotium,& per ſemetipſum ſcribe⸗ re, non alteri delegare debeat, auth. de tabel. in prin.& 9. nos autem.& ibi Ang. quem re⸗ fert& ſequitur Feli. in c. inter dilectos. nu. 28. de fide Inſtrum. Lanfran. in repe, c. quo- niam cõtra.in verho, Inſtrumentorũ produ- ctiones,
4
L
oritaossle bbipoli z. fores, zvotaul gruum ekaltel wenl— 1 coale
Aiblrw, g. recdlo erckasn ei numpe
Soad Faconli rat Batt.nl duus, egCardetllperter. u llsvetbis, Neè irC.deicre delb.h nbellio. dende lndt decſz6.nu9.vbige dact elle communen d. andnſtarum a poſſecommitttin g ftrumenti, Imo fe ptotocollum ſulpec Kqrodlepe, nau per quem ira Balc.no 4 verl deinde quærc ſequitur Alex.d. Con. dalls nun volu düodlnensC det Rnramopino ſetn e dm re — demie aef 8 uluies polleetiam peral tum crbere dumm daleliblerhat iondlebendo Küch 4 —h d„quam ſat
iur

e commun 6 Villalobosin ſuis com
aibus, in verbo Vend .* æc ſeri Pta vidi, Rail ar. inl. datio.H.ien, eactio. emp. quòd ta ldiintelligitur vacnn im ſeu polleſſum. k ac&. Papien. in forna- ls, in verbo, Ad tras partem. ff. de contti es. lde actio. emp. dmittendam eſſe a ceptionem praædiq haærede rei non adu nte conſtituto.
MARIVM.
lire negotium,& per ſent teri delegare debet. dum redditur propter due
lliter omnia precedentia ſn
a habult. 3
O XXXVII
aliena manu conſcii Lſeit notarius Inſttumen- delegare. Vidam notarius ⅜- ribus Inſtrumenii gatus in quodam tocollo plura lnſtir ta aliena manu col ptainſeruit,&inſt ius voluminis polt in hunc modum ſij Inſtrumenta, licet parte ſcripta rogatuſ
DICISTO XNXNXVII. 68
ciones, vbi ponit duas regulas, alteram ne- gatiuam, quod notarius rogatus de Inſtru- mento, non poteſt alteri ſuam rogationem, nec etiam imbreuiaturam ſcribendam com- mittere. Altera eſt affirmatiua, quòd nota- rius, qui Inſtrumentum perfecit, poteſt alte- ri notario ſcripturam Inſtrumenti mandare ab eo extrahendam, ſi impeditus fuerit, hãc etiam diſtinctionem facit Bald. in rub. C. de fide Inſtrum. col.7. verlic. ſed hic dubitatur. quærens, an notarius de aliquo Inſtrumento rogatus, committere alteri poſsit, quod ſcri- bat luſtrumentum, ſeq́; ſubſcribere. Et diſtin gun. Aut loquimur de protocollo:& tunc non poteſt, vt in d. auth. de tabell. in prin. aut loquimur de ſumpto à protocollo:& tũc po- teſt, ſi fuerit impeditus inſtante neceſsitate, vel negociorum multiplicitate, dum tamen ſe ſubſcribat& ſigno muniat: idq́; eſt etiam de mente Bar. in l. quædam.§. nihil intereſt, nu. 4. Caſtren. nu. eodem.& laſ. num. 9. ff. de ęden. Alexan. conſil. 41. nu. z.& 3. vol. t. conſ. 139. nu. 4.& 5.& conſi. 153. num. 15. vol. z. Idem firmat Bart. m l. diuus. õ. Item Senatus. ff. ad leg. Cor. de fal. per tex. in l. fi. 5. quòd ſi igna⸗ rus.in illis verbis, Vel ſubſeribere impedi- tur. C. de iure delib. facit etiam glo. fi. in c. cũ tabellio. de fide Inſtru.& quæ ſcribit Boer. deciſ.ʒ6. nu.9. vbi poſt alios per eum citatos dicit etſe communem opinionem legiſtarũ & canoniſtarum, alteri etiam notario non poſſe committi ingroſſationem alicuius In- ſtrumenti. Imòô t ob dmerſitatem manus protocollum ſuſpectum redderetur, argu. 6.& quod ſæpe. in authen. de trien.& ſemiſ. per quem ita Bald. notat in l.contractus. col. 4. verſi. deinde quæro. C. de fide Inſtru. quẽ ſequitur Alex. d. conſi. aI. in prin. vol. i. Rui. conſil.5I. nu. 12. volu.. Natta in repeti. auth. quod ſine. nu. 6. C. de teſta.
Contrariam opinionem dixi poſſe defen- di ex tex. in c. cum redemptor. 1z. quæſt. 2. quem ad hoc citat Ab. in d. c. inter dilectos. col. 6. verſi. oppono tertiò, de fide Inſtru. ad- dens ita conſuluiſſe Cardi. videlicet notariũ poſſe etiam per alium priuatum Inſtrumen- tum ſcribere, dummodo ipſe, qui fuit roga- tus, ſe ſubſcribat, quia tabellionis induſtria non in ſcribendo eligitur, verùm vt fidem geſtis det, quam ſatis præſtat ſe ſubicriben- do,& ita multis in locis de conſuetudine obſeruari dicit. Pro hac opinione vrget do- ctrina Ange. quem ſequitur Alex. inI. ſi ita ſtipulatus. 6. Griſogonus. col. i.ff. de verbo. obliga.vbi latiſsimẽ Alcia. poſt Iaſ. Natta in d. auth.quod ſine. quæſt. 24. C. de teſta. dicẽs, Docto. itacommuniter tenere, t quod ſub-
ſcribens dicitur virtualiter ſcribere omnia præcedentia, de quibus notitiam habuit, cũ quo concordat Domini. in c. ſi propter. de Reſcript. in 6. quem ſequitur Barba. in addi. ad Abb. in d. c. inter dilectos. confert etiam vulgata regula, Qui per alium facit, per ſei- pſurn facere videtur, c. in fi. de iureiuran. lib. 6. Et hanc partem tenuit Bal. in authen. ſed nouo iure. col. 2. verſic. tertiò quod notarius. C. ſi cer. peta. Alex. quoq; cõſi. 14. nu. 14. vol. 6. poſt Anchara. conſi.240. ſiue 243. quos re- fert& ſequitur Dec. conſi. II. nu. 16.& conſil. 447. nu. 9.& 10. dicens, ita de conſuetudine obſeruari,& in authen. ſi quis in aliquo. nu. 16. C. de ęden. eam etiam ſequitur Feli. in d. c. inter dilectos.nu.27.& in c. quoniam cõtra. nu. 43.& ſeq. de probat. vbi ponit regulam cum ſex limitationibus.& ibi etiam Deci. col. 28.& 29. late Pariſ. conſil.2. nume. 120.& conſil.28. nu. ꝛ28.& ſeq. vol.⁊. vbt ad adducta in contrarium reſpondet poſt Abb. Alexan. Caſtren.& alios, quos allegat: idem ſentit Rub. conſil. 94. Cra. conſil 7²2. nu. 3. Et iuxta hanc opinionem cenſuit Senatus in cauſa domini Bertoni ab Azelio contra Euſebiũ Syrium, ſtante præſertim forma Ducalis de⸗ creti ſub rubr.de modo ſeruando, contra op- poſitiones, quas contra Inſtrumenta fieri contingit, fol. 6². c0l.z.
SVMMARIVM.
Tertius opponens ſe ratione ſuæ poſſeßionis, an impedi-
re poßit executionem ſententiæ.
2 Tertius non vocatus turbari in ſua poſſeßione non de- bet, nec Principis reſcripio, nec iudicis interlocu- torid.
Res inter alios acta, alijs præiudicare non debet.
Fxccutio vbi ft in re petita aà conuento poſſeſſa, tuns tertius ſe opponens executionem non unpedit.
s L. f. C. ſi per vim vel alio modo. declaratur. nu. eodem.
6 Regula, Res inter alios acla, limitatur.
In ſummario remedio ſufficit ſemiplena probatio, pro- ut in remedio executiuo.
8 Executio ſententiæ propter præſumptam malitiam im-
pediri non debet.
DECISIOXXXVIII.
Executio ſententiæ an impediri poſsit per tertium ſe opponentẽ vigore ſuæ poſſeſsionis.
☛ Btenta ſententia in inter —+₰½ ‿
nis aduerſus conuentum intentato, quem inſoli⸗ dum poſsidere cõſtabat, = quæſitum fuit, an tertius ſe opponens ratione ſuæ poſſeſsionis, ad quam probandam ſe admitti petebat, poſ- ſit impedire executionem dictæ ſententiaæe
M 2 Et

—————— 4——-——;—M—C——,—
————.—.— = 2————————— 1
8 ENATVS PEDEMONTANI lnu vih 71717 IEt tprima fronte viſum fuit, poſſe impedire, omnia debere edocere de ſuo iure apparen. vyxiun anuns 1.fi. O. ſi per vim vel alio modo abſen. poſſe. ter, huiuſmodi autem intereſſe intelligi de-— auereun 1 2 fue. pertur. iuncta glo. 1. † vbi non vocatus bet reſpectu executionis. Ab. conſ.3. colxo 8 de,R
turbari in ſua poſſeſsione non debet, nec vol.ꝛ. At in caſu propoſito conſtabat conde, wur eauſiuunn
Principis reſcripto, nec iudicis interlocuto- mnatum poſsidere,& non tertium: ergoim- Kduuz ſtinn
ria, per quem tex. ita tenet Barto. in l. à diuo pediri talis executio non debet.& hæc re- 4 auanu
6 Pio. 5. ſl ſuper rebus. colum.fi verſic quæro ſponſio videtur de mente gl. in d.§. ſuperre- Iinaian un
ſecundò, poſt glo. in verbo, Fiat. ff. de re iudi- bus; in verbo, Fiat. thnuan⸗ lemg
& ſequuntur ibidem communiter Docto- Non etiam obſtat deciſio Rotę 438. cũa- V beuam ath
res.Et pro hac opinione videtur deciſio Ro- lijs concordãtibus ſupraà allegatis: quia intea 7 2 gejna
tæ 149.& 438. in nouis, ſecundum antiquam ligi ea debet in terminis, in quibus loquitur, annrbetann
1 impreſsionem, quam refert& ſequitur Ab. hoc eſt, vbi procederet periculum animarü, b u5 Geytxef 1
inc. veniens. col.. verſi. quid autem, ſiſen⸗- quia tunc differtur executio, Iaſ. in d.. fuper vin fentuuggal
tentia lata ſit in poſſeſſorio recuperandæ.& rebus. nu. 18. Velreſponderi ſecundò poteſt, Y Jeſo njtawe hlat ibi Areti. col. 4. verſi. quintò adde dictis. Fe-& iudicio meo melius, quod ſaltememiple- Kungeuiutyvbun
1 li. colum. 4. verſi. quarta concluſio. de teſti. ne,& apparenter cõſtabat de iure ipſius ter/ qzuuſtſcini, 1 concludentes, tertium prætendentem inter- ti, vt ſupra dictum fuit, ſecundum Feli. ind. Ee unnena eſſe, poſſe executionem impedire aduerſus c. veniens. nu. 33. dhera
..( * 1 Perenenn Hasſiſtu in poſſeſsionem rei, qua 6 Nõ obſt. regula, res inter alios acta, t quia 4 re tiſſieatenuie v poliatus. debet intelligi, quoad plenum& irrepara- uun naba 3 Nec obſtare videtur dicta ſentẽtia, t quia bile præiudicium, ſecus, quoad ſemiplenum u onſtzens uie ſu
res eſt inter alios acta& iudicata, quæ alijs præiudicium, J.z.& ibi glo. in verbo Præiu- ih.
. nocere& præiudicare nõ poteſt, C. quib. res dicari. C.quib.res iudi.non noce.& glo inl. r ulunegnfmm v iudi. non noce.& C. res inter alios acta. l. ſæ- ſi duo, in prin. in verbo, Habiturum. f de 8 3 Crmauprſiyeni pe.& ibi latèẽ Alex. ff. de re iudica.& in ter⸗ reiuran. Alex. in d.. fæpe. col.23 geſeq. Rag Re henunhes minis noſtris videtur tex. in c. cum ſuper. de re iudica.& in conſi. 86. col.2 lib.⸗ S coni Geue leuie ſenten.& re iudi. Boer. deciſ.⁷˙. nu.r. ‧ͤͤͤſſſͤſͤͤſͤſͤſͤſͤſͤſſſ apan neſuntin 8 2E 3 7 42.nu. II.f quæ ſemiplena probatio ſufficit in teſcrun teſenſone 1 b b 4(omrarie Alun viſa 6 in Laü⸗ noſtro tali remedio ſummario, prout eſt huiuſmodi prenäͤſſ. A
1„Per ea, quæ Inno. cribit in d. executio, maxime vbi etiam ſaltem ſemiple- Unnuntu chordin c. veniens, de teſti: quem Bar. refert& ſequi-· ne non conſtat de iure tertij ſe opponentis,. ancruͦpau. tur in d. l. diuo Pio. õ. ſi ſuper rebus. col.. Feli. in d. c. veniens. nu. 3.& ſeq. quo caſu ta. Ealuanaßutal
8 num.z. verſi. ſi verò illa res non vacabat.ff. de lis executio eſt modici Nelac n retra- b dhettanmmc C re iud.& ibi laſ.nume.7. Abb. in allegato c. ctari facile poſsit cognitis an hen onen. n, ufi v veniens. col.3. verſi. quandoq; retentis illis tis, Feli. in eodemc. veniens. et er dnr reſi 8 nanmaitam ö terminis.& ibi etiam Reli. col.z. verſic. quar-⸗ detur ad c. cum ſuper. vbi ſententia Sreaen 9 ufahen 4 ta concluſio. t vbi quando executio petitur ſuper ſtatu rei, de qua litigabatur,& ſic ſuper 1( wuuiſ i 3 in re petita à conuento poſſeſſa, tertius ſe o Aase dethaeic at)dnTen muasdainnue acOl lia, tert p⸗- petitorio: nec.n. conſtabat victum poſside- um ſallet gonenn ponens executionem non impedit, ſaltem re:& ita Senatus cenſuit in cauſa R. D. Scipi⸗ V lll lntunrgyn
ö præſtita cautione de reſtituendo rem, ſeu onis Agatiæ contra Franciſcum Ritium de ¹lWaumckarzai
ö poſſeſsionem illi tertio in caſum victoriæ,l. Auigliana, videlicet dictam executionem ennniuknu.
is, à quo fundus.& I. ſeq. ff. de rei vend. Abb. impediendam non eſſe, ſaltem media dicta 1 Arucergnr conſil. 82. col. 4. in fi. volum. I. Boer, d. deciſ. cautione, cum non appareat de aliquo iure 14 unema
79. nu.z. quam concluſionem poſt hæc ſcri- ipſius D. Scipionis, nec concludat eius oſ⸗ nuat
3 1 pta 1 diſertè tractatam à Dida. lib. practi. ſeſſorium per eum allegatum fuiſſe t iu⸗ ndc
qralecie nuaerlqho iraſhemamtspoſt dieum eptum, quatieut preümpeioll; Kaen
ö& Feli. iſtam eſſe communem opinio-⸗ conuentum dolo deſijſſe poſsidere cum ſit ren;gelafaſpn
nem, Rebuf. in tit. de Areſt.& oppoſi.contr. frater D. Scipionis, vt in ſimili caſu conclu- 1 nutlſkan, 5 aitieLelddinare,. S dit Guido Pap. q. 81. t Et ob talem præſum 8 uuzwn , Nonebüantim contrarium adducta. Et ptam malitiam non debet impediri execu⸗ uafttann
Dr ene a. ipervim vel alio modo, cum tio ſententiæ, Feli. in c. licet cauſam. col. 3. de dötun Laua
Are dei3 ſlnelis. quia intelligi debent, proba. c. ſuſcepta. de in integ. reſtit. Fel. in d. enn enhns
nlas 3 enn d 3ehn fandene, ertſ c. veniens. nu. 10. Dida. loco ſupra citato, nu. Fusfen 84
eſſe opponentis Ge 1 biire,-.in fi.& nu. 2. fuit tamen admiſſus ad pro- litntalren
5 li. tradit in d. 2,u notabiliter Pe bandum poſſeſſorium deductum. V mihi, ae.
I c. veniens. nu. 3. in fi. f inquit e- 8 V H R A RI W. M 1„Tncn. 1
nim petentem ſe admitti ad impediendam„ orepiee mer 3 4 blranrn iudicati executionem pro ſuo intereſſe ante ¹arutfrktus eſſe di itaribus nullus, qwuis priuile- naatanud
1 1 gio ſuff ultus, eſſe dicitur. dKaprdle
45 in nuba
A —
4 U △*— . 5— “. 8—= 4* —-———— 1———* 2 2*.— ———————— 3— —y n 8 2———— A— „ 2— 8.—;
——

lculum ann urexecutio, laſind
2l reſ ponderi ſecundi melius,quodlaltemſa ercöſtabat de iure ji üm fuit, ſecundumk * ula, res interalios aca quoad plenum& i m, ſecus, quoadlem 2.& ibi gloin verbo, Fes iudi. non noce.& Rverbo, Habiturum; 1d.I. ſæpe. col.3.&ſ onſi. 86. col.2.lib..Dt emiplena probatioſii nmario, prout eſt hui mè vbietiam ſaltemſe de iure tertijſe oppor jſens. nu. 3.& ſeq. quos modici præiudicij eum it cognitis iuribus oyyr mc. veniens. et exhocl ſuper. vbi ſentemuti le qua litigabatunàè 3 „conſtabat victum i cenſuit in cauſaR. atra Franciſcum Rirn elicet dictam execl on eſſe, ſaltem med non appareat de aue nis, necconcludat 1 Im allegatum fuilen quoſit,it praiim lo deſijſſe polsidetet nis, vt in imili caſu c
8l. f Et ob talem 1 non debet impedin 3
4 4, 9Ä d
M A RI v N. 67 u nilitaribus nulls; 49
ſe dicitur.
DEGISEIOXXXI xX.
„ Ab vniuerſitate ad hoc, vt legitime aliquid factum eſſe apparcat, requiruntur duæ partes de tribus ipſius orsinis decurtonum-
3 Vniuerſitas ad hoc, vt obligetur, requiritur, vt ſimul congregati ſciuerint& conſenſerint.
4 RKelatis, in qua ſciri ſpecificè non poteſt, quid in Inſtru- mento conuentionis contineatur, ad quod laudum ſe refert irreleuatoria est.
Arbitrorum poteſtas à compromiſſo pendet, quæ ex tẽporis longitudine non præſumitur, niſi probetur.
6 Confeßio procuratoris, aut ſyndici non nocet domino, nec vniuerſitati, præſertim, quando eſt facta per modum voluntariæ iuriſdictionis.
7 Productio ſcripturæ facta in parte& paßibus pro ſe tantum facientibus, quid operetur.
8 Conſeßio reſultans ex productione alicuius ſcripturæ
non præiudicat producenti, niſi ab aduerſa parte ac- ceptata ſit ſcriptura.
2 Confe io ex productionc reſultansnon præiudicat, quo- ad ea, quæ enunciatiuè in ſcriptura ſunt poſita.
10 Producens Inſtrumentum, non videtur omnia ſimplici- ter fateri‚ſed eatenus tantum, quatenus Inſtrumen- tum probat.
3 Confeßionis tacitæ, ſiue expreſſte reuocatio fieri po- teſt.
22 Qupd nullum eſt, confirmari non poteſt.
13 Conſirmatio præſupponit præexiſtentiam iuris quæſt- ti,& illi commenſuratur, quod confirmatur.
14 In priuilegio immunitatis, quantumuis generali Prin- ceps non præſumitur caſum belli inſolitum,& ne- ceſſariam defenſionem ſtatus concernentem com- prehendiſſe. 8
1s minunitas ab ordine ciuitatis Doctoribus& Medic is concedi poteſt.
16 Geminatio arguit validitatem actus, qui geritur.
17 Priuilcgia etiam inualida, ſi ſint confermata ex certa ſcientia Principis valent.
17 Princeps poteſtatem habet concedendi exemptiones à quibuſcunque muneribus.
19 Immunitas conceſſa domino extenditur ad eolonos.
20 Communis Doctorum concluſio inl.ſi ex toto. de lega. 1. vt ſcilicet non extendatur immunitas ad onera belli, limitatur& nu. 21..
22 Mandatum ex antiqultate temporis præſumi, Bal. ſibi contrarius tenuit.
23 Ex productione ſcripturæ aduerſarius iuuare ſe poteſt, cum producens contenta in ea dicatur approbare.
24 Inſtrumenti nullitas dependens ex cauſa proueniente a voluntate producentis tollitur, c producendo In- ſtrumentum quis dicatur illud approbare.
2s Appellans à ſententia lata contra falſum procurato- rem, geſta falſi procuratoris ratificare videtur.
25 Produclio inſtrumenti facta cum proteſtatione in par- te& paſpibus, non abſtat, quo minus Inſtrumentum fidem faciat contra producentem, quæ opinio com- munis iudicatur. et nu.33.
27 Probationem ſuam fundans ex epiſtola ab alio facta, ſi conſentit in hus, quæ erant contra ſe, ſtatur epiſtolæ, alias ſecus.—
28 Proteſtatio declaratoria voluntatis nullum habet effe- ckum in his, quæ à voluntate proteſtantis non de- pendent.
29 Capitula connexa,& ſeparata, quæ dicantur.
3e Verba cnunciatiua, prolata à partibus inter quas nego-
tium geritur, probationein inducunt, idem& in
8.
69 verbis enunciatiuis neceſſarijs ad actum.
31 Doctrina Bar. in l.poſt legatum. ff de his, quib vt indig. declaratur.
32 Producens teſtamentum ſolemne, illud approbare vide⸗ tur, licet fuerit præteritus.
54 Procuratoris confeßio domino præiudicat, in quo Bal. lectura emendatur.
35 Procuratoris falſi confeßio domino non nocet.
36 Syndici confeßio vniuerſitati nocet.
17 Procuratoricum libera contrabere eſt permiſſum.
38 Confeßiones ex libello& poſitionibus reſultantes in modum contentioſæ iuriſdictionis factæ dicuntur.
39 Confceßio procuratoris,& propria reuocari poteſt, dum modo error e res aliter ſe habere probetur, quod tamen in republica,& minore locum non ha- bet.
4 Confeßio reſultans ex productione Inſtrumenti, reuo- cari non poteſt, niſi falſum inſtrumentum pro- betur.
41 Inſtrumentum in actis productum, dicitur eſſe de actis, E ſic commune.
DECISIO XXXI X.
Vniuerſitas, an ciues cogere poſsit ad ſolu- tionem onerum militarium, non obſtante pri- uilegio, ſiue tranſactione cum illis inita,& ver- bis generalibus concepta, quòd ab omnibus muneribus immunes fint.
8
8
‧ g ſitatem Vercellarum pe- ztentem medicos,& chi- Mntrurgos ciuitatem inco-
½ b
lentes ad ſolutionemo-
dicta onera ſubire, ſtantibus tranſactione laudo, ac priuilegio Ducali, de quibus ina- ctis quæritur, an iuſtificata ſit vniuerſitatis petitio, an verò exceptione aliqua eliſa? Et prima facie dicebatur, actionem eſſe iuris di- ſpoſitione probatam,& non exceptione vl⸗ la eliſam, f quoniam regulariter nullus quo- uis priuilegio ſuffultus, etiam domus ipſa Auguſta ab huiuſmodi muneribus immu- nis eſt, l.ſunt munera. ff.de vaca. muner.l. va- cuatis. C. de decur. lib. x. l.L. 3.& fin. C. de mu⸗ ne. patrim.& toto titulo. C. quibus muneri. ſeu præſta.nemi. liceat ſe excuſa. lib. x. in titu. vt nemi.liceat in empt.ſpecie.ſe excuſa.& de immuni. nemi. conceden, eodem. ib. Docto. communiter in l. ſiex toto. ff. de le- ga. quibus addo, quæ cogerit Neuiza. conſ⸗ 66. nume.5.& ſeq.
Nec obſtare videtur prædicium Inſtru- mentũ conuentionis, Anno 1528. faciæ, quia de mãdato, ſeu poteſtate trãſigentiũ nomine
M 3 vniuer-

1
——— ——= 7
————————
A 7
—
vniuerſitatis, non conſtat: licet enim in di- cio Inſtrumento appareat de quadam pro- uiſione ex decreto ordinis ſapientum dictæ
zciuitatis facta, attamen t non apparet fuiſſe duas partes de tribus dicti ordinis, prout re- quirebatur, l. nulli.& l. ſequen. ſf.: quod cu- iuſq; vniuerſi. nomi.& dato, quòd duæ par- tes interfuiſſent, non propterea liquet, præ- dictos tranſigẽtes fuiſſe ſollicitatores,& ex deputatis(vraiunt) vniuerſitatis, prout ex dictæ prouiſionis forma requiritur, Deci. conſ. 434. nu.3.& 4.& ad id faciunt cumula- ta in additio. Felin. in c.examinata. num. 5. de iudi.& Hyppo. in practica.§. quoniam. nu. 52. vbi plura de probanda qualitate inaliqua
diſpoſitione requiſita ſcribunt.
Non etiam officit, quod dici fortaſſe poſ- ſet, vniuerſitatem habuiſſe ſcientiam dictæ conuentionis,& non contradixiſſe longo
3 tempore,& conſequenter conſenſiſſe: quia ad hoc, vt ex huiuſmodi ſcientia,& conſen- ſu vniuerſitas obligetur, requiritur, quòd ſimul congregatiſciuerint,& conſenſerint, Dec. d. conſi. 437. num.3. poſt Bar. in l. om- nes populi. ff. de iuſti.& iure. Feli. inc. cum omnes. de conſtitu. nume. 14. Imò eodem conſil. Dec.inquit, verſic. tertiò reſpondeo. quòd talis ſcientia,& taciturnitas articulari, & probari debet. At in caſu no ſtro nonap- paret, quòd in vniuerſo congregati conſen- ſerint, neque articulata aut probata fuit ta- citurnitas: ergo non eſt inducta obligatio, nec ratificatio vniuerſitatis. Nec releuat, hu-
iuſmodi conuentionem eſſe relatam in Lau- do, de quo inactis per annum, menſem,& diem,& cum nomine notarijI, qui conuen⸗
4 tionem recepit: quia cum relatio eo modo non fiat, quo poſsit ſpecificè ſciri, quid in ipſo conuentionis Inſtrumento continea⸗ tur, non videtur releuatoria, ita nos docet Pau. de Caſt. conſil. 39. num.5. in antiquis. quem refert& ſequitur Cra. de antiqui. tem- pPo.in 2. part.nu. 4.
Minimè etiam obſtat aſſertum laudum, quia ſimiliter non conſtat de poteſtate pro- ferentium ipſum laudum,& lic de compro⸗
5miſſo, taà quo auctoritas omnis& poteſtas arbitrorum dependet, l. non diſtinguemus. ff. de recept. arbit. cum ſimilibus: nec ea ex
———
curſu longi temporis, etiam mille annorum præſumitur, Bal.& Saly. in l.! C. de reb. alie. non alienan.& in l. 2. C. ſi ex fal. Inſtrumen. Alexan. in l. ſciendum. colum. 4. ff. de verbo- rum obligatio.& conſ.l. num. 19. vol. 4. Dec. conſil. 437. Afflic. deciſ68. nu 9.& alij cita⸗ ti a Viui.in dicto verbo, Mandatum. num.z. adeò quòd ad probationem talis poteſtatis
——
——————————’:::õ—————=——— d ———————————y—jy——————————— —————-————:—————— ——— ͦ ſ-——õ—— ͦ—————————————————— —————————=— 5—————————— ——————:———— 3— S.———— 4 — 5—————————— — 3—————————————= —-———————.————=—————xè ——-——————————————:ʒ——————— =———;———=—————————————**
———————
—
——
———— 8—oͤoͤoͤn3nſſ1— 8—
—————————
SENATVS PEDEMONTANI
non defertur iuramentum ſuppletiuum. laſ in l. admonendi. num. IIz. in ſecunda lectura. ff. de iureiuran.
Nec nocere videtur eiuſdem laudi pro- ductio à ſyndico ciuitatis facta, quaſi ex ea tacita reſultet iudicialis confeſsio contento- rum in dicto laudo, vulga. l. cum precum.
6 C. de liberal. cau. † quoniam procuratoris
confeſsio domino obeſſe non debet: Bal. in c. ſuborta.in primo nota. per illum tex. dere iudi. latiſsimè in l. I. col. 15. verſ. his præmiſ- ſis. C. de confeſs. præſertim cum ea à ſyndico facta fuerit per modum voluntariæ iuriſdi- ctionis, Bar. in l. certum. õ. ſed an ipſos. num. 2. fl. de confeſsis. quem refert ac ſequitur Aufrer. in addit. Capel. Tolo. quæſtio. 391. Alexan. conſi. 86. num. 4.& conſi. 222. col. 4. circa finem. vol. 2.& conſil. 66. nu. 22. vol. 6. Feli. in c.. nu. 15. poſt Abb. vt lite non con- teſta. non proceda.latiſsimè omnium Pariſ. conſil. ¹s. nume. 21.& ſequen. vol. I. Flo. inl proinde.§.j. ff. ad leg. Aquil. Reſponderi etiam poteſt, prędictampro-
ductionem fuiſſe in parte& paſsibus, prov-
niuerſitate tantum facientibus, factam, †
quo caſu in alijs capitulis contrafacientibus ſeparatis productio non obeſt, vt concludit Bar. in l. Aurelius. õ. idem quęſijt. verſi. qua- re dic latidus.ff. de libera. lega. quem ſequitur & dicit communiter approbatum laſ.in.§.i- tem ſi quis poſtulante.nu. 21.& ſeq. Inſtit. de actio. Guid. Pap. quæſt. 503.& in terminis productionis, cum ea proteſtatione, Pro- duco in parte& paſsibus. Alberi. in l. 1. 9. æ- ditiones. nu. 13. ff.ide æden. Specu. in titu. de Inſtru. æditio. 9. ſciendum. verſi. quid ſipro- duco.Reli.in c.cum venerabilis. nu. 23. de ex⸗
cep.& in c. imputari.in fi. de fide Inſtrumen.
vbipoſt Inno.ait, hanc communem eſſe o- pinionem, quæ præſertim procedit, quando aduerſarius proteſtationi non contradicit: Dec.in c.cum venerabilis.colum.iʒ. in prin. de exceptio. Rippa in c. cum M. Berrarien⸗ ſis. nu. 79.de conſtitu.
8 Vel dici etiam poteſt, t confeſsionem, ex
dicti laudi productione reſultantem, Medi- cis& chirurgis non prodeſſe, cum ab eisac- ceptata non fuerit, quinimo ei contradixe- rint,& oppoſuerint de ſcriptura priuata laudi: ita concludit Pariſ. d. conſil. 115. num. 31. poſt Bar. Bal. Alex. Innoc.& Eeli. per eũ allegatos, adducens reg. c. ex eo. dereg. iur. in s.& dato, quòd ex huiuſmodi productio-
y ne reſultaret cõfeſsio, t attamen ea non pro-
cedit, quoad ea, quæ ibi enunciatiue poſita
leguntur, Alexan. conſil. 16. colum. 3. verſic.
præterea etiam ſcriptura. volum. 5. Felin. in c. cum
——
da qpemiee 3 maprntqumalhe u Bac pratele accec onnib eenibus, um aſerum uciam telamextenomtlo teripotut nnocen contekaconplocech. 7 Auferaddito elAlex. nS6,nu num7.C. Necaduerſatot nn oüm, de cenlius, v ſecionem tactam Gicheinducam reu ſtrumentom(fallum tellgidebet quoac mentum demfct, neremancar nſtrum Amerdecl'y. qun Iin indchn um.y yl proceca. Jenablat(imitte Amäcn onuenti Arde ondam!
elondr. dacum di-

11 zentu
mſo 9 1m.I Ppletinm,
vinlecunqa da letur einſe nuci uitatis facta, val 1 cialis confeſsioco
nota, per illum er
dem
Jatiſsimè omniuml 1& ſequen.voluh g. Aquil. am poteſt,prędica n parte& paſsibusy m facientibus, ſacu apitulis contrafacieni io non obeſt, vt concii „H. idem quęſijt. vetii ibera. lega. quemſequi tter approbatum alin ante. nu.a.& ſeq.lnltt quæſt. 503.& in termn m ea proteſtatione, N aſsibus. Alberi.inl..9 de æden. Specu. in titu. endum. verſi. quid lip n venerabilis. nu.3.de ri infl. de ſide lnſtrum hanc communem el xlernim procedit, qus ſtationi non conttac erabilis⸗colum..inl ainc. cum M. Perral
abe“ n prodeſſe Cunn
ninimo ei contta tz
cieonm rint de ſcriptura ni t Pariſ.d conſilal·l
1
DECISIOXXRxIX. 7G
c. cum venerabilis. nu. 23. de except. Iaſ. inl. contra..I. num. 13.& 14. ff. de pact.& in l. ſi cui. la 2. ff. de lega. I. poſt Bart. ibi.& ad hoc facit doctrina Bar. inl. poſt legatum. col.i. in
10 fi. ff. de his, quib. vt indig. dicens, producen
Pariſ.conſ.3. num. 8. poſt Bal.& Alexan. per eum citatos, vol. i. Quòd ſi dicatur confirma- tionem ſaltem in vim noui priuilegij,& no- uæ exemptionis valere, vt per plura iura latè Ancha. concludit conſ.260. vel etiam, quòd
tem Inſtrumentum non omnia fimpliciter 14 confirmari ea potuiſſet, t attamen per verba,
confiteri, ſed eatenus, quatenus Inſtrumen- tum probat: hanc Bar. doctrinam refert,& ſequitur Alex. conſ.124. num. 4. ve ri.non ob⸗ ſtat. vol.7.& in conſ. 1o⁸. col.z. verſ. quia re⸗ ſpondeo.vol.5. At Inſtrumentum laudimi- nimè probat compromiſſum, ſeu poteſta- tem, vt ſupra latè dictum eſt, nec etiam con- uentionem relatam de ſe inualidam probat: ergo ex illa productione fateri non dicun-⸗ tur, argum. nota. per Afflict. deciſ. 25. num. 5. & 6. quem refert Crauet. de antiq. tempo. in prima part. num. 119. in fin.
Huc præterea accedat, t quia præmiſsis omnibus ceſſantibus, dicitur videri ſubla- tam aſſertam tacitam confeſsionem,& ex⸗ preſſam ex renouatione inde ſubſecuta, quæ fieri potuit, Innoc. in c. i. num. 17. vt lite non conteſta. non proceda.& ibidem Beli. num. 16. Aufrer. in additio. Capellæ Tolloſ. quęſt. 39I. Alex. conſ.86. num. 4. vol.z.& conſ. 9l. num. 7. vol. 6.
Necaduerſatur Innocen. dictum in c. cum olim, de cenſibus, vbi tenere videtur, con⸗ feſsionem tacitam ex Inſtrumenti produ- ctione inductam reuocari non poſſe, niſi In- ſtrumentum falſum probetur: quia illud in- telligi debet, quoad ea, ſuper qu bus Inſtru⸗
mentum fidem facit, cum ſublata confeſsio-
ne remancas Inſtrumentum, alias non, Bel- lamer. deciſ. 39s. quam retfert& ſequitur Fe- lin. in d. c. 1. num. 19. vt lite non conteſta. non proceda.
Non obſtat ſimiliter enunciatum priuile- gium dicta conuentionis contfir matorium, quod eſt, Qrondam Ducis Caroli proxime defuncti: quia cum dicta conuentio ſit nul- la, vtpote non ſeruatis ſeruandis facta, vt de- ductum ſuprà fuit: ergo confirmari eadem non potuit: nam quod nullum eſt, confirma- ri nequit, l. obligari. 6.tutor. ffxde aucto. tuto. I. non dubium. C. de legi. Accedat, quia paria ſunt non fieri,& perperam fieri, l. nulla. ff. de auctori.tuto. l. quoties.ff. qui ſatiſd. cog. t& quod non eſt cõfirmari minimèe poteſt, cum non entis nullæ ſint qualitates, l. eius, qui in prouintia. ff. ſi cert. petat. At hæc conuentio perperam facta fuit, vt ſupra probauimus, quo fit, vt pro infecta haberi debeat, nec
3 confirmari poſsit: confirmatio t enim præ⸗
exiſtentiam iuris quæſiti præſupponit, ad il⸗ ludq́; commenſuratur, quod confirmatur,
quantumuis generalia, comprehendiſſe non videtur huiuimodi caſum belli omnino in- ſolitum,& neceſſariam ſtatus defenſionem concernentem, cui ſuccurrere Princeps non poteſt, niſi ſubditos ſuos grauet, ideò non præſumitur Princeps de eo, veluti publicæ vtilitati contrario, ſenſiſſe: ita decidit notan- ter Rippa in l. ſi ex toto. num. 16.& 7. ff. de legat. I. poſt Dyn. Bart. Bal. Anchar. Panor. Barb. Alex. Socin.& Iaſ. per eum allegatos: plures cumulat Viui. inſuis commun. opin. in verbo, Immunitas. I. à me poſt hæc ſcripta viſius.
Contraria verò opinio, ſtantibus actis, prout ſtant, viſa eſt in caſu propoſito verior- Siquidem vera eſt,& communis concluſio,
15 †immunitatem ab ordine ciuitatis Doctori-
bus& medicis a quibuſcunqʒ onerib. etiam merè patrimonialibus concedi poſſe, l..!. C. de decre. decurio. lib. 10. Bar. in l. ij, qui num. 3. ff.de iure immunita.& in l. euacuatis, in fin. vbi Angel. Lucas de Penna. Ioan. de Platea⸗ C. de decurio. lib. 10. Alex. conſ.z0. num. 8. vol.5. ſed ex Inſtrumento immunitatis pro- ducto anno ⁵8. conſtat, ab ordine decurio- num ciuitatis cõceſſam fuiſſe immunitatem medicis,& chirurgis collegiatis ciuitatem incolentibus: ergo obſeruanda eis eſt, eò maximè, quòd approbata fuerit laudo ſub- ſecuto,& a partibus emologato, prolato an- no 15 41. quod à tribus ſyndicis vniuerſi- tatis productum ſæpius legitur: ex quibus
16 conuentione,& laudo ſubſecuto, t veluti ex
actu geminato, enixè ad validicatem actus, qui geritur, arguitur, Bar. in l. cum ſcimus. in fi. C. de agrico.& cenſi. lib. o. quem refert& ſequitur Dec. conſ. io. nu.. poſt Bal.& NRo⸗ ma. per eum allegatos. nam qui bis eundem actum facit, videtur velle, nihil contra eum opponi poſſe, quia vbi ſecunda interueniet conſideratio, ibi plena præſumitur adeſſe deliberatio, Bal. in tracta. ſchiſmatis, in titulo C. ſi quis aliquem teſta. prohib. colum. 10. verſ. præterea poſt hæc.& col. 1z. verſ. vrba⸗ num namq́; per tex. in authen. vt nulli iudi- ces..& hoc vero iubemus. quem xefert& ſequitur Dec. conſ. 15. num. i. in fin.& conſ. 588. num. 12. Feli. abundè in c.nonnulli. num, 14. de Reſcrip.& inc. ſi cautio. nu. 39.& ſeꝗ. de fide Inſtru.faciunt etiam nota.in l. Baliſta, ftad Trehellia. Deciſ. conſ. 3. num. 4. Ruin.
M 4 conſ.

—
8, .—. ————————
——
SENATVS PEDEMONTANI
eonſ.õc. num. 5. vol.I. Quæ quidem Inſtru- menta conuentionis,& laudi emologati ex certa ſcientia,& de plenitudine poteſtatis Principis firmata leguntur, quo caſu ‚cum præiudicium medicorum,& chirurgorum reſpiciat, propter onus eis iniunctum,&c fa⸗ uorem publicum, non poſſet ab vni uerſita- te reuocari, Seueri. inl. omnes populi. col. 45. ff. de iuſti.& iure. poſt Bal.& Abba. per eum adductos. Alex.d. conſ.ʒO.col. l. vol.5. Grat. reſponſo. 6r. num. 17.& 18. vol. i.hinc tradit Bar. in l. priuilegia. num. i. C. de ſacrof.
17 eccleſ. f priuilegia etiam inualida, ſi ſint ex
certa ſcientia Principis confirmata, ſine du- bio. valere, Dec. conſ. 516. num. 2.& conſ. 534. num. z. Quinimo conceſſa legitur immu nitas a Principe ex certa ſcientia,& de pleni⸗ tudine poteſtatis ab omnibus,& quibuſcun- que muneribus& functionibus publicis, etiam propter bellum contingentibus, quæ omnino ex hoc etiam ſolo capite eis obſer⸗
18 uanda veniret, I cum Princeps poteſtatem
habeat huiuſmodi exemptiones concedere, J. ſunt munera. in fi. ſf.de vacat. muner. quam ad hoc citat Bar. in d. I. ij, qui. num. 1. ff. de iure immunita.& inl.vnica. C. de decre. de- curio. lib. 10.& ibi Alex. Abb. in c. acceden- tes. colum.z. in fin. de præſcrip. poſt Io. And. in c.z. de immunit. eccleſ. quem refert& ſe⸗ quitur Iacob. a. San. Georg. in tracta. de ho⸗ mag. num. 60. copioſiſsimè Barb. conſ. 26. colum. I.& 2.& ferè per totum conſilium, Iib. 2. loquens de Duce Mediolani,& Mar- chione Montisferrati,& in eo reſpondet ad plura, quæ in contrarium adduci poſſent, Alex.d. conſ.0. num. 8,& ↄ. volum. 5. Rippa Lib. ⁊. reſponſo. c. 7. num. I. plene Pariſ. conſ. 69. volu. primo, ſcribens de Marchionibus
19 Mantuæ, concluditq́;, immunitatem do-
mino conceſſam extendi ad colonos, Grat. d. reſponſ. 6t. volum. I. Portius in d. verbo, Immunitas, in fin.
Non obſtat l. vacuatis. C. de decur. lib. 10. cum alijs ſuprà in contrarium adductis in primo fundamento, quia non procedit, vbi illi legi, alijsq́; in contrarium facientibus derogatum extitit,& adeſt clauſula ex cer- ta ſcientia,& de plenitudine poteſtatis, Bar. Bal. Angel.& Io. de Plat. in eadem l. vacua⸗ tis. Barba.& Alexand. in conſilijs ſupra ad- ductis.
Non etiam mouet doctrina, de qua in. ſi
20 ex toto. ff.de lega. i. quia ea locum habet in
immunitate generaliter& ſimpliciter con- ceſſa, ſecus verò, ſi conceſſa immunitas fuiſ- ſet ab oneribus belli: quia hoc caſuob ex⸗ preſsionem locum non obtinet prædicta
communis concluſio, d.l.ſunt munera. inf ff, de vaca. mune. quam allegat gloſ.in 1..
ibi Lucas de Penna, C. de mune. patrimo.& ita loquuntur Doctores in d. l.ſi ex toto. Imq
21 plus dicunt, I quòd ſi coniectura aliqua pre⸗
uideri poteſt cogitatum de bello in genere fuiſſe, vtputa, ſiconcedatur immunitas tem⸗ pore belli, vel conceſſa ſit à quibuſcunque oneribus cogitatis,& incogitatis, ſolitis, vel inſolitis, huiuſmodi exemptio adonerabel⸗ lica extenditur: Alexand. d. conſ.a0. colum. 1. in fin. verſic.& quia ſatis eſt, quòd in gene⸗ re cogitauerit. volum. 3. Neuiza. d. conſ.&c. num. 39. laſ. in d. I. ſi extoto. num. 8. Ripp. nu. 16.& faciunt, quæ ſcripſi infra, deciſ. 91. vbi aliam limitationem adduxi ad prædictam communem concluſionem, de qua in eadem 1. ſi ex toto. quam pluribus auctoritatibus exornat conciuis noſter Neuizanus conſi!, ſuo 12. num. 29. inter conſilia doctiſs. lu- riſconſultietiam conciuis noſtri Alber. Bru- ni, videlicet locum eam non habere in im⸗ munitate habita ex contractu,& ex cauſao- neroſa: quam etiam firmat Rui. conſ. 196.nu. 8.volum. I. Minimè etiam aduerſatur defectus man- dati contra conuentionem& arbitramenta- lem ſententiam oppoſitus, ex doctrina Bal.
22 in d.I..2 O. ſi ex falſ.inſtrumen. quoniam di-
ctum Baldi verum non videtur,& contra- rium ipſemet Bal. tenuit conſ.289. volum.z. quemrefert& ſequitur Dec.conſ. 199. num. 5.& conſ.68. num. 4.& 5. poſt Alex.& Curt. quos adducit: ijsq́; famulantur dicta Ale- xand. in l. qui in aliena. in princ.& Iaſ.ibi. num. 9.& 10.& 35. cum ſeq. ff. de acquir. hæ- red.præſertim vbi in arbitramentali ſenten⸗ tia enunciatum& deſignatum eſt: quod ta- men pro conſtanti non pono.
Præterea cum Hieronymus Vgatius ſyn- dicus vniuerſitatis conſtitutus cum libera, larga,& generali, imò ſpeciali prædictam ar⸗ bitramentalem ſententiam produxerit,& ea vtendo illam obſeruari, ſpectabilesꝗue me- dicos onera compelli ſubire, iuxta illius for- mam petierit, cenſetur omnia in dicto lau- do comprehenſa, etiamſi contra vniuerſ
a3 tatem ſint facta, approbare, t fateriq́; vera
ea fuiſſe,& conſequenter aduerſarium illis ſe iuuare poſſe, vulga. l. cum precum. C. de iber. cau. bonus tex. in 9. illud.&§. ſequent. in authen. de his, qui ingrediuntur, ad appel. ex quibus deſumpta eſt authen, ad hæc. C. de fide Inſtrum.& c. cum olim. in fin. de cen⸗ ſibus.& vbiqʒ glo. vbi quis iuuare ſe poteſt documentis, ſiue ſcripturis etiam priuatis ab altera parte productis: idem etiam ex.
preſse
—
4
bos⸗Nobebidem num. cumvenersdilshuma rot Ave ſecsautem
vbieciam Abbas hun ſcqpenoriqtead num umwaßebipulc Cur,(CadiColu-Jeit Pein aum.6R de fdelnſtrom nec ude iud cocldente mentom eſt authen om(Gemnitas ext lascaptun velvniu doſumusin mnteri- duceni ncgrodu miteare lnctrumene Decndecum vee ceßsiue dbb. ybi plar vetl qaraconcuo dlom anbitetge dich Aeumen eſt comm iium Aeab Pdi dlu
i Kona enl. Hartolidocnnnn tment eripta beln
v ver 4 adde etlam de
wilententin contr aaappellaut, quin
drcuna. 60„, 71¹ Nn drratitican
am videl, date b
4 lu lca en I.. udanſ Kt in hi
wii Nin cnt oen ind nin aatci

8 2a.d coll, Lextoto. num 8Riyyn
ſcripſi infra deciiot m adduxi ad pratit uſionem, de quaineat pluribus aucoria noſter Neuizanusch nter conſilia dodii nciuis noſtri Albern eam non haberei contractu,& exd firmat Rui. conſ.j
duerſatur defectusi tionem& arbitrame voſitus, ex doctrims nſtrumen.ſ quonim enon videtur,& com tenuit conſ. 89. volun itur Dec. conſ. 99. 4.&5. poſt Ales.&CI Gz famulantur dich 1 aliena. in princ.&lli cum ſeq ff. de acqun in arbitramentali leu deſignatum eſt: quol non pono. 4 lieronymus Vgrii s conſtitutus cum moͤ ſpeciali prædecm tentiam produxerii ruari, ſpectabilesclu’ elli ſubire, iuxta üli ſetur omnia in dicio etiamſi contra vni
DEGCISIO
preſsè ſentit gloſ.in l..§. ditiones, in verbo, Dic.& conſule, circa finem. verſ. item quid ſi ſponte produxerit Inſtrumentum. ff. de ęden. quam ſequitur ibi Bar. in fin. Bal. col. penul.verſ.ſubſequenter quæro. dicens, eam eſſe perpetuò notandam. Ang. circa finem. Albe. num. Io. poſt Richar.& Odofred. Ca- ſtren. num. 7.& 8. Alex. col. fin. laſ.num. II.& ſeq.& conſ.57. col.4. verſ. quod autem. vol.j. Orauet.de antiq.temp.num.iis.verſ.contra-
riam opinionem.& pluribus ſeque. Afflict.
deciſ4. num. 6.& allegatur Bart. commu⸗ niter approbatus in l. poſt legatum. num..
R 24 ff. de his, quib. vt indi. vbi concludit, t quòd
quando nullitas Inſtrumenti deducitur ex cauſa, quæ ex voluntate producentis depen det, tunc producendo Inſtrumentum illud approbare dicitur,& ratificare: hoc idem ſentit Innoc. in c. cum olim. num. I. de cenſi⸗ Bus. Abb. ibidem num. II. Idem Innoc. in c. cum venerabilis. num. z. verſ. imò idem vide- tur.& verſ. ſecus autem. num. 4. de exceptio. vbi etiam Abbas num. S.& 31. ac pluribus ſequent.vſque ad numerum 39. incluſiuè,& num.52.& 53. vbi pulchre Innoc. dictum de⸗ clarat, Cardi. colu. 2. in fi. mo. num. 10.& 25. Felin. num. 22.& 26.& in c. imputari. num. 7. de fide Inſtrum. necfion in c. examinata. nu. 2. de iud. cõcludentes, quòd quando Inſtru- mentum eſt authenticum, licet deticiat ali- qua ſolemnitas extrinſeca, vrputa conſen- ſus capituli, vel vniuerſitatis, præfertim quã⸗ do ſumus in materſa veriſimiliter nota pro- ducenti, tunc producens cenſetur fateri,& ratificare laſtrumentum,& in eo contenta, Dec.in d.c.cum venerabilis. col. 13. verſ. ſuc- ceſsiue Abb. vbi plures cumulat.& col. 18. verſ. quarta concluſio.licet ipſe ibi aliquan- tulum dubitet de dicta quarta concluſione, quæ tamen eſt communis, vt ibi ſentit Pa- riſ.num. V7.& 6l. vbi Decij opinionem im-⸗ probat, S& latè conſ. z5. num. 20. vol. primo, ſequitur Roma. conſ. 294.& ad prædictam Bartoli doctrinam in d.l. poſt legatum. per- tinent ſcripta Febn. in c. ſignificaſti. col. 3.
25 verſ. adde etiam, de foro competen. f de eo,
qui ſententia contra falſum procuratorem lata appellauit, quia appellando geſta falſi
pprobare, i ateli procuratoris ratificare dicitur. quenter aduerſarim Nec contra pugnat, t productionem In-
Ulga.l. cum precun
—
ſtrumenti laudi fuiſſe cum ſolita proteſtatio- ne factam, videlicet in parte,& paſsibus pro vniuerſitate facientibus tantum, quo caſu non præiudicat in his, quæ contra faciunt, iuribus ſuprà in contrarium adductis, quia contraria opinio in iure verior eſt,& rece- Ptior, pro qua adducitur glo. in d. 9. ęditio-
nes. verſ. Econtra. quam ad hoc ſingularem ibi appellat Bolog.poſt Bal.in l.vnica. col. 2. verſ. iudex tamen. C.vt quæ deſunt aduoca. part. iudex ſupple. quem ſequitur Caſtren. num.5.& ibi Curt. in additio. Alex. col. pen. verſ. aut producitur ſcriptura, quæ fidem facit,& legas negatiuè, cum Innocentius, quem ipſe allegat in d. c. cum olim. num. I.& 4. in fin. ſic ſentiat, idem dicit omnes tenere in conſ.124. num.5. vol. 7.& Innoc. etiam ſe- quitur Rom. conſ. 433. col. fſI. poſt Rotam, de- ciſ.82. in nouis. Innoc. in d. c. cum venerabi- lis. num. 26. Ioan. Andre. in additio. Specul. in additio. pen. in titulo, de Inſtrum. ęditio- ne. õ.videndum in verbo. verſ. primo. Feli. in c.I. num.. verſ. fallit primo, de probatio- vbi notabiliter ait, proteſtationem illam nõ procedere, quando iura, quæ producuntur, ſunt cum producente contecta, ſecus, ſiinter alios: de quo tamen vide eundem Felin. in d. c. cum venerabilis. num. 23. laſ. in d.§. ęditio⸗ nes. num. 18.& in l. non ſolum.§. morte. ff. de noui oper. nuncia. poſt Salycetum in d.§. ędi tiones.& d.conſ.7. colum. 4. vol.. Pariſ. d. c. cum venerabilis. num. 17.& 19. vbi hancopi- nionem eſſe de iure veriorem teſtatur iuri- bus,& rationibus per eum allegatis: pro qua adduco gl.finalem iuncto textu, in l. Publia.
27 9. fin. ff. depoſiti. t vbi ſi fundans probatio-
nem ſuam ex epiſtola ab alio facta, conſentit in his, quæ etiam contra ſe erant, ſtatur epi⸗ ſtolæ, alids non:& Dec. in l. ſin. num. 26. C. de ęden. vbi iſtam veriorem affirmat, rationem addens, quia in poteſtate partis non eſt, vim probatiuam Inſtrumenti coram iudice pro-
28 ducti reſtringere: t& quia proteſtatio vo-
luntatis declaratoria nullum habeat effectũ in his, quæ à proteſtantis voluntate non de- pendent, vt Bar. notat poſt gl. in l. alimenta. ff.de nego. geſtis. Vel tenendo alteram opi⸗ nionem huic contrariam, ſcilicet huiuſmodi proteſtationem prodeſſe, reſponderi poteſt, illam non procedere in capitulis ei connne- xis: Felin. in d. c.cum venerabilis. nu. 25. verſ. ſecundus caſus.& in c. imputari, in fi. de iu⸗ reiuran. poſt Bar. Bal. Butr.& Imol. quos ad⸗ qucit, Alex. conſ. 186. num. 7. vol.⁊. idq́; per vulgatam Bartoli doctrinam in l. Aurelius. 9. idem quæſijt. ff. de libera. lega. vbi decla-
29 rat, t quæ dicantur capitula connexa& ſe-
parata. Sed in caſu noſtro, capitulum concer⸗ nens fauorem ipſorum medicorum, eſt vnũ & idem, aut ſaltem connexum,& ad eiuſ- dem ſubiecti determinationem tendẽs, pro⸗ ut ex lectura illius dignoſci facils poteſt: er-
go proteſtatio non prodeſt. Similiter illud non obſtat, quod diceba- mus,

3Eſſſ
2
———
——————————˖n:n:n——öö—
2
—
——
—————
——————— —
SENATVS PED EMONTANI
mus, confeſsionem ex productione reſul⸗ tantem, non porrigi ad verba enunciatiua juribus in contrarium adductis,& ſic non fateri enunciatam laudantiam poteſtatem, nec Franciſcum Titionum enunciatum ſyn-
zo dicum vniuerſitatis talem eſſe: I quia limita-
3
1
tur illud locum non habere in verbis enun- ciatiuis à partibus prolatis, inter quas nego- tium geſtum eſt. Item nec in verbis enun⸗ ciatiuis adactum, quigeritur neceſſarijs: Fe⸗ lin. in d. c. cum venerabilis. num. 23. Deci. colum. 14. verſic. primò limita. Pariſ. num. 58. in fin. Dec.conſ.89. num.ꝰ. Crauet.conſ. 134. num. 8. Socin. conſ.. num. 5.& 6. Porr. lib. i. commu. conclu. c. 13. verſ. primò limita. & facit regulal. ad rem mobilem.& l. ad le- gatum.ff.de procuratorib. nam qui vult con⸗ ſequens, videtur velle etiam neceſſariuman- tecedens. Nee præmiſsis repugnat Bar. in d.. poſt legatum. colum. I. verſic. item contra. ff. de his, quib. vt indig. cum alijs eundem ſequen- tibus, quia reſponderi multis modis poteſt: tprimo in d. l.in princ. nullum extare verbũ, ex quo argui poſsit, quod qui legatum acce⸗ ptauit, teſtamentum produxerit in iudicio, & eſto, quod id textus diceret, aut ex eo eli- ceretur, debemus Bartolum intelligere de defectu ſolemnitatis, cuius approbatio, vel improbatio à poteſtate producentis non de- pendet, non autem de ea, quæ in eius pote- ſtate erat,& hæc intelligentia rectè intuen- ti ex illa differentia deſumitur, quam text. ille facit, an producens teſtamentum volue- rit dein de falſum dicere, vel nõ iure factum. An verò inofficioſum, vt primo caſu venire contra teſtamentum poſsit, veluti eius vali- ditas in producentis poteſtate non ſit: ſecun- do verò caſu, quando inofficioſum dicere vellet, non poteſt, tanquam exceptio hæcin eius poteſtate fuerit, I. filio præterito. ff. de iniuſt.rup.& irri.fact. teſtam, t producendo enim teſtamentum ſolemne, videtur illud approbare, licet in eo præteritus fuerit:& ad hæc faciunt, quæ ſcribit Felin. in d. c.cum venerabilis.num.26.& Craue. de antiq. tem- por. in prima part. num. 119.& 120. poſt Bald. inl. alia. col.2. verſic. attende. C. de his, quib. vt indig.& niſi prędicto modo Bartolum in⸗ telligamus, cogimur fateri dicta Bart. repu- gnantiam in ſe continere, contra l. vbi repu- gnantia. ff. de regu. iur. Item ipſum voluiſſe incontinenti ſe corrigere ab ijs, quæ proxi⸗ mè dixerat, in verſicu. quando volo dicere. Vel Bartolum intellige loqui de probatio- ne facienda aduerſus Inſtrumentum,& con- tenta in eo, vt illo in caſu non obſit confeſ-
—— 5 3 2 1 —y ͤ—————
——;— 8——
ſio ex productione reſultans: ita enim intel- ligit Craue. d. prima par. num. 143. poſt Alex. & Bal. quos allegat: hoc idem ſentit etiam Felin. poſt Abba. in eodem c. cum venera- bilis.num. z20. verſi. intellige ſecundòͤ, in ver- bo, Reprobetur.
Præterea vltra laudi ipſius productionem, & eam tacitam confeſsionem ex productio- ne reſultantem, adeſt etiam expreſſa con- feſsio contentorum in dicta arbitramentali
ſententia: quo eaſu, dato, quòd Inſtrumen-
tum eſſet inualidum, vtpote minus ſolemne, tamen tenet, ac præiudicat confeſsio, de qua
in precibus ſub die 22. Iunij, 55, productis,
& alijs ab vniuerſitatis ſyndico narratis, per ea, quæ Abb. ſcribit in d. c. cum venerablilis. num.35.& 36. verſic. poteſt dici. poſt Innoc. ibi, quem Felin. ſequitur num. 26. Alexan. conſ. 184. num. z. vol. 7. poſt Bal. in l. alia C. de his, quib. vt indig.& hoc refert ac ſequi⸗- tur Crauet. de antiq. tempor. in prima part. num. 143. in fin.
Huc etiam illud accedit, quòd prædicaa tacita confeſsio iuuatur ex expreſſa prædi- cti ſyndici vniuerſitatis, fatendo in memo- rialibus ſententiam arbitramentalem latam inter agentes pro ipſa communitate fuiſſe ex vna,& ipſos dominos medicos,& Chi-
rurgos ex alia. Hllud quoque non impedit,
quod dicitur, prædictas productiones non
fuiſſe à procuratore phyſicorum acceptatas,
verùm impugnatas, quoniam contrarium
1554. vbi procurator medicorum acceptan- do producta ex aduerſo in partibus vtili- bus petijt illorum obſeruantiam,& in me-
ex actis apparet, ſub die vltima Octobris, b
moriali, quod ſequitur, idem repetit, in quo
Inſtrumenta pronunciata fuerunt publica, & authentica, quoad formam extrinſecam, & clarius ſub die 22. Iunij, ½s55. reproducen- do ſententiam arbitramentalem, t quo caſu productio producenti nocet, non obſtante proteſtatione: Alberic. in d. 9. ęditiones. nu. . laſ.num. 18. Alexand. d. conſ. 124. num.). vol. 7. Dec. d. c.cum venerabilis. col. 15. in principio. Rippa in d. c. cum M. Ferrantn⸗ ſis. num. 79. in fin. de conſtitu. Pariſ. d. conſ. 125. num. 22.& 23. vol. primo, poſt alios, quos refert.
Minus etiam impedit, quod dicebamus, confeſsiones tam tacitas, quam expreſſas vniuerſitati non obeſſe, ex doctrina Baldiin c. ſuborta. de re iudica. quia tex. ille in c. ſub-
34 orta.& ibi glo. prima dicunt cõtrarium, t vi⸗
delicet confeſsionem procuratoris nocere domino, ideò exiſtimo lecturam Baldi eſſe defectiuam,& affirmatiuè eam intelligen-
dam
con
6 usCpelh Tollo
ladcd vnülerllati, wmibetitatobltz endlt olbagremtefer, wunuwa A Rcocla Abba Burper eu anck de confebi dzetetibwwins Felinit lte non coneeth non rgalreſcnbin Narnc naknim, dne dif procedit in quole ſtittuskunſyndichs devertate, Keiulder miudtus cumplen Mèſpecaliacomn rine, Raminittr poriggendum petii ſcipto, poducendu alugpkecendum, qu Veer,fgao alu nl p connaherepoluilet,. dbatdeprocurao allarelſtunb m qrod raand uiñ docanl üih 1 Fantn. Kümnime eium pa cnn barmaſei
tam ſac
t inter con

¹ a
DECISIO XXXIX. 72
dam, niſi lecturam negatiuam ſuſtinendo, eam intelligas in falſo procuratore, id eſt, ſi⸗
in e 1—. 3. em eodemc. cumx 35 ne mandato: t quia tunc eius confeſsio mi- 8
m, vtpote minaslolen xiudicat confeſdio ge le 2. lunij,s. produi itatis ſyndico manat bit in d.c. cum venedh ſic. poteſt dici poliu equitur num. 26,3 vol. 7. poſt Bal. inli- dig.& hocrefen un
tiq. tempor. in prin,
id accedit, quod pui quatur ex expreſſan dlitatis, fatendo inm im arbitramentalem! oipſa communitatei dominos medicos,& llud quoque non im rædictas productionesn ore phyſicorum accepa atas, quoniam conttal t, ſub die vltimaOdi ator medicorum accep aduerſo in pantbus m o An quitur, idem repetiuli nunciata fuerunt fi load formam exune 22. lunij 155. repiin pitramentalem, igi ucenti nocet nonch lberic in d.9. ditbis Alexand. d.con.4, cum vereri a in d. c. cum Nl. 5 n. de conſtitu. paril n.
n0. poſtalios 3.vol.primo,p
Tenebitur.ff.de procurato.& Bar. in d.l. cer⸗ tum..ſed an ipſos.num.ꝛ.ff.de confeſ. Aufr. in d.additi.Capellæ Tolloſanæ, 391. in prin- cipio.& Pariſ.d.conſ.i. num. 19. poſt Abba. & Butri.per eum allegatos. At in vero pro- curatore diſpoſitum eſt, eius confeſsionem præiudicare domino, d.l. non ſolum, in prin. & ibi gl. Bar.& communiter Doctores, nec non in d. l. certum. õ. ſed an ipſos. Oldradus
36 conſ. 126. Capella Tollo. quæſt. 395. Et tin
ſyndico vniuerſitatis, quòd eius confeſsio vniuerſitati obſit, tenuit Alex. conſ. 68. num. 10. lib. z. quem refert,& ſequitur Deci. conſ. 221. num. z.& 3.& conſ. 297. num. 6. poſt Bar. Abba.& Butri. per eum allegatos, idq́; per tex. in c. fi. de confeſsis.& in c. præſentium, de teſtibus, in 6. Felin. in d. c.I. nu. 14.& 16. vt lite non conteſta. non proceda. vbi hoc eſſe regulare ſcribit, Natta conſ. 14². nu. 21. quod præſertim,& ſine difficultate in caſu noſtro procedit, in quo Hieronymus Vgatius con- ſtitutus fuit ſyndicus vniuerſitatis tanquam de veritate, eiuſdem vniuerſitatis negotijs inſtructus, cum plena, libera, ampla, genera⸗ li,& ſpeciali, ac omnimoda poteſtate, aucto- ritate,& adminiſtratione,& ſpecialiter ad porrigendum petitiones, tam verbo quàm ſcripto, producendum iura, confitendum, aliaq́; faciendum, quæ ipſa vniuerſitas poſ⸗
bſeruantuam,&7 ſet, t quo caſu talis procurator cum libera
contrahere potuiſſet, l. mandato generali.& ibi Bar. ff. de procurato. Idem Bar.in d. 9. ſed an ipſos.verſ.ſecundo caſu.laſ. inl. iuſiuran- dum, quod.§. fin. num. z. ff. de iureiuran.& producendo contrahere dicitur, Roma. di⸗ cto conſ.433.in fin.
Minimeè etiam præmiſsis repugnat do- ctrina Bar. in d. õ. ſed an ipſos. dum differen- tiam facit inter confeſsionem per modum voluntarium factam, vel in modum conten- tioſæ iuriſdictionis, quia in caſu noſtro con- feſsiones prædictæ tam tacitę, quaàm expreſ- ſe, dicuntur factæ in modum contentioſæ iuriſdictionis per ſyndicos vniuerſitatis do⸗
M 1— 4 minos litis. Nam ſicut procurator, ſeuſyn⸗
dicus, præſertim quando eſt dominus litis porrigens libellum, vel poſitiones, licet ſponte porrigat, vel ponat, confeſsiones tamen ex huiuſmodi libello,& poſitioni- bus reſultantes in modum contentiofæ iu-⸗
0'...... mh viſdictionis factæ dicuntur, Bal. in d.l.vnica.
col. 16. verſ. porrò ſi confiteantur. C. de con- feſsis.& in l.2. colu. fin. ff.ſi quis in ius vocat. non ierit. Sic procurator, ſeu ſyndicus, qui ſponte pro iuſtificatione intentionis ſuę In⸗ ſtrumenta producit, confiteri videtur,&
Præiudicare domino, idq́; facere in modum
contentioſæ iuriſdictionis. Accedat, quod hoc in caſu conſtat de mandato ſpeciali ad porrigendum iura,& conſitendum, quo ca⸗ ſu etiam voluntaria confeſsio ſyndici vni- uerſitati præiudicat, Bar. in d.. ſed an ipſos. num.ꝛ. verſ. ſi habet ſpeciale.& ibi Caſtren. num. z. Imol. in d. c.1.num. 17. vt lite non con- teſta. non proceda.& ibi Felin. num. 16. verſ. ſi autem procurator habuit. vbi idem dicen- dum eſſe dicit de illa confeſsione, quod de propria, Aufrer. in dict. additio. ad Capell- Tolloſa. 391. verſic. ſed ſi habet mandatum ſpeciale.
Poſtremò non obſtat, prædictas produ- ctiones, ac confeſsiones tacitas,& expreſſas reuocatas fuiſſe, quod fieri potuiſſe dicitur iuribus ſupra in contrarium allegatis, quo-
niam multifariè reſponderi poteſt. Primò
quidem, reuocationem factam ab Antonio de Aduocatis nõ valere, quia licet is legatur conſtitutus ſyndicus vniuerſitatis, vnà cum prædicto domino Vgatio,& alijs nomina- tis: attamen cum in eiſdem Inſtrumentis ſyn dicatus appoſita nõ fuerit clauſula(ita quod melior occupantis conditio non ſit,& quod vnus inceperit, alius proſequi& finire poſ- ſet) prædictuſq; Vgatius pręuenerit, effe- ctusq́; fuerit dominus litis, non potuit An- tonius de Aduocatis ſtante oppolitione par tis, confeſsionem alterius ſyndici domini li- tis reuocare, l. pluribus. ff. de procura. cap. ſi duo de procura.in 6. Felin. in c.z. num. 36. de teſti. vbi dicit iſtud eſſe notabiliſsimũ. Nam confeſsionem à ſe factam tantum reuocare is potuit, probando errorem, Alex. d. conſ. 91. num. 7. vol. 6.
Item reſponderi etiam poteſt, Dodtores in contrarium adductos ſecũ afferre reſpon- ſionem, quia dum inquiunt, aliquem con⸗ feſsionem propriam,& etiam procuratoris
39 reuocare poſſe ex interuallo, t declarant hoc
procedere, probando errorem,& rem aliter ſe habere, licet in minore& republica crede- rem ſufficere probari, rem aliter ſe habere, quia ex huiuſmodi probatione præſumere- tur error, Bal. in l.. col. 12. circa fin. C. de con⸗ feſsis. Rlex. conſ.55. num. 16. vol.5.
40 DPoſſet& tertiò reſponderi, t de iure con-
feſsionem reuocari non poſſe, quæ fit per productionem Inſtrumẽti, niſi illud falſum probetur: Innocen. in d, c.cum olim, in fi. de
cenlſibus,
„
4

——. 4-.————.— — 2 2——õ 2.— ————y————CQC—ꝭ—ꝑ—ꝑ—ꝑ—⸗———õ———„ 2
SENATITVS PEDEMONTANI di 17. 1.... R cenſibus quem refert& ſequitur Felin. in d. 2 Conaictio furtiua ſoli domino competit. Iiro cdz8e 3 371 8 poſſeßio uando probetur de præteri blco Anlm c. imputari. num. 7. poſt Specu. Ioan. Andr. 5 o quando probetur de præterito inpræſens. Awdun⸗dn, Butr. Imo. Bald.& Abb. per eum allegatos. 1o Poſſeßio rei mobilis facilę amittitur. 3 ſi arſn 1 tuc obab
Imol. in c. G. perpetuus. num. õ. de fide In⸗ bECISTO NXI. mcdabéauiz
ſtrument.vbi Innocent. reſpondendo tacitæ obiectioni, quæ fieri poterat de reuocatione confeſsionis expreſſæ, rationem ponit, quia plus eſt confeſsionem tacitam habere coad- iuuatam Inſtrumento, quaàm expreſſam con-
feſsionem. cui rationi alia addi poteſt, de
De eo cui pignori res mobilis tradita fuerat ſi deinde ad alium res illa bona ſide peruenerit quo remedio recuperare poſsit.
Ominus Aſprimontis Nicienſis, qui argẽteam
GAl,, Snuden hihen
„((ccatu,“, claleraune Puntslerzen
qua per Bal. in 1.]!. 9. 2ditiones. col.z. de ęden. lancem à quæſtore Du- fewicb ag. 41 dicentem, t Inſtrumentum in actis produ⸗ Jcali pignori acceper dum labihtſcn um eſſe de actis,& ſic commune, d. l. 1.9. D contra Honoratũ 6. 7— anteträquimn ędenda. ffide ęden. Doctores in 1.2. C. de ęde. dum eddempenn an⸗ Grzesckriuſ & inc. quoniam contra. de probatio. Pariſ. in A rat egit illum 45 Lancan knlalius onpa d. c. cum venerabilis. nu. 7. quo fit, vt etiam reſtituendam, velad eius vzlorem Keanan ner bezuntum plo 1 facto producentis tolli nequeat, maxime ſi extabat, condemnari petens,& ad Kena ctenaicdsofic à parte fuerit acceptatum, vt in caſu noſtro dam eius intentionem(probata prius iden- onpee imilterpolt Roman. d. conſ. 433. col. fin. verſ. quoa d vlti- titate lancis) produxit Inſtrumentum rece Nec obltare videtar mum. poſt Innocen.& Bal.per eum citatos, ptionis ipſius lancis in pignus à dicto m non erntne lonolan quem refert& ſequitur Crau. conſ So. num. ſtore, necnon eiuſdem Be asemu 9, gurlis nldee 6.& ſequen. His etiam conuenit, quod notat is confitetur lancem pignoris cauſa Mlr ncem romrequli gloſ. prima, ex illo tex. in l.ura. C. de omni chione Malleto recepiſſe, promiſiſſeq;ſolu- imaago in non g agro deſer. lib. 11. deſiderium, ſcilicet apud tis ſibi quandocunque triginta aureis mu-, Ftquerquoherapoch⸗ acta publicatum corriginon polſe. tuò traditis dictam lancem reſtituere: op- hrn enalad iplum- Sed prædictis in hac tertia reſponſione Ponente autem ipſo Brando reo exceptio- deu, ſamplilseam: nõ obſtantibus, teneo, quod probando rem nes deſicientis actionis, eo maximeè, quis dddeben, goinkoce aliter ſe habere poſsit corrigi confeſsio ex lancem pignori acceperat à prædicto Mal⸗ bo Negeturt wands productione Inſtrumẽti reſultans, tanquam leto viro magna amicitia,& affinitate eidem de Anacon64 uon errore facta, per ea, quæ ſcribit Alex. d. conſ. domino Aſprimontis coniuncto:& quia gposrefert pracipu 91. num. 7. Maran. de ordin. iudic. in 6. pPar. de reus lancem non habebat, quia cuidam ter- dem«a num.6,d poſit. num. 6. Deci. in d. c. cum venerabilis. tio eam pignori dediſſet, quæſitum fuit, an pterkaclem occultat col. 15. circa fin.& Doctores in l. error. C. de aliqua actio competat domino Aſprimon- adde quæ Alcia ſrl iuris& fac.ignoran.& in c. ſin. de confeſ.in 6. tis, ita vt obtinere poſsit? Et aliquibus Se- daunu6,tex,in!. Aufrer. loco ſupra allegato. verſic. dicit ta- natoribus viſum eſt conditionem furtiuam êighà bmo nl men. Siculus, Portius d. c.13. in prima ampli. competere, cum ipſe Brandus ſcienter pi- lec(depi ain Et ita cenſuit Senatus prædictos ſpectabiles 1 gnori receperit rem alienam, t quo caſu fur- 1 1 1 medicos non eſſe moleſtandos, præter& titenetur, l. ſeruus. f de condic. inde. vbi Bal. ſictealen Vnanſ
vltra formam diciæ ſententiæ arbitramen- Caſtren.& laſ. quæ actio etiam ei compe- Wadar talis, non obſtante aſſerta reſtitutione in in- tit, quidominus non eſt, dummodo ſua in- lienend 38 tegrum petita, veluti minus legitimè pro- terſit, Inſtitutio. de obligat. quæ ex delicto enrarei end polita. naſcun. 9. furti. Quod autem dictus Bram- rgneen dus ſcienter alienam rem pignori acceperit Steeidemoſ M SVMMARKIVRM. probari id videtur, quia ini-—ͤͤͤ flanten detur, quia in lance pignoriac- Troponiturſedcan b.condickio furtiua contra eum competit, quiſciers rem cepta erant inſignia, ſeu arma Ducalia, ex peteredi propte V alie nam pignori accepit. quibus veriſimiliter potuit& debuit crede- wcabehat glo l 2 RKes corum eſſe præſumuntur, quorum ſunt ſignacula. re, lancem non eſſe prædicti Malleti pigno- Condion— 1 3 dignatum exſſigno cognoſcitur. ri eam dantis, ſed Illuſtriſs. Caroli Ducis ulice dlesfe 4 Iehen iudicis detinentibus tantum veluti conducto- Bald. in authen. dos data. colum. i. in vecbo, Neruice F. ee h competit adrecuperandam tenu- deneel hc dona: ante nup.& ibi And. ſdm luc ain s Vbi probatur, rem apud aliquem ſemel perueniſſe, ſi is bn in additio.& inl. diſtrahente. C. de re- regrlünidn on dicat, ſe amplius non habere, ei incumbit onus pro- us alie. non alienan. t vbi ait, eorum res prę rrne u dtan bandi. ſumi„‚quorum ſunt ſignacula, l. ſtigmata.& aäldi tecomm 6 Condictio incerti competit ei, qui ius aliquod habet ibi Bar. C. de fabricen. lib. It. vbi Lucas de Rarit o, b6,9 dee.„, Penna plures auctoritates etiam ſacrarum ſdids dadlerſis Officium iudicis competit non habentibus ius in re ſcripturarum cumulat, c. ſi iudex lai 5 R düiene darii nec poßidentibus, ſed tantu aeſtitutis omni acti 3 idem c„C. ſrudex laſchs, J, dicag dü actionc. idem cenſemus, de ſenten, excommun,. iné. lune dehd laſ igendl
*

lidomino com
obe obe tur de Preteritoin br
2* à. facllamutien uden Iaſ.conſi. 1⁷0 col.3. verſic. ſeptimò conſidera⸗
tur. volum.2.& inl. ſi mora. nu. 12. ff. ſolu. ma- trim. Afflic. deciſ.23. nu.3.& 4. Bal. in c. cau- ſam.col.z.de proba.Io.de Ana. in c. nonnul- 3 lis. nu. l. de ludæis, t vbi inquit, Ex ſigno co- gnoſci ſignatum,& ibidem Feli. Rippa. inl.
ri tes mobilis radite due es illabona ſide
derare polsit. houne I. nu. 74. ff. ſi cert. pet. id etiam probatur ex il- „Ominus Aſ. f lo Matthæi, c. 22. Oſtendite mihi numiſma Nicienſis ren cenſus. cum concordantibus. [luncem creloe Aliquibus verò competere viſum fuit d Dodan 5 officium iudicis, arg. l. Attilius Regulus. contra H norarh& eorum, quæ ibi in fi. ſcribit Bart. ff. de do⸗ t dom adguon üh na. quem refert& ſequitur Rip. in c. ſepe. nu- Prat 1 han 4 me. 7.& 24. de reſtitu. ſpolia. f vbi condu-
eegit,illumailm ori& fimilibus non poſsidentibus, ſed de- zce ius valorem, ſen tinentibus tantum pro recuperanda tenuta ati petens,& ad im rei detentæ iudieis officium competit: ergo nem(probata priui competere ſimiliter poteſt D. Aſprimontis.
luxit Inſtrumentunn is in pignus à dicay lem Brandiapoch
Nec obſtare videtur, quod dici poſſet, non conſtare Honoratum Brandum tem- pore litis motæ habere, ſeu poſsidere dictam :m pignoris caufſ lancem, prout requiri videbatur, iuxta tex. cepiſſe, promiſiſ iuncta glo. in l. non ignorabit. C. ad exhib. Ique triginta aura ĩ quia ex quo per apocham Kaoſenadahehe n lancem reſtituere batur ſemelad ipſum perueniſſe lancem, ſi ſſo Brando reo exce dicat, ſe amplius eam non habere, probare tionis, eo maximè, id debet, glo- in l. creditor..ſi inter.in ver⸗ acceperat à pradictol bo, Negetur. ff.manda. quam ad hoc citatio. micita,& afkinitatecl de Ana. conſi. 64. num. ⁊. poſt Bald.& alios ontis coniundio:&- quos refert, præcipueè Abba. inc. cum ad ſe-
habebat, quia uicm dem. col.æ. num. 16. de reſtit. ſpolia.& id pro- lediſſet, q uæſitumfui, Pter facilem occultationem rei mobilis. His tat domino Aſpin adde quæ Alcia. ſcribit de præſumpt. reg:. Petat ao jdacbw C.J. nu. 6.& tex. in. in ciuilem. C. de furt.v- re poſzite rüi bi glo.& Barto. in l. ſicreditor. nume. 4. in. eſt conditionemund ject. C. de pig.actio. quem ſequitur Alex. in ipſe Brandus bum 1. ſi quis ex argentarijs. 9. prætor ait. colum. z. m alienam, t quoc- ſü eeden. eff de condic indent Ego verò cum acta Brandi vidiſſem, eius uæ actio etiam eict fuiſententię, nullam domino Aſprimontis noneſt, dummodoi competere actionem ſtantibus actis, prout
ſtabant,& quatenus aliqua actio compete-
6& re eidem poſſet, ſ non quidem furtiuam, vt proponitur, ſed condictionem incerti com- petere dixi, propter ius, quod ipſe agens in re habebat, glo. in l. ſi pignori. in prin. in ver- bo, Condictione. ffide pigno. actio. per tex. inl.& ideo. 9. fi.ffxde condic. fur.
1 74„ — ult( iterpotuit& debun
ſed lluſtit. Cuolih 7 Nec etiam iudicis officium competit, t dos qata. colum.viné cum illud detur non habentibus ius in re, ante nup.& bin nec poſsidentibus tanquam deſtitutis omni dona. ziſtrahente Câ actione de iure communi, vt concludit glo. Ar biat eorumtè fi. in d.l.& ideo.§. fi. quòd autem nulla com- enan.t 19— r ſtignu petat actio aduerſus Brandum patet, argu- unt a bilLuo endod ſuflicienti partium enumeratione, l. bricen. i am ſicu patre furioſo. ff. de his, qui ſunt ſui vel alie. kaweine dex hié iur, Nam rei vendicatio competere non po- mu at, U mmun deſentem exco
pett DECISIO XIL.„,
teſt, quia regulariter ei non datur, qui domi- nus non eſt,& contra non poſsidentem, vel eum, qui dolo non deſijt poſsidere, I. in rem. in princip.& l. off cium.& J.qui petitorio. in princip.ff.de rei vend.
Nec etiam aliqua perſonalis, cum nullus contractus, ſeu quaſi maleficium, ſeu quaſi interceſſerit inter ipſum agentem& reum, quo hunc dare, vel facere oporteat, 6. om- nium autem. verſic. namq;. Inſtit. de actio. Minus etiam competere eidem poteſt con-
S dictio furtiua, t cum ea ſoli domino compe- tat, l.1. ffide condict. fur. Iaſ. in d.§. omnium. nume. 49. nec etiam, vt dixi, condictio in- certi d.l.& ideo. 9. fin. quia illa contra eum datur, ad quem res cum vitio peruenit. Bar. in eodem 9.fin. Sed in caſu noſtro non per- uenit res cum vitio:ergo actiones,& condi- ctiones prædictæ non competunt.& pro hac opinione facit doctrina Pau. de Caſt. in J. ſi minorem. nume. 4. C. de in integ. reſtit- mino.& in l. non ignorabit. nume. 4. C. ad exhibendum.& vtrobiq; Salyce. poſt glo. v- bi ſi contra te ago ad aliquam rem, quam pe- nes te eſſe dico, tu verò neges, licet probem, quod aliquando fuit, non propterea fundo
n intentionem meam, 1 quia non valet conſe- quentia, erat aliàs penes te: ergo hodie eſt ni- ſi probarem tẽpore litis motę, vel paulò antè penes te fuiſſe, vel niſi tu cauſam à me habe- res, quia iſtis duobus caſibus præſumitur ex præterita poſſeſsione in præſentem. At in caſu noſtro nequaquam probatur, Brãdum tempore litis motæ, velpaulò antè, lancem poſſediſſe, nec cauſam ab actore habuiſſe, er- go probata actoris intentio non dicitur, ma-
10 ximè in re mobili, t cuius poſſeſsio facilè a- mittitur, l.z. 9. Nerua filius.& l. ſirem mobi⸗ lem. ff. de acquiren. poſſeſſ. glo. in l. ciuile. in verbo, Fuiſſe. C. de fur. Sayſſ. in l. Celſus. col. antepenultima. verſic. quid autem in rebus mobilibus.& Balb. ibi colum. 46. verſicu. tertiò limita.ff.de vſucapio. poſt Areti. con- ſilio o.
Cum itaque Honoratus Brandus aucto- rem nominet, videlicet Malletum, à quo lancem pignori bona fide accepit, negetq́; ſe nunc eam habere, nominando pariter il- lum, cui pignori dedit, ſitq; vir probus, non poteſt alio non facto condemnari ad reſtitu- tionem lancis, ſed actori remedia alia com⸗ petunt, vt ſentit Barto. in dicto 5. Neratius.
ff, de condic. furti.& ita cenſuit Sena-
tus in ſupraſcripta cauſa Bran- dum alio non apparente eſſe abſoluen⸗ dum.
N SVM-

——
—————— s—
—— ————
. 8S ENATVS PEDEMONTANI numciona * 2 4 2* 4 3„ 4 8 SVMMARIV M. reſcindi, ac declarari eos illicitos,& ſimula, nir gasonuni ..— infr..— 3 10SG., C, gzuctto 1 luramentum non dicitur habere comites ſuos veritatem, tos, in fraudem; Llirrarum laclos 15 uarivait— iudicium,& iuſtitiam, vbicunque ſuper con- Quęſitum fuit, an non obſtante iuramen. mmehlo doluse tractu interponitur, in quo quis enormißimè le- tocompetere poſsit remedium ex capite e- qpei ain Gd'coo ditur. normiſsimæ læſionis, vel ſaltem ex beneſi⸗ usdeß 1 rum de 2 Leſio enormißima cenſetur à iuramento excepta. cio d. l.2: Et quoad caput enormiſsimæ læſi⸗ Idusad hun coll 2Dolus d quocunque iuramento exceptus cenſetur. onis, cum illud a multis tractetur, viſum fu monem o üeböon 4 Heres non afficitur iuramento defuncti, intellige, vt nu- 8, ſ 2 dopolioh it, ſat eſſe crebriorem ſententiam refer explode, Cag luramentum in contractu appoſitum recipit conditio- habet huiuſmodi remedium, poſſe compe. Lefud'qi fedd nes, exceptiones, ſubauditiones,& limitationes, tere, non obſtante iuramento& renunciati- Aunn 0 qlorun Op quas recipit contractus, ſuper quo interponitur, IOHIibus prædictis, quia quando t iuramen- tunlt inaind quod declaratur nu. i. tum eſt appoſitum ſuper contractu, exquo trioſ ufldeve & luramentum non ſe exten dit pluſquam conuentio prin- quis grauiſsimè læditur, dicitur non habere mnn lura⸗ 1d 5An 2 cipalis. 6 8 adecolo, CP;„ comitos requiſitos, ſcilic 2 judigi eneen e, Maior iurans non contrauenire contractui, licet non um Se ſud Sü 4 veriraominslict b w.uo.Slcl 8 poßit vti reme dio, l. de reſcin. ven. poteſt tamen pe- 10, d1 titiam, c. animna uertendum. 22.; merommima 1 tere precium iuſtum ſuppleri. 2&.& ſi Chriſtus, de iureiu. cum ſimilibus.(ppal vamento,oo 8 uramentum excludere maiorem à beneficio, l.ꝛ. C. de Deticit enim veritas propter dolum partis, I a leac reſcind. vend. commnnis eſt,& receptior opinio, iudicium id eſt diſcretio iurantis, idem& iu- magupo dur 18, 1 7 41 8 1 5.. um. 9. quæ multis auctoritatibus roboratur. ſtitia eius, quod iuratur propter enormibi- lienKol 3 L e. de reſcin. vend. expreſſè renunciari poſſe. mam laæſionem:ergononligat,& cont tabetladuer,Nendd 10 Hæres contra factum defuncti venire non poteſt, nec nir Oteſt not 9 8 B0— aue⸗ Aiquohiae2 1b 3. 2 1 f&„ . defunctum de mendacio arguere. POteft, nonobitafite iuramento, etiamſi ſimam lalohem du 12 Scienti ey conſentienti non fit iniuria. Pl omifer nnon contrauentfe,& renuncia- wie Felper as Minor iurans non repetere, etiam quod eſſet deceptus 2uerit, vt ſupra, ſ cum talis enormiſsimalæſio lut vume 7 4 vltra dimidiam iuſti precij excluditur à reme dio, l. videatur a iuramento,& renunciationibus düpereeſcemmna 2..de reſcin vend. excepta: Dec. conſi.zI. nume. 2.& conſſl. 38. üim cktelin 14 Pactum de retrouendendo facit rem eſſe minoris precij. 139. 176.180.181.183.203.216.479. col. fin.5S1 drinonobliante ddic . 1.— 13 2** 2* 4 4⁴ 4 ³ a Heres luramento defuncti ligatur, quoad obſeruantiam col. z. poſt Ancha. in c. 1. in I1. artic. de con- nibione.Etpimo d B contractus, non quoad pœnam periurig ſsſgu. Led. 4 4 ſenonodtare Io itu. Fede. de Senis. Cald.& Butri. per eum iünwnues DFECISIO XILI. citatos. Guid. Pap. q⁵ν½. Cur. Iun. conſi. 1at. ¹ auchholimus num. 8. Caſsiod. deciſ.vnic. de emp.& ven. dxceptiones, lu 4]..„. 8 8„ 3 1— An contractus iuratus ex capite enormiſsi- Iaſ.conſi. 333. nume. 8. verſi. item paria.& nu. udnes) cn recpid mæ læſionis relcindi poſsit remedio, l.z. C.de 9.& col. antepe. vol. 4. Benedic. Capra in inenponnulän reſcin. vend. ſuis reg. c. 87. nu. 26.& ſequen. doctiſ. Did. communiter Docio varia reſolu.c.4. num.5. vbi referens,& ſe pollpara lini au 8.. 1, 2. 5„ C1EI 24 3 ⁸*/ G ionän ourdclbs 1 quens Caſsio. dicit, ita iudicatum fuiſſe Ro- quam inpraf,num gnana nno 1538.— ra(anatenſ 8 voacldigs 735. 8 ma,& In Regio Granatenſi Prætorio,& mentumnöoperatu V. 359. Ve 1410sderde, in tertia par. relectio. c. quamuis, de pact. in Ponl euceptio non n H ginta terre aratorię M= crus. nur. a,&s. 2 d⸗ 7. 5 Varita trFiafe Aneendis Se hartnaniree ez.ed e cos eehenas büibterbamt, A e 8 6 3 81&ᷓ7. Cagno, in repet. d. l.z. nu. 08. conc dna itai 2(8 franciſci de Aſt Vercel-: dens ſihh ageel Pee 8 nu. d. correllr, nriannallnoln S 1 ens poſt plures bidem citatos, non eſſe ne- duncompetattemed A lenſis, Preclo ſcutorum ceſſariam abſolutionem à iuramento, quod ddlum oca- 290. iurans omnia conuenta eſſe vera, eaò aia voldit Neuiz.. 29 dr dmend † uni„ Lach etiã voluit Neuiza. contil. 21I. nume. 5.&. nättnmagelſeſ. obſeruare,& illis nullomodo contrauenire verſi. ſecundò poteſt reſponderi. add; mnewodeeng velle, renunciando diſpoſitioni, l.2.& 1. 52. Ueens de empa Nend — Odiſpolitioni, l.z.& omni Doco. h⸗ V 1 27 PL— multos Docto. hanc concluſionem ſequen/ Soslb Caßiode eg. auxilio, qua venditione facta, emptrix tes ende„alsidäder ex interuallo pactum de retrouẽdend* tes, quam enixè defendit conſiæz. num.. èà mudlderprrl nde retrouẽdendo, du- multis ſec Feer” . multis ſequen. vbi ad contraria reſpondet ctent in ado rantibus quatuor annis fecit, dummodo lu 5 P 4 dadal I fanliDlI8. fecit, ⸗ Socin. lun. conſi.98. nume. 20.2 Ari itio fieret intra feſtum S8. Martini,& Natiui- volum. z. Alcia Lde eem daoes, eſe utedema 3 6... 11142 2* 9— Igat⸗ IIU.77 OelllIl, A n tatis Domini noſtri leſu Chriſti, cuiuslibet verſicu quantsinfeftureSenuum 85 Dnhe imß num ſe 7... 8 2* 3 7. 1 83 anni, eo tempore durante locauit venditori ſequen. A 6 9 den undamentun 12 Aucta eurern ſn miekete Amnum ſa ſäbhusm Iba. conſi. 8I. nume.99.& quinque nlanum 44. 8 rcec aa faccorum equen. plures ad id cita eere.„144. 1..* Ld 4 e 8 triginta partim frumenti, partim ſiligini 1 5 35 n(rac. deciſ76 matztplu desraa t1, Dalrhnrn 1 1feJifli8e, num. 12.& ſeq. Baptiſta à Villalobos in ſuis Pane d. Meum 4 A u Saniten venclſtors& relicto Io. communibus concluſio. in verbo, Iuramen- Ua enkeſtcey * ngelo filio pupillo,& hærede, eius tu- 2 4 6 1 deaf polto to fari ſin„ de, tu tũ. nu.7.& ſeq. ex quibus omnibus patet, nra dolld res cauſam inſtituerunt,& contractus p⸗. 1 enite * ternosex Capite enormiſsime 1 t pa⸗ iſtam eſſe crebriorem ſententiam.& ratio müod!, ontrac C 1 d 811——. 6— neficioq; 1 u de reehae d leüidüles be⸗ ſęcũdum prædictos duplex eſt: prima, quod Kialga wittt 5„ 1. 2=r de I do Vel eti ere.. 3— 7 . Vend, petierunt iurans non videatur in tantam læſionem inl dhian con⸗ dndltion ——————— 5.—ÿ ——— 1—.—————

11 rleosillicktos, lm vlurarum facho 5
Xcapi
5 Xban put enormilsiman
— remedium— 4 eiuramento d de pageande 8 1 Iltam n luper contracdu, en edivur, dicitur nonth s, ſcilicet veri tatemii animaduertenduna s,de iurein. cum imi itas propter doluma ſcretio iurantis iden- uratur propter enen rgo non ligat,& con bitante iuramento; vontrauenire,& ne um talis enormißu nento,& renunciatu nſi.zl. nume. 2& coll 183.203. 216.479. colſh aa. in c. I. in ll. artic. de- nis. Cald.& Butri. pet p. q.519. Cur. un com deciſ. vnic. de emp.&* ne. 8. verſlitem patiadt vol. 4. Benedic. Camn 26.& ſequen. doctill num. vhi referens, cit itauudicatum fuide- 0Granatenſi Prætorio dio-c. quamuis, de p 5. A lic deciſ.Somm repet. d.Læ- u 98.ch
Fone a iuramento, 22. conlil. 21. numeſ eſt reſponderi. adde duſionem ſel
auc con 3 jefendit conſia num, a relpol
vbi ad contrat 98. nume:0.5. 2 1 c. cum contin gu8 1 rtur.& num. 85. n 99.& qu did citans. Gram. e ſta à Villalobosi- bahu„ verbo, lurar mnibus pi
orima,S
g eſt: primꝰ
dos duple ol tos dup tantam ul
raroᷓ OI 9 dem citatos, nol
1
PDEOISIO XII. conſent:re, quam rationem refert Dida. poſt
alios d. 9§. quartus. num. 5.
Secunda ratio adducitur, t quia à quocun- que iuramento dolus excipitur, cap. quam- uis, de pact. in 6.& quo ad reſciſsionem con- tractus æquiparantur, ſecundum magis cõ- munem opinionem, dolus re ipſa& dolus ex propolſito, vt cõcludunt ſupraſcripti Do- ctores, quibus addo Cagno. in d. l. 2. nu. 81. Aquen.de feud. qui feud. dare poſſ. col.3. in 4. amplia. pro quorum opinione adducun- tur duo vrgentiſsima iura, videlicet l. ſi quis cum aliter. in prin. ff.de verb. oblig.& l. ii ſu- perſtiti. C. de dolo. plura alia citat Neuizan. d. conſi. 22. nu.ʒ0. Sicut igitur defunctus prę- ſuppoſita enormiſsima læſione potuiſſet, nõ
4obſtante iuramento, contrauenire, t multò magis poſſet eius hæres. Corne. conſil. 301. litera R. volum. I. glo. in l.z. in verbo, Non habet.C.ſiaduer. vendi.
At quoniam ex actis non apparet, enor- miſsimam læſionem fuiſſe probatam, dictũ fuit, vanum eſſe ſuper huiuſmodi articulo diſputare, ſed duntaxat diſcutere, an reme- dium 1.2. C. de reſcind. vend. competat ma- iori non obſtante dicto iuramento,& pro- miſsione. Et primo aſpectu videbatur dici,
5 poſſe non obſtare, t cum iuramentum in cõ⸗ tractu appoſitum recipiat omnes conditio- nes, exceptiones, ſubauditiones,& limita- tiones, quas recipit contractus, ſuper quo interponiturl. fin. C. de non nume. pecu. vbi communiter Docto. late Tiraq. de conſtitu. poſſ.par.z. limi. 7. nume. 35.& in repe. l. ſi vn⸗ quam, in præfa. nume. 165. nam ſicut ibiiura⸗ mentum nõ operatur, quo minus poſsit op- poni exceptio non numeratæ pecuniæ,& quin habeat locuml. ſivnquam. C. de reuo. dona. ita in caſu noſtro efficere non poteſt, quin competat remedium d. l.z2. à iure con- ceſſum, hoc argumento vtitur Imo. in c. pe⸗ nult. num. ꝛ22. verſic. ſed contra iſtam opinio- nem. de emp.& vendi. quem ſequitur Bur- gos ibi. Caſsiod. de empt.& vend. deciſ. vni. nu. 7. Moder. Pariſ. licet Imo.& Caſsio. non citent in addi. ad Alex.conſi. 133. num. Il. vol. 5.& videtur de mente D. Crauet. conſi. 192. nu. 8. in fi.& num. ſeq. quibus addo duodeci- mum fundamentum adductum per Neuiz.
6 d. conſi.zz. num. 44. † quòd iuramẽtum non ſe extendat plusquam conuentio principa- lis, l. conuenire. ff. de pact. dota.& d. l.fi.
7 Præterea t poſito, quod maior iurans nõ contrauenire contractui non poſsit vti re- medio d. l. 2. poterit tamen petere precium iuſtum ſuppleri, ita nominatim ſcnibit Bald. in l. quæ ſub conditione.§.1. f. de condit. in-
74 ſti. quem refert& ſequitur Fel. in e. inter cæ- teras.circa fi.de Reſcript. dicens, illud eſſe in gternum menti tenendum: ſequitur Burgos in d.c.penult. fol. pen. limita. 8. quos refert& ſequitur Caſsio.d.deciſ.vni. nu. 7. de emp.& vend. Cagno. in d. l.z2. nume. 99. Port. poſt hæc ſcripta viſus in ſuis commu. opin. lib. i. c. 36. ampli.24. qui erroneẽ citat Bal. ponens 1. quæ ſub conditione. ff. de hæred. inſti. cum ſit poſita in titu.ff.de condi. inſtitu.& id vi- detur de mente glo. in dictal. 2. verſicu. nos contra.
Prædictis tamen non mouentibus, con-
S traria opinio, videlicet, maiorem iurantẽ,
vt ſupra, excludiâ beneficio, d. l.:. C. de re- ſcin. vendi, crebrior apud legiſtas& cano⸗ niſtas viſa eſt: ita tenet glo. communiter re- cepta, in d. l.2. in verbo, ludicis. verſ. nos con- tra.quam ſequitur Bar. ibi, colum. 2. verſic- quid ſi maior. concludens maiorem iuran- tem perdere beneficium, d.1 2. niſi dolo, me- tuue inductus fuerit.& ita tenet glo. fin. cir- ca fi. in c. penul.de empt.& vendi. vbi Imo. num. ꝛ2. verſic. ſed vbi eſt perſona. laſ. conſil. 76. nu.2. vol. I. Cre. conſi. 188. nu. 3. 1Imo. conſ. 14. vbi iſtã communem eſſe ait opinionem, & ab ea non recedendum in iudicando,& conſulendo, ſequitur eum Caſtr. in ead. l.2. nu. 15. Alex. conſil. 42 nume. 20.& conſi. 125. nu. 13. vol. I. conſil. 127. vol. z2. conſil. 53. vol.3 & 133. vol.5. conſil.. vol. 6.& conſil. 18. vol. 7. Caccialup. in tracta. de tranſact. quæſt. 12. col.4. Cur.conſi 43. Soci. conſi. 155. nume.54. & ſeq.& conſi. 48. vol. 4. Capra d. c.87. num. 113. Corne. conſil. 189. vol. I.& conſil. 1l.& 56. vol.z. Barba. conſil. 21. vol. 4. Calca. conſil, 25. nume. I.& 2. Cagno. in d. l..2. nu. 91. dicens Docto.ita communiter tenere Soci. lun. cõſ. 50. col. z. nu. 5. vol. 1. Dida. in d. tertia par. rele- ctio. 9.quartus. nu. 4.& alij cumulati a Por. d.c.ʒ6. limi.II. Et huic adſtipulatur alia com-
ↄ munis concluſio, quę habet, poſſe d. l.z. be⸗
neficio expreſſè renunciari, Bal. in ea. l.². col. 5. verſic.nonò quæro.& ibi Barb. inadditio. Afflic. deciſ.220. nume.. Fabia. in tracta. de empt.& vend. quæſtio. 8. col. 5. Dida. d. c. 4. nume.:. lib. ꝛ. varia reſolu. Cagno. in d. l. 2. nume. 34. Capra d. c.87. num O5. At ia caſu noſtro fuit expreſſè renunciatum,& cum iu ramento: ergo idem& in hærede dicendum
10 eſt, † cum is contra factum defancti venire
non poſsit, vulg. cũ à matre. C. de rei vendi. &l.:2. C. ſſ aduer. ven. pig. J. ea, quæ aà patre. C. de reſtit. mili. cum alijs cumulatis in glo. nec defunctum de mendatio arguerc. Bart. in J. rẽ alienã. in fi. ff. de pig. actio. in l. cũ vir. col. 3. ffl. de vſuca.& inl. Lucius. ff. ſolu. matrim.
N 2 accedat

—
———————————————
44—— 2 9 64 2 ¹ 1 1 1 3 6 N * z 6 4 3 ct 3 ' SH A 4 I 1 5 t 1 A E e 4 A 4 1 1 n 5 1 A 1 1 1 — 1 4 1 1 1 ¹ N 1 1 1 1 6 1 5 9 4 1 t
' 4 54
4
1 1 1 5
5 1 1
1 1* 4 1 1 4
d 141 1 1 It W A A f 1 —
—
I— 8
A 5 1 1 An
S F 1 5
— 41 441
¹
1 8 AI Au' 13 G 5 f 8
3 H 9 1 12 4 11 1 ſ 5 If 14
†
4 h 1 6 1 A 44 14
1 4
1. 4
1 1 1 1 1 9 h AI DA 12. 4
1 1 2 4 71
4* 1 3 I
A 1 1 AA 16 U 1 I 1 b u 121 1 A AA al 1 1 4 at I 1 1 2 1 7 f I 1 4 1 IAI
1 71 ¹ AIn
8 1
AI un 111 1’ IAI
3 1 1 1„ 1 1 a A 1 1 ANRAN
4 4
47 1 1 1 h 1 l f Ih II 4
1 8
11 6 1 1
4 8 f 6 A I 1 ſ 1 I 1 4 1 1 1
S E NATVS PEDEMONTANI
accedat etiam reg.l. ex qua perſona. ff. de re- gu. iur. Cagno. in. ſi quis maior. nu. 207. C. de tranſact. Quibus ſic ſtantibus, ſupereſt ad contraria reſpondere:& profectò apud me vrgẽtiſsimum eſt primum argumentum de J.fina. C. de non nume. pecu. cum alijs ſimili- bus ſupra allegatis, quod iuramentum re- gulariter recipiat conditiones contractus, ſuper quo interponitur,& ſic ſuper vendi- tione poſitum recipiat conditiones vendi- tionis, proinde, quod data læſione vltra di⸗ midiam, competat actio ex d. l.=. nam Imo. d. c.pen. nu. ꝛ2. verſicu.& propter prædicſa. expreſſe dicit, non poſſe negari hunc paſſum eſſe dubium,& reſpondendo nihiladducit, niſi, quod glo. ibi,& in d. l.z. ac vbiq; Docto. communiter tenent contrarium, quo fit, vt non reprehendendus ſim, cum non ſim di- gnus libros poſt Imo. deferre, ſi ea reſpon- ſione ſim contentus, prout ea etiam conten⸗ tus fuit, Dida. d. 9. quartus. nume. 4. niſi dici I1 poſsit t verum eſſe, iuramentum nonſe ex- tendere vltra conſenſum& intentionem iu- rantis,& ita intelligi d. l.fI. C. de non nume. Pec. Neuiza. d. conſil. ꝛ2. nu. 49. ſed quando maior, qui præſumitur ſciens, iurat,& re- nunciat beneficio d.l.z2. non dicitur eſſe con⸗ tra ſuum conſenſum,& intentionem, ſed ſe- cundum intentionem: ergo non habent lo- cum oppoſita.
Non obſtat doctrina Bal. in d. l. quæ ſub conditione.. 1. ff. de condi. inſtitu. quia in contrarium dicit eſſe communem opinio- nem: ita nominatim reſpondet Cagno. in d. 1.2. nu. 6. quam puto veram, quia ſemper e- rit verum dicere, quod cõtraueniet proprio iuramento& promiſsioni de non contraue- niendo contractui, etiam quod ſupplimen- tum precij tantum petat, cum clarum ſit hoc caſu illum non ſtare contractui. Et licet con- ſtanter putem primam opinionem, vbi gra- uiſsima datur læſio, eſſe crebriorem.
Attamen in caſu noſtro res omni penitus difficultate caret, cum huiuſmodi venditio facta à maiore fuerit ex certa ſcientia,& qui expreſſè renunciauit exceptioni enormis Iæſionis, etiam vltra dimidiam iuſti precij, & doli mali,& omni legum auxilio, nec eſt probata enormis læſio, quo caſu remedium d. legis 2. nequaquam competit, ſecundum Bal. ibi, colum. 5. verſic. tu autem ad caute- lam.& colum. ſequen. verſi. nonò quæro. ſe- quitur Fabia. d. quæſtio. 8. colum. 6. verſic.
ꝛ illud autem eſt certum. ſcienti enim& con- ſentienti non fit iniuria necq; dolus, c. ſcien- ti, de reg. iur. in ſexto. Lnemo videtur frauda re. fH.de reg. iur. facit glo. fi. in fi. in d. c.penul.
de emptio.& venditio. vbi expreſſèinqui 33 †quod ſi minor iurauit non repetere, etiam quod deceptus eſſet vltra dimidiam iuſi precij, tunc vtraq; via eſt ei præcluſa pro⸗ pter iuramentum, idem vult etiam Alberic in d.l.z2. nume. ↄ. C. de reſcind. vendi.& ibi
dem Cagno. nu. io. Imol. in d. c. cum contin
gat.quem refert& ſequitur Georgius Natua inc. quamuis. colum. 10. de pact. in 6. pulcher
tex. inl. venditor. C. de reſcind. vendi. cum
ſimilibus adductis per Cepol.de ſimula. con- tract.præſump.z. nume.24.
Præterea, vt omnis tollatur difficultasin
caſu noſtro non eſt probata aliqua læſio v tra dimidlam iuſti precij, propter pactum de retrouendendo conuentum inter partes,
14 1quod facit rem eſſe minoris precij, Abbin
c. in aliquibus. in ſecundo notab. de decim, quem refert& ſequitur Dec. conſil. 167. nu, 2. cum igitur defunctus venire contra hu- iuſmodi iuramentum non poſſet, ergonec iõ eius filius,& hæres, t cum iuramentum de- functi ſeruare teneatur,& eo ligetur, quo- ad obſeruantiam contractus, licet nonquo- ad pœnam periurij, Barto. in l. cum quis de- cedens.. codicillis. nu.:0. ff. de lega. 3. quem ſequuntur Ange. Imol. Roma.& Aretiiinl-
qui ſuperſtitis.ff. de acquirenda hæredi. Af-
fli.deciſio 381. nu. 8.& 9. Socin. Iun. d. conſ. 67. nume.34. volum. z. Ex quibus omnibus
cenſuit Senatus non competere hæredi be- neficium dictæ l. 2. necalicuius enormis læ-
ſionis,
SVMMARIV N.
2 Simulatio contractas, an ex his duobus tantum argud.
tur ex modicitate ſcilicet precij,& pacto de retro- uendendo.
2 Simulatio probari poteſt, non ſolum per præſumptio- nes legis, ſed etiam hominis.
2 Orig inalis cauſa mutui plurimum facit ad præſumen- dum contractum vſurarium.
4dSimulatio contractus in venditione præſumitur ſi laſo in tertia parte probetur.
In iudicis arbitrio conſiſtit, an precium iuſtum ſit, vel
modicum.ibidem. s Aeſtimatio rei venditæ conſideratur tempore venliu- nis. 5 Abſolatio à iuramento non requiritur, quando hæreiu
rantis agit ad reſcißionem contractus ſimulati. 7 lurans omnia& ſingula in Inſtrumento contenta eſe vera, ſimulationem contractus allegare non poteſt Contrahentibus tam de iure ciuili, quùm canonico. lii- tum et ſe in precio circumuenire. 9 Contractus ſimulatus redditur ex modicitate precij, haclo de retrouendendo appoſito, vbicunq́; exceſ- ſus precij immoderatus eſſet, vbi etiam contraris Doctorum opiniones conciliantur.
0
10 Pactum
toslmu
d 0l 75 oithrio inim
mueyrcſche nthzumun elt
ſto.
aospralumhi iilans pralowpliolu moückleptecſ ac do de enogenäendo NarcnideNatoants Idoorruormnb,q ne lfcete ydentut cnrnacuom imalati rellsin cadnoſtran bi Aodome. pereum llegalos, dedor Cepolintra pralamoao.Abba 1146. vOz. vbi die magis cowmunem losrefertd’ ſcquiu mulaus conli 4nl, zo.volidlcens parit munemopinionem, 4brlbime Cra conli Rnanumalis Taurin chann 4cSTnu Wmennalunolhopr aäun doioſmodilu Dlicterdoniun ſedc
)
lwodkredempidie

omnis to g eſt eraun n . 4 quabbi- Preci, propterpaqi conuentum inter 1 e eminoris preci, n ſecundo notab din equitur Dec. conſii efunctus venire em ntum non poſſet, eres, f cum iurame eneatur,& eo lige ncontractus, licetm Irij, Barto. in l. cung llis. nuao. ff. de legogi ke. mol. Roma.& Ar de acquirendahatc u. 8. G 9. Socin. lun de olum.:. Ex quibusom non competere hærcd ,2. necalicuius enormi
MARIVM.
zas, anex his duobus tantun/ ate ſcilicet precij, O pacdoli
poteſt, nnſolum per pri tam hominis. wa utui plurimum facit ad in 2.
myſuraruum.
9. dus in venäitione preſuniim robetur. conſiſtit, an precuum iiſum
em. iite conſtleratur tempor 6
reſcißionem contra
ngula in i onem contra
in de iurt ciuili— recio circumuenire-.
DECISIOXILII. 75
0 HPaftum de retrouendendo oppoſitum ex interuallo
non indurit præſumptionem fraudis.
u Ad ſimulationem contractus probandam debet edoce- ri, quod à principio contractus ſimulatio interue- nerit.
DECISIOCXLII. Simulatio contractus an præſumatur ex modieitate precij citra dimidiam, iuncto pacto de retrouendendo intra certum tempus appo- ſito.
Vælſitum pariter fuit, an huiuſmodi contractus, ſaltem tanquam in frau- dem vlſurarum facti,& R proinde ſimulati, reſcin⸗ AͤC) di debeante Et prima fa-
Gn ʒ cie videbatur dicẽdum, eos ſimulatos præſumi, idq; ex varijs& mul tiplicatis præſumptionibus, videlicet ex modicitate, precij citra dimidiam, iuncto pa- cio, de retrouendendo intra tamen feſta S. Martini& Natiuitatis Domini noſtri durã- tibus quatuor annis, quæ duæ præſumptio-
rnes ſufficere videntur ad præſumendam t
contractuum ſimulationem, tex. videtur ex⸗ preſſus in c. ad noſtram.de empt.& vendi.& ibi Abb. nume.y.& 10. poſt Archi.& Butri. per eum allegatos, glo. in c. cõqueſtus, in fi. de vſur. Cepol.in tracta. de ſimula. contrac. præſump. I0. Abb. conſi. 76. vol. I. Alex, con- fi. 46. vol.z. vbi dicit hanc opinionem eſſe magis communem, AfBic. deciſ. 65.& 339. hos refert& ſequitur Pariſ. pluribus alijs cu- mulatis conſi.54. nu. 62.& conſi.55. nu. 29.& 30. vol. I. dicens pariter hanc eſſe magis com- munemopinionem, Boer. deciſ. 102. nu. 2.& 4. latiſsimè Cra. conſi, 156. nu. 4.& 7. dicens Senatum alias Taurini reſidentem, ita iudi- caſſe. Capra d.c. 87. nu. 171. Et hęc opinio ma- ximè in caſu noſtro procedere debet, in quo pactum huiuſmodi luendi conceptum ſim⸗ pliciter non fuit, ſed cum qualitate, videlicet quod redemptio fieret intra feſtum S. Mar- tini,& Natalis Domini noſtri, cuiuslibet an ni, ex quo apparet, emptorem animũ habu- iſſe lucrãdi frucdus, ipſumq́; certum eſſe vo- luiſſe de lucro, quo caſu duo ſufficiunt ad ar- guendum contractum ſimulatum& vſura- rium, Bald. conſi. 487. vol. I.& 114. vOl. z. quẽ refert& ſequitur Crauet. d. conſi. 156 num. 5. multoq́; magis locum habet, quando vltra precij modicitatem& pactum de retrouen⸗ dendo intra certum tempus concurreret immoderata quantitas redituum, ſiue poſ- ſeſsionis, prout in caſu noſtro, in quo ſoluũ- tur ad rationem de duodecim ſaccis grani
pro quolibet centenario ſcutorum, vigore locationis factæ de dictis iugeribus triginta emptis:ita Abbas& Alexan, concludunt in
a conſilijs ſupra allegatis. Nam t in probanda
ſimulatione ſuſticiunt non ſolum præſum⸗ ptiones legis, ſed etiam hominis, quia ſi ſo- lum legis præſumptiones,& coniecturæ at- tendendæ eſſent, fieri vix poſſet, vt contra⸗ ctus aliquis ſimulatus probaretur, cũ diciæ præſumpriones euitari facile poſsint, tan- quam a doctis cognitæ, vt in prouerbio vul- gi fertur(fatta la legge, tro vato lo inganno) ideo etiam hominis prudentis coniecturæ ſumi poſſunt,& id ſentit Rodul, de vſur. in ſecunda par.quæſt. 60. nume. z. Felin. in c. ſi cauts0. nu. 70. de fide Inſtrumen. ea propter eleganter Dec. ait conſ. 167. colum. ꝛ, in fin. poſt Bal. in l. emptione. O. plus valere, quod
3 agicur,&c. toriginalem cçauſam multum fa-
cere ad præſumendum contractum ſimula- tum& vſurarium, quæ præſumptio etiam inducitur, ſialteretur natura contractus, qul agitur, Felin. in d. c. ſicautio. num. 70. Iaſ. in l. teſtamentum. in vltimo notab. C. de teſta- men.idẽ dicens, ſi ponantur clauſulæ inſoli- tæ, quod etiam ſentit Feli. in c 3. nume. 16.17. & 18.de Reſcript.Socin. conſil.137. colum.5. volumʒ. Curt.conſil.ꝰ. col.5.& conſil. 74. colum.antepenul. Tiraq. de retract. fol. 805, nu. z. conuen.in præfat. nu. 32.& ſeq.
Neque obſtare videtur, non probatam eſſe precij modicitatem citra dimidiam iu- ſti precij, attento pacto de retrouendendo, quod facit rem minoris valere& vendi. l. fundi partem. ff. de contrahen. empt. Deci. conſil.16⸗⁷. nume.ꝛ. quoniam pactum huiuſ- modi de retrouendendo non videtur, quòd poſsit amplecti tertiam partem iuſti precij,
4 ſed quoad pręſumendum t cõtractum ſimu-
latum in venditione ſufficit læſionem in ter⸗ tia parte probari,& in locatione, in ſexta. Cepol.de ſimula. contract. 9. verum. nu. 109. & ſequen.& hoc eſt arbitrarium iudici, an precium ſit iuſtum vel modicum, vt latè cõ- cludit Afflic. d.deciſ.40.& Pariſ.d. conſi.⸗54. nu. 63. vol.1.
Non etiam obſtat in caſu noſtro nõ con- ſiderari minoritatem precij ex pacto de re- trouendendo, veluti appoſito ex interuallo,
5& t ſic poſt venditionem puram, cum æſti⸗
matio tempore venditionis conſideretur, l. ſi voluntate. C. de reſcin. vendi. Cagno. latè in d.l. 2. quęſt.47. C. de reſcin. vendi. quia ex hoc non tollitur præſumptio fraudis, ma- ximè ſi modicum fuit interuallum, Cra. d. conſ.is6. num. 17. Tiraq. de retract. conuen- tio. in præfatione, nu, 8.& 12.
Non
N 3

———;—ͤͤ8ͤ8ͤͤ8ͤ8ͤͤGͤGGGG
SENATVS PEDEMONTANI
Non etiam obſtat clauſula iurans omnia, & ſingula eſſe vera, quia poteſt multifariẽ
reſponderi. Primò, locum illud non habere
quando à iurante petita eſt abſolutio iura- menti.Secundò, quando iurans fuit admiſ- ſus ad probandum ſimulationem. Tertiò, quando hæres iurantis agit ad reſciſsionem 6ᷓ contractus ſimulati, t quo caſu non requiri⸗ tur abſolutio, vt per multa iura concludit Pariſ.d.conſi.5/4. col.pen.& fi.& ibi reſpon- det etiam ad clauſulas renunciationis,& ſe- quitur id etiam conſi.⸗5. col. pen.& fin. vo- lu. I. 1 Et licet contraria opinio, videlicet, quod quando venditor iurat omnia& ſingula eſ⸗ ſe vera, non poſsit allegare ſimulationem, ſit magis communis, vt concludunt communi ter Doct. inl. nemo poteſt.ff. de lega. I.& in c.cum contingat. de iureiuran. Imo.& Ale- xan. in l. Seius& Augerius. ff. ad leg. Falci. Soci.Iun.conſil.⸗o. nu.⁊.vol.j.poſt laſ.Soci.
F& Cepol.per eum allegatos. Attamen t non
procedit reſpectutertij, vel hæredis, qui nõ iurauit, quoniam ipſe poterit dicere contra-
ctum ſimulatum, quia eſfectus perturij ad
hæredem non tranſit. c. veritatis. de iureiur. ita limitat Rip. poſt Salyce. Areti.& Iaſ.per eum relatos in d.l. nemo poteſt. nu. 78. Contraria opinio viſa fuit verior, maxi⸗ mè in caſu noſtro, pro cuius comprobatio- ne vltra fundamenta, quòd contractus præ- ſumatur validus& verus, l. cum precibus. vbi Bal.C. de prob.& ꝙ nemo pręſumatur delinquere.l. merito. ff. pro ſoc. Dec. d. conſ. 167. col. i. in fi. Adducebam vnum apud me
S multum vrgens. t Nam in emptione& ven
ditione, locatione& conductione, licitum eſt de iure ciuili& canonico contrahentibus ſe in precio circumuenire,& circumſcribere I.in cauſa. la 2. 9. penul. de minor.& I. item ſi precio. 9. fi. ff. oca.& vſq; ad dimidiam iuſti precij.l.z. C.de reſcind. vend. c. pen. de emp. & vend. Ancha. conſi. 15/. nu. 5. Alberi. d. l. 2. nume. 3.& in additio. Salyc. col. ſecunda. litera B. Caſtren. conſil. 303. vol. 2.& ratio quare vſq; ad dimidiam tolleratur læſio, vltra verò non, eſt, quia cum res participat de pluribus, regulatur à potentiori, ſed vbi læſio non eſt vltra dimidiam, tunc precium conuentum eſt maius, vel æquiualens ipſi lælioni,& ſic fauore contractus, vt ſuſtinea⸗ tur, precium attenditur, non læſio, ſecus vbi præponderaret læſio, quod eſt, quando eſt vltra dimidiam: hanc rationem ponit Ca- pra in ſuis regu. c. 87. nu. 6z.& ſequen. vbi ponit regulam cum limitatio. Item permiſ- ſum eſt facere pactum de retrouendendo.l.
*
C. de pac.inter empto.& vendi. ergo contra. ctus ſimulatus dici non poteſt ex iſtis duo/ bus cum iure permittente contrahatur:& licet Doctores varie ſcripſerint, adeo, vt dif, ficile ſit ſeligere, quęnam magis communis
9 ſit opinio, an prædicta duo ſufficiant, vide-
10
licet modicitas precij,& pactum de retro- uendendo, an verò requiratur tertium, ſci- licet, quod venditor ſit ſolitus fœnerari, vt latiſsime ſcribit Cagno. in repe. 2. l. 2. nu. 50. & ſeq. C. de pac.inter empto.& vendit.vbi cumulate citat Doctores primam opinions, & alios ſecundam ſequentes, tamen haneſe- cundam ſententiam dicit eſſe de iure verio. rem,& reſpondet ad iura in contrarium al- legata,& eam dicit magis communem Ti- raq.in titu. de retrac. conuentio. in præfatio. nu. 5. vbi more ſuo hanc materiam tractans cumulat,& eã tenet Beatus Antoninus Ar- chiep. Flor. in ſua ſumma, ſecunda parte, tit, primo. de vendit. ad terminum. nu. 88. Primam tamen opinionem putaremve- rã, quando exceſſus in precio eſſet immode- ratus, vtputa, ſi excedat dimidiam,& ſiclæ- ſio eſſet enormiſsima, quia tunc argueretur contractus illicitus, vt idem Cagno. in d. la. nu. 59. 81.& 98. C. de pac. inter emp.& ven⸗ dito. poſt Roma. Barba. Corn.& Dec. quos allegat. Gram. deciſ. 76. nu. 15. Tunc enimæ- quiparantur dolus re ipſa,& dolus ex pro- poſito, vt ſupra in præcedenti deciſ. latè pro- bauimus, quibus addo Caſtren. in d. l. ſi quis cum aliter. ff. de verb. oblig. Cagno. in d. l.:.
nu. I. Abb. in c.cum cauſam. col.ꝛ2. de emp.&
vend. Moder.in c.cum dilecti.col. 6õ. de emp.
& vend.Soc. conſi. 263. Iaſ. conſi. 183. volu. 4.
Afflic.deciſ.z2. nu..& ſeq.
Præterea in caſu noſtro f pactum de retro-
uendẽdo fuit ex longo interuallo poſitum, quo caſu non inducit præſumptionem frau- dis, vt concludit Bart. in d.l. nemo. nu. Ir.& ibi communiter Docto. relati per Rippam nu.73.& ſeq.& alij citati per Tiraq. in d. tra- cta.de retract.conuentio.in prætfatio. nu.. &7. quæ etiam excluditur ex eo, quod mu- lier emit tutorio nomine, vt concludit Ce- pol. de ſimulatione. in 6. caſu. col.5. in fi. Cor- ne. conſi. 4. col. penul. volu. x. Accedat, quia non fuit probata minoritas precij, minusq; fuit expreſſum, in qua parte eſſet ſimulatum,
Ii tnecedoctum, quod à principio contractus
ſimulatio interuenit, quod fieri debebat, Bal. in l. ab Anaſtaſio.& ibi Alex. in apoſtil. C. manda.& ſecundum hanc opinionem iu⸗ dicauit denatus,& pronunciauit contractũ non eſſe ſimulatum, nec in fraudem vfura- cum.
1 Interdi-
.1 inC e Aeatur, 1 Beffen 1 ha 1
A danslädlecntut äb onſdtwñ ſele poopone donorkpolebone mand blbulſbekundusdebe crdalneulammoletta dübonisinkenemeress is neganüibos ac Gm. volle dic bona tueti, cam in dictis bonis p ponem plunbus anm tem motam probautt coalttventem tempon ſe, qualtum fuihanob in huinlmodi temedio: mointuitudicendum vi idgger exrinſ. lodlein ſboctim Bar ul n. deis jengreegt, a6 mäorenendainter e teſetenguretmndation doKäühe Aglain auf non omeenn mode lliutenpons ge e lora Bal n dipunad — 88. Col. pri
1 anonchnſtarackon,

) agno. in repe.— a. :2.La n eerden primam opini
aſequentes, tamen 2 am dicit eſſe de iureſt et adh iurain contratin ſcit magis communen. rac.conuentio, inptal uo hancmateriam ta net Beatus Antoninu aſumma, ſecundapa ad terminum. nu.& enopinionem purau ſus in precio eſſetim xcedat dimidiam, à iima, quia tunc argu us, vt idem Cagnoii C. de pac. inter emp.ò .Barba. Corn.& Dec eciſ. 76. nu.. Tuncent lus re ipſa,& dolusen in præcedenti deciſ uu saddo Caſtren. ind.lt verb. oblig. Cagno:int cum caufam. cola. e em ccum diecti. col é.deel n. a6z.al. conſiS3 vO nu. 9.& ſeq.
ſu noſtrofpactum de clongo interuallo 1 iucit præſumptiol- Bart. in d.l. nemon Docto. relati perli aij citati pet Ni 2. o. in pra atlo,
DECISIOXLLIII.
SVMMARIVN.
an 2 Interdikio retinendæ agens, inter cætera probare debet ſe
tempore turbationis,& litis conteſtatæ poßidere: quod intellige, vt num. 4. 2 Quiolim poſſedit, e& nũc allegat ſe poßidere, præſumptio pro eo facit, vt poßidere dicatur. 24 3 Poſſeßio per fructuum perceptionem ꝑrobatur. 4 dlnier 85 vel præſumptiua poſſeßionis tempore li⸗ tis conteſtatæ, ſufficit in interdicto retinendæ.
DECISIOXILIII.
In interdicto Retinendæ poſſeſsionis„Actor probare debetverè vel præſumptiuè ſe tempo- re litis conteſtatæ poſsidere.
Ntonius Ferrerius A⸗
conſtituti in Inſtrumen- to emptionis adiecti, quaàm actu ipſo in quo- rundam bonorum pol⸗ I ſeſsione,& cum eiſdem bonis fub ſecuritate,& ſaluaguardia Ducali conſtitutũ ſe eſſe proponeret, in eorundem bonorũ poſſeſsione manuteneri petijt, no- bilibuſque fratribus de Bullis conuentis in- terdici, ne vllam moleſtiam ipſi agenti in di- ctis bonis inferrent: reis intentionem agen- tis negantibus ac contendentibus ſe iure velle dicta bona tueri, actor poſſeſsionem ſuam in dictis bonis per fructuum perce- ptionem pluribus annis ante huiuſmodili- tem motam probauit, item& venditorem conſtituentem tempore conſtituti poſſediſ- ſe, quæſitum fuit, an obtinere debeat actor in huiuſmodi remedio retinendæc t Et pri- mo intuitu dicendum videtur non debere, idq́; ex text. in§. hodie inſtitu. de interdic.& doctrina Bar.in J. L. 9. fin. num. 18. ff. vti poſsi⸗ detis.vbi expreſse ait, aciorem agentem re⸗ medio retinendæ inter cætera probare debe- re, ſe tempore turbationis& litis conteſtatæ poſſediſſe,& quia in cauſis coram Senatu lis non conteſtatur, probari poſſeſsio debet illiustemporis, quo lis conteſtari debuiſſet iuxta Bal. in diſputatione incipiente, Accu- ſatus de vi turbatiua. col. pen. quem refert Alex. conſ. 88. col. prima. volum. 5. ſed ex actis non conſtat actorem tempore litis con teſtatæ poſſediſſe: ergo obtinere neutiquam poteſt.
Prædictis tamen non obſtantibus, contra
9. 3 4 K 8 5 4 4 AN 1—
— g
rium deciſum in caſu iſto fuit,& hoc ex vul-
gata,& communi concluſione, quæ habet,
I. T eum, qui olim poſſedit,& hodie ſe poſside⸗
re allegat, præſumi nũc poſsidere,& ſic poſ- ſeſsionem præſentem ex præterita probari, vt notat gl. Bar.& communiter ſcribentes in
76 J. ſiue poſsidetis. C. de probatio.& in l. non ignorabit. C. ad exhib.& communiter Do- ctores Canoniſtæ, in c. cum ad ſedem, de re⸗ ſtitu.ſpolia. plura allegat Alciat. in tractat. præſumptio. regula 2. præſumptio. 21. vbi ponit regulam cum octo limitationibus,& per prędicta ita in terminis noſtris determi- nat Alex. eodem conſ. 88. num. 18. vol. 5.& conſ. 80. num. I. vol. 2. At pars agens poſſeſ- ſorium ſuum probauit per perceptionem fructuum annorum præcedentium, t per quem modum perceptionis fructuum poſ- ſeſsionem probari dicit Baldus in præallega⸗ ta ſua diſputatione, col. penult. Bar. in l. qui vniuerſas..quod per colonum.ff.de acquir. poſſe.& in l. quamuis,§.i. ff. eod. tit. Alexan. conſ. 133. col. 3. vol. primo, latè Dec.in c. bo- næ. col. 8. de appella. ergo præſumptiuè de poſſeſsione tempore litis motæ probauit. Non obſtant in contrarium allegata, quo- niam intelligi debent, t actorem debere poſ- ſeſsionem probare tempore litis motæ, ſci- licet verè, vel præſumptiuè, quæ præſum- ptio locum ſibi vendicat, quando reus non probauit ſe poſsidere, vel ſaltem detinere: ita enim ſentit Bar. in d. l.. 9. fin. ff. vti poſsi⸗ de. necnon Alex. præallegato conſ 88. num. 18. Rippa quoque inc. cum Eccleſia. col. 8. verſ.tertiò ampliari poteſt, de cauſa poſſe.& proprie. Afflict. deciſ. 394. quem omnino videas.
SVMMARIVM.
1 Plures in dubio obligati viriliter intelliguntur, non au- tem inſolidum.
2 Pater vbi bona filij adminiſtrat,& eum gubernat, tunc ad reſtitutionẽ dotium inſolidum tenetur,& ibi C- ni diſtinctio affertur.
3 Que facti ſunt non præſumuntur, niſi probentur.
4 Argumentum à communiter accideutibus fortißimum eſt in iure.
5 Maritus,& vxor licet confiteantur precium rei vendi- tæ recepiſſe, præſumitur tamen totum precium ad maritum perueniſſe.
6 bPater off icio iudicis cogi poteſt ad recipiendum,& re- cognoſcendum dotes pro filio.—
7 Pater& mater, vbi ſimul pro filia dotem promittunt. tunc mater præſumitur magis intercedendi animo bro marito promittere, quam vt de ſuo aliquid præ- ſtare velit.
8 Pater, quando conſentit matrimonio filij, obligat ſe& eius bona pro reſtitutione dotis.
9 Pater obligationi honorum ſuorum proreſtitutione do- tium iam contractæ, derogare non poteſt, ſubijcien- do ea fideicommiſſo.
10 Paria ſunt, quod filius dotem recipiat cum voluntate patris, vel iuſſu eius.
2u1 Paria ſunt, alicui dare, vel ſoluere, ſeu alij, de eius vo- luntatc.
Pater& filius in receptione dotalis pecuniæ, ſi præ- N 4 ſentes

ſentes ſunt,ͤuo reĩ debendi iudicantur, quod eſt ſpe- ciale num. eodem. Angelt opinio confutatur, dum vult, patrem tanduam fi deiuſorem obligari, vbicunque filius eius volunta- tate dotem recepit... 13 Excußonis exceptio, eum dilatoria ſit, opponi ante li= tem conteſtatam debet. 14 Excußionis exceptio opponi non poteſt, ſtante iura-
mMento.
s Conſenſus appellatione regulariter de expreſſo intelligi debet.
15 Regulal. reos. H. cum in tabulis ſf. de duobus reis. limit tur.
17 In aduentitijs obligatio inter patrem,& filium conſiſtere potcit.
S ENATVS PEDEMONTANI
ro.& ibi Bal. in princ. Sayſ. col. 8. verſic. ite
circa octauam. ff.ſolu. matrim. Bal. in. ſi orn dotem.§. tranſgrediamur. verſ.tertiò quæro, & ibidem Imo.& Alex. col.z. verſ.& præcdi cta faciunt.ff. eod. titu. Corn. conſ. 30z. inli, tera F.& L. vol. 4. Campe. de dote in tertia parte, quęſt. 169. Bal. Nouel. in ſeptima pari quęſt. 38. Caſſa. in conſuetu. Burgun. foliz4 nu.3. Lupus in repeti.c. per veſtras, in 5. no⸗ ta. num. II. fol. 107. de donatio. inter vir.& vxo. Cuma.conſ. 40. col. fin. Rui. conſ. ꝭ. nu.. vol. i.& alij citati per Tiraq. deretraa §.31. glo. vni. num. 4.& dicit veram& com- munem, Boer. deciſ. 23 num. Io. 5
DECISIO XLIII. 2 Alia t fuit opinio Cyni in d.§. tranſgredia- lumxde. lic mur. quod aut pater adminiſtrabat, ſeu gu. mdleſcels,ac 1 8 Pater& filjus, qui dotem recepiſſe coufoſ si dernabat filium,& omnia bona:& tuncin- madäemäasn ſaar an viriliter ad eius reſtitutionem obligen- ſolidum pater teneatur, cum præſumantur Kafänumer 4 :. dotes ad eum perueniſſe: aut filius admini- Bononiasd’loc, Nno 1493. præcedenti- ſtrabat,& eadem pręſumptione filius tenea. berm R admini mn im bus ſponſalib. inter Lu- tur: aut vterq; ſeipſum adminiſtrabat& gu⸗ Sdetot,pec Wor eil 8 douicum Richerium fi- bernabat,& tunc quilibet pro dimidiatene- aetaleumgſpecdin AVUluum Bertrandi,& Ay⸗ tur. In dubio autem præſumitur alerepaer oin conkebole pattsd monetam filiam Hono-& gubernare filium,& ſic dotalis pecuniaad el praſenim quando pa ſg rati Buſcheti Nicienſes, eum perueniſſe, idq́; triplici ratione. ntadmiiat,prout SN promiſit idem Honora- 3 Prima, quia t quod filius ſeipſum guber⸗ ngrendo commänite tus Bertrando,& Ludouico præſentibus& ner,& bona adminiſtret eſt facti, ideò hoc ſamadeumqeltstdo ſtipulantibus coniunctim, vel diuiſim, ſta- non præſumitur, niſi probetur, I.1. in princ. Rrecognoſcete, Kaü! tutis temporibus ſoluere nomine dotis pr- ff. ſi quadru. paupe. fe. dica.& ibi gloſſin ver. co uicispobit ſeg dictæ Aymonetæ florenos 1800. Econtra- bo, Dicatur. conuenit enim cum hac præ. drg. umptoponeret rio autem Bertrandus,& Ludouicus con- ſumptione primæuus ſtatus naturæ quo pa⸗ aüiben Cu Ccon iunctim, ſeu diuiſim, recognoſcere, ſecu- ter filium educat& gubernat, Inſtitut deiu um ddo tnnſgred ramũe facere ſuper omnibus bonis eorum, re natura. gen.& ciuili, in princ. Secunda ra quæro,& bi Ange, ve Litn iuramentis,& hypothecis apponi ſo- tio ea eſt, quia regulariter patri acquiritur nhnueatrennum, litis, necnon promiſerunt omnia recepta vlufructus bonorum, quæ filius acquiſiuit Aiudcolpenult verſ. 3 dotis nomine, cueniente caſu reſtitutionis I. cum oportet. C. de bon. quæ libe. cum ſi- doma ditcens Pineiſi ipſius dotis, reſtituere: contractus deinde milibus:ideò non pręſumitur voluiſſe iacta- guodlpare èflschr matrimonio Bertrandus pater,& Ludoui- re ſuum. l. cum de indebito. ff. de probatio. ç& iĩies eraruflj tot cus filius eodem Inſtrumento confeſsi fue- ſic alterius dimidiæ vſumfructum amittere, daanar n runt recepiſſe dictos florenos 1800. quos Tertia eſt, quia ſecundum communem con-, uuln⁰ I Aid Bertrandus,& dictus Ludouicus filius cum tingentiam, patres filiorum bona admini- V uue nt b licentia,& auctoritate patris voluerunt eſſe 4 ſtrant, t ergo præſumuntur nuruum dotes nurrio yije dele cautos& ſecuros, in& ſuper omnibus bo- ad eos perueniſſe, cum argumentum âcom- 7 ſu eeeee nis eorum. Nunc quæritur, an hæredes Lu- muniter contingentibus ſit fortiſsimum in dotem pro 9 douici grauati ex teſtamento Bertrandi re- iure. l. nam ad ea.& l.& ideò. vbi gloſ.ffi de lpli marito axdai ſtituere quædam bona, poſsint integras do- leęgi. alia gloſ.in l. neque natales. C. de proba. cadendhani guodtm tes detrahere de rebus fideicommiſſo ſubie-& in obſcuris inſpicimus, quod veriſmi- nraus rohromt ctis, an dimidiam imputare teneantur, quam lius eſt,& plerunq; fieri ſolet, c. inſpicimus- 8 dies ſi Ludouicus confeſſus fuit recepiſſe? de regul. iur. in 6. Abb. confil. 82. colum. z. drban ün . Et in hac quæſtione duas comperio prin- volum. 1. latiſsimè Euerar. in locis ſegalue un cipales opiniones eſſe. Prima eſt, vnum- 56. vbi circa fin. poſt Roman. ſing. 402. dicit Baa a ro hacſen quemque, Bertran dum ſcilicet,& Ludoui- argumentum à cõmuniter accidentibus eſſe tann nunr ppro b cum pro dimidia obligari, ex vulgata regu..ä. vtiſe: quia illud probandi onus in aduerſa⸗ dico wola verl quer reos.. cum in tabulis. f. de duob. reis. f vbi rium transfert. ifgntg ndubier Plänos Teneielitreenſentur 4 Hanc autem opinionem Cyni ſequitur mend 1 „ Bart. in I. ſi conſta 1 r Lnüjt Aagerin praallegat09. tranſgrediamur.& dre l 3 bon 7 nte.col. õ. verſ.octauò quę- ibi Alexan. licet is probationem communis coin gat Ae con⸗ meg lera n —— 4

NI
rinc Sayſe
0 8 N( 20 etl ſ A Al. le
.40. col fm Raic leitati per Tirag,den 7.4.& dicit veram& eciſ.3 num o. b 10 Cyni in d.9. manſn ater adminiltrabahi R omnia bona:&iu neatur, cum praſum rueniſſe: aut fllius 9 preſumptioneliut pſum adminiſtraba quilibet pro dimitn em præſumitur Alen um,& ſic dotalis pecu dq; triplici ratione.
quod filius ſeipſumg
niniſtret eſt facti, ii&
nili probetur, lLimj pe. fe. dica.& ibigloli zuenit enim cum hc æuus ſtatus naturæ qu & gubernat, lInſtituti ciutli, in princ. Secunt regulariter patri acqu rum, quæ filius acqu O. de bon. qua libe. cu npteſumitur volulle eindebito. ff.de probu læ vlumfructumam cundum communss res ſiliorum donum rſumuntur nurundè ‚cum argumentuni eentibus ſit boniin &.&ided. vbigi
dept natales. Cedeg
ſequ pinione ſum 0H.tranièè n alO. omf
1 ſeptim 5
DECISTONXL. IIII 77
eontingentię requirat,& in apoſtillis ad Bar. in 1... fi. in fi. Et comprobari poteſt arguen- do a ſimili,& ex identitate rationis,& æqui- tatis, quod eſt validiſsimum, l. non poſſunt. & l. ſequent. ff. de legi. I. illud. ff. ad l. Aqui⸗ liam.& J. 4 T itio. ff.de verb. oblig. † Namſi- cut ſi maritus,& vxor fateantur recepiſſe precium rei venditæ, totum precium perue⸗ niſſe ad maritum præſumitur, vt concludit Alex. conſ. ⁷. col. 4. verſ. ſimiliter non ob- ſtat.vol.6. poſt Bal.& Imo. per eum relatos. Bal. Nouel. in d. tracta. in ſeptima parte. in primo priuilegio. col.9. vhi ita communiter teneri ſcribit, Afflict. deciſ. 209. Capi. deciſ. 78. num. 9. Craue. conſ.1 nu. II. iſtam cõmu- nem eſſe ferens, ac reliqui cumulati per Ti- raquel. de retracta. d.§.31. nu..& 6.& Boer. deciſ. 23z. num. 6. dicens, fuiſſe ita iudicatum Bononiæ,& hoc, quia maritus vxorem gu- bernat& adminiſtrat, imò dotis dominus is dicitur, nec vxor eius voluntati reſiſtere poteſt, ad eumq́; ſpectat negocium. Idem er- go in confeſsione patris& filij iudicandum eſt, præſertim quando pater omnia guber-⸗ nat& adminiſtrat, prout id ita præſumitur arguendo à communiter contingentibus, cum adeum ſpectet dotes pro filio recipere & recognoſcere,& ad hoc compelli ſaltem officio iudicis poſsit, ſecundum Bar. inl. mu- lier. 5. cum proponeretur. ff. ad Trebel.& in authen. res, quæ. C. commu. de lega. Bald. in iam dicto 9. tranſgrediamur. verſ. iuxta hoc quæro.& ibi Ange. verſ. in tex. ibi, ſocer te- nebitur. Qaſtren. num. ꝰ. Ang. Aret.§. eſt& aliud. col. penult.verſ.& aduertas.Inſtitu. de dona. dicens, ſe ita cõſuluiſſe apud Regium, quod ſipater,& filius confiteantur recepiſſe dotes vxoris filij, tota pecunia præſumitur ad patrem mercatorem perueniſſe, Bal. No- uell. in 6. parte, priuilegio 6. conuenitq́; id quod idem Bal. Nouellus ſcribit in ſext. par. in tertio priuile. col. 2. verſ. vidi etiam con-
7 ſultũ. dicens, t quod ſi pater& mater ſimul
dotem pro filia promittunt, obligando ſe ipſi marito, quod tunc mater magis inter- cedendi animo promittere pro marito vide- tur, quàm de ſuo quicquam donare,& ſic re- peteret, cum totũ negocium ad virum ſuum pertineret.
Tertiò, pro hac ſententia facit doctrina Bar.communiter approbata in d..tranſgre- diamur. col.⁊. verſ. quæro, an pater cogatur. vbi concludit, t quod quando pater filij ma⸗ trimonio conſenſit,& quòd filius dotem re⸗ ciperet, ſe,& eius bona pro dictæ dotis re- ſtitutione obligat,& Bar. ſequitur Caſtren. conſ. So. Aret. in§. fuerat. col. penult. verſic.
quæro, an eo ipſo. Inſtit. de actio. Soci. conſ. 269. num.z.& eſt deciſio Specula.in titulo de dote poſt diuor. reſtitu. 9. formatis. verſ. ſed quid ſi filiusfamilias. nu. II. vbi expreſse ait, quod ſi filiusfamilids dotem recepit de vo- luntate,& parabola patris(vt ipſe inquit) tunc bona patris ſunt pro dicta dote a filio recepta obligata, d.§. tranſgrediamur. vbi eſt text. ad literam.& Specula. refert. Alex. in d. õ. tranſgrediamur. col. i. verſ. item dum Bar. ſequitur Campe. de dote in tertia parte quęſt. 168. Bal. Nouell. de dote in 6. par. in ſe- ptimo ſpeciali, in princ. Caſtren. conſ.z19. nu. 3. vol. primo, iuxta impreſsionem Papien. Neguſan.de pignori. in quarto membro ſe- cundæ part. nu. 36.& Prati. Papien. in forma libelli, quando vxor agit ad dotem, col. 7.& 8.& Corn. conſ. 256. col.5. vol. primo, in quo conſ.dicit communem opinionem cum Bar. eſſe in d. 9. tranſgrediamur.& reſpondet ferè ad omnia, quæ poſſent in contrarium adduci, latiſsimè Lup. in repetitio. rubricæ de dona. inter vir.& vxo.§.21. incipien. Ho- die. col..& z. his famulantur, quæ ſcribit Vi⸗ uius in ſuis communib. concluſi. in verbo, Pater interueniens. Cum itaq; ſecũdum pro⸗ poſita t filius dotem receperit de voluntate patris, non poteſt pater, qui bona ſua obli⸗ gauit proreſtitutione dictarum dotium tali obligationi derogare, ſubijciendo bona ſia reſtitutioni, quo minus ob dictam cauſam dotis reſtituendæ fideicommiſsi diminutio fieri poſsit: ita decidit Deci. conſ. 376. in fin. poit Paul.de Caſtr. per eum allegatum conſ. 13. quod ſecundum impreſsionem Papien⸗ ſem eſt conſ.8o.Bal. Nouelli in 6. part. priui⸗ leg. 3.& 20. vol. 2. Neguſan. lIoco ſupra ci- tato, num. 38. ita in terminis noſtris pro hac opinione concludit Curt. Sen. conſ.54. di- cens, ab ea non eſſe recedendum in iudican- do, quem refert,& ſequitur Tiraq. de Re- tract. d..31. glo.vni. num. 7.& Mod. Pariſ. in Tract.de vſuris.num.ꝛꝰ.quinimò corrobo-
10 rantur præmiſſa, t quia paria ſunt filium to⸗
tam dotem recipere, ſeu partem voluntate patris ſeu eius iuſſu, d.§. tranſgrediamur.& ibi. Bal. poſt Dyn.& ſequitur etiam Ang. in verſ.ſin autem.Imo.ibidem in verbo, In glo. abſolute.& Paul.de Caſt. num. I. Aret. in iam dicto 9.fuerat. col. finali. verſ.tamen Rapha. his non obſtantibus. Corne. d. conſ. 257. col. 5.poſt Specula.in d.9. formatis. titu. de dote poſt diuortium reſtitu. quos refert,& ſequi⸗ tur Neguſan. in d. quarto membro ſecundæ part. num. 36.& 4I.& ſimilis interpretatio le- gitur in titulo, de feudo ſine culp non amit- ten.§. miles.& ibi gloſ.& Bal. Aretin. in l. ſi
quis

3 I 1 A 3 1 1 * 1 *
. 1 1 ¼
4 1 3 ſ 1 fn 4 1, ₰— „ d * 1 ¹ 15 1 4 I 1 1 3 1 H 1 1 8 1 2 I 35 h . * 1 4 4 4— . „ h 4. 1 2 7 ½ ¹ 1 2* 8 „. 1 2 3 1 1 . 1 —. AA 1 1 4 . 2 I 4 1
..
— A T 4. Ai 7. 1
.
— 1
. ¹
3 — a 4 4 † 1 f 3 . 1 8 4 1 l 4 . 4 * 1
e 1 1
3 4
—
. 13 11 . 1
1 III 1 A
„ 1 8* 1 4 5 12
1 2 1
- A R 7. 2 1 An 1 4 1 4 1 . t 1 . 2 A 3 K 1 a * 1 AI A . A — 1 3 A I * a 8 ³ 5 — 8 1 1 5 8 . * 1 1 h 1 — 1
1 1
.*
1
1— ſ 2— * 5 . 3 1 4 4 8 4 7 8 8 A △‿ . 8 . 14 AA II 8 3 74 5 8 1 1. . r 8
——— ͦ—————y ————————— ————õõ⁶³——————
———
quis mihi bona. 9. iuſſum. col.. ſf. de acquir. hæredi. At quando ſoluitur filio de iuſſu pa- 1I tris, pater inſolidum tenetur, t cum paria ſint alicui dare ſeu ſoluere, vel alteri de eius man⸗
muniter Doct. maximè Bal.& Caſtr. in prin. num. 5. late Bal. Nouel. in d. 7. par. in 37.& 38. priuileg.vbi expreſse tradit, quemliber inſo⸗ lidum obligari, licet diuerſis actionibus, imò fortius in ſine dicii priuile.7.& 38. ait, quod quando filius recipit pecuniam iuſſu patris & in illius receptione vterq; eſtpræſens ſpe- ciale eſt in dote, vt cenſeantur duo rei de- bendi, l. fin. C. de dote cau. non numer.& ibi Bar.& Bal. dum illam legen ſimpliciter lo- quentem de confeſsione patris cum filio in-
ſint in dote conſtitui, ſequitur Jaſ. inl. ſicon- ſtante.col ꝰ.verſ.& ad tex.in d.J.fi.&ibi Rip. num. 55. concludentes, hanc eſſe cõmunem opinionem contra Bar. in d.l.ſiconſtante, in octaua quæſtione. Ergo idem dicendum, ſi filius cum voluntate patris recipiat: porro Bertrandus pater etiam obligatur inſolidũ, & pariter eius bona ſunt inſolidum hypo⸗ thecata, cum Ludouicus filius de patris licen tia, conſenſu,& aucioritate dimidiam par⸗ tem dotis receperit, quo caſu idem dicen- dum eſt, ac ſitotam recepiſſet, argu. l. quæ de tota.ff.de rei vendic.& d. gl. in titul. de feud. 12 ſine culpa non amittendo. 1& ſi dicatur, quod quando filius recipit dotem de iuſſu, ſeu voluntate patris, tunc pater obligatur acceſſorie, vt fideiuſſor, veluti viſus eit tene- re Ang. in ſæpe dicto 9. tranſgrediamur. in verſ.in tex.ibi, ſocer tenebatur.& ibi Paul. de CQaſt.num.i. in fin.& Alex. col. 2. verſ. ſed re- ſpondeo. Corn.in iam dicto conſ. 256. col. 7. in princ. vol. i. Ideò eidem competeret bene- ficium excuſsionis, authen. præſente. C. de fideiuſ. Ad id duobus modis reſpondetur. Primò veram non eſſe eam opinionem per tex. in d.§. tranſgrediamur. verſ. plane.& inl. 1. ff. quod iuſſu.& per ea, quæſcribit Bal. No⸗ uellus in d.priuileg.37.& 38. necnon Camp. d. quęſt. 1⁸8. poſt Aretin. in d.§. fuerat. col. fi. Secundo reſponderi poteſt, quod dato non tamen conceſſo patrem tali caſu acceſſorie obligari, poteſt nihilominus is, vt principa- lis conueniri, nec excuſsionis beneficio iu- uatur, ſecundum Bar. in l. cum filius famil. in princ.ff. de verbo. oblig.& ibi Iaſ.num. 12.& Socin.col.I. in fi. poſt Bar. in l. ſi ſeruus. õ. an filius. ff. eod. tit.& hoc per text. in I. 1. 9. quod ergo.ff. quod iuſſu.& in l.3. õ. ſed vtrum. verſ. proinde, el primo. ff.deminor. Necpater tali caſu recuperare filio poteſt, ſecundum Bar.
—————
dato ſeu iuſſu, d. 9. tranſgrediamur.& bi com
telligunt, quod ſint duo rei debẽdi, qui poſ-
— q—--— ⸗-———
SENATVS PEDEMONTANI
in d.l.cum filiusfamilias.col. ⁊. verſic, quarto in modo recuperandi. Tertio admiſio citra veri præiudicium filium primo excutien,⸗ dum, hoc intelligitur ſià parte opponatur 1z alias iudicium tenet:t nam cum hęc excepti excuſsionis dilatoria ſit, debet opponi ante litem conteſtatam& ſpecifice, Bar. in l. fim in fin.princ.ff.ſi cert.petat. Alex. conſ. 32. col.- num. 9.vol. 4. Gozadi. conſ. 42. num. 12. laſ.in 9. item ſi quis in fraudem. num. S1. Inſtit,d 14 actio. quem omnino videas. t Item ea oppo- ni non poteſt ſtante iuramẽto, Alex. d. conſ. 32. num. 13. Hypp. in rubrica de fideiuſ. num. 9.& 314. licet contrarium tenuerit Felin. inc ex reſcripto. num. 19. de iureiuran. qualiter autem fieri excuſsio debeat, Aretin. docetin J. decem. col.⁊. ff.de verb. oblig. Non obſtant in contrarium allegata, quia illa procedunt, quando pater& filus ſimul confeſsi ſimpliciter fuerunt ſe dotem rece- piſſe, nec interuenit expreſſus conſenſus,& voluntas patris, ſecus vero in caſu propoſe- to, in quo facta ſolutio fuit partis dotis fllio de conſenſu,& expreſſa voluntate patris:ita enim Bal. Nouel. diſtinguit priuileg.38. verf. 15 poteſt tamen diſtingui.& facit, quia regu- lariter appellatione conſenſus intelligi de expreſſo debet, ſecundum Aret. in 1.2. 9. vo- luntatem. col. 1. ff. ſolut. matrimo.& ſequitur Corne.conſ.256. col.7. in litera R. lib. I. dum negat in ipſa confeſsione ſimplici interueni- re conſenſum, ſaltem in genere, quod vlti-
mum non affirmo per ea, quæ Cuma. ſcribit
d. conſ.40. col. fi.
Non etiam obſtat regula§. cum in tabu-
16 lis. t quia non procedit in his perſonis, quæ
obligari inter ſe non poſſunt, Afflict. d. de-
ciſ.0. num. 4. nec in caſibus, in quibus ne⸗ gocium principaliter ad alterum ſpectat, iu- xta Crau. d. conſ.õl. num. II. cuius dicta col- laudat& cõprobat, dicens ita ſe habere com munẽ opinionem Ronchegal. de duo. reis, J.9. nu. 9.& ſeq. ſed iure ciuili inter patrem & filium nulla ſaltem ciuilis conſiſtere po- teſt obligatio, Bar. in l. frater à fratre. vbilaſ. num. 30. ff. de condi. indeb. in prima lectu. f- citq́; l. lis nulla. ſf. deiud.& ad patrem ppe- ctat conſentire, ac ſe pro reſtitutione dots obligare, ad idq́; compelli poteſt, vt ſupr memorauimus: ergo locum non habet regu-
17 la d.§. cum in tabulis. t in aduentitijs tamen inter patrem èc filium extare obligatio po⸗ teſt, vt concludit Ripp. in ead. l. ſi conſtante. in fi. ffſolut. matrim. Et iuxta hanc opin. at⸗ tenta forma obligationis cenſuit Senatus dotes integras eſſe ſoluendas ſuper bonis pa ternis, non obſtante fideicommiſſo.
8 V M⸗
3
1
: puſbci 1 ntui 3 aactene aäuümd, dirsfun Wͤlberail a itmasun
raöuſtin g i 5, luaaijiutn 3 unyocehnee nobi e
DkeISIO2 fäbio, lut ſ
(cdentis contelsi lonalloloc
celäionemance
9 1
S e llgr ro Vorento pondèdig inlocumſqumadh bits nſdleis, qua permutzt neluskoitrecepillet tecebionem qoicguidt tiwgpein diemceæc tut: yxzdictum Vdtien pterealberando, ouiinc uentus excepitde dicha, berenone ca ante lten um fut, fan nais exce mcedt cbionario: 8 pu üm ilednn nocete, neit mum detrbus no
wmidäieg Aper
cercio eülg dle
an denuncat dnon tis debit;

ante luraméto, Alexd- ontrariumtenuer 4 tbeln dum. 19. de iureiurn, a l debeat, Krecnc ff. de verb oblig. nt in contrarium allegrn t, quando pater& flun liciter fuerunt ſe doten, ruenit expreſſus confeni ris, ſecus veroin alupe ſta ſolutio fuitparts doi expreſſavolunratepn uel. diſt inguitpriuleg diſtingui. t& facit qun lLlatione conſenlus intel det, ſecundum Aret.inli l.. fr.ſolut. matrmo èlu 256. Col.7. inliterakR l confeſsione ſimplici m, ſaltem in genere Firmo pereꝛ, quæ i ol.ſ
5probas d onchegal.de dlo.
nionem! 3.. b „ ſdiure cuili interpa-
Lſeg. ſedi 3 lu laltem ciwilis conſiltere
matt enluit ligat bor
a oblig uper
eſſe lolue dssluhe
ras. lid mml d
obltante 5¹
DECISIO XL V, 78
FVMMARIV N.
Caufeßio hiue liberatio cedentis facta poſt ceßionem an
præiudicet ceßionario.
2 Tranſactio facta inter debitorem,& hæredem præiu- dicat emptori hæreditatis.
Cedens non poteſt in præiudicium debitoris hoc facere, ne poßlt eum gratis liberare, niſi debitor conſentiat cenſioni, quod dictum confutatur in fi.
4 Vhicunq; ceßio fit ad commodum cedentis, tunc eius fa- ctum nocet ceßionario,& ibi communts Docto. di-
ſuunctio affertur,& num. 5. 6 Caſtren. opinio confutatur, dum vult, debitorem ceſſum poſſe ignorare ceßionem, etiam interueniente aliquo ex requlſitis in 1.3. C. de nouatio.
Ceſßio, etiamſi ſit facta periculo cedentis, eius confeſpio
non nocet, nec prodeſt ceſßaonario.
DECISIO XIL. V.
Cedentis confeſsio, ſiue hberatio facta poſt ceſsionem, an ceſsionario noceat.
a Ranciſcus Luchatus, an- n0 1548. titulo permuta⸗ tionis, ſeu vendi ionis celsit lIoachimo Chian- doni, annuum cenſum 4 8 ſextariorum duodecim S=ſilgginis debitum à Pe- tro Vdriento, ponẽdo ipſum Chiandonum in locum ſuum ad h bitis alijs clauſulis appo- ni ſolitis, qua permutatione facta, cedens confeſſus fuit recepiſſe à debitore ceſſo ſeien te ceſsionem, quicquid idem debitor ceden- ti vſque in diem factæ confeſsionis teneba⸗ tur: prædictum Vdrietum debitorem pro- pterea l'berando, qui inde à ceſsionario cõ- uentus, excepit de dicta confeſsione,& li- beratione facta ante litem motam. Quæſi- tum fuit, t an talis exceptio, ſeu liberatio noceat ceſsionario:& prima fronte dicen- dum videbatur nocere, cum non interue- nerit vnum de tribus requiſitis in 13. C. de nouatio.& deleg.& per Bal.& Sal. in l. I. C. de actio.& oblig. videlicet litis conteſtatio, aut denunciatio debitori, vel receptio par-⸗ tis debiti.
Secundò facit tex.in J.ſi. f.de tranſact. t vbi
tranſactio facta inter debitorẽ,& hæredem præiudicat emptori hæreditatis, per quem tex. ita tenet gloſ. in l. ſi cum emptore. ff.de paciis. quam refert& ſequitur Afflic. decil.
335. num. ꝛ2.& ſeq. vſqʒ in fin. vbi poſt Fulgo. ibidem relatũ tenet, non ſufficere ſcientiam dębitoris ceſsi, niſi ſciat alio de tribus modis, de quibus in l.3. C. de noua.& ibi Alber. nu. 3.& ratio eſſe poteſt ſecundum Io. Andr. in additio. Specul. in titu. de procur.§. ſequitur. verſ. ſed quid ſi debitor. quia cum 13,. de
noua. ponat regulam, à qua excipit tres ca- ſus, non eſt tutum addere quartum.
Tertiò videtur de ciſio in terminis Bal. in rub. C. de reuoc. ijs, quæ in frau. credi. aliena. ſunt. col. i. verſ. conſidera, quod ego dico. vbi expreſsẽ dicit, t quod cedens non poteſt in pra iudicium debitoris hoc facere, ne poſ- ſit eum gratis liberare:& ſic concludit Bal. cedentem poſſe liberare debitorem ſcien⸗ tem, etiam in præiudicium ceſsionarij, gloſ. inl. z2. in princ. in verbo, Suſpectum. verlic. item non poterit. ff. ſolu. matri.& hanc opi⸗ nionem tenuit Saly. in J. fi. nu. 4. C. de procu. dicens, eam procedere, vbi periculum ad ce⸗ dentem pertineret, Ang. in l. ſicum empto- re. in f. ſf. de pact.& in l. facta. 6. ſi hæres. cir- ca fi. ff. ad Treb. tamen ſe remittit, vt ibi per eum, Fulg. expreſsè conſ.4. num.z.& ſeq.& pro hac opinione adducebam, Alex. conſ. 46. m1. 5. Vol. 5. dicentem, ita eſſe cémunem Oopinionem, quem ibi ſequitur Mols. pluri- bus citatis, quòd ſi cedens poſt factam cel- ſionem contiteatur aliquid circa ius ceſſum, non præiudicat ceſs ionario, quando dam- num,& incommodum ſpectat ceſsionario, vt quia non eſt habiturus regreſſum aduei⸗ ſus cedẽtem:ergo vbi eſſer habiturus regreſ- ſum, vt in caſunoſtro ꝓpter permutationem ſeu venditionem, præiudicat ceſsionario.
Sed præmiſsis non obſtantibus contra- ria opinio viſa eſt de iure verior, pro qua re- torquetur tex. in I. fin. ff.de tranſact. arguen⸗ do a contrario ſenſu, attenta ſcientia debito- ris ceſsi. Nam ſicut tranſactio, de qua in d. J. fin. nocet, quia debitor ceſſus cauſam igno- rabat, ita a contrario ſenſu non debet noce⸗ 1e, vbi debitor ſciebat:& ita notat ibi gloſ. I.& fin. in d. l. ſi cum emptore. communiter approbata, quæ tamen recipit declaratio- nem ex doctrina Bar. in d.l. ſicum emptore. & inl. facta.§. ſi hæres. num.. ſf ad Treb. vbi diſtinguit, t quòd quandoq; ceſsio fit ad cõ- modum cedentis: quia quod exigitur, debet verti in eius vtilitatem:& tunc eius factum nocet ceſsionario, niſi ceſſus habuerit ſcien⸗ tiam vno de tribus modis, de quibus in d.l. 3.C. de nouatio.
Ego tamen putarem, quod quando ceſsio fit ad commodum cedentis, non eſt curan⸗ dum, quomodo ſciat debitor ceſſus, vel vno ex tribus caſibus, de quibus in d. 13. C. de no⸗ uatio. aut alio modo: quia ſemper poterit opponi ceſsionario, Tua non interelt, poſt- quam omnia reuerſura ſunt in cõmodum ce- dentis, cui ſemper nocebit eius pactum, vel confeſsio:& hoc videtur ſentire Paul. de Caſt. in d.3. facta. 9. ſihæres. verſ, in ſecundo
calu
—y———
—————

2 e Ier 1 A 6 1 3 A I 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 A 1 1 1 h ft 1 1 ſn 1 f A Ap 8 11 8 3 f A 1 1 p 1 An 1 p 1 6
—
—————————õ———
————
——
—————,
SENATVS PEDEMONTANI
caſu intellige.ff. ad Trebel. Nec obſtat d. 13. quia ibi ceſsio erat facta ad commodum ceſ⸗ ſionarij, quod colligitur ex illis verbis, ſolu- tionis cauſa. Item ex illis, vel aliquid ex de- bito accipiat, Rub. in repe. Ö. morte. nu. 660. cogita tamen propter auctoritatem Bartol. qui cõmuniter approbatur:& quia Docto- res communiter tenent d..3. loqui. quando ceſsio erat facta ad commodum cedentis, quandoq́; ceſsio fit ad commodum ceſsio⸗ narij,& tunc quoquomodo debitor ſciat fa- um cedentis, non nocet ceſsionario,& idem ſentit Bar.in d.l. facta. 9. ſi hæres. verſic.
quæro, vtrùm confeſsio. quem refert& ſe-
quitur Rui. conſ. 77. num. 4.& 6. vol..& eſt de mente Specul. in d.§. ſequitur. verſic. ſed quid ſi debitor.& ſequitur Bal. in d. 1. ſicum emptore. Roma. conſ.102. in princip. Ange. in5. præteres. col. 24. Inſtitu. de except. Paul. de Caſt. in d.. ſi hæres. nu. 4.& in d. l. ſi cum emptore. col. penult.& fina. qui optimè de⸗ clarat hanc materiam,& in omnibus meo iudicio bene dicit, t niſi inquantum præſup- ponit, debitorem ceſſum poſſe ignorare ceſ- ſionem, etiam poſtquam interuenit vnum de tribus caſibus, de quibus in l. 3. C. de no⸗ uatio. quia ſi interuenit vnum de dictis tri- bus requiſitis, ſcilicet, aut litis conteſtatio inter ceſsionarium& ceſſum, aut ſolutio partis debiti à ceſſo facta ipſi ceſsionario, vel quò d ceſsionarius eidem ceſſo denunciaue- rit ceſsionem, profectò non poteſt debitor ceſſus prætendere ignorantiam ceſsionis. Et quod huiuſmodi confeſsio non noceat ceſsionario, tenet Corne. conſ. 139. litera B. volum. 3. Afflict. deciſ. c. in fin. poſt Paul. de Caſt. Alex.& Cyn. per eum allegatos: quos omnes etiam alijs pluribus relatis re- fert& ſequitur Pariſ. latè conſ. 19. col. penul. & fin. volum.3. vbi dicit, hanc eſſe commu- nem opinionem,& reſpondet ad allegata in contrarium, præcipuè ad deciſionem Afflic. 335. quam improbat. hanc opinionem tenet Alcia.reſponſ. 6. num. 3. Quinimo Alber. de Roſ. in l. fin. num. 9. C. de procu. ſequen- do opinionem Richar. Iac. de Are.& Cyn. tenet, t quod etiamſi ceſsio eſſet facta peri- culo cedentis, eius confeſsio non noceret ceſsionario, nec prodeſſet:& ita dicit fuiſſe iudicatum Bononiæ,& idem tenet in l. ſer- uum filij..i. num. 3. ff de lega. faciunt dicta Paul. de Caſt. in conſ. 334. colum. i. in princ. ſecundum impreſsionem Papienſem,& prę- dicta multò magis locum habent, quando in Inſtrumento ceſsionis ſunt poſita illa verba, ponendo ceſsionarium in locum ſuum,& ſi- milia, prout in caſu noſtro, quia tunc cedens
non poterit agere, nec exigere, licet ceſsio, narius nil fecerit de contentis in d. 13. Q. q noua. ita notan. dicit Ange. in d. l. ſi cum em, ptore. verſ. per hoc iam conſuluit. ff. de paq & licet laſ.in d.l.ſi cum emptore. num. 9im, probet Ang. attamen comprobaturà loan, Croto conſ.l. num.. 14.& ſequent.
Non obſtat dictum Bal. in rubr. C. de re- uoc. his, quæ in frau. credi. alie. ſunt. quiaſine lege loquitur, imò contra tex in d. J.z. Qde nouatio.& l. ſicum emptore. ff. de pactis.&
inl. fin. ff. de tranſact. contraq́; communem
concluſionem ſupra allegatam,& gloſſuper qua ſe fundat, communiter reprobatur,& contra eam retorquetur tex. in l. cum mavi. tus. 5. fiff. de pact. dot.& Bal. in l. pro hære. ditarijs. col.z.& fina. C. de hæred. actio. vbi dicit, quòd mulier non poteſt de doteteſta- ri, quando ad alium eſt applicata vigore con tractus,& illius intereſt non reuocare. Non obſtant Alexan. d. conſ. 46. vol..& alijeum
ſequent. quia non apparet ceſſum hi fuiſſe
ſcientem,& ſi de eo loqueretur, diceret con.
tra tex.& gloſ.in d.l. fina. ff.de tranſactio. Et ita cenſuit Senatus in fauorem ceſsionarij, condemnando debitorem ceſſum, non ob- ſtante allegata confeſsione à cedente facta, ius omne aduerſus confitentem competens ei reſeruando. De materia huiuſmodi con⸗ feſsionis cedentis vidi poſt hæc ſcripta, Ro-
chegal. de duob. reis, 13. num. 63.& pluribus b
ſequent.quem per te videre poteris.
SVMMARIVM.
1 Teſtibus an expenſa tantum victus, vel mercedes ope- rum praſtari debeant, latißimeè hic diſputatur. 2 Expenſarum appellatione non veniunt damna.
3 Teſtes vltra quindecim dies in loco iudicij ſtare non co guntur,& I ſi quando. C. de teſtib. A contrario ſenſu inducitur.
4 Teſtumonium ferre munus publicum eſſe dicitur.
5 Merccs eis non debetur, qui inuiti ad aliquid faciendum cogi poſſunt.
6 TVTeſtis damna temporis à litigantibus petere nõ potaſt
quod declara, vt not. num. fi.
Labor nemini in damno eſſe debet.
Officium damnoſum cuiq; eſſe non debet.
Teſtis expenſas in eundo, ſtando,& redeundonepete- re poteſt.
10 Mater tenetur alere filium intra triennium, niſt non habeat, vnde ſe alat.
u Damna repeti poſſunt, quæ ex eo proueniunt, quodi ſuis negotijs quis auocetur.
12 Regula l. cum prætor. de iudic. limita. multis modi. C num. i3. G 14.
1s Argumentum à contrario ſenſu ſumi non poteſt, quan- do reſultaret ſenſus contrarius rationi alteriu legis.
15 Off icia publica damnoſa eſſe non debent.
60 N
DE-
1um.A0 lanauaiteooglc 1 galaond'didim, ue egpenloninltande netcedes ogerun, lUei derrordebert ſcmnon oneerpeninumcpinnc ponunur anquam diger aduiudiaſerinonpotelt cecaum, quiuimo indh gicetut damna ala pro nonne,deptalumpt.8 tudi decmmdd, lac opin darexlodtlliratione, zſübos.abiteſtesnon loco udicj vltaa qui poo alenbs commodb! cültnes: ergo inur cogi polint patituu q damm:& anguendo; nuigqoöd cammnonch deämun diem, nee eti and non diceretur, züemu arödlltelts nandonent dont 77 näuenn ſanäm uiurfelinen end 4 Tarioat, da munus ien Jdan publicum glo Smaroribus in vabo, rtnoüteſaper, ngorC ce hane dgin 1 bus. A il 1 din öin Len
— 8——
E 8 —————Q—ꝭQꝭO;O,ÿÿj
4 n—
8* 8 1 1„—
—ſ“—— 8——— —————— 2
—— ————

upra allegatam, à gd
nl cum n inl proh Cfina. C. de ſereäa lier non potelt de qorn lium eſt applicata vigen Sintereſt non reuocae 7.d. conſ. 46,vOL,6.& ¹) non apparet ceſtum bil de eo loqueretur, dicent ind.Lfina, f de tranac natus in fauorem ceſiion debitorem ceſſum, non conleſsionea cedente9 rſus confitentem compt De materia huiufmodit tis vidipoſthæcſcripta, b. reis,1é.um G3.&Ph per te videre potelis.
1 MARIVYA.
enſa tantumvickus, vel mer
debeant,ltibem hic diputau dellatione nonvenuntdumn.
decim disinlno uuich aem cuanio,ieſib4 conlratio muuuspublieum cſſe diain hetur qui nuiti ad aliquid fanj
porio alitigantibus petete no
tnot. num.f
b damno eſſe debet.
ſum cuigh iſſe non qebet. in eundo ſunio,& rcäe A
lere flumintra triennum ij 4
b /alat. fant, quc ereo ais auocetur. rætor.de ludic.
preuenünt,j
linita ntultuti
171
1 2 6 — ſenſ u ſami non 8 1 ſenſus cntrarius rall
DECISIO XILVI„
DEGCISIO XIL. VI.
Teſtibus à longinquis partibus venientibus ad locum iudicij, an expenſæ victus proprij tantum, veloperarum mercedes, etiam perlol- ui debeant.
d Vaſitum fuit, † an te⸗
ſtibus procul venienti-
bus debeantur non ſo- lum expenſæ victus pro pPrij, ſed etiam operarum
₰ mercedes, quas dietim
A= r induſtria percipiũt ma-
xime vt propriam familiam alante Et prima fronte viſum fuit expenſas victus duntaxat deberi, l. quoniam Liberi. C. de teſtib.& c. ſta- tutum. Xc. veniunt. 4. quæſtio. 3. gl. in c. non licet.. quæſtio. 3.1. eos.§. ſi quis autem. O. de appellatonibus.vbi ſolum de ſumptibus, ſi⸗ ue expenſis miniſtrandis fit mentio: ergo mercedes operum, ſiue alia damna nonvi-
⁊ dentur deberi, t cum non veniant appellati- one expenſarum, cap. in noſtra, de iniur. vbi ponuntur tanquam diuerſa, ideo de vno ad aliud inferri non poteſt, vulgata l. fina, ff. de calum. quinimo includendo expenſas videtur damna alia prohibuiſſe, argu. c. nonne, de præſumpt.& l. cum prætor. ff. de iudi.
Secundò, hæc opinio videtur compro⸗ bari ex ſubtili ratione, I.ſi quando. C. de te-
s ſtibus. vbi teſtes non poſſunt cogi ſtare in loco iudicij vltra quindecimum diem, ne pro alienis commodis ſuas inueniant diffi- cultates: ergo intra quindecimum diem cogi poſſunt pati ſuas difficultates, id eſt damna:& arguendo à contrario ſenſu in- nuit, quòd damna non debentur intra quin decimum diem, nec etiam poſt, quia ſide- berentur, non diceretur iacturam pati: hinc videmus, quòd ſi teſtis in itinere ſpoliatus a latronibus fgerit, non recuperat dammnum a produgente; ſecundum Bald. quem ibiſe- quitur Fel/ in c.i. de reſtib.
4 Tertiò facit, t quia ferre teſtimonium eſt munus publicum, glo. in l. ſed ſi quis ex ſi- gnatoribus.in verbo, Obſignentur. ff. quem admod. teſt. aperian.& in dicta l. ſi quando, in glo.I. C. de teſtibus. per tex.in l. ſecunda. 9. Pprimo.& ibi Iaſ. in 4. nota. ff. ſi quis cau. Felin. latè in rubri. de reſti. cog.& propter- ea cogitur ad dicendum teſt monium, J.
inuiti.ff. de teſtibus.& dicta l. ſi quando.&
tur, argumen. tutoris, cuius officium etiam publicum eſt, Inſtitu. de excuſa. tuto.§. pri- mo.& tamen ei non debetur ſalarium, quia eſt gratuitum, glo. penultima, inl. prima. ff. mandati. Guido. Pap. quæſtione 68. in principio.
Quartò hanc opinionem ſequuti fue⸗ runt Bald. inl. fina. in fine. C. de fruct.& lit.
6 expen. t vbi dicit, quòd teſtis damna tem-
poris petere non poteſt, quia hoc eſſet li- tigantibus nimis oneroſum,& ib ſequitur Salyce, etiam infine. Alberic. in l. quoniam liberi. num. 4. in finc. C. de teſtibus. vbi vti- tur dictione taxatiua, tantummodo Philip. Franc. inc. ſtatutum.§. penultimo. colum. ſecunda. de Reſcriptis, in ſexto.& allegant Cardin. in c. placuit. 4. quæſt:o. 3. Nellus de Sancto Geminiano in tract. de teſtib. in ver- bo, Cedens. in ſine.& hanc opinionem tenet D. Auguſtinus Molignatus vir doctiſsi- mus patronus huius cauſæ, nunc Epiſcopus Britonorum meritiſsimus in ſuis quiſqui- lijs propediem cudendis alijs rattonibus motus.
Sed in contrarium videtur facere, quod ſcribitur duodecima, quæſtio. 2. c. charitate.
7 videlicet, t iuſtum eſſe, vt illi conſequantur
ſtipendium, qui pro tempore ſuum repe- riuntur commodare obſequium, cap. cum ex officij. de præſcriptio.& cap. præcariè. el primo. decima quæſtio. ſecunda. vbi ne- mo proprijs ſtipendijs debet militare,& de ſuo cogi alijs facere beneficium: pulchra glo.in cap.fina. ſeptima quæſtio. prima. vbi labor non debet eſſe ſine fructu,& mer- cede. Vnde illud Catonis, Cum labor eſt damno mortalu creſcit egeſtas: quem allegat glo. in ver- bo, Pedaneis, in§. ne autem. in authen. de iudic.
Secundò, pro hac opinione videtur tex. inl. ſi quis ex ſignatoribus. ſf. quem- admodum teſtam. aperiantur. iuncto tex. in l. locum.§. hoc interdictum. verficu. exhibere. el ſecundo. ff. de tabu. exhiben.& iuncta glo. in verbo, Cogat. inl. cum ab initio. eod.tit. quemadmodum teſtam. ape- rian. vbi ſicut ſignatores teſtamenti, qui tanquam teſtes poſſunt cogi ad recogno- ſcendum ſigna: ita rebus eorum auocan-
S di non ſunt, ne damnum ſentiant, t cum ſit miquum, damnoſum cuiqʒ; eſſe officium ſu- um, ergo videtur ibi tex. ad literam, quòd teſti non debet eius officium eſſe damno- ſum, cui adſtipulatur tex. in dictal. ſi quan- do. C. de teſtibus. in eo, quòd vult teſtes non debere pati iacturam pro alienis com- modis: pulchra glo. poſt tex, in. fi ſeruus
com⸗
——————
————

1 I AI A 1 1 3 1 3 3 4 p t 1 r A A 117 a 1 4 a 1 1 3 41 1 Pſ 141 5 1 A 1 — 6 8* 1 1 1 17 1 4 1 1 TW 8 I 6 1 7 A 1 An n 1 1
————
communis..iuſtiſsimè. in verbo, Damno- ſum. ff. de furtis. quæ allegat præfata iura, & ibi Bartol.& ita notat Bald. in dicto c.
9 de teſtibus, vbi expreſſè dicit, t quod teſtis põt recipere expenſas, quas fecit in eundo, ſtando,& redeundo, d.l. quoniã liberi.& d.c. ſtatutum. 6. penulti.& ſi quid vltra recipi⸗ unt, non valet eorum teſtimonium, niſi for⸗ tè in recompenſationem operum, quia a re- bus ſuis reuocantur: nec enim debent pro alieno commodo iacturam ſentire, iſta ſunt verba Bald. quem ibi ſequitur Felin. nume- ro ſecundo.& concordat tex.in l.3.§. idem diuus.in verſicu.tecum ergo. ff.de teſtib. vbi dicitur, producentem teneri eis dare impen- dia, quorum appellatione etiam veniunt, ſi teſtis ipſe ex operibus ſuis, vel artificio ſuo ſolebat ſe alere, l. ſed ſilæreditas. 9. quod au- tem.&§. ſequen. ff. ad exhibend. gloſ in l.ſi res mobilis. ff. de rei vendica.& præmiſsis conuenit regu. l. nam hoc natura. ff. de con- dic.indeb.
Tertiò facit in argumentum id, quod di⸗ zo citur de matre, t quæ tenetur alere filium in- tra triennium, iuxta gloſ. inl. ſi competenti. C. de alend. libe.& l. nec filium. C. de patria poteſta. nam ſinon habet, vnde ſe& famili- am ſuam alat, niſi ex operibus ſuis, à quibus oporteret eam ceſſare, ſi filium alere vellet, tunc pater, non ipſa mater, tenetur alere,& eo caſu poſſet recuſare filium alere, Bald. in 1. ſed& ſi hæreditas. 6 quod autẽ. ff. ad exhi- bend.idem ergo in teſte, qui licet poſsit co- gi, vt veniat ad deponendum, attamen ſio- peribus ſuis parat ſibi victum,& familiæ, re- cuſare poſſet, niſi ſibi ſatisfiat pro dictis ope- ribus, à quibus propter teſtimonium feren- dum cogitur vacare: ita ſcribit Flor. in l. te- ſtium. 9. Sabino. ſꝑ.de teſtibus.& allegat tex. in dictal ſed& ſi hæreditas. 9. planè. ff. ad ex- hiben. addens, quòd non ſolum debet habe- re impendia, ſed etiam mercedem dierum, quibus ſtetit occupatus pro teſtimonio fe- rendo, pertex. in dicta l. ſi quando. in verbo, Difficultates, poſt Butr. bi-
1²
Quartò vrget doct: ina Bartol. in l. ſi pro- curator. ff. rem ratam habere, in fine. vbi di- cit, quod quis repetit id, in quo damnifica- tur, ex eo quod à ſuis negotijs auocatur,& Bartol. in l. I. ſf de aliena. iudic. muta. cau. di⸗ cit, ſuccumbentem in expenſis teneri ad da- mna ratione perſonæ, vtputa, ſivictor ſole- bat lucrari operibus ſuis:& Bartol. re fert& ſequitur Iaſ. in l. t§. hoc iudicium. numero decimoquarto. ff ſi quis iuſdi. non obtemp. Abb. in cap. finem litibus. nu. 30. de dolo&
1
—
———O—,
8 ENATVS PEDEMONTANI
contu. loquens in ipſo principaii litigante.
Quintò, quia tenentes primam opinio- nem, maximè Alberic. in dicta l. quoniam volunt, quòd ſiteſtis habeat equum, quem ſit ſolitus locare, quod producens teſtes, te- neatur ſoluere mercedem talis equi. adde Sylua. nuptia. lib. 3. in verbo, Monitoriè,n quinta amplia. fol. 104. iuxta impreſstonem Papienſem. ergo multo magis dicendum eſt, eum teneri ad ſolutionem mercedis opo- rarum, quas teſtis ſolebat alijs locare, vt ſe& ſuos aleret.
Sextò, hanc ſecundam opinionem te- nuerunt Cynus, lacob. Butri.& Salyce.in telligendo eos ſecundum leges, quas alle, gant in dicta l.quoniam liberi. lacob. de Bel-
ui. in ſua pract, crimin. in verlicu. de teſtib.
num 21. Bald. quem refert& ſequitur Felin. in dicto c. i. de teſt. Elor. in l. ex hac lege, ſf.ſi quadrupe. paupe. fec. dica.& in dicto. da- bino. quem refert& ſequitur Firmaiintra- cta.de epiſco. in ſecunda par. lib. 4. colum.6. quidam Albericus, quem manu ſcriptumha peo in tracta. de teſti.. videndum eſt nunc. colum. 16. vbi reprehendit Alberic. in dicta l. quoniam liberi. dicens, eius opinſonem eſ- ſe iniquam. Bea. Anto. Archiepiſco. Flor.in ſua ſumma, in ſecunda parte, titu. primo, c. 19.5. 7. colum. z. Guid. Pap. quæſtione 68. nu. 3.&4.
Supereſt ad contraria reſpondere,& pri⸗
mò ad regulam l. cum prætor.& c. nonne. de præſumptio. t quia procedit, quando plu ribus propoſitis vnum admittitur, ſeu pro⸗ hibetur, ſecus, quando plura non fuerunt
propoſita,& dictum eſt tantum de vno: quin
tunc caſus omiſſus remanet in diſpoſitione
iuris communis, vulgata l. commodiſsime. ff. de liber.& poſthum.& c. ſuſceptum. de Reſcriptis, in ſexto. vbi vacatio beneſicij per ceſſum eſt, quid diuerſum à vacatione per deceſſum,& ex prouiſione reſpectu v- nius, non infertur ad aliud,& tamen caſus omiſſus remanet in diſpoſitione iuris com- munis: ita reſpondet Felin. in c. nonne. nu- mero primo. de præſump.& Ruin. conſll
115. numero ſecundo& nono. volum 5 ſic
ergo, licet iura ſuperiuũs allegata in primo
fundamento partis negatiuæ ſolum loquan-
tur de expenſis, non propterea excludunt
damna operarum, de quibus alia iura lo- quuntur, vt in ſimili habemus, in 1. ſanci- mus. iuncta glo. in verbo, Damna. C. de iu- dici.& in quibus operibus eadem vrgetra- tio,& ęquitas: quo caſu ſuccedit pulchra do- ctrina Bald. in l. ſi mater. C. de inſtitutio-
iz nib.& ſubſtitutio. vbi dicit, t quòd licer
caſus
3 99, 1 Noleomna Faſgco
vectie 1 um felio
Laams acvdlib5i
llufnu rhentei
endpoleltt liegruüernautnmn
adbdlur Jlud, quod2
odaim. Nerwoler!
tonem warorilem C. conuertiecuem C.de lordã& contra muril cddquslocupletanet Iramdocmtura dec ofeumſaumelerpl ſiquserlignaroribuse F angumeneum, Inecetia ſenlo contranius tauor Mreconclucht Puerar n tituepoltaloꝛ per eun agumenküellet ationic egdes dequibwllpne woimänmento pattb:
2 Wientöeelun te apobimemal dus,imradllgnnd ei erprera,gue uüintr dicos uind bga debent inell 1

NI
4
in ipſ. Atenentez tim dn er. 1.. ll Oun, etic. un dic ln teſtis habeate-won
Leraer 4 4 ri.& dalhe ccundum leges, qe uoniam liben. lacob crimin. in verlicu. den uemrefen a& ſequiturt eſt. Plor, in kex lnc leg de. fec. dica.«in dickoſ ert& ſequitur Rrmau ſecunda par.1b. 4 col- cus, quem manuſcripiu teſti. H. videndumelm eprehendit Albens ind tu. dicens, eius opinonen Anto. Archiepiſco Na- ſecunda parte, titu prm
Guid. Pap. quaſioneohe
contraria reſpondere è nl. cum prætor.&o,n tquia procedit qu
s vnum admittitun quando plura nont aum eſt tantum de vn ſus remanet in dipol „vulgata! commodi ſthum.& c ſuſceptum xto. vbi vacatio ben luid diuerſum à vacan ex prouiſione relped rad aliud,& tamen in diſpoſitione iultst adet Eelin. inc. nonne oræſump.& Ruin. d9 ndo& nono. n ſupenus allegata 6 8 rtis negatiua ſolum 1 ropterea eʒc u
D ECISIOXLVI 80
caſus onaiſſus habeatur pro omiſſo, attamen vbi eſt eadem æquitas in caſu omiſſo, tune habetur proexpreſſo,& Bal. refert& ſequi⸗ tur Barb. inser conſi. Alex. volum. 4. conſ.52. nu. 43. S
Vel ſecundò poteſt reſponderi, quod in d. l. quoniam liberi,& alijs concordantibus fuit dictum de expenſis ratione maioris fre- quentiæ, quo caſu non habet locum regula d. c. non ne. ſecundum Felin. ibi nu.5. verſic. fallit quinto.Iaſ.in conſi. 166. in fin. vol. 4. vel
14& tertiò poteſt reſponderi, t quod licet ali-
quod ſpecialiter includatur, non propterea excluditur illud, quod alia via includitur, Dec.conſi lio.nu.6. verſic.ſecundo quod li- cet.& conſi.1o. nume.4. verſicu. nec obſtat, quod aliqua. Nec mouet l. ſi quando. C. de teſtib. ſic arguendo, diſponitur ibi teſtem non poſſe cogi ſtare vltra quindecimum diem, ne pro alienis incommodis ſuas inue⸗ niat difficultates. ergo intra quindecimum diem poteſt cogi ſtare,& pati ſuas difficul- tates, quia omiſſa diſputatione, an hoc argu- mentum à contrario ſenſu ſit formiter fa- ctum, reſpondeo, illud non procedere, vbi reſultaret abſurdus intellectus,& contra ra- tionem naturalem.l. z. C. de condic.inſer.& 1. conuenticulam. C. de epiſc.& cler. ſed ab- ſurdũ& contra naturalem æquitatem eſſet, quod quis iocupletaretur cum iactura teſtis. l. nam hoc natura. ff. de condi. indeb.& quod officium ſuum eſſet ipſi teſti damnoſum, d. l. ſiquis ex ſignatoribus.ergo nõ põt ſumitale
15 argumentum, t nec etiam quando reſultaret
ſenſus contrarius rationi alterius legis, vt late concludit Euerar. in ſuis locis legalibus, titu. 4. poſt alios per eum relatos, ſed illud argumentũ eſſet rationi contrarium, alijsq; legibus, de quibus ſupra in primo& ſecun- do fundamento partis aftirmatiuæ: ergo, &c.
Nam licet ſit cõceſſum priuilegium, quod teſtes poſsint compelli ſtare quindecim die- bus, iuxta d. l.ſi quando. attamen non debet fieri interpretatio, quòd cogantur damnum pati intra dictos quindecim dies, quia priui- legia debent intelligi ſine iniuria alterius. l. 2. 9. merito.ff. ne quid in loc. pub. ſatis. n. eſt, quod teſtes compellantur abſq; eo quod id fiat cum damno& incommodo eorum, ſe- cundum Alberiain d. tracta. de teſtib. loco ſu pra allegato.
Nonobſtat, quod dicitur de teſte ſpolia- to à latronibus, qui non recuperat dammna à producente de rigore iuris, ſecundum Bal, & Felin. in d. c. i.de teſtib. argumento am⸗
baſciatoris, ſiue legati: quia poteſt duplici
modo reſponderi. Primo, quod dicia opin. non ſit ſimpliciter vera, ſed cum diſtinctio- ne, de qua per Bart. in l. ſi ſeruus commu- nis. S. quod vero ad mandaii. ff. de furtis.& lattus per Bald. in l. inter cauſas. 9. non o- mnia. mandati.& Crot. de teſtib. numero 4²1. vel aliter& ſecundo poteſt reſponderi, contraria procedere in damnis, quæ fortui- to caſu accidunt, argumento dict.§. non o⸗ mnia.
Non obſtat, quod teſtimonium ferre ſit
16 munus publicum, quia ex hoc non ſequitur,
ergo debet ei eſſe damnoſum, ſicut dicimus de legato,& iudice, quorum officia ſunt pu- blica, vt l. fina. 9. legati.& 9. iudicandi. ff. de mune.& hono.& l. quippe, ff. de iudic.& ta⸗ men legatis viaticum, dicto 9. leti. iudici- bus ſalaria de publico, vela Principe deben- tur, vt in authen. vt iudices, ſine quoquo ſut- frag. in fine.&§. ſit igitur.& ſi pedanei ſint etiam ſportulę debentur, vt in authien. de iu- di.§. ſi quis autem glorioſiſs morum.& Bar- to. in dicta l.ſi ſeruus communis. 9. quod ve- ro ad mandati. ff. de furtis.& ratio eſt eui⸗ dens, quia cum ſint munera perſonalia, ſuf- ficit quod animi prouilione,& corporalis laboris intentione ſine aliquo gerentis de- trimento perficiantur, dicta l. fin. in princip. ff. de mune.& hono. Nec nocet argumen- tum de tutore, quia non militat eadem di⸗ ſpoſitio. nam ei non debentur expenſę,& a- liter prouiſum fuit in teſte, nec nocet, quod officium teſtis debet eſſe gratuitum, quia il- lud intelligitur, vt nihil recipiat, ad hoc, vt deponat, ſecundum Docto. communiter in d. c. I.de teſtib.
Non aduerſantur vltimò auctoritates Do- ctorũ, tenentium primam opinionem, quia Bald.& Saly. in dicta l. fina. C. de fruc.& lit. expen. loquuntur de damno temporis, nos autem loquimur de damno, quod patitur te- ſtis ex eo, quod auocatur ab operibus ſuis, quibus victum ſibi,& ſuis quærit,& ſic ex præmiſsis remanet hęc ſecunda opinio in iu- re verior,& æquior: quam ſequutus eſt de- natus in cauſa magnitfici domini Lanfran- chi de Aduocatis Cerreti contra Moſchi-⸗ num.
SVMMARIVM.
1 K ſententia lata in iudicio peſſe ſſorio habente annexam cauſam proprietatts, lictta est ſupplicatio.
2 Petitori; cauſa videtur abſorbere cauſam poſſeſſo⸗ rij.
2 Petitorio,& poſſeſſorio, quando ſimul eſt actum, tunc ſuper vtroque esi pronunc iandum.
0 4 Reme⸗

—
7.
— 1
r*
4
————
SENATVS PEDEMONTANI
4 Remediuu recuperanda ei non competit, qui facto ſus, & culpaaà poſſepione cecidit. ¶Proprietas& poſſcpio nihil commune habent.
DECISIO NXEVT I
An ſententiæ latæ ſuperpoſſeſſorio, à qua ap- pellatum fuit, exe cutio impediatur.
9-*
1* W Ntentato remedio recu. La perandæ poſſeſsionis, vi dens actor poſſe oppo- ni, huiuſmodi remediũ Sn non competere, quoni-
Su am à polſeſsione facio E— ſuo propter contractum ſocietatis inter partes initum cecidiſſet, in eo dem Iibello etiam contractum annullari& reſcindi petijt, factisq́; ſuper petitis probatio nib. pronunciatum fuit, agentem elſe reinte- grandum in poſſeſsionem, reſciſſo contra⸗ ctu veluti inualido, à qua ſententia indiſtin- cte ſupplicatum extitit, t quod fieri potust, cùm haberet annexam cauſam proprietatis.
1. ſi quis in tantam. C. vnde vi. quam ad hoc
notat Bal. in l. vni. C. ſi de momen. poſſeſ. fue
ri eappell. iunctis his quæ ſupra ſcripſimus
deciſ.— 1
Nunc quæritur, an pendente appellatio- ne impediatur exe quutio reſpectu poſſeſſo-
Iij,& videbatur dicendum poſſe impediri
ex reg. l. I. C. nil noua. pend. appell.& l.1. C.
de bono. poſſeſ. ſecun tabu. ſiem t quia cauſa
petitorij videtur abſorbere cauſam poſſeſ- ſionis. l. poſt ſententiam. C. de ſenten.& in- terloc.om.iud. c. cum dilectus.& c. paſtora-
lis. de cau. poſſeſ.& proprie. Achar. conſ. 146.
Ora. conſi. 248. numer. 5.& cauſa proprieta-
tis vti maior trahit ad ſe cauſam poſſeſsonis
tanquam minorem, Bald. in d. l. vnic. colu.z. verſi. quæro quid ſi poſſeſſorium non eſt ve- rum. C. ſide momen. poſſel. fue. appell. Pul⸗ chra glo. fin. in c. cum dilectus. de cau. poſſ.& pProp' ie. Caſsio. de cau. poſſ.& proprie. de⸗ ciſ.vlti. u. 6.&T. Addebam, pro hac opinio- ne facere tex. in d. c. cum dilectus. de cau. poſl.& proprie. quem refert& ſequitur Bat. in d.l. incerti. col. mih 8. in princ. vbi quan- do poſſeſſorio& petitorio ſimul eſt acdum ſuper vtroque eſt pronunciandum, ſed præ- mittitur poſſeſsio in terminando, petito- rium verò in exe quendo. Et Bal. loco pro⸗
. 8. 1... ximè citato expreſſè dicit, non fieri eo caſu
æxequutionem poſſeſſorij, quod videtur cor roborari, t quia cum remedium recuperan- dæ non competat ei, qui cecidit a poſſeſsio- ne facto ſuo, vt concludit Alex. in conſi. 6. Vol.z.& conſ.y. vol.5. relatus a Rippa in c. ſæ-
5 nihfl commune. fl.de acqui. poſſeſ. t vbi nis⸗
pe. nu.i. de reſtitu. ſpol. Dec. conſſ. 449. nu 31.& 32. Bru. conſ. 9. nu. 26.& pars agensce- ciderit facto ſuo propter contractum ſocietz tis initum cum reo, ſequitur, quod tale reme- dium ſibi non competat, niſi prius cognit ſuper reſciſsione dicti contractus, qui inc ſu noſtro non poteſt diei reſciſſus, cum àſen tentia Senatus fuerit ſupplicatum, quæſup plicatio ſuſpendit effectum ſententiæ, redu- citq́; rem ad primos terminos, cum ſimusi locis terræ veteris, quæ non fubijciunturpi uilegio præfecti prætorio, quo fit, vt de me, ritis cognoſcendum ſit, Dec. conſ.4. nu.5,d cebam videri in terminis deciſ. Bru. conſ.. nu. z1. vbi expreſſè dicit, quod ſt intentatum fuerit ſimul poſſeſſorium& petitorium, eti- am probato ſpolio nonfiet reſt.tutio. d. ccũ dilectus.de cau.poſ.& proprie. Præterea, quod cum ex forma decreto- rum Dom inicalium procedatur fummariè, ſola facti veritate inſpecta, huiuſimocliq; or⸗ do cognition s fuerit introductus mero ii- re ciui, Cra. conſ. id2. poſt Alex.& Bru. per eum citatos, non erit exequenda dictaſen. tentic. nur- In contrarium facit regu. l. naturaliter. 5.
„h
hil commune habet petitorium cam poſſel. ſorio,& videtur deciſio in terminis Alberic poſt Odoff. in J. ordinarij. in fin. verſicu. item quæritur. C. de rei vend.& in l. incerti. nu. 4 C. de interd. ac Abb.in d. c. cum dilectus. nu. 12.& 3. de cau. poſſeſ.& propri. vbi reſpon V det contrarijs,& in c. accedens. e! primo. nu. 58. in fine.& 19. vt lit. non conteſta. non pro- ced. quem omnino videas. Non obſtat Bru. dicto conſi. num. a1. quia ibi nulla erat lau ſententia ſuper poſſeſſorio. Nec aduerſatur clauſiula, ſola facti verita- te inſpecta, quia licet huiuſmodi ordo co⸗
gnitionis ſit à iure poſitiuo introductus, ni-⸗
hilominus nititur æquitate. cap. paſtorali circa fin. de cau. poſ.& proprie. quæ æquitas ſuadet, vt reducatur actor ad primum ſtatũ
& ita fuit concluſum in quadam cauſa Fene-
rij de Riparolio, videlicet appellationemnõ eſſe admittendam, ſed ſententiam Senatus eſſe exequendam reſpectu poſſeſſorij.
SVMMAKRIV M.
1Cnſus euictionis contingentis poſt perſectam venditi- nem, ad emptorem, non venditorem, pertinent.
2 Violentia vel in uria emptori facta, venditori non nocet.
2 Publicattone facta poſt traditam vacuam poſſeßionem vei venditæ, non competit actori actio ad reſtitutio·
aem precij. 224 1
4 Vcnditor
1 160 1” k unmm diütaN dmeätine,
ſun a un
uspudlie aione faba
ſeqautifgerint, qurb dus Amboyſa, tunc re, Nendidit D. Sebe dem ngis quaſtori, dickabonaprodotbu- dedſtaltimara quondi munRaodenliprecdol peralun, cumconltit ce tmdenco vacuam b nm bonorum, é deedi mtempore ſecunqum 1Sguodchäldum D,0 nertr Acanſermbi guls GMdhianidas e omini doten ami d perbar,iniuſen lcia onain dotemdh nendlis Contingit eno, eane⸗ 1 treragren Cuin mllutmne 9 etune Duce
dachnuent mb 1

mün tts, quxæ nonſubicunu
Prætorio, quoſit nt dum lit Decconſz4,u terminis deciſiBwaan elle dicit, quodſtintn eſſorium& petitorim, olio nonſiet telttundit poſ.& proprie. uod cum ex forma darm alium procedaturfunrn de inſpecta, haiuſinoth Stuerit introducqus mi onſ. Sz poſt Alex&h oon erit exequenda dii
um facit tegullmaturalte ne. H.de acqui poſeſ vbi labet petitorium eumpol tur decilio interminis Alber ordinarj'infin. verlicu.i- ereivend.&mbLinceta.n Abbandc. cam dlech poſſel.& proptixd & incaccedens, elpt 9.vtlit.nonconteſtan mnino videas. Nonchi- numaal. quia bi nulka rpoſſeſſorio. — uuſula,ſobsdim uia licet huiulmod 3 ure politiuo urnd icur æquitate.(ap 7 im pol& propriet. queig catur actorad prmum- uſumin quadam cu ,videlicet—— am, ſed Lußelea d mreſpectu pollellon⸗
1A4KIVM.
. dam n rontingentu 5 be erim 3 naltorem,te, orem, non 7. 4 verdtorimn
—
DECISIOXLVIII. 81
venditor pro facto auctoris ſui ſingularis non tenctur. De natura venditionis eſt, vt venditor de euictione te- ncatur reſpectu ſui,& pro facto auctorum ſuorum.
6 Traditio rei in conſideratione, non habetur, nec impedit quo minus venditor ſaltem de euictione ad reſtitutio nem precij teneatur.
„ Exules ſi ex forma legis ad bona reſtituuntur, tunc ven- ditor de euictione tenetur.
2 Promißio de conſeruando,& præſtando aliquem inde-
mnem ab omnibus contradictionibus operatur, vt
quocunq; modo quis de euictione teneatur.
PDECISIO XLVIII.
An bonis alicuius publicatis,& eorundem bonorum venditione facta cum generali pro- miſsione de euictione, ſi contingat Principis re ſcripto dominum admitti ad generalem illo- rum bonorum reſtitutionem, emptor agere polsie de euictione contra venditorem.
Nno 150lI. edicto Chri- ſtianiſsimi Ludouici 12. Francorum Regis, tũc poſſeſſoris Ducatus Me diolani, fuerunt proſcri- pta omnia bona Comi- V tum Vermenſium, eo 3 uondam Illuſt. Ludouici Sfor- tiæ Ducis Mediolanihoſtis prædicti Regis ſequuti fuerint, quæ bona quondam Ill. Ca⸗ rolus Amboyſa, tunc in dicto Ducatu Pro rex, vendidit D. Sebaſtiano Ferrerio eiuſ- dem regis quæſtori, qui deinde Anno518. dicta bona pro dotibus Margaritæ eius filię, dedit æſtimata quondam D. Octauiano Co- miti Raudenſi precio librarum 20000. Im- perialium, cum conſtitutio.& promiſsione de tradendo vacuam poſſeſsionem dicto- rum bonorum,& de euictione ſemper& o- mni tempore ſecundum diſpoſitionem iu- ris, quodq́; dictum D. Octauianũ indemnẽ præſtabit,& conſeruabit ab omnibus& ſin- gulis conditionibus cauſa,& facto ipſius domini dotem dantis,& cuiuslibet alterius perſonæ, cuius fuiſſent,& dicerentur fuiſſe dicta bona in dotem data impoſitis,& impo nendis. Contingit, quòd de Anno 1519. ſeu 10. fuerunt inita quædam fœdera facta inter Cæſarem,& Regem Francorum ac eti- am Illuſt. tunc Ducem Mediolani,& inter cætera conuentum, vt omnium proſcripto⸗ rum bona pleno iure eis reſtituerentur, qua⸗ rum conuentionum vigore prædicti Comi- tes Vermenſes præfata bona confiſcata recu- perarunt, ad eaq́; reſtituti fuerunt, eiecto do mino Comite Octauiano.
Nunc quæritur, an præfato domino Octa uiano, aut hæredibus ſuis competat actio
6
agendi de euictione, ad ſolutionem 20000. librarum, aduerſus hæredes dicti domini Se baſtiani Ferrerij? Et prima facie dicendum videtur, hæredes domini Sebaſtiani non te- neri de euictione, minusq́; ad ſolutionem 20000. librarum, per tex. inl. Lucius. ff. de euictio. vbi emptor prædiorum, quæ poſt contractum emptionis ex Principali diſpo ſitione ab ipſo emptore fuerunt auocata,& alijs aſsignata, non poteſt aduerſus vendito- rem agere de euictione, nec ad reſtitutionẽ precij, nec etiam illius retentione vti,& ra- tio eſt, ſecundum lureconſultum, t quia fu- turi caſus euictionis poſt perfectam vendi- tionem, nonad venditorem, ſedad empto⸗ rem pertinent,& facit tex. in J.I. C. de peric. & commo. rei vend.& l. neceſſario. ſf. eod. titu.& l. fina. C. de actio. emp.& I. ſi per im- prudentiam. in prima nota. ff. de euict. t vbi violentia, ſiue iniuria, quæ fit emptori, vel alia cauſa ſuperueniens non nocet vendito- ri, Iaſ. inl. ſtipulatio iſta, in princ. numer. 14. ff.de verborum obligatio. Saly. in. fin. C. de actio.emp. ſed in caſu noſtro ex pactis fœde- ris,& ſic reſcripto principali ablata fuerunt domino Octauiano bona ęſtimata in dotem data: ergo dominum Sebaſtianum aucto- rem non debet hoc afficere, concordat tex. inl. ſi fundus. verſicul. nunc etſi vendideris mihi fundum. ff. locati. arguendo à contra- rio ſenſu, videlicet, I ſi publicatio, de qua ibi, fuit facta poſt traditam vacuam poſſeſsio- nem rei venditæ, non competit emptoria-⸗ ctio ad reſtitutionem precij, ſequitur Albe- ric. in d.l. Lucius. item facit doctrina Ange. inl. ſi filio. õ. ſi vir in quinquennium. ff. ſol. matrimo. quem refert& ſequitur Iaſ. in d.J. ſtipulatio iſta.vbi determinat, quod Floren tini, quibus fuerunt vendita certa loca, quæ paulo poſt fuerunt per Piſanos ablata, con- tra venditorem de iure nullum poſſunt ha- bere regreſſum d.l.fin. C. de act. emp. cum ſi- milibus:& ratio eſt, quia per venditorem transfertur omne commodum,& incommo dum in emptorem.
Nec obſtare videtur, quod ex facto Re- gis,& ſic auctoris ſaltem mediati prædicti domini debaſtiani ſint euicta, I quia pro hu- iuſmodi facto auctoris ſingularis non tene⸗ tur venditor, ſecundum glo. fina. in l. ſi cum fundum. ff. de verborum lignificatio. quam dicit ſingularem Franc. Crem. ſingula. 158. quem ſequitur lIoan. Baptiſta Caſt. ad ſingu- la. eiuſdem Franc. Crem. numero 3.& Alcia, in dicta l. ſi cum fundum, in fine. ff. de verb. ſigni. Tiraq. de retrac, conuen... gloſ. 6. nu- mer.5.
O 3 In

4 42
8— — 1 3 44 4 4 4. — ☛——
—
„—
——
S ENATVS PEDEMONTANI
In contrarium videtur facere tex. in l.em- ptorem.§. qui autem.& ibi glo. in verbo, Per omnes.ff. de actio. emp.& in l.inter ſtipulan tem.in princ.& ibi glo.in verbo, Habere lice re. ff. de verb. oblig. t vbi de natura contra- dus venditionis eſt teneri venditorem de euictione reſpectu ſui,& pro facto auctorũ ſuorum, etiam extraneorum, ſed in caſu no- ſtro bona in dotem data euincuntur à præ- dicto Comite Octauiano, per Comites Ver mienſes facto Regis Francorum auctoris ſaltem mediati dicti venditoris paciſcen- tis: ergo ad ſolutionem dictarum 20000.li⸗ brarum tenetur venditor, vel eius hæredes d. l.ſi fundus.ff.loca. verſicu. nam& ſivendi- deris.& ibi Alb. poſt glo. vbi venditor fun- di publicati poſt venditionem, licet non te- neatur de euictione reſpectu intereſſe, tene- tur tamen reſtituere precium,& in hoc, à pa- ri procedunt locatio& venditio, t nec tradi- tio in hoc caſu videtur conſiderabilis reſpe- ctu translationis periculi, I.1.& l. neceſſario. ff. de pericu.& commo. rei vendi.& l. I. C. eodem titu.& ibi Ange.in prꝛimo nota. Alb. inl. euicta re.num.ꝛ. ff.de euict. Item pro hac opinione videtur deciſio in terminis Ange. in d.l.i.in ſecundo nota. C. de peric.& com- mo. rei vend. t vbi ſi extititij ex forma legis, ſiue paciorum reſtituuntur ad bona, tene- tur tunc venditor de euictione, quia cauſa euictionis iuris fictione pręceſsit cõtractũ.
Secundò, intentionem domini agentis vi detur corroborare promiſsio de præſtando & conſeruando indemnem patrem agentis ab omnibus conditionibus, t propter quam promiſsionem tenetur dans in dotem de eui ctione quomodocunque res euincantur, Ab. conſi. 43. volum. I. quem refert& ſequi- tur Dec.conſ.z23. nu. 4. Pariſ. conſ. 76. nu. 1. volu.z. Grat. reſpon. 7. nu. 24. vol. z. Natta in repeti. clem. ſæpe. in princ. in verbo, Cauſas. colum. fina. de verbo. ſign.& tenetur de ca- ſu fortuito, ſecundum Salyce. in. 1. inꝛ. not. C. commo. perinde enim eſt, ac ſi promiſiſ- ſet facere, quod damnum non eueniſſet,& ſic tenetur ad omne intereſſe, Soc. Iun. con- ſil. 78. nu. 20. volu. 2. poſt Saly. in l.2. q.2. C. de ſen. quæ ſine certa quan. profer. Dida. lib.3. varia.reſolu.c.ĩ7.num.7. vbi latẽ de promiſ⸗ ſione euictionis cum verbis vniuerſalibus, & generalibus,& ex pręmiſsis patet reſpon- ſio adducta in contrarium, quia non habent locum in caſu noſtro: nam Franciſcus Crem. d. ſing. 158.& alij eum ſequen. loquuntur, quando venditor pacto noluiſſet teneri de euictione, niſi pro ſuo facto tantum, quo ca- ſu non tenetur pro facto auctoris ſingularis,
————8Z—ſſſſſͤſͤͤIͤöZö—öZͤö—ö—ö—ſſſſſſ111
ſed in caſu noſtro non eſt huiuſmodi pactũ ergo non habent locum in contrarium addu cta. Et ita cenſuit Senatus in cauſa Mag. D. Comitis Raudenſis contra Illuſt. Marchio⸗ nem Meſſerani.
SVMMARKRIV N.
lo pera mliun
1 Vt quis in mora conſtituatur interpellatio requiritun quæ multo magis in facto negattuo locum habet.
2 Fideluſſor promittens aliquem repræſentare infraoch dies, non dicitur eſſe in mora per lapſum octo die rum, niſi fuerit requiſitus.
2 L magnam. C. de contraben.& committen. ſtipula. limi. tatur.
4 luramentum recipit eas qualitates,& conditiones qus recipit contractus, cui adijcitur.
5 Abſurdum reputatur, quod quis vno,& eodem tempo- re obligetur,& in mora conſtituatur.
6 Interpellatio non requiritur, vbi in contractu oppoſits eſt dies vel pœna.
7 luramentum habet vim continuæ interpellationis.
8 L. ſi pœnam ff. quando dies leg. ced.limitatur.
9. Pau. de Caſt conſi. 10¹. volum. ꝛ pluribus modis declura-
tur. L fi. C. de non nu. pecu. limitatur nu. eodem.
10 Promißionis verba attendenda ſunt, vt intell gatur, an interpellatio requiratur.
Doctrina Bar. in l ſi inſulam. in fi. de verbo. oblig. com muniter approbatur.
12 L. ſancimus. C. de fidciuſſ. an habeat locum, quando iu- ramentum interuenit in promißione.
13 An tempus in d. l. ſancimus datum ad purgandam mo- ram ſit tantundem, atque primum.
DECISIOXLIX.
De eo, qui promiſit intra certum tempus ali- quem in iudicio exhibere, an elapſo dicto tem- pore, ipſo iure ſine aliqua interpellatione in mora conſtituatur,& an mora talis purgal
poſsit. e Vmpater filium abſen⸗
fiscriminitus; ir, tem varijs criminibus in-
milit illum intra octa- uum diem certa pœna S adiecta exhibere, quam
RRDe in caſum inobſeruantiæ
ſcribi intellexiſſet, pro⸗
donauit fiſco, iurans præmiſſa obſeruare, elapſis octo diebus,& accuſata contuma- cia patris non ex hibentis, poſt aliquot dies filium pater exhibuit, Quæſitum fuit, an mora commiſſa dicatur, ex eo quod infra octauum diem non exhibuit: item dato quod mora fuerit commiſſa, an potuerit quandocunq; purgari? quoad primum vi- debatur dicendum, moram non fuiſſe com- miſſam: f quia promittens aliquid dare, vel facere ſub pœna, ad hoc, vt conſtituatur in mora, proinde in pœnam incidat, requiri- tur
an- auusin n zwhe ℳ5⸗ 1
de Cactoin con(dolvol- pläonenda
Twiltde qpem regrgeente ni dictur leinmonpetlp non fut equiſtus, G urfelisinclautem co- nmnesceKelcrpt De nllinlvniuetſa,cdla Cdeprech.wger R aula,num Fi deveid rid de fdeiuleinl.h dwomcopinionefns hrcqpenter gpondn lite non contelta.ybi cenum tempus ce lic receattempote ſtatuto mon, niſ leri inte mancopnnionem reſpo
i contrarlum adducuntur
lmagnam Cadecontr nüi hm hbere l ſenmaneſtobliozt Khei hinr — wumn denpnanäpedent Mräalegusſclee dl- Umüaannönnben
1 3 b uülcem plicandum

NI
0— non eſthaiulmog
locum in contrari tur interpellatio. l. ſipenum. ff. quando dies tt denatus in cauſ n d jega. ced.. fideiuſſor obligari..ſfin. ſf de fide⸗ uſis contra lllult 5 ma iuſſo. per quæ iura ita notat Bart. communi-⸗ Uhrdt ter approbatus in l.ita ſtipulatus.in 6. quæſi.
princ. num. 5. ff. de verb.oblig. quem refert
MNARITVR& ſequitur Dec. conſ.colum.z. verſic. ied
. A
his non obſtantibus. quem refert& ſequitur Crau. conſ. 64. num. I. diſtinguens inter pœ- Lisinfaconegctuo beunc nam& intereſſe, quam diſtinctione n citat ens aliquem repreſentaeiſt Villalobos in ſuis communibus opinionib. ur eſe in mora per lpun in verbo, Iuramentum. num. 122. dicens, ita
onſtituatur interpelltio regan
vahufie tenuiſſe Bal. Alexan.& Boer. Curtaunan l. en& comnitten tial quod te. num. 28. ff. ſi cert.petat.& hæt mons,
tio multò magis requiritur in facio negati⸗ e lex. per eum allegatos.& inc. ꝓręterea, il 2. Iin moraconſtituatur. col. I. de appellatio.
requriur, biiconnehut Secundò videtur in terminis deciſ. Paul. ena. de Caſtro in conſ. Iol. volu.z. ſecundum im- tvim continue intepelliim 2 ꝓreſsionem Pap. t vbi fideiuſſor promittens
ando dies eeg ced lmtatur aliquem repręſentare intra ocio dies, non
bit ecs Lualtates G eanaiun
l.or wlim a plinbunoiig dicitur eſſe in mora per lapſum octo dierum 4. ſi non fuit requiſitus, quem refert& ſequi⸗
epeeu imiahe ncalmm tur Felin.in c.ſi autem. col. 4. verſ. quas limi⸗ ht ataueuüſtatmintls tationes, de Reſcript. Dec. d. conſ. 2. col.⁊. in urſuncu, e fin. laſ. in l. vniuerſa. col.². verſ. decimò facit. lſtinſalim inſ.de verbo. oblig 8 48 C. de precib. Imper. offer.& in I. ſiex legati ſituſſanhubedkbem uaub cauſa. nu m.. ff. de verbo.obliga. Piippo. mn ment inpromißione. rub. de fideiuſ. in 18. quæſt. num. 144.& ſe d. neinus dum ad purgmnian,/& pro hac opinione facit glo. in c. quomodo m atque prinum. frequenter.. porrò, in verbo, Canonibus, ot lite non conteſta. vbi Canonicus abſens ad
810 XLIX. certum tempus de licentia Epiſcopi ſi non
redeat tempore ſtatuto, non conſtituitur in nißtintra certum tem xhibere, an elaplo dui ne aliqua interpellan ur,& an mofa talis un
hanc opinionem reſpondent ad ea, quæ in contrarium adducuntur, præcipuè tadtext. in l. maguam. C. de contrah.& commiſ. ſtipu. videlicet illam habere locum, quando ante diem nata eſt obligatio, alias ſecus:ita reſpõ- det Dec. d.conſ.z⁊. num.5. vel poteſt reſpon- deri prout reſpondent Felin.& Iaſ. locts ſu- milit illum innta 0 pra allegatis, ſcilicet diſpoſitionẽ l. magnam 4 uum diem cenn 1 limitari nõ habere locum, quando obligatio „ adiecta exhibete, ad aliquid faciendum eſſet præparatoria ad in caſum inobleun aliquod iudicium, velad aliquem actum per
Vm pater flimm 4
tem varijs criminii — g
ſcribi intellexiſet
o quodt qualitates,& conditiones, quas recipit con- tractus, ſuper quo interponitur c. quemad- un(p.. anpolbl modum, de iur. iura. Abb. in cap. fin. de Ec⸗ cleſ.ędifi.& regulatur ſecundum eius natu-
urgari? fuiſe ram, I. fI. C. de non num. pecun.& ſic quod m, mol gid dusſ interueniat requiſitio, ad hoc, vt promittens romittens nim conſtituatur in mora,& pœnam incurrat,
mora, niſi fuerit interpellatus,& tenentes
DECISIONLI X. 82
& ita tenuit Alex. in l. quod te. edlum. 5. ff. ſi cert. petat.& facit doct. Bart. in J.eum qui.§. ſi iurauero. ff. de iureiuran. quem refert& ſe- quitur Iaſ.in l. quotiens. col.2. ff. de verb. ob- ligat. Curt. Iun. in l. quod te. num. 26.& 27. ff.ſi cert. petat. t vbi dicunt quod iura repu- tant iniquum& abſurdum, quod quis vno & eodem tempore obligetur per iuramen- tum,& conſtituatur in mora.
In contrarium facit text. in d. I. magnam. C. de contrahen.& commit. ſtipu.& ibi Bar. Bal.& communiter Doctores, t vbi quando in contractu eſt appoſita dies& pœna, non requiricur interpellatio: quia dies interpel- lat pro homine, c. potuit, in fin.& ibi gloſ. de loca. gloſ. in c. cupientes.§. ſi verò. in verbo Contempfſerint, in fi. de electi. in 6. Bart. in l. 4.§. hoc autem iudicium, in prima oppoſi. ff.de dam. infec. Aret. inI. ſi ex legati cauſa. c0l. 8. ff. de verbo. obliga. Ancha. conſ. 65. in fin. Sal. in l.& ſipoſt tres. colum. antepenult. verſic.vltimò quæritur. ff. ſi quis caut. Felin. inc. prohibeas. num. 4. de magi. Afflict. de⸗ ciſ.iʒᷣo. num. fin.& deciſ.399. num. 12. Deci. conſ.452. num.S8.& 9.
Secundõ facit, quia in caſu noſtro inter- uenit iuramentum, quod t habet vim intey⸗ pellationis continuæ, Io. And.& Abb. inc. breui.num.. de iureiurand.laſ.in l. quod te. nu. 22.& 24. ff.ſi cert. pet. Dec. num. II. vbi di- cit, ita communiter Doctor. tenere Sayſel. in l.non ſolum.. morte, colum. 16. ff.de nou. ope. nunciatio. Bauer. de virt. iura. priuil. 7. Kippa in I. 4.. cato. nu. 59.& in. ſi inſulam. nu. 91. ff. de verb. oblig. Goza. conſ.5 ⁊ã. num. II. poſt Io. And. Imo.& Alex. per eum alle⸗ ga. Qrauet. d. conſ. 57. num. z. Afflict. deciſ. 174 ·num. 5. quem refert& ſequitur Viui. in ſuis commu.concluſ.in verbo, Mora, dicens, iſtam eſſe commun.opinion. Villalobos lo- co ſupra citato.pro hac opinionevidetur tex. in terminis in l. ſancimus. C. de fideiuſſo. vbi aduerſus ſpondentem alium intra certum tempus exhibere, lapſo tempore datur actio pœnalis,& ſic conſtituitur in mora per la- pſum primi temporis, licet infra idem tem⸗ pus poſsit moram purgare. Non obſtat J. ſi pœnum, cum alijs allegatis in primo funda- mento in contrarium allegato, f quia illa iu- ra loquuntur, quando dies erat incerta, quo caſu non conſtituitur in mora, niſi per inter- pellationem, argumento à cõtrario ſenſu in d. l. magnam. Iaſ. in d.l. quotiens. col.. ff. de verb. oblig. Nec aduerſatur diſtinctio, quæ fit inter pœnam& intereſſe, quia eſt contra tex. in d. l. magnam.& communem conclu⸗ ſionem ſupra citatam.
O 4 Non

———F⸗:-:———
——:’’:::—
Non obſtat conſilium Paul. de Qaſtro,& aliorum ſequentium, quia tripliciter poteſt reſponderi. Primò, quod non ſit verum ꝑer tex. in d. l. magnam.& in d. cap. pPotult. Se⸗ cundò quod in ſuo caſu non erat expreſſum initium octo dierum. Tertiòo, quia loquitur
uando præſentatio erat facienda intra octo dies ad beneplacitum tamen iudicis, ſiue cu⸗ riæ, vt dicitur ibi in verſic.& hoc maximéè. ita reſpondet Deci.in conſ. 145. col.fin. in fin. imò retorquetur Paul. de Qaſtro, in verſ. an
verò cenſeatur appoſita. vbi dicit, i quod quando tempus eſt appoſitum cauſa diffe- rendæ præſentationis, tunc per lapſum tem⸗ poris conſtituitur in mora d. l. magnam.& eum refert& ſequitur Rippa in d. l. 4. 9. hoc autem iudicium. num. 10. Vel quartò poteſt reſponderi, quod in caſu noſtro interuenit dies,& iuramentum, quod facit incidere contrauenientem in pœnam. l. ſi quis maior. C.de tranſact. Curt.Iun.in d.l. quod te. num. 27.& Dec.ibi. num. iI.
Non obſtat glo.in d.c.quoniam frequen- ter, quia illa glo. reprobatur ibi per Butr.& Imo.& ſequitur Aret.in d. l. ſi ex legati cau- ſa.col 3. verſ.in gloſ.3. vel defendendo gloſ. poteſt reſponderi, vt per Dec. inl. vinum.
num. 19. ff. ſi cert. petat.
Non obſtat, quòd iuramentum debeat re- gulari, ſecundum naturam eontractus ſu⸗ per quo interponitur, d.l.fin. C. de non nu⸗ me.pecun. quia illud procedit ſecundum na- turam primordialem,& originariam diſpo- ſitionis, ſuper qua apponitur, non autem ſe⸗ cundum accidentalem, vnde quod mora committatur per interpellationem,& non ante, non reſpicit naturam contractus, ſed eſt quoddam accidens extrinſecum: ita re- ſpondet dayſ.in d.õ.morte. colum. antepen. poſt Aret. in c.. de iud.& Ripp. in d. l. ſi in- ſulam. num. 91.& limita, vt per Cagno. in. l.2. num. 131. C. de pact. inter empt.& vend. Did. lib. 3. varia. reſolu. c. 17. num. 5. Quare puto
10 eſſe attendenda verba promiſsionis, ſ aut. n. tempus eſt appoſitum gratia differendæ ex⸗ hibitionis, ſiue præſentationis,& tunc dies interpellat, aut gratia finiendæ obligationis, vel eſt collatum in voluntatem iudicis,& tunc requiritur interpellatio intra tempus, vel quandocunque ſi temporis non eſt ſta⸗ tutum initium, ſecundum Paul. de Caſt. in d. conſ.ioi. Dec. conſ. 45. Ripp. in d. õ. hoc au- tem iudicium.num.jt.
Circa ſecundum articulum, dato quod
n t pater fuerit conſtitutus in mora propter lapſum temporis præfixi ad præſentandum, an poſsit moram purgarecetſi articulus ſit di⸗
—————yʒ—ꝛ—y————
8ENATVS PEDEMONTANI
ſputabilis, attamen ne videar velle ex dicais aliorum chartas implere, ero contentus in hoc articulo doctrina Bar. communiter ap⸗ probata in d.l. ſi inſulam. colum. fin. verſ. vl timo in materia noſtra. vbi more ſuo diſtin. 12 guendo ponit pulchram theoricam, t&ii caſu noſtro eſt tex.in d.l. ſancimus. C. deſide. iuſſor. vbi erat dies certa,& pœna,& tamen admittitur purgatio moræ intra tempus, ibi ſtatutum. Sed difficultas in duobus conſ- ſtit: primo, an diſpoſitio illius legis habea locum, quando promiſsio de exhibendo fuit iurata? Bart. in d. l. ſi inſulam. colum. ſin. tenet quod non,& ſequitur Rippaibi. num, 62.& 9. Iaſ.num. 35. dicentes iſtam eſſecom- munem, per tex. in d. l. ſi maior. Alex. conſil 76. num. 8.& y. volum.5. vbi dicit: Docto- res ita communiter firmare, Bau. de virt. iur. priuileg. 6. Parpa. in d. l. ſi quis maior. verſic.
23. not. C. de tranſact. quem videas, Rub.
conſ.iiz. num. i. dicens, iſtam eſſe commu- nem opinionem. Contrarium tamen tenuit in terminis illius l. ſancimus. Bal. inl. quiad crimen.colum.3. verſic. vndecimò quæritur. C.qui accu.non poſſ.quem refert& ſequitur Alex.in apoſtil.in d.l. ſancimus. laſ. in l. 9. num. 7. ff. qui ſatiſd. cog.& Inſtitut. de acuo. §. item ſi quis poſtulante. num. 16.
Secundò, anl. ſancimus. requirat indiffe- renter omni caſu tempus ſemeſtres& in hoe variæ fuerunt opiniones, Bart. ibi tenuit im diſtinctè, quod detur ſemeſtre,& eum ſequi- tur Ripp. in d. l. ſi inſulam. num. 6z. ſed Bal, Ange.& alij Doctores in d.l. ſancimus. eam
13 intelligunt, tvt tempus datum ad purgan- dum moram ſit tantu ndem, prout primum erat, vtputa, ſi quis promiſit repræſentare aliquem infra octo dies, tantum quoq; tem poris ei concedatur ad purgandum moram & ita etiam intelligit Paul. de Caſt. in d. conſ. 10.in princip. de qua re doctè ſcribit Alciar. parerg. lib. 3. c.21.
Cum igitur in caſu noſtro fuerit cõmiſſe mora, nec infra tantundem tempus purgata, cenſuit Senatus pœnam ſubmiſsionis eſſe exequendam:& ita iudicauit contra egreg Achiardum Soſpitalenſem fideiuſſoremde præſentando filium.
SVMMARIVAM.
1 Alienationis prohibitio, vt res in familia relin quatur, inducit fideicommiſſum. 2Quod tanto magis procedit vbi accedit ratio, quod veli bona remanere in agnatione. 3 Verba: quæ continent vtilitatem alterius perſonæ, quam ĩpſius grauati cauſam finalem important. 4 Fideicommiſſum abſolutè inducitur etiam non interue- niente
ltonnäſi undd Alinaaſ tanumm interuen
4 b⸗ Bluram beulchit G ueniabiſ 21..“. athar ikwmnſ nzfnettän. 4 falmaumuta ſue cor
puingr. and abſclu
dlatnctenefentümn
dECIBIO Wendoneplohbia? omnium'mmobjlium, qul tenaleeinagnatlone, ahe fceioommiſuminteraqha
bos,eneacur h offen alis peroni extranels vendare olens prxci te pro decimapatte miu debere a alh exrranean deetnennalenione nüslar dullæ, nuliat raitem domiaustelt dännnn glädom per agatione R d quendan ex d
dend Eae 1opetjll ab mehan

— 4 Il. y n„. el. oltra. vbi morellddi
pulchram theoricam ex.in d. ſanci ne ees certa&e en ete a& poena d metio moræintra ten— tticultas in ündie dil boltioillus legi 1 O promiſsio de exide ein dll ſiinſulamcohn & ſequitur Rippabdin m.. Aicentesiltanegn eim dlſmaior, Jlan voluma. vbidic.li diter tirmare, Bau.defin Pa.in d. ſi quis maio, ranſact. quem videas,l i. dicens, itam elle cr m. Contrarium tamena us l ſancimus. Bal. in!i 3. verſic. vndecimo qun npoſſquemrefert& ſeju 1. in d.l. ancimus, laſeinl ſatiſd. cog.& lnſtitut, deaa doſtulante.num, 6. nl fancimus. requirat indit alatempuslemeſtres&in opiniones Bant.ditenl deturſemeſttè& eum, 1. inſulam. num Gr Dodoresin d.l. ſancin ot tempus datum aiy it tantundem, proutyr- ſi quis promiſt regmtm octo dies, tantum qongt datur ad hurgmümnn ell git Paukde Cakim de quare dociẽ ſcrbat 1 caſu noſtro fuettt tantundem tempush œnam ſubmibiom ita ludicauit contrac aenſem fdeiulbis ſpitalen
lum.
HARIVN
fmlurent pibitio, vt resmn faꝛilunt
Mum.. 4 eumß vhi cceditratinl 2—
nationt.
. 9 beruuperlue
DECIS LO I.*⁴
niente caſu alienationis, vbicunq́; habita ratio fuit agnationis conſeruandæ. 3 Prohibitio alienationis hæredi nominato facta, licet non . comprehendat hæredem hæredis, vbicunq; tamen appofita eſt ratio agnationis conſcruandæ, ad hære- des hæredis extenditur. 1289 6 Ratiò generalis ampliat dictum particulare. A. peto. 0 fratre, de lega. ⁊. inducitur,& declaratur,& num. S. vbi communiter receptam doct. Bar. in d.§. , hatre, apparet. 1. 11.44.†. 4. Verba cui non conueniunt, non etiam conuenit diſpo- ſia. 10 Verbum dubium declaratur ex verbis ſibi adiunctis al- ternatiue, vel copulatiueè. u Aliokationis prohibit io odioſa eſſe dicitur,& ſtricte in- telligenda. 8. 21.144 12 Condit ione deficiente fideicommiſſum ſub conditione po- itum deficere dicitur. 33 Voluntatis mutatio, ſiue correctio incontinenti non præ- ſumitur. 24 Fideicommiſſum, quando abſolutè cenſeatur inductum, 3 vel in caſu tantum interuenientis alienationis nota- bili diſtinctione oſtenditur. 4
8 DECISIOL. Alienatione prohibita à teſtatore bonorum eomnium immobilium, qui voluit ea perperuò remanere in agnatione, an cenfeatur inductum fdeicommiſſum interagnatos. 3
Eſtator inſtitutis filijs hę
7 e redibus ita ſubiunxit, ſi r e 9—
contingat aliquem ipſo-
8 ru fratrum, veleorum hreédes velle vendere, — vel aliter alienare aliqua æ de banis ſuis immobili- bus, teneatur ulla offerresfratribus,& non alijs perſonis extraneis, ac etiam ipſa bona vendere, volens prædictis ſuis fratribus da- re pro decima parte minus quàm potuiſſec habere ab alia extranea perſona,& t aliter factæ fuerint alienationes, non ſeruatis prę⸗ miſsis, lint nullæ, nulliuſq; valoris,& hoc quia idem dominus teſtator dixit, iuſsit,& ordinauit, ipſa bona perpetuò remanere in agnatione,& eius poſteritate, nunceuenit quendam ex deſcendentibus dicti teſtato⸗ ris petijſſe ab inteſtato, relictis agnaris,& cognatis in eodem gradu ſuccedendi de iu⸗ re communi, nulla tamen facia alienatione inter viuos, quæſitum fuit, an in omncs agnatos inductum fuerit fideicommiſſum excluſis cognatis?& pro parte affirmatiua videtur tex. in l. peto. 6. fratre.& ibi Bar.& communiter Doctores, ff. de leg. 2. f vbi pro- hibitio alienationis vt res relinquatur in fa⸗ milia inducit fideicommiſſum,& omnes de familia ordine ſucceſsiuo vendicare poſſunt & quaſi in terminis noſtris facit text. in J. co⸗ dicillis,§. inſtituto, ſ de lega. vbi pater inſti⸗
tuto filio,& hęredibus nepotibus prohibutt quaſdam domos alienari, ſed Voluie eas
remanere firmas filijs,& nepotibus per vn⸗
uerſum tempus,& ſi quis contrafecerit ſir in⸗ utile atq; infirmum, quia vetando alienatiò- nem videtur induci fideicõmiſſum vteeriam ibi dicit gl. in verbo, Filijs fuis.& concordart Bar. in l. qui Romæ.§. cohætedes, ff de verb.“ oblig. nam cum teſtator voluerit bona per⸗ Ppetuòo remanere in agnatione, etus poſte⸗ ſterttate, videtur inductum fideicõmufſum in fauorem omnium agnatord, quod maxi- me procedit ſtantibus ilhis verbis geminatis 83 quia idem teſtaror dixit iuſsit,& ordinauir. ipſa bona perpetuò remunere ſm agaatidne vt concludit lo. Ctotieonſ.ʒ. num.14. Soſeq. Dec.per plura fundamenta conſ.23. col.z.& 3.vbi inter cæteradicit poſt Aret.& Bar. per eumallegatos,t quod quando proliibitio a- lienationis eſt facta cum iſta rarione, quia vult quod bona remaneant in agnatione, di- ſpoſicionẽ indueit, quia talia verba de ſe abũ- que alia prohibitione hoc importare viden- tur,& prohibitio, ſi interuenit, videtur facta ad fortificandum fideicõmiſſum, non autem quòd faciat illud cõditionale, videlicet in ca- ſum alienationis: t nam illa verba, quia idem teſtator dixit, iuſsit, cum contineant vtilita⸗ tem alterius, quam grauat inducunt cauſfam finalem. l. Titio centum, in fi. ſi de condit.& demonſt.& I. quibus dieb.§. fi. eod, tit. Bar. in 1.2.§. fiffde don. ac clarius,& magis imtermi⸗ nis Dec. conl. 8. col. 2.& 3. vbirefpondet ad eai quę in contrarium adduci poffunt,& ma⸗ xime in caſu noſtro, videlicet, quòd hunuſ modi prolbitio non ſimpliciter facta fit, quinimo cenſeatur cõcelſſa facultas alienan- di, facta tamen prius oblatione fratribus,&
ſeruatis ſeruandis ex diſpoſitione ceſtatoris,
quia hocargumentum à contrario ſenſu non habet derogare expreſſæ diſpoſitioni teſta- toris, quæ poſtea ſequitur, nec habet locum in diſpoſitione negariua teſtatoris,& Dec. refert& ſequitur Pariſ. conſ. ⁷. num. ll.& 12. & conſ. i8. num. 48.& conſ.z0. num. 22. vol.2. tvbi concludit inductum eſſe fideicommil⸗ ſum, etiam non facta alienatione,& ſolum admittuntur hi in quorũ fauorem fuit facta prohibitio excluſis ijs, qui poſſent ſuccede- reab inteſtato, vtputa cognatis: quia nega- ri non poteſt, quin teſtator voluerit bona ſua remanere in agnatione, quo ſtante dici- tur inter eos inductum fideicommiſſum fa- uore agnationis conſeruandæ, ſecundum Bal. in l. quotiens, la. t. col.I. C. de fideicom. Socin.conſ.iz.col. pen. vol.z. quos refert,& ſequitur Socin, Iun. conſ. 168. num.78. vOl.2.
— —. Gozad.

1 4 1 1 4 1 f 4 4 h 7 ſ 1 1 6 4 4 3 I 1 — 3 Gll 1 AI 8 1 6 6 A AI 1 ſ A 1 Arl 1 A 4 411 ſ 1 1 1 9 65 I A 3 f i 1 AIN 4 1 1 3 A A I— 1 1 1 L 1 1 1 4 4 A 1 1' h G A H 1 1
*—————
SENATVS PEDEMONTANI
Gozad. conſil. o⁊. num. y.& 1o. D. Crauet, conſ. 30. num. 9.& 10. fed per cognatos non conſeruatur agnatio: ergo non debent ad⸗ mitti. Et hanc opinionem ſequitur Soc. Iun. conſ117. col.2.& 3. vol.& præmiſſa corro- borantur ex ijs, quæ ſeribit laſ. in l. filiusfa⸗ milias.§. diui. colum.penult. num. 113. ff. de 5 legat. I. uòd licet alias prohibitio hæredi nominatim facta non comprehendat hære- dem hæredis, tamen ſi addatur ratio, quia teſtator velit bona remanere perpetuò in agnatione, tunc prohibitio comprehendit 6 hæredem hæredis in infinitum: t nam ratio generalis ampliat dictum particulare, l. no- men debitoris. 9. fin. ff. de lega.3.& econtra, dictum generale reſtringitur per rationem particularem, l. cum pater. õ. qulciſsimis. ff. lega. z. Bar. inl- pater. õ. fundum. ff. de lega.3. ſequentia enim habent declarare pręceden- tia, l. ſi ſeruus plurium.§. fina.& l. qui filia- bus, in princip.& ibi nota. Barto.ff.de lega. primo.& reſtringunt præcedentia, eisque praæſtant intellectum, l. ſicum fundum. ff. de verborum ſignificatio. vbi Barto. Cepol.& Alciat. 1415 Contrariam autem opinionem, victelicet fideicommiſſum non faiſſe in caſu noſtro inductum, niſi in caſu alienationis, non fa-» cta oblatione, iuxta diſpoſitionem teſtato- ris, eſſe veriorem, aliqui dixerunt, pro qua retorquetur tex. in d.j.peto. 9.fratre. ff. de le- 7 ga.2.t vbi teſtator inſtituto fratre hærede ab eo petijt, ne domus alienaretur, ſed vt in fa⸗ milia relinqueretur. Quæeſitum fuit, ano- mnes, qui in familia fuerint, fideicõmiſſum 10 petent: Papinianus reſpondit: Si non parue- rit frater hæres voluntati teſtatoris, ſed do- mumalienauerit, vel inſtituto extraneo hr⸗ rede deceſſerit, omnes qui in familia fuerint fideicommiſſum petent: ergo neutro iſtorũ s interueniente, T videlicet hærede non alie- nante inter viuos, nec hæredem extraneum inſtituente agnati fideicommiſſum non pe- tent, argumento text. in l. fideiuſſor.§. fin. ſf. pigno.& l. Lucius.. tutelæ. ff. de adminiſtr. tuto.& ita tenet expreſse gloſ.in verbo, Vel extraneo, in fin.& Bart. in d.§. fratre. col.2. II verſ.aut prohibitio eſt facta limitatiuẽ reſpe- ctu perſonarũ.& ibi Bal.Paul.de Caſt.Cum. & Alex. conſ.9. num. Io. volum.3. vbi dicit, iſtam eſſe communem opinionem,& in l. qui Romæ. cohæredes. colum.z. verſicu. in contrarium. ff. de verbo. obliga. quos refert & ſequitur Socin. conſ. 227. colum. 4. vbi etiam dicit, ſe mirari, aliquos intelligere il- lum tex. quòd ibi abſolutè inducatur fidei- commiſſum, quod eſt falſum,& pro hac opi⸗
nione allegat caſum in terminis, iuncia gal & notatis per Bart. in l. pater.§. filtam Rie leg. 3. idem Socin.in ſupra allegato conſ. oo 6. poſt reſponſiones ad contraria, dicit itan opinionem eſſe veram& cõmunem, qun etiam communem dicit Dec. conſa72,9 fin. addens, quòd cum ſit communis, n
eſſe vlterius laborandum:& idem repel conſ. 42². num. 7.& Iaſ.conſ.4 colum.i.yen quarto deueniendo. vbi dicit doctri. Banin d. 9. fratre. eſſe communiter approbatam x conſ. i20. colum. j. in fin.& conſ. 142,· colum. penult. lib. i. Rui. conſ.92 num. 28. l.3.Soc Iun. conſ. 163. num. 3.& 8. volum. z. item pari ter retorquetur text. d. ¹. codicillis.§. inſtau to. f.de lega,2. dum requirit alienationemi ſic contrauentionem ad hoe, vt fideicom miſſum locum habeat: pro hac opinionei detur facere, quia prohibitio alienandiinc ſu noſtro ſolum videtur comprehenqderec ſum alienationis inter viuos, quod pateter illis verbis, Teneatur, Vendere, vel Aliem re volens, Offerre alijs fratribus,& Date pr decima parte minus, quàm potuiſſet haben ab alia extranea perſona: quæ verbapro ve- ritate non poſſunt adaptari alienationi in vltima voluntate: ergo adillam non uabi- tur prohibitio, t quia cui verba non conue- niunt, nec pariter diſpoſitio, vulgata L49 toties.ff. de dam. infec. his accedunt, quæin terminis noſttis ſcribit Ioa. Crot. conſ. Gt. nu 10.& ſequent. nam licet verbum, Alienar ſit verbum dublum aptum comprehenden diſpoſitionem in vltima voluntate, d. 9. ſn tre. †Attamen tale verbum dubium dech ratur ex verbis ſibi ad unctis alternatius vel copulatine: Socin. Iun. d. conſ. 163. num, 28.& 29.& m I.I ff. de rebus dub. poſt Ro man. conſ. 231. Socin. lun. d. conſ. iz. num. 14. ſic in caſu noſtro illud verbum, Alienan quod eſt aptum compreniendere alienatio-
nem in vltimavoluntate declaratur per ala
verba adiuncta, Vendere, Offerre,& Dare,
per quæ verba prohibicio alienationis vide⸗ tur debere reſtringi ad alienationem inter
viuos, Socin. conſ. iz num. 9. volum.3. prout reſtringi debet, t cum huiuſmodi proh bitio
alienationis ſit exorbitans,& ſtricteintel⸗
ligenda ad caſum, de quo agitur, vt conclus dit Dec.conſ. 6õꝛ5. num. 7.& conſ. 626. num. 5. poſt Bar. Bal.& Ang. per eum allegatos- Socin. Iun d. conſ. 1lz. num. I.& conſ 1G3 1. 23. Cum igitur in caſu noſtro tantum ſetu cta prohibitio alienationis inter viuos: ergo nõ videtur prohibita alienatio in vltima vo⸗ luntate ex teſtõ, vel ab inteſtato, ſecundum glo. in d.§. fratre.& ibi Bart, ò communiter
Dodo.
w, mnoii nitcot zemie e nlennion
ſthdacmilantioneg- nodumcadfedmulb Gun bomremnetentperpetle ondudt Dec..conen deret cbitto lalile c terpoln:ſa altem, wtcpkalum, prout! godiitu adledha apt 16 goumo xidocetſ Alenationesnoſeruatss naionesintnullæ,&. docqgiavoloitipſ bo Uone: wmilla veiba. mant niiqpod ſuprac casnonſetuati pram ment', guh voluit p9 agnatone, nec eſt fac Quocperilamgenerale rt teinconigete, quo pitbes oncelſerat hi nle lei ſenmtis umen dhüſum d zeni
g emn ls qham pen ndea ſelom ftils
munno
uotatisnon meſacontinenti

aſ dar aln is in ininſ„ater en Docto. per tex. in. pater. Ö. fundus. f.de leg.
alleganocan 3. quibus addo tex. in l.cum pater. Äcum in⸗ ter. ff. de lega. z.& in authen. de reſtitu. fidei⸗ emd omunen, commiſ. Alcia. Reſponſ.4. num. 9.& 10.& m dicit Dec,coulnnir Reſpon. 249. nu.j. ltem facit, t quia in teſta- mento, de quo agitur, fideicommiſſum vi⸗ detur inductum ſub conditione, videlicet, ſi aliter factæ fuerint alienationes non ſeruatis præmiſsis. Sed in caſu propoſito nulla fuit alienatio inter viuos, nec etiam ex teſtamen-
n.I.i fin. A conaga to: ergo non habet locum fideicommiſſum, liconloe num S olhl⸗ f cum deficiente conditione, deſiciat fidei- um..& 8.voluma den commiſſum, l. qui hæredem.& 1. Mœuius. ff. rtext. G.. codicilts ii de cond.& demon. Soc. in d. conſ.lz. num. 5. codlieillis,gem&. Non obltat tex. in d.§. fratre.&§. inſti-
um requititaliemtiona., ondeſt nebentl ſonem ad hoc, vt tuto. quia vt ſupra ictumeſt, non habent lo habeat: prohac opian cum, niſi in caſu con N,Sridn uia prohibiioaleen Non obitat, quod prohibitio alienationis mabreinbilioalienmdt ſit factacum illa ratione generali adiecta per m videturcomprehenin modum cauſæ finalis, quia voluit, quòd ipia dusinter vuos, quodam bonaremanerent perpetuò in agnatione, vt eneatur Vendetevelin concludit Deci. d. conſ. 23. quia hoc proce⸗ errealjyttat bus& Dn deret, vbi ratio illa ſiue cauſa eſſet ſimplici- minus, quim potuſſethi ter poſita: ſecus autem, ſi referatur ad ali- eaperſona: quæ verbapt quod capitulum, prout in caſu noſtro, in ſſont adaptari alienatio quo dicitur adiecta capitulo contrauentio- ate: ergoadillm non u nis proximo: videlicet, ſi aliter factæ fuerint „quia cui petha non con alienationes nõ ſeruatis pręmiſsis, ipſæ alie⸗ riter diſpoſto, vulgata! nationes ſint nullæ,& nullius momenti,& lam. infec hisaccedum Su hoc quia voluit ipſa bonaremanere in agna- ris ſcribit loa Ctot.enς tione: nam illa verba, Et hoc, nil aliud ſo- namlicetverpum, W nant, niſi quod ſuprà dixit, alienationes fa⸗ ubium, aptum comot ctas non ſeruatis præmiſsis eſſe nullius mo⸗ nin vlemavoluntut menti, quia vofuit ipſ bona remanere in nagnatione, nec eſt facienda interpretatio,
entale verbum dubint 21„
„ s ſibi ad unctis dm quod perillam generalem rationem volue- his tihi r rit ſtatim corrigere, quod in præcedentibus ee doc wlanch h capitibus conceſſerat, videlicet, alienationes 111 sdenbü 4 poſſe fieri ſeruatis tamen præmiſsis, id eſt, docin. lun. Acon facta oblatione,& venditione pro decima oltro luc vetbum parte minus quàm potuiſſet habere ab alia im comprehendele in, extranea perſona: t talis enim correctio,& voluntate deckaund mutatio voluntatis non præſumitur, maxi⸗ 4, Ve ndere, Offen me incontinenti, l. non ad ea. ff. de condit.& prohibitio ljeaani demonſt.l. cum hic ſtatus. ff. de donat. inter ſtringt ad alienatione vir.& vxo. ita in ſpecie reſpondet Iaſ.conſ.
approbaaa
onf. t num.olun 173. colum. z. in fin. quem refert,& ſequitur
9&!. Arohl 4 5.
et, cum huiuſmodine Socin. lun. d. conſ. 163. num. 34.35.& 38. vbi
. 6l..
t exorbitans,& ſtri 1 etiam reſpondet ad doct. Bar. inl. pater. 9. ttur, vt 5 6 o.
um, de quo agituie fundum. ff. de leg.3. quæ non procedit, quan
do diſpoſitio teſtatoris ſonat manifeſtè in contrarium, prout in caſu noſtro, in quo ex- 1.„m.Il⸗ Con preſsè permittituralienatio ſeruatis præmiſ- — ttro tanuun ſis. Contrarijs adductis per Dec. d. conſ 23.& nter viuo relatis à Socin. d. conſ. 227. per eum reſpon⸗ zenatioin vE detur, ad quem, ne eius dicta tranſcribam, Dhibita- o,ſecui me remitto.
X coni.
625. num.7.& co leg
„„Ang. per euma . A& A
r in catu no
DECISIO L. 84
id dicendumꝰ? inter tot pugnantes o⸗ piniones reperiovnam diſtinctionem, quam ponit Socin. in d. Ö. cohæredes. colum. ſepti⸗ ma. verſ.præterea prohibitio. poſt Bart. Bal. Paul. de Caſtro, Cuman. Aretin.& lexan. per eum relatos, quem refert,& ſequitur Curt. Iun. conſ. 167. num. 2.& conſ. 43. 114⸗
14 143. Alba. conſ. 45. num. I. Quod t aut præ⸗
ceſsit prohibitio alienandi non ſimpliciter, ſed cum illis verbis, Extra familiam,& ſub- ſecuta eſt ratio, quia bona remanere vult in agnatione ſeu familia,& tunc reſultat abſo- lutum fideicommiſſum, etiam quòd nulla fuerit facta alienatio, aut verò prohibitio a⸗ lienationis eſt ſimplex,& ſine adiectione il- lorum verborum, Extra familiam, ſed tamen cum ratione, quia voluit dicta bona rema- nere in agnatione,& tunc non inducitur fi⸗ deicommiſſum, niſi in caſum alienationis, 8 hoc caſu habet locum, l. peto.§. fratre cum ſi⸗ miltbus. ff. de lega. 2. In caſu verò noſtro, de quo agitur, vt dictum eſt, non fuit prohibi-
ta alienatio, ſed permiſſa, licet cum ea quali= tate, vt prius fieret oblatio fratribus: ergo non videtur inductum fideicommiſſum, ni- ſi in caſum alienationis non ſeruatis præ- miſsis. Ita cenſuit Senatus in cauſa D. Ioan. Anton. Richardini à Gatinaria contra hæ⸗
redes domini Chriſtophori à Caſa noua. Poſt hęc ſcripta legi Viui.in ſuis communib.
concluſionibus, lib. i. c. 7. ponentem conclu
ſionem cum ampliatio.& limit. non tamen
caſum noſtrum reſpicientibus.
SVMMARIV N.
2Inexceptionibus reus partibus actoris fungitur,& ea probare tenetur, quod declaratur. num 18.
2 Patientia in dubio præſtita fuiſſe præſumitur in incor- poralibus.
3 Conductori dicenti ſe impeditum vti frui re conducta, in⸗ cumbit onus probandi.
4 Patientia in iuribus incorporalibus pro traditione ha- betur.
s Ceßio in incorporalibus pro traditione h abetur,& nu- mMer. z1.
6 Bmensprouentus alicuius pedagij ſoluere tenetur pre- cium etiam ceſſantibus tranſeuntibus ad ſolutioneus obligatis.
7 n loẽatione iurium incorporalium ceßio præſumitur, locatio pro traditione habetur.
8 Locator ad ſactum tenetur, vt patiatur conduclorem frui re conccta.
9 In contractibus vltro citroq́; obligatorijs agens ex con⸗ tractu, tenetur ea ex parte ſua adimplere, quæ ad ipſum ſpectant,& probare eorum implementum.
10 Locatori petenti mercedem obſtat exceptio rei non traditæ.
2u Vbi legem expreſſam in aliquo contractu non habemus, recurrimus ad ſimilem contractam.
12 Locator

— ͦ—————
—
—
—õ—————ÿyy————
SENATVS PIDEMONTANI
Locator in libello ſuo, neceſſariò patientiam ex ſui parte praſtitam inſerere debet..
Pitientis, quæ in incorporalibus præſtatur, duobus modis conſiderari poteſt,& trib. ſequent..
17 Neganti factum per rerum naturam nullum incumbat onus probandi.
19 Exceptio reſultans ex natura contractus,& actionis prapoſitæ cenſetur ipſo iure probata, ex quo actor proponendo actionem, eam cum ſua exceptione pro- ponere intelligitur-
ae Exceptio proueniens ex natura contractus, etiam iura- mento in contractu interueniente non excluditur.
22 Ceßio,& ſimplex conceßio, ſiue locatio, inter ſe aifft⸗ runt.
L. H. dare ff.de vſufruct. declaratur. DECISIOLI.
De eo, qui vendidit, ſeu locauit oblationes, ſeu vt vulgò vocant, quæſtas ſub certa mercede, an ei incumbat onus probandi, patientiam fuiſ- ſe præſtitam percipendi huiuſmodi obuentio nes, ſeu eleemoſynas, an verò conductori.
Eorgius Ponzetus preſ⸗ byter à Caſtromonte o-⸗ e es riundus, vendidit ſeu lo⸗ cauit lacobo Henrieto, ſ vt vtar verbis Inſtrumẽ- ti, viagia quæſtarum ſan-
EEctorum lacobi,& Ber-⸗ nardi, dicœcelis Aſtenſis,& Aquenſis, Anni 1553. fub mercede ſcutorum quatuordecim ſoluendorum terminis conuentis, quibus elapſis, petijt locator conductorem ad ſolu-⸗ tionem mercedis condemnari, qui excepit, locatorem vtendi,& fruendi rebus locatis patientiam non præſtitiſſe. Quæſitum fuit, cui incumbat onus probandi, an locatori patientiam fuiſſe præſtitam, vel conducto- ri non fuiſſe præſtitam? pro cuius articuli cognitione, primò ſciendum eſt, qualis ſit locatio, vel venditio, de qua diſputatur:& propono in hoc contractu cenſeri locatam, ſeu venditam quandam perceptionem, ſeu commoditatem percipiendi emolumenta, ſiue commoda quæſtarum, ſecundum Bart. in l. cotem. õ. qui maximos. numer. 5.& 6. ff. de publica.& in quæſtio. incipiente, Pu⸗ blicanus. num. 14. Bal. in addit. Spęcul. in titul. de loca. in princip. Alexan. conſil. 107. numer..& ſequent. volum. 3. Bertac. de gabel.in z. par. col.z.& 4. verſic. quartò quæ- ro. latiſsime Rip. de priuileg.contra.cau.pe- ſtis. nu. 6.& ſequent. Boſ. de remiſ. mer. pu⸗ bli. colum. i.& ſequent. lo. Crot. conſ. 6. nu. 18.& ſequent.& ſic eſſe locatum ius aliquod. Quo ſtante, videretur dicendum ‚reo com-
petere onus probandi exceptionem ſuam,& quę exactio pendet a caſu, ſeu fortuna, flicut
videlicet, patientiam non fuiſſe præſtitam 1 † cum in exceptione fungatur partibus acdo ris,& tenetur illam probare, l. in exceptiom bus, cum ſimilibus. ſf. de probatio, etiamſ eſſet negatiua, ſecundum Barto. inl. in ih ſtipulatione. la I. num. 4. ff. de verbo. obli Corne. conſ.iSt. in litera R. prima. vol.
dicit, quod etiam non præſumitur aliquii nonfuiſſe factum, maximè, quando eſt tmn
damentum intentionis negantis factum hi
2 conuenit, quod dicitur, t in dubio pralumi patientiam fuiſſe præſtitam, l.2. Se ibi gloin. & Bar. in princ. C. de acquiren. poſſel. Socn. conſ. 15. num. 7, vol. 4.& diceretur proban fuiſſe præſtitam, ex eo, quia non probatu contradictio, l. qui patitur. ſꝑ mand.& l. ſem
3 per, qui non prohibet. ff. de regu. iur. tnam conductori dicenti ſe impeditum vti frui te conducta incumbit onus probandi, nonau, tem locatori, Alex. conſ. 127. col. ². vol.& facit tex.& ibi Bart. in l. quibus diebus, ff de condi.& demon.
Tertiò, pro hac opinione adduci potet
4 vulgata regula, t quòd in iuribus incorpo- ralibus patientia habetur pro traditione,]J. 3. verſic. dare. ff. de vſufruct. l. quoties. lauſ. fin. ff. de ſerui.& I. 1.in ſin. ff. de ſerui. ruſtic præd. l. datio. 9. ſi iter. ſf de action. empt.ſ
ego. 5. I. ff. de ꝑublici. vhi glo. in verbo, Pa
tientia, quam ſequitur Bart. in l. quotiesaſ de ſerui.& in d.õ.ſĩ iter. Iaſ. in l. ſi priuſquam col. 6. verſæin octaua oppoſſtione. ſr. de nou
oper.nuncia.vbi dicit, quòd in iuribus qual poſſeſsio inducitur per ſolam patientiamd 6. ſi iter.
5 Quartò, t quia ceſsio in incorporalibush betur pro traditione, I. final.& ibi gloſ.
quando fiſc.vel priua. Bart. in l. is, cui. 6. fim
ff. vt in poſſeſ. leg.& in l. fina. in princ. fde
dona.& in l.i. num, 8. C. de actio.& oblig Angel. coni.79. col.⸗. verſ. concludo igitun & conſ. 208. circa medium. Signo. conſ.7¹ colum. 5. verſic. ſed incorporalia. Bal. in pen diuerſas. colum. penult. quæſt. 14. C. mandh
Dec.conſ.5i. num.4.& conſ. 446. numer
Sayſ. in l.. õ. ſi vir. in princ. ff.de acquir. poſt ergo locator cedendo iura ſua, S&e ponendo
conductorem in locum ſuum, videtutta-
didiſſe, ſeu quaſi,& ſic adimpleuiſſe pro par- te ſua.
Quinto, pro hac opinione addebamſub- ſequens fundamentum apud memultumvr gens: nam in caſu noſtro, vt praſuppoſui- mus, cenſetur conducta commoditas percis piendi emolumenta quæſtarum,& ſic quas dam ſpes exigẽdi eleem oſynas ab oblaturis,
dicimus
ainldt el adlornpnee8. eachen
Aſegptu tjrconin lunz3ech qpoddcl b Cdead Achig inlle ſecundorou hce r go Kodüg. 1 Contarüm opillonem Siirreſeiirem Himo ſquu aücuwzidelkpaii cond durn Keamplaſtate, N domomxbiBat. d.Lexc locaBartoleinl.binpr Kemphj. Rreteinheite Ir de actio.laſinl 9 prräſcäcpiteneturad in contachu, pralettim groto, lexeo rultag t maxime, 6 opponat adinpench,ulanus empAladlesinfti Rom Gn244 Decoc donum nume. d ſeq Pioendragensadmere
4. 4 ſ——
. 5. ——*— r—
——————õ—ÿ——.

deacquiren polt 7. vol. 4.& dicerern m, ex 60, quia nongne quipatitur.rnundil Prohibet,ſ. dereggius centi ſeimpeditunyi umbit onus probandnn Alex. conſ. 27. cqla 42 7. COla nn- i Bartin quibus dent non,
ro hac opinione adcun ula, t quodin iuribusing entia habetur protraditt e. ff de vſufruc], quoties ui.&uinfin. f. de ſerui O. 9.ſliter ſfdeaction. em le publici. vbi glo. invet mſecuitur Baruinl. qoon n d,5 ſitet.Adoinl. ipug octauaoppolitionei .vbidicit, quodinin ducitur per ſolam pe
quia ceſsio in incorde aditione,. final. A t6 vel priua. Barteinl.c e. leg.&inl. linaringii l.num, 8. C. de acide v9. col, verl. onchu 1/ Q. 1ooc circa medium. Agaa
DECISIO LI.
85
dicimus de eo, qui emit, velconduxit redi- II nu. 10.& II. t nam vbi non habemus aliquam
tus pedagij tenetur ſoluere precium, etiam ceſſantibus tranſeuntibus ſoluere debenti- bus, quia contractus iſto caſu dicitur perfe- ctus, impletuſq́; parte venditoris, ſecundum Bal. in l. ſi ea lege. col. 2. circa ſin.& medium C. de vſur. ergo non tenetur locator in caſu noſtro probare patientiam, cum contractus dicatur eius parte im pletus.
Nec videtur obſtare, quòd nulla fuerit in dicto contractu facta ceſsio, t quia huiuſmo-
di venditione, ſiue locatione iurium incor⸗
poralium ceſsio tacitè intelligitur,& loca- tio habetur pro ceſsione,& ſic pro traditio- ne: ita expreſſè dicit Bal. in d. I. ſi ea lege. colu. 2. in fin.& etiam in fin. commen. pertex. in l. creditor.in princ.ff. de act. emp. quemrefert & ſequitur Alex. conſi. Io⁷. num. 4.& 13. vo- lum 3.& facit, quod dicit Saly. in l. 1. num. 7. C.de act.& oblig. Iaſ. in l.ſi cum emptore. in ſecundo nota. ff. de pac. gloſ.in l.z. C. de act. & oblig.
Contrariam opinionem dixi videri de iure veriorem. Primò, t quia locator tenetur ad factum, id eſt, pati conductorem vti re cõ ducta,& eam præſtare, vt fruatur, 1. ſi quis domum. vbi Bar.& l. ex conducto. in princi. ff.loca. Bartol. in l. 1. in prima oppo. C. de iu- re emphy. Aret. in d. item quæritur.&§. fin. Inſti. de actio. Iaſ. in l. 1. nu. 93. C. de iure em⸗ phy. t ſed qui tenetur ad aliquid faciendum in contractu, præſertim vltro citroq́; obli- gatorio, ſi ex eo vult agere, tenetur proba- re, maximè, ſi opponatur adimpleuiſſè a ſe adimplenda, l. Iulianus.§. offerri. ff. de act. emp.& l. ædiles. in fi.& ibi glo. ff. de ædil. edi. Roma. conſi. 244. Dec. conſi. 421. Iaſ. in§. a⸗ ciionum. nume. 34.& ſeq. Inſtit. de actio. er- go locator agens ad mercedem tenetur pro- bare ſe patientiam præeſtitiſſe, ad quam, vt prædictum eſt, tenebatur.
Secundò, pro hac opinione videtur tex. inl. ex conducto. in princ. ff. loca.& ibi Bal.
2 1 la, ſAldd 8... ſſed incorpora no not. quod exceptio rei non traditæ obſtat
₰η‿/
um penult. quætt-
locatori petenti mercedem: nam ſicut ven- ditor agens ad precium, ſi opponatur rem traditam, vel quaſi, tenetur probare remtra-
didiſſe, vel quaſi, dicto§. offerri.& l.exem-
pto. ff.de actio. emp. ſic pariter locator agens ad mercedem, tenetur probare ſe patientiã continuam præſtitiſſe conductori, vt vti li- ceat re conducta, quia locatio proxima ſit venditioni, eiſdemq́; iuris regulis conſiſtat, 1.2. ff. de loca.& Inſtit. eod. titu. in princ. Bar. in dicta quæſt. incipiente, Publicanus. nu.. & hoc argumen. vtitur Cald. conſſ. 5. de lo- ca. quem refert& ſequitur Socin, conſſ. ¹⁶.
I2
legem expreſſam in aliquo contractu, re- currimus ad ſimilem contractum, J.1. 9. ſi quis ſeruum. ff. depo. quamad hoc allegat Bald. in dicta l. ſi ea lege. columna finali, C. de v⸗ ſuris. vbi arguit de locatione ad venditio- nem.
Tertiò videtur deciſ.Aret.in d.9.ſequens. col. fin. Inſti. de actio. poſt Barto. in l. i quis domum. ff. loca. f dicentis, de neceſsitate re- quiri, quòd locator in libello ponat ſe pati- entiam accommodaſſe, quia locator non di- citur adimpleuiſſe ex ſola locatione;& ex ſimplici conſignatione,& videtur fequi Iaſ. in§. actionum. numer. 187. Inſtit. de actioni- bus. Si igitur tenetur allegare patientiam: ergo tenetur eam probare: gloſ. in l.. ff. ſi quadrup. paupe. feciſ.dica. ſcilicet& probe- tur.
Quartò, pro hac opinione videtur faee-
13 re, ſ quia quando quis vendit, vel locat ali-
quod ius incorporale, tenetur, vt ſupra di- ctum eſt, ad factum, id eſt, ad patientiam præ ſtandam, quæ duobus modis poteſt conſi- derari. Primò, vt inducatur traditio, ſeu quaſi, ad hoc, vt venditor, ſeu locator dica- tur adimpleuiſſe contractum pro parte ſua, & ſic liberetur ab vlteriori traditione, ſeu quaſi, à qua per ſimplicem locationem, ſeu venditionem non liberatur, ſecundum Bar- to. in l. 2.§.& harum. colum. z. verſic.& ideo gloſ.ff. de verborum obligatio. per glocin.
14 corruptionem. C. de vſutruc. t& hæ pa-
tientia prima inducitur per vſum iuris lo- cati, ſiue venditi, etiam per vnicum actum, ita ſentit Barto. in l. quod meo. nume. 6. 7.& 8. ff. de acquiren. poſſeſ. quem ibi ſequitur Areti.colum. penul.& Alcia. latè in l. z. 9.& harum. nume.z7. ff. de verborum oblię a. per tex. in l. quoties. ff.de ſerui. vbi expreſſè di-
15 cit, quòd t non dicitur aliquod ius reale con-
ſtitutum, niſi ſaltem ſequuto primo actuv- tendi,& quòd ad inducendam traditionem reſultantem ex patientia requiratur vſus, de- clarat tex. in dicta l. ſi ego... ff. de publicia. in illis verbis, Vel per patientiam for- tè, ſi per domum quis ſuam paſſus eſtaquæ⸗ ductum tranſduci.& tenet expreſſe Pau. de Caſtren.& Floria. per illum tex. in dicta 1. quoties.ꝛ. ff.de ſerui. Bartol.in l...uius au⸗ tem i nrerdicti. colum. 2. verſicul. ſecundo
16 modo. ff. vti poſsid. Secundo modo, t con-
ſideratur patientia in iuribus incorporali- bus ſucceſsiua, qua venditor,& locator ſem- per tenetur pati emptorem, ſeu coductorem
vii frui re empta, ſiue conducta, gloſ. Bar-
tol.& Doc. in l. corruptionem. C. de vſufr. P Earc.

——
——
—
——
5———
—
S ENATVS PEDEMONTANI
Bartol.inl. ſi quis domum. in princip.ff. lo-
ca.& ibi Pau. de Caſtr.& in dicta l. quoties.
Alcia. dicto§.& harum. numero 73 laſ.in d. 1.1. nume. 93. C. de iure emphyt. Alex. conſ. 112. colum. fina. verſicu. ad allegata. volum. I. Io. Crot. dicto conſſ.96. numer. 14. Fateor ta⸗ men, quòd tam primæ, quãm ſecundæpa- tient æ ſatisfit, ſi per emptorem, vel condu- ctorem præſtetur a principio caut o, per eum, hæredeſue eius non fieri, quo minus emptori, ſeu conductori vti& frui liceat re empta, ſiue conducta, d cta l. quoties.& di⸗ cta l.datio. 9.ſi iter. ff.de actio emp. faci tex. in l.harum.& l. egi. ff. ſi ſer. vend. ſed in caſu noſtro nulla fuit præſtita cautio, nec de vlu aliquo apparei: ergo non poteſt dici inducta traditio.
Quintò pro hac opinione facit regula J. actor. C. de probat o.& c. quoniam contra.
7 extra eodem tit. t quòd neganii factum per rerum naturam nullum incumbic onus pro- bandi.
Nec obſtat, quòd præſumatur in dubio patientiam fuiſſe præſtitam, J.z.& ibi glo. ſin. C. de acquiren. poſſeſ. quia id intelligi de- bet, dara prius poſſeſsione, quæ præſumitur ex cauſa præambula, l. quædam mulier. ff. de rei vend. Alexand. conſi. 127 volum. 5.& ſic aduerſario patiente, ita loquitur glot. in di⸗ cia 1 2. Soc n. in dicto conſi. 15. Alioquin non data aliqua poſſeſsione, ſeu quaſi, non debet probari patientia: quia pati, vt ſupra proba-
20 contractu interuenit iuramentum:tquiape
21
tum futt, eſt factum,& facta non prælumun
tur, niſi probentur, l. ſi emancipati. C. de col- latio.& c. I. de conſtitu. in ſexto.
Non eſt impedimento, quod dicitur, pa- tientiam non fuiſſe præſtitam, eſſe funda- mentum intentionis excipientis,& pro-⸗ pterea hanc negatiuam debere per eum probari, dicta l. in exceptionibus, cum alijs
18 ſim libus, I quia iſta procedunt, quando reus exeipit affirmatiuè, ſecus, ſi negatiueè, maximè, ſi negatiua non ſit coarctata tem- pore,& loco, glo. in dicta l. actor. C. de pro- batio.& ibi Salyce. Secundò procedunt, quando talis exceptio non facti non reſul- tat ex natura contractus, nec ineſt ipſi obli- gationi prinæuæ, ſecus, ſi reſultet ex natura contracus,& inſit ipſi primæuæ obliga-
Iꝰ toni: r quia tunc actor proponendo actio- nem intelligitur eam proponere cum ex- ceptione, quæ ſibi meſt ſui natura: vnde action s expreſsio ſafficit aduerſario, cui etiam ſaris eſt, ſi talem exceptionem alle- get tempore allegationis iuris. Ita expreſ- ſe ſentit Barto.in Leum, qui ta..qui ita. nu- mero quarto.& ibi Andr. Poma, in addi. ff.
— r. 4 —————... —ͤͤͤ
—————
22
23
ci. cõſ.5⁶. nu. o.&ſecundũ hanc op!. cenſuit
de verborum obligat. Bart. inl. ſi vnus. 6 5a ctus ne peteret. numero 20. ff. de pact. Ale, xand.& Iaſ. in. licet filiæ. C. de collatio. in Ö.omnium. numero 128. Inſtitu. de actio Pariſ.conſi.ʒ3. numero 57.volum.i. nota, R lim. in c.cum ordinem. numer. decimoſextii de Reſcrip. quod etiam locum habet, ſiu
illud nunquam excluditur exceptio proue, niens ex natura cõtractus ſecundum veram & communem concluſionem, de quaper laſ. n J. ſiduo.. ſi quis iuraueri:. nume. quu. 10. ff. de iureiuran. Roma. dicto conſil. 147 ſed exceptio patientiæ non præſtitæ venu ex natura contractus locationis, vt ſupn probauimus: ergo non tenetur excipien eam probare.
Non obſtat, quòd ceſsio in incorporali- bus habeat vim tradi ionis, ſecundum gloſ in d cta l. fina. C. quando fiſc. vel priucum ſimilibus. quia illa regula procedit, quoad ius actionis meræ perionalis: ita loquitur tex.& gloſ. in dicta J. fina.& hanc diſterene tiam videtur facere Bartol. in l. quodmeo. numer. 5.&&. fl.de acquiren. poſſeſ.vbicon ſticuit differentiam, quòd conſtitutum adijſ- ciatur conceſsioni vſusfructus,& ſic ſerui. tuti perſonali, vel conceſsioni ſeruitutis rea- lis, vt primo caſu per conſtitutum inducatut illa naturalis poſſeſsio, quæ antè non erat: im ſecundo verò caſu non conſt tuatur aliqu poſſeſsio, nec aliquod ius, niſi per vſum, à patientiam, dicta l. quoties. fl.de ſeruu.
Secundo modo poteſt reſpondert, t inin ſtrumento locationis nullam eſſe factam ceſsionem, ſed locationem,& weers
nem exigendi dictas quæſtas, quæ verb inter ſe differunt: Ba. in L. fin. in princip.ff.de dona.& in l.i. numero octauo. C. de actio. Ooblig.& ceſsio regulariter, ac titulus requi- ritur adtranslationem iuris incorporalis,& non ſufficit ttulus, vel conſenſus, vt exprel- ſe dicit Bal.in l. eius. in princip. C. de cõpen. gloſ.ibi& Alexan. in apoſt. ad Bart. in lper duerſas. in verbo, Ponuntur. C. mand. Dec. d. conſi. 251. numero 4. Alb. in l. 2. C. de act& oblig.
Non obſtat 1 3.. dare. ff. de vſufr. f quaiiv la dictio Ve, quæ eſt coniunctiua ſubiuncio ui ordinis, debet intelligi copulatiueè poſita. i. vt vtrunq; requiratur, ſcilicet inducerele- gatarium in poſſeſsionem,& eum pati vi- frui: ita declarat d.O.dare. Bar. bi, dum dictt obligatũ ad vſumfructũ teneri ad vtrunq;.i dare,& pati,& clarius Aret. in I. 3. in puin. col.z.& inl. quod meo. col.z. ff. de acq. pol.So b
Sena-
e altam. 5V M 81 171 apleätus d,Bevnfxe Vna gc otsipiustsan 2 euui aunne⸗ i 88 lünaakht
mae,—. do,
Haütktifgrilt 1
uunyrim,
Punn⸗ reſunh teſat JPttuctna e e Lhan fnhrus lleiu
ſu. ; viualuankudleſtimin uannſb. 4 1Tiputr aanonina dotet
minr. 1 neitainae ſnäenmziſ 0 Titntneniindum
cenlie u Pufcun euſon jumdn u ſrttflrſta aſininponts G Diät uſnliuüim tn a Halguln xfanend me
naehiktetmenum.
dECIS10
Vairodubonorum m tomealomwiduitatss,hit o niduitatseleca fuet lorum bonorum plopi Diiettem erlumftuaäun
A, A 4 1 37 4 6
N f
4 moleſtia elim, 1—
redddench
bet Rümm yn. ſaüai

. Concluſionem, de qu ſi quis luraueri' numt- tan. Roma, dicqocoi atiemix non preſtia, tractus locationis m ergo non tenetur ch
, quòd ceſsio in incone ntradi ionts, ſecundun, C. quan do fiſc. vel a ſia illa regula proceci neræ perionalis: ſta- 1 dicta J. fina.& hanct facere Banol.in!,quns ff. de acquiren poſſeſai ntiam, quodconſtitutun Sioni vfusfructus,& ſcl i, vel conceſsioniſeruituti caſuperconſtitutum induc poſeſbio quxanti nonen Hcaſu non conſt waun: calcuodius nAper ſ Acal. qwodjest delt modo poteſtreſpond ſocalionis nullam elen ſed locationem,& u di dictas quæſtas, G- unt⸗Bar ia kineinpuant numero octauo. Cdein oregulariter, ac inn lationem iuris incofponi tulus, vel conſenlibin⸗ . eius. in princh Ccei n apoſt ad hutn exan. in ap 3 bo, Ponuntur C.mm
Imero 4. Albin⸗Looe
DECISIO LEII. 86
Senatus locatorem agentem ad mercedem teneri probare patientiam à principio fuiſſe præſtitam.
SVMMARIV N.
8 Diclionis, vltra, natura eſt implicatiua,& inclufiua di- citur,& nu. tʒ.
2Conditio appoſita in teſtamento non cenſetur repetita in codicillis.
Quulitates nouæ appoſitæ in ſecunda diſpoſitione attten- di debent, reicctis ijs, quæ in prima diſpoſitione po- nuntur.
4 Qualit as adie cta in ſequenti legato, quando cenſeatur
repetita in primo.
Repetitio ex mente præſumpta teſtatoris inducitur.
Legatum proprietatis plenius cenſetur legato vſusfra-
us.
7 Dictio, alia, adiecta diſpoſitioni vniuerſali, includit maio ra expreßs.
8 Teſtator quanto minus poteſt, hæredes grauare præſu- mitur.
9 Mariti anima ex ſecundis nuptijs contriſtatur.
1o Teſtatoris mens in vltimis voluntatibus maximè inſpi-
cienda eſt.
u Præfationes cauſam finalem diſpoſitionis demonſtrant.
32 Verba, Hoc idvo, cauſam important.
43 Dictio, Alius, ſimilitudinem denotat.—
34 Si aliguid in teſtamento adimatur, in reliquis firm remanebit teſtamentum.
A& △
DECISIO LII.
Vſufructu bonorum vxoti relicto in teſtam?- to in caſum viduitatis, ſi in codicillis illa condi⸗ tio viduitatis reiecta fuerit, in quibus nonnul- lorum bonorum proprietas relicta ſit, an pro- prietatem& vſumfructum vxorhabere debeat.
Ranciſcus Bardonus, ci- uis Vercellenſis, teſta⸗ mento ſuo legauit eius E, vrxori in hæc verba:ltem 3HD voluit, iuſsit,& ordina- 9 uit, quòd nobilis domi⸗ S=Anna Maria Paula eius di⸗ lecta vxor ſit,& eſſe debeat vſufructuaria domus prædictæ habitationis eiuſdem domini teſtatoris, eiusq́; apothecarum, viridarij, ac aliorum locorum ſuorum,& ædificiorum in eis exiſtentium, vſque in vias publicas,& eius partis, ſeu partium ſi- biſpectantium,& pertinentium Molendi- norum Carezanæ Rueris& Fornatijs fi⸗ nium Vercellarum, ac omnium eius bono- rum mobilium, vtenſiliumq́;,& ſuppelle- ctilium domus, ſuarumq́; collanarum, ve- ſtium,& iocalium, eius vita naturali duran- te abſque aliqua moleſtia dictarum ſuarum hæredum vniuerſalium,& ſine ratione de ipſo vſufructu reddenda. Quoniam ipſum
vſumfructum eidem dominæ Mariæ Pau- læ eius dilectæ vxori legauit,& iure lega- ti reliquit, ducente tamen ipſa vitam hone- ſtam,& vidualem,& non aliter, nec alio modo,& vbi vellet tranſire ad ſecunda vo- ta, eidem legauit,& iure legati reliquit eius dotes,& augmentum per eundem domi- num teſtatorem ſibi factum, de quibus di- xit conſtare Inſtrumento ſuo dotali rogato, per tunc quondam dominum loan. Anto⸗ nium de Biamino notarium publicum Ver⸗ cellenſem, videlicet per notarium ſubſigna- tum ſub anno& die in eo contentis, ad quod condigna, vbi expediat, habeatur relatio. Necnon vltra ipſas dotes,& augmentum, etiam eidem nobili ſuæ vxori iure legati re- liquit dictã domum, apothecas, viridarium ac omnia loca& æditicia in eis exiſtentia, vſq; in vias publicas, capſam vnam cipretsi, collanam vnam ſuam valoris ſcutorum de- cem vel circa, vnam aliam collanam valo⸗ ris ſcutorum viginti duorum etiam vel cir- ca, ſuosq́; omnes annulos, duas Zoias ſuas, alteram fultã aureo,& vno iacynto,& aliam auri in totum dandas,& tradendas perin- fra nominatas eius hæredes vnuuerſalis, Deinde codicillis ex interuallo factis, ita cauit, cum inter cætera legata in teſtamen- to facta legauerit dilectæ vxori ea tranſeun- te ad ſecunda vota domum habitationis, vo⸗ luntasq́; hominis ſit ambulatoria vſque ad mortem, hoc ideo omni meliori modo, quo potuit,& poteſt, codicillando idem domi- nus Franciſcus teſtator legauit eidem ſuæ dilectæ vxori vltra alia ſibi legata facta in primo ſuo teſtamento dictam domum, apo- thecas, loca, ædificia quæcunque, ac virida- rium in eis reſpectiuè exiſtentia, ipſa domi⸗ na Maria Paula eius dilecta vxore tranſe- unte, vel non tranſeunte ad ſecunda vota. Qualitum fuit, cum in teſtamento legatum vſufructus ſit tantum factum in caſum vi⸗ duitatis,& in codicillis qualitas viduitatis per illa verba, Ipſa tranſeunte, vel non tran- ſeunte, ad ſecundas nuptias, dicatur adem- Pta, an vigore codicillorum legatum vſuſ- fructus,& aliorum bonorum, quorum pro⸗ prietas non fuit ipſa tranſeunte ad ſecunda vota legata, cenſeatur repetitum, ita quòͤd poſsit non ſolum proprietates ſibi legatas, ſed etiam vſumfrucium prædictum petere ipſa tranſeunte ad ſecundas nuptias? Et pri- ma facie videbatur dici poſſe, deberi legatũ vſusfructus propter dictionem, Vltra, in co dicillis poſitam, t de cuius natura eſt im- plicare, ſeu includere legata in teſtamento relato facta, l. ſi vltra. C. de fideiuſſori. l. cum
P 2 vltra.
+.— —*„—.
—
— — *————
——
—

—C—C—C—Q—O—-.———44ʃ
8 ENAIVS vltra. C. de non num. pec. Bar. in l. qui ita. ff. de dote præleg.& alij late cumulati per Dec. in I. actione. nu. 6. C. de tranſac.& l. tilias. C. de colla. Tiraq. de retrac. in prima par. 9. 1. glo. II. nu. 68.& huiuſmodi incluſio,& peti- tio in caſu noſtro, attẽtis nouis qualitatibus in codicillis appoſitis, non debet cenſeri fa- cta cum qualitate viduitatis, de qua in teſta- mento, quia ex illis verbis, Poſitis in codi- cillis, Ipſa tranſeunte, vel non tranſeunte ad ſecunda vota, legata cenſentur pure facta, t quo caſu non dicitur repetita conditio vi- duitatis in teſtamento poſita, ſecundum Bar. in l. in repetendis. colum. j. ff. de legat. 3. per tex. in l. nam ad ea. ff. de condi.& demonſt. Alexan.conſ.6. in fin. volu. 7. adducentem J.ſi tibi certam. ff. de adim. lega. vbi ſi quis le- gauit alicui rem aliquam ſub conditione, de- inde eſdem eandem rem ſimpliciter relin⸗ quat, debetur quidem legatum ex nouiſsi- ma diſpoſitione reiecta conditione a princi⸗ pio poſita, ſie in cau noſtroscum legata facia in teſtamento ſub conditione viduntatis, re- petita fuerint in codicillis cum qualitate, vi⸗ delicet, vxore tranſeunte, vel non tranſeun- te ad ſecunda vota, quæ qualitas facit legatũ videri purum, vt ſupra diximus. ergo lega- tum vſusfructus debitum ex teſtamento in caſu viduitatis, debetur pure ex codicillis, ex quibus adempta videtur dicta conditio viduitatis.
3 Secundoò, pro hac opinione facit, t quia quando in ſecunda diſpoſitione, vrputa co- dicillis pronuntur nouæ qualitates, ſiue cõ- ditiones, tunc qualitates poſitæ in præce- denti diſpoſitione, non cenſentur repetitæ, ſed reie ctæ,& debent attendi nouæ qualita- tes, I. translatio. in fi.& lalumne. in princ.ff. de adimen. lega. Ange. ferè in terminis no- ſtris conſ. 94. nume.5.6.& 8. Alexan. conſi. 66. volu. 3. concludentes, quod per nouas qualitates,& conditiones adiectas incodi- cillis intelligitur eſſe receſſum à primis qualitatibus,& concordat tex. in I. quod tra- ditum eſt.ff. de condi.& demonſtra. imò cõ- gtue,& citra repugnantiamnon poſſet qua- litas viduitatis adiecta in teſtamento cenſe- ri eo modo repetita in codicillis, quia in teſta mento legatum vſusfructus non debetur, ni ſi in viduitatis caſum, in codicillis verò etiam in caſum ſecundarum nuptiarum deberetur: qQuæ qualitates ſimul ſtare non debent, qu caſu non inducitur primæ qualitatis repe- titio, ſecundum Barto. in dicta l.in repeten⸗ dis. colum. ſecunda. ff. de legat. tertio.& in J.
Seiæ,. Caio. numero ſecundo.ff.de fund.in-
ſtruc.& Inſtrumen. leg. laſinl. talis ſcriptu⸗ 6 Quintò, huic opin. adſtipularipoteſt, t qun
P EPDEMONTANI
4 fina. verſicul. ſed an qualitas adiecia. iy
5 borari, † quia huiuſmodi repetitio etiam in
ra. col. pen.verſ. ſecundò fallit.& verl.quan fallit. ff. de lega. i.
Tertiò, pro hac opinione, videlicet, qudt vſusfructus legatus in teſtamento„cenlen tur pariter legatus in codicillis, etiam W1n vxore tranſeunte ad ſecunda vota, videun deciſio Bar. in dicta l. in repetendis. colun
quærit, an qualitas adiecta in ſequentileg,
to cenſeatur repetita in primo?& diſtingui: aut repetitio inducitur per dictionem iem,
& non cenſetur repetita in primo. anger
verba, Hoc amplius,& dicitur repetum
primo legato:& idem tenet Bartol- inlſit Pi pure. colum. fina. verſicul. ſed quæro,i inducat. ff. de lega. 3. per tex. in l. Aurelim §. teſtator.& ibi glo.& Bart. ff. de libe. leg; & Bart. in dicta l. Seiæ.§. Caio. in primao poſitio. ff.de fund. inſtruc.& inſtrumen leg Areti. conſi. I. colum. 3. verſicul. ſed dubita tur.& conſi. 67. colum. 2. ſequitur Jaſ.inlle gata inutiliter. ff. de lega. I. vbi exponit i- ctionem, Amplius, id eſt vltra,& lic in cal noſtro qualitas ſecundarum nuptiarumpo ſita in codicillis in legato proprietatis do⸗ mus, debet etiam cenſeri repetita in legato vſusfructus repetico, virtute dictionis, V9 tra, quæ eſt repetitiua, vt probauimus inpri- mo fundomento: quibus addo Pariſ. conſi. ⁊. nume. S5.& ſeq.& conſi. 109. numer. 48. 8
—
ſequen. vol.3. Soc. Iun. conſi. 71. nume. 5.&8 6.
& confi. o⁷. numer. 8. vol.3.& hæc repetitio multo magis procedit, quando ſumus iner dem ratione, vt concludit Bar. in d.§. Cap in princip. pro quo facit regu. l. iam hoc iun ff. de vulga.& pupil. quòd vna determim
tio reſpiciens plura determinabilia, debeta
pariformiter determinare: Duran. de arte te ſta. titu. 6. de leg. caut.58. nu. 2.& 3. b X 5.... Quartò, prædicta opinio videtur corro
ducitur ex præſumpta mente teſtaroris fe- ſultante ex identitate rationis ‚ſecundum Bart. in d.§. Caio. nu. ². Bal. in l. Titius. Qde
,tdt d 4 gült bende Rderi m
Nracau Gee we nuioler'nlur
elege enlö
atgon
T lee n acjinoui bai lun tauatcktuoip
Mannh 4 deet celegraun ani doi, Xlmum mNeiinvila,. mnülpaln an 1 ſe ä qpltsadem us cecleteit eimmakei dru wag grumnelu ha n praſtat nonretats ucumalotum bonorum puſnod kcenda reaio, leblg vanleunte pobnt ongrue jmd de rogadproxma&li ai quorum ettexp as. Nec dici poteſt,q ells eſe imile legan proptietas domus,& kullerin eelamenole mentoptoprletas domu num aonerat incalum vi tantum in clum ſecund i cocl nero legne manſeunte, gel non tanſ zan ncodiellszddt uuſttümns, deream renRdone emane
n dereg da re
N at qum nanleunad
ope.lib. vbi ſummatim ponit caſus, ex qui⸗ bus induciturrepetitio: Alex. conſi. 47 nu. 3. VOl.5. Areti. d. conſi. I. colum. fina. ſedina-
ltlmo calutr ſanu nr lor vicentes, in ahthen
ſu noſtro ſunt expreſſè repetita,& audalę- gata domorum,& aliorum bonorum, qpo- rum eſt legata proprietas, cuius legatum ple nius dicitur, quam legatum vſusfructus:ex⸗ go legatum vſusfructus, tanquam minus cẽ⸗ ſetur legatum, vulgata authen. multò magis C. de ſacroſan. eccle. cum ſimi. Pau. de Cultr. conſ. ni. in fin. in nouis, ſecundum impreſsio- nem Papienſem.
codi-
5. „
.— ————

NI
lecundofal 1
*
1.& vel
ſtasadiectain ſequen Etitain primo⸗ I dli,
1 G a citurper dictionem 7
drehetita in primo m plius„& dicitur tepenn Lidem tenet Barto in tina. verſicul. ſed quan (T.3. pertexeinl An di glo.& Ban. fedelle- al. Seiæ.§. Caio. in pim ndinſtruc. I iaſtrunen colum. z. verſicul,edin 7. colum. a.ſequitur u .ff. de lega.1.vhi expu- Puus, ideſt vltra,& liu asſecundarum nuptiam- lis in legato proprietaui iam cenſeri repetita inlę petito, virtute diction etitiua, vt probauimusiin to: quibus addo Paril-co &o.& conſi. lo. numer.49 Soc.lun. coniTu.,me;. umerS.V3.«hKcte procedit, qurmndoſun- vtconcludit Bar. in 1 o quo facitregrrlimm L pu pil. quod v dr plura determinabila 9 leterminare:Durdi g. caut. /8. nu..Ä ædicta opinio iceni auiuſmodi repenidin eſumpta mente blan entitate rationis, ſi aio. nare Balin lin mmatim ponitie repetitio: Alex co d Conſi. colum.im,
1
— DECISIO LII. codicilli dicuntur facti in fauorem& aug⸗
mentum legatorum factorum vxori, quod
patet ex ademptione viduitatis in teſtamen⸗
to poſita: ergo non debent operari contra⸗ rium, l. ſi mancipia, in princ. ff. de fun. inſtru. & inſtr. leg.& l. quod fauoris. C. de legi. A- lex. conſi.z 4. nu. i2.vol. 6. laſ. in l. legata inu- tuiter. nu. 8. ff.de lega. 1.
Nec videtur obltare dictio, Alia, poſita in codicillis, t quia cum addatur dictioni inde- finitæ, quæ æquipollet vniuerſali, vulgata l. ſi pluribus.ff. de lega. 2. veniunt maiora ex- preſsis, vt concludit Dec. inl. ſi fugitiui. nu, 34. C. de ſer. fugit. poſt glo.& Imo.per eum allegatos. 4
Contraria opinio viſa fuit aliquibus ve-
S rior:primò, t quia teſtator præſumitur, quan
tò minus poteſt, velle grauare hæredes, l.'i tia. F.&ni in vita.& l. vnum ex familia. 9. ſi rem. ff. de lega. ꝛ. latè Crau. conſi. 167. numer.
14. ſed ſi illa qualitas ademptionis viduita- tis cenſeretur etiam adiecta legato vſusfru-
ctus, magis grauaretur hæres, quia tenere-
tur præſtare proprietates legatas,& vſum⸗
fructum aliorum bonorum: ergo non eſt hu ......
iuſmodi facienda relatio, maxime cum illa
verba, lpſa tranſeunte, vel non tranſeun e, poſsint congrue, imò debeant referri& re- ſtringi ad proxima,& ſic ad domum,& alia æditicia, quorum eſt expreſſè legata proprie- tas. Nec dici poteſt, quòd hoc caſu in codi- cillis eſſet inutile legatum, tanquam eadem proprietas domus,& aliorum bonorum fuilſet in teſtamento legata: quia in teſta- mento proprietas domus,& aliorum bono- rum non erat in caſum viduieatis legata, ſed tantum in caſum ſecundarum nuptiarum: in codicillis verò legata eſt proprietas, ipſa tranſeunte, vel non tranſeunte ad ſecunda vota,& in codicillis addita eſt etiam quali-
87 ff.de pact. quæ præfationes probant cauſam finalem diſpoſitionis,& inducunt præſum- ptionem, Aod codicillans aliter non fuiſſet relicturus, Barto.& communiter Doctores inl. fina. in principio. ff. de hæredi. inſtitu. & in l. regula. ff. de iuris& fac. ignoran. quem refert& ſequitur pluribus relatis, Brun.de ſtatu exclu. fœm. in articu.. quæſt. 27. colum. I. Tiraquel. cumulatiſsimè in ſuo tracta. ceſſante cauſa ceſſat effectus, in pri- ma limitatione, nu. 64.& 65, pulcher tex. in 111.. fina. C. de imponen. lucr. deſcri. vbi à pri mordio tituli pofterior formatur euentus, & dicit Bartol. inl. cum ij. in princip. ff. de
Ii tranſactio. t quòd diſpoſitio ſequens reſtrin-
7
gitur per præfationem,& conuenit, quod ſeribit Lanfrancus in cap. quoniam con- tra.in ſecundo notabili:quod vbi non habet locum præfatio, nec etiam locum habet ſta- tutum, ſed in caſu noſtro ex præfatione co- dicillorum, cauſa finalis fuit legatum domo- rum& aliorum bonorum factum vxori, ea tranſennte ad ſecunda vota, prout apparet ex illis verbis, Cum ſit, quòd dominus Fran- ciſcus Bardonus ſuum fecerit teſtamentum, in quo inter cætera legauit dominæ Ma- riæ Paulæ ea tranſeunte ad ſecunda vota domum; ergo ad talia proprietatis legata debet referri diſpoſitio,& non ad legarum vſusfructus in caſum viduitatis factum,& hæc corroborantur ex verbis, Hoc ideo,
12 ſübſequentibus, t quorum natura eſt inferre
cauſaliter ex præcedentibus proximis: Bar- to. in l.dæmonſtratio. 9. quod autem. colum. 2. verſicul. item puto. ff. de condictio.& de- monſtra. iunctal. nemo dubitat.& ibi Bart. ff. de hæredi. inſtituen. vbi pronomen, Hic, hæc, hoc, eſt demonſtratiuum ad oculum, Bart. in J. Męuius. nu. 7. ff. de leg.ꝛ.
Tertiò, pręmiſſa comprobantur ex di-
1
tas viduitatis, vt per eam vxor magis allice- 3 ctione, Alia, t quę propriè denotat ſimilitu-
retur in viduitate remanere,& ſic vt maio- ra haberet legata ipſa remanente in vidui-
9 tate, quam tranſeunte ad ſecunda vota, fquo
vltimo caſu triſtatur anima mariti,§. nos igi tur videntes. in authen. de nup. Pau. de Ca- ſtro dicto conſi.xi. in fin. Alexan. conſ.⁊1. nu- me. S.volum. ſecundo: ergo ademptio qua- litatis viduitatis non videtur repetita in le- gato vſusfructus. d ere
vulgata l. in conditionibus. ff. de conditio. & demonſtra. Ange. in dicto conſi. 294. in Princip. quæ colligitur ex præfationibus, l. cum pater. 9. dulciſsimis.& ibi gloſ. in ver- bo, Diſcordijs. ff. de lega. ².l. item quia. 9. ſina.
dinem, ſecundum glo. fina. in l. ſi fugitiui. C. de ſer.fugi.& ibi Dec. nume.z3. Alexand. conſi.iꝰ. numer. 6. volum. 2 latè Feli. in c. ſe⸗ des.num.6.de Reſcript.Soci.conſi. 23. num. 3. volum. 4. facit tex. inI. fina. õ. fino. ff de vi- no, oleo, triti. leg.& l. hęres meus. in prin- cip.ff.de lega. primo. Rui. conſi. 68. numer.3. volum.).vbi expreſſẽ dicit, dictionem alias eſſe repetitiuam& repręſentatiuam eius qua litatis, cuius eſt id, de quo eſt expreſſè facia mentio:ergo legatum vſusfructus, quod eſt quid penitus duerſum à legato proprieta- tis, non venit virtute prędictę dictionis, R- lia, quę debet intelligi de alijs legatis ſimili⸗ bus expreſsis, ſcilicet de legatis proprietatis,
prout ſunt expreſſa. P 3 Quar⸗

————,
8ENATVSPEDEMONTANI 14. Solutio contentorum in inuentario, niſi per ſcripturan
Quartò, huuic opinioni famulatur, quia in
teſtamento legauit vſumfructum bonorum
mobilium,& ſuppellectilium domus,& in codicillis de dicta ſuppellectili legauit le- cticam, necnon lectum, copertam,& quæ-
dam linteamina,& adijcit, quod in reliquis
volebat teſtamentum viribus ſuhſiſtere: ſi
1 t ergo de legato vſusfructus quædam ade- mit, quæ in codicillis pleno iure legauit, ſe-
quitur, quod in reliquis non ademptis re-
manet firmum teſtamentum, l. ſi legatum pu 1„..
rè. fꝑ de adimen. lega. pulcher tex. in dicta
alumnæ.§. qui filias. eodem titu.& ibi Bart.
vbi diſpoſitio prima teſtatoris per ſequen⸗
15 Bal. in l. teſtium. C.de teſtibus. ſibijpſi contrarius oßen
tem videtur reformata in ijs tantum, in qui-
bus expreſſè reformatur, ſecus in alijs:& ad hoc facit regu. l. cum prætor. ff. de iud. quæ multò magis procedit in caſu noſtro, in quo-
expreſſe voluit in reliquis teſtamentum va-⸗
lere.
Nec videtur obſtare dictio, VItra, in co- dicillis poſita, de cuius natura eſt includere, 15 kſivltra. C. de fideiuſſo. t quia dato citra ve- ritatis præiud cium, quòd dictio, VItra, in ca ſu ſto eſſet incluſiua, attamen debert intelli- gi, vt includat,& repetat in eo ſtatu,& eo modo, prout fuerant legata in teſtamento, & ſic legatum vſusfructus intelligatur in- cludi cum qualitate viduitatis, argumen. l. legatum. ff. de adimen. lega.& cum qualita⸗ tibus,& conditionibus ſuis, per nota. in l. in repetendis. ff. de lega.3. Dec. conſi. 190. nu- me. 7.& inl. actionem. num. 8. C. de tranſac. & hanc opinionem veluti hæredi minus da- mnoſam ſequutus eſt Senatus.
SVMMARKRIV N.
àEmphyteuſis contract u, an ſcripturam requirat. 2 Inore duorum, vel trium ſtat omne verbum,& nu. 14.
1 parte C, de iure emph. t tenet ꝙ cõtractus
probaripoteſt, vel per quinque teſtes.
dittur. Ea, quæ tendunt ad obſeruantiam contr actus, poſſum n perteſtes probari, ſecus, ſi ad re ſolutionem. nu. ed.
5
16 Emphloteuſis licet in vna parte alteretur, tamenin rrlu
9 JI. 3 119
quis retinet ſuam propriam naturam. A C 15 1O. T.I PPb⸗us
CIAIIAI 41425 2*
.* N 1 siuſdem dl
De contractu emphyteutico,& ſolutione an ſcriptuxa requiratur.
A
Educi in quęſtionemch tingit, an in probanda l diſſolutione contractus H emphyteuſis requiratur, N probatio per ſcrigtaarã, A an verò ſufficiat proba- MX re liberationem liue di.
ſolutionem contractus per teſtes, præcipue, V ſtemphyteuſis ipſa non ſit vera,& proptia quia cenſus ſiue canon correſpondeatfrudtt hus, pro cuius declaratione quærendumeſt, an neceſſariò requiratur ſcriptura in confe- ctione contractus emphyteuſis, in qua qæ- ſtione gl. in l.i. in verbo, Scriptura, in vltima
emphyteuſis põt fieri ſine ſcriptura:& Bar. ibi nu. 6. dicit, opinionem d. gl. approbari coò ſuetudine:& idẽ tenet Spec.in tit. de emph.
verſ. quintò quæritur. quem refert& ſequi- tur Roma. conſ. 103 circa fin.& Barb. conſ 14.Col. pen. volu. z. Bal. in addi. ad Spec. delo- ca. col. 4. vbi dicit, quòd ſcriptura non requi ritur ad elle emphyteuſis:& ſequi videtur Ang. in d. l. 1. in 3. not.& alij relati per Iaſ. ib nu. 6l. in princ.& Soci. con. 169. vol.z. num I2. ac conſi. 120. nu. 24. vol. 4. licet dicat, Doc
daccai egundun 38 dew maui der lonanden,de nen
rermmecceſaſäcarum doc nins ad ocaulem Au reltequuerdäim niolqunbiseiidocn uod emparineulm ueZenonmdical. quod autem Anaſtalo guege mter emphſteu pergeruam, vt hæc cnr ſtis heret, wdil hcenc lnonils S imperfecqac ſalj nſttuno a lulti Lusaurem S ſequenn. dealem Remphyr lanj ain ills verbs,( digtser quibust vte Omente ſententialter
3 Contractus,& diſtractus tanquam diuerſa iudicantur. magis commumtertenere contr arium: quẽ hnidpnaom:ſequin „. Fdententia probari poteit per teſtes. liet in e ſcriptu⸗ refert,& ſequitur Pariſ. conſi. 77. numer 6- Nünd Näle onl 8 ram requirat. volum.3.& nouiſsimè Moderni Pariſiem.in doltalapai R s Statuta, quæ d ſponunt, contractus mulierum non valere conſuetud. Pariſien. tit. ⁊. in princip. nu 39,& muoderuran dn ſine inſinuationc, non habent locum in ſimplici libe- ſeꝗ. 1 4 phytheuricano dne ratione. t 34 Krat lnqpagrd denad 6 Donatio cauſa mortis quinque teſtibus probatur, ad cu- ſ Contrarjamop inionem, qudc re qatranm rabionep topolle ia reuostionem ſefficiumt duo. criptura, tenuit gl. in d. l.i. in verbo, Alſena- rariu
7 an contra ſcripturam, qaæ de neceßitate iuris in aliguo tiòonis, circa medium.& Bal. iti in z. lectura, mo ber regulam contractu requiritur, admittatur probatio per te- col 2. dicit, hoc communiter teneri,& gor- uundergrmd Deut. ſter, E ibi lteſtium. C. de teſtibe.eclaratur. dinaria, ad quam ſemper recutrritur in cap dd noreduor dhe 8 rins De⸗afn propriè non dicitur vbicunque canon fru-§. poſtquã. in verbo, In ſcriptis, de cenſulib. wmeiino um ibus reſpondet, ſru potius locatio iudicatur. 6. Alex. conſi. 1I2. in fi. vol.. mnionem auum muinego 9 Nn locatione neceſſariò ſcriptura non requiritur. ſecui 1 b 1 all Aplnnn d. ibe tteſtam ein le 10 Solemnitas quæ requiritur in contractu, pariter& in uitur ctam Plarghus alijs relatis laſiin mi dlnonen deh
d. ſtracku interuenire debet, vt eiuſdem naturæ eſſe l.r.numer. 6l. 62.& Sz. vbi hanc opinioſem uteamcnn iuaicstore nan, nn. communem dicit,& Bald. in l. teſtium in Ktlpemi cg. 13 In contractu minoris quem 1dmodum requiritur decre- not.& ibi Salyce.in 6. oppo. C. de teſt. Aret. ternmzlenmüid tum, ita etiam in aiſtractu. in§.adeò autem. col. 4. verſiad vnum tamen uuaunt olutionig aduer⸗ üdegrohe
—— ————————1

NI
uin in inuenc Itario niſt ,,, byvel per quingue 8
5 eteſůidu ſog ontrona
ad obſeriantian ontr ariz ſecus, ſta⸗ rrſoluinen dl
t in vng parte alkeret
ntamen am propram naturn ma
. di 510 LITL 1 emplyteutee Keiuſhn rufa echüiraxur ülig
Edaci in queltiong ungit an in yh diſſolutione conni emphyteulis requn probatio per ſcxa Han verd ſufficnu 8 re liberationemlu tractusper teſtes pta ipla nonſit vera,& p canoncorreſpondeait leclarat one quærendum Tuiratur ſcriꝑtura in yj semphyteuſis, in quas verbo, Scriptura, in vli emph. t tenet ꝙ cõtrac Heriſine ſcriptura:& B inionem à.g apptodrf tener Specentit, decn eritur. quem refendi „103, circafin.& Ba 2. Bal in addiadd- t, quod ſcriptura nu phyteulis:& ſequj W 3, not.& alij relatipeli Soci, conſi 169.ohn u.2 4. vOl.4.lcet dichl iter tenere contratim ur P aril con.7,— nſsimè Modemmibal 4 len. tit⸗⸗ in principli
vodrequl-
1 Ali
cgl.in dhleLin eerbo ſe 2un.& Balibiin:.
communiter tenerbalg:
am ſemper recutritur in
DECISIO LIII. 88
aduertas. Inſtitu. de loca.& cond. vbi dicit,
uòd ita communiter tenetur,& ſemper vi- dit obſeruari. Afflict.deciſ.72. nu. 7. pro qua videtur text. expreſſus in auth. de aliena.& emphyt. 5. ſi verò non ſint chartularij. in illis verbis, Contractum fieri in ſcriptis.& Alex. conſ. 94, num. 2. vol. 7. vbi addit, quaſi poſ- ſeſsionem iuris exigendi Canonem emphy- teuticuùm debere etiam probari per ſcriptu⸗ ram,& arbi trari eam ſeruari de conſuetudi- ne ab omnibus recepta, quòdde iniuſmo- di contractibus fiant Inſtrumenta: Crauet⸗ ta conf. 112. num. 8. qui profeciò non debuit ita acerbe redargui a Molineo loco ſupra ci⸗ tato: tum quia crehriorem ſententiam ſecu- cus eſt dominus Crauetta, vt idem Moli. te- ſtatur: cùm etiam, quòd Molinei induciio, etſi prima facie aures demulcere videatur, at- tamen re plenè digeſta, vana reperitur. Nam
ſiaccuratè legantur præcedentia, 6. Anaſta-
Hus, in authen. de non alien. reb. Eæclef. vi- debitur cautum fuiſſe à Leone Imperatore, qui Zenonem prægceſsit, in alienationibus rerum eccleſiaſticarum documenta requiri, vt in 6. ad hoc autem& tabellionem.& in verſic. quia verò didicimus ſic efful,& im- piè ab aliquibus fieri documenta. idq́; eciam quoad emphytheuſim priuatorum, Lcu-⸗
tus eſt Zenon in dicta! 1. C. de iur. emphy.
quod autem Anaſtaſio viſum fuerit diſtin- guere inter emphyteuſim temporalem,& perpetuam, vt hæc cum geſtis, illa ſine ge⸗ ſiis fieret, nihili faciendum eſt, cum veluti inutilis,& imperfecta correcta fuerit Ana⸗ ſtaſij conſtitutio à luſtiniano, d.§. Anaſta⸗ ſius autem.&§. ſequenti.& clarids in auth. de aliena.& emphyt. 9. ſi verò non ſunt char- ularij, in illis verbis, Contractum fieri in ſcriptis. ex quibus ſit, vt communis proinde Crauettę ſententia ſit vera, Molineiautem opinio paradoxa: ſequitur hanc opinionem Roland. à Valle, conſil. 87. numer. 9. quem poſt hæc ſcripta vidi. Hoc igitur admiſſo, quòd requiratur ſcriptura in contractu em- Phythieuticario, videtur tamen dicendum in quæſtione propoſita, eam non requiri in diſtractu.
Primò per regulam, de qua ſcribitur in ſacris Scripturis, Deut. cap. 17. 8& Matth. c. 18. quòd t in ore duorum vel trium ſtat omne verbum, c. in omni negocio. de teſti.& c. re- latum, de teſtam.& in terminis ſtatuti pro⸗ hibentis ſolutionem debiti probari per te- ſtes, Io. de Ana. conſ. 64. dicit, quòd non ha- beat locum in promiſsione de faciendo In- ſtrumentum abſolutionis, quem refert Dec. in c.z.col.14. in fi.de proba. lIdem ſentit Salyc.
2
in l. ſi quis argentum§. fin. in fin. C. de donat. vbi dicit, quòd licet mutuum ex forma ſta- tuti non poſsit probari per teſtes, attamen promiſsio de faciendo Inſtrumentum abſo- lutionis poterit teſtibus probari,& ſequi⸗ tur Cepol. cau. 253. incipiente, Statuta diſpo- nunt.& ad hoc facit tex.& ibi Bar. in l. fi. C. ſi tutor vel. cur. inter. f vbi contractus,& di- ſtractus ponuntur tanquam diuerſa: ergo ex vno ad aliud non infertur. Item facit, quod decidit Rot.deciſ. 4A09. in nouis.per tex.in c. Albericus. de teſtibus.& in c. ſicut de re iud. quam refert& ſequitur Pariſ.conſ.77. nu. ꝛt. vol3. t quòd ſententia poteſt probari per te- ſtes, licet videatur requirere ſcripturam, c. quoniam contra. de probat.& huic opinioni conuenit Bal. in l. liue apud acia. in quinto nota. C. de tranſact. dicens, ſe conſuluiſſe, t quòd conſtitutiones, ſeu ſtatuta, quæ diſpo nunt contractus mulierum non valere ſine inſinuatione, non habent locum in ſimplici liberatione:& Bal. refert& ſequitur Alex. inl. more. in princ. ff.de acquir. hæred.& ra- tio eſt, ſecundum Bald. ibi, quia conſtitutio, ſiue ſtatutum in contractibus ſcripturam re- quirens exorbitata regulis iuris communis: ideò ſtrictè debet intelligi,& non extendi ad diſtractum.
Secunds, huic opinioni adſtipulatur id, quod dicitur de donatione cauſa mortis, in
6 quaffacienda requiruntur quinque teſtes, l.
fina. C. de donat. cau. mor.& tamen in reuo- catione ſufficiunt duo, vt concludit Dec. in I. non omnis. colum. 3. verſic. ex quo infertur. ff.ſi cert. pet.& facit tex. in l. non ſtatim. ff.de pecul.vbi in conceſsione peculij requiritur traditio vera, vel ficta, in reuocatione verd ſufficit ſola voluntas domini:& infert Ang. ibi, quòd ſi pater conceſsit filio, vt donatio⸗ nem cauſa mortis faceret, poteſt ſola volun- tate eum reuocare.
Tertiò, pro hac opinione etiam videtur deciſio Bal. in l. teſtium. col. i. verſ. dubitatur hic de quibuſdam ſcripturis. C. de teſtib. vbi quærit, t an contra ſcripturam, quæ ex ne- ceſsitate iuris requiritur, admittatur proba- tio per teſtes, vtputa, in inuentario, ſenten- tia,& emphyteuſi?& concludit, quòd ſolu- tio poteſt probari per teſtes, reſpondetq́; ad tex. in d.l.teſtium. quòd proce dat in ſcriptu- ra conuentionali:& Bal. refert& ſequitur Afflict.deciſ.ʒ.num.ꝛ95.& 26.
Quartò, t quando Canon in emphyteuſi reſpondet fructibus, non eſt propriè,& ve- rè emphyteuſis, ſed de ea iudicatur, vti de contractu locationis, t quo caſu admittitur pProbatio per teſtes, nec neceſſariò requiri⸗
5 4 tur
ᷣσ*
.— ——— d— —————=—
—
—————
——.—
—
—

J—
—
—
1 8—* 2 5 d 1 8—ſ“———— 8—
——“.— —————
SENATVS PEDEMONTANI
tur ſcriptura, vt concludit Barba. d. conſil. 14. col. penult. Sed in caſu noſtro penſio cor-
reſpondet fructibus: ergo non eſt contra⸗ ctus emphyteuſis:& tenentes hane opinio- nem reſpondent, regulam in contrarium al⸗
legatam non procedere, quando per diſtra-
ctum res reduceretur i
declarare Eelin. in dicto c. cum acceſsiſſent. numer.. de conſtitut.& in cap. cum omnes. num. 7.& 8. eodem titu. laſ. in d.l. omnium. num. 10. C. de teſtament. Curt. in tracta. de feud. in. parte. in S. quæſt. col. final. lo. Bapt. de 8. Seuer. in l.omnes populi. col. 44. in ff. ff. de ĩuſti.& iur. ſed perd. ſtractionem emphy- teuticæ rei redit res ad primœuam naturam, qua quælibet res præſumitur libera, l. altius. C. de ſerui. ergo poteſt huiuſmodi diſtractus per teſtes probari.. Contraria opinio viſa fuit de iure verior per regulam, de qua in authen.&contra.(.
10 de reſpud. t vbiſolemnitas, quæ requiritur
II
in contrahendo, requiritur pariter in diſſol- uendo, quam ponit Alexan. conſ. 209. num. 23. volum. 2.& inl. centeſimis. 5. final. in f. ff. de verbo. obligat.laſ.conſ.141. num.ꝛ. vol. 4. & Felin. in c. cum acceſsiſſent. numer. 5. de conſtitu.vbi poſt gloſ.& Bal. per eum alle-
atos concludit, quod quando ex forma ſta- turi requiritur ad probationem actus certa probatio, eadem requiritur ad deſtruciionẽ eiuſdem actus:& dicit Barto. in l. actor. nu. 9. ff. rem rat. hab. quòd ea, quæ requiruntur neceſſariò ad alicuius actus cõſtruciionem, pariter, requiruntur ad deſtruct onem eiuſ⸗ dem, ſecus, ſi voluntariè requirantur,& Bar. refert& ſequitur Paul. de Caſtro, in]l. tria prædia. num. 5. ff.de ſerui. ruſtico. prædio.& Dec. in c. cum omnes. colum. 5. verſic.aut in primo actu, de conſtitut. Jal. inl. omnium. num. ↄ. C. de teſta.& conſ.i41. num. z2. vol. 4. & ſcribit Bart. in l.& ideò. ff. de condi. fur. nu. 2. f quod reſolutio contractus iud catur eiuſdem naturæ, cuius eſt contractus: ſequi⸗ tur Afflict. deciſ. 232. col. I.& 2. late Euerar. in locis legali. c. õ.& ad hoc facit regula, l. prout quiſquis. ff. de ſolutio. c.i. de reg. iur. 1 b. S.l. nihil tam naturale. ff.de reg. iur.& ibi Dec. num. 3. adducens in terminis noſtris, Ancha. conſil.ʒ50. vbi concludit, quòd ſiex forma ſtatuti debitum debet per Inſtrumen⸗ tum probari, ſolutio, ſeu liberatio debiti ſi⸗ militer per Inſtrumentum probanda erit: ſe⸗ quitur idem Dec. in c.z. colum. 1z. verſic. po- ſtremò. de probatio.& in terminis emphy⸗ teuſis, ita concludit Bal. conſ. 220. vol. i.&
⁊2 facit aliaregula, quòd t contrariorum eadem
n priſtinum ſtatum, & ad ius commune primcœuum: ita videtur
eſt diſciplina. Et pro hac opinione videntu facere, quæ ſcribit laſ. in l. liue apud acta. co 2.C. de tranſact.& text. in 1. ſi ad reſoluen dam. C. de præd. mino. quem citat Bal. inli in princ. C. ſi aduerſ. tranſ. vbi dicit, t qusc ſicut in contractu minoris requiritur decte tum, ita in diſtraciu:& eum refert& ſequi tur Hippol. in rub de probat. num. 345. cun quatuor ſequentibus, vbi plures citat auco, res ad hoc propoſitum:& in caſu noſtto ij detur caſus l.teſtium. C. de teſti. vbi enim de⸗ bitum eſt contractum in ſcriptis, eius ſoluni debet probari per aliam ſcripturam, vel ſl tem per quinque teſtes idoneos,& dicit ii 14 Salyc. t quòd ſolutiocontentorum in inuen tario non poteſt probari, niſi per ſeripturam, vel quinque teſtes integræ opinionis,& eſ de mente Bar. inl. generaliter. num, 8.&, C.de non num.pecun. e Non obſtat regul. c. in omni negocio, de
teſti.quia ſpeciale eſt in emphyteuii,& aijß:
ad quorum probationem requiriturſerptu- ra, ſecundum lal. in d. l.i. num. 61. C. de ur. emphyt.cum alijs ſuprã allegatis.
Non aduerſatur lo. de Anan. d. con(64.
& doctrina dalyce. in l. ſi quis argentum.9.
fin. ſupra allegata: quia contrarium tenuit Ancha. dicto conſil. 350. cuius opinionem dicit ſibi mag s placere Dec. in d. c.z2. colum. antepenult.& penult. de proba. vbi inquit
dictum Saly. non eſſe verum,& reſpondet ad allegata in contrarium: pro quo facit reg
Quod non licet directo, nec admittitur per
indirectum: dicit tamen Bal. in conſil. 46.
vol.z2. quòd ſi promiſsio de faciendo Inſtru-
mentum ſolutionis contractus fiat à primo
tempore contractus, poterit talis promiſsio probari per teſtes, quia tendit ad obſeruaa-
tiam contractus. Non nocet doctrina Bald. in d. l. teſtium 15 tquia ſi accurate ponderetur, Bald. videtu aliquantum ſibijpſi contrariits, cum in ver- ſicu.quintò nota. dicat, quòd quando exce- ptio ſe compatitur cum petitione, vt qun vtrunque poteſt eſſe verum, ſcilicet, quod fuerit debitum,& quòd fuerit ſolutum tunc contractus reſolutio poterit probari permo dum traditum in d. l. teſtium. id eſt, perſcii pturam ſimilem, vel per quinque teſtes. M in verſic. ſed vt dixi.tenet, quòd quandoſcii- ptura eſt neceſſaria ex neceſsitate iuris, vt in emphyteuſi, tunc ſolutio poterit probarl per duos, vel tres teſtes, non obſtante dicia J. teſtium. quæ habet tantum locum, quan- do ſeriptura requiritur ex conuentione par tium. Contrarium tamen tenuit in terminis em- phyteu⸗
ncorte 44* 3 dane teri Canonise reulsimpkoplia,nol labe drmempbſteuiconnne lisqulnabwsnonaten 15 roplum müulam emp dockengtjtecliad deu matum tegubtitelv did LrorntiodicecdCtanis deiure engbit mefe do cM Kdinfendtso qralsalteretur eotu nlpedueticiarorimgt lquis non aterati ret tan feudl, de feudd me eud ate Prlſcor eigoldem in emphyteul inaljsqonalteraaisrettne umenpiteuls, Aro mänskelcittactspro rrſcipn welquin 1 detam Cde kelibs.6 pnionen cenlot dena 4 arardſpacdlen ulos terlundit volui am(cipin 4
meos V mulo magittes

iptunm. ue teſtes! 8 ue teltes doneds Ki⸗
olutio contentorumna eſt probari, niſ berlein eltes integræ opinions ein!. generaliter, nun n. pecun.
t regul.c inomni neati cale eſtin emphyteulit robationem requirituni n labein d.l. num. G8. nalisſupräallegalis
G⁴
1 6”
PDECISIO LIIII. 89
phyteufis, Bal. d. conſ. 220. voluma. vbi di- cit, dem iuris eſſe, quoad ſolemnitatem pro-⸗ bationis, quòd contractus celebretur in ſcri- ptis ex iuris diſpoſitione, vel ex partium conuentione. Vel poteſt reſponderi, Bal. reciè loqui in caſu ſuo, quia loquitur de ſolu⸗ tione cenſus, cuius ſolutio non tendit ad re- ſolutionem contractus, ſed ad confirmatio- nem. Ideò nimirum ſi poreſt probari teſti-
probari, ſecùs verò ea, quæ tendunt ad illius reſolutionem:& ideò malè lIocutus fuit Bal. in d.conſ.z20.dum dixit, ſolutionem cenſus, ſiue Canonis non poſſe probari per teſtes minores quinque.
Non obſtat, quòd in caſu noſtro contra- ctus emphyteuſis non ſit proprius, cum Ca- non correſpondeat fructibus, quia licet in ea parte reſpectu Canonis dicatur emphy- teuſis impropria, non habens propriam na- turam emphyteutici contracius, attamen in alijs qualitatibus non alteratis retinet adhuc
erſatur ſo. de Anan, deε propriam naturam emphyteulis, targuen⸗
alyce. inl. ſi quis angen egata: quia contrarumi conſil. 3o. cuius opinio s plicere Decin d.2.co Apenult. de proba. vdi ine .non eſſe verum,& reſy- contrarium: Pio quoh lcet direcio, nec admi- dicit tamen Bal. in ſipromiſio de facien utionis contractusft atractus, poteritals teltes, quiatendit ac 1 ius.. et docrina Bald.in Vir rate ponderetu, le bijpli contrari'“s, cum nota. dicat, quod qand-
( cunc ſolutio ſi, tunc o obſtant
do de emphyteuſi ad feudum, quod argu⸗ mentum regulariter validum eſt, vbi non datur ratio diuerſitatis, Iaſ. in l.. num. 6o. C. de iure emphyt. latè Euerard. in locis legali- bus, c. 17. ſed in feudis licet reſpectu alicuius qualitatis alteretur eorum natura,& aliquo reſpectu efficiatur impropria, attamen inre- liquis non alteratis retinet propriam natu- ram feudi, c. I. de feudo non haben. propri. natur. feud. late Pariſ. conſ.23. num. 26. vol, 1. ergoidem in emphyteuſi dicendum eſt, vt in alijs nonalteratis retineat propriam natu- ram emphyteulis„& propterea ad eius con- tractus vel diſtractus probationem requira⸗ tur ſcriptura, vel quinque teſtes, iuxta d.. teſtium. C. de teſtibus.& ſecundum hanc opinionem cenſuit Senatus in cauſa Riboti & Lan⸗zaur Hyporedienſium. Verùm quia articulus iſte viſus mihi fuit ſatis dubitabilis, volui iam ſcriptis præmiſsis omnes fere meos mutos magiſtros perquirere, an re- perirem aliquem ex eis, qui huiuſmodi no- dum diſputando,& notando ſolueret: ſed neminem reperio, qui magis ad amuſsim diſ ſeruerit, quàm doctiſsimus ac conſumatiſ- ſimus ille nunquam ſatis laudatus Andreas Tiraquellus in tract. de leg. connub. in ver⸗ bo, Contracter, a princ. vſque ad num. 28. qui reſpondendo ad multa, quæ in contrarium adducuntur, reſidet cum prædicta ſe- cunda opinionc.
SVMMMARIV M.
1 Hereditatem qui adit ab inteſtato, an eam repudiire cx teſtamento videatur,& num. 4. e& 5.
2 Eligens vnam ex duabus actionibus contrarijs alteri re- nunciaſſe cenſetur.
3 Agens ex vna cauſa, ſi ex alia probet intentionem ſuam, ſuccumbit.
6 Eligens vnum ius, non videtur alteri renunciaſſe, quod ignorabat ſibi competere.
7 Diſpoſitio inter liberos an valeat vt teſtamentum, vel vt alta vltima voluntas,& num. o.
s Doctortm opiniones diuerſæ iuſtam cauſam dubitandi præbent.
10 Diſpoſitio§. ex imperfecto. l. hac conſultißima. an lo- cum habeat in teſtamento nuncupatiuo.
Tuorantia in mulieribus ruſticis præſumitur.
12 Eligens remedium incompatibile non dicitur alteri ro- nunciaſſe, quando remedium intentatum ab aduer- ſario impugnatur.
DECISIOLIIII.
Dseo, qui hæreditatem ab inteſtato adijt, an variars poſsit,& ſucceſsionem ex teſtamen- ro petere.
‿
8 tuor teſtibus interroga⸗ us reſponqdit, velle filias 2 ſuas, quæ aderant, æqua⸗- liter in bonis ſuis ſucce- *⅞ dere, nullo tamen de prę luntate patris rogato Inſtrumento, quo deſuncto, poſſeſsionem bonorum ap- prehenderunt filiæ,& precibus narrarunt, patre ab inteſtato defuncto, ipſas poſſeſsio- nem bonorum, quæ pater poſsidebat, appre- hendiſſe, in qua petierunt, ſe manuteneri, 8& contradicente patruo veluti proximiore a- gnato, ac excipiente, prædictas filias non eſſe ab inteſtato admittendas, tam ex diſpo- ſitione ſtatuti excludentis filias à ſucceſsione paterna ſtantibus agnatis, quam ex renun- ciatione hæreditatis,& bonorum paterno- rum ipſi patri ſtipulanti pro ſe,& hæredibus facta, replicarunt ſe ex voluntate,& diſpoſi- tione paterna ſuccedere, qua ſtante ſublatas eſſe exceptiones patrui dicitur.
Quxæſitum fuit, an licuerit ipſis filiabus variare,& relicta cauſa inteſtati propoſita, venire ex diſpoſitione paterna? Et videba⸗= tur dici poſſe non lſcuiſſe, per tex. in l. filium emancipatum.& ibi Bar. ff. de acquiren, ha- redi. t vbi inſtitutus, qui adit ab inteſtato, videtur repudiare ex teſtamento: qui licet loquatur in emancipato, idem tamen etiam locum habet in filio conſtituto in poteſtate patris, gloſ. ibi in verbo, Bonorum: cui adſti- pulatur doctri. Bar. in. ex ſextante, in princ.
ff. de

———
* 7
—
7 8
7
4 ⸗„. ——
A——
SENATVS
ff. de except. re iudic. vbi agens ab inteſtato ſciens ſe ex teſtamento vocatum, videtur te- ſtamento renunciaſſe: concordat reg.l. quod in hæredem. d. eligere. ff.de tributo. c. vt quis 3 duas. de elect. in 6. t vbi duobus remedijs, ſi⸗ ue actionibus contrarijs competentibus, al- tera electa, alteri cenſetur renunciatũ: ſequi- tur Roman.conſ.1a5. in princ. late Iaſ. per il- lum tex. inl. fina. C. de codicil. col. 2. Pariſ. latè conſ. 77. volum. 4. ſed via agendi ab in- teſtato eſt contraria via teſtati, l. antequam. C. commun. de ſucceſ.& l. quandiu poteſt. ff. de acquiren.hæred. ergo via teſtati cenſetur ferè repudiata:& in iſtis terminis conſuluit Alexan. conſ. 1zr. vol. I. vbi loquitur in caſu, in quo agebatur ad ſucceſsionem patrui ab inteſtato, cum competeret ex teſtamento. Sed in caſu noſtro iſtæ filiæ fuerunt præ⸗ ſentes diſpoſitioni paternæ,& ſic ſciuerunt teſtamentum paternum: ergo illud repu⸗ diaſſe videntur, poſtquam intentarunt ab inteſtato. Et facit text. in cap. Abbate ſanè. 3 de ſenten.& re iudic.in 6. ſ vbi agens ex vna cauſa ſuccumbit, ſi ex ea non probat in- tentionem, nec ad aliam admittitur, l. habe- bat. ff. de inſtito.
Contraria opinio videtur etiam in caſu noſtro fortiſsimis fundamentis munita: pro qua allegatur text. in. ſi is. verſic. nam vt ſi quis.ð& ibi gloſ.in verbo, Non erit. ff.de ac⸗ quiren.hæred. vbi agnatus proximus hæres inſtitutus ex teſtamento, cum exiſtimaret patremfamilias inteſtatum deceſsiſſe, omnia pro hærede ab inteſtato geſsit, non propte⸗ rea videtur repudiaſſe ex teſtamento:& his accedit l. mater.5. nec enim. ff. de inoffc. te⸗ ſtamen. quæ iura ad hoc not. Barto. in d. l. ex 4 ſextante. vbi expreſsè dicit: Quòd ſi egi ab inteſtato, poſtea volo agere ex teſtamento, poſſum:& in dicta l. filium emancipatum. ff.de acquiren.hæred.& clariùs in l. Clodius. verſ. tu dicas.& verſic.ſecundo caſu, quan- do quis.ff. de acquiren.hæred.& ibi Paul.de Caſtro, cõcludentes, t quòd quandoagitur, vt quis priuetur iure quæſito, vtputa, quia filius ſuus hæres, cui hæreditas patris eſt ipſo iure quæſita, licet poſsit, ſi velit, abſti⸗ nere, I.1§. prætermittere. ff. ſi quis omiſ. cau. teſta.glol. in l.vnica. in verbo, Tranſmittere. C. de his, qui ante aper. tab. tunc ſiue ius, ſiue factum ignoret, agendo ex vno remedio, non videtur exalio repudiare propterigno- rantiam iuris, ſiue facti:& ad hoc multum facit text. in l. fina. õ. ſi quis verò ex parenti⸗ bus.C.de codicil. vbi aſcendentes, deſcen- dentes,& collaterales vſque ad gradum, ibi numeratum, poſſunt vti remedijs contrarijs
P EDEMONTANI
ex eadem ſcriptura: ergo multò magis ex diuerſis ſcripturis& diſpoſitionibus. Nam tunc agendo ex vna, non inducereturre u diatio reſpectu alterius:& ita expreſse te⸗ nuit Barto. in d. I. Clodius. verſicu. ſed ſien diuerſis. quem ſequitur Alexan. in apoſhi His conuenit doctrina Bar, per illum tex. i J. final. õ. ſed quærebatur, in tertio notab. 0
6 de fur. ſ quòd qui eligit vnum ius, non viq,
tur renunciare alteri iuri, ſibi competent, quod ignorabat, vel de quo dubitabat qer tex. in dicta l. mater. ff. de inoſtic. teſtam& Alex. in apoſtil. ad Bart. ibi, in verbo, Dubi⸗ tat. Paul. de Caſt. in d.l.filium emancipatum, in fi. vbi dicit, quòd inſtitutus putans teſtu- mentum non valere, ſi adeat ab inteſtato non videtur repudiaſſe ex teſtamento, quu non facit hoc animo repudiandi: Aretiinl. nec his. 9.hæres. colum. I. f. de acquir. hæred. AHflict. deciſ.53.
Non obſtat d.lcſilium emancipatum qua ib filius ſciebat& ius& factum, ſecundum gloſ. fin. Bar.& communiter Doctoin dica J. Clodius. in fi. in caſu autem noſtro iſtæmu- lieres, licet fuerint præſentes, tamen habue-
runt iuſtam cauſam dubitandi, an ex talivt
tima d ſpoſitione minus ſolemni diceren. turhxredes ex teſtamento, vel ab inteſtato,
7 cum aliqui Doctores non mediocris auco
ritatis tenuerint, quòd talis diſpoſitio inter
liberos non valeat, vt teſtamentum, fedt
alia vltima voluntas: ita refert gloſ. in. er imperfecto.]l. hac conſultiſsima. C. de inoffi
teſta. quam ſequitur Specul. in titu. de lnſit
.„. ₰ editio. H. compendioſe. num. 12. verſicu. inci piente, Et nota, quòd cum vltima voluntas
7
per text.in J. ſilij patris.& in l. fin. C. fam. her⸗ ciſ. quæ iura hoc apertè videntur dicere,&
clarius text. in dicta l. hac conſultiſsima. ſe-
quitur Hoſtienſ. in ſumma, deteſta. 6. qual- § ter conficiatur. verſic. quandoq; duo. T quo
fit,vt opinio& auctoritas tantorum patrum iuſtam cauſam dubitandi præbeant. Bar. pet iura per eumallegata, in l. qui Romæ. 9. duo fratres. colz. num. y. ff. deverborum obliga maxime in caſu noſiro, in quo pater nontuit vſus verbis directis, ſignificantibus inftiu- tionem, ſed alijs verbis communibus.
„ Necapparet, t quòd potius voluerit teſta-
ri, quaàm aliam vltimam diſpoſitionem face- e, quo caſu licet huiuſmodi vltima volun- tas effectum teſtamenti habeat, tamen non eſt propriè teſtamentum, vt concludit Ale- xan.in d.9.ex imperfecto. colum i. verſic. li mita, prædicta eſſe vera. poſt Ange.& Bald. per eum allegatos:& inl. ſi filius. colum.3.
in fi.ffxde libe.& poſthu, doctiſsimus Natti
conciuis
i6e
le ele atalle i— 15 G
fuu 1 bem geglonem
josja bh. bnchnigaCdi dos lmosin cloin S- cherumn nintemans ten rens 1oniſceadrrenunc. rent’ut ccncludunt com rſban adClodnd mrrerdecedendideind Välpoiet wſponde poperclectionem i
ſeann, quistepudiaſe
wentaram 1mutaturn doremedium mtentate ineſf ax ptopter oppe quidictelſe tenuncit cdumſecundum, A ſc⸗ Habutefecdumetta lmmi tlium olaverſeprme bimerel cumfli Ai diähl. CLodis, co dannam Dardo, in A conmüne.-

urs R Gilpolnäldö DECISIO LV. 90 vna, no bo wouü conciuis noſter in repet. d.§. ex imperfecio. niorem poſſeſſorem clam poßidere, refpectu ſue an- du alterius; S centn col. 1. verſ. limita in primis. quæſt. 46. ſed eſt n ut ghe 4 ſha ecgrpecker d.I.Clodin Rrerg quædam tertia ſpecies mixta, ita vt non pro- 1pxran reisena Oßſtat aerh P 6... 6.. 222 ſequitur ul! prie dicatur teſtatus, ne niſden 3 ſrenn 4 en hium ecckeFtsticum vor hoteg leusſhne Camo⸗ ctrina Ba wing dum laſ. in 9. ex imper ecto. co fin. verſ. pu⸗ nica inſtitutione oheineri. luxrebat iluna to concludendum:& multò fortiùs proce⸗, m heneſicialibus poſſeſſoria interdicta miatam in ſe ha- quieli 5 tio non dit hæc dubitatio in caſu noſtro, quia de tali bere cauſam proprietatis dicuntur. da igity m ius nonto voluntate nulla cõfecta fuit ſeriptura, t quo In beneficialibus agens remedio reintegrandæ, ſiue re- 9 terl iur libi com caſu dubitabile eſt, an diſpoſitio 9. ex imper- medio attentatorum, Jun3 fauorabilnus eſt, poſſeſ⸗ „velde qu dubitah fecto. haberet locum in teſtamento nuncu- ſionem ſuam colorato titu o iuſtificare tenetur. mater. ff. d 3.„. sobinioſ d ludex ſecularis ſuper poſſeſſorio beneficiorum cognoſcs 3 e inoftic,eln patiuo, quia licet communis opinio ſit, quò Fe hoꝛect alul ohen. 1 art. invetbo locum habeat, tamen iſtud eſt per interpre⸗, Titulus coloratus quis dicatur.& num.7. in d.. lumemancm tationem, ſeu extenſionem, vt concludit
quod infiiturus putn Natta in d.§.ex imperfecto, in princ. quæſt. valere, ſi adeat ab nun 37. poſt alios per eum relatos. r& ignorantia epudiaſſe exteſtamenn huiuſmodi ſiue dubitatio maximè locum ha⸗ animo repudiandi: n bere debet in iſtis mulieribus ruſticis, quæ e. colum rff deacqun præſumuntur iura ignorare, l. cum de inde⸗
3. bito.ff.de proba. Paul. de Caſtro, in d. l. Clo- .. N tume 3 ⸗„„„ at& ius& laum Non obſtatl. fin. C. de iur.& fac. ign. quia Kchh.
nos ſumus in caſu, in quo iuris ignorantia operatur, vt intentans remedium incompe- tens, non videatur renunciare alteri compe- tenti, vt concludunt communiter Doctor, poſt Bart. in d. l. Clodius. Paul. de Caſt. in l. mater decedens.ff.de inoffic.teſtam.
Vel poteſt reſponderi id, quod dicitur, quòd per electionem iuris ab inteſtato cen⸗ ſeatur, quis repudiaſſe diſpoſitionem teſta- mentariam, limitatur non procedere, quan- do remedium intentatum eſſet nullum, vel inefficax propter oppoſitionem aduerſarij, qui dicit eſſe renunciatum primo iuri per a- ctum ſecundum,& ſic actus ſecundus non habuit effectum: ita limitat Aret. in dicta l. jpatris. è in lfin Ci filium. col.. verſic. ꝓrimò limita. per cex. inl. go apertè videnturim nihil intereſt. 9. ſt cum filius. ff. de inoffi. teſta. dictal.. hac conſulibn& in dicta l. Clodius. colum. I. vbi allegat nlin ſumma, detelait doctrinam Barto. in J. naturaliter.§. nihil verlic. quandoc; dubit commune. colum. 4. num. ꝛ. ff. de acquir. poſ. auctoritas tan orumptz T vbi eligens remedium incompatibile non bitandi prabeanthu poteſt dici renunciaſſe alteri, quando tale re- legata inl. qui Roma medium intentatum fuit impugnatum ab kon erbotumd aduerſario per reg. c. ex eo. de regu. iur. in um ſ deue tetno ſexto. ita etiam nominatim ad prædictam re-
ſiro, in quo pate ue Ine eanebuh gulam reſpondet Soci.Iun.conſ.84. num. 33. rec 18, 1g 3
R communiter Docdoii in caſu autem noſtroiſ lerint præſentes, tamenk cauſam dubitandi anexu tione minus ſolemni diah ex teſtamento, velabintel Doctores non mediocris al rint, quoc tals diſpoſtio i vale, vt teſtamentum, duntas: itarefett Moli lacconſultiſsima. C.è- wuitur Specul. intitt dendioſe. num.ia.veh aquòd cum vltimit-
11 89
commu.3, isverhi ee voluettt rem prædictarum filiarum, eis ſaluam eſſe 1 tt qudfi tioneni replicationem ex prætenſa diſpoſitione pa- vleimam?. am terna Let huiuſ nodi lera 3
Se men. eſtamenti ditete cuct 5vMN MARKIV w. 4 ½ co
ntum,—.. 3 mefe ao. oumé ur i in interdicto retinendæ is debet obtinere, qui de anti- mpel A quiori poſſeßione probauit, abſque titulo.& nu-
mer. 7..2 gtos:& a Imus 2Qod maxime locum habet, quando deductum eſſet iu-
nibus.& ex præmiſsis iudicauit Senatus in fauo-
DECISIO LV.
In interdicto retinendæ in beneficialibus, an ſufficiat probare antiquiorem poſſetsionem, an verèd requiratur probatio tituli, ſaltem colo- rati, ad iuſtificationem ipſius poſſeſsionis.
—ix
Vo Canonici eccleſię di⸗ ui Euſebij Vercellenſis mutuò permutarunt eo- [rum præbendas,& per- mutatione a capitulo ip- ſius eccleſiæ confirmata, dictarum præbendarum
em acceperunt, acperali- quod tempus continuarunt. Ataltero præ⸗ dictorum Canonicorum defuncto, fuit au⸗ ctoritate ſummi Pontificis collatus canoni- catus in tertium, qui vigore collationis,& bullæ Apoſtolicæ poſſeſsionem canonica- tus apprehendit, necnon& præbendæ Ca- nonicatui ante dictam permutationem ſpe- ctantis: qua de re dicitur ab vtroqʒ intenta⸗ tum remedium retinendæ. Quæſitum fuit, quis deheat obtineres?& prima fronte vide- retur dicendum, permutantem eſſe manute- nendum, cum probet antiquiorẽ poſſeſsio- nem titulo permutationis, quo caſu obtine- re debet c.licet cauſam, de proba. quem text. ad hoc notat Bar. in l.1. 9. fi. in fi. ff. vti poſ.& in ſi duo. col.. verſ. quandoq; vterq; probat ſe poſsidere. ff. eodem titu.& ibi Alex. in ad- ditio. in verbo, Sunt æquales. in fin.& conſ. 110. num. I. volum. I.& conſ. 88. num. 7. vol. 5. vbi poſt Bald. in diſputatione, accuſatus de vi turbatiua.col.fin. verſ.tertio modo. ex⸗ preſsè dicit, t quod in interdictovti poſside⸗ tis is debet obtinere, qui de antiquiori poſ⸗ ſeſsione oſtendit abſq; titulo, etiamſi aduer- ſarius habeat iuniorem poſſeſsionem cum titulo acquiſito poſt illam antiquiorem poſ⸗ ſeſsionem, argumen. l. ſi fundum. ſꝑde fund. dot.& ſequitur ibi Dec.latè in d. c. licet cau⸗ ſam. colum. 8. verſic. tertio in interdicto.& conſ.⸗6. colum ⁊ in fin.& conſ. 162, num.2.& conſ
N

— 7
*
7—
7 4—.— —* 6 g
— 7
—————
————
——;VLℳʒ—‧T—————:————J—
8 ENATV S P EDEMONTANI
conſ.303. num. 8. Dida. pra ct. quęſt. c. 17. verſ. quodecimo merito. prędictaq́; ſine ſcrupulo
viderentur procedere, t quando per anti-
quiorem poſſeſſorem fuiſſet deductum& probatum iuniorem,& titulatum poſſeſſo- rem clam poſsidere ab ipſo reſpectu poſſeſ⸗ sionis antiquioris, ut concludit Bart. com⸗ muniter approbatus in l.ſi de eo. 5. fina:in fi. ff.de acqui.poſſeſ.& ſequitur ibi Imo. Pau. de Caſt.& Alex. in conſ. ſupra allegatis,& con- ſi. is. nu. z. v ol.z. Ang, in. õ. quadrupli. col. fi. Inſti. de actio. laſ.conſ. 6. col. ti. vol. Primo,& ratio præmiſſorum eſſe poteſt, ſ quia in inter dicto retinendę nom obſtat exceptio defe- ctus proprietatis, ſeu dominij etiã in benefi⸗ cialibus, vt concludit Abb. in c. literis. num. 27. de reſtitu. ſpoliat. poſt Bart. in l. natura⸗ liter.§. nihil commune. ff. de acquir. poſſeſ. Guid. Pap. conſ.:29². poſt Ange. in d.§. qua⸗ drupli. col. fin. Inſtitut. de actio. Abb. in c. cum veniſſent. col. antep. in I. lectu. deinſtit. quem refert,& ſequitur Ferretus conſ.i. nu⸗ 12.& conſ. 7. nu. 3.& 6. ijs adſtipulatur reg. Qui prior eſt tempore, potior eſt iure: ſed Canonicus permutans probauit poſſeſsio⸗ nem ſuam antiquiorem firmatam titulo per⸗
mutationis confirmato à capitulo, apparetq́;
titulum aduerſarij eſſe acquiſitum poſt di- ctam permutationem,& poſſeſsionem: ergo debet obtinere. i Contrarium tamen in caſu noſtro vide- tur verius primo per tex. in c. I. de reg. iur.
in 6r vbi beneficium Eccleſiaſticum non
poteſt ſine inſtitutione Canonica obtineri, alioquin vitioſus dicitur ingreſſus, c. vnico, de eo, qui mit. in poſſe. cauſa rei ſeru. in 6.& ibi gloſ.& ratio eſt, t quia in beneficialibus poſſeſſorium continet proprietatis cauſam, cum ſit mixtæ naturæ, ſecundum Rotam deciſ.i4. innouis, argu. tex. l.⁊z 6. quædam. ff. de interdic.& deciſione 4. circa fin. vbi ex⸗ preſse dicit, in beneficialibus poſſeſsionem non poſſe acquixi ſine tit.& latè comprobat Oldrad.conſ.l. Caſsiod. de reſtit.ſpol.deciſ.l. num. 10. Hinc fit, I quòod in beneficialibus agens remedio reintegrandæ,& per viam attentatorum, quod valde priuilegiatum, & fauorabile eſt, debet illud iuſtificare cum titulo ſaltem colorato, potiſsimè ſiaduerſa- rius edoceat de proprietate ſua: Pariſ. latiſ- ſimè conſ. 1z. colum. I.& 2. vol.4. poſt Feli.& Bellamer. per eum relatos. Caſsiod. de cau⸗ ſa pofſ.& proprie. deciſ. S.& de reſtit. ſpol. deciſ.3.& 4. num. 7.& deciſ.S. in princ. vbi poſt Card. Alexan.& alios per eum relatos, dicit hanceſſe communem opinionem, quic- quid dixerit Abb. in d. c. inliteris. qui etiam
4.— 2. ——— Qꝓ--— .. 4
—— 8— —————————
atteſtatur hanc eſſè communem opinionem & in terminis huius interdicii retinenda eſt deciſio Anto. de Butri. in e in cauſa. co 16.& ſequent. de cauſa poſſeſ.& proprs & in d. c. in literis. col. 6.& titulus tuncc loratus dicitur, quãdo eſt habitus velà pom tifice, vel ab Ordinario, Guid. Pap. decili
Abb.& communiter Docto. in c. 2. de com
ceſſ præben. Dec. conſ. 220. Ferre. d. conſi, num. 5. non autem ſihabeant à capitulo ve- ab alio habente ius conferendi virtute ali cuius priuilegij: Gomeſ.in regula detrien. poſſ quæſt.37.
Non obſtant in contrarium allegata:& primò not.per Dec.in d. c. licet cauſam quu- ibi etiam erat iuſtificata poſſeſsio ex titulo.
Non obſtant doctrinæ Bar. Bal.& alio-
7 rum ſuprà allegatorum, † quia nonproce- dunt in benefſcialibus, in quibus oportetiu- ſtificare poſſeſsionem ex titulo ſaltem colo- rato, ne detur materia peccandi. Itareſpon⸗ det Oldrad. dicto conſ. 7. num. 6.& lo. Butri,
in d.c. in literis. col. 8. Caſsiod. d. deciſ mnum.
5.de reſti.ſipolia. Pariſ. d. conſ. 12. num. 7. voèj, 4.Alex. conſ. 45. num. 8. vol.z. vbi reſpondet addictum Bal. in diſpuùtatione, accuſatusde vi turb. colum. fin.& titulus coloratus dic- tur, quando proceſsit ab habente poteſta-
tem. Innoc.in c bonæ. el ꝛ. de poſt. præla.&
in d. c.in literis.& ibi Butr. col. 6. Rot. deciſ 39 ⅓ ˖um.. Caſſ.deciſ.4. num.. de cauſa polſ
& propri. Ripp. in rub. de cau.poſſ.& pro
prie. num.37. Franc.in c. i. in 2. not. de conce
præb. in 6. Dec. in l. fi.num. 19. C. de edic. diui Adria. toll.& conſ.220. Rip. lib. 2. reſpona
8 fin. t vbi etiam dicunt, iudicem ſecularen poſſe ſuper tali poſſeſſorio cognoſcere: Gui. do Pap. conſ.1S2. in fin. Ferr. dicto conſ. l.u
15.& ſecundum hanc opinionem cenſuitèe- natus in cauſa Rainerij,& Cernolæ Canoni- corum Vercellenſium, ſcilicet Rainerium titulatum poſſeſſorem eſſe manutenendum in odium prædicti Cernolæ, de cuius titulo, niſi aſſertæ permutarionis, non conſtat.
SVMMARIV M.
1 Petitio hæreditatis, ex interdictum, quorum bonorum, an competant contra titulo poßidentem.
2 Petitio hæreditatis,& interdic. quorum bonorum pi- ria iudicantur, quo ad hoc, vt contra titulo poßiden- tem non dentur, quod amplia, vt nu.3.& 4.
5 Titulas proueniens ab eo, qui nullo titulo poßꝛidebatzin⸗ ualidus reputatur.
6 Dinuiſionis titulus petitionem hæreditatis non excludit-
7 Petitioni hæreditatis non præſcribitur, niſi ſpacio 30 V
annorum nu 0. declaratur. vt 11.
8 Præſcriptioni longi temporis requiritur titulus,& bo- na fides. Aucto
d
ſalbles s Kitlauh 9
dorinolo. Kruonio contr Unguinss,3 itulaid b nance didebaur dicend rete odkankerglalia tiid nct regllunter. tmetiemä bigoC bag eny rcpdi- egubuier on daan 0 lrulo, Riſoime Ddap Bab.inrepeti- Celos. Narta cona6.nuSo Au Ridem dicendum tum bonotum 1quod pettione neredlitati, int, Coquorum bonor demtiubo Alex conlig conloy qumea volu4. do,dcon.448.numeéa2 icoluxmverlicu. I datl lndtu deadionb l-in Fhüi deadäohRi n jHmundensdoe un on. — ommaguarggik an e dKcinst

Pi Dec.in d.c.licet cult Tenwreee allegatoru ü arll neficalib 1 fanamr ſſeſsio dennn qubusge sionemextttulo fii dur materia peccandi. 1. dicocon7 num.G8 erts. Col§. Caßslod G.cech polia,Parilc, conſp. nun Nss num§. volz. vbiteli alun diſputatione, acculi m. in.& titulus coloratus proceſsit ab habente pol nc bonæeel. depoſt. pral 1s.& ibi Butr..6. Rote aſf.deciſ.4. Num;. de caul ipp. in rib. de cau.pol“ Pranc.in c. l.in?. not. dec. in l. f. num. 19. C.de g conſ. zo. Rip.lib.n am dicunt, iudicemſi li poſſeſſorio cognole 182. n fin. Ferr. diciocn um hanc opinionemcen aRainerij,& Cemolab- ellenſium, Ccilicet Kirs Eeſſorem eſſe manulene rdici Cernolaæ, de cuini rmutationis,non collli
AMARIVM
nterdickum quorum tttalo poßdenten.
oron jtatu, Emnterdi quorumb
7 eu lhoryt contliubhn
Antl p 1
litatis,⸗ I!
„tant contra
DECISTO LVI 91
R„ Auctoris mala fides nocet ſingulari ſucceſſori, quod li-
mitatur, vt nu. 10.
e 2 Hereditas iacens dicitur, vbi rerum hæreditariarum do-
minium à nemine adhuc eſt acquiſitum.
DECISIO LIL VI.
Petitio hæreditaris an detur contra ſingula- res,& titulatos poſſeſſores.
Nauſa domini lo. An- tonij Richiardini à Ga- do thinaria aduerſus do- minum Chriſtophorum de Aduocatis Caſano- uæ,& Gratum luſsianã
.
contingit.
Primò, t an petitio hæreditatis, vel inter- dictum, quorum bonorum, competat eidem domino lo. Antonio contra prædictos reos ſingulares,& titulatos poſſeſſores?& pri- ma facie videbatur dicendum, non compe- tere, obſtante regula, l. hæreditatis. C. de pe- titio. hæred. l. regulariter. ff. eodem titulo. l. hæreditatem.& ibi glo. C. in quibus cau. ceſſ. long.temp. præſcrip. vbi petitio hæreditatis regulariter non datur contra poſsidentem titulo, latiſsimè Dida. practi. quæſtio. c. 12. Balb. in repeti. l. Celſus. colu.. ff.de vſucap. Natta conſi. 16. nu. II. Soci. Iun. conſi. 75. nu. 6. & i.& idem dicendum eſt in interdicto, quo rum bonorum, ſquod in hocconcordat cum petitione hæreditatis, ſecundum Bart. in 1. 1. in fi. C. quorum bonorũ.& in l.. nu. 3. ff. eo- dem titulo. Alex.conſi. 4. nu. I. volum. z2. Rui. conſi. 25. nume. z. volu. 4. Natta conſi. s. num. 10.& conſi. 448. nume. 2. Aret. in 6. quadru- pli. colu. iI. verſicu.& datur iſtud remedium. Inſtitu. de actionib.Iaſ. in 6. aciionum. colu. 35. Inſtit. de actio. Rip. in d. l. 1. nu.2. ff. quo- rum bono. Soci.lun.conſi. 75. numer. 6.& II. volum. 1. † quæ regula ampliatur, vt locum habeat, etiamſi titulus eſſet acquiſitus poſt mortem eius, de cuius hæreditate agitur, A- reti.Inſtitu.de actioni.õ. ſed iſte. colum.8. ver ſic.principaliter adde.& colum. ſeq. laſ. in d. §. actionum. colu. 33. verſ. item datur.& ſeq. vbi dicit, iſtam eſſe communem opinionem, & inl.fina. colum, fin. verſi.& ideo Bal. O. de edic.diui Adria.tollen. reprehendẽs Bal. ali- ter ſentientem,& affirmans communem eſ- ſe in contrarium, Alexand. conſi. 73.& 184.
n eeenaaeess nu. 3.& 186. nu. I.& 4. volu.5. dicens, Docto- rae en uc 4 res communiter tenere contra Bal. f quod tpitatu. e Atatbma etiam locum habet, ſi titulus fuerit habitus Luhnwene tſorbitur iſt ab eo, qui potuiſſet conueniri petitione hæ- — redi. ſecundum Bart. in l.. 9.0ꝑus. ff. de alie. b 93 emporij reun tur tiaa
iud. mut. ca. fac. laſ.in d. 6. actionum. colu.34. nume. 197. verſicu. ego tamen hodie nouiter ponderaui. Inſtit. de actio. quos refert& ſe⸗ quitur ſubtilis Dida. pract. quæſt. c.I. num. 5. quo capite latẽ hanc quæſtionem tractat.
Non obſtat, quod dicit Bart. in l. cogi. in vltima quæſtio. O. de peti. hæred. quia loqui⸗ tur, quando titulus erat acquiſitus penden- te iudicio in petitione hæreditatis, prout eti- am reſpondet apoſt.Iaſ.in d.õ. actionum.
Prædictis non obſtantibus in caſu, de quo agitur, concluſum fuit, petitionem hęredita- tis,& interdictum, quorum bonorum, com- petijſſe aduerſus prædictos conuentos: tùm quia petitio hęreditatis,& interdictum, quo rum bonorum, datur contra titulo poſsiden- tem, quando titulus eſt acquiſitus poſt mor- tem teſtatoris, ſeu defuncti ab inteſtato, Bal. in d. l. fina. colum. 6. in 9.& 10. oppoſicio. C. de edic. diui Adria. toll. quem refert& ſe- quitur Alex. conſi.90. nume, ↄ. vol. 2. Soci. in tracta. fallentiarum, reg. 296. incipien. Peti- tio hæreditatis, in ſecunda fallen. latiſsimè Barb. conſi. 65. volu. 2. poſt Ancha. per eum citatum aſſerens Bononiæ ſeruari opinio- nem Bal. Corn. conſ. 207. cõl.z. verſicu. omit- to.vol..& ita dicit fuiſſe determinatum, Af- fli.deciſ.i. num. 6. quem ſequitur Dex. con- ſi.588. nu. 2. idem Affli. deciſ.228. poſt Pau. de Caſtr. conſi.321. verſicu. tertiò quæritur.& conſi.390. colu. penul.verſic.nec obſtat titu⸗ lus. volum. 2. quem etiam refert& ſequitur Cra. conſi. 277. colum. 2. verſicul. ſimiliter quia titulus. Rollan. à Valle, quem poſt hæc ſcripta vidi conſi. 48. nume.Il. cùm etiam di⸗ ctus dominus Chriſtophorus habeat cau⸗ ſam ab ijs, qui petirione hęreditatis poterant conueniri, quo caſu potuit agi petitione hæ- reditatts, vel interdicto, quorum bonorum, vt concludit Bart. in l. Neratius. ff. de peti. hæredi.& in l. cogi. in fin. C. eodem titu.& hanc limitationem ad prædictam regulam dicit eſſe veriſsimã, Iaſ. in d.§. actionum. nu. 220. Pau. de Caſtro conſ. 139. in nomine, Ale⸗ xan.dicto conſi. 184. colu.2. volum 5.& ratio eſt, tquia eorum titulus habetur pro nonti⸗ tulo, cum proueniatab eo, qui nullo titulo poſsidebat, Barto. in l. ſirem& precium. ff. de peti.hæredit. faciunt nota. per Bart. in J. ſ. num. I.&. C. de inoff. teſta. Io. Crot. conſil. 47. nu. 21.& conſ. 75. nu. 10. Natta conſi. 448. nu. 23.& ſeq.
Secundo, dubitabatur, an contra talem petitionem hæreditatis competeret pręſcri- ptio longi temporis ex perſona poſsiden- tium pro hærede, qui bona hæreditaria diuiſcrant, ſaltem pro portionibus obuen-
tis ipſis

—hö—ͤ—ͤſͤſͤſͤͤſͤͤͤſͤſſſſſſſſſſſ“
Et
8 24 6 ENATVS PEDEMONTANI lnncim 5 tis ipſis diuidentibus ex titulo diuiſionis,& vtputa ſi detur contra titulo poſsidentem glkendl 38 iel 3 videbatur dicendum, competere, l. 1.& ibi tunc exceditur à non ſuis terminis,& ſicpra gdeut de ildtu en lo.& communiter Dodores. C. commun. ſcribitur longo tempore, Crauet. conſi. d gnitaahen vorn bol vtriuſq; iudi.& pro hac opinione facit, quod col.z2. 7. neliniole Jauppl dicit glo. in dicta l. hæreditatem. circa medi- Non obſtat dicta authen. malefſidei. qu raerimüil eis oni um. C. in quibus cau. cef. long. tem. præſcrip. non procedit in mala fide præſumpta 1 lais rari quam ordinariam dicit Balb. in repe. l. Cel- concludit Balb. de præſcrip. in tertia pan naredtat 1 ſus. colum. 4. verſicul. amplia ſecundò. fI.de 10 principa. quæſt:o. 12. in fin. t ſed mala fide lntsl 3 vſucap.quòd poſsidens titulo vniuerſali pro poſsidentis pro hærede dicitur eſſe præſum, rmnupiu amin hærede, quando interuenit iuſtus error fa⸗ pta, vt concludit gloſ. in l.z. C. de vfucag da prtiuire 8 cti, talis titulus putatiuus, quo quis putat ſe hærede. ergo non poteſt nocere ſingiai nuaxatus au V hæredem, cum non ſit, ſufficit ad præſcri- ſucceſſori. Aduerte tamen acutiſsime leciot, 1aln auit bendum longo tempore petitionem hære- quia Dociores in hoc articulo variè ſeni- nuußhetbmt 1 6 ditatis. unt, vt ex dictis Alex.& Iaſ. in dicta l.ſi x& raßßſ fhu fen Contrarium tamen deciſum fuit in caſu in gloſ. fina. poteſt legi, quorum dicta pun unthn, 6 noſtro per doctrinam Bar.& Ang. inl. Pom rem ſic poſſe concordari, ſequendo diſtin- n luus an 4 ponius. ff. de rei vendi.& Ange. in J. penul. ctionem Pau. de Caſtren. cum modiificatio,— ugnalir 6 ff. ſi pars hæredi. pet. t vbi titulus diuiſionis II ne infra ſcripta: t quòd aut agitur petitione frf rünimä 1 non excludit petitionem hæreditatis,& ad hæreditatis contra poſsidentem titulo vni- K„ 6 glo. in l.hæreditatem reſ ponde ‚vt per Balb. uerſali, puta eum, qui emit à Poſs dente pro zeltu al fitüubetnm in d. l. Celſus. colum. 4. in ſin. vbi dicit, quòd hærede totam, vel partem hęre d tatis,& iunaguſczante 8 licet iuſtus error habeatur pro titulo, quan⸗ tunc ad repellendum agentem petiione im e iu lichn tum ad vſucapionem,& præſcriptionem, hereditatis, vel interd cio, quorum bono⸗ hen 6 attamen non habetur pro titulo, vt repella- rum, requitritur pręſcriptio tringinta anno⸗ 501510! tur agens petitione hæreditatis, aut interdi-⸗ um: aut agitur contra poſsidentem titulo cto, quorum bonorum, quod nominatim ſingulari,& tunc ſuffciat præſcriptio de⸗ Wpraiusan cogrtuklalt dixit Bar. in l.. nu.. ff. quorum bon. cennalis, ſeu vicenalis:& ratio diuerlſitatis deterto, de cuius unzetel Tertiò, an talis emens d poſsidente pro eſt, quia quando agitur contra poſsidentem auomododuiſmoüüinde 6 hærede, vel pro poſſeſſore poſsit opponere citulo vniuerſali, is contendit agentem non remiañ noderu præſcriptionem longi temporis ex perſona eſſe hęredem, ſed auctorem ſuum,& contn aMv. 7 ſua, videbatur dicendum, quòd non, t quia huiuſmodi reum datur vtilis acdio petitio⸗/ LV petitioni hæreditatis non præſcribitur, niſi nis hęreditatis, dicta l. etiam. 9. 1. ff. de petii N ſpatio triginta annorum, vt latiſsimè con⸗ hęred. ſi cludit Balb. in tracta. de præſcrip. in 4. par. Qui verò poſsidet titulo ſingular, Dr quartæ partis principa. quæſt. 16.& prohac non contendit agentem non eſſe heredem N2N) c opinione adducebam iudicio meo fortiſsi⸗ nec contra eum datur vrilis petitio hęred 6 3 petjj mum argumentum, maximè in caſu noſtro. tatis, ſed nititur titulo ſingulari, quo caſuh- alSale Nam ſipetitio hæreditatis datur contra iſtos bet locum doctrina, quòd quando petiti lattunenrunin tormn habentes titulos ab ijs, qui poterant peritio- hereditatis excedit ſuos terminos quiada Amchllu elid 1 ne hæreditatis conueniri, eo quia eorumti- tur contra titulo poſsidentem excæditur den primo, zn tulus habetur pro non titulo, vt dicit Barto. ſuis terminis, vt poſsit repelli pręſcriptions alce larementom b in d.l.ſi rem& precium. ſequitur, quòd ta- decem annorum:& ita loquitur glo in d. demn gitn ell les non potuerunt præſcribere ſpatio lon- hereditatem.& in d.j. fina. dee Münealeg gi temporis, t cum in tali præſcriptione re- Sed huic rationi quoad ſingularem ſuc- fmend hernn e quiratur titulus,& bona fides, ſecundum eſſorem videtur obſtare regula 1. nemo m lunmmn uoda Bar. in. Celſus. in princ. ff. de vſucap. laſ.in Plusi uris. ff. de regul. iuris. niſi reſi pondea Lulp umum, au i fi. colu.ſi. C. de edic. diui Adr. toll.& ad hoc prout in gloſ. ibi in fin. quòd ſuucc eſſor ſu- Gn ärgeconlg. facit, t quia mala fides auctoris nocet etiam gularis pręſcribit ex perſona ſua. Rell- angarrat.nprin ſingulari ſucceſsori, authen. malefidei. C. de tat tamen alia difficultas quoͤd dicapt Mhlini tdeacen Peerieeret ſcriptio non potuerit inchoati hęreditate vii iF cum d Sfedetaeen Phaſes Lal cdientum per nacente, ſecundum Doctores„& maximè V Keapakalrsper G rto. in dicta l. etiam. 5. quòd ſi Pau. de Caſtro, in l. licet. C. de iure delibe. ommunem ſ quis.ff.de petitio. hæredi. quæ primò fuit, n †quę hęreditas dicitur iacens, quando domi- nandn rpoli f 1 b eieraleneeane iedenn San Ttidds cau. nium rerum hereditariarum non eſt ad- 1 nonrogan 8 de ah n wAeladl,wi Sglo.ſina in J. fin. huc acquiſitum alicui vera perſona: conraà n lam conalh de diui Adria. tollen. vbi quando tamen facit deciſio Ealb.de pręſcrip.4. parte nlempl la 1 petitio hæreditatis excedit ſuos terminos, prin. quxęſt. 19. in. fi. b Kam n. 1 8 5„Con
A-= —

can concordari, ſequendod de Caliren cum modt : quod aut agiturein mntra poſsidentem tiily um, qui emit a poſs cen, „ vel partem hęrcdni lendum agentem pen el interd cto, quorum ur pręſcriptiotringinta ut contra poſsidentem unc ſuff ciat præſcnpti icenalis:& ratio diuent agitur contra poſsiden li, is contenditagentem ed auctorem ſuum,& co- m datur vtilis atio per dicta L.etiam. d.Lſe
d poſsidet titulo t
t agentem non eſſe im datur vtilis petitot- ur titulo ſingulari,quod- ctrina, quod quando n ccedit ſuos terminos,Gu- ulo poſsidentem, escal
vt poſsit repelli preſeh b b um:& ita loquutut gh dind..fina. tioni quoad ſnguun etur obſtare regul l 1 e reguliuris nii re bi in fin. quod ſucceln ſua. K
DECISIO LVII
Et ſecundum hanc ultimam opinionem zudicauit Senatus, videlicet Richardino agenti competijſſe dicta remedia petitionis hereditatis, ſeu quorum bonorum, attento præſertim titulo habito poſt mortem teſta- toris à prætendente ius vniuerſale in dicta hæreditate.
SVMMARIVM.
1 Notarius non cogitur ædere Inſtrumentum ei, qui non
rogauit,licet de eius intereſſe appareat.
2 Decretum Dominicale ſub rub. quod notarij groſſent declaratur.
3 Statuta, ſiue decreta debent ita interpretari, ut, quanto
minus poſſint, lædant ius communc.
4 Intereſſe petent's æditionem fieri, an ſolo iuramento probetur& num 5.
6 luramentum calumniæ à quocunque petente æditionem fieri exigitur.
7 L. theſaurus. ff. ad exhibendum. dec laratur numero eo- dem.
S Aeditio iudici facienda lnſtrumenti eſt, vt ex eius inſpe- ctione cognoſcat, an partis interſit tale Inſtrumen- tum habere, vbi Decij opinio contra Caſtren. con- futatur.
DECISIO LVI I.
Notarius an cogatur Inſtrumentum exhibe- re tertio, de cuius intereſſe non tractatur,& quomodo huiſmodi intereſſe petentis æditio- nem fieri probetur.
non fuerat rogatum In- ſtrumentum, eo quòd
notarius amice rogatus recuſauerat illud ædere, petijt notarium cõpelli
ſua intereſſe illud exhiberi. Quæſitum fuit de duobus, primò, an teneatur notarius ædere laſtrumentum lic tertio? Secun- dò dato, quòd compelli poſſet illud exhi- bere, an intereſſe allegarum probetur iu- ramento petentis, vel requiratur alia ſal- tem ſummaria probatio dicti intereſſe: Quoad primum, quia de eo plenẽè ſcripſe- runt, Ange. conſi.399. Pau. de Caſtren.& laſ. inl. prætor ait. in principio.& inl. quædam. in princip. ff. de æden. Dec. latè in c. primo. colum. mihi 55. cum duabus ſequentib. de probatio. poſt alios per eos relatos, conclu-
1 dentes communem eſſe concluſionem, 1 ꝙ
notarius non poſsit cogitradere Inſtrumen- tum ei, qui non rogauit, licet prætendat in⸗ tereſſe: quam concluſionem ſex modis li- mitat Decius loco ſuprà allegato: ideo vl-
— 1
terius non inſiſtam, contentus ſupradicta
92 concluſione communi,& tenendo hanc opinionem, non videtur obſtare decretum ſub rubrica, quod notarij groſſent, quo ca- uetur, quòd notarij, poſtquam fuerint requi ſiti à perſonis, quarum intereſt, teneantur infra menſem tradere Inſtrumentum in pu- blica forma, t quia huiuſmodi decretum re- cipere debet interpretationem, ſeu decla- rationem à iure communi, Bart. in l.omnes populi. in tertia quęſt. ſextę quęſt. princi. ff. de iuſtit.& iure. Areti. in§. ius autem ciui- le. colum. 10. in fi. nſtitu. de iure natur. gen. & ciuili.& ſic intelligi debet de perſonis, quę rogauerint fieri Inſtrumentum,& qua- rum intereſt illud habere.
Nec obſtat, quòd ſtaturum nihil operare- tur, quia ſatis operatur ſtatutum propter tempus menſis præfixum notario ad traden- dum Inſtrumentum in forma publica, I& ſtatuta, ſiue decreta debent ita interpretari, vt quanto minus poſsint, lædant ius com- mune, ſed cum eo conueniant, vt in termi-⸗ nis noſtri conſuluit Roma. conſil. 83. qui et- ſi videatur tenere contrarium in caſu ſuo, attamen illud eſt propter clauſulam alter- natiuam in ſtatuto poſitam, qua clauſula ceſſante videtur velle, quòd notarius non eſſet cogendus ędere, licet in ſtatuto eſſent illa verba, cuiuslibet intererit, ſed dato quod decretum iſtud generaliter debeat intelli- gi, videlicet ꝙ vnuſquiſq; cuius intererit, poſsit petere ędi Inſtrumentum, prout for- ſan verius eſt, cum ſtatuta regulariter non recipiant interpretationem reſtrictiuam de iure communi, vt dicit idem Barto, in d. l. omnes.in 2.q.6. quæſt. principalis.
Videndum nunc eſt de ſecundo articu- lo, quomodo probetur, quod interſit peten-
4 tis,& videtur dicendum poſſe probari
per iuramentum requirentis, per tex. in I. theſaurus, ff. ad exhiben. in l. fina. C. de fide Inſtrumen.in l3. C. quemadmodh teſta. aper. glo. inl. I. 9. ſciendum, in verbo, Summatim. ff.ad exhiben. Barto.in l.i. in princip. num. 5. ſt. quemadmod. teſta. aper. in l. de tabulis. in fi ff.de tab. exhiben.& in dicta l.theſaurus. Ange. conſi. 1¹64. verſi. nec obſtat, quòd hęc filia. Paul. de Caſt. in d. l. quędã, circa fi. prin. Roma. d. conſil. 83. in fi.& Alex. in I. ſi fide- iuſſor. 2. 9. fi. col. fi. ſf. qui ſatiſd. cog. conclu- dens, ꝙ vbi agitur de modico pręiudicio, intereſſe poterit probari per iuramentum, per d. l.theſaurus. ffad exhib,
Contrariam opinionem, quod non ſuf-⸗ ficiat probare intereſſe per iuramentum, tenuerunt Angelusin l. ſi quis ex argenta- rijs. õ. exigitur.& in l. quędam. in prin. ff. de
2 eden.
—— . 3—
— ——*
—
——j—
——
—
— —
——

————— .——᷑—᷑—ÿ—ꝛ——————
A
——
— —
24 2 3
4,
S5ENATVS PEDEMONTANI
ęden. quem refert& ſequi videtur Alex. in apoſtil. ad Bar. in d. l.. in princip. ff.quemad. teſta.aper.in fin. vbi facit differentiam inter actionem in factum,& actionem ad exhi- bendum Inſtrumentum, vti certum corpus, quod agens intendit vendicare:& hoc vlti- mo caſu dicit, quòd intereſſe poteſt probari per iuramentum: ergo videtur velle, quòd in primo caſu non probetur per iuramentũ,
5 argu. l.cum prætor. ff. de iudi. pro hac opi-
nione adducebam tex. in d. l. 1. 5. ſi mecum. verſ. eleganter igitur definit Neratius. ff. ad exhib. vbiexpreſſè lureconſultus vult, iudi cem, coram quo petitur, fieri ęditio, debere cognoſcere, an iuſtam& probabilem habeat actor cauſam, per quam exhiberi ſibi deſide- retẽſed clarum eſt, quòd per ſolum iuramen- tum eius, qui iurat ſua intereſſe cum hoc in animo conliſtat, non diceretur iudici con⸗ ſtare ſummariè de iuſta,& probabili cauſa petendæ ęditionis: ergo per iuramentum ſo- lum non dicetur probari huiuſmodi inter⸗ eſſe, cum requirat aliquid extrinſecus fie- ri. Et tenendo hanc opinionem, reſponde ad tex. in l. theſaurus. ff. ad exhiben.& in l.fi. C. de fide Inſtru.& in l. penul. C. quemad. teſt. aper.& ad gle. Bar.& alios ſuprà pro prima opinione allegatos:quia omnes d. lI. loquun tur in iuramento calumniæ. Ita dicit tex. in d. l. theſaurus. iuncta glo. in verbo, Iuranti. & in d.l.penul. C. quemad. teſt. aper.& in d. 1. fin. C. de fide Inſtrum. iuncta glo. in verbo,
6 Exiſtimas. t nam regulare eſt, vta quocunqʒ
petente ſibi ędi Inſtrumentum exigatur iu⸗ ramentum calumniæ, l. ſi quis ex argenta- rijs. 9. exigitur. ff. de ędend. ideo nimirum ſi dictę ll. requirant huiuſmodi iuramentum. Vel poteſt reſponderi, quòdl. theſaurus. lo- quitur de alia ęditione, quàm Inſtrumento- rum:ita reſpondet Alex. in d. l.1. C. quemad. teſta. aper.l. verõò fi. C. de fide Inſtrum. loqui- tur, quando ęditio petebatur ab eo, qui vo- lebat redarguere Inſtrumentum de falſo, quo caſu ſpeciale eſt, vt admittatur cum iu- ramento:& faciunt, quæ ſcribit Dec. in c. i. colu.55. verſic. ſecundoò fallit, de probatio. ſed prima reſpõſio, quòd prædicta iura loquan- tur de iuramento calumnię, eſt ſolidior: pro qua adduco pulchram doctrinam Barto. inl. ſi is, à quo, in fi. princ. verſi.dicitur hic, quod cognoſcitur ſummariè, quæro qualiter fiat.
7 ff.vt in poſſleg. t quòd id, quod dicit gloſ. in
verbo, Sufficit. quod iuramentum eſt ſum- maria probatio per tex. in d. l. theſaurus. eſt verum in illo caſu tantum, an per calumniã Petatur exhibitio, vel non, quia in hoc ſuffi- cit probatio per iuramentum: ſed an legatũ
—
—— 1— —————— —·/ᷓ
——
S notario t protocollũ, ſeu Inſtrumentumi
—— ñ—————:ʒ:˙⸗õ—.—O—
debeatur, vel non,& ſic in caſu noſtro an interſit, vel non debet probari per Inſttu mentum, vel per teſtes. Quapropter dice bam vltra iuramentum à parte requiren æditionem pręſtandum, eſſe exhibendum
dici, qui perſpectis verbis Inſtrumentic gnoſcet, an interſit petentis, habere huiuſm di Inſtrumentum publicum,& ſi cognoue. rit aliquam iuſtam, vel ſaltem probabilem cauſam faciendæ ęditionis, coget tunena- tarium media mercede Inſtrumentum pu- blicum ędere, alias non:& hocidem dict Bartol. in d. 1. I. in princip. verſicul. fateort.- men. ff. quemadmo. teſta. aper. Pau. de Caſt: in d. l. quędam. in fin. princip. ff. de ęden.& eſt de mente Bal. in dicta I. penul. verſicl, idemq́; faciat tabellio manclato iudicis, ſf quemad. teſtam. aper. quod etiam ſuadent verba decreti, ſi& prout earum intererit,& pro eis faciant, quòd iudex ex viſione ciiſcer net Inſtrumenta, quo fit, vt male reprehen⸗ datur Pau. de Caſtr. per Dec. in d. c..co⁵⁷. verſicul. vltimò nota.& ita reſcriplit dena- tus iudici Cunei ad preces cuiuſdam mu. lieris contra Franciſcum Paſerium notari- um.
——
SVMMARIVM.
. à Nater& ſoror æquis portionibus infanti ſucceden
poſſunt.
2 PEilius ratione ſuitatis hæreditatem paternam non ali
tam ad matrem tranſmittere poteſt, vbi de comm- ni atteſtatur.
3 Ceßionarius Inſtrumentum ceſßionis ante litem conteſt
tam ædere debet, alias proceſſus inualidus redditu x nu. 4.
4 Mater propter tranſitum ad ſecunda vota non peStenb
.... ₰ tutorem filijs, nec rationem reddens, aut inuentirü non conficiens repellitur à filij ſucceßione.
s Mater tranſiens ad ſecunda vota, nullo tutore liberispe-
tito, eiſdem pœnis ſubijcitur, quibus mulier nuben intra annum luctus, imò& maioribus. nu. ꝛ1.
6 Nater ad petendum tutorem intra annum admittitur,
qui terminus ad inuentarium conficiendum nonda- tur,& ratio diuerſitatis redditur. nu. 19.
7 Aequaiparatorum cadem eſſe debet diſpoſitio. liniatur
nu. 27.
8 Mater ad hoc, vt excludatur à ſucceßione filij, que ſp-
barl debeant.
Inuentarij confectio legitimæ adminiſtrationis nomine
continetur.
10 Generalis liberatio: ſiue quitatio extenditur ad omnis,
quæ adminiſtrationem reſpiciunt, ſuper qua taleslt berationes fiunt.
RKatificatus actus fingitur à lege factus ab ipſo rati
1
8 2— ————-———————
cante. 2 Alienatio rerum minoris illegitimè facta retractarinon poterit per minorem, maiorem eſfectum. Tr4n-
„
——, ——
lah
atheGu t lännjcen
9 lrndl
u aanunm
aung dpu- aunnuerr. un ſon facins nugie mn itraſttmum end gtores.
b „ Mento tuwr— D äukerpuſtan nabgavx. 3 lunainnersſgltetitm reinnn.„ 16 mantaijttſgipin ſöiien naCrerſr à rniſaſſal:falr lAaun Cllg enalmiu n Pnetumcoinonuſin uDräurb uminonpote Tuur gautorenitene,n teg. a Krtffetirneerprelaſ aatur actusdoloſus 3 dolin quocunque cntr z4 Uem preſumptiue dantur. 3 Ghi laltone Ca:nn 36 Ercob E mprahtaen y Gmmnatbakm efiuu 1I Julr un exaelturnij en urd onſenanaun,
dECISIo
Nnertutgam lliorum WwaragſteR ulo confe teisnöxeimaulatz munteämmiiſteu datu
*

Atem prodai a mercede hinden 4 alias non:& dwciie l 1ein princip verſtau ftt admo teſtaapet,Pau- um. in fin. principeff dese eBal. in dicha L penul t tabellio mandato Gnin tam. aper. quod etiam u 1, I& brout earum inten nt, quod iudex ex viloon- enta, quo fit, vtmaleren de Caltr. per Dec indici imo nora.& ia reſcnplti Sunei ad preces cuiuſcam: a Pranclſcum Dalerium m
VMMAKRIV N. ror equis portionbus infuni
ne ſuitatis hereditatem pate matremtranſmittere poteſt, atur.
uſtrumentum ceßionis utelun ere debet aliss proceſſu inuuluhna
. tranſitumad ſecundi mun fliſs, necr. tionem rellenuann⸗ f iens repeliitur 4 fiij buujm ngai ſecunda pota nulo uui tempœuis ſubjeitun quhus n 1 um luckus, ind& maonburmal
1 än endum tutorem intr uunmdn
w nus ad muentarium conftientim
to duuerſttatu reduiiunm 4 1 um cadem Jſeezekäſhoſ
ſacceßione fliil vt excludatur ſacctßiont filhg — niſtrationb Jecv lgitine ddminiſtrations h uiuiu etruina dexten d ſtue qutcti exten uhaunen rehieum iberg M iunt.. 1 5 ngitur lge fachu 5 i”
o 110 is ill g 9
DPECISIOLVIII. 9
u Tranſigens cum cum tutore, vtl curatore, adiecta clauſu
la, quòd non vult eum poſſe conueniri,videtur etiam dolum præteritum remi/ ſſe.& declaratur nu. 35.
14 Tutori permiſſa eſt tranſactio.
15 In tranſactione non inſpicitur iuſtitia, nec iniuſtitia cau ſæ, quando tranfigens ſcientiam ipſius cauſæ iniuſtæ habebat.& nu.ſeq̃.
Actio de dolo per lapſum biennij cenſetur extincta.
18 dubio ſolutio videtur facta ex cauſa præambula,& præexiſtenti contractu.
19 Nater tutrix inuentarium conficere tenetur, etiamft teſtator prohibuerit, quod ſi non fecerit, quas pœnas incurrat.
30 lurari in litem contra matrem poteſt, quæ inuentarium
non confecit.
22 Inuentarium non conficiens in dolo eſſe præſumitur, necnon& res pupillares ſubtraxiſſe, poteritq; vt ſu⸗ ſectus remoueri.
az Inuentarium non faciens magis del'nquit, quàm is, qui tutorem intra ſtatutum tempus non petit.
24 Dictio Mox poſita in l. tutores. C.ad Tertul. quomodo
intelligatur.
as Inuentarium conſcribendi tempus, quo temporis ſpatio præfinitur.
as Inuentarij deſcriptio nõ differtur, niſi ex cauſa legiti- ma, neceſſaria.
28 Tex. in 9. confeſtim.I.2 ff. ad Tertul. declaratur. 29 L. ciant. C. de leg hæred. limitatur. z0 Argumentum a contrario ſenſu ex dictis glo. vel alteri- us Doctoris ſumi non potest. 21 Tutor gratuito remittere, nec donationem facere po⸗ teſt.
32 Ex ratificatione expreſſa ſiue tacita nunquam conuali- 2
datur actus doloſus.
23 Dol s in quocunque contractu cenſetur exceptus.
24 Legum præ ſumptiones liquidißimæ probationes di- cuntur.
35 Glo. in l actione. C.de tranſac declaratur.
36 Ex dolo,& improbitate nmo lucrum conſequi debet.
27 Geminatio actum efficatiorem redqit.
38 Multer non excuſatur in ijs, quæ inducta ſant ad rigo- rem iuris conſeruandum.
PEOISIO LI-VII I.
Mater tutelam filiorum gerens, ſi ad ſecunda vota tranſierit nullo confectonuentario, tuto- re filijjs nõ petito, nullaq́; ratione adminiſtrato rum reddita, an filij defuncti ſucceſsione exclu- datur.
Ater ſuſcepta tutela tri- um filiorum primi viri, 3nullo tamen legitimè cõ fecio inuentario, poſt tranſitumad ſecunda vo ta, petijt tutorem filijs da
ri, quo decreto, cum eo nulla legitimè reddita de adminiſtratis ratio ne tranſegit, pactoq́; adiecto de vlterius quic quam ab ea non petendo, liberata fuit, cui e- tiam promiſit tutor ſoluere aureos 50. pro legitima filij infantis prędefuncti, Kemſin⸗
L 8
gulis annis aureos decem occaſione intereſ- ſe donationis propter nuptias, quę omnia tam per prędictum tutorem, quam per fil.ũ ſuperſtitem etiam poſt annum 25. ſoluta fue⸗ runt, nunc ſuperſtes maſculus maior effe- ctus ceſsis ſibi iuribus à ſorore, tanquam hæ- res fratris inſolidum, petijt matrem cogi ad reddendum rationem adminiſtratorum,& ſibi iuramentum in litem deferri, matremẽ priuari legitima filij prędefuncti, ac donatio ne propter nuptias ob inuentarium non cõ⸗ fectum, durante eius adminiſtratione, tranſſ tumq́; ad ſecunda vota ante petitum tutorẽ, rationemq; redditã,& reliqua nõ reſtituta. Quærnur, an iure petat filius?& videba- tur dicendum, filium iure non agere præci- puè inſolidum.§. ſi quis agens.& 9. ſequen.
1 Inſti. de actio. I nam cum mater,& ſoror ſuc-
ceſſerint æquis portionibus filio infanti prę⸗ mortuo, õ.ſi verò cum aſcendentibus. in au- then. de hære. ab inteſt. veni.& in auth. cum ceſſante. C. de leg. hær. Ang. in l. mater quæ C.ad Tertul.non videtur potuiſſe inſolidum agere, 1.2. ff. ſi pars hære. peta.
Nec obſtare videtur, quòd dictus filius deceſſerit hæreditate non adita,& ſic eius portio accreuerit filio ſuperſtiti adeunti, l.v- nica. C. quando non petentium partes pe⸗ tent.accre.t quia cum præſupponatur, filium prædefunctum in infantia perijſſe, dicitur hęreditatis paternę portionem nonaditam ex potentia ſuitatis ad matrem tranſmiſiſſe ex communi ſententia, de qua per Bar. inl. ventre.colu.4. verſ.tertia regula. ff.de acqui. hæred. Dec. conſi.: 45. num. I.& conſi. 250.& 331. Pariſ. conſi.6. nu.: 4. vol. z. Xlex. conſ. 113. col.z.vol.ʒ.conſi.79. vol.6. Soc.lun. conſ.iiꝰ. vol.i. Ruin. conſi. 88. num. I0. vol.z2.& ſtante forma ſtatuti ciuitatis Vercellarum, ſaltem ſuccedit in legitima.
Nec ſuffragari videtur allegata ceſsio, cum ceſsionario nomine non fuerit actum
3& quatenus vtili actione actum fuiſſet, t In-
ſtrumentum ceſsionis ante litem conteſta- tam ędi debuit, alias proceſſus redditur nul- lus, Bal. inl. qui ſtipendia. in fin. C. de procu. Dec.in conſi.z03.col.i.& conſi.536. colum.i. Marſ.in ſing.z6.& inl.ſi quis nec quęſti.nu. 9. ff.de quęſt, Aret. in§. pręterea. col. ꝛ5. Inſti. de excep.
Contrarium viſum fuit vrgere in caſu, de quo agitur, videlicet, quòd inſolidum age- re potuerit, tam ex vulgata regula, quando non petentium partes petentibus accreſcãt, q́;ex tranſmiſsione& potentia ſuitatis reſpe ctu portionis fratri infanti prędefuncto de- bitę, iuncta ceſsione à ſorore facta.
z Nec

—
—
————
SENATVS PEDEMONTANI
4 Nec obſtare contraria, t quia quoad ma- trem, dicitur ipſo iure amiſiſſe legitimam, propter tranſitum ad ſecunda vota, non pe- tito tutore dari filijs, ratione non reddita, in- uentarioq́; non legitimè perfecio tempore ſuſceptæ per eam tutelæ, vt in auth. eiſdem pœnis. C. de nup. cum ibi notatis.
Nec impedimento ſororem eſſe, cum ceſ⸗ ſerit,& remiſerit iura ſua in fauorem fratris agentis, ideo vlteriùs ad ea regreſſum non habere, vulgata l. quæritur. 9. ſi venditor. ff. de edil. edic.& I. ſiquis iuſiurandum. C. de reb.credi.& iure iur. pulcher tex. in l. fin. C. de remiſ. pigno.& propterea potuit vtiles actiones ſibi competentes nomine proprio intentare, l.emptor.&l. ex nomine. C. de hæ⸗ re. velact. ven. Dyn. in c. pro poſſeſſore. in fine. de regu. iur. in 6. Soci. conſi. 18. nume. 16. vol. l.
Non obſtat/quòd fidem ante litem conte- ſtatam de ceſsione non fecerit, qua cum ceſ- ſionarius egerit vtili actione poteſt quando- cunque ante concluſionem in cauſa ædere Inſtrumentum ceſsionis, teſte Bartol. in d. l. qui ſtipendia. in fin. C. de procura.& in l. ſi duo. in fin. ff. de ſolutio. Bal. in l. I. colum. 4. verſicu.quartò quæritur nunquid. C. de act. & in I.. 9S. æditiones. colum. z. verſicu. venio ad ſecundum. ff. de edendo. poſt Specu.& Rayn. per eum allegatos. Felin. poſt Aret. inc. I. nume. 28. de proba.& rationem adfert Bald. in dicto§. ęditiones. quia talis ceſsio poteſt etiam probari per teſtes,& in hac opi- nione fuit Senatus præſertim attenta clauſu- la decreti, ſola facti veritate inſpecta.
Tota igitur difficultas huius canſæ pen- det ex ſequenti articulo, an dicta mater cen- ſeatur excluſa à legitima filij& donatione propter nuptias, propter inuentarium non perfectum, tutorem non legitimè filioſuper ſtiti petitum,& rationem ante tranſitum ad ſecunda vota non redditam, reliquaq́; non reſtitutac Item an ſit cogenda rationem red- dere,& reliqua reſtituere, deferriq́; poſsit contra eam iuramentum in litem?& vide- batur dicendum, non cenſeri excluſam, nec a legitima, nec ab alijs iuribus, primò per tex. in l.1. 9. fina. iuncta authen. eiſdem pœnis.
5 verſi. item& c. C. de ſecun. nup. t vbi mulier
tranſiens ad ſecunda vota tutore filijs pri- mi matrimonij non petito, ratione non red- dita, reliquis non reſtitutis, ſubijcitur eiſdem pœnis, quibus ſubijcitur nubens intra an- num luctus. Sed nubens intra annum lu- Ius poteſt vendicare hæreditates ab inte- ſtato, vel legitimas, velhonorarias, intra tñ tertium gradum,& ſic filio ſuccedere, ar-
2— 8— 2 4 g* ——————.———— ——————————ö—
— ỹgg⏑ñ33ñ9·:A ñ, N’ A”N”N ·y B—————
guendo à contrario ſenſu, d.6.fin. ergo idem dicendum eſt in caſu noſtro.
Secundòè non videtur excluſa à ſuccel- ſione Hieronymi filij prædefuncti propte inuentarium non confectum, quia cum non
probetur, ipſum Hieronymum deceſsiſſ
poſt annum à morte patris, quod erat fun
erlert 1— doriecno e cdlgale
anpelsion: olk adloc
damentum intentionis filij agentis ad exc ſionem matris, ſequitur quod actore non probante, mater abſolui debeat, I. qui acau- ſare. C. de ædendo. Quod autem agemad excluſionem matris propter inuentarium non vel minus legitime confectum incum, bat onus probandi, filium deceſsiſſe impu, berem,& intra annum à morte patris, pro- batur, quia æquiparantur à lege antiqua, quoad excluſionem, tutorem non petere ſeu minus idoneum,& inuentarium non conficere: nam vtrunque confeſtim fieri
idel dio 1on nolt prople
wogla., omc nochac giinlieme
debet, l. 2. 9. ſi mater.& 9. ſeq. ibiq; glo. in vet-
bo, Nec legitimè.&§. non ſolum. ff. ad dena- tuſconſul. Tertulian. Roma. conſi. Iis. Ful- goſ. conſi.2. Guid. Pap. conſſ. 43. 44.&50.
6 Sed t in petendo tutore mater habet annum
d. 1.2. Ö. confeſtim.& l. ſciant. C. de leg. hære.
& ibi communiter Doctores, Bal. Ange.&
Saly.Bal. conſ. 40. vol. primo. Pau. de Caltr
conſ. 147. vol. I. Aret. in§. fi. Inſti. ad Tertul.
& in§. actionum.col. mihiz4. Inſti. de actio,
entemmolemand ibosinäuca diclul n
fcato dlberuionis”de b Mace&!,com ſdem Cdd 81 in l Dullsef 1 Cnngolinecect deag eneumratfectionemls ticdtum uile ànuican lDomponidsein verbo negogelteAintermini imda gol in! 1K.
vbi dicit, ꝙ 9. cõfeſtim. refertur ad omnespa- ragraphos præcedentes: ergo pariter debet habere annum ad confectionem inuentarij, vel perfectionem, ſi minus legitimè fecit
7 tcum æquiparatorum eadem ſit diſpoſitio
& dato, quòd annus ad tutorem petendum eſſet de iure Codicis, dicitur diſpoſitum inv no ex æquiparatis in l. veteri cenſeri diſpol tum in altero, vulgata l. vt tantum. ff. deſer corrup. iuncta I.ſi quis ſeruo.& ibi glo. Q fur.& ſer. corr.
8 Ett ꝙagens ad excluſionem matris à ſu-
ceſsione pupilli debeat non ſolum probare filium impuberem mortuum,& tutorem non petitum, ſed etiam, ꝙ filius ſuperuixi patri poſt annum,& intra annum nonpe⸗ titum fuiſſe tutorem, apertè tenet Alexand. conſi. 1S5. num. 10. vol. 6. poſt Bald. conſtzsy. volum.I.& pro hac opinione adducedatui Corn. conſi. 84. litera H.& ulz. litera E.vou. 4. vbi dicit legitimum tutorem ſe ingeren⸗ tem adminiſtrationi non confeco inuen- tario priuari ſucceſsione per lapſum anni, non quia tutorem non petijt, cum ipſe ſit le⸗ gitimus, ſed quia nõ legitimè adminiſtrauit, non eonfecto inuentario. Et ſic videtur vel⸗ le Corn. ꝙ per non confectionem inuenta- rij non priuetur legitimus tutor ſucceſsio- ne, nilt
dabverqwamadhoch u. colum uinn.yb facdusaminore vel eiu r maior factus tat veltacdo, Sedin caſuno Cusnnmbabuſtperſl maiotem araem: ergo o. Accedſt tex. in- in. üenr d tobialenat lagüm ca ex cauf mäcraäsger gunnoue vontaieonpaeſttetra
emlin negeene Qu gadinellgenm
vuncpenio eod lha, vol. guos refen, Ale Gayb dict, hoc proe 1 etdeceptun Lal lüüngo inan ac
p

Auu kte hattg, xquiparantur a lege mn lonem, tutorem non 6 dneum,& inuentarinn, m vtrunque confeſim nater.& ſegibicgglon ne.& H.non ſolum. ſach tulian. Roma. conſii auid. Pap. conſ. 43.449 lo tutore mater habetan
tim.& lſciant. Q.de leguui
niter Doctores, Bal. Aa 140.vol.primo. Pau. de- „I. Aret. ing lnſti. ad Ten um. col. mihi:4. Inſti. deas côfeſtim refertut ad ompe xæcedentes: erxgopariter, n ad confectionem inu- nem, ſi minus legit; aratorum eadem ſitd lannusad tutorempel odicis, dicitur diſpolir atis in J. vetericenſenii
vulgatal. vt tantunfäi
J1.ſ quis ſeruo.& bigale
1* ad excluſionem mtii li debeat non ſolung rem mortuum, d'iut ſed etiam, ꝙ tliuline
intra annumn maaalrdie tAlen Orem, apertè tene 1 10. vol é poſt Bald'com
ohoc opinione adducd-
litera H.& 1z. literaſ3
ietro
DECISIO LVIII.
ne, nili per lapfum primi anni,& præmiſsis adſtipulatur Paul. de Gaſt. in 1. omnem. in princ. C. ad Tertul. vbi dicit, matrem etiam habere annum ad aſſumendum tutelam: er- go&ad confectionem inuentarij, t cum eius confectio veniat legitimæ adminiſtrationis appellatione, d. S. quòd ſi pater.& bi gl. Ter⸗ tio non videtur poſſe excludi à dicta legiti- ma, nec à donatione propter nuptias, mi⸗ nusq́; cogi ad reddendum rationem admini ſtrationis, nec iurari in litem contra eam, at- tenta liberatione,& quitatione generali à ſecundo tutore in tranſactatione facta,& per verba prægnantia, t quæ debent generaliter intelligi,& extenduntur ad omnia, quæ di- ctam adminiſtrationem reſpiciũt, l.emptor. §. Lucius.& ibi glo. Bar.& communiter Do- ctores. ff.de pact. Imo. in c. I. de tranſact. nec non& ſolutionibus ſubſecutis, per ipſum a- gentem maiorem annis vigintiquinque, ex quibus inducta dicitur approbatio,& rati- ficatio d. liberationis. l. ſed Iulianus.§. fi. ff. ad NMace.& l. cum fidem. C.de non num. pecu. & 1. 3.§. fin.& l. Paulus. ff. rem rat. hab. pul- chra gloſ.in c.dilecti. de appell. t propter ta⸗ lem enim ratificationem lex fingit actum ra- tificatum fuiſſe a ratificante factum, gloſ. in 1. Pomponius. in verbo, Probauero. ff. de nego. geſt.& in terminis noſtris videtur tex. iuncta gloſ. in l. I.& 2. C. ſi maior. rem rat. habuer.quam ad hoc notat Aretin. in conſil. 127. colum. 2. in fin. vbi contractus nulliter factus à minore vel eius tutore, conualida⸗ tur, ſi maior factus ratum habuerit verbis, vel facto. Sed in caſu noſtro agens maior fa⸗ ctus ratum habuit per ſolutiones factas poſt maiorem ætatem: ergo firma manet libera- tio. Accedit text. in l.fina. C. ſi maior factus alien. rat. hab. ¼† vbi alienatio rerum minoris illegitimè facta ex cauſa oneroſa, ſi minor maior factus per quinque annos conqueſtus non fuit, non poteſt retractari: ſequitur Bal. conſ.inI. incipiente, Quandoque. vol.⁊⁊ alias 184. ad intelligentiam quæſitorum. verſicul. nunc venio. eod. lib.2. Alex. conſ. I. num. z. vol.. quos refert,& ſequitur Dec. conſ. 232. col.z2.vbi dicit, hoc procedere etiamſi minor fuiſſet deceptus. Quartò, pro hac opinione videtur gloſ. fin. in l. actione. C. de tranſact. fvbiſi aliquis tranſegit cum tutore vel cura- tore ſuo, dicendo, quòd non vult, eum poſſe conueniri,& remittat ei actionem, videtur omnſa, etiamſi aliquid in adminiſtratione male geſsit,& ſic dolum præteritum, remi- ſiſſe, l. Aurelio. in princip. ff. de lib. leg. cum alijs per eam allegatis.& illam gloſ. dicit ſi-
1. 5. gnandam& notandam Bar. ibi in ſecunda
94 lectura, quam ſequitur Bal. ibi in fin. ſequen- do opinionem Petri, Paul. de Caſt. Aretin. Alex. laſ.& communiter Docto. ibi, Alex. conſ.62. nu. 4.&. vol. 4. Bar. in l. tutores,§. ab eo. ff.de admin. tut.& adſtipulatur tex. in l.cum te.⁊ C.de tranſact.vbi pupillus maior factus tranſigens cum tutore vel tutoris hæ- rede non poteſt recedere aà dicta tranſactio⸗
14 ne. Sed in caſu noſtro tutor tranſegit, t quod
15
facere poſuit Bal. inl. Præſes. colum. 2. C. de tranſact. Bar.in l.cum ij.õ.ſi cum is.ff.ide tranſ. & tranſigendo liherauit matrem ab admini⸗ ſtratis cum pacto de vlteriũs non petendo, quod idem videtur ſignificare, ac ſi dixiſſet, quod vlteriùs non conueniretur mater. Iti⸗ dem& ipſe pupillus maior factus approba⸗ uit tacitèẽ dictam tranſactionem ſoluendo prædictos ſcutos decem pro intereſſe dona⸗ tionis propter nuptias, ſecundum gloſ. in d. 1.1. C. ſi maior fac. rat. hab.& talis liberatio eſt generalis, ſub qua poteſt comprehendi do⸗ lus commiſſus in adminiſtratione tutelæ: er- go ſi quid malè geſsit mater, huiuſmodi qui⸗ tatione videbatur remiſſum.
Nec obſtat, quòd cauſæ, propter quas fuit facta tranſactio, erant iniuſtæ, f quia iuſtitia cauſæ principalis non attenditur in tranſ- actione, l.z.& ibi Bald. in primo nota. C. de tranſact. maximè, quando remittens, ſeu li⸗ berans ſciebat dolum aduerſarij, quia tunc omnino cenſetur remiſſus dolus, glo. ꝛ. in fi. in l. Pomponius. la I. ff. de nego. geſt. quam notat Bar. in d. l. Aurelio.§ fi. nu. 6. ſf. de libe. lega. Bal. in d. l.2. verſ. vel dic. C. de tranſact.
16 vbi dicit, t quòd quando dolus aduerſarij eſt
notus, tunc non poteſt reſcindi tranſactio ratione doli. Sed in caſu noſtro remittens ſciebat, ſeu ſaltem ſcire debebat, quæ paria ſunt, l. quod te. f. ſi cert. pet. matrem ſuſcepta tutela filiorum non perfeciſſe inuentarium, tutorem dari filijs ſuperſtitibus non petijſſe, & ſic dolum, præcipuè non reſtituendo reli- qua(ſaltem pręſumptione iuris, quod nemi- ni licet ignorare)cõmiſiſſe: ergo talis tranſ⸗ actio ratione prædicti doli reſcindi non po- teſt,& dato, quòd actione de dolo reſcindi potuiſſet huiuſmodi tranſactio, attamen hoc
17 non habet locum in caſu noſtro, t cum extin⸗
cta dicatur talis actio per lapſum biennij à die commiſsi doli,& ſic factæ tranſactionis, I.fin. C. de dolo.
Nec obſtare videtur, quòd filius per ſolu- tionem dictorum ſcutorum decem pluri- bus annis etiam poſt maiorem ætatem fa⸗ ctam, non videatur ratificaſſe dictam tranſ- actionem, cum dicta ſolutio potuerit fieri ex alia cauſa, videlicet ex diſpoſnione iuris
. 4 commu-⸗

W D
S ENATVS PEDEMONTANI lleuawtui
.— ulc to.
communis, quod conſeruat vſumfructum See eioneſhe neren& ſeq. volum.h ne guſuieha ationi lieri tranſ- cet in caſu ſuo reſpondeat contrari arolatl liqub
donationis propter nuptias mu um, pro 4¹ däta n d kn
eunti ad ſecunda vota, vulgata l. feminæ. pter minorem ætatem matris:& vſufruc nre
V C. de ſecund. nupt. quia reſpondetur, quod donationis propter nuptias Patiturq; lia 66 cum ſoluerit ſcutos decem propter dictam pœnas, de quib. in l.i.& 2.& in auth. eiſden wGxormnpu,, V donationem, propter nuptias,& ius com- poenis.& in Corpore, vnde ſumitur. C. è wentu d Amctila mune non diſponat, eo modo deberi vſum- ſecundis nup.& ibi late lo. de Garro.& 19 18 fructum, t præſumendum eſt ex cauſa præ- fi. O. arbit. tut.& maxime, quòd contraeam uhlaur nauvo,n ambula,& ſic ex illa tranſactione fuiſſe ſolu- præſumatur dolus, ac bonorum ſubtractio unglelb anvetüin,ſc b tum, ex doctrina gloſ. inl. quædam mulier.& propterea etiam priuatur tutela pupilj d n, non In prttur he f de rei vend. l.2. C. de acquir. poſſ.& l. qui tutor, qui repertoriũ. vbi Bar. Paul. deCs. cals 10 3 guolom deg negotiationem.& ibi Bar. ff. de admin. tut. conſ.ʒ 42. ſecundum impreſsionem Papiexe Irmerpls 6 aapcsli
Bar. inl. cum ſolus. colum. fina. ff. de vſucap. ſem, volum. J.& in 1..§.tutores, qui. ſf, delu 168 ern mſanm 1
Socin. conſ.i53. num. 26.&in ſolutione, quocd ſpec. tuto. Roma. conſ. 1i8. Guid. Papi. conſ
re
riuat
V præſumatur facta ex contractu præcedenti, 43.& 50. poſt Barto. conſ. z15. Salyc. inliu- d⁴l Gweeamä
Pec. conſ. 618. num. ⁊. poſt Socin. conſ.: ꝛ0. tores. num. 12. C. de adminiſt. tuto. Gozad, Auprgal nun n b num. 10. vol. ². conſ.i7. colum. I.& 2. Rub. conſ. 161. Socin, rdgetiorum
Nonobſtat, quod inuentarium non per⸗- conſil. 213. numer.3.& 12. Io. Crot. conſilaßl. Klau za gſt
fecit, quia videtur excuſabilis propter im⸗ num.50.& inuentarium debet facere mox Jeqplen he 1 8 4
b V peritiam, propter quam mulieri parcitur, ſe- cum creata fuit tutrix, l.tutores. la 2. C. deaq rumäücon den Kuum
cundum Bal. inl. 1.§. ſolent. in ſecunda le-⸗ miniſt. tut.& cõmuniter Docto. exponuns, wonltprödäum, 1
V ctura. ff. de offic. præfec. vrb. Socin. conſ.z9õ. Mox, ideſt, quamprimum fieri poteſt, In. uunammrperiin b
num. 16. 17. in d.l.tutor, qui repertorium. colum. a⁊. verlt tered.Rd pen ll:
vergectntionnon peten non cnfekendo indentan Amisdehetellevulgatn dbig llingerpoltas. urerinatismtiopuet, ſ9 ddminitrantem,Anon
Contraria opinio in caſu noſtro viſa fuit quæro, quando debeat fieri inuentarium.&
de iure verior, pro cuius cognitione præ- dicit Specul. in titu. de tutore.§. generaliter
19 mittendum eſt, f quòd mater tutrix tenetur num. 3. verſ. item fiet inuentarium mox/ ib
facere inuentarium, õ. fin. iuncta gloſ. in ver⸗ initio, quàm citò poteſt. puta infra triduum
bo, Deſcriptiones. in authen. vt ſine prohib. incipient facere: ſequitur Alberic. inl. tuoo- matres. alias non poteſt adminiſtrare, l. fi.q. res. num. 7. C. de admin. tuto.& dicit Ragi
V fina. C. arbit. tut.& ibi communiter Docto. ind. l. tutores. quod debet incipi,& periii urun een Spec. de tutore. õ.ſina. in princ. Corne. conſ. vna vice, ſi eſt poſsibile. Sed in caſu noſti dosnpudeum eltpra
236. vol.3z.& hoc procedit etiamſi eſſet teſta- mater tutrix non perfecit inuentarium, eun vinaeniſhl
mentaria, à teſtatoreq́; fuiſſet ei remiſſa con⸗ potuit, imò apparet, apud eam fuiſſe à irlulhecius dleud
V fectio inuentarij, Alex. conſ. 6². col. 2. vol. 4. bona tam immobilia, quàm mobilia preci Firiteneihf
* Socin. conſ.2. lib.I. Io. And. in addi. Specu. in ſa, quæ in repertorio non deſcripſit, proin ihehin titu.de tutore..fina. num. I. in fin. Rip. in l. de eius dolus arguitur dicta l. fina.§. finad Virehene authendenæred,& fac.
nemo poteſt. num. S5. ff.de lega. i. Cap. Tolo. ibi glo. C. arbit. tute. ergo priuari debetſic- 3 quæſt. 288. Socin. lun. conſ. 1i5. num. 21.& ſe- ceſsione filij,& vſufructu donationis pe idiun maligmntur, quent.& conſ. 148. num. 5.& ſequent. vol. 1. 20 pter nuptias, f iurariq́; poteſt in litem con dcuperilum tex quer
Nicol. Arelat.reſpon.vltimo. num. 1z. quem tra eam, tanquam inuentarium de dictisbo- uennähacionum poſt hæc ſcripta vidi,& debet omnia bona nis non fecerit, Bart. conſ. 150. Alberic. in unenrnomiti maximẽè mobilia deſcribere, argumen. l. qui Il. tutores. num 3.& 4. Socin. conſ. 46. colun mhaplipninrerne tutores. C. de admin. tuto. Bal. in conſil. 17. 2.& 3. gloſ. communiter approbata in linb 1nt lüpetn tnole volum.z. Corne. conſ. 19õ8. colum. I. volum. r. tibus. in verbo, Non etiam, ff. de inlit. inu boleltin m nan en & non conficiens inuentarium, quod mox& dicit Bal. in authen. eiſdem pœnis. colua b enum alinlpred facere poteſt, priuatur ſucceſsione filiorum, quod mater incidit in pœnas d. auth. ſidef⸗ 1 icet guodletn per text. in l.”.§. quod ſi patertempore. iun-⸗ ciat in vno ex tribus requiſitis id eſtpetere ehnnaamum prxiu dehner hoznreszännesnan narſälne wirezeſseraeeenemese,eeſehen.=. dhe Cnil fnne uu 3. de g. non re ituere: ſequitur Socin. d. conſyn. ien pobit eam Bald 5 1 1 S edun, poſt Barto. II.& ſequent. lIate Nicol. ret. in d. reſpon.ſ uih ribi Ilexan.
datos. aul. de Caſtro,& Curti. per eum ci- num. 16.& pluribus ſequ. Bal. inl.. in prine- a AilmsCal ken drf C. ſiaduer. ſolu. 8 eirberiyt eat ad la aa as rsſe‚oheee au Non obſtant in contrarium zdlner, 5 x antinthm exclucg tione nonreddita, Sereliqußs Tninde ſtichtis Peun L 5 1.1. 9. fina. iuncta auth. eiſ uarnm 88 deln 12,5, ſt marer.ſt ad Tertulnm nem Tb b hi 1 cuaanpehiatenend- z0. antau. dminusp ür Parikeconſes Aanmmder del C. eod. ario ſenſiu, dicitur matrem in illis ca bbu uaeadrem nonn 2.& ſequent. vol... poſſe vendicare ſucceſsionem filij, quia licèt V kn L 9 4
ma
—————

n 8, num. N.,.. DECISIO reſpondeat deu mater, quæ ſuſcepta tutela filiorum ad ſecun- tatem mat rR da vota tranſiuit non petito tutore, ratione Pter nuptias 4 A, non reddita, nec reliquis reſtitutis, patiatur
d.In L..&. ddaummd pœnas, quas patitur mulier nubens intra an⸗ worpore, vnde ſu uhit num luctus ‚attamen non eſt bonum argu-
mentum: ergo non patitur alias pœnas, quia R maxing Iod, de iure authenticorum, vt in authen. de nup.
lolus, edonelni ner§. ſi autem tutelam.& ſequent. f mater tutrix etiam— tranſiens ad ſecunda vota, non petito tuto- ertoriũ. vbi Bar. p 5 re, ratione non reddita, nec reliquis reſti- mdumimpreſbionnn d cutis, non ſolum patitur pœnas nubentis
em be intra tempus luctuoſum, de quibus in l. 1.&
acan 2,de Keundis naptjü ſedjeram mechum dedeungeu e Portionem rerum ſuarum dare tenetur is, F. dalyend& ſucceſsione eorum priuatur, vt in authen. 2.C. de adminiſt, trta Cr m. Rub, conl bt amer z. n. lo. Crot en mentarium debet facen ait tutnx Ltutores.a „cômuniter Dodco, expr Quamprimum feripott- lutrepertorium. colum, do debeat feriinuentan in titu. de tutore.. genen ttem tiet inuentariummi citd poteſt puta infra tri ere:ſequitur Albericinl* .de admin. tuto.& dicit A es. quoddebetincipi,& p eſt poſsbile. Raämcaui non perfecttindentait apparet, apud eam mobilia, quam mobe pertorio non delerni s arguitur dicta lime bit. tute. ergo priuaiti & vſufructu domnm r iurariq; poteltin hi uam inuentariumdein t. Bart. conſ. o Abei
re digeſtorum cautum erat, d. l.2. 9. ſi mater. ad Tertulia.
Neque aduerſatur, quòd mater habet an- num ad conficiendum inuentarium,& quòd non ſit probatum, filium deceſsiſſe intra an- num àamorte patris, argum. l. ſciant. C. de leg. hæred.& d. 5. pen. Inſtit. ad Tertul. quia di- uerſa eſt ratio in non petendo tutorem,& in non conficiendo inuentarium, ideò diuer- ſum ius debet eſſe, vulgata l. 4 Titio. ff.de ver. oblig.& l. interpoſitas. C. de tranſact.& di- uerſitatis ratio patet, quia contra tutorem adminiſtrantem,& non facientem, vel per-⸗ ficientem inuentarium de rebus exiſtenti⸗ bus apud eum, eſt præſumptio doli,& ſub⸗ tractionis rerum pupilli,& poteſt remoueri vt ſuſpectus, d.l. tutor, qui repertorium, in princ.& ibi Bar. d.l.3. 5. tutores.& J. fi.9. fi. C. arb.tut. Paul.de Caſt. d, conſ. 42. col.2. Guid. Papien. d. conſ. 43.& argu.§. hinc nobis, in authen. de hæred.& falc. in illis verbis, Sur-⸗ ripiunt,& malignantur. Barto. in l. eos. ff. de teſt. tu. per illum tex. quem refert,& ſequi- tur Are. in d. 9.actionum. col.⁊1. dicens, quòd qui in inuentario omittit ponere omnia bo- na pupilli, punitur extraordinarie,& pote- n3.&4. Socin conſaii rit, vt ſuſpectus remoueri, quod fieri non u1. muniter approbau poteſt in matre, non petente tutorem intra bo. Non etiam.f eid) annum, Bal. in l. precibus. col.. verſ.& ſcias.
then. eiſdemponie vbi dicit, quòd licet mater non petens tuto- authen œnas, dubi rem intra annum præiudicet ſibi, quoad ſuc- ncidit in per s, delh ceſsionem, non tamen præiudicat, quoad tu⸗ telam, quin poſsit eam aſſumere poſt annũ: ſ d& ſequitur ibi Alexan. in apoſtillis,& dicit h ibi Bar. in l. matres. C. ad Tertul. col. t. in fi. quòd aliud eſt, haberi vt ſiiſpectus, aliud eſt per negligentiam excludi:& ex hoc appa- 6 ret, ſ quòd magis delinquit, qui non facit be inuentarium, vel minus perfectè, quam qui non petit tutorem, prout expreſsè dicit Syl- bc ua. nupt. in rubri. viduæ non nubendum.
de nupt.S. ſi autem tutelam.& hoc etiam iu-
LVIII. 95
verſ.z. limita. Gozad. in conſ. 17. num. 5.& 8. Corne. dicto conſil. 113. litera E.& tamen huiuſmodi præſumptio doli,& ſubtractio- nis, non videtur procedere in matre, non pe⸗ tente tutorem dari, nec adminiſtrante, vt ſentit Bar. in d.l. tutor, qui repertorium. col. 2. Verſicu. contrarium puto, per tex. in l. hæ enim.. fin. ff. de ſuſpect. tut. ergo de vno ad aliud non poteſt inferri, I. fin, ff. de calumni. &l. Papinianus exuli. ff. de minori.& ideò nimirum, ſi Imperatores in petitione tuto- ris dederunt annum expreſsè, intra quod matri, vel alij non petenti nulla mora impu⸗ tari poteſt, d.ä. ſciant. O. de leg. hered. Ang. in d.§. penu. Inſtit. ad Senatuſconſul. Tertul.& tamen, quoad confectionem inuentarij, con cludunt Doctores, quòd tutores mox, poſt- quam ordinati ſunt: inuentarium facere te- 24 nearunr, d. l.tutores. ¼& illa dictio, Mox, cõ- muniter intelligitur, cum primùm facere poſfunt, vt ibi gloſ.& Bar. in d. l.tutor, qui. col. a. verſ. quæro, quando debeat fieri. Salyc. in d.l.tutores. numer. 4. vbi eſt deciſio caſus noſtri, ſi accuratè ponderetur, dum poſt glo⸗ 25 ſam dicit, t quòd tutores nõ habent tempus ad conficiendum inuentarium per hęredem, videlicet triginta dierum ad inchoandum à die aditæ hæreditatis,& ſexaginta ad per⸗ ficiendum, iuxtal. fin. C. de iure deli. ſed de- bent ſtatim, cum poſsint, illud conficere: er- go ſi nõ habent tempus datum hæredi, quod non excedit trimeſtre, ſequitur, quòd multò minus habent annum. Nam Imperatores Archadiius,& Honorius, qui d. I. tutores. condiderunt, cum ſcirent diſpoſitionem di- ctæ l. ſciant. maximè cum à Theodoſio eo- rum patre promulgata. eſſet, vtiq; annum confectioni,& perfectioni inuentarij præ- figere ſciuiſſent, ſi voluiſſent, Arg. glo.pen. in c.ſi poſtquam, de el ec. in 6. c. inter corpo- ralia, de transla. præla.& I. vni.§. ſin autem ad deficientis. C. de cad. toll. ſicut& petitioni tutoris ſtatutum fuit,& tamen non intra annum, ſed quàm mox ordinati fuerint tu- tores, voluerunt eos curare facere inuenta- rium, quod& luſtiniani Imperatoris 1. fin. C. arbit. tut. comprobatum eſt, vbi pœnis le⸗ galibus afficit tutores, ſi neglexerint con- ficere inuentarium,& eos quaſi ſuſpectos ab officio dicit eſſe remouendos: concordat text. in d.l. hæ enim, in fin, ff. de ſuſp. tut. in quibus iuribus nullum tempus eſt defini⸗ tum ad conficiendum inuentarium, alias ſi mater tutrix haberet ita annum ad confici⸗ endum inuentarium, ſicut ad petendum tu- torem poſſet abſque incurſu pœnæ ali- cuius differre confectionem inuentarij vſqʒ
in finem

—
——.—— 3————— ——————————— ———õ——— 6—————õõ— ——————— E ————————-———— ———yÿü éVlpllqtq————
——
— —
SENATVS PEDEMONTANI
in ſinem anni,& ſic negligere adminiſtratio- nem bonorum filij, cum ea non poſsit admi- niſtrare, niſi prius confecto inuentario, d. 9. Snali. l. final. C. arb. tut. ſicut poteſt differ- re petitionem tutoris, abſque eo, quòd ali⸗ qua mora ei imputetur, argum. d.. ſciant. C. de leg. hæred. nec poſſet reuocari a tutela, quod abſurdum eſſet,& nimis pupillis dam-
26 noſum:t nec enim iure video cautum, licere
tutoribus impunẽè differre confectionem in- uentarij, niſi ex cauſa legitima,& neceſſaria, gloſ.in d. 9.tutores.& d. l. tuto.& d. 5. fin. C. arb. tut.& ſi dicatur, annum non dari ad con⸗ ficiendum inuentarium, ſed tantum id ope- rari, quòd ſicontingeret pupillum intra an⸗ num perire, excuſetur mater, ſinon confece- rit inuentarium intra annum, argumento d. §. confeſtim. Hoc iure non probatur: nam hic õ.loquitur in petitione tutoris, quo caſu mater punitur de negligentia tantum, d. J. ſciant. ſecus eſt in non confectione inuenta- rij, vbi mater punitur propter dolum præ- ſumptum,& à negligentia ad dolum, regu- lariter non valet argumentum.
Non obſtat regulal. ſi quis ſeruo perſuaſe⸗ rit. C. de fur.& ſeru. corrup. cum ſimilibus,
27 1quia non procedit, nili oſtendatur æquipa-
ratio in caſu, de quo agitur, iuxta glo. penul. inc. ſipoſtquam. de elect. in 6. Rip. in c. ſæpe. num. 33. de reſtit. ſpol. latẽ Brun. de ſta. exclu. fœm. in 8. articu. quæſt. 22. col. penult. Sedin caſu noſtro non ſunt ęquiparata iſta duo, pe- tere tutorem,& facere inuentarium, reſpe- ctu temporis, hoc eſt, vt tempus datum ad petendum tutorem, quod eſt vnius ann:, d. I. ſciant. cenſeatur eſſe conceſſum tutori ad conſiciendum inuentarium: inò ſecundum Barto. in d. l. tutor, qui repertorium.& Sa- lyc. in d.J. tutores. non etiam habet trimeſtre conceſſum hæredi, iuxta l. fin. C. de iur. delib. bene autem æquiparantur reſpectu priua- tionis ſucceſsionis, non petere tutorem,& non legitimè adminiſtrare, d. õ. quòd ſi pater. Accedat, quia diuerſa eſt ratio in vno, quàm in altero, vt ſuprà dictum eſt, quo caſu non procedit regula æquiparatorum.
Non repugnat, quòd§. confeſtim. refera- tur ad omnes paragraphos præcedentes, ſe- cundum Aret.in d.§.fin. Inſtitu. ad Tertul.&
28 in§. actionum. Inſtitu. de actio. t quia illud
non fuit dictum Ang. ſed ipſe refert dictum cuiuſdam Guliel. de Peruſio, ſequentis intel⸗ lectũ Bar. cuius opinionem improbat Ang. & quod dict. 5. confeſtim. non referatur ad omnes paragraphos præcedentes, tenuerũt Ang. Paul. de Caſt.& Salyc. in d.. ſciant. C. de leg. hęre. dum dicunt dictum§. confeſtim.
29 tario:& in hoc recte ſcribit, t quia diſpol-
non loqui, niſi in caſu, cum tutor remouetun quod etiam patet, quia non refertur ad 1 quod ſicum prægnans. cuius diſpoſitio non tollitur, etiam ſi partus naſcatur,& intra an num pereat.
Non obſtat conſil. Corne. 113. volum, quia in caſu ſuo erat quæſtio, an auus, qn male adminiſtrauerat non confecto inuen,
tario, nec intra annum petierat tutorem fu rit excluſus à ſpe ſucceſsionis propter mo- ram anni:& concludit, quòd priuatur qer
lapſum anni, non quia tutorem non petit V quta non tenebatur, cum ipſe eſſet legit⸗ mus, ſed quia malè adminiſtrauit ingredien, do adminiſtrationem nullo confecto inuen,
tio J. ſciant.non habet locum in legitimo tu-
tore, qui ſucceſſurus eſt ab inteſtato, allega Bart. in l.z. colum. I. ff. qui pet. tut. nec dtu Corne. quòd ante lapſum anni propter in⸗ uentarium non confectum non priueturtu- tor ſucceſsione, niſi velimus ſumere as
30 mentum A contrario ſenſu ab eius t dicin,
31
quòd non valet, ſecundum Alex. inll.. co. II. num. 28. in fi. ff, de leg.. quem refert& ſe quitur Euerard. in ſuis Iocis legali. c. 4. col. penult. verſic. vltimo, circa hanc materiam, vbi concludunt, quòd argumentum à con, trario ſenſu non poteſt ſumi ex dictis glol nec alterius Doctoris,& pro hac opiniom pondero Bar. in d. l.2. col. 1. verſ. item aduen te.ff. qui petat tuto.
Nec mouet liberatio à ſecundo tutoreſ cta,& ratificatio ipſo facto ſubſecuta, etimn Poſt legitimam ætatem, d. 1.-. C. ſi maiorf ctus ratum habuerit.& I. final. C. eodemi Lb. 5. quia omiſſa diſputatione, † an tenen dicta remiſsio gratuita,& pactum de non petendo à tutore factum. Cum donationem V ſapiat, quam non poteſt facere tutor, l.py ctum curaroris.C.de pact.& l. contra ciuili in princ.& 9. fina. vbi gloſ.ff. de pact. Socin d.conſ.ꝰ2. num. i9. in fi. vol. 4. faciunt notan per Alex. conſ. 22. num. 8.& ſequent. volli Item prætermiſſa quæſtione, an ex ſolutioni bus ſubſecutis occaſione legitimæ,& dona tionis propter nuptias, cenſeatur inducia
etiam ratificatio prædictæ remiſsionis gra⸗ tuitæ penitus ſeparatæ, cum ſeparatorumſe- parata ſit natura.& ex vno ad aliud inferi non poſsit, l. fi. ff. de calum. laſ. in l. ſi exfſallis
num. 4. C. de tranſact. ad quæ alludit regula
l. in agris. ff, de acquiren. rer. domin. ſed præ-
ſuppoſito, quòd pariter cenſeatur ratificata V
liberatio. Reſponderipoteſt, prædicta iura in com trarium allegata locum habere, dummodo dolus
alt. Abitetut. 84 bi A 44
wyon mo nümene umats qxrperlumplöde erlnperderdedelegede nmiab'Cnnode rctlemateriunnepradte de, ecamdreretu nt neslihlccrs in maioli ferdoch in cn..Vh. unnoltampoſtanchar dumallegtos. Cdolom bonne membranasocci ſecpitur Rrelatdreſpo Nonobttatgoiinlac
ij ſoxa non procecdi inl
Dalein kſivnus.9.luc quero,ſe de pach nec Quando in ppſallberatio dolusinenrenirquod en co ilh qui lberatur,a ſdillberr apeſt. fadilt lamelo ſäin delhber nanlle estrates,N de pa
utndven üadon
0. codrucdumaxgc
num.H pol 4 4 ½ O 45 9 ddA Älgo& Moden lens, hoc etiam locnn lenuauNol Alübmererumm Wparet, duadu anc elſe:
Antio elt ſe e Daexu. un
talui tnum perg fe macullmgemma benübsgu lber 68 dan jprocur tann aicupiten 2 nan 4 clpletan dircaadl
elnde.

n calucu
. rre tet mo Et, quia e= reienun
1
he
(I SGdiſpo it: — M ne 2 nerit 2 24.—. ubarnusn üns actus doloſus ex ſimplici ratificatione ex-
preſſa, ſiue tacita, d. l...& ibi gloſ. C. ſi maior fac. rat.habuer. lib. z2. Bart. in l. Pomponius
tur, Ki
PDECISIO LVIII 96
dolus iñ ipſa adminiſtratione non interue-
t nam tunc nunquam conualidatur
ſcribit. num. 7. ff. de neg. geſtis. Curt. lun. in
terminis noſtris, conſ.50. col. penult.& fi. per
regul. de qua inl. creditor.. Lucius. ff. man⸗ —
ſpe ſuccelDis picn 23 dati. fvbi in quocunque contractu ſemper
oc recte(ce= e, fqou on habet lo 12 in egte eſſurus eſt a teſtato,
8 lum. 1. ff. qu at. tur.n ante lapſu mi prg
on confectu zonpru ne, nili velexs ſumer ontrario ſenan b eiu allet, ſecundianälexii nf. ff. de leg.*2ſem n ard. in ſuis lét a legali- cc. vltimo, ct= anem unt, quòd ataanentm non poteſt l exdi Doctoris, S, Mcyj ar. in d. L.2, Col.* T.iten.
intelligitur exceptus dolus, qui non cenſe- tur remiſſus per illam generalem liberatio- nem, l. Aurelio.§. fiff. de liberatione legata. gloſ. inl. Pomponius. in verbo, Abſit. t. de nego. geſt. Sed in caſu noſtro cõtra matrem tutricem ob inuentarium non confectum, rationem non redditam,& reliqua non re⸗
ſtituta, eſt præſumptio doli, iuris,& de iure,
d. 1. fi. C. arbit. tut.& ibi Bal. Nicol. Xrelat. d.
reſpon. vltimo. num. 17. cum alijs ſuprã alle- 334 gatis, t quæ præſumptio eſt liquidiſsima l.l-
cet Imperator. ff. de lega.ilate Marſil. in l.tin. in princ. C. ad l. Corne. de ſica. ergo non po- teſt ſe mater iuuare prædicta liberatione do- 1oſa, etiamſi diceretur rarificata per ſolutio- nes ſubſecutas in maiori ætate, ex notatis per Socin. in conſ. 159. qui decidit quæſtio- nem noſtram poſt Ancharanum,&alios, Pper eum allegatos: quorum dicta non tranſcri⸗ bo, ne membranas occupem, quem refert,& ſequitur Arelat. d. reſpon. vltimo.
Non obſtat glo. in l. actione. C. de tranſact.
at tuto. 35 t quia non procedit in liberatione gratuita,
jet liberatiod indom
catio ipſo fac blemn nam ætatem,„C.Um habuerit.& 1.= l.Caus miſſa diſputz le, i gio gratuita,— achin utore actum. n u m non poteſt=ereun dris. C. de pact==. oni 9.fina. vbi glolMie nir mum. 19. in fi. ve facim-
onſ. 22.num— 3 milla quæſtio==neu ttis occaſione
atut!
ter nuptias; am
icatio præd arn
tus ſeparatæ, cu 1f lur
natura.&ex 4 In lie „ lum 18“
Bal. in I. ſi vnus.§. illud nulla. verſic. tertiò quæro. ſr. de pact. nec etiam locum habet, quando in ipſa liberatione,& ratificatione dolus interuenit:quod etiam cõtingit, quan-⸗ do illi, qui liberatur, aliquid adeſt, ei verò, quiliberat, abeſt. Ita diſtinguit Bar. in dicta J. urelio. 9. fin. ff. de liber. lega. per tex. in l. ſi quis rationes.& inl. Lucius. codem titulo, & inl. tres fratres. ff. de pact. quem refert& ſequitur Socin.dicto conſil. ·ᷣ. numer. 9.& 30.& conſ.72. colum. 2z. Volum.3.& conſil. 52. num. i9. vol. 4. poſt Bal. Ange. Saly. Paul. de Caſt. Fulgo.& Modernos per eum citatos, dicens, hoc etiam locum habere, ſiliberatio eſſet iurata: Nicol. Arel. d. reſpo. vlti.num. 1z. Iaſ.inl. ſub prætextu. num. z2. C. de tranſact. ex quibus patet, hanc eſſe receptam concluſio- nem:& ratio eſt ſecundum Bal. in d. l. ſub prætextu. relatum, per Socin. quia hoc caſu dolus habet cauſam permanentem, cum ſem-
udi per ſit in dolo is, qui liberatur, non reſtituen- do rem alienam, l. ſi procuratorem.§. fin.& l.
dolus.ffx.mandati. cupit enim ſemper cum al⸗
& improbitate ſua non debet lucrari, l. ſiue hæreditaria. ff. de nego. geſt. l. itaq; Fullo. ff. de fur. Saly. in d. l. ſub prætextu. num.ꝛ. Alia etiam ratio reddi poteſt, videlicet ne induca⸗ tur donatio, quæ non præſumitur, l. cum de indebito.ff.de proba. Sed in caſunoſtro con- ſtat penes matrem tutricem fuiſſe bonafilij ratificantis liberationem,& ſic de dolo ma- tris: ergo non habet locum glol. in dict. I. actione. Non obſtat, quòd in caſu noſtro eſt actus ge minatus, primò liberatio tutoris, ſecundò ra- 37 tificatio in maiori ætate, I quo caſu propter geminationem remiſsio actionis reddere- tur efficatior, vt per plura in materia gemi⸗ nationis concludit Felin. in c. ſi cautio. num. 59.& ſequent. c. de fid. Inſtrum. quia in caſul. I.& z. C. ſi maior factus rat. hab. lib.z. iuncta gloſ.ratificatio actus in minori ætate, ſiue ab
ipſo minore, ſiue à tutore, aut curatore ge⸗ ſti, fuit facta in maiori ætate,& ſic eſt ibi a- tus geminatus,& tamen huiuſmodi rati- ficatio, ſeu confirmatio ſimplex, licet gene⸗ ralis, non auget liberationem, nec per eam cenſetur remiſſus dolus, niſi exprimatur, Bar. in d. l. Pomponius. num. 18.& 19.& ſe- quitur in terminis noſtris Socin. in d. conſil. 159. num 30.& ſequen. dicens, hoc præcipuè procedere, data ignorantia ratificantis, quæ præſumitur regulariterin facto alieno. cap. præſumitur ignorantia, de regn. iur. in6.& maxime in caſu noſtro, in quo adhuc nune mater conſtanter affirmat, omnia in inuen- tario poſuiſſe, rationem reddidiſſe,& reli- qua reſtituiſſe:& tamen in proceſſu con- ſtat de contrario.
Non obſtat, quòd actioni de dolo ſit præ- ſcriptum per lapſum biennij, J. fi. C. de dolo. quia cum, vt ſuprà dictum eſt, mater ſemper ſit in dolo, donec retinet rem filij, nunquam currit præſcriptio, c. f. de præſcrip. facit gl. in 1. itaque.§. ſi in verbo, Perpetuò, ff. de dolo. quam ſequitur Curt.lun. conſ,l. 1
Nec excuſatur mater tutrix, propter im- peritiam reſultantem ex ſexus fragilitate, l. matris.& l. ſin. C. qui pet. tut.& ibi Angel.. omnem.& ibi Alber. C. ad Tertul. Nam in
38 ijs, quæ t inducta ſunt ad rigorem conſer- uandum, non excuſatur mulier, l. iuris igno- rantia. C. qui admitt. Bar. conſ. 154. Iaſ. in. l. fin. in princ. num 2. C. de iure deliber.& Bal. in].fi. C. de iuris& facti igno. quem refert& ſequitur Felin. in c. cum cauſa. nu. 4. ff.extra de offic.deleg. dicit, quòd mulier non excu- ſatur iuris ignorantia, niſi in caſibus à iure expreſsis. Sed mater tutrix tenetur ex diſpo- ſitione iuris petere tutorem, inuentarium
perficere,
4 * 1 1 4 * 1 1 7 3 1 1 1 ¹ † 4

tuer 1 3 pra probatu- On relelnburee ſexus fragilitatem, maxime vt ſibi lucretur cum iactura filij. Nec obſtat conſ. Socin. 39. num. 16.& 17.
nia non militat in caſu noſtro, per ea, quæ ſcribit Paul.de Caſt. in 12. num. z. C. de in ius voc.& ea, quæ dicit Arela. reſpon. i. num. 5. & ſequen. Et ſecundum hanc ſecundam opi⸗- nionem contra matrem, quæ non perfecto inuentario ad ſecundas tranſiuit nuptias, nullo filijs prioris matrimonij tutore peti- to, nec ratione adminiſtrationis legitimè reddita, cenſuit Senatus iuramentum in li⸗ tem eſſe filio agenii præuia taxa deferéẽdum. His ſcriptis, ad me peruenit Philip. Portius,
ui in ſuis communib. concluſ. nuperrime editis, lib. 5. concluſio. 4. latiſsime hanc ma-
teriam traciat.
SVMMARIVN.
Wpotheca ex ilis verbis inducitur, Promitto cenſum ſuper tali prædio. condictio ex lege, vel ſtatuto quando oriatur. Verba legis, vel ſtatuti vbi conueniunt, ibi& eius diſpo- ſitio conuenire poteit. 1
4. Statuti verba diligenter ſunt obſeruanda,& ijs tenaci- ter eſt inhærendum.& num. i4. declaratur.
Ex prefatione ſtatuti mens ſtatuentium& hinalis cau⸗ ſa declaratur,& ſequens diſpoſitio reſtringitur.& num. 6.
7 Statuentium mens ſemper eſt conſideranda,& quanam ratione ad id ſtatuendum moti fuerint.
8 Statuta generalid ita interpretanda ſunt, ne compre- hendant caſum abſurdum, vel ne indebitè quis dam- num patiatur.
9 Ad ſtatuti rationem cognoſcendam, inſpiciendum eſt, quidnam verrſimiliter ſtatuentes diſpoſuiſſent, ſi de eo, de quo dubitatur, fuiſſent interrogati.
10 RKatio naturalis in ſtatutorum interpretatione potißi-
5— 7—„ —-—— 2——
ma eſt.
Altare vnum diſcooperire non debemus, vt alterum co- operiamus.
12 Statuta contra ius commune ſtrictè debent intelligi, vt
quantò minus poßint, lædant ius commune.
13 Statutum, quando duo poſſet operari contra ius com- mune, ſufficit quòd effęctum ſortiatur in vno.
2s Alexandri conſilium 101. numer. i5. volum. 3. declara- tur.
DEGCIS IO LIX.
Stante ſtatuto, quèd poſsidentes prædia ru- ſtica, vel vrbana, quæ mouentur de directo do- minio alicuius, vel alicui ſunt hypothecata, aut obnoxia teneantur ſoluere cenſum, ſiue Cano- nem illis, cui hypothecata ſunt, an primus cre- ditor poſsidens rem ſecundo creditori hypo- thecatam vigore huius ſtatuti conueniri poſsit Aſecundo creditore.
ſ“ 2———— ————
——
————— ———————;;
Tatuto Eporrediæ ſuh s rubri. de cenſerijs non S perdendis, cautum leg,
tur, poſsidentes Prædu vrbana, ſeu ruſtica, qu 8 3 mouẽtur de directo do S minio alterius, autalich
perſonæ funt hypothecata, teneri ſinguin annis ſoluere cenſum, ſiue Canonem llli, cuius directo dominio mouentur, vel cuire, periuntur hypothecata, aut obnoxia, èl, tiùs, prout in ipſo ſtatuto continetur, com V tigit cuiuſdam prædij ruſtici dominumpr⸗ miſiſſe ſe ſoluturum Sempronio ſingulisan nis duo ſextaria frumenti,& pro obſeruatio- ne promiſsionis hypothecam in dictopra dio ruſtico conſtituiſſe, eo mortuo, vnuser hæredibus promiſit ſoluere Titio quolibet anno ſextarium vnum frumenti, ſuper dicio prædio ruſtico iam hypothecato. Quæſſtum fuit, an Titius, ſecundus creditor, pobiitage- re contra Sempronium primum creditorem ſeu alium habentem cauſam ab eo, poſiidens tem iure prioris hypothecæ prædictumpre- dium,& petere illum condemnari ad ſolu- tionem cenſus, tam præſentis, quam futun temporis, iuxta formam dicti ſtatuti“ Ad cuius quæſtionis cognitionem duo prami- to: primum, I quòd illa verba ſuper dich pradio inducunt hypothecam, teſte Ban inl. fundus, cui. ff.de annu. lega.& inl. cod cillis. 9. inſtituto. ff. de lega. z. Bol. in 1.a. coli verſic.item nota. C. communia de lega. Ry man. conſ. 388.& conſ. 508. Io. Fab. Iateè ini item Seruiana. colum. penulr.& final. Inſiu de actio.
Secundò præmitto, quòd ex huiuſmod ſtatuto competit actio, ſiue condictio exſu tuto, Bar. inl. ſi duo.§. ſi quis iurauerit. ſde iureiuran. inl. vnica. colum. I.& 3. ff. de cond ex lege.& Bal. ibi in fin. dicit, t quòd qum do lex dirigitverbaad reum, arctandoipſum ad aliquam præſtationem, non præcedente aliquo contractu, vel quaſi, delicto vel quali
tunc datur condictio ex lege. Et ſic incali noſtro ex ſtatuto tanquam ex quadamlege
municipali actio oritur, ſequitur Jalind vnica. colu.ʒ.& iſta actio, ſiue condictioer ſtatuto dicitur perſonalis in rem ſcripta cum detur contra quemcunq; poſsidentem tem hypothecatam, prout etiam dantur actio- nes perſonales in rem ſcriptæ, vt laſ.dicitin
9.I. col. z.&§. quædam. col. 4. Inſtit. de actio.
Cepol.in conſ. 65 num. z. Iſtis ſic præmiſsis, prima fronte videre- tur dicendum, creditorem poſsidentem preę-
dium debere condemnari ad ſolutionem dicu
8 ettt d — 10 ſgperse Vnu coogla 0,7 b 3! xal 4
alis tormauls, lec llius uid aäbee e dencle mla eongert Tiaquel voboxL berti«numelo4 naioo Hin dici Alexan oumzquodvelbagen utigondedemteltring imqpisindedilu inlptopexitiquié3 Sh.numer.3.polt har eum alegztos. Necy hypoiheca, quia alo actonem perlonalem, do adlerlis pobidens tam. f Conrram tamen tus lumelſepenorem& aauSddo ex ptafationec dodaurmens ſatuenli Vünsäſpolnonisueſ denonoccdacien nu - mmsdaltKinle ccaler ninaum, jnumFrcaücn conſlrh,num Dmolul De. 7 4 kcon(.lo,n ungennoco aus mraſeein
drann h eAloner

im Sen wniio nls rumen e proch 4 denra nypotl nam in dchm ituille, enonuun aiſit ſollur Titonlh vnum f ne nt ſir amhype d pato. Ui cundus* itor pot
ronium 28 umcfe-
atem cal a beo pit »hypoth*eradichg eillum cC 2mnariaſd tam pra as, quant ta format be ii ſaru nis cognit t&ndhoprim quòd 1la a u luper4 Int hypol i, telehe i.ff. deanu 1 ot to. ff. dele..Bevin o ta. C. comt zedelegt
X conſ.⸗. 2.Rab n colum Pe* 3. Atml 1
4
æmitto,(** erhrilfn tit actio,ſi= mläwo ſi duo.ſ. ſ Zianadentee 1 ſſſ
vnica. coli btet „iinfin. 4,(oo erbaad reſm Tctandole 1
eſtationen e onpant .dlovol
—
— 3 d Senum fome
niſsis, P gidene
condemnl. 21
reditorer I ux-
4
5
DECISTO LIX. 5— dicti cenſus petiti, cum in caſu noſtro con- 7 locum ſtatutum. Semper t enim conſideran-
3 z ueniant ipſius ſtatuti verba, t quo caſucon-
ſequens eſt, vt etiam adaptetur eius diſpoſi- tio, argumento a contrario ſenſu, 1.4.9. t0⸗ ties.ff.de dam. infec. Qlexan. conſi.54. colu.2. verſic.quibus tamen non obſtantibus. volu. 4. plura cumulat Felin. in cap. nonnullit in princ. colum. 71. de Reſcrip.& Hyppo. ſing. 339. incipien. Cui non conueniunt verba. Quod autem verba ſtatuti conueniant ca⸗ ſui noſtro, patet euidenter, quia probantur requiſita à ſtatuto, videlicet hypotheca acto- ris,& quod reus poſsidet, ſeu tenet rem hy- pothecatam, quo fit, vt a verbis ſtatuti non ſit recedendum, l. quod conſtitutum.& ibi Bartol. ff. de mili. teſtamen.& quantumuis durum debet obſeruari, Dec. in l. ſi fugitiui. nu.65.& ſequen. C. qui admiti.vbi et am ad⸗ dit, quòd iudex debet tenaciter illius ver⸗ bis inhęrere, cuius ratio non attenditur, ſed caſus formatus, nec illius verbis licet ali- quid addere, vel detrahere:& plura conſi- milia congerit Tiraquel. in l. ſivnquam. in verbo, Libertis. numero 4.C. de reuocan. do natio. Hinc dicit Alexan. in conſſ. 10l. nu. 15. volum.z.quòd verba generalia legis, vel ſta⸗ tuti, non debent reſtringi ceſſante ratione e- tiam ſi quis indebitè lucrũ perderet, per tex. in l.proſpexit. ff.qui& àquibus. Natta conſi. 49. numer. 13. poſt Barto. Bald.& Imo. per eum allegatos. Nec videtur obſtare prior hypotheca, quia alio non facto non tollit actionem perſonalem reſultantem ex ſtatu- to aduerſus poſsidentem rem hypotheca- tam.
Contrariam tamen opinionem arbitra- tus ſum eſſe veriorem& ęquiorem. Primò, arguẽdo ex præfatione dicti ſtatuti, tex qua probatur mens ſtatuentium,& cauſa finalis ipſius diſpoſitionis, ſiue ſtatuti, vt not. Bart. C.de nouo cod. facien.nu.6. in l. fina. num.z. ff.de hæred. inſtit.& in l.l. in princ. ff. ad Ma- cedo. lex.conſi. 7. num.5. volu. 2.& d. conſ. 7. num. 5. vol. 4.& d. conſi.54. nume. II. Soci. conſi. ¹G. num. 6.& 7. late Barb. conſi. 1. col. I. volu. I. Dec. conſi. Io. numer. 2.& conſi. 532. num. 9. conſi. 660. nu. 5.& conſi. 444. nu. 8. Bruna in tracta. de ſtatuto excluſiuo fœm. in 6. articulo. quæſt. 27. colum. I. hinc dicit Bar- to. in l. cum hi. in princ.& 9. eam tranſactio- nem. num. I. ff. de tranſactio. t quòd ſequens diſpoſitio à præfatione reſtringitur,& de- claratur, Roma. conſi. 16. colum. 2. Aretin. conſi. 332. colum. 4.& adſtipulatur ijs, quod
not. Lanfran. in c. quoniam contra. in ſecun- do notab. extra de probationib. quòd vbi non habet locum præfatio, nec etiam habet
da eſt ratio, quare ſtatuentes fuerunt moti ad ſtatutum condendum, vt concludit Pa- riſ.conſi.83. num.B.& ſequen. volum.z. poſt Bar. Ange. Alexan. Socin. per eum relatos, & Alexand. d. conſi./4. nu..& ſequen. vol. 4. vbi dicit, plus eſſe attendendam rationem & mentem ſtatuentium, quàm ipſius ſtatu- ti verba, Pariſ. conſi.22. nume. 52. volu. 2. hinc dicit Bal. in l. omnes populi. colum.3. de iu⸗ ſti.& iure. quòd vbi ratio motiua ſtatuti non poteſt ſaluari, tunc non debemus ſequi ſen- ſum literalemn& planum ipſius ſtatuti: nam ratio reſtringit, limitat,& regulatur ſtatu- tum, l. cum pater. 9. dulciſsimis. ff. de lega. ⁊. Curt. in apoſtil. ad Alexan. in rub. ff. ſol. ma- trimo.colum.5. Roma.conſi. 16. colum. 2. cir- ca medium. Eſt enim anima ſtatuti, eius ra- tio, Dec. conſi. 64. nume. 6.& ratio dicti ſta⸗ tuti, quę ex pręfatione colligitur, eſt, ne quis locupletetur cum iactura aliena, vtq́; res tranſeat cum onere ſuo. Sed in caſu noitro primus creditor poſsidet rem iure prioris hypothecæ,& ſic ex cauſa oneroſa: ergo non poteſt dici, quòd locupletetur cum ſactura poſterioris creditoris.
Secundò, pro hacopinione facit, t quia ſtatuta generalia ſemper debent interpre- tari,& reſtringi, vt non comprehendantca- ſum abſurdum, per quem indebitè& ſins cauſa quis damnum pateretur, Bar. commu- niter approbatus inl. Cæſar. ff.de publica.& in l. omnes populi. in ſecunda quæſtione, ſextæ quæſtio. principalis. ff. de iuiti.& iure. quem refert& ſequicur Alexand. in dicto conſi. Iol. mumero 7.& 14. volum. z. Dec. in c. paſtoralis. colum. I. de appellatio. Pariſ. late conſi.⸗5ꝰ. numer. 23.& ſequen. volum.z. Iira- quel.de iure primogenit. quæſtio. 40. nume. 85.vbi dicit, quòd ſittatutum dictaret, quòd mortuo primogenito admittatur ſequens, tale ſtatutum recipit interpretationem diu- re communi,& debet intellig, ſiprimoge- nitus decedat ſine liberis, ne enus filius inde- bitè damnum patiatur. Nam cum huiuſmo⸗ di ſtatutum ſit correctorium iuris commu- nis, quo iure non teneretur primus creditor poſsidens ad talem præſtationem, debet ſtri cte intelligi& reſtringi, vt tertio damnum non inferatur, iuxta nota. inl. fin. 9. in com- putatione. C. de iure delibe. Alexand. in l. prætor. in principio. ff. de dam. infec. quem refert& ſequitur Pariſ.conſi. 1z. numero 44. & ſequen. volum. 2.& conſi. 110, numero 36. vol.3.
.A. ⸗ 2* 9 Tertiò, huic opinioni conuenit, t quia
non eſt veriſimile, quòd ſi ſtatuentes fuerint R mmer-

—
—
——
8 * —,—
—-õ;ʒ——3ðʒ,—ÿ———— —————·— ——OQO⏑O⏑——————— .
—— a—— 4— — y— ———
—————
interrogati de caſu noſtro voluiſſent primũ creditorem poſsidentem iure prioris hypo-⸗ thecę prędium, poſtea alteri hypothecatum, teneri ſoluere cenſum ſecundo creditori,& ſic prodeſſe alteri in præiudicium alterius, jmò veriſimiliter tanquam æquitati& iuſti- tiæ conſentaneum decreuiſſent eſſe vnicuiq; conſeruandum ius ſuum, iuxta glo. commu- niter approbatam, inl. tale pactum. ff. de pa- ctis. ad quam plura ſuo more congerit Tira- quel. in repeti. l. ſivnquam, in præfatione. numero quinquageſimoſexto. C. de reuoc. don.Ora.conſi.20s. numero 30. quod autem ſic ſtatuiſſent, ex verbis præfationis apparet, uibus voluerunt neminem cum iactura al- terius locupletari: nam hoc natura dictat, l. ꝛ0 nam hoc natura. ff.de condict. indeb. Et tra⸗ tio naturalis potiſsima eſt in ſtatutorum in- terpretatione, Iaſ.in l. ſi is, qui pro emptore. nume.02. ff. de vſucapio. ratioq́; ſtatuti talis eſſe debet,& præſumitur qualis eſſe tene⸗ tur, Bal. in d.l. omnes populi. colum. 10. ff. de iuſti.& iure. Quartò, pro hac opinione videtur tex. in 1. aſsiduis, S. exceptio. C. qui potio. in pigno. hab.vbi licet tex.prouiderit nouercis dando hypothecas contra anteriores creditores, excipit tamen filios prioris matrimonij, quia in pari cauſa, qui prior eſt tempore, potior eſt iure. Et ijs accedunt, quæ ibinotat Barto. i intertio notabili, vbi dicit, t quòd non debe- mus diſcooperire vnum altare, vt alterũ co- operiamus: quod etiam not. Bald. in l. ſina. 9. ſed ſi quis. colum.3. C. commun. de legat. per illum tex.& in titu. de pace conſtan. in ver⸗ bo, Amplius conſueuerit. numer. 2. pulcher tex. ad hoc in c. denique. 14. quæſtio. 5. vbi, ſi vni ſubueniri non poteſt, niſt alter lædatur, neutri ſubueniendum eſt. Luc. de Penna in 1. aGres. in fin. C. de exactionib. trib. lib. 10. & dicit Abb. conſi./5s. colum. penul. volum. 2. quod ſtatutum tollens ius vni,& dans al⸗ teri, non valet. Wintéò, prædicta opinio corroboratur, 12 † quta ſtatuta contra ius commune ſtrictè debent intelligi& reſtringęi, vt quantò mi- nus poſsint, lædant ius commune, vt ſuprà probauimus, quibus addo Socin. conſi. 38. colum. z. verſicul. quarrò principaliter. volu. primo. Calcan. conſi. 87. nume.3. Pariſ. conſi. 16. nume. ↄ2.& 93.& 106. volum.z. Tiraquel- de retract.colum. 185. numer. 1S0.& ſequen. Sed ſi prædictum ſtatutum haberet locum in caſu noſtro, diceretur eſſe correctorium juris communis duobus modis. Primò, quia tertius emit rem hypothecatam à pri- mo creditore, qui nullo modo de iure com-
———
SENATVS PEDEMONTANI
muni obligatur ſecundo creditoni ex con. tractu, vel quaſi, aut delicto, vel quaſi. Et propterea non poterat inquietari à fecun. docreditore, l.3. ff. de diſtract. pignor.&li O. ſi antiq. credit. pign. vendide. ergonec tenetur ex diſpoſitione ſtatuti ad ſolutio- nem cenſus. Secundò, quia poſterior cte
ditor habens prædium hypothecatumpræ- ferretur creditori priori contra regulam d qua in titulis, ff.& Cod. qui potio. in pigno
hab. ergo non eſt ſumendahæc latiſsimin. terpretatio. Sed t ſinos dicimus, huiufmo, di ſtatutum noncomprehendere caſum mo ſtrum minus corriget,& lædet ius commu ne. igitur huiuſmodi interpretatio ample- ctenda eſt, vt concludit Pariſ. dicto conſi. ¹. numero 106.& ſequen. volum. ⁊.& latius ci cto conſi.io. numero37.& ſequen. volum poſt Alexandr.& Corneum per eumalle- gatos:& ad hoc multum facit, quod decidit Roma. conſi. ½. colum.ꝛ. verſicu. nunccon- ſiderata conſtitutione. quem refert& ſequi
tur Gratus conſi. 46. numero 7.& ſequen. volum. primo. concludentes, quòd quando ſtatutum poſſet duo operari contra iuscom- mune, ſufficit, quòd ſortiatur effectumm vno, vt minus lædat ius commune:& ſien terminis ſtatuti noſtri ſatis eſt, ſi ſtatutumo- peretur vt tertius naPens iura poſteriora, d poſsidens teneatur primo creditori ad pta ſtationem cenſus; ad quem de iure comm ni nontenebatur.
Sextò, negari non poteſt, quin ſtantibi præmiſsis, in dubio verſetur caſus noſta quo caſu facilè poſſumus errare,& indebi afferre damnum primo creditori poſſeſſoi
ſed interprerando, ſtatutum habere tantum locum in eo, qui non habet priora iura,&ê
mus in caſu claro& certo,& non poſſums errare, quo fit, vt in dubio ſecundum hns opinionem iudicandum ſit, vt in ſimilidict Pariſ.d. conſi. I0. num. a1.& ſequen. vola: ijs conuenit regula in ambiguis, meliorel cauſa poſsidentis. Non obſtant in contrarium adducu,i primò, quòd verba ſtatuti conueniant,& ideo locum habere debeat diſpoſitio, dto
ties. quia retorquetur, cum ratio ſatuti, de
qua in præfatione non conueniat: eſonec
eius diſpoſitio, per ea, quæ dixi in primo un damento, quæ non repeto.
Nec mouere debet Bartol. in I. quod cole ſtitutum. ff. de milit. teſtamen. cum alijs imi
14 libus, vbi dicit, non eſſe recedendumaàve
bis ſtatuti, quia debet intelligi de verbisſta tuti claris,& nullam difficultatem ingetem
tibus, Dec. conſi.333. numero 3.& conſi. /03 nu. 4.
onectio. dum évolpoltplules latos. b 1 Nnodtcorllium vdomqwiilegi Dano ddallin6 uati gut ddin ſecondo fundamen nutum tiigtprolmco inut diferenuam au reni mndelodopetder ſt acenda mterprenad tusindebite damdum qrmuss de iute pa cla qoandoagitunde tarretriciol gene ſaan&ttaſentit Aſexal mer Gicemd dabumaume(del H7nunn

1I ſecundo i0 1, aut del
oltion 1e ati ad
— 2 thecath,
N
di prioric B ACac—
M n eſtſumen xclatit d tſinos nus,l ncomprehzeere cul drriget,& m etiusd fmodi int— eetatio 1 oncludit Be= dictoc (ſequen. Wru n.&kh umeroz7. quenm r.& Cornex peren ocmultum ⸗=t, quod 99. colum. † licu.mn tutione. qlua refenti
DECISIO L. X. 95
nu. 4.& Bal.in d.l.omnes populi. colum. mi- hi1o.verſi. ſed an econtra.ff. de iuſti.& iure. vbi diſtinguit: aut certiſsima eſt mens ſta- tuti,& tunc ſtandum eſt præcciſè ſtatuto: aut non eſt certa qualitas mentis ſtatuti,& cunc recurritur ad granum ſalis, id eſt, ad ius commune. Sed in caſu noſtro res non poteſtdici clara ex argumentis pro hac par- te factis: ergo non habet locum dictum Bartol. ad quem,& ad alia ſupra adducta reſpondet plenè laſ.conſi. 82. colum. 4. ver- ſicul. quartò reſpondetur.& ſequen. colum. penulti. verſic. non obſtat inquantum. volu. a. dicens, quòd ſtatuta generalia debent in- telligi, moderari,& reſtringi, ne ſequatur abſurdum,& rationi contrarium, vtq́; eui- tetur, quantum fieri poteſt, iuris communis correctio. Et idem dicit latẽ Socin.conſi.ʒ8. num. 6. vol. 1. poſt plures Doctores per eum relatos.
Non obſtat conſilium Alexand.1o. nu.iʒ· volum.z.qui allegat Barto.in dicta l. omnes
nſi. 46, nu2εο7.&⁵ populi. in 6. quæſtio. t quia vt ſupra dictum
d concluden=—, quodi ſet duo opeſaa:omtn t, quòd ſqna ur et us lædat ius==munesd uti noſtriſat ie litar rtius bent Apoſterr eneatur prin eææteditont enſus, adquux ieiitc atur.
egari non pPin= qpuini n dubio ven r culs: le poſſumul ate,di ꝛum primo(=itorl p tando, ſtatuſ= haber „quinon! 9 Prion claro& cert== nonè ſit, vt in du ſccune udicandum VWIII n n0. numatequen regula in 3 gul
entls.
eſt in ſecundo fundamento, doctrina Bar. multum ſtringit pro hac opinione, dum con ſtituit differentiam, an tractetur de damno tertij, an de lucro perdendo, vt primo caſu ſit facienda interpretatio reſtrictiua, neter- tius indebitè damnum patiatur. l. adigere.§. quamuis. ff de iure patrona. Secundo vero caſu, quando agitur de lucro amittendo, nõ fiat reſtrictio.l.i..generaliter.ff. de leg. præ- ſtan.& ita ſentit Alexan.dicto conſi. ior. nu- mer. 14.& 15.& idem dicit Bartol. in l. non dubium.nume.9. C.de legibus. Natta conſi. 157. nu. 12.
Nec contra vrget, quod dicitur per hy- pothecariam non tolli actionem perſona- lem ex ſtatuti diſpoſitione reſultantem, quia reſpondetur, quod ſtatutum non habetlo- cum in caſu noſtro, vt ſuprà probauimus. Præterea non dicitur eſſe mere perſonalis, ſed eſt in rem ſcripta,& datur propter hypo- thecam, ſequiturq́; naturam realium, vt con- cludit Iaſ.in õ. quædam. colum. 4. Inſtitu. de actio.in quibus, qui prior eſt tempore, poti- or eſt iure,& c. Et ſecundum hanc vltimam opinionem iudicauit Senatus mentemſta⸗ tuti diligentiſsimè expendendo, primum creditorem aà petitis eſſe abſoluendum.
SVMMARIVKN.
.
Mulier partum occidens quam pœnam incurrat, letißi- me hic diſputatur.
Mulieri medicamentum prabens, ex quo generare, aut conc ipere non poßit, tan quam homicida reputatur.
&
2 Partum formatum occidens maiorĩ pœna pleflitur, quà ſi informem interficiat. 4 Partus formatus eſſe dicitur poſt quadraginta dies à
conceptione.
s L. diuus. ff. de extraordinarijs criminib. pluribus auth. ornatur.
6 Qui in vtere eſt, homo adhuc eſſe non dicitur, ſed eſſe pperatur.
7 Partum occidens antequam edatur non tenetur pœna l. Cornelid.de ſicar ſed alia leuiori..
8 Mulieris minor ætas,& imprudentia, præbent iuſtam cauſam mitigandi pœnas.
9 Confeßio qualificata operatur, vt ad mortem quis con- demnari non debeat, ſed potius vt pœna mitige- tur.
DECISIO I. X.
De muliere, quæ ventris doloribus impulſa latrinam acceſſerat,& partum in cloacam effu- derat, aſſerens neſciuiſſe ſe fuiſſe prægnantem, qua pœna puniri debeat.
Vlier quædam prægnãs impulſa doloribus futu- Sri partus,& cubili ſurgens cloacam adiuit, puerũq; 3 maſculum enixa eſt, qui per fiſtulam cloacæ in colluuiem cadens, inde mortuus(proh dolor) inuentus eſt. Capta mulier,& interrogata, reſpondit neſciuiſſe ſe fuiſſe prægnantem,& quod affecta maxi- mis ventris doloribus latrinam petijt, igno- rans partum edidiſſe. Quæſitum fuit quam pœnam ſubire deberet, an mortis, vel ali⸗ am mitioreme& cauſam dubitandi præbue- runt iuriſconſulti de huiuſmodi materia va- rie loquentes. Nam Marcellus inl.i. ffad le- gem Pomp.de parricid. dicit mulierem fili- um, vel filiam occidentem, pœna illius legis puniri, cui conuenit l. penul. C. ad leg. Cor- nel. de ſicar. intelligendo eam, ſecundumgl, quæ interpretatur dictam legem, ſiue natus eſſet infans, ſiue non, quam ſequitur ibi Al- be.& Ang.quinimo dicit Pau. in l.ſi quis ali⸗ quid..qui abortionis.ff.de pœnis. quod qui abortionis poculum dat,& ſi dolo malo non faciat, ſi ex eo homo, vel mulier moriatur, vltimo ſupplicio afficitur. Si autem mors ſequuta non fuerit,& ſi non dolo præbue- rit, quia tamen res eſt mali exempli, ſi qui- dem honeſtiores fuerint, qui del: querunt, in inſulam amiſſa tertia bonorum parte, re- legantur: humillores vero in metallum damnantur. Et quod teneatur, vt homi⸗ cida, multum vrget tex. in c. ſi aliquis. de homicidio voluntario vel caſuali, t vbi te- netur tãquam homicida, qui mulieri aliquid 2 fecerit,

——— ———
—
—
———
————
*——
7
„
— —*—
N.
—
fecerit, cur non poſſet generare, aut conci-
pere, vel naſci ſoboles: ergo multo magis 6
vt occideret fœtum. Et hanc opinionem ſe- quitur diuus Auguſtinus in c. quod vero. & inc. Moyſes. 32. quæſtio. ⁊. vbi propoſita quæſtio. diltinguit, quod, aut ſœxus erat for- matus,& det animam pro anima: quia tune cenſetur animatus, cum anima in corpus nõ infundatur, niſiipſo formato. Exemplo ad- de, Aut erat informis,& pœna pecuniaria plectetur. Hoc idem ſequitur ibi gloſ.& in c. ſicut ex literarum. de homic. vbi Hoſtien. & loan. Andr. in c.conſuluiſti. in verbo, Per
arbortum. ⁊. quæſtio. 4. Idem ſentit gloſ. 8in I. 7
diuus. ff. de extraordina. criminib. reſpon- dens ad iura in contrarium allegata, addens 4 t dici partum formatum poſt quadraginta dies à conceptione, quam ſequituribi Bart. Ange. Alb.& inl. ſi mulierem. ff. ad leg. Cor- nel. de ſicar.& in dicta l. penul. C. de eodem tit.vbi Salyc.in fi. Alexan. in additio. ad Bar- to. in dicta I. diuus. Ab,. in d. c.ſicut.& ibi Fe- lin. numer. 4. de homicid. lo. de Ana. conſi.1, colum. fina. Barba. conſi. 23. colum. 8. volum. 2. Alberi. latè in l. qui in vtero. colum. 2.& 3. ff. de ſtatu homin. ſumma Ange. in verbo, Abortum. Ange. de malefic. in verſicu.& ex interuallo dictus Titius mortuus eſt. nu. 10. Hyppol. in allegata l. ſi mulierem. latiſsimè M. Anto. Blanc.in ſua pract.9. impoſsibilita- te.vſque in fi.
In contrarium, quod non mortis pœna, ſed alia mitiori plecti debeat, primò facit tex. in c. 21. Exod. vbi dicitur, quod ſi rixa- ti fuerint viri,& percuſſerit quis mulierem Prægnantem, quæ abortiuum quidem fece- rit, ſed ipſa vixerit, ſubiacebit damno quan- tum maritus mulieris expetierit,& arbi- tri iudicauerint. Si autem mors eius fuerit ſubſequuta reddet animam pro anima. Et ideo bene dicit glo. in d. c. conſuluiſti. quod de lege Moſayca non eſt homicidium, idem tenet Innoc, in d. c. ſicut. de homicidio, poſt glo. ibi,& cum lege diuina concordat tex. inl. ſi ſeruus. 6. ſi mulier. ff. ad leg. Aquiliam. & in dicta l. diuus. ff. de extraordina. crimi. vbi Martianus lureconſultus expreſſè di- cit, t eam mulierem, quæ data opera,& ſic dolo malo partum abegerit in temporale exilium eſſe dandam. Et idem ſentit Vlpia. inl. ſi mulierem. ff. ad leg. Corne. de ſicar.& Triphonius in l. Cicero. in fine. ff. de pœnis. hanc opinionem ſequitur gloſ.in d.c.ſiali- quis. in verbo, Vt homicida.& Innocen. in d. c. ſicut. dum allegat d. õ. quiabortionis.&
dicta l. ſimulierem, quibus iuribus in exi.
lium damnatur mulier, quæ Partum abege⸗
SENATVS PEDEMONTANI
rit, ſequitur Bald. in I. quod dicitur. ſ de be.& poſthum. ſumpta ratione ex eo, qui ille, qui eſt in ventre, non eſt homo, ſede fici ſperatur.l. cum inter. C. de fideicommiſ liber.facit tex. inl. vetat. ff. de mortuo infer Ange. in dicta l.penulti. C. ad leg. Corne,§ ſicar. Alberic. in dictal. qui in vtero. nume,
& 9. pulcher tex. in l. in lege Falcidia pl⸗ cuit. ff. ad leg. Falcid.& alia cumulatẽ all gata per Tiraquel.in repeti.l. ſi vnquam ao- lum. 373. numer. 148. C. de reuocan. donaio, ſequitur Pau. de Caſtro in dicta l. quod qů
citur. nume. ⁊.vbi allegat ſupraſcriptas lege,
& Areti. ibi expreſſè dicens, t quòd interi
ciens partum antequam edatur, etſipanum
ſit animatus non punietur propriè pœnal
Cornelia. de ſicarijs. ſed alia leutori dictal,
mulierem.& Alexand. ibi dicit opinionem
Bald. eſſe veriorem, motus ſupraſcripta na
tione,& in apoſtil. ad Salyce. dictal. penulti.
Bolog.in additio. ad Anan. dicto conſ in⸗ telligendo eum, prout intelligi debet, ſecun dum legem, quam allegat, videlicet dicaal,
ſi mulierem. ff. de ſica.& Bal. refert,& ſequ- tur Dec.in conſi.ʒ.numer.z. qui reſpondet
ad iura in contrarium allegata, Alciat. inl non eſt pupillus. ff. de verborum ſigniſice quibus patet caſum hunc eſſe valde dubinu bilem. I 1
Quapropter Senatus mitiorem partem amplectendo,& maxime in caſu noſt
propter mulieris minorem ætatem,& im
prudentiam. l. auxilium.§. in delictis. ff. e
—
minorib. l. ſi adulterium cum inceſtu. 5.I
tres. ff. ad leg. Iul. de adulte. Dec. dicto conli 535. numer. 5. latiſsime Tiraquel. de pœni
tempo. aut remitten. caut. 7. Et quia nulle
ſunt probationes, niſi ex ipſius mulieri confeſsione, t quæ cum ſit qualiticata ope- ratur ſecundum communiter Doctores, ut ex ea ſequi non poſsit condemnatio ad mor- tem, etiam quod habeat vehementes pra- ſumptiones iuris& facti contra ſe,& litde genere prohibitorum, per ea quæ tradit Ab bas in c. auditis. colum. penult.& ibi Felin de præſcriptionib. lateè Thom. Ferrat, cau- tel.. Hyppol. in ſua pract.§. poſtquam, nu. 23.& 24. Alexand. conſi. 115. num.§.&.vo- lum. 3. Thom. Gram. deciſ.5. nume. iz.& 14. cenſuit Alaxinam de Ripis inquiſitam, àpo na mortis eſſe liberandam. Verùm attenta qualitate delicti& mulieris, quia humilis illam palam,& publicè eſſe fuſtigano dam,& in perpetuum exili- um dandam.
4
SVM
—
duer ſue uoc tjſtu uch
nni⸗ fnugi bhee htzinen inon funh 1 ſftawluki Uaan,
u punmolch
W leuran umnuzniedne Müuumaaianehun, muuit 0 Anihraynim rg Grai
lülen
d1CI810
vppelaic madmittat womins declduum, e/ Cctot V 3 2 decilu
Smn onobſt appellgte videbatu appellare. C. dereb. vbicauſaiuramentode ſanontenackauu,d ferene, dict, elreken deten.Et locvideturco rieodem tulo, febiide nmento delano, pelreln doiprer Com igitur aqh naiainnmenti unmaininmapyel diünnmenCeaden crndum Nandone 9 ſdem kiudicim ſenn cpollquam, decle aublemw.deant
1 decundo faci
4 dum uüale deraun

Palcid.& a²
Alexand. aalicit onnde drem, mee fupräln ſtil. ad Sa J.dictalqu tio. ad Ant aiciocun
n, prout it za igi dein
luam allesna delud de ſica.& Srefen i f.z).nun. quit atrarium 4* ata, AlRi us. ff. dev orumſaie caſum hul⸗ Ne uß
er Senatuattiotngt „ t& mana in cin. eris minote atatn t 1. auxiliun 2in deläi adulteriun=m inall lul. de adul= ecdibe latiſsime un qu6le mitten. ca'.Bfuni enes, nili ce iplöfin tquæ cum i zurlan m commu ² r DNKin npoſsit co Emrud uod habea lenna Iris& facl s nlta 6 ditorum, pe ²* quamad,
1„„Athf colum.]jnailteeh tis. fer
DECISIO LXI. 99
S½VMMARIV M.
„lIuramenti delati& relati eadem debet eſſe diſpoſitio.
„ hramentum iudiciale delatum,& præſtitum, alijs pro- hationibus non eſt retractandum.
. Appellare ſine grauamine nemini licet, quod declaratur nu. 6.& alijs ſequen.
4 A iuramento appellandum noneſt. 6 Aelum ex neceßitate facienti magis ſuccurritur, vbi ne- ceßitatis ſpecies duplices enumerantur.
& Appeliare regulariter a quacunque ſententia licet.
7 Referens iuramentum illad de neceßitate,& coacte fa- cere dicitur.
2 Stante ſtatuto, quod de damno dato ſtetur iuramento da- mnum paſßoi, nihilominus contrarium non obſtante iuramento probari poterit..
2 Delstio iuramenti, antequam à iudice approbetur parti non concludit.
10 Aequiparatorum regula locum non habet vbi diuerſa eſt ratio.
DECISIO LXI.
Appellatio an admittatur aduerſus iuramen tum litis deciſiuum.
Cctor iuramentum litis deciſiuum iudice appro- 48 3¹ bante reo detulit, is iuſiu Krandũ actori retulit, qui iurauit iuxta oblata, cu- dius vigore reus conde-
appellarer& videbatur dicendum non poſſe
appellare. l.l. C. de rebus credit.& iureiuran. vbi cauſa iuramento delato,& præſtito deci- ſa, non retractatur,& gloſ. ibi in verbo, De- ferente, dicit, vel referente: nam quirefert, defert. Et hoc videtur comprobart exl. acto- ri.eodem titulo. t vbi idem diſponitur in iu- ramento delato, vel relato actori, dummo- do iuret. Cum igitur æquiparentur delatio, & relatio iuramenti,& in delatione uramen ti non admittatur appellatio. l. generaliter.§. ſed iuramento. C. eodem titu. ergo idem di- cendum in relatione, cum æquiparatorum idem ſit iudicium, ſecundum glo. penulti. in c. ſi poſtquam. de electione, in ſexto.& inl. ſi quis ſeruo.O. de furtis.
2 Secundõ facit, I quia aduerſus iuramen- tum iudiciale delatum,& præſtitum, non admittitur regulariter probatio, necaliquid propter quod retractetur huiuſmodi iura⸗ mentum, vt nota. in d. 1Il. C. eodem titu. l. po ſtremo. ff. de re iudi. Iaſ. in l. ait prætor.§. iu- rari. nume, 6. ff.de iureiuran. imò ex eo oritur exceptio litis finitæ. l. 1.& 2.& ibi Alexan.& alij Moder. ff. de iureiuran. ergo non vide- tur admittenda appellatio, ſed reijcienda tanquam fruſtratoria,& ſuperfluis vtinon
debemus.l. ad probationem. C. de probatio⸗ nibus. Felin. in c. z. col.⁊. de proba.
Tertiò, quia ſine grauamine appellare quis non poteſt. c. cum ceſſante. de appella- tionib.Specu.de appellatio. 9.in quibus. nu. 26. ſed ille qui refert iuramentum non gra- uatur, cum ponat ſe in illa neceſsitate. l. li fi- deiuſſor. 9.I. ff. qui ſatiſda. cogan. gloſ. in c. imputari, circa medium. de regu. iur. in 6. volenti enim non fit iniuria: ergo non po- teſt appellare. Quare pro hac opmione ſtat regula, de qua per glo. inl. 2. ff. de iureiuran. & ibiſaſ. nume.. qui dicit glo. bene dicere, videlicet, t quòd à iuramento non prouo- catur:& hanc partem tenuit lo. gloſſator in d. l. generaliter. 9. ſiue autem illatum. in ver- bo, Detulit, vt refert Accur. ibi, qui videtur ſequi opinionem lo. cum ſit vltima, vt con- cludit Curt. in conſi. 45. colum. 7. in fine.& idem videtur tenere glol. in d. verbo, Refe⸗ rente. l. I. C. de iureiuran.& in l. 2. in fi. ff. de iureiuran.& Alb. in ſumma derebus credi. nu. 6. Saly.in dicta l. generaliter. in princ. nu. 7. dicens eandem rationem eſſe in referente, quæ eſt in deferente: ergo idem ius vulga.l. illud. ff.ad leg. Aquil.
Nec obſtare videtur, quod obijci poſſet, referentem iuramentum id facere ex neceſ- ſitate. l. illud. 9. I. ff.de conſtit. pecu. quo caſu t fauendum eſt ei, qui actum facit ex neceſ- ſitate. I. ſi fideiuſſor.§ 1. ff. qui ſatiſda. cogan. quia cum neceſsitatis cauſa capiatur duo- bus modis, ſcilicet præciſe,& ſic per prius, & cauſatiue,& ſic per poſterius, ſecundum glo. in l.ꝛ. in verbo, Suſpectum. ff. ſolu. matri. & inl. fina. ff. de ſeparationib. Paul. de Caſtr. inl. Gallus.§.I. numer. 6. ff.de libe.& poſthu. debemus intelligere de neceſsitate prææciſa, & ſic per prius, ſecundum Barto. in l.hoc le⸗ gatum. ff. de lega.3. ſed in caſu noſtro neceſ- ſitas conſideratur cauſatiue, quia cogitur re- ferre iuramentum caſu quo nolit iurare, er- go huiuſmodi neceſsitas non eſt attenden- da.
In contrariam opinionem adducebatur. Primò, f quòd regulariter à quacunque ſen- tentia appellari poteſt, l.& in maioribus. C. de appellationi. glo. reputata ordinaria inl. qui reſtituere, in fin. ff. de rei vendica. Socin. conſi. o5. numer. I.& conſilio 300. nume. 9, Dec.conſi. 4. numer. ⁊. poſt Specu, Bald. ac Ange, per eum allegatos,& conſi. 49, nu. i. dicit, quod iura prohibentia appellationem debent ſtrictè intelligi.
Secundò, facit regu. quam not. glo. ex illo tex. inl. I. in verbo, Actio. C. de arbitr. quod ab illa ſententia poteſt appellari, ex qua
8 3 oxitur

„ 6 ——
—
———.———
oritur actio, ſeu exceptio iudicati, quam ſe⸗ quitur Iaſ.in l. arbitro, nume. 4. ff. qui ſatiſda. cogan. Sed ex ſententia lata virtute iuramen ti delati, ſiue relati,& præſtiti, oritur actio, ſeu exceptio rei iudicatæ..z. ff. de iureiuran. 1.actori. C. eod. tit.l.illud.§.I.& ibi Caſtren. ff. de conſti. pec. Alex. in d. l.. ff de iureiur. Iaſ. in 1.3. 9. iurari. col.i. eod. titu. ergo ab ea po teſt appellari.
Tertiò, hanc opinionem tenuit Placen. prout refert gloſ.in allegatal. generaliter. in verſicu. detulit. C.de iureiur. motus ea ratio- ne, † qua is qui refert dicitur facere ex ne- ceſsitate. I. illud.§. fina. ff. de conſti. ꝑec. cum qua concordat tex. in l. iuſiurandum,& ad pecunias.§. ait prætor. ff. de iureiuran.& 1. delata. C. eodem titu. vbi is cui deferturiu- ramentum cogitur facere vnum ex tribus ſcilicet iurare, vel reſerre, aut ſoluere: ergo ſi referat, dicitur coacte facere. Et ad hanc rationem alludit id quod dicitur, non poſſe appellarid ſententia arbitriex voluntate ele- cti.l..C.de recep.arhi. Roma.conſi. 27. colu. 2. ſecus vero ſi arbiter eligatur ex neceſsita- te iuris communis, vel municipalis. c. ab ar- bitris. de off. deleg. lib. 6.& ibi Philip. Fran. in fin. Imo. in c. Quintauallis. nu. 43. 8 44. de iureiur.& rõ rationis eſt, quia lex magis fa- uet& ſubuenit ei, qui actum ex neceſsitate, quam ei quiex voluntate facit, d. l. ſi fideiuſ- ſor..I.& ibi Iaſ.nu.. poſt Bart.ff. qui ſatiſd. cogan. Accedant ſcripta Iaſ. in l. 3. õ. iurari. colu. ⁊. ffrde iureiuran. t quòd ſtante ſtatuto, quod de damno dato ſtetur iuramento da- mnum patsi, licet ea caſu cogatur quis ſtare dicto iuramento, tamen poterit probare cõ-o trarium,& hanc opinionem, quodreferens iuramentum poſsit appellare, tenet glo. fin. in d. c. ab arbitris, quæ allegat d. l. generali- ter. in fin. primi reſpon.& eam refert,& ſe- quitur Abb. in c. fI. nu. z. de iureiuran. vbi di, cit dictam glo.communiter approbari, ſecũ- dum lo. Andream,& ſequitur ibi Imo. nu. 4. poſt Pet.& Cyn. in d.. ſifideiuſſor. õ. qui ne- ceſſariam.
Et hac ratione reſponderi poteſt ad iura in contrarium allegata, æquiparantia,& idẽ diſponentia in iuramento relato, quod in iu- ramento delato, vt intelligantur in relatio- ne iuramenti voluntaria, quæ eſſe poteſt, ſi reus non expectata ordinatione iudicis ap- probantis delationem iuramenti illud refer⸗ ret actori, t quia ante approbationem iudi⸗ cis delatio iuramenti non concludit parti, Bal. in d.l. generaliter.§. ſed iuramento. ver- ſi. nota, in verbo, A& pprobatum, quo caſu mi- litaret eadem ratio, quæ in deferente, d. l. ge
S ENATVS PEDEMONTANI
neraliter.. ſed iuramento.&§. ſiue autem, C. de iureiuran. ſcilicet, vt non admittatun prouocationis remedium ab eo actu, quem ipſe facere procurauit. Et ita reſpondet Pa normita. in d. c. fi. nume. II. de iureiuran. ai adſtipulatur quod no. Bar. in d. l. ſi fideiuſſi §.I. num. z. ff. qui ſatiſd. cogan. vbi habetu
quod id quod dicitur, ſeruum vel excom, municatum admitti ad eius defenſionem, non habet locum, quando defenſio eſſet vo. luntaria. V
Non obſtat, quòd æquiparatorum eadem
10 ſit diſpoſitio, ſ quia non procedit vbi diuer⸗
ſa eſt ratio, argumento 1I. interpoſitas. O. de tranſactio.& argumento à contrario ſenſu l.illud. ff. ad leg. Aquil. item non procedt; niſi æquiparatio fiat in illa materia, de qua agitur, vt ſuprà probauimus deciſio. õ. qui- bus addo laſ.in l.2. num. z2. ff. de iureiuran. ſed
in caſu noſtro diuerſa eſt ratio in referente, quam in deferente, cum hic ex voluntate deferat, ille vero ex neceſsitate referat:ergo
de vno ad alium caſum non infertur, vulga-
ta l. fin. ff. de calumniato. Et ſecundum hane opinionem cenſuit Senatus in cauſa Anto
nij Mondellæ Bugellenſis, contra eius ſoro- rium.
SVMMARIVM.
„ Ceßone facta, an cedens contra debitorem ceſſum aget poßit, an verò exceptione ceßionis alteri factæ ea cludatur, latiſimè hic tractatur. b
Doctrina Bar.in l.ſi cum emptore. fr. de pac. nu.a. decli
ratur,& auctoritate Doct.- onfirmatur. nu. ctod.
* L3. C. de nouatio. ſecundum vnum intellectum declano V tur.
3 L. nomen. C. quæ res pig. oblig poſſ. inducitur.
4 Aectiones dircctæ adeo infixæ ſunt oßibus cedentb,¹ vix ab eo poßint ſeparari.
L.ſi procurator..i. ff. de procura. noua inductioneie
claratur. 6 Ceſſas debitor de iure ceßionarij contra cedentem exij pere non poteſt.*
7 Ceßio tunc dicitur fieri periculo ceßionarij, quaniom- men debitoris ſimpliciter inſolutum datur, ſecu- ro, quando ceduntur actiones ſolutionis cauſt, quis tunc periculo cedentis facta dicitur ceſio.
8 L. 3. C. de nouatio. nouo intellectu declaratut.& uu.. poſitis aliorum Doct. declarationibus.
10 L. ſi cum emptore. ff. de pac. declaratur.
ceßi nominis periculum in caſu l. pupilli. ſororff dt
ſolutio. cur ad ceſßʒionarium ſpectet, demonſtratur. nu eodem.
n Mulier dans nomen debitoris in dotem marito contrs debitorem ceſſum agere poteſt.
12 Ceßi nominis periculum principaliter ad mulierem ibe
ctat, niſi culpa menti interuenerit.
Marito vergente ad inopiam poterit mulier debitoribuß
ceſtis denunciare‚ ne ſoluant marito. nu. eodem. 34 Alichare
uec
fent. naghdr 101
* Krfatt, lin,
vgiß ul haaße
N nauuntkanie nami
crunſe ſaint
4 neranruih 1
ſerumen⸗
vtenen
beungaaiyihn
unan eukis
7 1
u rt ſue on araureuuun flu ſn
ineltan
dEclSlo
Cedens a0 contn debin pobst, Kceld nominls he
ſpeca
30
gaendam debitolem olamlmeaciioneager undmenindotemſecu teconteltat conlenlun praſttum teuocautt I luinammulerune ga, Ptoneoppolte Gé anm priumcöſenlum teuocnr teperio han i ſcume demäs Sinlſadcagtl Trdepoſtleobde are ngeeten,1quodaut (andänneäonm d tnns greangod 4 ceplo Kods ter cum len e Alun duo kcegrocurnaid lierd cebsio eltlna ent g ein pericul
Kturineius Vtltatem,

luramen
alier düh l emed müa 9 Vau Oaeu
4. 1 ſponde 4 dütng Ae inreiunn mO.Bit Alltel 1l ſatiſd. n. bie licitur, 1 Im vel ün mitti ad i delenie
n, quand rſenllocſe,
4
nodaciAraonn luia noneecedit täir zumentot terpald, rgument, contranſ .Aquil.== non nt o fiat in e=naten e probauit- Sdecla 1.2. num. Jle iuran diuerſa eſaa io inna- ente, cu ic ex ſo eroex nec ¹ate tene
m caſum tawintem alumniatA ſecuntn nſuit Sen— in aum Bugellen⸗=contnagin
MMARETAM un cedens con biumag 9 eeroò exceptio Hioni tinſie a ßime hic tér Anr. in l.ſicum em: e Fruzun it ctoritate Do Tnuxabi . ſecundum t an IatekeiKil
e res pig. obli indun 1 5. 1 e adeo inftu A tafh 9 ſant ſeparar 19 9 epr an dt Folaluſ „H ff dept ai imuae 21 a oytratundnt ze iure ceßion i onthus
¹
oteſt.— ur fteri peric as fueiſ ruͦ ſimplicite en uuuof ceduntur act aes ſolutuntc 2 eur cal llo cedentu fa 3 1 din 4 e rio. nouo inte 8. de V Hock. dec Hun ohibu V
omen debitor tſſum agerc/ verculum pri i pa menti inter le al inopiam o. iure,ne ſelun in
DEGCGISIOLXII.
Alienare qui non poteſt, non etiam litem mouere po- terit. 7. 14 In Paraphernalibus vxor abſq; conſenſu mariti contra- here poteſt... In iudicijs quaſi contrahi dicitur,& validum eſt argu⸗ m entum de contractibus ad quaſi contractus. 16 Procurator in rem ſuam reuocari a mandante boterit, niſivnum ex tribus requiſitis in l.3.C. de nouationi- bus. interueniat. Ackiones vtiles habens adeò præfertur habenti directas, yt etiam executionem ſententiæ ab eo obtentam im- pedire poßit. 18 Approbatum ſemel amplius reprobari non boteſt. 19 Conſenſus præſtitus alicui actui, quem quis impedire poterat præiudicat conſentienti. o Actio de dote, quæ communis eſt patri& filiæ ꝛnon potest in præiudicium filiæ ſine eius conſenſu à pa- tre intentari.
85
87
DECIS IO LXII.
Cedens an contra debitorem ceſſum agere poſsit,& celsi nominis periculum ad quem ſpectat.
3 Vlier primi viri hęres ex iſtens, omnia eius bona mobilia,& immobilia, nominaq́; debitorum in- æſtimata in dotem ſecun J S do viro dedit,& eo con- AS ſentiente egit aduerſus quendam debitorem ceſſum, qui excepit ipſam ſine actione agere:cum ipſius conuen⸗ ti nomen in dotem ſecundo viro dediſſet, li⸗ te conteſtata conſenſum vxoriad agendum præſticum reuocauit maritus: quæſitum fuit, an mulier iure agat, non obſtante exce- ptione oppoſita,& an maritus potuerit pro-⸗ prium cõſenſum reuocare. Quo ad primum reperio Bart. in. ſi cum emptore. num. z. ff. de pactis,& in l. facta. 9. ſi hæres. num. 3. ff. ad Trebel.poſt lIacob.de Aretio.& Oldrad. di- ſtinguentem, 1 quod aut ceſsio eſt facta ad commodum ceſsionarij,& eius periculo,& tunc agere non poteſt cedens, quia obſtat exceptio cefsionis alteri factæ, l. in cauſæ, cum l. ſeq.§. I.& l. procuratore in rem ſuam dato. ſH.de procuratoribus.
Si verò ceſsio eſt facta ad commodum ce⸗ dentis,& eius periculo, quia quicquid exi- gitur in eius vtilitatem vertitur,& tunc age- re poteſt, non obſtante exceptione ceſsio- nis, niſtinteruenerit vnum de tribus requi- ſitis in 13. C. de nouationibus,& Bar. ſequi⸗ cur Bal. in d. l.3. verſ.& in prædictis ſequere & ibi Ang.& in d.l. ſicum emptore. verſ.& pro hoc iam conſului,& in d. õ. ſi hæres. in vl- tirnis verbis, vbi propoſita hac quęſtione di⸗ cit, vt per Bart. hic.& ibi Imol. Cicens, quod diſtinctio Bar. videtur ſibi iuri conſona,&
100 in fi. d. õ. ſi hæres, quem refert& ſequitur A⸗ lex. in d. l.ſi cum emptore. col. pen.& fin. vbi impugnat diſtinciionẽ Caſt.& opinionem Bart. etiam ſequitur Aretinus in 9. præterea. col. 24. Inſtit. de exceptionibus, Guid. Pap. conſ.4. num.7.& conſ. 8. num. 3. verſ.& fa- tetur etiam pars, poſt Prati. Papien. quem re⸗ fert in forma libelli in cauſa venditionis, in gloſ.ſuper verbo, Ceſsit,& mandauit, eamq́; dicit communem eſſe, Roman. conſ. 102. in princ.& Bar. refert Socin. conſ. 18. num. 16. Crauet. conſ. or. num 3. pro cuius opinione videtur text. in l. ſiconuenerit, la 2. ff. de pi- gnorat. actio. vbi prætor tuetur exceptione debitorem ceſſum, ſi eum eo experiatur.
2 Nec obſtat 1.3. C. de nouationib. f quia ſe-
cundum prædicios Doct. intelligi debet de ceſsione facta in commodum cedentis,& eius periculo, quod etiam tenuit Bal. in d. I. ſicum emptore, verſic, hoc verum,& verſic. extra quæro.
Pro contraria opinione videtur vrgere tex. in d.J. ſicum emptore, argumento con⸗ trario ſenſu, vbi ſi emptor hæreditatis, qui habet vtiles actiones. l. emptor cum ſimili- bus. C. de hære. vel actio. vend. pactum cum debitore fecerit de non petendo,& vendi- tor agat, poterit exceptione ſubmoueri: er- go ceſſante pacto, ſi venditor petat, iure pe- tere dicetur,& tamen ibi ceſsio actionum dicebatur facta ad commodum,& pericu⸗ lum ceſsionarij. l... C. de euictionibus,& l. 2.ff.de hæred. vel act. vend.& ibi gloſ. cum qua concordat text. iuncta gloſ.in l. nomen.
3 C. quæ res pig. oblig. poſſunt. ¼ vbi debitor,
cuius nomen pignori datum eſt creditorr creditoris ſui, liberatur ſoluendo creditori ſuo, non interueniente vno de tribus nota- tis in d..3. ſi ergo liberatur ſoluendo credi- tori ſuo,& ſic cedenti in neceſſarium ante⸗ cedens cogimur fateri, quod ipſe creditor non obſtante ceſsione poteſt exigere,& ſic agere d.l3.& 1bi gloſ. in verbo, Exigere,& hancopinionem perillum text. tenuit Paul. de Caſtr. in d.. ſihæres.& in d. l. ſicum em- ptore. num..& col. fin. verſ. aut verò quæri⸗ mus ſiagat,& ibi laſ. in fin. dicens, d. Barto. reprehendi per Paul, de Caſtro, Fulgoſ.& Moderniores. Et Albericus in d. ſicum em⸗ Ptore. nu. 3. dicit cmunem opinionem eſſe, quod exceptis dictis tribus caſibus, de qui- bus in d. l.3. poteſt venditor nominis facere quicquid velit,& idem ſentit in d. I. 3. col. 2. circa medium Salycet.in l.. colum. II. verſic. quæro decimoſexto. C. de actio.& obligat. poſt gloſ.& Butr. per eumallegatos, faciens ſolum diſtincuonem, an actiones directę re-
R 4 manſe-

8 ENATVYS rE
manſerint apud cedentem efficaces„‚& tunc opponi non poſsit, an verò inefficaces, X tuncopponi poſsit,& idem tenet Salyc. in d. 1.3. in fin. O. de nouatio.& Alexan. in d. 3.ſi cum emptore. colum.fi.verſic. quærit Barto. ibi, dicens Bal. Fulgo.& Paul. de Caſt. fuiſſe ſequutos hanc opinionem: cuius ratio eſt ſecundum prædictos Docto. ſ quia quando aliquis eſt principalis creditor, obligatio, ſeu actio, adeò eſt infixa oſsibus ipſius, vt ab eo ſicut Caracter ſeparari non poſsit. l. quis er- go caſus,& ibi gloſ. ff, de peculio.& L.3. I& ibi gloſ.ff.pro ſocio. quæ iura ad hoc not.gloſ.in verbo, Exigere, in fin. in d. 3. C. de nouat.& ibi Bal. Ang.& Salyc.& late Bart. in l. 4. nu. 4 ffde ſeruitu. Socin. d. conſ.18. num. 16. Af⸗ flict.deciſ.ʒ35.num.23. Ego pro hac opinio- ne in caſu noſtro ponderabam text. in l. ſi procurator. 5 I. ff. de procurat. vbi eſt caſus, tquod ſiprocurator meus ad litem conſtitu⸗ tus ſtipulatus fuit ab aduerſario iudicatum ſolui, acquiritur mihi ex taliſtipulationevti- lis actio, etſiipſe procurator agat me inuito, & non conſentiente, poterit exceptione re⸗ pelli. Ergo ſi me non inuſto,& conſentien- te agat, non poterit repelli propter huuſ⸗ modi exceptionem: ſi igitur conſenſus ha⸗ bentis vtiles actiones impedit exceptio- nem opponi aduerlſus procuratorem haben- tem actiones directas, licet inefficaces, d. l. in cauſæ. in fin. ff eod. titu. multò magis huiuſ⸗ modi conſenſus impediet exceptionem op- poni aduerſus cedentem, penes quem re- manſerunt directæ actiones efficaces. Et ad hoc facit dictum Bal.inl. ſi pater. C. manda- ti. † vbi debitor ceſſus non poteſt excipere aduerſus cedentem penes quem remanſe- runt directę actiones efficaces de iure ceſsio- narij, quia exciperet de iure tertij.
Quid dicendum certè mallem in hoc ar- ticulo alios audire, quam ego ſcribere: vi- deo enim omnes ferè Doctores confuſè, va- rieq́; loquutos fuiſſe, quod atteſtatur Paul. de Caſt. in d.§. ſi hæres. in fin.& ind. l. ſicum emptore. Nam Bart. poſt Iacob. de Aret. di- ſtinguit, vt ſupra dictum fuit, Bal. in d. l. ſi cum emptore. verſic. vnde concludamus, al- ludens ad diſtinctio. Bart. aliter diſtinguere Videtur, videlicet, quod aut per ceſsionem fuit eneruatus effectus directæ actionis,& tunc non poſsit agere cedens, aut non fuit eneruatus,& tunc ſubdiſtinguit. Quod aut ad cedentem pertinet vtilitas:& hoc caſu agere poteſt, niſi interueniat vnum de tri- bus notatis in d. l. 3. aut cedens nullam per- cipit vtilitatem, ſed eſt nudus miniſter,& procurator,& tunc agere non poteſt in prę-
D EM ONTANI
cum emptore. colum. penult. quod aliudeſ
iudicium ceſsionarij. Et idem dicit in kine ſub alijs verbis, videlicet, quod aut nego cium pertinet principaliter ad ceſsionarium & hoc caſu locum non habet d..3. nec ag re poteſt, Alb. autem in d. 1.3. aliter dinſtu guit, vt ibi per eum, Ange. verò in d.6.ſih res. quem ibi ſequitur Paul. de Caſt. diſti guit, aut ceſsio fuit facta ex neceſsitate, vti reſtitutione ex Trebelliano,& in procurato re ſimplici,& tunc agere non Poteſt, qui
actiones remanerent inefficaces apud ceden tem. Aut ceſs o fit ex voluntate,& tunc quu ſemperiura directa remanent efficacia apui cedentem poteſt agere, niſi interuenerit a num de tribus requiſitis in d. l.3.& reprobu diſtinctionem Bar. at Imol. in d. 5. ſi hæres, col. 2. ſequendo diſtinctionem Barto, dici putare ſolum eſſe diſtinguendum, an ceſsio fuerit facta periculo ceſs onarij, an verò pe- riculo cedentis, quia tunc dicetur ad eius commodum facta, cuius periculoſaciaeſſe apparebis: quod dictum mihi viſum(uit no poſſe ſubſiſtere, cum exiſtimem magis ad commodum cedentis dici poſſe, ſi exactio debitoris ceſsi fiat periculo ceſsionarij, iu quod ſiue totum exigat, ſiue non, liberetu
cedens, quam ſi non liberetur, niſi integn
exactio fiat.
Nec obſtat l. ſi mandato.§. fina. ff. mandu quia ibi expreſsè conuentum fuerat, quai periculo mandantis, ſiue delegantis fien exactio, alias ſi nõ ita expreſſum fuiſſet, libe raretur delegans,& omnia eſſent pericub ſtipulantis,& ſic retorquetur d. l.ſi. mandan 9. fin. vnam tamen diſtinctionem ponit Im in ſe veram, quam ſequitur Alexan. in d.¹l
quando nomen datur inſolutum ſimplici ter,& ad eum effectum ceditur actio, aliui eſt, tquando creditori cedunturactionesſo- lutionis cauſ⸗: quia primo caſu ceſsio fit pe riculo ceſsionarij, d.i.ſi mandato.§. fin. in in. &Lr. C. de nouat.& l. pupdlis.§. foror. ſfde ſolutionib. Secundo caſu periculo cedenti principaliter, d. 1.z. C. de nouatio. vt infrapa tebit. Videtis igitur doctiſsimi lectores va- rias Doctorum opiniones,& docrinas, quibus facilè ſe extricare non eſt, niſcleue- mus oculos ad Chriſtum Ieſum Dei verta- tem& ſapientiam, qui dirigat greſſus meos in viam veritatis,& iuſtitiæ.
ff.de tranſact. in l, quæ omnia,. 9. fin, in verbo, Lite.
mcommodl Kländlluwenn dtabeteindclig quand dwalter Acctenlem pe Glrionb periellun neuadecſiorrimmadi Earo iteligt 1 Ce communem wiltatem cliomii Etiarelende
„ ACdeadionibD
prxdidisdſtnäionbe elci intellectum verun amlogfai qwandodeb lonuaredebitortsſuine t inſolutum dedit, c (uumackionesvnlesadt ſum Quocalu huiufmos ca ad communem viili ceionujprincipalier. dents qualberaturabo unomnd ceßsi,& exa imeatmltaten ce läirmineltzicee bälßamemlam ndecfan haͤlännedin id mumaxätalt 46 4 mcomg conuenerit, de Rdueres pignoriohi- Incanlohannin Kaiſallſeun de⸗ ämaal in a 56 dahenar, aud um

ariſ. l
em dichu » Videli 1 aid rinci de 5 aà ceſsion 4 um non ge dra autem Melltz reum A le alien equitun ewoidſl E. G7lh peum Slt 11 Ic l
uitacde= cebzi
fit ex vé 5 tae ür rectarem ent eccn 9 teſt ageréaaſi intenan requilitima J.1; 5,, B..*. Algt 1Bar. at l 4. in d. do diſt*ANan do diitm nem ba eſſe diſtin= ndum d riculo ceſaaurij an is, quia e: dicem, facta, cui=ericului od dictunzæami vim re, cum ens imem cedentis polle i Hiat perin a cebin tum exigz ae noyie nſi non!== tur u
tl. ſimand„§. fmin reſsè conu-xm fon ndantis, I deleanit ſinõ itaex aelumuii zans,& oſt-na elen ſic retorq==irdlia men diſtin x nenmne Juam ſequ Aleril ecolum. pir ft.qpr 3 nen datur elumamt neffectun= iumiiſ creditoni q Enuuaii : quia prit aliti zarij, d..ſi 1= dan zuat.& l.P lse ecundo ca ercune ,d. 3. C.de r» mtioi s igitur dq 4 d um opinio= 4 ſe extricari urſt elt
De d Chriſtur t ug8⸗
kbot
92
DECISIO LXII. 101
Lite. inl.procuratore in rem ſuam dato. ff. de
rocuratorib. in l. in rem ſuam. ff. de com- penſat.& in d. I. nomen. C. qui potiores hab. & inl. emptor. C. de hæred. vel actio. vendi. indiſtincie tenent, d.l3. locum habere in qua cunque ceſsione ſiue lit facta ad cõmodum cedentis ſiue ceſsionarij, aut vtriuſque idem videtur ſentire Alber.in d. l. ſi cum emptore. & in d. 13. poſt lacob. de Beluiſio.& Oldra. idem ſentit Angel.in d. 6. ſi hæres. vbi dicit,
d. l.3. eſſe generaliter,& indiſtincte intelli-
gendam, Bart. verò in prædictis locis,& alij eum ſequentes ſupraà citati dicunt eam de- bere intelligi, quando ceſsio erat facta ad cõ- modum cedentis, quinimo dicit lo. de lmol. in d. 5. ſihæres, quem ſequitur Alex. in d. i. ſi cum emptore.col. penul. quod in d. 13. fuerat actum, quod quicquid exigeretur, vertere- tur in commodum cedentis, quod eſt diuina re. Bald.in. d.l. ſicum emptore,& in d. 13. di- cit debere intelligi, quando cõmodum prin-⸗ cipaliter ad cedentem pertinet, ſecus verò, ſi ſolutionis periculum principaliter perti- neat ad ceſsionarium, vt dicit lacob. de Aret. & Barto. intelligit l. 3. quando ceſsio fit ad communem vtilitatem cedentis ſcilicet,& ceſsionarij. Et ita refert Salyc. in d. l. v. num. 21. C. de actionib. t Quapropter ex omnibus prædictis diſtinctionibus ꝑutaui poſſe facile elici intellectum verum ad d. l. 3. videlicet, eam loqui, quando debitęr creditori ſuo vo- luntariè debitoris ſui nomen ſolutionis gra- tia inſolutum dedit, cedendo ad eum etffe- ctumactiones vtiles aduerſus debitorem ceſ ſum. Quo caſu huiuſmodi ceſsio cenſetur fa⸗ ca ad communem vtilitatem cedentis,& ceſsionarij, principaliter ad commodum ce- dentis, quia liberatur ab obligatione pro ra⸗ ta nominis ceſsi,& exacti in conſequen- tiam verò ad vtilitatem ceſsionarij, quia ſibi ſatisfit:& ita intelligi debet, quod dixi ſupra deciſ.45. num. 4. verſ.non obſtat I.3. ſed peri- culum pertinet ad ipſum cedentem, eo quia ſinihil vel minus à debitore ceſſo exigatur, id totum cedit ad incommodum cedentis, d. J. ſi conuenerit. ff. de pig, act.& d.l. nomen. C. quæ res pignori oblig. poſ. Dec. conſ. 99. in cauſa Iohannis. num. 4. hinc apparet non rectè ſenſiſſe Cuma. conſ. 4. domina ſtella in fi.dum vult in caſu d.l.3. periculum ſpectare ad ceſsionarium, quia verum illud eſſet vbi venditum eſſet nomen debitoris, prout ita loquitur l. ſi nomen. ff. de hæred. vel. actio. vend.per eum allegata, ſecus verò in ſimpli⸗ ci ceſsione cauſa ſolutionis, quia tunc cum cedere non ſit ſoluere ſecundum gloſ.in l. le⸗ gaui, in gloſ. magna circa finem. ff. de liber.
leg. ideò datur regreſſus ceſsionario aduer- ſus cedentem, ſi exigere non potuit,& ob id dici non poteſt periculum ad ceſsionarium pertinere,& ita diuerſificat Dec. d. conſ. 99. num. 4. Aduertendum etiam eſt quod dum ſupra deciſ.45. num.z. allegatur Fulgo. conſ. 4. debuit allegari Cumanus, quo errore no- tatur etiam Afflict. deciſ.335. num. 24. quo fit vt apud eum remaneant directæ actiones efficaces, quarum prætexti potelt agere, ni⸗ ſivnum interuenerit de tyibus requiſitis in d. l. 3.& hoc eſt, quod volunt Bald. lImol. Alex.& Iaſ. locis ſupra allegatis, ſequentes
10 diſtinctionem Bartoli. † Tota difficultas eſt
II
reſpondere ad l. ſi cum emptore, quæ iudi⸗ cio meo obſtare non videtur, quia cumapud venditorem hæreditatis remaneant aciio⸗ nes directæ efficaces actiue,& paſsiue. J.2. & l. emptor.& vbiq; gloſ. C. de hæred. vel act. vend. Alex. in d. l. ſi cum emptore. col.2. verſic. non ſic eſt in venditore hiæreditatis, item cum teneatur de euictione reſpectu v⸗ niuerſitatis, id eſt, docere ſe hæredem,& etiã aliquando de euictione rerum ſingularium ſecundum gl.in d. l.i. in verbo, In ſingulis. C. de euictio.& in l.z. in princ. in verbo, De eui- ctione.ff.de hære. vel actio. vend. poterimus dicere aliquo reſpectu periculum hæredita- tis geſſæ pertinere ad venditorem. Et ſic eum agęre poſſe, cum apud eum remaneant dire⸗ ctæ actiones efficaces.
Non obſtat l. pupilli. S. ſoror. ff. de ſolu⸗ tionib. vbi dicitur, periculum nominis ceſsi pertinere ad ceſsionarium, quia duob. mo- dis poteſt reſponderi: primò, prout reſpon- det Alex. in d. l. ſicum emptore. col. penult- pPoſt Imol. quod ibi nomen debitoris ſimpli- citer fuit datum inſolutum pro legato,& ſic æſtimatum. Et hoc elici poteſt ex illis ver- bis, Vt nomine debitoris contenta legatum ſoror non peteret, quo caſu periculum per- tineret ad ceſsionarium, vt d. 6. ſoror.& inl. ſinomen. cum l. ſequen, ff. de hære. velactio. vend. Bart. in I. Mæuia, in princ. ff. ſolu. mat.
Secundò poteſt reſponderi, ſecundum Bart.ibi,& in d. I. Męuia debere intelligi de periculo inopiæ debitoris ceſsi ſubſequutæ poſt ceſsionem,& hoc modo intelligendo euitabimus multas amaritudines,& diffi- cultates reſultantes ex varijs diſtinctionibus Doctorum. S3.
Vtrum t autem diſpoſſtio d.l.3. locum ha- beat in caſu propoſito, videtur dicendum lo cum non habere, cum maritus ſit dominus dotis& vxor agere non poſsit, l. doce ancil⸗- lam. C. de rei vend. in contrarium tamen fa- cit lz. iuncta glo. in verbo, Conteſtatio. C. de
* actionib.
*— —

aionib.& obligat. vbi text. expreſsè dicit,
od, quando nomina debitorum fuerunt marito data in dotem, tunc vtiles actiones competunt marito ad ſimilitudinem eius, qui nomen debitoris emerit, ſed venditor nominis poteſt agere propter actiones dire⸗ ctas, quæ penes eum remanſerunt, cum vti⸗ les tantum ſint translatæ, vt nota. in 1. poſt⸗ quam.& l. ſequen. O. deh rred. vel act.vend. & in d.l.ſi cum emptore.quarum vigore di⸗ citur dominus, ſecundum gloſ. fina. in l. 1. ff. ſiager vectig. vel emphyt. pet. ergo pariter poterit agere conſtituens nomina debito- rum in dotem, vt æquiparatorum eadem ſit diſpoſitio:& hoc ſuadetur ea ratione, quia non ipſa quantitas eſt data in dotem ſed ipſum ius agendi vtile, ſeu ipſa actio vtilis, 2 ſic in reſtitutione dotis non venit, niſi id tantum quod in effectu fuit exactum, vt con cludit Salyc. d. I.z. in fi. Et propterea pericu- lum nom inis huiuſmodi debitoris principa⸗
aꝛ liter pertmetad mulierem, t dummodo ali-
quis dolus, ſeu culpa non poſsit imputari marito, cur non exegerit. l. Mœuia. in princ. ff.ſolut. matrimo.& ibi Bar.& d.l.ſinomen. cum. ſequen.ff.de hæred. vel act. vend. Ro- ma. conſ. 46. verſ. necexcluditur vxor, quo fit, vt propter tale periculum dicatur facta ad commodum cedentis, ſecundum Imo. in d.§. ſhæres. colu. 2. ff. ad Trebel. cum ſaltem ꝑprincipaliter reſpiciat intereſſe mulieris,& per conſequens locum habeat d. 1.3. C. de no- uatio. Et huiuſmodi intereſſe attento, ſi ma- ritus vergeret ad inopiam, ita vt non eſſet cautum vxori in caſum dotis reſtituendæ, putarem mulierem dantem nomina debito- rum in dotem, poſſe vigore directarũ actio⸗ num denunciare debitoribus ceſsis, ne ma- rito ſoluant, ſaltem donec dotes in tuto fue- rint collocatæ, argum. l. hæres cum debue⸗ rat.ff. ad Trebel.& ibi Alex.in fin. poſt Bart. Imo.& Raph. Cuma. quem refert& ſequi- tur laſ. in d.l. ſicum emptore.num.10.& fa- cit text. in l. filiusfamilias.§. ſed& fllia. ff. de procurator. Roman. d. conſil. 46.& Afflict. deciſ.z21.
Quo verò ad ſecundum articulum, an ma⸗ ritus potuerit reuocare conſenſum præſti- tum mulieri intentanti eius directas actio- nes. Primò, diſtinguendum eſt, aut dicere volumus, has actiones directas fuiſſe eriam in dotem datas,& tunc ſicut vxor non po- teſt de dote contrahere, l. vnica.§.& cum lex. C. de rei vxo. actio. quia conſtante ma- trimonio maritus ſit dominus dotis, d. l. do- ce ancillam.& l. in rebus. C. de iure dot. mul- tò minus ſine conſenſu mariti poteſt litiga-
3 KENATVS dEDEMONTANI
3 re, f quia qui non poteſt contrahere, vel alu nare, nec litigare poteſt, Bart. in l.ait praum
G oe
fl.de iure delibe. Bald. in l. fin. col.2verſiten
regula. C. de petit. hæredi. Deci. conſi.a fat anpandeſa num. 24.& ſequitur Tiraq. de legib conni- 15 Jol. i 1 gülui
in verho, Contracter. num. 194.& ſequa däu qgod 3 ruulo- b
& in verbo, De ſon mari. nu. 3z. Aut verò p k assipch 4 hu emel dictæ actiones directæ nõ fuerunt in dote dereuunen abele datæ, ied remanſerunt penes ipſam mulu qairarau ſerenc rem cedentem, quod verius puto, per ſuga an cuchan⸗ eidcele 14 dicta in primo articulo, quo caſiu, I ſicundt lauurdi in d ijs, tanquam extra dotem exiſtentibus velu keuxfoln d3
ti paraphernalibus poſſet VXOr contrahen pauiaten 8 1eq etiam inuito marito, cum ipſe in eis nullum cbargseld 1 a a ius habeat. l. hac lege. C. de pac. conuen beundy ſsacn ridh
J. velles.& ibi Bal. C. de reuocan. donat. ſinl rm 1 3 ace in d.l.maritus.õ.fina. C. de procu.ita potenn mm pad 28 dn ſine conſenſu mariti litigare, cum in iudici nendoacotkalio 4 de
3 8.,n ater..Cen
quaſi contrahatur. 1.3.§. idem ſcribit.ſdepe, nlfderaſorgale dr
15 culio. †᷑& valeat argumentum de contracii- y binorio goli zhicnnie
bus ad quaſi contractus,& ſic ad iudicia,ꝗio. in authen. ſacramenta.& ibi Bar.& Bl. C.i aduer. vend. Euerar. in locis legalib. casnſ. Tiraq.loco proximè citato.num.196. necle gi eſſe prohibitum de iure communi mule rem agere ſine conſenſu mariti, quareſi non requiritur conſenſus, vana eſt quæſtio remo cationis, ſed dato citra veritatis præiud- cium, quod conſenſus mariti requireretu & fuerit præſtitus, an potuerit reuocaris cebam dupliei fundamẽto videri talem c ſenſum poſſe reuocari.
16 Primò, ⁊ quia ſicut conſtitutus procm tor in rem ſuam poteſt reuocari à mandn te, niſiinteruenerit vnum ex requiſitisii 3. C. de nouatio. ſecundum gloſ. in. ſicn ſi procurator.in verbo, Hanc exceptionen ff. quib. mod. pig. velhypot. ſolu, quamal hoc not. Bal.in l. r. colum. 3. verſic. ſecundi quæro. C. de actio.& obligat. Roman. coll 350.colum.ꝛ.in princ. ita videtur dicendum ſihuiuſmodi procurator conſentiat mandin tem intentare ſuas actiones directas, vt pol ſit talem conſenſum reuocare, niſi interv nerit vnum de tribus, de quibus ind.; correlatiuorum eadem ſit diſpoſitio, 1( de cupreſ. ex luco Daph. lib. I1. latè Buerar in locis legalib.c. 7.
Secundò, pro hac opinione facit, qnodò ſcribit Alexan. in conſ.is. num. 3. vol.5.po gloſ.in verbo, Eo modo.& ibi Doctores im
17 13. C. de nouationib. vbi concludit. f quod habens directas egit,& obtinuit ſententinm, attamen ſihabens vtiles ſuperueniat, potet impedire executionem,& debet præfenii ſiergo habens vtiles poteſt impedire execi-
tionem ſententiæ obtentæ ab habente 8 25,
—
ciaaui qpem poieſä nde Gnſensentircl 1 dior biCegrolikde lrchnnehqubemo ſolui i cedtor, quipe reqignuscimitit faciun Iconl7s clänoh4. l qre dots Glat. d tqwodconſentiens ine Rcat alenaItemactter nlag.qodliinpatts vdiacio de dote prof niseſtpatr,& lliæ, n cumflielme cuscon0
7 due ſconlenferit bi cerur dcendum maalu marnius quilahetvills, Wori habenti direccag, tem dan dno ſ depro ManamavolGattan ncnlenienäoynorem ketahicmlann, Tpemum wtereludi Non obſtan gdlmäl bguim de teuoca dierlim eltin cal dol

onm 3.4 d „ 7 utfen ürs— uerumi
erun mes ixam quodſt pud e
luo clle
tra dol anilbat bus por3vxo- b5 arito, oaipſeidägu aclege.—le Pacsegue Bal. C. uccnge .fina..*procuhr ariti lit gexe, cumiu rur. 3. Sne mſcrüite
DECISIO L. XIII 102
ctas, multò magis videtur dicendum, quod
poſsit reuocare ſuum conſenſum,& impe-
dire ſententiam ferendam. Sed in cõtrarium
forſana iure alienũ erit dicere maritum, qui habet actiones vtiles, vigore ceſsionis, ſibi præiudicare, vt amplius contra debitorem ceſſum agere non poſsit, ex quo conſenſitha- bentem directas actiones agere, d.l. ſi pro- curasor.§.. ff. de procurato.& ibi Bart. verſ.
contra prædicta.& l. præced.§. cæterum, ar-
uendo a contrario ſenſu. Et ad hoc facit tex. inl. fideiuſſor. 9. pater. ſf. de pignor. cum alijs
at arguſns tumdun 29 ibi not. in gloſt vbi conſenſus præſtitus ali-
ntractu= ſicadiu- menta. i Bar,i erar. in ans legali dximé cie».num tum deis commuuu conſenſſnmariti,aa ſenſus, zeſt qule dato cit'eritaiuiu
cui actui, quem poterat quis impedire, prę⸗ iudicat conſentienti, cui arridet regu. l. cre- ditor. vbi Cagnol. ff. de reg. iuris.& I. ſicut. §. ſi voluntate. ſf. quib. mod. pig. vel hypot. ſoluit. vbi creditor, qui permittit rem veni- re. pignus dimittit. Faciunt adducta per Pa⸗ . 8—„ 3 2. riſ.conſ.7ö6. col. fin.vol. 4. poſt Bar.& Doct. inl. quæ dotis. ſf. ſolut. matrim. vbi dicitur,
onſenſu aritimen 20 quod conſentiens, iura ſua perdit,& forti-
titus, an a uerttnih ifundamz=vicdentc reuocar V uia ſicut==ſtitmmzar am pote uocaindt enerit vn* exhyi lo. ſecun ²r glul ancaerte in verboxance 2 pig. vell- ot. ſiich nl. 1. colun-3z. 11 1I mat. Rorte ctio.& q In 8 nprinc. i euie, rocurate mbai ſuas actiitxscitei enſum ro ne 3 le tribus EE qub,,
— —½
e Mulee Da übawbid
cutione 1 edte
wulesho 3 biun 3 1* tiæ obte
ficat aliena. Item facit tex. iunctis ibi notatis, inl. 2. 9. quod ſi in patris.&§. fin. ff. ſolu. matr. vbi actio de dote profectitia, quæ commu-⸗ nis eſt patri,& filiæ, non poteſt in præiudi- cium filiæ ſine eius conſenſu ã patre intenta⸗ ri, quæ ſi conſenſerit ſibi præiudicat. Sic vi- detur dicendum in caſu noſtro. Nam licet maritus, qui habet vtiles, eſſet præferendus vxori habenti directas, d. J. procuratore in rem ſuam dato. ff. de procurarorib. Alex. d. conſ.j. num. z. v ol. 6. attamen ſibi præiudica- uit conſentiendo vxorem intentare ſuas di- rectas: his famulantur, quæ ſcribit Bart. inl. ſæpe. num. 10. ff.de re iudic.
Non obſtat gloſ.in d.l.ſi procurator. quia
loquitur de reuocatione, quæ fitre integra, diuerſum eſt in caſu noſtro, attenta litis con⸗ teſtatione, qua conſiderata poſſumus dice- re interueniſſe vnum de reqviſitis in d. 1 3.& propterea poſſent gloſ.& Bart. retorqueri in contrarium, quorum tamen dictum nunc non pono pro conſtanti, d. 1. Pomponius, ff. de nego. geſt. cum ſimilibus alias ſuo loco deducendis.
Non obſtat Alex. d. conſ. ³. quia in caſu ſuo non interuenit conſenſus habentis vti- les, prout in caſu noſtro adfuit.& c.& ſecun-⸗ dum hancvltimam opinionem iudicauit Se-
natus, videlicet, vxorem potuiſſe agere ad- uerſus debitorem ceſſum. S VMNMARIV M.
Ceßio iurium, an duobus fieri poßit, breui diſtinclione hic declaratur.
DEGISIO EXIII.
Ceſsio quando duobus fieri poſsit,& quan- do non.
& Veceſsit in caſu propo- ſito quæſtio, an ceſsio iurium polsit fieri duo- bus? Reſpondi Bar. po- nere hanc quæſtio. in l. non quocunque.§. qui
8
Gee Gaium. de leg. I. num. I. polt lacob. de Aretio. vbi diſtinguit„quod aut in primo contractu fuit ceſſa actio vtilis, remanente directa efficaci penes cedentem, quia non interuenit vnum de tribus requi⸗ ſitis in 1.3. C. de nouatio.& tunc vtilis non poſſet iterum in alium transferri, ſed dire- cta, quæ remanet penes cedentem, licet ea non poſsit transferri, cum ſemper inhęreat oſsibus cedentis, poteſt tamen eius exerci- tium cedi,& conſtitui procurator in rem ſuam. Si verò non eſſet alteri translata vtilis ex primo contractu, tunc arguendo de cor- poralibus ad incorporalia poſſet alteri cedi vtilis actio, licut res vni vendita,& nondum tradita poteſt alteri vendi,& eius dominium transferri. l. quoties. C. de rei vend.& Bart. refert, ac ſequitur Salyc. in l. I. col. penult. verſ. quæro 19. C. de actionib.& obligatio. Alex. conſ.. num. J. vol. 6. Guid. Papæ ſing. 606. Afflic. deciſ.35. num. ꝛ2.& ſeq. vſque in finem. vbi dicit Bart. eſſe communiter ap⸗ probatum. Rubeus conſ. 7. num. 6. Ca gno- lus in repetit.l.z. num. 203. C. de pactis inter empt.& vend. plures cumulat Tiraq. d. Re/ tractu. 6.26. glo.i. num. 5ĩ.& ſecundum hanc diſtinctionem Bartoli, veluti communiter approbatam, iudicauit Senatus, an autem ceſsionarius poſsit alteri cedere ſuã vtilems Bar. inl. Modeſtinus. num. z2. ff. de ſolution. tenet poſſe, ex l.. 6. de illo. l. ex aſſe. ff. ad Pre- bell. l.emptor. C. de hæred. vel acti. vendi.
SVMMARIVM.
1 Ex ſententia verbis plus inferri non poteſt, quam neceſ⸗
ſaridò importet ipſorum verborum fignificatio,& num.5. declaratur. 3
2 Omiſſum penitus cenſetur quicquid in condemnatione
expreſſum non eſt.
s Sententia includit in ſe ea, quæ ex actis deſumi po Nant.
4 ludie ia claudicare nou debent. 6 L

8
5 In contralibiis venit id, quod veriſimiliter inter con-
trahentes conueniſſet. 7 GSlo. in tale pactam ff. de pactin qualibet materia lo⸗ cum habet.
—
DECISIOLXIIII.
An ſententia Senatus, in qua condemnatus fuit venditor ad precij reſtitutionem facien- dam emptori afficiat emptorem, licet non con- demnatum in ſententia, vt etiam rem emptam venditori reſtituat. Enditor arbitratus ſe vl- cra dimidiam iuſti precij læſum, egit contra em- torem remedio l. 2. C. de reſcind. vend. quicon- s ſenlit precium recipere, Kerem reltituere, quapro pter denatus vesditorem condemnauit ad reſtituendum precium emptoni intra men⸗ ſem proximè ſecuturum, quo elapſo,& pre- cio non reſtituto emptio firma maneret. Em- ptor intra dicium menſem ſolutioni adie⸗ ctum non obſtante oblatione,& depoſiio- ne precij eidem facta à venditore, prædium præd ctum eodem precio, q o emerat alteri vendidit,& eius poſſeſsionem tranſtulit, contra quem primus venditor, facto iterunn depoſito prædicti precij, petijt ſententiam aduerſus primum emptorem latam exequi, & ipſum ſecundum emptorem condemnari ad relaxandum prædium emptum, ſeq́; mitti in poſſeſsionem dicti prædij. Quæſitum fuit de duobus. Primo, cum ſententia non con- demnauerit primum emptorem ad reſtitu- endum prædium emptum, an ad id poſſet iure compellię Secundo dato, quod iure po- tuiſſet compelli primus emptor, an huiuſ- nodi ſententia poſsit contra ſecundum em- ptorem exequię Quoad primum videtur di- cendum non fuiſſe condemnatum primum emptorem ad reſtituendum prædium em- ptum: X propterea agi non poſſe modo in- tentato, l. penult. ff. de his, qui ſunt ſui vel alien. iur. l. I. C. de ordin. iudic.& I.z. C. de ordin.cogni.per quæ iura not. Bart. inl. lulia- nus. num 5. ffxde condict. indeb. quem refert & ſequitur Dec.conſ.43. numer. 4. conſ.z22. num. I. Alex. conſ. 108. num. 2. vol. 5. f quod exſententia plus inferri non debet, quam ex ea neceſſario inferatur, bonus tex. in l. ſi quis à liberis. 9. ſi vel parens. ff. de lib. agnoſ. Ver- ba enim ſententiæ debent intellig, prout ſo- nant,& ſtrictè, nec extendi ad intellectum, quem ex lata ſignificatione habere poſſent. 1.1. C. ſi plur. vna ſenten. fuer. condem. Abb. in c.dilectus. num. 2, de offic, ordi. Ce pol. in
— 4 7/80 4
☛
ENATVS PEDEMONTANI
rub.de verb.ſignifi. num. vI. Iaſ. in. centel mis. 6. fI. col. penult. ff de verbo. ob ig. Ri 1.2. nu. 26,C. de eden. Curt. Sen. com, fin.& Curt. lun. conſ.153. nu..& faci dun ſcribit Dec. conſ. 442. num. S.& conſ. 6o 2 num. 7. 1quod omnino cenſetur omiſſu quicquid in condemnatione non eſt expi ſum, ſtrictiq́; iuris eſt, l.1. iuncta glo. C. ſia uer. rem iud. cum alns cumularis à Tirac retract. ligna.§.1. glo. 19. num. 182. Contrarium tamen verius videtur in ſu noſtro: quia paria ſunt aliquid eſſe expu ſum, vel neceſſario præſupponi, velſubin telligi, Paul. de Caſt. in l.l num.. C. quandi prouoc.non eſt neceſ.& dicit Bal. in.penii 3 fl. de his, qui ſunt ſui, velalien. iur. t quodſen tentia includit id, quod neceſſario ellpra ſupponendum,& ſumitur ex mente acao rum, referturq; ad caſum, qu ſumitur ex actis, Bart. in d. l. lulianus. colum.:. verſſcu. prædicta vero. ff. de condic. indeb.& dech- rat Dec. inc. cum venerabilis. in prncip.de exceptio. Felin. in c. ſignificauerunt. numa de exceptio. dicens, poſt glo.& Barto. inlſſ quis ad exhibendum. ff.de exceptio. rei iudi quod verba ſententiæ reſtringuntur& lim tantur ex actis. Accedit quod idem Decin ſcribit conſ. 388. num.4.& ſequen. quodve ba ſententiæ debent intelligi ſecundumſib iectam materiam, etiamit improprientu quod etiam firmat Crauet. conſ. 186. num & conſ(188. num. 2. Sed ſidiceremus ſenmn tiam non condemnare emptorem conus tum ad reſt tutionem præ dij, eſſet contny tita,& proſequuta,& ſequeretur quod m ditor teneretur reſtituere precium,& eia ſententia nõ poſſet conſequi rem rende
4 †quo caſu ſententia redderetur IIluſoriad claudicans contra J. fi.& ibi glo. C. de fru & lit. expen. Dyn. in regula in iudicſ; reg. iur. in 6.& l. n ſacris. la 2.& Ibi Bat. nu C. de prox. ſacro. ſcrin. ib. 12.
5 Non obſtant in contrarumallegata:fqui non procedunt in ijs, quæ in necelſuran conſequentiam veniunt,& tacitéè ſubintel⸗ guntur, maxime ne reſultet iniquitas,&ab ſurduma quo euitando validiſs imum eſtar- gumentum ad interpretationem cuuſcuns que diſpoſitionis, glo. in c. dadum, inverdo, Abſurdum. de præben. in 6. Euerar. latiſsime in locis legalib. c. 8. accedat, quia in iudich quaſi contrahitur, vulgata I.3§. idemſcti- bit.ff.de pecul.& ibi Bar.& valei argumen⸗ tum de contractibus ad iudicia,&&contis, ſecundum glo. communiter approbatam in authen. ſacramenta puberum. in verbo, Con tractibus, C. ſſ aduer. vendit.l. omucmad
iuda
—
SIAAANI
‚Lnüuniperniewtuui andun enporen ſh büuifäunfüſeermn rapectoriadio nqura ur lrbumſ
„ Vantetsreneun pagv erou Andlenoblgt, onſu
heiutun renliunz. zmetuiterpatezun faet tu.
4 Bvoliiſtididcffenn,, lanmn ſlettſoten hiß
G eiu cpinoplunis frnatur.
7 N tie geotaüegil nen gyinionen nuora teſfſlren genumei
lantu lutmunun ahln Weiüu aꝛutun mtem 7 kypbr le nxen Hachide dun rſtiue teaty⸗ nnu, vtent in alum
tnpis tanſen dnetun gͦ cnnaahu hlemüarn
un Ctereſi
mraeee o negaſn h
a Alaoefſ gun kentur, tune ezegaun rvertipoteß.
¹ 4 ait kſalttu chntra un red miun u aaezge lig oneſ ihiuma inmtlx 1
drorglo

l. g O.IR 1m. 8. ntamet rius vin
ſt neceſ cit Bal 5 ſui,v— enuni it id, qu= neceſan n,& ſirurexm rq; ad n, qu b d. l. luliqan. colum
. fl. de C ic. indch.
um ven Dilts. iny
n. inc. ſi cauenn
licens,po lo.& M endum. iht Eexcepii ententiæſ ingunit is. Acceds uoditee 88. num. 4 Sſequenua debent in- giſeamal riam, etſæ-al impyjit rmat Cr;=. conlttr dum. 2. Se Rlicererei ndemnar=êptotent utionem=lijelo Juuta,& eetetunnt tur reſtitina precindi poſſet con uimuln ntentia re²= reulidh
ontra J. fi. Piglr
Dyn. inſ ianiiht ʒLI. n ſacri 2. öü cro. ſcrin. I..
at in contt ma
pariaſd ignäch llario B=epponi le Caſt. 1= numiln
ei
1
leent ſ(adle
lal
DECISIO
zudi. Bal. in l. t. colum. I. verſicul. ſimile dici- mus. C. de ſenten.& interlo. om. iudi.& in L.ab executione. C. quor. appella. non recip.
t ſed in contractibus venit id, quod veriſimi
liter inter contrahentes co nueniſſet, ſecun- dum gloſ fina. in fi. in l.tale pactum.§. fina. ff. de pactis. Dec. conſi. 64. colum. fina.& con- ſil. 70. colum. penult. ergo idem dicendum
eſt in ſententia, t quia diſpoſitio illius gloſſæ
habet locum in qualibet materia, vt conclu- dit laſ.in l. ſi extraneus. colum. z. verſic. quar- tò nota. ff. de condic. cau. data. cau. non ſeq.
oſt Bal. in l. I. C. quæ res pign. ob. non poſ. Er in hanc opinionem deſcendit Senatus re- ſpectu huius articuli.
SVMMARIVM.
2An venditori petenti exequutionem ſententiæ contra ſe- cundum emptorem ſufficiat proponere alienationẽ dolose factam fuiſſe per primum emptorem, an verò reuocatoria actio requiratur, latißimè hic tracta- tur,& pluribus nu. ſeq.
2 VFendens rem cum pacto retrouentionis, ſi emptor rem Iam alteri obliget, non ſuſtinetur talu obligatio in præiudicium venditoris.
3 Sententia inter partes ius facit,& pro veritate accipi- tur.
4 Bartoli diſtinctio affertur, quibus caſibus contra ſingu- larem ſucceſſorem poßit fieri exequutio ſententiæ: er eius opinio pluribus Doctorum teſtimonijs con- firmatur.
s in actione perſonali regulariter& ſecundum commu⸗
nem opinionem reuocatoria actione contra tertium poſſeſſorem agendum eſt.
5 Senatus Pedemontani obſeruata conſuetudo, quando tertius executioni ſententiæ ſe opponit, hic notatur.
7 Emptor licet vigore pacti de retrouendendo rem em- ptam reſtituere teneatur, quia tamen remanet do- minus, poterit in alium ſecundum emptorem res
emptas transferre.
8 Argumentum de contractibus ad quaſi contractus,& iudicia, validum in iure reputatur.
9 Remcedium l. 2. C. de reſcind. vend. datur contra empto- rem ſecundum, quando ſecunda emptioeodem mor- bo laborat, quo prima.
0 lienans& poſſeſſor quodo eodem genere actionis te- nentur, tuns cxequutiuè contra tertios poſſeſſores procedi poteſt.
Argumentum à contrario ſenſu in ſententijs fortißi- mum eſt.
Clauſula reſolutiua contractus operatur, vt ipſo iure transferatur dominium abſque traditione.
u Ltigioſa res per litis conteſtatioꝝem efficitur. 14 Litigioſt vitium an quret lapſa inſtantia.
DECISIO LI XV.
Anſententia lata contra primum emptorem
poſsit executioni demandari contra ſecũdum emptorem.
L X V. 103
Vpereſt nunc de verita- te ſecundi articuli diſcu- f tere, videlicet, an ſenten tia lata contra primum emptorem in caſu pro⸗ ximæ præcedentis quæ-
iudi. ideo de eius veritate hic tractandum putaui.Et conferendo eam ad caſum noſtrũ, quæritur, f an venditori petenti exequutio⸗ nem ſententiæ contra ſecundum emptorem poſsidentem, ſufficiat proponere, quòd pri- mus emptor dolo deſijt poſsidere alienan- do prædium poſt ſententiam, vel neceſſe ſit, ipſum venditorem agere primo reſciſſoriae Et in hac quæſtione duæ fuerunt opiniones. Prima Cyni inl. vnica. in 8. quæſt. C. de alie. iudi. mut. cau. fac. qui tenet, ſufficere hanc propoſitionem, vt obtineatur exequutio contra tertium poſſeſſorem, l. certa eſt for⸗ ma. C. vt in poſſeſſ.leg.& l. ſi legatorum. ff. eo dem titu. quam opinionem ſequitur Bald. ibi in fin. dicens, eam procedere, quando a⸗ ctio quæ daretur contra alienantem, poſſet intentari contra emptorem: idem tenet ibi Salyc. nu. 13.& Pau. de Caſt. in d. 9. ſi ſuper re- bus.dummodo probetur emptorem ſciuiſſe litem motam, alias ſecus, poſt Bal. in l. mari- torũ.in fI. C. ne vxor pro marito. Guid. Pap. quæſtio. 81. Et tenendo opinionem Cyni, non obſtat reſponſio Bartol. ad 1ura per Cy- num allegata, quòd loquantur in vltimis vo luntatibus, in quibus eſt ſpeciale, quia non adducta ratione ſpecialitatis& diuerſitatis, valet argm̃ ab vltimis voluntatibus adcon- tractus, l. pactum inter hæredem.& ibi Bar.
ff.de pact.atè Euerar.in locis legali. c.17. Secundò, pro hac opinione videtur de- ciſ. Bar. communiter approbata in l. diem. nu:2. ff. de aqua plu. arc. quem refert& ſequi- tur Dec.conſ.ʒ. numer.z2.& conſi. 88. nu. 3.& conſ. 239. in fi. f vbi ſi aliquis vendat rẽ pacto adiecto, quòd teneatur emptor illã retrouen dere venditori intra certũ:ps,& certo pre⸗ tio,& interim emptor alteri obliget, non te- net talis obligatio in pręiudici venditoris, ad quẽ res reuerti debet ex neceſsitate: Gui- do Pap. cõſ. 49. oquẽs in venditione, ꝙ etiã ꝓcedit, ſires reſtitueretur vẽditori agẽti re- mediol. 2. C. de reſc. ven. Bal. ibi, col. 8. verſ. ſed cõua videtur. quẽ ſequitur plurtb. relatis 8 Cagno.

Cagno. nu. 120. quibus addo Boer. deciſ. 75. & 182. nu. 47. in fi. Tiraq. de retract. conuen. gloſſ. vnica. 9.z. num. II. led in caſu noſtro at- tenta ſententia, I quæ ius facit inter partes, & pro veritate accipitur, vulgata l. res iudi- cata. ff. de reg. iur. l.ingenuum.& ibi gloſ. ff. ſtatu. homi.& I. ſi ſeruus plurium. 9. j. in illis verbis, E ius facit pronunciario. ff. de lega. I. emptor tenebatur remittere prædia empta, ſoluto ſeu reſtituto ſibi precio: ergo non potuit illa alienare in præiudicium ven ditoris.
Contrarium tenet Bart. in d. l. creditores. col.6. verſi. videamus ergo, an iſtud ius exe- quendi. C. de pigno. vbi reprobata opinio- 4 ne Cyni diſtinguit. Aut quærimus de exe-
cutione ſententiæ prolatæ in actione perſo- nali,& tunc execurio non poteſt fierit cõtra Iingularem fucceſſorem poſsidentem, niſi prius alienatione reſciſſa per reuocatoriam. 9. item ſi quis in fraudem. Iaſtit. de actio.& in tit. de reuocan. his quæ in frau. cred. ff.& Codice. Aut quærimus de executione ſen- tentiæ in actione reali prolatæ aduerſus cau- ſam habentem à condemnato:& hoc caſu diſtinguit, ponendo tria capita: videßicet, aut alienatio eſt facta poſt ſententiam prola- cam,& tunc poteſt fieri executiò, cum ius exequendi eſſet iam in eſſe deductum; aut alienatio eſt facta lite pendente:& hoc caſu ſubdiſtinguit. Aut quæſtio erat de dominio, & poteſt fieri exequutio propter vitium li- tigioſi: ſequitur Dec. conſi. 87. colum. fina. Iaſ. in 9.omnium. nume. 84. Inſtitu. de actio- nib. licet Afflic.deciſ.9⁶. nume. 9. dicat Do- ctores communiter tenere contrarium,& malé. Aut non erat quæſtio de dñio, ſed de hypotheca,& non poteit fieri exequutio, ſed opus eſt nouo proceſſu, ita debet intelli- ꝑi Barto cuius ſcriptura eſt corrupta. Ter- 110, aut alie natio fuit facta ante litem cœptã, & lic antequam ius exequendi eſſet iam in eſſè productum per ſententiam, vel in actu producendi, cum nulla lis eſſer,& tunc licet Poſtea litigetur,& ſenrentia feratur, ius exe- duendi non tranlit in ſigularem ſucceſſo- rem. Et hoc eſt, quod dicit Bart. in verlic. ter- tio caſu. qui tamen obſcurè loquitur. Et hanc opinionem tenuit Bar. licet non ita plene in d.§. ſi ſuper rebus. quæſt. pen.& in l. ſi. miſ- ſum.§. iudex. num. 3. ff. de dam. infec.& inl. quanquam.§.l. ff de aqua plu. arc. in l. 1.§. ne- ceſſariò. in fin. per illum tex. ſf.ſi mul. vent. no mi. in poſ. miſ. fue. cuius doctrinam clarè re- Peri explicatam poſt hæc ſcripta per Neuiz. confi. 0. numer. 13. vbi ad tertium caſum dat duas limitationes, quas videre poteris,&
.
Etcum
8 ENATVS PEDEMONTANI
opinionem Bar. quando exequutio debene fieriimactione perſonali, ſequitur Baldinl ob maritorum. circa fin. C. ne vxor Pro man Caſtren.in d.§.ſi ſuper rebus. col. fi. Alexoh col. 4. Ang. in d. l. vnica. in fi. C. de alien. in
——
mut. cau. fac. in d. l.z. col. ꝑen. C. de pign. R
ma. conſi. 246. col. fin.& conſi. 270.& alije
mulati per Iaſ. in conſi. 43. num. 2. Vol. 1. Sot conii. 3. nu.z. vol. 4. poſt Alex. in d.§.ſiſupe rebus. col. 4. in princ. Ruin. conſi. 87. nume vol.4. dicens, Doct. ita communiter tenen Rip. inl. 1. 9. ſihæres. numer. 20.& 21.Hal Trebel.
Ial. verò in diclo§. ſi ſuper rebus. num o poſt Bald.in d. l.ob maritorum.& Pau. de ſtro in d. 9. ſi ſuper rebus. fœdere diſtinciio nis, videtur velle concordare dictas opinio- nes, quòd aut debitor altenauit in fraudem exequutionis ſententiæ, vtputa poſt litem conteſtatam,& tunc procedat opinio Cyni, quòd non ſit neceſſaria reuocatoria, ſedre- cta via poſsit fieri exequutio contratertium poſſeſſorem, ſequuùntur Moder. Parlſconſi. 25. nu. 7. aut debitor alienauit,& deſijt poſsi- dere ante litem motam:& tune proceditopi nio Bartol. quòd via ordinaria agere debet actione in factum reuocatoria. Et hancd ſtinctionem refert& ſequitur Iaſ. latius i d. 6. ſi ſuper rebus. colu. 3. quæ videturcom probari ex l. ſi ſuperatus.§. fin.& ibi Bart. de pignor.& I. ſi mater.§. fina.& I. iudicata iuncta gloſ.& Pau. de Caſtr. ff.de exceptm iudic. vbi ſententia prolata contra aliquem
nocet ei, qui poſt ſententiam, à condemmn cauſam habet ſuper eo, ſuper quo lata eſtii
tentia, ſequitur Roma. conſi. tI. col. 1. inn. Soci.conſi.⁊66. nu. 2. quæ diſtinctio fuit b ſi recte ponderetur in d. l. creditores, ded
aduertendum eſt, quòd Bartol. ibi loquiu in actione reali,& iudicio meo, laſ. nonbe- ne ſcruttatus eſt diſtinctionem Bal.in dicual ob maritorum. dum in primo membrod ſtinctionis ponit exemplum, ſialienatio pei debitorem fiat poſt litem motam, quiatunc
agendum eſt reuocatoria in actione perſo nali, ſecundum communem opinionem
Bartol. de qua ſupra. Sed Bald. in dcuslob
maritorum. loquitur, quando erat Hta ſen
tentia,& in fraudem paratæ executionis,
ſiue miſsionis, puta quia res erat propigno re capta,& ſola ſupererat miſsio, debitori fraudem alienauit: nam tunc fit executio
recta via contra emptorem ſine nouo pro-
ceſſi. Et ſic erit prima,& communis concluſio, 5 †quòd in actione perſonali regulariter agen dum eſt reuocatoria contra tertium pol ed ſorem
dalsduopio,g. äluscm ſcqen. ſce itided Glccbu alu noltio ingell exeo, nacdo pvomüitet emgtot ſaauete imala C cege vendito,Attamen, au remanet dominc 1m. nalio Battoialnu. Decdoni:5 dume,.p e Ellelccunduempt vepraferunt ei quiadi netlushliguumadten Pnaquolles,Cdetei R.C.vVolum 6.D 1.lcoda 8 Geolg Padum.inlecundalec Cagnointepetidlac 1anlm 4. Än0,Cd texnln fim fde quemplura cumulat Tij ſ goſaum 7 lei eg7 nuu Rduohi Rernid Gdiebam di emmanem condhuſone wela and Zäbe S iimnauligwil amagtaicem enäter chcum ſetenia donicoatrz eum, c do, qujeſt obli gatus ratig Seſc ex gual trhieneenl eCepecul, Ile

do§.ſit Acrebman ob mari m Sha der rebut Adere dihe le conco Iaedicane leditor 42auit nal entemig puta daher dtune pr 2s atophi ecefſaria—czt
Oklat
eri exequj 28 conun 7
quuntut E2 der Pan
ditor aliel*.*&odeln
motam: noprunt d via oti Arh ndi tum reud ris Kät efert& ſ an urlllng dus. colu. Se ulknnor ſuperatut.dhilnt 1ſi mater à Fläudne Pau. deC †—Kena tentia pro Soctta-
oſt ſenten: Aacoldin luper eo, 1 dpolnt Ir Roma. ra zuct „nu. 2. qus rin retur in d edlo’de eſt, quòdi: roti i,& iudic ceohlit diſtinci Wabäudf om
. dum it M 1 A laleru
poſtlitem mtiml reuocatori a Cidi im comm eum h dint
DECISILO L XV. 104
ſorem. Fallit, ſi alienatio fiat in fraudem pa- ratæ executionis. Rip. in d. 1.1. 9. ſi hæres. nu. 21.& 22·ff. ad Treb.
6 Solet tamen excellentiſsimus Senatus, ſ ſi
tertius ſe opponat ratione hypothecæ, par- tibus conſulere,& excutere, an alia extent bona debitoris ſine controuerſia,& tunc in illis executionem fieri debere, nullis vero alijs bonis exiſtentibus, ſiquidem bona, de quibus eſt controuerſia, eius ſunt æſtima⸗ tionis, ex qua poſsit vtrique parti ſatisfieri, venduntur, vt creditoribus ſatisfiat, ſerua- ta temporis prioritate,& reſiduum precij reſtituitur condemnato, quod quidem de⸗ cretum ſumma æquitate niti videtur ſum- pta ex l. a diuo Pio.§. ſi ſuper rebus. verſicul. ſed& illud. cum§. ſequen. vbi Pau. de Caſtr. ff.de re iudic. Sed dicebam difficultatem in caſu noſtro ingeri ex eo, quod& ſi ex con- tractu promiſilſet emptor rem emptam re- ſtituere, iuxta I.2. C. de pact. inter empto.& vendito. Attamen, t quia adhuc promiſſor remanet dominus, l. fina. 6. Lucius. ff. de do- natio. Barto. inl. I. nu. 9. C. de iure fiſci. lib. 10. Dec.onſi. 239. nume.6. potuit alteri vende- re,& iſte ſecundus emptor, cui tradita fuit res, præfertur ei qui actionem habebat ad⸗ uerſus obligatum ad rem reſtituendam, vul- gata l. quoties. C. de rei vend. Alexan. conſi. 228. col. 2. volum. 6. Dec: conſi. 226.& conſi. 247. Iacob. à S. Georg. in l. ſi tibi decem.§. pactum. in ſecunda lectura. nu. 7. ff. de pact. Cagno. in repeti. d.l. quæſtio. 26.& 30.& in 1.2. num. 114.& 120. C. de reſcind. vend. facit tex. in J. fina.§. fina. ff. de contrahen. empt. ad quem plura cumulat Tiraq. de retrac. digna. §.8. glo.5. num. 7.& latius de retrac. conuen. §.I. glo. 7. nu. II.& duob. ſeq.
Secundò dicebam videri incontrarium communem concluſſonem, de qua per In- nocen. Io. And. Zaba.& alios in c. fi. de alie. iud.mut, cauſa fac. quod ſi emptor ſciuit cau⸗ ſam agitari cum venditore, non ſibi præiudi-
quas, ſub relato lib. 3. quia, cum huiuſmodi
decretum ſit contra ius commune, in eo non procedit argumentum de contractibus ad quaſi contractus, ſecundum Alb. de ſtatu. in prima par. quæſt. 100. Euerar. in locis legali. cap. 18.
Quid dicendum? argutiſsime lector arti⸗ culus iſte profectò apud me valde dubita- bilis eſt: quare cogitabam ſi in caſu noſtro dicere poſſumus, quod cum laboret ſecun- da emptio eodem morbo, quo prima, vide- licet, quia eodem precio fuit ſecundo empto ri vendita, I quo caſu contra ſecundum em- ptorem datur remedium d. I. 2. C. de reſcin, vend.ſecundum Bar.ibi nu.iʒ. Bal.q. B. Fab. de empt.& vendi. q. 8. verſ. quæro ſeptimo. Balb. de præſcrip. in 4. par. q. 26.& hoc caſu poſsit fieri executio contra hunc ſecundum emptorem, iuxta doct. Bal. in d. l. vnica. in fi. C. de alie. iudi. mut. cau. fac, verſ. aduerte.&
1o ibi dah rinmislloeneaf ꝙ quando alienans E
& poſſeſſor tenentur eodẽ genere actionis, tune põt procedi exequutiue contra poſſeſ⸗
ſorem,& Bal. ac Sal. refert Dida. lib. z. varia.
reſol.c.3. nu. 10. vbi poſt Tiraq. quemrefert, dicit ab eis neminem diſſentire,& hoc idem videtur ſentire Barto. inl. ſi tertius.õ.ſi quis prius. colu. fi.verſic. quæro circa hoc. ff.de aq. plu. arc. quem, cum ſit corruptus, emenda- bis, vt per Iaſ. in l. 4.9. Cato. nu. 6. ff. de ver- bo.obli. Sed quia hæc reſponſio redditur pe- riculoſa ex ijs, quæ notat Saly. in d. l.z. nu. 18. C.de reſcin. vend.& ibi Paul.de Caſt. nu. 16. Alex. conſi.ↄ. nu. 8. vol.i. Cagno. in d. l. 2. C. de reſcin.vend.nu. I14.& 120.& in 1. 2. C. de pac.inter empt.& ven. q.30. Tiraq. de retrac. conuen.§.I. glo. 7. nu. 12.& Boer. d. deciſ. 182. nu./o. in quibus locis concluditur vendito- rem agentem remedio d. l. 2. C. de reſc. ven. non poſſe auocare rem àâ tertio poſſeſſore. Ideo ad aliam rñſionem tranſire viſum fuit, videlicet, quod ex quo in sñia dicitur, quod non reſtituto precio intra mẽſem emprio fir
cat, cum ſententia non mandabitur execu- i1 mamaneret: ergo targuendo à contrario ſen
tioni contra eum. Sic dicendum videtur in eo, qui eſt obligatus reſtituere vigore ſen- tentiæ,& ſic ex quaſi contractu. l. 3. 9. idem ſcribit.ff. de pecul. Alex. in I. Pomponius,§. ſiiuſſu.colum.. verſic.ſecundo ſufficit. ff. de acquiren. poſſ. t cum valeat argumentuma contractibus ad quaſi contractus,& ad iu- dicia, l. apud lulianum, d. fI.& l. ſequen. ſf. ex quib. cau.in poſ.ea.& glo.in verbo, Contra- tibus. in auth. ſacramenta puberum.& ibi Bar.& Bal. C. ſi aduer. vendi.
Nec in caſu noſtro videtur obſtare de- cretum dominicale ſuh rub, ementes res ali-
ſu, quod eſt fortiſsimũ etiam in sñijs, l. Pom⸗ ponius.§. ſed& ¹s. in ſi. ff. de procura.& 1. ſ inter me& te.ff. de excep.rei iudſi reſtitutũ fuerit precium intra menſem, emptio nõ ſit
12 firma,& ſic ſires inẽpta remanet ſequitur
quod dominium in venditorem fuie ipſo iu- re translatum ſine traditione propter clau⸗ ſulam reſolirtiuam, vt concludit Dec. conſi. 298, nu. 6. poſt Bal. Pau. de Ca. Alex.& Cor- ne. per eum allegatos, Boer. quæſt. 182. num. 46. in fi.latè Tiraq. de retract. conuent. d. 9.1. glo. 7. nu. 14.& 15. poſt Cuma. Pau. de Cattr. Cur.& Boe. per eum alleg. quo caſu in eius
8 2 praiu-

6 ENATVS PEDEMONTANI
præiudicium non tenet alienatio, ſed ab em- tore euocatur.l.rem alienam. ff. de contrah. emp.& l. nemo, O. eod.tit.
Vel reſponderi,& tertio poteſt, quod cũ actum fuerit remedio d. I. z. C. de reſcind. vend.& ſic ex venditoad reſtitutionem rei, vel ad ſupplendum iuſtum precium, ſecun- dum communem opinionem, de qua latè per Cagnol. ibi in prima quæſt. nu. 40.& in decima quæſt. nu. i3z. in medioq́ litis conſen⸗ ſerit empror reſtituere prædium, reſtituto
33 ſib precio, t dicitur præd um prædictum ef- fecium fuiſſe litigſoſum, propter litis conte⸗ ſtationem, ſecundum Bart. in l.. Ö. ſi inter, in fin. ff. de lit: gioſis.& in l.cenſemus. numer. I. C. eod. tit. quem ſequitur ibi Alex.& Imol. in l. ſi quis miſſumm. dici?. in princ. ff. de da mno infect.Socin.conſi 13. numerol. vol. 4. concludentes, quod ſi contenditur de ipſa re actione perſonali tunc res ipſa.& aciio ef ficitur litigioſa propter litis conteſtationem, & Bart. ſequitur lal. conſil. 43. colum. z. ver- ſicu.circa ſecundum dub um, vol. primo, vbi poſt alios per eum relatos loquitur in caſu in quo agebatur contra' aliquem ex promiſ- ſione de vendendo,& ſic actione perſonali, & coneludit alienationem eſſe nullam pro- pter vit: um litigioſi: ergo idem dicendum eſt in caſu noſtro, in quo ſecundum Bald.in d. l.2. colu 8. verſi. ſed contra videtur: porius conſiderare debemus id quod eſt ex natura actionis reuocatoriæ, quæ competit ad rem, quam illud quod eſt in nuda facultate em- ptoris, ſcd cet ſupplendi precium. Dato igitur quod prædium prędictum fueris effe- ctum lit gioſum, poterit executio fie i con- tra iſtum ſecundum emptorem, Bart. in d.l. creditores.& laſ.in d. 9.ſiſ per rebus.
Nec obſtat quod remedium l.2 non da- tur contra ſingularem poſſeſſorem iuribus ſupra ex aduerſo allegatis, quia prędicta iu- ra loq runtur, quando alienatio fuit facta ante licem conteſtatam ſuper remedio d. l. 2. quo caſa nec actio, nec prædium poterat dici litigioſum, ideo nimirum ſi contra ſin⸗ gularem ſucceſſorem non datur, ſecus vero in caſu noſtro in quo alienatio fuit facta non ſolum poſt litem conteſtatam, ſed etam poſt ipſam ſententiam. Nec officiunt dicta per Inno.& alios canoniſtas in d. c. fi.de altena. iud. mut. cauſa fac. quia in contrarium eſt communis opinio legiſtarum, ut ex ſupra⸗ dictis patet, ita reſpondet Neuiza. d. conſi. 20. num. 25. de qua quęſtione vide late Dida.
14 lib. pratic. quęſtio. c.i. nu. 6.& 7. † An autẽ vitium litigioſi duret lapſa inſtantia. vide Bart. in. l.z. col. pen.& ibi Docto, præſertim
Rip.numero 28. C. de edendo.
Quarto& vlimo poteſt reſi Ponderi, qua attenta forma decreti dominicalis, lib.3. on iſtud prædium ab iſto ſecundo emptoreau cari poteſt, vt concludit Cagnol. in l. 2. C.cò reſcind.vend. numer. 114.& in d. l.z. C. dey ctis inter empt.& vend. nume. 127. 335.&
199. Tiraq. de retractu conuentio. 9.3, 9 vnica num. i.
Nec obſtat quod decretum loquatur i contractibus, nos autem ſumus in quaſici tractihus, quo caſu in ſtatutis non licetat vno ad alterum arguere, quia reſpondetu- quod attento conſenſu emptoris conſem, entis prędium reſtituere, reſtituto pretio poſſumus dicere nos eiſe in contraciu, ſeu pacio. l.ͤ. ff.de paci.& ira cenſuit Senatus, exc quutionem ſententiæ latę contra primum emptorem eſſe faciendam contra ſecundum emptorem, qui poſt latam ſententiamemn, in cauſa Pollæ& Scaffæ.
SVMMARIVM.
Sanguinem ſuum redimere cuicunq; licet,& nu.
2 Peoſi ont criminoſæ quis non tenetur reſpon dere‚ne tur. V pitudinem ſuam detegat& nu 10. 1
s Incarceratus inde bue ſi iuret ad carceres redire,& mui redijt periurus non efficitur& nu. a.
4 Infamia morti aliquando præponde rat.& nu. z.
s luramentum ei deferendum non eſt, qui vriſimil deieraturus ſit. e 6 ludex pœnam imponere parti de veritate dicenda, m
non& eam exigere poteſt.
7 luramentum de veritate dicenda reus præſtare tenti
in criminalibus.
Pro ſtylo,& conſuetudine præſumendum in dubioci
9 Pcena partium conuentione adiecta committitur etun ſi non interſit.
10 Periurium vars pœnis punitur.
14. Nemo præſumitur velle iuramentum contemnereC propriam offendere ſalutem. 1
1 Neg itionis pœnas cultat, qui nondum conuictuſ ipſum cotrigit.
PECISIO 1. N VI An pœna impoſita inquiſiro de reſponden-
do interrogatorijs per ficum proponendispo ut verum eſſe ſciuerit, exigi iure Po lsit,ſinqu ſitus deierauerit.
SC, N cauſa fiſci& nobilp 88 Dominici Malni Ver-
cellentis inquiſiti, quæ- ritur, an pœna a iudice reo impoſita, vt intetto- gatorijs eidem fac eni prout verum eſſe ſclret
reſponderet, cum conſtet ipſum Domini-
cum deieraſſe, exigi iure poſsit.
Et prima facie videbatur dicẽdũ pœnã ve⸗ lutinõ cõmiſſam exigi nõ poſſe. l.i. vbi Bar.
ff.de
1 te ſen tounch nobe gübem
Dräxd Tla piunu rto,
Iimnalidegetinnd 8 3 Iuriatpolemrils con tonicimnolequisnon enecogunrderegeleimn mn conculonem reler bepolisnbgſepumoss numae Brin quliura Nler Xli detureiune ue Curdepoltioa be (anum.16.leq.vlqpe NainlRnumé Cdes Nartamtepetdemlep veid⸗Cgnifta vdipon fälens,qux conlie tione, qun nemotene disaucdorttatlbus. ye pœnitenditinc ncun glo inckem paſtorals, In yerbo, Derviolentun duam refer&’ ſepuntur nüſ inaume belnn ui Dichco libro vanuu Jaau eoncludentes, unnem ccſtodi crcen, mnüenirätunum ntemmemacepen nneur oqui,gndd el acamen icem dirniu 4Pnrckinkanu u aattmorimoniol
dadt ei

luod de naum os auten Mmus nagl caſu in l eds none narguens i recena conlenlu 2E pionsan reltitue aecltitule ne nos eſe comi- daCt.& ita uit dene atentiæ lie omr 16 facienda, ntraſan, i poſt lat⸗ nrentena & Scaffæ.
loqng
A RHA IIV R.
nredimere 1 mas licetc loſe quis non aasr eſpuai ſuam detegatſ io. lebueè ſtiuret as ceresnie urus non effici*artun aliquandopr eSkerat.Ch i deferendum sſt, aunit aſit.*. umponere par Ieritakeln mexigerc pote
te verltate dic e eunyut llbus. 1 nſuetudine oieS eniniu conuentione e conr
DECISIOLX V. 105
ffde bo.eorum qui ante ſen.ſibi mor.conſci.
t in qua lege dicitur, f ignoſcendum eſſe ei qui
qualitercunque ſanguinem ſuum voluerit redimere, ex qua l. Alex. ibi in poſt. ad Bar. notat reſpondentem inquiſitioni cum iura⸗ mento contra veritatem non puniri periu- rio, dicens ita fuiſſe conſultum per quoſdam peritos Doctores:& Alex. refert Neuiz. in Sylua nuptia. in verbo, Monitorie. colu. 4. affirmans non legiſſe alibi: ſequitur Angeli⸗ ca in verbo, Confeſsio delicti. nu. I. Bol. in tit. de periur. nu 3. vbi poſt Ab.& Feli. quos refert, dicit quod licet talis peccet, attamen in foro contentioſo non punitur,& quod ita pra cticantur, Bero. quæitio. antepen. nu. 3.& 9. dicit iſtam eſſe cõem opinionem,& rñdet adl. de periurio.ff.de crim. ſtel. cui opi- nioni adſtipulatur illa concluſio, fquòd poſi tioni criminoſæ quis non tenetur reſponde- re, ne cogatur detegere turpitudinem ſuam, quam concluſionem referunt, Spec. in titu. de poſitionib.õ.ſeptimo.verſi. decimonono. num. 40. Bar. in l. qui iuraſſe. 9. ſi pater.& ibi Alexa.& laſ. ff. de iureiuran. propter calum. latè Cur. de poſitio. ⁊I. breuilo quio. Abb. in c.z. num. 16.& ſeq. vſque in finem. de confeſ. Dec.in. fi. num. 6. C. de eden.& latẽ Georg. Natta in repet.clem. ſæpe. 9.& quia. col. 7. de verb.ſignifica.vbi ponit regulam cum octo fallentijs, quæ conluſio fundatur ex illa ra- tione, quia nemo tenetur ſeipſum prodere, c. ijs auctoritatibus. verſicu. non tibi dico. de pœniten. diſtinct.I.cui conuenit, quod dicit glo. in clem. paſtoralis. õ. quid enim auderet. in verbo, Per violentiam. de ſent.& re iudic. quam refert& ſequitur Iaſ.in l.ſi duo patro- ni. 6. fin. nume. 4. ff.de iureiuran.& alij cumu lati à Didaco libro variarum reſolutionum,
rn nitur velle iaſamtuſ3 c. z. nu. 7. concludentes, f indebitè detentum
rſit. V ſs pœnis puns ff ndere ſalu=* naunt
œnas cultat, oncneh igſt.— b 15810*
znd 7o de npofita iaf o de eiſ.her6 epoßt ciuerit, exſi ct rit.
0 N C k lſci 4 8 4 ai WM
celleiis inqui 1
ſſ
œn ritur is. 3 6
. 4 VI eon wſit 14 reot We d
b
iurantem cuſtodi carceris eius relaxationi annuenti ſe rediturum ad carceres,& non redeuntem, non eſſe periurum,& licet vide- antur loqui, quando eſſet periculum vitæ, attamen idem dicendum videtur, ſi ſolum
60... nopn 4 agatur de infamia, t quæaliquando præpon⸗
derat timori mortis, l. iſti. in fin. ff. de eo quod met. cau. Prædictaq́; opinio corroboratur ex not. in l. ambiguitates. C. de ind. vid. tol- len.& in c.clericos.de cohabi.cler.& mul.laſ. in l.. colu. fi. verſ. quintò limita. ff. qui ſatiſd.
5 cog. Tvbi iuramentum non eſt deferendum
ei, quem veriſimile eſt deierare: ſed præſu- mendum eſt, quod reus inquiſitus potius de ierabit, quam quòd ſeipſum prodat: ergo nõ debuit ei iuramentum deferri, ita expreſſè dicit Merſil.per ſupradicta iura in l. quæſtio- nis hiabendæ, nu.33. f.de quæſtio.
Iſtis tamen& ſimilibus non obſtantibus, ſecundum ea quę proponuntur ſuſtineri, po teſt talem pœnam fuiſſe commiſſam,& ideo poſſe exigi. l. ius alimentorum.§. ſed ſi non conſtat. in verſic.& comminati.ſf. vbi pupil. educ. deb.& I.1. 9. quid ergo ſi non reſponde rit.& 9. cogenda. ff. de ventre inſp. per quæ iura Bald. poſt Archid.& Nico. de Neap. in d.§. ſed ſi non conſtet, dicit, t quòd iudex po- teſt imponere& exigere impoſitam pœnam mendacij:ſequitur Cagno. in repet. l. vnicæ. num. 91. ff.ſi quis ius dicen. non obtemp. Ma ran. de ordi. iudi. in 6. parte. Ö. quartus actus. numer. 18.& hæc coadiuuari poſſunt ex ijs, quæ ſcribit Bar. in l. Marcellus. 6.1. num. j. ff. rerum amot. inl. inter omnes. õ. recte. in fi. ſf. de furt. l. genero. num. a. fl.(de his qui not. in⸗ fa.& in d..quod obſeruari.in fi. quem refert & ſequitur Ange.in tracta. malefic. in verbo, Comparuerunt dicti inquiſiti,& negarunt, numero I.vbit in criminalibus reus debet iu- rare dicere veritatem iudici interroganti, ita etiam firmat Aret. poſt Ioan. Andr. Gof.& diuum Thomanm, per eum allegatos in c. qua liter& quando.§. debet. colum. 4. verſic. tu aduerte.de accuſatio.& diuum Thomam ſe⸗ quitur Aeneas de Falconibus in addit. 2. ad Abb. in c. fina. de ſolutionib. quorum opinio nem dicit communem, Marſil. in dicta l. quæ ſtionis habendæ. nume. 72.& obſeruat gene⸗ ralis conſuetudo, ſeu ſtylus totius Italiæ, vt etiam atteſtatur Soci. in c. qualiter& quan- do.quæſtio. 75.& 85. de accuſatio. maximè in patria noſtra, vt rei compellantur cum iura- mento veritatis ad reſpondendum aduerſus crimina, quibus inſcribuntur,& ita obſerua- ri dicit Cur. inl.i.in princip. C. de iureiuran. propter calum. t Pro qua conſiretudine, ſeu ſtylo præſumendum eſt, vt ſit legitima, ar- gum. 1. certi condictio. 9. ſi nummos. ff. ſi cert. peta.& c. conſtitutus. vbi Abb. de reli- gio.domib. faciunt quæ cumulat Marſil. ſin⸗ gu.i. ſi ergo tenentur iurare, quod veritatem dicẽt,& ita iurant, ſequitur neceſſariò, quod ſimentiantur, poſsint puniri, maximè pœna à iudice impoſita, alioquin ludibrio, feuſtra- ve præſtarentur huiuſmodi iuramenta,& remedia, contra l. hæc ſtipulatio.§. fin. ff.vt lega. nom. cauea. Et hæc opinio in caſu no- ſtro multo magis videtur procedere, cum pœna de qua agitur à iudice fuerit impoſita, imò magis dici poteſt adiecta partium con- uentione, t quæ committitur etiamſi non interſit, l. ſtipulatio iſta. 9. alteri. ff. de verbo- rum obligationibus.& exigi poteſt, Roma. conſil. 43.& conſil. 5l0. colum. prima.& ſe- cunda.
S8S 3 Non

Nou obſtant in contrarium allegata:& primo I. i. ff. de bon. eorum, qui ante ſen. ſibi mnor. conſci. vbi vnicuique licitum eſt pro-
prium ſanguinem qualitercunque redime⸗ re, quia glo. in verbo, Qualitercunque.& ibi
Bartol. iuterpretant ur,& reſtringunt illam dictionem, qualitercunque, id eſt per pecu- niam, cum id liceat lege permittente, Vt ibi per eos, ſecus autem, per calumniam, quia tunc eſſet contra ſuum iuramentum, quo ca- ſu non licet,& ſimilis gloſ. eſt in J.i.in princ. C.de iureiuran. propter calumniam, in ver- bo, Quicquam. Vel ſecundo poteſt reſpon- deri, legem illam loqui in criminibus, pro quſbus imponitur pœna ſanguinis,& ad ef⸗ fectum, vt habeatur pro confeſſo, ita loqui- tur l.2.& ibi glo. in verbo, Defenſione. quam ſequitur Barto. ſr. de his qui ante ſenten. ſibi mort. conſciue.& Barto. in dicta l. I. in prin- cipio, numer. 6. C. de iureiuran. propter ca- lum.& tex. expreſſus inl. fina. ff. de præuiaris catoribus. 5
Et propterea non etiam nocet dictum A- lexan. in d. L... ff. de bon. eorum. cum ſine lege loquatur, quinimo contra iura ſupra addu- cta, quod etſi verum eſſet, locum non habet in caſu noſtro, in quo pœna, ſeu mulcta eſt impoſita à iudice,& de qua partes conuene- runt, vt ſupra diximus, ſecundum glo. in l. ſi cum mailitaribus. in verbo, Diſtraxerint. C. de reſtit. milit. Corſet. in ſingula. I. in verbo, Pœna.
Vel poteſt intelligi, quod non punitur de periurio, ſcilicet ordinaria pœna periurij,
Io ĩ quæ varie imponitur, vt l. de perturio, quæ
eſt, l. fin. ff. de crimi. ſlel.& per Bal. Ange. X Salyce. in 1. 2. C. de reb. credi.& gloſ. in c. il- lud. de exceſsib. præla. Luc. de Penna, in l. ſi vacantia. colum. 4. C. de bon. vacan. lib. 10. Guid. Pap. conſi. 89. numer.z.& ſeq.& deciſ. 178. Soci. conſi. 7ö. colum. fin. verſic. vnde per- iurus. lib. i. ſed alia mitiori,& ſic extraordina ria, vt per glol. fina. in d. l. de periurio.& in 1.2. C. de reb. credit. Bauerius in tracta. de iureiur. nota. 71.
Non obſtat, quod poſitioni criminoſæ quis non tenetur reſpondere ex illa ratione, quia nemo tenetur ſeipſum prodere, d. c. his
II auctoritatibus. verſi. non tibi dico. t quia il⸗
lud procedit, quando reſponſio fieret ad in⸗ ſtantiam partis, ſecus autem ſi interrogatio fieret à iudice ex officio, Bal. in l. 2. colum. fina. C. de exhib. reis. gloſ.& Ange.m lam- pliorum, in princi. C. de appellatio. quos re- fert& ſequitur Natta in d. 5.& quia. colum. 7. verſic& fallit ſecundo. Aret. in d. c. quali- ter& quando. 5. debet. colu. 4.& 5. de ac-
S ENATVS PEDEMONTANI
cuſa.vbi etiam reſpondet ad tex. in d. Senon tibi dico. dicens illud non procedere— asvuc noſtro, in quo delinquens non ſe prodisſel Wraini 1 proditur iudice, pro qua reſpontionep ſin odh⸗ maume ciunt nota. per Bartol. in d. l. Marcellus, eun Kpegderun concordan. fupra alleg. Nec eſt im pedimento glo. in d. cle. paſi ralis. in verbo, Violentam, cum alijs ſupranſ, INiseſetboun iie 12 contrarium allegatis, f quia illud procedi lewn Kafala quando detentio fuiſſet iniuſta,& immine, welun Wdie bat periculum mortis: ita reſpondit Abb‚ freuxuàl c. inter alia. in fi.de immunit. eccle. poſt Ban cqtzb in L relegari. in princip. ff. de pœnis. An Alundmm, Bauerius intracta. de virtute iuramen. not, Sanu¹ rrad 9 60. Marſil. ſingu. 1⁷77. incip. Malicijs homi, ſunilto, num. Secus autem ſi iuſte erat carceratus,&(uxil eell
nõ imminebat periculum mortis, vt ibiper magolete cdlum vel eos:& Dida.loco ſupra citato, nu..„l aulene. Velreſponderi poteſt, aliud eſſe iuramen VMMARIT 1fi promiſſorium de non redeundoadcar. 1 Sauttiri counurd corece ceres indebitos non obſeruare, aliudadeu,- lleſsnſauviwntanm tandam pœnam, præſertim pecuniariamad- nanidecio
7 6 7„.. 1.„, uerſus Deum cuiiuratur mentiri,& vemna- sgigen ühuinah tem corrampere. Illud enim licitum eſtali- unitbe aunianlunu quo caſu quoties iuramenti exequutio m Gräusi
3
1 Knum 1ebin fatiete n diſpendiũ ſalutis ſpirituali eutllen atnie 5 alis, vel temporalt ſlar gunagi
ererenon eſt obli g³ torium. de regu. iurn Kattitcueteguenchnot 6. hoc vero nunquam licitum eſt, cumten- Reipu faore ne denct dat ad veritatis corruptionem, ita docten- da conchuſcolmtatmr. ſpondet Dida.loco ſupra citato, nu. éäA. fuceuem xrntuurah
Non obſtat, quod infamia præpondem englutun G uun u
3 krrenſoin peulns am n.
/ Kuntuiumateuü gunnm alm al juen lut nruu
33 timori mortis, t quia hoc non eſt paſsime rum, niſt in caſibus, in quibus infamia habi ſecum effectum iuris. vt in d.l.iſti. in fine.
quod me. cau.iũctia l. nec timorem infamia nuuß
& ibi glo.eod.tit. i/ Aniatuen gen guninn Nec mouet. quod dicitur non eſſe viam dan chſ ue manaaoch
periurijs aperiendam, iuxta nor. per Malll dr
n üttentunnnetus uan„
14 in d. l. quæſtionis habendæ. nu. 73. † quiane- aa g tnn pan er lum uteli
mo præſumitur velle peierare, ſeu offendere in perniciem propriæ ſalutis. l. fina. C. adlleg- dECISIO L.
Iul. repetun.& l.2. C. dereb. cred.& iureiu meretm,due ucale di
& c. ſancimus. i. q. 7.& ibi glo. nam in lege testalalnteument Decalogi præceptum legitur: Non periuræ- ni Kcanilatunednn .* 1.. 7 ſ. d bis, neque pollues nomen Deitui. Leuitis aalellls cum, qui deim
19.& Marthæ:i, c. 5.& conuenit quodtſriptũ eſt de Sufanna, quæ potius ſine delctovo- luit incidere in manus illorum teſtiumfalo rum, q am peccare in cõſpectu Domini, vt in lib. Daniel. c. 33. Luc. de Penna, in bnecip- ſi. colu. I. C. de incol. lib. 10. peccat enim teus interrogatus à iudice ſuper crimine, ſimen tiatur, quando interrogatio iuſta eſt, etiamiſ confitendo mortem incurreret. Vel poteſt reſponderi communemopi⸗ nionem eſſe in contrarium, vt ipſemet Mar- lira kä dere 1 ſil. atteſtatur loco ſupr citato. tltem debet taniuxaxacimndh intel⸗ d contlalo

1
bom laſ= ndtex ine
eprodt e
* PrMn rAſ artol. 1.Map
prindh.. lan 3. de ſ E Ite turn 177. nap.! Mal 22 em ſiiierat en dru ericula noni 4 dſupra to, n ri potliudelen im de ſor redem- non ob==nare, alus, præſen pecuni- tiurati-—ꝛentiri e . Illuq=zim lianit ess iura« nti ems na ſpiriti⸗ 8, värſe obligat=um. Genau duamſae. umchate corrußr nem ttien oco ſug? itatoyr, quodi e nia ymaie quiah== oncinän dus, in n usinime iuris.— d.lü 1cda l. /= imomian 1 quod d- Ir rul 1 ndam, x a noſha shaben-= nu.* velle pi==ueſuu nnr priæ ſAras nactt .2. C. d'- renüdt q. 7. 32 glom m p 35* ¹ eurddan⸗ les nom Deitult,
cor eu 5. 36 a ſneci
col 1. Deccuch udice ſu= nterrog tem inci ˖ſp vondei
Mctariu, 84
ſuprà ao p
4 ret.
DEOC intelligi procedere, ſimendax nondum con- uicius, correxerit reſponſionem ſuam, quia tunc euitat pœnasnegationis. Ange. de ma- lefi. in veroo Comparuerunt dicti inquiſiti & negauerunt totum. num. 21. Roman. latè
conſ.59, col. fina. Aret. inl.i. õ. ſi quis ſimpli- citesedlum. z. verſ. ſed primum membrum. ff.de verborum obligat. Bal. in tit. quænam ſit prima cau. benefic-ami§. porrò. colum. 4. verſi.vel melius dic. Iaſ.in l.duobus.ff. de iu⸗
reiuran.& in§. ex maleticijs. num. 27. Inſtitu.
de actionib.
Et ſecundum hanc opinionem iudicauit Senatus in prædicta cauſa mitigata pœna ſeu mulcta, iuxta doctrinam lacob. de San. Georg. in verſ. dictiq; vaſalli promiſerunt recognoſcere. colum. 4. verlic. vnum tamen aduerte.
SVMMARIV N.
1 Skatuta iuris communis correctoria non extenduntur ad caſus in ſtatuto non comprehenſos,& a iure com muni deciſos.
2 incitans aliquem adaliqjuod maleficium committendum non debet puniri ordinaria pœna delicti, ſed extra
ordinaria.
3 Statutum loquens in faciente non habet locum in con- ſulente,& num. 4.& 5. vbi conſultus non cenſetur ita delinquere quemadmodum principalis.
6 Reipub. fauore ne delicta remaneant impunita ſuprà
dicta concluſio limitatur. vt ſcilicet ſtatutũ puniens
facientem, extendatur ad fieri facientem,& num. 7. ampliatur.& num. in. diſtinctio afertur.
8 Extenſio in pœnalibus aamittitur ex identitate ratio- nis.
9 Statuta in materia quantumuis ſtricta comprehendunt Aun ad quem lata verborum ſignificatio extendi poteſt.
10 Mandans cadem pœna punitur, qua mandatarius vbi- cunue abſq́ie mandato delictam illud facturus non erat.
12 SFkatuentium mens potius quam verba,&&t ſpectanda.
13 Statuti vna pars per aliam inte Uigitur,& declaratur.
DECISIO LxVII.
An gectetum Ducale diſponens feri facien- tes falſa Inſtrumenta damnari amputatione pu gni,& confſcatione bonorum locum habeat aduerſus eum, qui perſuaſit alteri vt falſum de- poneret.
Ecreto Ducali poſito ſub 9 titulo de falſis Notarijs, N auctoribus,& teſtibus, & Higend poœna eis infligenda 9 fancitum legitur falſos te ſtes eadem lege damnari, qua a dicto decreto No- rars llumn Inttrumentum facientes puniun tur. Sed cum ex dicti Decreti forma, qui falſa Inſtrumenta fieri faciunt, damnentur ampu- tatione manus„confiſcationeq́; bonorum,
1310 LI. XVII. 106
quæſitum fuit, an locum habeat aduerſus eum, qui perſuaſit vel mandauit alteri, vt fal- ſum deponeret, cuius quæſtionis diſputatio non ſine difficultate erit, vt ex infra ſcriptis patebit.
Nam pro parte negatiua adducitur hoc decretum eſſe cortectorium uris commu-⸗ nis, à quo huiuſmodi cximinibus imponitur pœna deportationis,& omnium bonorum Publicationis, J.l. 9. Hna. ff. aAd leg. Cornel. de falſis. f Sed ſtatuta iuris communis correcto- ria non extenduntur ad cſus in ſtatuto non comprehenſos,& à iure communi deciſos teſte Bart. in l. omnes populi. ff. de iuſtit.& iure, inl. non dubium. num. S. C. de legibus. Et in l. ſi conſtante. in. quæſt. Rip. num. 57. ff. ſolut. matri. Abb. in c. translato. in fi.& ibi Felin. de conſtit. ergo non habet locum decretum ii conſulent bus,& perſuaden- tibus fallum deponi, huic opinioni deſer- uit Ang. inl. non ideò minus. C. de accuſat. dicens, ſluggerente mvel inflammantem ali- quem ad aliquod maleficium, non debere puniri ordinaria pœna delicti, ſed extraor- dinaria. pro qua opinione facit doctri. Bart. in l.1. 5. diuus. ff. ad l. Cornel. de ſicarijs. †vbi ſtatutum loquens in faciente non habet lo⸗ cum in conſulente: ſequitur Felin. in c. I. nu. 9. verſic. limita 2. de offic. delegati. Dec. in l. conſilij. num. I5. de regu. iuris. poſt Bal. Alex. & Abb. per eum relatos.& in c. I. colum. 6. de offic. deleg. vbi dicit, t quod conſulens non punitur eadem pœna, quſa non tantum delinquit ſicut principalis. Sequitur Ca- gnol. in d. l. contilij. num. z2. Afflict. deciſ.⁊1.
num.5.& ſeq.& deciſ.vlt. num. 6. 7.& 17. di-
ens ſtatuta pœnalia non extendi ad caſus no Neyprelſos, ſeu ad caſus fictos. Et idem ten taſ. in l. ſi quis id quod. col. penul. ff. de mriſd. om. iud.vbi diſputat hunc articulum ad partes poſt Alex. conſ. 65. col.z. volum. 4. concludentes, quod mandans aliquid fieri non dicitur verè facere, ſedi interpretatius, quod non habet locum in ſtatutis,& pro- pterea dicunt doctrinam Barto. in l. quem-⸗ admodum. C. de agricol.& cenſit. Iib. 1r. eſſe falſam aut faltem reſtringi debere, quan- do ſtatutum loquitur in rem,& eum ſequi⸗ tur Afflict. d. deciſ. vlt. nu. 6. 87.& dictum Barto. in dicta l. quemadmodum. ita decla- rat,& intelligi Lelere dicit Deci. in J. is damnam dat. num. 5. verſic.&'ilta concluſio videtur procedere:ſi de reg.iur.& ibi etiam Cagnol. num.ꝛ.& facit quod ſercbit Alex. in 1.1. in princ. col.z.& 3. fl. de verbo. obligat. vbi dicit, quòd magis communis opinio eſt,
5 tquodſtatutum puniens facientem, non ex-
8 4 tendatur

. 8 *8
᷑.
8
ũ— ——
—
„* 7
—“ 7 5
—7
——
——
N».
—
SENATVS PEDEMONTANI
tendatur ad fieri facientem Bald. in tract. de ſtatuto. in verbo, Mandare. Angel. de male. in verbo, Et Sempronium Rudolphi. nu. 32. Felin. in c. quanto in princ. de ſent. excom⸗ munica. Carer. in Pract.§. circa tertium. nu. 59.& 62. Grammat. deciſ. 28. nu. 27.& pluri⸗ bus ſeq.& voto 15. num. 6.& ſeq.Afflict. in conſt. regni,§. qui falſitatem,&§. eos, qui ſcienter. num. 22.& 23. lib. z.& hanc partem latiſsimè defendit Decius in d. I. ſi quis id quod in 7. no. ff. de iuriſd. om. iud. non ta- men reſpondet ad doctrinam Barto. in d. l. quemadmodum, ſed ſlli reſpondet ibi dayſe. col. ꝑen. verſ. quæ ſolutio non videtur vera, Boſ.de pœnis. num. 14.& 15. quibus adſtipu- latur regula l. ſi præſes.& l. interpretatione. ff de pœnis.& c. odia. de regu. iur. in 6. cum ſimilib. At decretum noſtrum punit pœna corporali falſum cõmittentes: ergo non de- bet extendi ad conſulentes, vel mandantes falſum deponere.
In contrarium allegatur doctrina Barto. communiter approbata in d. l. quemadmo⸗ dum.num. 4. poſt gloſ. in verbo, Vendi. C. de agric.& cenſi. lib. li. vbi concludit t fauo- re reipub. ne delicta remaneant impunita, ſtatutum puniens facientem maleficium, ex- tendi ad fieri facientem.l. ſi quis id quod. ff. de iuriſdict. om. iud. quam ſequuntur Dyn. Iacob. de Aret. Imol. Alexan. Paul. de Caſt. Ang.& Roma. allegati per laſ. in d. l. ſi quis id quod. numer. 36. verſ. qumto eſtad lite- ram.& in d. l.1. num. 14. ff. de verbo. obl:ga. &e in. ſi is, qui pro emptore. num 387.& ſeq. ff.de vſucapio. vbi octo fundamentis tenet, quod ſtatutum loquens in faciente, habet locum in fieri faciente,& in num. 372.& 382. dicit hanc opinionem eſſe de iure veriorem: ſequitur ibi Crot.& laſ. in l. 1. num. 4. ff. ſolu. matrimonio. dicens hoc etiam procedere, 7 t ſi ſtatutum reſpiciat vtilitatem publicam: Secundario, Felin. inc. nonnulli. colum. 21. de Reſcript.& in c. translato. num. il.de con- ſtitutio. Alex. in l. ſi ex toto. colum. tina. ver- ſicul. ſed ſi velles. ff. de lega. 1. Dec. conſ. 10. num. z. conſ. B. num. 6õ. conſ. 65. num. z. conſ. 520. colum.ꝛ. in fi.& conſ. 660. num. 6. Mar⸗ ſil. in practica, õ. aggredior. num. 58.& 61. in l. vnica. C. de rapt. virg. num. 229.& ſequen. poſt lImol. Paul.de Caſt. Iaſ.Corſet. Ang. de Arim. per eum allegatos, Cagnol. in l. 2. nu. 8². C. de pact. inter empto.& vendito. Syl- ua. nupt. in verbo, Seni non eſt nubendum. ſol. 6. colum. ꝛ in fi. ſecundum paruam im- preſsionem. Alciat. in l.l. num. 2. ff.de verbo-⸗ rum obligat. Et hanc opinionem ſequutus
eſt Alb. de ſtatu. in 3. parte. quaæſtio. 44.&
in. ſiper alium. ff. ne quis eum, qui in ius 3 ca. eſt viex.& in l. lege Corneſia. ff. ad 8 Corn. de fal. concludens t ſtatuta loquen de homicidijs locum habere in mandan bus homicidia cõmitti propter identin rationis,& eum ſequitur Ange. de Ara
2 tleve
addit. ad Ang. de malefcijs, inverbo, Etx pronium Rudolphi. num. 33. prædictam
ctrinam Barto in d.l.quemadmodumnn & ſequitur Lancellot. Dec. in d. l. ſi quisi V quod. colum. 2. verſi. in tex. ibi alijs mandu dicens poſt Bald.& Paul. de Caſtro inloc per eum allegatis, quod in pœnis malefieo rum proceditur de ſimilibus ad ſimilia, quod omnis lex, quæ reſpicit publicam wi litatem, prout ſunt leges pœnales, dicitu
denda, idem dicit Roch. de Curt. in repe, c. final. colum. 47. verſicu. ſecundus caſu
fauorabilis& pia,& per conſequens 15
char. 16. vbi dicit cõſuetudinem punienm
male ficia eſſe fauorabilem& cõtinere f
rem publicum, ſeu odium rationabile,ii
Anceſtatlegqulcen
extendendam:& præmiſsis adſtipuna
Bar. in J. ranſigere. in fI. O. de tranſaci.&i
Bald.& communiter Docto. ſo. de Imosti Gallus.§.& quid ſi tantum, colum. 3. vefſ & hæc faciunt. ff. de liber.& poſthum. Da in c.i colum. ij. in fin. de probationib. Qu
in pcœnalibus ex identitate rationis etiamt extenſio, imò dicit Panormit. in c. at ſiC rici. num. 40. de iudi. quod eadem ratiom
=
facit extenſionem, ſed facit videri tacitec
tum,& comprehenſum, Crot. conſil. num. 34.& ſequent. Socin. conſ. 129. num. 9 volum. I. dicens, t quod in materta qum tumcunque ſtricta ſtatuta comprehendm caſum, ad quem poſſuntextendi lato ſumya vocabulo, ſubſiſtente eadem ratione, Ali loco ſuprà allegato, Rip. in d. l. ſi conſtam
num. 63.& ſequen. Hyppol.in d. l. ſed ſcie
dum. colum. fina. ff. ad legem Pomp. de pr- ricidijs. Pro hac opinione addebam commu-
nem concluſionem, quod quando à iure communi duo parificantur per modumte- gulæ, ſtatutum diſponens in vno haberb- cum in alio, vulgata l. ſi quisſeruo perſiaf- rit. C. de fur.& ſer. corru p. Socin. in col⸗.
ff. de lega. I. Viui. in ſuis commu. concluſ.in
verbo, Statutum alicuius. verſ. quandoduo per modum regulæ. at in deli-is parifican-
tur per modum regulæ, mandans& manda- tarius. J.l.§. deieciſſe. ff. de vi& vi arma. Co- rer. in d. õ. circa tertium. num. 123. cum ſim⸗
libus: ergo ſtatutum loquens de mandatari
locum habet in mandante. Quare putarem poſſe pro concordia 4)
duci concluſionem communem de qua pet Bar
p!
ereclolatoitd” rmnefte
oblicam vüültatem, ne d im nüal. favulnetats
excommuaut delickumne pontun qunziurecomn twopontetut,tune m genceliprafes⸗Klimt panisdeBareekettdeſe Lnum Jo Rſecen0. eeconcordandamdoc modum. C.deagricd.8 gulaquodinmaretiape deptocecere⸗ehocen L colom.verſcu edi deuethoohliga oſtb pul em o.ſequltur D. reloluto a num,. verſ remlöts tanrbus cemi ſwrsfälateſtimoni her mmani dcena Corneli uningahenspanxmco, nondedeenenälat mutllumuam

u 85 le Pœenala an 4,8 Pe mſequnn lit Re Cun 1
47. veine.. feconti t cöſusnainem pui uorabi u& cöuin, ſeu odi= rationa- & pre Aſsis achn ere. in ſi= Dde trl niter Ie* o, o.dena dſi tantt x, columen ff. de lihaX pohhn nfin. dés obatiasduu cidentit- ratiouent dicit Pa==mit.ne eiudi. qe= ezdemat em, ſed t= viddrtac rehenſu π C00s tent. 804 onluyn. s, † qu=ein macrud cia ſtat— comniit poſſunt endai ſtente e= m mati rato, R 1 dllch en. Hy in 3. ff. ad an kannr opiniot lledmg nem,(&1 aunee arifica pet 1 diſponta in n d12 Sſeruo N
lgata J. ſer. corrt- orns ui. in fut= nmu malicuit- gula. t 1- rini aT gulæ, r1dan, uſf 5 7 VI l, ciſſe.ff.c“ 2 o 3 7.123. tium. 1 10 loq„ denul tum P4 nand 4 crnen⸗ em coml mem,
DECISISO
Bar. inl. non ſolum.§. mandato. num. 16. & ſequent.ff. de iniur. Salyce. inl. non ideò minus. num. 4. C. de accuſatio. Felin. in d. c. 1.
num. 8.& ſequent. de offic. delega. vbi diſtin- 10 guit, t quod aut ille, cui mandatur, vel per-
ſuadetur erat alias facturus delictum,& tũc mandans, ſeu perſuadens non punitur pari pœna. Aut non erat facturus, prout in du- bio non præſumitur. l. merito. ff. pro ſo cio.& tunc eadem pœna puniatur, quam diſtin- ctionem ſequuntur Dec.in d. lconſilij. num. 4. Cagno. num.. ff de reg. iur. Carer. in ſua rac.õ.circa tertium. num. 163. Boer. quæſt. 262. verſic. ſed ſiex conſilio. poſt plures per eos adductos. n Velpoſſumus diſtinguere, prout diſtin⸗ uit Barto. in l.2.9. exercitum. ff. de his, qui
1I no. infa. quòd f aut delictum, de quo agitur
remaneret fpunitum, ſiad Hlud non tfieret extenſio ſtatuti,& tunc fit extenſio propter publicam vtilitatem, ne delicia remaneant impunita.l. ita vulneratus. S. quod ſi quis ab- ſurde, ſfad leg. Aquil. c.vt famæ. de ſentent. excommu. aut delictum non remaneret im⸗ punitum, quia à iure communi, velalio ſta⸗ tuto puniretur,& tunc mitior pœna eſt eli- genda.J. ſi præſes.& l. interpretatione. ff. de pœnis.& Bar. refert& ſequitur Curt. Iun. in 1.2. num. 70.& ſequen. O. de ęden. dicens, ita eſſe concordandam docir. Bar. in l. quemad- modum. C. de agrico.& cenſi. lib. iI. cum re- gula, quod in materia pœnali debeamus ſtri- cte procedere:& hocetiam ſentit Alex. in d. J. /· colum. 3. verſicu. ſed vbi non reperitur. ſf. de verbo.obligat.poſt Bart.in d.l.omnes po- puli. num. 6õ0. ſequitur Dida. lib. I. variarum reſolutio c.⁊. num. 5. verſic. deinde quamuis. Præmiſsis ſtantibus, cum in caſu noſtro pro⸗ curans falſa teſtimonia fieri, puniatur à iure communi pœna l. Corneliæ. de falſis. Decre- tum imponens pœnam corporalem falſo te- ſti, non debet extendi ad perſuadentem alte⸗ ri, vt falſum teſtimonium dicat. In caſu tamẽ noſtro mouebar ex ijs, quæ dicit gloſ. com⸗ muniter approbara inl. tale pactum. 9. fin. ff de pactis. quod ſtatutum in caſu expreſſo habet locum in alio caſu omiſſo, quando ſta- tuentes, ſi fuiſſent interrogati veriſimiliter idem ſtatuiſſent in caſu omiſſo, quod in ex-
er.qur 2 preſſo, t quia mens ſtatuentium potius atten
denda eſt, quàm verba: vt latẽ ſcribit Hypp. per illam gloſ.iunctis alijs per eum allegatis, inl. ſed ſciendum. ff. ad leg. Pomp. de par- ricid. ſed in caſu decreti idem ſtatuiſſet Prin⸗ ceps in procurante dici falſum teſtimonium, Prout in deponente falſum, cum eadem in vtroque militet ratio: ergo idem ſtatutum
2
13
XVII 607
cenſetur, faciunt notata per Roma. conſ. o5. colum. fina.& hoc probatur, quia decretum in Inſtrumentis, idem expreſsè diſponit in fieri faciente falſum inſtrumentum, quod in ipſo fabricante; ergo idem cenſetur diſpo- ſuiſſe in falſis teſtibus: I cum vna pars ſtatu- ti per aliam intelligatur, iuxta nora. in l. qui filiabus. ff. de legar. 1. maximeè vbi diuerſita- tis ratio vrgens aſsignari non poteſt. Sed contrarium mouent dicta ab Imol.in ruͦb. de fide Inſtrument.& Iaſin Ladmonendi. num. 133.& ſequent. ff. de iureiuran. quod appella⸗ tione Inſtrumentorum in ſtatutis pœnali- bus non veniunt teſtes, quapropter Senatus omni bus plenè diſcuſsis ſequutus eſt ſecun- dam opinionem, motus præſertum ea ratio- ne, quia in rub. dicti decreti fit etiam mentio de auctoribus, quo caſu vana videtur diſpu- tatio de extenſione dalyc. in l. non ideò mi- nus. num. i9. verſic. ego dico latius. C. de ac- cuſatio.& condemnauit Euſebium de Eura- li de Coſſato inſcriptum de ſubornatione te- ſtis falſi in pœnam decreti.
SVMMARIV M.
1 PEecleſiaſticæ perſonæ an teneantur collectas ſoluere re⸗ ſpectu onerum mil tarium.& num. 4. 2 Conſe ratum domino: ſiue homo, ſiue animal„ſiue quid alud ſit ſanctum ſanctorum erit domino,& ad ius pertinet ſacerdotum. 2 L. ad inſtruct ones. C.de ſacroſ. eccleſ. an ſit correcka per authen. item nulla communitas. C. de epiſcopis& Cler. 1 Aurum eccleſia habet, non vt ſeruet, ſcd vt eroget,& ſubueniat in neccßitatibas. 6 Eccleſia ad onera beliica, e reparationes, ſeu munitio- nes murorum tenetur.& num. ui. 7 Clerici ad collectarum ſolutionem compellii poſſunt pro expellendis deprædatoribus. & PEccleſiæ generaliter ab ijs oneribus immunes non ſunt, in quibus non publica verſatur vtilitas& num. i0. 9 Meœnia vrbium ſecuritatem habitant ibus æqualiter præ ſtant.. Laici ex rebus eccleſiarum,& clericorum ſubſidium habere debent, pro quorum cuſtodia,& ſaluattone inuigilant. 13 Gene ſis caput A⁷. declaratur. 3142 Pſalm 104 verſ. noli tangere Chriſtos meos, declara- tur,& Chriſtus quid ſignificet. 1s5 Caput 7.lib. i. Eſdræ declaratun Clerici an ad collectas teneantur pro rata facultatuns, an ſecundum eorum arbitrium. Poſſeſſores prædiorum pro modo eorum tenentur- 18 Collecta, quæ imponitur pro oneribus patrimonialibut, & mixtis, debet imponi ad æs& libram.
19 dArbitrium à iure regulari debet. 20 Pontifex, an conſulendus ſit pro exactione horum one.
rum militarium. a Neccßitas, vel periculum vbi imminet, tunc Romanus Pontifex conſulendus non eſt.
4s Clexrick

S ENATVS PEDEMONTANI Wutin ..., 1.„ 1 ve. 2 Clerici an in negligentiam judicum eccleſiaſticorum verbo, Partiri: ideo, vt clarius popoſitisq imlieane vo Aaüt poßant auctoritate Ducis compelli ad ſoluenduns ſtionibus reſpondeam, eas in quatuor an, gauum elt Rüſen ucg onera,& num. 3. erckh culos diuidam. ibuune u nſ Laicus nullam videtur habere iuriſdictionem in cccle 3 Primus erit, an Clerſcitencarum df 1 ſe An duhhn aſticos, etiam in negligentiam prælatorum. nu. od.— ſiaſtici. e lol.. derel 1 re pro bonis eccleſiaſticis, quæ in a roſe, aäui& ttlée ace 1& ſeq.·& num. 28. declaratur. Hernſi peſeiceent, in b SrOſe, dol.5 4ct mon
34 Eccleſiæ bona inconſulto Rom,. pontifice alienari poſ⸗ cellenit POls. Oneribus militath 9oe ze dcGt, 993 ſunt, vbi helli neceßitas imminet.& num. ꝛ5. præſertim in reparatione męnium& fiu Duillur ki Delheo. 26 Necißitas licitum facit, quod alias illicitum foret.& nis Serui. Secundus, dato quod teneaãtu Calder ne num.:7. ſ 1 pro modo facultatũ, an verò ex arbitrioc Tauinne eum. as Becleſie incaſtellari, fiuc in aſtei demean eedea 19 ricorum. Tertius, an iniſtis oneribus ſitco ralhaanie Lüim nest... 8 19¹ 7„ caſum neceßitatis poſſunt, quod aliis licitum ſulendus Roma. Pontifex, vel ſufficiat E lau'e
30 Principes ſeculares contra eccleſtaſticas perſonas extra ſeam(etdei. 3 D 1 warkä ordinarie procedere poſſunt, compellendo eas ad ſo- copum, ſeu eius vicarium requirere. Qua., unc rdu-, duul es Ijriogem Cökecta tus, admiſſo quod ſufficiat Epiſcopum lc won A dbi zi Famulus cui dominus mercedem perſoluere denegat, eius vicarium requirere, an ſirecuſent com. rülscalchn ul⸗ 1 ſubtrahere pecunias,& res domini poterit inpune. pelli poſsint eccleſiaſtici auctoritate Duca- wumpralire ſ 4 114 LXVIII 1 Quoadprimum defendi poſſet, t eceleſ alhen mnse fene DECISIO ſticas perſonas non teneri pro bonis ecci- bali dermmunll,no
4..* 7... 1. 1 1 Eccleſiaſticæ perſonæ an compelli poſsint ſiaſticis contribuere in collectis, quæ pta wll Cer.smicae mman ad ſolutionem onerum millitarium, vel à bello textu dictorum onerum imponuntur, quoq Cersccättuüllhesh dependentium. Et an teneantur pro modo fa- omni iure diuino ſcilicet,& humano vide, etbodtuino de cen bose
cultatum, vel pro eorum arbitrio. Et an ſi recu- 1„ 1 ardin um al—: tur comprobari, c. quanq W Kin d. non.
ſent ſoluere compelli poſsint auctoritate Prin- Diui PiOar4 CaAtann de cenſibin emnen, 1
cipis ſecularis. 1uino quidem Genelis, c. 47. relatone. fane pumaj d dlclt,
tributum. õ. quamuis. 23. quæſt. vltima. ii Caelacolecceleleconee
85 Vm Anno*554. feruente Pharao cum tempore famis,& ſic necels dennulncämonts.C.de
A bello inter chriſtianiſsi- tatis, miniſterio Ioſeph vniuerſam ternn gocdeimefimatKunu
S /mum Gallorum Regem Aegypti emiſſet, eam tradidit venditonbdu uEncéhayquabe faquturqlulibus rckts 8 eeulſopet ecdel.pesſon llerr lomma Nngelcc dirs,1om.. velliled
35 8. 7& ſereniſsimum Ducem ſub conditione, quod quinta pars fructuun Sabaudię in conſilio prio Regiſolueretur:& hoc factum fuit quaſii 2e„cerum ſereniſsimi Du- legem, abſque terra ſacerdotali, quæ libe
9
cis Sabaudiæ à ciuibus abſq; tali conditione fuit, cui conuenit quo
———— S— =———— ——— 5
Vercellenſibus, poſt multas extraiudiciales ſcribit Dauid pfalmo 104. Nolite tangetn vcsſemgs conmm poſtulationes petitum fuiſſet, eccleſiaſticas Chriſtos meęs,& in prophetis meis nolt mniſarm, qrx eiam: perſonas compelli ad ſubeundum inſtantia malignari. Et habetur Eidræ lib. I. c. 7.UW adiuuari! placet, C,de.
onera militaria, d belloe dependentia, pro- dicitur: Vobis quoq; notum facimus dem auii ſem aulh onmun ducereturq́; ad comprobandam vniuerſira- uerſis dacerdotibus,& Leuitis,& Canto ClergblinlnC ank. tis petitionem prudentiſsimi Nicolai Balbi bus,& ianitoribus, Nathineis,& minik errkearabit 0 dn Præſidis meritiſsimi,& ſoceris mei hono- domus ODei huius, vt vectigal& tribunm lur inlen 3 1 ſan randiſsimi reſponſum infra inſertum,& con& annonas non habeatis poteſtatem 1mns ſwrorsd en. keeſ tradicentib. eccleſiaſticis auditi fuerint hinc nendiſuper eos.& lib. 3. c. 8. vobis autemd an ſoca Dec feh b indę aduocati, coactus pro Ducis Illuſtriſs. citur, vt omnibus ſacerdotibus,& leuiii nun a Cl Ll iuſsibus ‚recuſare non potui aliqua in caſu& ſacris cantoribus,& ſeruis templi I ſcr nazriuan dconn propoſito inmedium afferre:& quamuis bis templi huius, nullum tributum necull rulkaia ninm compertum habeam,, ſi ad prædicti conſu⸗ alia indictio irrogetur, neque habeat pote ſacrolecrd düe
7 3.. 2. M erllam!. matiſsimi luriſconſulti ſoceris mei reſpon⸗ ſtatem quiſquam obijcere eis. Nam quamplu jauinRCaea ang
ſum aliqua addere coner, me ſuperuacuis la- res libertates in ædificatione Pem plirexè, tnernuradai nin boraturum impenqdijs, ac ſi ſolem facibus cer lomon obtinuit à Deo, vtz. Reg. c..&& kunfenacug kem adäuuare. c. ſi omnia. 6. quæſt. t. Atta- Exodi 19. ait Deus: Mea eſt omnptemasin inmmeccie- leun men, vt maiorum votis obtemperem, veluti qua diſpoſuit, vt eccleſiæ,& ſacerdotesea⸗ Henum, 8 en.C poſt diſertiſsimum meſſorem ſpicas colli- rum eſſent liberi ab omni poteſtate ſecuka Rhn eſ
elis Run e diuino prius implorato, ſcri- rium.& Machab. 2 c. 3. Deus noluit quo ddäun( 3angitſefuh propoſitis, quid mihi iuri eccleſia violaretur etiam in bonis tempota- mani uci Lucheu eſſe videatur, omnia ſubmit- libus ſecularium, quæ erant ſolum intemplo nüüinarnalitedean 3 5 liee Amckiſein 8 Eccleſiæ: 84 depoſita pro cuſtodia: multò ergo minusin rcni de da Ate Aere plenioremue rei,de bonis clericorum& eccleſiarum, auth. mul dinm un nis, qua agitur, præſtat ſcientiam, I. 1.& ibi gloſ. tòôͦ magis. O. de ſacroſ. eccleſ. Et ratiocurita ancmannamyenien ff.de excep. doli.§. ſed non vſque. Inſtitu. de 2 cautum fuerit i— decu ne, bnen E ang.arar ed ⸗ Lut.n uerit in promptu eſt, t quia omne,. agr nimn 8 Proœm. Inſtitu. in quod domino conſecratur, ſiue homo: ſiue erhiaege hlas,d anima, Wnoll-
—
——

0 vI 7 däl 1us Opoß dean e Dopolhi 5 in quan 3 edes antur a delaltſequrn: m ent. in M nt, in rb ae daratig ae neniun 8 . 1 — uodtan te —
deaſiedaind um defènm polſa non te== pro bucg buere it⸗Slleckis g nonerutt ponm ino ſcili ⸗& hum n,c. quant eym deca
em Gentu= c. 47,1..
lamuis. Feſt." empore ſaass,&k rio loſeꝑ niuer
ſet, eam 1 a ditven- le, quod qantapanii ur:& hoſsStumtunn e terra ſacn motali i ditione fuu. Miconun Ipfalmoſe. Nolhn 8s,& in pex hetun t habetur= Alrælb s quoq;n mcm otibus,&*³ itts äl- dribus, NEnewin wius, vt„= gali on habeat⸗ otelhnn
0s.& lib. 3—Vobiul b de
ibus ſacet= ibis ribus,& 1= dis tem
—
1 us nullur mmbann,
Tamd
ue rrogetur, u
uit àa Deo
Deus: M
(X leet
DECISIO LXVIII.
anima, ſiue aget, vel quid aliud ſanctum ſan- ctorum erit domino,& ad ius pertinet Sa- cerdotum. c. nulli liceat. 12. q. 2.& c. conue- nior. 23. ꝗ. vlti. l.in tantum.§. ſacræ. ff. de rer.
diuiſ.& Inſtit. de rer. diuiſ.õ. nullius. X ſeq.
gloſ. 1. in d. c. tributum. vnde ſequitur illud Diui Matthei. 22. reddite, quæ ſunt Cæſaris Cæſari,& quæ ſunt Dei Deo.
Et hoc pariter iure Canonico, ſacrisq́; ge- neralibus concilijs decretum legitur, vide⸗ licet Pariſienſi, c. ſecundum Canonicam,& inc. ſancitum, 23. quæſt. vlt. vbi de agro ec- cleſſaſtico non cogitur presbyter cenſum perſoluere, nec- liquam redhibitionemtem- poralem præſtare, ſtem in Lateranenſi con- cilio, c. non minus,& concilio generali, c. aduerſus, de immunit. Eccleſ. item in Vie⸗ nenſi. Clem. vnica de immunit. eccleſ. c. 1.& c. Clericus, eod. titu. lib. 6. c. pen.& ibi gloſ.in verho diuino de cenſihus.in 6. Abb. incap. peruenit,& in d. c. non minus,& conſ. 3. parte prima, t vbi dicit, l. ad inſtructiones. C.de ſacroſ.eccleſ.eſſe correctam perauthen. item nulla cõmunitas. C. de epiſcop.& cler. quod etiam affirmat Ruinus, conſ.z. num. 16. vol. 5. Guiid. Pap. quæſt. 381. quos refert,& ſequitur pluribus relatis Aufr. de poteſtate ſecul.ſuper eccleſ. perſon. in ſecunda regul. falle. 27. ſumma Angelica in verbo, Immu- nitas, num. 37. verſ. ſed dubitatur. vbi dicit hanc eſſe magis communem opinionem Ca- noniſtarum, quæ etiam à iure ciuili videtur adiuuari. I. placet. C. de ſacroſ. eccleſ.& in auth. item nulla communitas. C. de epiſ.& Cler.gloſ.in l. fin. C. quib. munerib. nem. li- ceat ſe excuſ. lb. 10.& in d. l. placet.& ibi Bart.& in l. reſcripto.§. in. ff. de munerib.& honorib.& in l. vnica. C. de mulerib.& in quo loco. Dec. conſ. 285. num. 4. poſt alios per eum relatos, Cald. conſ.. de cenſibus. Pe- trus Antil. tract. munerum, fol. 26.& ſequi- tur Iaſ. in l.placet, in 2. lectura. num. 16. C. de ſacroſ. eccleſ. vbi per illam l.reprobat Bar. in 1. nullus. C. de curſ. publi. lib. 12.& quatenus teneatur ad aliqua, non poſſe compelli, niſi ſeruata forma c. non minus,& c. aduerſus de immun. eccleſ. late Ben. Capr. in ſuis regulis, c.96. num. 73.& ſeq.
4 Sed in contrarium dicitur, t quod etiam
iure diuino, Canonico,& ciuili, naturaliq́; ratione eccleſiaſtici teneantur prædicta one⸗ ra ſubire.diuino quidem, vt apud Eſdram, lib. z. c. 2. vbi Nehenias Artaxerxis Regis Perſarum pincerna veniens in Hieruſalem & videns murum ciuitatis diſsipatum,& Portas igne conſumptas, dixit Iudęis,& ſa- cerdotibus: Vos noſtis afflictionem in qua
6
108 ſumus, quia Hieruſalem deſerta eſt,& por⸗ tæ eius igne conſumptæ ſunt, venite,& ædi- ficemus Hieruſalem,& non ſimus vltra op- probrium,& c. ſequent. in princ.& ſurrexit Eliaſib magnus ſacerdos,& fratres eius ſa- cerdotes,& ædificauerunt portam Regis, &c. quinto, cum clamaret populus propter famem, adiurauit Nehenias ſacerdotes, iu- xta quod dixerat, videlicet, ne& ipſi exige- rent à populò centeſimam frumenti, vini, olei, quam exigere ſolebant, quin potius da- rent, ne fame periret populus,& hoc iure Canonico approbatur c. aurum Eccleſia ha- bet, 2. quæſt.⁊. v bi dicitur, t Eccleſſam habe⸗ re aurum, non vr ſeruet, ſed vr eroget,& ſubueniat in neceſsitatibus,& inc. ſequ. in Princ. ſcribitur: Gloria Epiſcopi pauperum neceſsitatibus prouidere,& ignominia ſa- cerdotis æſt proprijs ſtudere diuitijs,& quod Eccleſia pro bonis ſuis teneatur ad onera bellica, videtur dictum in Concilio Guar- macienſi, de quo in c. ſancitum. verſic. de ijs, 23. quæſt. vlt. c. peruenit. de immun. ecclef. Innoc.in d. c.non minus. num.). quem refert & ſequitur Abbas in c. peruenit. num. 3.& ſeq. Gofred. in ſumma. colum.ꝛ. verſ. ſed hoc fallit,& quoad reparationem,& munitio- nem murorum, gloſ. in d. c. non minus, in verbo, Releuandas,& ibi Innoc. num. 6 An char. conſ. 96. Abb. in d. c. peruenit. Beatus Anto. inſua ſumma, in tertia parte, titul 12. 9. 2. Incip. de immunit. perſonarum, conclu- dentes, I Eccleſiam teneri ad talia onera:& vtrunque ſcilicet, Eccleſiam teneri ad onecra bellica,& reparationem, ſeu munitionem murorum, iure ciuili comprobatur. J. fina. 95 patrimonium autem. verſicu. ab buiuſimnodi. & ibi gloſ.ff.de muncrib.& honorib. l.ad in⸗ ſtructiones. l. iubemus nullam. l. neminem ab angarijs. C. de ſacroſan. eccleſ. l. de ijs. O. de epiſcop.& cler.& in authen. de eccleſ. tit. 5. ad hæc not. Bar. per illum text, in I. nullus. laz. C. de curſorib. publ. lib. 12. vbi dicit no- ta iſtam legem contra Clericos„Tquod pro- pter ſocietates, quæ veniunt in comitatu, prædando, excurrendo,& occidendo, quod pPoſsint clerici compelli ad collecias, vt con⸗ tra prædictas gentes reparetur, ſequitur ibi Io. de Platea, dicens, quòd etiam tenetur Ec- cleſia ad collectam, quæ imponitur, vt de⸗ tur armigeris depopulantibus totum comi- tatum, vt diſcedant, idem tenet in. f. colum. 2. C. de exactorib. tribut. lib. 10.& ibi Lucas de Penna poſt glo. expreſse dicit, f eccleſias regulariter non eſſe immunes in ijs oneri- bus, in quibus principaliter pietas,& pu- blica verſatur vtilitas, vt in neceſſaria refe- Kione

——
—
8
X₰
2
.*
*
4
18*
——
14
*
—
er
7 ,*.. ———
Rione murort ciuitatis, pontium, fontium, & aliorum ſimilium,& plene in l.z. G. quib. muneribus non liceat ſe excuſ.lib.io.vbi latẽ proſequitur hanc materiam,& reſpondet ad c. non minus.& ad c. aduerſus. de immuni. cccleſ Anchar. d. conſ. 96. Iaſ. inl. ſi extoto. num. i5. ff. de leg.1. Alex. conſ. 8. num. i3. vol. 2. vbi poſt Pet. Cyn. Salyc. Fulg. Imol. tenet hanc opinionem eſſe communem;& facit mentionem etiam de reparatione fluminis. t Nam mœnia conferunt,& æqualiter ſecu⸗ ritatem præſtant omnibus incolentibus.l. fi. & ibi Luc. de Pen. C. de expenſ. lud. lib. I1. Bal. in titu. de pace conſtan. nu. 29. loquens in munitione murorum, Cepol. de ſer. ruſti. prædio. tit. de ſeruit. viæ. num. 47.& duobus ſequen. Io. de Plat. in l. fin. C. de immun. nem. conced. lib. Io. Albe. in rub. de mune.& hon. num. 86.& ſequent. Rui. conſil. III. num. 4. vol.5.& ne maſſam ab alijs compactam ite- rum componere videar. Hanc opinionem dicit eſſe communem Canoniſtarum,& le- giſtarum, Rip. lib. ⁊. reſpon. c. 20. vbi relatis plurimis ſupremæ auctoritatis Doctoribus ponit concluſionem generalem,& veram, 10 t quòd vbicunq; traciatur directo,& princi- paliter de vtilitate eccleſiarũ, ſicut laicorum, eccleſia tenetur contribuere, cui addo idem ſentire ſummam Angelicam in d. verbo, Im⸗ munitas. num.37. verſ. diſtinguo tamen. Pa⸗ riſ.conſ.5.num.74. volum.i.vbi loquitur de fortificatione ciuitatis, Guid. Pap. quæſt. 7. per text. in d.. fin. S. patrimoniorum. de mu⸗ nerib.& honorib. Prac. Papien. in forma li- belli, in actione reali, in verbo, Iure domi- nij. colum. penult. verſic. habes ergo. vbi ex- preſsè dicit, t quod eccleſia tenetur ad im- penſas refectionis murorum ciuitatis, ſire- ficiantur ob neceſsitatem, item ad expenſas cuſtodiæ ciuitatis, lacob. de S. Georg. in in- ueſti.in verbo, Et promiſerunt eidem domi- no debita ſeruitia. nu. ⁊7. Præuidel. de peſte, in titu. de cæteris ad ſalu. pertinent. c. ¹5. per d.l.vnicam.vbi in fi. dicit Aret. ita conſuluiſ- ſe pro ciuitate Taurini contra clerum. in l. ad inſtructiones. C. de ſacroſan. eccleſ.& hoc ratione naturali iuſtiſsimum eſt, t quod laici ex rebus eccleſiarum,& Clericorum ſubſi- dium habeant, pro quorum cuſtodia,& ſal- uatione inuigilant.c. de lapſis.& ibi gloſ. 16. quęſt.6õ.& facit regula.l.ſecundum naturam. ff.de reg.iur.& l.id quod. ff. de peric.& com⸗ mod. rei vend. Luc. de Pen. in d. l.2. col. 1.& latè in l. ſ. col. 6. I& 7. C. de exact. trib. vbi plu- ra ad hoc facientia adducit, quæ breuitatis gratia minimè repeto. Natta, quem poſt hæc ſcripta vidi conſ.ʒn. num. 4. lo. Cirier. de iure
S ENATVS PEDEMONTAN
primogen.. lib.I. quęſt. 24. col 8. verſ. ſecunqi confirmari. latiſsime Io. Mauritius in reper 1. vnica. C. de mul.& in quo loco. col. 65,8 ſeptem ſequent. Bap. Villalobos in ſuisca munib. concluſ. in verbo, Eccleſia. num. 3. Alba conſ. 8. num. I.
Ettenentes hanc opinionem reſponc
ad contraria:& primo ad id, quod ſeribin
13 Geneſis, c. 47. † quia ſi accuratè conſſicden
mus rationem, cur conditio ſoluendiqun tam partem fructuum non fuit impoſſtauu. ræ ſacerdotali, ſicut prædijs aliorum, noneſ
eo quòd ſacerdotum eſſet terra, ſed quuaini
ſacerdotes non fuerunt compulſi propt famem vendere poſſeſsiones ſuas Regi am ipſe Rex vltra poſſeſsiones datas iuſsiſſeta publicis horreis ſtatuta cibaria ſacerdotibu
— —
præſtari: ideò nimirum, ſi ſacerdotum pol ſeſsionibus nulla fuit impoſita conditio
quia non peruenerũt ad Regem tituloven
ditionis, vel alio titulo, ſed ſemper reman- ſerunt apud ſacerdotes, quod ſecus ſutin
prædijs aliorum, quæ titulo emptionis pen uenerunt ad Regem, inde tradita colenci ſub illa conditione, quam potuit imponen
cum prædia eſſent Regis,& in re ſua qul- bet poſsit conditionem, quam velit impo nere, vulgata l. in re mandata, cum ſimil bus.C. mandati. Præterea ibi nihil erat con
ferendum per ſacerdotes in communem
litatem ipſorum,& laicorum. Sed illa ſob tionis conditio partis quintæ ſolum rep ciebat vtilitatem Regis, cui quinta parsſ ctuum præſtabatur,& nulla ei immineu neceſsitas. b
Nec aduerſari dicunt, quod legiturb 104. verſic. nolite tangere Chriſtos mecs
14 t quia ſi rectẽ ponderetur, ibi Dauid refen
factum, de quo in d. c. 47. Geneſis,& illa e-
ba, Nolite tangere,& c. nõ ſolum referuntu
ad ſacerdotes, ſed ad lacob& eius filios,& mulos, qui venerant in terram Aegyptiat Ioſeph,& Pharaonem, prout dignoſci ape tè poteſt ex verſiculis præcedentibus,&ſ quentibus. Chriſti enim dicuntur vncti qui fit, vt omnis chriſtianus, cum ſit vnctus, Chr ſtus dici poſsit, vt ſignificationem huius no-
minis pulchre explicat Lactantius Firmm.
lib. 4. cap.7. Necmouere aſſerunt, c.7. Eſdrælib-cum
alijs ſimilibus, t quia illa procedunt tegiio
riter, vbi communis, vel publica neceſatts
non imminebat: alias ſecus, vt d. c. 2. 8 5. Phn lib.⁊. Ita concordant opiniones Panormitein agee ac
udemmuecclr6 Dac uGkproacopnionev Id«nchum.deccnlb. mälo hortis, Rdfcis ſ ro aiigdis geriat dederbisadtipulaturte a Wdi ſecũdũ vitesſun opers rônlcögrul, imponãurtöneptedo debernio,&eia enuitl Cdequb mun qem lale enn e dreſpaon Vobtultit dete uccoll tnginpmiunpreda V nnöiſcedermponiac ukeliamlänun ſenteg en nand ſ n ſegnten w.Kde u,n Aneh conl. guckequturhreutndt dn Jon obſtat on— 3 6 4 nänguim zdüen aenese ſdt oferen
...* † d. c. non minus. colum. penult.& fina. relatus 9 mareätan moühsſ per ſummam Angelicam 1oco proximè c am J nadmi .„*. dületur. tato, quibus ſubnecti poſſunt ea, quæ de Prüditn 3 ainß
Averb, 7. necelsi ddo, Vi

hanc ot
. 41 7) quod 1
1” V L n fuen 2e ompul e re poſſel azesſuu poſſeſsit es data is ſtatut aaariaſiu, nimirul e ſacerat ulla fuit an poſia 1 tenerũt a egemu aliotituh d ſem acerdoté uod le im, quæſt o empli Regem oxe tada tione, qu andotuuih ſſent Re i& in. aditionet—uam uu- à l. in reraqdatzqnt ati. Præté==ibinlian rſacerdot acom um,& lal= zum Klli tio partis— 7 nux lu- tem Regi=e i quuna abatur, Inaillaebe
rſari dicut luodgui olite tange= Oban 2 ponders=, iu o in d. c. 4— fenelbie ngere,& olm ſed ad lac eiun lenerant ientram 9 araonem, w—utdn eerſiculis] eluni hriſtienin unlul,
Mlle
DECISIO LXVIII.—
neceſsitate infrà vlt. arti. ſcripſimus d. c. non minus.& c. aduerſus. de immunita. ecclelia. Secũdus articulus ẽ, pᷣfuppoſito ꝙteneãtur clerici ad cõtribuẽdũ in dictis onerib. ante- neantur prorata, an verò ex eorum arbitriot Et t primafacie videretur dicẽdũ ex arbui io d. c. nõ minus.& d. c. aduerſus. vbi dicitur, de pere ceſſare oẽm exactionẽ, ſed Ep̃s& clerus debere proſpicere& animaduertere, an talia ſubſidia ſint a clericis cõferẽdas& in d. c. ad- uerſus.dicitur, ꝙ laici humiliter& de uotè re cipiant cũ gratiarum actione, quaſia Uberali tate clericotũ hoc procedai:ergo pro clerico- rum arbitrio conferendum eſt. Cõtrariũ videtur tenere gl.in d.c.nõ minus. in verbo, Releuandas, dicens, ꝙ clerici con-
l17 ferre debent, ſicut& alij poſſeſſores, t ſed alij
oſſeſſores tenentur ꝓ modo prædiorũ vni⸗ uſcuiuſq;, l. reſcripto..fin. l.numerũ. 9. patri- monij.ff.de mun.& hon. l. 0ëẽs.laz. C. de ope.
ub.&¹.f. C. de immu. nem. cõceden. cũ ſimi lbus. Guid. Pa. conſ. 7. nu.3. ergo pariter pro modopᷣdiorum tenẽtur clerici, vc ęquipara- torũ eadem ſit diſpoſitid: itatenent Ancha. c. I. de immu. eccl. 1. 6. Pari. d. cõ. 25. nu. 74. vo lu. i. Et pro hac opinione videtur facere tex. in d.c.ſancitum. de cenſib. vbi exceptis, agro mãſo, hortis,& ædificijs adhęerẽtibus eccle- ſiæ, pro alijs dijs clerici tenentur ad ſeruitia debita:his adſtipulatur tex. lib. I. Eſdræ, c. 2. in fi.vbi ſecũdũ vires ſuas dederũt impenſas operis,& rõni cõgruit, quia cum talia onera imponãtur rõne prædiorũ: ergo eorũ haberi debet ratio:& ita tenuit Luc. de Pen. in d. l.z. C. de quib. mun. nem. lic. ſe excuſ.lib. iI. col.z. in prin. Rip. d. reſp. 20. nu. 5õ.& inl. liſe non
118 obtulit. fi. de re iud. col. 3. vbi dicit, T quòd col
lecta, qᷓ imponitur ꝓ rebus patrimonialibus, & mixtis, debet imponi ad ęs& librã. ſequi- tur Pariſ.in d.conſ.25. nu. 74. volu.i.& eſt de mente sũmæ Ange.in d. verbo, Immunitas. nu.⁊6. circa fi. dũ alle gat tex in l. aufertur.§. fi ſcus.ff. de iu.fi. Anch. conſ.260.& d.conſ.96. quẽ ſequitur Preuid.in d. c.i.& dñs meus in
2. art. Non obſtat c. nõ minus.& c. aduerſus.
quia ibi nõ relinquitur arbitrio, ſeu udicio Epᷣi& clerici, quãta ſubſidia ſint cõferenda, ſed ſolũ an caſus cõferendi ſubſidia euenerit, vtputa ꝑꝑ neceſʒitatem, vel vtilitatẽ cõem, quibus caſibus debẽt cõferre ſponte,& non expectare, quòd compellantur per iudicem eccleſiaſticũ, quatenus recuſent contr buere, Abb. in d. c. non minus. colum. fina. Er dato, ꝙ relinqueretur modus ſoluẽdi clericorũ ar-
ſ ,0 Dur:— dant opſi nedln 19 bitrio. Attamen arbitriũcẽſetur cõceſsũ, ita or r R
4..— Paiure reguletur, Bar. in Bxtrauagan. ad re- primẽdum, in verbo, Videbitur. ſed de iure
1 109 talia onera ſo uũtur pro modo p̃ Jiorſ̃I, vt ſu⸗ pra ꝓbauimus: ergo tale eſſe d́ bet arbicriũ.
Quioad tertiũ articulũ. f Anconſulendus ſit Ro. Pont. an ſutficiac Lpum, ſeu eius Vi- cariũ reꝗrere, licot plura poſſem pro vtraq; parte in mechũ adducere, attamẽ nũccõten- tus ero diſtinctione dũtaxat Abb. in d. c. nõ minus.colu.pe.in ver. putarẽ.& col.vlt. ver.
21 puto. vbi concludit, t ꝙ imminet neceſsi-
tas,& periculũ eſt in mora, facultatesq́; lai⸗ corum notoriè nõ ſuppetũt, prout eſt in caſu noſtxo, nõ eſt cõſulendus Ro. Pon. Et ſic lo- cum nõ habet d.c. non minus.& c. aduerſus. & diſtinctionẽ Abb. refert& ſequicur sũma Ang. in d. verbo, Immunitas. nu. 7. Luc. de Pen. in d. L.z. colum. 3. vbi plura mulcum ad hoc vrgentia adducit,& dñus meus, d. coni. in fi. ſecũdi art.Et ratio ſecundum prædictos Docto. eſt, quia dicta onera æquè reſp iciunt principaliter& directo communem viilita- tem clericorum,& laicorum, quo caſu non habet locum d. c. aduerſus.
Supereſt vltimus articulus t an Epiſcopo ſeu Vicario recuſante aut diffet ente cõpelle- re clericos ad cõtr buẽdum in dict:s oneri⸗ bus poſsint compelli auctoritate Principis ſecularis? Et prima facie videretur dicendũ, nullomodo cogi poſſe, d. c. clericis.& c. de- cernimus.de iudic. Natta d. conſ. 311. num. 4. verſic.dicit tamen Anch. cum ſim.ita viden- tur concludere cõiter Docto. ſupra allegati, adducentes rõnem, quia laicus nullum pe- nitus videtur habere iuriſdictionem in ec⸗ cleſiaſticas perſonas, etiam in negligentiam Prælatorum, c. qualiter. de iudicijs.
23 In tcõrarium videntur vrgere copioſè di-
cta per dominũ meum in prædi cto conſi. in artic. vlt. quibus addo tex. in argumentũ. in c. filijs. 16. q. 7.& ibi glo.& in auth. de eccle. rer. immo. alic. 9. ſancimus. per quem ita no. Luc. de Pen. in d. l. fi. col. HI. C. de exac. tribu. Quare in hoc articulo defend poteſt, quòd vbi inſtat magna neceſsitas reſpiciens ęque principaliter vtilitatéẽ clericorũ, ſicut laico-
rũ, prout in caſu noſtro, ſi requiſitus clerus & iudex eccleſiaſt: cus differãc ſubire onera, ad ꝗᷓ de iure tenẽtur, periculũq́ſit in mora po terũc auctoritate ſuꝑrioris la:ci fructus p̃dio rũ,& alia bona tꝑralia clericorũ capere pro rata bonorũ& onerũ, ad ꝗᷓ Eͦccleſia tenecur,
24 Eithec op. vltia allegatap D. meũ, d. c6. pro
batur ex eo ꝙ legitur de Dauid,l.. Reg. c. ꝛt. relato a diuo Matth. c.2. qui non habens pa⸗ nes lalcos„comedit panes propoſitionis, quos niſi ſolis Sacerdon bus licebat comede- re. Item legimus libr. 3. Regum. c. 15. vbi AſA Rex ludæ, vo ſe defenderet a Baaſ-
T ſa Re⸗

——ͤ————
ſa Rege Iſrael, qui venerat in ludæam, tulit omne aurum,& argentum, quod remanſe- rat in theſauris domus Dei,& lib. 4. c. 12. Io⸗ as Rex ludæ tulit omnia ſanctficata, quę cõ ſecrauerant lIoſaphat& Oram& Ochozias fratres eius Reges luda,& quæ ipſe tulerat, & vniuerſum aurum, quod inueniri potuit in theſauris templi domini,& in palatio Re gis, miſitq́; Hazachi Regi Syriæ,& receſsit à Hieruſalem,& libro 4. c. 16. cum Rex lfra- el,& Rex Syriæ obſiderent Achaz Regem Iudæ, miſit Achaz nuncios ad Regem Aſ- ſyriorum, vt eum ſaluum facerent de manu Regũ lſrael,& Syrię,& collegit Achaz omne aurum,& argentum, quod inueniri potuit in templo Domin,& idem legitur eodem libro quarto Regum. c. 18. de Ezechia Rege Iuda, qui obſeſſus à Rege Aſſyriorum, acce- pit omne argentum, quod repertum fuerat in domo Domini,& dedit Regi Aſſyriorũ, vt hberaret ciuitates luda quas acceperat.& ijs concordat doctrina Cyni inl. neminem. C. de ſacroſan. eccleſ.quam refert& ſequitur Afflict. in titu. quæ ſint Regal. numero 78. a5 t quòd Rex inconſulto Romano Pontifice poteſt tempore neceſsitatis, puta quia habet bellum, capere calices& cruces, nec non alia bona Eccleſiæ pro ſubuentione, dummodo tempore pacis reſarciat:& facit, quod ſcribit Martin. Laud. tract. de Principe. numer. 38. poſt Cynum in auth. hoc Ius porrectum. C. de ſacroſan. eccleſ. quod donata à Principe Eccleſiæ cum pacto, quod non poſsint alie- nari, poſſunt tamè in caſu neceſsitatis à Prin 26 cipe diſtrahi. Nam t neceſsitas facit licitum, quod alias eſſet illicitum, c. quod eſt illicitũ. de regu. iuris. non enim ſubicitur legi ne- ceſsitas, c. ſicut. de conſecratione. diſtinct. i.I. vnic.& ibi gl.in verbo, Expedire. ff. de offi. conſul. Alber. latè in ſuo Dictionario, in ver bo, Neceſsitas:& in propoſito noſtro faciũt notata per laſ. d. l. ſi ex toto. nu. 18. de lega.. & cumulata per Felin. in c. cum acceſsiſſent. 27 no. 20.& 21. de conſtitutioni. t vbi propter neceſsitatè poſſunt actus expediri ſine con⸗ ſenſu eius, qui alias deberet requiri, Iaſ. in l. principalibus. colu. z.& 3. ff. ſi cer. pet.& plu- ra congerit idem Feli. in c. querelam. nu. ir. 28& 2. de iureiur. vbi dicit, t quòd licet prohi⸗ bitum ſit, Eccleſias incaſtellari, c. ſanctorum 10. q. I. attamen in caſu neceſsitatis poſſunt milites in eis incaſtellari,& licitum eſt laico baptizare,& ei confiteri permiſſum eſt,& Imperatori congregare Concilium data ne- gligentia Prælatorum, poſſuntq́; res eccle. ſiæ, vbi inſtat neceſsitas, alienari inconſulto Roman. Pontiſice, vt latè concludit Petrus
ENATVS PEDEMONTANIDECISIOLXVIII
29 tim.§.. ffxde munerib.& honorib.t vbt nec
30 Non obſtat t c. decernimus.& c. qualite,
31
Geard. ſingu. vltimo, vbi multa de neceſiin, te:& ſic ſpiritualia poſſunt a laico tractaria, go multò magis tẽporalia, dũmodo omm nonad æmulationem, ſed modeſtè& aq fiant:& plura de neceſsitate cumulat Tin de retractat. 9.I. glo. 9. nu. 32.& latiòs§.26 I. num. 18.& plurib. ſeq.& in tractat. de pa cauſa. 33. per totam. Chaſſa. in conſuetuu Burgon. rub. 1. 6.5. in verbo, s'il ma grace. n 15.& plurib. ſeq. Io. de Anibalis, in l. nem poteſt. nu, l. de leg. I. facit tex. in l.vtgnad
7
ſitas legi præiudicat concord.l. æſtimation? in fi.de muner.& hono.
de iudicijs.quia procedunt, vbi Princeps vel let ordinariè& iudicialiter procedere, nos autem ſumus in caſu, in quo imminet neceh ſitas, periculumq́; eſt in mora, nec ſine incõ- modo ſummus Pontifex aditi poſſet,&ſpes non eſt a Iudice eccleſiaſtico per viam lurs, eccleſiaſticas perſonas ad ſubeunda onencõ
pelli, quo caſu Princeps per modũ extraordi nariæ prouiſionis prouidere põt. Affl. deci
85.nu.⁊.& deciſ.⁊ 4.& non ſolum Princeps ſed& vniuerſitas vel alius, cui tenenturce rici cõferre, poſſet ſibijpſi ſatis facere capiẽc
de bõis& fructib. clericorũ, c. ar gu. eorũ q́m
Fel.c.pe. in. no. de homic. Neui2z. in ſyl.nup
lib.z in pri. nu. 4²0. Rip. latè in c.1. nu. 39,ve
tertius caſus, vſq; in finẽ. de iudi. quib. cõs
nit id, quod ſcribit Grammat. cõſ./0. nu. 4⁰ 5. de famulo t cui dñus non vult merceden debitam ſoluere, vt poſsit ſubtrahere dep
cunia& rebus Dñi, ex quibus poſsit ſibis tisfier:alludit tex.in c.fi in tit. de milit. væii lo, qui contumax eſt. Concluſum igiturfuit in oneribus prædictis, Eccleſtaſticos tenen contribuere, pro modo facultatũ, noneſſey neceſſarium, cum neceſsitas inſtans eſt, d non aliter conſulere Roma. Pontif ſed ſuſi cere, ſi Epiſcopus vel alius ludex eccleſuaſt cus requiratur.Et ſi eccleſiaſticus clericoscã pellere recuſet, poſſe auctoritate præſertim Principis capi fructus prædiorum eccleſu ſticorum pro concurrenti quantitate oner
p̃uio ſemper in omnibus temperamento d moderamine. Et in hanc ſentẽtiam conuètus Procerũ, inter quos interuenerunt nonnulli Reuerendiſs. Pręſules, ſcilicet Eps Terracen ſis nuncius Apoſtolicus„& Eps Aſtenlisn
lijq́ plures p̃lati, tranſiuit. Verùm vt omnia
ex bono& æquo procederent, actum fuitin ter partes, vt eccleſiaſtici Vercellenſes men- ſuatim pro oneribus bellicis, in gruẽtebello,
aureos 300. vniuerſitati conferrent, à quaſo-
lutione ceſſarent ſtatim hello cellines. C 2
uryla
AJohe MAn nii 3 ingellininn 1 1
la anrhuen ti b uͤlta cm dunm,C
fur mu. huennleneſtni anznäenit,o 1u 44—
5 onrahitnodun 4
1 ffeäunrpartonm 3
u Utactofe mne pe lunui lit,akauntiſtan nüixprſtaCmig b
14 Wüt ualſexninpule wuneſerurreßin
ES Krüttsentſte wneuntu luſorrln.
6 Husztinponturkahion nian, Crteouluitehebi fettaum.
7 beßtkebwmautenitrdc ftenier eanſigneettbe
Vnnunits tcuon dauſt urs tre tineligen
1d(ühairaddqaemtfechen
u kaakfu innunaolefti
nij cunſgnuuulund
u uWioclauo, ajeaue mut uemuralu
u Wrikini guſtcnnnehiuy
t achinauni ſpenentalen nrelt cckalhutkgni
I Chu nuur anſtea uegexninanſcneni
5 d grohrnnmflclea
kenteim fe u Näch lunucſarat
4 nhta
wnihe a hen enalonnnſin „ h nptinnfuneim cckſſt in aburzin wa elentun, eiami ànuinanum
1 henttanin,
lananbeg.
lohn ſ,
K en mütriuthen beneuſh 6 dirne hha
a. mnonenmf
N Pn h ſale ſnn V eer

lia poſſn ie d L alai— s tépg 1 1cotnin.
— dümod — Oon onem ☛ modeeſt*
q.lo. 4 m dalizi eleg.l. texqinl, merib.— morb n dicat co„S rd.alate honc 1 Te. dece a anus.& ca aproceq vbihi . iudich er proa caſu, io mm nq; eſt ineara„ necli 8 Pontiß Sdiri pole ce eccleſſ- ko peri derſonas ².Ibeund Princepgarmodi dnis prout=re pôu ciſ. 24. G ſolumn Itas vel aſts, cuiters oſſet ſibijſa n tisfacnii tib. cleric- c.arguii no. de hor* Jeuau 1420. Rip=cincu vſq;infin- eiudigi ribit Gran at ciſt cui dñusmun vulm ere, vt po⸗=ſübnin Dñi, ex=ibusyü ttex. in c. mntit.deſ max eſt. Ceeccluſusti prædictis clelm pro modo= ultain cum nect*=25 ll 5 nſulere R—rorit opus velae lutein r. Etſi eccj Ilticuts et, polſea uinn di fructus didim concurre t uantlê
5
eccleſialtic rüt ribus bel 2n n3 8
ne. ertenl
niuerſitat ane
NICOLAI BALBICOSIIL IVM. LIVM PPRVDENIISSIMI
BALBI DECISIONE KBLAaTVM.
0NSI RISCONSVLTI NICOLAI PRAaBCIDENTI
s VvNMARIVM.
Eccleſꝛa immunis ab omnibus collectis, quæ imponuntur ratione occurrentium onerum eſſe cenſetur.& nu. 2. ampliatur.— Eecleſiaſticæ perſonæ iuriſdictioni,& poteſtati laicori
5— non ſubijciuntur:quod idẽ in bonis locũ habet. nu.4. 5 Eccleſia pro oneribus bellicis,& à bello dependentibus
tenetur.
6 Clerici cum laicis contribuere tenentur, vbi agitur de mixta vtilitate clericorum,& laicorum, quod am⸗ pliatur nu. 7.
comprehendit,& nu. 9 ampliatur.
e Onere duplici nemo grauari debet.
11 Effectus proportionari debet ſuæ cauſæ.
12 in taxatione ſummæ, pro qua monaſterium contribuere debet, an deducenda ſint onera eccleſiaſticis perſo- nis inpoſita& nu.iz.
14 Reditus eccleſiæ principaliter clericis aßignantur, vt honeſté viuere poßint.
15 Reditus eccleſiæ non dicuntur, niſi qui deductis oneri- bus ſuperſunt.
36 Onus, vbi imponitur habito reſpectu ad reditus, tunc li- mitari,& regulari debebit, habita ratione ipſorum redituum.
Poßidens bona in territorio alicuius loci, illa de iure pro fiteri,& conſignare debet.& nu. is. ampliatur.
Immunitas tanquam odioſa,& exorbitans à regulis iuris, ſtrictè eſt intelligenda.
20 Cathaſtra ad quem effectum introducta ſint,& nu. 23.
2 Eccteſia immunis à collectis ſoluendis, eſt etiam immu- nis à conſignandis bonis.
322 Prohibito aliqjuo, cenſetur etiam id prohibitum, per quod deuenitur ad illud.
23 Per Aeſtimũ quaſi contrahitur,& obligatio inducitur.
2
Immunitas generalis conceſſa clericis, onera inſolita non
110
1 V⸗
PRAESIDIS, IN
ſolutionem onerum compellere cauſatius, licet non preciſè,& duobus ſeq.
28 Per indirectum multa fieri conceduntur, qua dire to prohibentur.
39 Conſuetudo dato quoòd iniqua ſit, iuncta tamen cum tol lerantia& patiẽtia ſuperioru ſuſtinetur,& nu. 40.
4¹Auckoritate propria ſibijſi ius dicere licet, etiam bona furtius diripiendo, vbicunq; officiales negligentes in iuſtitia adminiſtranda ſunt.
Vper exorta quadam ex traiudicialis controuer- ſia inter magnificos do- minos Deputatos ab v- A³ niuerſitate ſeu Decurio- nibus huius inclitæ ciui- tatis Vercellarum peten
venerandum Monaſterium S. Andreæ eiuſdem ciuitatis, ſeu pro ea agen tes,& ſe opponentes ex altera, ſuper articu⸗ lis infrà ſcriptis, eaq; sũmarię deciſioni meæ remiſſa ab vtraq; parte, ſuccinctè& concluſi- uẽ in ijs votum meum depromam,& quid iuris eſſe ſentiam, ſigillatim explicabo.
Primus, inquam, articulus eſt, an Monaſterium
prædictum teneatur pro iugeribus decẽ& ſeptem nouiter per ipſum acquiſitis in agro Vercellenſi munera ſubire, ſeu contribuere cum ipſa vniuerſitate, ſeu in omnibus oneri- bus occurrentibus ſaltem realibus, vel reali- um naturam obtinentibus.
24 Aeſtimata res, ſi peruenit ad eccleſiam, debebit inſtante Secundus, an ſaltem contribuere teneatur ino-
prælato à cathaſtro deponi. ss Caſus ſingulares in conſideratione habendi non ſunt, nec trahendi in conſequentiam.
e Deſcriptio bonorum facilè conceditur, cum nemini præiudicium afferat.
27 In dubio illa via aſſumenda eſt, per quam vtriq; parti conſultum ſit.
2s Tutor liberatus per teſtatorem à confectione inuen- tarij, nihilominus ſimplicem bonorum pupillarium deſcriptionem facere tenetur.
29 Ab eccleſijs in caſibus, in quibus ad onerum ſolutio- nem tenentur, etiam inconſulto Romano pontifice iudex laicus contributionem exigere poterit.
30 Vhbi periculum eſt in mora,& res celeritatem exigit, receditur à regulis iuris communis.
3t Leges tranſgredi ex magna cauſa,& vt periculis obuie tur licet.
32 Un exorbitantibus& extraordinarijs ordinem non ſer- uare, ordo eſt.
33 Ex duobus malis minus eſt eligendum.
54 Clerici tanquam ſuſpecti remoueri poſſent, vbicunque aa contributionem onerum faciendam ſe intromitte- re vellent.
3s Principes ſeculares poſſunt eccleſtaſticos ad aliquam
neribus bellicis, ſeu à bello dependentibus.
Tertius, an releuetur Monaſterium ex eo, quòd
ſoluat vel ſoluere conſueuerit certam quotã pro rata bonorum, ꝗᷓ poſsidet in territorio vel diſtrictu dictę ciuitatis, maximè cum mo naſterium ipſum diſtraxerit nonnulla alia prædia in eodem agro conſiſtentia longe ma ioris quantitatis,& valoris, quam ſint iuge- ra decem& ſeptem prædicta,& illorum em- ptores pro ipſis diſtractis cum eadem vni⸗ uerſitate contribuant,& nihilominus mona ſterium integram quotam, de qua ſupra, ciui tati perſoluat, vti præſupponitur.
Qartus an in calibus, in quibus monaſterium
deberet cum ciuitate contribuere, deducen⸗ da ſint ei onera decimarum,& aliorum one- rum, quæ ipſi monaſterio per ſedem Apoſto licam indicuntur.
OQgintus, an ſaltem teneatur ipſa iugera de-
cem& ſeptem per ſimplicem deſcriptionem profiteri extra illud publicum cathaſtrum. X. 1 Sextus

Sextus, præſuppoſito quòd monaſterium ad præmiſſa, vel adeorum aliqua teneatur, an audoritate Illuſtriſsimi D. D. noſtri Du⸗ cis,& ſic Principis laici, vel eius officialium ad ea poſsit aſtringi monaſterium prædi- ctum.
Quod ad primumarticulum attinet, ha- beo pro conſtanti, monaſterium prędictũ re gulariter non teneri cum laicis contribuere m collectis, quæ imponuntur pro oneribus occurentibus, t cumab ijs eccleſia ſit immu- nis omni iure, ſcilicet diuino, canonico,& ciuili. Diuino quidem, vt patet Gene. ca. 47. vbi Regib.quinta pars ſoluitur,& factum eſt quaſi in legem, abſq; terra ſacerdotali, quæ li- bera ab hac conditione fuit. Et Eſdræ caput 7. Vobis autem notum facimus de vniuerſis ſacerdotibus,& leuitis,& cantoribus,& iani toribus,& nathineis, miniſtris domus Dei, vt vectigal,& tributum,& annonas non ha- beatis poteſtatem imponendi ſuper eos. pa- tet etiam ex eo, quod habetur in c, conueni- Or. 23. q. vlt.& c. tributum. õ. quamuis. eadem quæſtio. c. non minus.& c. aduerſus. de im- munſt. ecc le.& c. I.& c. clericis laicos. eod. ti- tu. libro ſexto.& clem.i. eod. titu. de immun. eccl.c. quanquam pædagiorum. cumibino- tatis de cenſib.in6. lure verò ciuili perſpicu- um eſt ex vulgata l. placet. C. de ſacroſan. ec⸗ cle.& in authen.item nulla communitas. C. de epiſcopo.& cler.& in conſtitu. Federici lmperatoris, poſita in titu. de pace iuramen. firman.§. ill citas, ex qua de ſumpta iſt illa au- then.& in 9. ad hoc ſancimus. in authen. de eccle.titu.quæ iura refert formaliter Abb. in c.z. colum. 2. in fin. de immun. eccle. ex quo 2 † procedit hæc regula nedum in muneribus perſonalibus, ſed etiam in realibus& mix- tis, cum iura prædicta de omni ſpecie mu- nerum loquantur, vt facile perſpici poteſt: & ratio eſt, quia ſiue attendantur perſonæ eccleſiaſticæ, ſiue res& bona ipſius eccleſiæ, ſemper& vbiq; militat ratio prohibitiua, 3 ne eccleſiaſtici a laicis collectentur: f nam tales perſonæ proculdubio iuriſdictioni& poteſtati laicorum non ſubijciuntur, c. ec- cleſia S. Mariæ. de conſtitutio.& c. decer ni- mus. de iudic. cum ſimilib. ideo non poteſt eis imponi collecta, l. reſcripto. 6. fina.& ibi Bartol. nota. ff. de munerib.& honorib.& idem Bartol. in allegata Il. placet.& alibi ſæ⸗ pe, Gemin. in conſil. u6. quia prædicii. co- lum. ꝛ. Alexandr. conſil. 6.& viſa. colum,. z. volum. z.& conſil. 52. viſis ijs. in princip. in 5. parte.& ſequuntur alij plerique relati per Dec.conſi.285. colum.z. verſic. ſecundo prin-
cipaliter. Rip. lib.⁊. reſpon, ca P. 20. poſt Abb.
NTICOLAI BALBI
& poſteriores ſcribentes in c. eccleſſag. M 4 riæ. de conſtitutio. t Si verò attendanturng & bona eccleſiæ, clarum eſt laicos de Ili nihil diſponere poſſe. Sunt enim Deodic ta,& ideo non debent prophanis vſibus plicari, c. 3. de rerum permutatio.& c.ſen
Deo, de regu. iur. libr. 6. Nam quæ bom
mel effecta ſunt eccleſię, ſancta fanchon erunt Domino,& quicunque vim ineisn, fert, ſacrilegium committtit, c. nulli licezt c. quicunque. cum ſequen. 12. quęſtio. 2.&c conqueſtus. cum ibi notatis. de foro comp regulariter tamen ideo dixi ſupra in pri⸗ cipio, quia in pleriſq; caſibus etiam eccgſi
non eſt immunis:& ita intelli gendam el
hanc concluſionem, dicit Ab. in d. c.z. nume 10. verſi. nota hanc concluſionem. de immu- nita. eccle, inter cæteros autem caſus iuc præcipuus, quem ſequentiarticulo tracabi- mus. Circa ſecundum articulum clatum ele arbitror, quòd ſpeciale ſit,& contra ng-
5 lam prædictam, t quòd eccleſia teneaturpu bonis, quæ poſsidet, contribuerein onen bus bellicis, velà bello dependentibus,pn quibus imminet magna neceſsitas, prom triæ defenſione, vt Abb. concludit inda colum.z. verſicu. vnde pro concordantia. in c. non minus. colum. 3. in fine.& ſequen poſt alios ſcribentes ibi, maximè Petr. o Anchar.dicentem poſſe dari generalemc
ctrinam, t quòd vbi tractatur de genenl
vtilitate eccleſiaſticorum& laicorum,? mul& mixtim clerici tenentur cum lus
contribuere,& iſtud Abbas comprau multipliciter, maximè ex notatis per Bam
in l. nullus. C. de curſor. pub. lib. 12. ldemq
tenuit laſ.& Parpa. in l. placet. C. de facrobi eccle.& Ripp. in tracta. de peſte. char 26³ ita conſuluit Bal. conſil. 46. antiqua querel laicorum.& conſil. 312. fide iure communi in 3. parte, cum alijs adductis per dicum Ripp am, lib.⁊. reſponſ. c.20. colu. 2. vbiinter
cæteros refert Guid. Pap. quæſt. 28. an eccle ſia& c. dicens ita fuiſſe determinatum,& obſeruatum vigente bello inter Delphini
& Sabaudię Ducem,& iſtam conclulonem
affirmat etiam idẽ Rip. in 1. 4. in prin.iuex ff.de re iud. Cur. Iun. conſi. 6t. ac Bellamcò ſi. 75. conſules ciuitatis,& conſilijs duobus ſequen. pluresq́; alias& infinitas pene Do⸗— ctorum auctoritates congeſſerunt Modet-
nio. in tract.de chariratiuo ſubſidio. car. 18* verſ.decimononò fallit.& plurib. char ſeq ideo aliter in hoc non inſiſtã, cũ eorũ ſcripta facilè videri poſsint, qui licet nixi fuerint cu cta referre, materiãq; iſtã ꝑfecte& ordinate
tractare,
himo k t Ge K4wjerd0 V umhi
wnuged
um pradt uitnum b am mcclutate probonis
uoo pbet A uenn „Aſepiem nogeuibas ſr tem mgs occdti acd uinoimmenadloliul ſris adoriage ndicunnu rendum et, dec ellti nconſimn queriturinpri 8 qpempi quufimone grenll inmunitate codc centurcompreherla i Epoſterioresletbentes, lgadregoum üſtul gocdecontrahen emg malſeddſiquis hr toatqeetum qpiunot nerabellie, de quhtras Traula,&’ aßicla, G umſcextaules ore, i ſipperer qulbus atemni dcum ſedd piumellean cnerbos ecceeuſtii li mn bocch geimirunte un nn dinminconlul eünnie nit ecde,R hu— Articulo. alnni Nenio atll
om. tieuletem hren
Uemac
-———— ——— —-—yͤ——

e . uela u d pleriſch( Jus eunn nis:& iti ellige nem, dicadindann anc concus Tem.n et Cxterdt ſtem ch m ſequeſ rticubn
dum artinzim ch ſpeciale aa& con „ quod e'ſiatem-
dSsidet, qr ibuet S
elabello==endent net magnit Sceßiu ee, vt Ab ncludit cu. vnde ie= Soncaus us. colum. fineqihe bentes ib arinitt atem poſſé digeneti od vbi tn= tur ce ſiaſticoruſ kic n clericiſ= entutc
& iſtudſgæbas on maximè oraufrhe de curſoi== bän arpa. in l. rn in traciz. ²'eſti al. conſil. antlhs onſil. 312. ſe iufech m alijs ad=Stis hui
( colu reſpon due
1
jelue pritates c0¹ 10 9”
e rib onò fallit. Buu oc non mn 1a. aitu
oſsint, qut* aeclo —s⸗ ateriã;! t
1
CONSILIV M.
tractare, ſcilicet, qualiter& quando tenean- tur clerici cum laicis munera ſubire, quam-
lura tñ prætermiſerunt, nec ſingulos caſus rectè diſtinxerunt, quinimo potius aliquos conculcarunt, ita vt nonnihil confuſionis ex eorum diciis reſultet. Vnde cum in caſu iſto agatur de oneribus cauſatis,& quæ indies cauſantur a bello in hac patria vigẽte,& pro
ſuſtentandis militibus Cæſareis ad hoſtes
propulſandos,& pro defenſione patriæ,& bonorum in ea conſiſtentium, tam laicorũ, quam eccleſiaſticorum, quæ iugiter tentant hoſtes prædicti vſurpare, ſibijpſisq́; ſubijce- re, vtique dicendum eſt, in ijs oneribus mo- naſterium prædictum contribuere debere cum hac ciuitate pro bonis, quæ in eius terri- torio poſsidet,& conſequenter pro decem
7& ſeptem iugeribus ſupra ſcriptis. Eòt au-
tem magis procedit iſta concluſio, quia hu- iuſmodi muneraabſoluta Principis, imo Cæ ſaris auctoritate indicuntur, cui neceſſariò parendum eſt, nec reſiſti poteſt, vt Bald. ait in conſi.iz. quæritur in prima parte. Eò quo- que magis, t quia ſunt onera inſolita, quæ in generali immunitate conceſſa eccleſijs non cẽſentur comprehenſa, iuxta nota. per Dyn. & poſteriores ſcribentes, in l. ſi ex toto. ff. de
lega. I.& regulam l. fiſtulas. õ. frumenta. cum glo.ffqde contrahen. emp. ac Bart.& Docto.
in d. l. ſed& ſi quis. õ. quæſitum. ff. ſi quis cau⸗ tio.atque etiam quia notorium eſt, dicta mu nera bellica, de quib. tractatur, eſſe admodũ grauia,& aſsidua,& laicorum facultates
tam ſic exhauſtas fore, vt nequeant vlteriùs
ſuppetere, quibus attentis, non modò iuri-
dicum, ſed& pium eſſe arbitror, quòd in ijs oneribus eccleſiaſtici laicis ſuppetias fe-
rant, 1 hocq́; permittunt canones iſto caſu
liberè fieri, etiam inconſulto Romano Pon- tifice, vt patet in d. c. non minus.& in c. ad-
uerſus.verſicul. verùm ſi quando. de immu- nit. eccle.& pleniùs infrà dicetur in vltimo articulo.
Tertio articulo, cum nullam præ ſe ferat difficultatem, breuem accomodo reſponſio- nem, videlicet, quod quotieſcunque mona- ſterium prędictum contribuit cum ciuitate ad rationem certæ quotæ inter eos, vt præ- ſumitur concluſum, pro omnibus bonis ab ipſo monaſterio poſſeſsis in dicto territo- rio Vercellenſi, non debebit aliam facere cõtributionem particularem pro dictis de- cem& ſeptem iugeribus: quia in ſolutione dictę quotæ continetur etiam ſolutio illorũ iugerum, l. in eo.& I. in toto. ff. de regu. iur. t alioquin pro eademmet cauſa bina fieret exactio contra regu. l. bona fides non pati⸗
11
1²
13
un tur. ff‚eodem titu. ſicq́; monaſterium dupli- ci onere grauaretur eodem reſpectu, quod eſſe non debet, vt ſpecialiter in exactione publicorum munerum probatur ex tex. cũ glo. in l. honorem. ff. de munerib.& honori. not.etiam gloſ.in l.i. in verbo, Poſsident.& ibi Bar. colu.. C. de mulierib.& in quo loco. lib. 10. ac Pau. de Caſt. in l. nauis.§. fina. ſt. ad leg. Rhod. de iactu. in 2. col. Semel enim de⸗ cimatus vlteriùs decimari non debet, vt in⸗ quit canon.
Nec refert, an monaſterium ſpecialiter ſol uerit pro illis iugeribus, vel vniuerſaliter proomnibus bonis, quia quomodolibet de- bitor ſatis faciat, plene liberatur, l.ſi creditor. ff. de ſolutio. Et hoc maximè procedit, quia ciuitas percipit etiam contributiones abil- lis, in quos monaſterium alia bona diſtraxe- rit, vt præſupponitur in articulo, adeò quòd quota prædicta eſſet exceſsiua in præiudi⸗ ctũ monaſterij, nec ad eam integraliter per- ſoluendam monaſterium teneretur, ſed ſolũ pro rata bonorum, quę nunc poſsidet, iuxta nota. per Pau. de Caſtr. in d.l. nauis.. fina.& tquia effectus debet proportionari ſuæ cau- ſæ, vt Bald. ſcribit in rub. ff. de rerum diuiſ.m fine.
Quartus articulus non videtur etiam du- bium continere.Ideo in eo concludo, tquoòd in taxatione ſummæ, pro qua monaſterium cõtribuere debet pro bonis ſuis in oneribus prædictis, detrahenda ſunt imprimis omnia neceſſaria ad ſuſtentationem,& alimentatiò nem religioſorum dicti monaſterij in eo de- ſeruientium,& conſequenter omnia opor- tuna ad illorum congruum victum,& veſti- tum. Deinde alia onera, quibus ipſa bona ſubijciuntur, maximè per ſedem apoſtoli- cam impoſita, vt eſt tex. in c. 2. 6. vbi autem. de decimis. libr. 6. dicitur enim ibi, t quòd quando contingit eccleſiaſticorum recto- ribus aliquod onus imponi, debet eis tan- tum de illorum prouentibus relinqui, quod exinde valeant competentem ſuſtentatio- nem habere,& quæcunque onera debita ſupportare.& ibi glo. in verbo, Onera exem plificat in oneribus apoſtolicis,& ijs ſimi⸗ libus, vt etiam iam deciſum erat per c. i. de præbend. eodem libr. Et hac etiam ratione probantur: nam quoad neceſsaria pro ſu- ſtentatione perſonarum dicti monaſterij,
14 ratio eſt, † quia reditus eccleſiaſtici prin-
cipaliter aſsignantur à iure clericis, vt ex ipſis honeſtè viuere poſsint, c. cum ab om- ni. de vita& honeſtate clerico. quod Abb, in quinto notabili, dicit eſſe pulchrum, ſub⸗- dens ad hoc, quod licet eccleſiaſtici debeant
T3 redi-

3 ———x
——
4——
NICOLAI BAL BI b 17 f quia regulariter quilibet poſsidens bon
reditus eccleſiæ pauperibus erogare, quo- rum eſſe cenſentur, c. fin. ¹5. q. 1.& in eccleſia- rum reparationem, ac alia pia opera conuer tere, c. de ijs. de eccleſiaſt. ædifi.tamen intel- liguntr iſta iura deductis prius neceſſarijs ad eorum honeſtum victum: debent enim, in⸗ quit, ipſi primò vuere:& idem dicit in d. c. de ijs. facit regulal. præſes. C. de ſeruit.& a- qua. quod prima charitas& c.& illud Pau- li ad Corinthios, ↄ. qui ſeruiunt altari,& c. re latum in c. cum ſecundum.& c. extirpandæ. in fi.de præben.
Quo verò ad alia onera prompta etiam i5 ſe ratio offert, i quia reditus eccleſiæ non di- cuntur, niſi qui deductis oneribus ſuper- ſunt, l. fructus. ff. ſolu. matrim. l. ſi quis argen- tum.§. I. vbi Ange. I. notab. C. de donatio. l. cohæredibus. ff. fam. herciſ. ac alibi ſæpe, vt Felin. refert in c. ad aures. colum. 8. verſ. duo- decima concluſio, de Reſcrip.& vltra eum hoc etiam concludit idem Bal.inl. ſed ſihoc. §. quidam. ff. de condi.& demonſtr. dicens, quod tantum debent æſtimari reditus eccle⸗ ſiæ, quantum valent deductis oneribus, quem ſequitur, lateq́; comprobat Dec. conſi. 156. ſtatutum cathedralis eccleſiæ Placenti- næ, vbi conſuluit, quod ſi noui canonici te- nentur ex forma ſtatuti dare capitulo me- dietatem fructuum præbendarum ſuarum duobus primis annis, ſi aliquis obtinuit no- uiter à Papa canonicatum cum onere ſol⸗ uendi alteri certam penſionem, nontenebi-
tur dare capitulo medietatem omniumredi-
tuum ſuæ prębendę abſolute, ſed ſolum me- dietatem eius, quod ſupererit deducta pen- ſione: confert pręmiſais, quod notat Abb. in c. quando. in vltimo nota. de cenſib. colli- 16 gens ex illo notabili, t quòd vbi onus impo- nitur habito reſpectu ad reditus, debet illud onus regulari,& limitari, ſecundum quan- titatem redituum. Et illis auctis, vel dimi- nutis, augeri vel diminui reſpectiuè debent: ſequitur,& multipliciter reſpondet idem Dec.conſ.335.viſo conſilio, col.j.
In quinto articulo congruit aliqualiter inſiſtere:tum quia recipit in ſe quandam ſol- licitam dubitationem, vt in ſimili dicitur in §. ſi verò indignum, circa medium. in auth. de tabel.col.4. tum etiam, quia in eo vidi ple runque fieri controuerſiam, quam propte⸗ rea nunc dirimere conſtitui. Vnde videtur prima conſideratione dicendum monaſte⸗ rium prędictum iure teneri cathaſtrare, ſeu profiteri in publico cathaſtro ciuitatis præ- dia, quæ poſsidet in eius territorio, pluri- bus rationibus,& maximè infrà ſcriptis, quæ magis vrgere videntur. Prima quidem
18 ſtituerunt. ff. de aq. plu. arc. Secunda, tqmn
19 eo.titu.vbi Barto. notat. Eſtt enim immuni-
20 debeant. Ad hunc t enim effectum fit catha
in territorio alicuius loci tenetur illa dein re profiteri,& conſignare in cathaſtro 1 blico ipſius loci, l. forma. in princ. cum &§ penulti. ff.de cenſib.. fina. C. ſine cenn reliq.&6 l. omnes. la I.& z. C. de annon.i
lib. io.& huic regulę adſtipulatur illud Eu gelij Luc. z. Exijt ædictuma Cæſare Aug ſto, vt deſcriberetur vniuerſus orbis,&ta omnes, vt profiterentur, ſinguli in ſua ciuin te,& relatum inl.i. in gl.. verſ. deſcriptione: C. de apoc. pub. lib. 10. confert etiam gloſi rub proœm. Inſtit. in gloſſ. 2. in verbo, Impe rator.& in l. quod Principis. in verbo, Con
—
iſta regula procedere videtur etiam in ip qy
de iure communi, vel aliter ſunt exemptij muneribus ſubeundis, vel ſoluendis, quoni- am exemptus à ſoluendo non cenſeturlibe, ratus a conſignando,& profitendo bona iiſ publicanus.§.I. ff.de publica.& J. fin. 9. Cius
tas odioſa tanquam exorbitans à reguluu ris communis:& ideo ſtrictè intelligenda cum capella.& c. ſanè. de priuileg. Alexcoy ſi. 23. circa primum dubium. columaa. inpri cip. in. parte. inferens propterea, quodeai ceſsio immunitatis facta, quoad quid, no debet ad aliud protrahi:& idem conclud Pau.de Caſtr.in l. maritum. ff.ſolu. matrim cum alijs adductis per Rip. lib. ꝛ. reſponla 26. nu. 19.
Tertia, quia licet eccleſiaſtici regulaun a ſolutione collectarum ſint immunes, uni primo articulo concluſum eſt, nihilomim illud paſsim non procedit, ſed plerunqi lit, vt in collectis, quæ propter bellumudi cuntur, vt in ſecundo articulo dixi,&alß quampluribus caſibus, quos longum elf percurrere, Vnde non videntur ipſi ecce- ſiaſtici excuſari poſſe à cathaſtrandis eotum bonis ſaltem, vt cognoſci poſsit aduenienti bus dictis caſibus, pro quanto contribuer
ſtrum,& eſt cauſa eius finalis, vt Bald. a Ange. tradunt, in authen. ſed periculum co- lum. 2. C. ſine cenſu vel reliqui.& d.l.etiam. colum.fina. C. de executio. rei iudicaacalbi ſæpe.
His tamen non obſtantibus contrariam ſententiam de iure veriorem& probabilio rem eſſe arbitror Pro qua ſolidum eſt i-
2t lud fundamentum, t quòd cum eccleſia.
immunis à collectis ſoluendis priuilegio
iure conceſſo, vt prædictum eſt, vtique cen-
ſetur etiam immunis à conſignandis, ve b
profitendis bonis ſuis, quia talis immuniel e
unine, calier ond Pratel dluendo
gexend vonnßwuad e 69 dhrtitn 5
8 ſcentominüdeconl gohbiumintemiloſe nbitominvhl. Terdo pvoluc ndl vcpod eui fnals conlg nartnkto publio eſt aertbald taditindle aect.teiud. Ainlac gveoquodintelet de eiiaſtrnionemcpiltc cnoodligatioperlonal Wpates. C.de ad. emp nemo colpenult yerl cuinlgvniverli nomin inlincol,⸗,elt ſea Cdeapochispubolih.

iuant
Al.l. in g ſe 3 lung= zerſ delotin d.lib. 10 ferein ſtitt in g⸗ eenzeüſ 1od Prit aais. in eg le aq. pli= Secmn cederew ur etei nuni, veſamcer ſonnen beundis e ſoluend aſoluena=oncen mnando,& aw üitendo, uff. de pu Ia.&lin rto.notal it enm
CONSILIVM. 112
eſtcerta,& vnicuique manifeſta,& tunc ſi⸗ cut non tenetur eccleſia pro bonis eius col⸗ lectas ſoluere, ita nec tenetur illa profiteri, ſeu conſignare, vel cathaſtrare, ſecundum doctrinam Barto. in dictal.fin.§. diuus. ff. de publicanis. per text. in J. fina. 9. quoties. eo- dem titu.
Præterea generaliter concluditur, quod omnis exemptus aà ſoluendo vectigal, colle- ctas,& huiuſmodi, cenſetur etiam exemptus à conſignando, vt Caſtren. probat conſ.317. viſo& examinato puncto. colum. z. verſicu. tertia cauſa, in prima parte. maximeè per reg.
22 l.oratio.de ſponſalib. t quando aliquid pro-
hibetur, cenſetur etiam prohibitum antece- dens, per quod peruenitur ad illud. facit l. codicillis. 9. matre. cum alijs nota. per Bar. ff. de lega.⁊ ·& quod Bal.ſcribit in c. nam con- cupiſcentium.in fi. de conſtitu. dicens, quod prohibitum in termino, cenſetur etiam pro- hibitum in via.
Tertiò pro hac concluſione vrget ratio,
quam exnmitansän, 23 tquod cauſa finalis conſignationis bonorũ
3:& ideo amteintei Ic. ſanè. o a iullegit mum dula 2n colung e.inferent« aptetait nitatis fat== uodq- ud protral=⁊2˙ demaus r.in l. marin ffſoluni ductis per Sp.liui
uia licet ec Inlticiih ollectarur IAtimma llo concluſur eltrüt non proce ſecim lectis, quæ— oternn n ſecundo— caloci us caſibus 2⁵ 105 1n Vnde not Slenunh ſari poſſea 2 Aimn vt cogno* oßsit⸗ glibus, pro Tmboc dhunct en kämm⸗ eſt cauſa eiti nlis,e
in cathaſtro publico eſt, vt ſoluantur colle- ctæ, vt Bald. tradit in d.l.etiam. col. fin. C. de execut. rei iud.& in l.. col.5. C. de ſent. quæ pro eo quod intereſt,& alibi ſæpe. nam per cathaſtrationem quaſi contrahitur,& indu⸗ citur obligatio perſonalis,& realis, Bald. in 1. ſipater. C. de act. empti.& in l.1. 6. quod ſi nemo. col. penult. verſ.ſuper quarto. ff. quod cuiuſq; vniuerſi. nomine. idemq́; ſentit Bar. in l. incola. 2. quæſt. ff. ad municip.& in l. 1I. O. de apochis pub. lib. Io.& ideò monet An- gel. in J.l.. ſi quis tutor. ff. quando appellan- dum ſit, vt ſit quis cautus, ne patiatur bona ſua cathaſtrari, quia per hoc aſtringeretur ad ſolutionem onerum,& collectarum. Se- quitur Alexan. conſ. 101. viſis Inſtrumentis. col. pen. primo volum.& conſ.& 130. col.3. in ſecunda parte, refert& comprobat Iaſ. in 1.fin. col. vlt. ff. de conſtit. princip.& conſ. 83. dicta prædia, vol.z.
Quartò, concluſio iſta probatur ex ijs, quę Bart. dixit conſ. 180. ſi aliqua poſſeſsio: con⸗
24 cludens t quod ſi res cathaſtrata peruenit 1
ad eccleſiam, debebit inſtante Pręlato à ca- thaſtro deleri, cum eccleſia ſit immunis à col- lectis. ſequitur Paul. de Caſtro inl.. col. fin. O. de epiſcop.& Clericis.& Felin. in c. eccle- ſia S. Mariæ. col. 29. verſ.z. nota. de conſtitu- tionibus:ergo ſicut ratione dictæ immunita- tis, cathaſtrum iam factum deberet aboleri, multò fortius impeditur de nouo fieri. auth. multò magis. C. de ſacroſan. eccleſ.& I. pa- tre furioſo, cum ibi not. ff.de his, qui ſunt ſui velalien. iur. c. iuuenis. de ſponſalibus.
Nec his refragantur ſuperius in oppoſi- tum adducta. Nam primum argumentum quod omnes poſsidentes bona teneantur ea conſignare, ſeu profiteri, regulariter proce- dit: ſed fallit in exemptis à ſoluendo, quia cenſentur etiam exempti à profitendo per prædicta. Secundum verò de textu in. ſi publicanus. 5.1.& J. fina.§. diuus. procedit in rebus mobilibus, in quib. facilè poſſet fiaus committi:& ita loquuntur illa iura. Sed hæc ratio ceſſat in immobilibus, de quibus agitur hoc caſu, ergo ceſſat etiam diſpoſitio illarum legum, vulgata l. adigere.§. quam- uis. ff. de iure patronatus. rurſus procedunt ſolum prædicta iura, vbi poteſt ſubeſſe du- bium, an cõpetat immunitas ſolutionis pro rebus, quæ vehuntur, vt quia dicantur vehi pro vſu tranſmittentis, ſed ſecus eſt, vbi eſt certum, immunitatem omnium competere prout eccleſiæ, ſecundum Bart. in dicto§. diuus, quem cæteri Scribentes ſequuntur communiter.
Tertium argumentum, quòd eccleſia in aliquibus caſibus teneatur, veluti pro cauſa
25 belli tollitur, t quia cum iſti caſus ſint ſpe-
ciales,& irregulares, non ſunt habendi in conſideratione, nec trahendi in conſequen- tiam, argument. l. ius ſingulare.& l. quod verò contra.ff. de legibus.c. petijſti. 7. quęſt. I.& c. hinc. 16. quęſt.I.
Super ſexto articulo concluſiuè dico, quod licet eccleſia, vel monaſterium non tenean- tur bona ſua in cathaſtro publico conſigna- re, vt in præcedente articulo deduxi, tamen tenetur facere ſeorſum à cathaſtro publico, & tradere ciuitati, ſeu pro ea agentibus, quandam ſimplicem deſcriptionem bono⸗ rum, quæ monaſterium ipſum poſsidet in territorio Vercellenſi, vt ciuitas ipſa certa reddatur, quæ& quanta ſint bona ipſa, vel
26 ſaltem admittere, vt iſta deſcriptio fiat, t quia
talis deſcriptio non affert præiudicium. Et ideò à iure facilè permittitur. l. fina. in fine. ff. de bonis auctor. iudic. poſsid. imò ſem⸗ per cenſetur permiſſa, vt Bald. tradit in l. I. C. de prohibita ſequeſtrat. pecun. multo⸗ que fortius admittenda eſt per dictum mo⸗ naſterium, cum per talem deſcriptionem vtriqʒ parti conſulatur, ciuitati, vt certa red⸗ datur, quę ſint bona, quę à monaſterio poſ- ſidentur, vt prędixi, maximè ne alij vicina prędia poſsidentes fraudem cõmittere poſ- ſint in pręiudicium ipſius ciuitatis,& mo- naſterij, quia propterea nullum detrimen⸗ tum patiatur: imò ſibi per hoc proſpicietur, vt in caſibus, in quibus contribuere tene- tur, non grauetur vltra ratam ipſorum bo-
4 norum,

+—————
7 norum. I Et ideò debet iſte modus aſſumi er quem vtriq; parti prouidetur. l.1.& ibi Bald.& Paul. de Caſtro. ff. ſi quis cautionib. ac etiam laſ.col.ꝛ.facit l.ſcimus..cum autem. verſ.ſic etenim. C. de inoffic. teſtam.§.I. Inſti. uib. alienar. licet. l. fin. C. de hæredit. decu- rionum.& l. item illa. õ. fin. fide conſtit. pecu. cum multis ſimilibus, recteq́; faciet mona- ſterium talem modum admittere, argumen. 1.1.6. recté autem. ff. vſusfruct. quemadmo- dum caueat.& confirmatur iſta concluſio à ꝛ8 ſimili. Nam † licet liberatus fuerit tutor à te- ſtatore,& à confectione inuentarij, nihilo- minus tenetur facere ſimplicem deſcriptio- nem bonorum pupillarium inſtantibus a⸗ gnatis pupilli,& ad eam officio iudicis po- terit compelli, vt conſuluit Bald. quem ad hoc refert,& ſequitur Curt. in repetit. d. l. 1. C. de prohibit. ſequeſt. pecun. ſiue in tract. de ſequeſt. col. 4. verſ. illud tamen ſciendum dicens, ſe ſolitum eſſead hoc allegare textum in dicta l. 1. õ. rectè. ff. vſufructuar. quemad⸗ mod. cauea.
Septimus& vltimus articulus non vide⸗ tur exigere diſcuſsionem, quia& certa& clara eſt iuris determinatio, quod etiam in caſibus, in quibus eccleſia tenetur pro bo- nis eccleſiæ contribuere in onerib. cum lay- cis, non tamen ad id per ſeculares poteſta⸗ tes, vel magiſtratus aſtringi poteſt, d. c. non minus.& c. aduerſus. de immunita. eccleſ.& clarius in c. I.& c. Clericis. eodem titu. lib. 6. & Clemen. I. eodem titu. Nec etiam per Im⸗ peratorem, aut Regem, vel alium Princi- pem, d. c. Clericis.§.1.& iſtud Abb. firmat in
d. c. non minus. colum. fina. ſequitur Iaſ. in d. l.placet. colum. 4. in fi. C. de ſacroſeccleſ.& iſtud etiam concludit Paul.de Caſt.in l.inter debitorem. in fi. ff. de pactis. Sed epiſcopus vel clerus abſq; vlla exactione, velcoactio- ne facient dictis caſibus per eccleſias ſubſi- dia laicis conferri, qui ea humiliter,& cum gratiarum actione recipient, vt dicitur in eo dem cap.aduerſus.in princi. quinimo etiam debet Summi Pontificis auctoritas concur- rere, vt ibi ſubijcitur.& in d. c. Clericus.§. I. vbi fortius eccleſiaſticis interdicitur, ne quicquam laicis,& ſponte pro huiuſmodi oneribus erogent, ſub pœnis ibidem indi- ctis. Veruntamen iſta non paſsim& omni
29 caſu procedunt, ſed plerunq; ceſſant: t nam quando emergunt onera concernentia dire⸗ cto& principaliter neceſsitatem,& vtilita- tem eccleſiarum,& laicorum, ſi eccleſia no- lit ſine cauſa legitima in ipſis oneribus con- tribuere, tunc etiam inconſulto Romano Pontifice, vel alio ſuperiore ipſorum præla-
—
NICGOLAI BAL BI torum, poteſt iudex laicus ab eis contrbug
tiones exigere, nec tunc locum habet qiſ 0 ſitio, d. c. aduerſus, cum concordantibusa Abb. concludit rectè intuenti in Prgallegn c. non minus. colum. ꝛ. verſic. puto etian, licet videatur limitate loqui, quo ad hos
Romanus Pontifex conſulatur, nihllon
— —ᷣ — — — — —. ½ — —½ — — — —2 —
„
nus idem etiam ſentit& intelligit, quca alia requiſita in dicto Canone, dum ſubjes indiſtinctè, quod ſumus extra caſum illu c. aduerſus. Imo etiamſi dictum Abb. n foret limitate intelligendum, attamenin monaſterio prædicto indiſtinctè proceqʒ ret, eo quod monaſterium ipſum immedi
te ſubſit Romano Pontiſici, ſatisq; ſufſiem
prælatum, ſeu Abbatem illius monaſtenj priuſquam fiat vlla exactio, parte ciuitati requiri, vt contribuat. Rurſus illa conclu-
ſio, quod non ſint eccleſiaſtici per officules
30 ſeculares exigendi, t non procedit etumi hoc caſu, in quo res celeritatem exigt,& periculum eſt in mora:tunc enim recedem aregulis iuris communis. l.1. cum ibi nota de dam. infect. nota. gloſ.& Docto. incſm de elect. lib.6. aſ.in l. admonendi. colum,i ff. de iureiuran.& Marſil. in pract. criminal, 6. conſtari. col. 2. niſi enim celeri ſatisfaciio ne ciuitas militibus prouideret, illi moxvi uerent ad deſtructionẽ, quam diſcretionen per antiphraſim appellant, bonaq́; tamm naſterij, quam ciuium diriperentur, dumki mæ, vel alibi prælatus eiuſdem monaſten conſuleretur, vt in ſimili dicit tex. in l. ſifm ta. Ö. eleganter. ibi, dum Prætor de dandal pulatione deliberat, damnum contingiti de dam. infec.& in l.ꝛ. colum. 2. poſt medih ne dum ſibi lucrum ſtudeant.C. de officprę fec. prætor. Africæ. quibus confert dictun Ouidij, Illa loquebatur, nauem ſolueba
Vlyſſes. relatum per Bal. in tit. de pace con-
31 ſtan. circa fin. I vnde ex tam magna cauſ& vt periculis obuietur, licitum eſt leges tmanl
gredi.l. ſi hominem. ff. mandati. cum multi
congeſtis ad hoc per Felin. in c. 1. colum. de conſtitutio.& laſ. in l. cum ſeruus. col ſin. ff.de condic. cau. data. ſicq; præter iuns ſor⸗
nior ecce 3 lobonibec elen erp trbotol, g ſcol' cumg
nbuat, cumn enon 1 ck moetum poſemmi rarent om qua Fefen 3 do lsekteccleſteos in manm geus em. maum dellpononedete. gunjumeumquaidl riclé i pnicdu exittumt, puere n dicis oneridus ecdelaum videantmr;. Gvellentſemmipls mron der poſſent vi luſpecdin qn intet.e iudlciß, 6 ſidosAccedit, quode laber poteltatem in ec ¹d contnbuendum in pobit ihtamen verumel gerennun ſedper ndteci noraper Balh in polk Vinem dkeaypelnnogdient esſecuhres pollant ece düt damgalee aufarie ene Hana hi Räow.
locdecitlt Bal nand to.verl de dea
uc.
mam contributiones etiam ab eccleſiſticis 32 feſtinanter exigere: f quia in his extaotdi-
narijs,& exorbitantibus oneribus ordinem
non ſeruare, ordo eſt, quod tamen intelligo, quoad modum procedendi& exigenqditan/
tum, non autem quo ad quantitatem exi“*
ctionis, ita vt monaſterium prædictum nul⸗ latenus prægrauetur. ſed cum eo mitius 2
gatur, vt par eſt,& rationabile: quippe cum ſit in hac vrbe tanquam radians ſtella chi-
ſtianæ religionis, ac vnicum rele ole oie pec
tun

CONSIIL TVWM.
dex! 5 5 mmi ſpecimen. t Nam& ipſi monaſterio ſatius , cuj ned d erit duobus imminentibus malis grauius ecti uen anuäd euitare, quam vtrunque ſubire. qugtiens um.2) li melte nihil. fr. de regu. iuris. i ſicutin fin. vbil aul. nitat= urhudhm de Caſtro illud colligit. ſ ſiſeruit. vendicet. ifex d— dn uas& c. duo. 23. diſtin. Præterea 3& Ertſ0 non ſentit nrel⸗ne rocedit etiam dicta concluſio 3 vbi ſupe- icdo A ne Vg rior eccleſiaſticus deficit, ſeu non ſaeſ con⸗ d Exr. un ed. cributionem fieri pro bonis eccleſiæ. ꝓer tex. m⸗= Xtra cih in cap. Principes ſeculi. cum gloſ.⁊ circa fin. etiat IAdicun b23. quæſſ.5.& not. per Aufrer. in tract. de po⸗ ntelligum nen tettate ſecul.& eccleſia. præpoſit. in fin. ſuæ dicdo, iſtina Uch reperit.in Clem. j. de offi. ordinarij, videlicet naſteriaiplumine in tertia fallentia primæ reg. ſatis autem per- 10 Pon3 ſarsägr ſpicuum,& manifeſtum eſt, Epiſcopum vel Abbat ngillius nin Olericum, etiamſi à laicis requirantur, non
Vlla ex= d, panit tribuat Anſos iln lint eccl ſticipet ndi, †n r rocedi uo res—. ‧tatemt nmoraſeScenim ommun- a. cumt . nota. gt X Docha aſ. 8in l. a a² nendins
& Mart pnam
2. niſi en amreleris 4 C
tibus prquneret, in cuctionẽ um qlnts mappellt bomatn ciuium danerenut pralatus aſdenm
vt in ſimi aacittexi
jbi, dum torttin berat, da ²4im cun. Iin l.a. Cr napfnat rrumſtuc==t Cüunn fricæ. qui= coinit oqu ebatt mar 1 im per B4*☛☚ tieft vnde ex ue magud zuietur, lits en eller inem. ffen rhaticn oc per Femiinclc.
poſſe prouidere, vt dictũ monaſteri um con⸗ tribuat, cum eis non ſubſit, vt prædictum eſt, imo etiamſi polſent id nollent, vel non curarent, tum quia verendum quodammo- do illts eſt eccleſiaſticos in ijs vrgere, argu. c. nouum genus. de decimis. ſicut de lupis in⸗ natum de lupo non edere(vt vetus eſt ada- gium) tum etiam, quia ipſi, epiſcopus& cle⸗ ricus, in pari caſu exiſtunt, ſiquidem contri⸗ buere in dictis oneribus pro bonis ſuarum leſiarum videantur: t adeò quod etiam ivellent ſe in ipſis intromittere rationabili- ter poſſent vti ſuſpecti recuſari. c. cauſam, quæ inter. de iudicijs,& c. perſonas. de te- ſtibus. Accedat, quod etiamſi ſecularis non habeat poteſtatem in eccleſiaſticos, vt eos ad contribuendum in oneribus aſtringere poſsit, id tamen verum eſt, vbi directo aſtrin erentur, ſed per indirectum ſecus eſt, iuxta nota. per Bald. in c. poſtremo, tertio, circa
5 finem. de appellatio. dicentem, t quod Prin- cipes ſeculares poſſunt eccleſiaſticos ad ali⸗ quid compellere cauſatiue, ſcilicet ſubtra- hendo eis reditus,& obedientiam, non au- tem imburſando ſibi.Facit glo.in l.ꝛ. in prin- cipio, in verbo, Suſpectum. ibi,& quomodo cogitur. ff.ſolut. matrim.& in terminis iſtis hoc decidit Bald.in auth.ſed periculum.col. fin. verſ.& ſi dicatur. C. ſine cenſu, vel reli⸗
daloin Snſeng quis, poſt Innocen. in c. poſtulaſti. de foro . data.ſi gratell competen. in eo relatum: ex quo infertur, au. data. eclizé t quod officiales dictæ ciuitatis poterunt Itiones eti in. hises capere fructus,& mobilia prophana mona-
igere: ſ ql 18!—
84. 1. 1S bitantibus ao rib
8
ſterij eaq; retinere donec contribuerit in o⸗
zmeni neribus prædictis, quod etiam comproba-
rdo eſt, qu Beuin tur ex notatis per eundemmet Bald. inl. fin.
n procede antitit 6fi. verſ. hoc facit ad quæſt. C. communia de
rem quo a rædil7 legatis. vbi determinat, t quod licet ex for-
monaſteri 8 eont ma ſtatuti quis non poſsit bona acquirere
rauetur. le herſ in territorio, ſitamen aliqua emerit, illa po- SA“ 77
ſt,& ratioi
terit retinere donec precium ſibi fuerit reſti⸗
eranquam di cith
iis. ac vHl 1
11 38 tutum. † Nam plura de iure per indirectum fieri permittuntur, quæ directo prohiben- tur, maxime quando militat diuerſa ratio, vt in caſu noſtro patet ex præmiſsis. c. ex te- nore, cum ibi nota. de teſtibus,& not. glo. in Cle. z. in verbo, Directo, eo. tit. Vlterius&e 39 quinto f non procedit concluſio prædicta propter ſolitam obſeruantiam in cõtrarium expreſſam, manifeſtamq́; tollerantiam Papæ & vniuerſalis Eccleſiæ, quod officiales laici pro obtinendis contribucionibus in humf⸗ modi oneribus ab Bccleliaſticis, faciunt exe⸗ cutionem in eorum bonis,& fructibus be- neficiorum. Ex his enim cenſetur quædam tacita diſpenſatio ſic faciendi, c. quod dile- ctio, cum ibi notatis. de conſang.& affini.& Felinus tradit in c. quoniam. col. pen. in fine. verſic. in eadem, de ſimonia. Nec obſtat, ſi dicatur, quod huiuſmodi conſuetudo repro batur a iure, vt in c. Clerici. de iudicijs.& in c. audientiam, de conſuetud. ergo non de- bet attendi, c. non præſtat, de reg. iur. in&. imò potius corruptela quàm conſuetudo iu⸗ dicanda eſt, ac reijcienda. c. fin. de conſuetud. Quia reſpondetur, quod obiectio procede- ret, vbi adeſſet ſola conſuetudo laicorum, ſed cum in caſu iſto concurrat tollerantia, Papæ& Eccleſiæ ſecus eſt, per pręallegata: 40 fmulta enim operatur ſuperiorum tolleran tiacontra regulas iuris. imò facit ius in op⸗ poſitum. l. Barbarius, cum ibi nota. ſ de offi. prætoris.& ſecuritatem præbet, vt Salycet. no. in l.nullus. C. de ludęis.& facit, aliquid eſſe licitum, quod alias non eſſet, iuxta ſcri- pta per Alexan. in conſ. primo, col, fina. in z. parte,& coni. 8. eſt aduertendum in 6. par⸗ te, Poſtremo dicam prout alias in pari caſu 41 concluſi, f quod in ſubſidium, ſctlicet non prouidentibus officiarijs eccleſtaſticis, vel ſe⸗ cularibus, quod monaſterium contribuat, liceret ciuibus damna patientibus etiam in foro conſcientiæ, de bonis ipſius monaſte- rij ſibijpſis propria auctoritate ſatisfacere, ac etiam furtiuè bona ipſa diripere, per text. in c.dominus noſter 23. quæſt. z. vbi Archid. illud eleganter confirmat, eam que ſequitur & comprobat lexand. conſ. 135. circa pri- mum. col. I. volum. i. tradit etiam Felin. inc. quoniam, col. pen. de ſimonia. ac laſ. inl. pri- ma. C. de teſtamentis. maximè ſi abſqʒ ſcan- dalo fieri poſsit, vt ibi per Alexa. vbi ſuupra. & licet Florianus, vt ibirefert, dicat in I. ita⸗ que.ff.ad. l. Aquil.iſtud eſſe mirabile. nonta- men eſt admiratione dignum, cum de hoc ſit reg. iuris inl. non eſt ſingulis. ff. de regu. iu- ris, in 6. imò eſt præcipuus caſus, in quo li- cet ſibi propria auctoritate ius dicere, vt glof.

S ENATVS Ioſ& Docto. notant in d. l. nullus. in verſ. vLionem. C. de ludęis. Abb. poſt lmol. in c. 3. col.z.& vlt. de immunit. eccleſ. Alex. in J. prima.§. nunciatio. colu.a. ff. de noui operis nunc.& plenius D. Claudius Sayſſellus inl. vt vim. col. 41. ff.de iuſtit.& iure. Sed hocex abundanti dixi,& ſalua ſaniori ſententia:ar- bitror enim monaſterium prædictum non recuſaturum congruam facere ſatisfactio- nem, ſiue contributionem, ſitamen mode- rata ſit, habita ratione aliorum onerum ſibi incumbentium, prout fieri debet,& ſupraà concluſi in quarto articulo. SVMMARIV M.
1 Inſtrumenti deperditi tenor ex teſtibus, quomodo pro- betur, num..
2 Scriptura in archiuo publico repoſita ad hoc: vt fidem faciat: quæ ſint neceſſaria.& 3.& quod ſidem tan- tum faciat reſpectu eorum, quæ ſunt in territor.o eius loci, vbi eſt archiuum. num. 7.
4 Exemplo in archiuo publico reperto, quando credatur. num. 7.
„ Scripturis exiſtentibus in Camera, ſiue in ſacro Scrinio principis plena fides eſt adbibenda,& plura fpecia- lia de ſcripturis repertis in archiuo publico, vide num. 6.
& Supplicatio ſignata producta ex archiuo publico indu- cit notorium. Camera Principis idem eſt, quod Scri- nium ſiue archiuum principis. num eodem.
s Diſpoſitio omnis præſupponit ſubſtantiam& qualita- tem actus, de quo loquitur.
Ad poſitionem verbi ſequitur ſolemnitas, quæ ex huiuſ- modi verbo reſultat. num. codem.
„ Nagiſtri Cameræ Principis officiales publici,& per- petui eſſe dicuntur.
10 Enunciatiua verba alicuius Inſtrumenti antiqui proba- tionem inducunt..
ni Argumentum à ſolitis in iure eſt validum.
12 luri redimendi, an præſcribatur ſpacio3 0. annorum.
Prsſcriptio contra Princ ipem, niſi,ſit centum annorum, non currit.
14 Præſcriptio, quibus temporibus ceſſet,& currere de- ſinat.
1s Princeps an poßit ius quæſitum ex præſcriptione tol- lere.
16 RKeſtitutio contra præſcriptionem ex capite ignoran- tiæ,& ex capite generalis clauſulæ, ſi qua mihi iuſta cauſa conceditur.
37 bPer alienationem factam ſine licentia directi domini, deuoluitur feudum ipſi directo domino.
DECISIO TLXI X.
De ſcripturis repertis in Archiuo publico,
quam ſidem faciant.
N X proceſſu agitato inter e ſpectabilem procurato- 82 4 rem fiſcalem& nobilem
1 8 8
Nn.
proponüturarticuli, qui-
bus abſolutis facile erit ſcire quis iuſtius in-
PE DEMONTANI duat arma. Primus igitur eſt, An ſit nnh
ta ſiſci petitio, in eo quod proponitur da niſs. Duci noſtro ius redimendi Foga 1 & iuriſdictionem Valarboyti fuiſſe, ayj non appareat de aliquo Inſtrumento poh co, quo fit, vt prima facie videatur dicena
non eſſe probatam fiſci intentionem, 1
quidem ex teſtibus, t quia non concludu ad probandum tenorem Inſtrumenti depe V diti, vt ex eorum lectura apparet iuxta m tata per Barto.& Paul. de Caſt. in l. ſicute de teſtibus. Felin. in c. ſicut. num. 2,& 4 de re iudic. multò mmus ex ſcripturispi ductis, cum ſint exempla, quibus non eſti des adhibenda, iuxta notata in auth. ſiqui
in aliquo. C. de edendo..². ff. de fide lnſttu
1 2-1 1 Nec coadiuuari videtur ex eo, quod lia
ſint ſcripturæ priuatæ, tamen fidem facin. .. 1 cum fuerint deſumprtæ ex archiuo public,
authen. ad hæc. C. de fide Inſtrument&nn c. ad audientiam, de præſcript.& vbiqyec-
näcetetot, qgodel muünaüuenenäom the d alqond Weqhem beDaſcdeferärudgc
Codtranum tanen veti
cto. quia reſponderi poteſt, quod fadloem ſcriptura reperta in archiuo publico proba, tria ſaltem ſunt neceſſaria, quæ ponit heln in d. c. ad audientiam, colum. 4. verlſic. pn- ma concluſio, poſt Bald.& Ioan. Andrem per eum citatos. Primum quod illi archim ſit præpolſitus officialis publicus. Secundun quod huiuſmodi ſcriptura fuerit poſitai ter ſcripturas authenticas. Tertium, qu ex conſuetudine faciat fidem:& idem tem col. ſeq. verſ. quinta concluſio. ſequitur dy- cinus conſ.258. num.5.& 6. Decius inc. an cauſam. col.3. verſ. quartò fallit. poſt Abi & Aret.ibi de probationib.& in conſil. num.5. vbi dicit non valere conſequentim hæc ſcriptura reperta eſt in archiuo publec ergo eſt authentica, ex quo ibi reponuntu etiam ſcripturæ non auchenticæ. Item9 quartò requiritur, t quod huiuſmodiſci- ptura habeat teſtimonium authenticũ, qm officialis archiuo præfectus atteſtetur eſe ſcripturas archiui, non autem in archiuote
Aedtolenpansinacäöpro nodtaliter amenalie FdernieDucspleneprod tim Aexlters Snos gionbabilcipumdeni n ſedis apoſtolier pem nshnonnanqbam xetl dchdeponisbi urice duion boszrchiuivelf ucio,Ainc perwenitzc inverbo, In archiub C mda x qubucollgi diere Camen Prinqpts, nchunm hinepis cono ode Taea, jnnub,Qde p anniorum li h. Deciiin niſ inätriam rewnnen lo tt uache 3 — gerse k rmaeompunar 4 gurſid gu
pertas: quia poſſet eſſe, quod ibi per prim tum fuiſſent poſitæ, Corneus conſ. i42. lite
ra A. vol. 3. quem refert& ſequitur Declus in d. c. cum cauſam.& in auth. ſi qus in ali⸗
quo. col.5. verſic. 6. fallit. C. de edendo. Apb. in c. ad audientiam. num. II. de praſctipio- per tex. in auth. ad hæc, de fide Inſtrumento. D. Crauetta in ſuo tracta. de antiq. temp. in prima parte, nu. 194. Sed in caſu noſtro non apparer ſaltem dictam ſcripturam fuiſſe in⸗ ter ſcripturas antiquas archiui, nec officia lis atteſtatur eſſe ſcripturam archiui: exgo non eſt probata intentio fiſci. Accedat quo
ce ſeptuni exraai d pubur etamenon wrr Leir glena fdeg ann natu lue ſcrinarius 6
dhnijſe atellatun au
mambd Telimon
gemini ti ſuwaͤngal
d TamaeMlu glofi
ſcribit Alex. conſ. 16, col,5. verſic, reſpondeo* etiam

NI
wocnennän ro ius=mdonin m V neu d
aho Molt lulk, aliqu Mſtrun n
ento d)
maſac deaturd 6 tam tiſt tentione fa bus, 1 non c tenore 2 aſtrummnt m leci e= ppare t & Pau== Calt ula lin. in u.nn ulto mianex ſcrinn Nexem== lubu
a, iuxta uain an e edendi 3. K deit tri videt x eo, Priuatæ wien fidtr, leſumptas archich c. C. de EE Inſtrm am, de priDipr& onder po==, quodt erta in arcnmopubli nt neceſſaSquæ put lientiam a um. 4.,6 „poſt B4. ER lom 08. Prim xquodlilt Sofficialis olicusel nodi ſcripexr fuert s authent=. Tenin dine facia Demalite quintaca uſoſe 88. num. 5.) Deciui . verſ. qusza fulltyn e probatiça=r. Ainan icit non Neecotlan repertaeun ancuſi entica, e P tbitfd uræ non ereniaj ritur, t ⁴ huubm teſtimonſn auttni hiuo præ=s ani chiui, nom us em inui poſſet eſſe odbin
.— com poſitæ, O uls
e antiquas ue chu elle ſcrip e art
intenti ,s e ata 3 co a. erleu conl.Io.*
DECISIO.XIX.
etiam adſcripturas.vol.y.quod ſcripturæ ar- chiui publici ita demum creditur, ſi nota⸗ gius ſit mortuus,& non reperiantur ſcriptu⸗ ræ eius alibi, quàm in archiuo,& quod de- bet probari hæc negatiua, aliäs non ſufficit. Sed in caſu noſtro prout dicunt aliqui teſtes viſum fuit quoddam originale extra Came- ram: ergo non ſufficit quod fuerit repertum
in Camera.
4 Non obſtat, t quod exemplo reperto in ar⸗
chiuo publico credatur, Alex. in d. authen.ſi quis in aliquo. col. z. Verſ. ſexto fallit,& ibi Jaſon. colu. 3. quia duobus modis reſponde- tur. Primò, quia procedit, quando tale exem plum eſt facium parte vocata. Felin. in d. c. ad audientiam. num. 14. ſecundò reſponde- tur non præcedere, quando in ipſa ſcriptu- ra diceretur, quod eſt exemplum, ta eſſe animaduertendum dicit Dec. in d. authen. ſi quis in aliquo. nu. 23. quem ſequuntur Mo- der. Pariſ.de feud. titu.. 9.5. num. 32. Qontrarium tamen verius viſum fuit at- tentisſcripturis in actis productis, quæ cum proditæ ſint ex Camera ſiue ex ſacro Scrinio Sereniſs. Ducis plenè probant. c. ad audien⸗ tiam,& c. ex literis.§. nos igitur, de præſcri⸗ ptionih.vbi ſcripturis exiſtentibus in Came⸗ ra ſedis apoſtolicæ plena fides datur. l. mo- ris..nonnunquam. verſ.ſolet&ſic, ne eo lo- ci.ff.de pœnis. vbi iuriſconſultus vtitur iſtis dictionibus archiui vel forte grammatophy lacio,& inc. peruenit. 30. quæſt. i.& ibi glo. in verbo, In archiuis. Clem. j. in fi. de iureiu- rando. Ex quibus colligitur, quod idem eſt dicere Camera Principis, ſicut Scrinium ſiue archiuum Principis. concordat gloſ.& ibi Io. de Platea, in rub. Q. de proxim. ſacrorum ſcriniorum. lib. 12. Deci. in l. ſcriniarios, in princip.C.de milit.teſtamento, quod etiam probatur ex decreto Ducali poſito ſub titu- lo, de duobus clauigeris. rottæ domini fol. 38. Et de Camera computorum, ponit Guid. Pap. quæſtio. 454. his accedit, quod dicitur de ſcripturis extractis ex archiuo publico, quibus etiamſi non ſint manu notarij con- fectæ plena ſides datur, eo ipſo quod magi- ſtratus, ſiue ſcriniarius eas ex archiuo publi- co prodijſſe atteſtatur, authen. ad hæc,& ibi gloſ.in verbo, Teſtimonium, in principio. quam ſequitur Ang. Alb.& Paul. de Caſt. C. de fide Inſtrument.& ibi Bald.in rub.col.fi.
verſ. quintum ſupplementum. laſ. in l. admo⸗ nendi. num. 136. ff de iureiuran. Bart. in l. etſi contractus. col. ij. verſ. venio ad authenticam ad hæc. C. eodem titu.gloſ.in d.c.ad audien-
tiam, in verbo, Librum cenſualem. vbi Abb. num. u. Innocent, in c. i. in ſin. de procurato-
7
114 ribus. Abb. in c.2. nu. 6.& ibi Card. nu. 6. de fide Inſtrum. Felin. in c.cum cauſam. num. 7. poſt alios per eum relatos. de proba. Cagno. in l.z. num. 324. ff. de orig. iuris. Roma. conſ. 319. ¼& conſ.ʒõO.col.. verſ.cæterum. vbi di⸗ cit, quod ſupplicatio ſignata producta ex ar- chiuo publico inducit notorium.& tamen de ſe prædicta ſupplicatio ſignata non pro- bat gratiam, vt concludit Gomeſ. in regula, de nõ iudicando iuxta formam ſupplicatio- nis quæſt, prima,& dicit Bal. in c. cum ſuper. colum. penul.verſ.quæro quod ſi conſtat. de ſententia,& re iud. quod ſi cõſtat ſententiam latam,& poſtea reperiatur cancellata in ar- chiuo publico, nihilominus mittetur execu- tioni, quod tamen mihi durum viſum eſt: quia ſi cancellata, quomodo executionem merebitur,& aliud ſpeciale de ſcriptura re⸗ perta in archiuo publico ponit Ang in auth. de defenſorib.ciuit.. præcepta. in fin. quod omnia acta officialis poſita in archiuo publi⸗ co debent exhiberi cuicunque petenti, licet alias antequam reponantur in archiuo non poſsit peti copia, niſiab eo tantum cuius in⸗ tereſt. Afflict.deciſ.ʒ03. num.5 Bouer. in ſuis ſing. in verbo, Probatio. num. 22. Alba. conſ. 16. num. 7.& conſ. 4. num. 13. † intellige ta- men, quod dicitur ſcripturam repertam in archiuo fidem facere, procedere reſpectu eo-⸗ rum, qui ſunt in territorio eius loci, vbi eſt archiuum,& non quoad exiſtentes extra ter ritorium,& non ſubditos. Alex. conſ.23. nu. 3.vol.⸗.& conſ.16. num.5. vol. eodem, dicit
tamen Crauet.conſ.274. num. 6. quod archi-
uum multum operatur.
Non obſtat, quod ſcripturæ productæ ex Camera ſint exempla, quæ regulariter non probant, d. auth. ſi quis in aliquo, quia præ- dicta regula fallit in exemplo reperto in ar- chiuo publico: nam propter auctoritatem lo ci probat, ſecundum Alex. in d. auth. ſi quis in aliquo. col. 2. verſ. ſextò fallit. Deci. conſ. 161. num. 23. Mod. pari. de feud. tit. 1.§.5. nu. 28. Nec repugnat quod Dec. ibi dicit eſſe ani-
maduertendum, quod ſi ſcriptura exempli
reperiatur pro exemplo. Ita quod ſcriptura reperta in archiuo dicat, hoc eſt exemplum non videtur probare, quia pro exemplo ibi eſt poſita. arg. J.l. 9. ſi quis duobus. ff.de bono- rum poſſeſsionibus. ſecund. tabul. ſi ver ſcriptura reperta in archiuo nihil dicit de exemplo videtur probare, quia iudicio meo ſalua reuerentia Decij,& aliorum non bene loquitur. Nam cum Alex.& laſ. poſt alios Doctores dicant quod exemplo reper- to in archiuo publico, creditur, præſuppo⸗- nunt conſtare illud eſſe exemplum, quiaom-
nis

s nis diſpoſitio præſupponit ſubſtantia qualitatem actus, de quo loquitur 1.4.9. con⸗ demnatum. ff.de re iudi.l. diuus. ffxde teſtam. milit.& ibi Barto.& in.l. 9.& parui num.z. ff.quod vi aut clam. Paul. de Caſt. in J. teſtiũ. num.7. C. de teſtib. Dec.conſ. 410. nu. 72. Cal- ca.conſ.dy. num.z.& conſ.iiS. num.3. Dec.in c. conſuluit.ilt. in 3. notab. de appellationib. Barba. conſ. 57. colum. 12. tex.& ibi Bart. in 1.1.5. item Mud. ſfad Syllanian. Bar. inl. I. in princip. num. 13. ff. de eden. Felin. in c. ſcri- bam. in fine. de præſumptio.& dicit Iaſ. inl. ſciendum. in primo notab.ff. de verbo.obli- gatio. quod ad poſitionem verbi ſequitur ſolemn tas, quæ ex huiuſmodi verbo reſul⸗- tat,& Alb. inl. nec exemplo. num. ꝛ. O. de fal. quod qui ponit aliquid, omnia conſequuti⸗ ua ponere videtur, ff. de acquiren. hæredi. l. nec is. l. pro hærede.& I. fllud. laſ. in I. ſf quando. colum. 2. in 4. notab. C. vndè vi. Cra. de antiqui. tempo. char. 54. nume. 98. ſi igitur debet apparere huiuſmodiſcripturam eſſe exemplum, ſequitur quòd licet hoc di⸗ cat, non propterea tollitur fides, reſultans ex diſpoſitione iuris propter auctoritatem archiui publici.
Non obſtat I.1. 9. ſi quis duobus. ff. de bo- norum poſſeſ.ſecun. tab. quia ibi teſtator nõ habebat exemplum pro authentica ſeriptu- ra, nec hoc poterat priuatus facere.
Non obſtat, quod dicit Felinus in d. c. ad audientiam. num. 14. ſcilicet quod huiuſmo- di exemplo detur fides, ſi ſit factum parte ci⸗ tata, ſicut d:citur de exemplatione alterius Inſtrumenti publici, quia ſi hoc eſſet verum, non eſſet ſpeciale in exemplo reperto in ar⸗ chiuo publico Principis, cuius auctoritate datur fides ſcripturæ priuatæ ibidem reper-⸗ tæ.& ideò Felinus loquitur ibi ſub dubio vtendo dictione, Fortè, alias malè loquere- tur, niſieum intelligeremus, prout verè lo- quitur non de exemplo, reperto in archiuo publico, ſed de exemplo, ſumpto ex ſcriptu⸗ ra priuata reperta in archiuo publico, vel de archiuo publico inferioris à Principe Mo-
der. par loco ſupra citato, num. 28.
Nec contra pugnat, quod dicitur, huiuſmo di ſcripturam debere habere teſtimonium publicum, quod ſit ſcriptura archiui publi- ci, quia in caſu noſtro non ſolum eſtatteſta- tio Zouduti commentarienſis, ſiue Notarij ipſius Cameræ, ſed etiam dominorum Ma⸗ giſtrorum, qui atteſtantur hanc ſcripturam eſſe repertam in archiuo Illuſtriſsimi Du⸗ cis inter alias ſcripturas patrimonij eiuſ- dem llluſtriſsimi Ducis, qui quidem Magi- ſtri dicuntur officiales publici& perpetui,
S ENATVS PEDEMONTANI m, t& Tvt concludit Dec. conſ. 404. columa. oyed
10 †27. Iulij. 1554. cx cuius verbis etiamen,
II
La, A⸗ d
Non acuuerſatur, quòd dicitur, quoddadin daraial dllob vt ſcriptura, quæ producitur ex archiuo,n a- naul nealoru 7 711 ,—.).) bet, requiritur, illam eſſe poſitàã inter ſeripu nulo ini 8 Pnech
ras authenticas: quia Belin. in d. c. cuma nausle aolh dheol ſam. num. 7. dicit poſt Doct. per eumall, um opume tos, quòd vera concluſio eſt, quod ſeri old.l dunec ra reperta in archiuo publico probat, ſa Karen. que Eeuibhe prima requiſita ibi poſita concurrant vit enyoà- kuam licet quòd ſint poſita in loco publico,&, aulum 1 2 Dickelb beat cuſtodem ſeu officialem publicum, a&iwi requiri tertium quæſitum, quod ſit poſſraj ccrh qoceteroge ter ſcripturas authenticas, ſequitur Crauen, ninemäle 1 de antiq. temp.in prima part. num. 9. eh pii ſed aduerte. Sed eontrariam opinionemꝶ axii lar acp tomagis receptam& ſuperfluum eſſe huiu atqundocunqle modi requiſitum, cum dato, ſcripturam eſi Inl poſitam in archiuo, ſiue loco publico ad ho Cornraäm tande 3 deſtinato& præpoſitum eſſe officialem p nclbauu ſgacd rignt ſumendum eſt ſcripturas ibi poſitas u ſtal pe nlanRäemken eum effectum, vtcomprobarentur aucon ais halkallui 4 tate loci, fidemq́; facerẽt. Accedat, quiauuui 1 aüeluiper Tun modi ſcriptura inter authenticas repoln ren golanuiſ lie fuit,& cõprobatur primò ex reſcripto qua uionumadſgrochorum dam Illuſtriſs. Ducis Ludouici, dato Tau cim coinnambacdu ni, 145 9. ſecunda Martij, in quo fit mentiot ünn hacuerkriin aa dicto iure redimendt. Item ex Inſtrumem lluitxmitann ötiro die ſeptima Martij,& alio ratificationisſ qundo aiquis lgauita die octaua Aprilis eiuſdem anni ſecundhi pobtilud petete qum teſtibus deponentibus vidiſſe illud Inſn Nonreraicüonem qum mentum. 1 nlegus,deonon curi Tertiò ex Inſtrumento publico antim bam pratsxa quodcd recognitionts iuris luendi producto ſiot ſomaeſponlonpneic akcpeioniscolum. ciatiuis inducſtur probatio. Bald.& Un neclicli, wocgomi l.cum aliquis. C. de iure deliberandi, 2 enche nulo determinnr
menopini
ex multiplici redditione rationum caunn
S. Agathæ, in Camera computorum, inqu ſemper fit mentio dicii iuris redimendis belern nte Felun,inc cedit etiam, quia arguendo à ſolttis, tquyct? unqeltobſennqddd argumentum validum eſt in iure, l. certicol nuilen gim in dictio.. ſinummos.& ibi Bart.& comm, Ssenmms anndo In
niter Doct. ff.li cert. petat. Euerardus inſi ueullet inmanun
locis legalibus, char. 63. Duces dabaudi tenenntinrmenumn a conſueuerunt feucaalienare cum iurelua Aulrhi Bal bena di,& recatandt, quibus omnibus concun lidigualioczweli rentibus adhibenda eſt plena fidesſenptule, c. ad audientiam.& 1bi Abbas, num.l, dieelg K bihe Felin. num. 10. de præ ſcript omb.& hoemè- Vanaom, cetoro
ximè procedit ſi haberi nonpoteſt origim⸗ rüüruen le, quod ſufficit per iuramentum conſtateſ enind i*
fin. C. de fide Inſtrument. Romanus iatch alum pn minis conſil. 165. quem refert,& ſequiti igrſge Dec.dici. c. cum cauſam.& præmiſsis atten amaäbi dun
tis, cenſuit Senatus eſſe probarum pacdon 28 rmu
luendi. tu eha Probata igitur intentione fiſci, quo adiui menl Wlpp
redim Rpcl

nuthentte ſecuitulg nprimf aut. mn 2d contm am opinin Statn del Irfluuma um, cum o„ſerig hiuo, ſu Jeo puble ræpoſitiaæſſe ocia
t ſcriptu abi polie
n, Vtceon bareutu
nq facer— ccedu
ra inter s xhentias
baturpri exreſch „Ducis I wuici,ti nda Mart quoltni dimendsnamexlin Martij, I nattte prilis eiu—nantiſti vonentibͤ diſſelt Inſtrum e) pobiit ts iurislut probii 54. X cu⸗='eibbel Ucitur proô== 0. hiii is. C. de i- dellua jredditid=ratitni nCamera apurn nentio dicꝰ arrünin quia arguexodliis m validun= einine ummos. u fTicert. P== Lueus
— uces bus, char. Duc
12 omni — ma ldes
— Sbassl
de Inſtrum t2 t, 3”
fert, à
II. 165. qun Jpand
uſa r. t I.
1 kun ei 1 roballn den⸗
„A
ꝛet
igitur intel 83
DECISIO LI.XI X.
redimendi. Supereſt videre, an ſit eliſa exce- ptione præſcriptionis XXx. annorum oppo- ſita. t in cuius articuli diſcuſsione nunc non multum inſiſtam, ne aliorum ſcribentium merus relator videar. Hanc quęſtionem igi tur optimè tractauit Rube. conſi.3. Soc. Iun conſil. 145. volum.. Cagno. inl.⁊. nu. 70.& ſequen.vſque ad nume. 93. C. de pactis inter empto.& vendit.& pleniùs poſt eum Tira- quel.in tracta. de retrac.conuen. 910. 2.u. 2. & pluribus ſequen. Didac. lib.i. varia. reſol. c. 9. concludentes, magis communemopi- nionem eſſe, pacto de retrouendendo poſſe præſcribi ſpacio triginta annorum, etiamſi appoſita ſint verba infinitatem ſignifican- tia: vt quandocunque, ſemper, perpetuò,& ſimilia. Contrariam tamen opinionem quòd non pręſcribatur ſpacio triginta annorum pro- pter malam fidem, tenuit Petrus Gerar. ſin- u. 18. Pariſ. conſi. 9z. volu. 3. Rui, conſi. 150. vol.4.& alij relati per Tiraq. de retrac. con⸗ uen,§.I. gloſ.z. nu. 15. Dida. loco proximè ci⸗ tato. num.ꝛ.&. pro quorum opinione addu cebam doctrinam Bar. cui non vidireſpon- ſumn abaduerſarijs in l.i. num.ꝛ. ff. quib. mod. vſusfruc.amittatur.vbi nommatim dicit, ꝙ quando aliquis legauit alicui aliquid, quòd poſsit illud petere quandocunque, quod propter dictionem quandocunque ſunt plu ra legata, ideo non currit pręſcriptio: adde- bam præterea, quod dicit Prac. Papienſis, in forma reſponſionis rei conuenti, in verbo, Præſcriptionis. colum. 8. verſicul. 27. vbi ex- preſſè dicit, quod promittens rem aliquam vendere nullo determinato tempore, non pręſcribit aliquo tempore. Dixi tamen cum diſputaretur de veritate huius dicti, debere declarari, vt per Felin. inc. cum acceſsiſſet. num. ꝛ7. verſicu. ſecundò declaratur. de con- ſtitutio.& licet prima opinio videatur ma- gis communis, quando in pacto non inter- ueniſſet iuramentum, tamen ſecus eſt, ſi in⸗ terueniat iuramentum, argumento eorum, quæ ſcribit Balb. de præſcrip. in 5. par.5.Par. princi.quæſtio. 6. verſicu. primo, prædictam concluſionem poſt Alexan. in d.l. nemo po⸗ teſt.de lega.I.& ibi Rip. nu. III. Felin. in c. ſi. diligenti. num. 19. de foro competen. Ruin. d. conſi. o. nu. 4. dicens, Doctores ita com- muniter tenere in d. l. nemo. Petr. Gerar. d. ſingu. 18. colum. 5. Cagno. in d. l. 2. nume. 86 & ſequen.vſque ad numer.1. Capel. Tolol. quęſt.z20.& ibi in additio. M. Antonius Ba- ueria, de virtute iuramenti. verſicu. 29. poſt Felin. in oſin. numer.. de pręſcriptio. Brun. conſiz8. numer. 20. Hyppol.ſinula.ur.poſt
3
115 Angelum, Romanum, Socinum,& laſ.per eum allegatos, licet Didac. d. c.9. numero 7. poſt Angelum, Balbum, Soci. Ium& Boer. per eum allegatos, dicat, contrariam opinio- nem eſſe crebriorem, ſed tamen non affir⸗ mo.
Nee forſan abſonum eſſet, dicere aduer- ſus Principem non currere pręſcriptionem, niſi centenariam, Brun. d. conſ. 45. num. 6.& 7. Poſt Angel. in l.. C. ne rei dominicæ, vel templo. poſſet etiam non incongruè dici, dato& non conceſſo, quod huic actioni po- tuiſſet pręſeribi ſpacio triginta annorum, non fuiſſe perfectam præſcriptionem, ſide⸗ ducimus tempora, quibus non currit, ſeu
14 dormit præſcriptio, t vt pupillaris ætatis, pa-
triæ poteſtatis Ducum Sabaudiæ, tempo- ra belli,& peſtis, quibus agere non potue- runt, 1. 1.§. fina. C. de anna. excep. c. ex tranſ- miſſa. de pręſcriptio. Igneus in repet. l.con- tractus. nume. 103. ff.de reg. iur. Balb. de præ- ſcript.prima par.ſextæ partis principa. in 21. 2².& 23. caſu.& in 2. parte eiuſdem ſextæ par- tis. verſicul. quatuoralios caſus. Brun. dicto conſi. 45. num. 3.& 4. colum. fin. Cagn. in d.l. 2. nu. 91. Prac. Papien. in formareſponſionis rei conuenti, colu,. 8.& 9. Abb. in c. ex tranſ- miſſa, nu. 4. de præſcriptio.& conſi.3, colu. 7. VoOl. 2. Pręterea non videtur obſtare aſſerta prę⸗
ſcriptio, cum expreſſè tollatur priuilegijs
15 Imperatorum, I qui poſſunt ius quæſitum
ex pręſcriptione veluti ex iure poſitiuo tol- lere, Angel. in I. Lucius. in princi. ff.de euict. Brun.d. conſi. 45. nume.5. Rip. lib. z. reſpon- ſorum, reſpon. ꝛ, numer. B. Dec. late in c. quæ in eccleſiarum. numer. 15. verſic. quintus ca- ſus. licet Balb. de pręſcriprionib. in 5. parte quintæ partis principalis intelligat pręmiſ- ſa procedere in pręſcriptione futura. De qua quæſtione vide cumulata à Portio in ſuis communibus concluſionibus, libr. 5. colum. 6. verſicu. tertiò limita,& duabus colum, ſe- quen. 2
Accedat, quia etiamſi eſſet perfecta prę- dicta pręſcriptio, attamẽ& quondam Dux pater Moderni Sereniſsimi Ducis noſtri, & multò magis ipſe Modernus Dux debe- ret iuxta petita in integrum reſtitui aduer-
16 ſus prędictam pręſcriptionem legalem, t ex
capite iuſtę ignorantię,& ex clauſula gene- rali, ſi qua mihi iuſta cauſa, ſecundum ma gis communem opinionem, de qua per Socin. conſilio 66. volum. 4. Alexandr. conſil. 71. volum. I. Balb. in quarta parte princip. quę- ſtio. 29. Cagno. in d. l.z. numero 85,& latius in 74. quęſtio. poſt Barto. Angel. Alexand.
V Soci.

—————
Soci.laſ.Felin. Dec.& Afflic.per eum alleg. Hyppo.inl.qui filiam.nu. 73. ffad leg. Cor. de fal. Tiraq. de retrac. in verbo, Atal temps, §.1I. glo.. num. 54.& ſeq.
Cæterum cum pars Ardizoni,& ſic di⸗ midia fuerit alienata ſine licentia directido- mini,& iure allodij, negari non poteſt, quin
17 huiuſmodi portio fuerict directo dño deuo- luta, c... 9. f. quæ fuit prima cau. benefi. amit. & in c.. de prohib. feu. alien. per Feder.§. ca- lidis.& ibi glo. lacob. a S. Georg. in ſua in⸗ ueſtit.in verſ.& cum pacto. de non alienan. nu. ⁊& vbique communiter Docio. Brun. d.conſ. 45. nu..& 7. iuxta tamẽ diſtinctionẽ Cur. in tra cta. de feu. in 4. par. prin. quęſt. 4.
——
ctum ius redimendi competere ſereniſsimo D. noſtro, ſaltem ope reſtitutionis in ints- rum. An autem attenta forma pacti luendi poſsit dereniſsimus Dux facta redemptione alium inueſtire, cum nonſit pręſentis ſpecu- lationis, in aliud tempus differam.
SVMNHNARIV M.
2 Cautio, quæ dicatur neceſſaria,& quæ uoluntaria, 2 Criminalibus in cauſis qui relaxandus non eſt, niſi datis leinſſoribus ſatiſdare qui promiſit, videtur ſatisfe⸗ ciſe promißioni præſtando iuratoriam cautionem, vel iurando ſe non inue niſſe fideiuſſores.
4 Uuſtribus perſonis remittitur neceßitas præſtandi ido- neam cautionem,& ſtatur eorum iuratoriæ cautio- ni,& ibi limitatur.
4 Cautio iuratoria locum non habet in eo, qui ſponte ſe
obligauit ad ſatiſdandum.
luramentum ad probationem impe dimenti non releuat,
niſi à iudice deferatur.
6 Impedimentum ſeu impotentia, ac difficultas, propter quam quis non admittitur ad præſtationem ſolum iuratoriæ cautionis, vbi ſatidare cenebatur, an pro- bari per iuramentum poßit.
pœna conuentionalis comraittitur, etiamſi nihil interſit ſtipulationem principalem non obſeruari.
Pqœha vbi certa eſt conuenta etiam in prætorijs ſtipula
t oonibus, non inſpicitur intereſſe.& nu. 11. cum ſeq.
Adminiſtratores publici, ſi legitimè rationes non reddi- derint,& contingat probari aliqua bona ad came- rã ſpectatia ad ipſos perueniſſe, qua pœna punia tur-
0 Donatio generaliter facta de omnibus bonis preſenti- bus& futuris nihil penitus retento, non valet.
u Pceena appoſita in ſtipulationibus de iudicio ſiſti, ita de- mum committitur. ſt interſit..
12 Stipulationes pœnales merè cõuentionales quæ dicãtur.
33 Stipulatio quæ dicatur prætoria, quæ iudicialis,& quan
do iudicialis eſſe deſinat.
intereſſe quando in ſtipulationibus pœnalibus inſpicia-
tur,& de eo ratio habeattr.
15 Promißio quantitatis in obligationibus factorum ceu- ſetur facta ad taxandum intereſſe.
16 in criminalibus cauſis ſanguinis pœnam exigentibus, cu
nullam, aut certam recipiant determinationem, ſeu
eſtimationem intereſſe non attenditur.
N„
8
60
—,— 1 5 8
7.
—
H ————
————;—— ——
S ENATVS PEDEMONTANI
Ex quibus omnibus cenſuit Senatus prædis
——
17 Fideiuſſor promittens ſiſtere reum in caufs criniaui 4 qua venit imponenda pœna becuniaria, equiparan fideiuſſori promittẽtiſiſter. aliquem in cauſacul
DECISIO L. XIxk.
De eo, qui promiſit cautionem idoneas tra certum tempus præſtare ſub pœna, an ii uerit ſe exactiſsimam feciſſe diligentiamm riendi fideiuſſores, quos reperire non pan- pœna effectum ſuum ſortiatur. 1
3
Se Vm in caſtro initn S Vercellarü detineten dñs Breſsiaci, petttas tentione ſe relaxania . ſerendo ſe parauumli Bn obligatione bonotn ſuorum ſubmittere, cauere de non recedendo à ciuitate Vecx larum, cuius precibus annuens Senatusen ſuit eum eſſe relaxandũ, facta prius ſubni one de reddendo legalẽ rationem, quoum- cunqueadminiſtratorum per eum, nonss dendo à domo ſolitæ habitationis, nonalb quendo extraneos, ſe præſentando quoii fuerit requiſitus,& de præſtando inſnſi dies cautionem idoneam proſumma ſcuo rum decem mille, quod obſeruabit omnusi ſingula præmiſſa, ac ea ratificari facieten lium ipſius D. Breſsiaci, qui volens relam omnia& ſingula obſeruare promiſit, gin ſum contrauentionis donationem fecitll ſtriſ. Duci ſtipulante notario de omnibuij nis,& iuribus præſentibus,& futuris,qu quidem omnia obſeruauit, exceptoq cautionem idoneam intra tempora ſtmn non preſtitit, iurauit tamen exactiſsimant ciſſe diligẽtiam reperiendi fideiuſſoresiqu reperire non potuit, quare fiſcus petijt deci rari donationem ſuum effectum ſortitidt re. Quęſitum fuit, an iure peteret: Etproi telligentia huius quæſtionis videndum e an huiuſmodi promiſsio de pręſtãdoidon cautionem,& obſeruandi omnia pręmiii 1 fit necefſaria, aut voluntatia, t cum neceſln dicatur, ad quam quis a lege aſtringitur, cet cauſa fuerit voluntaria. Voluntari rero merè dicatur, qua quis non aſtringtunun- voluntate ſua, l. ſi fideiuſſor.§. neceſBrioea ibi gloſſ.& l. de die.. tutor.& ibi Bad Paul. de Caſtro, ff. qui ſatiſda. cogan: qun propter concludo in caſu noſtro elſenect
¹
2 Griam, non tamen mere:nam licet vo el
relaxari d carceribus in criminalibus, 3, beat dare ſideiuſſores, I. I.& ibi Docto.
cuſt. reo. Hyp. latè in ſua prac. in. attingam & in caſu noſtro etiam interuenerit
jullut Illuſtriſ. Senatus, attamen ab initio habe 3 caula
doneam,
oniſgpoiie autioni qu travedieqobuſcamteme-
iläacogde biBe abn dc modl pellns debel ſelu ario,Nchlgeeboln adeteqwodumenimellg vomhbtaxluribusptox gc renb obſtat, otes deum von toder, conrta lluſttes perlomsi ecio,&hoccollgtare nes ex priuanz interpella Lacdeden biinprune. tem lmitaurnon proce recur de graui cimine, eokuace Pen nd, vertem quicommtiur cealt do,quod quand leitnmſendum lidicb Kton fceur cum kaben naner guſponrekohlg unglaimpunnquneſte, mmültülbingolln niinka ſwita,Fi deil Bäd. non de
uad wünaninet, lläüiname
dar n,
n. ſgnnn
mli

romiſite omiſito Vonemiden dus præl Aub pene 1
— 59 4
ab
8 larü de dm=A eßslachg
ten aie ſem fer aad ſe pu
1
ſug e ſubm receden zi ciuina- drecibusit Jensden, elaxandi Aaaptiu- ado legalentonem, niſtratoriamer eum oſolitæ hxationb aneos, ſeſ- ſentant tus,& diexſtanci m idones roſum ꝛille, quocewſerulban aiſſa, acez⸗==tficniue d. Breſsiac==ii vobnn zula obſerex: ptonii entionis qd= attionent- pulanten= io decr. s præſent==s, Gxe nia obſertr=t, edda doneam i tenae iurauit ta-æneri
obg ione k,3
DECISIOLXN. 115
cauſam voluntariam, quia potuit tunc non velle relaxari, ſed ſtare in caſtro, nihilomi- nus de hac, ſicut de merè neceſſaria iudican- dum eſt, Pau. de Caſt. in d. õ. tutor. nu.2. Are- ti. late conſ. 87. colu.. quo caſu videretur di- cendum ſatisfeciſſe dictę promiſsioni, ſi iu- raſſet, ſe non inueniſſe fideiuſſores,& pręſti- tiſſet iuratoriam cautionẽ, l. generaliter. C. de epiſcop.& cle..ſed hodie.Inſtit. de ſatiſd. Iaſ. late inl.i. nume. 22.& 23. ff. qui ſatiſda. cog. quod præſertim locum habere debet in ipſo domino Breſsiaci, eo quia retineat illuſtrem dignitatem, ex quo fuit Præfectus ſacri cu- biculi quondam Illuſtr. Ducis, l.!. C. de præ- poſi. ſacro. cubiculo. l. 2. C. vt dignita. ordo ſeruet. lib. 1z. t& conſtitutis in talt dignitate remitti debet neceſsitas præſtandi cautionẽ idoneam, ſed ſtandum eſt eorum iuratoriæ cautioni, l. quoties. C. de dignita. lib. 1z. gloſ. fina. verſic. quibuſdam tamen.in l.i. f. quiſa- tiſda.cog.& ibi Bar.in fin. dicit, quòd huiuſ- modi perſonæ debent ſe ſubmittere nudæ cautioni,& obligare bona ſua, non tamen tradere, quod tamen intelligo, iuratoria cau- tione adhibita, iuribus proximè allegatis. Sed præmiſsis obſtat, quia diſpoſitio d. l.
quoties. locum non habet, cum proceditur
contra illuſtres perſonas in criminalibus ex officio,& hoc colligitur ex illis verbis, Quo ties ex priuata interpellatione. ita limitat Luc.de Pen. ibi in princi. in verbo, Priuata. item limitatur non procedere, quando age- retur de graui crimine,& facit tex. in 1.3. ff. eod. tit. Luc. de Pen. in d. l. quoties. colum. 4. verſ.item qui committitur.poſt gloſ.in l.j. ſf. de cuſto. reo. quòd quando locum habeat, dicit remittendum udicis arbitrio. Tertio,
mreperie fidt½᷑ non videtur locum habere iuratoria cau-
potuit, q= flon em ſuum Arime fuit, an iu= etalein
ius quæſſ-zis virs ipro miſsi eprln Lobſerut omm- 2 9! aut volun—ſa⸗ . altll“ uam quis Ja rit volunt— ſir r, qua quſt= n 1 — 14 1 na, leſi fide s b de die. 5. I. 7 lilo, H. quk Kiuug rO, II. 2 rod do in wol 5 clu 1la tamen m It rcetibus idti eiuſſores; Jl- „late in tt ¹, ee
tio in eo, qui ſponte ſe obligauit ad ſatiſdan- dum, quia imputandum eſt ei, qui neceſsita- tem ſatiſdandi ſibi impoſuit, l. ſifideiuſſor.§. ſi neceſſaria. ff. qui ſatiſd. cog. laſ. in d. l.. nu. 23. verſic. ſextò limita.& videtur in terminis deciſio Bald. in conſi. 64. vol. 1. quod is, qui promilit fideiuſſorem dare infra certũ tem- pus ſub certa pœna, incurrit pœnam, quæ pPoteſt exigi non obſtante pugatione moræ: accedit quia fortè non dicetur legitimè pro- bata enunciata difficultas reperiendi fide- iuſſores per prædictum iuramentum ex his, quæ notat Barto. in l. 2.§. quod diximus. ff.ſi quis cau. vbi Alex. poſt Bart.& lo. And. di- cit, t quòd cautus eſſe deber is, qui allegat im pedimentum ‚vt non iuret, niſi ſibi defera- tur à iudice, quia aliàs iuramentum non rele uaret eum, Bar. in l. qui commeatus. ff. de re milit. Pelin. in c. ex tranſmiſſa. de præcſcri pt.
Rip. in l.. õ. Cato. num. 65. ff.de verb. obliga.
6 Quare diſtiguendum puto, t quòd aut quæ
ritur de probanda impotentia ad effectum, vt ad obtinendam iuratoriam cautionem admittatur,& tunc huiuſmodi impotentia poteſt probari per iuramentum,& habet lo- cum dictum laſ. in d. 1. I. nu. 22. ff. qui ſatiſda. cogan. Aut quærimus de probanda ipſa im- potentia, ſeu difficultate ſimpliciter,& tunc non ſufficit probatio per iuramentum, ſed requiruntur ea, de quibus per Barto.& al: os proxime allegatos, ita in ſimili diſtinguic Bar. in Extrauagã. ad reprimendũ. in verbo, Summariè. colum. 3. verſicul. in iſtis ſi qui- dem loquimur. Verùm, cum in caſu noſtro proponatur, nullam fuiſſe præſtitam cautio-⸗ nem, ideo non ſuff:ceret fortè iuramentum prędictum ad probandam impotentiam,& propterea fruſtra quæritur, an iuratoria cau- tio ſufficiat, cum non entis nullæ ſint quali- tates: facit l. diuus. ff. de milit. teſtam.& 1.1.§. parui. ff. quod vi aut clam. niſi velimus dice- re, promiſsionem cum hypotheca bonorum ſufficere, ex quo dominus Breſsiaci eſt eui⸗ denter idoneus, vt quia poſsidet immobi- lia,& eſt ditiſsimus, quo caſu ſufficit nuda cautio ipſius cum generali hypotheca bo⸗ norum, vt ſingulariter not. Bar. in l. quic un- que.z.de fund. patrimo. lib. iI. quem refert& pro ſingulari citat laſ. in l.3. in 2. colu. in 5. fal⸗ len. C. de verb. ſignif. Alex. conſ. 37. nu. 14. libr. 2. Pau. de Caſt. inl. diuortio. õ.interdum. & ibi laſ.in 2.& 3. col.ff. ſolu. matr. vbi Bart. ab Alex. defendit. qui contrarium tenet,& cautio prædicta neceſſaria eſt, vt prædixi- mus, quo caſu ſufficit ſecundum Caſtren. in J. ſciendum. nu.3. ff. qui ſatiſda. cog. bona im- mobilia poſsidere.
Videndũ igitur eſt, an dicta donatio ſorti ri debeat effectum, præſuppoſito quòd ſit fa- cta in pœnam non obſeruantis, etiam quòd dictum nõ fuerit nomine pœnę, vt cõcludit Aret.& alij relati per Rip.in d.§. Cato.nu. 8. Rui. ibi in prin.& Alcia, nu. 35.& 36. dicen- tes, hãc eſſe cõem opin. Et videtur dici poſſe pœnã deberi, etiamſi nõ interſit fiſci cautio- nem fuiſſe præſtitã, l. z2.§. fi.& l. ſeq. l. ſtipula- tio iſta.õ.alteri.ff. de verbo. obli.& Inſtit. de inuii.ſtip..alteri.t vbi pœna conuentiona- lis committitur, etiamſi nihil interſit ſtipula⸗ toris ſtipulationem principalem obſeruari, Bal.d. conſi. 64. volu. I. nec in ea datur pœni- tentia, Iaſ. in l. quamuis. nu. 9.& in l. ſin. C. de in ius voc. quod etiam locũ habere videtur in prętorijs ſtipulationibus, arg. J. fi. ff. ſi quis in ius voca. non ierir. glo. in l.z. in verbo, In- terſit. eodem tit. l.2. 9. tina. ff. qui ſatiſda. cog.
V 2 led

4
——* 4
— 7* 1 7—
— 71
₰
—
—— 3———— —————— ᷣ———— ᷣ
————
S ENATVS PE
ſed& ſi quis.õ.item quæritur. ff. ſi quis cau- tio.& in l. in omnibus.⁊.& fi. ff. de præto. ſti⸗ pula.f vbi quando pœna eſt certa conuenta, etiam in illis Prętorijs ſtipulationibus non inſpicitur intereſſe,& iſtud maximè proce- dit in criminalibus, in quibus non conſidera tur intereſſe, gl. fi.in J.4. ff. de cuſto. reo.& ibi Albe. gloſ.pen. in.z. 9. f.& ibi Bar. Bal.in fi. & Albe. nu. 3. ff. qui ſatiſda. cog.& idem dicit Bar. in l. Iulianus. nu. 8.& ibi Albe. nu. 13. ff. eo.tit. ſed nos ſumus in criminalibus etiam
reſpectu redditionis rõnis adminiſtratorũ
per eum:ſ quia ſilegitimè rationem nonred- det,& contingat probari aliqua bona ad de-
reniſ. Ducem ſpectantia ad ipſum inquiſirũ
perueniſſe, ac ea occultaſſe,& penes ſe reti-
nuiſſe, incurret pœnam quadrupli, ſecundũ
regulas cameræ computorum,& de iure cõi
poſſet damnari ad reſtitutionem retentorũ,
& amplius tertia parte, arg. l. 4.§. ſed ſi quis
pecuniam. ff. ad leg. Iul. pecu. aut in pœnnam
dupli, arg. l. excellentia. C. de eroga. milita. anno.lib. 1z. Soc. conſ. 46. colu.. verli. quin⸗ tò& vltimò, repetito in conſi. 213, libr. I. vbi videtur ſentire, quòd imò imponi poſsit pœ- na amputationis manus, arg. tex. in§.coges. in auth.de mand.Princip.
10 Incontrarium tamen facere videtur, t quia
huiuſmodi donatio facta llluſtriſſ. Duct de omnibus bonis& iuribus pñtibus& futu- ris nihil penitus retento, de quo diſponere poſsit, nõ valet, vulgata J. ſtipulatio hoc mo- do concepta.& ibi latè laſ. col. i.& 2. ff.de ver bo.obl. quę etiam non validatur iuramento ſecundum cõem opinio. de qua per laſ. ibi nu. Il. licet in caſu noſtro nullum interuene- rit iurm̃,& dato citra veritatis præiudicium, quòd mero iure ſubſiſteret huiuſmodi dona tio, ſeu ſtipulatio pœnalis, adhuc dicendum eſt non committi pœnam, niſi interlit fiſci- cautionem fuiſſe præſtitam, 1.z. in fi. f.ſi quis in ius voca.non ierit, vbi ſi non interelſt acto ris, prætor pœnam remittit,& ibi Alex. nu.
11 2. † ꝙin ſtipulationibus de ſiſtendoin iudi⸗
cio,& ſimilibus, pœna ita demum committi tur, ſiinterſit, l. fin. õ. I. ff. de eo per quem fac. erit.& ſequitur Ang. ibi,& facit quod dicit Bar.in d.l. in omnibus. ff. de præt. ſtip. quod in prætorijs ſtipulationibus pœna cenſetur appoſita loco intereſſe, hinc dicit Alex. in d. § Cato. numer. 41. in fi. quod prætor potius præſumitur pœnam loco intereſſe poſuiſſe, quam pro contemptu, cum diciæ ſtipulario- nes apponantur etiam inuito promiſſore, i- deo illi ſuccurritur, quia fit mitior:& adſtipu latur tex. in l.& ſi poſt tres.& ibi gl. ff. ſi quis caut.& ratio eſt, quia Prætor, ſiue magiſtra-
DEMONTANI tus ęqu itatẽ prę oculis habere debet,l ahr ſi Epheſi. ff.de eo, quod cer. loco.
Non obſtant in contrariũ adduca&n
mo tex. in l.2. 9. fi. cũ l.ſeq.& l ſtipulauo 3
12§. alteri. ff. de verb. oblig. cum ſimi qua ſ quuntur in ſtipulationibus Pœnalibun rè cõuentionalbus, quæ ex cöuention uſq; partis cõcipiuntur, hoc eſt, neqziul dicis, neq; iuſſu P̃toris, ſed ex mera cõun, ne contrahentium fiunt: nam hm̃oi dicna mere cõuentionales. 6. cõuentionales u de diuiſ.ſtipul. nos aũt ſumus in ſtipulat
33 ne iudiciali, ſiue prætoria: licet. n nullaſeg ciuili, nulloue edicto Prætoris mortuipu ciſcantur, attamen cum ex mero offco natus proceſſerint, iudicialis, ſiue ptorada
tur, J.). 9. iudiciales.&§. ptoriæ. ff. de velba Pudlyſt
lig.& ibi Pau. de Caſtr.& Alex. in prin iudiciales. cum 9. ſeq. Inſtit. de diuiſ.ſtigNe ex eo, ꝙ partes ita poſtea cõuenerint den ſtanda caucione,& pœna in caſum cõtrann tionis deſinit eſle iudicialis, ſiue pratoriu in omnibus.& ibi Bar. ff. de præt. ſtiplin d. l.5. nu. 8. ffride verb. oblig. Quo fit, vin iuſmodi iudicialibus, ſiue prętorijs ſtipunſ onibus magiſtratus ſe intromittat, vt nond mittatur pœna, niſi interſit: ita reſpõdeth in d. l.z. nu. 14. poſt glo. ff. ſi quis in tus voci ierit. quem refert& ſequitur Alex. in læſ colum. ꝛ. verſ. limita primò.& ibi laſ. co b verſi.tertiò limita. ff. de verb. obli. poſtaa in d.l.z. ff. ſi quis in ius voc. non ierit. Bau d. l.& ſi poſt tres. colu.3. verſi. quartò oy no. ff. ſi quis cautio. vbi idem tener ipteli num ꝛ0. Non obſtat tex. in l. 2.§. fina. ff. quiſſauii cogan. cum alijs concordantijs ſupraallo tis: quia licet iura prædicta loquanuu prætorijs ſtipulationibus, attamen nord- citur, quòd poſsit agi ad pœnam, etiamiii interſit, ſed ſolum ibi habetur, non eſſepu- bandum quanti intererit, cum tanti vice- tur eſſe probatum intereſſe, quanti eſtyo- na. d. lfi. ff. de præto. ſtipul. Sed ſi nonine- ſit, non poterit æſtimari, cum nullius enti nullæ ſint qualitates: ergo ſaltem probai debet, quod interſit. Ita ſubtiliterconcludi Bal.in d. l.& ſi poſt tres. colum. 2. verlicuster- 14 tiò opponitur. vbi diſtinguit, t quddaulo- quimur in pœnis iudicialibus,& tunc ildi cimus intereſſe, aut in arbitralibus,&dic, inl. cum pœna. ff. de recept. arbit. autin poo na extraiudiciali,& dic, vrt in 1.2.9.finae- ſequen.ff. de verb. obliga.& quando inſ V citur intereſſe, non attenditur, quod pœxms commenſuretur ipſſ intereſſe, ſed vt non pa ſit agi, niſi interſit. Eandem fere diſince V acl
kdep
aienbespremmüngi rccipit cetum qeretmünit naionemiialenttan. Jioximd dlegais, dum b imidälbus inqubes 1 dſepecmmiriumergo icot retkaur inereſe pecundr tkpermina diendumet e&occlriusſentiebau. vimanume chcgiſaiſc pntlddeiullotempromi tem aafa cimimaliinc denda pam pecunari temilſterealiqueminen mus incalu, iquo m emaracerz Ueexdip egibusſdpraincontrrri farmacqptuorumn Came onemnonfedlleet:ergoi nidterlt. 43 oüe cge n 3 dcqgia oquiturine,
caiczoietum— erat om 1 ni

1
2. u decül duK i
Proris an ex men n nnl⸗S amhagge nales.9* lention nos at mmirläin præto Alicet, ueg dicto dorismange nen cus mxmewio int, iud= lis(iuejge ales.& oriæ tat de Caſta= Alexa 9. ſeq. 1IAt. dedul, ua poſt ²sduenen, e,& pdazincaſun, lle iudi=,ſiueye (ibi Bah depra verb. 9*.. Qoon alibus, ſanpretomi tratus ſe ² somitunnn
1
a,niſſinſamt: itaniil
(limita= J0.&thh mita.ff. C0=tb. o Guis in iut- c. Nolie tres. coli- vetlaqu- cautio. ²demun
ttex. in!- iaff Jpag
aut
e præto.ſ— lal iit aſtimae un,
Jalitates? o 8 interlit. I lbtilt lum
C verb. ob— tur o
DECTSIOLELXN. 17
ad intereſſe non eſſe conſiderabilem, quia ſi legitime rõnes reddet, nullum erit intereſſe, ſi minus legaliter, condemnabitur ad reſtitu tionem eius, quod debet,& vltra ad quadru- plum attenta forma regularum cameræ.
ſacit in d. l. z2. 9. fin. ff. ſi quis in ius voca. non ierit.& ibi Iaſ.nu. 12.& formatur ex his, quæ dicit R'p.in d.§. Cato. num. 8. circa fin. ff. de verbo. Obliga. t quòd in obligationibus fa- dorum promiſsio quantitatis dicitur facta ad taxandum intereiſe, 6.non ſolum.Inſti.de verbo.oblig.& in.fina. ff.de præto. ſtipul. ex quo infertur, quòd ſi conſtaret non intereſ- ſe, non poſſet peti pœna, prout conſuluit So- ci. eonſ.253. col.penul.& fi. Cum igitur nos ſi- mus in ſtipulationibus facti iudicialibus, ſi- ue prætorijs, debemus inſpicere, ad hoc, vt committatur pœna an interſit, fiſci cautionẽ idoneam fuiſſe præſtitam.
Non obſtat, quod dicitur, in criminali⸗ bus non attendi intereſſe, ſecundum glo. fin.
Ié in d. l. 4. ff. de cuſto. reor. cum ſimilib. t quia iura prædicta procedunt in criminalibus
exigentibus pœnam ſanguinis, cum ea non recipiat certam determinationem, ſeu æſti- mationem: ita ſentit Bart.& Alberi. in locis proximéè allegatis, dum loquitur in cauſis criminalibus, in quibus non verſatur inter- eſſe pecuniarium:ergo à contrario ſenſu, vbi verſatur intereſſe pecuniarium, quia pœna eſt pecuniaria, dicendum eſt, inſpici, an inter ſit:& hoc clariùs ſentit Pau. de Caſt. in d. l.z. 9.
re in cauſa criminali, in qua veniebat impo- nenda pœna pecuniaria fideiuſſori promit⸗ tenti ſiſtere aliquem in cauſa ciuili:ſed nos ſut mus in caſu, in quo imponeretur pœna pe- cuniaria certa, ſiue ex diſpolitione iuris, vt in legibus ſuprâ in contrarium allegatis, ſiue ex forma capitulorum Cameræ, ſi legaliter rati⸗ onem non redderet: ergo inſpiciendum eſt, an interſit.
Nec obſtat§. coget, in authen. de mand.
Princip. quia loquitur in exactore publico,
cuius officium erat omnia perfectè conſcri- bere,& cum ſimus in pœnalibus,& odio- ſis, non debet extendi ad caſum noſtrum, c. odia.& c. in pœnis, de regu. iur. in 6. expe- ctandus igitur erit calculus redditionis ra⸗ tionis, ex quo cognoſcetur, an fiſci intereſſe poſsit cautionem prædictam fuiſſe præſti- tam, quia fieri poſſet, quod non intereſſet, vt puta ſi legaliter,& legitimè rationem red- deret, argumen. nota. in l. procurator ad ex- hibendum.O.fin.ffxem rat. hab. Et ita cenſuit Senatus eſſe condemnandũ dñm Breſsiaci, non quidem ad pcœnam conuentam, cum ea improbetur à iure, ſed ad intereſſe, quanti fiſei intereſſe probabitur perfecia redditio- ne rationis cautionẽ fuiſſe præſtitam. Ego
tamen dicebam, huiuſmodicondemnationẽ
20
21
1²½
SVMMARIV N.
Ignorantia eorum, quæ publicè fiunt in exiſtente in lo-
co non præſumitur, imò ignorantia dicitur, craſſa
neſcire, quæ in ciuitate publicè promulgantur.
lgnorantia eorum, quæ publicè fiunt, iuramento non probatur, cum iurus præſumptio ſit tontra ipſum iu- rantem.
luramentum in ſupplementum probationis ſemiplenæ non defertur ei, qul habet præſumptionem iuris con tra ſe.
Officiali de commißione referenti creditur., vbi Princeps in eodem loco præſens reperirctur, limita vt num. i2. 22 ſeg.
Contumaciæ accuſatio quando requiratur,& qi non.
Citatus ſub pœna, ſi non comparet, mulctatur, licet illo die iudex non ſederit quando cauſa eſt talis, quod in ca proceditur ex officio iudicis.
Maræ purgatio non admittitur, vbi appoſitus eſt diet, & pᷣœna, quod maximè procedit, quando tempus da tum eit per ſecundam denunciationem ad purgan-
dum primam moram,& in hoc reprobatur Bartoli doctrina in l.aemilius. ff. de mino.
Statuto diſponente, quod qui exportauerit granum ex- tra ciuitatem, amittat plauſtra& animalia, cuiuſuis fuerint, ſi contrauentum ſit, amittuntur plauſtra, & animalia, etiamſi fuerint alterius,& dominus ignorauerit, ei tamen ſuccurritur.
Scriptura ad hoc, vt dici poßit authentica, quæ requi- rantur remißiuè.
Literis off icialium non creditur, niſi ſint debitè ſigilla- tæ,& ſubſeriptæ d teſtibus, aut à notario.
Nuncij relationi non creditur, niſi appareat dee com- mißione.
Referenti non creditur, niſi conſtet de relato.
Dicto cuiuſcunq; etiam in dignitate conſtituti non cre- ditur, vbi agitur de tertij præiudicio.
Oratio, quando ab vnico verbo regulatur, ſemper de- bet intelligi cum qualitate adie cta verbo, quæ ſem- per cenſetur repetita..
Arguere à contrario ſenſu etiam in reſcriptis licet.
Ratio iuſta credendi excuſat à pœna.
Cauſa etiam iniuſta excuſat à dolo& culpa.
Genitiuus proprij dominium importat.
Hoſpites nihil pro domo dantes, ſed tantum pro victu aut pro lecto recepti, magis dicuntur detineri in do- mo, quam ipſi domum tencant, vel pro conduclo, aut præcario habeant.
Citatio facta ad hoſpitium non valet, quia non dicitur facta ad domum habitationis.
Proclamata pœnalia,& exorbitantia à iure communi debent proprie& ſtrictẽ intelligi,& non extendi extra expreſſam diſpoſitionẽ proprietatis verborii.
Quulitate aliqua adiecta,ſi quid à lege, ſtatuto, vel diſpo ſitione aliqua proferatur, debet nedum res principa- lis probari, ſed etiam illa qualitas, ad hoc vt conue- niat verbis legis, ſtatuti, vel diſpoſitionis.
uaalitates omnes illius diſpoſitionis verificari debent,
V 3 cuius
———— 5— ———— ——J———— ————
——

23 24
25 26
27
28
29 30
31
32
33 1 34 35
36
37
38
39
4⁰
—
43
44
45 46
47
48⁸
49
———
——
————
cuius diſpoſitione ſpeciali pœna imponenda eſſet. nu. eodem.
Ignorans contemnere non dicitur.
ignorantia cum in animo conſiſtat, ſtatur iuramento cam aſſerentis, intellige, vt nu. 46.,
probus vir dicitur habere præſumptionem iurtʒ pro ſe.
Ignorantia in probo viro brobatur per luramentum, etiam contra præſumptionem iuris præcipuè con- currentibus alijs coniecturis.
vir bonus admittitur ad probandum cum iuramento contra præſumptionem iuris de lurecontra quã regulariter non admittitur probatio, uii per confeſ ſionem. probatio iuramenti admittitur contra præſumptionem ſcientiæ eorum, quæ publicè fiunt, reſultantem con- tra eum, qui fuit præſens.
præſumptio contra aliquem reſultans eiu iuramento tollitur.
coniecturis& præſumptionibus probantur, quæ diffi-
cilis ſunt probationis,& in animo conſiſtunt. Citatus voce præconis confeſtim per terminum ela- pſum ad iudicium veniens facit ceſſare præſumptio- nem contemptus iudicus contra eum reſultantem.
contumaciæ præſumptio tollitur per præſumptiuam obedientiam.
Animus qualis fuerit ex actu ſubſequenti declaratur.
Prætoris vox paucis innoteſcit.
gnorantiæ præſumptio potentior eſt præſumptione ſcientiæ, quia ſcire aliquid fuiſſe factum eit per ac-
cidens, cum facta non præſumantur.
Scientia eſt de ſubſtantia delicti in omittendo, ideo pro-
banda.
Delictum, quod committitur in negligendo, non puni-
tur criminaliter.
Mora odioſtor eſt commiſſa in faciendo, qum in negli- gendo.
Dolus in omittendo non facit retractari ſententiam, ſe- cus in committendo.
Argumentum à delicto in committendo, ad delictum in omittendo, non valet, nu. eodem.
proclamata in notitiam deucniſſe præſumuntur, quan do in ipſis edictis, ſeu proclamatibus datæ eſſent cõ- gruæ dilationes, ſecus, ſi adeò ſint anguſta tempora, vt veriſꝛmiliter non potuc rint deuenire in notitiam omnium, quia non præſumitur corum ſcientia.
Tyroni ignoranti diſciplinam militarem ignoſcendum eſſe.
Ciuis nouellus præſumitur ignorare ſtatuta, ideo non punitur ſi contra ea fecerit.
Vicinus facta vicini,& coniunctus facta coniuncti, ſci- re præſumitur, vbi factum eſt ſi ucce ßiuii, ſecus, ſi mo mentaneum.
Mora temporum anguſtijs impeditur, nec proſunt ad conſtituendum reum in mora.
Dies non interpellat pro homine, quando dilatio eſt ni-
mis breuis, cum anguſtiæ temporum impediant mo- ram.nu. eodem.
Mora modici temporis non nocet, nec attendidebet.
Ignorantia iuramento non probatur, vbi de modico præiudicio agitur, ſecus, ſi de maximo.
Contumacia accuſari debet, vt reus moroſus dicatur, E pᷣœnam incurrat.
Inquiſitor ſuccedit loco accuſ⸗ atoris, quando per inqui- ſitionem proceditur.
Exceptiones oẽẽ, quæ opponi poſſunt contra accuſan-
——
SENATVS PEDEMONTANI
tẽ, opponi pariter poſſunt contra iadicem inguhn tem. 5o Moram q ais ſtatim non incurrit lapſo die adiei 69 mine, ſed debet expectari adhuc modicum t intra quod veniendo quaſi pro eo habetur, uſ ſtatuta veniſſet. ßi Moroſus non dicitur, qui differt, quando de ſaie damnum dilatio non infert. za lus ſuum propter temporis momentum quii in
non debet. Parum e nihil æquiparantur in iure,& eſſe nani tur, quod parum durat. nu. eodem. 53 Arbitrium iudicis debet eſſe regulatum à iure, ꝗ a dum ſubiectam materiam. Incontinenti quod poſt factum ei in actu ipſo,&hi pore legitimo factum dicitur. 5s Mora commiſſa purgari poteſtre integra,etianſtug clamatibus dictum fuiſſet, quod poſt lapſum ten ris non audietur. ss Contumax in reſpondendo poſitionibus poteſtpraa moram ſi aduerſarius non ſit in probando gruna Mora purgari poteſt poſt ſententiam ad pœnan euta dam.nu. eodem.
54
57 Noræ pargatio non admittitur, vbi dies eſt, Oyam
& quomodo hæc regula procedat.
58 Noræ purgatio ſemper admittitur de æquitate
59 Moræ pur gatio admittitur præterito temporeiuii ſtatuto, ſi res eſt integra,ctiamſi præceſſerit om natio ſecus ſi à lege ſtatutus ſit terminus. nub.
6o Proclamationis effectus ceſſare deber, quoad eonni bus ceſſat cauſa. b
6ꝝ Scripturæ etiam priuatæ à parte acceptatæ,& pni ctæ, ac reproductæ dicuntur ab ea approbale, decreta fuerit copia cum termino opponend,& citur reſultare confeßio omnium cõtentorumiiu
62 Clauſula in parte& partibus non releuat, vbi vmam
tantum eſt capitulam indiuifibile. Terminus vtrum ſtatutus ſit à iudice vel à lege, na me differt.
6s MNora tollitur per oblationem ſequentem.
66 Copulatiua vt verificetur requiritur concurſumꝭâ que qualitatis.
6 In dubio iudicandum pro reo eiſ, ne pœna locumi dt.
6 Noræ purgationi fauorabilis opinio in dubin ané ctenda eſt.
64
DECISIO LIXXI
. ⸗ 71„ De eo, qui ignorauit proclamata factaind-
uitate& repetita, vt quilibethabentes granas intra certum tempus conſignare debuiſſen, an, ſi non conſignauerit, in pœnam proclamati incurrat.
ſeph. Barberij quatuot
ciues Vercellarum, quàm ibidem labitan V haben⸗
3 N proceſſu egregi lo-
leguntur principalia ch
N pica criminum, quibus 85 inſcribitur. Primũ quod Se cum geminata fuerint S=²⅓ proclamata, quòd tam
du cendom,9 onmübi 1 u dican guran dan carubtad 5 4 ggränaumm 1 3 habäigerm rxdi b enaenponptadh lbienatem
rtumnbinde le Molgodumaapralu boo lbetettemnam e fmonoplepolſls zcalpobidehnch lni Uuraiuraadhocfackente cwriwainconnaim, at ea lqriin elbus pech verd dit cont inexilt tumggrlun dconcotd inbooineaalegatbine. Morsbien ggæpübicey dttnecebe Umgllorom: dpecala.mti.deconlt at ele gnoramtam quodeſt in auitaee pul Abber lateinauthen. Cuomodho, Gegunnd. uagadteprimendum i n ſd etſ pupillos,d Aler mapoftll gcein. knne negr ſimiu Nomcon y cla.gerſ A eriagbilogoturin werca nnaanin
videtur in mnun ora deciſ undh b 1444 nnon- umnanſrbitprapal Kmrdaned 1 etea
„ imnfgeſcenndum
amat

NI arit iter bo Wonir iuäie,
een ebet exhi an veniendo— iſet. dieitur, au lati 11 Dm,hate Katio nonſ an. te=
bter temg uomentn eulpars we in int arum durs icis debet e tan mater um quod poſt ☛ eſt in 4- 13 factum anr. apurgari gua reintegn dictum ful uod pon dietur. rebondens Sitionin n aduerſarius tt in tha ipo teſt po⸗= Zentiamane odem.
tio non adn=ar ybi ain do hæc regſ nocedtt
tio ſemper ſ titur ean ttio admittit eteritt res eſt integ a amſixran is ſia lege ſt· ass ſittern nis effectus& Ieeherne ꝛcauſt. tiam priuata e ate acteyin eproducte di aur ab eisn luerit copia q minouynd faltare conſeß uniumaänn parte& paf=e non nthasn Kt capitulam= iſti 1 vtrum ſtatut NKuuden 2 ir per oblatit= ſequemm eyt verificetu a urlintn ltatls. 1'
canum pro=eeihnea
ucmodian 1 r han dann
b in
1 U eodem. G zälaumidd
M dh
naube ationi fauor opitii 1.
cISI LM
69 1
ſeclaman thabent’ me ignale
i ignorau etita,vt qu
1
DECISIO LXXI.
habentes granum in eorum domibus, debe- rent illud intra tempora in proclamatibus præſixa proliteri, ipſe loſeph. non conſigna- uit quandam quantitatem grani, quam ha⸗ bebax, prout proponitur tempore procla⸗ matum in domo Gaſpardi Piueroni hoſpi- tis ſiue Cauponę, in quo articulo, ſtantibus actis, prout ſtant, videtur prima fronte di⸗ cendum, cenſeri prædictam ſiliginem eſſe commiſſam, cum requiſita ad incurrendam dictam pœnam videantur probata, ſcilicet proclamata facta,& ipſum inquiſitum tem⸗ pore proclamatum fuiſſe in cmitate,& ha⸗ buiſſe ſiligmnem prædictam, ac non conſi- naſſe intra tempora prædicta.
Nec videtur obſtare allegata ignorantia, tquia eorum, quæ publicè fiunt, vt ſunt hu- iuſmodi proclamata præſumitur exiſtens in loco habere ſcientiam, c. fin.& ibi Abbas in primo nota.& præpo ſitus in3. qui matrimo. ccuſa. poſsit, c. fin. diſtin. 16. vbi gloſ. allegat plura iura ad hoc facientia,& licet alleget ali⸗ qua iura in contrarium, attamen reſpondet, ea loqui in caſibus ſpecialibus, regulariter verò dicit contra in exiſtente in loco ſcien- tiam præſumi,& concordat tex, cum gloſ.& iuribus in ea allegatis in c. I. de poſtula. præ- lato. vbi ea, quæ publicè promulgantur, non eſt neceſse ſingulorum auribus conculcari, Specula. in tit. de conſtitut. num. 8.& II. vbi dicit, eſſe ignorantiam craſſam, neſcire id, quod eſt in ciuitate publicè promulgatum: Alberi. latè in authen. qui ſemel. col. penult. C. quomodo,& quand. iudex. Bar. in Extra⸗ uag. ad reprimendum, in verbo, Publico.& in. ſed etſi pupillus. 5. de quo palam.& ibi Alex. in apoſtill. ff. de inſtit. actio. Philipp. Franc. in cap. pra ſumitur, de regu. iur. in 6. Roma. conſ. 59. col.z. verſ. contrarium tamen eſt veritas. vbi loquitur in ædicto, quòd qui- libet ciuis redire debet ad habitandum in ci- uitate, ſub pœna confiſcationis,& in ea, quæ non erat in loco proclamatum, ſed vicino,& videtur in caſu noſtro deciſio in terminis Rotæ deciſ. 444. in nouis, quam ferè ad ver- bum tranſcribit Præpoſi. in c. fin. col. fin. qui matrim. accuſa. poſſ. quæ videtur conclude- re non debere audiri allegantem ignoran⸗ tiam, I quæ ſecundum Bal. non probatur iu- ramento, cum habeat præſumptionem iuris contra ſe: ſequitur latèẽ Hyppolit. in 1. qui ignorans. num. 18.23.& 24. cum ſequent. inl. qui falſum. num. 88.& ſeq. ff. ad l. Cornel. de Falſ.& in practica criminali in§. aggredior. num. 34.& ad præmiſſorum corroboratio- nem allegat gloſ. in l. prima, in verbo, Non
ſit.& ibidem Bar,& Bal. C, qui& aduerſus
3
57
118
quos inintegr. reſtitu non poſtul. tquodiu- ramentum in ſupplementum probationis ſemiplenæ non defertur ei, qui habet præ- ſumptionem iuris contra ſe, quam glol. dicit communiter probatam Præpoſ. in d. c. fi. col. 4·in prin.& idem dicit Bar. in J. inter omnes. 9. rectè, verſ. tu dic breuius. ff. de fur. vbi li⸗ mitat d. gloſſam in 9. aliæ. Inſtit. de actio, non procedere, quando eſſent præſumptiones iuris contraaſſerentem, quem refert&ſequi- tur Felin. in c. nouit. num. 15. de iudic.& in c. I. num. 17.& 18. de conſtitut.& ibi Dec. col. penult. Felin. in c. quoſdam, de præſumptio. Iaſ.in d.§.alię. quem commentatur cum§. ſed iſtæ.num. 92. Iuſtit.de actionib.
Non obſtat, t quod opponitur, non conſta re de commiſsione IIluſtriſs. Ducis, de qua in prædictis proclamatibus,& non eſſe cre- dendum officiali referenti, l. vnica. C. de mand. Princip. Quia cum Dux tempore pro clamatum eſſet præſens, creditur officiali de commiſsione, vt late concludit And. Poma. in additio. ad Bart. in d.l. vnica. C. de mand. Princip.laſon in. z. num. 4.& ʒ.ff. ſi quis in ius voca. non ierit. Deci. in d.l. vnica. num. 20.& iſtud præſertim procedere deberet in ipſo Marco Antonio, cum ſit perſona clariſ⸗ ſima& illuſtriſs. ita in terminis dicit Roma. d.conſ.9. col. z2. verſ. quintò videndum eſt. per tex. in c. nobiliſsimus.& ibi gloſ. finalis diſtinct. 97. Salyc.& Paul. de Caſtro in d. j. vni. C. de mand. Princip. Par: ſ. conſ. S2. num. 46. lib. I.
Non obſtat, quod non fuerit accuſata con⸗ tumacia non conſignantium, prout à iure requiri videbatur, ſecundum laſo in J. pro- perandum. d. etſi quidem. num. 7. C. de iud. poſt Bart. in l. inter accuſaorem. colum. fin. num. S. ff. de pub. iud. t quia prædicta iura lo- quuntur, quando in criminalibus procedi- tur via ordinaria, dato accuſatore, ſecus, ſi proceditur per inquiſitionem ſeu officio iu- dicis, quia tunc non requiritur huiuſmodi accuſatio contumaciæ, Bar. in Extrauag. ad reprimendum. in verbo, Neglexerint.& vi- detur in terminis deciſio Anto. de Butrio in c. fin. col. fin. de dolo, 8 contuma. quem re- fert,& ſequitur Hyppo. in l. de vnoquoque. num. l. f. de re iud. f quòd citatus ſub pœna poteſt mulctari, licet illo die iudex non ſede- rit, quando cauſa eſt talis, quod in ea proce- ditur ex oſficio iudicis,& non ad inſtantiam partis, Anchara, conſ.97. num. S.
Non obſtat, quòd dicitur, ipſum inquiſi- tum moram purgaſſe ſe confignando die immediatè ſequenti, quia de dicta conſigna- tione legitimè non conſtat, cum atteſtatio-
V 4 nes

———
——
—
8 ENAITVS
nes productæ per ipſum inquiſitum ſinlee pturæ priuatæ, nullamq; fidem ſacianas 8 dato, quòd fidem facerent, non etiam iuua- rent, quia ex eis nõ conſtat, conſignationem fuiſſe legitimè factam, cum iuramento iuxta formam prædictorum proclamatum„ quo caſu paria ſunt non conlignare,& minus le⸗ gitimẽ conſignare, vulg. 1. quoties. ff. qui ſa- tiſd. cogantur. I& vbi erit geminata mora, & eſt appoſitus dies,& pœna ‚non admitti⸗ tur purgatio moræ: late Rippa poſt Alex.& alios in l. inſula. num. 37. ff.de verbo. obliga. idem Alex. conſiss. num. 4. vol. z. quod ma- ximè locum habere debet, quando tempus datum in ſecundis proclamatibus eſt datum ad purgandam moram primam: nam tunc non admittitur purgatio moræ, l. ſancimus. O. de fideiuſſ. l. ſcire. õ. conſequens. ff. de ex- cuſa.tuto.ſed in caſu noſtro videntur ſecun- da proclamata facta ad purgandam primam moram, vt ex clauſula declaratoria poſita in ipſis ſecundis proclamatibus apparet: ergo admitti non deberet purgatio moræ.
Nec etiam videtur obſtare dictum Barto. in d.l. Aemilius. ff.de minori. quòd ex ſecun- dis proclamatibus, ſiue denunciationibus vi deatur receſſum à mora commiſſa in primis: quia Bart. reprobatur, vt per laſ inl. vinum. num. 16. ff. ſi cert.petat. late in l. cum procura- tor.§. ſi dominus. colum. I.& 2. ff. de no. ope- ris nuncia.& inl. ſi ex legati cauſa. colum. fi. ff. de verbo.oblig.
Item pro intentione fiſci vrgere multum videtur deciſio Bart. in l. cotem.§.dominus. ff.de publ. quem ibi refert& ſequitur Alex. & Ripp. in ſuo tracta. de peſte.in tit. de præ- ſerua.remed. contra peſtem. õ. aduenio nunc. nu. B2.& ſequent.t vbi ſtante ſtatuto, quòd qui exportauerit granum extra ciuitatem, amittit plauſtrum,& animalia, cuiuſuis fue- rint, tuncamittuntur granum, plauſtrum,& animalia, etiamſi fuerint alterius,& domi- nus ignorauerit, ſed ei datur actio aduerſus extrahentem,& in ſubſidium reſtitutio ad- uerſus ſtatutum, ex clauſula generali, ſi qua mihi iuſta cauſa: ſic in caſu noſtro, dato quòd inquiſitus non fuiſſet comprehenſus in pro- clamatibus, ſed ſolus dominus domus, in qua erat ſiligo, ſequitur attenta forma pro⸗ clamatum publicantium grana non conſi⸗ gnata, quòd ex quo dominus domus illa non conſignauit, cenſeri debeant amiſſa, li⸗ cet detur inquiſito actio contra dominum domus.
In contrarium verò pro ipſo Ioſeph. Bar- berio inquiſito allegatur: primò non legiti- mè conſtare de dictis binis proclamaribus.
—
PEDEMONTANI nam detenore proclamatum dicitur non
parere, niſi per quandam ſcripturam g
ſubſcriptione( Marco Antonio) quæſal
ptura non eſt publica, t quia non eſt ſubſan ta per notarium publicum, nec mbetn quiſita ad ſcripturam publicam, nec et eſt authentica deficientibus legitimè ren ſitis ad eſſe ſcripturæ authenticæ, de qut
per Innocen. in c.I.& ibi Abb. num. ⁊. Pen
col. i. de fide Inſtrumen. latè idem Felim ne poſt celsionem. colum. 2. verſic. primacan
cluſio.& colum. 5. verſic.tertia concluſiod Dec.colum.z. cum duabus ſequent. dept 10 batio. † vbi literis officialium non creditn
niſi ſint debite ſigillatæ,& ſubſcriptæa teli bus, aut ſaltem à notario, Guido Pap. qus
481.Sed in caſu noſtro literæ officialis ren ſigillo& ſubſcriptione: ergo fidem nonp ciunt. Præterea ex actis non conſtat dichn ſubſcriptionem ſcriptam eſſe manu praci Marci Antonij Bobbæ. Nec etiamaſtna relationes ſubſcriptæ Comazolio, fiden a
cere dicuntur, quia non habent requiſnpn-
—
blicæ,& authenticæ ſcripturæ, vt ſupradu
mus,& dato citra veritatis præiudicim
quod fidem facerent, ex quo non conſtatl
. 1 1. gitimè, quòd prædictus Marcus Antonuu Bobba commiſerit nuncio, ſeu pracon
quòd promulgaret dicta decreta, iuxta i
mam præcedentis ſcripturæ, nec etiam num cius atteſtatur de dicta commiſsione, tdu tur eas proclamationes non valere, niſal
unde appareat de commiſſsione, de quana creditur nuncio, ſecundum Bart, in d. lul
§. cura carnis. ff. de offic, præfec. vrbis.&-
lin. in c. quoniam contra. numer. i3. mfin
probatio. vbi dicit communiter tenerhr tionem nuncij non valere, niſi appareat
commiſsione, Sebaſtia. Sapia. in J. ſſnumi
C. de edic. diui Adria. tol. poſt Aretin. inel
col.z. de iudic. Barto. in l. obſeruare. num- C. de decurionib. lib. 10. vbi dicit, quodce- bet conſtare fuiſſe commiſſum præconi,&è iſtis ſic ſtantibus, dici poſſet non conſigmnn tes eſſe excuſandos, etiamſi notitiam habui- ſent de proclamatibus, cum de iplis legitim nonconſtaret.
Secundo admiſſo citra veritatis preiud
cium„quod de dictis proclamatibsslegiu⸗ V me conſtaret, dicitur, quòd cum noncon ſtet de decreto llluſtriſsimi Ducis indicis proclamatibus relato, t ei credendum non
eſt, niſi conſtet de relato, vulgata authen.
quis in aliquo. C. de eden.& I.I. C. de mand tnndlo che Princ.l.vnica.& ibi Bal.& Ang. C. de ſupet n innnxr
indic. lib. 10.
Nec obſtat, quòd tunc Illuſtriſs. Duxeſſet inci
goleho gccclt„Ch äguome achun ri qunn i nult
dj „däti, Cueh, ſa d calb⸗ o iixyi däior! 7
u aleni n 3 buist — JO4nnn„, Aan conen eiufel Jdnu 1 u molench, Aloc
Prixaps ve
laleiokulct uͤd men von ſocrunnrin 5 lanoeſetipremndcume idelegtione,Ne Iin 8 d preudſcum. Rt nedl Keponaconfſerioni,A ingpitti Rèorom von) rum gam: eigo cedino qäusdͤgniukcomnodt racp lonindadmo ſcasce ſent excomman cningnnomerzſ dein Vans denullita(entent. düo num.a⸗ſeguent. 8 4.vo.primo, vbidici nalline iuramento, d quod einon cedurur i concludit Barbantrach,de namenörogrimæ qugl 1Sécol verliccircatert clpenulknerſinlegro Terockocinyerigr bemmäroſencommisto — volg. Kan 3 ntn prdidum 9 3 Tlochn agitur 3 de 8 gthen 1 endeis J velllum: quiad

rocla „Je mä 2 ſenpuur laro ſeni ublicg uiane dn oned um Dd d un Ron am dlicam ne 61 1 eticiet an g leginen 1 I dturæi nentica n 1c..& ADbanan
ſtrumg e Genzſe
a. colu= verſein m.5. ve Stertiaen 6
cumdſe us ſequni teris oferlium wet b ligullas 5 ſublone
nanotan=Guidtig dunoſte er offtlen ſcriptiote ergo tin ea ex ac on couiig
m ſcriptr xeſſe mana
nij Bobla= Neceii
ſcriptæ nazolid
„quianc abemn
nenticæ ſnatura,yui
o citra lI zratis pna
acerent,== uo non
d prædicda aMarcuin miſerit tio, ſann lgaret disidecrenii lentis ſcri==ræ, necn! ur de dich= mmißeſt lamation==don eluuit eat de conaaſsionetu- ncio, ſecu==m hanti ff de off rafecsta dniam con numeiiſl oi dicit cO= unitenc er non vi le, niliſe e, Sebaltt zpbif zui Adria. ooſtaee lic. Barto. ☚ obbea onib.lib. ¹.— bi das fuiſſe co ſumn lbus, diciſ=eetnone ſandos, et ſtnolle lamatibus=m dei
N
6
G
et. ut . jtat — admiſſoc e
1 d de dictis eune et, dicitut**σ
reto llluſtt—
recel
ibus relato 10 1 ‿η
nſtet de re lic
ica.& ibi P5='et. che hanno, reguletur, intelligi ſemper 16 1 W b ur quod ti 2luln )
DEcSCISIO LXNXNI.
in eiuitate, quo eafu videtur eredendum of⸗ ficiali aſſerenti de mandato Principis, cum facilè poſsit adiri, quia prædicta limitatio procedit, quando officialis atteſtaretur de aliquo mandato Principis in præiudicium tertij: quia non creditur referenti etiam da- ta præſentia relati, ita videtur concludere laſ. in conſ. Io4. lib.i.& latius in repetit. l. ad- monendi. num. 189. ff. de iureiur. vbi impro- bat Roma.in conſ.59.& loquitur de Cardi⸗ nali etiam in curia exiſtente, poſt Angel. in conſ.iSꝛ.& ſequitur Felin. in c. quod ſuper. num. ꝛ. dę fide Inſtrum. Dec. in d.l. vnica. nu. 20.C. de mand. Princip.& licet Felin. laſ.&
13 Dec. videantur concludere, t quòd quando
Princeps, vel Papa eſt pręſens tunc Cardina⸗ li, vel alteri officiali credatur de mandato, at- tamen non loquuntur in caſu, quando atte- ſtatio eſſet in præiudicium tertij directo, ſed in delegatione, vel alia materia non inferen⸗ te præiudicium. At in caſu propoſito agitur de pœna confiſcationis,& ſic de præiudicio inquiſiti,& aliorum non profitentium eo- rum grana: ergo credi non debet cuilibet quauis dignitate ornato, d.l.vnic. C. de man. Princip.Iaſon in d.l. admonendi. Felin. in c. ſicut, de ſent. excommun. Alciat. in c. cum contingat. numer.35. de iureiurand. Sebaſtia. Vant. de nullita. ſentent. ex defectu iuriſdi- ctio.num.46.& ſequent. Iaſ. conſ.⸗72². num.z. & 4. vol. primo, vbi dicit, non credi Cardi⸗ nali ſine iuramento,& de legato Cardinali, quòd ei non credatur in præiudicium tertij concludit Barba. tract. de præſtan. Cardinal. in z. membro primæ quęſtio. ſecund. par. col. I.& col. 3. verſic. circa tertium membrum.& col. penult. verſ. in legato vero.
Tertio dato citra veri præiudicium, quòd de mandato ſeu commiſsione Principis cre⸗ deretur officiali, cuius contrariumverius eſt, vt dicit Corne. conſ. 247. col. 16. litera V. vOl.I. dicitur dicta proclamata non afficere prædictum Barberium,& caſum, de quo agitur, non eſſe in dictis proclamatibus com prehenſum: quia ſiaccuratè legantur, ſolum aſtringunt ciues,& habitantes in dicta ciui- rate Vercellarum, cuiuſcunque qualitatis exiltant, qui habent grana in eorum domi-⸗ dus,& tam propria, quam forenſium, aut norum ad conſignandum pradicta grana, vem illis verbis(Che ogniuno ſi citadino
S como habitante in queſta cittaà debba hauer
ni
conſignato congiuramento tutte le quanti-
ta de grani, che hanno nelle loro caſe,& tanto ſuoi proprij come de foroſtieri ò de al-
(N Aer:. 83. vo. C.deec SgO0 tri tquæ oratio, cum ab vnico verbo ſeili⸗
119 debet cum qualitate adiecta verbo, quæ cen- ſetur ſemper repetita, l. Seiæ.§. Caio. ff. de fund. inſtruct. Docto. in l. ſi ita ſtipulatus. 9. Chriſogonus.ff.de verbo. oblig. Aret. conſſ. primo. col.z. verſic. hoc præmiſſo.& ſic cum qualitate nelle loro caſe, maximè cum con- tineant vnicum capitulum, ſecundum Bar. in l. Aurelius. õ. idem quæſijt. verſic quæro qualiter. ff. de liberatio. lega.& in I. prętor. §. eritq́; differentia, in principio. ff. vi bono. rapto. Hierony. Tortus conſ. ſuo poſt con⸗ ſilia Butrij.col.z. in principio, latè Pariſ. conſ. 7². num.7.& ſequen. vol. 4.& cum limitate loquatur, limitatum pariter debet produce⸗ re effectum, vulga. l. in agris. ff. de acquiren. rer. domi. l. cancellauerat. ff. de his, quæ in te- ſtamen. delentur. Dec. conſ. 49. col.. verſ. ſe⸗ cundò ad dictum ſtatutum. quòd autem li- mitatè loquantur, apparet, quia dicũt, quod tam ciues, quam habitantes, qui habent in eorum domibus grana, teneantur illa conſi-
15 gnare: t ergo arguendo à contrario ſenſu, quod eſt validiſsimum etiam in reſcriptis, vt per Alexan.& Iaſ. in I.l. 9. huius. ff. de officio eius, cui mand eſt iuriſd. Felin. in c. ſignifica- ſti. col. penul. de foro compe. Alberi. in l. Cæ⸗ ſar. num. 25. ftide public. qui non habent gra- num in eorum domibus, non tenentur con- ſignare. Sed inquiſitus non habet aliquod granum in aliqua eius domo, ſiue propria, ſi- ue habitationis, vt infrà demonſtrabitur: er- go non comprehenditur in proclamatibus: & quòd tantum intelligi debeant proclama- ta de his, qui habent granum in eorum do- mo propria, vel habitationis, apparet, quia voluit, quoòd ij, qui habent grana forenſium, aut aliorum in eorum domibus, teneantur illa conſignare: non enim dicunt, quòd fo- renſes, aut alij ſcilicet, nec forenſes, nec cues, vt eſt ipſe inquiſitus, habentes grana in ciui- tate in aliorum domibus, teneantur illa con- ſignare, ſed dicunt, quòd ciues, vel habitan- tes in ciuitate, qui habent grana in eorum domibus tam propria quam forenſium, aut aliorum, teneantur illa conſignare.
Nec eſt dicendum, quòd qui iuſsit dictam conſignationem, voluerit grauare eos, qut habent grana aliorum in eorum domibusad ea conſignandum,& etiam grauare domi-⸗ nos granorum: quid enim, ſi aliquis foren- ſis habens granum in ciuitate in aliena do- mo, præſens fuiſſet tempore proclamatum, & de eorum tenore notitiam habuiſſet,& non conſignaſſet, an granum amiſiſſetè cer⸗ te non, cum iuſtam haberet cauſam creden- di dominum domus vigore proclamatum teneri conſignare grana forenſium;: t& iu-
ſta

ſta ratio ſic credendi excuſat, Salyc. in 1. 1. in primo nota. O. ad Macedo.niſi voluiſſet ma⸗ giſtratus ommes habentes granum in ciuita- te teneri ad conſignandum vtique abſolute & generaliter dixiſſet, quòd omnes, qui ha- bent granum in præſenti ciuitate, teneantur illud conſignare, quod non fecit, ſed ſe re⸗ ſtrinxit ad habentes granum in eorum do- mibus: ergo limitatè intelligi debet, argum. eorum, quæ dicit Dec.d.conſ.49. col.i. verſ. conſiderandum eſt, quod ſtatutum non lo- quitur abſolutè& generaliter. cum Fitur ex præmiſsis proponatur parte inquiſiti eum non comprehendi verbis dictorum procla- matum: ergo nec ipſis ligatur, quia cuinon conueniunt verba, non conuenit eorum di-⸗ ſpoſitio, vulgata 1. 4.6. toties. ff. de dam. infec. & dato, non autem conceſſo, quod aliquo modo diceretur comprehenſus,& notitiam habuiſſet de dictis proclamatibus, negari non poteſt, quin attentis verbis dictorum proclamatum ſic, vt ſuprà qualificatorũ pro- babiliter potuerit credere ſe non teneri con⸗ ſignare aliquod granum ‚ſed id munus ma- gis ad eum ſpectare, qui grana habebat in
17 eius domo, 3I quo fit, vt ex hac cauſa, etiamſi
eſſet iniuſta, prout non eſt, excuſaretur ab omni dolo,& omni culpa ob nõ factam con⸗ ſignationem, vt late in ſimilibus terminis proclamatum ſentit laſ.in conſ.46. colum.4. vol.z. Curt. Iun. conſ. 32. num. I.vbi commu nem dicit, quem refert Baptiſta à Villalob. in ſuis communib.concluſ.in verbo, Cauſa. num. 23.& in terminis decreti publicati tra- dit Cepol. conſ. iz. num. 17. vbi dicit, credu- litatem& quamliber eriam iniuſtam cauſam excuſare a pœna,& in conſ. S. num, 8. innu- meros penè congerit Tiraq. de pœnis cau- ſa 43. num. ꝛ.& ſeq. faciunt nota. per Paul. de Caſt. in conſ. 317. num. z.vol. i. ſecundum im- preſsionem Papienſem, quem omnino vi- deas. Tortus etiam d. conſ. vlt. poſt conſil. Butrij, col. 4. in princ. vbi iniuſta cauſa etiam excuſat à pœna contumaciæ, Tiraquell. loco proximè citato, num. 6. poſt plures per eum relatos, quare ſiue intelligamus de domo propria ratione dominij, vt capi deberet tanquam in potentiori ſignificatu, I.. 6. qui perpetuum. ff.ſiager vectig. vel emph. peta. & I. fina. C. de iis, qui ven. æta. impetra. l. hoc legatum.& ibi Bar. ff de lega 3. iunctis maxi- me illis verbis, in le loro caſe, quæ in latinum ſermonem conuerſę ſonant, in eorum domi-
18 bus, t qui genitiuus eorum proprie impor⸗
tat dominium, J.2. ff. de relig.& ſumpt. fune.
præſertim in pœnalibus, niſt probaretur
com... 1 munis vſus in contrarium, vt latè con-
S ENATVS PED EMONTANI
cludit laſ.poſt Barto.& Alexan. in nibf noui ope. nuncia. colum. 2.3.& 4.& ibic nitius,& alij, Abb. in d.c..num 36,R & ibi in adduio.de poſtul. prælato. en c. quia Guid. de iudic. ſiue dicamus, intelligi debeant de domo habitationi Xta l. lex Cornelia. 5. domum. ff. de inu cum concordantib. per gl. Bar.& Abb.a gatis, attamen non probatur inquiſttun puiſſe tempore proclamatum aliquam ai mum, quæ poſsit dici eius, ſiue rationeii minij, ſiue ſaltem habitationis, in qualnla aliquod granum.
Nec obſtat, quod dicitur, inquiſttum tempore pernoctaſſe in domo Gaſparsi ueroni hoſpitis, in qua dicitur, extitiſſe num non conſignatum, quia reſpondetui ijs non conſtare in actis,& dato quodt ſtaret ipſum aliquando pernocctaſſe inc mo prædicti cauponis, ex hoc non dicem inducta habitatio in domo, d. l. lex Con 9. domum. in verbo, Hoſpitio, per tex.ini tantum igitur, eadem l.& l. vnica. inbmn nau. caup. ſtabu.& ad hoc facit pulchngi in l.& habet, 6F. hoſpites. ff. de præcario,
19 dicit, t quòd hoſpites, qui ab hoſpitem
20 ff. de ijs, qui deiec. vel effud. vbi dicit fqni
2
—
piuntur,& nihil pro domo dant, ſed tami pro alimentis,& aliquando pro lecto taxat, magis dicũtur detineri in domo, qu ipſi domum teneant, vel conducto, auip cario habeant, quam gloſ. citat,& ſequn Felin. in c. quoniam contra. num.. dauſt ord. conueniunt dicta Bart. in J.1. 9.habnt, citatio facta ad hoſpitium non valet, q non dicitur facta ad domum habitatool quem refert& ſequitur Alex. in 14( tor ait. colum. 2. in princi. ff. de dam. intec V ponit Bar. quòd is dicitur proprie habi in aliquo loco, à quo, quando abeſtdicni peregrinari, quod pręſertim in caſuiſopt cedit, in quo apparet dictum inquiſſtumim alia domo,& alterius familia habitare,vtul torium eſt: I cum igitur dicta proclana ſint exorbitantia à iure communi,& pœ lia, debent ſtrictè& propriè intellgidnom extendi extra expreſſam d ſpoſitolenplo-
nr eoron,g — gsAnn 114 muniter repetentes Sayſſel. Crot. Ruid 1
oölex in 4ad ſiban ecl dal- dedam,
otoc moßernt gabug
auluat,dchetnetum res
wobarsſcd elan lh ahe velbb ds taui,we diſpol wna Jocuinä qrlltalen ro derrlgtim goband aberäw,De co99. Aanofrokejcſ mytdennnkgolbat albebſerewnreieleron ſo couliopotwnlla Bar idie gpodgunidagtur d pam Aicin cnlttutic dpon qpdonnesaus qut emnmmeglstegldagiua tomnitiur, zlegu deäum communier probumine hoduner.itennpone dalis wolr dum dtit ondde n venihcat dwaums relultan ſiugrin nlemeoteg nemitn lürspom, Dd Auodprem nden gmnen mume um naaiam un ſüſ mnon conigmagn — 36 dictleigare mbionüſteperdion
prietatis verborum, c. odia, c. inpcnis- 9 reg. jur. in 6.]. factum.§. in pœnal basai latè Dec. ff. de reg. iur. cum alijs ſuprdleg' tis per Rippam, de remed. præſerua conin peſtem. õ. nunc deuenio. num. 30.& grba conſ.406. numer. 6.& 7.& ſuff cit dummo do aliquid operentur, c. cum dilectus. glo. in verbo, Nec iure communi. de contu
tud, Dec.in d. c. 2. in ſecunda lectura. decn . ſtituuid

la. colu- 3 4 ntesa 1a 4in Kitutio.& argu. eorum, quæ de ſtatuto di-
Abb.i b totRux cit oſt Barto. Alex. in I. 4. 9. prætor ait. col. 3Sernumagge 3. f.de dam. infec. ſed in caſu iſto ſatis dicun-
benee dandit tur CheieniPibelwet⸗„ulia aſtecerui ha⸗
iemu bentes proprium ſiue forenſe granum in eo⸗ nidecſa habina um domibus, vt teneantur profiteri: ergo wliah. eeumöRee extendi non debent ad ipſum non haben⸗ niib.pega Bara K tem aliquod granum in eius domo, ſiue pro- nonpr urmguhe pria, ſiue habitationis, quæ qualitas neceſſa⸗
e prochaatum lign riò eſſet verificanda per fiſcum, alids abſol- ſsit dide,(iuenie uendus eſt ipſe inquiſitus, Bar. in l. non ſo- em habi an misi a lum. 6. ſed vt probari. ff. de noui oper. nunc. mm. ate Felin. in c.examinata. nu. 4.& 5. de iudic. „quod eeut, igin latiſsime quoque Hypp. in rub. de probat. ociaſſe omoCi num. 434.& ſeq.& in pratica in 6, quoniam. is, in qua= ltur,ent, num. 52.& pluribus ſequent. concludentes, gnatune iarehehes quòd quando aliquid profertur in aliqua e inad=X daoi, lege, ſtatuto, vel alia diſpoſitione cum ali⸗ aliquan ernod qua qualitate. debet nedum res principalis auponis Hocnon Probari, ſed etiam illa qualitas, ad hoc vt
noinq dlle Verbis legis, ſtaturi, vel diſpoſitionis con- 2dmn NF den ueniat, alioquin illa qualitate non probata,
verbo HlESitioper non dicitur legitima probatio,& reus eſt r, eadem lunia abſoluendus, Dec. d. conſ. 49. coli. in fine. du. Rad eetaci ni R cont. 105.& pro tenui, col.. verſic. poſtre- 9. hoſpit— denn mo pluraoccurrunt. poſt Bart.& lIoan. And. hoſpitet iiabli in locis per eum relatis. Hierony. Tortus in
ihlprod= damin ſuo conlilio poſt conſilia Butrij, numer. 1. s,& aliq=edo puit vbi dicit, quod quando agitur de imponen- dicũturdnmerininf da pœna alicuius conſtitutionis ſpecialis, teneant, Soncui oportet, quèd omnes eius qualitates verifi- t, quam*. ämn centurin caſu, de quo agitur, alias pœna non uoniam O ra.n committitur, allegat dttum Ioan. Andreæ junt dicta=‿ t.alſ communiter approbatum in c. I. de homici. geiec. vel—A. liie in.& numer. 4. videtur ponere deciſionem ad hoſpit nuc caſus noſtri, dum dicit, quòdex quo non e⸗ facia ad unäic rat verificata qualitas reſultans ex dictione & ſequit mdlezutſe ipſius poſita, in Cleme. I.de pœnis, ideò non
in brit- Fdebntt incurritur illius pœna. h.2e ba r o Quarto dato, quod præmiſſa omnia ceſ- 4 1 12 lcoih ſarent, quæ tamen maxime vigent, dicitur 0, duo= ripſum inquiſitum non fuiſſe contumacem
1 2 mn 1— 3 quod Pf Gin non conſignando granum, quia cum iu- appatet am um ilc 2 0
liabuw ramento dicit ſe ignoraſſe dicta proclamata, alterius t 3 63 k quo fit, vt excuſari debeat à pœna com⸗ Icum igi 2d 4 miſsionis, ſiue perditionis grani, vt in ſimili- 125 nn bus terminis conſuluit Guid. Pap. conſ. 199.
ride& pi i per totum,& nimirum, cum nõ dicatur con- a exprelli* e 7 temnere, l. ſiignorans. ff. locati.i. item apud borum, 6 1. 5 Labeonem.§. ſi quis virginem. ff. de iniur. J.facdum=ipo⸗ S11. in ſtatu liberũ. in verbo, Sciens. ff. de ſta-
tu libe.& inl. cottem.§.dominus, in verbo, dam, de re? küen 44 Reſtituatur. ff. de publica.& vectiga. nec de- ncdeuent: ½ han⸗ linquere, l. ex maleficijs. 9.. verſ. longe mi-
er. 6. N cli 694. nus.& ibi gloſſa.ff.de actio.& obliga.j& de ererrur 2₰ dil huiuſmodrignorantia cum conſiſtat in ani-
. 3. Neciute 2mug mo, ſtatur dicto aſſerentis faltem cum iura- in ſec*1' 4,C.2 10¹
exan in DECISIO LXXI 120
mento, c. vt eirca.& c. nulli, in ſne de electio. lib. 6. pulchra gloſ.inc. ſignificaſti, el t. in ver- bo, Si ita eſt, de homicid. Bald. in conſ. 154. proponitur, quòd quædam, in fine, lib. 5. vbi dicit, quòd quando agitur de punienda ne- gligentia ad excuſationem culpæ, vel negli- gentiæ, probatur ignorantia per iuramen- tum, glo. communiter approbata in§. pam
ſicui. alias 9.aliæ, in verbo, Dicit, Inſtitut. de
.. 1.„ 7 25 actio. t quòd maximè procedit in homine
probo,& bonæ famæ, pro quo præſumitur gloſ.in l. Titio fundus.ſf. de conditio.& de⸗ monſtra. Qurt. Sen. conſ. 70, colum, fin. verſ. confirmantur& vltimò præ miſſa.& in conſ. 7². col. 8. vbi dicit, quòd in probò viro igno- rantia probatur per iuramentum etiam con- tra præſumptionem iuris præcipuè concur- rentibus alijs coniecturis, de quibus infra di- cetur, laſ. in 9. ſed iſte. col. 24. num. ↄ6. Inſti. de actio. allegat Bal. in. falſus. col.z. inz. oppo. C. de fur.& gl. quam dicit bene ſignanelam in d.c.ſignificaſti. in verbo, Si ita eſt, de ho⸗ micid.& facit text. in l.non omnes.§. 4 Bar⸗ baris.ff.de re milita.& in c. cum in iuuentu- te, de præſumptio. quæ iura citat Alex. conſ.
26 89. nu. B. vol.3. vbi dicitur, quòd t qualitas
præcedentis bonæ vitæ tollit indicium, imò „ XA* 7 8— 2
fortiuùs dicit Hyppol. in ſua praciica, in§.
principium, num. z. referens dictum Butr. in
27 c. vidua, de reg. iur. in fin, t quod vir bonus
admittitur ad probandum cum iuramento contra præſumptionem iuris,& de iure, contra quam regulariter non admitteretur probatio, niſi per confeſsionem partis, quod tamen non affirmo, ex nota. per Cardi. in c. finali in ſecundo notabili, qui matri. accuſ. poſſ. ſed inquiſitus in actis fuit pronuncia- tus pro homine probo, bonæ vocis, cõditio- nis,& famæ, qui etiam talis præſumitur, maximè cum ſit notarius publicus,& officia⸗ lis Ducalis: ergo ei eſt credendum attento iuramento præſtito, vel ſaltem deferendo iuxta eius requiſita, d.§. s Barbaris. faciunt, quæ de probo viro cumulat Tiraq. de pœ- nis cauſa 5ů1. per totam. Nec ei nocent illa verba, Exceptis his, pro quibus inquiritur, quia alio non facio nontollunt bonam con⸗ ditionem,& famam inquiſiti:& quòd igno- rantia ſimilium proclamatum poſsit probari iuramento, allegatur tex. in c. ſin. iuncta glo- in verbo, luramentum, quam ibi approbat Io. Calderi. qui matrim. accuſ. poſſ. vbi ex⸗
28 preſse gloſſa dicit, t quòd cõtra præſumptio-
nem ſcientiæ eorum, quæ publicè fiunt, re- ſultantem contra eum, qui fuit præſens„ad⸗ mittitur probatio per iuramentum,& alle- gat concordantem gloſſam, quam dicit no⸗
tandam,

SENATVS PEDEMONTANI
tandam, Præpoſi. ibi Colum. 4.& licet Abb. num. 9. dicat dictam gloſſam non eſſe vni⸗ uerſaliter veram, attamen cõcurrit cum gloſ- ſa, quando cum iuramẽto concurretent aliæ coniecturæ, ſiue præſumptiones ſecundum
loſ.fin. in d. c. vidua. de regula. quam ſequi- tur ibi Butri. facit gloſ. in c. præſumitur. de regu. iur. in 6. vbi poſtquam dixit, quòd eo- rum, quæ publice fiunt, præſumitur ſcientia, & quòd virtus huiuſmodi præſumptionis eſt transferre onus probandi in alium, quæ⸗ rit, quomodo probetur ignorantias& pri⸗ mò dicit, quòd cum iuramento Probatur: & ita expreſsè tenet Alberi. inl. diuus. in fi. ff de in integr. reſtitut. per illam gloſ. in d.c. fina. qui matrimon. accuſa. poſſ.& perc. fin. 29 de iureiuran. t quòd ſieſt præſumptio con- tra aliquem, tollitur eius iuramento: facit gl. communiter approbata in§. quia verò, in authien. de teſti.vbi præſumptio ſcientiæ re- ſultans contra eum, qui vult quartò produ⸗ cereteſtes, purgatur iuramento petentis. z0 Accedat, t quia ignorantia veluti quid con- ſiſtens in animo,& occultum, eſt difficilis
robationis, ideò probatur coniecturis& præſumptionibus, vt concludunt commu- niter Doctores in d. c. fi. qui matrim. accuſa.
oſſ.& in c. 2. de conſtitutioni.& in c. quoſ- dam. de præſumptio. Alexan. in I. ſi cui. 9. ijſdem. de accuſatio.
Qoniecturæ verò huius ignorantiæ ex pluribus argumentis reſultant. Primò, quia die immediatè ſequente vltimum diem ſta- tutum in vltimo proclamate,& nondum fa⸗ cta, imò nec inchoata viſitatione granorum, confeſtim præuia proteſtatione, quod nul- lam vſque in illam horam habuiſſet notitiam de proclamatibus, conſignauit granum, pri⸗ mo D. Marco Antonio Bobbæ gubernato- ri, qui proclamata fieri iuſſerat,& inde ſta- tim acceſsit ad dominum Coconatum ad hoc delegatum,& ad Carandum eius ſcri- bam,& iterum profeſſus eſt eius granum, prout apparet in ipſorum atteſtationibus, de quibus in actis à fiſco comprobatis,& iſta eſt fortis coniectura, ſiue præſumptio in
ipſo inquiſito viro probo, quod ignoraret proclamata,& quòd ſi prius ea ſciuiſſet, ci- tius granum conſignaſſet, argumen. eorum, quæ dicit Alexan. in conſ. 4 6. num. I. vol. 6. & ſequen. quem refert& ſequitur Hyppol. ind. 9.i. num. 7.& 8. pro qua adducitur text. ſingularis ad literam„‚& in terminis in d. l. diuus. ff. de in integr. reſtitu.& ibi Bar. nu., 3t Tvbipræſumptio contemptus iudicis reſul- tans contra contumacem ex eo, quòd cita- tus voce præconis non venit in termino ad
——
—————
iudicium, tollitur ex eo, quòd citatuscan ſtim poſt terminum venit ad iudicium 7 dicatur, quòd ibi ideò illud eſt, quia erai ſens, quoniam abſentia non eſt Conſiden lis in illa lege, cum ibi præſupponatuns tumax vere ſeu fictè,& ſic ſciuiſſe ei nem, imò præſupponic Bald. ibi, quòdil tatus fuerat perſonaliter, idem inl. ſiueni detis.in fi. C. de probatio. vbi per illumu 32 in l. diuus. dicit, t quòd præſumptiuacha entia tollit præſumptionem contum etiam perſonaliter citati. Sed in caſu m inquiſitus confeſtim& incontinentiliy termino proclamatum conſignauit: er præſumitur ignoraſſe,& quòd ſi ſciuiſen tim conſignaſſet, d. I. diuus. Pariſ. conli num. 52,64.& 65. volum. i. faciunt notj ſed lulianus. 6. proinde. verſ. ſed ſiabn & ibi Barto.ff. ad Macedonia. t vbien ſubſequuto intelligitur, qualis fuerit anm præcedentis. plura congerit Craue. conli num. 10. Thom. Gram. conſ. 22. numeru conſ.ʒ. num.ꝛ. Alia coniectura ignorantiæ eſt, quus inquiſitus moram trahebat, ſeu habim tempore proclamationum,& præſentali habitat domum noſtræ habitationts, bis ſeruiens, quæ domus eſt ſita in ean ma parte ciuitatis prope mœnia, in qua te, nec in alijs eircumuicinis fuerunt fach cta proclamata, ſed ſolum in platea mag & in locis, de quibus in relationibus, non parum diſtant à prædicta domo, qn habitabat:& multi alij fuerunt, qui non buerunt de dictis proclamatibus notiti prout deductum fuit,& facilè probatm liber conſignationis dictorum granorum datur, in quo quamplures poſt ipſum inq ſitum conſignaſſe legentur:& pro hac e iectura facit text. in authen. de litigiol.
————
33
—
' 1
iq
D
tul, G karreguh 65 buii ilenperen eo on le end 9M. zco,go⸗ nwcienn calwſn mann enbdulce zedelie di 7 nlenigl Sogiinus luneacelel weniee n Nleretb ndedet, 4 qiiꝛcalu eriidns ncolb⸗ ver caär aun anonpoltp Cin ru ongemme cionb,
Badceexn, Kdhene auminkbn o, A deld rantoticithe mn.dataop zelditingne qulaccukno deliusan zdcommli. dononpun riminalter, deCa.èr Kdelegd ſegpiuorl lmateria gne 1no, dier Utu Ginten eo, linen ſienauit imn wdſciet beuptoban conl6d ol.dibac pondetcn dis an. Gusind. N a.9.reGt.o donlitenie kaceendo, Decincn vlnprim tuRadn duntnorap ſimora i umarm.D. Snbencn i blbal 1 Tora conh in faiendo gench Am„conſi.s valglan rimaacinr ſddum. n qig. oppoltio,d endemm neli alj p R adtraa Wniscauſa
verò cauſam. verſ.vocem enim. S&ę cap.m 4 datan uib necen 34 ibi dicitur. t vocem enim præconum paud enumaß vncommit poſſunt, qui præſentes non inueniununae ammog dKecohl dire,& idem dicitur in authen. qui ſemell Rauge In clze quomodo& quando iudex. ibi, voxpra wan u b, m nis paucis innoteſcit. concordat text. inè"? n ce u ered 6 diuus. ibi, parum exaudita voce ptauun V rädnan ne terncdall Specul.de citatio.õ.I.verſicu. item quod et aamin 3e Decin! clamorem, ſeu vocem præconis. Cum ig, 3 lan Gh lmece 4 tur concurrant pro ipſo in quiſito tot veho lüsn,. S mentes coniecturæ, ſtandum eſt ipſius un t eiaau mreſ mento, quòd ignorauerit dicta proclanuss 4 ſäxo n 35 fquæ præſumptio ignorantiæ potentiotet wulluch, 5 9 Præſumptione ſcientiæ, d. l. diuus.& fatio aochant Cang in promptu eſt, quia ſcire aliquid fui ehe natatn, euümü ctum, eſt per accidens, cum facia non pie Taaud r ddante ſumantur:& pro præſumptione ignotati dutil 4 lenedr tiæ tuu mmiumde

dla T ſciull
aäpoti
onſ Tulen loraſſſ²= quddtue t, d.== rus.Palan 55. Volnal. fachunan proini= Deerſ ſelſ
ad M„e onia ſit.
DECISIO IXXI. 121
tię ſtat regula d. c.pręſumitur, cui quidem re
ulæ ſemper eſt inhærendum, ſicut inhærent Homoretrler Carocio, glo. in l. oẽs. ff. de reg. iur.& maxime in caiu noſtro, in quo agitur de delicto in omittendo, videlicet, quod in-
s quiſitus non conſignauerit granum, t in quo
ſcientia eſt de ſubttantia delicti, ideo proba- ri debet, ita expreſſè tenet Bald. in I... col. 10. verſ.item quando quis accuſatur, ꝙ nihil fe- cit.& in l.data opera.col.6. verſ.ſed vbi igno rantia. O. qui accuſa. non poſſ per glo. inl. ex maleficijs. in verſicu. longe minus in verbo, lgnorantis. ff. de actionib.& obligationib. & Bald. refert& ſequitur in hoc Felinus in c. 2. colum. prima. verſicu. eſt verum quod Bald. de exceptio.& d. fferentiam inter de- lictum in faciendo,& delictum in non fa- ciendo facit Bald. in l. data opera. col.⁊. verſi. vel diſtinguo.C.qui accuſ.non poſſ. dicens,
elligitſ- ualisll 37 f ꝙ. delictum, quod committitur in negligen
dlura ce erit Char n. Gral. onſan.
4
p
Kura ig— antiatip dram ti?* bat, lahhe lamaticaum,&pitn um noſ= habuast, quæ d= as etate atis pro- enite circum= Düss funabe a, ſed ſo- in pan e qunbu= rekunlu iſtant a ⸗elichtw⸗ multi al 1 Derumqe ictis pra= matisfi zum fui== fachbin ationis usſh quampl nspolit aſſe leg enüh text. in ren ceche verl. voln enmiſn vocem ei nprau ræſente mnmm licitur it ² heno
K
do non punitur criminaliter, ſequitur Paul. de Caſt. in l.. nu.. ff.de leg b. quos refert& ſequitur Dec.in materia ignorantiæ in d. c. 2. nu. 12. de conſtitu.& in terminis noſtris in eo, qui non conſignauit iuxta proclamata, quòd ſcientia debeat probari, tenet laſ. dicto conſi. 46. nu.z. vol.3. vbi hac diſtinctione re- ſpondet contrarijs,& Bart. ex aduerſo addu
us in d. l. inter.§. rectè. loquitur in delicto conſiſtente in factendo, quem ita intelligit
ec.in d.c.z. col.fi. in prima lectu.de conſti- tu.& ad hoc faciunt nota.per glo.& Doct. in l.ſi mora. ff. ſolu. matrim. quam literis aureis
38 ſcribendam dicit ibi Bal. f quòd odiotlor eſt
mora commiſſa in faciendo, quam in negli- gendo, Anchara. conſil. 158 numer. 12.& in conſi. 41I. colum. prima. ac in repetitio. c. pec- catum. in quinta oppolitio. de regu. iuris. in ſexto. cum innumeris alijs per Tiraq. con- geſtis in tract. de pœnis, cauſa 44. nume. 24. & pluribus ſequentib. nec enim valet argu⸗
mentumà delicto in committendo, ad deli-
ctum in omittendo,& econtra, Dec. conſil. 15I. nu. 9.& conſi. 78. col.z. conſi. 19². num.5. ac conli. 6O05. nu. i.& z. Aret. in l. ſi is ad quem.
uando? rrii col. 7. ff.de acquir. hæred. t vbi dolus in omit
rdat noteſcit. rocn arum exa era v atio.9.l.V
nhtioig tui .„. 41. 1 ne ſcientie as liqult
4 10 eſt, qula 17 facnlh -
tendo non facit retractari ſententiam, ſecus in committendo, Dec. in l. quod te. nu. 45.& ſeq. ff. ſi cer. peta. Amede. de Caſtil. in tracta. deſyndica. num. 69.
Addo etiam aliam reſponſionem, videli- cet edicta procedere, quãdo in ipſis, velin ꝓ clamatibus datæ eſſent congruæ dilationes, in quarum termino veriſimiliter poſſunt ꝓ⸗
lo clamata in notitiam deuenire: t nam tunc ela
pſo termino competente, præſumitur pro⸗ clama in notitiam omnium deueniſſe, ſecus,
ſiadeo ſint anguſta tempora, vt veriſimiliter non poſſunt deuenire in notitiam ommum: tunc enim eorum ſcientia non præſumitur, & hanc reſponſionem mihi probat tex. in d. authen. de litigio.§. fina. verſ. vocem, iuncto verſ.edicta verò in multos dies ſic poſita pe- ne omnes agnoſcere,& tex. inl. qui cũ vno.
419. fi. f. de re milit. f vbi parcitur tyroniigno-
ranti diſciplinam militarem, quem tex. addu cit Bal. in l. data opera. colum. 6. in princi. C.
42² qui accuſa. non poſſ. ad quæſtionem, t quòd
ciuis nouellus pręſumitur ignorare ſtatuta, ideo non puniatur, ſi contra faciat, ſequitur Feliin c. à nobis. in princ. de exceptio. Hyp- Pol. in d. l. qui ignorans. nu. 17.& in alijs lo- cis ſupra alle gꝗatis. Et ratio iſtius præſumptæ ignorantiæ eſt propter breuitatem tempo- ris, propter quam non eſt veriſimile, quod Tyro diſciplinam militarem didicerit,& ci⸗ uis nouellus ſtatuta ciuitatis,& ad hoc facit:
43 1 nam licet vicinus præſumatur ſcire facta
vicini,& coniunctus facta coniuncti, l.octa ui: ff. vnde cognat:. attamen hoc procedit in facto ſucceſsiuo, nõ autem in facto momen- taneo, Alex. conſi. Ti. nume, 8. volum. i. hisq́; conuenit, quod ſcribit Bartol. in. ſi mihi&
44 tibi. 9.I. numerr. ꝛ ff. de lega. I. vbi dicit, t quòd
anguſtiæ temporum non proſunt ad conſti- tuendum reum in mora, ibiq́; Bald. in fi. no- tat, quòd dies non interpellat pro homine, quando dilatio eſt minus breuis, quia angu⸗ ſtiæ temporum impediunt moram,& Bald. refert& ſequitur laſ. poſt Ange.& Roma. quos allegat in l.ſi ex legati cauſa. numer. 17. ft.de verb. oblig. his accedunt, quæ ſcribunt Moder.Pariſ.de feud.titu.. 30. nume. 157.
45 hinc dicimus, t moram modic temporis nõ
nocere, necatrendi, l. quoti es. C. de prec bus Impera. offeren.& I. ſi debitori. ff. de iudi.& hãc interpretationem recipiunt quæ de prę⸗ ſumptione ſcientiæ eorũ, quæ publicè fiunt: Jatè ſcribit Gramma. dec. i.6. nume. i5.& ſe- quen.ſed in caſu noſtro adeò fuit breue tem- pus in proclamatibus præfixum, vt veriſi⸗ mile non ſit ea in omnium notitiam deue- niſſe:nam in primis proclamatibus, nectem- pus vnius diet integri ab hora publicationis datum fuit ad conlignandum, quia nonap⸗ Paret, qua hora dicta die factum fuerit pro- clama, nec eorum copia fuit in locis publicis affixa,& ea interpretatio fieri debet, ꝙ ho⸗ ra tarda fuerit factum, ad excuſandum deli- ctum, l. meritò. f. pro ſocio. Et ſecunda pro- clamata non habuerunt ſpacium duorũ die- rum, ſi attendamus horam publicationis, 65 ſerd fuiſſe præſumitur, vt ſupra dictum elt.
X Rüds.
—
———
—
E——y ͤ—

45——. 4
2* 7
1
—
2
——
——
———
——
—— —
46 Rũderi etiam põt, t contrarn procedere,
qñ de magno pręiudicio ageretur, quia tunc ignorantia non probaretur iuramẽto, ſecus verò, ſide modico præiudicio agatur, quia tunc ignorantia iuramento aſſerentis proba tur, ſecundum Abb. in d. c. quoſdam. nu. 3.& ibi Fel. nu.5.& col.fin. verſi. idem dicunt. de præſumptio. Deci. in d. c.2. colum. fin. verſic. & hoc intelligitur, de conſtitutio. vbi etiam dicit poſt Areti. hoc maxime procedere, vt euitetur pœna. Sed in caſu noſtro non qui- dem modicum, ſed nullum fuit illatum prę- iudicium ex retardatione conſignationis in diẽ ſequentẽ,& agitur de euita ada pœna, in qua fiſcus pᷣtendit cãm lucratiuam, vt not. in tit. C. de pœ. fiſc. deb. ꝑræfer. lib. 10. ergo ad- mitti debet ꝓbatio ignorantię per iuram, co- currentibus maximè p̃ſumptionibus& con iectur is, de quibus ſupraà, vt concludit etiam Fel.in d. c. quoſdam. col. fi.verſi. ecundo, niſi iurm̃ iuuaretur aliqua præſumptione. Facit quod dicit Ab. in c. A nobis. nu.10. de ſen. ex- cõica. ꝙ ex coniecturis p̃ſumitur ignorãtia, velſcientia,& in dubio recurritur ad iurm̃ delinquentis, Alba conſi.. nꝗ. 36.& 43. Quinto pręſuppoſito citra veritatis piu- dicium, ꝙ intra tps in proclamatibus ſtatutũ habuiſſet de eis ſcientiam, adhuc tñ attentari põt, quòd per lapſum termini non dicatur contumax& moroſus pP̃cipuè ad incurren- dam pœnam, quia non apparet fuiſſe per fi- ſcũ ſeu eũ cuius intererat accuſatã cõtumaciã ſaltem in genere ommũ non cõſignantium,
47 1 quæ accuſatio contumaciæ requirebatur
ad faciendũ, ꝙ́ ipſe inquiſitus,& alij nõ con- ſignantes, efficerẽtur cõtumaces& moroſi, Bart. inl. inter accuſatoremn. nu. 8. ff. de pub. iudi.& ibi Imo. col.2. verſ.item adde. Saly. in l. abſentem. nu. Io. C. de accuſ. late Iaſ. in l. pro perandũ..& ſi quidẽ. col.z. nu. 7. C. de iudi.
Nec obſtare videtur, ꝙ hic procedatur per
48 inquiſitionẽ, t quia inquiſitor ſuccedit loco
accuſatoris, Bal. in l. obſeruare. õ. proficiſci. col. 4. verſic. quintò quæro. ff. de off. procon. & lega. ideoq; eius naturam ſequitur, l. ſi eũ. §. qui iniuriarum.& ibi glo. ff. ſi quis cau. Ca- gno. in repet. l. vnicæ. nu. 96. ff. ſi quis iuſdi. non obtem. Boe. deciſ. 259. nu I. latè H ypp.
49 conſi.50. nu.8.& ſeq. vbi etiam dicit, t quòd
oẽs exceptiones, quæ poſſunt opponi cõtra accuſantẽ, poſſunt etiã opponi contra iudi- cẽ inquirentẽ. Nec videtur obſtare Affl. de- ciſ.ʒ.quia non militat in caſu noſtro, imò di⸗ cit, deciſum fuit, eſſe accuſandam pœnam,& in hac patria hoc iure vtimur, ſcilicet ad in- currendã pœnam eſſe accuſandam contuma ciã, ſed demus etiam accuſatã fuiſſe cõtuma-
—
SENATVS PEDEMONTANI ciam, vel eius accuſationem non requii
caſu noſtro, adiiuc contumax, ſeu moroſun dici non poteſt, attenta conſignatione d́ immediate ſequenti facta, ita expreſſe du doctiſsimus Purp. in l. vinum. nu. 10, ſſtas pe.vbi poſt gl. Bal. Roma: Alex.& laſ. peuj 5o relatos, ait, t quòd lapſa die à lege, ſiue ali
mine adiecta, quis ſtatim non incurrit mon ſed debet expectari adhuc modicum tps:i ratio eſt, quia veniendo intra modicũi quaſi ꝓ eo, habetur, ac ſi die ſtatuta venilfe pulchra gl. I. in fi. in l.& ſi poſt tres. ff.ſiqn caut. Nã vt ſupra diximus, mora mocdiccitni
nõ conſideratur, Ale. in l. 4.9. prætor ait.ini ⸗
ff.de re iudi. gl. in l. Pomponius. d. ratũ.ſ procura.& dicit Ang. in conſ.12. nu. z.1ꝙy dilatio damnũ non infert de ſui natura, non dicitur moroſus, qui differt, 1. ſi in lege. cob nus. verſ. quod ſi in paucis. ff. loca. cumali pluribus concordan. adductis per Alberii J. ſi merces. 9. vis maior. ff.loca. vbi dicit, ꝗodq in mora modici tꝑis non eſt periculũ, lſi bitori. ff. de iudi.& dicit Bal. in l. ea quæ ci fi. in prin. C. qũo& qñ iud. per nota. in lii 52 fi.ff.ſi quis iuſdic. non obtemp. Iæquum mn eſſe, quòd quis propter momentũ temport perdat ius ſuum irreparabile, qm̃ eſſe noni detur, quod parum durat, glo. in tituEpn vel Abbat. õ. quinetiam. Nam æquiparantu parum& nihd, Inſtitu. ad leg. Falc. in pri
c. licet cauſas. õ. cumq́;. de proba. Hyppoſſ
ul. 276. plura ad hoc cumulat laſ. in lecis
—
5
nu. B.& ſeq. C. de eden.& conſi. 339. colum
verſi. non obſtat. vol. 4.& latiſsimè Hypmr- inl. fI. nu. 153. cum pluribus ſeq. ff. de iurſ om. iud. Rip. reſpon. 8. nu. 3. lib. 1. quod rem
quitur arbitrio iudicis, ſecundum Bartoiſ
cõiter Docto. in. ſi inſulam. ff. de verh. ob Alex. in l.. 9. item ſi ita. col. 2. in prin. numa 53&3. ff. vt in poſſeſ. leg. t quod arbitrumde bet tamen eſſe regulatum a iure,& ſecundi ſubieciam materlam, Ang. d. conſſ.ze.nus Iaſ. inl.& ſipoſt tres. nu. S. ff. ſi quis caulit Bar. in Extrauag. ad reprimendum. in vel videtur.& laſ.exponit dictionẽ, IUico, idd infra triduũ, I. fi. C. de iudi.& pariter dict nem, Incontinenti, l. fina. C. de errore aduoc-
Bald. conſi. 25O0. numer. 7. volum.I. ergoadi
tempus ſaltem regulari debet arbittium iu⸗ V
dicis, vt in ſimili dicit Maran. de ordineid- dicio.in ſexta parte, in nono membro„Du.4. Sed in caſu noſtro non quidem triduumim-
terceſsit à lapſu ſecundi diei, in proclamate
vltimo adiecti vſque ad conſignationemia- ctam, ſed nec etiam nouem, aut decem
rum ſpacium habita ratione à die vltima lu⸗
nij vſque in horam primę Kalendarum lulſ imo
hora
5 deuzadt will auug tegncla 3 e qwole mru-, doe E jem acl pollqgeri „Ang 4 olasverle reänſtiu dembvn
öꝛi,qul toribuib rlusnon
diuus. cn greor, cl
dipulat a merr tur, C Fripa d.1lim cit tex an Inc An
lin uin au
4laſcon n.
7ud geh valudentes,
ddeg d
qluiimavolu
auodetlimo utpurgui roclamalibu uplum temg etlanocind locum quum kfert&leqlu dleinlquisi ideo maledict Mrent quod concweltcole
Lumax intelo tpugaemor
Nodando gr
AinR qpod
olt compauu alnocedie epublo,
lpernameuita
ate ſententian wnurint,Rd. lum commun lres Kllquis
A bllalnum
inagang
näcond Areni elp d celicei Contrah w. inli pac
cundo
d däui
ſrun b V ttiurp ArA
) nrcione u guan.
ip Reuerench
eltdies& a nora locum! idos nona cüüadoie dnlkmam lreipondead mmit, ſiad DPcenam c „depachug
DlA0 n culs
dd

Cc— waf em donnn Cf mar ſeu atte 1 ai lenti. duſa fn zſtaexgel. in um aunh 88 aclexail, 3 nn eälegxges lis at amon man tari l Aamcmoic4 eniet Untnama tur, aſun ie ſtannen b 4 1 poltmilt
„Ale e Hei inl. Pe„m onicſ tän g. nſaua non inl⸗ade luine Sui d liniſ lliin pa=. ft. loan dSrdan. Af=ciiis pa smaior„— ca.ybit i tꝑis no⸗*tpera
di.& dic ab inle
ũo& qr S. pern
DECISIOLXXI.
imò ſitempus noctis, quæ tunceſt horarum octo, vel circa, in qua omnia ſilent, dinume- ratur, vix vnius, aut duarum horarum ſpaci- um interceſsiſſe dici poteſt, quo fit, vt ne- mo, niſi animi iudicio carear, futurus ſit, qui profeſsionem grani illico,& mcontinenti fa am non exiſtimet validam,& veluti in- tra tempora factam: f ad quod faciunt nota- ta per Bar. in l. quærebatur. ff. de teſtam. mili. S& m. ſi plures.ff. de iniur. Alexa. in l. ii quis eum.g.ſiſuo. colum.i. ff.de vulga.& pub.& in conſi.vltimo. colu. fina. volu.3. Felin. in c.3. col.3. de conſtitu.
Sextò accedat, t quòd etſi mora fuiſſet com
miſſa, atramen potuit purgari, maximè re in⸗ tegra, etiamſii proclamatibus dictum luiſ⸗ ſet,& quod poſt lapſum tempus non audi⸗ antur, doctrina eſt Innoc. in d. c. fin. verſicul. item hæc habent locum, qui matrim. accuſa. poſſ. quem ibirefert& ſequitur Præpo. col. 5. Ange. poſt Bal. inl. ſi quis inſtituatur. 9. I. col. z. Verſic.& ideo malè dicit Bart. ff. de hæ- re.inſtitu.& conuenit quod dicit Bal.in tit. de mil. vaſ. qui contu.eſt. col.z. verlicu. idem
ic non q mpin 56 ait, t quòd contumax in reſpondendo poſi-
spropten meniin mirrepa ⸗ Ale, qütn darum dt== glo.n uinetian am ann UInſtitu.=eg. kuf 5cumq;.= roba aad hocêt z ulatli de eden=onli-
tat. vol. 4. ettißiin
cum plute=Sſeqt eſpon.S.re. lbige o iudicis undun
tionibus, poteſt purgare moram, ſiaduerſa- rius non ſit in probando grauatus,& in d. l. diuus. colum.I. in fi. quòd contumacia pur- gatur, quando fit comparitio re integra: ad- ſtipulatur tex. in l.hoc edicto.& quod ex eo infert Ang. ff. de public.& vectiga. vbi habe- tur, quod ad pœnam euitandam mora pur- gari poteſt ante ſententiam, ſequitur Iaſ. in d. l. ſi inſulam. nu. i. in fi.ff. de verb. oblig. fa- cit tex. ſecundum communem intellectum in d.l.& ſi poſt tres.ſ ſi quis cau. Bart.in d.l. ſiinſulam. col 3.& ibi laſ.num. 17.& Rip. nu. 4. laſ.conſi.. incip. Reuerende domine. nu.
in l. ſiinſſ== 1 ffd7 1.2. I 3. volu. I. concludentes, t regulam, quæ
(lita==S 2ngu tem li ita.— n- ſſeſ. leg. od arſ regulati— 1ufe, 16 tertam, 1* 46o
jallal öſt tres. nl kelae⸗
oſtro nonſ
nd e A noh
vſque a 1lgn 1 N
b dei
aa rati ⁵
habita fal Jleauu 1
habet, quod vbi eſt dies& pœna, non admit titur purgatio moræ, locum habere in pœ- nis conuentionalibus, non autem in pœnis, quę ex prętoris officio proficiſcuntur,& ita expreſſe dicit Bal. in l. ſancimus. in princ. C. de fideiuſſ.vbi reſpondet ad l. magnam. C. de contrah.& commit. ſtipu.& dicit idem Bal. inl. ſi pacto, quo pœnam. colum.. verſicu. ſe- cundoò quæro. C. de pactis. quòd quando mo ra ratione comparitionis committitur, vtpu ta, quia aliquis citatus comparere ſub pœna ad certum diem,& non comparuit, tunc mo ra inframodicum tempus põt purgari, non obſtante, quòd ſit dies& pœna: quia prætor ſemper æquitatem præ oculis habere debet,
88 d. l. quòd ſi Epheſi. ff. de eo, quod cer. lo. t&
e æquitate admittitur purgatio moræ, J. ſi
ſeruum, 6. ſequitur. ff‚de verbo. oblig. Bar. in
n2 d. l. ſi inſulam. in 5. oppoſi.& videtur facere tex.in d. l. diuus. ff. de in integ. reſt. vbi dicit, ſubueniendum ei eſſe ex æquitate, qui confe ſtim comparuit,& tex. in l.illud. ſf. de peric. & cõm. rei ven. vbi mora modici tẽporis ob- eſſe non ſolet, maximè re integra,& tex. in J.
ꝰ mancipiorum.ff.de opt.lega. t vbi pręterito
termino à iudice ſtatuto admittitur purgatio moræ, ſi res eſt integra, etiamſi præceſſerit comminatio, latiſsime Hyppo. ſing. 283. Bal. in l. diffamari. col. 2. C. de ingen.& manum. & conueniunt allegata per glo. in cle ſæpe. in verbo, Non obltant. in fi.de verb. ſign. fa⸗ ciunt allegata per Feli. in c. licet cauſam. nu. 15. de proba.& in d. c.z. nu.. de conſtit. quæ maximè procedunt in caſu noſtro, in quo eſt ſatisfactum menti proclamatũ, atcenta con- ſignatione ſtatim facta,& rationi, propter quam fuerunt facta proclamata, quæ vnica eſle poteſt, ſcilicet, vt ſciret Illuſtrſs. domi- nus Gubernator quantitatem granorum in ciuitate exiſtentium, quam quoad granum iplius inquiſiti ſciuit: ita concludit Relin.& alij ſuprâ allegati,& Pariſ. conſi. 10t. nu. 129.
60 vol.I. vbi dicit, I quòd ceſſare debet effectus
proclamationis quoadl eos, in quibus ceſſat cauſa.
Nec econtrà pugnat, quod ex aduerſo di- citur non conſtare de cõiignatione facta die ſequenti,& non eſſe credendum atteſtatio- nibus Ill. D. M. Antoniij Bobbæ gubernato- ris, necaliorum, veluti carentibus debitis ſo- lemnitatibus à iure requiſitis, quia ſi atteſta- tionibus proclamatũ fides eſt adlibenda, pa- riter eſt danda iſtis, vt ſeruetur ęqualitas, l. f. & ibi gl. C. de fruc.& lit. expen.& pręmiſsis
ceſſantibus dici poteſt, quod ex quo domi-
nus Matthęus Coconatus ex auctoritate du cali fuit deputatus ad conſignationem gra- norum recipiendam, quod eius apocæ, liue atteſtationi credatur, argu. nota. per Bart. in 1. quædam.§. nũmularios. in fi. ſf. de eden.& nota. in l.. C. de apoc. pub. libr. 10. Præterea,
é&i t etiam quòd eſſent ſcripturæ penitus priua-
tæ, adhuc dicuntur fidem facere, quia fiſcus eas approbauit,& confirmauit contra illas non opponendo, licet fuerit decreta copi⸗ cum termino opponendi, imò eas accepta- uit,& produxit, ac reproduxit ex quibus reſultat confeſsio contentorum 19 eis, l.cum precum. C. de liberali. cauſa. l.cum oſtendi- mus.§. fin. ſf. de fideiuſſo. tuto. Cardi. in cle- men. I. nu. z. de procurato. Iaſ. in l. quæ dotis. nu. 90.& ſequen. ff. ſolu. matrimo. Ora, conſ. 1. nu. Il. Nec obſtat clauſula in parte& paſsibus, quia cum vnicum,& indiuiſibile capitulum X 2 conti⸗

contineat, non valet, necreleuat, ſaſ. in L. ad- monendi. nu. 129. ff.de iureiur. maxime ſtan- te contradictione ipſius inquiſiti, Felin.& Dec. latè in c. cum venerabilis. nu. 23. de ex- ceptio. poſt Bal. communiter approbatum in l. alia. C. de ijs quib. vt indig. ex quibus o- mnibus reſultat probata conſignatio grano- rum.
Nec etiam aduerſari videtur, quod prima facie obijcitur, purgationi morę locum non eſſe, quando datum eſt tempus ad purgan- dum moram, l. ancimus. C. de fideiuſſo.l. ſci- re. 9. conſequens. ff.de excuſa. tuto. Sed in ca- ſu noſtro ſecunda proclamata aſſeruntur fa- cta ad purgandum moram primorum pro- clamatum, ſtante clauſula, de qua in vltimis proclamatibus ‚videlicet(dechiarando che quelle perſone che non hanno conſignato, conſignando detto grano, come di ſopra, non ſi gli pigliera pena alcuna) quia primò negatur maiorem propolſitionem eſſe ſim⸗ & pliciter& indiſtinctè veram, I cum iura in contrarium allegata loquantur in termino ſtatuto à lege ad purgandum moram, ideo nimirum ſinon admittitur purgatio moræ, quia lex quantumcunque dura eſt ſeruanda, J. proſpexit. ff. qui& à quib. ſecus autem, ſi talis terminus eſſet aſsignatus ab homine, etiam comminatorie: ita in ſpecie reſpondet Bal. in l.ſi quis inſtituatur.. ſed ſi bonorum. in fin. ſf. de hære. inſtitu. quem ſequitur Rui. conſi. 74. col.3. verſi. quinimo. volum. 5. Præ- po. in d. c. ſi. col. pen. verſi. ſed ad illum. S. con- ſequens, qui accu. poſſ.poſt Innoc. ibi, quem ſequitur Selin. in d. c. licet cauſam.
num. 17.& factunt
matrimo.
41. dicta per eundem Felin. in d. c.2. nu. 9. verſi. intellige. de conſtitutio.
64 vbit facit diſferentiam inter terminuma iu-
dice ſtatutum, aut a lege, quod præſertim procedit in Principe, cũ quo mitius agitur, argu. l. I. C. ſi quis Impera. maledixe. Nam ſi etiam expreſſè in proclamatibus dictum fuiſ ſet, quòd lapſo termino nõ audirentur conſi
gnantes, attamen, adhuc re integra, non ob-
ſtante comminatione admitteretur purga- tio moræ, d. l. diuus.& d. l. mancipiorum, cũ alijs ſupra allegatis: ergo multò magis debet admitti, vbi non eſt poſita comminatio, ſed in calu noſtro inquilitus ſponte conſignauit re integra, id eſt, ante aliquam viſitationem granorum inchoatam, vt erꝝ dictis atteſtatio nibus apparet, in nulloq́; factũ eſt deterius ius fiſci: erxgo admittẽda eſt moræ purgatio. .».7 5 7 8. his accedit Bar. inl. ſemel mora, ff. ſol matri. 6s5 tvbimora tollitur per oblationem ſequen- tem:addatur, quia, vt ſuprà dictum eſt. nulla 7 p.. 4— 8 dici poteſt commiſſa mora, Purpura, in d. l.
S ENATV S PEDEMONTANI
4 1... vinum, imò ſi qua mora commiſſa dici po
teſt, potuit purgari per conſignationem t ctam ante viſitationem dictorum granori & hoc liquido apparet ex verbis ipſonn roclamatum, videlicet, Delle quali den paſſato il detto termine,& fatta la debitan quiſitione contra quelli che non haueranj 6 manco fedelmente conſignato, ſe neh
eſecutione,& c. quæ verba, cum copulatu poſita legantur reſpectu alterius ſubiedj hoc eſt executionis dictarum pœnarumſii
66 copulatiuè, † ita quòd vtriuſque qualitan
concurſus ad incurrendam pœnam requiua tur, videlicet lapſus termini, item quòdann viſitationem non fuerit facta fidelis conl- gnatio, ſecundum Bar. in. ſi is qui ducent §. vtrum. colu. pen. ff. de reb. dub. pertexiinl ſi hæredi plures. ſf. de condi. inſtit. quemiaſ quitur in ſimilibus terminis Socin. conſtʒ col. 2. vOl.z. addens, quod im materia odoa exorbitanti, ſiue pœnali dictio,&, ſtat cpu- latiuè, ad quod faciunt nota. per laſiin lucl- I.& 2. ff.de iuſti.& iure. Non etiam obſtat, quòd mora ſit gemim ta, ideo purgari non poteſt, cum in caſund ſtro dici non poſsit geminata mora:quiani conſtat inquiſitumtempore primorumpm clamatum habuiſſe aliquod granum,&= ctio, Citra, poſita in eius reſponſionib. eiſi nocet, ſecundum Bar. in l. Celſus. nu.a3 ſhd vſuca. item prædicta concluſio non procs dit in caſu noſtro, d. c. fi. qui matri accus vbi plures interuenerunt denunciations & tamen auditur accuſator veniens re imw gra, præterea vt dictum eſt dici non pon
ta conſignatione incontinenti facta.
Non repugnat d um Ripps in traciaè peſte, ſupra allegatum, quia non valetarg’ mentum à delicto in committendo, adde lictum in omittendo, vt ſupra dictumfuitii quarto fundamento, quibus addo Alexiin- ita ſtipulatus. col. 3. ff. de verb. obli.& eund Rip. inc. ſæpe. nu. 72de reſtit. ſpol.
67 Septimò pro inquiſito adducitur,t qua ſi ſimus in claris pro ipſo, attamen etian eſſemus in dubio, iudicandum pro jploreo
eſſet, l. fauorabiliores. ff. de reg. iur. clint. de reg. iur. in 6.& in dubio iudicari debet, quòd pœna locum non habeat, argulipra- 68 fes. cum ibi nota. in gloſ.ff. de pœnis.i in du- bioq́; amplectenda eſt illa opinio, quæfaue purgationi morę, Rip. in d. l. ſi inſula. cobæii
fin. poſt Imo. in l. ſi ſeruo.. ſequitur. de ver
obliga. ex quibus omnibus cenſuit Senatus
ipſum inquiſitum eſſe abſoluendum, atteſi
VW
ta profeſsione incontinenti facia.
.
d. dhiurerun
geäit
Vlorvum
4 dyſrune reh.
Terun — 1iu Druund 8 Tanky n launw 6 do hulgim te uucre de Lirntih de Cealenc ei latioin de u Wäcumtein. ciaheslon
dE
Deeo, l jecumen ci
dererurgir faficiene in vltimo proclamate mora commiſſa, ause grobaur, n
turexcomm inlesß cen Mehndem be ldadNg Crcrinn codumz AM ciplum r. clum, cinine nume. 4. Ar funentin inlſü di
1
audhykan 1
uy zn luum ms
fewiud 7 mmäauyn
tr daiüe trkr Atrauruncom finomi aend nihmilunonch ldedino ton Eres cenc womocointellge er kuntijauc aamittitur tne⸗ um.
coogulgüſe izananonc
10 LX
ariusaccuſati liſe ploberun
Ps Jqpirut
duslol becuni- J) mutuas
N K
elt, an
ludeæol fontedicene madinqui- In cellchis gſeupralun ationubusle im Balin! Vrvola. li gimin, nlinpraäic Aänradde Ainaldas Au um TujenCa rontractb Ml f. de
1.4. pol, el. lemen.pn 4 aril late o tgoextel buspät 8 exanen ſ 1 mntendi eue un
n
erconl., uod unca

Datic,
Atione ic dun T nha verbi h
eli an Delle dun rmin— farauih ra que ne nonkee mente ax h 1 d* Dmato ſ.
— 8— ascumeg
acurren== pœnn,
l
plus te ni teng on tue=acta b, dum Ba na läſlisqae pen. f. d*2 dubga s. ff. dea dä inten bus tert as Soci
dens, qt= im mn
lepœn diio, 8,
faciunt aa perli
1.& iute
obſtat, Or* monl
ari nonr 1ſt, cum
doſsit génmatamd
itumtenaxre prim
uiſſe aliteai gnanr
ſita in ei==e:ſponli um Bar.ſ—Dellusn rædicta=dluſion
tro, d. C uimmn
teruenetum denm
ttur accuſ r venl
vt dictu= iſt diai
Damate ☛àcomnt ne incot znentifi
nat d dippel legatum= a non licio in=mut tendo, prädi nento, q⁷ 11Sada ff.— erb.9
„* 09
col. 3. au. 72 dua titſpd
—adducl- ro inqul= adc
m ris pro un, atla 1 bio, iuc=dumn
o iudi
de poui dta.in g—
5110,0 2 ſt E opinh. lendaelt JLinli
1 ,¹¹
1.re Oomn A0¹ ibus om luendun
DECISIO LXXII. u3
8§ VMMARIV M.
in delictis occultis proceditur ex coniecturis, ſeu breſum ptionibus, indicijs, ac alijs leuioribus probationi- bus.
2 ludæo teſti contra Chriſtianum vſurarium deponenti creditur.& nu. 5.
Vſurarium quem eſſe, quomodo,& per quos probetur.
4Inſtrumentum dicitur probatio probata, veritas appa-
rens.
, Iadæorum teſtimonium regulariter contra Chriſtianum
non admittitur.
e VVſurarius non probatur quis per teſtes, qui dicant ſol-
uiſſe vſaras, eo quòd de eorum commodo deponant.
Periurus repellitur à teſtimonio dicendo.
Teſti non deponenti veriſimilia non creditur.
Paria ſunt non eſſe, vel de aliquo non apparere.
Priuilegium Ducale Hebr eis conceſſum, quòd eorum libris credatur, quomodo intelligatur.
Libris rationum, etſi ex ſtatuti, aut decreti diſpoſitione credendum ſit, admittitur tamen contra eos pro- batio in contrarium.
u ndicium tollitur ex eo, quòd quis fuerit in actis pronun ciatus bonæ vocis, conditionis,& famæ.
58 ◻
DECISIOLXXII.
De eo, qui vſurarius accuſatur, quomodo ta- le crimen commilſiſſe probetur.
8 2 mutuauerit ſub vſuris, in quo articulo videndum =e eſt, an probatü ſit ipſum (G= y ludæo fœneraſſe? Bt vi- deretur prima fronte dicendum, indicia eſſe ſufficientia ſaltem ad inquirendum, quod ſic probatur: t nam in delictis occultis procedi⸗ tur ex coniecturis, ſeu præſumptionibus,& indicijs, ac alijs ꝓbationibus leuioribus, etiã ad condemnandum, Bal. in l. nemo. C. de epi ſco. aud. Alex. conſi. 77. vol. 1. Dec. conſi.63. Carer. in ſua practica crimina. in prin. nu. 165. colum.3. Marſil. in ſua practica crim. in§. prin cipium.num. 7.& 8. Anto. de Butr. conſi. 24. colum. 2. Verſic. in talibus autem geſtis,& in crimine vſurarum. laſ. latè inl. cum ea, quæ. nume. 4. cum ſequen. C. de tranſaci.& in In⸗ ſtrumentis, ſiue contractibus ſimulatis, Are- ti. in l. ſi is, qui bonis. ff. de acquiren. hæred'. latè laſ. conſi. 141. nu. 4.vol. 4. ſed vſura eſt cri men occultum, clemen. vnica.§. cæterum. de vſur. Moder. Pariſ. latè de feud. titu.ĩ,§.23 num. 28. circa fin. ergo ex teſtibus etiam non integris& inhabilibus põt probari, t& ſic in caſu noſtro Iudæi deponentes contra inqui- ſitum videntur admittendi, prout in caſu vſuræ tenuit Crauet. conli. 73. numero 7.& ſequen. vbi dicit, quòd in cauſa vſuraria te⸗
ſtibus ſingularibus, etiã Iudæis cõtra Chri- ſtianum creditur,& videtur deciſio Cepol- læ, de ſimulatio. cõtractuum. nu. 87. dicẽtis expreſſè, t quòd ſi iudex contra aliquem tan⸗ quam vſuſurariũ procederet, poterit id pro⸗ bari per libros& codices alterius partis,& per teſtes proxenetas, ſeu mediatores,& alios, cum quibus crimen eſt commiſſum, argumen. c. quoniam. de teſtibus.& nu. 88. in fin. dicit, quod poterit probari per argu- menta, puta per familiam, adſtipulatur Cal- de. conſi. penul. ſub titu. de teſtib. vbi dicit, quòd recipiens ad vſuram eſt idoneus teſtis contra dantem, Ang. latè in diſput. incipien⸗ te, Aſtenſis miles. colum. 15.& alij citati a Ma ria. Soci. Iun. conſſ. 99. num. 18.& ſeq. volu 2. Zaſi.conſi. it. nu. ¹s. cum igitur proponatur parte fiſci tam ex dictis loſeph. Hebręi, quàm Bonæ eius vxoris, cum quibus dicitur cõ- tracta vſura, qui videntur idonei teſtes in hac cauſa inquiſitionali ex traditis per domi- num Cra. d. conſi. 73. nume.30.& 31. quam ex libris eorum, in quibus Hebraicè ſcriptum legitur, prędictam pecuniam fuiſſe acceptã ſub vſuris: ergo iſtis concurrentibus videtur probatam dictam vſuram commiſſam fuiſſe, Propterea ipſlum inquiſitum eſſe extraordi- nariè puniendum.
In contrariũ tñ pro ipſius inquiſiti defen- ſione dicitur nõ cõſtare, fuiſſe cõmiſſam vſu- ram aliquam, quoniam confeſsiones,& ex inde condemnationes ſubſecutę, de quibus in Inſtrumentis in actis productis, loquun⸗ tur expreſſe, quod ſumma in Inſtrumentis contenta eſt ex cauſa mutui, quibus Iaſtru- mentis, cum ſint publica& iudicialia, plena fides eſt danda, l. cum precibus. C. de prob. Inſtrumentum enim diciturt probatio pro- bata,& veritas apparens, Bal. in l. mpera- tor.col. 2. ff.de ſtaru hom. Hyppo. in rubr. de probatio.num.3. late Alcia. de pręſumpt. re- gul. 3. c.. quod maximẽè procedere dicitur, quando Inſtrumenta, vtputa confeſsiones, & condemnationes coram iudice fiunt, præ- cipuè coram denatu, c. qm̃ contra. de probat.
Non obſtant depolitiones iugalium He- bræorum, t quia regulariter eorum teſtimo⸗ nium contra Chriſtianum non admittitur, c. Iudæi.& ibi gl.& communiter Doct. de te- ſti.vbi Felin. ponit regulam cum fallen. qua- rum nulla conuenit caſui noſtro, gl. in 1. quo⸗ miam. in verbo. Anguſtetur, in fi. C, de hæret. Afflic.deciſ.iI4. 5
Nec obſtant dicta per dñm Ora. d. conſi, 73. quia ibi cum dicto ludęorum concurre- bant quamplurimæ coniecturæ, de quibus in d. conſil. quo caſu tenet concurtentibus
* 3 alijs

B
—
—
2*
7
5
alijs cõiecturis, quod credatur iudęis, ſecus, ſ nullæ coniecturę concurrerunt, Vt ibi di⸗ cit, num. 18. ſed in caſu noſtro nullæ ſunt aliæ tes coniecturę: ergo iudęorum dictũ maximeè cum de eorum com- l. omnibus. C. de teſtib.& l. nullus.ff. de teſti.& in terminis noſtris con⸗ tra inquiſitũ de vſura, tenet Bal. in l. dictanti- pus. col.2. C. de teſta. quem refert& ſequitur Cra. d. conſi. 6. num. 10l. poſt Alex.& Ancha.
er eum allegatos, Felin. in c. veniens. e! I. num. 18. de teſtib.& in c. perſonas. in fine. eo⸗ dem tit. Roma. ſingu. 360.& ibi in additio. vbireprobatur Cald. d. conſi. penult. Alex. conſi.72. num.o.& conſi. 10⁷7. num. 5.volu. 1. ac conſi. lo0. num. S. eodem volum. Lau. de Rodul. de vſur. in 12. quæſtio. Abb. confi. 13. volum. i. Purpur. in Lz. num. 100.& ſequen. ff.ſi cer. peta. laſ. co nſi.78. num. 2.& 3. volu. 3. & in J. admonendi. nu. 256. ff. de iureiur. præ⸗ ſertim in criminalibus, niſi forſan ad proce- dendum:& ita loqui videtur Cepol. loco ſu⸗ pra allegato. Accedat quod ſunt periuri, cũ in prædictis inſtrumẽtis iurauerint bis, cõ- tenta in eis eſſe vera, quo caſu non valet eo rum teſtimonium, Bal. in. ſiex falſis. C. de tranſac. Dec.conſi. 405. colum.z. verſic.ſimi- liter. Cra. d. conſi. 6. num. 14. Item quòd non deponant veriſimilia, cum d cant, ſe promi- ſiſſe vſuras ad rationem duodecim pro pri⸗ mo centenario,& ſexdecim pro ſecundo cẽ- tenario quolibet anno,& quod vſuranon aſcendit ad maiorem ſummam, quàm vigin- ti octo ſcutorum,& tamen ſihabeatur ratio temporis à die facti mutui vſq; ad tempus condemnationum vſura ad prædictam rati- onem aſcenderet vltra ſcutos quadraginta, t quo fit, vt cum non deponant veroſimilia non ſit eis credendum, l. 3.. fl.& l. ob carmẽ. §. f. f. de teſti. Dec. conſi.31. num, 8.& conſi. 196 nu. 8.
Non obſtat, quod dicitur, depoſitionem Iudæorum, eorum libris adiuuari, quibus eſt credendum, attento, vt præſupponitur priuilegio Ducali, quo diſponitur, debere credt libris ludæorum: quia reſpondetur nõ conſtare in actis de huiuſmodilibris,& pra- uilegio, ob id fieri in eis non poteſt funda⸗ mentum, lJ. l. 9. liquere igitur. ff. ad Syllania. J. penulti. 9. docere. ff. ne quis eum, qui in ius voca.eſt, vi exim. paria enim ſunt nõ eſſe, vel eſſe,& non apparere, vulgata l. duo ſunt Titij.& dato, quòd de libris,& de allegato priuilegio conſtaret, cum hæc ſint contra di- ſpoſitionem iuris communis, quo non cre- ditur huiuſmodi libris, etiamſi eſſent Chri- ſtianorum in fauorẽ ſcribentis, l. fi. C. de cõ-
vrgenl non probat,& modo tractetur,
S8 ENATVS PEDEMONTANI
uenien.fiſci debito. lib.o.& in authen.dein reiuran. à morien. præſtito. 5. fina. late condu dit laſ.in d.lxadmonendi. num. uio.& ſequa 10 t debent ſtricte intelligi,& reſtringiade quæ reſpiciunt artem,& negociationen ipſorum Hebręorum, vtputa in dandoy cuniam ſub vſuris captis pignoribus, ſax ſiſcriberent de aliquo depoſito, ſeu mum ita expreſſè reſtringit laſ. in repetitio. ladm nendi. numero 3. verſicul. tertiò diligeme, Aretin. conſil. 44. Cra. in tracta. de antiq-
tempo. in prima par. numero 267.& itacm
tat dictum priuilegium, quod alids vidi ali
quin facile eſſet ludęis multa ſcribere ind II ctis libris in eorum vtilitatem. Prætereate-
tiam quod dicti lbri probarent, attamenat mittitur probatio in contrarium, vt in ſiml dicit Iaſ.in d.l.admonendi. numer. 305.&ſe quen.& late in§. ſed iſte. numero 93.& qu
tuor ſequen. Inſtitu. de actio. Felin. inc ppo
12 poſuiſti. numero 3. de probatio. ¼ Tolimm
etiam huiuſmodi indicium ex eo, quodua ctis pronunciatum fuit inquiſitum fulſ
& eſſe bonæ vocis, conditionis,& famæi lexand. conſil. 89. num. 13. volum. 3. perten
in l. non omnes.§. à Barbaris. de re milim
& mc.cum in iuuentute. de præſumption Non obſtant Doctores, tenẽtes teſtesſn
gulares probare aliquẽ eſſe vſurarium, qui
vltra quod contraria opinio, creditur teco
àue, ſqpe tein
ptior loquuntur, vbi agitur de probandi
aliquem eſſe vſurarium in genere, ſecus agitur de probando aliquo particulariacu
vfurario, vt latè per Felin. in c. licet exqu dam. nu. 2. col. penul. de teſtib. quibus ſm bus, abſoluit Senatus eundem inquiſim Anno*556. qui poſtea ꝑꝑ eius innocentii
animi dotes conſtiturtus fuit procuratoth ſci generalis,& inde Capitaneus iuſtitigi
Sereniſsimo Duce.
SVMMARIV M.
1Diſpoſitio legis finalis.§. ſi ff. de lega. ꝛ an vtlocumh beat, requiratur vtriuſ que ignorantia& eup- 4 ʒ grauati, vel alterius tantum. Copulatiuæ natura eſt,vt vtrunque fieri requrutun-. ; Reſtitutione pendente grauatus reſtituere duiu zomi⸗ nus rei conſtitutioni ſubiedæ. 4 Alienatio rei fideicommiſſo ſubiectæ valet inte!cedente
82
ignorantia contrahentium, ſi fiaeicommſumſt 6
niuerſale, ſecus, ſi particulare. s gnorantia ſeraper in dubio præſumitur in acqu
rente.
1
eguale „vendt In Wtastl
Hyoltur t,fan,. rlpol arlege. oranta üdempi ztantun rantiam catut ex greriul a, mempte 1 oud em preciuj trraioſen late fout deoffce
ton dict
muülerisvi nn ſdecomm i cgoanguendd m nentandi gen n atal1Soe dt iurſdict,di
aronque 1 gol 1 ett etlaam natura. d rredisg. ktundus: et&n ſolenl lomagn tes qux ens Guoc bereal eltarorte Werat a allpolt tum dici Marcel n(z nun lrepetitie
docenta ſvtldh qrod ug'meſ exu gcumans lultaignora 1snonimerun remanere noli neid Bant. lum mpruh Bal bi,R1
mun delegi
deberorgune
te qulaprohig codellor, innn commma n isgaunn cuſſt teprodaꝛum In Caſtad Tr 4 22 dihin0ſ ami Cdi 3 wihn kom, mecalſt
licit CoN„N. M rp dr Dod tex. nd,6. *m dden Proccdkr ignnn turib expro. rh 3 8 Jeondin diee acen Un de. 1 quod e grcatun
la nont v uele
enturde
labanc A
talien⸗ 1annn nc eAodnmen on
1 b ſnedrae uncr din dend 19Wmniond
AAA”aL: & Heres quomodo preſumatur ignorare fideicomniſſm 4 m ähn rio ſe
Econtenta in teſtamento. Scientiam alienantis deducere debet, qui præten
Äit,fen fideicommißo ſubie ctam male fuiſſe benatau 3
ier Pariaae. 9 hiven,
do nn t alel

2z. vé nmn nltenate 44.C1 atracka hn, a par. ¹= eroutfit allegiu 12 luodag,
et lud zultalage. rum virx item, Ne ti ubriſr darentaxe
tio in qr rarium dmon awi. numa n9. ſed E Anumen ſtitu. d au io. Feli ero 3. dobatio. di indt nexco atum fs Sinquite dcis, cqsationisi 189.nut.—. volmn. es.. 3 It aris, l luuenti==lepratn at Docſt as, tenuna are aliqur e ſe vlung 'ntrarla nio, cin tur, vh== tur Ge⸗ vſurariu a in gen bando: 1o panl nte per ². inch
—
penul. ſtidg Senatus adem! ipoſtea R'iusi
onſtitut= uit nc & inde itanx
Dduce. 1 4 R ☛.
M
finals.§ f keu pno
ratur uniasn l.
yelalteriue 2
4
tura cſtyty ν
ſutatoniſe— adauls 3
contrahent ccus ſiparti eerin dubid preſumd inte tament mI ine, e Baſ 9 antis dedud faſta ubleckam—
9 — 1rd
DECISIG LXXIII.
dECISIO LXXIII.
An tex in I. fi. 9. fi ff de lega. 2. requirat ignoran- tiam hæredis grauati& venditoris, necnon& emptoris, an verò alterius tantum.
☛ 8 fuit, t an, vt locum ha- — beat diſpoſitio, l. fI. 9. fina.
fl. de lega. 2 requtratur , D ignorantia hæredis gra⸗ uati, Xemptoris velalte-
mulieris, vc fundus apud emptorem rema-⸗ neat, fideicommiſſario precium dare debere: ergoarguendo àcontrario ſenſu, quod argu- mentandi genus in iure fortiſsimũ eſt, vul- gata l..§. huius rei. ff. de offic. eius, cui mand. eſt iuriſdict.& à natura dictionis copulati- uæ, t quæ requirit vtrunque fier:, l. ſi is, qui ducenta.õ.vtrum.vbi gloſ. ff. de rebus dub. quod argumentum elt etiam validum. Cle. ex u. 9. cum autem natura. de verbo ſigniti. ſiiuſta ignorantia hæredis grauati,& empto- ris non interueniat, fundus apud emptorem remanere non debet,& hanc opinionem te- net ib· Bart.poſt gloſ.in l.quidam. õ. ſi quis fi- lium, in princip. glo. magnæ. ſf. ad Irebel.& Bal. ibi,& inauch. res, quæ, in princ. C. com⸗ mun. de lega. addens, q́yd iuſta ignorantia debet originem habere a faco defuncti, pu⸗ ta, quia proh buit teſtator teſtamentum, ſeu codicillos, in quibus erat deſeriptum fidei- commiſſum, aperiri, niſipoſt mortem hære- dis grauati, cuius dictum dicit communiter reprobatum Alex. in l. Marcellus.. res, quæ col. z. ff. ad Treb.& conſ.z. num. 2. vol.3. refert & ſequitur Opizo.in repetitio..diui. l. filius famil col. 14. verſicu. nec obſtat. ff. de lega. 1. vbi dicit, communiter Docio. tenere, quòd tex. in d.§. fina.locum habeat, vndecunque procedat ignorantia. hanc opinionem ſequi⸗ tur ibiexpreſse Paul. de Caſt. ſubdens requi- ri, rem legatam ſubiacere reſtitutioni fub conditione, t& ſic quod pendente condi- tione grauatus reſtituere remaneat domi⸗ nus, alias non teneret alienatio, quia nõtrans fertur dominium,& in conſil. 247. col. G. vol. 1. quod tamen pro nunc pro conſtanti non teneo: hanc etiam opinionem tenet Imola. ibi, arguendo a contrario ſenſu, ſubdens ta-
men, dictum 9. locum habere, † quando fi-
deicommiſſum eſſet vniuerſale, alias, ſi eſſet
particulare, non teneret alienatio: quem ſe-
124 quitur Alex. in d. l. Marcellus. ũ. res, quæ-col. J. in fine. ſHad Trebellia. reprobata ſupra ſcri- pta opinione, Paul. de Caſtro, non diſtin⸗ guentis inter fideicommiſſum vniuerſale,& particulare,& Alexa. conſ.3z. num. I.& duo- bus ſequentibus, vol. 3.& conſ. 184. col, fina. vol.⁊.Socin.conſ.49. num.II.& ſequenti,& conſ. 75. num. 16. vol. I. Beltrand, conſ. 66.&. 67. volum. j. laſ. in l. fin. 9. ſed quia, in quarto nota. C. commun. de lega. qui aliquid tangit circa ea, quæ adducuntur per Bal. Paul. de Caſtro,& Imol. in d.§. fina.& licet laſon ibi in tine dicti notabilis videatur præſuppone- re, quòd ignorantia alterius ſufticiat, in illis verbis, Si autem fieret per ignorantem, vel ignoranti. Attamen recté intuendo tenet, quòd requiratur ignorantia præcipue alie- nantis,& clariùs idem firmat in d. authen. res quæ. col. z. verſ. limitatur notabiliter. C. eod. tit. Neuiza. conſ. 32. num. Io. poſt plures per eum citatos:ſ quæ quidem ignorantia in du⸗ bio ſemper præſumitur in acquirente, ex re- gula, l. verius. f. de probation. per quam itaæ dicit laſ. in d. õ. ſed quia. in quarto notabili. Socin.d.conſ.49. col. penult. Alex. d.conſ.. col.z. verſic. item præſuppono. Beltrandus d. conſ. 23. numer. 67. † In alienante verò di- ſtingue: aut ſucceſſurus erat ab inteſtato,& præſumitur ignorantia: aut non erat ſucceſ- ſurus ab inteſtato.& iterum diſtingue: aut eſt hæres immediatus,& præſumitur ſcien- tia. Ita coneludit latéẽ Rippa poſt Barto. in 1. qui Romæ 6. duo fratres. num. 50.& ſequen. ff.de verbo. obliga. Aut eſt hæres mediante. perſona alterius,& præſumitur ignorantia, I. qui in alterius. ff.de reg. iur. Rlexan. conſ. 284. col. fin. vol. z. Socin. d. conſ. 49. nume. II. Beltran. d. conſ.3. num. 68.& ſeqᷓ. ſtante igi⸗ tur præſumptione ignorantiæ dat cautelam Angel. in l. Marcellus. in§. res quæ. col. 2. verſ. vlcimò ſis cautus.ff. ad Prebelli. quod Aduocatus debet eſſe cautus, vt deducat ſcientiam alienantis,& eum ſequunturcoom muniter Doctores, Deci. conſil. ¹s5. in fine, imò fortiùs dicunt Alexan. in d. conſ. 18 4.& faſ. in locis ſupra allegatis, quòd Angel. in d. 1. Marcellus.§. res quæ. vult, quòd deduca- tur ſcientia alienahtis,& emptoris, alias ſuc- cumbat: ſed Angel. in codice meo ſolum di- cit de ſciencia alienantis,& hoc puto fuffi⸗ cere, quia ſi dicimus requiri ignorantiam vtriuſq; ad hoc, vt alienatio teneat, ſatis erit deducere de ſcientia alterius, cum ea proba⸗ ta, verum ſit dicere, vtrunqʒ; non ignoraſſe: & ita iudicauit Senatus in cauſa Blanchiardi & Bartholomęi Nicienſium. Limita tamen diſpoſitionem prædicti§. fina, non habere X 4
locum,

locum, quan
—— d—
do vltra ſideicommiſſum eſſet
expreſſa prohibitio teſtatoris, quia eo caſu
ignorans igno ranti alien⸗ ſentit Gratus poſt plures, quos citat Ie
ſo.
1
14
15
426
1
19 20
are non poſſet: ita eſpon-
5 8
91. num. 1z.&14. vol. primo. SVNMARIV N.
udicium particulare ſilet,& in eoſ uperſedetur, donec iudicium vniuer/ale petitionis hæreditatis finem ſuſ⸗ ceperit. b
petitio hæreditatis centumuiralis eſt,& magnæ auclo- ritatis, ac iudicijs particularibus praferenda.
Reiteratio,& refricatio eiuſdem cauſ in iudicio admit- ti non debet.
petitio hæreditatis datur aduerſus poßidentem vnam
remlicet minimam,& quomodo concludendum in libello. 1.
Libellus qualiter concipiendus in petitione hæreditatis remiſpiue. 1.
Heæres agens petitione hæreditatis, an neceſſariõ petere qebeat declarari ſe hæredem,& res hæreditarias ad ſepertinere,& latè num.:. 1
Diſpoſitio omnis præſupponit ſubſtantiam,& qualita⸗ tem actus, de quo loquimur.
petitione hæreditatis agens reſtr3ingendo ſe ad vnam ſpe- ciemn videtur reſtrixiſſe virtutẽ actionis vniuerſalis.
nudex animi ſui votum detegere non qebet.
ludicium vnum vniuerſale per allud non impeditur& num. 13.
Ackio intentata, quæ ſit in lbello ex medio concludendi,
cc gnoſcitur.
par eft virtus taciti,& expreßi, quæ regula locum
etiam habet in libellis.
Libellus in petitione hæreditatis, quo quis petit reum condemnari ad reſtitutionem reri hæreditariarum. videtur etiam continere in neceſſarium antecedens, quod agens declaretur hæres,& num. 18. cum ſeq.
petitione hæreditatis ſi agatur inter aliquos de hæredi- tate pro certis rebus, ſiue in genere, ſiue in ſpecis vnum iudicium propter aliud non ſilet.
Succumbens in exceptione poteit illud idem intentare in alio iudicio.
petitio hæreditatis ita demum contradebitores hæredi- tatis datur, ſi ſe hæredes contend int.
petitio hæreditatis apta eſt, comprehendere augumen- tum,& diminutionem, eiuſ demq́; ſemper eſt virtu- tis,& auctoritatis.
principaliter quod agitur, inſpiciendum eſt.
Lite conteſtata quod accidit, in iudicium veniſſe non dicitur.
DECISIO LXXIIII. De iudicio vniuerſali petitionis hæreditatis,
& an iudicium particulare hileat, donec finita fuerit queſtio ſuper petitione hæreditatis.
Ater prætendens hiære- ditatem eius auſæ mater- ne ex illius teſtamento ſibi inſolidum pertinere, ea addita poſſeſsisq́ʒ om⸗
nibus bonis hęreditarijs ð contractisq́;ſecundis nu⸗
1
ptijs aduerſus eius filios tanquam auiæ hæ⸗
S ENATVS PEDEMONTANI
——
res, egit, petens eos vti patris hæredesaj ſolutionem florenorum mille penes eosexi ſtentium ex alienatione bonorum harci tariorum à patre facta, condemnari, latali ſententia ab ordinario„qui Pronuncqau matrem inepte egiſſe: mater Senatum ayn
lauit: pendente appellatione coram das
tu, filij coram ordinario prædicto intem runt iudicium vniuerſale petitionis harcdi
ſent inſtituti hæredes:& matre appellatio nem proſequente, petierunt filij prędican appellationis cauſam differri, ne preęius
cium tieret iudicio vniuerlali petitionis reditatis per eos intentato, quæſitumfun an ſuperſedendum ſit in cauiſa appellano nis, donec iudicium petitionis hered tauh coram ordinario intentarum fuerit tem natum? Et videbatur dici poſſe, t eſſedſe⸗ rendam cauſam appellarionis, donec uie cium vniuerſale petitionis hęreditatis h rit finitum, I. ſi quis libertatem.& ibi Bam num. 12. Bal.& Angel. col. j. allegantesplmn iura concordantia,& in0. quoties. eiuſdem col. penult. Paul. de Caſt. num. 4 5.& uſtds petitio. hęredi.& in l. non diſtinguemusi fiis. ff. de recep. arbi. vbi quando inter pu- ſeſſorem hęreditatis,& petitorem mouen aliqua quęſtio particularis, vel ſpecialsci bet in eis ſuperſederi, donec iudicium im uerſale petitionis hereditatis finem acceyo rit: concordat text inl. ſi bonæ fidei. arguw
do à contrario ſenſiu, ff. de petitio. hęuai
vbi iudicia particularia non differunturpx
pter petitionem hęreditaris, quando acii nes ſunt tempore periturę: ergo vbi un ſunt tempore petiturę debent differri, 1⁰
ratio, quare ſilere debent iudicia particuhè ria, eſt propter maiorẽ auctoritatem, qum habet petitio hęreditatis, cum ſit centum
uiralis, l. fin. in princip. C. de petitio. heredi- Angel. in d.]l. ſi quis libertatem. colum. i
tè laſ. in§. præiudiciales. num. 4.5.8e plu
bus ſequent. Inſtitu. de actio. qua maioritt
ſtante, ſequitur regula, l.per minorem ſde iud.per minorem cauſam maiori cognitioni pręiudicium fieri non debere: aliam quoque rationem ponit Angel. in d.§. quoties. co-
penult. verſic. ratio eſt in promptu. fvtſclx
cet euitetur refricatio, ſeu reiteratio eiuſdem
cauſę in iudicio vniuerſali petitionis here' ditatis, cum hec cauſa appellationis nonſt ſeparata, ſeu exempta abilja vniuerſalipetl tione hęreditatis, quia pecunia à matre pe
cita tanquam hęreditaria petitur, quoftt, v
huius
oynerodl Acbadverkrion 3 rredtaie: Bal ninimam depet dod,tit.be.in eroöbi dici,1c verſalsö,lcetes; dem pollehe demnconſlbl, n lbel,obltoRi ter Kontipien rpetito. dü ntiperlalinden
deadho.
Jecodltati 5 aimeallegetot petitlone haut ſonenonpetcs resharedltaunn dbreſttur'onenas eo, quuſit Hærcne nom anteceden a em er dochrina dide ge wiyn vendadanceno plonaleganu 4
mmtoncdict. Nononciet pr 8 Arni meoin. Nideumconde isreipention. opexp pettio jRponee e u nütenri 4 Cecem, 1
enft An entio e. nlla do
am Rin 4 teni
ad relt zintn ed.D2. Im.lif jetlilo, duttan laff Abb.in Kin.co Wwellu 1.ſ. R numn
idem! lump 6, 7u Chranl pertine
1 M Nr
upp on⸗ dall(G Wariad wis 8 AVi lex M ) elte jadr red ſt. hære mnia
* betel Uphonnt 22 uni Wlt ſ 8
lſtant—
1 Nau
fe O, 18.S

Atris han 1
ente, las rumtfl cauſa o
m cauia ha dicium a uitioni ario ina arum h. idebad- icipolle m apg Kionts, 15 ale petia nis ben li quis ſœ=-tatem.i Ang ALalleg untia, It aj. quolttll aul. de π. num 9 li. Winſna)n diſtanr. ep. arbi=i qunndi editatis==peuutodir lo partiaatis, nhi derſedet onecil onis h- tats h ttext it-= bomti o ſenſiu ⁊=de peiid rticulal= son fan uad
em here ttis, 5.cd 1
vore pP bect
3 petitu— ebell
24
6 1 llere de==t udcaf 1tornäen,
er maio herediass, emſt
Sinct—. depeti princt ce el ſi quislu= tatem- . l 4 ræiudid HM. num * 8 nſtitu. 1 etio.Ghi vermo
tur regu 8 maioll
drem Cal di gieri not yel n nit Ang 2n d.909 a 1 ratioel pronhe fr catio Breiten, vnid Ali 4 ci 1 vellatto aut e vpellin, le la vril W cul
DEGOISIO LXXIIII.
huiuſmodi reiteratio non debeat admitti, l.. ff famil.herciſc. ſed in caſu noſtro dicitur in-
a centatum iudicium particulare, quia petitum 3 fuit, dictos aduerſantes condemnari ad ſolu-
tionem dictorum florenorum centum,& ad
na reſtitutionẽ mobilium:ergo differri debet, ing donec fuerit cognitum ſuper petitione hęre- ditatis intentata.
Nec obſtat, quod dicitur, eſſe etiam in
hoc iudicio intentatam petitionem hæredi-
tatis, t quæ poteſt dari aduerſus poſsiden-
n cem vnam rem, licet minimam, klicet. ſf. de
etit. hæred. quia hoc eſt verum, dummodo concluſio libelli conueniat petitioni hære-⸗ ditatis, in quo debet actor concludere, pe⸗ tendo ſe declarari hæredem inſolidum, vel pro parte, prout erit hæres,& ex officio iu- dicis aduerſarium cogi ad reſtitutionem rei hæreditariæ: Bart. in l. 2. in fin.& in d. I. licet minimam. de petit. hæred. Bal. in l.2, in fin. C. eod. tit. Albe. in l. 2. num. I. ff. ſi pars hæred. pet. vbi dicit, t quod petitio debet eſſe vni- uerſalis, licet executio fiat tantum in re par- ticulari poſſeſſa, Ang. in l. 4. ff.de petit. hęred. & in conſ. 161. num. l. Abb. in c.z.num. 23.de libel. oblatio.& ibi Socin. col.55. verſic. qua- liter ſit concipiendus libellus. Curt. Sen. in repetitio. l. Qdita. num. 35.& 36.& alij cumu- lati per Iaſ. in 9. actionum. num. 237. Inſtitut. de actio.
Nec obſtat, quod idem laſ.dicit loco pro-⸗ ximeè allegato, t libellum poſſe procedere in petitione hæreditatis, quamuis in conclu- ſione non peteret declarari ſe hæredem, vel res hæreditarias ad ſe pertinere: quia peten⸗ do reſtitutionem rerum hæreditariarum ex 20, quia fit hæres, tacitè videtur in neceſſa- rium antecedens petere declarari ſe hære- dem ex doctrina Bart. inl. ex diuerſo 0.1. in princi.. de rei vendic. quia ſiponderentur
Prout allegantur: pręſupponit enim Barto- lus, quòd conclufſio libelli ſonaret hoc mo- doꝛ Peto talem cõdemnari ad reſtitutionem rei petitione hæreditatis, quia ſum hæres: nam tunc dicit Bartol. Videor petere, quòd pronunciet prius iudex, me eſſe hæredem: & ratio, meo iudicio, eſt euidens, quia cum peto eum condemnari ad reſtitutionem ali- cuius rei petitione hæreditatis, ex eo quòd propono petitionem hæreditatis, videor proponere requiſita omnia ad eſſe petitio-
nis hæreditatis,& ſic petere declarari me eſſe hæredem: t quia omnis diſpolitio præ⸗ ſupponit ſubſtantiam,& qualiratem actus,
de quo fit mentio, l. diuus.& ibi Barto. f.de
millita. teſtam.& in l... 5.item illud, per illum
12 tex.ff. ad Syllania.& in authen. quod ne⸗, num. 24. C. deprobationi. vbi, qui deducit præſcriptionem, cenſetur deducere titulum & poſſeſsionem, quæ neceſſarid requirun- tur ad eſſe præſcriprionis. Sed in caſu propo- ſito concluſio libelli non fuit, ſecundum do- ctrinam Bartoli: ergo in eo locum hiabere nonpoteſt.
Reſponderi etiam poteſt, quòd licet dici poſſet intentata petitio hæreditatis, attamen
lares, dem iudicandum eſt de eas ſicur de iu-
5 dicijs ſm gularibus: Bart. in l. edita. colum. I. 1
——
vertic. contra hoc oppono. C. de eden. per
text. in l. non poteſt. ff. de iudic.& ibi Alex.
Ial.& Io. de Vicomercato, num. 87. Curt. N
21 ·—.* Sen. num. 37: late Abb. in c.z. colum. 10. in fin.
S de libel. obla. vbi dicit, I quòd ſiagens peti⸗
tione hæreditatis ſeſe reſtringat ad vnam rem, videtur reſtrinxiſſe virtutem actionis vniuerſalis:& ſequitur ibi Felin, colum. G6. verſ.hoc vltimum limita. Socin. col. 73. verſ. octauò fallit. Meneas de Falco. in additio. Abb. in eod. c.z2. num. 21. Sed iudicia particu⸗ laria ſilere debent, pendente iudicio vniuer- ſali, iur bus ſupraà adductis:ergo idem in hoc iudicio ad certas res intentato. Item dici po- teſt deberi ſuperſederi ratione abſurditatis, & perplexitatis euitandæ, ne contingeret proferri diuerſas ſententias ſuper eadem re quod abſurdum eſſet, Bald. in l. cum Papi⸗ nianus. colum I. verſic. dixi textiò. C. de ſen- tent.& interlocu. om. iudic. Fabi. de Eugu- bio in repetitio.. nihil commune. num. 5. ff. de acquir. poſſeſsio.
Accedat, quòd ſi Senatus in huiuſmodi
9 cauſa appellationis pronunciarec, † detege⸗
ret animum ſuum, antequam eſſer cognitum ſuper iudicio vniuerſali intentato, quòd fa⸗ cere non debet, l. obſeruandum,. ff. de offic. præſid. l. vbi. C. ad leg. Corne. de falſis. Bart. in d.l.ſi quis libertatem. num. 3.& ſi contin⸗ geret appellare à ſententia proferenda per ordinarium in vniuerſali iudicio, poſſet re- cuſari Senatus es, quòd animum ſuum iam detexiſſet.
In contrarium verò, quòd huiuſmodi iu⸗ dicium non ſit differendum, facit doctrina Barto. in dl.ſi quis libertatem. colum, fina. verſ.quæro, vtrum iudicium vniuerſale,&c.
I0 vbi concludit, t vnum iudicium vniuerſale
non impedire aliud, l. penult. ff. de petition, hæred. Sed in caſu noſtro eſt intentatum iu-⸗ dicium vniuerſale petitionis hæreditatis: ergo huiuſmodi iudicium differri non de- bet propter aliud coram ordinario intenta⸗
II tum. Minorpropofitio probatur, t quia ex
medio

——
1 ü 4 1 1 1 1 3 4 1 1 p An n an 4 1 Ai
————
SENATVS PEDEMONTANI
medio concludendi,& concluſione cogno⸗ ſcitur, quæ actio fuerit intentata in libello, Bar. in l. Gallus. Ö quidam recte, in fine.& ibi Alex. col. i. ff. de libe.& poſthum. Iaſ. latẽ in §.omnium. num. 128.& 129.& ſeq. Inſtitu. de actio. Sed medium concludendi in caſu no⸗ ſtro eſt, quòd ſit hæres, quod conuenit peti⸗ tioni hæreditatis, ſecundum Bal. in l.z. in fin. C. de petitio. hæredita.& communiter Do- ctores in locis ſupra allegatis: ergo intentata videtur petitio. Nec obſtat, quòd in concluſione non fue⸗ rit petitum declarari ſe haæredem ‚ſed ſolum partem condemnari ad reſtitutionem: 1 quia ex quo petijt partem condemnari ad reſti- tutionem rerum hęreditarium ex eo, quòd agens ſit hæres, videtur in neceſſarium ante- cedens petijſſe ſe declarari hæredem,& ad- mittitur huiuſmodilibellus in petitione hę- reditatis: ita tenet Bart. in d. l. ex diuerſo.§. primo, in principio. ff. de rei vendica. quem refert,& ſequitur Abbas in d. c.⁊. num. 23.& ibi Felin.col.7. in fine delibelli oblatio. Aret. in 9. actionum.col.penul.& ibi Jaſ.num. z14. Inſtitu. de actio. PDurpura. in l. edita. num. 74. ſecundum impreſsionem Taurinenſem. C. de eden. concludentes valere libellum, ſi vo- lens agere petitione hæreditatis petat reum condemnari ad reſtitutionem certæ rei per eum poſſeſſæ, cum ipſe agens ſit hæres: quia tunc in neceſſarium antecedens videtur pe- tere pronunciari ſe eſſe hæredem, ſeu hære- ditatem ad ſe pertinere:hoc etiam ſentit Bal. in l. 4. ffrde petition. hæredi. ſi ergo petijt ſal- tem tacitè ſe declarari hæredem, quod idem eſt, ac ſi expreſse hoc petijſſet per reg. l. cum 13 quid. ff. ſi cert. petat. f quæ etiam procedit in libellis, vt concludit Abbas in c. ſi Clericus laicum. col. 6. verſ. ſed contra hunc, de foro competenti.gloſ.penult.in c. conſtitutus, de religio. domi. Purpur. in d. l.cum quid. num. 88. fequitur, quòd intentata dicatur petitio hæreditatis,& ſic iudicium vniuerſale, quod vt prędictum eſt, non debet differri propter aliud iudicium vniuerſale,& comprobatur ex l. ſiinter me& te. ff. de excep. rei iud. vbi ſi duo poſsident res hæreditarias, nihil vetat, quò minus alter aduerſus alterum,& econ- tra agat petitione hæreditatis reſpectu di⸗ uerſarum rerum,& iudiciumabaltero inten tatum nõ differtur propter aliud,& ibi An- gel. in lectura Peruſina, qui videtur decide- re caſum noſtrum, concludens, quòd ſi aga- tur inter aliquos de hæreditate petitione hę- reditatis pro certis rebus, ſiue in genere, ſiue mn ſpecie, vnum iudicium propter aliud non ſilet, Felin. in c. in præſentia. num. 7. de pro-
—
——
batio.Imò attentari forſan poſſet, quodean, uqobtte uenti poſtea non potuerint agere petüin hæreditatis, cum huiuſmodi actio conclut
tur in exceptione vniuerſali Petitionispbe Wt xtluft 7 och ditatis per eos propoſita, per ea, quæ ci ing ucbkanttehn gen Felin.in d. c. in præſentia. num. 7. de pra gyinler üüueloen do8 poſt Bald.& alios per eum allegatos, q bun acchorſocke ril tamen in caſu noſtro non affirmo ex liis 3 din aun danlie t dicit Angel. in d. l.ſi inter me& te. verla V 6 ettionen Han 3 vi cundò obſtat.& Bar.in d. l. fundum in dn baßtrhihnnus we 15 cipio. ſf.de exceptio. I vbi ſuccumbensin daſg g an ceptione poteſt illud idem intentare in an ter lrins pen 1 iudicio. V qur äinmie 4 Non obſtant in contrarium adduqas den aneſ n 4 primò text.& ibi Bar. inl. ſi quis liberaaten un aciwät 4
ff. de petitio. hæredit. cum alijs concordani bus ſupr allegatis: quia loquuntur in ins cijs ſeu actionibus particularibus ad vn rem competentibus, vrputa in legato lban tatis, d.l. ſi quis libertatem.& I. non diſii
1 M dutat’ elilunte e- Uiheres- Kon dbltatlecun dd inbainledle” 4 &non ialmd u reci
guemus. 5. ſi his. ff. de recep. arbitris. namiò noponturalen 5 promiſſum, quod differtur, non eratia ae dxtndln ao.
hæreditate, ſed ſuper re particulari, vtda communemitellin am, ibi gloſ. in verbo, Compromiſſerat.&h K enet qvd lotuln bbell ſuadetur, cum eſſet factum compromiſſim prcätais öpetcu emc cum defuncto, de cuius hæreditate eratca aſintonemalon icen trouerſia inter petitorem& poſſeſſorem,i neyrrctem, ciri Kvi poſſeſſor agebat contra debitores hæredi;N qxchrsiclſete dpo toris, vel occupatores rerum hærreditarin vnicerſaiter,lcch ücll iudicio particulari non petitione hæredu retitu ggodcon batul 16 tis: t quia illa non datur, niſi contra debi&pau deCate ettti res contendentes ſe hæredes, l. ſi debitonèà ant qood lcetn tol ibi Bar.ff.de petitio. hęred. Alber. in letim quuquspern ab nten § ſi quis, eodem tit. Iaſ. in§. actionum. nun ſelercdem amt pere 228. Inſtitut. de action.& eſt perpetuam coudennar, ul ng temporalis, Inſtitu. de perpetu.& teman&nihiominuste w actio. in principio.& ibi gloſ. in verbod nirerſile aotum p 4 natusconſultum.& in petitione hæredim ſ(audminut'onem⸗ b hoct non fit iſta diſtinctio. aädalinla n.C 1 Non obſtat regula, l. per minorem. ſ 4
3 Walbells cal, i iud.& J. rei minoris. fr.de excep. quia deben retügensnütite
intelligi reſpectu iudiciorũ particulariim qethmile cd Per in quibus poteſt conſiderari maioritas d änümden teur minoritas: quia ſiue detur contra poſsiden yei rgusarnä ndd tem totam hæreditatem, ſiue vnam rem aiua, lcuin, dld reditariam, tantum ſemper eſt eiuſdemi npetnelgre be 7 ctoritatis& poteſtatis. Nam t vtroquecali Pnnegnoten, h
dicitur centumuirilis,& apta comptehel b
=— —2 — —— ₰ X½ — — — — —
dere augmentum& diminutionenpl.45 pordent rn 6 an
J. licet minima. ff. de petitio. hæredina Bat.in Lanäuninye“ 10.
11 hrſ bſtat npteboim T
d. l. ſi inter me& te. ff.de re iudic. Nono un mewieturiſt 11
ratio efticationis ſeu reiterationis, de qn mrgronr e tran .——
per Angel. in d. l. ſi quis libertatem§. quo- a mäni ee(
3 ties.col. penult. ff. de petitio. hæredita. quß an ebige. nr.
Angel. loquitur de iudicio ſingulari, quod dieune wlenne zc
reiteratur in iudicio vniuerſali, idcirco dt nun 1, t0r urt.
fertur: ſecùs verò eſt in iudicijs vniuerlali Apena lcoa al bus b Aan nun, 7
7 3,1 l

antenpoße DECISIO LXNXIIII. 66 poim er bus, in quibus ex ſui natura admittitur reite- Nec eſt bonum argumentum, quod fit de hui C. Sejei—
eyn b uia v ro 3— altpetiiti redem inſolidum, vel pro parte, prout con- 4 aatingit, vt ſuprà probatum eſt. reſ Jqusn ingit, 4 be Non obſtant reſponſiones datæ ad doctr. 4 N
0 pS m vea Bar. in l.ex diuerſo.. fina. f.de rei vend. quia 3 rnoann prima reſponſio eſt contra communem in- tellecium. Namſi agens expreſse propoſuiſ⸗ ſet petitionem hæreditatis res fuiſſet ſine dubio: ſed Bartolus dicit,& ita communi- illugeem ntene ter intelligitur, quòd agens ex ſola cauſa, quia erat hæres, petebat conuentum con- t in or rarium demnari adreſtitutionem: quo fit, vt videa- tur tacite petere ſe declarari hæredem,& ſic redits nalis cne loquitur Bartolus de wein Pent one ares aesq oqund Alres zeans ex medio conclu. bus gculanh. quia hæres. b nd 7 Non obſtat ſecunda reſponſio,& ſic do- liberpsm. RLg ctrina Bar. in l. edita. quia recteintellſgendia .ff. dees panbin eſt,& non ita ſimpliciter recipienda, prout ita proponitur, alioquin eſſet contrarius his, 1 ſupe ⸗Sparial quæ dixit in d. l. ex diuerſo. 6. 1. ſecundum 1. communem intelligentiam, vbiconſtanter lbo, Gra promit tenet, f quòd ſuſtinetur libellus in petitione ellet ſm G hæreditatis, ſ peto aliquem condemnari ad decuj 3e redug reſtitutionem alicuius reicertæ quia dicam petitqr Apaln zne hæredem, cum tacitè videar petijſſe me at cont zebüm declarari eſſe hæredem, quo caſu dicor egiſſe
1od di== ur, no-
patorèarummn vniuerſaliter, licet particulariter petam rem
Ilari n ²etiin reſtitui, quod comprobatur exl. 4. vbi Bal. non da aniſint Sc Paul. de Caſt. ff. de petitio. hæred. conclu⸗ tesſelnadesllu dunt, quòd licet petitio ſit vniuerſalis, vt etitio. Iaad Alban quia quis petat hæreditatem, id eſt declarari mtit. lat§ aciu ſe hæredem, tamen nõ petebat aduerſarium le actic—eltpn condemnari, niſt adrem, quam poſsidebat, ſtitu. dεpeuin& nihilominus tex. vult, quod iudicium ſit
(110 1 derum valer libellus,& concladit in iudicio vni- gnt uerlali, petitionis hæreditatis, ſi actor petat au 1ut Nüpe declarari ſe hæredem,& reum condemnari ctu in n adreſtitutionem rei, quam poſsidet:& ratio leſt coSsen 95 eſt, t quia attenditur id, quod principaliter allued- Gun⸗ agitur, l. ſi quis nec cauſam. ff. ſi cert. peta. ſed teditatt r uen in petitione hęereditatis ſemper principaliter atum ſe rer cl⸗ agitur, vt quis hæres declaretur, vt ſupraà de- oteſtati min monſtratum fuit: ergo attendi debet hoc. nuirilis 28 apticl ita ponderat Purpura. in d. l. edita. num. 75. tum&dr aull ſecundum impreſsionem Taurinenſem. lgi⸗ .ff de pe 4 ma 1 tur, vt euitetur iſta contrarietas, intellige I te. f.r aiu 1 Bartolum, prout declarat Corne. in d. l. edi- nis ſeu etanda ta.num. 9.& tribus ſequent. poſt Fulgo. ibi, d. l. ſi q²ν ern Anto. de Butri.& Imo.in c. conquerente. de rdef o,us, offic. ordina. vel vt per Curt. Seniorem ibi, Ir de iu 15 ſing num7.& 38. vbi concordat has opiniones, 4 iciov rlal, per Qurt. Iun. num. 71.& plurib. ſeq.
„„zep rd eſt rdiß e
vII regu 1 1Oris. fffn= Xcc
lacioci ratio: quia vterq; contendit ſe declarari hæ⸗ 20 lege, non poteſt videri, ff. de iudic. quia ibi
illud, quod accedit poſt litem conteſtatam, non venit in iudicium, quia tempore litis conteſtatæ non debebatur: vnde non po⸗ teſt fingi in iudicium veniſſe, cum adhuc non eſlet in eſſe: ſecus in petitione hæredita- tis, quia res, quæ accedit poſt litem conte- ſtatam, veniebat in petitione hæreditatis: ita dicit gloſ. in d. I. non poteſt videri. Paul. de Caſt. in d.. 4. verſic. nec obſtar. f.de peti. hę⸗ redit. ſequitur Purpur. in d. l. edita, num. 66. verſ.octauò fallit. C.de eden.
Verùm, quia adhuc militant duo argu⸗ menta& fundamenta vltima, videlicet, ne Senatus detegat animum ſuum,& necon⸗ tingat à diuerſis iudicibus diuerſas proferri ſententias, quod eſſet abſurdum, viſum fuit Senatui magis tutam viam amplecti,&agen ti coram ordinario pręſtituere tempus, in- tra quod curet ſententiam ab ordinario pro- ferri, quo elapſo,& per negligentiam ipſius agentis ſententia non prolata, mandabitur procedi in cauſa appellationis:& ita cenſuit in cauſa Iugalium de Zanto contra Vanda- nos Auguſtenſes.
SVMMARIVM.
1Mater naturalis an excludat adoptantem, vel cum ea fi-
mul admittatur.
2 Adoptiui filij ſimul cum legitimis& naturalibus admit-
tuntur ad ſucceßionem.
1Pater adoptiuus excluditur à matre naturali, ſi deſinat
ſe hater, puta per emancipationem.
4 Solemnitas eadem requiritur in diſſolutione contractus,
quæ in confectione.
s5 Flètio ab homine inducinon poteſt.
Renunciatio etiam iurata non trahitur ad futuram ſuc⸗ crßionem, nec ad incogitata. num. codem.
6 Duo vincula, vel duæ rationes, quando ex vna parte
concurrunt, ſemper præualet parti, in qua vna tan⸗ tum ratio militat.
7 luramentum operatur, quòd diſpoſitio valeat omni me-
liori modo, quo valere poteſt,& ſupplet defectum ſolemnitatis.
8 Teſtator diſponere directo non poteſſ, quoòd tutor non
teneatur reddere rationem, ſecus per indiectum le⸗
gando tutori amnt id, in quo ex cauſa readitionis ratio condemnabitur.
9 Succeßioni futuræ renunciari poteſt cum iuramento,
ſecundum magis communem opinionem.
DdECISIO 1. X X v,.
De matre naturali,& adoptiua contenden- tibus ſuper ſucceſsione ſli; demortui-
DOMl-

——————õõõõõ;ůůÿõÿÿ————————— — ͦ————— 2*——————— J S—.—— ——————.—— 5—— 2——————— ———————————————————— ————
———
SENATVS PEDEMONTANI
e Omina Lucia de Aduo-
catis ex indulgẽtia Prin- cipis iuxta 9. fœminæ. Inſtit. de adoptio. arro⸗
ℳ Baptiſtà Caſeriam Tau- — ,SS rinenſem ſut iuris,& maiorem XxXx. ann. qui præmortuus eſt re- lictis matre,& fratre legitimis,& naturali⸗ bus, ac ipſa matre arrogante: contendenti- bus ipſis matribus de filij hæreditate, quæ⸗ ⁊ ſitum fuit, t an mater naturalis excludat ar- rogantem, an verò ſimul admittantur: Et videtur dicendum, coniunctim eas admitti debere, quia correlatiuorum eadem debet eſſe diſpoſitio, l.ſi quis ſeruo.& ibi nota. per glo.& Docto.O. de fur.. fI. C. de indic. vidui. 2 tol. ſed t in filijs adoptiuis diſpoſitũ eſt, quòd ſuccedant ſimul cum legitimis,& naturali- bus, l.ſite.& ibi gloſ. C. de ſuis& legiti. gloſ. fin. in auth.in ſucceſsione. C. eod. titu.& ibi Bar.& Salyc.gloſ.in 9.j. in verbo, Poteſtatis. in auth. de hæred. ab inteſta. Angel. in 6. ſed hodie.verſ.in gloſ.in verbo, Tributa. Inſtit. de adoptio. Ergo idem in parentibus ado- ptiuis eſſe debet, vt ſuccedant cum legitimis & naturalibus,& videtur facere text. in l. pen. 5. fin. C. de adop. vbi dicit, inter paren- tes nullum eſſe inductum diſcrimen.& hanc opinionem ex ſupraà ſcripto argumento ſe- quutus eſt Aret. licet confuſè& obſcurè lo- quatur in 6.mortuo.OInſtitu.de acquiſitio. per arroga.vbi expreſsè dicit, quòd pater natu- ralis habebit dimidiam, pater verò adopti- uus aliam dimidiam:& videtur ſequi lo. Fa- bri. ibi,& ſi obſcurius loquatur Matheſil. in ſuo tractat. de ſucceſſ. ab inteſtato in tertio membro ſecundi articuli princip. num.7.& ibi Ludo.in additio.verſ.& hæc opinio po- teſt comprobari ex l. l.§. ſed neq; auus. verſ. verius enim eſt.ff. ad Tertulli. argumento à 3 contrario ſenſu, t vbi pater adoptiuus exclu- ditur matre naturali, ſi deſinat eſſe pater, puta per emancipationem filij arrogati: ergo ſi non deſinat eſſe pater, nõ excluditur à ma- tre naturali. Facit gloſ.& Bart. in l. patrem adoptiuum. ff. ad Tertulli.& hoc ſine diffi⸗ cultate procedere deberet in bonis profecti- cijs ab ipſa arrogante, ſecundum gloſ. in d.§. mortuo. in verbo, Non poſſunt.
Nec videtur obſtare Inſtrumentum libe- rationis, de quo in actis: quia non fuit facta auctoritate Principis, prout requirebatur l. adoptio.& ibi gloſ. C. de adoptio.& 1.3. C. de emancip.liber.Facit regula in authentic.
4 cScontra. C. de repud. t quòd eadem ſolemni⸗ tas requiritur in diſſolutione cõtractus, quæ
in confectione: nec nocet, quòd partes 9 luerunt omnia haberi, ac ſi arrogatio nun quam facta fuiſſet, quia iſtud eſſet per ficho nem quæ ab homine induci non potettl fortè. ff.de Caſtren. ꝑecu. Bar. inl. ſiis, qu emptore. nu. 24. ff.de vſucap. Aret. conſiy col.⁊. verſ. ſed quando. Iaſ. poſt Alexul uis in fundi. num. 52. ff. de lega.i.
Nec obſtat renunciatio, de qua in diqo ſtrumento: quia non trahitur ad futuna ſucceſsionem, J.I.& fin. C. de pact. præſenin de qua nulla eſt conſideratio, videlicet, quai arrogans ordine naturæ turbato ſucceden arrogato, etiamſi eſſet iurata, vt late conch
dit Pariſ.(conſ.95. vol.3.
In contrarium verò, quòd mater legiim & naturalis debeat excludere mulieremy rogantem, videtur facere text. in l.⁊ 9.impo berem. verſ. quare etſi pubes.(Sic enimleg tur in codice meo) ff.ad Senatuſconſul ſe tullia. vt ſi pubes fuerit arrogatus, matrad bona eius admittitur, excluſo arrogantees tacita ſtipulatione, vt per gloſ. ibi in vet Admitti.quod confirmatur ex eo, quodla bitur in l.z2.9.obijcitur.verſ.pater autemm turalis.ff. ad ſenat. Tert. vbi expreſse dicim matrem excludere patrem adoptiuum ſiai optatus non ſit amplius in patria poteſtan ergo debet excludià matre legitima& mu rali:& adſtipulatur text. in d. J. patrem aui ptiuum. ff.ad Tertullia. vbi pater adoptimu non nocet matri naturali:& hanc opinb nem in honis aduentitijs tenuit gloſ. indiſ mortuo, per illum tex. Inſtit. de acqui. pera roga. Io. Fabri. in Ö. cum autem, circa tum Inſtitu. de adoptio. Nicol. de Vbald. iniuj tracta.de ſucceſ.ab inteſta.in ſecund. pat.x 26. pro qua multum vrget regula, de dun auchen. de hæred. quæ ab inteſta. deferuni ſi igitur defunctus. in verbo, Natas.&n cum in adoptiuis.§. ſi verò pater naturalb C. de adoptio. Paul. de Caſt. conſ 8z.in am quioribus. t quòd quando pro vna parteco- currunt duo vincula, vel duæ rationes, pu altera verò vna tantum, ſem per ea præuuui pro qua ſtant duæ rationes. Sed in matrel gitima& naturali militant duæ rationes: en go debet præferri matri adoptiuæ, inquaa optionis iura tantum locum habent.
Accedat, quia dicitur receſſium àdicia a- rogatione ex Inſtrumẽto diſſolutionis,&l berationis, de quo in actis. Nec obſtat, quo
non interuenerit auctoritas requiſita in dil V ſolutione prædicta: t quia iuramentumte- gulariter operatur, quòd diſpoſitio valeu omni meliori modo, quo valere poteſt,l. ci
Pater.§. filius matrem. ff. de lega.:. Barteinb cum quis:
de ¹ 12 4 logerle 1 ßn lzyaua Ae lemnie glpppletdete 1 erle Ee eb 9 dluame . in 4 lnebe 1n hlo doneae ſacere, Gascrre5 d„de l
4
beant locom, a tameng
ſb vonpn a nane biſbn care, g conkenlnlale
tarideralxe ſehm antſerptapelt
ciuntleyyupet ſecahépoktMs Cu.& h. camsau ichlic
ohciponer Ie t derentionem, P nte kerpotcttane en inäin totorompeieip iicqaich redditionisrs 9 condemn
Nonetiam d¹ durobſtute bioni non I trenoncin nmento, q9 conrnatiun
comm mscn e qualu
Ju Kcoh nn!
tlbimeD dagt et..qpan
fertohand. Vonemſec
infauotem i Snatunalb hIUARI ¹ banäſſsat Fonemcuna egueit lhac pſeatmi ¹ VWrhi ehn gſentemel 1 Monindi lachasſtrn 4 Lanunm imr ſaluu taſt m umnunſſtey Luenm cu mexrxifich aim eſ, zmoren ſ 1 kaan bſeonma 1 lüttun ncon g a gähn ame ue 8 Lcitsnn, vuhh haas Guguiiton dam oin fe aiti Au teter * Orena n kt. v Lxaice h bmort u Vnlucom r Vfki am à eenne. Aurn. uenun, 4. 6 d vfkrumemie ikeu graai A. brancpalie d wiegeg, aunaj 1 1 heraaet
uprſine na
den onrcent
imſus anleein 2 nlenſu loc
nt an a.. 1, eda 3 1 vero hena k. adanta

n DECIS X XV I. =t,Aodip 10 6„
cll arro zi ci quis.. codicillis. nu. 8. ff. de lega.3. Alexa. Euerẽdiſgimus FEps Ver A=ludelen conſil.; 7. nu. 22.& conſ.158. nu. 6.& 11. vol.z. 4 2 5 cellenſis locauit nobili it= ducimnn A ſuppletdefectum ſolemnitatis, Bart. in l. ſi 4 D. Baptiſtæ della Vulpe P Barinlſi 4 quis pro eo. colu. pen. verſi- octauo prohibe- 96 caſtrum cum pryędijs Pra dei- cap. aaan tur.ff. de fideiuſſ. Areti.conſi. 24. colum. z. in N rolij pacto adiecto, quòd
nal.polte princ. Baue. in tract. de iuramen. effectu38. nõ poſsit ſublocare, nec Sffrielega ai Non etiamaduerſatur, ꝙ homo nõ poſsit e aliquem in ſocium afſ- nca dequud inducere fictionẽ, nec facere, quin leges ha- mere, ſine expreſſo cõſenſu ipſius R. Epi: itẽ beant locum, J. nemo. ff. de lega. I. quia etſi additur aliud capitulum, ꝙ cũ in eo cõſiſtat præmiſſa non poſsit, attamen põt per ſuum neruus Iſtionis noſtre, licet lingua materna n„aati onde conſenſum ſibi præiudicare, quoad erhe⸗ Lideleerehe haf wal eſſe, eius Sebene 29= tuuiſa tta rñder Alex. d. conſ. 8. nume. 10. vol., a⸗ ut Benlban erere, Che ominico Caſa det- ciunt ſcripta per Rip.in d.l. nemo. nu. 40. 8e co jella, M. Franceſco Battião, Nicola Vil- en ſeq. vbi poſt laſ. Dec.Cur.& Thom. Ferra. loti de Vereelli, compagni nominati dal det ee niieg Patar aner.e eiren ace ur e uuedaanenaeen eiede elunng at 9re deren poſsit diſponere, ꝙ tutor non Se 8 3 2 3. 4 4 5 Satt, f1==.ern dere rationem, l. ſi quis rationes.„de lber. ed& c. ſponteneamente& c. d come prin⸗ I. dexeülßn lega. poteſt tamen per indirectum legando cipali,& principalmente obli gando, ſi inſo- 9 e wewbie tutori omne id& quicquid, in quo ex caulia lidum col ſudetto conduttore, accedano à es denalulau
— redditionis rationis condemnabitur. queſta obligatione nel modo& forma ſu- sfusarrogn Non etiam videtur obſtare, ꝙ futuræ ſuc- detia,& ſimile obligatione con le renuncie, titu cclulda, ceſcioni non poſsit renunciari etiam cum iu giuramenti, clauſule, conſtitutioni de pro- 1e, TAr gloli ramento ‚quia in contrarium eſt veritas& curatori,& come di ſopra, la cui bona fede⸗
onffamturexat
communis opinio, de qua latè Pariſ.in conſ. riconoſcendo detto M. Battiſta ſotto ſimile jciti er.pater
93. nu.5. I conſ.õ4. nu. 12.& ſeq. volum.z.la- obligatione,& c. promette conſeruarli in-
t. Ta2 biexnit riſsimé Dida. in repet.c. quamuis. de pact. in demni, giurando& c. Elapſis deinde aliqui- ere pamadon ſexto.& hanc opinionem ſequutus Senatus bus diebus, petijt præfatus Dominicus Ca- amp in pundt in fauorem matris naturalis iudicauit. ſa, cuius hæredes prætendunt perſeuerare in udid axrelegisdt s vi Makt v. dicto contractu, dicentes illum eſſe contra- atur e=.in dlnt. Admiſſus ad conductionem cum conſenſu locautis dicitur ctum locationis&p Leierettt D. Baptiſtam ertulle vbipatain æquè principalis, ac ipſe admittens. euocari pᷣſeruaturum eos indemnes, eo exci- ri nar ali:&u ² Verbis contractus ſtandum eſt. piente eſſe contractum ſocietatis& conſe⸗ duennus tenuih 5 incontinenti facta in actu eſſe cenſentur. quenter morte Dñici Caſæ ſocietatem eſſe mte— ſtitceun 4. Venfeneee nfehcbnieheu⸗ ſinitam. Queritur. quid iuris? videretur dicẽ. in 9. d* autem rien Siie ee z E a edan per ſocie A4 3 DRicum Qaſam kuiſſe 89 dico D. Batri⸗ 2* 1N 4,W Mene 47 ſta cõductore ęquè principaliter obligatũ, at btio. 1.yl. deſtün tatem, ctiamſi poſt mortem ſocij proueniat, dicitur kcis illi 557 P P 8 4* abin ainlerſe eſſe cum hæredibus ſocij commune. ibid. Feis 18 VEILI3(Op Sat Amunate u detta Ium wetml 8 lmitium in contractu conductionis ſpectandum eſſe. affittaria de conſenſu R. Ep';) qui conſenſus tum 3 n 5 Socictas reſpectu vnius negotiattonis, vel vnius rei tan- 1 opari videtur, t ꝙ aà principio fuerit etiã eidẽ d. que= leiaene tum coiri poteſt. facta locatio, arg. l. qui admittitur. ff. ꝑ ſoc. ibi dus. in erboa 8 Societatis in contractu berſonæ induſtriæ electa eſſe vi- quẽ ſociũ eſſe noluit: ergo à cõtrario ſenſu, is. 9.]* 16 hi elur... ſivoluit, videtur etiã eidẽ facta locatio,& ꝑ daul. G) ai am 2 Sonee ſisylt 4mentem contrahentium operarinon de en tex. ita tenet Pari. conſ. 82. nu. 4. vol. 1. Itẽ d qu eoßon o Locatio& ſocietas mortuo vno ex ſocijs diſſoluitur. inillis verbis,& come princi pali,& prinei ncula— du u Verba conaactuum ſic interpretari debent, t repugnd Palmẽte obligãdo ſi inſolidũ col ſudetto cõ- tantu, empelo 3 tiam in ſe non contineant. duttor. Itẽ, quia in Inſtrõ intimationis,& in Iæ rat ¹ Gs.deln, 42 Verba enunciatiua lnſtrumenti emiſſa propter aliud, vel apocha ſubſcripta, vt ꝓponitur manu pᷣdicii alimis tärees 39 3 enungiato principaliter diſputaretur, non pro 2 R. Epᷣi nominãtur cõfictabiles, t quo caſu ſtã rrima uane 13 Societas vectigalium ad hæredes tranſire poteſt. Teheſs verbis cötracdus, Bart.in 1. cotẽ.. qui Im lbè maximos. nu. Il. ff.de public.& in l. fratres.ff. inru e ſin DECISIO L. X X VI. d WinI. ſi is, Qufnausé ſf a dici iwece ae n Wea epœnis. per tex. in l.. 6 Iis, qui nauẽ. de ſtrum⸗ d ſſoli 1 Aum us Sücon nd Senha contra⸗ exercito.cũ ſimi.per eũdẽ alleg facit l.nõ ali- ecch um locationis, ſiue conductionis, cum bunce ter. ff. de lega.3. Accedat, ꝙ cũ dicta nomina uo in?* eraqul pali conductore, ſi deinde dece dat, an illud ius tio in ſocios in dicta cõductione fuerit facta it auct veAnir transferatur ad eius hære des, ita vt perſeuerare incétinéti imo in eiſdécapf 8 1cia: 2 un ſ in conductione poſsint, an verò ranquam con- Incòtinèti, imò in ei dẽ capitulis locatiõis,& Cauldipo tractus ſocietatis ſit, non extandatut ad iplos cõductiõis de ea nominatiõe, ſiue aſſociatio- tur; dah lee hæredes. ne, idẽ iudicẽdũ videtur, ꝙ de ipſa locatione: uen Rllha⸗ I Al⸗ 1a 9 1

S ENATVS PEDEMONTANI
3 quia t quæ incontinenti fiunt ineſſe deeun⸗ tur, l.lecta. ff.ſi cer. pet. late Cur. Sen. con 1.54. col.2. poſt Ang.conſ. 45.& alios per eum re- latos, Soc. in l.ſi poſt lilem. col.i. ff. de excep. faciunt cumulata per Tiraq. de retrac: con- ué.§.1. gl.5. nu. I.& ſeq. quibus ſtã tib. dicere deberemus huiufſmodi contractum, veluti locationis eſſe tranſitorium ad hæredes ipli- us Dominici, kviam veritatis. C. oca.& con⸗ ducti.&§.fin. Inſtit. eo.tit.etiamſi de hæredi- pus non eſſet facta mentio, l. ſi pactum: ff. de proba. cum pluribus alijs ab eodem Tiraq. congeſtis de retrac. conuen. d. 9.1I. gl. 6 nu. l. & plurib. ſeq.Item dato citra veri pręiudic:ũ, 4. quòd eſſet contractus ſocietatis, qui regula riter morte ſoluitur,& non poteſt ad hære- des tranſire, l. verum.§. in hæredẽ. ff. pro ſoc. & O. ſoluitur. inſtit. de ſocieta. atramen quic- quid lucri& damni ex re effecta cõi per ſo- cietatem, etiamſi poſt mortem ſocij proueni- at, dicitur eſſe cum hæredibus ſoci cõe. tex. eſt expreſſus loquens de ſocietate cõductio- nis alicuius certæ rei in l. actione. 9. ſi in rẽ cer tam ewendam conducendame.& 9. mor- te.verſ.ſed quod ex re cõi.& ibi Albe. if.pro ſoc.per quæ iura ita dicit gl. cõiter approba- ta in l. verum.. in hærede. in verbo, Emolu- mentum. eod. tit. quam pluribus actoritati- bus cõprobat Pariſ. d. conſ, 82, nu. 38. volu.l. poſt Signo.& Corn. per eum relatos: ſed in caſu noltro Dñicus Caſa dicitur aſſociatus in cõductione Caſtri,& prædiorum Praro- Iij, ex qua aſſociatione ius vtendi, ſeu fruẽdi rebus conductis acquiſitum per D. Baptiſtã aſſociantem a R. Epo, l. ſi quis domum.& 1. ex conducto. in prin. ff. oca. fuit effectũ cõe cum ipſo Dominico aſſociato, l. 1.& l. verũ. in princ.& ibi gl.in verbo, Fraternitatis. ff.ꝓ ſoc. ergo quicquid lucri& damni prouenit ex huiuſmodi conductione effecta cõi cum prædicta aſſociatione(etſi poſt mortem Do- minici prouenerit) debet pro rata eſſe cõe cũ hæredibus dicti Dominici, veluti deſcen- dens ex eo iure, quod habuit initium in per- ſona defuncti, d. l. actione.§. ſi in rẽ certam. tnã& in contractu conductionis initiũ ſpe- ctandũ eſt, l. ſi id, ꝙ. õ. ſi filius famil. ſf. pro ſoc. In contrarium facit, quia dicitur verba& tenorem conuentionis ſonare in cõtractum ſocietatis, ꝓut ex iuribus demonſtratur. Pri- moò, quia conſtat, locationẽ fuiſſe factã dun- taxat p̃dicto D. Baptiſtæ, quia vt conductor nomine proprio,& non alieno conuenit,& promiſit ſoluere mercedem,& dictũ Caſam cum alijs fuiſſe in ſocium nominatum in di- cta locatione accedente conſenſu R. Bpᷣi. Secundo, quia dictus Caſa in d, cap. ſupra
expreſſo dixit, ſeiens ſe non eſſe obligaton (ſponte,& vti principalis ſe obligauit inah dum cum dicto conductore)& accedeh obligationi Pꝓdicti Baptiſtæ,& d. dñ B ſta cõductor promittebat eũ ſeruare indu nem. Tertiò, quia in eiſdem capituliaas dictum, ſeu capitulum locationis faciani dẽ D. Epo dicto Dominico in annostta nita locatione D. Baptiſtæ, pro quo cduh re fideiuſsit idẽ D. Baptiſta modis& fomi quibus p̃dictus Dñicus ſe pro eodẽ D.B ſta obligauit, quibus ſtãtibus, apparetlocs onẽ, de qua agitur, fuiſſe faciã D. Bapul tantũ, ipſum veroconductorẽ in ſociũ ibia ſumpliſie in dicta locatiòe Dñicum(amm & ſic inter eoſdẽ D. Baptiſtam& Dmien non contractum locarionis, ſeu ſublocana nis interfuiſſe, cum nulla merces interuen rit, prout requitur, l.z. ff. loca. ſed tm conn ctum ſocietatis reſpectu negociationisdi locationis ſubliſtere conſtat, Cur. Senon 53. col.l. in prin. t põt. n.& alicuius negrius onis& vnius rei ſocietas coiri, l. ſocſetasi ſoc. Inſtitu. de ſocieta. in prin. ᷓ quidẽ ſoai tas regulariter morte diſſoluitur, J. ſocieni 9. diſſociamur. l. ſi fratres. Ö. idem rñdet ſoc tatẽ.Ladeò. l.ſociũ. in prin.& l. verum. 6ra d.J. actione.§. morte. ff.ꝑpro ſoc.& Inſti. del cieta.§. ſoluitur. f ideo non tranſit ad han des, etiamſi cõuentum ſit, quòd tranſeatli mo põt. cum duab. ſeq. d. 1. edeo partoe
1 d
—
— —
ſocietas. l. verò. ũ. Qin hæredẽ. ff. pro ſoc. Ilai conſ. 60. vol. 7.& cõ‧io. nu 5.vOl. 3.&roiſ ſecundũ gl. in d.õ.idẽ rñdet. quã allegathi in d. l. adeo. quia ſi trãſiret ad hæredes, vim
geretur libera facultas diſponendi, eoq geretur ſocius eum habere hæredẽ, quẽſoi nommare coactus fuiſſet, ſequitur Romd
106. Cur. d conſ. 3. col.i. in fi. I ſeq. Pariſci 25. nu. 55.& 56. vOol.3. Dec. conſ. 44I. nu. 5al dens aliã rõnẽ, quam tñ tangit Cur. d. conl 53. Rub. in repet. l. non ſolum. 9. morte nuſſ fl.de ope. no. nun. videlicet, t quia petſom hæredts eſſet incerta contra naturam ſocin tis, vt dicit idẽ Dec. conſ. 213. nu. 9. Itemꝗqu in ſocietate videtur electa induſtria perlonh vt no. Aret.Inſtit. de ſocie.§. ſoluitunffel ſinon fuerint.§. ita coiri. ff. pro ſocladeot
——
eod. titu. quæ non tranſit ad hæredes maxl- mè non nominatos, I. vnica.§. ne autem.
de caducis tollen. quem ſequitur Curqdcol ſi.53. colum 2. in princip. vbi dicit, primam rationem, ſcilicet ne libertas teſtandi reltrin V gatur, eſſe veriorem& cõem: quod etimn ſentit Rub. loco ſu prà citato,& quod ſoce
tas morte vnius ſocij ſit finita, conſuluit Des
1 1 13 1 poſt plures per eum allegatos, conſi. 23. loquitui
——.. 2 g 3 ———————
elate ve 6 n bet
Nib Ph 410 drenimnhe pöce
calloce. 3 Decnch b an 1 m lderar
wonunaaes da. zwinic haclocationenenn eruen ſusexquo So qll irerum ocne Uon contraduseſt t smnte ſam aela Vutn dduci Caſam, R Nlen Klonie cuius coſenſn requi fuileterptelet um, nöpolſtliblett decaldg mele ine X conlen (cpinecctchh löd vouertt hace dum C qaabhoc tin iunc: ſegientidusm eturco ram Knon tconnr linam prohi m bene trennium, dit duso turelmnenm neiuſc
9 non omnbſklg er fnen
mitur elloete v,- lureligelevng
marquan daatoruem d
18, emil (tuand,- h. milik Rils vetis ſtraur
iſa dälgs)le, ellete 3 dacdgaun tereada o cnſed uiſer
— d
nonecc,D., en ddconſge voll „Nnnocenda erbe aualuneve, R dena a ltate dädan a P
desde e talanra und a lännd 4 1 1 Reu telg
n nis in 1n ſew. ts tebe
wam! üder

— SLül b tämmihn 109i nis, ſeug mlana mercie r., localein ſpe= Snegoca ere a-tat, Cun dOt alicuu locie= coirill- ciet prin i orten a oluit fral==. idenil u. in x 1.& lniſ rte.&⅜˖ ſocal tide on tai ntut 18 qpöctin ab. e— L adeqdc inh= di hptt coενα △ν⁶ „idéf=et. qlil liträ ad hand culta pona, Im h ehmif
V
is fui= ſequiel
-'
60 .1 uam ngile
— 61 A 1.not* um J
n. vic et, 9 erta cc. cq2G.nu,
Jultc cur el E indu G 3„( ſoLu ſt. deſ ²ε.ι
DEGCISIO LXXVI.
loquitur in fortioribus terminis, videlicet, in ſocietate vectigalium,& in caſu, in quo facia fuerat mentio hęredum in laſtrumen- to,& tamen concludit ſocietatem ad hære- des non tranſire, quod etiam ſequitur Rui. qui in eadem cauſa conſuluit conſi.õ0. volu. I. Grat. reſpon. ¹s. vol. i.
Nec obſtant in contrarium adducta,& primo, quòd conſenſus R. Epiſcopi opere- tur dictum Dominicum fuiſſe etiam condu- ctorem à principio arg.d.l. qui admittitur.ff. pro ſoc. Ad hoc enim reſpõdeo, prout reſpõ⸗ det Dec.in caſu ſuo d. conſſ. 243. nu. 8. Rui. conſ..õ0.videlicet conſiderari debere dupli- cem fuiſſe contractum in caſu noſtro. Primo locationis& conductionis inter R. Epᷣm,& D. Baptiſtam de Vulpe, in quo nullibi eſt nominatus dictus Dominicus Caſa,& in hac locatione non interuenit aliquis conſen ſus, ex quo poſsit dici, quòd R. Epus volue- rit etiam locare dicto Dominico. Secundus contractus eſt ſocietatis inter dictum Bapti- ſtam della Vulpe conductorem,& Dñicum Caſam,& huic aſſociationi conſenſit R. Eps cuius conſenſus non requirebatur, ſinon fui ſet expreſſè cõuentum, quod conductor
nõ poſſet ſublocare, nec aliquem ſocium aſſu mere ſine expreſſo conſenſu dicti R. Epi- ſcopi, nec eſt dicendũ, quòd ex hoc conſenſu voluerit facere di ctum Caſam condudiorẽ, quia ſi hoc feciſſet iunctis alijs tribus annis ſequentibus, diceretur conductor ſex anno- rum,& non teneret contractus propter Pau linam prohibentem beneficia locari vltra triennium,& ſic dictus conſenſus operare- tur vltra intentionem eiuſdem Ep̃i contra I. non omnis.ff. ſi cer. pet. t nemo enim præſu- mitur eligere viam, per quam conuentiones ſuæ corruant, J. 3. ff. de milit. teſta.& hoc etiã ex illis verbis demonſtratur(ſapendo non eſſer obligato) quia ſi eſſet conductor, vere fuiſſet obligatus. Præterea dato, quod ex di- cto conſenlu etiam fui ſet ſocietas locatio- nis, iuxta diſpoſitionem l. quod non admit-
ramo itur. ftamen adhuc diceretur finita ſocietas
morte dicti Dominici ex hs quæx notã. per Rui. d. conſ. 91. nu. 8.vol. i.
Non nocent illa verba(& come principa li)quia ſunt verba poſita reſpectu fideiuſsio- nis in eius perſonam præſtitæ. Non etiam
1 caſu obſtant alia verba, in quibus nominantur tos, I viru confictabiles, quod idem ſonat, ꝙ cõductor, quet 2 ſbicit quæ licet ſint enũciatiua dũñr probare inter prin. h Partes, d. l. optimã, qu'a debent ea verba in- nelil entg tellig reſpectu locationis in eum faciæ poſt rem! 4 L dictamprimam locationem:V ſic.n. verba in- ä aci, telligi,& interpretari debẽt, vt euitetur re- ocijiiſ r o⁵⁵ Im all 3 8
725 pugnantia in eodem contractu. J. vbi repu- gnantia. ff. de regu. iur.& ibi glo. Dæc. con“. 653. nu. 6.& 7. Soc. conſi. 159. nume. 29. vbi di- cit, quòd pacta vnius contractus debent ſic intelligi, vt euitetur abſonus intellectus,& vnum nõ amoueat aliud. Item rñderi eętiam
12 põt verba enũciatiua non probare, t vbi de
enunciato diſputatur principaliter, vel ſunt appoſita ꝑꝑ aliud, Dec. d. conſ. 213. nu. 12.
Nec aduerſatur tex. in d.]. actione.§. ſed ſi etiam.ff. pro ſoc. cum alijs ſupra alleg. in quo iudicio meo non parua eſt difticultas, quia Rui. d. conſi. ↄ0O. col.. verſ. non obſtat inſuꝑ. & conſi.ſeq.colu. pen. verſi. item non obſtat. rñdet, debere intelligi de emolumento pro uentente ex re cõiter remanente etiam fini- ta ſocietate ex re geſta ante mortem ſocij, nõ autem de emolumento proueniente ex re non remanente cõi,& ex aliquo geſto poſt mortem. l. ſocium. in prin.& d. l. actione.§. morte vnius. ver. ſed quod ex re cõi. Albe. in d. l. actione. Ö. morte. ff. pro ſoc.
—
Nonobitant conſi. Signor. Cor.& Pari,
3 t quia loquuntur in ſocietate vectigalium,
in qua fuerat conuentum, quod trantiret ad hæredes, quod fiert poteſt d.§. in hæredes. ſecus vero in caſu noſtro, vbi ſumus in con- ductione rei priuatæ, in qua nulla eſt facta mentio hęredum, imò nulla interuenit ſtipu latio nom ine hæredũ,& in hanc opin.tranſ⸗ iuit Senatus, iudicans ſocietatem ab initio fuiſſe contractam,& morte ſocij finitam.
SVMMARIVM.
2Vidua ſtuprum committens an amittat dotes.
lura loquentia de priuatione dotis, loquuntur tantum
in adulterio, vnde ad ſt prum non extenduntur.
Pœna priuationis locum non habet, niſt exprim atur.
4 Legatarij legatis priuantar ipſo iure ob adulterium ca vxore teſtatoris commiſſum, idem ſi ſtuprum teſtato re mortuo commiſcrint.
5 Lex pœnalis loquens in caſu vero, extenditur ad caſum fi tum, etiam reſpectu eiuſcdem perjonæ, quando mi nor eſt ratio in caſu ficto, qum in caſu vero, lmita vt num. za. I ſeq.
6 Vidua pariens vnde imo menſe poft mortem mariti eijf⸗ dem pœnus ſubijc tur, quibas ſubijcitar intra annum luctus nubens.
7 Vidua ſtuprum committens minus peccat, quàm mari- tata adulterium committens.
8 Vidua ſiforn ctur poſt tempus luctus ceſſant pœnæ de qatbus in: fi in auth. de reſtitu.& eu quæ paru xi. menſe, idem ſi intra annum luctus dummoao partus non interueniat.
9 Vidua pariens poſt decemnouem menſesà morte mariti boteſt dici d cp ſſe poſt annum luctus, ideo etſant pœnæ O ſi. in auth. de reſtitut.
10 Herede; mariti etiam ſut non poſſunt accuſare viduam ic adulterio commiſſo in vita mariti, vel muliere a-
2 X„» gente

———— 2— ——-—————— ——— N
11 12
13
14
15
16
27
18
29
20
82
S ENATVS PEDEMONTANI An vidua ſtuprum committens, dotes amitas
agente nan poſſunt obijcere exceptionem adulterij commißi.
ius priuandivaſallum feudo ad hæredes domini regula- riter non tranſit.
Mulier mortuo viro, liberata eſt lege viri,vt non effi⸗ ciatur, adultera ſi ſit ci alio viro, intellige vt nu. a5.
Vidua vhi dvs eſt reftituta per hæredes mariti ſi deinde
oſt talem reſtitutionem ſtuprum commiſerit, an di-
ctis hæredibus detur dotis repetitio.
Offenſa longe naior eſt ea, quæ fit marito durante ma
1
trimonio vero, quam ca quæ fit qurante matrimonio ficto,& ſic viduitate.
vidua durante viduitate videtur eſſe adbuc in primo ma trimonio.
Maritus qui ante fuerat, ſed ſoluto matrimonio repu- diatione eſſe deſijt præfertur alijs in accuſatione ſtu pri vxoris in viduitate,& ibi ratio adijcitur.
Vaſallus feudum amittit ſi cum vxore domini viuijſi- ue mortui concubuerit.
Honeſtatem magis expedit Reipublicæ ſeruari, quàm multiplicationem populi ex corruptu moribus pro- cedentem.
Doclores e gloſe non perſiſtentes in vna opinione: ſed ad alias procedendo videntur vltimam tenere.
Argumentum à contrario ſenſu in conſtitutionibus fen- dalibus non procedit, maximeè ſi ex tali argumento reſultaret peccatum. nu. cod.
Argumentum à matrimonio ficto ad putatiuum validis eſt.& nu. a3.
vxor putatiua poſt ſententiam condemnatoriam amiſ⸗ ſionis dotis propter adulterii, an poßit dotem amiſ⸗ ſam recuperare, ſi deinde apparet non fuiſſe verum matrimonium.
Matrimonia putatiua quoad donationes& impudiciti- am ſunt ad inſtar veri matrimonij.
Vidua committens ſtuprum dicitur commitere contra verum matrimonium contractum.
Lex lulia de adulterijs ad omnia matrimonia pertinet, extenditur.
Maritus putatiuus non poteſt vxorẽ de adulterio accu- ſare iuri mariti.
niuſta pro non ſolemniter facla exponitur.
Inluria ex affectu facientis conſiſtit.
Voluntas& propoſitum diſtinguunt maleſicia.nu. cod.
Vxor putatiua committens adulterium, an& quando dotes amittat.
Maritorum concubitus cum impudicis mulieribus vxo- res etiam caſtas exaſperat.
Mulier conuerſando in conuiuijs cum extraneis& in- terueniendo in ludis theatralibus, ita dotem amittit, ſicut ſi aulterium committat.
Diſpoſitio pœnalis nunc etiam caſum fictum cõprehen- dit æque ac verum, quando caſus verus& fictus re- ſpiciunt eandem perſonam.
coitus cum meretrice innupta eſt impunibilis de iure ciuili.
umpudica mulier melioris eſſe conditionis non debet, qudm caſta.
Vir marito in ſacris literis accipitur.
Iniuriã ſibi illatam ſciens& tacens videtur eam remi- ſiſſe.
Vidua nubens intra annum luctus, arguit ſuſpitionem adulterij commißi viuente marito.
DECISLO ELXXVI I
2 1 quia iura loquentia de priuatione dotisb
Dſ. Ertitur quæſtio ardu ran viduaſtupruman D) 81 mittens perdat dotes,i
qua varie Doctoresß, pſerunt. Nam negii htenuit Kle. in l. ſorou
8 colu.z. verſi. item facit de ijs quib. vt indig. ex infraſcriptis tunt, mentis, Primò argumento tex. c. z. inti feud.ſine culpa non amit. ſecundumintele ctum Bal. qui arguendo à contrario ſenſum tat, quod vaſallus coiens cum vxore domin eo mortuo non amittit feudum. Secunca
quuntur de adulterio, quod viuente mariu duntaxat committitur. l. conſenſu. C. den pub.& in auth. de nup. 9. mitiores. verſica rurſus.c. plerunq;. de don. inter vir.& yxoſ vbi gl.ergo ad aliũ caſum, puta ſtupr, m hi non debẽt, neq; extendi. c. in pœnis&c odia. cum ſimil. de reg. iur. in 6. facit qnt
3 dicitur, t pœnam priuationis locum nonb
bere, niſi exprimatur, vt in auth. de nonel ſecun. nub.õ. cum igitur. verſ.noneſt lexn V le quid dicens, quem tex. ad hocnotathi- in auth. ex teſtõ. col. fin. verſ.contrariumei verum.C. de ſecun. nupt. Alex.inl. etiamꝭ 1. nu.. ff. ſol. matr. cui deſeruit tex. Latſiquu §. diuus ibi pœnam tamen ſtatutam noõ eſt ff.de relig.& ſump. funer. Roma. conſil.40; colu. z. verſi. ſecunda quia legalis. cum plun-
bus cumulatis à Tiraq. in repeti. l.ſtivnqm
verbo, Reuertatur. nu. 249.& duob. ſegl
de reuoc. don. Tertiò, quia offenſio in mortuo marito non dicitur vera, ſicutli
viuo fuiſſet illata: ergo non eſt eadem rati quæ eſt in adulterio,& per conſequensuai idem ius. l. interpoſitas. C. de tranſac. qumn Opi. Ale. ſequitur Iaſ. in l. fideicõmiſſumnn
3.& 4. de fideicom. Dec. in c. paſtoralis.coliÜ
pen. verſi.& quod dicitur de vxore, de iudi
1
dicens hanc opinionem eſſe ęquiorem, pio qua adducit tex. in l. ſi vxor.§. ſed& ines
4 5
* 381 yg 11 f.adlegem lul. de adulte. vbi in mulierel noneſte viuente, aliter in vxore, aliterin vr . 2.. dua diſponitur. † Idem videmus in legala⸗
dmunn, G. Kägeqeielgo 4 ber ſcquluu 1 1 donunnati reltuud aqlt 65„cdeka. orur tun l riem utkrme ohu lbtte ukeätacncn lliuptum ci hdeud’,nd demionem inoptacomme lec labet v dca verönot wionem tenen lumpt regule glo Adngen Gequæpate Jellgt goliin dua ornicett dœna de qe pradlc jen annumludm dektnonita turtex& ran catlonem lner lu dict ele, a wnfilolangu m&lſllmulie,s waninerpenit largan me 9 äaac
luGus ed 0½
Nume.. C. de—
dlezhcol pen
rijs, qui priuantur legatis ipſo iure proptet
adulterium cum vxore teſtatoris comml ſum, ſi vero ſtuprum committatur teſtato⸗ re mortuo, legatum aufertur, vt ab indigno,
Barto, Pau. de Caſtro,& Iaſ. in dictaliſidei- commiſſum. C. de fideicom.& idem videtut
tenere in l. cum quædam puella. nu. 14fede
iuriſdict. om. iud. ſequitur Crot. in repetitix
4.§. Cato. colum. penult. nu. 38. in ſecunda leciu⸗
— — —B— = —B— —
la
. 1,)
otaupane 5 Zoapprbn
eiſdem gxnis. em opinione r
.„dic lig
2 rin alu
n ciasn ominor⸗ ſelode o quule cepub. Conddo, lalludex ppa in la lan tvnd me bieildem am blol e polt me bens in ttit dote drens,id &zudece uacomm readultet idinẽé exp m auspe AAlciarin Aumptio ma.aul ec meule 0.NMul Ktempu ind.e Altetam mmodol niat part ndluuetli „A eam, Llucpo⸗ Aſoboll aihen. d ſed pro ui inver doltdec daceptu wenapn mdLn Wm dde U Ca
lutturg
2
V!e dli

4 1
uimo argizantotexc,
e culpa nonmiit ſecnn lquñ argueiit à cona lvalällus qte camemn. uo non am aa feudum raloquentis Eruaten. rde adultent 10dvund, t committit an. conſen- nauth. deni. mitichs, plerunq;. daan. ima go ad aliũ 6, pur lebẽt, neq; en adi ciin mſimil. de i Zur in5 Pœnam priinaonisloc iexprimatur- nauthe 1b. 9. cum igian verſm dicens, quenaac. adhen ex teſtõ. col. 1a rerſcrn O. de ſecun.. Aleuas ſol. matr. cu Weruital bi pœnam talns ſtatuni g.& ſump. fu= Roma erſi ſecunda legalba nlatis à Tira.trepeli Ceuertatur. 49.&cn „don. Tertid uia oe marito non(zauf veus ſſet illata: erg z neties- nadulterio, à ᷣA rcone „I. interpolit;—. deran b ſequitur lal. E deiie Kdeicom. De C-haben & quod dic dewoh anc opinione Aegc ucit tex. inl. Ie 1r. Je m Iul. de adu S biue vente, alitet xola den us lemu- oſo une wenansee
tau g n Cilfal eero ſtuprum 6 2
1 .
lech
onitur. t
lum.*— ella.1 am. iud. fequi u, S
uah, P 4 1 1 n tendi ad caſum ficium etiam reſpectu eiuſ-
n dem perſonæ, quando minor eſt ratio in ca- ſu ficto, quam in caſu vero. Sed delictum ſtu
* ſui, viduam accuſare non poſſunt de adulte-
DEOGCISIOLXXVII.
lectura. ff.de verbo. obligat. dicens, I legem œnalem loquentem in caſu vero nonex-
ri leuius eſt adulterio, quia leuius punitur
1 8§. item lex lulia. Inſtit. de pub. iudi. leuiorq;
eſt iniuria, quæ fit defuncto, quam, quæ fit
viuenti: ergo vnum adaliud extendi non de
bet, ſequitur et iam Rippa in l.z. nu. 8. ff. ſolu- to matrim.addens tex.in§. fina. in authen. de reſtitu.& ea quæ parit vnd. menſe. iuncta l.
1.C. de ſecun. nup. r vbi eiſdem pœnis ſubij-
citur etiam reſpectu amiſsionis vidua pa- riens vndecimo menſe poſt mortem mariti, quibus ſubijcitur nubens intra annum lu- ctus, ſed hæc non amittit dotes, ergo nec vi- dua ſtuprum committens, idem Rip. in ru- bri. de iudi. nume.i5.& 22. dicens, idiuerſam eſſe rationem in vidua committente ſtuprũ à nupta committente adulterium, quoniam hæc habet vnde libidinẽ explere valeat, vi- dua verò non: ergo m nus peccat. hanc opi- nionem tenet etiam Alcia. in tracta. de præ- ſumpt. regula. 2. præſumptio. 9. nu. 5. allegat glo.& Ange. in§. fina. in authen. de reſtitu.
& ea quæ parit vndec. menſe, vbi Ange. in-
telligit gloſ. in verbo, Mahine, t quòd ſi vi-⸗ dua fornicetur poſt tempus luctus ceſſant pœnæ, de quibus in d.§. fina. ſed certe gloſſ. prædicta, idem vult etiamſi fornicetur intra annum luctus, dummodo ſit ſola fornicatio, id eſt non interueniat partus, de quo loqui- tur tex.& rationem diuerſicatis inter forni- cationem ſine partu,& eam quæ fit cum par⸗ tu dicit eſſe, quia in hac polſet interuenire confuſio ſanguinis,& ſobolis. õ. ſi vero alte- ra.& 9. ſi mulier. in authen. de nupt. ſecus ſi
non interuenit partus, ſed pro Ange. eſt me- lior glo. in 9. pręcedenti, in verbo, Perfecto,
in fi. quę dicit, t quòd poſt decemnouem mẽ ſes natus poteſt eſſe conceptus poſt annum luctus, ideo ceſſant pœnæ prędicti 9§. quam glo. approbat Corn.in d. l. fideicommilſum. nume. z. C. de fideicom. Io.de Garro. in auth. eiſdem pœnis. num. 17. C. de ſecun. nup. ean⸗ dem opinionem ſequitur quoque Boer. de⸗ ciſ.338. col. penul.& vlt. dicens, bis fuiſſe iu- dicatum in parlamento Burdegalenſi pro opinione Alexa. quam tribus fundamentis corroborat.
Primò, quia inquit t hęredes mariti etiam
rio in vita mariti cõmiſſo, vel mulieri agen- ti ad dot. exceptionem adulterij commniſsi obijcere, ſecundum opimtonem Bar. in krei iudicatę.§. morum.ff. Iol. matrim.& aliorum
129
per eundem citatorum d. deci ſio.38. num.7. II pro qua facit alia communis concluſio, † regulariter ius priuandi vaſallum feudo nõ tranſit ad hæredes domini, glo. in lomnimo do, in verbo, Licebit. C. de inoff. teſtam. cum alijs adductis per Cur. de feud. in par. col. antepenul. verſic. ſecunda principalis dubi- tatio. ſi ergo opponi non potetft exceptio adulterij, quod elt maius,& offendit mari⸗ tum:multo minus poterit opponi exceptio ſtupri, quod eſt minus,& non offendit mari tum, niti ficte, t quia mortuo viro liberata eſt mulier à lege viri, vt non effciatur adul- tera ſi ſit cum alio viro, Pau. ad Roma. c.. in prin.& ad Corin. c.:.in fi.
Secundòô, dicit Boer. t pone viduæ ſtatim mortuo marito per eius hæredes fuiſſe reſti= tutam dotem conſiſtentem in rebus immo- bilibus, vel poſt annum luctus cõſiſtentem in mobil bus, ſeu pecunia,& poſt reſtitutam dotem ſtuprum commiliſſe, an dabitur hæ- redibus mariti repetitioc?& concludit quod non, maxime ſiex poſt tranſiuiſſèt ad ſecun- da vota, quia huiuſmodt reperitio induceret quandã fęparationem matrimonij,& quod vxor velut indotata male a marito tractare- tur,& ſi vidua eſſet iuuenis,& vellet nube- re per indirectum prohiberetura matrimo- nio, quia ſine dote non reperiret virum.
Tertiò, pro opinione Alex. adducit deci- ſionem Salyc. in l. quoniam. col. fi. in fin. verſ. hinc eſt. C. ad leg.Iul. de adulte.& cum hæc ſcripſiſſem meosq́; libros pro veritate haben da adiuiſſem præ manibus uenit doctiſsimi compatriotæ noſtri D. Aymonis Cra. conſ. 205. qui nu.24. vſque ad finem proponit opi- nionem Alex. veluti æquiorem& veriorem eſſe amplectẽdam,& quam vltra alios quos dixit ſe vidiſſe vno argumento munit quod fuit prius Rippæ in d. l. nu. 8. ff. ſolu. matri. vt ſupra retulimus, reſpondetq́; fundamen⸗ tis Paul.de Caſt. in conſi. 48. vol. 7. ſecundũ impreſsionem Papien. eandem ſequitur& magis cõem eſſe atteſtatur Soc. Iun. conſ.iif. nu. 7. in fi. lib. 3. Guliel. de Bened. in repet. c. Raynutius. in 3. par. nu. 202. vbi dicit conclu⸗ ſionem contrariam, quod vidua ſtuprum committens, amittat dotes, cõiter reprobari eandem opin. ſequitur& veriorem ac beni⸗ gniorem dicit Dida. n epitome, de ſponſ.& matrim. c. 6.§. 6. nu. 10. allerens pro hac opi⸗ nione pluries iudicatum fuiſſe, referiq́; Mo- lin. eandem tenere in conſuetud. Pariſ.§.0. q.38. ampliat. 9. nu. 142. Guliel. Mayner.in l. in ambiguis, pro dote. nume. 208. f. de regu. iur.& nouiſsme Noll. à Valle conſi. 87. cir- ca fi. lib. ⁊. quam oꝑ inionẽ etiam ſequitur D.
4 3 Aym.
12
13

S ENATVS PEDEMONTANI . I 12
Aym. publicijs eti s etiam Pe Pies Allobrogum,inſ demontanus olim Hyppo ſimgul al6.ſatiſaimémnrepetiljimn Ausunn gum, in ſuis commen. in con nu 8.& plurib epeti.. vni btot wn ſuetudine Auernorum, in verbo, Res fiſ 48.& pluri ſeq. C, de rap. virg.& conſ nanum à0e b titi. 22 Him. 28, NR equer dcen 0, c. Bz. vbidicit hanc opinionem etiamt Conſt nes efeon 3.25. dicens intra alios enuig. octinene di rito ur. 4 a⸗ dis in 4. parte. colum. 6. verſi. ſ eu, b. In I, ante, matrimonio vero propter in it—.verſi. ſecundopi, luim legn Ldlio certitudinemſoboli etOplop. cipalis cauſa priuationis.& col ptin cu. em ſobolis, quæ principaliter con bi 7& colum. ſeq niſtomCe. bosleg fideraturinadulterio. cuam ea Hr vbi pro hac opinione adducit alia 1rr ubss u b trimonio ficto d 3duam Ca, atie ſlena munem concluſionem, de qu ma ſal Ale o durante viduitate, in qua ceſ- 17 c. i.9 b ‚de qua per Doch ſgondet,R de dum gle ſat prędicta ratio, pro quo faci.. 9.I. quib. mod. feud. amitt. quodv dl nremal ne fur T pra adduximu PG unt ea, quę ſu- feudum amittat ſi concubuerit uin in olm aCde . S. 7. 8 cum vx onegonn 1) Opinionem verò affirmatiuam tenui domini, ſiue eo viuo, ſiue eo mortuo 1 lenchu an 4 Pau.de Caſtr.in dicta l. ſorore enuit rum opiniones contra Bal. tenuit Al„G w 38 ga eargum 15 mouetur ratione& ororem. nurn. 4. Jult ex eo poteſt dici ſibi contrari irlexqa dane dan llin one& auctoritate t quia vidu 1. rius in d. l. ſoro trmoalile durante viduitate videtur adtruc eſſe in 4 Pereſte rincip.verſi. ſed contra iſtamgt Codeueom , Pri⸗ ræpoſi. in 0 edeilent malto mo matrimonio. l. fin. C. de bon. mater. ſed ſi b 8 plerunque. colum.z. verſicſei leglbcdalan fornicaretur durante matrimonio dot operæprecium exiſtimaui, vbi de verboas Procuns gom piau amitteret. d. l. conſenſu. C. de re ud d verbum tranſcribit dictum conſſiompa hürtaan arelpor zune de donatiowihter usntde 4. Ie⸗ deCaitshanf de Clauaſio in ſua ſumma 1 clonienum. npt.yii imilibus. ergo i 5 erbo, Dos. num. 18. Crot. i ee e atio,qual tur di d ſcem ſi ſtuprum committa- to. num. 97. verſi ot. in repeti. 490 waum Fſedgh uoſ 3 cum dicaturin eodem matrimonio per⸗ riuna lecar erſic.pro quo etiam adduco, i dichtelponl6 lidellet euerare. Auctoritate, vt per glo. fi. in d. l. ſo Pten etateßi de verbo. obligat. lolin reretct dictom g mmentum 1 2.. Lr 2 e. 7 7. 1 1 9 2 drorhauhein Corne. ibi dicit communiter§.67 hun ubeede donatio. inter vir. Emn, cdnalsen wramn ppic atam 2 Wpilees cõcubans cum vxo⸗ Maria 8 e.6. S Rösfnecn non firmet pei de dorinied Nn Onole e teſtatoris defuncti efficitur indi Soci. in addit. i. l 21 2u erirabeher 5 efficitur indignus,& colum..in verbo Seoin ih.deſotoee meo:qui in uuma0 autekrdeaegeis editas, quia dicitur teſtato-⸗ ſyl. nupt.i d mvi ua. Neuiz intn donprohtenet a lcemt L.num.f 3 e, quod etiam dicit Bart. in d. f01. erlool verbo, Seni non eſt nubendun dilupummcir lomino num 3. ff. de ijs quibus vtindig.item l. pen Ol. G. colum. I. verſic.caueat etiam ipſam rongian1„dnon 16& ibi Bar. C. ad leg. Iul. d pen. lier. vbi fere omnes prædic ra ual fommacE.Alleg. Iirl⸗ e adulte.t vbi ſolu- mulatSvl Pracdlt os Docttorescu pans poniat h dd tranl 8 Manre In uic repudiatione,& ſicmanen- nume 9. Ber conſi. 2. numer. 37.& conltt tionem quaſt- onijdel prum viduitate, ac committente ſtu- cub Iu ruh efriuſi tracta. de pub.co vericſecuném ſipalisc PraecP 3 erde aiſttnieineitu alijs in ac-⸗ Tric 1n acdet le adult. nu. 60.& ſequen. dcy IRſecuent.H dexind T n Seerrice ſecundum Bar. 2,200 a ſicha Corne. in d. l. ſororem- ldscdode ſe apinon 10 4 35 quiot enditur ex adulterio cõſtan⸗ Malſe oc.Catel. Cotta in memoinc monis opin qu per — Kn ni Slichſene ex ſtupro vidui-& Aln Pe adulteriũ, in fi. poſt Belii retul- 5 5 dE 2.. 1. 4.. farin G nden em tenet in l. fideicommiſ- fit, vtr 10 conlilijs per eum citatis, au Non obſtan Fd ina! um. C. de eicom.vbi ęglo.idem dici V man! eſte appareat o ini matlone doti in dſorotem, Se Sal Sl. lem dicit, quocd Caſtr. commu ſ pinionem Paud jone dotis t ter forn „. ly ibi in fi. atè hanc opi nem eſſe, videlicet, quia vis- lerbhhe'ſolmg, umi nionem pr rur; Dpl⸗ dicatur— cet, g Mbetlohn umſna ſbond B oſequitur idem Paul.de Caſt. re- mor. u dhedete in primo matrimonio. Adi comquttttur duge. ton ondendo aliquibus in contrari abile dictum diui Pauli tmonio: ſ ctis, in conſil trarium addu- 5. dicentis, vi i Pauli ad Timotheſ naatagon e ei Slhehs⸗ volum. 2. ſecundum im- Linne⸗ viduas luxuriantes damnato Tun quod cone n sionem.. 4 nem habe— 2 4 1r ttur de rigotei apienſem„cuius opinionem ce abere, ula primam fidem irritamt d n qro mitſ in Geas 1 d.s dicit verꝛorem lacob. de S c runt, hinc fit, vt eis non luxuriantibusd- deläum älen Jnd In d. 3* antur in fi in— 3. e lec iuria. Pelineine ieorandsneenaeeceeſe hfen re vrlat 5 5 dobat Trac, de nd deh Knuns 1as 21IG. P. s. nume. 5. de iudi b— mprobat l'ir li ui ſelalitic .F. i. aq. den.. ds q 1. 2. colum. 2. nume. 6. ff. ſolu udi.laſNin numer..& hæc opini 4 obilit. cls dept atien ruc Thom. P 1b ſolu. matrimo.& ibi 18 ti pinio videtur conſen Paul, de tur a 5 rpalia. colum. õ. verſicu. vltimo da 1. ua honeſtatis, iq́; magis Reipub expeli 1 taxrenddann üan mpliatio. qui beſ eruari, qua 3. d, daige riunt Hapoſti Ta Alleas iede contra ce Aatie e multiplicationem populipto nimonüm f ſunn . ar. in l. fina. C. d ex corrupti 3 teriu do locmoc ter. i 2 fina. C. de bo.ma- e ptis moribus, Balinau⸗ lun, ſeu v 15 uin qua additione allegatur dict 2 then. cui delictum. C.de indi 2 6 m helr veſe koprur Il. Daul. de Caſtr. ſe 8 um con-⸗ fert Sociãi.C. de indic. vid. quemree anmenlopum b ..2 2 NcCr* ellæc C fti. G dam additionem ellein 2 non credo prædictam edan hæccondlitio colum-nia mm alind 8 copasloamteallogatorr all Alex. quia eolo- in dicdo verb daor. d. ſequitur Neuea aivihaio ſa mna nem Pau. de Caſte- ſe r AMHex. quam opinio- lum. 20. v ſic eni non eſt nubendum on eriglrerda uden ſequitur Augu. in addit. 5 Cnſega. ic. ampliatur quinto. Curt. U⸗ zgota din 0 ina 81. numer. 9. facit tex. in authentde mtelde m in m⸗
14
7
de malefi. in verbo, Che hai rato la mia don 0,Che hal adulte- 1 na.n enol mn gula. 48. vbi in addito. Ghrrcaas Gerar.ſin- lum 4 bes,g, mulleres verlicu credimusan bnram 8 „plures cumulant aſe bI gu ur, Et ten. nalee guunt endo hanc opini“
110 inioner ſtate 1 pinionemnonob aäiaad 1 dyj
videntur Rr gaenr

dnes cot=2Balte
1.2.. nohg t dici ſit a trar n
nincipeoeled iusca -Ar S lecl coa ſan 4 pleru ce. colunaſ hin exilmaaui,ſ anſcribit dAtumcolla Ige. de(auzſio inlaln .num. 18— inreya, verſic.P uoetim ura. ff. de bo. obli d ubr. de daatios inte, .6. X 9.8=?tnontt ci. in addh rub; deh verbo, N=„viduastt verbo, Aau nonelte um.. verſe aueatetuii keomnes— dicdosD'ee uan. conſſ. umeryion Bermon. i 12otrachihed de adult* 60. Rlihn lditio. ad(ewxie:indlit hoc, Cate 22ottainmnot opter adi= iü,inirit in conſilt er emmcſth feſte appa= opiintd munem el= iideleag rrare in priu mattinlt lictum di aul iln viduas ſe= muntsire — e, quia p! nm fämite nclit, vt ei rnluun fide primt anmſf omprobat Jaqy den
1
DECISIO LXXVII.
videntur in contrarium adducta:& primo
argumentum à contrario ſenſu, quod Bald.
notat inc.⁊. de feud.ſine culpa non amit. quia Bal. non perſiſtit in dicto argumento: nam ſtatim allegat in contrarium, d. l. tideicom⸗ miſſum. C. de fideicom.& d.l. ſororem. C. de ijs, quibus vt indig.quibus legibus non re⸗ ſpondet,& ſie videtur tenere vltimam opi- nionem, argumento eorum, quæ dicit laſ. de opinione gloſ..· num. 6¼ C. de iure emphyt.
omon Item reſpondetur, t in feudalius conſtitu-
tionibus non procedere argumentum à con trario ſenſu, ſecundum laſ. in d. l.1. num. 19. C. de iure emphyt. latè Euerar. in ſuis locis legalib. c4. col. 22. quod multò magis debet procedere, quando propter tale argumentũ reſultaret peccatum. Ita reſpondet Hyppol. in d.l.vnic. num.6õI. de rapt.virgin.& d. conſ.
3. num. i. ſed quia relatio, quam facit Hypp.
in dicta reſponſione, videlicet, quod ſi admit teretur dictum argumentum, ſequeretur quod vaſallus poſſet concumbere cum vxo- re domini eo mortuo, non eſt bona iudicio meo: quia argumentum à contrario ſenſu non propterea pręſtat licentiam cõmitten- di ſtuprum mortuo domino, ſed dicit, quod non priuatur feudo,& non tollit, quin alijs pœnis puniatur: ideò tranſit ad aliam ſolu- tionem, quæ fait Curtij de feud. in d. 4. part. verſic.ſecunda principalis concluſio. colum. 1.& ſequent. poſt Alex. in d. l. ſororem. vide- licet, quod contra opinionem Bald. eſt com⸗ munis opinio, de qua per eum ibi, vt ſuprà retuli.
Non obſtat, quod iura loquentia de pri- uatione dotis propter fornicationem mu- lieris habẽt ſolum locum in adulterio, quod
committitur duntaxat conſtante vero ma-
trimonio: ergo non debent extendi ad ſtu- prum, quod committitur in matrimonio fi- cto, in quo minor eſt ratio, cum leuius ſit delictum,& leuior iniuria: quia ad hunc ob- iectum, in quo maior eſt difficultas,& totius
huius quæſtionis neruus conſiſtit, reſpon-
det Paul. de Caſt. in d. conſ. 48. in princip.
. 1 j & hæc op aryvſceuo Targuendo d matrimonio putatiuo ad ma-
1 ſtatis, ich 15 Ren
trimonium fictum, hoc modo. Propter adul- terium, ſeu verius ſtuprum commiſſum in matrimonio putatiuo amittuntur dotes, ſe- cundum gloſ.in c. plerunque.& in d. l. con- ſenſu, in verbo, Vbi habere. circa finem. per tex.in§. ſi verò ab initio, in authen. de nupt. ergo idem dicendum in matrimonio ficio, quod eſt poſt mortem mariti,& hanc reſpon ſionem referunt,& ſequuntur lacob. de 8. Georg.in d.l.ſororem.& Hyppol.in d..vni. de rap. virgin.& alij ſequentes opinionem
130 Paul. de Caſt. quorum non mediocriter ad- miratus fui, quod veluti Andabatarum mo- re, reſponſiones Paul. de Caſt. ita ſimpliciter ſequuti fuerint, confiſi(credo) potius eius auctoritate, quam quod adducta per eum digeſſerint: allegat enim Paul. de Caſt. glo. r. in c.plerunque. de donat. inter vir.& vxor. quæ iudicio meo id, ad quod allegatur, non dicit, nec alia glo. fi. ibi, quæ hunc articulum proponit,& ad partes diſputat. quæ tan-
21 dem tenet, fvxorem putatiuam poſt ſenten-
tiam condemnatoriam amiſsionis dotis pro- Pter adulterium, non poſſe recuperare do- tem amiſſam, aſſerens tamen aliam opinio- nem eſſe benigniorem: ſed puto, quod con⸗ trarium in ſuo caſii tenuerit calore iudicati, quo ceſſante forſan aliter ſenſiſſet, vt late ex- aminat Præpo. ibi col. penult.& fin. item al- legat Paul. de Caſt. glo. magnam in l. conſen⸗ ſu. 9.virum etiam. in verbo, Sibi habere. ver- ſicul. item quid dicis. C. de repud. quæ dicit totum contrarium eius, ad quod adducitur: quærit enim gl. quid iuris ſit, ſi ſoluatur ma- trimonium ratione affinitatis, ſeu conſangui nitatis,& vir vult retinere dotes, quia dicit vxorem adulterium commiſſiſſe. Ilia verò ſe excuſat, cum non eſſet vxor,& ſic nec matri- monium. Pro marito videbatur facere text. inl. 3.9. fina. ff.de donat. inter vir.& vxorem. inde dicit gloſ.ſed dic contrarium,& ſic ma⸗ ritum non poſſe retinere dotem.§. ſiab ini⸗ tio. in authen.de nupt.& ff. rerum amot. l. ſ⁊ concubina. quæ iura videntur probare ex⸗
22 ceptionem vxori competere: nam t in 6. ſi
ab initio. expreſse dicitur ex illo matrimo⸗ nio, quod erat putatiuum, nec lucrum, nec aliquid tale marito competere,& text. in l. ſi concubina.§. I. dicit in illis caſibus, in qui- bus dicitur matrimonium eſſe putatiuum, pariter non dari actionem rerũ amotarum, niſi defendendo Paul. de Caſt. reſpondeas prædicta iura non tollere lucrum, quod pro- uenit ex adulterio putatiuo, ita reſpondet Præpoſi. poſt Card. in d. c. plerunque. col. fin. verſ.quæro tertiò. Quare puto Paul. de Caſt. voluiſſe allegare rationes poſitas in d. c. ple⸗ runque.& in gloſ. fina. in d.l. ſiconcubina,
23 t vbi expreſsè dicit, quod quoad donatio-
nes,& impudicitiam, matrimonia putatiua ſunt ad inſtar veri matrimonij. 1.3.§. fi.& l. cũ hic ſtatus..fin.ff.de donat.inter vir.& vxor. quæ loquuntur in donatione. l. ſi vxor. in princ.& ibi glo. in verbo, luſta. ff. ad leg. Iul. de adult. Verùm& ſihic articulus, an vxor putatiua propter adulterium putatiuũ amit- tat dotes ſit diſputabilis propter Doctorum pugnantes opiniones, de quibus per Cra. in
4 d. conſ.

S ENATVS PEDEMONTAN connub. in 26 tiuust non poteſt eam accuſare de adultens
d. conſ.205. num.38. Tiraq. de leg. b. verbo, de ſon mari, in glo. 6. num. 235.& 256. & 241.tamen in eo non immorabor, ſed bræ- ſuppoſita pro vera opinione, quodim mzti monio putatiuo, ſicut in vero propter adul- terium amittantur dotes. videndum eſt, an valeat argumentum de matrimonmio putati- uo ad fictum?& dicit ſubeiliter D. Crau. in d. conſ.num.z6. non valere ex diuerſitate ra⸗ rionis, cum in putatiuo, ideò eodem modo uniatur vxor, prout in vero matrimonio ne melioris ſit conditionis contrahens pro- hibitas nuptias, quam contrahens legitimas, quæ ratio ceſſat in vidua committente ſtu⸗ prum, cum tunc nullum ſit matrimonium verum, vel putatiuum, licet fingatur matri- monium reſpectu priuilegij conceſsi viduæ, quia ſalua reuerentia Domim Crauettæ ma- ior ratio conſideranda eſt in matrimonio fi⸗ cto, quam in putatiuo.— 24 Nam t vidua committens ſtuprum dici- tur committere cõtra verum matrimonium contractum.§. vnum. verſic.& non lucrari mulierem per virum, quem ſic velociter de- honeſtauerit. auth. de reſtitu.& ea, quæ parit in vndecimo menſe, cuius vni anima triſta⸗ tur. 5. non igitur. de nuptijs.& fides ſibi data rumpitur, Paul ad Pimoth. i. c. 5. bi adole⸗ ſcentiores viduas de vita cum luxuriatæ fuerint, nubere volunt, in Chriſto habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt,& al'bi dicitur contemnere pri- mum matrimonium.§. ſi 2utem tutelam. in princ. authen. de nupt. VXor vero putatiua licet in animo deliquerit non deliquit con- tra verum matrimonium, ita ſentit Præpo. in d. c. plerunque. colum. fin. verſic. non ob- 25 ſtat. t& ad hoc facit tex. in l.ſi vxor. verſicu. nam vt ſextus Cecilius.ff.ad leg. Iul. de adult. vbi dicitur, l.illam de adulterijs ad omnia ma trimonia pertinere:ſi ad omnia, ergo ad ficta. L.lulianus. ff. de lega. 3.& clarius in verſic. di⸗ uus Seuerus. vbi neque matrimonium qua- lecunque, neque ſpem matrimonij violare permittitur, ſi igitur non licet violare fidem futuri matrimonij, quod eſt in ſpe, multò minus licebit violare fidem præteriti, in quo adhiuc dicitur perdurare,& perſiſtere vidua. §. ſoluto.& ibi Bart. in authen. de nupt.& in d. l. fi. C. de bon. mater. ex quo gaudet priui- legijs& beneficijs primi matrimonij, vt ſu- pra diximus. In putatiuo vero matrimonio non dicitur rumpi fides matrimonij, quod ex hoc apparet, eo quia putatiuum matri- monium non eſt matrimonium ſimpliciter & proprium, ſed improprium& qualifica- tum: idque dignoſcitur, quia maritus puta-
jure mariti, d. l. ſt vxor. 9. ſed ſiea ſit mulia vbi maritus iure mariti non poteſt accuſn eam, quam vxoris animo habet, vxor tame eſſe non poteſt. Nec obſtat verſic. plane. vbi ſiue iuſt ue iniuſta ſit vxor, maritus accuſation inſtituere poteſt,& glo. in verbo, luſta,in V intelligit verba iniuſta de vxore putatin quia ſic intelligendo dictum verſicu. dun⸗ eſſet de directo contrarius verſicu. ſedine quare debet intelligi d. verſic. ꝓlane. de vei 27 matrimonijs, t vtroque caſu: ſed dum dici Iniuſta, exponas non ſolemniter facha n ſubtiſiter& bene interpretatur, Tiraqull de leg. connub.in verbo, de ſon mari in 9e 6. num. 24l. V Nec repugnat, quod vxor putatiualia non committat in matrimonium veruma tamen habuit animum iniuriam inferena ei, quem pro vero& iuſto marito tened, & ſic quantum in ſe fuit adulteriumon- miſſum cum iniuria ex affectu facientis a ſiſtat. c. illud. 15. quæſt. i. gloſ. in d. c. pletm 28 que. quia in vidua committente t ſtuprm non eſt conſiderandus huiuſmodi animu cum mortuus ſit maritus: ergo ex vnoii aliud non poteſt inferri: nam propoſituma voluntas diſtinguũt maleficia.l. verum.ic furt. J.I. C. ad leg. Corn. de ſica. Quaproyua omiſſa diſputatione, vt ſupraà dixi, an m 29 putatiua fornicans, dicatur cõmittere tadu terium, vel ſtuprum, viuente marito puni uo ad effectum amittendi dotes, vel nonit cuius articuli deciſionem puto multuman ferre doctrinam Barto. in l. diuus. colun. vérſic. ſecundò quæro. ff. ad legem Comi de ſicar.& Bal. in l. ſi quis ſeruo. colum ma. verſ. circa quod dic. C. de fur.& ſerau rup. Aduertendũ puto, quod aur dicetem lumus hanc vxorem putatiuam fornicatm fuiſſe non explendę libid nis gratia, ſedven dicandæ iniuriæ ſibi illatæ ob mariti cum 30 impudicis mulier b. cõcub tum, t quietum caſtas vxores exaſperat. 9 mitioresiniaub de nuptijs.& l. conſenſu. C. de repud. qul aliquando eueniſſe legimus, vt refert Tio quell. latè de leg. connub. l.13. num. io⁴ 6o & tunc ex huiuſmodi adulterio nondebet b amittere dotes, nec poteſt à vro accyſatee ſivxor.§. iudex. ff. ad leg. Iul. de adultceim de adult. facit regula, l. viro atque vxotie ſolut. matrimo. Aut vxor putariua comm t adulterium non principaliter animo in d rendæ iniuriæ marito, ſed explendæ libide nis, cui à pluribus magis, quam ab vno 69 tis fit, licet ex huiuſmodi adulterio fiat inc, riam
ampuc „ 11.
rio Ahi h lbiänd vidun
rraci, „ ehl 3n
muideighn iretima
uo
uN Vh be miit lto
viventeruteen 3
tirun ging 5
communc
ſocdelio vi üce hal norio non ch' erarur mal- delcqumſecu’ w arendh des matrir etum pral corſenſu.he” ogpe vell romvirorri authdenuf veltautvich te,vbiadt pobansni nexlüſpii lnr prad t„Radulten mithytdicihe d. corl.o zttenim non adit leuius conuerſatiim uiujs cume wrelleodin aibus Aa ſtoprumcen ere,d tam ſbdosami ie lcutinadu riotes mfnh Aconfenlu, nemenimelme d qunnarbl dnmm ſpnh mitentem Werdsqlam eh quxcon merclcis in er cem po waie u. drunu 1 Glaitgn dlexluld,
lntiu enub Ahoc cort communi conh
Välällus ia n Drum om, comit adu upräcitai, R delis guih unonion ei m iotekedft wunie) 3 ofe d ahnm. vel dan m„ quoca anodit on ur enter 1 40 u tae nantänn 0, non C 7 Sü ene harei ſoneälin A V N
—
— —
elt Uer, 1 kuotin

rledn bene! Helemrinic ene inſan retatut ſen ab. inve ae Gelona Snat, qu- VXot hh tat in m noniunin ut animi iniuriana dvero&nn o mann um in ſeſ St adulte
iniuria en= ectufa
1S. quæſſ. loſeint
1vidua mittenn, ſiderandh- uiuſma us ſit manas: ergun oteſt infe am amprii ſtinguũt ſ⸗=.ficalmit lleg. Cote lieln utatione,=aupra tu rnicans, diaaur cömi ſtu prum, rente mau
umamitta dotes
li deciſiom⸗ aputom
nam Bartſi* Ldiuuie ado quærꝭts ad len Bal. n l. tr Slencen ca quod- dein endũ put vodun vxorem m tiuan plendęliſ= msgan iuriæ ſibi X obnu b. G tum mitiol II. conſen den ras,W num.
nulier es exaſpet—
eueniſſe leg eleg. conm.
lterlo uluſmod? silteln, huiuſi 1a 3on
DFECISIO LXXVII. 131
raa marito,& huiuſmodi impudicus animus ſatiandæ, ſi fieri poteſt libidinis, ſicut in vxo- re putatiua, ita viget invidua, ex cuius ſtu- pro dehoneſtatur maritus verus defunctus, matrimonium contemnitur, prima fides ir- ritatur, vt ſuprà diximus,& ſicut conſidera- pilis eſt animus vxoris putatiuæ, quoad of- fenſam matrimonij putatiui, ita debet eſſe multò magis conſiderabilis animus vidug, quoad offenſam prioris veri matrimonij,& fidei.
Nec obſtat, quòd maior ſit offenſa, quæ viuente marito vero, vel putatiuo commit- titur, quàm quæ fit poſt mortem:& propte- rea leuius eſt delictum ſtupri, quam adul⸗ terij, ideò non æqualis debet eſſe pœna, quæ ſemper eſt commenſuranda delicto, authen. omnes, vbi Bald. C. commun. de ſuc. quia in hoc delicto violatæ fidei præſtitæ in matri- monio non conſideratur maius vel minus delictum: ſed ſolum attenditur, ſi rupta ſit fides matrimonij, etiam præſumptiue, d. l. conſenſu. õ. vir quoque. verf. aut extraneo- rum virorum,& in auth. de nupt. õ. mitiores. verſ.aut viro neſciente, vbi adulterium non probatur, niſi forſan ex ſuſpitione, cum poſ- ſint prædicta fieri,& adulterium non com-
mitei, vt dicit Cra. d. conſ. 205. num. 18. quis f enim non iudicabit leuius eſſe delictum conuerſari in conuiuijs cum extraneis,& in- tereſſe ludis theatralibus& arenarum, quàm ſtuprum committere,& tamen ex illis cau- ſis dos amittitur, ſicut in adulterijs, d.§. mi- tiores. in fin.& d. l. conſenſu. õ. virum. nemi⸗ nem enim eſſe puto, quin arbitraturus ſit vi- duam ſtuprum cõmittentem magis delin- quere, quam vxorem, quæ conuiuijs& ludis interdictis intereſt, cum pro ijs nulla ordi⸗ naria publica pœna ſtatuatur pro ſtupro ve-⸗ ro ea, de qua in§. item lex lIulia, de adulterijs.
Inſtitu. de publ.iudi.& hoc corroboratur ex 34
communi concluſione ſupra relata, quod vaſallus ita feudum perdit ſicommittat ſtu⸗ prum cum vxore domini defuncti, ſicut ſi cõmittat adulterium viuo domino, iuribus
ſupra citatis, quibus addo Bart. in l.. num.3.
ff.de his, quib. vt indig.& tamẽ hoc caſu ma⸗ trimonium eſt verum,& maius delictum ſu- periore vero fictum,& minus delictum eſt, quia utroque modo offendit uxor fidelita- tem præſtitam marito, quo caſu non inſpici-
e tur an plus uel minus offendat, quo fit, ut non obſtet quod dicitur legem pœnalem lo-
quentem in caſu uero, non comprehende- re caſum fictum. 13.9. hæc uerba. ff. de nego.
non O dZerplat geſt. quia contrarium eſt uerius in diſpoſi- rix malſte umſ tione iuris
„quæ loquens t in caſu uero, ex-
8
tenditur ad caſum fictum, vbi eadem eſtra⸗ tio. l.i. 9. deieciſſe. ff. de vi& vi arm. Dod.& Imola in l. Gallus.§.& quid ſitantum. col. z2. verſ.tu potes dicere.quem reſert& ſequitur Alex. pluribus relatis conſ. 82 num. 8. vol. 2. & facit quod dicit Crot.in d. 6. Cato, in vtra- que lectura locis ſupraã allegatis, quod quan- do digreſsio non fit ad aliam perſonam, ſed caſus verus& fictus reſpiciunt eandem per- ſonam, tunc diſpoſitio pœnalis comprehen⸗ dit caſum fictum, d. lratq; natura.§. fi. iun cta 1. 3. 6. hæc verba. ff. de nego. geſt.& licet ipſe in 2. lectura dicat non procedere in caſu no- ſtro propter rationis minoritatem reſultan⸗ temex eo, quod ſtuprum leuius offendar, quam adulterium, attamẽ vt proximè oſten- di etiam in caſu ſuſpicionis adulterij dotes amittuntur,& nihilominus ſuſpicio minor eſt, quàm adulterium& ſtuprum commiſ- ſum,& ex præmilsis patere poteſt reſpon- ſum ad tex. in l. ſi vxor.§. ſed& in ea. ff. de adult. qui non dicit viduam committentem ſtuprum non puniri, ſed quod maritus po- teſt accuſare de adulterio vxorem ‚quæ fue- rit vulgaris(quamuis ſividua eſſet vulgaris ſtuprum impune in eam remitteretur)& ra-
33 tio eſt, t quia coitus cum meretrice i nnupta
eſt impunibilis de iure ciuili, Bart. in d.§. ſed & in ea. numer..& inl. verum. num. 2, ffde furt. per tex. in l.1. C. de concub. plures con- condan. allegat Marſil. ſingul. 50. alioquin ſidiceremus huiuſmodi viduam ſe proſtitu- entem non puniri, melioris eſſet conditionis vidua vulgaris, quam non vulgaris ſtuprum committens, quod eſſet prębere incentiuum
delinquendi.
Non obſtat æquiparatio viduæ commit- tentis ſtuprum cum vidua nubente intraan- num luctus, quia æquiparatio non fit per modum regulæ, ſed per modum exceptio- nis, fvt pœnæ impoſitæ intra annum luctus nubentibus extendantur ad viduas impudi⸗ cas, ne melioris ſit cõditionis luxuria, quam caſtitas, d. 9. fin. in auth. de reſtitu.& ea„quæ par.&c.& argum. procedit affirmatiuè, vt⸗ puta, nubens intra annum luctus punitur ta- libus pœnis: ergo eiſdem etiam punitur vi- dua impudica: nõ autem negatiue procedit, puta nubens intra annum non punitur tali Pœna: ergo nec vidua luxurioſè viuens, quia hæc alijs pœnis ſubijcitur. 6. penult. in d. authen. de reſtitu.& ea, quæ par. in vndec. menſe. nec vrget ratio diuerſitatis adducta per Rippam in rub. de iudic. quod vxor ha- bet, vnde ſatiet libidinem: vidua verè non quia vidua ſi non poteſt continere, nubar: melius eſt enim nubere, quam vri, Paul. ad
Corintk.
————“
—yy—

8 E N Corinth. 7.i ATV S th 7 111 ri* P E D. —„7/2 inel.. E M— ſi non benrlchy Pee abei hlgen 2 CNTANI 2 m 1 10 1 temperet. partim Lbidinem 1 ne. in authen. de nupt.& i 35 No nobſtat tquodv nan ſcpalsfu verbo fp. L in authen 1 10 1XX! 1¼ 3 2 Xor m upt. li arit..ei 1.9 apibitc Len eſt à lege viri, ita vt nom iſt ad viro ſo⸗ A ſeer dſi dict. 6 deudedt ſecunꝗ ruiinn lio viro, Pa ra, ſi 5 rteneat,& 1. A In Veé iſreo d „Paul. ad R b cund„& m tde kiict ete princ. quia debet intelligi d Romate-en ſt um hanc affirmati ale in hoc. Eê nn uui⸗ viro, id eſt, marito, igi, ſi fuerit cum alio tupro commiſſo in iuam opinion t üie unra tur Paul.c 7 ad ran verba interpreta Pun Senatus in defe annumn uckn leinibiolie 4148α7. orint 1 1 di ₰. f 4 cui ſe 60 1 in d.c. 1. diuus Cr infra V iuſdam vi Wa Müeſae Roma. nam vir prom Aſltom. ercellenſis. m vidux Wſcbdta acris literi„E arito acci V 4.Quinque viice ehm 15 Euangelio loan 6. W cleem rcle 13 3 7., 1, bes, non eſt tuus vir uiſties hunc quem h 5VMMARIVRN cuſte de alio vi nec eſt dic F auodam o viro intelli icendum in G el uod 1 auctoritate dari hiSanen nje dennsen ea Eccleſiaſticus iudex dicitur geilw:ui 1 C. C ttur com—. mittendi. aſionem ſtuprum co os ratione iuramenti in cõ betens etiam int V Mablolutione Nonobſt me. p t) ann. a a catrasta poſit 71 rrercontras 1. lntal 09 at doctrina Barto.i rorogatio turiſdictionis iudi unu catæ.§. i. verſic. m rto. in l. rei iudi- ſenſu li ictionis judicis extranei i lgens id fur vbij morum tamen. ff.ſ; Vaſallu tt gassttuena. anei inducit Aexei æredes non poſſunt ff. ſolu. matri. aſallas quando non poßt ſi una. mee,Kexeiube Cẽ 41 72 06t. n ptione adulterij co 7 pponere de ex⸗ litigare coram alio i ine conſenſu domini à cooxperal S mm per quam ergo multo mi mmif i in vi 4 ludex non p iudict. rini amn wurlclein ⸗quaerat n V ar, ultò minus debent polſ ita mariti.„ie e poteſt prohibere ſubdi twunlcle an men inue le ſtupro Luumlſdi e poſſe opponere lit garc coram alio iudi itos ſuos, quos intl raunptec ae Rtllloſtricimun diuerſirati in viduitate qudd praſerti iudice, ne cor mni ee bä ze oluſſ atis eſt in promptu„lia 111O v. lent cor im procedere dicitu am coltt vhbetet Öe bäto nepſe 1 7,4 am. 5 f 44 1 5 r o loquatur, t quan en dicta con⸗ s ludex cauſæ drer aafhäharinede quando oa nsprxdint nractus ptopte i parantis a 3 re, li eni„quo calu tacendo 3 conſciuit 6 ratæ, intellige tahi he Ne udex cauſ dccelaltte Aiceltigatet ria 8 1 1 n 4 2 ie iner ſer ei vxor. 9. fina f etur remi⸗- ludex abſolutionis nrh ene QMal vi mioxulup ..** 4 5. 4 3 k„de Caſt. in dicto conſ. c n de adulter. 7 lud brincipalis. nento debet eſſe iuder bentumt Kutemfn 1 l⸗ CX... r.— 4 nelace decidit Boer. decit um. 1.& per end erp iuriſdicti nem deper ſt ppliantbann & ndohe pub. concub E3 al& zonie ihr h,ehnre 7, i ee⸗ ſolo, qun rfutaſt ieusdicaurc neroe a det rhelis Tatio ner verſ.lexto 8 KRKei ufmn ne, ee,of, enie pal cauſe, nſiunſ jnter nii done urament 5. aàviduacC nmilitati e acturus co. ppoltti. adgi- ijs quib.v commiſſo, Bart. in d.! kuſt 9 tegt actionem ad exhi dT vno iudice intent de adättormmie 1 5. t indig.„in d. l.i. ff. de Feudi auſa peſſ ſor Kiurnan coram aio unt vocompie R d Dodoin X.. N d iudice.. 1 ijs communiter dici narium,& apoteit cogroſcjperi ulie dnann apraſen communi ct poteſt def̃ 66& tamen quaſt. iu dicemon nim g Kömin s concluſio ab adductis i efenſata 10 Dereeder en pe. Hom 4 Nerearfus wi praciäum ſe O opinioi 6 8 In con 4716 1ℳl ca 7 1 um eudi 1 Acun 7 diff cult: ne Alexan Tra⸗ cauſa pe auſa petitoria 1..* vw unjs etiam ecc dihen aieO. de eaende ie non ſine*¹ ludexde baſeſheu non cenſetur delcgai Pioros Veteennen œnis in repet’. au ſeſorio ql. * Ben hee Tunde e v Pelauh gnoſcit. ſt alteri cognoſcens, de petitori quodfi porui.les lctis diſtingui veruntame 12 Vaſall ſi alterius iuriſdict oni itorio ina eplcop N 9 fuit commiſſum i guit, quod aut ſtu 4 4 poſſunt ſuhie ctus ſ lict oni prætudicatn liſ 1 mAibi Dofd pro mintra annu prum. lre litigetur uis inhiberc, n 1:19.R Tnn ders venl — pter ſtuprum dot m luctus,& tunc 13 Subditus iu iid nne coramnn Tomlcpen ſal ir alia bona:& i em amit dictioni alicui— 9. abi num. de der ita loquuntur dur douee de 4 honiſ nrne negſenieen e ic iaici mpeten ke te riſciclionem i 1 Lde Dal. tat,& Khane zn poſt annum de dd eu⸗ 14 b'cnetmnedenſmeue, in altenn; d 41 ſtur Ber 1 amit⸗ ort at. 3 Nuodlat titu mon. d C g— tur al C.„ 9 1„5 ſ1 53 e de eernm 62² Ehbeoneuh in en erterneen turat as iucicirputr eilſa menſenn ieichs 2- 2 · 4*—.. 112 3 do v S de praſumpf. tg ſequent. colum 1 Agensa 3 diſ 7 ſtagatur de Wnertunef cligan ha cc u. egot 2gu. z. praſi. ractu actu. t tran(mit a prælu m en. Dart miſa, de eultin Sien v. Pro quorum euone 16 reeehiſ e Dſeas reſcißionem contuni nnna ſdi icu. ſieni etur tex.in ne ccleſtaſt icus. gi mt Lalleg „ſi enim illas.i in 6. penul do agi cus an ſit iude feucalt Aädvägalus) 37 quæ sein authen d 3 f.Ver⸗ gitur de inobſe x competens eti— alt ie Ni Aus! ar. ¹ Gde 1714— eTs.. kant ui⸗ b Nor ve. par. in vndec. me fe vb reſliut.& ea modo ho p oc ſeruantia contractusi ſa knum Soblind in nubente in nſe.vbi dicitur 2 17 Proroęg atio— edat. urand amen 1 ayllelcag 4 adulterſ commcſi viuemtem ſhibect a Dlbeſi euſtbe-wnm, wtufm, imnnäman ſum parit in vndeci arito:attamen i. h egis vbicaptum fra ecor decil, n in tern adulterij feſia& mdurbitata præ- rorogatio ſteri non duch f,„I col di Ij commiſsi vi. ndubitata dicti u teri non poteſt in iudi Meiid Moun ö A lcerem, ſi ſtu suVawente marito:& i 8* fenren 82 forma ſtat iudicis preiuiiimn 4 con lacha V lexa prum ſimpliciter c. idem 4 ici aliquid deberur kuri ex conſſuetulnte hi 1 d* erſie vl. ter committe- 30 he, lucrum. Hon propter laboremſtupp eltäſa iudexnc entt in oblioati 3 dmal“ gationem ſe Aloip.„quogin mper cenſe et 18 5 cenſctur reſerual b erm) 6 ecoramec
Cor P' Rad wando
retur int untra a ea enee we lacius, pergloſ.i s pœnx. in verbo,! in 9. igi⸗ 3 nterpoli⸗
auctor itas&. us ſuperioris.
DIcl
apokaln
22 in A ſälgare, 2
tab, — eüor.*. tte 8, dre,

ariſdictic un aici en Lantium. —, ido non ſ Dine conſajznin, oram ali aaxcc. dteſt pro=: ſabum aaan re coram um udice, aeoll eſertim gaaſere die ace dram ecch= linge præparan bet Jeunuſe ellige vtn.
ttionis à he mento ahe uue lis.
ſdiſnauch
PECISI1O LXXVIITLT
DEGCISIO LXXVIII.
De vaſallo, qui literas inhibitorias contra eius ſubditum petijt, eo quod abſolutione Aiu- ramento petita coram iudice eccleſiaſtico, co- ram eodemmet iudice contractus reſciſsionem
petijſſet, an iure tales inhibitoriæ concedi poſ- fint. 3.
1 Vm ſub ditus vaſalli iu- dicem eccleſiaſticum a- S hee digiſſet, vt à iuramento in quodam contractu preſtito abſolueretur,&
e abſolutione obtenta pe⸗ — 45 G
S5
— xn—., di vaſallus, intelligens id iuriſdictioni ſuæ
tis iuriſdictionis, qua erat inueſtitus frauda- retur, precatus eſt Illuſtriſsimum Ducem, vt inhiberet eius ſubdito, ne prætexiu reſciſsio nis prædicti contractus prophani coram eo eccleſiaſtico iudice litigaret.
Quæſitum fuit, an iuxta ſupplicata reſcri⸗ bendum eſſetoð videbatur prima facie non eſſe petitioni ſupplicantis annuendum:cum
. 5 1„⸗„7 4— 4. pr] quirit iumaxi nen a t iudex eccleſiaſticus dicatur cõpetens etiam
uper prep= rio aliuuna m habtatſ orinqpi tione actun ram voouten
onem ade; adum chalul
7 f 9 orla tcogujſt ie „C lameſſ ſtio pngtfa in ur, niſi p aEnnum fa ncauſa peti=² hon caſaifa ſeſſna.
p Norio ce cens, m ſialterius t σσdRoiiuum ſant ſubtech inkletuuna gerur.
1 aidlionis— e ſilimt eſt prorog illännihr ſidommot*σmutien. uis ſort atuu Muus uanaſe ie cõtractus un:ontnabiu tia ur ſiag a le lhe iſtrackum,& Au nichaſc qui ferum ſiaſticus an] Acxcon Irde inobſer tucomê, oc procedat.
0 inpi i aiong 1 cium ſuperit 12
treie tahua
l
ꝛie iuin
(1409 lquid dcbeiuj anvropl rum. 2 inobl gation mhe c s& usſuf'
—
inter laicos ratione iuramenti in contractu appoſiti, quod addit forum foro. c. fin. de fo⸗ ro competen.& ibi Docto. in c. licet. de iure⸗ iuran. in ſexto. præſertim, quia præſupponi- tur ſubditum prædictum ſe ſubhmiſiſſe qui- buſcunque curijs etiam eccleſiaſticis,& ſic prorogaſſe iuriſdictionem eccleſiaſticam,
quod t facere potuit. I. ſi ex conſenſuI. C. de
epiſcop. audien.& ibi Docto. poſt Barto. in 1.1.5.& poſt operis. verſicu. vnde dic. ff. de nouiope. nuncia. ibi Jaſ. num. II.& inc. ſigni- ficaſti. de foro competen. Bar. in 1.1.& 2, ff. de iudic.
Non obſtat, t quod vaſallus non po¹sit ſi- ne conſenſu directi domini coram alio iu- dice litigare. c. ex tranſmiſſa. de foro compe- ten. Barto. loco proximè allegato, quia hoc intelligitur, quando vaſallus litigaret de re feudalt, ita intelligunt laſ. in d. õ.& poſt ope⸗ ris. num. 33.& Sayſſel. col. fin. verſic. intelligo tamen. Felin in c. ſignificaſti. ver. tertiò fallit. de foro competen.& in terminis noſtris vi- detur deciſ. Alber. in J.1. colum. z. verſic. ſed nunquid. ff. de iud.& Alexan. in d.§.& poſt operis. colum. fina. verſic. vtrum autem. vbi concludunt, t quòd iudex non poteſt prohi- bere ſubditos ſuos, quos intellexit litigare coram alio iudice, ne coram eo litigent, quod
Præſertim procedit, quando partes vellent
coram eccleſiaſtico litigare, Andre. Barb. in
apoſt. ad Abb. in c. ex tenore, in ſecundo no⸗ tab. de foro compet.
8
133 Nec ſecundum eos pugnat text.in d. c. ex tenore. quia ibi reus conquerebatur,& man⸗ datum fuit duntaxat viduæ actrici, vel pPo⸗ teſt reſponderi, prout reſpondet Alex. in d. §.& poſt operis. col. ſin.& Felin. in d. c. ſigni⸗ ficaſt:. num. ꝛ. in d. c. ex tenore. quòd ibinon procedebatur virtute prorogationis partis, ſed virtute delegationis apoſtolicæ. Accedat, t quod iudex cauſæ præparantis debet eſſe iudex cauſæ præparatæ. l. ordina- rij,& ibi gl. in verbo, Exhibiti. C. de rei ven⸗ dic. ex qua regula Bal. biin ſecundo notab. arguit ad quæſtionem noſtram, concludens † quod iudex abſolutionis à iuramento de- bet eſſe iudex cauſæ principalis, quem ſequi- tur Paul. de Caſt. in J.2. num.. C. vbi& apud quem in integr. reſtitu. Alex. conſ.58. in fin. vol. I.& inl. quotiens.& ibi Iaſ.colum. i. C. de iudic.& in l. nam& poſtea. 6. ſi minor. num. e. ſf. de iureiura. Petrus Gerar. ſing. 88. Felin. in c.cum ſit. num. 4. de foro compet.& in c.1. num. 27. de iureiurand. Hyppol. ſingu. 654. Maran. de ordin. iud. in 4. part. in II. diſtin- ctione. numer. 14. Dec. in rub. de iudiic. col.I. verſ.ſimiliter ad ſuperius dicta, vbi latè exa- minat dictum Bal.& dicit communem opi- nionem eſſe cum eo,& in col. ſequen. aſſerit, quod in practica non facile ab ea recedere⸗ tur, quem refert,& ſequitur Curt. Iun. conſ. 152. num. 9.& eam etiam dicit communem Franc. Viui. quem longe poſt hæc ſcripta vidi in ſuis commu.concluſ. in verbo, ludex ſiaditus fuerit.
Contrarium videtur defendi poſſe ex di- ctis Paul. de Caſt. in d. l.ordinarij. nu. 4. con- cludentis dictum Bald. non videri omnino verum, I quia in d. I. ordinarij. iudex non ac⸗ quirit iuriſdictionẽ ex eo ſolo, quod cogno- uit ſuper præparatorio, imò ex eo, quod ha- bebat iuriſdictionem ſuper principali., ha⸗ bebat etiam ſuper præparatorio: ſed in caſu noſtro iudex eccleſiaſticus non habebat iu- riſdictionem ſuper principali, tanq́; ſuper re mere prophana inter laicos: ergo non poteſt dici, quod eam acquirit ex eo ſolo, quod ill habuit ſuper pręparatorio, cum vnus poſsit eſſe iudex cauſæ præparantis,& tamen non erit iudex cauſæ præparatæ. l.. C. ad exhib. quam Saly. ibi ponderat ad hoc, quod actu- rus rei t vendicatione corã vno iudice, inten tat actionem ad exhibendum coram alio iu- dice:& tamen actio ad exhibendum eſt prę⸗ paratoria ad rei vendicationem, vt ibi no- tant Bart. Bal. Salyce.& Paul. de Caſt. gloſ.in d. I. ordinarij. in verbo, Exhibitis.& hoc fun- damento Dec. in d. rub. de iudic. col. 3. ver⸗ ſic. ſed tamen diligenter inueſti gando dicit, quod

quod obinlo Bal.ind. l.ordinarij. non vide⸗ tur vera,& hoc comprobatur ex notatis per
9 glo. 1in c. cęterum. de iudi.vbi cauſat pollei forĩa in feudo poteſt cognoſci per iudicem ordinarium:& tamen quæſtio proprietatis ſeudi non cognoſcitur, niſi per dominum feudi, faciunt notata per Bald.& alios in§. pręterea. el 2. de prohib. feud. alien. p er Fede. inl. penult. C. ſinonà compet. iudi.& inc. i 10 de ſeq. poſſeſ.& fruct. i quod delegatus in cauſa poſſeſſoria, non cenſetur delegatus in
præparatorium ad petitorium, d. l.ordinarij. & per prędicta iura ita ſentit Rom. conſ.330. colum. 3. verſic. quarto probatur, in qua col. plura leguntur facientia ad comprobatio⸗ nem præmiſſorum, quæ gratia breuitatis non tranſcribo. Et hæc opinio multo magis locum habere debet in caſu noſtro, in que ſit præiudicium iuriſdictioni ſupplicantis,
n quo caſu, quando t fit præiudicium iuriſdi⸗- ctioni alterius, ille qui cognouit de poſſeſſo- rio,& ſic de cauſa præparante, d. l. ordinarij. non cognoſcit de petitorio,& ſic de cauſa præparata, ne præiudicetur iuri alterius, ita decidit lo. Monac. in c. accuſatus.§. de quę⸗ ſtionibus. quem ibi ſequitur Gemin. de hæ- ret.in ſexto.& Bal.in d.J.penul.in fi. C. ſinon a compe. iud. quos refert& ſequitur Afflict. Dec.i5. num. 6. ſed in caſu noſtro fit præiu⸗ dicium iuriſdictioni ſupplicantis, vt prædi- ctum eſt: ergo ei remitti debet cognitio re- ſciſtonis contractus:& pro hac opinione vi- detur text. in terminis in c. ex tenore. de fo- ro competent. vbi ſummus Pontifex, qui commiſerat aliquibus delegatis quandam cauſam vertentem prætextu cuiuſdam hęre- ditatis inter quandam viduam,& aliam, am⸗ bas de Maduano ad preces comitis Madua⸗ ni, cui erant ſubiecii litigantes, mandauit delegatis, vt in cauſa ſuperſederent,& ſic remitterent cognoſcendam dicio comiti, ne ei fiat iniuſtitia.
Non obſtat ſolutio Alex.& Felin. in locis ſupra allegatis, quia etſi illi delegati proce- derent virtute delegationis, non virtute pro rogationis, attamen non tollitur, quiniuriſ- dictio eccleſiaſtica à principio fuiſſet proro- gata per illam viduam,& per illum tex. no- tat Anto. de Butr. in c. ex tranſmiſſa. in 5.& 6. notab. de præſcriptio. poſt Innoc. in c. cæ-
n terum.de iud. t quod habens aliquem ſubie- ctum, non ratione nudi exercitij iuriſdictio- nis, ſed alia ratione ſubiectum, vtputa ratio⸗ ne fidelitatis, vt ſunt ſubditi vaſallorum, po⸗ teſt dictis ſubditis inhibere, ne litigent co- ram alio iudice. Idem tenet Hoſtien, inſum-
——————— 1 ————
3 ENATVSS PEDEMONTANI
13 de ſacroſan. eccleſ.t quod quicunque ſ
cauſa petitoria:& tamen poſſeſſorium eſt
14 Nec repugnat, t quod iudex eccleſaſies
ma de foro competen. Roma. in 4.§.epag operis. in fin. Socin. in d.c. ſignificaſti. colmm 20. præſertim in verſicu.& aduerte, quu comprobatur ex doctrina Bal. in 1. decen, mus. colum. 2. verſic. adde tamen vnun
d⸗
) quguii qulbume .
ramento fidelitatis ſuppoſitus eſt im ctioni alicuius, non poteſt prorogarein dictionem in alterum iudicem, niti doma conſentiente, ſequitur ibi Andre. Barba apoſtil.& conuenit quod ſcribit Io. And in Mercur.in reg.ſcienti. colum.3. verſqun to per eundem.& colum. 4. in fin. verſ.ſoli pro hao parte, de reg. iur. quod quandon tereſt ſuperioris ſubditum non iudicauii alio iudice, tunc ſubmiſsio ſeu renunciai non tenet. Necobſtat dictum Abb. quod Barbasi d. c. ex tenore. confirmat, quia ſalua eon reuerentia vterque male loquitur, dumpa ſupponunt, quod id fuit ad querelamn 8 quod duntaxat fuit mandatum vide actrici, quia ex lectura apparet, quodh mandauit delegatis, vt ſuperſederemti cta cauſa, vt in illis verbis(mandamus q tenus ei ſuperſedere curetis)& ſic praca delegatis,& huiuſmodi mandatum fui ctum inſtante comite,& ſic vaſallo conaa rente, vt in illis verbis, ex tenore literan comitis Britanniæ, niſi defendendo pui ctos Doctores dicamus eos loquide mani to comitis facto mulieri: ſed dato, quodasi ri duntaxat fuiſſet mandatum ne litignt non ſequitur propterea, ergo ſi ambom luiſſent litigare coram eccleſiaſtico, nony
tu ſſent proluberi, quia contrarium teu
Afflict.d.deciſ.i5. in fin.& in§. præten timo. in titu. de prohibi. feud. alien. peth deri. poſt Bal.& Archid. per eum allegat qui à numer. 23. vſque ad 29. excluſiuę pen tractat hanc quęſtionem ſequens haneſi tentiam,& plura alia adducens pro eui cõfirmatione, quæ ne chartas occupemnol repeto.
ſit competens ratione iuramenti appoltin contractu, d. c. fina. de foro com pe. 1n69 illud procedit, quando ageretur ad obbet⸗
vhonlo
ecesein S. leinan lurin b Rches 1 Kimergolium taliun cio pualoh corral 1ozluag uſn A mconuadi daellu 4 deitlorotd, lenpoſih ſaene e ccommotu I gents,9u 1 dde linlme diex ecip Paaclä ii ludex Kpäae Lae onn pnae ccdere,Vn Preureieud ii,qg audcim unn beretnn Noguio duriſdidic ruassp len Eädend nwcälfin Alegrs,gobosa lalaclct. Keope id diene nioog plis mllüdn tert e udicum loperion ſouitd Laud ntactadec ceKot Duncaus.Afdc teani aspoſegrcht emal wexquorum dictb Smianl, 42 whlegum f
on üen. m Qoandoftpran urlc,
mäanen g peln nclguma. ngoktl
uantiam iuramenti ſuper contractu itel-
politi,& ſic de obſeruando contracu:ie- cus verò vbi ageretur, vt iuramentum ſl
obſeruaretur:& ſic de diſtractu, quinon valet argumentum: Aliquis ſortitur forum alicuius iudicis, puta eccleſſaſtici rationeè contractus iurati: ergo pariter idem forum ſortitur, ſi agatur de diſtractu, l. ſecund.ð
ibi nota. Barto.& Bal. C. vbi& apud quem c0g
mſe u ſeinon
1198 1
8

Oma. dn We ensent . u& 0
exd geite gu na Balan 1 Rcc
m Mc ſequ ibi Andh 1
nuen aa od ſah Nl reg. ſ==ti colun ha
n erl
„de ngur. qutan dris ſn tum mdi Inc ſiauiſdio ſennunc
dictu aakbb. qrdan e. cont at, quiae erque awe loquium
quod trui adola
ntaxat it manii
ex lec appattod legalis—ſupercän nüllis=is(mu rſeder etis)uma huiuſtæei mand’ du e comi z ſic itean
llis vetan ex temten
anniæ, z defentp
res dicalnm eosloqima ciomu==: ſedcnot
DECISIOLXXVIII. 133
cog. vbiagens ad diſtractum,& ſic reciſsio- nem contractus debet ſequi forum re:, ita re- ſpondet Dec.in d.rub.de iudi. col.3. verſicu. non obſtat, quod ſupra dixi.
Accedat, quia diſpoſitio d. c. fina. eſt in fe- uorem eius, cui præſtatur iuramentum: ergo
i in eius odium retorquerinon debet, l. nulla. ff. de legib. l. quod fauore. C.eod.tit.c.quod
ob gratſa. de regu. iur. in ſexto.& ſi dicatur,
s t quoòͤd iudex eccleſiaſticus eſt iudex com-
petens, etiam vbi agitur de inobſeruantia cõ tractus iurati, c.i.de iureiur.
Reſpondetur illud procedere, vbi con- ſtaret, iuramentum eſſe interpoſitum ſuper contractu euidenter illicito, puta ſuper vſu- ris, ſed in caſu propoſito adhuc cognoſcen- dum eſt ſuper validitate contractus.
Item poteſt reſponderi alio modo,& hæe reſponſio poterit accommodari alijs argu- mentis, quæ fiunt de ſubmiſsione,& quod iudex cauſæ præparantis eſt iudex cauſæ præparatæ, videlicet, omnia prædicta pro- cedere, vbi non ageretur de præiud. cio ter- tij, quia tunc in præiudicium tertij non de- beret induci prorogatio iuriſdictionis, ex notatis per Io. Mon.& Bald. in d. c. accuſa- tus.cũ alijs ſupra allegatis, quibus addo Bal.
in l.z. circa fin. C. de ope. lib. dicentem, quòd
tprorogatio ſimplicis iuriſdictionis nõ po-⸗
teſt fieri in præiudicium ſuperiorum, quem equitur Mar. Laud. in tracta. de conted. pa- ce& conuen. Princ.nu.8. Afflic.in d. 9. præ-
terea. nume. 23.& 24. poſt Archiid.& Bal. per cum allegatos, exquorum dictis dat vnam limitationem ad l.vbi ceptum. ff. de iudi. t vt non habeat locum, quando fit præiudicium iuriſdictioni alterius, quo fit, vt ad tres limi- cſ 5. 1 Kifel cationes datas per Felin. in c. l. num. ⁊. de iure .de pro πeπ.fellith aur. poſt Pau. de Caſt. conſi. 2lI. volu. 2. ſecun- l.& Ar⸗ a.peler g dum im preſsionem Papien. ad dictũ Bal. in 33. vſq 129 Cer d. I. ordinarij. C. de rei vendica. poſſet addi quęſtic on ſequu quarta, vt non habeat locum, quando in- „plura a addun ferretur præiudicium iuriſdictioni alcerius artasshet vrilis, vel directi domini. Et hęc limitatio, vt prædictum eſt, poteſt etiam dari regulæle-
— udaceli gis ſiex conſenſu, C. de epil. aud.&. i.ff. de amenp' Tudi. item regulę, quòd iudex cauſæ præpa- roco in rantis ſit iudex cauſæ præparatæ,& hæc cor- ꝛgenu roborantur ex ijs, quæ dicit Sayſ. in d.§.& er confiu poſt operis. colum. fi. verſi, ex quorum rõne, namenei cta dum defendendo Paul, de Caſtr. concludit, c de obl e= t iurntt t quoͤd ſialiquid ex forma ſtatuti, ſeu ex con- lagereti= lſtri ꝗi ſuetudine debetur iudici non propter labo- v em, ſed propter lucrum, tunc procedit opi-
fuiſſet a adatunuig ir propſnn, ergitbd are cora- ccleluinnol lberi,== contun te
e, quæ t
gnat,tq
dratier nn, ſ r de acdu. 9— S B. bid’ es
uenit, quod dicitur, in iuramẽto ſemper cen- ſeri reſeruatum ius,& auctoritatem ſuperio- ris, c.venientes.& ibi glo. de iureiur. l. qui 1u⸗ rato.ff. qui ſatiſd.cog.
Quare in propoſito, vt malitijs& calum- nijs hominum occurratur,& ne inturia fiat per indirectum iuriſdictioni vaſalli, pura- rem auctoritate Principis eſſe inhiben⸗ dum actori, ne in præiudicium iuriſdi⸗ ctionis vaſalli ſupplicantis alibi litigare ha- heat pro prima cognitione, quã coram iudi- ce ordinario, et quòd Princeps ita poſſit re- ſcribere, probatur ex d. c. ex tenore.& ex l. 2.9. ſiiudex. ff. de iudi, per quæ iura ita deter- minat Soci.in d.c. lignificaſti. colum. z. in fi⸗ ne. Et per ſupradicta, literas inhibitorias va- ſallo Princeps conſulto Senatu conceſsit contra eius ſubditum, coram alio iudice, nõ ſuo, litigantem:& poſt hęc ſcripta legi Dida. in lib.i. Variarum reſolu. c.4. numer. S. hanc vltimam opinionem ſequentem:& gauiſus ſum, me eundem ferme ſpiritum habutſſe.
SVMMARIVM.
1vVhbi maius eſt periculum, ibi cautius eſt agendum.
2 Torturæ quis ſubijci ex informationibus ſumptis,& eo nõ citato poteſt propter præeminentiam iudicis, puta vbi proceditur per illuſtrem curiam, intellige vt nu.i9.circa med.
Periurium non præſumitur, attenta qualitate perſonæ, ſuper qua teſtis examinatur.
4 Teſtes examinati parte non vocata ad videndum defer-
rieis iuramenta, probant, vbi proceditur ſola facti
A
verx itate inſpecta, contrarium verius, nu. 18. cum ſe-
quen.
Variatio inquiſiti, ſeu teſtis facit indicium ad torturam,
intellige vt nu. i7.
6 Inimicitia facit indicium ad torturam, iunctis alijs indi- cijs.& nu. 3.
7 Socij crim inis inhab ilitas ad probandum, diluitur per re uelationem criminis.
&. Socij criminis,& aliunde inhabiles, in crimine læſæ ma- ieſtatis admittuntur ad accuſandum,& teſtifican- dum.
9 Teſtis vnius dictum ſufficit in probando indicio proxi-
mMo.& nu. is. 1
30 Delict occulti diff cilis eſtprobatio, ey in eo procliui- or eſſe debet animus iudicantium ad torturam.
Friuilegio quocunque dignitatis non obſtante in crimi⸗ ne leſæ maieſtatts, quis torqueri poteſt.
A&☛
ludicantem cuncta rimari oportet,& ordinem rerum
plenainquiſitione diſcutere.
13 Solemnitates à iure naturali introductæ, vt ſunt citatio- ne,& aliæ, quæ defenſionem partis reſpiciunt, nõ dicuntur ſublatæ vbi procedenaum eſt ſola facti ve- ritate inſpecta, etiamſi iudex haberet arbitrium pro cedendi⸗
2 4 4 Torturæ
———— —————

9!
SENATVS PEDEMGNTAN da beuine — 7 4. ll4
44 Torturæ quis ſubijciendus nõ eſt, nec ad eam proceden 44 ludicandum eſt ex fide geſtoruns,& ſie ſecun a, n nulic 1 düſäul„ dum etiam in crimine læſcæ maieſtatis, niſi præcedant gata& probata. 3 od mglüln, 5 gerdn den
legitima indicia 4s Conſcientiæ alicuius cauſa commiſſa, putaudti wübiondde rumil
as indicia proxima, quæ dicantur,& quæ remota. gato,debet intelligi de conſcientia lege munita 8 oge 9 0 Iqu 7
i 18 36 Ijndicia remota regulariter per duos teſtes probari de- blica, non autem de conſcientia priuata. n punl 9 lser 1 laag
bent. 46 Opiniones ex proprio capite nemo ſibi formatu dec h ilböon 1—
r Mendacium,& variatio, quomodo indicium faciantad 47 conſcientia propria non debet mouere ludicen menäus, 5 fuxculud„
torturam. ſunt in foro pœnitentiali, ſed indiciahi. V vlumſäin ateulm ice⸗
18 RKeus poteſt corrigere dictum ſuum, antequam conuin- 48 ludex debet iudicare ſecundum leges, non ſeuna 4 Lalion,Slel
** catur argumentis. G naente s animi ſui. b cdum, 9 nmllate uc 19 Teſtes ſine partis citatione recipi non poſſunt, etiamſi 49 Paria ſunt non eſſe,& eſſe, ſed non apparen duen thun⸗ wull iudex procederet ex offcio,& eſſemus in caſibus, in 5o Indulgentia, ſeu venia non tollit infamiam reſute Kepim 9 cistl ge di quibus proceditur argumẽtis, praſum ptionibui⸗ tem ex dclicto. V he ekaalrdege 1 20 Morti proximus non præſumitur mentiri, nec eſſe im- si infamia facti per pœnitentiam non tollitur. ll b dbusDucsRlen memor ſalutis æternæ. 5a Tempus, ſuper quo quis ſe fundat, præciſe eʒ ynii rSab1n- d Mdcuminactäu 2 Exculpatio ſocij criminis prodeſt exculpato.. dum. pis ce dKar gugaau
Depoſitioni prumæ ſtandum videtur, licet contrarium Teſtis de ſama deponens tenetur red dere cauſan ſun poltä Mnas nou
63 in tormentis dixerit ſocius vbi de facto proprio,& tie,& vnde ortum habuerit, alläs nonprobatma oyyuni lcet, 3clale
6 alieno interrogatur,— dem. otuli Cr XioldoLdei 4, Iudex contra al quem pronuncians non dicitur eum of⸗ 8 Teſtes deponentes de bona fama in genere, non tolin 1 focenn omtraeum perllul 4 fendere, nec ex eo mimicitiarum præſumptio indu- inſamiam reſultantem ex ſpecialibus delictu yi und Äe bos ptemgenlle 3 cidebet.„ confeſſatis 4 31 ex normaonld. 24 Imperator non habet iuriſdictionem in territorio Du- 54 Accuſator ſeu denuncians teſtis eſſe non potefaln lli, er Mdadto cis, quem inueſtiuit de mero, m'xto imperio, omnimo enim accuſator, alius teſtis eſſe debet. dispate Nahdead
do iuriſdictione& regalibus qulbuſcunqueäꝭ. 55 Indicia legitima torturam præcedere debet. ugmen um, qux depiceſt
25 Confeßio extraiudicialis poteſt quando cunque corrigi 56 Nnaiicia licet dici ſoleant eſſe arbitraria, attamenii magn R den Nepoblclb
er reuocari ante litem conteſtatam.. eſſe legitima, iuri conformia,& à uure appn nioapra aulos,Alexcon
2s Duæ negatiu regulariter in aff rmut ua eſoluuntur te rAuN VnGanon
27 Interprctatio ea facienda eſt,t delictum cuitetur. 57 udex in ijs quæ eius arbitrio relicta ſunt, iehuſſ dinn e e
28 Argumentum à contrario ſenſu deſumi non poteſt, vbi uare æquitatem,& ita arbitrari, vt ſemper m mi degſgu dosrleſſcell
verba ſunt negatiu cõcepta, cum inauct ad negan- rem partem inclinet. ulaen enüonlgphogierg.
dum non debe unt operari contrarium effectum. 4 58 Digniora imitatione habentur, quæ excellentiorſu et pelont ſom, ipum velle
29 Confeſzio extraiudictalis, vt indic um jacat, probari pietate. Aconr m deponeenllas
debet per duos teſtes. 59 Tortura ceſſat, vbi aliquid contra indicia viget Cogeret r Cektptodandase
go Numeratio pecuniæ non probatur pe confeßionem, 6o Auxilij cooperat io vbi ſimplex eſt, ex quadelidm Caed 9 hin 44
cum aliud ſit confeßio, aliud numeratio. ſeu tractatus non eſt auctus, pœna mortus nonui 1 5 qaotdnce
31 Teſtis vnius tantum ſepoſitio, quæ potiu r ſpicit admi- tur. 4 malexg maor, lepotu
nicula ad delict em, qudàm immediate ipſum dlelictic ſümonig lcona plmünqu
non ſuff cit. vt indicium faciat ad torturam. vocaoee, amdefeniun an
32 infamia ſaltem facki notatus dicitur, qſus ſe delictum læ- PDERECISIO LXXIX. Bugrtcen nden Crerunc—
ſe mai⸗ſtatis, aut aliud graue delictum co, miſiſſe mam eht patmag 91
d Tredpiaſeram p
faſſus eſt. videcurin 18
confeßio in criminalibiis faca coram iudice infamat Nelale meſtauis,
«.* 2«⸗ 1 93 Irr⸗ 8 De crimine læſæ maieſtatis,& de ea, quæ ankinen In ptENrana AAlddag. 20
—
Nminali aduerſus A, 1 faanun bommateu
Pſtentata non de pteiß macepl
vrbanis, ſeu ruſticis, R ontulige negrutöinm 1
ſalijs rebus ciuil bus, ſed(aré e opeanene
ſGimno den h de crimine guaulſsimo
———— =—
—=— 1 in⸗ u D’ 5 llæſæ maieſtatis plomm aaah deprodn
confitentem infamia iuris.. maie 34. luramen um fidelitatis præſtitem Regi, cui ſubdita ci- uit tractatum proditionis factæ, quam nonm dumcecn m bomigrdee d uitas non ſit nou valet. nifeſtauit, an torturæ ſubijcienda lit, vbipluu däanne aDe kund zs famia facli repellit teſtem a teſtimonio in criminali- in criminalibus notanda habes. uana 1 fnliſt n bus. penrn V luter Conlec 36 Teſtis vnus infamis etiam in crimine læſæ maieſtatis,— cr colz AdosGemiinc, yt f aciat indicium ad torturam, duo requiruntar.— Voniam in hac cauſae e I ünlan
„ Socius crimmis non facit indicium ad tortaram, u ſi id deponut in tortura& in ea perſeueret. 38 Teſtes ſing lares in crimine læſc maieſtatis diuinæ& humanæ ad nittuntur. M 39 Teſti nõ eſt credendam in his, quæ concernunt eius liu dem vel vituperium, commodum vel incommodum.
40 Excuſans ſe prætextu emendationis criminis quod et obijcitur, debet dict am emendationem probare, nec de de ialute, honore,& bonis in quiſitiag lne a A umad 8
ſufficit quod cam alleget. 1 tur, t in quibus maius periculum dicuau tin a demin.
41 Allegare non ſufficit, niſi quod allegatur, probetur. verſari,& per conſequens, cautius ele s eha üngde nt. 0).
Teſtes inhabiles admittuntur in delictis, in qu b 2. n65, ſ Sin ah te veye agendum, c. vbi periculum. de elect. in. cnemib ſn ale
1
e ditme“& l. addictos. C. de appell. idcirco viſo plo gaai w ali Fatur
4* Voxvnius vox nullius. ceſſu,& hinc inde allegatis& probatisiu- linra 4 43 Senatus an poßit iudicare ſecundum conſcientiam,& xta l.illicitas. õ. veritas. ff. de offic. prælidi. cead h pe darlexe moueri ex iſs, quæ ſunt extra acta. duo ex actis ſelecti fuere articuli. primus, 3 cenen
anin⸗ dodte upr

noneſſe le ſeama 1
D E. C 8,1 OL X X I X. 334
an inquiſitus ſit ſubijciendus torturæ ex eo, quod inſcribatur non ſolũ ſciuiſſe tractatum proditionis faciendæ, verùm in eo tractatu participaſſe,& ſe cooperatum fuiſſe. Secundus articulus erit, qua pœna ſit pu- niendus, cum ex confeſsione ſua appareat, ipſum ſciuiſſe dictũ tractarũ,& nõ reue laſſe. Quoad primum articulum, videretur di⸗ cẽdum, locum eiſe quæſtioni, attentis indi- cijs, quæ cõtra inſcriptum militare videntur.
ſeuveg! ntollt 1 1 Et primo dicti C. eius filij, qui in vltima e- lber po e iim unn. jus depoſitione atteſtatur de quibuſdam lite f luo er fuuu n ris ab inquiſito hoſtibus Ducts Serenitl. ſcri⸗ ſee tis, concernentibus dictum tractatũ, cun de adepons ua cturrini 5 ſieZe idetur obſtare, quę aduerſus illã ie ortum i. oert lnin POnnO Vce Sec E 4. 8 opponuntur, videlicet, factã non vocato in nemtesae ef meina quilito fuiſſe cõtrac. 2. S ibi nor. de zelt.. 92 re ultanſnar adut cum procedatur contracum per Illuſtru. Se natum attenta illius præeminentia, vide- ſeudenun a trſſi ſus tur, quòd poſsic ex informationibus ſum- ſator alil aeſſeci ptis, parte non vocata, procediad torturam, atimatort e— hreccum argumento eorum, quæ de præeminentia talciſoleg) kanbina magnæ curiæ Regni Neapol. ſcribit Carre. ma; turi Armis, oig in ſua prac. in prin. nu. 108. Alex. conſ. 6s. nu. 2.& 12. volu. I. Ihom. Gram. conſ. 40. nu. 2.& tatam& aabirayn ſeca. quòd etiam procedere videtur, attenta en eneliic qualitate deponentis filij propter quamnon niiatione l e un genin eſt pręlumendum, ipſum velle deierare, & contra patrem deponere, niſiad id illum eſſatbiali rontuiiſt cogeret veritas, c. eſt probanda. 86. diſtiuct. voperatio vEAplexcha Cra. conſ. 6o. nu. 60. quo fit, vt dici polsit o- atus nonc aupauns mniexceptiõôe maior, 1& ſic potuerit eius te ſtimoniũ recipi cõtra ipium inquiſitũ eo nõ vocato ad videndum deferri iuramenta telti bus, vt concludit idem Carrer. in d. practi.in 18104 ⸗xXI- prin. nu. 165. in fi. quod præſertim procedere videtur in hoc crimi. læiæ maieſtacis, in quo alluu tam de ture cmmuni, vt Extrauag. ad repri. nelæſæ m=e atil quam decretorum domi.proceditur, ſoia fa- proditit fadrun cti veritate inſpecta, Deci. conſi./54. nu. 2. nã ntorturæ u in hoc crimine proceditur ex contecturis& us notam nen argumentis verifimilibus, Gemi. in c. fi.§. fa- cri.col.ʒ.de homicid.in ſexto. ul t Secundum indicium videtur reſultare ex
que cius ⸗ Dio rcläun
C. de ap 2.„ ν litlone, exillis verbis, Perche in vero non mi 4 inde al Fe fs Placeua che ſerueſſe al noſtro ſupremo 8i- — 1 n .H. verlte a räcdll,
f
gnore, perche mi ha fatto torto, ꝗᷓ ini micitia 1uctis alijs indicijs facit indicium ad torturã, vt late cõcludit Car.in d. pra. in pri. nu. 18. Quartum t indicium reſultat ex depoſitio ne quarti teſtis, cui non obſtat, quòd dicatur ſocius criminis, quia ſi quis defectus contra dictũ teſtẽ vrgere videtur, ex eo quod fami- liares literas hoſtibus detulerit,& ab eis de ferẽdas ꝓdicto filio acceꝑrit,& ſic particeps tractatus fuerit: atramen hmoi defectus& in habilitas videtur ſublata ꝑ reuelationẽ ipſius teitis, l. quiſquis. 9.fi. C. ad l. lul. maie, ſtem ex co, quia plurib. teſt hus parte fiſci gxamina- tis videtur, ꝓbart, dictũ teſtẽ eſle bõg vocis, couditionis,& tamæ. Vel põt reſpouderi, t quòd in erimine læſæ maie. ſocij criminis& altunde inhabiles, admittuntur ad accuſan- dum,& teſtificandum, l. famoſi.& l. ſeq. ſf. ad 1.1l. ma. glo. in d. l.i quis alicui. C. eo. tit. glo. in 1.3.9. Item l. luli. de teſt. not. in c. fi. de teſt. cogen. Carrer. latè in dicta practica in princ. nu. 122. col.z. Nec videtur obſtare, quòd cum dictusteſtis deponat de confeſsione extra⸗ iudiciali dicti inquiſiti,& ſic de indicio à re- motis, quo caſu debent ſaltem eſſe duo te⸗ ſtes, Bar. in.fi nu. J. ff. de qᷓſtio. quia reſpon- detur, ꝙ ex quo deponens de conteſsione ex waiudiciali videtur ponere de propinquis maleficio:& de tãgentib. negocium, de quo qritur ſecundũ Bar. in d. l. fi. col. fi. verſ. ſed ſi elſet vnum indicium. ff. de Iſti. quem ſequi- tur ibi Hyp.num. 4 debet ſufficere eius teſti- monitũ, t quia in probando indicio proximo ſufficit vnus teſtis, vt ibi ꝑ eos, Bar. in l. ſ. C. famil. hęrci. Accedat, quia non ſolũ deponit de conteſsione, ſed ẽt de tractatu cum ipſo te ſte, quo caſu deponit de ipſo maleficio, quibus indicijs ſaltẽ omnib. iũctis videretur dicẽdũ, inquiſitũ ipſum eſſe torquẽdũ, atten ta qualitate criminis occulti, cuius difficilis
10 eſt probatio, tin quo crimine, veluti occulto,
II
L
ꝓcliuior debet eſſe animus iudicantium ad torturam inferendã, ſecundũ Bal. n l. nemo. C. de epiſco. audien.& Alex. conſi. 77. vol.1. laté Carrer. in d. practica, in prin. nu. 165. col. 3.& num. 183.& ideo inoleuit pract. apud au- ditores exercituũ inſimilibus tractatib. ob diff cultatem probationũ incipere à tortura, & procedere ordine iuris non ſeruato.
Nec obſtat ipſius inquiſiti dignitas, t quia in dicto crimine læſæ maieſtatis, nõ obſtante quocũque priuilegio dignitatis, quis poteſt torqueri, d. J. ſi quis.& ſeq. C ad.]. lul. maio, & hæc ſunt, quæ prima fronte viſa ſunt vrge re contra ipſum inquiſitum, vt quæſtioni- bus veniat ſubijciendus.
Verum, I cũ oporteat iudicantem cuncia 2 rimari,
——

rimari,& ordinem rerum plena inquiſitio- ne diſcutere.c. iudicantem. 30. quæſtio. 5.& ſcriptum ſit iudicibus Paralip. libr. ⁊. c. Iy · videte ait, quid faciatis, non tantum homi- nis exercetis iudicium, ſed domini,& quod⸗ cunq; iudicaueritis in vos redundabit, ideo accuratius intuendo dicebant aliqui ex de⸗ natoribus, quòd videbatur dici poſſe in arti⸗ culo propoſito non videri locum eſſe quæ- Ktioni ad quod demonſtrandum. Præmiſe- runt, quod licet in crimine læſæ maieſta. poſ- ſit procẽdi per accuſationem, inquiſitionem, ſiue denunetationem ſumwarie, ſimpliciter, & de plahos ſine ſtrepitu,& figura iudicij, per quæ verba dicatur ſublata omnis ſolem⸗ niitas à iure ciuili introducta, vt in d. Extra- uag. ad reprimendum„vbi Barto. maximè in verbo, EFigura& Doctor. cõiter in cle. ſæ- 3 pe. de verbo. ſig. t Nihilominus ſolemnita- tes à iure naturali introductæ, vt ſunt citatio nes& aliæ, quæ defenſionem partium reſpi-
ciunt non d cuntur ſublatæ ſecundum Bar.
& Dodo. locis præallega.& in clem. paſto- ralis. de ſenten.& re iud. cum alijs cumulatis ſuprà deciſ. i. quibus addo Carrer. de heret. num. 108: Gram. voto30. num. 9.& quatuor ſeq.&e ſiiudex haberet arbitrium. numer. 28.
& ꝛ2. hinc dicit Carrer. in d. pract. in princip.
numer. 107. quod licet indicia ſint arbitraria, tamen debent eſſe talia, quæ à iure approben tur, citans plures Docto: ita tenuiſſe, ex qui- bus elicitur iſtam eſſe communem opin. Hie ron. Gigas de crim. laſæ maie. in rub. quo- modo,& per quos crim. Iæſæ maieſt. probe-
„. tur. c.6. num. z2.& ſequen. Secundo, præmit-
14 tebant, t quòd etiam in dicto crimine proce⸗ di nõ debet ad torturam niſi pręcedentibus legitimis indicijs. l. ſi quis alicui.& ibi glo.& communiter Docio. C. ad leg. lul. ma. Affiic. in titu. quæ ſint regalia. in verbo, Et pœna committentium crimen. numero 44. poſt Ange.& Saly. in d.. ſi quis alicui. Hyppo. in L.i. numero 3.& l. penult. numero 21.& ſeq. ff⸗ de quæſti.& in prac.§. conſtante. numero 2. & ſeq.& 6. diligenter. num. 175. T hom. Gra. voto 34.in fine. Capi.in deciſ. Neapo.126. nu⸗ mer. 4.& Carre. in prac. in princ. numer. 110. in fin.& num. i8t. verſi. ampliat etiam, latè in tracta.de hæret. num. 117. poſt Alex.& alios per eum relatos, diſerte Hieron. Gigas de
crim. læſ. ma. in rub. quomodo,& per quos crimen læſę ma. probetur, num. 23.27.& ſeq. & d.c.26. vbi reprehendit iudices incipen- tes in hoc crimine a tortura non præceden- tibus legitimis indicijs. Tertiò pręmitten-
15 dum eſt, I ꝙ indiciorum alia ſunt de proxi⸗
mis maleſicio, alia ſunt de mediatis, ſiue re-
S ENATV S PEDEMONTANI
motis proxima ſunt, quę reſpiciunt ve tem rei, vt teſtes de viſu,& auditu ſecune ſubiectam materiam deponentes, pualin ſcribitur ꝗs de homicidio, velde alio delte quod ſeniui viſus ſubijciatur,& teſtisdꝭ 3 nat vidiſſe, huiuſmodi dictum eſſet dern mis homicidio. Item ſi accuſareturaini uod mandaſſet, conſuluiſſetùe homi um, falſum, proditionem,& alia deliciag ſenſui auditus ſubijciuntur committi,&n ſtis deponeret, quod audiuit intitulatun mandantem, aut conſulentem tali homun vt homicidiũ, falſum, aut proditionẽ facan dictũ huiuſmodi teſtis eſſet de proximism leficio, quia hęctangunt veritatem rei,&nſ probandum hoc indicium proximum iii cit vnus teſtis, dummodo ſit omni excepio b ne maior. late Hyppol. in practi. 9. diliga ter. col. I.& 2. poſt Bart. in l. admonendin 36. ff.de iureiuran.& in locis intra allegni Cra. conſ.6. nu. 12. Indicia verò mediata, ſiue remota dian tur ea, quę reſpiciunt circunſtantias delii b vt fama, fuga, inimicitia, viſus, cum enſetm inato in loco vbi erat occiſus,& aliaſimin tunc teſtes deponẽtes de iſtis dicunturan ſtari de remotis à maleficio, quia hęcnonn ſpiciunt immediate veritatem, ſed citem b 16 ſtantias delicti. t Et hoc indicium regulan ter debet per duos teſtes probari, ita deci rat Bart. in l. fin. num. 7. verſi. quęro qualii probari debet indicium. ff. de quęſt.&li Hyppo. nu. 6.& conſ.20. nu. 44.& inldem nore.5. plurimum. nu. 95.& in 1.1. 9. pretems num. 25.& 26.& Bal. in J. fi. poſt glo. biC- mi hęrciſ. Bal. in l. z. col. z. verſ. hęc autemi
dicia. C. quor. app. non recip. vbi Carrei hinla, i nplticen Sdeflcem
prin. nu. 106. verſ. videamus qualiter.&m 107. verſ.& ideo ſi eſſet ſolus teſtis, vbiloq tur de confeſsione extraiudiciali, Bru.dein dic. quęſt. ⁊. primę par. prin. nu. 3. Pariſ. on Si.in prin. vol.4. Hier. Gig. in d. trac.&nſ c. 25. 1u. I.& 2. ſtis ſic pręmiſsis dicitur ex actis nulhia tare indicia ad torturam ſufficientia, iml quidem ex variatione ipſius inquiſii, 17 communis concluſio eſt, t quod mendaci, ſeu variatio circa circunſtantias,& qualita- tes delicti nullomodo faciunt indicium as torturam, ſi verò ſit circa ipſum delicaume/ tiam non faciunt indicium, niſi iunciisali indicijs, ita pluribus Docto. enumerauis co eludit Carrer. in d. prac. in prin. num. lHhci b addo Hyppo. conſ. i. colu. penul.& qut 4 cit Gram.voto 30. nu. 16.& faciunt ea, quein 18 fra de indicio inimicitię allegantur. Acce
dat, ꝙ reus põt corrigere dictũ ſuum anne conum
aet o nquls e me.69, a ok jnqulle 4 mwee,e onnckpo ton correx lnen runic den dn mmie neini lracctenndunl / n 3 AM 1 vodttadall5 feaces,*„ gul n bdtoelg B0” non nulum potett dtr Nceamba uio lj,cumtger weelhe Ictto,qoclüh nüuuspel zctalo A hn nechhc unligen ten di9 detelibidigol nucicele Balimattsnl Kinlürd. prriopyrlin! wqpenein m crimie laſe mad dunlione alenumat.(ure
pacinme um 1od. verlctem ſtesadune adum d'h6,colz. dacehm um ubireſgond nctna e ino.Dec.ina C.Ket dal,.Ne Rcon Dadom ſum relnos Grm.-. zacte mcudeteltberbilate me;. e uy. diceushocet der, de eſkrerpedenct a ſiem t Tllin deuregen ockung Atlunmälasn donnonh 27
enn terch
ua qpinoneciulde A 1 narie ie Rcb, S dmüein c durg 9.
du äp
8 dalumpion der
7 Rb 3 e KRülgebalcnum dLann
8 imfäud dyol J 1 ſcednenlun
1 1 44 4 1 quotegntann
eiue Huci wanne i un müdarsg unnh 3 Acon 3 d erltzs:itg decict d epri an Ainentum,
Vver
10 eien, te ſletel
6

aua. acrimn eponen
dallet, Or aluiſe
reiuran.&i alocis il 5.1.I2.
verò medi s, ſuem ereſpiciut a tcunſin ga, inimiq aviſusc loco vbien cciſusit 3 deponẽt ⸗seiſtisd notis a ma io, qu mmediate ⸗= tatem lelicti. t Et* indici per duos As proh nlfin.num verſ.q lebet indici a. ff den du. 6.& con nu.44 urimum. ni*&inli (26.& Bal.— f. pot Bal, inl. 2. 6= verlh uor. app-ſum ecipyi 66. verſ. vilr nus Gu- lustei
— —
ideo ſieſſ ti feſsione eis udici 2. prime pa= n.nln .vol.4. Hie maig indt A2. V pręmiſsis ur exi cia ad tortua= ſu
—
d
X variatiot ſtus f 7
is concluſiq 3 i5 tantlds,
o circa cir ia
tio c zn
1 1 t Kzulenes iplumt „rolit d.ν⅜☛ , ſiverol m, ul
faciuntin- on 1 pluribus— vrian nde9 S po conli hiciun I 4 voto 30 apt „2 inimic legi cio m! dichül-
DECISIO I.LXX I- x. conuincatur, argumento c. præterea. de te-
ſti.cog. Rom. conſi.59. colu.fi. poſt glo. quam
u dicit communiter approbatam in. fi.de con 1 feſſ.& conſi. 70. colu.. Angel. de malelic. in erbo, Comparuerunt dicit inquiſiti,& ne⸗ gauerunt. numer. ꝛ1. bonus tex. in l.de ætate. i§. Hin. f.de inter. actio. Blan. in repet. l.fin. nu- 1. 1 me. 69. ff.de quæſtio. maxime Docto. de er- rore, ſed in caſu noſtro inquilitus ſeipſum correxit, quia in ſecunda depoſitione dicit melius reductus ad memoriam ita deponit. e& hæc correctio eſt circa circunſtantias&
qualitates, videlicet, quod tractatus prodi⸗ tionis eſſet de loco non fubdito: ergo ex hu- iuſmodi variatione nullum poteſt ſumi in- ditium ad torturam. Nec etiam facit indiciũ contra reum depoſitio filij, cum fuerit exa- minatus patre non citato, quo caſu non pro- bat, nec facit indicium, l. ſi quando.& in au- then.ibi poſita. C. de teſtib.ibi gloſſ.& com⸗ muniter Docto. Bal. in l. maritus. nu. 3. in fin. & in l. fin. ff.de quæſtio. Hyppol.in l.. nu. 4. loquens etiam in crimine læſæ maieſt. ff. de quæſtio. late conſi. 1. num. 14. Carre. in dicta prac. in princ. num. 108. verlic.item ſicut te- ſtes ad informandum.& 126. col.z.& in tra- cta. de hæreti. num. iz1. vbi reſpondet ad tex. inc. fina. de hæreti. in. Dec. in l.z. numer.zl. C. de eden. poſt Saly. Alex.& communiter Docto. per eum relatos, Gram. voto30. nu. 3. facit regula c.z. de teſtib. vbi latè Relin. nu- me. 3. 4. 5. 9. 12.& 17. diceus hocetiam proce- dere, ſi cauſa eſſet expedienda amiſia iuris ſolemnitate,& ſolum de iure gentium per doctrinã Barto. in l. filiusfamiliàs. nu. 4. ff. de donatio. reprobata opinione eiuſdem Barr.
inl. z. C. de naufrag. lib. xi. t idem& ſiiudex
procederet ex officio,& per inquiſitionem, etiamſi eſſemus in caſibus, in quibus proce-
itur argumẽtis& præſumptionibus, quia tunc etiam teſtes non poſſunt recipi ſine ci⸗ tatione partis, vt ibi per Fel. d. numer. 12.& Soci.conſ.1a.num.5.& trib. ſeq.vol. I.& conſ. 33. nu. 6.& ſeq́. vol. 4. Bru. conſ.z1. nu. 7.
Nec obſtat, quod ex quo coram Senatu proceditur, ſola facti veritate inſpecta, po- teſt credi teſtibus examinatis parte non ci- tata, vt voluit Dec. d. conſi. 54. col. z. quia in contrarium eſt veritas: ita decidit Barto. in Extrauagan. ad reprimendum, in verbo, Fi- gura. colu. fin. verſi, ſed an præſente parte.& ibi ſumus in materia criminis læſæ maieſta.
idem Bar. in d. l. filiofamiliàs. nume. 4.& ibi
Alex. ft. de dona. Eelin. in d. c. 2. nu. 4 dete-
Jä 1„.——.— nd ſtib. Bal. inl. ſi qñ. col. 2. verſi. verumtñ. C. de
teſti.& Ang. inl. milites. col. 1. verſi.& ideo
1 poteſtas qui in maleficijs. C, de teſt. mil. nec
335 Bal. in l. ſola. in fI. C. de teſtib. in quo Dec. d. conſi./4. facit fundamentum, probat eius di ctum, unò contrarium, vt ex allegatis pere- um apparet, maximè dum ſequitur Bart. in d. lfiliofamiliaàs. ſf.de dona. nec etiam conſil. Aret. 126. facit pro Decio, quia ibi Aret. ni- hil dicit de citatione.
Nec mouere dicitur argm̃, quod fit de prę eminentia Senatus, qui dicitur poſſe proce- dere ex proceſſu informatiuo, ſeu informa⸗- tionibus ſumptis parte non vocata, arg. eo- rũ quæ ſupra dicta ſunt de pręeminentia ma gnę curię regni Neapolitani, quia talis pręe⸗ minentia conceditur magnę curię ex capitu lis ipſius Regni" quæ non vendicant lo- cum in patria noſtra, in qua proceditur ſecũ- dum ius cõe& decreta dominicalia, quibus ſubijcitur& vtitur 8enatus.
Pręterea dicta pręeminentia non habet locum, niſi in latronibus inſignibus,& val- de diffamatis,& in criminibus notorijs con- currente leuitate vitæ inquiſiti, vt latè con- cludit Thom. Gram. voto 3. col.5.& 6.& vo- toz0. numero 13. poſt Afflic. deciſ. 391.& in conſtitu.regni.o.ſi damna clandeſtina. num. 31. Et dato citra veritatis pręiudicium, ſilium fuiſſe examinatum patre vocato, dicitur, ꝙ quoad tractatum, de quo agitur, deponit in fauorem patris,& ipſum exculpat, vt appa- ret in eius reſponſione, circa fin. in illis ver- bis, Et lui mi riſpoſe, che faria molto bene à non intromettermi in queſto. In qua depoſi⸗ tione ſemper perſeuerauit, etiam in tortura, pro qua eſt maximè pręſumendum illum no
20 luiſſe mentiri, nec feſſet immemorem ſalutis
eternę, cum videret ſe proximum morti, l. fiC. ad leg. Iul. repe. Gram. conſi. 6s. num. i.& votoz.numer.4.& ſeq. Carrer.in prac.9. circa quartum. nu. 356. poſt plures ibi cumulatos, & in princ. nu. 122. in fi. vbi poſt Bald. Alexa. Afflic. Hyppo.& Gram. dicit, ꝙ exculpatio
2i ſocij criminis prodeſt t exculpato, latiſsimè
Hyppo. conſi. Ioο. nu. 31.& ſeq. Rom. conſil. 107. col.ꝛ. verſicu. ſexto fallit. Cep. conſil.2. in fi. Bru. de ind. in 5. q. ů. par. ꝑrinc. in fi. Hiero. Gigaſ.in d.tracta.& D. Ruh.c.⁊6. nume.. ad miiſo citra veri noxiam, ꝙ in tortura cõtra⸗ riũ dixiſſet, attamen ſtatur primę depoſitio- ni, Dec. conſ. ⁷5., poſt Bar.& Aret. per eum
22 allega. vhi dicit, I ꝙ quando quis interroga-
tur de ſe& de alio, ſtatur primę depoſitioni, licet contrarium dicat in tormentis.
Nec pariter videtur dicendum reſultare aliquod indicium ex allegata inimicitta, tanquam non ſit probata aliqua inimicitia non quidem per teſtes, quia requirun- tur duo, cum ſit indicium à remotis, vt
E 3 ſupra

——;——
———ÿ—P—Pj—
—Hᷣ—
ſuprà probatum fuit, quibus addi poteſt Hyppol. in prac.§. dili genter. num. 72.& ſeq. Gram. voto 30. num. 10. Carrer. in dicta pra- ctica in prin. nu. ns. qui ẽt dicunt quod ſola inimicitia non facit indicium, niſilit capita- lis,& concurrant alia indicia.ſed in caſu no- ſtro eſt ſolus teſtis conſocius deponens de inimicitia: ergo non eſt probata per teſtes, nec etiam per confeſsionem ipſius inquiſi⸗ ti, qui nullibi confeſſus legitur huiuſmodi inimicitiam. 2
Nec obſtare videnturilla verba, de qui⸗ bus in depoſitione eius ſub die 28. Aprilis, videlicet, perche in vero non mipiaceua, che non ſcriuelſe al& c. perche ne ha fatto torto, quia huiuſmodi verba non videntur inferre inimicitiam, ſaltem capitalem erga
23 prædictum&c. alioquin ſequeretur, I quod
ſi aliquis condemnaretur a iudice, vel ab ali⸗ quo ſuperiore,& diceret ſimilia verba, pro- ut proferre ſolent fere omnes, quiſuccum- pbunt,& contra quos fit aliquid à iudice, ſeu ſuperiore diceretun inimicus capitalis ipſius iudicis, ſeu ſuperioris, quod dicere abſurdũ eſt. faciunt notata inl.vnica. ff.apud quem ap pel.& dato, quod prę ſe ferant aliquam con- Icuram alicuius odij erga ſuperiorem, atta- men non ſequitur, ergo eſt inim:cus capita- lis,& admiſſo citra veritatis præiudictum, quod ex ipſis verbis reſultarer inimicitia ca- pitalis, nihilominus cum eodem die ſeipſum correxerit, dicens, quod ſtilla verba dixit, ea turbatus,& inconfideratè protulit, non po- teſt fieri fundamentum in dictis verbis, cum eidem licfſerit ſe corrigere, maximè ante ac⸗ ceptationem ſiſci, per ea quæ ſupra de varia- tione diximus.
Præmiſsis omnibus ceſſantibus, quæ tñ vrgere proponuntur, cum prædicta inimici- ria, prout deponunt pater& filius, non ve- nerit culpa ipſorum, forſan non deberet im- putari patri, per ea quę dicit Gram. voto30. nu. 19. Accedat, quia dici poteſt prædicta ver ba fuiſſe prolata corã aſſertis delegatis Cæ- ſareis iudicibus incompetentibus, de quo- rum commiſsione non conſtat,& ſiconſta-
24 ret, non valeret: ſcum Dux Sabaudiæ tam
ex priuilegijs Imperialibus, quam ex diſpo- ſitione iuris communis ſit inueſtitus de me- ro mixto imperio, omnimoda iuriſdictione, & iuribus Imperialibus,& Regalibus qui- buſcunque priuatiue quoad inueſtientem. c. Imperialem.§. fin. de prohib. feu. aliena. per Feder.& ibi communi er Doctores, Curt. de feud. in prima par.in 6. quæſt. princip. co⸗ Ium. 2.& conſi. 2. colum. I. Brun. conſi.ͤ1. co- Ium. 2.& 7. Pariſ. conſi.z. numero 18.& 19.vo-
SENATVS PEDEMONTANI
lum. 2. poſt alios per eum citatos, quo a confeſsio facta coram ipſis potuit tanqun facta coram priuatis perſonis,& ſio exin,
15 udicialis, quandocunque ante litem ſcons ſtatam reuocari& corrigi, Bald: inl.vni colum. fina.in princi. C. de confeſſ. Peha c. at ſi clerici. in princ. numer. 5.& 6. den Hyppol. in prac.. examinanda: numeraas ſequen. Thom. Ferra. caut. 27. Carre. lat dicta prac. in princip. num. 1l. verlic limiu niſifuiſſet reuocata, vbi plures cumulas qu, bus addo gloſſ.fina. in l.l.& fina. C. de eno aduocato. Brun. de indi.& tort. in 3. quæſti primæ par. numer. Vy.& Blanc. in repetud fina. num. 218. Socin. conſi. 42* numer. quar, Felin, in c. de hoc. numer. I. de ſimona.&ſ ex præmiſsis dicebant remanere fublaum indicium, quod ſumebatur ex aſſertammim citia.
Supereſt nunc videre, an aliquod ini’ cium legitimum reſultare poſait ex deol- tionibus A. teſtis, in quibus dicitur eum omne fundamentum fiſci, qui in duobus detur deponere contra dictum inquiſiim Primò in depoſitione facta coram aſſeui delegatis Cæſareis ſub die 27. Aprilis, vbii- cit, quod inquiſitus ipſi teſti dixit hæc vetta che non biſognaua, che mi aſcondeſſe dalui perche ſuo figliuolo non faceuanienteſemm lui. Item alia verba huiuſmodi Mio figliuob non fa coſa neſſuna, che ic nõ lo ſappin, mon lo farebbe ſenza mia licentia, quia omiſn terpretatione dictarum clauſularum, qs
26 cominent duas megariuas, t quæreſolum- tur regulariter in affirmatiuam. l.l. C. deſe. fug. liduobus. ff. de verbo. ſigrufi. Bar.inli minæ. ff. de Senat.& inl. manifeſtæ. nuli de iureiuran.& ſic quod filius aliqua facii
27 ne eiuſdem patris ſcitu& licentia,& itatde beret in dubio fieri interpretatio cum pi eam delictum euitetur, l. merito. ff. proſois Dec.conſi.175. num. 5. Gram. voto 0. nuuo- & 31. Bnn
Reſponderi poteſt duobus modis.Pii mo, quod prædicta verba ſunt negatideci cepta,& propterea ab eis non poteltie
28 mi argumentum à contrario ſenſu, qunn inducta ad negandum non debentopetant
earum. ziotiatu wAoirrale,
woceld f relag fcquuck
Austalol henrenne a, add mn nanains 3 a mau fac aunpi adgwünl E vn aut am lc
lem
9
faulktle Huchuialcr dtotturar e verrnuich do Gariodett torauna lh probauimus lckes,t gotaum g Neon um 4 0 poltg. DaNag opereumldlad, mnäle Nnn deorceiud enae Gdusn eKqub urkrit Rdequsſiodume nt conkw emexrnawäcdem dicapeehe deldo ingubasy düht,(agwornmüülle, o dädoni V rcömunistconcl in con w enraudiculi n Guo eg Ngo iken debe neui t ſadco enon,dhü Qoidi umerronen pecu 0„ He*— 1 4 nrraſ Relonem,fam Wnlekionh oß umnaa lexca DC.Olr oz„1., o, nü 3 ſ0 lotar a en 4 1 ſnonnme geem ah n nonnume. kndendh, lc— lamus eum non, qlodae ian ſen Pütgrdan ger ſen d m nepee deum a M ndd na! hae,Se, Ipye uqpellagtim d te losreta, 5 Cunc 4— 7 Inthcomm
Gaun 1
,oue Ci
„ e Cltatus flit Nae ltere ke mellalls bui Aui
1h. aum non tact Ndepona ce on V ampochanäng mrequrun
49 de
contrarium effectum affirmati onis Bvin 1.2. in fin. C. de condi. inſer. quem retert
ſequitur poſt Anchara. Klexa. conſi.iyo:nu 26.volum. 5. Jaſ. inl.. col.. verſicu. ſecund limita.& colu. 12. verſicu. quartò limita. ſi 3
off. eius cui mand. eſt iuriſdictio. quod pra⸗
ſeriim procedit, quando ex tali argumento
2 2.... Acontrario effectu quis incideret in pœnam
argumento corum, quę dicit gloſin clem vn¹ca-.
F
ſer ¹
0 lorum aduend- ddade 1 Aocutusg koit e 1d llolm hal. T deäd 3 dum habuiſe mmb dtm lom n d llus parne, 1g fu dantepem dgg 1 necdiciAä ene Plo fgai,
193 cqul vicet Abode 4 toximig malep
dat u
I A

Acorah driuati rſoni
m. Pert ut. 7, princig aem.ntii 1cataſſeeluresaitn di.fina..& kine un, de i& vondhe umer.— Blancahe .Docin. exſi. 41.uln ehoc. ntr ar. l. delda s diceba emne
uod ſun iſ turexut
DEOISIO LNNXIX. 36
vnica. jn verbo, Facere, de vſuris, quam dicit communiter approbatam Felin. inc. eccleſia S. Mariæ. num. 70. de conſt. poſt Rom. ſing. 107. incip. Tu habes. Alex. in l. ſieum. 9. qui iniuriarum.ff. ſi quis cau. Iaſ.in d. l..num. 42. & ſeq.ff.de offi. eius, cui man. eſt iuriſdict.& mouetur Felin. loco proxime citato inter alias rationes, quia verha generalia non de- bent trahiad illicita, quem ſequitur apoſtil. ad d. ſing. Roma. 107..„ Secundò poteſt reſponderi, admiſſo quod ex illis verbis reſultaret argumentum àcon⸗ trario ſenſu,& ſic quod quicquid facit filius etiamſi illicitum ſit, faciat cum ligentia pa- tris, imò magis ſi dictus A. deponeret di⸗ cdum inquiſitum dixiſſe eidem teſti, ſe con- ſuluiſſe filio, vt talem tractatum faceret, ad⸗ buc huiuſmodi dictum non facit indicium ad torturam, cum deponat de confeſsione
— nunc V le, an lie9 extraiudiciali, t ad quam probandam, vt fa-
num reli lre polu teſtis, ilaaubus d amentur 1ei, quim nere conr dictumi epolitiot acta e xſareisſi eꝛ7ihi guilitus ſi Seſtidun ognaua,*2pi aſca ligliuoloe= faceutl averbahtzmodlli neſſuna,ſa 1C nöba enzamil⸗enti ne dictat æ claulua duas fiegr s,ſg iter in affſ-=uidam 18. f.de v d.fig „Senat.& ⁴.mänläl
Ae
n.& ſic q. HI 1”-
4
„licenl
1
patris ſcit 3 bio fieriſ erpren
75.num.)— am. 0.
deri potè uobu rædicta V Sſuntii bropterel cls 6 -una Cr= aiot ntum à d 9
negandu 41
tect rmal 9 el—( Ded er. q
d„ ond K
olt äncha e wett
F Jalein 1——
erl. umcl 1
dicio, manl E ari cecit, qus Sedau 1eciu qu* 1- elle dichig
ciat indicium ad torturam requiruntur duo teſtes, vt ſupra probauimus, quibhus addo lex. conſ.132. num.14. vol.. poſt gloſ. Bart.
Bal. Ang.& Inno. per eum relatos, quem re-
fert& ſequitur Maran, de ord. iud. in ſexta part§. quintus actus. nu. 13z. ex quibus infer- tur Bar. in d. l.fi. ff.de quęſtio. dumconnume- rat confeſsionem extraiudicialem inter iu- dicia proxima delicto, in quibus vnus teſtis ſufficit, male loquutum fuiſſe, cum, vt præ- dictum extitit, cõmunis ſit concluſio, quod in confeſsione extraiudiciali requirantur duo teſtes, ex quo infertur, debere connu- merari inter indicia remota,& his confert, quod dicitur numerationem pecuniæ non probari per confeſsionem, I cum aliud fir confelsio, aliud numeratio. I. iex cautione. & ibi gloſ.in verbo. Probare,& communi- ter Doctores. C.de non nume. pecunia, Bar.
„in l. 1. C. de dote caut.& non nume. niſi de-
fendendo Bar. dicamus eum non dicere, quod confeſsio poſsit probari per vnumte- ſtem, ſed quod tangit negocium,& facit in⸗ dicium ad torturã, ſupple ſilegitimè ſit pro⸗ bata,& ſic per duos teſtes.
Secundò deponit A. contra dictum inqui⸗ ſitum, quod ſciſcitatus fuit ab ipſo teſte, ſi literæ Regis Gallorum aduenerant adhuc, & quod alia multa locutus fuit, cum ipſo A. quib.videtur, non ſolum habuiſſe ſcientiam dicti tractatus, ſed eriam illum ratum,& gra tum habuiſſe,& illius participem fuiſſe,& latius, vt in depoſitione dicti A. ſub die 20. lunij apparet, ex quo ſequi videtur, quod cum deponat de proximis malelicio etiam
quodlſit ſolus, ſit ei credendum, ve ſupraà la-
te probauimus,& ſic, cum ipſe id neget, a-
ciat indicium ad torturam, quia videtur xe⸗ ſponderi poſſe, quod ſi videantur ea, de qui- bus deponit dictus A. in dicta depolſtione ſub die 24. Iunij contra ipſum detentum, re- ſpiciunt, potius quædam adminicula non
1
fuhſtantialia ad delicium, quam immediatéè
31 ipſum delicium, quo caſut vnus gellis, Pręſer
tim non integer& infamis, nonſufficit, Bar.
inl. in quæſtionibus. ff. ad l. Iuli. maie, quem.
refert& ſequitur Heci. conſ. 37. num. 9.& conſ. 410, num. 15, Daril. conſ. 2. num. 81. vol. 4.Ludo. Bologn in addit. ad Guid. de Suſar. de indi.& tort. nu. o. Hiero. Gigan. de crim. lęſæ maieſt. in rub. quomo.& per quos crim. lęſ. maieſt. probe. c.. Boſſ. de crim, leſ. maieſt. num, I12.& ſeq. Præterea contraperſonam dici. opponitur, quod non ſit integer te- ſtis,& omni exceptione maior, ſed infamis ſaltem infamia facti, quod dicunt multiplici ex capite probar: primò dum ipſe A. in eius depoſitione, ſub die 27. Aprilis, fatetur ſe habuiſſe tempore belli proximè præteriti maximam amicitiam cum magiſtro domus prædicti hoſtis,& eum recepiſſe in domum, & etiamſi dici poſſet liberaſſe à morte, quia quando exercitus Cæſareus veniebat verſus Albam, admonuit præfatum magiſtrum domus, vt diſcederet, ne caperetur a militi-
32 bus Cæſareis, I ex qua confeſsione negari
non poteſt, quin dictus A. cum ſubditus eſ- ſet incurrerit crimen læſæ maieſt. I. I. in fine. & l. 4. in princ. ffad l. lul. maie.& ſic ſit infa-
mis ſaltem infamia facti, Innoc. in c. pro in- quiſitione, verſicul. ſed nos bene credimus, quod confeſsio, de election.& elec. pote, quem ſequitur Felin. in c. de hoc, de ſimon. qui loquuntur in confeſsione extraiudicia- li: ergo multò magis procedit in confeſsio⸗ nibus factis coram iudice,& geminatis, quæ confeſsio infamat, c. ſuper eo argumento à contrario ſenſu,& c. teſtimonium.§. final. extra, de teſtibus, gloſ. in l. ſed& poſſeſſor. 9. ſed cum de hæreditate, in verbo, Proba- tum. ff.de iureiurando. Felin. in c. at ſi Cleri- ci. num. 12. de iudic.ꝓoſt gloſ. Barb.& Cardi. per eum allegatos, Hyppo. in pract. 9.2 ggre- dior. nu.z. poſt Anch.& Io. And.& clarius in conſ.Ioꝰ. numer.z. Thom. Gram. conſ. 4. num. 6,& voto 30. num. 27. Carrer. in d. pra- ctica in princ. num. 22. col.5. verſ. quod intel- ligas, quinimo Bal. in l.i. in verſ. primo mo⸗ do per confeſsionem. C. de conteſsis, dicit, quod confeſsio in criminalibus facta coram iudice infamat infamia iuris, ex quorum di- ctis apparet non eſſe tutam opinionem Bar. inl. ictus fuſtium: numer. 4. ff. de ijs, qui not. intam, dum dicit confeſſum in criminali-
7 41 bus
72
—
—————————
—
——

bus ante condemnationem effici infamem.
Nec obſtat, quod tunc locus Coſtigliola- rum feciſſet fidelitatem regi Gallorum, cum ſit propinquus ciuitati Aibæx, quia reſponde- tur de hoc non conſtare in actis, imò nec al⸗ legatur,& dato quod cõſtaret dicitur, quod iple A. qui erat ſubiectus imperio ſaltem mediatè, non propterea fuit effectus ſubdi- 35 tus Gallorum, cum ſit clara deciſio: ſ quod ſi Rex Gallorum cogit aliquam ciuitatem, vel locum fateri eſſe ſuum, velad præſtandam Sidelitatem, cum ſua non ſit, talis confeſsio veliuramentum non valet, Iaſ.in vſib.feud. num. 53. poſt Bald.inl. nec ſivolens.C.delib. cauſa. lacob. a S. Georg. de feudis in ver- bo, Dictiq́; vaſalli promiſerunt recognoſce⸗ re num. i3. atè Aret. in l. quod meo, in princ. colutn lin. verſ. circa tertiam. ff. de acquiren. poſſeſ. Socin. lun. conſ.78. num.. volum.. Nec tunc erat timendum de Gallis cum e- xercitus Cæſareus eſſet potentior in illis re- gionibus,& Galli ſe cõtinerent intra eorum loca munita.
Sctundò opponitur, quod dictus A. fecit alium tractatum cum quodam fratre ſiue cu- cullaco,& quodam presbytero, quem tra⸗ ciatum d. A. præſupponit,& fatetur in di- ca eius depoſnione ſub die 27 April's, dum loquens de domino Sal. hoſte, dicit,& mi domando dil prete& frate, delli quali di- ro a baſſo,& i0 li diſsi che ſtauano bene,& apparechiati per farli ſeruitio,& eſiò mi diſ- ſe che non doueſſe parlar piu ne con il prete ne con il fratre per che voleua mandar qua il ſuo maſtro di caſa a parlar cum inquiſito, ex quibus verbis iure negari non poteſt, qum arguatur aliquem tractatum pręceſsiſſe inter Sal.& prædictos fratrem& presbyterum medio ipſuts A. alioquin incongrue dixiſſet illa verba, Che ſtauano apparechiati per far- n ſeruitio. Item illa verba, mi d ce, che non doueſsi parlar piu ne con il prete, ne con il frate, quem tractatum non conſtat ex actis ab initio fuiſſe reuelatum per ipſum A.& ſic per huiuſmodi tractatum illicitum etiam effectus fuit infamis ſaltem infamia facti, 36 t quæ repellit teſtem à teſtimonio in crimi- nalibus, vt ſuprà diximus, quibus accedit text.& ibi Doctor. præſertim lmol. in c. te- ſtimonium. numer.. de teſtibus, Aufrer. de reproba. teſtium. num. 54. latè Viuius in ſuis commun.opin.in verbo, Teſtis eſſe non po⸗ 37 teſt periurus, Grammat. conſ. 65. col. 3. † quo caſu vnus non ſuÄfficit etiam in crimine læſæ maieſtatis. ſed requiruntur duo.& debent deponere in tortura, Alex. in conſ. II. num. i.
& ſeq. vol. I. quem refert& ſequitur Hypp-
8 ENATVS pEDEMONTANI
conſ. o2. num. Il..& in practica insq ligenter. num. 5. 6. 62.& 83. idem Alexcdi ve. nunn. 7. volum. 5. poſt Bar.& Salycohi cunctos populos per eum allegatos, Da conſ.z. num. 82.83.& conſ. 63. num. 9.5; quent. volum. 4. Afflict. in conſtit. regi prima parte.. paternorum. numer. 42. 8 dem videas, Grammat. d. conſ. 65. col tiſsimè Hieron. Gig. in d. Rub. queſta du 3.& ſequent. 3 Tertiò opponitur contra ĩpſum A. qunl eſt ſoeius criminis, de quo agitur,& hoca paret ex eius depoſitionibus, in quibus 3 ſim confitetur ſe detuliſſe literas familiaa inquiſiti hoſtibus,& ab ipſis hoſtibuss dem inquiſito,& conduxiſſe in ciuitaten Dueis,& in domum propriam receptaſſii lum magiſtrum hoſpitij Sal. hoſtis,& plm alia feciſſe, de quibus in ſuis depoſition hu ex quibus negari non poteſt, quin ſtambu actis, prout ſtant, probetur ipſum fuiſeſ cium criminis,& ſic infamen& nonia 38 grum teſtem, t quo caſu eius dictum nonh cit indiceium, niſi id deponat in tortura, àn ea perſeueret, text. eſt, qui hoc probat i ob carmen. 9. ſt ea rei cond tio. ff. de teſt glo. inl.3. 5. fin. in verbo Palam, eod tu. C polla in conſ.60. num.iI. Hypp. in. dilgen ter. num. 6l.& ſeq.& latè in con1O9. num & pluribus ſequentib. Carrer.. in d. pracj princ. num. 122. col. 4. verſic. item requin, quod illud dicat in tortura,& latius. nu,i col. 4. verſ.item intellige& declara,& ia- ctat.de hæret. num. 118.& quod concunn alia, de quibus per Salyc. in 3. fi. C. de accui Brun. in tracta. de iudic.& tortur. in ten quæſt. primæ part. num. 25.& per Hypy Pariſ.& Carrer. locis præaſsignatis, In non facit indicium dictum ſocij crimin Alexan. conſ. 89. num. 2. vol. 3. Afflict ind §. ſi damna clandeſtina. num.34. verſ. ſuntu- men aliqui caſus ſpeciales, vbi d cit ita fuſſ concluſum per plures ſapientes in conti gentia facti in crimine læſ maieſtatis, no dicit Granimat. conſ. 6l. num. i.& duobuſ- quent. quod ſocius crimmis infamis exin delicto, non facit indi cium ad torturam, in caſibus exceptuatis eriamſi deponmt into- meniis niſi concurrant alia ind ci.& voto 6. num. 2 3. poſt Marſil.& alios, quosrefen, dicit, conteſsionem ſocij nõ facere indicium niſi concurrentibus alijs adminiculis, pia- ſertim conuerſatone cum ipſo ſocio depo nente, late Gigas d. Rub. c. 7. num. 4.& t & c. 24. V 39 Nec obſtare dicebat, t quod in crimint
læſæ maieſtatis diuinæ& humanæ admit tantuh
dend Nam ſ⸗ oncttceccldd
„ 8 emnee iuioe 9 Ngbolcn— näocim uo
. lret uid, a, 8 ao0- imine— Nn n n teites n Idi ue. ſoodt Nunan— vraſ guummden— du mrcininelin
4 a rwieſenan 3 IIL.
dadd ae, Aoco
ndeig vausddumexd
Iriit iien dicum tractanm, 3 a ſde ced reuelato0 Aoiplusa-
derle lſexdcdoipl 7o 3 4 ti goſ batlitersb ma nnu 4. Woltbes Dlolhe rolo,q aplumeanm umed de dic rationenôconltei le om, 1
td
nis, wenmnauslutem Kpein umoilm,lncom Nnolt redisonnbus. I Aocws cfcafn.ve od elceiudoRindef ſau. deumſpechn comm deiurh Nexcooſunum. llin mmente.de tmn. Adn g item lnm velln adguanectelichde De 41em. Glan, on „än Krirnes gſeidi iag um, i me glem n muini mcdconl.num. 4gog gi rotefecure emenaar giminn, 1 1 tt n emenda
3 lonem prohꝛ ſen g ſgaadenalénn, e
1 eamalleget de 4ae de pe
c tn fNon enim lf Rde ttur eher re
lsdoe Noden. 1hg diüiine B
1.1 od el ol
Te ng, Kn' aalont n m. purge
1 181 G 1 A Den Kcedi z ſldeume nin th wchcture 5 N(„ 4 dun 3 ümuin G NAAle 8 5 9 1 Gtabenaungah ain ſemnchipenie la e dtantun d Hdc duat tralgf u 1 und ealit gotd mm. nGtam d har ad. sm. h b keD. 4 n ninnallreſ
ſeteut niüle 1. ) I arie dcn

eponitu, nniln twumis chroagtn = 48 sdepoſit aa Dds lun ur ſe de N litenin ſtibus,, 1 1 domuman Priamm rum hoſgre ih le cqunbut us de egarinoſcteſt, qu.
DECISIO I, XXLIX. nntur teſtes fingulares, vt latè examinat 43 diceretur probata reuelatio: t quia vox v-
Hyppol.conſ.i. quia illud procedit, quando tractatur de probando crimine in genere:ſe- cus ſiagatur de crimine in ſpecie, quia tunc teſtes ſingulares non admittuntur: ita re- ſpondet Pariſ. in dicto conſil. 2. num. 88.& 89. volum. 4.& eſt de mente Hyppol. in di⸗ co conſ.j.num. 4². quorum dicta intelligen- da puto, ſi ageretur de crimine læſæ maieſta. quod momento potuit eſſentiam capere: ſe- cus ſi diuerſo tempore,& loco, Gigas in d. rub. c. 8.
Nec conualidatur eius dictum ex eo, quod dicatur reuelaſſe dictum tractatum, quia in actis non liquet de dicta reuelatione, ſiue denunciatione, niſiex dicto ipſius A. dicen⸗ tis, quod de ferebat literas ſibi traditas à fi- lio inquiſiti,& hoſtbus D. Io. Ma. eius pa- trono, qui exemplum carum ſumebat, cum de dict. denunciatione nõ conſtet legitime.
4 2.. 2 iſtant, p⸗ Atur pin 40 Nam ipfi A. non eſt credendum, t maximè
nis,& ſ4 amen z n, t quo qr eius dia ,niltid d nat no- tet, text. qu her. ·9. ſtea= ndon fin. in veize Palamas n.. 60. nunua Hypaa „R ſeq.& inconii sſequenti areerii 1.1n. col.— erſte in dicat in to era,&hii item intel==& dett let. num. 12 Mqyolt bus per S inlili acta. de iui=& om æ part. i S. An arrer. loc ræabe ndicium um ieß n(89. nun.— volzſ landeſtim- im ti aſisſpeh sts per plun apiendi im crimi=cla ma mat. conſſ Aumla d ſocius qrams d —m 30 10 anſi depr a lia 1nd,
1
n ſacit inꝭ cepruatis concurra concurrd as lalle poſt Mal aliosc
facr . ml 2—10 2” stone— admint 1
in ijs, quæ concernunt eius laudem, vel vi- tuperium, commodum, vel incommodum. 1. nullus. ff. de teſtib. l. omnibus. C. eodem ritu. Barto. in l. Lucius. circa fin. verſic. dico quod non.ff.de fideiuſſo.& in l. deferre. ver- ſicu. ſi verò ad eum ſpectat commodum. ff. de iure fiſci. Alex. conſ. 141. num. 9. volum.j. laſ. in l. ſanum mente. C. de tranſact.& inl. ſi duo patroni.§. idem lulianus. colum. 4. verſic.accedat, quia nec teſti. ff. de iureiuran. Dec.conſ.94. num. 2. Giam. conſ. 59. num⸗ 5.& ad hoc faciunt ea, quæ ſcribit Imol. in d. c. teſtimonium. in fine. quem refert,& ſe⸗ quitur Alexand. d. conſil. 1ε. num. 10. vol.5. 1 quod ille, qui vult ſe excuſare prætextu emendation's ciiminis, quod ei obiicitur, debet dictam emendationem probare,& ſic non ſufficit, quod eam alleget, perregul.
1 J. 2. ff. de probat:o. † Non enim ſufficit di-
cere, ſed quod dicitur deber probari. l. 1. 9. ſi quis dicatur.& ibi latiſsime Hyppol. ff. de quęſtion.& I.1. f. ſi quadru. paupe, fec. dica. cum ſimilibus:& præmilſsis accedit, quòd dicit idem Hyppol. d. conſ. 102. num. 8.& 9. quod id, quod dicitur teſtes inhabiles ad- mitti, quando ſumus in his delictis, in qui- bus veritas aliter haberi non poteſt,& ſic oc⸗ cultis, procedit, quando ipſe nihil deponit de facto ſuo, ſed tantum de facto inquiſiti: ſecus ſi deponeret de aliquo facto proprio, quia tunc non creditur, Grammat. conſ. 66. num. 3. Marſil. conſ. 74. num. 8. Nec etiam appatet, quod ipſe D. lo. Mat. fuerit ſuper hoc examinatus, vt fieri debuerat Pro iuſti⸗ ficatione intentionis fiſci,& dato quod fuiſ- ſet examinatus,& hoc deponeret adhuc non
137
nius, vox nullius. I. iuſiurandi. C. de teſtilb. &c. in omni negocio. de teſtib. Crauet. fere in noſtris termmis, conſ. 6. num. 76.& ſi di- catur prout aliqui d cunt ſe ſcire veritatem,
ſcilicet rem ſic ſe habere, licet de ea in aClis
44 non appareat, t&quod Senatus poteſt iudi-
care ſecundum conſcientiam,& moueri ex- ijs, quæ ſunt extra acta, per doctrin. Barto. in l.vnic. in fin. C. vt quæ deſunt aduoca.par. judex ſuppleat, Guid. Papien.deciſ.3. Re- ſponderi poteſt, contrarium eſſe verius in iure. I. properandum.§.& ſi quidem, in illes veibis, tunc iudicem negocij acta apud ſe confecia.&§. ſin autem ex geſtis apud fe h bitis. C. de iudic. quæ lex ſcribitur Iulia⸗ no Præfecto prætorio,& eſt communis omnibus iudicibus. Item contra J, illicitas. §. veritas. ff. de offic. præſid. vbi dicitur,
45 Præſidem prouincia id ſequi debere, quodl
ex fide geſtorum probatur, Salyce.poſt glo. inl. minorem. num. z. C. de non numer. pe- cun. pulcher text. in l. eos.§. ſuper ijs verò. verſic. qu:bus rerum geſtarum fidei. O. de ap⸗ pellatio.c. iudicet.& ibi gloſ.& Geminia.3. quæſt. 7.& inc. multi cortiguntur.§. noluit enim Deus omnipotens. 2. quæſſtio. 1. quæ omnino ſunt videnda, cum in terminis fa⸗ ciant, late Bonifac. de Vital. de malefic. in proœm. num. 3.& ſequent. Specula. in titu. de notorio crimi. 9. final. verſicu. nam quæ- dam ſunt notoria iudici,& alijs,& in cau⸗ ſis, in quibus proceditur ſummariè, ſimpli⸗ citet,& de plano, ſine ſtrepitu,& figura judicij, prout in caſu noſtro: eſt text. expreſ⸗ ſus in Clement. ſæpe.§. verum quia.&§. ſen- tentia. de verbo. ſignificati.& ibi Cardin. verlic. decimonono nota.& in crimine læ- ſæ maieſtatis in Extrauaganti, ad reprimen- dum,& ibi Bar. in verbo, De plano, Iaſ. in J. ait Prætor. d. ſiiudex. num. ꝛ1. ff. de re iudi⸗ ca.& faciunt notata per Hyppol. in d.§. di⸗ ligenter. num. 25.& 26. poſt gloſ. Cyn. Bal.
46 Roma.& laſ. t quod etiam ſi cauſa commit-
teretur, vt delegatus procederet ſecundum conſcientiam, debet intelligi de conſcien⸗ tia lege munita, ac publica,& ſic de ea, quam habet vti publica perſona, tanquam iudex: non autem ſecundum conſcientiam priua- ram, Alex. laté conſ. 218. per totum. vol. 2. Bal. in conſ. 298. hæc marteria. num. 7. lib. I. Corne. conſ. 37. lib. z2. Iaſ. in 5. ſed iſte. num. 146.& ſequent. Inſtitu. de actio. Pariſ. conſ. vnum. z1. volum. 4. Hyppol. conſ.5. nu. 17. Zaſ.conſ.lo.in fin.& Felin, in c. ex parte. ⁊. in princ. de offic. delega. dicit, quod iudex debet procedere ſfecundum æquitatem iu-
ris,&
—— —— ——

ris,& non ſecundum æquitatem informa⸗ tam ꝗà iure naturali: nam eius æquitatis ha- benda eſt ratio, quæ non ſolum ex naturali iure gentium, ſed ex præcepiis ciuilibus& prętorijs xæſtimatur. l. bona fides. fr. de de- poſi.hæcenim æquitas plena, abſoluta& le- galis dicitur, illa verò informis& imaginaria dicitur, vt diſerte ſcribunt Moder. Pariſ. de feud. tit.. 9. 41.· num. 86.& ſeq. expedit enim iudices duos ſales habere, ſcientiam,& con- 47 ſcientiam, t nec quis debet ſibi formare opi- niones ex eius fantaſia, vt notat Angel. in 1. uod dicitur.ff˖.de acquiren.hæred. quem re- fert A fflict. ſi de feud. fuer. controu. inter do⸗ mi.& agna. 5. qui Olericus. num. 4I.& in foro contentioſo non iudicamus de occultis, Ab. inc. conſuluit. num. 6. de vſur. ideò dicit Imo. in c. in præſentia. num. 13 de renuncia. quod ſiex actis non apparet de alia cauſa, illa non eſt præſumenda, ad quid enim ſunt factæ le- ges& ſtatuta, ſi non ſeruarentur? Et propte- rea dicat Bald. in J.vt vim. col. i. verſ. illud eſt 48 bene notandum, i quod conſcientia propria non debet mouere iudices, quia non ſunt in foro pœnitentiali, ſed iudic ali& iſti fori non ſunt eiuſdem ſpeciei.ſed differũt in ſpe- cie propria, ſicut differt ſacerdos à magiſtra- tu. Alluditq; ad hoc, quod ſcribitur actuum apoſt. c.23. in princ. percutiat te Deus paries dealbate, ſedes iudicans me ſecundum le⸗ gem,& cõtra legem iubes me percuti, quod dictum refertur in c. paratus. 23. quęſt. i. vbi 49 gl. in verbo, Secundum legem dicit, f quod judex debet iudicare ſecundum leges,& nõ ſecundum mentem animiſui, concordat gl. in d. c. iudicet.3. quęſt. 7.& Specul. in tit. de ſententia.§. qualiter. col. i. vbi ponit quæſtio- nem de iudice, qui viderat quendam nobi- lem occidentem alium,& ideò ſine alijs pro- bationibus volebat torquere dictum nobi- lem, quia conſcientia ſua erat certa,& tamen Cuma. Azo. Hoſtien.& Accur. concludunt quod non poterat hoc facere,& ſequitur Bal. in l. ampliorem. col. 2. verſ. item quæro. C. de appell. latiſsimè laſ. in l.2. col. z2. verſic. nota ex iſta. ff. de in litem iuran. Blanc. in re- pet. l. fI.num. 403.& ſeq. ff. de quęſtio. Carre. in ſua practica in princ. num. 144.& multa ad propoſitum congerit Didac. lib. I. var. reſo⸗ Iut. c. I. per totum, quem ſupraà citaui Dec. r. vbi dnum.z39. vſq; ad nu. 48. plura ad mate- riam ſcripſi,& ſic ſemper ſolet ſeruare Sena- tus,& nouiſsimè in cauſa D. Comitis Cre- ſcentini noluit dare fidem productis per eũ ad partẽ. Adſtipulatur quod dicit Cice. lib. 2. Offtccio. iudicis eſt ſemper in cauſis verum ſequi. nec Bar. in d. l.vni. in fin. C. vt quæ de⸗-
SENATVS P EDEMONTANI
ſunt aduoc. par. iudic.ſup. probat id ad quod adducitur, imò contrarium dum dicit, quod iudex inferior à lege non debet iudicareſe cundum conſcientiam ſuam, ſed ſecundi allegata,& probata. clarum eſt autem den, tum non eſſe ſupra legem, nec eius dicii bere vim legis, quinimo ſubijci legib.& cretis dominicalibus: ergo non debet int care ſecundum conſcientiam Senatorun ſed ſecundum allegata,& probata: quamoh rem dicta reuelatio debet reputari tanqum 5o non exiſtens, quia f paria ſunt non eſſe vi eſſe, ſed non apparere. J. in lege: ff. de con trah. empt. l. duo ſunt Titij. ſf.de teſtam. uun Gram. voto. 6. num. i. in fin.
Præterea, dato citra veritatis præiudicimm quod in actis conſtaret de reuelatione dic tractatus, imò& de venia, iuxta d.é.qul
51 quis. 9. fin. C. ad leg. Iul. maie. t non propte rea dicitur ſublata infamia reſultansex qi licto. l.fi. C. de generali abolitione. 11.&lge neralis. C. de ſentent. paſ. Pariſ. conſ. ium 18. vol. 4. Thom. Grammat. conſ. 4. num; Bonifac. Vital. de malefi. in tit. de abolun fi. faciunt dicta per Imo.in d. c. teſtimoniun 52 num. 10. verſ.& limiliter, vbi dicit, quodi, famia facti nõ tollitur per pœnitentiam mn pra dicta obiecta tolli videntur per prob tionem bonæ famæ ipſius A. de qua conn tur deponere teſtes parte fiſci examin quia dictorumteſtium maior pars nonca cludit, quod dictus A. tempore ſuarumdꝭ poſitionum eſſet bonæ famæ, cum depomm per verba, Fuit& eſt, quæ non neceſſaroin 53 cludunt tempus ſuarum depoſitionumiieè quo præciſe erat probandum, Ang. conl num.z.& 4. faciunt not. per Alex. conſiſ num. 3.& 4. vol. 7.& aliunde dicunturm probare, quia non reddunt cauſam ſcienti nec nominant, à quibus dici audiuerint, ſi ortum habuerit dicta fama, prout redder & dicere debebant, alids non probantſe cundum Bartol. in l. de minore.§. plurium num. a3.& ſeq.& ibi Hyppol.ff. de quaſtie latẽ Marſ. conſ. 0. nu. 41.& ſeq. poſt lInnms Spec. Bar. Salyc. Alexan.& alios per eunti latos, Dec. conſ.37. num. 10.& conſ. 7 nu4 54 Vel reſponderi poteſt, t quod praædidite- ſtes deponentes de bona fama in genete no
öpthtde n af
Vätgiable
tollunt infamiam reſultantem ex ſpecialbus delictis per eum confeſſatis, de quibus ſ pra argumento notatorum per Rom. coſe 167. in fin. quem refert& ſequitur Hyppox
in d.S.plurium. num. ↄ2.& conſ.z. numeran
Alexan. conſ.77. num. 4. lib..repetitio.lb3 conſ.6z. ac in conſ.5. colum. i. num. 4. liba
& facit regu. generi per ſpeciem derogatu
de reg
als är ſg wn Ah Pbinch deculh xvedli 4 bmonlee— Aafac walltem quod calinc a(nm on P tlbins MLullepereum palde e Kaccdkuct 1 Awm einrxqurferge nlacolsC.8
um et(i trritidernas rre elt od näcim lundc fetend’ GWe. Neoh podinſtimeiat cettucn Neleppodinir a nn ſco ZA inlguienqde Geelectt don Cckeleriug encuen Apriclus, gual dectiit ſs occultsele de domad e m e indcis ime iumerh dbbsellint, que. terOen(au, qrodinfeces racan vnliſspptern diſeng weneniur adtorme wram mcouead concen mmächit nemerſdlindic — Mdeguefton quxi- Eun nüͤtaceberen nn 1 bi badin läüspu g. 4 netegreiil ulmd anei nen Gdpalh u6 womindicjan
ii tackear
men uii 1 Koiim winn bon 1s onexcenlee taziu 1 mprincha dn 1, 8 lcet indich icen bereum n. 7 ae 1 ninn Nm., Kzaden alapn V Ndco müies O.
1 umu. colu i done F.v amtatn duaddm fre an ſconee E en

iudie
ku Probaiil „ m dumac
à leg den ee ncbain I EE Uam el robata Num dcn upr
i. 3 1=n, necein 8, Quigs 2, Ad calba dlüdiaſg Im onondi w cdt=nriam aa
n alleg; proda
1„ lelatio i e rcpaſſ
du 6. num.. 21 in, 2
sconſta le mauſt 7 hee mo Acſe= nia iad 1 10 lege mueng lublata i nia reluge le genen ² volition. eſentent aes. Daric hom. GCranat, coll ital. dem li. inti cta perlqeænd. anr [.& limil==vbiduha nõtollitug r pœne biecia to iidenunn næ famæ 111sA.dac ere teſtes ⸗ete klam rumteſtiu mioryad dd dictus empont eſſet bon mæan Buit& eſth nenona mpus ſuan epolit
derat prq== dum i
All faciunt n=verAluſs- 1 mulites. 5§. Oportet. C. de quæſtion. quæ lex ex-
1. vol. 7. 3 aa Indelt
nanon reë Mucaur
DECISIO ILNNXIN 3
toris priuati, quo caſu ſolus non poteſt eſſe teſtis,& nihil probat Abb.& Felin. in c. in omni. num. 4. de teſtib. poſt Barr. in l. diuus. ſhde cuſto.reo. idem Abb. in c. licet Heli. col. 3. verſ. in gloſ. in verſ. ex officio noſtro. de ſimonia. Pariſ. d. conſ.163. num. 14. volum. 4. Aufrer.de reprobatio. teſti. num.5. poſt Spe⸗ cul.in tit.de teſte.§.I.verſ.item quod ipſe eſt teſtis& accuſator. Gram. conſ. 45. nume.2. poſt gloſ. Gand.& Marſil. per eum ciratos.
lius enim debet eſſe accuſator, alius teſtis. c. in primis. õ. quia igitur. 2. quæſt. I. quem ad hoc nota.Luc.de Pen.in l. z2. col.z2. C. de nau- frag. lib. I. Ex quibus omnmnibus ſtantibus actis, prout ſtant, ſi ſecundum acta iudican- dum eſt, dicebant prædicti Senatores non putare eſſe aliquod indicium ſufficiens ad inferendam torturam.
Nec obſtat, quod in iſtis tractatibus ſe- cretis iudex debeat eſſe procliuior ad tortu⸗ ram, ſecundum Bal. in l. quicunque. colum. 5. verſic.octauò nota. O. de ſer. fug. cum alijs concordantibus ſuprãà citatis, quia Bal. non dicit in iſtis delictis occuſtis eſſe deuenien- dum ad torturam ſine indicijs, imò contra-⸗ rium ex eius verbis elicitur, quæ ſic legun- tur: Octauò nota, quod in ſecretis delictis, tractatibus,& conſilijs propter probationis difficultatem perirenitur ad tormenta, ſeu torturam,& quandoque ad condemnatio- nem,& abſolutiònem ex ſolis indicijs, ſi ſunt ita certa, quod vix denegare ſufficiat. l. mi-
preſsè dicit, legitima f indicia debere præce-
— iuiu dere torturam, bene dicit Bald. in iſtis oc⸗ ant, quih=e 4 Mcultis ſola indicia ſufficere, quæ in alijs de- uerit dicti na,e Iictis plurima requirerentur: ſed in caſu iſto lebebant,— 2 nullum dicunt eſſe legitimum indicium: er- artol. in. ninn g0 quæſtioni non eſſe locum aſſerunt,& li- ſeg.& ibi h ooli et dici ſolear, t indicia eſſe arbitraria. Atta- onſo. nu 3a8lehh znen debent eſſe legitima, conformia iuri,& alyc. Ales A n à iure approbata, non ex ceruice propria, la- conſa7.nd-'d te Carre. in dicta pract. in princip. num. 107. deri potel.Juo 3 colum. 3. verſicul.& licet indicia. poſt Bal. entes debê t 4umm Roma. AleSe alios per eum relatos: latiſ- ſu u emeih ſime Hyppol. d. conſ. 15. num. 17. Bru. de in⸗ Nis, Geſ dic. in fin.tract. idem Hyppol. in l. pen. num. at anpel z ſt che quaſtio.laſ. inl. milites. C. de milita. 3 equiul teſta. Pariſ. conſ. 1. num. 14.& 15. volum. 4. congl hinc dicit Felin. in c. quoniam frequenter. 1Scepd colum. io. vt lit. non conteſta. non proced. n.77 num, nun Poſt loan, Andrain c.i. de conſtitut. f quod ecunis.
in ijs, quæ ſunt commiſſa iudicis arbitrio. debet ſeruare æquitatem,& iudex ita debet ſemperarbitrari, vt inclinet in mitiorem par- tem, Carrer. vbi ſupraà, colum. 2. Iaſ. conſ. ⁷5. verſic. quartò accedat. volum. 2. vbi loqui- tur in materia inferendæ torturæ.& in l. 2. num. 40. ff. ſi quis in ius voca. non zue. facit reg.l. factum ſuum. õ. in pœnalibus. ff.de reg,
Siur.& c. in pœnis. eod. tit. in 6. f& illa ſunt
digniora imitatione, quæ ſunt excellentiora Pietate. c. fina. diſtin. 9. gloſ. in c. penult.in verbo, Benignior. de reg. iur. in 6. his allu- dit, quod dicit Cice. lib.⁊. Officio. cauſam de- fenſionis eſſe laudabiliorem, quod præſer- tim locum habere debet in caſu noſtro, in quo non agicur de ſubijciendo detentum tormentis adeffectum, vt prodat conſcios, & qualitatem tractatus proditionis, vt eui⸗ tetur maius periculum, argumento nota. in I. conſtitutiones. ff. de appella.& l. fin. ff. eod. titu. Carrer. in d. princ. num. 85. in fine. cum huiuſinodi ſintt patefacta ã filio, qui ſicut in- quiſitum,& alium nominauit conſcios de- licti, ita alios nominauiſſet, ſiinterueniſſent. Sed ſolum agitur, vt quæſtioni ſubijciatur, ad hoc, vt inquiſitus in tormentis fateatur, vel neget, an dixerit præfato A. verba, de
60 quibus ipſe deponit, ex quo ſequitur, tquòd
cum pro ipſo inquiſito, quoad cooperatio- nem vrgeat exculpatio auctoris tractarus, contra indicia facientia aduerſus inquiſi⸗ tum, non debet procedi ad torturam. Ita te⸗ net Gram. d, voto 30. num.30. poſt. Io. And. Bal. Alex.& Paul. de Lea. per eum allegatos, ſequitur Carre. in d. princ. num. 155.& 157. dicens, tunc requiri indicia grauiora,& prę-
61 ponderantia. Addebant etiam, t quia dato,
quòd cooperatus eſſet eo modo, prout præ- ſupponitur, dicitur illam cooperationem fuiſſe ſimplicem, cum tractatus non propte- rea fuerit auctus, quo caſu forſan non debe- ret puniriad mortem, ſecundum laſ. in conſ. 337. num. 3.& duobus ſequentib. volum. I. Gramma. conſ. 45. numer. 41. poſt Salyce. quem refert in l.i. C. de rapt.virg.& Cepol. in conſ. 27. num. 9.
Præmiſsis tamennon obſtantibus viſum fuit maiori parti Senatus propter grauita- tem criminis inquiſitum eſſe torquendum in ſecunda ſpecie torturæ, qui eleuatus per- ſtitit in prioribus ſuis confeſsionibus.
SVMMARIVM.
*Sabditus ſciens aliquid fieri contra perſonam, velſtatum eius Principis,& non reuelans, punitur pœna cri- mjnis læſæ maie ſtatur,
à Nemo
4 4 5 5 i 66
e 4 3 1
— 5— 4———— 5—— S ————— E——= 2———— ———————y—————————— 2————— ————————————,——.——ꝑ———.— ———————————————.

Nemo tormentis ſe ſubmittere debet, ner ſquallori car ceris, nec in diſcrimine vitæ ſe ponere. primi motus& ſenſus non ſunt in poteſtate hominis. 4. Sciens tractatum fieri in Principem,& non reuelans, quando puniatur pœnae pitis fecundum opinionens Bart.& quando non, ſecundum Bal. 5 Dieftio, ex his, relatiua est præcedentium. 6 Agentes& conſentientes pari pœna puniuntur,& quo- modo intelligi debeat. conſcij atrociorum delictorum,& eis non obuiantes, non puniuntur morte: ſed aliagraui pœna. criminalibus in cauſis quando variè reperiuntur Do- ſtorum opiniones eaſeqquendaſemper eſt, quæ impo- nit mitiorem pœnam. 5 Sanguinis ratio, ac coniunctio parentis, à pœna capitis excuſat, ſi non reuelauerint tractatum, aut delictun lij. 10 Pater ſi fllium deſertorem accuſat mitiori pœna punie⸗ tur filius, ne videatur pater ad ſupplic um ſiium ob- tuliſſe. 1 RKeceptantes latrones ſanguine coniunctos mitius pu- nuntur, quam alij, ad quos latrones non pertinent. Statutum puniens receptantes bannitos non trahitur ad agnatos exulis. ibidem. 22 Parentes ſcientes,& non reuelantes tractatum prodi⸗ tionis a filio faciendæ, qua pœna puniri debeant. 13 Scientia vbi nuda,& ſimplex eſt, in crim ine læſæ maie- ſtatis, imponitur tantum pœna relegationis. 14 Reccptans committentes crimen læſæ maieſtatis, puni- tur deportatione,& publicatione bonorum. ag Mulier damnata crimine læſæ maieſtatis perdit dotem Er pœna, ſaluis actionibus, quæ competunt marito ratione lucris dotis competentis, ex pacto, ſtatuto, vel conſuetudine. 36 Bart. dicdum inl. quinque legibus. in princi. ff. de bonis damna. quomodo procedat,& intelligatur. h Bona vxoris quando confiſcantur, vtrum publicetur etiam dos. 18 Panæ omnes in pprincipe ſunt arbitrariæ.
2
08
DECISIO LXXX.
Sciens tractatum proditionis contra Princi- pem ſuum committi,& non reuelans, qua pœ- na puniendus ſit.
2& Bloluto igitur articulo, an quæſtioni locus ſit vi- dendum eſt, ex quo pro-⸗ ponitur ex actis conſta- Ore, predictum inquiſitum ſciuiſſe dictum tractatũ
☛ laſſe, qua pœna ſit puniendus. Et in hac quę⸗
aliquid fieri contra perſonam, vel ſtatutum
eius Princi pis,& non reuelans punitur pœ⸗
na criminis læſæ maieſtatis. l. quiſquis. õ. pe⸗
ht. C. ad leg. lul. maie.& ſic mortis,& pu- ication iſqui
is omnium bonorum, d.l, quiſquis.
sSENATVS PEDEM
ONTANI in princ. idem Barto. in l. 9. occiſorum 1
Senatuſconſul. Syllan.& ibi Ang. verl bene.& in l. ꝛ2. ff.ad leg. Pompe. de dende œna autem capitis,& ibi in add tio loſi de Folopo. Salyc. in l. propter inſidiasan 3. vbi loquitur in matre. C. qui accuſ 5 poſſ.& in d. l. quiſquis.§. penult. vele econtra ſciens. Abb. in c.l. numer. 5deci
delega.& in c. 1. num. 9. de reſtitut. ſpoui dicit hoc procedere, etiamſi delictum 1 fuerit ſubſecutum, Aug. in addit. ad An 1 de malefic. in verbo, Che hai tradito u patria, num. 10.& I1. dicens ſe obſeruaſſeoy nionem Bar.& Salyc. cum eſſet iudex,&n ciſſe decapitare ſcientem,& non reuein tem tractatum aduerſus ſuum Principem eum ſequitur Firma. in ſuo repertorioi verbo, Sciens. num. 14. affirmans ſeidemch ſeruaſſe cum eſſet Prætor Fani. referenslel ciſſe decapitare tres ſcientes,& non reueu tes tractatum cõtra Principem vno icuan dij,& Bart. in d. l. vtrum. refert& ſequna Iaſ. inl. vt vim. numer. 32.& ſequent, ii Curt. lun. num. 60. ff. de iuſtit.& iur. Nu Lauden. de crimine læſæ maieſta, numa Franciſ. Luca. eodem tracta. de crimi a maieſt. num. i5. verſ. ideò bene faciunt ſubi ti, in I. vol. tracta. Carre. in practica. ꝗ on quartum. num. 63. Capi. deciſ. 0. numi & Ang. in verbo, Che hai tradito la tua tria. num. 10.& II.& Inſtitu. de pub. udi in fin. Felin. in c.t. colum. 2.& ibi Dec um 7. de offic. deleg. dicentes hanc opinionem Bar. ſeruari in practica, licet ipſe tenen p nionem Baldi. 4 Alia fuit opinio Bald, in quodam ſuoe incip. Quanquam allegata ſint multa,; allegat Aret. locis ſuprà citatis, licet illi libris meisreperire non valuerim, quili tat opinionem Bart. dicens eam eſſe ven dummodo ſciens tractatum poſiit lun probare, alias ſciens, ſi probare non pou immunis eſt à delicto. l. noſtris. O, de clm 2 nia. f cum nemo debeat ſe ſubmittete i mentis. l.3. C. ad leg. lul. maie. nec ſqualan carceris, l. fina. C. de accuſa. nec in diſcitie vitæ ſe ponere, l. neminem.& ibi glol 04 3 infam, item, t quia ſenſus,& primi molis
—
—
41 okauln
—
non ſunt in poreſtate hominis, globinbl-
ius naturale, in verbo„Coniunctioiſ deiu ſtit.& iur.fieri enim non poteſt, quin el videat obiectum,& auris audiat, quodp- fertur.& hanc opinionem Bal. refert die quitur Alex in apoſtil. ad Bar. in d.Lvtrum num. I.& Hyppo. ſing. 164. poſt Ang. Au
Io. de Plat. Flori. Roma. Carrer.& Felin.
1
alios per eum allegatos, adducens aois Clem
V
Trir nc „ 2 lneg far rcll Iſn nelo nas hercãd 49 anäli le weri e ſcr gdelg ſehee ſa mihna fdeſen tyuna kopl rehdn Aiguta 1 ur dCn Feelois h 4
hi ktrwetcbl Cunh ierba Cat 4 meid Lclenll hali d nuninon ſusm d lardiche GaCru— rnetäle 1 forl rdate dGoh di Ide reueaione V 32 rallori mctlnchns akuone laämonenss, Jprotetztyln
teuee ugni gbrrerl l xea K. eglum lesl dunorine 4 nrätſrentin tot it Atoqrt qulcäuſt ehut,dinguene erordo, k keraaloteuelader fecoter eapuämemultü pphirneſt tpontneenatä nicelcet* ,ſcteltesAmi itoi decc uelli rsect inggpen oeosf udemen exillbverbisſe ſunati ußertemuml ſ en Cche lfahponomm ekni Edenuim, R n. binulg te bnrtr Anon hondnd 17 do magi duröex nidcildn res opmione Kütznla prodtonem, 3 meinn dammons ſ Eemn 1 Ren EnücktAlad Rulcntdntet
—
aih t Aanu 2 hmä in agerſſech Po s. 4 11
8 diͤnge
D

1. I 9
4 8 1 1 fadl— 0 dgn
DECISIO LXXX. de.volentes. 9 notarij.in verbo, Valeant. de 8 nef. amit. 9. præterea. col. 2. tũ etiam, t quia in —,b bece hæret. cui addi põt Fel.in c. quantæ. colu. z. de
madii ſen. excõ.& in c. de cætero. colu.fin. nu. 17. de
Odteris,;. quitur in n p⸗ Mieti ſen.& re iud. Aquen. in d.l.vt vim. col.ante-
2
n d. 1, ouit. Winn 40.. quiſſaa,9. e Opi. Bar⸗fuiffe obſeruatã Florentię, dũ ipſe le
„ eiens. Abbe dc.. nume X inc..m drhh dine 3 5 2. deredtt er amli dê dlecutum,. d ic. i V
in verd he hal da 1m. lo. Xnn
Ba
ff
tatum aduc= ſuun uitur Firm ſuo r. ciens. num fiima um eſſet Pir ar PRan apitare tres na ates,d atum cõtraſeacipem art. in d. l.t em. reſe vtvim. nun.& n. num, 60 Se iulti,
„de crimint:—xm.
Luca. eod am racki aum. 1. verſ EE bencht dol. tracta. C= Je. ingni n. num. 63.(ai. declu
pe. Dec. in c.. nu. 7. de offi.deleg.licet dicat
geret biſis,& in l. culpa caret. num. II. de reg. ur. vbi Cagn. nu. 12.& 13. qui dicit opinio. cõ tra Bar. eſſe cõiorẽ& veriorẽ, poſt Alci. inl.
inadit, 4.9. Cato. in 4. nota.ff. de verb. obli.etiã affir-
mãs Doc. tenere cõiter cũ Bal. Catel. Cot.in
a.:ns ſecl ſuis memo. in memorali, incip. Scientia. Gig.
d
r. Kalſ. melli de cri.lęſ.ma. de plur.& var. ꝗſti. q. 2. nu. 8.&
apuare ſcieam wA
ſeq. Conatur tamen Cagn. polt Alcia. fœdere diſtinctionis concordare dictas opiniones, tquoͤd aut loquimur de reuelatione per viã accuſationis,& tũc procedat opin. Bal. aut de reuelatione per viã admonentis,& tunc te- neatur reuelare,& procedat opin. Bar. quæ diſtinctio videtur ꝓbari exl.i.& l. quiſquis. §.pen.& fi.. ad leg. lIul. ma. Nã lex I.& 3.10- quitur in accuſitione.& d õ.penul. in eo, qui ſciuit,& nõ reuelauit,&§. fi.loquitur in eo, ui ſciuit,& reuelauit. diſtinguendo, an in exordio, vel ex interuallo reuelauerit:& pro fecio tex.in d..pe.apud me multũ ſtringit ꝓ opinione Bar.dũ ponit hæc tria tãq́; diuerſa, videlicet, cõſcios, ſatellites& miniſtros,&
9
139
criminalibus, qñ ſunt variæ opiniones Doc. debemus ſequiillã opinionẽ, quæ imponit mitiorẽ pœnam, J.pen. ff. de pœ. per quam ita dicit laſ.in l.cunctos populos. num. 70. C. de ſum.Tri.& fi. cat.& conſ.i32. in fi. vol. i. facit tex.in c.fi.diſt.ↄ. c.in pœnis.& ibi glo.i.& 2. de reg.iur.in 6. Sed difficultatem facit in caſu noſtro t qualitas parentis,& ſic rõ ſanguinis ꝗ̃ videtur excuſare parẽtẽ a reuelatione, Sa- ly. in d.J. quiſquis. õ. pen. in fi.& licet ipſe du- bitet, ñ ita expreſſè tenet Alexa. in apoſt. ad Bar. in d. l. vtrũ. ff. ad l. Pom. de par. Fel. in d. c. 1. col.z. verſ.limita qd non habeat locũ in pa- tre ſciẽte.& ibi¶ Dec. nu.7.uerſ.& ꝙ dictũ eſt de pęna ſciẽtis,& nò reuelãtis. Hyp. d. ſing. 164. in fi.poſt Bal. per eũ allega. Ant. Fran de Docto. in addi. ad Ab. in d. c. j. de reſt. ſpol. Hier. Cucal. in addi. ad Dec. in d.l.culpa ca- ret. ffxde reg. iu. Fir. in ſuo Repert. in uerbo, Reuelare. uerſ.pen& in verbo, Sciens. uerf. 15. mouẽtur Doct. ꝓdicti,ꝑ tex. inl. milites.. deſertorẽ.ff.de re mil. quẽ tex. ſingularẽ de- cit Fel.in e, accuſaſti. nu.z. de accuſa.& in c. qᷓrenti. col.3. nu. 6. uerſ. tertius caſus eſt, de off.dele.& plurib.in locis Marſi. ꝓut refert Tiraq. de pęnis. cã 18. nu.:.& 2. ſed ille tex. iudicio meo nõ probat p̃dictorũ Doct.opi⸗·
10 nionẽ:nã dicit, ſ ꝙ ſi pater filiũ deſertorẽ ob-
in verbo lai in§.fi.loquitur de cõſcijs, ſatellitib.& mini- 4 O. ſ laltan ſtris, de quibus in§. pen. locutus fuerat, pro- 9.o. u.er 1ituchne ut demonſtratur ex illis verbis, ſanè ſi quis, ꝗᷓ eln. nc. WMin ſunt aduerſatiua pᷣcedentium, l. pcipimus. 9. fic. deleg, di=esimſane. C. de appel. ĩ& in pronomine ex his ꝙ, uari in pract= Slicetſiu eſt relatiuum p̃cedentuim,& tñ lmperator aBaldi. ibi indulget reuelantibus,& non reuelanti- iit opinio B inqusi bus nõ indulget. Ego magis tutũ exiſtimarẽ Auanquam azeatalint in iudicãdo nõ recedere ab opinione Bal. vi- Aret. locis ᷣπα iu delicet, vt ſolũ ſciens proditionem,& nõre- eisreperire ſe= vau uelãs, nõ puniatur pœna mortis, ſed alia ar- ionem Bart Mersat bitraria, citra mortem, tũ quòd opinio Bal. sddo ſciens= atm cẽſeatur magis cõis, vt dicũt Alcia.& Cagn. alias ſcien prou t Aà cõi non eſt in iud cando recedendum, I eſta delich= noltit pro qua videtur gl. in d. c.x. in verbo, Pari pœ um nemo du ſelmn na. circa fin. de off. deleg. quæ d cit, quod id, 4* ad le Ilmaat quod dicitur, cõſentiẽtes puniri pari pœna, 15. 1 n quaagentes, debet intelligi de cõſentieniib.
dfina.Cde em. N9 cooperantibus, non aũt de conſentientibus
onere, lin— s y ſimpliciter, qui minus punſuntur, ſequitur item, quig tees ing ibi Bal. cola. verſ. tertius eſt côſenſus.& Fel. nt in porelia te Wgs col.3. ver. fallit tertiò. t vbi dicit in iſtis atroci urale iinyell 5 ci oribus conſcios non obuiantes non puniti aur fieri enim eug morte, ſed alia graui tñ pœna:& ita intelligit obiectum,& ais⸗ Ii tev.in d.l. quiſquis.§. pen.& fi. in d. c. quan- & hanc opll Bu tæ. colu.1. nu.2& colu.z. verſ.ſed aduerte. de Alex in apol 44 wct ſen. excõ. Aug. in addi. ad Angel. de malef. & Hypp 7 SCa locoò ſupra alle. in verbo, Si talis ſcientia, cir-
— dtuen ca fi. Afflic. latè de feu. in tit. quę ſit pri. cau. be
tulit mitiori pęna punitur filius, ne uideatur pater filiũ ad ſuppliciũ obtuliſſe: nõ ñ aperit tex. an pater ſit aliqua pœna puniendus, ſi ſciens filiũ diu deſertorẽ non reuelauit, niſi defendẽdo p̃dictos Doct.diceremus eos al- legare d. 9.in rõne ſui, uidelicet, ne pater ui- deatur ad ſuppliciũ obtuliſſe filiũ:ſed adhuc iſta rõ vrgere non uidetur, quoad ꝓpolitũ, ad quod allegatur à Doctoribus, cũ multum differat filium offerre,& reuelare tractatum contra Principẽ,& quòd pater teneatur de⸗ nũciare Principi infidelitatẽ filij,& ecõtra, dicit Affli.in conſti.regn..§. pęna carere. nu- 5.& in matre, Sali. in d. l.ꝑꝑ inſidias. C. ꝗᷓ ac- cuſ.nõ poſ.ſed ipſorũ opmio melius proba- tur arg. tex. in l. qui cũ uno. õ. qui filiũ ſuũ.ff. dere mili.& in l.z. iuncta gl. ff. de recepta.
u ub tconiuncti ſanguine receptãtes latrones
mitius puniuntur qᷓʒ alij, ad quos latrones nõ pertiẽt,& ibi Bar. infert ad ſtatutũ puniens receptãtem bannitos, vt nõ trahatur ad agna tos exulis, quẽ ſequitur ibi Alex. in apoſtil. & in conſ. 44. in ſ. vol.z. Affli. in conſti. re- gniiui. par.. paternorũ. nu. 2. atè Fel. in c cũ quidam. num. n de iureiur. ubi plura ſpecia- lia cõſanguinitatis adducit, cũ multis alijs, q́ cõgerit Tiraq.de pę. cã 20. nu. 1.& plu. ſeq. contra quorũ opimo. vñr urgere, ꝗᷓ ſcribit Gi- AA gas

1²
13
15
as in trac. de crimi. læſæ ma. in rub. qui ac- cu. poſ.. S. nu. 5. poſt Cic.li. off.& c.õ.nu. 4. & ſeq. dicens hanc opin. affirmatiuam eſſe veriorem, licet contrariumteneat in marito, & vxo. vt in rub. de plurib.& var. Iſt. q 2.nu. 21 Qua igitur pœna veniat puniendi paren tes ſcientes,& non reuelantes tractatum pro ditionis afilio faciendæ tam reſpectu perſo- nę, q́ cõfiſcationis bonorum, varie ſcripſerũt Doc. nam Sal. in d. l. quiſquis. 9. pen. dubitat an ſint ſolũ relegãdi, arg. tex. in la.ff. ad leg. Pom. de par. tanq́; fallẽtia, de qua loquitur, non habeat locum in crimine læſæ ma. Bal. in cõſ.34. lib.i. quem reſert& ſequitur Aug. in addi. ad Ang. de malef. in loco ſupra cita- to, Rom. in ſing.⁹⁴. incip. nũquid. xenet, de bere regulari, per tex. in l. metrodorũ.9. ſi, t. de pœ.qquorum op. videtur probari ex dicio Bar. in Extrauag. adreprim. in verbo. Legiti- mè. circa fi.& in verbo, Tangũt. quẽ refert& ſequitur Cap. deciſ.30. nu.iy. in fi. qui dicũt, tꝙpõt eſſe, quòd in crim. læſ. ma. imponatur tm̃ pœna relegationis, vtputa in caſibus qui tangũt dũtaxat crimen læſ. ma. vtputa in nu⸗ da,& ſimplici ſcientia, Affli. in d. 9. patemnorũ
14 nu. S. dicit, ſ ꝙ receptans cõmittentes crimen
læſ. maie. punitur deportatione,& publica- tione bonorũ, ꝓ quo videtur tex. in 9. fi in au thie.vt nulli iud.vnde ſumitur. auth. bona dã- natorũ. O. de bo. ꝓſcr.& inl. quinq; legibus. ff. de bo. dam. tvybi mulier damnata ciimine Iæſ.maie. perdit dotẽ& bona, ſaluis aciioni-
bus, ſi competunt marito, rõne lucri dotis
cõpetentis, vel ex pacto, vel ex conſuetudi- ne. I.& oëẽs.ff. de bo. dam. nam licet non dam- netur morte, attamẽ dãnatur crimine lęſ. ma. vt dicit Aug.in addi. ad Ang. de malef.loco ſupra alleg. facit tex. in l. eorũ.ff.de pœnis. at
16 Bart. in d. I. quinq; legib. videtur dicere, i ꝙ
qñ mulier nõ damnatur ad mortẽ, ſed alia pę na, videlicet in metallũ, dos nõ cõfiſcatur, ſed puto ꝙ debeat intelligi, qñ dãnatur in metal Iũ, velalia pœna, alia lege indicta, q́; lege Iul. ma. ſecundum gloſ.ibi per tex. in l. ſed ſi alia. ffeo. tit.& ita videtur ſentire Bar.ibi, ver. pu to. glo.& clarius Albe. verſ. aut non ſoluitur
V matrimoniũ, vbi qᷓrit, t an qñ confiſcãtur bo-
na vxoris publicetur etiã dos.& diſtinguit, aut confiſcatio bonorum fit ſoluto matrimo- nio,& tunc etiam publicatur dos, aut publi- catio bonorum fit conſtante matrimonio,& iterũ diſtinguit, aut ſoluitur matrimoniũ,& idẽ Il. ſi maritus.ff.ſol. mat. aut nõ ſoluitur ma trimoniũ, vt quia vxor deportatur,& tunc dos nõ cõfiſcatur, ſed remanet penes maritũ. Sed hoc fallit in caſibus poſitis in d. l. quin- que legibus.vult igitur Alb. ex hac fallentia
S ENATVS P EDEMONTANI
quã ponit ad caſum deportationis„quandh diſſoluitur matrumoniũ, ꝙ ſi vxor depon, tur ex cri.læſ. ma. dos veniat in publicaich bonorum, teſte Bal. No. de dote, par gil leg. II. col.. in pri.verſ.inſuper aduerte Quare nõ putarẽ errare, et ſine iure hn. ſi dicerẽ mulierem eſſe in monalteriũcꝭ tandam, ſiue relegandam,& eius boma blicanda ſaluis rõnibus marito, ſi quęexg, cto vel conſuetudine in dote& bonisſhe ctent& cõpetant, Nel, in trac. bannitoi 18 par,z. temp. num. 28. Verũ, quiat oẽs poœnan Principe ſunt arbitrariæ, vt eſt tex. in lrini C. de ſum. Tri.& fi. cath. ibi poſt etiam anin noſtri motus, quem ex cæleſti arbitrioſun pſerimus vltione plectendos,& no. peroa inl. reſcripta. C. de prec. imp. offe.& conch dit lac. de 8. Georg. in ſua mueſtit, n yeru Princeps. colu.3. ver. ſeptima ſpecialitas yqi Bal. in d. l. cunctos populos, quosrefena ſequitur Tho. Gram. voto 10. in fi. qui cnl luit in caſu rebellionis,& deciſ.6. nu,&an, idcirco veſtigia eius ſequendo diceremy rentẽ ſcientẽ proditionè a filio tractatamꝭ nõ reuelãtẽ, eſſe cõdẽnandam arbitrio piu- cipis, citra tñ mortem, qua opinione ylu fuit princeps ſua clementia fretus. V
SVMMARIVM.
1 Copulatiuæ orationis ea eſt natura, vt omnes perſpnen pulatæ æqualiter vocentur.
2 Diectio, cum,& dictio,& æquiparaàtur: paria n inm dictionem&, vel dict onem cum, coniunctionnsi eri,& in quo di Fferant, vt nu. i8.
2 Orqdo affectionis non attenditur, vbi teſtatoris nullſe eſt neceſtitas inſtituendi.
4 Ordine ſucceſiuo inſtituti vocati non intelligunturg do non ſunt de deſcendentibus teſtatoris ab eos ceßitate non inſtituendi.
s Neptes teſtamentum auiæ rumpere poſunt, fi ſites ſa ab ca præteritæ ſint.
6 Eligendi facultas hæredi cõceſſa in caſum, in quẽ ma fuiſſet locus fideicõmiſſariæ ſubſtitutiomi non enſ tur conceſſa bi fideicommiſſum contingertt aſ ſonam ſiliorum vocatorum..
7 Clauſula poſtta inter aliqua capitula debet ad omiuii ferri, ſi commodeè fieri poteſt quomodo proceii
⁸ Iſtitutio, ſeu ſubſtitutio relata ad duas perſonsstſt
res gradu ad vtranque æquæ principaliterrtfun
& non ordiue ſucceſsiuo. 4 9 Vna determinatlo reſpiciens plura deterniubliudi bet æqualiter determinare.. 16 Flij cum matre admittuntur, licet ſub nomiin ctiuo ſint vocati. i Singularis numerus ad plures regulariter non dahie tur.
ecolle⸗
22 Plures perſonæ, ſi copulatiuæ ſint inſtitutæ inter qun V
nõ ſolũ cadit ordo affectionis naturæ, ercharitui ſed etia cõcurrit neceßitas inſtituendi ne teſtament
rumpatur, tunc cenſentur vocatæ ordineſ ucceßüuo⸗
13 Praæteriti ſine cauſa dicunt teſtamentum nulum. 14 Ordins
enp-un ezn. 2p lann 4 ue ahne Aluſtun winitſann ſaneit), vncuan 34 1 Inaans ung unn uauſ 1 cia„ar Tlazn⸗ 3 crpul 3 a Vntuuuun ünſ nptz ane tiunn nnleejerſu laeh 9 1XXX— dk ſau L lſs
piem, f Vaucn'n nos,A 5 gacit wods rr, l pradien matte a cebu Brihe molrecä 1 ui Ntoes der Neentd, 9 wamam
ſüh
Rci
8
1
7 No , —
4 ANREAN N
A
c 1
6'
an gecalem, lem vd
dn d
461 böin
nelligarul vocaul s luccedsluo.
Nu qptcm! lluotelemend dotinombus⸗ sldöbonsdi tiwigktuut,& nomüuautt hære
phlen Ncolnam gwoncm wdll Rics loo mäcul Fum mäclorum ccetäue gplbme mos procteand da depis, Ale ies admicidebee edltate an pero
elendpoſeclo srönlhinfalcr ororanontscael pulatelmul Keac lasmaäe loalegsgerln ddaae elb boclzledin a
Aüue deatergo
. 8d uutnan 00 lkern
. lannin
—
=—
6„ 1 wshcüardal
A

tade
edcdim in DECISTIO LXXXTI. 15⸗ m. 2.„ 0 6.
Llan—, oſ i ſs Ordine ſucceſiuo tunc inſtitutæ intelliguntur, quando cadit ordo affectionis„& charitatis. l. ſin. C.
. 3. 1
,teſt niatin 66 gũt vocatæ, nõie collectiuo cõtinente plures gradus. du eBal de do b de Clauſula, ſeu verba in medio poſita, quæ commode re Hiin pri.w A Kenag ferripsſſunt ad omnia contenta in diſpoſitone præ noputarè&= 8 derzüne cedenti ad ca referri debent. mulierem(z8„etlne2s Filij naſcituri,& ſic incerti, quando vocati ſunt in te⸗ ſue relea n monata ſtamento cenſentur vocati ordine ſucceßiuo. 8 ſaluisr 1 m, Geige7 Teſtator in dubio ſemper præſumitur ence pr⸗ 5 1 an narito, tiuam ſeruaſſe, quoslex& natura prius ad eius hæ
onſuetudi dote raditatem vocant. COpetant=m 3 Copula quando ponitur inter berſonas, inter quas ca⸗ *mmnok git neceſzitas inſtituendi,& ordinata charitas affe-
Kionis, tunc non ſtat proprie, nec retinet naturam uam, ſed intelligitur ordme ſucceßiuo. PHECISIOLXXNXI. De matre hærede inſtituta,& fllijs eius ma- SVItioneplifxhdog 9, ſoulis legitimis de naturalibus gradatim& ſuc- dn eſsiuèvocatis, an intelligatur vocati vna, cum
Ipta. C.„ A 3 tu 68 Gdene. mp. oh matre, an verò ordine luccelsiuo.
S. Georg. axiamuch= Via quadam materna COlu.z.vengimalot mate
l. cunct hn nſuo teitamento ita diſpo TennetosſeEulo,g ð ſuit in omnibus autem a-
O— lijs ſuis bonis dicta teſta- V trix inſtituit,& ore ſuo Rnominauit hæredem ſu- enté proditſ un afiion S 85 am ſpecialem,& genera⸗ dtẽ eſſe cöðdrxndama lem, videlicet, Nobilem Nicolinam eius ne⸗ tra ſñ mortit quaq́ ptem, vxorem quondam nobilis Franciſci nceps ſua cleſas tialtu Vaudani,& liberos ſuos maſculos legiti-
mos,& in defectum maſculorum femellas, VI. gradatim,& ſucceſsiuè, ex ipſis modernis cõ ingibus procreatos,& procreandos. Quæri⸗ tiuc orationii e a aunhiat cur, an filij dictæ neptis,& ſic proneotes ne ⸗uaihern)ee prædicti teſtatricis, admirti debeant ſimul cũ
um.& diitio,&== uipam 4 da 5 4 57 unh matre ad hæreditatem, an verò ordine ſuc- mionen F! F. hn
n iſcen tnul. Ceſsiuo-
9— 1 48 Et videbatur defendi poſſe filios ſimul cũ neccfitas inſtitiæs matre eẽ vocatos rõnibus infra ſcriptis. Pri⸗ ſuccefuo uſti= ccimeſ mo, t quia copultiuæ orationis ea eſt natura, on ſunt de deſct etibun vt oẽs perſonæ copulatæ ſimul,& æqualiter itate non mſtituss vocentur, l.vnica.§. his ita.& 9. ſeq. C. de cad. teſtementum au nxert tol cum alijs ſimilib. allega. per laſ. in l. Gal⸗ capreteriteſ lus. S. quidam recte. nu. iz. ff.de lib.& poſth. d facultas hereſ=t vth Corn. conſ.z21. lite. B.vol.z. ſed in caſu noſtro ſet loeus fieico Weeſi iſti filij ſunt copulatiuè vocati:ergo ſimul& ooneeſſa bifich ale gęqualiter dũr inſtituti: natura. n. copulæ eſt nam filiorum vot* nulhr coniungere pariter..z. 9. ſi quis ita.I.ff. de eo ſapoſita mteua 1 Aas quod cer. lo.1. reos..cũ in tabulis.ff.de duo. — 1 1 luh reis. idq; comprobatur ex eo, ꝙ dicitur non ie haſuit ehu eſſe d propria natura verborum recedendũ, e 8 uch us niſide contraria voluntate teſtatoris manife laanate rchtn purtnt ſte appareat..non aliter. Sel.ille aut ille· f de tercetermi d. l 9 leg.z·Accedat, t quia paria eſſe dñr coniun-
re almi a,ſ Rionem fieri per dictionem&, vel per, dicti
A
SVRRA
equal
cum ma 2 3 11 ,.
duo ſiut vocatt huuus onẽ, cũ, l. Tit. textores.§. nihil. ff. de legat. t.ſ. lurͦ numerus adl is ſiquis Titio,& hæredibus. cum J. ſeq. ff.de v⸗ r ntut“ ſufr. accre. l. triplici. fl. de verb. ſig. ſed qñ fit
. 1 d 79..* 8 perſone 1 d2 f di una inſtitutio per copulam cum, vocati ſimul ad- .„ 0 2. 4 Näpäl„— 3 5. 3 — ahniei mittuntur, etiamſi ſint perſonæ, inter quas rtus cõcu 1 1 date C”
6 84 W- viur an auertuns
de impu.& alijs ſubſtit.laſ.in d.9.quidam re- cte. nu.30. Dida. in c. Raynutius.§.2. numæ:3. extra de teſta.poſt Ant. Rub.& Fort. quos allegat: ergo in caſu noſtro filij debent cum matre admitti,& conuenit quod dicit laſ. in d.§.quidã recte.nu.z2.& 33. ꝙ ꝗñ dictio cum, ponitur inter perſonas, quarũ vna nõ eſt al- teri acceſſoria, vr in ſlijs, qui nonaccedunt matri, tunonon eſt differentia, an coniunctio fiat per dictionem,&, vel per copulam cum, ſecus ſiponeretur inter perſonas, quarũ vna accederet alteri, vel ambæ pro vna reputan- tur, vt pater& filtus in ptãte, quia adiecius per dictionẽ&, nõ facit partem, ſecus per di ctionem cum, quã doctr. puto laſ.accepiſſe
ex dictis Bar. in l. nu. 3. ſ.de pecu. leg. Tertiò, pro hacopi. videtur cõis cõcluſio, tꝙ vbi teſtatori nulla ſubeſt neceſsitas inſti⸗ tuendi, nõ attenditur ordo affeciionis abſtra ctus ab omni debito naturali. Quinimo oës ſimul vocantur, ita dicũt Albe. Bal. Angel. Pau. de Ca. lImo. Aret. Ale. laſ. Soc.& reliqui Doc. repetentes in d.õ. quidam rectẽè.& A- lex. in plurib. conſ.relatis, per laſ. bi nu. 24. ſertim conſi. 22. nu. 6. vol. 3. vbi dicit verã& cõem eſſe cõcluſionem, t quòd hmõi non in telligãtur vocati ordine ſucceſsiuo, qñ non ſunt de deſcendentibus teſtatoris ab eo de neceſsitate inſtituẽdis, Alci. de p̃ſump.reg. 3. C. 32. num. 2. Dec. conſ 236. col. z. verſ. ſed illa opinio.& in conſ.5 3. Matheſ:not.is6. nota, ꝙ ſiaſcendens,& ibi in addit. Cep. ca. ciuili d.conſ.⸗z. nu.i.verſ.tertius caſus eſt, vbi dicit iſtud non habere dubitationem,& latius nu. 3. dicit cõiter Doc. contra Bar. tenere quòd vbinon ſubeſt ordo neceſsitatis, ſed charita- tis,& affectionis, tunc cenſentur vocati pari- ter pater& filij,& tandem concludit hanco- pinionẽ contra Bar. in iudicando tenendã, tum quia vt ipſe inquit verior eſt, tum etiam quia ita cõiter tenent Doc.tam legiſtæ, q́ ca⸗ noniſtæ, quam etiã ſequitur Corn. coni. 17. circa pñitem cõſultationem.col.z. verſ.eſt aũt alia opinio. litera B. lib. 4. vbi etiam dicit ab hacopin.non eſſe recedendum, imò fortius tenet lac.de Aren.quem ſequitur Sal.lmo.& Aret.prout refert Did.in d.9.z. nu. 4. verſ.ab hac vero, vbi hanc opi. ſequuntur poſt Rub. Fortu.& Gali. in d. 9. quidam recte. ꝙ etiam vbi concurrit neceſsitas inſtituendi, vt in fi- lio, inſtitutio facta de filio,& nepote ex eo intelligatur facta ſimul, nõ aũt ordine ſucceſ ſiuo.Sed in caſu noſtro nulla neceſſitas immi nebat illi teſtatrici inſtituendi neptem, nec eius liberos.§. fi. Inſt. de ex hær. lib. ergo filij ſimul cum matre cenſeri debent inſtituti,& AA 2 multo

o—ö—ö—8ö—ööͤö
us dicendum eſt in caſu noſtro,
inſtitutio non fuit facta cõ- ſiderata neceſsitate inſtituendi, quia fuerunt inſtituti liberi maſculi nati& naſcituri,& in- eorum defectum fęmellæ, t quæ tamen præ- teritæ ſine cauſa poterant etiam rumpere auiæ teſtamentum, Corn. conſi. 21, litera B. volum.z quem refert& ſequitur Gal.in d. 9. quidam recte.col.4. verſ.tertio limita. 43.
Quartò, corroboratur, quia ſtauia inſti- tuĩſſet filliam& Titium extraneum cenſetur ſimul vocatus extraneus.l.fin. C. de impu.& alijs ſubſtit. Ergo multo magis debent cen- ſeri vocati filij tãquam magis dilecti.& hoc argumento motus hanc opinionem tenet Marius Salamonius in d.§. quidam recte. nu mer. 46. comprobaturq́; hæc opinio ex ex⸗- preſſa mente teſtatoris, quæ colligitur ex il⸗ lis verbis, Et in defectum maſculorum fę- mellas, deſcendendo ab ipſis maſculis ad fę⸗ mellas gradatim,& ſucceſsiue&c. quæ ver- banon expreſsit in primo gradu inſtitutio⸗- nis, in quo inſtituit filios,& tamen illa ex- primere potuiſſet, ſi voluiſſet, argu. l. vni. 6. ſimautem ad deficientis. C. de cad. toll. ergo ſequi videtur, quòd ad ipſos filios in primo gradu inſtitutos referri non debent,& face- re videtur regu.l. cum praæxtor. ffde iudi,& c. nonne. de præſump.
Nec obſtat, ꝙ ſit vna oratio, vnusie con⸗ ſtructus verborum, quo caſu illa verba, gra- datim,& ſucceſsiue, debent etiam ad filios referri, t quia contrarium videtur verius, ar-
um. nota. in l.hæredes mei. 9.fin. ff. ad Treb. vbi facultas eligendi conceſſa hæredi in ca ſum, in quem in eos fuiſſet locus fideicom⸗- miſſariæ ſubſtitutioni, non cenſetur cõceſſa vbi fideicõmiſſum contingeret in perſonam filiorum vocatorum,& tamen ibi vna erat oratio regulata ab eodem verbo. Nec obſtat doctr. Bar. in l. talis ſcriptura. 7 ff. de leg.. t ꝙ clerica poſita inter aliqua capi⸗ tula debeat ad omnia referri, ſi commode fie ri põt, quia debet intelligi, qñ talis clerica ab ſolute poneretur, ſecus ſi nõ eſſet poſita abſo lute: ſed veniret in contextu vnius capituli, quia tunc ad alios non porrigitur, Dec. cõſ. 2833. nume.6.& 7. ſed in caſu noſtro illa verba, gradatim,& ſucceſsiue ponũtur in contextu capituli continentis inſtitutionem, ſeu ſub⸗ ſtitutionem liberorum& c. ergo ad matrem referri non põt,& hanc opinionẽ tenuerunt Iac. de Ari.& Old. in d. 6. quidam recte. quã renet etiam Bal. in l. ſi quis hæres inſtitutus. §. fi. fxde acq. hære.& in d. l. Gallus. in 9. qui- dam recte.col. 3. verſ. interdum teſtator vti⸗ tur. ff.de libe.& poſthu. quorum opi. dicunt
multo forti quo huiuſmod
8 ENATVS PEDEMONTANI
10
1
12²
——
bonis rõnibus munitam& ſuſtentabilem
iure, imò& veriorem, Alb. lo. de Imo. Aret Alexan.& Mar. Sal. in repet. d.§. quidam
cte. colu. pen.& pro ea adducitur c. Rajno tius.de teſta.vbi ſoboles admittitur cumy
tre,& dicit Soc. in d. conſ.. num.Poſin ſtien.& Ant. de But. in c. Raynutius,. ta
inſtitutio, ſeu ſubſtitutio relata ad duaspa nas diſpares gradu ad vtranque æquepm cipaliter refertur,& nõ ordine ſucceßin Ad quod facit reg.l. iam hoc iure.ff.deyu ga.& pub. tvbi vna determinatio reſpiciem plura determinabilia debet ea pariformita determinare, Ang. conſ. 8. nu. 3.& 4. Bthe etiam opinionem probat tex.in l. codielli in§. inſtituto. ff. de lega.⁊. vbiinſtitutistin
& nepote ipſtſimul, non ſucceſſorioorèn, vocantur, quem tex. pro hac opin. addua
Didac.in d. c. Raynutius.§ 2. nume. i verliu uin& tex.
Nec obſtat, ꝙ nomen collectiuum libas maſculos faciat videri eos vocatos oline
ſucceſsiuo, vt vñr velle Doc. infra in teni fundamento pro matre adducto, t quiacn tra eos eſt tex. in l. ſi mulieri cum liberisli‚
ff.de vſuf.accre.vbi liberi admittunturſni cum matre, licet ſint vocati ſub nomine cœlt
ctiuo. Nec obſtant ſolutiones datę perden
in d. 5. quidam recte. ad c. Raynutius. quii
eos impugnat ibiGal. colu. 4. verſ. ſecund
ſit ſolutio.& nullam ex rñſionibus datial
eum tex. ſatis conuenire atteſtatur Didam d..2. nu. I. verſ.quamuis Socinus.
In contrarium quod cenſeantur vociij dine ſucceſsiuo. Primò, faciunt illa veruaſi redem ſuam ſpecialem,& gñlem, ꝗᷓ cumſi tſingularis numeri ad plures regulariten adaptãtur, Bar. in l. ſi plures. in z. notah leg. 3.& illa verba, ſpecialẽ& gñalẽ, ſomn quali dixiſſet, in omnibus bonis inſtituite redẽ dictã Nicolinam, arg. l.2. C. de pig. èn ſimilibus terminis cõſulit Dec. cõſ. 205.nW 2. hoc tñ nõ pono ꝓ conſtanti,& tutopetea ꝗᷓ in terminis ſcribit Cep. in conſi cauſuid conſz. nu. z2. Secũdo, hęc opin. comprobam ex illa cõi cõcluſione, t ꝙ qñ plures perln copulantur, inter quas nõ ſolum additordo affectionis natura,& charitatis, ſedetumo
currit neceſsitas inſtituendi p̃ciſe, velcau ali
5
mmem. Hethni ed, ionbo ldlenäoe- guhn Rjandole, n. dunen, J Cualbes Com 11 w 4 ch vp do gaicnee dntunnee 2 117 1 bl. r⸗ABe ybam C2 Ladcohlt eondem i nnal
4, 5. Ibrdme a Absumen 1 1 mecon rtähce, 0IA“ 1 V b49 ein R ols como rarl rudual 1 len vodebi 3 prune„ unavceglofd mencene nilw cbuwm We aſ enm recke decne krn ſg onisconcunni VImmacin9 na venerdo. du nögktuer h repo rorua m plbictra
Mauin teltarice Ie. ocommauss, e eprrxeicl lerionecaulap cretetami Inulum diudc diluni e Kemtenhele iiaCi kk geta! dlatn Harcdllb,aulde aohaore elbénretear eoun Qu.(Wenrdereyole! welpolhin Wtnd ſccondan unGall te Uesenpine d9e Mlex, 1Mdmrde R coge ellertu Focai 8 Tenae ſe opiniohe kc 14 nuns, p fguodlgubir puafaſt, ſNeuslheros,un enmegr ſtr, cenncelbe rkuoin m ocai b no. bchu Gi e plores gradus duit an m. uzſpae urrtaoß auumuei ne ndan ſn. Fendne I;voluquer
Aann
M lle 4 Cudam rod
.kellten ſc mrede
adoma-
1 müluzdeng. Fnzgaun
(retett Kann ert dunn
ue, ne teſtm̃ rumpatur, tunc hmõi petlone
copulatæ cenſentur vocatæ ordine ſu
ccel⸗
ſiuoꝛita tenẽt cõiter doc.in d.. quidãrede
relatiibi per laſ. nu. ll. 12.& 20.&lex. d nu. 6. vol.3. repetito in conſ.13.
conſilijs ſupra alleg.& conſi.384. numero 3.& 6, lo. Crot. in conſi,4. numer.vbidi 3
Cöſan lib. 4.idẽ Ale. I in conſ. 4. attentis his. nu. F.& ſeqlib. Dec
1
cit hane
daſend,ch dadet doRenagn da ſrau,
aäſäu
dol o „S
Pract ſaten

NTAN
nib
denor 25.
X Mar. Sall. Ken,
.pen.& etagen
eſta. vbi et dduciuc,
3 de.in d. eng d nede Buw. akamch
. Kaynang o,ſeuſubſtic cha
tranq.
„==bocin
rmirhts. eemmirebi 22 deri mare Ang. Gaa)8.nuß pinionem girattexin tituto. ff. de 2.z vbii te ipſiſimul n luccl Ir, quem te aa hac ä nd.c.Raynd an H unn tex. bſtat, ꝙnon an olleciu s faciat vid’ 3ds voch uo, vt vñr vi Docaill hento proma a8 dduciij ſttex. in l. ſiſasn ericun f. accre. vbillz eiadmin tre, licet ſint ertiſudmn Nec obſtant rm ionesth quidam rects as c. Rar pugnat ibi CIdoluu-
4
io.& nullam= rhlon tes. 1
X. ſfatis conue= attelun u.l. verſiquanza docii- ntrarium qu enleun ceſsiuo. Prit e acimmi Lam ſpeciale Xgflan rris numeri 1 Auregniſ ur, Bar. in l. M urezas Illa verba, ſ=ellẽ Sii iſſet, in om=s boni a Nicolinat glal gterminis ci*sit Daf nõ pono ꝓ qu bna ninis ſcribité in emnn
ao b doss— icõcluſione S ir ttur, inter qu 0 3 nis natura, è— ceſsitas inſt amldip 4
f uncn eſtñ rumpat as 1
in 44, —,, zM
12 h t— S„. Al A nſ B49 3 nll slupraallege 4 numd
.
DECISIO LXXXI.
hanc opinionem communem& veram,& in conſulendo,& iudicando amplectendã, Iul. Clar. ibr.z. ſenten. iuris. Ö.teſtamentum. quxſt. 8. concluſio. 2. poſt Corn. Bertr. Cur. lun.& Beroum per eum relatos, dicens hãc eſſe communem opinionem, quibus addo eundem Corne. conſil. 131. viſis ſcripturis, lib. i.& in conſi. 47. in præſenti conſultatio-
ne. colum. z. verſicul. his tamen non obſtan.
1 b. 4. concludens, quod vbiconcurrunt or- do charicatis& affectionis cum ordine ſcri- pturæ, licet ceſſet ordo debiti naturalis, atta- mencenſentur inſtituti& vocati ordine ſuc- ceſsiuo, non autem ſimul, poſt lmol. quem re fert in d.õ.quædam rectè. Sed in caſu noſtro vltra ordinem affectionis concurrit neceſsi- tas inſtituendi pronepotes cauſatiue, quia ſi mortua matre, viua auia teſtatrice, quo ca- ſu ſubintrarent in locum matris, ſ reperirent ſe præteritos ſine inſertione cauſæ, poſſent di cere teſtamentum nullum.§. aliud quoq; ca- pitulum. in auth.vt cum: deappell. cog. glo. 1. in. filia. C. de inoff. teſta. Areti.& Io. Fab. in d.§. fi. nſtit. de exhæred. lib. Paul. de Caſtr. in auth. non licet. C. de lib.pręte.& argumento eorum, quæ dicuntur de nepote iam nato, vel poſthumo inſtituto, ſecundum conlili- um Galli. d. l. Gallus. in princ. d. 6. inſtituens. & Alex. in d. õ. quidam reci, ol.3. ergo ordi ne ſucceſsiuo cenſentur vocati pronepo- Tertiò, pro hac opinione facit alia com- munis concluſio, t quòd ſiquis inſtituat, vt⸗ puta fratrem,& eius liberos, tunc ipſe fra⸗ ter primò admitritur, deinde liberi ordme ſucceſsiuo, cum ſint vocati ſub nomine col- lectiuo continente plures gradus, ita con- cludit Ange. conſa8. nu.3. laſ.poſtalios ꝑer eum relatos in d.§. quidam rectè. nu. 22. 80-
cin. d. conſ. 113. num. 2.& 3.vol.. quem refert
& ſequitur Gal. in d.§. quidam recte. colum. 5. verſ. tertia conclulio,& facit tex. in l. ſin. iuncta glo. in verbo, Nulla. O. de verb. ſigni- fica. Pariſ. conſ.23. num, 128. volum. I.& conſi. 2. nu. z.27.& ſeq. volu. 3. Dec. conſ. 248. num,
3.& 4.& conſ. 205. nu 2.& 236. nu. z. Soc. con-
ſi. 38. col. 2. quẽ& refert ſequitur Dida. vna cum Soci.& alijs in d. c. Raynutiꝗs.§.2. nu. 6. extra de teſtam. Crau. conſ 22. nu. 2. I0. Dile- cti de arteteſtandi, titu. 4, cautela 6. num. 4. Poſt Bar. Bal.& Alexa. quos refert Neuiza, conſ.4. nu. 10. Port. conſ.8. nu.: 77L—
QWarto, quia hoc colligitur ex expreſſa
*
2.
mente teſtatricis ex illis verbis, Gradatim,
10,0ℳ . M. 7— 5& ſucceſsiue, t quæ cum commode referri
Poſsint ad omnia contenta in diſpoſitione Præcedenti ad ea referri debent, Bar. in. ſi
16
141 idem.§. fina. ff. de iuriſdi. om. iudi. in l. talis ſeriptura. õ. fi. verſ. aut po nitur inter capitula. ff. de lega. i. Dec. conſi. 4. col. ⁊. verſicul. præ- terea illud.laſ. in l.i. col.1.& ſeq. C. de lib. prę- teri. vbi ponit reg. cum xij. limitationibus, imò maior rõ videtur eſſe, vt referatur ad ma trem,& filios, vt vocentur gradatim,& ſuc- ceſsiue, propter diuerſitatem graduum, cum mater ſit in proximiori gradu, quam, vt refe- ratur habita ratione ad maſculos,& ad fęmel las, qui poſſent eſſe in eodem gradu, vtputa frater& ſoror, in quos debet cadere par affe-
ctio. Qintò, quia vocauit procreandos, tquo caſu, ſctlicet quando vocantur filij naſcicuri, & ſic incerti, cenſentur vocati ordine ſucceſ- ſiuo, Dec. conſ.248. nu. 4. verſ.& iſta conclu- ſio comprobatur. vbirñdet ad allegata in cõ- trarium per Soc. in d. 9. quidam rectè. idem ſencit Corn.d.conſi. 7. circa præſentem. col. 2. litera B. lib. 4. Nam etſi diceremus iſtos fili⸗ os naſcituros ſimul vocari cum matre ſeque⸗ retur, quòd quandoq; ipſa mater haberet v- nam partem,& quandoq; aliam prout con⸗ tingeret filios naſci, quod nõ eſt dicendum, argumento eorum, quæ dicit Alex. d. conii. 22 ‚u. 4. vOl.3. Sextò comprobatur iſtaopinio, arguen- do à maioritate rationis, auth. multo magis. O.de ſacroſ.eccle. Nam ſi inſtituãtur libert, dicitur inſtitutio facta inter eos ordine ſuc⸗ ceſsiuo, vt cenſeantur vocati proximiores, & ſalua ſemperſit gradus prærogatiua Bar. in d. 6. quidam recte, per tex. in l.peto. efra⸗ tre. ff. de lega. ⁊.& in J. ſi.de verbo. ſig conue- niunt allegata ſupr in tertio fundamento:
7 ergo à maioritate rationis, t vbi mater,
quæ eſt proximior in graduinteruenit, di- cendum eſt, teſtatorem voluiſſe in ea ſerua- re gradus prærogatiuam, quam lex& natu⸗ ra prius ad hæreditatem ab inteſtato voca- bant.l.fi. C. quor. bo. auth. defunct. C. ad Ter tu.& ita præſumiturceltatricem in dubio cẽ- ſuiſſe Bal.in l.i. col.3. O. de ſecun. nup.
18 Nonoobſtat natura copulaciuæ, t quia rũ
deri põt, vt per Corn. d. conſ.31. col.z. litera R. lib. i. quod licet vis,& natura copulat uæ ſit pariter& equaliter coniungere,attamen multoties reced tur A propria viverborum: ratione ſubiectæ materiæ, vel ratione verie: ſimilis mentis teſtatoris, vecontingit intar⸗ minis, in quibus loquuntut glo.& Doctor. in d.O. quidamrectẽ.& in iut ibus allegatis in illa glo.& in kgñaliten O. de inſti.& iubſt. & alijs iurihus per eundem Corn. citatis, in quibus lex vocat plures perſonas per copu- latiuam,& tñ inuitantur ordine ſucceſsiuo. AA 3 Secun-

8ENAXTVS
gecundò reſpondetur,& melius, quod quando copula ponitur inter perſonas, in- ter quas cadit neceſsitas inſtituendi,& ordi- dinata charitas affectionis, tunc copula non ſtat propriè, nec retinet naturam ſuam, ſed intelligitur ſucceſsiuo ordine, gloſſ. Bart.& Iaſ. qui dicit illam gloſ.communiter appro- batam in d. 9. quidam recte. nu. iI.&=. Dec. d. conſi.84. nu.ʒz.
Non repugnat, quod paria ſint copula⸗ re per dictionem,&, vel dictionem cum, d. l. Titię textores. 9. fin. ff. de lega. I. cum alijs ſu⸗ pra allegatis, quia poteſt duobus modis re- ſponderi. Primò, quod leges in contrarium allegatæ, loquuntur in d ſpoſitionibus, vel in perſonis, in quibus non erat neceſsitas diſponendi, vt in legatis,& fideicommiſ⸗ ſis, vel perſonis extraneis. Nam I. Titię tex- tores.§. fin. ff. de legat. I.& l. ſi quis Titio.& J. ſi muli eri. ff. de vſufruc. accreſc. loquuntur in legatis& fideicommiſsis,& in perſonis extraneis,& l. fin. C. de impu.& alijs ſubſtit. loquitur in extraneis. Ergo nimirum ſico- pula retinet naturam ſuam,& retorquen- do argumentum ſicut copula& non reti⸗ net naturam ſuam, quando ponitur inter perſonas, inter quas cadit ordinata charitas, & neceſsitas diſponendi, vt ſupra probaui- mus, ita non deberet in tali caſu dictio, cum, tenere naturam ſuam, vt æquiparatorum ea⸗ dem ſit diſpoſitio. vel poteſt reſponderi, quod quantum ad inducendum coniunctio nem non eſt differentia inter prædicias dicti ones. Has reſponſiones ponit Bar. in d.§. qui dam recte. nu. 4.&5..—
Nec aduerſatur tertium fundamentũ in contrarium adductum, quia nos ſumus in ca ſu, in quo ſaberat neceſsitas ſaltim cauſatiua inſtituendi, vt diximus ſupra inſecundo fun damento pro hae parte.
Non mouet cap. Raynutius. quia vltra alias ſolutiones datas per Socin. in d. 5. qui dam recte.reſpondetur, quod ibi loquitur in ſubſtitutione fideicommiſſaria, in qua nõ cadebat neceſsitas naturalis præciſa, vel cau⸗ ſatiua ſubſtituendi, ideo nimirum ſi ſimul, non ordine ſucceſsiuo admittuntur, ita te- ſpondet Socin. ad d. c. Raynutius, in conſi. 238. nu. i. in princip.& ex iſta diſtinctione, an ſimus in caſu neceſsitatis, vel non, poſſunt colligi reſponſiones ad omnia cõtraria, quo- fit, vt ſecundum hancopinionem iudicaue-
rit Senatus in fauorem matris, in cau- ſa lugalium de Ranzo, contra Vaudanos Augu- ſtenſes.
PEDEMONTANI
2 tur, fquòd fructus pendentes pars fundi
SV MHMMARIVM.
Emptorz ſeu ſingularis ſucet ſſor non tenetur fatng no, ſed ei datur actio aduenſus locatorem ye 6
redes ad intereſſe. 2 FEructus pendentes pars fundi eſſe cenſentur Pnt, nitatem. s2 Coloni in fructibus pendentibus nullum ius haben. 4 Colono partiario competit acl io erſorai proſacn s Colonus partiarius expelli non pote i ſingular un b
ſore, cum habeatur loco ſocij.
6 Succeſfor ſingularis tunc demum tene tur ſtaretahu quando ex cauſa neceſſaria facta eieſtreftuutv norum,& in eorum poſſeßionem miſſus eſt
7 Colono ſtare tenetur, qui per ſententiam iudicis ſun dit, niſi locatio eſſet facta in fraudem.
2 Pructuum pars colonica præſtatur loco operis lain ſumptuum factorum in percipendis frucbun in in eis dicitur colonus habere tacitam hypol cam.
9 Colonus ratione tacitæ hæpothecæ quam habetiſn ct bus propter operas& impenſas in eis ſatam poteit ab corum perceptione expelli.
i Meltus pignori incumbere, quam in perſonanine fructus pendentes pro recollectis habentur,
DECIEISIO LLXXXII
Au emptor ſeu ſingularis ſucceſſor tenenu ſtare colono partiario.
Vmactor, qui in pett ne hærcditatis obtinu- rat, inſtaret ſe inexequ tionem iudicati‚ miuuu X poſſeſsionem prado rum hæreditariorumdà * aduerſario poſſeſſonn petierunt coloni partiarij declarari ipſislij re percipere partem colonicam kda tunc pendentium.Quæſitum fuit, an iure tant?& dubitationem inferre videbantut qui fundum. ff.loca. l. nhil. 9. fina. ff. de legni 1& l. emptorem. O. loc. t quibus diſponitu emptorẽ, ſeu ſingularem ſucceſſorem nont neri ſtare colono, ſed ei dari actionemadu ſus locarorem, vel eius hæredes ad interelt idq́; ex eo fundamento corroborari dici
propter vnitatem. l. fructus pendentesih
at
Alex rce Gaccpons. duoris, rdiäs fucit z eiam tch Kbenntcun denäbue Awan ta G.ne 1 starcdhon Alra murmog
ſerrain damuan
eRSpexte 4 4 Ne u Kaanter tenet h
ranm,n naliüghnt rnumaiche kelccinn,g un hdereti penuiu 1 geismaotn Aatttnon b Arnonen“ labintrcod taron, ah Julründ colit opmoem rhinl cum 4 Wanumh h ſpenchcelege. do all wlm nuro compet ndtotenn dem pelonale do gelec So qlemlecp. enonno meon pidern mger mexces dum àHum. Acenunn maegtmff 7 Gnflob u tum lben onan te pell mgulm 1,okſch mck ereum. ospanieſcih exanönd ſ tmac 17 derſitemfällt. wacdense mRaphäll
Fiihrae rei vend.iudicaturqʒ de eis, leutce undo, Bar. in l. ſi filius familtãs.. cum(ſundũ. V in fin. ſfrde verborum obligatio. Tiraceders trac. ligna. ou autres choſes. 9.. gloſſ7. num 37.& ſeq. igitur ad dominum fundipenine- re debent.j.fructus.cũ ſimilibus.C. de aciid emp. Afflic. deciſ. 118. numero. his cumi- lantur duæ concluſiones, quas dicit coes
Socin. conſilio 32. numero 6. Alb. poſthac
ſcript
h ule ſem etam tenu 3 d eemp Aend nende nen deni dfab petkta condueir un 8 1— aregn rin — berls, cn un lmarjyidet tgaln 6 1 oaaonht d Ien mibio dn rmiirreene Keelnne Ketanzgd uſuccſgn uürdga umem. un nn b adhocnor
Rapeton Lduoni
ra.—
lüldn— Ueümu adde, Ö Dar b
coln lü vnu

TAN
FA RAS VA eu ſugala
8₰ or teth 46 unt Jac intereſe raam
dendente; ad en.— ucſtan,
1 1 dha 1naelen 1 Zemum ten Man=ri 4 nco ex cauſan Dri fadtee m, E in eoru 1Seßonenut per 4 are tenetur, Beerſentenia niſ locatio e· Atain fnann— m pars coloni d eſtatur l dtuum facton pereixna dicitur coll wa habere ℳgg
ratione tacit. othece 1 s propter ope anr impenſan Rab corum pe am ione aai bignori incun==³, qucn i tus pendentes ercollecti
CISIG XXI
ptor ſeu ſin a atisſucaie ono pattiatic
exemiudan
coloni par== jſdeci
ſu actorai 1= rccdinau 1z nſtareltan
pPECISIOLXXNII. 642
Kripta viſus conſs.num.1.& ſequen. non fa- ciens tamen mentionem de Socin. Prima, quod ſucceſſor ſingularis non tenetur ſtare colono prædeceſſoris non habentis plenum
fallit regula d.l. emptorem, laſ. in d. I. diuor- tio.num.‚32.& ſequent.vbi num.35. poſt Bal. in c. quoniam frequentes.õ. final. in fin. vt lit. non conteſta, non proceda. ponit regulam,
ius in re locata reſpectu dominij. Secunda, 7 t quòd qui ſuccedit per ſententiam iudicis te
quod ſucceſſor ſingularis non per viam tranſ
miſsionis, ſed per viam priuationis iuris, quod erat in prędeceſſore ſuo, non tenetur ſtare colono ſui prędeceſſoris, per regulam J. lex vectigalt. ff( de pigno. vbi reſoluto iure datoris, reſoluitur ius acceptoris. Accedat etiam, t quod coloni in dictis fructibus pen- dentibus nullum ius habcant. l.cum plures. §. meſſem.& ibi gloſ.ff. loca.& hac ratione Alex. in l. ſifiliofamiliAs.§. fin. colum. 4. verſ. ſed contrarium.ff. ſolut.matrimo.poſt lIacob. de Bel. Specul. Bal.& Roma. conſ.309. per eum allegatos, conſtanter tenet hanc opi- nionem,& reſpondet ad id, quod in con- trarium adducitur de ſocietate, quam vide- tur habere colonus partiarius. l. ſi merces. 6. vis maior. ff.loca.& addit non poſie red- dirationem diuerſitatis inter colonum par- tiarium,& eum, qui nũmis colit, eandem opinionem ſequ’tur laſ. in l. cum filiofami⸗ lãs. num. 180.& ſequen.ff.de lega.i. t dicens, eo caſu colono partiario competere contra venditorem actionem perſonalem pro ſo- cio, vel ex conducto, quem ſequitur ibi So- cin. Iun. num. 74. In contrarium videtur vrgere Bal. inl. ſi merces.. qui fundum.& 9. vis maior. ff. loca. & clarius inl. idemꝗue.§. fina. ff. pro ſoc. di-
W
11* eſsicma cens, tcolonum partiarium haber: lIoco ſocij, 1*a2 hatiun deò non poſſe expelli à ſingulari ſucceſſo- 2 rhriſid re, poſt Cyn. Io. Andr. per eum allegatos,
bquos pariter citat Alexan. in d. I. ſitiliofami-
lere partem lonienſt’liàs.. fina. colum. 4. verſ. item fallit in colo⸗
dentium. Q== tum o, addens lacob. Butri. Rapha.& Lamb. de „Aen.. 4—.
ubitatione feretn Ramp. hanc opinionem etiam tenuiſſe vi-
= E grll um. ff loca.! Sai Storem. C. ¹.+ quibsc
ſeu ſingulaſun ſucci
detur Fab. in tract. de emp.& vend iné. q. in 18. mem bro. verlic. item& tertio in colo⸗ no partiario, Angel. Xret. Inſtitu. de loca.&
colono, ſedn ariau conduc. in princ.& de excep. in princ. verſic. 0
orem, vel ein xreden
ofundamen ex oflo d fructus pe*ν ntespi vnitatem. 1. is ei vend. iudin 419, 3
oatio je verborum igatlo
2.0¹ .i91 un lfuckunch üi Nc. decil ij 4 1, 145 dux conclu
56 on(dlioz2. nil er
4
ſed aduerſus.& in caſu noſtro hæc opinio
uiè ſirmari videtur ex eo, t quod reſtitutio bo-
norum, necnon& miſsio in eorum poſſef-
-'
2 ſionem fit ex cauſa neceſſaria in exequutio-
nem iudicati, quo caſu ſucceſſor tenetur ſta-
re colono. l. in venditionem. 5. i. ff. de bon. auctori.iud. poſ.quem ad hoc notat gl. com-
muniter approbata in I. diuortio. in verbo,
2§..1. 9.„ 7⁹. 3 ouautres c§¹9 Tertia portio. verſic. alij, quia mulier graua-
8
Im 1-.„ 7 nur adde uνm 1rur. ff. ſolut. matrimo& Bar. ibi. num. S.& 7.
latius ind.. ſi flliofamiliâs. 9.fin. I ibi Alex.
5, 4.... iColum. 3. verſic, idem in translatione facta
I
hſi Per iudicem,& colum. ſequent. verſic, item
N
netur ſtare colono, vel inquilino, niſilocatio eſſet facta in fraudem, plures alios citat Ti⸗ raq.de retract. conuen,§.3. gl. 1. nu. 14. huicq; opinioni conuenire videtur, quod ſequen⸗
8 ti deciſione adduxi, videlicet, t partem fru-
ctuum colonicam præſtari loco operis, labo- ris,& ſumptuum faciorum in percipiendis fruct bus.l.i.& ibi Bar. C. de fruct.& lit. ex- pen. Bar.& Iaſ. in d.l. fructus. ff. ſolut. matri. & propterea in eis quædam tacita hypothe- ca cenſeatur inducta, argument. J. interdum. &l. ſeq. f. qui pot. in pig. hab.& l.l. C. quibus mod. pig. vel hypothe. taci. contra. quo fit,
9 Ivt ratione dictæ tacitæ hypothecæ nõ poſ⸗
ſit expelli à perceptione dictorũ fructuum, vt concludit latẽ Alexand. poſt alios allega- tos in d.l. ſi filiofamilids. 9. final. colum. 2. ff. ſolut. matrimo. Abb.in c.i. num. 3. de reſtit. in integr.vbi dicit pro ſumptibus,& labore circa rem aliquam dari eiuſdem rei retentio- nem,& idem videtur ſentire Cagnol. in J.2 num. 220.& ſequen. C. de pac. inter empt.& vend.quamuis in colono loquatur, qui nũ- mis colit, addo huic opinioni deſeruire au- ctoritates cumulatas à Didac.lib.z. varia, re- ſolut.c.i. num. 3. quibus concluditur colo- num habentem rem ipſam, vel omnia bona locantis hypothecata, non poſſe expelliaſin- gulari ſucceſſore. confirmarique poteſt hæc ſententia duabus regulis: altera ex l. nam hoc natura. ff. de cond. indeb. qua cauetur neminem cum alterius detrimento deberi fieri locupletiorem, ſed ſi ſucceſſor percipe- ret omnes fructus, vtique locupletaretur cum iactura coloni, propter operam, labo- rem,& ſumptus per eum præſtitos occaſio- ne fructuum percipiendorum, d. l. diuortio. §. fin. ff. ſolut. matri.
Nec obſtat, quòd ei daretur actio ex con⸗- ducto, vel pro ſocio aduerſus locatorem, vt ſupraà dictum fuit, quia aliquando poſſet eſſe
10 inanis actio: t itẽ melius eſt pignori incum bere, quàm in perſonam agere: altera regu⸗
la eſt l. ſecundum naturam. ff. de reg. iur.& c.qui ſentit. eodem titu. in 6.J. f.9.penult. C. de fruct.& lit. expen. quod ibi debet eſſe lu- crum, vbi eſt periculum, ſed colonus par- tiarius ſentiret incommodum& damnum, quia ſi aliquo caſu fortuito, vtputa, ſi tem- peſtate, tabe, vel alio ſimili caſu ſublati fue- rint fructus, patietur colonus damnum amiſsi ſeminis,& operarum præſtitarum
4 Occa⸗

*
4 [.
N 5 S 1
A 1 I A d— ¹
1 1 4 4 1 9 1 1 1 1 5b ¹ 1 1 1 4 4 1 1 1 t 1 1 44 i ₰ 1 ¹ 1 1 1 1 1 1 1 ¹ 8 . 8 8 5 ſ 1 A 4
—
S ENATVS PEDEMONTANI
Occaſione fructuum percipiendorum. 1. ex conducio.§. ſed& ſi tabe. ff.loca.& tamen ſi colligerentur fructus nõ perciperet portio- nem ſuam contra d. reg. conuenitq; regul. l. penult. C. de ſolut.& ijs fundamentis non ab re erit diſtinguere, aut agi de fructibus pen- dencibus breui collecturis,& in illis propter ſumptus factos, ſaluaſit pars colonica, cen⸗ ſeaturque, acſi recollecti fuiſſent, argumen- col. penult. ff. de milir. teſtam.& aliorum la- te cumulatorum per Tiraq. de retract: ligna. ou autres choſes.õ.I.glo.7. num. 44. facit re- gula, quæ incontinentifiunt, dicuntur ineſſe petentes. C. de pac. l. lecta. ſi cert. petat. aut de frucätbus futurorum annorum in quibus nulli facti funt ſumptus, nec præltita aliqua opera.& hinc cum nullum ius, nec damnum emergens in eis prętendere poſsit colonus, ſucceſllor eidem ſtare non tenetur, Cagno. in 3.l.z. num. 221. C. de pac. inter empt.& vend. poſt Alexan. in d.. ſi filiusfamilis.. ſi vir. ff. ſolut. matrimo.& quamuis huic diſtinctio- nidicerem contradicere Rui. conſ. 4. num. 13. vol. l. poſt Bald.& Specu. pereum allega⸗ tos, Senatus tamen ſecutus diſtinctionem ſuprà dictam, ſecundum eam ita cenſuit in cauſa Richelmorum,& Alayſi Nicienſium.
SVMMARIV M.
2colonis partiarijs an imponi poßit collecta prætextu fructuum partis colonicæ.
2 Coloni decumam ſoluere tenentur.
. Damini prædiorum, non autem coloni, tenentur munera ſubire,& colle ctas ſolucre.
4vſufructuarius ad colle ctas tenetur-
collectæ ratione poſſe ßionis& perceptionis frutuum imponuntur num. eodem.
„ Conqdutiores percipiendos omnes frucius,& ſoluentes mercedem in pꝛcunia, tenentur ad ſolutionem colle- ctarum, non autem locatores, qui pecuniam perci- piunt, contrarium verius, vt num. ſeq.
6 collectarum munus illis imponendum eſt, qui poßident pro ſuo, ey iure ſuo,& faciunt fructus ſuos.
7 Pructus propriè dicuntur deductus ſumptibus.
8 Colani ita demum ad collectas etiam contribuere tenen- tur. ſi deducta impenſa aliqui fructus ſupereſſent.
9 RKes ſemper minorts aſtimatur ratione oneris iniuncti.
DECISIO LNKXIII.
An colonis partiarijs imponi poſsit collecta prætextu fructuum partis colonicæ.
Efricatur in dubium, an colonis partiarijs impo⸗ ni poſsit collecta præ- textu fructuũ partis co- G lonicæ, in quo articulo
Lucas de Pen. inl. final. quæſt. 17. C. de quibus
69
—,
——Oö———
oo——-ͤ»—ʒ
mune. vel præſtatio. nemi. lic. ſe excuſip, 2 tenet poſſe imponi, t cumij tencanturſali re decimas.c. nobis.& c. tua nobis. verei cum de cũctis. de decim. item ſi fœnusen cerent, tenerentur contribuere in onerie patrimonij, etiamſi poſſeſsionem non d rent. l. filij. 9. final. ff. ad municip. Ergo fructibus lucratis pariter eis poſſunt 8—
l0 5 eaſs* 6. de luc
denpae czin Ic ha ullin üoolne
munera,& collectæ,& rationem aſsigu
quia ſi pro bonis mobilibus,& alijs quah b
acquiſitis, quis tenetur munera ſubire 4 ſinal. cur non ratione fructuum pro pon ne colonica tenebitur, hanc opinionemt net Bened. Cap. de reg.& tract. c. 96. numa 85. poſt gloſ. lInnocen.& Fede.de enisn eum citatos.
In contrarium videtur text. in authena colla. õ. nullus.& in. litibus. in fi.&.hip nes. C. de agric.& cenſi. lib. II. vbi domun
3 prędiorum, fnon autem coloni, tenẽturm nera ſubire, quem ad hoc notat ibi lom t́ę Plat. poſt Anto. de Barulo. quos reim ſequitur Socin. conſ. i. num. ⁊. volumu inl. fructus. num. 14 ff. ſolut. matrimonl in l.l. num. 30.& 32.C. de iure emphyt.pal Bal. ibi. col. I. verſic. 6. Brun. de ſtatu. exiu fœm. in 8. articulo. quæſt. 22. colu. 4. citas Natta conſ.409. num.3.& ſequent. poſtl do. Bolog. conſ.54. quem refert Laur, Silu conſ. 9. num. 17. Nicol. Bello. conſ.⁊7. uun, 9.& 10. Pariſ. conſ.z29. num. O. volumih Maur. Sequanus in repetit. l. vnica. colun 203. C. de mulie.& in quo loco mouemn duplici ratione. Primò, ratione dominijon ad dominum pertineat onus colleciam d. lhi penes. ſed hæc ratio mihi viſa nou
4 vniuerſalis, t quia vſufructuarius, qui eſt dominus, tenetur ad collecias. l.ſipo dentes. 9. ſi quid cloacari. ff. de vſufruciſi Dec.conſ.285. col.i. Secundò, ratione 39
ſeſsionis& perceptionis fructuum: qu
rum reſpectu imponuntur collectz. d ſiquid cloacari. Adducunt Bar.& Angpol gloſ. in l.l. C. de anno.& tribu. lib. 10.conch 5 dentes, t conductorem percipientemom, nes fructus,& ſoluentem mercedeme cunia, teneri ad ſolutionem collectarum non autem locatorem, qui perqipit gect- niam. Ergo arguendo à contranio ſenlu co⸗
lonus partiarius, qui non habet omnes 5 ctus, ſed partem colonicam duntaxabyol debet onera ſubire, ſed quia ſupra dictatol cluſio, videlicet conduciorem, qui locito
ri ſoluit mercedem in pecunia tenerifubii
onera, non eſt tuta ex ijs, quæ ſcribit Ales
6 conſ. 5. num. j. volum. 4 vbi d cit, t mum collectarum debere imponi illis, qui 4
0l
wufi uͤbusporuocu nlin twutabenn nuſn mptuun di oolwangol A ungohns Acasccentulde
ns rrüucu uind bmudasſ huſtänaß Enlfud commonterDd
lumbeek(humanm uriouct aeodiaulc one aumalemd pebolen näpoprecod aiu dit ülus lnplibds, nnlaltt eicuionödom Hucw,Dun Sexprrenom.2 Fns foet bäedudampenke entalot Wabirtreonmn
Sonam a(cortnbvere, ugr Wegt admunicp Ah deenne anornan perg. realigi Fderufuesegs. 9 P7 un e ded rrione onenn wummèng nr gaulenper Ein lin ſan deencun nu 3 Wec mnro habearur adolencc nem n 8 daſ ſten eponcetn nmi, cmä anban. Matla 8. ainf mm otbnn iFeulpioren
tuset der. mane aa niurians Ie dcuoiamV
rim ſdüm Vercele bii dunenagr. en ſegh conlgengn,. Cl Clonog u ſate rlun amelem W
d Rcommnn br
lter
cleaan tan. gutg den Ketuandam dt uac en. e m 4 A. 1 den 1 acdeteddlii
19 dr dm,
r W lina diy K. N nag„ iſa an f tin unn dau.

wna dent pro ſuo,& iure ſuo, faciunt fructus Dim nens ſuos,& ex ijs, quæ dicit Curt. Sensnſac⸗ 11A itemſt& Parpal. in l.placet. C. de ſacroſ. eccleſ. col. eiibu wee n9.& 21. Iaſ.in conſ. o9. in fin. lib. i. tenentes cſid mi conductorem nummis colentem non teneri n ſubire onera, ſed locatorem, qui dicitur ha⸗ uncpd, Pere commodum fructuum, quos refert& X collec⸗ 4 4 dahe ſequitur Bello. d. conſ. 27.& reſpondet ad d bonism bu un Bar. in d..l. C. de anno.& tribu. imõ in col⸗ quis tenir Bmund 1 lectis adducit eum num. 7. 3 contrarium, non ratior n räun dhh quibus acce dit Natta d. conſ. 8197. ntrdne 4 atenebit unco j idcirco ad aliam rationem puio eſſe tranſeun d. Cap. det 3, vrn dum, ſcilicet, colonum partiarium non bene⸗ loſ.Innoc a iſt riſubire onera pro fructibus portionis colo- os K bedc nicæ, quia huiuſmodi fructus habentur loco . operæ laboris,& ſumptuum factorum in cultura agrorum, igitur propriè non dicun- tur frucius, t cum fructus dicantur deductis ſumptibus, l.l. C. de fruct.& lit, ex pen.& ibi Bart. l. fructus. vbi communiter Docto. prę- ſertim Bar. Alex.& Iaſ.ff. ſolu. matrimo. l. di⸗ uortio.§. impendia. ff. eod. tit. Paul. de Caſt. conſ.338. numer.i7. volum. I. ſecundum im⸗ preſsionem Papien.& propriè colonus par- n. 0.& 32.e inten tiarius dicitur, qui ſuis ſumptibus, non do- Ol.I verfic.—um mini, colit, eiusq́; periculo, nõô domini, ſtant 3.articulo.—ſtauch fructus, Abb. in c. ex parte. num. 2. de deci- n.409. nu=ſcqat mis, tquo fit, vt ſideducta im penſa ſupereſ- g. conſs4. La mretul' ſent aliqui fructus arbitrarer eorum ratione 11n„colonum teneri contribuere, argumento d. um. 17. NicET ello n 4 1n IcrL, Arenrnne 0. Pari cont⸗ ummim J. filij. 6. final. ff. ad municip.& huic rationi eertlur deſeruiunt, quæ notantur per gloſ.inl. ge- uan 1 einhm nerali. 6. final. ff. de vſufruc. lega. Dec. conſ. „mule. dhe emſun 167. num. 2. f quod ratione oneris iniuncti Prir= ationechn. atione. Ni albn res minoris æſtimatur, quia ſemper onus de- trahitur, idem etiam dicendum videtur de
trarium vi==rr texin llus.& in Ibus.i agric.& e lh m. inon auf acoloniy re, quem IKocnot tAnto. d1e Irul.q Socin. cont à numu us. num. t. ſolaut.m
onusd
A
num pertut
nes. ſed hær iomihn ſumptibus, vt eorum ratio habeatur. Bt te- lis, fquia?— ucu endo hanc opinionem reſpondetur ad id, nus, tenet— dcit οd dicitur de decimis& tributis, vt per ſiquid clq= fite Ja. in d.]l. fructus. num. 17. poſt Bar. num. S. ſ85. col.l.=cne S hancopinionem veluti æquiorem, ſecu- & percep—us hu tus eſt Senatus in cauſa vniuerſitatis Auxi- eciu impot ur in liani contra colonos ciuium Vercellenſium: acari. Ado,=Itbé verüm, quia proponitur eſſe in agro Vercel⸗- C. de ann(— tnhohh. lenſi vniuerſalem conſuetudinem collecta n⸗ rconduci— perc di colonos pro parte colonica. Ideò cenſuit 'ſolu um mebs eam eſſe vniuerſaliter obſeruandam, motus us,O nem excommuni concluſione, qua diſponitur in
deatof ux quihe collectis exigendis ſeruandam eſſe conſue- em locato—onh tudinem, Iaf. in l.l. nu. 32. C. de iure emphyt. rgoarguen labchr Pariſ. d. conſ. 25. num. 54.& 97. adducebam rtiarius 9 31 diti text. in 1. litium.§. hæc de redditibus.& ſeq. partem c S uia int9 O. de agri.& cenſi.lib.ii. xeraſübire Soent 4 el SVMMARIV N.
n 2 ludex ordinarius etiamſi vt ſuſpectus recuſetur, nou po- teſt in totum remoueriſed ei datur adiunctus.
DECLSIO LXXXIII.
1
143
2 Proceſſus à delegato, ſubdelegato, vel ordinario, poſt re- cufat ionem factus tenet, niſi fuerit appellatum ‚vel alio modo fuerit cauſa ad alterius audientiam reuo- cata, ſecundum vnam opmionem, intellige diſtin- guendo, vt num. 6.
3 RKecuſatione iudicis facta quicquid inde factum eſt æqus caſſatur, ac ſi factum eſſet pot appellationem, ſe- cundum communem opinionem, intellige diſtinguen do.num.6.
4 ludex delegatus, allcgatus ſuſpectus, poſt recuſationem deſinit eſſe iudex, quoad iudicandum in meritis cau- ſæ, donec per arbitrium fuerit cognitum ſuper cau- ſis ſuſpicionis.
5 Suſpictonis allegatio, ſeu recuſatio, iudicis manus liga- re dicitur.
s6 ludex ordinarius, vbi recuſatur, debet cauſa recuſationis allegari, licet non ſit probanda neceſſario.
7 ludici ſuſpecto adiunctus dandus eſt,& ſi non detur, cui imputandum, an alleganti ſuſpicionem, an iudici re- cuſato, vel ſuſpecto:
8 Epiſcopus hodie iudici recuſato nõ datur ſecundum com munem opiionem.
9 ludex recuſatus non poteſt ſibi aßignare terminum, de quo in c. in legitima. de appell. in 6. in caſu, in quo non elguntur arbitri.
gppellatio à proceſſu iudicis recuſati ad vlteriora pro⸗
cedentis, an habeat vim appellationis ab interlocuto- ria, an verò à d initiua.
n Iudex eo ipſo, quod procedit poſt recuſationem, vel apa
pellationem dicitur grauare partem.
Appellatio, recuſatio,& relatio, vt paria ponuntur,&
iudicantur..
13 Appellat io ab interlocutoria debet in ſcriptis,& cum
inſertione cauſarum fieri, itidem& recuſatio.
10
5½
DECISIOLELXXXIIII.
An Iudex poſtrecuſationem propoſitam poſ- ſit ſine adiuncto ad vlteriora mentis cauſæ pro- cedere,& geſta poſt talem recuſationem, an ipſo iure nulla ſint, vel irritanda veniant reme- dio appellationis.
Tante iuris ciuilis diſpo itione, de qua in authe. ſi verò contigerit. vbi gl. S communiter Doct.& ainl. apertiſsimi. C. de iu- di. relata per Canoniſtas
in c. cum ſpeciali. de ap⸗ pel.videlicet, t iudicem ordinarium, etiamſi vti ſuſpectus recuſetur, non poſſe ex toto re- moueri, ſed ei adiunctum dari debere, quęri⸗ tur, an propoſita recuſatione iudex poſsit ſi- ne adiuncto ad vlteriora in meritis cauſę pro cedere, etſi procedat, an acta mero iure te- neant, ita vt ſit appellandũ, an verò ſint ipſo iure nulla? quam quęſtionem latè tractant Innoce. Abb. Imo. Peruſ.& Dec.in d.c. cum ſpeciali. de appella. Roma. conſ.220. Alexan. late poſt Bar. in l. quia poterat. ff. ad Trebel. aſſerentes in hoc articulo quinque fuiſſe opi- niones, quas omnes ne membranas fruſtra SOccu⸗

————-ę————
zeen. rius allegatus ſuſpecius& recuſatus, 21
occupem nõ repetam, ſed duntaxat eas, quæ
ad quæſtionis propoſitæ deciſionem faciant, habet Haacen urliceionen„Auoad ca. ndils—
1G...„.. 2 1. 1S eratoe
recenſebo. Vna igitur fuit principalis Opi⸗ eionenm arbitkotum elegationem m. mnuü 1 aiden oie, r gocijprincipalis in euentum probatæ ſuſn, aau aiu
io. Innoc. in d. c. cum ſpeciali. col. 2. verſicu. ocij t
nlac Alennienr memum me legiſſe. deę ap- 4.n 2, ſed quoad Teaon Lkn cauſæ In. Nüsconte A Hicolz. Fdaty 2 pellat. quod proceſſus a delegato, ſubde- cipalis naber g⸗cannen eru din d.c. coi htet
legato, vel ordinario poſt recuſationem fa⸗ ciali. num. 46. vbi icit, quod iudextet wite aaah cius, tenet, niſi fuerit appellatum, velalio eus neun oteſt procedere in cauſa ſolusi unte. ſaauten'ſſe- modo cauſa ad alterius audientiam reuoca- illo adiuncio,& opinionem Bar. dicit m unkgun ar aße ene n tam, quæ opinio fuit originalis, gl. in c. quo- 3is commnnen, Alexan. conſ. S. numa; ad nn mm d, d niam contra, in verbo, Recuſationes. de pro- vſque in finem. volum.i.& in d. 1 quapra Iunß en eancone patio.& eam dicit communem Peruſ. in d. c rar: colum. 3. dicit ſe putare opinionemba lhr 4 Pneten cum ſpeciali.in princ. col. pen. verſ.& exprę- eſſe veriorem de iure Canonico per teui eveii⸗ denintzui dictis.poſt Butr. Card. Spec.Innocen. Bald. c. iudex. de offic. delega. in 6. Dec. conſim Tearng 3 nmg Flor.& alios per eum allegatos, ſequitur col-i. in princip. dicens, Doctores itncn nau. 9 nri Hns-anbde Q, in. qui⸗ Potefadde mutiter tehele⸗ quos refert 8 ſequitur Va vnänaket 1 1 mealedie Ang.in d.i. apertiſsimi.& ibi Aret.col.final. de nullita. ſentent. ex defect. iur. ordin, un eruunia baſ Veuit
l. 5
.»„„. Oorne. in conſ. 47. col. penult. litera R. vol. 140.& ſequent.— ſabenamdc deeroenlec 1. Alia fuit opinio originalis, gloſ. in c. quo- Quapropter Docto. magis communite em ind2 hakenh Jo clc
ties epiſcopi, in véerbo, Appellat. ⁊. quęſt. 6. foœdere diſtinctionis concordant has ps ndeg den Aom 3 dicensis, fquod quiequidſi poſt recuſatio- niones, videlicet, quod opinio Innooſtne. gaylcope leicemimr 3 nem, qusè caſſatur, ac ſifieret poſt appellatio- ra& communis de iure Canonico, ohno däo Nioh Jono mlpo unr nem: ſimilis ferè glot. in c.fin. in verbo, Cano- Vero Bar.& ſequent.procedat de iure quu oxje vi Rdit god uder nicæ. 3. quæſt. 5. quorum opinionem licet eo- hanc diſtinctionem ponit Bald. indcan paiſtiaſln dum nnthosronlc rum non meminerit, ſequitur Barto. in d.l. ſpeciali.col. penult.Imol.in l. quidam caulx- aum Gen alegtmé clz. ver quia poterat. verſi. ſed quæro. ff. ad Trebel. lebat. colum. 7. ff. de re iudic. dicens tama qerullt todeanpelknbo.in dicens proceſſum factum poſt recuſationem quod ex ſola recuſatione non debet praai a a qpdi inqporancignntu vel allegatam ſuſpicionem eſſe ipſo iure nul· ſus poſtea factus eſſe nullus, niſi hoc dn eniun n dalawagunete lum, Card. Alexan. in d. c. quoties epiſcopi. gatur ex poſt facio probata veritate caui un dege boſegm derm colum. 2. pract. Papien. in forma libelli. de& lata ſententia pro recuſante,& idemn wWeopn mandanten.- decli. iuriſdict. alicui iudic.& allega. ſuſpec. petit in d. c. cum ſpeciali. colum. penultii tre ngob, 4.hociud verſic. iudicem ſuſpectum.& ibi in apoſtil. fina. quod intelligas procedere de iureew iᷣſſm Paul. de Caſt. conſ. 122. vol.z. in impreſsione nonico, ſed diſtinctionem prædictam ii Ncrn Nqrafreyropoln Papien. Maran. de ordin. iudic. in 4. parte. ſtincte ſequitur in d.I. quia poterat. colun mialu folzapnore nn diſtin. i6. num. 4. quæ opinio videtur corro- penult. Alex. colum 3. Peruſ. in d.c. cumſ Dnn ii mtigredb gtn borari argumento eius, quod dicitur de iu- ciali. col. penult. verſ. vel poteſt dici. Deci alereraen daleaon Fc 4 dice delegato, allegato ſuſpecto, I qui poſt⸗ final.verſ.& probabilior. poſt Roma. di dm, anih apelan Mi quam eſt recuſatus, deſinit eſſe iudex, quoad 220. colum.2. Corne. conſ. 247. colum. yxbxionsm ie anurdmn iudicandum in meritis cauſæ, donec per ar⸗ lum. I. igitur in terris Imperij ſeruandaa dtrinmenn bitros ſuper cauſis recuſationis fuerit cogni- opinio Bar. in terris verò eccleſiæ opind cimai L tum, d. l. apertiſsimi.& ibi gloſ. in verbo, Innocen.ſic diſtinguendum docet lal. ind wieau denland Exequutorem, quam ibi ſequitur Salyc. in 7. I. apertiſsimi. num. 5. poſt Bart. in d.qun inang lrd en notab.& Albe. in d. authen. ſi verò contige⸗ 6 poterat. Verum quia vbi recuſatur fordim nedltinr 8 Nocedu idie rit. verſic. in tertio caſu, in illis verbis, Quria rius, debet cauſa recuſarionis allegati,li loggutona W recuſatus credebat, ſe ſolum non poſſe pro- noon ſit probanda neceſſariò, Salyce.indh ndttexean
7 OCl 7 pP 1— dorn 4) an ver⸗, uquihmconſiebe
m
e 1 CC, Cuod cr 4 3 dd licen
...*...„ ar de P. cedere,& ita verum erat:& verſicu. ſequen. apertiſsimi. num. 5.& 7. Aufrer. de reculch ckrpxlr 4 nnädg ...„..—. h. 1 1 1 dhn 3 dicit, t quod allegatio ſuſpicionis, vel recu- 7.& in caſu noſtro fuit allegata 8o petia bürinen,* eruh atio ligant manus iudicis, idem ſentit Saly. admitti ad probandum: ideò cenſuſt Sena⸗ aam non reeleamiir W 3
authen. offeratur, in 9. notab. C. de litis tus dictam cauſam eſſe ad probandum 3cd- iimep de n ex deldien onteſta. dicens, quod poſtquam eſt peti- mittendam. Man um aſſociari alium iudicem non ſuſpectum, Sed ſuboritur alia d fficultas, cui implê- Nane d mre oqunnon non poteſt ad vlteriora procedere ordina- 7 tandum ſit, ſinon detur fadiunctus, anale- draaan d kerpru, A cun
rius, Oldra. conſil. 147. num. 1.& 3.& conſ. ganti iudicem ſuſpectum, ſi nonpetiteis ang 1 fopellandun, 303. num. 2. vbi reſpondet ad c. ſi quis con- lium aſſociari, an iudici recuſato, ſi noncim tügnine dulonenr 4 tra. de foro compet.& eius reſponſio poteſt uit ſibi dari adiunctum, cum hodie de con- wate. fule Keen accommodari ad text. in l. prætor. ff. de iu⸗ ſuetudine epiſcopus non detur adiun„ agete n une riſdict. om. iudic, videlicet, quod ordina- vt concludunt communiter Docto.in di 2 de ſen vun auth- 0

G monhgte ettic. do a in.Nn 1- Men ncip. d- 18, Dodn, eere, qu fer an entent.=efeci d ent.
—— pter D 3. magan in(tiot=e-oncori elicet, 6e Adopinoh nunis dum re Cana ſequen ocedau ctionet dnit Bi penultr pliinlann n. 7. ff.4 eiudicchn
larecuſ ne nonu
DECISIO LXNXXIIII
auth. ſiverò contigerit,& videbatur dicen⸗
dum, quod alleganti, ſeu recuſanti iudicem ordinarium ſuſpectum ſpectet petere, vt aſ-
ſocietur adiunctus, authen. offeratur. C. de
litis conteſt. in illis verbis, Atq; iudici altum aſſociari petat, Bal. ibi. col.. in fin.& col. 4.
verſic. venio ad verbum, alium, vbi dicit per
illum text. quod lex non aſſociat, niſi peta⸗
turſequitur gloſ. in d. auchen. ſi verò conti⸗
gerit, in verbo ‚ludicem, Salyc. tamen in d.
V 1. apertiſsimi. colum. ⁊. num. 4. dicit, quod
pars poteſt alium iudicem, quam epiſcopum petere aſſociari,& idem ſentit in auchen. ſi verò contigerit. in fin. Bar. verò in d. authen. offeratur. num. 10. diſtinguit, aut vtraque
pars eſt præſens,& non impetratur, niſi de
conſenſu vtriuſque, ſecus ſialtera ſit abſens. 1. obſeruandum. vbi gloſ. fl. de iudic. Albe. autem in d. authen. li veròo contigerit. circa fin. dicit, quod in illo caſu lex ſtarim adiun- git epiſcopum,& ſic iudicem ſine hominis facio,& iudex vel partes mhil poſſunt. At Salyc. ibi in9. notab. dicit, quod iudex de- petſbi aſſumere ſocium partibus non ſuſpe-
2 ¹ 3 cium, Gemin. in c. legitime. col. 2. verſicu.
uæro ſi fiat recuſatio. de appellatio. in 6. di- cit, tquod in caſu, in quo non eliguntur ar-
facius&==rullust Pitri, non poteſt recuſatus aſsignare termi- oſt facte Zobautanum, de quo in d. c. legitima. Senatus ſecu- ttentia ger ecuſin itus eſt opinionem Bal. in d. authen. offera- c. cum 1s=aali coneutur. pro qua ſtat regula, l. 4. 9. hoc iudicium. intellig== roctie uuff. de dam. infect. 4 d diſtincelem im Succeſsit tamen qrræſtione propolita alius uitur in— quuyr darticulus, præſuppolita opinione lInnocen- ex. colun= Oennunwera, videlicet, t quod 3 proceiſir ncläeis re- enult. vel lpod Docuſati procedentis ad Vlteriora fit zoveljan⸗ a proba Sr alitaddum an huiuſmodi appellatio habeat vim Corn„ n(ubnappellationis ab interlocutoria ‚an verò d 2.2 Inddiffinitiuac lImol. in d. l. quidam conſulebat. urn te= un h xolum. 7.& in d. c. cum ſpeciali.colum.fina. r. in tel== eld 1 Hverſic.& plus videretur. dicit, quod licet de
ic diſting dn lliure Canonico appelletur à proceſſu iudicis — olt b
—
mi. num—0 Qttecuſati, tamen quia eſſet appellatio ab inter '...
erum qu b Ueaioquutoria videretur dicendum illam non
t cauſa re= ioH, eddere proceſſum nullum, ex eo ſolo, quod
..„„ e 7.. 7 1 i. num.5.—&bitionem, vel cauſam recuſationis iuſti-
dproban eii un awult igitur expreſsé Imol. quod huiuſmodi
m cauſam adpi ppellatio cenſeatur ab interloquutoria in-
V Aroducta, quo fit, vt in ſeriptis,& cum cau⸗ veriur 1 ffics uerum expreſsione ſit appellandum. c. I. de Dol 742 adiſ Iappellat. in6. pro qua opinione vrgent tex. it ſino( m, Hhge in d. l. apertiſsimi. C. de iudic.& in c. ſuper licem ſu g reculn eo ſacri. de appellatio. quia arguunt de re- cari an 4 1 cumh uſatione ad appellationem ab interloquu-⸗ ari adiund* deuloria,
C. 4
144 Sed opinionem Imol. impugnat Peruſi- poſt Innoc. in d. c. cum ſpeciali. col. penult. in fin. dicens, quod quando iudex recuſatus propoſita iuſta cauſa recuſationis non ob⸗ ſtante appellatione, procedit in cauſa prin- cipali, cenſetur iuſtificata appellatio,& caſ- ſobitur quicquid attentatum eſt poſt talem recuſationem, licet non probetur, cauſas re-
II cuſation's eſſe veras: f nam eo ipſo, quod
iudex procedit poſt recuſationem, vel ap- pellatisnem dicitur grauare, c. accedens ad ſedem. vt lite non conteſta. non proced.& hanc opiñionem videtur ſequi Corne.in d. conſ. 247. colum. fi. litera X. volum. I. quam coadiuuat Paul. de Caſt. conf. 122. circa fi. vol. 2. ſecundum impreſsionem Papienſem, di⸗
ꝛ2 cens poſt Hoſtien.& lo. And. t quod iſta tria
ponuntur& iudicantur, vt paria appellatio, recuſatio,& relatio,& ſicut geſta per iudi- cem à quo, poſt appellationem ſunt nulla. ff. nil. no. appella. pend. ita geſta poſt recuſa- tionem, vel relationem legitimè interpoſi- tam, ſequitur Alex. d. conſ. 89. col. 2. verſicu. quintò probatur. vol. i.& ſic inquantum lo- quitur de appellatione, videtur loqui de dif- finitiua, cum rub. ff. nil. no. appella. pend. in-
telligatur de appellatione à diffinitiua. Quid
dicendúm Alex. in d. conſ. 89. colum. 2. verſ. ad ſecundum argumentum reſpondeo, vſq; in fin.dicit, quod reſpectu formæ recuſatio æquiparatur appellationi ab interloquuto-
33 ria, t quia ſicut appellatio ab interloquuto-
ria debet in ſcriptis& cum inſertione cauſa- rum fieri. c.i. de appellatio. in 6. ita recuſatio ab ordinario, d. l. apertiſsimi. lateẽ Aufrer. in d. tractat. de recuſ.in princip. ſecus verò quoad alios effectus,& quoad iuriſdictio- nem ſuſpendendam adęquantur appellatio, recuſatio,& relatio, Vant. in titu. ſupra alle- gato. num. 143. poſt Io. And. Bal.& Salyc. per eum allegatos, quib. adde Paul. de Caſt. in dicta l. quia poterat. Geminia. in c. legiti⸗ ma. col. 2. de appellat. in ſexto. quorum opi⸗ nionem ſequutus fuit Senatus:plura de ma- teria recuſationis iudicum ſcribit Didac. pract. quæſtio. c. 26.
VMMARIVR.
1 Spuriſs donari poteſt, præſertim cauſa alimentorum.
2 Subſtitut o in donatione inter viuos fieri non poteſt, inò quod ficri poßit verius eſt. num. 6.
3 Alienationts verbo comprehenditur legatum,& hære- dis inſtitutio.
4 Argumentum a contrario ſenſu validum eſt in contra- ctibus, quod proccdit, vt num. 14. G ¹s.
5 Alienatio certo tempore prohibita, cenſetur alio tempo-
re perm ſa. 7 Lub⸗

7 zubſtituto in contractu donationis etiam abſenti falæ
vtilis actio ſine ceßione acquiritur. es aliqus ab eccleſia conceſſa ſit
pacto adie do, qud pars alterius præmorientu de ueniat in ſuperſtitem, poterit ſuperſtes actione in rem agere contra hæredem præmortuixA.Ü „ Notarij, aut partis ſtipulatione,& acceptatione inter cedente ius acquiſitum irreuocabile dicitur. Alimentorum cauſa adeo eſt fauorabilis, vt impediat perpetuo tranglationem dominij rei donatæ reſpe⸗
ctu alimentorum. Argumentum ab vltimis voluntatibus ad contractus va-
3 Vnphyteuſis iure, ſir
49
3½ lidum eſt. an
„ Regula I. cum prætor- ff de iudie. quando locum ba⸗
4 beat.
33 DPermiſſum vno terapore, alio tempore cenſetur prohi- bitum..
14 Alienationis prohibitio vbi duplex ind citur, altera a jure communi, altera à teſtatore, vna ceſſante, alie- ra locum habet.
1s Argumentum a contrario ſenſu non debet plus operari & extendi, quam in caſu directo operaretur.
a6 Vltima voluntas,& ſic inſtitutio ab alieno arbitrio pendens, dicitur captatoria,& à iure reprobatur.
Contrahentes non præſumuntur ſe uncontinenti cor- rigere.
1s rideicommiſſo ſubiecta non veniunt in generali inſtitu⸗
tione, vel donatione, cum poſt mortem veniant re ſtituenda·
DECISIO LXXXV.
De ſubſtitutione facta in contractu donatio- nis, an valida ſit necne?& de prohibitione alie- nationis in eodem contractu appoſita.
Volant Zoſtra filia legi⸗ tima,& naturalis, hæres- „ 8 que vniuerſalis Alexan⸗ 9 887 dri Zoſtraæ phyſici Ripol
lenſis donauit donatio⸗
2ʃ 5 ☛‿
ne inter viuos ex cauſa alimentorum Ludouico & Leoneto fratribus ſpurijs, præſentibus, ſtipulantibus,& acceptantibus, etiam nomi⸗ ne loannis,& Michaelis fratrum ſimiliter ſpuriorum ex prędicto Alexandro, nonnul- la prædia vrbana,& ruſtica, pacto inter con- trahentes adiecto, quòd præcedente vno, vel pluribus ipſorum ſine filijs legitimis& naturalibus ſuperſtites ſuccederent in totũ. Item alio pacto adiecto, quòd nemo ipſo- rum donatariorum poſsit intra annum ⸗25. alienare, vel aliquem contracium facere de dictis bonis, niſi interueniente expreſſo conſenſu ipſius donantis,& Brigidæ matris ipſorum donatariorum:& aliter alienatio facta nullius eſſet roboris, verùm bona alie- nata cedant lucro non alienantium. contin⸗ git Leonetum vnum ex donatarijs maiorem 25. annis decedere ſine filijs legitimis& na-
s ENATVSPEEDEMO
NTANI
turalibus, condito tamen teſtamento, in d hæredem inſtituit Franciſcum Vaoneh extraneum,& vſumfructum pradij ruſn donati legauit Mariæ Maiolæ, quos V 3 netum,& Mariam poſſeſſores bonann donatorum petijt Ludouicus condona rius Vyolantis condemnari ad remin dum,& reſtituendum bona ab eis poſſi ipſis autem reis excipientibus, Leonetm poſſeſſorem dictorum bonorum potulſts prædictis bonis donatis teſtari, nonobla, te pacto ſubſtitutionis factæ in Inſtmuman, to donationis, quæritur quænam panaun ius foueat, vt obtinere poſsite& poſitom 1 conſtanti, t huiuſmodi donationem i potuiſſe à dicta Vyolante ſorore frati ſpurijs, præſertim in cauſam alimentonu c. cum haberet, de eo, qui duxit in matrin eam, quam pol. per adult. pulchra gloſiſ final. in verbo, Participium. circa fin. ina then. quib.mod. natu. effi. ſui. quam ſequm tur Bar. Alex.& latè laſ. in l. ſſis, qui. nun 10. ffde vulg.& pup. Socin. Iun. conſ.ijon 1.& z. volum. z. laſ. conſ. 26. num. z.& 4 0 1I. Neuiza. conſ. 34. num. 2. Albe. conſilas num.z.& ſequent.& Rollan. à Valle, conli 74. numer. 9.& ſequent. lib. 1. videbatund cendum, actori nullum ius competerevi re enunciati pacti ſubſtitutionis, cumind natione inter viuos non videatur fieri pol ſubſtitutionem, argumentol. vnic.§ſma 2 tem. in fin. C. de cad. tollen. t vbi nomimt explicantur caſus, in quibus poteſt fieriii ſtitutio, inter quos non legitur caſus nj tionis inter viuos: ergo iure militateeg cum prætor. ff.de iudic.& c. nonne. de ſumpt. vbi vnius incluſio alterius eſtei ſio,& dato, quòd potuillerfieridicaſs tutio, videtur ſublata ex facultate conclt 3 ipſis donatarijs alienãdi, t cuius verboeimm continetur legatum, hæredisq́; inſtituto peto.. fratre. cum ſimtlibus ibi allegatiyi glo. in verbo, Extero. ff. de leg. z. bonus ten in permiſsione alienationis, videlicet qlo in ea veniat legatum,& hæredis inſtima inl. ſi quis. 9. certum. C. de ſecun. nuprqqum allegat Bar. in l. ſi ita quis. 6. ea lege. numel⸗ 4 ff. de verborum oblig. I quod autem Ruiut
modi facultas alienãdi, nempe teſtndi kue rit conceſſa, videtur probari argumenio
contrario ſenſu pacti prohibitiui alieral nis, quod validum eſt in contraciibus, 8
ter ſocerum..cum inter.ff.de paci. dotacmm
alijs ſimilibus allegatis per Alexand. con
129. num. i. vol. 2. Docto. communiterin,
ff.de offic.eius cui mand. eſt juriſdic. quodi
gumentum in caſu noſtro ſumi pote— mo
. ff 4„elln näon 1 enkcne Ithe lmt uroru, na Kn den nmnt 6,R mM„,30. hh⸗ rlole 5 ermäl, zcoc dien ug aio lolt
1, dic 91 enlente o baali⸗ lnim
) p 7 19* 9 in dun l i Care wweeche, nüünne Irf d6 ehe t ſaum reuts nlrou ns,gi,ete dens antael
paceang„xpugn regyul 8 lenaione mer vi
1
ã abexe 4 4 ke ala al rre, Rllcd e 9 1364 1n * unnb Dec conzd ma eta ntell Shun. lnsdie e luci obnctul de doollure ,Juodo hu ndbleinc3 ninong 85
olac cpir dicebarur ndert . 9. 1 daconcl emintenrd düdpg 3 5
emlone N Num nopleag
mhaned e nidoruanjtärendi de.Kad pnionem onptobar tluccdie Frmbaln ealege näkye ui.oc diproh lemne u tam uatem nonpte nraleen retm Abaeketta urdcen manierapgrobatom cnione alegpottdan.An dSN düdpereumalleguds dm p opmicneenteconl. Genun Ematskeg biplun Sume e kenin eregulnd mat ckendtncqpne maelat abornporelered webüchan Kchnuunsdjate irga 2 Comrües dee, 5 1 1 mantecomnalem. Ganan a doralolem doruiler Alllen
,agpel Kego eum potun.
den
dnte
(o e ntne: I Küſcinconraabe e Atuadatar ter 1deN Pbum. g Küghe
19 le en 9 Acner ſa Uog rlt ntnamein lümon ſe ⸗Kolſem Rden ed uala xgen a 4 Adonationeinne — A 1 4 di 24 18e lanſet anah Ri 1rn 5 ludt naid Me li,num; dee=, ureum. dn dS he deeh Glat ea Re Kanennr Ler d tas be andh.

ondi— nüi a Steldam „X vlum 88 4 Mart dun — do arlam— 1 T m les d- petiſt— mhui 1 narl ad
. 4b(d„
1
4
tbuiuſſei dom 1dicta VIEEue ſoan. ræſertim ¹ anuſam 3 beret, dec aui auit mpol. per IEl. pultt eerbo, Parlt rium, en b. mod. nat efi ſui,g Alex.& latſs= inlſih ulg.& pup ³ xrin lune lum. ⁊. laſ. Ce A 26.nun a. conſ. 34. 27.2. Al (ſequent. Ir—llan er.39.& ſeq==0t. lbanie „actori nul un iuscmmn ciati pactiſſexitutioiin inter viuota videri tionem, arg aa:ntoli in. C. de cade zen üm ntur caus, i= Aibupot inter quosaanlegun nter viuos: a o iutnlnn etor. ff de il= Rnm bi vnius in Mlo ienie alo, quòd ſna iletntnt idetur ſubl ex latta natarijs alie ut cibtt etur legatut! erech 6 fratre. cuml— cbosbean jerbo, Exteſ Gehe berens de eniat legatul 5 4reun
n Bar.in kſtitt Ps Heln
ſ 9
dcl e
eredigt
DECISIO LXXXV.
modo, pacto prohibetur alienatio intra 25. annum, niſi interueniente conſenſu donan- tis,& matris ipſorum donatariorum: ergo 4 contrario ſenſu poſt 25. annumnoninter- ueniente dicto conſenſu permittitur, quia certo tempore prohibita alienatio alio tem-
ore dicitur conceſſa, l. pater.§. fundum.ff. de lega.3. J. Imperator. ff. de poſtu. Curt.lun.
in d. I. l.nu. 60. Nec videtur obſtare pactum n præcedens ſubſtitutionis, quia, vt euitetur repugnantia, iuxtal. vbirepugna ntia. ff. de a reg. iuris. vbi Dec.& Cag.debet intelligi lo- cũ habere ceſſante alienatione inter viuos, vel ex vltima voluntate,& ſic ab inteſtato,
argumento nota. per Dec. conſi.364. in fi.& per Soci.conſ. 43. volum. 4.& ita intelligen- do tollitur etiam id, quod obijcitur de cor- rectione incontinenti non præſumenda. Et pro hac opinione dicebatur videri deciſio- nem in terminis Guid. Pap. q. 51½.concluden tem hunc ſubſtitutum non poſſe agere con- tra hæredem primi donatarij rei vendicatio- ne:& ad hanc opinionem comprobandam adducebatur doctrina Bal. inl. ea lege. num. n.& ſeq. C. de condi. ob cau. vbi prohibitus alienare intra certam ætatem, non prohibe-
tur alienare per teſtm̃,& Bal.refert& ſequi-
tur dicens communiter approbatum Alba conſi. oο. num. I.& ſeq. poſt Bart. Ang. Imo.
Saly. Alex.& Rub. per eum allegatos. adde-
bam pro hac opinione extare conſi. Io. Cro. 61. numero y.& multis ſeq. vbi pluribus ar-
umentis præſertim ex regula d. l. Impera- tor.ff. de poſtula. defendit hanc opinionem, quæ etiam corroboraripoteſt ex eo, quod in verbis diſpoſitiuis donationis dicitur, dona- tarios poſſe de bonis donatis ea facere, quæ potuiſſet ipſa donans ante donationem. Sed ipſa donans ante donationem potuiſſet de dictis bonis teſtari: ergo etiam potuit Leo-⸗ netus.
In contrarium verò, iꝙ in contractibus fie ri poſsit ſubſtitutio, adducebatur tex. inl. Publia. in prin. ff.depo.& in l. qui Romæ. 9. Flauius Hermes.vbi Bart.& cõiter ſcriben- tes. ff. de verb. obl.& in donatione inter vi- uos, tex. ſing. in l. quotiens. C. de dona. quæ ſub mod. per quę iura ita expreſſè tenet Pau. de Caſt. loquens in donatione inter viuos; conſ.3 47. nu. I. vol.1. Bal, conſ. 249. col.. verſ. item ꝑp illa verba. lib. ⁊. licet non alleget di- ctas leges, Soc. conſ. 12. num. I. volu. 3. quos refert& ſequitur Cra. conſ. 9. num. 8.& ſeq.
poſt Old. Dec.& Bellã. per eum citatos, qua ſubſtitucione ſtante dicebatur Leonetum donatarium non potuiſſe tanq́; grauatum legare, nec teſtari de dictis bonis in præiu-
145 dicium aliorum donatariorũ ſuperſtitum,& ſuccedere debentium, cum illis vigore di- cti pacti eſſet ius quæſitum irreuocabile in dictis bonis, niſi intra 25. annum alienaue- rint cum cenſenſu donantis,& matris do- natariorũ, ita ꝙ purificata conditione com- petat eis rei vendicatio reſpectu vtilis dñij aduerſus poſſeſſores, per tex. quem Docto. dicunt ſingularem in d. l. quotiens. C. de do-
7 nat. quæ ſub mod. I vbi fauore donationis
acquiritur ſubſtitutis etiam abſentibus vti- lis actio ſine ceſsione,& illum tex. ad hoc no tat Bar. in l. ſtipulatio iſta. 6. ſi ſtipuler. ſf. de verbo. obl. quem refert& ſequitur Soc. d. conſi. 25. nu.i. vol. 3. poſt Saly.& Imo. per eũ alleg. Aret. conſ. 74. col.2. verſ. ſecundo prin- cipaliter. quem ſequitur laſ. in d.l. qui Romę. §. Flauius. nu. i9.& adducitur etiam tex. in l. cum maritus. d. fi.ff,de pac. dota.& pro haco- pinione, ꝙ prætextu hęredis extranei inſtitu tio,& legatum non teneat in pręiudicium ſu perſtitis, allegatur in terminis deciſ. Specu. in tit.de loca.õ.nunc de aliqua.verl.ſeptuageli-⸗ mò quæritur. quem ſequitur ibi lo. And. poſt alios per eum relatos, quos refert& ſe- quitur Dec. conſ.239. nu. S.& conſ. 673. in fin.
8 Caſſa. conſ. 3. nu. 53.& ſeq. dicentis, t ꝙ ſſec-
cleſia concedat in emphytheoſim rem ali- quam, pacto adiecto, quòd pars alterius præ morientis deueniat in ſuperſtitem, poteſt ſir perſtes actione in rem agere contra hæredẽ relictum à præmortuo, pertex. in d. l. quoti- es. C. de don. quæ ſub mod. quia tali caſu vi⸗ detur acquiſitum vtile dñim ſuperſtiti ſine traditione ex legis tm̃ diſpoſitione, idem per illam l. quotiens, ſentit Pau. de Ca. d. cõſ- 347. num. I. vbi expreſſè dicit, ius naturaliter acquiri ſubſtituto. Et rñdet Dec. in d. conſ. 239. nu. 6.& II. ad tex. in l. fin.§. Lucius. ſf. de dona.qui huic opinioni refragari videtur: cu ius opinionẽ etiam conſtanter ſequutus eſt Cra. in d. conſ.9. nu.ↄ.& ſeq. vbi nu. i0. dicit ex hmõi pacio videri actum inter pſoscon- trahentes, vt non poſsint alienar p̃dicta bo- na in pᷣiudicium ſubſtitutorum.& nu. II. poſt innumeros Doct. per eum alleg. concludit,
9 1ꝙ ſtate ſtipulatiõe,& acceptatione notarij,
vel partis, tale ius acquiſitũ non eſt reuocabi le, etiam contrahentium perſona cõſiderata: ꝙ pręſertim locum habere debet in caſu no- ſtro, in quo donatio eſt facta intuitu alimen-
10 torum, t quæ cauſa, ſiue ratio adhuc wilitat
in iſto agente,& adeò eſt fauorabilis, vt im- pediat perpetuò translationem dominij rei donatæ, Bal. inl. ea lege. col.3. verſi. octauo idem. C. de cond. ob cau. per tex. in l.1. C. de dona, quæ ſub mod.
BB Vis

* * 5 †
1. .
——-——ſ
Visigitur eſt reſpondere argumentis in contrarium adductis:& primò non obſtat, quod dicitur in 9. ſinautem.j.vnica. C. de ca⸗ duc.tollen. non numerari donationem inter viuos inter caſus, in quibus fit ſubſtitutio, quia retorquetur. Nam, cum ibi ponat, quòd in legatis fideicommiſsis donatione cauſa mortis ſubſtitutio fieri poteſt. Ergo arguen- do ab vltimis voluntatibus ad contractus,
nI t quod argumentum eſt validum, l. iure ci- uili.ffide condi.& demonſtr. Iaſ. in l. quæ de legato. ff. de lega. i. etiam poteſt fieri in dona- tione inter viuos. Et hoc argumento vtitur Paul. de Caſtr. in d. conſi.347. numero quar. volum.i. nec habet locum regula l. cum præ-
12 tor. ff. de iudic. t quia procedit duobus pro-⸗ poſitis, ſecus verò, vbi vnum tantum dedu- citur. Præterea regula illius legis locum non habet, quando illud, quod cenſetur exclu⸗ ſum alia via, vel alio modo, includeretur: ita reſpondet limitandol. cum prętor. Dec. con⸗ ſI. 10. colum. ⁊. verſ. ſerundò, quod licet. poſt
loſ.& Saly. in l. de crimine. C. qui accu. non
oſſ. Sed in donatione inter viuos iure cau- tum legitur admitti ſubſtitutionem, vt ſu- prà probatum fuit: ergo non militat dtcia regula.
Nec in contrarium vrget, quòd conceſſa cenſeatur facultas alienandi poſt 25. annũ,& ſic teſtandi, argumento à contrario ſenſu, l. Imperator. ff. de poſtul. cum alijs ſuprà pro prima opinione adductis: quia ad hoc funda mentum, in quo omnis quæſtionis noſtræ conſiſtit neruus, poſſet multifariè reſponde- ri. Primò, retorquendo argumentum à con- trario ſenſu, hoc modo: Verbis expreſsis pa- cti dicitur permiſſa alienatio cum conſenſu donantis,& matris donatariorum intra:5. annum, J. aciione. C. de tranſac.& ibi Bar.& Dec.in d. l.I. num. 58. ff. de of. eius.& c. vbi di- Gtio, Niſi, poſt orationem negatiuam ponit.
B ergo poſt 25.annũ cenſetur prohibita, I quia vno tempore permiſſum, alio tempore dici⸗ tur prohibitum, I. ſtatu liberi. 9. Stichum. ff. de leg. 2. Iaſ. latè in d. l. ſed ſi quis ita inz. no⸗ tab. ff. de vulg.& pup.
14 Secundò, poteſt reſponderi, t argumentũ a contrario ſenſu procedere, vbicunq; ne- ceſſariò infertur aliquid in ſenſu contrario reſpectu ſenſus directi, id eſt, ad limites ver- borum in ſenſu directo poſitorum, Dec. in
d. l.i. in vltimo notab. nu. 59.& conſi. 216. nu-
me. 8. Cur. Iun. in d. l. i. nu. /9. in prima fallen.
poſt Butri. Alb. Fulg. Corn.& Dec. per eum allegat. Exempli gratia: In caſu noſtro pro-⸗ hibetur alienatio mtra 25, annum, niſi cum interuentu donatricis: ergo à contrario ſen-
S ENATVS PEDEMONTANI
15
16 vel legatum, t quia eſſet captatoria collinſ
7 Nec eſt præſumendum, ꝙ t contrahente
ſu cum interuentu donatricis intra 3. num permittitur, nõ autem ſumi debet dn ut ex aduerſo propoſitum fuit, videlice 1 go poſt 25. annum ſine conſenſu admittid quia hoc modo arguendo reſultaret, iu inducia ad prohibitionẽ operarentunip
miſsionem,& ſic contrarium effectuma
tra voluntatem contrahentium,& diſpa- tionem, l. legata inutiliter. f. de lega.qua eſſet abſurdum. Nam etſi circumſenga pacio ſubſtitutionis poſſet procedereang mentum à contrario ſenſu modo, quolu ex regula d.l.1mperator. ff. de poſtula,nii minus ſtante dicta ſubſtitustone praceda ti, qua iuncta iuris diſpoſitione inducle probibitio alienationis rerum donatan reſtitutioni ſubiectarum, iuxta not in a- then. res quę. C. comm. de leg. Cra. d. cotll 19. num 0. non procedit argumentumad trario ſenſu, nec regula d. I. Imperaton on tra prędictam prohibitionem reſultanen ex ſubſtitutione, quia etſi poſt 25. amm ceſſet prohibitio expreſſe facta innan annum) attamen adhuc durat alia prolb tio, reſultans ex ſubſtitutione facta um communis diſpoſitione:ita in termini i net Dec. conſi. 386. in primo dub. quem i fert& ſequitur Soc. lun. conſili. 130. nu..] & 8. vol. 1.& Rui. conſi. 117. num. 26.& ſegf vol.2. vbi nominatim reſpondet addlin
perator.& ad hoc faciunt, quę in ſimilipn mbitione ponit Dec. in d. l. 1. in vltimom ff. de off. eius, cui man. eſt iuriſdict. poſt hi in l.l. C. de inut. ſtip. Pau. de Ca. conſ. 1o710 2. ſecundum impreſsionẽ Pap.& idem Du conſο. num. 1& ſeq. conſi.64 numea ſeq. quem refert& ſequitur Cur. lun. 1n
1. nu. 5. in 1.fallen. Sayſicolum. 4. inſ. 3 cn
Tꝙ argr̃ à contrario ſenſu eo modo, quci cõtrarrũ adducitur, ſubliſteret, non propiè rea debet plus operari, nec extendi, qun in caſu directo& expreſſo, Deci in dlti vlti. not.& num. 46. ff de off. eius. ſedincſi expreſſo ſub verbo, Alienare, non coniit tur facultas alienandi per inſtitutiontm
arbitrium aliene voluntatis, proinde 410le F 3—.. 1 reprobata tam in inſtit utionibus, quamlegs
tis, l. captatoria. ff. de hære. inſtiti.&leapta- toriæ. Hf. de lega.. ergo nechm 5i facdltas dic debet conceſſa arguendo 3 contrario ſenlu-
990
luerint incontinenti ſe corrigere, l. namac
7 8
ea. ff. de condi.& demonſtra. Decc in iim
cu.
libus terminis conſil. 8. colum.3. verſi 1.bn
ſtante tali fideicommiſſo. poſt Bart. in
in princip. ff. d de legat.2.& dicto conſia COl
n 0 7 aa cal bbe„6l0 VI d
vel Dl at dua n ue creggurf
fobun d.„qu uw nnedon, Gaüſuc⸗ Neemal nuns cyas 1 canuin in fain m rdu gan 5 rciop dig nlqucles nidonann 1 mdcacqu dorquennn ntei adcondliu weicen sn blt duerlun Cro dcem.Mcdi,
mnn 3lmä- 4. ſrolkoin nti
ipo— ꝛne,e m de Pmnclo
euper oe dm e⸗ de 4 d dnüs pluslcone wnte pradn e donan,com
rls im. dtalelausrium ſatiglus, n irae ielg
neteick en dele,d t 4u Decdconu- umerobinreti Cord7scn erulrCn dconl d potden Ah däd onlzt HAccanu ucopinnemcen mait teauiiLudouici- Aanclt, ſei Kholenlb, crlcoom K. bwtionldlorum. wm on i uus mcommnun 8s
AARIVA
1 Ctke murſſtan anheben um, ¹ Turagt pidllumian Wcr,, Wnm 1 „Ne. 7 NRaehun 7 hc S. 3 küantra igfhu 3 te iſlpun irar aen, Am ſe,gang 1 un niegen
4 Ceäe n, Aargſ n dei 1 Rah in genten aeai
is matetin. de
86 4 ſeen⸗
di Paͤpe
4 Teit ungell nust bnn
fGla, wiin lehein tua an
ſnn ſer 9
Ran dänon
eAe Hanta i aun oenich. n Nagta 38 8 dulaa duana ſihla citnn a 1 u aranuef Kgein an cin enenn fäßne- laiſautonen 4 L unnetam 4 1 A Daang 8 5 e anl

— d deßa ton 1. ſ.. bolttor rerum
1
3 alienatig mi ſubiecigen, iuntn luę. C. com lelegn 0. non pro argum lu, necregt A..lmpe ciam prohexionem! utione, qu atli pol
ohibitio&= ſſe fad ttamen adſ aduratà tans ex ſd Et tution: is diſpoſnit nita inm conſi. 86.1 imo dua Juitur Soc se conlliu 1.& Rui. ci II7. nn i nominati a reſpontu X ad hoc finz t qwenl ponit Dec. bl tc
us cuimts== iuride.
e innut. ſtip.ſw de Caah
DECISIOLXXXVI.
colu. penul. in fi.& colum.fina. vbi etiam re⸗ 1 ſpondet ad id, quod opponebatur de facul-
cate data in verbis diſpoſitiuis, videlicet, ꝙ poſsint donatarij ea facere, quæ potuiſſet do
nans ante donationem.
Nec mouet deciſ. Guid. Pap. 51½2. quia in contrarium eſt communis opinio: præte⸗ rea vult Guid. Pap. in fin. quæſtionis, quòd actio perſonalis detur contra hæredes pri- mi donatarij, per tex. in d. l. quoties. ideo re-
torquetur eius dictum in prædicta quæſtio-
ne,. idem poteſt reſponderi ad conſilium lo.
Cro. Gl. licet in multis ſit diuerſitas inter il⸗
3 lam,& hanc facti ſpeciem. Accedat, i quia attentari poſſet in caſu noſtro in inſtitutio- ne facta per Leonetum de Franciſco Vgo- neto de omnibus bonis ipſius Leoneti non venire prædicta bona donata, cum non eſ⸗ ſent ipſius, niſi limitate ad eius vitam, cum teneretur ea reſtituere, ex ijs, quæ ſcribit Dec.d.conſi.239.numero 6. in fI. Areti. dicio conſi.74.colum. penult. Cra. d. conſ.o. num. 33. poſt Paul. de Caſtr. dicto conſ. 47. num. B.& ſecundum hanc opinionem cenſuit Se- natus in prædicta cauſa Ludouici Zoſtræ, & Franciſci Vgoneti Ripollenſis, videli- cet locum eſſe reſtitutioni dictorum prędio⸗ rum, non obſtantibus in contrarium addu- ctis.
SV3MMARIVN.
Collectæ impoſitæ ab vniuerſitate, an habeant executio- nem paratam.
m impreſs Pa dh 2 Debitor non poteſt cogi ad ſoluendum id, de quo dubita dunn 8,1 A e onſzteen tur, an ſit debitum, vel non debitum, intellige, vt nu- refert& ſan turCaſ 56.„ rete s Adaumiſtrationem, qui ſuſcipiunt, iurare debent fiſcalia fallen. 92 luma 3 1 vigilanter inſpicere,& cum omni vehementia exi-
acontrariq—lu eernt gere. n. aducitur, ſſteran 4 Collectarum exequutio etiam pendente cognitione fie. plus oper nn nec er ri debet,& in eis proc‚edendum eſt de plano, cogen- Plas ſo Du do,& exigendo, intellige vt nu. 7. recto& ese auht ʒDeſcriptus in æſtimo poteſt præciſè compelli ad ſolutio- num. 460— ofh 1 nem collectarum,& onerum, nec, vt ea non ſubeat, bverbo, natei poteſt æſtimo renunciare. lienat ue per tohſ 6 Collectæ impoſitæ ratione expenſarun militarium, præ 4s aller 4 aprar ſertim ad propulſandas hoſtium incurſiones multa um, fquia G uns ge egent diligentia,& nullam recipiunt dilationem. nalienè vol Allb; 9 7 Preceptum iudicis in ſimplicem citationem reſoluitur, atam in inſſ un e 1 vbicunque inchoatur ab exequutione ſine præce- T de us e.inlh tis. atoriaſt. de= err ii Fing 1 l.erg da chmo*, 8 cCollectæ ſi imponantur ratione onerum præteritorum, elegaJ 5 A cort) non compellitur quis ad ſolutionem ſi legitime velit ncelſa ar 31 1 conee ſe defendere, cum non immmeat damnum publicũ. T 4 aſumendu oriigea” continentt Jord, DECISIO LXXXVI. IlIIAde. ondi.& dt un— ninis conſil Eco Ru9 Ds collectis impoſitis ab vniuerſitate, an ha- min. n Ei.poltM beant executionem paratam. fideicoma an dlluch 1 ) fl d dele⸗ 15:
146 Vaæſitum fuit, f an col lecta impolita ab vni⸗ uerlitate habeat execu
'tionem paratãsvideba
tur dicendũ nõ habere
— executionem, l.z. C. de 25 off.ciui.iud.vbi voca-
lus ad public. functio- nes, ſi aliqua immunitate prætendit ſe defen dere, debet audiri: cui arridet tex. in auth. de collat. 9. non aliter. vbi qui prætendit ſe gra- uatum ex ſuperindicto, quod aliqui collectã nominant, poteſt appellare,& ſecundum le⸗ ges, cauſa terminum ſuſcipiet, cũ quo concor dat tex. in l. qui ſe grauatos. iuncta glo. C. de cenſ.lib.xi.ſi igitur poteſt appellare, ergo im peditur executio, cũ regulariter appellatio⸗ ne pendente nil debeat innouari, ſf. nil no. penden. appella.& huic opinioni deſeruit, quod dicit laſ.in materia collectarum, conſi. 109. num. 2. vol.i. argu. tex. in J. cum ſtatus.& eorum, quæ ibi dicit Bal. C. de ord. coęn. t ꝙ lite pendente ſuper eo, quod prætenditur eſſe debitum, vel non debitum, non poteſt cogi debitor ad ſoluendum:pro qua opinio- ne adducebam tex. à nemine, quẽ viderim allegatum in 9.coges.in auth. de mand. Prin. vbi pendente cauſæ cognitione in modo ſol uendi publicas functiones inter fiſcum,& exactorem, ſiue collatorem, interimnon po- teſt fieri executio, niſiiuxta ſolitum& con- ſuetum: ergo ceſſante conſuetudine ſoluen- di, interea non eſt facienda exactio.
In contrariũ adducitur tex. in auth. iuſiur. quod pręſta. ab ijs.õ.& primũ. t vbi qui admi niſtrationem ſuſcipiunt, iurare debent, fiſca- lia vigilanter inſpicere,& cum omni vehe- mentia exigere, quod etiam repetitur in au- then. de man. Prin.§.oportet. verſi.& feſtina re.& melius in õ. coges. per quem ita notat Bal. conſ.3.& conſ. 138, num. 3. vol. i. dicens, tquòd pendente lite poteſt fieri executio,& in conſi.238. quod in ĩjs incipitur à præceptis exequutiuis, quibus conuenit tex. in auth. de colla..i.& in l. miſsi opinatores.&l. fi. C. de exac. trib.lib.x.& allegatur gloſſ. in l. inco⸗ la. ff. ad munic. quam dicit ordinariam Bal. in conſi.429. incip. Licet iudex. verſ.& hoc. volum.3. vhi expreſſè tenet in iſtis collectis procedi debere de plano, cogendo,& exigẽ- do,& non citando, arg. l. cum eo. ff.ad l. lul. pec. aliqui ad hoc etiam allegant Bar. in d.]J. miſsi opinatores.& idẽ videtur tenere lo. de Plat. inl. oẽs. C. de delator.& dicit Bal. in l. etiam. col.fin. C. de execu. rei iudi. f quòd de- ſcriptus in æſtimo poteſt præciſe compelli Per tex. in d. l.incola. ff. ad municip. vbi gloſſ- BB 2 quam

„ ———
quam etiam ordinariam,& communiter ap-
robatam, dicit Roma. conſil. 16¹. in fin. ad- dens, æſtimatum non poſſe renunciare æſti⸗ mo, ad hoc, ne ſubeat onera:& pro hac opini⸗ one adducebam tex. in§. oportet quoque nos. in auth. vtiudi. ſine quoquo ſuftr. fiant, vbi collectæ impoſitæ ratione expenſarum militarium, præſertim ad propulſandas hoſti um incurſiones, multa egent diligentia,& nullam recipiunt dilationem: eandem opini onem, quod executionem habeat paratam collectarum impoſi io, ſequitur nouiſsimè Rol. à Valle conſ.2. nu..& Cra. conſ. iIl. co- lu.⁊. per eum allegatus.
Quid dicendum? Ang. in l. fi.in fi C. vbi quis de curia. vel coorta. diſtinguit. Aut du- Pitatur, an aliquis ſit debior,& tunc nõ ha bet exequutionem pendente lite, ſed proce- dendum eſt cauſa cognita:& ita loquuntur iura pro prima opinione adducta, præſer- tim§. non aliter. in auth. de colla.& in d. 1.z. C. de off ciui. iudi. quibus accedit l. prohi- picum. C. de iur. fiſ. lb. x.& idem ſentit Bal. d. conſi. 4²9. verſi. qui autem grauatur. volu-
7 3. vbi d cit, ꝙ tſi aliquis prætendens ſe graua
tum compareat,& alleget cauſam grauami- Uis, debet audiri, d.. 2. præceptumq́; reſolui- tur in ſimplicem citationem, ſicut tit, vbi- cunque incipitur ab exequutione, ſiue præ- ceptis, iuxta notata in l. de pupillo.§. memi- niſſe. ff. de no. ope. nun. Aut conſtat, ipſum eſſe debitorem, puta quia deſcriptus eſt in æſtimo,& non docet de ſolutione, velalia cauſa legitima, tunc fiet exequutio celeriter, & hoc modo loquuntur iura pro ſecunda o- pinione citata:quibus addo tex. in l. publi- cas. C. de ferijs.& hoc expreſſè dicitur in d.l. miſsi opinatores, in illis verbis, Gui non mi- litem, ſed exaciorem, ſi ſit obnoxius, conue- nit imminere,& illis verbis conuictis debi- toribus imm inere, quod etiam voluit tex.in d.§. coges. dum vult pendente cognitione poſſe alquem cogi, ſecundum conſuetudi- nem: ergo præſupponit debitorem ſolitum aliquid ſoluere,& idem ſentit gl. in d..inco- la.& Bal. in d. conſ. 43 4. Roma- conſ. 1¹61. dum loquuntur de deſcripto in æſtimo:& idem ſentit in d. l. miſsi opinatores,. in princ. verſi. in tertia parte. Et prędicta videlicet, tvt non compellatur, ſi legitimè ſe defendat, locum habere debent, vbi agitur de collectis impo- ſitis occaſione onerum præteritorum, qui- bus non poteſt dici, quòd immineat damnũ publicum, argu. l. de alimentis. cum ſimi. C. de tranſac. Aret. conſ.96. col. fi.& hanc diſtinctionem ſequutus eſt Senatus.
S ENATV. S PEDEMONTANI
SVMMARIV NM.
1 Rufticitati,& ſimplicitati regulariter conſulenlung Minoribus,& mulieribus aduerſus dolum breſuan
de præteritoſſ uccurritur, ſecus aduerſus dolun 8 ſumptum de futuro, vnde non ſuccurretun produrendum teſtes poſt didicita teſtificatan
2 Mulier, eccleſia,& minor poſſunt per viam reſtinun in integrum ponere ider,& contrariaarticlli V terius partis. V
4 Mulieribus,& ruſticis non ſuccurritur nſßiin aſu a iure expreßis,& non repe ritur, quòd eis ſucun tur in ijs quæ concernũt formã actus,& ſuuan ducta ad rigorem iuris conſeruandum.
s. Matri minoriſ uccurritur, ſi non petierit dari fllopg lo tutorem intra tempus à iure limitatum, ſeuu fucrit maior. 1
6 Poſitionum pronunciatis attenta decrelorum doma calium diſpoſitione concernit formam attuson ſpicit iuris rigorem, nec in ea mulieri, Errſuoß
. curretur. 7 Procuratoris contumacia in non reſpondendo oiſty nibus nocet domino. 8 Dictio, Semper, pro plerunque exponitur. b Minor non reſtituitur aduerſus eius confeßionenn
quam læſus niſi edoceat ſaltem ſewiplenè vnun Iſe in contrarium.
DECISIO LXXXVII
De ruſtico,& muliere, an reſtitui debeantai uerſus pronunciationem poſitionum proca feſsis factam in procuratoris, vel eorum cona maciam,& an aduerſus omiſſam probationei & an poſeit producere teſtes poſt didicitat ſtificata.
Væſitum fuit, tanu = ſticus vel mulier e Xtui debeãt aduerſu p nũciationẽ poſttio /in eorũ, ſeu ꝓcuratſ dnilitis cScumach ciã, necnon adueli b— omiſſam Ppbariondi an poſsim ꝓducere teſtes poſt didicitatl ficata? Et videbatur dici poſſe, eos debeſetu ſtitui ꝑꝑ imbecillitatẽ ſenſus& intellecus 1 tcũ ſimplicitati,& ruſti citali regularſteſo leat cõſuli. l.ſi. in prin. C de teſtamẽ, Noli literis. vbi glo. in verbo, Simplicitati- Sehh nu. 6. in fi.de Reſcri. gl. in J. i. in verbo,Am tæ. C. de i ur.& fac. ig. cõcor dat gl.inl rbi,m 2 verbo, Niſi, ff. de eden. t ſentiensminofi,- mulieri ſuccurri debere aduerſus dol umd ptũ, qua gl. Gul.& Rom. moti, dichti mute rem& minorem poſſe via reſtitutioh 3 integrum inducere teſtes poſt didicitate 4 ficata, quos, ipſis tamen non citatis, ſequiui A fflic.deciſ. t6. num. 2. vbi poſt Inno. Spech Bar. Bal. Butri. Ab.& Saly. per eum allega- 3 expreſſe dicit, t ꝙ minor, eccleſia,&e mulien
per viam reſtitutionis in integrum po ſi el Pon
eldatc eum i 1 üm gſcs en lidn Glg huun, mnd go ice viim ena bnieht aie . A] e minot alnptum 1 enn, 1P³¹ Bar. A bmmairät gelin 4 1 Ilaumaeac Cae cabokceeicn
uni ultan tanin aalst ti numüte-n nanc dalbiergim, uin ralungi celutu urlc anlucomneunm leti
ſico, uunddälconc
dad Nerdklinbcspere 8 Un keiregläRib onr DodoC.Ku.ne 4 fund K n noalco nline Sàute enres:l dnten regraiagidedigoe miit balcam cann. 8f ede oen deetum not barinl taun. Fmerlcledqrodinm nit eno cpe amnelzaddk lnß oernune brman ac fne h Nad aporem ing, unchi kre iddcan, aeſml⸗ Rpentaie mulebos, Snuſio wumm dcneumeoll aizrt ilhlluncen dten uleruune— eine hw meältbe Kunne dumg erſcl temd item
miond 8 T 1 D 9 w t
uneg 8 VK A fac, dorag l gnapu
Xi
. ol teti nle am b * arto, u
ion i 1 Nio, in lier ma 1 Aullterng, nta i dertence
98

uMAI, A
1,& ſimpliin— „ mulierih aa eterito ſuccur— Lorlo uccun an cn un tum de faturd ee on wne acenctum teſter s. Ane 5 n teſten lachuini cleſia,Ey minc*Dunt pern 4 8
Dum ponerc gc 9n partis miß dus,& ruſtici utclrin 1 h ehneſece Zer ſs due concei= Zymäahu 3 adrigorem iuſ as ſen aten norl ſ uccurritu Non peiei orem 3 unlni
intra teſ aa iut lnia
tmaior.
ularite ran
8 V m pronunciat e enkt ern 1I m diſpoſitione ernit forna lurus rigorem aa ſea mulin, tur. koris contumat: nan feja locet domino. emper,pyopleſn aeexponin on reſtttuitur ν⅜ eiujca nleſus niſi edoſ alltem ben in contrarlum.
CISIOſIIXIXIMI
lico, Kmulis a reliintar ronunciatiot ampohtica tam in procu iis,wWina Kanaduerſt, nilſanxin leit produce Ktespliic
—»elu
I kus ent Jzai debeitn am caalioi eorüuin ics ta
i, ne — aillan 4 u ꝓducere fei tvidebatur— pole 3 imbecillitat N
Alicitati,&1— caiſh biglo. in veſne Siani, . ge Reſcrii= inche cig oräug
F
e
,—.II 37: 2-1Gal.— nae
ρ ae P Hvi ſoh
minotem
eccddels * ₰ 1) 10 edicit, 1— m a 1 tege, m reſtitutlo e p
PECGISIOL.XXXVII. 147
vonere idem,& contraria articulis alterius partis, ſequitur pluribus alijs relatis lacob. Philip. Port. lib. I. com. opinio.concluſ.39. umitatione duodecima, vbi poſt Doct.per eum relatos, extendit iſtud etiam ad rem- pub.& eccleſiam. Faciunt adducta per Ale- xan. in 1⁊ colum. j. ff. ſi quis in ius voca. non ierit.& hæc opinio videtur adiuuari, quia minori, ruſtico,& mulieri, ſuccurritur ad- uerſus dolum præſumptum de prætterito, Bar. in l. auxilium. numer.⁊. ffide minor. An⸗ gel. in d. l.vbi exigitur. in fine.& ibi Paul. de Gaſt. Alex. colum. I. laſnum. 6. Pau. de Caſtr. in l. 9 editiones, circa fin. f.de eden.
Non obſtat, quod dicitur mulierem,& ruſticum non reſtitui ad producendum te- ſtes poſt didicita teſtiſicata, ſecundum Bar⸗ to. in 1... 9. nunciatio. num. 35. ff. de noui ope. nuncia. Angel. in d.l. vbi exigitur, quia lo- quuntur in dolo præſumpto de futuro, ad- uerſus quem non ſuccufritur mulieri,& ru- ſtico, gratia euitandi delicti, vt concludunt Pau. de Caſt. Alex.& laſ. in locis per eum al- legatis.
In contrarium facit reg. l. f. I& ibi Bar.& communiter Docto. C. de iur.& fac. ignor. t quòd mulieri& ruſtico non ſuccurritur, niſi in caſibus d iure expreſsis: idem pro- bat tex. in l. regula. in princ. ibi, quod& fœ- minis in quibuſdam datur. ff. eodem titu. quam ad hoc etiam notat Bar. in 1.1.5 ·nun⸗ ciatio.num.‚5.verſic.ſed quod in muliere& ruſtico. ff. de no. ope. nunci. addens, quod in ijs, quæ concernunt formam actus,& ſunt introducta ad rigorem iuris conſer- uandum, vt eſt res iudicata,& ſimilia, non reperitur, quòd mulieribus,& ruſticis ſuc- curratur, Alexand. conſ. 75. nume. i0 lib.. in conſ.7. numer. ⁊l. lib. 7.& latiùs in conſi. 165. dubitatur, an mulier. nume. 6. lib. 6. Felin. in c. fraternitatis. colum. 5. verſicul. item ſecun- dò. de teſtib. aliud exemplum poteſt appo-
ni in matre, 1 quæ ſiſit minor, reſtituitur, ſi
non petierit dari filio pupillo tutorem in⸗
tra tempus aiure limitatum, ſecus, ſifuerit maioi: Specu. de reſti.in integ.§.. nume. i. & 16.& ibi in addit. idem ſentit Bart. in l.ſ. nume.9. C.de iur.& fac.igno. plures concor⸗ dantes ponit Alex. in d.§. nunciatio. col. pe-
nul. verſicu. tangit etiam Barto. quibus addo
Jaſ.in l.;. numer. 128.& 129.C. de iure emph. poſt communiter Docto. in liuris ignoran- tiam. C. qui admit. Iaſin l.ſicertis annis. nᷣ- mex. 14. verſ.tertiò extende. C. de paci. cum infinitis concordantibus a Tiraq. conge- ſtis, de retract. conuen.. 4. gl0. 7. num. 13. X
. erel 7.. .Buni.Ab.— r ſequen. t Sed huiuſmod pronunciatio at-
tenta decretorum dominicalium diſpoſi⸗
tione, concernit formam actus,& reipicit iuris rigorem, nec ſpecialiter reperitur a iu⸗ re ſuccurſum mulieri,& ruſtico: ergo non ſunt reſtituendi. Ad idem facit, quia mulier prætextu ignorantiæ non excuſatur, ſi in- uentarium non confecerit, Bal. inl. fina. in princip. verſicu. tertiò quæro, quid in mulie- re& ruſtico.& ibi etiam laſ. col. 2. verſ. quid autem ſit. C. de iure delib. Alex. d. conſi. 165. num. 6. verſ. ad idem.& expreſsiòs lib. 6. cum adductis per Tiraq. loco proximẽè citato, nu me. 16.
Non obſtant in contrarium adducta,& primò tex. in d.. ſin. C. de teſtamen. quia ille tex. iuncta glo. in l. ambiguitates. eodem ti⸗ tu. in verbo, Ex mente, probat hanc opinio- nem, prout eũ inducit Bal. in d.l.iuris igno⸗ rancia. C. qui admit. dicit enim quòd ſi ſta⸗ tuio cauetur, quòd non valeat concordia, niſi producatur intra octauum diem,& qui- dam ruſticus per errorem aduocatinon pro- duxit in termino, quæritur, an exculetur per talem iuris ignorantiam?& concludit, quòd non, quia omiſsio formæ vitiat actum, etiamſt omittatur d ruſtico, vel muliere, eti- am per errorem allegat d.. fina. uncta gloſſ. in d.l. ambiguitates. in d. verbo, Ex mente. C. de teſtamen.& Bal. refert& ſequitur&
7 lex. d. conſ. 165. nu. 6. li. 6. nam ſicontumacia
procuratoris in non reſpondendo poſitio- nibus nocet domino, c. ſi poſt præſtitum. de conteſs. in 6. Iaſ. in l. vnica.§. ſi procurator. numero quarto. ff. ſi quis ius dicen. non ob- temp. ergo contumacia procuratoris nocet
8 ipſimulieri: f quia dictio, Semper, in d. l. ſina.
poſita exponitur, id eſt, plerunque: ita dicit ibi Albe. in prima. colum. quem retert& ſe- quitur laſ. in d. l. fi. nu. z. C. de iur.& fac. igno- ran.
Non obſtat gloſ.& Abb.in d.c.ſuper li- teris. quia ad hoc reſponde, vt per Rip. in tracta.de remed. præſer. contra peſtem.§. ac- cedo. numeroꝛ 44.& ſeq. Non obſtat glo. in d. l.. C. de iur.& fac. ignoran. quia commu- niter reprobatur, niſi defendendo dicamus
9 eam loqui, quando t ruſticus non potuiſſet
conſulere periuores:tunc enim ex iuſta cau⸗ ſa ſuecutritur, quod etiam voluerunt Bart. in d.L.i. numer. 9.& 10. Saly. Fran, de Ramp. & Alex. Rip. locoſuprâ allegato num. 247. & ſeq. Felin. in d.c. fratern tatis. colu.. idem Alexand. in dictal. iuris ignorantia. colum. 2. C. qui admit. vbi dicit, iſtud habere ma-
Xmam æquitatem, ideo ſibi placere. Sed
& hoc pro omnino conſtanti non habeo ex his, quæ ſcribit Tiraq. de retrac, conuen. BB 3 d. 5.4.
— —
—
——

“
S ENATVS EDEMONTANI
6. 9. 4. glo.7. num. 18. verſicul. at qui ego huic ſententiæ: nam& mulier& ruſticus tenen⸗ tur conſulere peritiores, ſi poſſunt, imo ſi nõ ſunt in loco, vbi habitant, tenentur ire ad ci⸗ uitatem,& ad loca vicina, vbi ſunt,& ſicut ſciunt ire mulieres ad ciuitates pro indulgen tijs,& ruſtici ad nemora pro lignis, ita etiam debent vtrique ad ciuitates accedere pro cõ- ſilijs, vt dicit Bal.& Saly.& in d. l. iuris igno⸗ rantia. C. qui admit. Tiraq. loco proxime cita to. nu. ꝛ0. poſt Anto. de Butri.& Rom. quos allegat.
Non obſtat, quod dicunt Gul. de Cu.& Rayn.in dicta l.vvbi exigitur. ff. de eden. poſt gloſſ. bi& Afflic. d. deciſio. zi6. quia eorum dicium communiter reprobatur, dum lo-⸗ quuntur de muliere, Angel. in d. l. vbi. Bar. communiter approbatus in d.§. nunciatio. & miror Afflic. ſic loquutum fuiſſe contra communem concluſionem, allegando Bar- tol. in d§. nunciatio. qui contrarium dicit, quoad mulierem,& alij Docto. per eumal- legati, non loquuntur in muliere, ſed in ec⸗
10 cleſia,& minore: t imò minor non reſtituitur, aduerſus eius confeſsionem tanquam læſus niſi edoceat ſaltem ſemiplenè veritatem eſſe in contrarium, Bal. in l. vnica. colum. 14. ver⸗ ſic. circa quod conſidera. C. de confeſſ.& ibi etiam Salyc.v erſi. item iuxta hoc quæro. An to. de But.in c.fin. in fin. extra eodem titu. de confeſs. ſequitur Alexand. conſi.55. in fi. vo- lum. 5. poſt Cyn.& Specu. per eum allega- tos. Ab. in c. auditis. in fi. de reſtitu. in integ. vnam tamen limitationem ponit Butri. con⸗ ſi. 72. ad id, quod dicitur, non ſuccurri mulie- ri, vel ruſtico in ijs, quæ ſunt inducia ad rigo rem iuris conſeruandum, videlicet non ha- bere locum, vbi ſubſit iuſta cauſa, vel proba- bilis ignorantia, quę non cadit in caſu no- ſtro:& propterea cenſuit Senatus in cauſa
Catharinæ de Brandis,& Petri de Albertis
Nicienſium, prædictam mulierem non eſſe reſtituendam aduerſus pronunciationem politionum in eius contumaciam fa⸗
ctam.
SVMMARIVNM
2Vniuerſitati imputandum non eſt delictum quod à fin- gulus commiſſum eſt, intellige vt nu. 26. Statutum quo cauetur illos de domo teneri pro conſor- te, dicitur eſſe contra ius diuinum& humanum, in- tellige, vt nu. 26. 8⁸ Culpa vbi non eſt regulariter pœna eſſe non debet, cum delicta ſuos auctores tenere debeant.
4 Decreta Prrincipum contraria vtilitati publicæ& ra
tioni naturali valere non debent.
5 Decreta, ſeu ſtatuta, quibus cauctur alterum pro. rius delicto obligari reſtringi debent, vt intil 1 tur quando aliqua culpa, rel negligenti⸗ patai putari ei, qui pro altero obligatur. 3
6 Quzalitas in decreto, ſtatuto, aut in lege requiſun banda prius eſt,t verificetur illius diſpoſitia 3
7 Verba conditionaliter poſita, debent ante omniag ficari.
8 Interpretatio‚ fiue intellectus ille ſemper ſumeniunj b ber. quem euitetur contrarietas& repugnanii
9 Reſcriptum ſemper intelligendum eſt, vt recipiat aat pretationem aà ſupplicatione.
10 Statuta, ſeu decreta pœnalia& contra reguluin communis, ita debent intelligi, vt quantoͤmnufe ri poteſt, corrigatur ius commune,& ſatis e ga in aliquo operentur.
u Vniuerſitas non tenetur de delicto ab aliquo es, uiuerſitate patrato, etiamſi ſtatuto cautatur, qu pro delicto alicuius ipſa vniuerſitas teneaturintai ge vt nu. z2.
2 Clauſula, omni exceptione remota, debet intelia friuola.
Claſula, ex certaſcientia in reſcripto poſita nihlinne tur, quado declaratio facta eſſet ſolum adrauſi nem partis.-
14 NMe tus, violentiæ,& oppreßiones, præbẽt iuſtau petendi ſccuritatem, vel ſaluaguardiam a priuſſ
is Principis munus ect, ecceleſiaſtic as perſonas, ui oppreßionibus,& violentijs defendere.
316 Saluaguardiæ, ac ſecuritatis validitas,& eiusviai controuerſiam,& dubitationem reuocari cinſ crilegij crimen non poſſunt.
7 Princeps habens iura lmperialia in ſuo territorioiſſ cere poteſt, quæ im perator in ſuo.
1s Statuto, decreta, ſiue conſuetudmes diſponentesyid pro aliorum commißis in pœnis pecuniarijs tenan tur, aded valent, vt etiamſi nihil veré, aut preſunu ue commiſerint, obligent.
19 Præſumptioni reſultanti ex aliqua declaratione fui & eo ipſo veriſicatur præſumptio, quod noni tur contrarium.
20 Litem habens ciuilem magnam, aut criminalema
aliquo, d citur eius inimicus capitali.
Inimicus præſumit ur damnum inimico intuliſſe vbitn
ratur à quo illatum ſit.
21 Ex loci qualitate præſumptio damni illati induciun
a23 Frinteps poteſt præſumptionem, ſeu fictionem inlus re.
2s5 Statuta, ſiue reſcripta, quòd alter pro altero teneii tunc iniqua, ac iniuſta eſſe cenſentur, quaniiui ſine cauſa.
36 Principis aſſertioni ſtandum eſt. 27 Semel malus, ſemper præſumitur malus ilevenee- nere mali, vbi plara remißiuè pro ornaturtgule.
23
̊Q
li lich,e 9
as Fictio, ſiue præſumptio ceſſare dic tur, bilbeun hu⸗ bet probatio, ſeu veritas.
29 Verba generalia,& in rem ſcripta, ad qusſcqu extenduntur.
80 Extenſiua interpretatio, etſt in ſtatutis non ſumatun
tumen admittitur cauſa euitandæ iniquitatii, nt
licta remaneant impunita. 4 Itatuta,& conſe uetudincs, quibus diſponitur mun pia teneri reſarcire dammna data in corum finibun
3.„ Jun⸗ debent intelligi„ quando ſcitur, 4 quo fuerit 6
ich
müueloße truihs becaldh ai Jezubebel n uusa wn d. ant Pliiß w acntitti Auirduconne bmd 9 llu 5 nden H(lugua chakeaſg su u
fnunt 5 In amn d wim d 7 G xvIl Dde— hiie zect r.ee CUogeck „ d aldiuneql ent Deenn zdaie cegſelen 7- 0. Ponte rrug valuerhtac Contt lenc dloracqter-fäutus ruan 5. nin oibus lcuu dſnn homines elu . el hom rijakegt dan AA 1, T anuſcam latis anl d Ngbülnl be, d mmo b 8 nrebsCanlan⸗ ped, Alam lluin proc Ncsſcmrentiam otum noulbume ſunigſorumpre perecib precum rerauibrni lngaierd uere, lententian wqoiin euttiachſennne noritran Achringe Ducl Kccirain Tflwornda d nomia ch al dui Andtee d- Miugn etko, cuius unb lslaal t gnolcere müre, ni frerir Cm l 0 0 nean eoc MMin lt ſenun nderetur Amntan Fenennite wyaa 4 Mncl W meo dplle, quo ce ſamaalnD tütete di walbc d
— —
Aübenis luerltch erlh p Conlia 30 moutadaeſ- tan Ampunhele 4 n d bumano conr 1nnf wagiden wtin aun d htn a nä 11 d I KNalam ero indl n darm nſenn ve„ n VICS, E n depadden Ahsle Ae Jun lnneto,. e, Aad, ſas Alllotenne gitrnn In ges, emumti
—
—
b Wodelnad a, ſend Aunn 4 Aeinndi ui 1 Gutum, fgud 189 d tta T pro conſ dunun g. lte ell lanen e Um.& In Kaidün ſmech deconn am 4 lemm de N dquj dhf V ultur Ca id.h. 8 Calc. 4 de 1 4.R. Inte 4' 4 Ure, madule ſen drouiſun ſanuenr

dllaim w PECISIO LXNXXVIII. 14.8 h uies aem n vuem Natum, E quifit ſoluendo: nam tunc alter al⸗ filius pro patre, nec vxor pro marito.& C. vt 1 aalchac as an terius odio prægrauarinon debet. nullius ex vica.pro alio vica. debi. tenea. lib. guipe 4 41 düräean„ verba hæc, aliqua& quauis moleſtia, in qualibet etiam 1I. late Gigas decrimine læſæ maie. in titu. de gecreto, a Dnn. minima verificantur. mopbreſtionibus obulun- pœnis. quas filij incur. pat. commi. crim. læſæ iu tſtety ar uinlcen 34 Malh Aoſan 3 eruim ofl maie. c. 4. num. 12.& ſeq. Diuino autem iu- itionaltten lueßs dunte appellationc, er ſaluaguardia continetur, vn- re, ut Pſal. 68. quæ nõ rapui tunc exoluebam, maka 5 64 4 ui 3 priuc pis ſaluaguardiam indemnem Deuther. c. 24. Paralip. 2. c. 25.& Ezechiæ c. o ſuc m alail dlae obligantur,& de damnis de nocte infe- 18. Anima, quæ peccauerit, ipſa morietur, fi- leuitetun ri rie rendis. lius non portabit iniquitatem patris,& pa- en n Slumg s Cconiecturis in claris opui non est ter non portabit iniquitatem filij. luſtitia iu- nem aſugſ io. ſti ſuper eum erit,& impietas impij ſuper Lon SiaG anun 3 E 8 18 3 O. dndeigeem eum,& 14. lib. Reg. 4. cum alijs limilibus nen 3 lianaaan De eleriſe D na d de atbentte Ge ſrentur il⸗ innumeris locis, præmiſſorumq́; ratio elle operenta ananun ſet erat Auoe Aarn a i aen erfitati Conſtanza 3 poteſt, t quia vbinon eſt culpa, ibi regulari- lata,& imputarentur vniuer 8 Deteile eenaC, 2 die cGnüiintio, non tem rante aelch 33, norum propinquæ,& plura cirea ſtarutum, quo ternon del et elſe b 1 te patrat auſj ſaun 6 diſponitur damna data in finibus alicuius mu- delicta enim ſuos debent tenere auc 10n es, d. do alicuiu Suunſtate nicipij eſſe reſarcienda per homines eiuſdem l. ſancimus. C. de pœnis.& d. 5. quoniam ve- ne. ſo joci. rò. iniquum etiamvidetur alteriuis Odio alios omniexc Jiemnats an— Iſis quibuſdam ſatis inci- præſertim ſenes, mulieres, pupillos,& ab-
uilibus, ac immodeſtis ſentes omnino innocentes prægrauari, c. precibus Conſtanzanen⸗ non debet. de reg. iur. in 6.l. ſi quis in ſuo. 9.
ſium, illuſtri produci ad legis. C. de inoffic. teſtam. vbi Iaſ. hanc opi- uerſus ſententiam Sena- monem confirmat ſex fundamentis, Angel. coiiam nouiſimèé in o⸗ coni. 63. num. 6. his adſtipulantur, quæ ſcri- —— dium ipſorum prolatam, bit Bart. communiter receptus in l. aut fa- peræprecium putaui huiuſmodi cta.. nonnunquam. num. 9. ff. de pœnis. vi⸗
erta ſcient nn fſapuxi do declara a⸗ tſet ell ti.. V
lentie,&r S8 ſeune nain ſecuritate dluauudn 4 unus eſt, 2 Sfuſtuni, onibus, G 8
diæ, ac ſeaauu ulliupein iurgia iurbus diluere,& ſententiam Sena⸗ Aelrcet:viuinerinatem non voi Pnuri viſ 1 ierſiam,& Kitmanen tus æquitati, ac iuſtitiæ conſentaneam de- quando deliberato Propolito,& coniilio crinennd ²xint. monſtrare. Exordiar itaq; a Ducali decreto hoc facit. Sed in caſu noſtro hæcinteruenire 6 abensiur„atulunſannm ſecuritatis, ſeu ſaluaguardiæ ab agentibus 4 non poſſuni: ergo puniri non debet. t Cum teſt quæ iaatoruſ nomine Abbatiæ diui Andreæ die vltima igitur huiuſmodi Ducale decretum cenſea- 1 1 creta, ſih ee iehaumen Maij 1545. impetrato, cuius iuribus diſcuſ- tur iniquum,& contra publicam vtilitatem b 1 num ong Seanpruͦfiaſt ſis facilè erit cognoſcere, an iure, vel iniuria illius oppidi, ſiue vniuerſitatis Conſtanza- 6 5 u ſhuinſ fuerint condemnati Conſtanzanenſes? Et næ, ac contra ius diuinum,& humanum, ra- 9 aiſeee, ns Prima fronte dicendum videretur prædi- tioniq́; naturali aduerſans, non deberet va⸗
um zefuſe erauauus um reſcriptum in eo capite, quo decreuit lere, argumen. nota. inl. fina. C. ſi cont. ius V
ſoven fic aes eſantublinn
fuchg. damna in prædijs vrbanis, liue ruſticis, dictę Vel vtili. publi. in Clemen. paſtoralis. de ſen. eng ciuili tgum aiqniuln Abbatiæ dara, cenſert ab iplis Qonſtanza-& re iudic.in c. quæ in eccleſiarum. de con⸗ Acitur eii wm uuuchiul nenſibus illata, iplisq́; im putanda eſſe, velu- ſtitut. c. conſuetudo. 8 I. diſtinct. I.& c. erit eſuniitur us miunoitulſ i omni iuri diuino& humano contrarium autem lex. diſtinc. 4. 8 dato, ꝙ attenta Prin- quo llati 8 V nontenere, humano quidem, vt in authen. cipis poteſtate illud concedentis ſuſtineri
alitate pr b nältitt vt nulli iudic. 9. quoniam verò, in illis ver- poſſet, attamen ſtrictitsimè debet intelligi, dte8tPre imaſ fanme bis, Aut damna eorum inferri vicis, f qui- Angel. in d. l. ancimus. C. de pœnis. quem
„ lalermäler bus verbis expreſse prohibetur, damna ab refert& ſecuitur pluribus ad pramifſa cu⸗ uereſcrip ülahnn alijs illata non debere vicis inferri,& gloſ. mulatis Barba, d. conſ. 66. numer. I.& 2. Jaſ. qua, aci euzfin in verbo, Vicis, ex illo textu inuehit in ma- inl. de quibus. num. 57. circa fin. de legib.& . 8 V giſtratus punientes vniuerſitatem pro ali- in d.§. legis. verſic. quintõò facit. Dec. conſil. jaſſertion Aumeie quo delinquente,& Bal, in l. fancimus. C. 38. circa finem.& conſil. 64. colum. 4. concor- dlus, ſemp autnpu⸗ 2 de pœnis. dicit ſtatutum, I quo cauetur il- dat regula c. odia. de reg. iur. in 6. ac l. quod
p blu i aulßüueyeèena. 8 1 lxbi pl leſr los de domo teneri pro conſorte eſſe contra 5 verò. ff. de legi. t& huiuſmodi ſtatuta, ſiue A
epreſum 7„„
dn 7..„ius diuinum& humanum.& in c. cogno- decreta debent intelligi,& reſtringi, quan- 10, ſeul C... as 4....—.„.
20eie nm ſijeruͦt ſcentes. colum. I. circa med. de conſtitutio. do aliqua culpa, vel negligentia poſſet im⸗
25 V uu aſſerit huiuſmodi ſtatuta plerunque eſſe ini⸗ putari ei, qui pro alio obligatur: Aret. con-
4* eb a eſi as qua: quem refert& ſequitur Calca. conſ.. ſil. 87. colum. fin. verſ. præterea poſito. quem
4 aitande iiqhe
num. 4. Barb. conſ. 66. num. I.& 2. inter conſ. refert& ſequitur Crauet. conſil.. nu m. 16.& nantanti e, ſhur, Calca. Luc. de Pen. in l. ure prouiſum. C. de ſtrictè intelligendo debet intelligi de dam⸗ uibugclhol
—
—
conſue Vm tuun nas fabricen. lib. n.& his conueniunt tituli Cne no dato ab hominibus Conſtanzanæ, vel h Wr. 19 ſg BB ˖1ic: unſan e ſcihuſ BB 4 ſieis nteligt, 4
— —

——õ—ę—ÿ—ꝑ——————ÿ—ÿ˖ÿjÿ——
-10 cl
S ENATVS PEDEMONTANI luuzu
ſi eis culpa, aut negligentia aliqua adſcribi 2. in ſecunda lectur. de conſtitut. Jaſ. nl n X¹ 4 3 1
6 poteſt, t quæ qualitas veluti à decreto requi- quis poſthumos.9. ſi filium. num. a„ga ntia 1ah e,un
ita probari debuiſſet, argumento nota. per& Gemi.per eum allegatos. b mies plot. i. C, i
ſita probari debuilſet, arg P P gatos fl. de lib.& oa ſm lulnbing Iveen u
Ioan. And.in c... colum.3.in verbo, Chriſtia- hum. Corne. conſ. 1i. litera G. vol. 4.R mn egmeh a dus norum. in tin. de homicid.in 6. in nouel. vbi conſ.ias. num. 6.& 7. peo le 6. 0 Auänlän dnotaoe e
refert ſe quendam prælatum accuſatum, 1 Accedat, t quòd etſi de damno à quaa dif e c quod per aſſaſsinos fecerat Chriſtianum oc- que lato intelligi deberet decretum 4 n derceäale cidere, defendiſſe à pœna mortis ex eo, quòd men adhuc non deberet vniuerſitas h robata non fuerat illa qualitas, quod occi- huiuſmodi damno dato noctis tẽpore 2. ſus eſſet chriſtianus, quem ſequitur Bal. in non potuerit reſiſtere, Barto. Bal. de Ann b mu¹ 1. ſi quis non dicam rapere.colum.z. circa fi⸗ in 1. 1.9. occiſorum.ff.ad Senatuſco niöſte ae nun rreen 4 nem. C. de epiſcop.& cleric. Hyppol. in rub. Bal. in d. l. ſi quis non dicam rapers, eim ſerbit 3* rnepsculum de probat. num. 437.& pluribus ſequent.& 3. in fin. C. de epiſcop.& cleric. Roman.i V ccftaen h Alics pelons in ſua pract. in§. quoniam. num. 57.& ſeq. conſ. 7. colum.z. verſicu. acduertendum 1 iini A. znnormop concludens poſt plures Doctores per eum men eſf. Barb.d. conſ.66. num. 5.6.& 7aun nrintag gele,C. Pünee allegatos, quod quando abaliqua lege, ſta- conſilium multa ad caſum noſtrumadduc tün 5 Ce oes.9 cutò, ſeu reſcripto profertur aliquid cum Aret. conſ. 7. colum. ⁊. in fin. Dec. dconln n nab tudns qualitate aliqua, debet illa qualitas probari, col.3. in princ. 4 uim— 4 3 Abtalld, idem ſentit Felin. in. c.examinata. num. 4.& 12 Nec obſtat † clauſula, omni exceptionen 1 da lom! 5. de iudic. Dec. conſ.49. colum.i.& in ſimi- mota, quia intelligi debet de friuola ene 5 1 aum Contane libus terminis decreti d. conſ. 64. col.z. circa ptione, argumen. notatorum per Barill b lc 3— med. quod præſertim procedere videtur at⸗ 9. fin. num.. ff. à quibus. appellat. no aled um behe li cnmi tentis illis verbis(quam quidem ſaluaguar- Imo. ibi in l. fina. 2 b reudj heui nolo diam, ſi quis ex prædictis conſulibus, cre- 1 Nec etiam nocet t clauſula, ex certa ſci 8 1 ühe qubs 7 dendarijs,& hominibus) fue verbacum tia, de qua in eodem reſcripto, quia um uce t eg ge qrenter ſint conditionaliter poſita, debent ante om⸗ claratio ſit facta ad ſolam requilitionem? ad 5 d Ducs 2 nia verificari.i. hoc iure. vbi Alexand.& laſ. gentium pro Abbatia, nihil operatur d tn 4 dah fl.de verbo. obligat. Ripp. lib. 2.reſponſ.c. 9. d. conſ.373. num. 14. in fin. Poſtremdert li 5 Wuden ———— 8 Nec videtur obſtare, t clauſula ſubſequens, propterea dictam vniuerſitatem debuli 1 4. nnnmm declarantes ex nunc,&c. quia debet intelligi abſolui. l. fauorabiliores. l. factum. Seinſan menn di fen de damno dato ab ipſis conſulibus, creden- nalibus. ff. de regul. iuris. l. abſentem. H i a ünandsr darijs,& hominibus, vt euitetur contraris- pœnis. 91 1. I enn Ange tas& repugnantia. c. inter dilectos.§. cæte- Prædictis tamen non obſtant busc 3 ct andala rum. de fide Inſtrumen. Alex. conſ.1zt. num. ſtanter teneo literas Ducales ſecuritatu aljingen 1 Belnnu 6.& num. 10. vol. I. Dec.& Cagnol. in l. vbpbi ue ſaluaguardiæ, de quibus agitur iur um rema mnhlar 4
ce ranſaelo 1 ncuis la
—
repugnantiꝛ:·ſf. de reg ur. hæcc; interpreta- æquitate ſuadente, fuiſſe conceſſas, 8e nprue ds inr enrr tio ſuaderi poteſt, quia in precibus non fit tumqʒ ritè& recte iudicaſſe, ad quodi naoh In ꝛmilinCa mentio de iniurijs& damnis datis ab alijs, bandum præpono Principi& Senatuich däemn 1 1 Riinexroulu 9 quam ab hominibus Conſtanzanæ: f ergo ſtitiſſe ipſos Conſtanzanenſes tam anteit umi ſeekärcen, de ijs intelligi reſcriptum debet, vt interpre- tam tranſactionem, de qua in aciis, qum mand lalſancmos Cde tationem a ſupplicatione recipiat. l..& ibi poſt& vſque in hunc diem iugiter lles w mindn dqlid h deineen gloſ.C. de diuerſ. Reſcrip.c. inter dilectos. H. buiſſe,& controuerſias, tam ciuiles, quim ſm gn Seft eraeſide Inſtrument. Dec. conſ.73., criminales, aduerſus præd ctam Abbaten culma 1 10 Aeenerrale 3l. birenu aſncli deereri dominam pleno iure omnium prædiomm cls hin Tleg. 10 en bt Hannn 5 dina etin⸗- tam ruſticorum, quaim vrbanorum ſiconx anma 4 lnläg elvdG us fieri poſsit corrigat in vniuerſo territorio dicti loci Confm puiihin, i ius commune. c. cum dilectus.& ibi gloſ.in zZanæ,& ſape in aliquos Canonicos regu⸗, bimr
——„ 2. 2— 5 —— 8 7 3— 8 2 n— 2 1. 2 „—.. AM 7 8 1 8 K 4 4 1*— 1. 8 4 E 2 8— 8 95 1. . 7 2. .* 3*— 4 1 4— 3 4 6 8 3 4 ——* e—— 1..— 1 ₰—— ——— 2———— —.————.—— ——.——————— f————— 8 ————— S.———————— 3 N
—
verbo, luri 3 Ln⸗„ulsn ne 4 Wrtſderü Socin. lares, aceorum famulos ſæuas manss int⸗- Rigug enhma s 2 4 ,2. 3. ⸗. es.„M.. 1 notaturin fin. 9.i rd,dut Ki duumer. 2. ciſſe, eos percutiendo, verberando, nonh uui num; Ccden ne er w„H. in computatione. C. de iu- nunquam vulneribus afficiendo, damnach lintefl nch lſega, lelib. inl. Iverò. 6.de viro. ff. ſolut. matri. lurima i Aars Ab ir nincn g, 1 G in12,O, de noxa action. Felin.i P a in bonis Abbatiæ inferendo,& s J de.de 81 2. C. xa. action. elin. in c.i.col. tius, prout ex multis proceſsibus ſiue acis düde 1 ömunem e 7. de Reſcript. ſatis enim eſt, quod in ali nſrr,; a noull uh mopi opererur, Decrin quod in aliquo coram tune lIlluſtriſsimo Duce, R noule nen d dcond „Dec. in c. 1. colum. 5. in fin. Ripp. 14 ſimè coram Senatu productis apparet iquf liant 4
num. 42. de Reſcript. Calde. in ti 5 p in tit. de donat. bus violentijs,& oppreſsionibus multite emnaage Cdeomng d1p Wni
O ci 7. 4 conſ. vltimo. verſ.ſufficit enim. Dec, in d.c rie, multisq́; modis commilsis i uſtam cai rub, + 8 1 6 lac Ach. nt, dan, de
—
B=
——.—

„conſtiten A Kttie
maunen nm habuerunt, Abbas, Canonici,& alij a⸗
Kteld gentes pro Abbatia recurrendi ad prædi-
Conſ. 1 b
m. 6.& daa 6 Aum Illuſtriſsimum quondam Ducem, vt . 4 3.
tquod R ab eo ſaluaguardiam obtinerent, argumen⸗ ntelligte. d amain to notato. per Bar.& Doct. in l. illicitas.§. ne
glerler gonn potentiores. fB.de offi. præſid.& inl. denun- ciamus. C. de his qui ad eccleſiaſt. confug. Guid.Pap. quæſt. 418. laſ.in l. i ſuper.col.fi. C. de tranſactio. Felin. late in rub. de treg.& pace. nume. 10.& ſequen. cuius dicta tran- ſcribit Hyppo. in 1.1.5. præterea. num. 44., 1 ſeq. ff.de quæſtio. f& Princeps, cuius mune- ri incumbebat, eccleſiaſticas perſonas, ac res a violentis Conſtanzanorum opprimen- tium manibus defendere. c. Princeps. c- Regum.& c. adminiſtratores. 23. qu ſtion. 5. iuſtam cauſam eo modo reſcr bendi,& ſupplicantes cum rebus Abbatiæ ſub prots ciione,& ſaluaguardia non ſolum Princi⸗ pis, ſed etiam ipſorum Conftanzanoruin, bn cum declaratione in eodem reſcripto con- Pnol, enta reducendi habuit, t de cuius ſecurita- nnocet aulila den tis, ſiue ſaluaguardia viribus nullo modo ineodelt. ſcrolt na citra ſacrilegij crimen dubitare quis poteſt, . e 1.2. O. de crim. ſacrileg: per quem text. ita in lacia à9 a2am regfin ſimili, imò duriori decreto Ducis Medio-⸗ roAbbägs nii rmn lani tenet Dec. d. conſ. 64. num.3.& 7. laſ. in 3,num. n Käjmäa, LI. in princ. ff. de conſtitut- Princi. t poterit m poteſta iazmoct enim Dux cum iura Imperialia in ſuo terri⸗ dictam iuelm de rorio habeat ea facere, quæ Imperator in
rb. d. cO— num 4„ nulta ad a um noldan 7. colut dentin Dätc nc.
at tclaul at omniengt intellin, dbet deti zumen. eEtommgha F.ft. 2 qu. fina.
fauorab es lon ſuo, late Maran. in ſua diſputatio:. num. 14. „de regu rs.laittem poſt Paul. de Caſt. Roman. Angel. Corne. per eum allegatos, t& quod valeant huiui-
qis tame on dit bu modi decreta, ſtatuta, vel conſuetudines, vt neo liten huclalcuim alij in pœnis pecuniarijs pro commiſsis alio- Uardiæ,: ubantit iu rum teneantur, etiamſi nihil vere, vel præ-
ſuadente— ſecrals,” ſumptiuè commilerint, lentit l. fin. C. de pri⸗ & rech cl dquod mipilo. Iib. 12. Barto. in]l. jure prouiſum.& * A odldScaru. 1b1 Klexand. in additio. C. de fabricen. lib.II. 5*(e Amenbstnant Bart. Bal.& Angel.inl. ſancimus. C. de pœ- bs Conit 2 ausfu, nis. idem Bart. in l. nequid. ff. de incen. ruin. lenäſerll naufrag.& in tracta. repreſal.in 4. quæſtio.1.
d par. princ. Bal. in l. obſeruare. 9. proficiſci,
controt ,nc colum. I.& 2. ff.de offi. proconſ.& leg. Ang. aduer adel air conſ. 63. num. 4. latiſsimè Iaſ. in l. de quibus. pleno i om rnit à num. 56. vſq; ad nu. 60. incluſiue. ff. de legi. rum, q e Ou Poſt Bal. ibi. colum 3. vbiſeptem fundamen- ſo terri 1Jnich tis hane opinionem confirmat, quæreperit ſape in. an inl. ſi quis in ſuo..1. num. 3. C. de inoffia teſt. orum f4 2n05* R&ind. actiones. num. 67.& ſeq.per duas col. ercutit a* Inſtitu. de actio. Felin in c..& 2. de conſtitu. dlnerd M ahc i vbi dicit, iſtam eſſe cõmunem opinionem, Sonis 4 tæ ie,& 1di Dec. colum. 2.& d. conſ. 64 num. 3. * cbbus, S 4. ac conſ. 525. num.3.& 4. Luc. de Pen. in
1. i. in verbo, Conuenit. C. de omni agro de⸗
5 14ʃ 4 Hal 5... 99 natt vctuipte, ſerto. lib. n. vbi etiam Bart. lIoan. de Plat. in 2 de Us-.—. e, cr Liobi, rub. C, de decret. decurio. ſuper immunita. 6 44 11 4 5— 1 mmibts mo*
DECISIOLXXXVIII.
149 nemi.conced.verſ. quid autem. lib. 10. Hyp- pol. ſingu. 36². ſtatutum volens, Didac, co- uaruuias. lib. 2. variar. reſolu. c. 8. num. 7. Io. Orot. quem poſt hanc deciſ. ſcriptum vidi, & gauiſus ſum cum tali viro conueniſſe, coni. 6. num. 6. vſque ad num. 17.& reſpon- det ad contraria. Iſtis ergo ſic propoſitis iu- ſte prædicta ſecuritas& declaratio dicitur
9 conceſſa,& tcum ex actis appareat damnum fuiſſe in rebus Abbatiæ datum, nec conſtet à quo fuerit illatum, neceſſariò ſequitur cen- ſeri à Conſtanzanis illatum, quod ſtante prę dicia declaratione probatur eo ipſo, quòd non probatur contrarium, argumen. gloſ. in Lr. in verbo, omni ordine. C. de fide Inſtrum. & ur. haſtæ fiſca. lib. I0. cum alijs cumulatis in ſimili caſu de præſumptione inducta à ſta- tuto per Barba. conſilio præallegato. 66. co-
um. 3. verſic. nam ſtatutum prædictum, Iaſ. Iu I. ſi quando. num. 38.& ſequent. C. vnde vi. quæ quidem declaratio eſt conformis iu- 20 ri communi. T Nam cum ex pradictis vio⸗ lentijs, ac lit b. tam ciuilibus magnis, quàm criminalibus dicantur ipſi Conſtanzanen- ſes aduerſarij, imò inimici capitales ipſius Abbatiæ Canonicorum,& agentium pro ea, Bar. l.teſtium. num. 2. ff. de teſti. Iaſ. in l. plerique. num a5. ſl. de in ius vocan. Felin. la⸗ te inc. cum ſuper. nu.z. de offic. deleg. Hypp. 21 in l.¹§.præterea. nu. 49. ff. de quęſt. t ſtigno⸗ ratur à quo damnum fuerit illatum, præſu⸗ mitur ab ipſis tanquam ab aduerſantibus,& inimicis illatum, Roman. d. conſ.. colum. I. Oalca. late conſ. 63. num. 2.& 3. Roland. de Curte.inter conſil. Calca. conſ. 6 4. num. 8.& Cato Saccus ibidem conſ. ſequent. num. 2. & ſequent. loquentes in damnis reſarcien- dis per vniuerſitatem, ſequitur Dec. d. confſ. 64 num. 6. Ergo attenta præſertim qualita-⸗ 22 te loci, Tex quo etiam præſumptio induci- tur, vt refert Saccus conſil. præallegato, præ- ſumi ur Conſtanzanos Melicam incidiſſe, & per conſequens ſaluaguardiam infrin- gendo in pœnam pecuniariam incurriſſe, 23 quod argumentum multò fortius proce- dit ſtante declaratione per Principem fa- cta, de qua in dicia clauſula, declarantes&c qui potuit talem praſumpiionem, ſeu fi⸗ ctionem inducere, argumento notato. per Rippam in li. num. 72 ff(de vulg.& pup.& in ſimilibus terminis extat conſtitutiò re- gni Neapolitani, in primo libro conſtitutio. incipiente, Si damna clandeſtina, quæ di⸗ ſponit damna clandeſtina reſarciri debere per vniuerſitatem loci, vbi facta ſunt,& vl⸗ terius ſolui pœnam pecuniariam oporte- re propter præſumptiones cont: a vniuer- ſitateim

ſitatem reſultantes, de quibus per Afflict. ibi numer. 20. poſt lſerniam, ex cuius dictis videtur deciſio caſus noſtri clara& indubi- tabilis.
Non obſtant in contrarium adducta,& primò l. ſancimus. C. de pœnis.&§. duo⸗ niam verò. in auth. vt nulli iudic. cum ſimili- bus ſupra allegatis, quia illa procedunt re- gulariter ſecũdum diſpoſitionem iuris com-
24 munis, t quando nulla culpa poteſt impu- tari vniuerſitati in committendo, ſiue omit- tendo, d. c.2. de conſtitu. Sed fallit, ſi ſubeſt aliqua cauſa. c. ſine culpa. de regu. iur. in ⁰. gloſ. in d. c..2.& Bal, ibi, de conſtitut.& hoc eſt, quod dicunt Bal.& Angel.in d. l.ſanci- mus. Alex. in addi. ad Barto. inl. iure proui- ſum. C. de fabricen. lib. II. laſ. in d. l. ſi quis in ſuo..I. num. 3. C. de inoff. teſtam. ſolam cau- 25 ſam ſine culpa ſufficere, I& quod dicitur huiuſmodi reſcripta, ſiue ſtatuta eſſe iniqua & iniuſta, procedit, quando ſunt ſine cauſa, Bar. in prima conſtitu. Digeſtorum num. 4. quem refert& ſequitur Iaſ. in d.§. actiones. num. 83.& num. 85. ſecus ſi cum cauſa: tunc enim æqua& iuſta ſunt, Bal. in d. l. ſi quis non dicam rapere.col.ʒ3. in fin. C. de epiſcop. & cleric. argument.l. nequid. f.de incen. rui. naufra. Et iuſtæ cauſæ ſecundum prædictos ſunt, vt magis à delictis abſtineatur, repri- maturq́; hominum audacia, neue depręda- tiones,& depopulationes fiant, quæ omnia publicam reſpiciunt vtilitatem, vt dicit laſ. expreſse in d..legis. Rolan. de Curt. d. conſ. 64. num. 5. 7.& 12.& conſ. 6&s. in ſubſcriptio⸗ ne, Hyppo. d. ſingu. 362. hinc videmus in ſa- cris literis innocentes propter nocentes pœ⸗ na affectos, Geneſ. c. 19. Exod. c. 11.& Sa- pien. c. z. ipſum quoque, qui non debet pu- niri, condemnas.quibus de cauſis motus fuit Princeps, vt ita decerneret ipſo id aſſerente, 26 cuius aſſertioni in hoc ſtandum eſt, Clem. 1. de probatio. Dec. conſ. 73. num. 5. lauda⸗ bilia enim ſunt huiuſmodi decreta non ob- ſtante gloſ.in d.õ. quoniam verò. in authen. vt nulli iudic. quæ intelligi debet, quando magiſtratus id decerneret ſuo arbitrio ſine cauſa, ſecus ſi ex arbitrio legis, ſtatuti, vel conſuetudinis, ita illam gloſ. intelligit Bald. in rub. C. res inter alios acta. col.i. quem re- fert& ſequitur Iaſ. in d. õ. actiones. num. 7r. & ſeq. Inſtitut.de actio.& in d.l.de quibus. num. 57. ff.de legi.
Vel poteſtreſponderi in contrarium ad-⸗ ducta procedere, vbi nulla culpa imputari poteſt ei, qui pro alio condemnatur: ergo ſecus ſi eius culpæ adſcribi aliquid poteſt. l. quod quis ex ſua culpa. ff. de reg. iur. c. dam-
S ENATVS P EDEMONTANI
num. de reg. iur. in6. Aret.& Ora. conlli ſupra allegatis. Sed Conſtanzanis aclan poteſt culpa propter eorum delicta, Rn preſsiones, quæ cauſam& occaſionema buerunt edicto: ergo in eos nõmilitan⸗
poſita. Accedat, quia vt propoſitum depopulatio Melicæ, de qua agitur, pra mitur ab ipſis Conſtanzanis, veluti aba
uerſarijs& inimicis facta,& ſic præſumpi
ne iuris deliquiſſe cenſentur: ergo ſunu extra regulam c. non debet. imòin regu c. damnum. de regu. iur. in 6.& proptes iuſte fuerunt condemnati, argumento gal in fin. in d. l. iure prouiſum. dum allegatn tionem, cur in eo caſu alius pro alterius j licto teneatur, quia ipſe delinquere viqe tur,& ibi Ioan. de Plat.& Luc. de Peni telligunt eum videri delinquere proptet gligentiam,& ſic in omittendo Afflchi d. 9. ſi damna clandeſtina. num. 20. ergomul- tò magis ea præſumptio locum haberce
bet in caſu noſtro, quo iuris præſumpin cenſentur Cõſtanzani deliquiſſe, iuncta 27 ſertim regula, t Semel malus ſemper pra mitur malus in eodem genere mali, decu per Hyppol. latè in ſua pract. 9. diligena num..& pluribus ſequent. quam in iim libus ferè terminis noſtris adducit Cla d. conſil. 6z. num. z. Raland. de Curt. diconli 64. num. 9. loquentes in terminis noſtrisi ex his tollitur doctrina Bar. in l. aut fachſ nonnunquam. ff. de pœn. vt ea locum mi habeat in delictis præſumptis, ex cuimo ctis ibi.nu.8.reſpondetur etiam ad id, quot
dicitur, ſenes, mulieres, pupillos,& abii
tes puniri. d numf llun Non obſtat, quod clauſula, declatan Geaquod!
de qua in reſcripto ſtricte intelligi dehi rit,& propterea reſtringi ad damna, qn
probarentur ab aliquibus ex conſul buscu
dendarijs, ſeu hominibus Conſtanzanz’ lata, vt euitetur contrarietas, quia ſaluate uerentia ſic interpretantis huiuſmodi ſtrictio contineret in ſe abſurdum, ſiueab num intellectum,& euidentem repugn- tiam contra dict.l. vbi repugnantia. N
requiritur, vt ex aduerſo præſupponii quod probetur damnum datum d aliquo
ex conſulibus, credendarijs,& homt 1 Conſtanzanæ fruſtra Princeps per ed
.. G„ cretum cenſuiſſet, quod ſialia quæuis an
na fuerint illata perſonis& rebus dicia de nt
batiæ, cenſeantur facta,& illata per dl 1 conſules, credendarios,& homines&
9
ſtanzanæ,& eiſdem imputetur& eihih ien
s cell
Pla
28 tur omni exceptione remota: 1 v habet locum probatio,& ſic verita
jade ndo Accecat l.e bo i
jcbeloqpiul
Carantes ne 6 ddlboscten bos Gcn 19 ouodunoc 16 Acdrprunpen ſo,go rnti 4 Cnnkræanæt’ Io vero cagſedi godlialud gli um, d cegläact bos Kelſcemi (cls dechrarten rptlec ſolckcererbede Kcengini rekepuum rari encondnent i paxmantiei Wrerlter di Wilsvebdig velda lomtli Kinche de cn Kluoänelg Jeracrat na3 Clem feker 4 1
—
degetano en Geoiand nemdimpun 1
umen extena
6” ric K
A dgem bluagaid h
„. voteldl Necpol i k neat conen a
clcrptmm iin caolob aanno cuo⸗
onicbosd
ulanon reple eincaulch tt nomimlim iqpoes lomi
ſaluguadan ldent geles (damnun werl tun diplsho m cekindit nenoinlll aulKialdo De&Cagno. tmaiodedetſt uan ſedllüpe KCao indl acaudcl, decl Miralter dqu uann molete atem generalt le damno, de n Barrol D9l labce ACCl, UrCacan. dc
3
„n 1 elnd pran its noufoman
Aul
itb edelcgane
DSGCadeT he can i nyerein id oglenn, Ur d— camus,C ſin Kelaij da lnec Wchnum; lne co„Uum.; nolto, 5(Cter tdeni emtrelgen ictüth i W emmunl 1 nd gan mmoni ſn. i, eitconde nann i bio Vunnm — a 9 l. Venes the 1326 ie nd hen rknullius T, e 1 mmagited ſsqubmd gnaing N Rhe dam coid ende ernneln 15ol ellig blas es mne d un cumnun dt Tlli 0

rA, »ur, in tis. Seu 2& Oan præſumptio„vel fictio. c. qui contempta.& propter, aennäe C. ſequent. 8. diſtinct.& c. Ilennehre 8 18 quæ caufas Ee deld, gloſtnal. diſtinct. Sr.. fllio I eih⸗ 3 eiche. cto: ergo ncalnd& poſthum. Paul. de Caſt. con Aeneh cedat, qoi, ondmin volum.i. ſecundum impreſsionem apien. Melicz beopon Accedat, quia de danmno ab eiſdem conſuli- ſs Coni eu agin bus, credendarijs;& hominibus dando ex⸗ mimics us,n Preſsé loquitur reſcriptum in verſ.quam qui liquiſſe 4 na Aedſalbomn nnn big reſcriptum conti- amc. w.. u h Necpoteit ten, Flc Pr laepie⸗ d n. et, iman eat contrarietatem, niſi dicta clau ulo, de⸗ de regu. in 6 n Clarantes, intelligatur de damno datoa con Rtcondem aa- m ſulibus, credendarijs, velhominibus, de qui- lure prot ra. düm bus in clauſula, ſi quis, quia non repugnat, Iineo caſu 1I pro n quod in vno capite,& ſic in clauſula, ſi quis, tur, qui iſ= elnq Sc. reſcriptum prouideat nominatim in ca⸗ oan. de pli Lach fu, quo conſtabit ab aliquo ex hominibus m videridtaquerey Conſtanzanæ infringi ſaluaguardiam: in „& ſic in au tendy, alio verò capite prouideatur generaliter, a clandeſti e um, quod ſi aliud quoduis damnum fuerit illa- apraſump, locum tum, id cenſeatur illatum ab ipſis homini⸗ noſtro, qin räpra bus,& eiſdem imputetur, vt eſt in dicta clau- Döſtanzant sadul, ſula, declarantes, argumen. nota inl.ſiſeruus. 1, fSemelsgusſan Snquit lex. ft. ad leg. Aqull.& in l doli clau⸗ ſula. ff de verbo. oblig. Dec.& Cagno. in rub. le in eode nees 7 1 ur.& hæc diſtinctio debet ſuwi, ne ol. late in 32 rac 1.de reg.lul- 1200 ilitn 110 Ge. .1. reſcriptum repugnantiam, ſeu ſuperfluita⸗ plunbusl a:nrqe tem contineat, Dec.& Cagno. in d. l.vbi re- * 3 A.,. 8. temaeis IIus zum pugnantia.& cũ dicta clauſula, declarantes, numax Ramn.delrr generaliter& imperſonalter loquatur, vt loquentet ermun fnillis verbis, alia quauis moleſtia, I quæ ttur dociri a sar.in verba ſunt ſcripta in rem, generaliter& di- ff. de ſau. Nau Ktinctè de quocunque damno,& à quouis
delictis prarrapt illaro intelligi debent, Bartol. inl. ſiſeruum. 8. reſpond as etin-§. prætor ait. num. I.& 2. ff. de acquir. hæred. nes, mulien. upii quem refert& ſequitur Calcan. d. conſil. 1. .„ num.5. †hinc dicit Angel. in d. 9. prætor ait. Jſtat, quod M luiee cOl. 2. quod Iicet in ſtatutis nou ſumatur in⸗ reſcripto ſ2e ini terpretatio extenſiua, tamen extenduntur Hterez reſſ 4 giace cauſa euitandæ iniquitatis, ne delicta rema- 1. abaliqu= exc neant impunita.
ſeu homit⸗—£(i 1. Tis conueniunt dicta per Felin. in d. cap. conlamets“ cauſam, quæ. num. 24.& 25. de Reſcript.& ecut** H cumulata à Gozadi. conſ. 103. num. 3. cuius c Inte p u dicta ſine dubio procedere debent in caſin uineretim lenut noſtro, in quo dicta clauſula, declarantes, G aum,&—— uu eam intelligendo, quando ignoratur 3 qui⸗ adict.l.vD b bus damnum illatum ſit, eſt conformis iuri f 1 communi, quo in dubio damnum datum en præſumitur ab inimico, vt ſuprà probatum bus, ctedi arls“ ch fuit,& his pertinent ſcripta Angel. in d.§. næ fruſtre ncc Ei quoniam verò. in authen. vt nulli iud. quod ſuiſſet, qu⁸ a u ttatuta,& conſuetudines, quibus diſponi⸗ Illata perſid lwe b rur municipia teneri reſarcire damna data ſcantur a„no in corum finibus, non debent intelligi quan gedendal=; nKadl do ſcitur, à quo fuit illatum damnum,& eſt a ciſdem ue ci ſoluendo, quia tunc non debet quis grauari *„
— emo erxceptio= G,(eus
nar Aallle
34 Ducis reſeribenris, † qui voluit malictijs, òe
DECISIO INXXXVIII.— 150
odio alterius, ſed debent intelligi ea ſtatuta in duobus caſibus, ſcilicet, quando ignora⸗ tur à quo damnum fuerit illatum, velſcitur, & is, qui damnumintulit, non eſt ſoluendo, & eum refert,& ſequitur Barb. d. conſ. 66. num. 6. licet ineptè accommodet ad propo- ſitum ſuum.
Nec aduerſatur, quod huiuſmodi inciſio Melicæ fuit facta tempore nociis,& propte- rea non teneantur damnum emendare ho⸗ mines dictæ vniuerſitatis, ex dictis Bar. Bal. & Ang. in d. I.1. 6. occ ſorum. ff. ad Syllania.
32 †quna loquuntur, quando nihil vniuerſitati
poteſt imputari, ſed in caſu noſtro, vt ſæpius dictum eſt, tam ex iuris communis præſum- ptione, quàm reſcripti Ducalis diſpoſitione, damna illata cenſentur a Conſtanzanis tan- quam ab inimicis: ergo in eis non militant Oppoſita.
Vel poteſt reſponderi, obiectum tolli ex illis verbis vniuerſalibus poſitis in reſcri-
33 pto, aliqua,& quæuis damna Iquæ in quo⸗
libet damno etiam minimo verificantur, & quocunque tempore illato, vt latè ſcri- bit Tiraquell.in repetitio. I. ſi vnquam. ver- ſicu. omnia vel partem aliquam. num. 14.& trib.ſequent. C. de reuoc. donatio. Felin. in d. c. cauſam, quæ. num. 24.& 25. de Reſcript. & poſt hæc ſcripta traditum eſt per manus conſilium D. Nattæ 5²5. num. 6.& pluribus ſequent. loquens in materia noſtra:& niſi prædicta declaratio etiam intelligeretur de damno tempore noctis illato, eſſet aperta via fraudandi decreta,& inferendt damna in bonis Abbatiæ contra mentem quondam
—
7
quibuſuis oppreſsionibus ipſorum homi- num, prout etiam debuit de iure obuiare.l, in fundo. vbi Bartol.& Albe. ff. de rei vend. c. ſedes. de Reſcript. Clement. i.& ibi Card. de vſuris. Clement. I.. final. de conceſſ. præ- ben. c. quanto. de diuor. plura alle gat Soci. Iun. conſ. 115. num. z2. volum. 1. Hyppol. in 1.I. 9. cum quis latrones. nuum. 4. ff.de quæſt. & in ſing.177. vbi latè& in terminis noſtris Bal. in conſ. 174. incip. Caſus talis eſt, quo⸗ dam fenile. lib. 2. 3
Nec dicatur, quod hæc ratio locum etiam habet in ſtatutis, de quibus per Doctor. in d. l. 1.§. occiſorum, quia vt prædictum eſt, etiam in illis caſibus nihil poteſt vniuerſi= tati imputari, ſecus in caſu noſtro attentis tot iniurijs& damnis illatis a Conſtanza- nis, qui etiam, quod non conſter de damno ab eis illato opponere non poſſunt huiuſ- modi exceptionem, attenta clauſula ex cer- ta ſcientia, omniexceptione remota,& alijs
ne Culbus⸗ 4

Lhöö—ö—ö——
S8 ENATVS PEDEMONTAN 8 Tutores ſi à creditoribus infantis dari petantur— 7 9ℳ9
quibuſcunque exceptionibus, oppoſitio- nibus, ac alijs contrariantibus non obſtanti⸗ bus. præterea cum in caſu noſtro, attenta for⸗ ma reſcripti ſaluaguardiæ, non tantum taci⸗ tè, verùm expreſsè, fuerit commiſſa Con- ſtanzanis, cuſtodia perſonarum,& bono- 35 rum dictæ Abbatiæ, icum ſub protectione &c ſaluaguardia Conſtanzanorum fuerint poſita bona Abbatiæ,& ſub nomine cuſto⸗ diæ veniat ſaluaguardia, Io. de plat. in l. fin. C. de eroga. miltta. anno. lib. 12. dicendum eſt, quod tenentur ad damna etiam de nocie data, ita Barba. dicto conſ. 66. colum. final. poſt Angel. per eum relatum. faciunt dicta Afflict. in allegato§. ſi damna clandeſtina. num. 20.
Nec obltat doctrina Bar. in l...§. fina. ff. 3 36 quibus appella.non lic.i quia locum non ha⸗ bet, vbi clauſulæ poſitæ ſunt ex certa ſcien⸗ tia,& aliæ, de quibus ſupra, Alex. latè in l. 3. §. ſi is pro quo. colum.ꝛ. ff. quod quiſque iur. ſequitur Felin. inc. cauſam, quæ. num. ꝛ1.24. & 25.de Reſcript.
Non etiam obſtat, quod dicit Dec. d. conſ. 373. de clauſula ex certa ſcientia, quia loqui- tur, quando Princeps reſcripſiſſet cauſa non cognita, quod non eſt in caſu noſtro, vt ex actis apparet. Et ex præmiſsis ſequitur, nos 37 eſſe in caſu claro, t in quo non opus eſt con- iecturis, vulgata l. continuus.§. cum ita. ff. de verbo obligat. l. generali.§. idem quæſijt. ffde vſufruc. lega. Dec. conſ.37. num. 4.& 6. & propterea non habere locum regulam J. fauorabiliores.ff. de reg. iur. cum ſimilibus,
ſuæ in caſu dubio loquitur. ldeoq́; Senatum rite& rectè iudicaſſe, cuius ſententia ab alijs quinque delegatis fuit inde confirmata,& approbata.
SVMMARIVM.
1 Curator infanti dari non poteſt, cum regulariter non niſi præſenti,& petenti detur.
2 Infans fari, id eſt ordinatè loqui non poteſt, neque in- telligit quod agit.
3 Tutor perſonæ non certæ rei, vel cauſæ datur.
4 Dicctiones, vel, ſiue,& aut, nonnunquam pro id eſt, à Doctoribus exponuntur,& declaratiue ſtant.
9 ludex in citatione infantis ex offacio ſupplet.
praxi iudex procedere debeat.
DECISIOSLXXNXIX.
De iudicio contra infantem moueng,
quomodo infantibus prouidendum ſit,
be
haeiu ſdlcru
vtiudicium recte fundetur.
5 X AM lius creditor velleten V ſ dotes, ſeu creditum;i
A 49 A 9 X—
ff.qui peta. tut. vel curat. Alexan conſia
in fin. volum. I. Afflict. deciſ. 256. numa Tnam infans fari, id eſt ordinatè loquin V poteſi: non enim intelligit, quæ agtt. in
pillus. verſic. quod diximus. Inſtit. denu
ſtipul.j. final. ff. em pupil. ſal. fore. l. fimſtt iur.& fac. ignor. J.1.§. viduas. C. de falm net. l. infans. cum alijs cumulatis in gloli ad leg. Corne. de ſica. c. ex eo, de election Bal. in l. donatarum. C. de acquir. poſſelq bus adſtipulantur, quę congrue onsenn
9
baſt. Vant. de nullitat. ſentent. ex inhablii defectu manda. num. 6õ. cum ſex ſequem Nec etiam tutor videbatur dandushi iuſmodi liti, t quia perſonæ, non autema tæ rei, vel cauſæ tutor dari poteſt. 9. cerm Inſtitut. qui teſtamen. dari tuto. poſſiſ Angel. l.certarum. cum duab. legib. ſeqy- ff.de teſtam. tutel. gloſ. in rub. C. de inim dando tuto. vel curato. qui titulus cum & 4. eodem tit. non videntur obſtaredm alternatiuè loquuntur, t quia Docto, com- muniter interpretantur.& accipiuntdi nem, vel,& dictionem, ſiue, pro id eſt&d, ctionem, tutor, aut tutela, pro curatoredo ra: ita ſentiunt gloſ. Alber. Salyce. Saon muniter Docto. in d. rub.& in 1.3 4. g eodem titul.gloſ.in l.2. C. de ſuuſpecktuto m
5
d..certę autem rei. Inſtitut. qui teſtam.
dari poſſ.& in c. 1. de oblig. ad ratiocie Bak
tuto
=
wed quhi a eo tll) A
. 1 — arBäl 4 edlct zmlol
¹
wg reter Knel he. qhel 7 gbrenn eruum haceim« pältinptarhe urato zelthal ncß a a den calu pole nge 15 Aebbelhocc 3
P 7. f. ſ
u fenn änapena,, carudis B äuo udex n Haurncn, oraem lotamlül Wocale 14 ralls ün— tedauranlälld 7ol dD 1 70 2
Ug rnqotBeneno rium, Gien lls
. 1 diu. itlofa puhllo,e gühxfedltat walwäpolt adeund’dla rüpeclonh dan naxccdunt,9 genee lt dem 0 numesCdeneg Cuomoet Tcorlucendom eunt . 1A, nui ceen Autunsilcrb (boeu t t demwall.gu echcue bretlcethan. wmuet Vertpertunelim gande au om, udek exofcic dodlgog RKpeinur nd pol comcon wWionciotumintants wlu Bariolin Pvlcnni Kext polles quloqut pllo I oKAlerm. Lilegn 7 wcol a Adcireran emadu a Auer odcedicr dlem änn ereconnunchosaf, andcoslala, Lunr quodeidem duioh nou M lergo,Fex b, acdent aum ges 5 d 1E ecquuur Alex,n6 Kdean na Aee,g..“ bun u mwatlderlats ne Aolm uaalqurcomme 3 u ege mMümed dan mllarm de rAn Tpoanad. w- Rün.. Al. 18 1 N— mz poſtlo,.
. ddan de pe reroo,. nr.e eede uh ttrenanän M mo, 18 der h c. „ dgn 8 jerlenem u
1— Al
unä 1 Adeg 4 1U 4 0.
ſua, di dtupblll
ra, vel immineret grande æs alienum. i etg um Ketnd fne defendan
2 enas eutſi keeene eanſe 38 non poßit. in l.. 9.1. ff. quod cuiuſque vniuerſtt.nomin 1r xeſgrn 6 or ex officio a iudice dart infanti 4. 11 4 1 ſenſu conſanguineorum, ſi er ai ie prnut quem refert Iaſ. inl. ſi tibi pecuniam.e 2— angern cringie h 7 2 6 ⸗.. 3. Var- b verſic.hinc eſt, quod ſiteſtator. ffrſicertpex uRa ltor cuna
pulcher text. in l. pater Seuerinam. 9. con 1
V G. 58 Creditor ab infante tutorem non habente creditum pe- 3 1
. toP tere volens co remedio iuuatur, yt adeat iudicem,&æ tionum verba. ff. de condi.& demon.&m 1 d 3 umſeguenn „ b ber“ infantis, 5 tio eſt, † quia ſicertæ rei, velcauſæ Tie au f emnetamgr etat ei dari tutorem. 14 1, eutelt Ptur e2Lamici; d 1 tutor, nihil haberet eius, quod eſt lhner du z ſiintantis
ſed 77. 7 eal

Creditoyi „ Or . nti. lex proce 1
. occ⸗ 2* dp Oc n dt.
1,. Selenti Ahe
We. 9. 31 Dllus,.
ntel. gloſ: Iin! g9. S 1 1in 1,di vel
8
enim in git. oo . 8 g c. quod Iimurah
D E. ClI 811 O0 L X X L X.. 151
quæ eſt ius, ac ptãs in capite libero, ad tuen- dum eũ, quiꝑꝑ ætatem ſe defendere nequit. 1.. ff. de tute.& inſtit. eo titu.§. I.& 2. hanc rationem ponit Bal. in d. l. certarum. nu. i. ff. de teſt. tut. hinc pulchre dicebat Bar. in li. in
rinc. ffſi ſerui. vend.& inl.cum non ſolum. §. linaũt. C. de bon. quę libe. quem refert& ſequitur laſ. in d. l. ſi tibi pecuniam. col.z. Ver. hinc etiam. quod filiofam. non datur tutor,
n neq; curator ꝑſonarum cũ ſit in ptãte patris,
one inquit Bar. filiofam. delata eſt hæredi-
61 tas, Prnon vult eã adire, debet hoc caſu dari curator ad illum actũ non perſona. l. cũ vna.
§. tutor.ſf. de appell.& ideo ſi iudex in sñia dxit in tali caſu, do tutorem filiofamilids ad
adeuadũ hæreditatẽ, qrebatur an talis datio
valereiè& dicebatur inquit Bart. nõ valere, ſed ipſe mñdit contrarium, dicens, illa verba ſententig, do tutorẽè filiofa. pupillo, id eſt ad vtilitatẽ pupilli ad adeundũ hæreditatẽ, non aũt perſonæ, cui docitinæ accedunt, quæ ſcri bit idem Bar. inl. I. numer. 1. C. de neg. geſt. Quomodo igitur conſulendum erivmdem nitati creditoris,& infantis, Bal. ſcribit in v⸗ ſibus feudo. in titu. de mil.vaſal. qui contu.
lff. rem.ln S eſt. colum. penult. verſic: dicit Bar. i quod ſi
—
gnor.J.. duzs(i s. cum A! umaloa ne. de ſic ⸗e⸗Xeo ula natarum Ddeacquphl lantur, o e ongrg
de nulli aJententann nda, nut* cumfadger am tuto— debatuhte , tquia=onxudn auſetutſ- riprren
„
1 teſtam zn darü nnpols o ahſ rtarum. duasoäc tutel. g=rinnaleſ .Vel cu* o. qutlts Jonnradltalke a tit. n0 derurodltal loquunt Twrlh loquun— 1Tuhe G/erunte erpreta-„G achn
lic 1„e ld el dictlof 12 IUe
zchtol
tor. autſt 1a procktd
ho xe! ber.**,
I O. dell 5 1.106*„ 1
18‿
04 inc. l= blg mrod cu 1 a UeVI ant 2. 1 dcdcun t hfin k biaslns ſt quot jeſtatoin. 1. 1—„„Ol 32 fl. de— atn (Cl. ſa ficef 5. el quod
bona infantis eſſent peritura, vel immineret grande æs alienum, iudex ex officio, quan- do aliquis non reperitur tutor, poſſet dare eum conlilio coniunctorum infantis curato- rem liti, allegat Bartol. inl. Fulcinius. adeo. ff. ex quib. cau. in poſſ. ea. qui loquitur in pu- pillo,& furioſo.& Alexan. ibi ſequitur Bal. loco ſupra allegato. ſ Addit etiam Bal. aliud remedium, videlicet, quod creditor adeat iu dicem,& faciat citare coniunctos aſfines,& amicos infantis,& curet, quod eidem detur tutor, argu. nota. in l.ergo..«x quib. cau. ma- io.& Bal.refert& ſequitur Alex. in l.. 6. ſuf- ficit.ff.de admini.tuto. Affl. deciſ.⁊6². nu. ⁊.& Bal. in d. titu. de mili. vaſ. qui contum. eſt. co- 1u. 7. ſequitur etiam Maran. de ordi. iudi. in quarta par. diſtinc. 66. num. 36. poſt lo. Andr. in addit. ad Specul. in titu. de reo.§.I. nu. 17. in verbo, Auctoritate. his accedunt, quæ ſcri bit Imo. poſt Bal.& Ange. inl. ſi quis ita in- ſtituatur. col. fin. verſ. item dicit hic Bal. ff. de hære. inſtit. Quæ quidem opinio corrobora- ri videtur ex l.3. 9. li quidẽ aliquis. ff. qui pet. tuto.& l. ſi filijs. C. eodem titu. vbi ſi fllij debi⸗ toris non habent neceſſarios, qui eis dari tu⸗ tores petant, poteſt creditor curare, vt eis dentur per quos legitimè defendantur, I&
ex hac doctrina Bal.& eum ſequentium, pu⸗
to inoleuiſſe praxim, qua citantur ter, agna-
ti, cognati, aſfines,& amici infantis, aſum
pturi onustutelæ ſiue defenſionis dicti in
fantis,& nemine comparente in eorum con tumaciam& defectum, iudex prouidet ex officio de tutore ipſi infanti, arg. not. inl. t.
9 C. ꝗ pet. tut.& d.l. ifilijs. ſupplere. n. f debet
iudex ex officio in citatione infantis, Afflic. poſt Bal, in d. titu. de mil. vaſ. qui contu. eſt. col. 8. in prin. quam materiam Neuiza. conſi. 17. nu.ꝛ0.& plurib. ſequẽ. copioſe& diſerte, qualiter procedendum ſit contra infantes pupillos,& minores explicat, tu illum vide- to,& in qõne propolita ſic obſeruauit Sena- tus in cã D. Venetię Squarę vxoris quondã D. Georgij Squarę ex nobilibus Arborij ad-
uerſus eius filios abſentes.
SV MMEA RIV M.
1 jnnocentes ex naturâ criminis læſæ maieſtatis collectari
poſſunt.
. Chartago aratro ſuppoſita fuit ob crimen læſæ maieſta
tis.
Princeps põt reſcripto, el contractu ſtatuere, vt omnia
bona ſita in agro alicuius ciuitatis ſint ſubiecta one ribus,& contribuere teneantur perpetuoò, ita vt oẽs ad huiuſmodi onera rõne bonorum teneantur.
4 Verba præciſa,& geminata in reſcripto poſita magis
præciſum voluntatem Principis arguunt. s5 Verbageminata,& vniuerſalia magis deliberatè,& eni xe cẽſentur prolata,& hoc operãtur, vt cõprehen- dant omnia ca, quæ ſub ſimplicibus non comprehen- derentur.
6 Verba omnia,& ſingula eius ſunt naturæ, yt nihil præ-
termittatur.
7 Brinceps non põt recedere à contractu inito cum aliqua
vniuerſitate ea inuita, per quam ius aliquod median- te pecunia quæſitum ſit, intellige vt nu. ig.
8 Exemptionem ſi concedat Princeps alic ui, onus vniuer-
ſitati non accreſcit, ſed Pprincipi decreſcit,& ab ea tanto minus exigere debebit.
9 Vniuerſitati qũ ratione alicuius delecti commißi impo-
nitur pœna pecuniaria, pro qua ſoluenda imponẽda eſſet collecta, tunc innocẽtes contribuere non tenen- tur.
10 RKes iudicata pro veritate habetur.
1u Priuilegia Principis ſemper intelligi debent citra iniu- riam, ac tertij præiudicium,& ita reſtringi, vt ſint conformia æquitati,& honeſti.
12 Verba vnluerſalia in reſcripto poſita, ſcilicet quod oẽs te
4 neantur ad collectas, ad eos tantum extenduntur,&
comprehendunt, qui de iure tenentur. Non autem priuilegiatos,& exemptos.
1 Verba geminata recipiut interpretationẽ ne ſequatur in cõueniẽs,& ne quis indebite damnum patiatur. la- te nu. 19.
15 Princeps põt ex vera,& iuſta cã tollere per eum con- ceſſa etiam in vim contractus,& quæ dicatur vera, & iuſta cã.
16 Contractus etiam in materia attenditur, id quod veriſi- militer contrahentes, ſi fuiſſent interrogati diſpoſu- iſſent.
37 Verba generalia ſemper debent reſtringi ad cogitatum diſponentium.
18. Reſcriptum generale non trahitur ad id, quod veriſimi Liter non fu et conceſſum.
4
CC Principis
—ÿ,ůyÿ—õ—
——

8 ENATVS PE
Nrincipis mens talis præſumitur, qualis eſt legis,& ra- tionis naturalis.ibidem.
15 Animus præcedens ex actis ſubſequentibus declæratur. a0 Verb nulli adedò vniuerſale, vel indiſtinctã eſt. quod ex cõſideratione debitarũ circunſtantiarũ non ae be-
at cuiiliter intelligi,& limitationem recipert. 21 Obligatus generaliter ad ſube undum omnia onerae non tenetur ad ea, quæ culpa,& multo magis par-
tis do oeuenerunt.
DECISIOXC.
De vniuerfitate, quæ propter rebellionis crĩ- men commiſſum paſſa eſt proſcriptionem o- mnium bonorum,& ijs reſtitutis ex Pri ncipis clementia condemnata adſolutionem certi an nui cenſus, ſeu fogaggij an poisit cogere parti- culares quoſdam forèies adſolutionem pro ra- ta bonotum dicti annui cenſus, ſeu fogaggij, eo præſuppoſito, quod dicti particulares torenſes eſſent abſentes tempore rebellionis. IT ſi ad quaæſtionis infra
3 tractandæ cognitioné, cum munerum, ſiue col⸗ lectarum quotidianam contineat, plu
* materiam
,/ A 3
ra eſſent præmittenda, vipoite verborum ſigni- ficationes, munerum diuiſiones, genera, inie
ſpecies; à quibus indici,& per quos ſutpici debeant, qurie immunesab eis fiane, attamẽ cum hæc àa nonnullis auctoribus, tum anti- quis, cum recentioribus, fuerint copioſe tra ctata, ex quo breuibus,& deciſiue agimus, ne longius ab inſtituto hoc, ſcribend gene- re recedamus, duntaxat conabor extricare, quæ ad veritatem quæſtionis propoſitæ con ueniunt.
Facii igitur ſpecies ſic ſe habet: Anno 1490. vniuerſitas Auxiliani,& quondã nob. lo. Antonius de Aduocatis, vt verbis eorum vtar deuenerunt ad pacta, conuentionẽ, S- tranſact onẽ,& inter cætera tranſegerunt, quod dominus lo. Antonius,& eius hære- des, ac ſucceſſores contribuerent cum prędi- cta vniuerſitate in omnibus& quibuſcunq; oneribus, realibus, perſonalibus,& mixtis, ordinarijs,& extraordinarijs, tam ratione in colatus, quaàm bonorũ, ꝗ́ poſsidẽt in finbus Auxiliani, ad rationem de tribus cum dimi- dio pro quolibet centenario, pro bonis vero acquirendis contribuerent ad æs,& libram, prout alij incolæ dicti loci contribuent.
ltem conuenerunt, quod ſi contingeret Principem congregare exercitum, velaliter ipſam cõmunitatẽ mittere gentes ad aliquẽ exercitũ, vel caualcatam, eo caſu ipſa cõmuni tas nõ poſsit aliquẽ ex ipſfis de Aduocatis cõ pellere ire, ſen mittere ad exercitũ, ſeu caual- catam, ſed ſufficiat eos ſoluere, vt ſupra. Or-
DEMONTANI
4o! * olko,
co bello inter quondam chriſtianibsinn grcbn pontu Gallorum Regem,& Illuſtrilsimum— cul ſoc ra ſcentes cellentſſsimum Sabudiæ Ducem, dete maßs iagu rxdu! fere omnes Auxilianenſes a pradiciolh Hnn dgb b eorum domino,& dolo malo in potehn anau vodltel Gallorum locum ipſum dederunt Boha u apodi 3 emun dicto excellentiſsimo Duce expugnans drBu ulub 1 zaanan
nisq́; omnibus prædicię vniuerſitatis ia- crim ine lęſæ maieſtatis reę ꝓſcriptis den tia ductus Princeps bona proſcnpta dan b ſolutione cuiuſdam pecuniarum tumma ctoq́ʒ; eriam annuali canone, ſiue, vt vuigi citur, fogaggio vniuerſitati,& homimibun ſpectiue reſtnuir, ea etiam lege aciecta qun ſolutione dicii fogaggij, prędia quęcung fira in territorio Auxihani cenſerenturoh xia, omnesq́; ſinguli poſsidentes inſnte Auxiani pro rata æſtimi vniuſcuiuſcquec tribuere tenerentur. Ingraueſcentibusa tem indies bellorum diſpendijs, petiſtyn dicta vniuerſitas hæredes dicti lo. Anonj compelli ad ſolutionem quorumemau onerum, pręſertim prędictorum fogus- rum,& aliorum à bello dependenttunn portione eorum æſtimi, excipientibuth non teneri ad fogaggia aucta rationeom nis perduellionis, cuius proponunt ſeinm centes fuiſſe, necad al a onera bellica,miſiu
4
drwhen re feiu , Odekke. npexr ſmaacu nein fulali nmn 1— 7 w ſa nſlate caulie 1 nthuim PimeCl„will anen As Wem ſuusgl veibomlell nanend racmn Slde 1 581 ſcd Cur. unO Kagaut ſ ne eade. Vmalo clunninpm e:— ne dodes torma eguds qlänne K datmnaciond muel 1 „ Il, C Ariwaikeadlltn monne An Amlx
aoeonen nl brals, Am
n onennn
atman qocr Näan dus nconingekin mnlal,« esdemnoice ſcoploqoolu temno,quoc naradhec o nncuamonaen wale attrinxll mndelrgte Kllgpslt unkſoumn d Nam hacy
ta formam prędicię tranſactionis.[mandquec ie ont udedi
Queſitum fan, queęnam partiumisiſN imxnwinie cüberede ueat? Videbatur dicendum non imurias ſeuctpro 4 ii be ba 5 re Auxilianenſes: nam quod attinetadot Rad Trebelin— b put ſulutionis adaucti fogaggij Deonu cin conliſo 4 nuncond nunciatum crimen rebellionis, Bartolb callonsan unn— l.aut facia. 9. fina. colum. penult. verſicqy dunroneng 1 5 räalm
3„11, 1 1 k. dam ſunt delicta propter quę filtus. ſf.deèy anun Alcqillors.
nis. quem ſequſtur ibi Alexan. inapol Parpal.in l. placet. col. prima. C. de ſacroi eccle. latiſsimẽ Carrer. in ſua practicaan rum criminalium. in tracta. de homicid b circa quartum. nu. 396. Calcan. conſil c verſi.& potuiſſe. Fel. late in additio. adpir cipiatum opus ab Abb. colum. penuli è na. quæ additiones ſunt poſſtæ in fine tuts partis Felin. tenent, t innocentes poſſectle- ctart ex narura crim inis læſę maieſtatial gant tex. in c. vni. 5 t. de pace tenen.A ram. firman. vbi ciuitas violans pacem pu nitur pœna centum librarum aun. Kin vſusfructus. ſf. quib. mod. vſusfruc, anitt 2 legimus t Chartaginem aratro luppolti V fuiſſe,& de Bononia, ac Brixia, quaad trum ob ſimile crimen paſſer ſunt, ſerbi Abb. inc. dilectus filius. colum. tertia:deli monia.& ibi Soci. numer. i5. in fi.& ſeq. qnd fit, vt neceſſario dicamus, innocentesetim, eas pœnas ſubiuiſſe, quod multo magis
lo ee
6
—
—
d ,rcluma, Rrdicens ſt ama de lug unganeftenn SihKceezd,), 1ol. 1 Nei
7 Riions cenu
Naumerona fe A.
llorun verbol Tanlpraterm G ebo Omnad ,CO dlll m
ciptum? tatennele, uhdnaan 1 daudrac 4 lleritne e
ee Adal 1lavx.,3
eäed, o interyi ran an 6.-0 um, 1 amnine 80 tlatum nun tea 4 Nacia. n 1
4 lrke 4
ſie 4 ¼

Auxil, 2,Ducn Princeps ſuo reſcripto, imò contractu vo-
ngralled bellorut enbi rſitas h Des dial d ſolut um quo teſerum u dicomm drum àhud depens orum 0 Ri, exchas ad fogas aucan
Nonis, c OToN 9 115, C Propors
„ 8
9 J0ra! necad usonenbaan orgdicigaſaction
Um tun, au nampuma datur dCnnlum nzurn
-2 —
-— J ſci alium. d= ct Gingic m. Calcardie
le. F e1naſad,
7 erncltl 1s ab ₰ Tcolunh 2 aunel
luu omnes& ſingulos poſsidentes teneri contribuere,& quęcunque prædia ſita in
un feptimo. C. de ſacroſan. eccle. Felin. inc. po- ſtulaſii. numer. nono. de foro competen. Pa- 4 riſ. latè conſi. 25. numero 79.& ſequen. vo- 9 Ium. i. latiſsimè Crauet. de antiqui.tempo: in A. parte. numero 239. 1 pręſertim atcentis illis verbis vniuerſalibus,& gemmatis, quæ ma⸗ gis præciſam videntur voluntatem Princi-
Pis arguere, Vt concludit Cur. lun. conſil.i. colum. ſin. in principio, cum alijs proxime al- legandis, qudm ex eo, quod ex torma prædi- ciæ tranſactionis ipli conuenti videntur ſe aſtrinxiſſe ad ſubeundum omnia,& quęcun que onera, realia, perſonalia,& mixta, tam ordinaria, quàm extraordinaria, quæ impo- ni continget ipſi communuati,& ſoluere ires denarios cum dimidio pro quolibet cen tenario, quo caſu videntur ad hæc fogagga tanquam onera ordinaria ſe aſtrinxiſie. l. lu- lanus. ff.de leg. tertio.& 1. ſi quis ſic ſtipule- tur. ff. ſolu. matrimonio. Nam hæc verba, o- mnia,& quęcunque, ſunt vniuerſalia, t& cũ ſint gemmata magis deliberate,& enixe cen ſentur prolata.l. Baliſta,& ibi Bal.& Docto.
aen ff. ad Prebellia. Barb. contt. I. col. 29.& 30. 80
cin. conſilio decimo. numero nono. Deci. conſilio 8. numero qumto.& comprehen- dunt onera, quæ alias ſub verbis ſimplicibus dâ non venirent, Xlexand. conlilio 216. nume- Ih ro 25. volum. 2. laſ. in l.. numero 24. ff. de le- ncn ga. 1. dicens t de natura illorum verborum,
omnia& ſingula eſſe vc nihil prætermitta- tur:glo. in c. vt circa. in verbo, Omnia& ſin gula. de electio. in 6.lo. Crot. conſi.14. nume- ro*s.
Nec obſtare videtur reſcriptum exem- ptionis conuentis exinde conceſſæ, t quia cum vniuerſitas id ius habuit ex contractu, mediante pecunia non potuit Princeps ab eo recedere inuita vniuerlitate, iuxta not. per Doctor. præſertim Dec.& Felin. in c.i. de probatio.& in l. digna vox. C. de leg.& in l. penulti. C. de donatio. inter vir.& vxo. latiſsimè Dec. conſili. 286. colum. penulti.& fina. Fel.in c. quæ in eccleſlarum. numero/l. de conſtitutio. Eortun. Gratia. in l.1l. num. 9.
& ſequen.ff. de pactis. Crot. in repeti. c.i. co- lum. 7. de conſtitu. laſ. conſi. 105. numero ter- tio. Barba. in rub. de feu. colum. z. in fin. facit
DECISIO CX. 152 cüm habere debet in t caſu noſtro, in quo
dictum Bal. in l. qui ſe patris. colum 7. verſt. hoc ſcias. C. vnde libe. quem ſequitur Dec. conſi. 286. colum. 3. verlicul. vnde ſuccedit, quod vbi Princeps aliquid concedit accepta pecunia, tunc habet vim contractus& reuo- cari non poteſt, ſequitur laſ. in conſi.l. colu. 7. verſicu. tertio principaliler. lib. i. t& quam uis prædicta exemptio de facto teneret, de- beret tanto minus Princeps ab vniuerſitate exigere, Rui. conſi. 125. nu. 4.& 5. volu. 4. Bo⸗ er.deciſ.213. numer.3.& fina. Calcan. conſ. 10i. nu.5.
In contrarium adducitur doctrina Bart. in di cto 9. fina. colum. penul. l. aut facta. ver- ſicu.certe& in veritate. poſt Innocen. quem ſequitur ibi Anto. de Burr. colum. penulti. verſi.poteſt etiam pati pœnam.& in c. dile- ctus. colum. penulti. verſicu. quandoq; verò collegium. de ſimonia.& ibi docin. num 19. verſicul.& ſitu diceres.idem vult Felin.in c. graue. de ſent. excommunic. quos refert& ſequitur Carer. in d.. circa quartum., nume. 350. colum. fina. t quòd quando ad punien⸗ dam vniuerſitatem imponitur pecuniaria pœna, pro qua ſoluenda eſſet imponenda collecta, tunc innocentes non contribuunt, ſequitur Brun. loquens in crimine rebellio- nis eonſi. 28. numero I. Io. Mau. in repeti. l.. C. de mulie.& in quo loco mu. ſubeant. lib. xi. colum. 229.& ſequen. item dicitur iſtos conuentus eſſe ciues originarios ciuitatis Vercellarum,& quoad vniuerſitatem Au- xiliani non numerari in numero muntci⸗ pum dicti loci, imò potius haberi tanquam forenſes, præſertim dictæ rebellionis tempo re, quo tunc erant à dicto oppido abſentes, & ciuitatem habitabant, quo tit, vt deliquiſ- ſe vere, vel ficte in particulari, aut in vniuer- ſo, cum de vniuerſitate non ſint, dici non poſ ſinc, nec rebellio dictæ vniuerſitatis eos affi- cit. l. ſancimus. cum ſimilibus citatis in gloſſ. C. de pœnis. Gigas de crimi. lęſ. maie. in titu. de plurib.& varijs quæſtio. c.4. numero ſe- cundo,& ſequen. poſt Dec. conſi. 64. colum. 2.& ſequen. concludentes abſentes& ignorantes non puniri pœna 1. Iuliæ Ma- ieſt.
Secundò, coadiuuantur præmiſſa ex ſen tentia prolata in fauorem ciuium Vercel- lenſium poſsidentium in finibus Auxilia⸗ ni, ne teneantur conferre in dictis oneribus
10 adauctis ratione rebellionis, t quæ cum tranſ
iuerit in rem iudicatam, pro veritate habe- tur, l.xes iudicata. ff. de reg. iur,& ei ſtandum eſt, l.1.C. de re iudica. Ex ijs fundamentis di- luitur argumentum, quod fit de doct. Barto.
CC 2 in
—
1
———
——————*——————————— —— 1 4 2 ————, ——————ö—————. 4— ——— 8————
————
F

in dicial. fina.§. fina, numer. 6. ff. de pœnis. quia licet commiſſa fuerit rebellio per Au⸗ xilianenſes, non debent propterea foren- ſes, ſeu ciues, qui erant abſentes,& non con- ſenſerunt rebellioni, puniri. N ec repugnat, quod dicitur Principis reſcripto, imò contra ciu omnes& ſingulos poſsidentes, ac quæ- cunq; præ dia, ta in ſolo A gxiliani eſſe ob⸗ noxia auctioni fogaggiorum, 1 quia huiuſ⸗ modi Principis decretum,& conuentio ſem per debet intelligi ſaluo iure,& citra miuri⸗ am pręiudiciumuũe tertij. l.2.5. merito.&§. ſi uis à Principe. ff. ne quid in loco pubiico. Laſlate in l. fina. numer. decimonono.& ſeq. ff deconſtitutio. Princip. poſt Innocen. Bal. Io. Andr. Abb. Oldrad.& Alexand. per eum allegatos, vbi inter cætera dicit priuilegia Principũ debere ſtrictiſsime intelligi, quan- do agitur de præiudicio tertij,& debent re- ſtringi, vt ſe conforment æquitati. ſed ho- neſtati,& æquitati contrarium eſt, alteri per alterum ſine cauſa, ſeu culpa iniquam & deteriorem fieri condi ionem. c. non de- bet. de regu. iuris. in ſexto. ergo conuenti non debent odio Auxilianeniium prægra- uari.
Vel poteſt reſponderi, adducta in con⸗ trarium non procedere, quando Princeps in contrarium expreſſ conceſsiſſet, prout fuit in caſu noſtro, in quo Princeps mul- tiplicatis reſcriptis ex certa ſcientia exemit dicios reos à ſolutione dicti fogaggij- c. quamuis. de reſcriptis. in ſexto. dicta l. ²2.§. 1i quis à Principe. ſ. ne quid in loco pub. Iaſ.in d.l. fin. numer.33. Brun. conſ.3. num. I. Calcan. conſ.ioi. numero 4. quibus reſcriptis deſer- uit ſententia prædicta in fauorem ciuium prolata.
Nec obſtant verba vniuerſalia poſita in reſcripto, videlicet omnes poſsidentes te- neri,& omnia prædia eſſe obnoxia, t quia hæc verba recipiunt interpretationes,& reſtringi debent ad eos poſsidentes,& ea prædia, pro quibus quis de iure eſſet obli- gatus munera ſubire, vt puta de prædijs Au⸗ xilianenſium, argumento l. fina. iuncta glo. 2.C. ſine cenſu vel reliq.vbi illa dictio vniuer ſalis, omnes, non comprehendit poſsidentes prædia in Italia, cum ea ſint exempta à tribu- tis:faciuni dicta per Rui. conſilio I115. nume- ro decimoſexto. verſicu. præterea, dum peti- tur. volum.5.& dicit Dec. in dicio c. i. colu. 4. verſicul. ſed conſiderandum eſt, de pro- bationib. quòd contractus Principis non extenditur in præiudicium alterius,& laſ. in 1.1. nume. ꝛ2. f. de leg. primo. ſubiu ngit, quod
—
1
12
13
SENATVS PEDEMONTANI
verba geminata accipiunt reſtrictionem 3 ſequatur inconueniens,& abſurdum„An quis indebitẽ damnum patiatur, R numan 23. quod verba quantumcunq; Praciſam, piunt interpretationem congruam, Alaa conſi. vltimo. in fin. volum. 4. faciunt qaa b ducit Crauet. in conſi. 2z21. numero pna ſequen. dicit poſt plures, quos refertu quantumlibet generalia debere reſtraga æquitatem,& ne quis indebite damnunp, V tiatur.
Non obſtat, † quòd per reſcriptaſuni quuta non potuit Princeps tollere iusacqn ſitum Auxilianenſibus ex primo priuieg in vim coneractus conceſſo, Dec, dictocai 286. Colum, penult.& fina. quia multis m dis poteſt reſponderi. Primo, quod illud cedit, quando Princeps vellet in totumpy mumeſcriptum tollere, per Fel. in croui muOGiaual mita. primæ reg. pauld amtem mner. 10. de iud.& in c. quæ in eccleſiarumu mer. z.& 26, de conttitu. glo. in c. anohss decim. dein Feu. in d. c. quæ in eccleſias nu. 19. de conſtitut. I
Secundò poteſt reſponderi, pradn procèdere quando princeps veliet reuoen ime aliqua iuſta cauſa, ſecus ſieſſet iuſtacul reuocandi. Felm. inc. nouit. numeroocau verſicu. aut vero priuilegium non ſtemi finbus meri priuilegij. de iudicij.& inc ctoc, I. numero 26. verſicul. quinto deptoii tio nib.& in dicto c. quæ in eccleſtarumm mero 2. in fine. Crot. in dicto c. i columq verſicul. ſed tamen. de conſtitutionb.yo Paul, de Caſtro in dicta 1. digna voxxlii J. iteſtamentum. numero quarto. C. deſ bus.& plene conſilio I. numero qu ntoi vbi tatecur verum eſſe, quòd Princepiſ
14
V
teſt tollere per eum conceſſa etiam in inſcena cq
contractus ex noua& iuſta cauſa,& mum roſexto, poſt Bartol. Bald. Abba, petem allegatos, dicit, cauſam i' lam debere eſeno uam, vel antiquam, quam tamen Pnne ignoraret tempore factæ conceſsioni,i debet eſſe talis, quòd ſi Princeps ſcuuſi veriſimiliter non fuiſſet conceſſuruuiſi adſtipulatur tex. iuncta gloſ.& Bald- we 161. tale.§. fina. ff. de pactis, t quodim cou
10 1 naäumaus ze are
tractibus attenditur id, quod vetiſmil
ter contrahentes, ſi fuiſſent interrogall
diſpoſuiſſent,& eam gloſſam dicit nota. . 7 menti tenendam, laſ. ibi colum. quattai
K 1 ſic. in quarta. poſt Bal. quem refert ac eq
„
tur, dicens procedere in leg buszſtatuthee .„...„ uentionibus,& etiam in reſcriptis wLa tur Dec.conſilio 70. colum. lecunde-&
1. gquo va. eucts,
( 1 1 lalenpel
nst hiliochu Ins lane Autvgen .. 1' uugm on tmlrn dzum nentemdde Ig pul d
—pC.-qprnch, bh wif „ numendh 5 rtsubiin mlentit
t indo 1 6 6 rum Dh- lee nuned 1 1 vmerooctauc
uo. Cnd,Pn conuumuma t vihe Deauibip 4 uts n counzretlifen nehaltetät
duradiqoc
rotumnei erekriptom tn nllternon ui urlumCnco
turmens Vnunero4 Ste Voniurmen
goqualsctin naanümtuna dconlättit hrrollen do nomeroti eruige A lumtes Kin Hcolumaver orpiimofichit aore acconl. cicamecdta umz ſedüll ccewlciuſttn orecneebior aosfrarestchm emestempore: us,Aeuspit inlontes dodi Wuſleteost Adi togag miomenen nbelion, ne
ges rione mlem d rqui
cuſgecet oceich al
lnxinu e lbas.0. deper
flus wyn nmerrorgron 1 nud vi antane on aummn 6 ſaiynn oke
be ästern dend en erbosr db 1 waitis uöcearaurar lbenſt dünttrderen dietmotenn
cherten, 4
ln 2
Ae nhe Med, Kanonnde
Ncetau 4
4 1 p mienlle 1. mninnum rnictuni, nngm
1” ein atmncar
ſſ
N e 4 1

r larc V .an
erb Je danu. d quan 7 denh
cu 1 rpretation dch kan
1 0 1 no.in tin. 1 ngrun g
1
A
let. inco
Cl d Polt pl a euonn. ldet genet 2 de eh
— Nderen A& ne 4u aleb tc u
bſtat, q 82 perteſcit botuu br ae Xtollta Xilianenlih a Xppnc 3 dractusco D n. benult. Kaquag relponden mo a dOo DrIRCLH kelletlge dtum 1ol aa perle
Um 12.Pr SK eg. pal
4 4. G I t inecc
10
16 dec nlaa glone
Lin bell, in Jua ma.
nlcut.
. 1
ado poteſt ²2 ondein e quando tr repsugu a uſta cauf. Jus ecaah .Felun. in.* ut.nondoh ut vero pn an gionrnlt
geſtum. de
DECISIO XC.
Crauet.conſizz3.numer.. poſt Dec.in c. ſug- appellationib.& Bald. ac laſ. inl. non dubium. C. de leg. quod diſpoſitio eneralis reſtringitur ratione tacita,& con-
enn1ecturata,& verba generalia ſemper debent
reſtringi ad cogitatum diſponentis.l. non o- mnis. ff. ſicert. peta.& diſpoſitio quantum- uis generalis declaratur& reſtringitur ſecun
dum mentem contrahentium. l. fina. in prin⸗
cip. C. quæ res pigno. oblig. poſſ. Dec. conſ. 374 · numero tertio. quod maximè procedit, ne quis indebitè damnum ſentiat,& ſequa- tur abſurdum. Dec. conſ. 64. numero octa- uo. Crauet. d.conſ.z3. numero octauo.& d. conſ. ꝛ21. numero quinto. poſt gloſſ. Bart.& Dea in locis per eum relatis, Socin. conſ. 64. colum.z.verſi.tertio principaliter.& genera⸗ le reſcriptum non trahitur adid, quod veriſi⸗ militer non fuiſſet conceſſum, Cra. conſi. 163.
S numero 4. 1& talis præſumitur mens Princi-
pis, qualis eſt legis,& rationis naturalis, De⸗ ci.d.conſ.64. numero ſeptimo.laſ.in l. ex fa- cio. numero quinto. ff. de vulga.& pup. per illumtex.& in l. iuſtitia. colum. z2. verſ.moue- or primo.ff.de iuſti.& iure. ac conſ.7. colu. fin.circa medium.volum.z. ſed ſi llluſt. con- cedens ſciuiſſet tempore conceſsionis domi
nos fratres fuiſſe abſentes tempore rebellio- nis,& eius penitus inſontes dubio procul
deripriunieſ ⁵e uin i noluiſſet eos teneri ad dicta fogaggia aucta amero 26. Alqundèg ratione enunciatæ rebellionis, ne contra le- in dicio c.—) iectin ges rationem naturalem& æquitatem ſine n ſine. Ciqus ddoiſcn cauſa plecterentur ob delicta aliorum, d. 1. ſed tamen. un onſiuuuſ ſancimus. cum ſimilibus. C. de pœnis. C. ne Caltro in 6 1,dé filius pro patre.& C. ne vxor pro marito. l. entum. nu π☚ qunò⅞ vnica. C. vt nul. ex vicar. pro alien. vica. deb.
cehe conluln
„ Anceps ar verum C= Qleliner. Ian u
e per eum* 1. A
„[a 8 EX noua! 8 lta Gl9
unatenea.& quod huius fuiſſet animi Princeps
euidenter conſtat ex reſcriptis, poſtea ex cer ta ſcientia conceſsis dictis fratribus: fex a-
An ctis enim ſubſequentibus declaratur animus
doſt Bartc alth præcedens. ꝗ. pauonum. Inſtitu. de rerum di- u it cauſ a² 1anäſec- ui. Dec. conſ. 4¹. numero decimotertio. pul- Alclt, ea ad bu cher tex. in l. ſed Iulianus.§. proinde. ff. ad antiquam A, an Macedo.
tempore—n Nec etiam ipſis fratribus nocent verba ralis, quag vniuerſalia, ſeu generalia geminata dictæ ter nontt 2 Te tranſactionis, quia non poteſt vniuerſitas tur tex. 1-0 ele ſe in ea fundare, cum conetur illam impu- nna. ff. deſ&2*, 10 gnare. c. ex eo. de regu. iur. in ſexto.& da-
ttenditu in, de to, quod poſſet, non debent propterea tra- ahentes, ulen hiad inſolita,& inhoneſta,& debent reſtrin ſent,& ea iurf I gi ne ſequatur aliquod abſurdum,& incon⸗ nendam, 14 2 ich reat ueniens,& ne quis indebite damnum pa- la poſt h uer a tiatur. ſed abſurdiſsimum eſſet& iniquiſsi- upoceda leg mait mum, quod ipſi fratres ſuſtinerent pœnam 1s,& ett n rec zu& damnum ob aliorum delicta: ergo dicta
verba nihil contra eos operantur, ita laſ.
153 fere in terminis in d. l.I. numer. 21.& duobus ſequen.ff. de lega.. Dec. conſi.z55. numero 6. & ad hoc facit quod ſcribit Oldrad. conſilio
20 148. numer. 6. †quòd nullum verbum adeò
vniuerſale, vel indiſtinctum eſt, quod ex conſideratione debitarum circumſtantia- rum non debeat ciuiliter intelligi,& limita tionem recipere.I.ſi mihi in via. 9. vltimo. ff. de lega. tertio. cum alijs per eum allega⸗ tis.
Præterea dato, quod omnia onera ſubi-
ꝛ1 re promiſiſſent, t attamen non tenerentur
pati ea onera, quæ culpa,& multo magis dolo partis euenirent, argumento tex. inl. cum proponas.& ibi Bar. Bal.& Salyc. in principio. C. de nau. feno.& l. qui inſulam. §. fina. ff. loca. I. qui officij.. fina. ff. de con- trahen. emptio. Bartol. in l. ſed& ſi quis. 9. quæſitum, numero tertio. ff. ſi quis cau. Ale- xand. conſi.84. colum. 2. volum. 6. Anchara. conſ.414. colum. ꝛ. Soci. conſi. 70. in fin. vo⸗ lum.z. Roma. ſingu. 29.34.& 436. Hyppol. ſingul.ↄ6. Crauet. conſi. 95. numer. 8. Pariſ. conſi.40. num.5.& 6. volum. i.& ex præmiſ- ſis cenſuit Senatus conuentos non teneri ad cenſus auctos, prætextu diciæ rebellio- nis.
SVMNMNMARIV M.
Immunitas conceſſa ab oneribus ordinarijs,& extraor- dinarijs, non trahitur ad onera imponenda rations belli inſoliti ſuperuenientis, cum de huiuſmodi bel- lo non præſumatur cogitatum.
2 Clauſula, rebus ſic ſtantibus, prout ſtant, ſemper intelli⸗ gitur in qualibet dipoſitione etiam conuentionali ʒ lurata.
s Promißio debet intelligi ſecundum terminum,& ſtati, qui vigebat tempore promißionis.
4 Bona in regiſtro vniuerſitatis poſita dicuntur pro one- ribus,& collectis hypothecata.
5 Iummunes, ſi bona ſua in regiſtro communitatis inſcribi paßi fuerint multo magis ſi collectæ ab eis exactæ ſint, omni immunitate priuantur, intellige vt nu. i9. & ſeq.
6 Tranſactio vitiatur propter defectum exiſtentis litis, quæ exigitur pro eius ſubſtantia, nec fingere litem fufficit, ſed de eius veritate conſtare debet.
7 Tranſactio dicitur exceptio peremptoria litis finitæ, quæ nec Principis reſcripto infringi debet.
8 Collectas, ſeu onera ſubire ſub certa forma, vel modo, pacto, aut tranſactione oneroſa, quis ſe adſtringere poteſt& nu.ni.
Immunitas idem eſt quod indemnitas.
10 Onus adiectum ſemper facit rem minoris æſtimari.
i Immunitas conceſſa per contractum non poteſt a con- cedente reuocari.
32 lmmunitas generalis comprehendit etiam onera belli, vbicunque de ijs ſaltem in genere cogitatum eſt.
CC z 13 Pr-

————
— ͦ——
—,—
38
14
35
16
27
38
24
præſumptionum, aut coniecturarum ratio non habe⸗
tur, nec de eis et quærendum, vbi ſumus in expre
ſis. Clauſula, rebus ſic ſtantibus, prout ſtant, quomodo in- telligatur,& quando proredat,
.. 9..* Tempus futaurum quando cogitari potuit, ſaltem impli-
cits, tunc cauſa noua ſuperueniens non operaturo yt ſit recedendum à priori contraclu.
casſa noua iuſta dicitur, vt à contractu recedatur ſi de nouo ſuperueniat,& ab mitioi ſo non fuerit co-
nita, præuideriq́; non potuertt.
Vniuerſalibus in aiſpoſitionibus,& in ijs, quæ poſſunt ſe habere ad augmentum,& dunmutionem, commo dum,& incommodum res dieitur in eodem ſtatu.
Renuncians omni legum auxilio tempore pacis, non poteſt petere remipionem, ſi ſuperuenerit bellum, quia ſtante dista renunciatione videtar cogitaſſe de bello ſaltem in genere.
profi eri bona aliud ſt, aliud coruri rat:one colle ctas ſoluere.
Acum directo contrarium faciens iuri,& priuilego ſuo dicitur illi renunciaſſe.
unmunitatis priuilegitm non tollitur per ſolutionem faſtam mmore ſpatio, quàm triginta annorum.
Tranſactio fieri poteſt non tantum late pendente, ſed
etiam timore futuræ litis, ctiamſi eſſet exeraiudi- cialis,& de facto citra calumniam.
Tranſacto, quæ non valet in vim tranſact onis, valet in vim paci,vbi iuramentum appoſitum t.
PDECISIO XCI.
Stante tranſactione inita inter vniuerfitats
& particulares forenſes, vt pro bonis tefritorio dictæ vniuerſitatis exiſtentibus teneréturſolue re collectas ad rationem trium cum dimidio pro quolibet centenario, an tenor huiuſmodi tranlactionis extendatur adonera milrtaria, an verdò cum cæteris contribuere teneantur adæs Klibram.
Vpereſt ex præfata con⸗ trouerſia ſecundus,& quidem ſæpius contin⸗ gens, ac difficilis articu- 4 lus, an dicti hæredes te- neantur ſubire onera mi
84 * 1
X 8 58
een
5 8 . 8 “ — 8 S 2 9, S e, —7
L D=O litaria huius belli ad æs,
& libram, prout alij Auxilianenſes, an verò tantum ſoluere tres denarios cum dimidio ꝓ quolibet cẽtenario, iuxta formã tranſactio nis? Et prima facie dici poſſet teneri contri- buere ad æs& libram, ex communi doctri- na, de qua per Alexan. laſ. Soci. Rip.& alios poſt Dy. in l. ſi ex toto. ff.de leg.i. Cepol. caui. 64.& alios plures cumulatos à Natta conſ. 525. num.i.& tribus ſeq. poſt hæcſcriptad me viiòο, qui omnes communi voto concludũt, timmunitatem conceſſam ob omnibus one- ribus ordinarijs„& extraordinarijs, non tra⸗ hi ad onera imponenda rationebelli inſoliti,
S8 ENATVS PEDEMONTANI
3 tquòd promiſsio debet intelligi ſecundm
ſuperuenientis,& incogitati, multo ragn
ſi tiat contra Principem, cum de hutufnah bello non præſumatur cogitatum, vrla Rip. Alex. conſ. 8. num. 14.& ſequen & cõſ. 107. num. 18.& ſeq. vol.z. Iaſ. poſn
in l. ſed ſi quis. 9. quęſitum. num. 33. f
cautio.& in l. principalibus. col. 2. vetſ eſt, quod exemptus. ff. ſi cer. peta. Beliine ſam quæ. col. 10. verſ. quinta declaratio, d ſcrip. Rui. conſi. 4. nu. 17. vol.5. Neuiza cau 66. nu. 7.& ſeq. laté Alba conſ. 1.& conſia nu. i5. poſt plures Docto. per eumallegaa Secundo, t quia in qualibet diſpolton etiam conuentionali, et iurata ſemperins ligitur clauſula, rebus ſic ſtantibus, laſ Bartol. in l. quod Seruius. colum. penula- ſicul. circa ſecundum. ff. de condic. obe Rub. conſi. 47. numer 3.& 4. late Deccol 335. numero tertio. conſ. 408. num. 20. qun refert& ſequitur Crauet. d. conſ. 95.numę & conſ. 116. qui loquuntur in materiate rum, Alexan. conſ. 71 um. 8. volum.,Mp po. con.76. num. 31. Pariſ. conſ.:4. num volum. 2.conſ.lio. num. ꝛ5. conſ. 72². num volum.I. Gozad.conſ.2 7. num. i.& 19. Mla. conſi. 25. num. 7. volum. 7. Soc. conſ.*7 uun 22.& conſ. 123. numer. 8. volum. 4. vbi d
terminum,& ſtatum temporis, quodug bat tempore promilsionis, Parpal. in lyb cet.colum. 28. Bart.in l.vni. num. 37. C. dem lier.& in quo loco, lib. 10. Afflic. deciſaad mer. 4. late Tiraq. repetit. I. ſi vnquam, prætatione, colum. 66. numer. 130. C. den uocan.donatio.& num. 166.& ſeq. vbiſcx tur etiam in d ſpoſirione iurata, Natta 50.nu.z. vol. I. Tertiò, quia dicitur conuentos, vel rum anteceſſores profeſſos fuiſſe in regin vniuerſitatis prædia antiqua ipſorum, ſn calu iure communi cenſentur hypothern pro ipſis oneribus, Pau. de Caſt. in lintetc bitorem.numero quarto.in princi.ffdeac Iaſ.conſ. 83. colum. i. volum. 3. vbi etiamdi iare communi bona cenſeri h'ypotlecle pro collectis.& in l.apud lulianum. H lats numero quinto, poſt Bar. Bal.& Aretitd
lega. I. quod etiam voluit Aret. conſilolo; Dec. conſ.285. colum. zc. in fin. Angeiinlonn ca. nu. 19. C. de mulieri.& in quo locolloa
Pariſ.latè coni. 25. numer. 7. volum.Ri V conſ.y. numer. 7. t nam per huiuſmodi pio
feſsionem,& multo magis ſolutionem qus em
tenus habuiſſent aliquam immunitat
li cenſentur renunciaſſe. l. 1.&z. in ün. Cd ijs qui ſponte mu. ſub. I. ſi adſcribatum- Lij qui. C. de appell. pulcher tex inLug
2
.eeimmut, mnitiunem
4
d 6 Qulc m
nnkcloc 4 egerpiol, os gerttil 1 greltn ecumcct rütglat M. macchlat kalpocct tlig etime to&’qpal dda. Necooſ concelem re,gut ſaßt concecete ti anr aleenare mui tlgel Soktem relt Godemior n nenalesſeit oſmodich lex Kahn attelkaur 1 dconſesnne devrnuinn Cont w, eim, non lig
7 paüce trao
Peengorian
nelcigad titc
19”
dd 11, 9 l„1o Knttoli
na
4 r,
afrars Ca enidid
erur ſöblſer aikenizlts nubcionisc cbet, nec ſocic ſs-qpemrch num conl 4, um.o. intub
etrnſec biten 8 forresgpad zorrcnmotd renruropinqen
addiatcr immur I tranſclonis l polol dida vni men per priuil Luanligere ntin IRttacoll. d4. ipoiet wankaci mäurrrs,qwann
ranſales non exen
ge ſne vgundim n cean, praſerum Ecommunem„9 ola qunbwwadcc
„ Une conuentorum 17 ſ. lerqtat conrraue N, Tcum ſt exce
dl.
1. win[Non del 4 Anon debete
dacla C,
dn ſüen i d Keconmanig, Xlldduna Ö— R cumm In
t. 1D e, TCuOdiase mninmm A 4 lodilnim un 4 Agnd
„ l 8 1 Raadde 3 ndacto keun
Rets, entum eſt aca nün aübie lube
t or ter. dnnadeh ter botelt z„ tan, Bdeſaln 3 nn Te m C. de enen, 3 ſoſa nun 7 inlme ſconſ pee müäi—con hg. J dn pal
um

AT AN nientis„ Ntra Pr 4 tate
11— E 5„. præſum a um eh guistutor. in fin. ff. quando appellan. ſit.& ex.conſ(ag. Ogitatun 1 Ang. ibi. quem referunt& ſequuntur Alex. 81= euAt 1 conſ. ol. nu. 10. voli.& conſ.36. num. II.&
2u Kwo H. vol.2. Felin. in c. cum acceſsiſſent. num. 28.
12.nJ 3 4 num. ig. k, ed G I2*
liquis
en 5 A um ung de conſtitu. vbi Abb. colum.vlt. Ioan. Crot. „Prin er b conſ. 4. num. 20.& 21. vbi num. 3. poſt Bar.
— 8 d y 4.„„,T
e.COl.IO uad Acerpege Roma. Pelin.& alios, quos refert, dicit, quòd
10. vet geino e per vnicum actum ſolutionis ſpontaneę a-
olNen mittitur immunitas. 3 Quartò, t non videtur fubſiſtere dicta 1O pered cranſactio ob defectum exiſtentiæ litis, quæ mal„ 4—. aualbet exigitur pro ſubſtantia tranſaclionis de cu⸗
dnuentionz ee tiunaad ius veritate conſtare debet, nec ſufficit fin-
ndo, quia
m Mde
aalc tmih Zere litem„Angel. conſ. chem refert Se (ads colunn ſequitur Dec. conſ. 51. num. 3. onl. 479. nu. ca ſecundu. de crt 11.& ſeq.& conſ. 532. num. 10.& in rub. C. de nLld7. nut r e. K4n tranſac. A wſcrahſhess
ſerofertio.4ra4Sun,„ Necobſtat læ. C. de tranſac. vbi tranſactio lequitur Cas t.d. corl, ſieri poteſt imore litis futurę, duia deb et in⸗ 116 E telligi detimore litis, quadammodo inſtan⸗
116. qui loq aa tur in 8 tur mnn.—„ exan. conſ.-n.„ tis,& quæ ſit in potentia propinqua. Dec. (n d. l.2.
76. num. zu u[conſun„ 1 it zu es(conla Nec obſtat, quod dicitur immunitatem
.IlO. Irz conh concellam per viam tranſactionis ſubſiſte- re, quia ſicut non poruit dicta vniuerſitas concedere immunitatem per priuilegium, volunt aut alienare, ita nec tranſigere, vt in his ter⸗ Promilsio d as imtlyſe minis reſpondet Natta conſ. 304. num. 7J.& um, Rſtatu Impauſe 8. ſtem reſponderi poteſt tranſactiones& pore promt anis, Pnn cõuenriones etiam iuratas, quantumuis ge- 1m. 28. Bart. i IA ninmgCtnerales, ſeu vniuerſales, non extendi ad hu- n quo loco, 1ο. Afic uſmodi caſus incogitatos: ita reſpondet A⸗ lite Tiraq. terit.Lmprlex.& alij ſuprà citati, præſertim Alba, qui ne. colum. ematlatteſtatur iſtam eſſe communem, poſt Alex.
„1 11 4 1.quodd
I. Cozad. cO numa Iy
num. 7. vol ax.ν*⁄ Socany
K
d. conſ. 8. num. 1y. vol. l. quibus addo Bauer. ande virtu. iura. col.². Contra verò nomine conuentorum obij- quia dinr t conctps citur, non licere vniuerſitati contrauenire 1— Tehm Pr-edictæ tranſactioni,. cum lit exceptio — wagum peremproria litis finitæ. j. fratris. C. de tranſa. tatts Præ QQ0m cum ſimilibus, quę infringi non debet etiam b l8, deCinm reſcripto Principis, dict. l. cauſas. C. eodem sonertbus, titul. n.6 Cui aduerſari non videntur in contra-
rium adducta, videlicet, communis doctri- bo enke d na, de qua per Alex. Iaſ. Socin.& alios in d.l. ec ilulma ſi ex toto. ff. de lega. I. cum multis modis quinto, pPo l. rhi Le poſsint tolli. Primò, t quod illa iura loquan- odetiam! ät arae, tur in immunitate ſimplici,& gratis conceſ⸗ ags. colut ax h, ſa, nosautem ſumus in pacto, ſeu tranſactio- c. de muli Tin ne oneroſa, qua conuentum eſt prædictos „dond.25. mus rre hæredes debere ontera ſubire ſub certa for- 5 der.nt na pertalt wa, ſeu modo, quod fieri poteſt, argumen⸗ * 3 multe wgsſig no. per Bartol. in l. fina. C. de anno.& vnilſent ab uxn inn, tribu. lib. n. in l. ambitioſa. num. 22. ff. de de⸗ duun C k4-«le 1 cre. ab ordi. fac. Roman. conſ. 198. Alexand. nuur renun 2.(adttm, in ſimili caſu conſ. 71. in fin. volum. 6. quem oonte mu. I— lchel w 2
C. de appel 1
lonatio.& f 166 d-
1 1
,F lrm 83,C0lunm..—
„ *
10]
2 pDECISIO XC. 54
citat Crauet. conſil. it. numer. 27. Natta d. conſ. 5²5. numer. 13.& quod hæc non poſ- ſit dici ſimpliciter immunitas, apparet, t quia immunitas idem eſt, quod indemnitas, id eſt ſine damno, ſeu onere, gloſ. fina. in au⸗ then. item prædium. in verbo, Immunitas. C. de ſacroſan. eccleſ. quam ſequitur Alex. conſ. 149. numer. 9. volum. 2. Sed in caſu noſtro iſti conuenti tenentur ſoluere tres,& ſemiſſem pro quolibet centenario: ergo non poſſunt dici ſimpliciter immunes,& ſi dica- tur, quòd habita ratione ad id, quod plus conferre circumſcripta immunitate teneren- tur, ſi contribuerent ad æs,& libram, dici poſſet immunitas, argument. notato. per Bal. inl. illud. colum. 3. C. de ſacroſan. eccle. & Alexan. in. ſi donationem. colum. 2 C. de collato. quos refert& ſequitur Dec, inl. di- uus. numer. 4. ff. de regul. iur. Reſponde⸗ tur, hoc non eſſe conſiderabile propter du- bium, an ipſi obnoxij eſſent contibuere in dictis oneribus prætextu dictorum bono⸗ rum, cum tunc proponerentur feudalia ec- cleſiæ, Alexand. conſil. Iot. numer. 7. vo- lum. I. bonus text. in l. 2. ff. de iure immun. Præterea cum hæc onera ſe habeant ad eſſe & non eſſe,& ad plus& minus, à lege non conſiderantur, ex nota. per Dec.& Cagnol. inl. ea, quæ contra. ff. de regu. iur.& text. in 1. ſancimus. 9. nos autem. in illis verbis, In- certus fortunæ exitus. C. de donat. ratione igitur dubij euentus ſtandum eſt conuen- tioni, argumento notato. per Dec. conſil⸗ 615. circa tinem.& ita reperi nominatim in terminis noſtris, reſpondiſſe D. meum ſo⸗ cerum Do. Nicolaum Balbum Præſidem, conſil. 28. propediem cum alijs in lucem dando.
Et quatenus tenerentur, quod non admit⸗ titur, non tamen tanti eſſent ponenda in ęſti-
10 mo, quanti ſi fuiſſent allodialia, t cum onus
adiectum, vt alias diximus, ſemper faciat rem minoris æſtimari.l. eum qui.§. vltimo. ff. de in diem addic. gloſ. in l. general... fin. ff. de vſufruc. lega. Luc, de Pen. in l. agros. colum. 3. C.de fund. limit. lib. II. Angel. inl. precia rerum.& ibi Alexand. colum. I. ff. ad leg. Fal. Panormi. in c. ad noſtram. colum. z. vbi etiam alij Dociores de empt.& vendit. cum infinitis concordantibus congeſtis per Tiraquel.de retract.conuent.in præfa. num. 20.& pluribus ſequent. quibus addo Brun. de ſtatu exclu. fœmi. S. articu. quæſt. 27. col. 3. Verſic.puto tamen.& colum. ſequen. in fin. Dec.conſ. 167. num. 2. At cum, vt ſupraâ di⸗ ximus ſimus in immunitate conuenta, ſeu conceſſa per contractum, non poteſt à com-⸗
00 4 munm⸗

—— ——— ———
— —
——
11 Finn ne ipſe priuat
te reuocari‚ necalterari, Abb conſ.z. volum. 1, Alex. conſ. 30. num. 17. volum.5. Bart. in l. penult. ff. de decre. ab ordi. facien. quibus addo l. inter debitorem.& l. epiſto- 1a.. fin. ff.de pact. uncta l.præſes. C. de tranſ⸗ act. quibus ll. iunctis, patet pacto poſſe com⸗ munitatem conuenire, ſeu tranſigere cum us ſoluat onera, fvel oluat certo modo, Dec. d. conſ.285. colum. ⁊. & final. quem refert& ſequitur Craue. conſ. 111. num. 7. poſt. Bar. Bal. Cyn. Paul. de Caſt. Socin.& Dec. per eum allegatos, conclu- dens hoc procedere non ſolum ex conuen- tione, ſed ex conſuetudine ſoluendi, facit l. ſicut. C. de actio.& obliga.& l.in commoda- to.g.ſicut.ff.commod.& ideò vna erit limi- tatio ad dicta Doctorum in d. l. ſi ex toto.vi- delicet, quod non habeat locum, vbi immu- nitas eſſet conceſſa per contractum, vel qua- ſi, hanclimitationem ponit lo. Bap. Seue. in repetit.l.omnes. colum.72· ff.de iuſtit.& iur. quemrefert& ſequitur, pluribus alijs relatis, Neuiza. conſ.1z. vol. 6. num. 29. inter conſil. Bru.& idem Neuiza. latius conſ. 66. numer. 44.& Leon. Peſs. inter conſ. Bru.conſ.iiy. num. 145. Alciat. reſponſ. 80. num. 5. Paul. de Caſt, conſ.37. num. 8. volum. I. facit in ſimi⸗ li, quia licet immunitas conceſſa per priuile- gium non tranſeat ad hæredes, vt inl. I. in fi. fi. de iure immunita. tamen ſecus eſt, ſi ſit conceſſa ex contractu, quia tunc extenditur ad hæredes, Bal. in conſ. iz. de generali. num. 2. verſic.& proprięè iſta immunitas. lib.z2. laſ. in J. ſiſic ſtipulatus. num. 33. ff. de verbo. ob⸗ ligat. vbi dicit ſe ita conſuluiſſe, vt patet in conſ. 217. immunitas, vel exemptio per to- tum. lib. 2. Vel poteſt reſponderi, dato citra veri no- xiam, quod prædicta communis opinio, de
munita
12 qua in d. l. ſi ex toto. t etiam locum haberet
in immunitate cõceſſa in contractu, intelligi tamen debet de ſimplici conceſsione, ſecus autem ſi fuit cogitatum in genere de bello, prout in caſu noſtro, in quo dicitur, non ſo⸗ lum fuiſſe cogitatum,& expreſſum in gene⸗ re de bello, vt inillis verbis, omnia& quæ- cunque onera ordinaria& extraordinaria, realia, perſonalia,& mixta,& in alijs verbis, dum fit mentio de cuſtodijs faciendis tem⸗ pore belli, ſiue peſtis, Alexand. dicto conſ. 30. colum..& 2.& conſ. 14. volum. 5. Iaſ. poſt Dy. in d.l. ſi ex toto. num.3. ſed etiam in ſpe- cie de bello mouendo per Principem, vt in illis verbis, quod ſi contingeret Principem imponere exercitum,& c. quo fit, vt in con- trarium adducta locum non habeant, cum loquantur de immunitate ſimpliciter con⸗
SENATVS PEDEMONTANI
3 ceſſa, t in qua nec in genere, necin ſpeciel mi coniectura poteſt, fuiſſe de bello coni tum, Natta d. conſ.525. num. i3. verſi an traria cum in caſu noſtro fat expreſſama de bello Principem reſpiciente, noneſ. rendum vlterius, cum ſimus in chr ſumptionibus& coniecturis.l. leau
9. cum in verbis. ff. de lega. 3. 1. continuu cum ita, in fin. ff. de verbo. obligatio. 44 conueniunt dicta per Bart. inl. kbneae tu. 2. num. 1. C. de tranſactio.& pramii ſtantibusnon obſtat, quòd hæ bella di tur inſolita, cum de eis fuerit cogitatumi genere, imò& in ſpecie, vt ſupra diau
extitit, nec nocet text. in d. l. fiſtulas i j
ff. de contrahen. empt. quia diciturproha hanc opinionem Alexan. conſ. 97. nom volum.3. Dec. conſ. 7. numer. 6. verllanu obſtat.& ſeq. Nec etiam refragatur ſecundum am
14 mẽtum de clauſula, rebus ſic ſtantibusiin ſanè debet intelligi, non autem ſic inih renter, alioquin ſubuerterentur tractus
1
zdeſcom⸗cal 1 baemaae 4 all chos d ſunie n Axua amän d0 dem cond
4 Juem po
1
Amine. a tadin Repondent I 4 4 4 1 p (tonbus miut 4— I dunkäVbere dn enum j weomſm loren commät 1 b di 4 deturineoden un* an. Agumul delegrqum ſät uögim aa nalahten Wcacodadev
ſoottacapaan a adiſwot” Odaconla w quacipoſt Dun n disconceniutſt gea 1.
poris onus, diſpoſitiones,& contraciusm a ⁸0deiureni vaconduct
ſemper poſſet allegari rem non ſic eum ideò Bar. in d. l. quod Seruius. num. 4 m poſito exemplo de eo, qui renunciautt ni iuri, quod habet, vel habere ſpentii qua renunciatione neceſſaridò intellige eſt clauſula, rebus ſic ſe habentibus, expon dicta verba, hoc eſt, exaliquo iure, qvoti de præſenti in re, vel ſpe, docens nos diu re intelligere rem dici nunc eraa tabat tempore diſpoſitionis, quotienscu idem ſtatus, vel tempore diſpoſitioniſ tem fuit cogitatum, vel cogitari potu 1 tempore futuro, hoc ſentit Bar. in exen propoſito, dum dicit, Oportet enim im gi rebus ſic ſe habentibus, hoceſt, ex ali iure, quod eſt de præſenti, re, velſpe, è rius hoc declarat Roma. conſ. 22. col.i ſert ſecundè, quia etſi paciſcar. vſque ad veſt is concludo ergo-t vbi dicit clauſulam)stu ſic ſtantibus locum habere in diſpoſtus- ſimpliciter facta, ſecus quando eſt cm- tum de iure futuro, de quo ſaltem ingbi cogitari potuit, quia tunc cauſa noua lühe ueniens non operatur, vt ſit recedendumi priori contraciu,& Roma. ſequiut Bans
cnncon
1 1 19 8 g roſed, on 4 ſiüalga
de virtu. iuramen. num. 72. verſic. ſetiiòce duco. idem ſentit Gozad. d. conſ.Tnume videturq; de mente Dec. d. conſ. & his adſtipulatur Rui. conſ.jo intin poſt Bar. Bal. Ang.& Imol. per eum alleg 16 tos, dicens, t nouam cauſam dici iaſtam de nouo ſuperueniat, ò& ab initio iplo
fuerit cognita præuideriq́; non Poruena addu
zy numz- fin.vo
ſo nol
poefechſtthen tomnlleg loonoeſtpa enbiodem ſipeneneit d, gpot eſten quaame diden Waiohe vie galedebeldi ſlem ing Mcu voſtro t on lolum c imoR Rredit alcbellico num; ergonon antadduch tium,
i Nrolſes boronun ſvennme u waliun dmmutphaſſe reſpor ceri
Nan pparear ce
hecht thnezcom
gin m— Ale ur proleßs durremitr„ diDlKi
am b g
4 äd ſalen nohtönfend hitinte
noäprofebdi bumante
—
AA. I.*1A(d. inc oadnild,90, wuinp.
daſt 1 9 ea viae Kieandhioni- da

AN
— necing 8 4 ra po deci dcan— ſede n0 addueit l.ſi 1s, à quo, quam non putoeum 1 neaſunol n Banit, legare voluiſſe, ſed hne Ju eſt ee ſe⸗ ncipems Atexna quens. in verbo, Inopinatę. zeen 8 c. les 8 Alentaan. ſeu fideicom. cauſa eſſe lic.& hac 17 pon lo⸗ 198 5 CI mn ncht ne,& declaratione ad prædictam clau u am, Cluris. rebus ſic ſtantibus vium fuiſſe reperi Nat- .f lon tam d. conſ. 25. num. 18.& ſeq.& lætatus ſum tdſch d So. düiea in doctiſsimi viri reſponſionem conueniſſe: letape miinliih quam pariter firmat Alciar. quem poſt hæc
1. C. de 1mn cio 4 ſcripta legi reſponſ. 37. colum. 2. verſic.&
cb quod iſto intellecto.& in reſpon. S0. num. 4. as uerit a vbi dicit iſtam clauſulam non luba diri in 1 contracubus, quod tamen pro coftanti non ¹nocet tonn n ärlätue admitto.9 3 3 rahen. em. una din Reſponderi eti um pote Iquo indi po- onem Aaen cl; ſtionibus vniuerſalibus,& in ijs, quæ poſe Dec. cont umer ſunt ſe habere ad augmentum, d rhrur⸗ eq. tionem, commodum,& incommodum, ies dicitur in eodem ſtatu, argumen. l. grege. if. de lega. quam ad hoc citat Sigiſmundus in ſuotracta. paraphraſes feuda. col. S. verſ. no⸗ dquinſub==erenh n0squia diſpoſitio. poſt Oldra. conl. 231. col. Dnan eeerenm his conueniunt adducia per laſ. in l. i. num. uPollt ae,Acms 98.C. de iure emphyt quod conductortem⸗ Alet alleh utem md pore pacis, ſirenunciauit omni legum auxi- — eruimie Jio, non poteſt petere remißsionem etiam ſi emplode*euiten ſuperuenerit bellum, quod eſt ea ratione, uod habeſ el hiam quia ſtante dicta renunciatione videtur co- nciatione e eſtant in gitaſſe de bello futuro, ſaltem in genere. ſed
iam refra aur ſecui dauſula,t eeslicſtan intelligi an auten
nti mre,v., Gomst num: ergonon miitantadducta in contra- gere rem d ncemu rium.. pore diſpſaionint Nec bſtat, i profeſs io bonorum in catha- us, vel teis re diaäis ſtro communi,& ſolutio aliquando facta, vogitatun alcorpu cum multiphariè poſsit reſponderi. Primòo,
kururo, he nittaiger quòd non concludenter appareat de Hniuſ⸗
lum die Jponchi mody profeſsione,& ſolatione à conuentis, . ¹ R 3.. Lſchabet us, hwigi feu eorum antenatis. Secundô, dato, quod de I1C114 0, n. 4„. 3 rr eis legirime conſtaret, dicitur profeſsionem deſt de pt Auinuuuf,. 52 lſis f.
larat R= cor un& ſolutionem non fuiſſe factam ab ipſis fra- ſeclarat Ir e☛.COlle
ün tribus, ſeu eori anteceſſor bus, ſaltem ſpon-
quietlig=ar tanes, quo caſu non noceret, ita interminis ergo.t“ ic de noſtris reſpondet Rui. conſ. it num. 20.& dus locur berdse ſequent. vol.. Roman. conſ. 252. in fin. Ter⸗ r facta, 1., ue i tiò, admiſſo, quodab eis foiſet ſponte facia
re futuro„ profeſsio, non proptefea videntur renun-⸗ q nccua ciaſſe tranſactioni, cum hæxcnon repugnent,
tnn ſcilicet bona eſſe deſcripta in æſtimo,& ta⸗
men non teneatur ſoluere, niſitres cum di- iuramen ut. Anu midio in quolibet centenario, argumen. tex. m ſentit d.
241
Aawo in Lfina.. diuus. ff.de publica. vbi licet pro U)
de mente uu redus, quas quis vſus ſui cauſa ducit, nonte⸗ tioulatu ſ wrut- neatur vectigal ſoluere, attamen debet ea Bal. Ang nobeig profiteri,& alludit reg. l. non hoc. C. Vnde 5,t nou ruſem ſ 2ꝑna. Accedat, quòd profeſsio erat maxime peruen; 1A 4 l neceſſariain caſu noſtro, ſtame forma tranſ-
pDECISIO XCI. 935
actionis, vt ſeiri poſſet, quæ bona in futu- rum acquirerent, cum pro illis contribuere
21 deberent ad æs& libram: t iura enim in con-
trarium adducta loquuntur, quando quis faceret actum directo contrarium iuri ſuo, puta, ſi exemptus à ſolutione colleciarum ſciens pateretur ſe ſcribi in libro exactoris collectarum,& in propolſito noſtro, ſiim- munis à profeſsione piofiteretur. nam tunc ex profeſsione veluti actu contrario cenſe- retur renunciare iuri ſuo, ita declarat Felin. in d.c.cum acceſsiſſent. num. 30. de conſtit. Dec conſ.68.num. II.poſſet etiam& quar⸗ to teſponderi, prout reſpondet Abbas conſ. 94. volum. I. Alexand. conſ. 193. num. 8.& 9. volum. z. poſt Pet. Cyn.& Bart. per eum allegatos,& per text. in l.z.& 3. C. de ijs, qui
22 ſpo. mune. ſub. lib. 10. videlicet, † quod per
ſolutionem factam minori ſpacio, quam tri- ginta annorum, non tollitur priuilegium.& latius idem Alexand. conſ.33. ponderatis his colum. 1.& ſequent. lib. 5. laſ. conſ. 25. quæ⸗ ſtio vertitur. num. z. lib. 3. Gram. reſpon. 6t. num. 45. lib. i. Guid. Pap. quæſt. 387, laté Nat⸗ ia poſt hæc ſcripta viſus conſ. 446. num. 16. & pluribus ſequentib. Nec id, quod dicitur bona in æſtimo profeſſa eſſe tacitè hypothe- cata pro collectis, eſt vndequaque tutum, ex ijs, quæ ſcribit Bal. de pace conſtan. colum. 5. in verbo, Munſtionibus ciuitatis. num. 30. poſt Archid.& lIo. And. per eum allegatos, quem ſimpliciter refert Alex. conſ.52. in fin. volum. 5. quod pro collectis extraordina⸗ rijs bona non cenſentur hypothecata cum incertæ obligationi hypotheca accedere non poſsit, niſi dicas incertitudinem reduci ad certitudinem, quando imponuncur, ſeu inducuntur collectæ, Paul. de Caſt. in d.l. Imperatores. ff. de public.& in d. l. inter de⸗ bitorem. num. 4. in fin. ff. de paci, quem re⸗ fert& ſequi videtur Cagno. inl. 2. num. 225. C. de pact. inter empt.& vendit. verſ. ſed re- ſpondet Baldus. vbi citat conſ. Bal. 148. lib. 1. Brun. conſ. 94. num. 3. concludens poſt Panorm. Roman.& Alex. profeſsionemin regiſtro non obligare, niſi perſonam profi- tentem, quod etiam dicit Natta conſil.28. num. 2. conuenit l. cenſualis. vbi Docto. C. de donatio. Alciat. reſpon. 168. nu.& ſeq. vbi dicit, omnes ita tenere, proinde eſſe con- munẽ opinionem, quam etiam tenet Alex. conſ.⸗7. num. il.vol ⁰.
Non obſtat defectus exiſtentiæ litis, quia
23 ftimore litis futuræ etiamſi eſſet extraiudis
cialis,& de facto citra calumniam fieri po- teſt tranſactio. I. 2. C. de tranſactio, vbi Bar. communiter Docſ:. Alexan. con i. num. 10.
& conſ.

——
& conſ.22. num. ia. vol.⁊& conſ. 20. num.3. vol.3. Dec.d. conſ.331. num.z. dicens, tranſ⸗ ctionem ſubſiſtere, ſi lis timeatur ex proba- bili cauſa, loan. Bap. 48. Seuer. in tracta. de tranſact. quęſt. I. vbi concludit non attendi auſtitiam, aut iniuſtitiam cauſæ principalis, quoad validitatem tranſactionis, ſed ſuffi⸗ cere tranſactionem eſſe factam metu litis etiam futuræ& de facto, nonde iure: ſed in caſu propoſito, non ſolum probabilis, quin imò vera videbatur cauſa tranſigendi, cum bona, quorum occaſione tranſactum fuit, proponerentur a tranſgentibus feudalia ec-
24 cleſiæ. Ergo iuſta fuit cauſa tranſigendi, t&
uatenus non valeret in vim tranſactionis, valeret ſaltem in vim pacti attento iuramen- to ſecundum magis cõmunem opinionem, de qua per Curt. lun. in d.⁊. nu. S.& 7. poſt Bart. inl. ſi quis maior. num. y. C. de tranſact. Alex.Oſd. conſ. iI. num. 8.& 9.& hanc opinio⸗ nem veluti iuri naturaliqʒ rationi conſenta⸗ neam, I.. f. de pactis. ſequutus Senatus cen- ſuit tranſactionem eſſe obſeruandam abſol⸗
uendo conuentos à petitis.
SVMMARIV M.
Compenſatio opponi poteſt aduerſus exequutionem rei iudicatæ.
a uramentum oppoſitum promißioni ſoluendi debet im- pleri in forma ſpecifica,& obligat præciſe ad fa- ctum, quod procedit, vt num. 27.
2 Conaitio, etſi impleri debeat in forma ſpecifica, tamen quando qualit as, ſeu ſolutio eſt in conditione, dicitur adimpleta, ſi iuſſas dare compenſet.
4 dSoluiſſe quis dicitur, ſi per eum non ſtet, quo minus ſo-
lutio fiat.
luramentum ſemper habet illam tacitam conditionem
quam habet actus, vel obligatio, cui interponitur.
6 luramentum non auget obligationem, ſed tantum ad- dit vinculum religionis.
7Promiißio dandi, ſeu ſoluendi habet à iure tacitam con- ditionem, vt promittens liberetur, ſiue compenſan- do, ſiue ſoluendo.
3 luramentum non icludit caſus, quos diſpoſitio non in- cludit, ſuper qua interponitur, nec etiam excludit caſus, quos diſpoſitio non iurata includit.
/ luramentum recipit interpretationem â iure communi.
lurans reſidere ſatisfacit iuramento, ſi reſideat fictè. ibidem.
10 Abſens ex iuſta cauſa pro præſente habetur.
Compenſatio ficta ſolutio dicitur.& num.14.
12 Statutum ſtrictè debet intelligi,& in caſu vero, non au- tem in ficto, ſi tamen loquatur in ſolutione, verifica⸗ tur in compenſatione.
3 Caſus verus,& caſus fictus, quando à iure æquiparan- tur, diſpoſitio loquens in ila materia ſic interpreta- tur in caſu vero, ſicut in caſu ficto.
as Per æquipollens quando impleri poßint, quæ requirunt formam ſpecificam.
A&
SENATVS pPEDEMONTANI
6 Compenſatione oppoſita an tollatur debitum gatio. Jh
17 luramentun& res iudicata æquiparant gant præciſe ad fbanmhaben eehs 1 ratam. 4
a8 Soluere ctiamſi quis iureiurando promiſerit
fare poterit iuramento non obſtante, ſecunai opinionem,& ſequacium, qui teſtantur àn muni.
Contrarium tamen, quod imò non liceat compenſat nent plures relati, nu. 26. qui æqque communen 3 ditionem,& quarum verior. num.33.
luramentum eius eſt virtutis, vt quis poßit coginn ſe ad factum, etiamſi contimeat turpitulinen parte recipientis.
20 Difficultas excuſat iurantem à periurio.
2i luramentum nemo poteſt fibi propria auctorituti tare etiam in melius, ſecus auctoritate legi nuj
22 luramentum, quod poteſt ſpecificè ſeruariſinema ſalutis æternæ ſeruandum eſt, etiam ſiſit 1er mtellige vt num.z0.
23 luramentum operatur, vt actus valeat omni melunn do, quo poteſt valere, quod declarabis, vt uuma
24 Teſtator præcipiens hæredi, vt opus aliquod ein vtilitatem reipublicæ, nõ eſt audiendus, ſipunig reipublicæ offerat, vt ipſa faciat, quis cau b factum.
25 Condemnatus per ſententiam ad factum, tenetn n ciſe ad illud, nec liberatur ſi vellet ſolucne in eſſe.
a8 Solutionis appellatione an veniat tantum nunnua & de intellectu l. ſolutam. ff. de ſolu. nu ꝛ9.
32 Induſtria perſonæ vbi electa eſt, quis non liberun uendo intereſſe.
34 Compenſatio quando admittatur, vbi qui reiſ ſoluendum iuramento ſe obligauit, notabili ctio. V
35 Compenſatio loco ſolutionis admittitur, etin
ſe ad ſoluendum præciſe aſtrinxit, vbi proceun æquitate,& ſola facti veritate inſpecta
36 Liquida eſſe,& breui tempore liquidanda equj tur.
7 Compenſatio an in cauſa appellationis admitui
—
A
DECISIO XCII.
An compenſatio opponi poſsit abeog ſpontaneam ſubiuit condemnationem,&in certum terminum ſoluere cum iuramentoth
ditori promiſit.
Ranciſcus Varlewidi
cea oriunduspublcon ſtrumento confellis ch ſe eſſe ex cauſa mutun 1 bitorẽ Bartholomeio
N.
auti aureorum dna
A... Pro ere certis terminis, conſtituiq
4
enäünipepun nibsauc unKcrn hi lnedenadn derſ 1 appelalie ckot Aca ,G)
onpenuin u Kean quuc — 1o hac 1 nccsverlls
lgurim ſ qubiſiim wente in M lunöen
isrepetam. ulg dirsne mirm ue
tar latem vnd
In!V mpen. taret.in Cüranhan⸗ rdaxta tcorſt onem pole opr
em reiicdict, „„ ſube ter, Anc.b 7 petggol der
dcerlosexeqg”- Dodores coO9
alerumfen dc Amen vescolum Da. Ge
ronenkit di commenta. ttcelierdl n um) ban rrume W fdecll 1un;. Nec videlt ſate uamentun dum prom e lolbend, qpde mpenm e ſpeokt d cblg cleadher h. LbnoresACdr nogeiis in umen ego lno kaicte. pollens, nec er Conpenhaßr pokeri:quna ad! I poncenn 1än remetamcebe ziun vm t te-uiharci Mæui„„ den 1 3 denon da tme dmnan ndehat Äe.dgt en condt
dan anpel,n do,iul h 3 1.wanlum ſu e Mäld ac ggwg. Feeega tllttmdom. ne Näceng Plombon Kdum yiden 4 decnndo. e vn d u5 üendüm 3 Gadn 9nn umai müm intar d h bo mina de d . 4 lneq M. cond uN de eüm ſte„Aane
4 mennn; 1 1 Auandona tünzzug anbeſt Aedd ſ meſe e. 1 rllünag Waniur üüdon lecondi& 4 6 8
( 1.1. enla 12 ſinergo ſolun
f. 2” ee nominatim, vt moris eſt, procuratote i= araniontbus
confitendum debitum,& ſubeundum coh
demnationem, quibus terminis lolutiol
. 4 6 ſtatutis elapſis, citato, ſeu præſente 2
don EA Kan f V fünoinl Iaa= fte, 1 Wangeg enlene 111 8
ar
„ 1'
1

atione oxha
aan& rei um. drecheſa
etocuratoribus conſtitutis, ac debitum con- eupaa aitente petijt creditor Varletum condemna⸗- hruzani ad ſolutionem prædictæ ſummæ, quem judex attenta procuratoris confeſsione con⸗ hoteritiuren 22„e demnauit,& vt intra decimum diem ſolue⸗ lonem, Gſo een Autſad ret præcepit. Quibus præteritis adijt iudi- — han cem debitor, petens condemnationem nul-⸗ ———— nen G zua lnchms eenſcire Cdt& i eauſ appellationis ntam eugn mg pellauit debitor. 85 uſa app dfecun, ei 2 Biß compenſationem oppo dl 2& urkacgue⸗ terecpienti. mam Quritur, an audiri ebeat?& quia quę ſtio hæxc dubitabilis eſt, etſi à pluribus tacta 3 legatur: attamen, vt innoteſcat veritas argu- melu a auc menta hinc inde propoſita quibuſdam ad⸗ ntum, quodp a weſfee ditis repetam, deinde calculum Senatusa d⸗ u cterneſeri enche dam. Partem igitur affirmatiuam tueri vi⸗ ge vt num 39 detur text. in l. 2. in fin. C. decompenl. quo ntum operatur uuvilun cauetur † compenſationem poſſe opPponi Lao pokeſt vale..ddderlan aduerſus exe quutionem rei iudicatæ„‚& ibi rlracpiem dmchu⸗ Pociores communiter,& in c. ſuborta. düles o 1 præſertim Felin. num. 7. poſt gloſ. de re iu- a Nfs dic.& in c. cum Ioannes. colum. fina. de fide maaßen ene. m alſa Inſtrumen. Rebuf.in ſuis enhenea ſete Bad ilud, nec atur m tit. delliter⸗obliga. glo. 9. num. 39. Pariſ. con. 121. numer. 18. volum. I. Afflict. deciſion. 121. lonit appellatioſ a venit n um. 3. ie mtellectulſaeanfuſ Nec videtur obſtare iuramentum adie- maperſone vbickkquactum promiſsioni ſoluendi, t quod debet niomtereſe impleri in forma ſpecitica,& obligat præ- penſatio quandt aaiteninc ſé ad factum. c. debitores.& c. ad noſtram lenam iaman— dtennoueritis. de iureiuran. ergo ſi non poteſt ... dleei an ſatisfieri per æquipollens. nec etiam per eſcho loco ſol ncompenſationem poterti: quia ad hoc re- — S ieondetum tconduionem etiam debere im- araree ſubef epleri in forma ſpecifica. l. qui hæredit.&l. uuſe, an en Meuius. ff. de condic.& demon.& tamen — aio auin ca epelunn quando qualitas, ſeu ſolutio eit in condi- 2 tione dicitur adimpleta conditio, ſiiuſſus dare, compenſet.. ſi peculium. 9.I. ff. de ſta- tu. lib. vel accepto ferat. l.ſi fundum.§. Titio. compenſatig— oni ſi: de lega.J. ergo idem dicendum videtur in neam ſubiuit m embi Promiſsione iurata.
ck..] Anſi quk an
lum tamen,
tasexcuſatiu aemaͤperin
ntum nemo do 1 1
Lctlamin
DECI
Aminumlona:cune Secundoô, f iurans dicitur adimplere pro- vmidt. miſsionem, ſiper eum cui dandum, velſol- lerciſcu atur. l iure ciuili. ff. de condi.& demon. ſed
2(* riune, per eum ſtare dicitur, quando in aliquo ei
Rle neno, tenetur, à quo recepturus eſt,& eidem non l⸗=cexa ſoluit. 1. 9.I. verſic. inde quæritur. ff. de ſtatu.
l=zẽ Ba, libe. l. Iulianus ait. ff.decondi.& demonſt. n 2u,& ibi Socin. colum I. in fin. ergo ſoluiſſe, qui
1²n*, 4W, compenfat dicitur.& ijs rationibus motus Imn, hanc opinionem tenuit Barto. in l. amplius
lc. eſt, 5* non peii. colum.fin. verſic. ego tuto. ff. rem debiti K, ra. hab. quem referunt& per eandem ratio- qum de 4 tem nem ſequuntur Moder. Pariſ. in conſuecu. m; 1 3 wionet
2oflt cita eu! 1
DECISIOXCGCII.
6
II
156 Pariſien. 9.3. gloſ. 7. quæſtion. 10. verſicul. vnde etiam, qui iurauit ſoluere, vbi dicit, hanc eſſe veritatem quicquid dicant Cano- niſtæ. in c. ad noſtram. I. de iureiurand.& iſtud non eſſe iniquum, ſed iuſtum& ra⸗ tionabile.
Tertiò, t iuramentum ſemper habet illam tacitam conditionem, quam habet actus, ſeu obligatio, cui interponitur. c. quemad- modum,& ibi gloſ.in verbo, Concluſio, de iureiuran. l. fina. C. de non nume. pecun. not. inl. ſi vnquam. C. de reuoc. don. quæ etiam haberet locum in donarione iurata, t nec auget obligationem, ſed tantum addit vin- culum religionis, Dec. conſ. 350. num. 2.& conſ. ſequent. colum. fina, poſt Oldra. An- gel. Roman.& Aretin.& conſ. 408. num. 7. & ſequent. Bertrand. conſ.8. numer. 10.& conſ.6z.num.7. volum. I. Pariſ. conſ. 95. num.
35. vOl.3. Iſed promiſsio dandi, ſiue ſoluen-
dt habet a iure tacitam conditionem, vt pro- mittens liberetur, ſiue ſoluendo, ſiue com- penſando d. l. ſi peculium.§.1I. ergo eandem qualitatem debet habere iuramentum ſuper huiuſmodi promiſsione interpoſitum,& hoc comprobatur ex communi concluſio⸗ ne, de qua per Bar.& Doctor. in l. ſed& ſi quis.§. quæſitum. ff. ſi quis cau. relata per Socin.conſ.70. num. 6.& conſ. 103. num. z. volum. 3. Dec. inl. non omnis. num. II. poſt Angel, Oldra.& Roma. per eum allegatos. ff. ſi cert. petat.& alij cumulati a Tiraquel. in repet. l. li vnquam. in præfatione. num. 149. & 165. fquod iuramentum non includit ca- ſus, quos diſpoſitio non includeret, ſuper qua interponitur: ergo nec etiam debet ex- cludere caſus, quos diſpoſitio non iurata in- cludit, argum. d. l. ſi vnquam.& J. fin. C. de non nume.pecun.
Quartoò, defenditur hæc opinio, t quia iu- ramentum recipit interpretationem à iure communi, Barba. conſ. 43. colum. 9. in fin. volum.a.& c.ex parte tua. de cle. non reſid. vbi iurans reſidere, ſatisfacit iuramento, etiamſi reſideat ficte, vt ſi abeſt gerens ne-
uendum eſt, ſtet, quo minus detur, velſol⸗ 10 gocium vtile eccleſiæ, t cum tunc veluti ex
iuſta cauſa abſens habeatur pro præſente. c. ad audientiam. eodem titu. l. Seiæ.§. Pam- philæ. ff.de fund. inſtruct. cum alijs cumula⸗ tis per Roman. conſ. 263.& ſequent. ſic in caſu noſtro, iurans ſoluere, debet cenſeri ſa⸗ tis feciſſe iuramento, ſi compenſet, t cum compenſatio ſit ficta ſolutio. l. ſi debitor. ff. qui pot. in pigno.habe. d.l. ſi peculium.§. t. ff.de ſtatu. lib. Bar. in d. l. amplius non peri. colum.z. verſic. venio. ffx; em rat. habe. Felin. in d. c.ſuborta. num. a. Dec, inc. cum inter,
— 04

—
„ ——— 4— —
8. 2 8— 1 8 ——— 8.-——— ————— 8 2 —— — ———————
— ——ÿ———————
———— —————
—
—õ ᷓ— —ÿ —— — — —
7. ——,— —
— —————r—ÿõ
——
——
—
—————
————
col.antepenult.de exce ptio. Pariſ. d. conſ. 2z1.
num. 19. vol. i.— Quintò, hanc concluſionem comproba-
2 re videtur, t quod dicitur ſtatutum debere
ſtrictè intelligi,& in caſu vero, non autem in caſu ficio, vulgata 13.9. hæc verba.ft;de nego⸗ geſt. laſ. in l. Gallus.§. quod ſi is. num. 15. ff. de libe.& poſthum. Roman.conſ.405.col.l. ſic& iuramentum,& tamen ſtatutum pro- hbens opponi aliquam exceptionem ex⸗ cepta ſola exceptione ſolutionis, non prohi- bet opponi exceptionem compenſationis. Alexan. conſ.. num. i. vol.a. quem refert& ſequitur Felin.in d. c. ſuborta. col.z. de re iud. citans Ang. conſ.30. quod tamen eſt 132. al⸗ legans quoque Alex. conſ. ᷣ4. ſed puto eſſe conſil. 12. ſuprà adductum. adducit pariter Paul. de Caſtr. conſ. 64. quod mihi eſt in ſe- cundo volum. conſ. 66. idem tenet Iaſ.in l. ſi vnus..pactus ne peteret.col. 6.v erſ.hinc no- tabiliter. ff. de pact. Anto. Petrutia in repe⸗ titio. J.l. effectu 28. ff.de iureiur. Hyppo. ſing. 208. compenſatio. nu. 2. verſ.& teneas men- ti. Bauer. de virtu. iuramen. verſic.33.& ratio eſt, quia compenſatio non eſt propriè exce⸗ ptio,& qui obijcit compenſationem non di- citur propriè excipere, Bar. in l. 2. num. z. ff. de exceptio. cum pluribus concordantibus ibi traditis in apoſtil. Bal. in l. final. colum. 3. verſic. aut non eſt mera defenſio, ſequitur Felin. in d. c. cum loannes. colum. fina. verſ. & dicit Bal. de fide Inſtrumen. quod non ob- ſtante tali ſtatuto opponitur compenſatio. Ergo idem videtur dicendum non obſtante auramento.
Sextò, hæc confirmatur, t quia quando â iu- re caſus verus,& caſus fictus æquiparantur, diſpoſitio, loquens in illa materia, ſic inter⸗ pretatur in caſu vero, ſicut in ficio, ita ſingu- lariter notat Felin. inc. at ſi clerici. colum. 3. circa fin.verſ.& nota. de iudic. per text.in d. c. ad audientiam. qui loquitur in conſtitu⸗ tione iurata,& in c. cum dilectus. de cleri. re-
14 ſiden. t ſed à iure æquiparantur ſolutio vera,
id eſt numeratio nummorum,& compen- ſatio, d. l. ſi debitor. verſicu. nihil intereſt. ff. qui poti.pigno.habe.& d. l. ſi peculium. 9. I. ff. de ſtatu lib. l. Iulianus. ff.de condi.& de- monſt. ergo diſpoſitio etiam iurata loquens de ſolutione, debet pariter de compenſatio-⸗ ne interpretari:& huic argumento alludit ſubſequens.
Nam promittens amplius non petere in- telligitur promittere etiam, non compen-⸗ ſare, quia compenſatio eſt ficta petitio. d. l. amplius non peti. verſic. nam& ſi.vbi Bart. num. 8.& iurans non petere, intelligitur
S ENATVS P E D-EMONTANI
etiam iuraſſe non compenſare: ergo a0 ſum fictum porrigitur iuramentum, NA ſicut ille dicitur ſoluiſſe, qui quoquoma Uberatus eſt ab obligatione, cum maann ſubſtantiam obligationis referatur 8* nis verbum, quàm ad nummorum na 1 tionem.l.ſolutionſs. ff. de ſolutionibei promittit ſoluere, debet intelligi dequn que ſolutione, per quam ab obligadiona beratur. l. 4.9. ſoluiſſe. ff.de re iudic.
15 Septimò, adiuuatur hæc opinio, tquus per actum æquipollentem inducitur iia effectus ipſo iure, tunc iuramentum,&an quæ requirunt implementum in fornaſ cifica poſſent impleri per æquipollensi
exceptio compenſationis à parte oppal ad eundem effectum liberationis ipſomn operatur, ſicut numeratio, d. 1. ſi debia
verſic.nihil enim intereſt, ſoluerit, velan
penſauerit. ff. qui pot. in pigno. hab. è gumento I. ſi mulier. ff. de condic, auai Dec.& Cagno.inl. ſi quis obligationenn 4. ff.de reg. iur. ergo iurans ſoluere poui implere iuramentum per æquipollem argumento vtitur Aretin. conſ. 84. colm quem refert& ſequitur Tiraquell in e 1. ſivnquam. in verbo, Reuertatur. numyy 16 C. de reuoc. dona.& licet Aret. dubitet ipſo iure compenſatione oppoſiia toli debitum: attamen iſta eſt communsij nio, pro qua eſt tex. Inſtitu. de actio. ſim næ fidei.& ibi gloſ. in verbo, Ipſo iure,qun ſequitur Aret. colum. 5. verſic. tertiopn pali, latè laſ. num. 77.& tribus ſequem dicit eſſe cõmunem opinionem, quodu penſatione oppoſita tollitur obligaiu iure, Dec. in d. c. cum inter. col. pen. deciſ.1z1I. num. I.& 4. 17 Ociauò, pro hac opinione vrget, i iuramentum,& res iudicata æquipant 1. poſt rem iudicatam. ff. de re iudio lai admonendi. infin. ff. de iureiuran.&vbi Barto. ac Docto.& ſicuti ſententiaiunni- tum obligat præciſè ad factum,& mabetan quutionem paratam, ita& ſententi ô- contra. laſ. latéè poſt Bar. in l.⸗ ff. deuein & in§. item, ſiquis poſtulante, numaßs- 87.& 6. actionum.& Gomeſ.ind ⁸ lem ſi quis poſtulante. num. 2. Inſtitu deas 5
Wun.noc
i11i. 1 i Uo U'- Viui.in ſuis commun. concluſ.in verdon ramentum iudiciale. late Tiraq. inrchen. U vnquam. verſic. donationi largitus.niu- 3
1
& ſeq.ſed condemnatus ad ſoluendum,
in ipſa executione poteſt compenlate/ 4 C. de compenſa.vbi Bal. Salyc.& Felin 1 ſuborta. colum. 2. verſic. exceptio comp
ſationis. poſt Abb. ibide re iudic Alie
focg
erlo
umer.* läg
Axßam 1 2* pia uf eruo
3 uül 1 z. D p
eullunuv ertocod 3 g ſde n lra
enoſels wma
lnlo a,
Wc Pec
ſ 4 ennd mAn
ratai du tikcui
lanch 4„LoFabelakec,
mag d dun 1 elſcui dee huncume W enpiin 7. lcaunol obſtal
conluime bubaconl c ngunonie dct.voumao wng dan 5 uidam detel om me dmedeiu
p waſcrrrht giuaurätiät
jem Buin nuenb“tt Eerenelmocennn
die dec In 3,llunAnl ur det. Aanen Rericuunig ceriwde Wäcboalegurl lagpenin colum m h de do nb Tudi. Gaude cmpenlat cllon t Sdeomotenio.did nonem I ieſedeicteſticao Nocm uum lle lict Ci tn lcen. ladmetumfulleſen Magniſt Jjckber egequipe cermm ie wqwodiponturſen bal Cath Vere eol’,egoc iichaun rek pponerepnd — bloceiſt accnleers Pnlſe dlpazcl
atinm V nonſtanm,t G 4 dſ V Rentum zcenimei ,h ſcanaledumd am e dn dit
V taent mtrac
nnun 9 lm, 1 ſa aelalmimn cor
niter eoi ol ugulüdenn dlen
Haelcidra mefüih b.lca 3 1" ktölcanchal 3 o b mieg enem banan
aan wi 1 inn ttex; b batiw endlco Rrn, Aqu urau dtci 0 adiſ bignor benla potelt delto un n 24 tudh none . A 1 Il dai 88* mid 1 be ng. ten ixdj eome daloluer,

NTA
d non pen, um ponmi Ate,, 1„ d. b 1. iuranne tet citun ſa Qmnn onſil.y5. numer.J.verſicul.& per hocpatet. s eſt abo n 71 daolum. 4. cum alijs ſuprà notatis, Socin.in tiam oblu m un ,anagicta l. ulianus. colum. 3. verſ. tertio quærit tien Bartol. ergo idem in iuramento concluden-
enn dum..
und Nono confirmatur hæc opinio auctori-
ntellg tate Barto. in d. l. amplius non peti. circa fin. 1 am abd d
.. de dun erSet intele verſicu. ego puto, quem ibi ſequitur Angel. eut, Paul. de Caſt. Fulgo.& lo. Fab. Inſtitu. de 2⸗ Rcopi io. H. in bonæ fidei. colum. 4. verſicu.quid S 1pſOiure. nnem iitgergo dicet.& ibi lo.de Plat. colum. i. Alexan. quirunt 4 lurama conl n. colum. fina. verſicu. non obſtat ſexto oiſ nt 4 nenumnde argumentum. volu.⁊. Barba.conſ.43. colum. 10 conſel— ber aai 10. in prin. verſicu.& tacit.volum.2. poſt An⸗ 1mpeſasonis an, chara. in c. ſtatutum. 9. ſi quidam. de reſcrip. dem ettecis libems in ſexto. Roma. in l.eum qui.§.1. ff.de iureiu- ur licut Iun eratio, ran. Capel. Tholoſ. quæſtio. 139.& ibi Au- nihil enim an eſt, ſol frer. in additio. Bal. in dicto c. ad noſtram. erit. f. quia, in pi verlicu, quæro an qui iurauit.& ibi Abb. co- to l. ſi muſerff. de 98 lum. z. numero tertio, f dum dicit opinio- Cagno. in Ausob nem Bartoli procedere generaliter,& rectẽ regaurerg amſi intuenti videtur de mente Innocentij ibi. Af eiuramenſun per au flic. deciſio. 21. num. 4.& 5. Marc. Anto. Ba- cnto vtitulsEn, uer. de virtute iuramen. verſicu. trigeſimo- refert& ſeg Tini tertio. loquens ſub dubio. allegatur lmol.in quam. in vqam Reunr 1. 2.§. penultimo. colum. fina. ff. de donatio- cuoc. dona. eicetah nib. Tinda. in tractatu de compenſatio. arti⸗ re combel zne uu culo 7. numero decimotertio vbi dicit opi- Per amone dhat..
un: attame ka clamnionem Bartoli eſſe de iure ſtricto veriorem to Cuaeß ditn Pro qua iudicatum fuiſſe dicit Capi.deciſ. dneti u 167. licet dicatordinatum fuiſſe, ſententiam e 1d ge enhe Magni Conciiij debere exequi propter de- — arpfcretum regium, quo diſponitur ſententiam
„* 6'
ai lat nume nacri Concilij debere exequi: ergo ceſſante
le cömune pinitau α̈ο decreto poteſt opponi exceptio com- one oppol= ollutn Denſationis. Hancenim opinionem ſequun- ec. in d. c. 1Itenεuτ Moder. Pariſ. in conſuetud. Pariſien. lo- 1.num. 1 co ſuprãà citato, vbiſe remittunt ad dicenda
0, pro haà pinteſſe inõ. 74. ſed eſt titu.2. 9.6⁊. quæſtio.. numero ntum,& 1= udi 20. vbi in turbam canoniſtarum, vt ipſi di- rem iudica a. f dacte cunt, contrarium tenentium, acerrime inue- dendi. infin—e ii huntur,& laté circa intellectum d. c. ad no- „Dodo. 8 utiſrann ſtram, inſiſtunt. eandem tenent in tracta. v-
Iigatpraci== fadun ſura. numero322. verſicul. ampliant commu- indinn niter legiſtæ, Auguſti. Berous diſerte poſt de ar l hæc ſcripta habitus in c.i. num. Ä8.& ſequen. laſ laer ſduuu S nume. 78. de vſuris. Alcia. reſponſ.;93. nu-
nem parat 1
b nem, ſiqi Gord me. 3z. dicens opinionem Barto. videri com- . actionan n munem.
Poſtulancq an(oil In contrarium verò pro opinione nega- n ſuis comi en Tunin tiua vrgere videtur tex. in dicto c. ad no- tum iudicia. Sb or ſtram. de iureiuran. vbi qui iurauit non in- v.verlicdt Hior ag ferre moleſtiam in prædijs pignori datis, ſed conden u dc donec ſoluerit, non poteſt opponere com- executiond n G penſationem ratione fructuum percepto- mpenſarvl ₰ dau 1n, per creditorem in prædijs pigno- colum. 2,*2 d e9 11 datis, ſed debet ante omnia ſoluere,& ſic
DECISIOXCII. 157
obſeruare iuramentum in forma ſpecifi⸗ ca.
Secundò, t quia propter iuramentum poteſt quis cogi præciſè ad factum. c. que- relam. vbi Butri. ne prælati vic. ſuas.& alij cumulatia Brun. conſ. 8i. num. quarto. etiam ſicontineat turpitudinem ex parte recipien- tis dicioc. debitores. gloſ. communiter ap- probata ml. ſi pecuniam, in verbo, Neceſſe. ff. de condic. cau. data. quam dicit notabi⸗ lem& ſingularem laſ. Inſtitu. de actionib. §. actionum. numero 47.&§. item ſi quis po- ſtulante. numero decimotertio.& ibi latè Gomeſ. numero ſeptimo. in principio. co- lum. quarta. Felin. in c.i. numero tertio. ver- ſicul. tertio fallit. in c.cæterum. numero quin to.de iudic.in c.fina.colum.o. verſicul. quin- to fallit, de foro competen. in c. veniens. nu- mero ſecundo. de teſti.& in d. c. ad noſtram. colum. 3. verſicul.& pro hac parte. poſt Bal. Abba. Anchara. Butri.& Imol. per eum al- legatos. Barba. in additio. ad Abb. in d. c. ve- niens. in additione magna. colum. I. de iure iuran.& concordat tex. in c. fin, ne præla. vic. ſuas.
Tertiò, pro hac opinione adducitur Fe- lin. in d. c. ad noſtram. colum. fina. in fin. tex.
20 in c.breui.de iureiuran.j vbi difficultas excu
ſat iurantem à periurio: ergo à contrario ſen ſu ceſſante difficultate, debet cõpelli iuramẽ- tum obſeruare.
Quartò, ſ quia nemo auctoritate pro- pria poteſt ſibi iuramentum etiam in me- lius commutare. c. peruenit. el 2.& ibi Fe- lin. numero primo. de iureiuran. Natta conſ. 368. numero quinto. poſt Felin. in d. c. ad no- ſtram. ſed velle iuramentum obſeruare in a- lia forma, quam in ea, in qua eſt iuratum,& ſic compenſare, idem eſt, ac commutare iura mentum de vno in aliud, quod non licet: er⸗ go iurans ſoluere, vt Deo(cui iuratur, dicto c. debitores) ſatisfaciat, debet præciſè ſolue- re:hoc argumento vtitur Felin.in dicto c. ad noſtram. in fine. dicens ſe illud à nemine au⸗ diuiſſe.
Quintò, t quia iuramentum, quod poteſt ſpecitice ſeruari ſine interitu ſalutis æternæ, etiam quod ſit damnoſum debet obſeruari. c.cum contingat. de iureiuran.& c. 2. de pa- ctis.in ſexto.c.licet muliere. de iureiuran.in ſexto, Brun. dicto conſilio S9. numero 6.& ſie iurans ſoluere, debet præciſè ſoluere,& non compenſare, etiam quod damnum eiaf- ferat.
Sexté, t quia iuramentum operatur, vt actus valeat omni meliori modo, quo valere poteſt, l. cum pater.§. filius matrem.
DD ff.de

——————
ff. de legat. 2. quem tex. dicit non eſſe alibi,
Matheſi.ſingu.56. nota hanc regulam.& ibi
Gabr.Saray.in additio.infinitos concordan-
tes adducens. ſed in caſu noſtro promiſsio
poteſt adimpleri in ſolutione: ergo iuramen tum operatur, vt in ipſa ſolutione adimplea- tur.
Septimò adducitur tex. in J. fideicommiſ-
24 ſa. 9.fina. ff.de lega.3. t vbi iuſſus inteſtamen- to opus facere ad vtilitatem, ſeu decus reipu blicæ non eſt audiendus, ſi paratus ſit dare pe cuniam reipublicæ, vt ipſa faciat, cum teſta- tor per ipſum id fieri voluerit, ſi ergo fauore, vel vltimæ voluntatis, vel reipublicæ, quis adfactum præciſè cogitur, multo magis fauo re animæ, quę afficitur iuramento,& cunctis rebus eſt pręferenda.l. ſancimus. C. de ſacxoſ. eccl.
25 Octtauò, t ſententia& iuramentum ęqui parantur dictal. 2.& l. ſed& ſi poſſeſſor.§. ſi cum hæreditate. ff.de iureiuran. ſed condem- natus ad factum tenetur præciſe ad factum, nec liberatur, ſi velit ſoluere intereſſe, glo. in l. quodreſtituetur. in verbo, condemnãdus. ff. de rei vendic.& ibi Bal.& Ange. laſ. in 9. actionum. nu. 48. Inſtit. de actionib.& con- demnatus ſoluere, debet præciſe ſoluere, id eſt numerare, cum ſoluta pecunia proprie di catur, ſi naturaliter fuerit numerata. J. ſolu- tam. ff.de ſolut. ergo multo magis vhi inter- uenit iuramentum cum ſententia, debet quis cogi præciſè ſoluere, vt latè concludit lal. conſi.y.& duob. ſeq. vol..
26 Nono, t hancopinionem tenuerunt Do- Gores relari a laſ.in l. eum qui.§. ſi iurauero. numero ſecundo.& pluribus ſequentibus. ff. de iureiuran. vbi dicit Bart. in dicta l. am- plius non peti, eſſeè communiter reproba- tum, quam opinionem etiam tenuerunt alij collecti per Tiraquel. de retractu, in verbo, Apayer.§.3. glo. 3. num. 6.& de leg. connub. poſt leges in verbo, Bpres. glo. 5. numer. 182. quibus addo Alexan. conſi./7. colum. 5. nu⸗ mer. 21.& 23. dicens iſtam eſſe communem opinionem, laſin d. l.ſi conuenerit. numer. 4. & ſequen. ff. de iuriſd. om. iud.& d. conſil.9. numer. 10.& II. volum. I.& apoſtillam ma- gnam ad Abb. in. c. veniens. de iureiuran. vbi dicit hanc eſſe communiter approbatam, Bellenz. in addit, ad d. c. ad noſtram. poſt Bartol. quem refert in dicta l. amplius non Peti.& ml. lulianus, in fin. ff. de eondi.& de- monſtra. ac Baldum inl. generaliter. colum. 2.C. de epiſco.& cleri. Boer. conſ. 14. numero octauo.& ſequen. Neui za. conſi. 6. numero 26.& ſeq. D. Rollan. a Valle Præſidem Mõ- tis ferrati meritiſsimum conſt. 6. numero 31.
5 ENATVS PEDEMONTANI
cui tamen deeſt dictio Non, Paril d conſ 121. num. z9. vol. I. Nat. conſi.54. qui cannd nem eſſe etiam atteſtatur:hanc etiam ci 1 rem& veriorem dicit lo. Crot. conliux 1 mero ſexto. dicens opinionem Bandane muniter damnatam, poſt Aret. quena in conſi. ioo. ſed eſt 99. longitudo cqi verſicu, veruntamen, quia alia opinio.as etiam Catel. Cott. in memorali incipien ramentireligio. colum.. verſicu.& tenin Moder. Veronen. in additio. ad Mabei ſingul.36. numero 3.& ad ſingul 4 Cott de iureiuran. quæſtio. 8. de iuramen. deu leg. numer. 39. verſicu. ego dicerem opin) nem Barto. Cremo. ſingu. i17. naturaleda tum, poſt Bal. quem refert in l. 2. colum ff.de iureiuran. Viui.in ſuis c ommuniah nionibus, in verbo, Compenſatio,&in bo, Iuramentum iudiciale, verlicu. pton tens ſoluere, affirmans etiam hanc elſecon munem opinionem Bapt. Villalob;nſui communi.opinio. litera I.numero n/- ie nendo hanc negatiuam opinionem, an
Plerique Doctores atteſtantur eſſe ma communem, reſponde ad contraria,un additione magna ad Ab. in d. c. veniens Felin. in d.c. ad noſtram.& laſ. in dictalſ uenerit. ſin vero affirmatiuam opinions velis tueri.
Non obſtat d. c. debitores. de iureiun quia ibi iurans nullomodo poterat impe iuramentum per æquipollens, ideo nimi ſi præciſè cogitur ſoluere vſuras.
Nec aduerſatur tex. in d. c. ad noſim
27 † quia omiſsis alijs pluribus ſolution quæ per Doctores afferuntur,, illa eſtu & communis, ibi ideo non poſſe ou compenſationem, quia tempore, quoiin tes mutuum acceperunt, prædia credii dederunt in pignus, iurantes rn
—
interre nolle in dictis prædijs pignoiic tis, donec mutuam pecuniam ſoluiſſenta ſic tacite videntur iuraſſe, fructus quos ſiu bant creditorem percepturum, non pet re, ſiue non compenſare, niſi ſolutaneu- nia, quo fit, vt iuramentum dicatusſiu compenſatione interpoſitum, itateſpondi Abb. in dicto c. ad noſtram. colum tertia
wJd,oe, ratk i gKgoinn gon- tdoc gurae vahana bihond per e” 4 r„s G liaus iimalnite at trafcen n bu n idcadn— twnrunlnd, ne h ll, ddonecpols
Clo äu,g
ne, qul
vonmno connotentel Ten alclum
pkeu r luroinelecuse atno vritntmenuume ſuee alcier esponlunye düsit ſeamentepynnonete Hwn b i peommam dc M(uonem duum b
rinst kazfrclakan detinte” V re, n taecd d 3 Aad Nam deceinonrelide ackn wetolunnurondia In b nena i Genta unntes cogi p. dRett mlleriGlulone ece 3 Na mlſoumm celolu. qutut lanodemmunl els: atlone!n nuwentio untum; m veidum walter bipolttumcrn rdat Iolun vonauemdiat ment iathldcnli, nume dnn naliem ſa kquhm vel h e rektipt adactum uu W un Konicalnnppellabe II og o,ripa Nrobaumm Kename mnarumin cerrn quann ag dccediorenalenn 1 V 1 nraan rane. tenr 9 Kenngereomger chrs V mne dlolans matenälecundoza
licnen d daet dondRd dieh. en Anden 3
.
in fine. verſicu. ſed opinio noſttotum Do- ctorum.& eſt de mente gloſ. in vetbo,te cunia perſoluatur. verſicul. ſed iſto calu’& Innoc. circa fin. verſicu. item etiam ſictediia ageret. Imo, in I.& 2. notab. vbi dicit, quo
forma ſpecifica in caſu illius c. erat, vt nol fieret compenſatio, donec pecunia ſoluen tur.& colu.ſeq. verſ.in glo. perſoluatur dd
hanc eſſe veram ſolutionem,& cõiter 6 6 0
emäg anme 1 3 m runmeliden 4 dGUO og w- untenanae 3 Nag umerzxe 86 toer Lerare Nunn 1 1 1 V llulaanos, cim 3 droltc. 35 Ctiadlde da „Alcts keſ an ſonlene Imcj 1 inchrazd fundh 8 npeiqus dt dn atom magig deita aued,

Tonpag
39.vol.l.—
xto. dicen* tconl damnata
ate terrunha dedih zä
rdre.3 veta S.numerd— tan uran, qu al ngi
11. Cux s. eie er. 19. veſge, egocn, rto. Cremt Sgu m dſt Bal. qun Zeſenul
opinione apt. V ni. Opinio. al num nanc negate un opi e Dociore teſtann, nem, reſgaa e adeni ne magna db. idag
1d. c. ad noſ 88. XA
lin vero aquanatiuua- erl.
n obſtat d. am bitotzite iurans nulſmodo pruim ntum peræ Wolleuum
ſe cogiturſa revlm
A 6
„ 0
al. lulranus. colum. pen. verſ. tu ſecundo conſi-
mian dera.ff.de condi.& demonſtra. dicens, quod vVeruntam a unn— 1 d gatione iuramenti, ſed tantum in conditio- ne, quia fuit dictum, quod donecſolueret non moleſtaret.
in d. c. ad noſtram, ſolutio non erat in obli-
Tertia etiam poteſt accommodari reſpon ſio ſecundum Barba. d. conſil. 43. colum. 10. c. ad noſtram, habere plures intellectus, ideo ſuper eo non poſſe fieri fundamentum, quia eius, quod multipliciter exponitur, veritas ignoratur: primæ tamen reſponliones tutio- res ſunt. Ad gloſ.in l. ſi pecuniam. tf. de con- dic. cau. da. vltra ſolutionem datam ibi per Fulg.poteſtreſponderi, quod id, quod dici- tur, iurantẽ poſſe cogi præciſè ad factum, de⸗ bet intelligi vere, vel ficte. c. ex parte tua. & c. ad audientiam. de cleri. non reſiden.& hac reſponlione tolluntur omnia alia argu-
29
30
83
7
. menta concludentia iurantes cogi præciſe
ad factum,& non liberari ſolutione inter- eſſe. 1 Necrepugnat l. ſolutam. ff. de ſolu. t quia loquitur de ſolutione naturali, cuius appel⸗ atione venit numeratio tantum: nam ad- uerbium Naturaliter ibi poſitum coniungi- tur dictioni Soluta, non autem dictioni Nu merata, vt dicit laſ. d. conſi.9. nume. 9.& ma- le, nec Bar. in d. l. item. 6. 1. ff. quib. mod. pig.
.18 0 An vel hyp. ſol. ſe reſtringit ad actum numera- aduerlatuε επtionis, ſed ſolutionis, cuius appellatione ve- m ſsis ali Murbutſ nit compenſatio, vt ſuprà probauimus. fin. Doctores= runm ſeh ge enim condemnatum in certa quantitate munis, ibia=o mohjſch erga fiſcum eſſe fiſci creditorem alterius quã- Kationem, x atempſol titatis, nonne ſiet compenſatio: certe ſic. l. num acceg t, pust' fin. ff. de compen. l. aufertur. 6.per compenſa- tin pigm'=eiurm ſê tionem. ff. de iur. fiſ. Socin. in d.l. lulianus ait. nolle in dima prauiſ colum.z. verſicu. infertur& ſecundo.& ver- ec mutuan=cuni ſicu. ex quibus infertur. f.de condi.& demõ.
videnturi le faiſ ditorem p* ptuna e non compaue, win vt iun—atam bn [atione int„tum e-
dicto c. a¹ an ltram,
nt e W „rſicu. ſed 110 n” 1 erler e Wegilſ .A& eſt den 2e- erſoluatur. erſ ur rcatinver 11 tad.
7 em eul 9. 1 I a in 6*
— C
˙
mpenn 41] erGcad verſ gduke- „ram ſolt 3ume f
& ideo male ſentit Iaſ. in d. conſ. 9. numer. 9.
tam in interpretatione l. ſolutam, quam in
eo, quod dicit condemnatum ad ſoluendum
cogi præciſeẽ numerare,& contra eum te- net Socin. in d. l. Iulianus. colum.z. verſicul. tertio quærit Bartol. Afflic. dicta deciſ. 121. nu me.z.& 4.
Non obſtant reſponſiones Imol. in d. c. ad noſtram. colum. fin. datæ ad fundamenta
bus allegatis per Bart. admittitur compen- ſatio fauore libertatis, eſt contra tex, in d. l.
D ECISIOXCII.
&ſequitur Felin. ibi colu. 3. quam etiam ſe- uitur Alcia. d. reſpon. 393. num. 3. vel poteſt nibi reſponderi„prout reſpondet Socin.in d.
I
158 Iulianus ait, cum alis ibi allegatis in glo. ff. de cond.& demon.vbi nullus eſt fauor liber tatis, ſed loquitur generaliter.
Nonofficit, t quòd nemo auctoritate pro pria poſsit ſibi mutare iuramentum, quia in caſu noſtro non auctoritate propria, ſed le- gis fit iſta compenſatio dicta l. ſi peculium. 9.1. ff. de ſtat. libe. vel reſponde, vt per Socin. in d.J. Iulianus. col. penult. verſi. ſed ad iſtam rationem.
Non eſt impedimento, tquòd dicitur, iu ramentum debere, quando poteſt ſeruari ſi⸗ ne interitu ſalutis æternæ, ſpecifice obſeruari d. c. cum contingat, quia reſpondetur, quod dicitur quis ſpecitice obſeruare iuramentum quotiens lege permittente obſeruat verè vel fictè dicto c. ex parte tua. de cler. non reſid. Soc.d.l. lulianus. col. penu. verſ. ſed dic. Affl. deciſzI. nu. 4.
Nec mouere debet, I quòd dicitur iura- mentum operari, vt actus valeat omni me- liori modo, quo valere poteſt d. l. cũ pater. §. filius matrem, quia cum poſsit operari, vt actus valeat in ſolutione ficta,& ſic in com⸗ penſatione: ergo dicitur ſatisfactum dictæ regulæ, argumento eorum, quæ de iuramen to interpoſito ſuper obligatione facti, dicit Anto. Franc in additionibus ad Abb. in di- cto c.veniens.additio.penul.vbi dicit, quod cum in obligationibus facti inſit obligatio acceſſoria ad intereſſe,& iuramentum habe- at vim, vt actus valeat eo modo, quo valere poteſt,& talis obligatio facti poſsit valere re ſpectu obligationis acceſſoriæ ad intereſſe, ergo ſatis eſſe debet, vt operetur reſpectu il- lius obligationis.
Nec in contrarium pugnat argumentum, quod fit de tex. in l. fideicommiſſa.§. 1. ff. de
32 leg. tertio. f quia ibi teſtator voluit omnino
₰
7
3
opus fieri à grauato,& ſic videtur elegiſſe in- duſtriam perſonæ grauatæ, ideo nimirum ſi ſoluendo intereſſe non liberetur,& hæcre⸗ ſponſio ſumitur ex dictis Barto.& Alberi. ibi præſupponentes in eo caſu fuiſſe electam induſtriam perſonæ, quo caſu nõ poteſt per aliam adimpleri.
Quid dicendumè? t inter tot contrarias opiniones exiſtimo ego crebriorem præ- ſertim canoniſtarum eſſe negatiuam opi- nionem, videlicet admittendam non eſſe compenſationem, ſed puto affirmatiuam opinionem eſſe veriorem,& ſuſtentabilio- rem iuribus pro ea allegatis, quibus ad- do doctiſsimum Didacum poſt hæc ſcri- pta emptum& viſum in repetitio. c. quam- uis. de pactis. in ſexto. in prima parte rele- ctionis..4. numer.9.& ſequen. vſque in fin.
DD 2 data

——
———
1 5 n. 8 * 1 8 4 * 8 1 1
SENATVS P EDEMONTANI
data tamen communi, eam intellige proce- dere, quando opponeretur com penſatio de- biti contracti ante promiſsionem ſoluendi iuratam, ſecus ſi ius opponẽdi ſuperueniſſet poſt promiſsionem iuratam, quia tunc non obſtante iuramento poſſet opponi exceptio compenſationis. hanc limitationem ſeu de-
34 clarationem ponit Abb. t& ex ea fœdere di⸗
ſtinctionis concordat opinionem canoniſta rum, cum opinione Barto.& ſequacium in d. c.ad noſtram. numero tertio. verſ. quid di- cendũ. de iureiuran. Soc. in d.l. Iulianus. in fin. quem refert& ſequitur Afflic. deciſio. 38¹(numero 3.& 4. poſt Tindar. de compen- ſa. articu.7. numero 14. Pariſ. conſ.izi. numer. 40. volum. I. Capi. d. deciſ. 97. eandem limi tationem facit Catell. Cotta in d. memorali incipien. Iuramenti religio. colum. in fin. Moder. Veronen. in additio. ad Matheſ.ſin⸗ gula.54.& ſingu 36. numero 13. Viui. loco ſu⸗ pra citato, in verbo, Iuramentum iudiciale, Syl. conſi. 40. numero 3.& mouentur præ- dicti Doctores, quia, qui facit actum poſt promiſsionem, videtur illum feciſſe animo compenſandi, ſeu ſoluendi, Afflic. dec. ſio. 381. num. 3.& 4.& quia iuramentum debeat intelligi rebus ſic ſtantibus. c. quemadmodũ. de iureuran. contra quam limitationem vi- detur primo aſpectu vrgere tex. in dictoc. ad noſtram. vbi fructus erant percepti poſt miſsionẽ de nõ moleſtando, donec pecu- nia fuerit ſoluta,& tamen non admittitur cõ penſatio:ſed accuratius intuendo dicitur nõ obſtare, quia vt ſupra dictum eſt, ibi ſaltem tacitè videbatur actum, vt non fieret com- penſat o etiam quod ius cõpẽſandi ſuperue niret de nouo. tSecundò limitatur hæc communis con- cluſio non procedere, vbi proceditur de æ- quitate, ð& ſola facti veritate inſpecta, prout regulariter fit in hac patria, Grat. dictore- ſpon. i2l. numero duodecimo& decimoter- 110, vbi alias limitationes cumulat,& Pariſ. d. conſilio tz1. colum. fina. non omitto tamen eam limitationem, quam ibi idem Pariſ af- fert in fine dicti conlilij, poſt Afflic. quem refert deci ſio. 163.videlicet, hanc opinionem non procedere, quando debitor eſſet inops, S& oppreſſus paupertate, quia iſto caſu poſſet nilnlominus opponere compenſationem, non obſtante iuramento: quam limitatio- nem tenet etiam Corſet. d. tracta. de iureiur. quæſtio. 8. numero 40. verſicu. potes pro concordia dicere. dicens, quod vbi propter impoſsibilitatem& difficultatem debitor iu ramentum implere non poteſt in forma ſpe- cifica, vt quia ſibi non eſt ſatisfactum ab ad⸗
uerſario, tunc poteſt compenſare,& 0 penſando dicitur ſoluere,& iuramenl 5 adimplere. hanc limitationem tenenll der.Pariſ. in conſuetud. Pariſ.titu.i. 1 gloſ. 7. numero decimo. verſicu quodia dit&c. vbi ampliat opinionem afina uam, quam tenet etiamti debitor nonlii V uendo, quia debitor ſibijpſi, ſeu cötraſeinn tum diues eſt,& ſoluendo, vt inquittexi quærebatur. ff. ad leg. Falcid. Aliam etnl, mitationem collige ex dictis Viui. in d. e, bo, Compenſatio, ſcilicet, ſi debitum, qu opponitur in vim compenſationis pan fuerit iuratum, tunc admittitur compenl tio His tamen duabus limitationibusſun adductis, Senatus, ſequens æquitatem yn inde opinionem affirmatiuam, cenluic tula concernentia compenſationem ſuno uentam poſt promiſsionem iuratam, in tamen breue tempus eſſe ad probanduna mittenda, non obſtante reg.l. fin. C. demn 36 penſ. t cum paria ſint eſſe liquida, velm tempore liquidanda. l. aufertur.§. peran peniationem.& ibi Bar. ff. de iure fiſqyn refert& ſequitur, dicitq́; eum comm ter approbatum, Alexand. conſilio duobus ſequentibus, volum. 4. Felin nd cto c. ſuborta. colum 2. de re iudica. Socn c.z. Colum. 10. verſicul. erſi opponeretu quod debitum non ſit liquidum.& cem de mut.petitio. argumen.J. penulti ff. den lit. teſtamen. aliam limitationem poniti cia.dicto reſpon.z93.numero tertio. vetlia tertio reſpondeo, videlicet communem, pinionem procedere in iuramento ſpal co. de ſoluendo, ſecus in iuramento gen de attendendo,& obſeruando, quia us telligitur ſecundum formam& natunt contractus, adducit Bal. in c. quæiin ecct' rum. colum. 6. verſicul. dicis tu. quam limi tionem ſalua reuerentia tanti virinonpli veram, cum idem vel par eſſe exiſtimemu- rare de ſoluendo,& facta ſimplici promiho ne de ſoluendo, addere in eodem lnſtuunen to clauſulam, quæ ſolet opponi, quzsu- dem omnia& lingula iurauit attenctete obſeruare. nam ita iurando neceſſarioſeq-
nun veinat ere gen h I uuädaſ
Phali„ſtenäuur O . 50pl oſ ale 74 ia Fnp ſcwini teur iutt reulerdum — tubui iſiſnmma e lnge. uantiquorsfo du †.
Acäe g lunnian uuz. enecune de Hllrunamudone
rn. Nketuucgnäune ſclomſn btezttmuchndmn
Premedn intexundaur Fireneai N drll Kbona ha dentem.
² NnoDomirim Paaiamma ſepumo anonu P ts homunbus Wprusddurgen 6 malonpo tempo 38 4 ſau nob, Francic Mcdöcuis h brum culusccprur eruumer. cegritenn merumor ie ſinaebuizeumun amiuſe en bmrelach eicskll kunü 3 bonaach mhnins 6& milcs dem rsmottem pa Det ona aunut I Doll⸗ dt& polſed
wrni guminm iddeöranecelt unag g, petdnat
wuagt peicnrikenun.
uf
93+ AS
„. (10 Natro
dalle
anquam du
tur, quòd etiam iurauit ſoluere, quodplo- miſerat:nam iuramentum huiufmodilubei vim expreſſæ& ſpecificæ renuncitiofis miſsionis,& conſenſus, c. ex reſcriptodei reiur. ſaltem quoad ea, de quibus fuit ogi tum ſecundum Ripp. in repe.l.ſ nunquam numero n0. C. de reuo. don. Alexand. coni 95. numero 7. volu. 4. Pariſ.conſi.io. nu 38. volu. 1.& famulatur regula J. certumn
cer.pet.& cum diceretur in caſu noſtro n tum ſ n
— —
dciſ d mettcoäe Pn 1 D reſtir. Al dgäe w atd 16 Qu tpatt r S guaſtion ndit 1 2¹ Uoneil
uare. 1 llusar ktte 2* in„„ 8 e äga, ſo& bonag
8 1' 6. all quo 1 1 9.
1

817
. om 5 d 1 dicitur e b dan
A tioeele
dnem mnd cauſa — a u hanc. colum. 4. circa medium. C. de tempo.
d werlag appell. quem ſequitur Felin. in d. c. ſuborta.
Pitionen 1 col.z. circafin. nihilominus viſum fuit Sena- tui, ne partes longis litibus conſumarentur d*.—. admittere dicta capitula, cuius ordinationi
emn conſſn.
— — —2
—
—
tur. ff. ad!—
ur in vim mpen ratum, tu dmi amen duz aa limi „denatus,
cernentia ce penlan Polt pron Donem k. eue temg leadpn. a, non ob zeregla im paria teſſeliq
liquidan, aufenuy nem.& il! u.. ff cent lequitur 1 enm
obatum,.xand.aic lequentib olum.ilhr
dentem. de reuudmn. m. 10. veſssl. etlagen—,. bitum noi2 liquinlet& petitio.agren. jeuth W
Iitatlommont e
AATrr dOrla. Colut
men. allam
1
dreſpon.;9aεmevrſa S elicet urtondè
pondeo,
m procede==n un h ſuendo, ſec=iumagm Pect
1
r ſecundu
lü dedinn
†. Selt&ano in Ownen Partes acquieuerunt.
2Q
titur daten 3' ens ddut
nionem a ax matuan 6
lend 5& 6 ruanchdhe 1 mar Rum fuiſſe, qua cauſante Iſach eius filius le-
non eſſe admitteſidam compenſationem in appellationis ſecundum Bal.in l. per
SVMMARIVAM.
Remedium c.reintegranda, an contra bonæ fidei poſſeſ⸗ ſorem titulum habentem intentari poſsit diuerſis o- pinionibus Doctorum adductis difruſ etractarur, vbi quænam ſit communis opinio oſtenditur.& nu. ꝙ. &6.
2 Poſſeßio iunior præſumitur clendeſtina,& in practica
contra huiuſmodi poſſeſſorem articulandum eſt eã clam poßidere reſpectu antiquioris po Heßionis, ali- p actor non articulando ſuccumberet.nu.z.
Remedium aliquod poſſeſſorium contra bonæ fidei poſ⸗ ſeſſorem non datur. ſed petitorio agendum eſt.
DECISIO XCIII.
An remedium c reintegranda.3. quæſt.1.poſ- ßt intentari contra titulo& bona fide polsi-
Nno Domini milleſimo quingẽteſimotrigeſimo ſeptimo, à nonnullis ar- O) tis hominibus fuit ca-
A ptus,& duris carceribus & ma longo tempore detẽ S tus nob. Franciſcus de is ciuis Vercellarum, cuius capturæ prę textu rumor, famaq́; increbuit, eum uita tun
8
1 2 ⸗. A ₰ us adducit==.incRhecch gitimus& naturalis, bona a dicio patre poſ- 18,3 G—*
1. G. verſſdch [alua reuetnnaà l- cumidem— areleoſiner Sluendo,— te lmafna uendo, adonn jneotrhlir
uumli ſeſſa, vti filius& hæres,& tanquam paterfa⸗
milids, ob creditam patris mortem, paciſice per longa tempora tenuit& poſſedit,& quamplurima ex eis ob debita neceſſaria,& voluntaria, varijs perſonis alienauit. At pa-
ter Dei gratia præter omnium opinionem Acarceribus liberatus, Vercellas reuerſus,
cauſas aduerſus emptores& poſſeſſores di-
r Korum bonorum inſtituit,& ſe in eorum poſſeſsionem, à qua ſine facto& culpa ſua di au cebat cecidiſſe, petijt reſtitui. Quæritur an
reintegrari debeate cuius quæſtionis calcu- lus dependet ex deciſione illius articuli, an remedium c. reintegranda.3. quæſtio. 1. poſ-
ſit intentari contra titulo& bona fide poſsi⸗
dentem„ad quem res ſine vitio peruenit, in quo varie Doctores ſcripſerunt, vt ex eo- rum ſcriptis apparet: præſertim Alexand.
DECISIOXCIII.
159 & Socin.inl. rem quæ nobis. ff. de acquiren. poſſeſſ.& Ripp. in c. ſæpe. de reſtitu. ſpo. ad cuius veritatem indagandam, primò opinio nes Doctorum ſcribam, deinde quid Sena-
t tus cenſuerit addam. ¼ Vna igitur fuit opi- nio affirmatiua, quòd contra huiuſmodi titu latum,& bonæ fidei poſſeſſorem, ad quem res ſine vitio peruenit, poſsit intentari reme dium, d. c.reintegranda.& hanc opinionem, vt refert Alexand. in d. l.xem quæ nobis. te- nuit glo. Innocen. in d. c. ſæpe.& ibi Abb. ac in c. cum ad ſedem. numero 26. eodem titu. poſt Archid. Hoſtien. Io. Cal. Anto. de But. lo. de Lig. Bar. in l. ſi coloni. C. de agri col.& cenſi. u. i. Lap. alleg. 5.: concludens hanc eſ⸗ ſe cõem, licet duram,& ab ea in iudicando& conſulendo non eſſe recedendum, quam ſe- quitur Ludo. Rom. in dictal. rem quæ no- Pis.colum.z3.& 4. Areti.& Alexand. ibidem colum.4. in fin. vbi dicit ſe vidiſſe in iudicijs ſæpius iudicari,& ipſum obtinuiſſe pro hac parte, licet auctoritas Bartol.& aliorum te- nentium contrarium ſit magna, quæ propte- rea concluſionem dubitabilem reddant:& hanc opinionem plerunque ſequutus eſt conſulendo idem Alexand.vt in conſilio 5i. colum. prima, volum. primo. conſilio 17. 8 200. numero ſecundo& tertio. volum. 2. cõ- ſilio 6. numero vndecimo.& ſequen. volum. 3.& conſilio 0. cum duobus ſequentibus, volum..v bique affirmans hanc eſſe commu nem opinionem, quam etiam ſequutus eſt Anchara. conſilio 40. circa finem.& 205. nu⸗ mero 12. Socin. conſilio 89. in fin. Areti. in§. quadrupli. colum. 12. Inſtitut. de actionibus. Dec.conſilio 57. numero tertio& quinto.& conſ. 252. numero 4. concludens iſtam eſſe communem concluſionem, Ripp. in c. ſæpe. de reſtitut.ſpolia. num. a8. verſic. quid tenen⸗ dum.vbi relatis duabus opinionibus contra rijs, ſequitur hanc opinionem,& lib. i. reſpõ- ſorum.c.I. num. 43. Caſsiad. de reſtitu. ſpolia. deciſ.7. Afflict. deciſ.ʒ 6i. numer.33. vbi dicit ita decidere dominos de Conſilio, Iaſ.conſi. z. num. i.volum. 4. vbi dicit iſtam eſſe com- munem opinionem in dicta l. rem quæ no- bis. numer.9.& ibi Sayſ. Io. de Amicis con- ſilio 97. num. z2.& 4. Rui. conſi. 48.& conſilio 49. volum. 4.& Philip. Franc. in ſua diſpu⸗ ta. petitorij. colum. 5.& nouiſsimeè Maran. de ordi. iudic. parte quarta, in ſeptima diſtinct. numer.50. vbiatteſtatur de communi contra Barto. in dicta l. rem quæ nobis.& eius ſe- quaces. Neuiza. conſi. 78. numero 4. Socin. Iun. conſ. 4. num. 12. vol.3. vbi ſępius repetit hanc opinionem eſſe receptiorem,&ab ea in iudicãdo,& conſulẽdo non eſſe recedendũ,
DL); quo⸗

2—————-r—————— S— ———ÿ(————.———————— ———.— 2— 8————— ——————————— 4——
—
8 — j——.—
S8 ENATVS PEDEMONTANI
quorum fundamentum, vt refert Rip. ſu- 2 mitur ea ratione, t quia iunior poſſeſsio præ- ſumitur clandeſtino. c. licet cauſam. de pro- batio. pro qua adducit hæc iura. c. epiſco- pi. 3. quæſtio. 1. in verbo, Qubuſcunque.& c.cum ecclelia. 3. quæſtio. ⁊K. in verbo, A quo- cunqite. quem tex. adducit Abb. in d. c. cum ad ſedem.numero 26.& Jaſ. in l. rem quæ no- bus.& hanc crebriorem dicit Viui.poſt hæc viſus, in verbo, Remedium, c. reintegranda. 3. quæſt. I. non conceditur. Berous confilio 6i. num. 17.& conſi. 63. num. 19. 30. volu. 3. At præſuppoſita hac opinione pro vera, ad- 3 uertendum eſt in practica, t vt articuletur, quod aduerſarius clam poſsidet reſpectu poſ ſeſsionis antiquioris ꝓponentis, alias non ar ticulando actor ſuccumberet, ſecundum A- lexand. conſilio 118. numero ſecundo. voln. 2. conſi. S9y. numero 3. volum. 5. Socin. in d.l. rem quæ nobis. colum. 7. in fin. Pariſ. coni. I. nu. 167. colum. l.& conli.98. numero 26. vol. 2. Steph. Bertran. conſi. 54. numer. 5. volum. I. Rube. conſi. 4. numer. 12. Rui. conſi. 49. nu. 13. vol. 4. Cra. conſ. 48. colum. penuls.& fin. & Rollan. a Valle conſil. 72. numer. 7.& 18. volum.ꝛ. Deci.conſ.57. colum. penul.in fin. Ia(conſ.6. colum. z. volum. I. Bru. conſ.21. co- 1u. z. vbi dicit hoc eſſe articulandum,& pro- bandũ quod probatur eo ipſo, quod aduer- ſus ſuam antiquiorem eſſe non probat,& ſic præſumptiua eſt hæc probatio, Bar. in l..§. quod ait. num. 18. fl. vti poſsid. Contrariam o inionem, ⁊ quòd non de⸗ tur contra titulo, bona fide,& ſine rei ui i0 oſsidentem, tenuerunt Specu. de peti.& poſ. 6.I. verſic. quid ſi ego peto. Barto. in d.l. rem quæ nobis. numer. 2.& inl. fina. num. 5. C. de furt. Bal. poſt Nicol. de Matar. laco. Bu tri. in l. 2. C. de furt. Ang. in d. l.rem que no⸗ bis.& inl. ſiue autem. 9. ſi duobus. verſ.& per hanc literam. ff, de publica. conſilio 116. ver- ſicul. ſiautem ignorauerit.& conſi. 57. co.2. extra hios, vbi dicit, t contra titulo& bona fide poſsidentem non dari aliquod remedi⸗ um ſed agendum eſſe petitorio, Imo. in d. l. rem quæ nobis. tranſit ſimpliciter cum Bart. Paul. de Caſt. in l.& ideo.§. Neratius. nume- ro quinto. ff. de condi. furt. Io. de Plat. in d.l. ſicoloni.col.2. C. de agr.& cenſi. poſt Andr. de Barrulo, quos refert& ſequitur Alexan. conſilio 1i8.colum. i.& 2. volum. 2.& conſilio 89.num.Ö.volu.5. vbi reſpondet ad id, quod dicitur debere opponi de poſſeſsione clan⸗ deſtina aduerſarij reſpectu poſſeſsionis an- tiquioris ipſius agentis, Soci. in d. l.rem quę nobis. col.ꝰ verſicu. aliquando& quinto.& colu. ſeq. ac conſi. 266, num. i5.& 16. vol. z.&
conſil.3. colum.z. verſict citca ſecudd vol.z.vbique dicens iſtam eſſe commund latiſsimè Corne. conſi. 28. colum 3.& ſ p & conſi.23. colum.penul.& ſin.volu cit Doctores ita communiter maxgisma
4 quos refert& ſequitur Pariſ. cont..np
166, volum. I.dicens hanc eſſe magsca
nem Leg ſtarum, Brun. conlil. y. numa, V conſ zu. numer.5.& 6. Calca. conſ. l6.num 3. Steph. Bertran. conſ. 54. numer. 4.G5- lum. I. Rub. latiſsimè conſ. 4. vbi relponte ad multa, quæ in contrarium adducunun & conſil. vlt. numero 9. Socin. lun. conl 47. numer. 25.& conſi. 48. numer. B. volin 2. Gozad. conſ 28. numero 36. Pract. Papini in forma libel. in cauſa ſpoliatæ poſſeſsoni numer. 8. dic t, quod prima opinio eſto munis apud Canoniſtas: hæc autem elten munis apud Legiſtas, Io. Crot. conſięm mer. 20. Franc. Turza. ſatis ieiune in ſusa muni. concluſ. c. 50. acut ſ. Nenochiut hæc ſcripta viſus in 15. remedio recupes numer. 89.& ſequen. mouentur iſti, qun pari cauſa melior eſt conditio poſsidenn ſiue autem 9. ſi duobus. ff. de publicia. uha ratio nimis generica viſa eſt, quia eaatten nunquam habet locum regula, quodſpola tus ante omnia eſt reſtituendus:& tenent: hanc opinionem reſpondent ad id, qu opponitur iuniorem præſumi clandel nam, non procedere ſtante titulo,& poſ ſione manifeſta, quibus tollitur pręlumpi clandeſtinitatis. Quid tenendumefonet cendum eſſet in terris non ſubiectiis es ſix in temporal bus eſſe ſequendam opt nem Bartol. in d. l. rem quæ nobis. tan; magis communem ſecundũ Legiſtas, 2— autẽ in terris eccleſiæ vti magis à Canon receptam, argumen. notatorum per lint hapertiſsimi. colum. 2. in princip. C.deiuê poſſent etiam fœdere diſtinctionis cond liari prædictæ opiniones, videlicet, opu nem affirmatiuam procedere, quando ax
retur contra titulo poſsidentem, habenum titulum ab eo, qui nullo ticulo poſsidtu alꝛam verò negatiuam locum nabere, qun
do ageretur contra poſsidentem cum ⸗
lo, qui habebat cauſam abeo, quietum ii lo poſsidebat. Hanc diſtinctionemponi? Crot.d. conſilio. 47. nume. 20.& pleniusco ſi. 75. numer. 10. quæ comprobatur exdici
Bart.& aliorum in d. l.rem quæ nobis. ell 84 1 quia in hac patria proceditur, ſola factiven
t
2
h!
„ed Kool9
hr dr dics
K eenpoe 4 Wagi 6 liſſ bon 3 ſtbonran
Kedie luig lntdeſ Knwogit pamsar
4, baf*„„ bpobütden üotn dleretitle ponorum.
u 1II2
44 .. vkiliarur uh 1 ullai 4 ifa vhemf ichen 1 alienatio pohle 3 vnnde 1
tmes⸗ nxunnt Kamnde 3 7e, Rh Ietur prhole onnn
Amuunep tetur
reicun„
n Paut elertmertran
Bu e gurdnunn mun i ſckunrgun
ni uh KtCun.5
—„as Ahnlttitur lt
Coſea In hterorumatann feeen d e,
6 plo emen mmn lſenutkü o uan n ti ſipaxr onnuicr lgk n
„ füpnteent un lin eitn,
ſaſtm tn purzpeudttt
„ Vrerlicttet Wrmorpoibten don⸗
ſtnu mnmuunentluth marit i utm.
) bluuberm emtiin et preui Von ceſuro pare conual hatle 5 Hſau; 7
dd Daon. ſgui omnum⸗
u Rnir,an a Hirfpnin Nr er, ſs ,. g 1 6 ncißeſiogae 479! Knpuaj 1 r 9 1 uA 95, 5 I LerTh- 1* nahladelrniun n ſingae 1— th dinrrung flnn 1 Puhnt G uni dästnſl at G heu- roii en Vohuct ¹ecal alſnan,
14 Pen Giner.
denen 1. W Kthnaug rn u tcg Mrmatae
T dopaf Ma 4,9 Nlieg
4, yn Henlo 2 8 itt e ſ 1 ¹n n 1 1 Fiu n9, 1 de79 m imt mttn g. Hrung,„ n, ſi üeter d. rbonn, uxun Mr Hänhnte 5 1* 19 5 3 4 vengerren 6 1 lelgennn.
Taae D,9, ugea., lataxpunde ¹ Gefſe 6 uxe 60 ſnaun uleenarzez, unn. G uu olum ſu d 1 Kfſen I Agrgnaaen 4 )
W Maanh
.— 4 E ¹ tate inſpecta,& ſecundum xæquitatem; 1 Gan d” wninng, .. 5 1 qua tamen in actis appareat, vt iupradem 5 tgeena nſa ſtratum eſt Deciſione prima,& ex actispli a
8—.„ 1 nè conſtat Franciſcum de Pectis acioremſe ei
1 ſcgeg, 1 Nc ſi 9.
Aar uſa
ſepr n he eniang

DEOISIOXCIIII.
elfcè tempore prædiciæ eius capturæ poſ⸗ ſediſſe bona, de quibus agitur, ſineq́; facio & culpa ſui à ſua poſſeſsione ceciditie, con- uentosq́; habere titulum ab eo, qui ſine titu- lo poſsidebat. Ideò Senatus cenſunt, illum
ſe celſea eſſe reſtituendum in poſſeſsionemdictorum
bonorum.
V MMARIV M.
dons pPublicatis bonu filij non intelliguntur publicata bona
aduentitia ratione vſu fructus ad patrem pertinen- tis.
9. colu n., 1-Ue 4— 4 CW 15 2 „Aude dicen; 4 Na ECo.— me 9 Tne. co* ka 33, c0 COlum 2 Dlum.. um IIrne— 4 l tes ita cg unienu ere& ſe Tmg eCu P 1,. 1 ar d m 1.d Cenlrhun 1len um, m ure un conl Kiler, C. A 1 Fl ber 1 AlCa 1p 1 C; ar 1 Lub. la in— 4.nn 44 1. 4.,” Qur in 4L lA Il 1 rar, Nlt. numé Kog ſt er. 25. 8 G 8. nume Cont:8„ 8. eoz h DDel. n Cat aa oliatg
d3 * 1. hæcal d Legiita.Crote
avilus in meco „. A 172— 9.& ſequeſna Duentu
amelior etenditioy m 6. liduolu* k dept us generica 1Seſt, am nhabet locſam eguh as-
8 A
Illaoe 1
dmnia eſtré an enduins
inlonem reriden
Ir iuniore saoralun n „
nproceder aue titu- 1 mfeſta, quiſaatolluam nitatis. I* enenteite
ellet imn tertz zon hutect
H TalDus G- equencape dl. in d. l. Teuæxnoh
4 e t2 nmunem ſi dũlLe¹-
10 IIS CGGI
natiuam p deen eaten bel
ra titulo pur deas 1 beo, qui tLzotialtt zneg ter G nllt, negauiuat Mum
77 ur contra adeniè,
Hebatcauſate= eo, q
— MOd bat. Hancots Ictiort 1 „„eo, lio 47.1.20 1* cr. 10. quæ* h um mi—nqus o- orum 4 hah ap itanee, 1 10* 1 A 1 „ll
X₰ ſeci 2 m 4 34 nactis ap e Darlon mae, hec IOm— 2 Aor
nciſcun Aeei
13
2 Bonorum aduentitiorum alienatio prohibita filio eſt,
propter vſumfructum, quem habet in eus pater.
3 Al enatione prohib.ta videtur prohibita omnis alie natis neceſſaria a lege.
4 Bona, quæ non tranſeunt in hæredem extraneum non ven iunt in confiſcatone general, etiam ratione crt- minis læſæ maieſtatis.& hum. 16.
5 Confiſcatio bonorum hodie non admittitur, niſi in crimi- neleſe maie ſtatis.
6 kilio committente crimen læſæ maieſt tis non punitur pater, quod ſecus eſt, ſi pater committeret, quia fi- lius plectere tur.
7 Rllia propter eius delictum dotem amittens, non patri, ſed ſibi poſt mortem patris, præiudicat.
vxor licet conſtante netrimonio dotem donare non poſ⸗ ſit i præiudicium mariti, tamen talis donatio morte mariti confirmatur.
Eilius bona ſua aduentitia in patris præiudicium donare
non poteſt, nec mortuo patre conuale ſcit talis do- natio.
o Dictio vniuerſalis, Quiſquis, in omnibus ver ficatur.
Vniuerſale ſigni operatur vt ind ſferenter omnia com- prehendantur& vt diſpoſiio, quæ alius reſtrictio- nem vectperet,nos³ recpidt.
Lex vbi ſimplic:ter& induiſtinctè loquitur, nec nos di- ſtin guere debemus.
Bon rum aduentitiorum proprietas,& dominium ipſis filijs inſolidum ſpectat,& hu uſmodi dominuum bo- norum appellatione continetur.
Argumentum à minori ad maius afrirmatiuè etiam in delictis procedit.
2s Bona filij aducntitia, profectitia, eaſtrenſia, ſeu quaſi ca.
ſtrenſia, non comprehendantur in publicatione bo- norum, limita vt nuam.: 9.
36 Fil us delictum committens, ſatis dicitur ſuſtmere pœnam pub itationis bonorum, cum ſtatim dacta bo- na patri applicentur, intellige vt num. 19.
Heres extraneus omnino dici non poteſt, qut ab inteſta- to ſuccedit.
28 Confiſcatus propter crimen laſæ maic tatis commiſſum, ſi habet bona communia, ſolum ſua portio confiſca- ta intelligitur, ſi nudam proprietatem, ea duntaxat
confiſcatur. ¹9 Publicatu bonis vxoris non venit dos, niſi in quibuſdam caſibusl mitatis.
30 Aequiparatorum eadem eit diſpoſitio, quod procedit
etiam in poœenalibus.
&α PFlius fanuliasſi habeat ſpem de præſenti contra debito-
160 res patris eot liberando ſibi præludicat poſt moriem patri.
22 Maior eſt prohibitio alienationu rera dotalium, quam peculij aduentitij.
2z Alienatio à iure prohibita ita demum non dicitur vale⸗ re,ſi pars ſe oppoſuerit.
24 Lex, vel ſtatutum vbi aliquem aclum annullat in fauo- rem alicuius etiam ipſo iure, debet intell gi ſi peta- tur, alias illud reme dium ſibi non ſuccurrit.
25 Inte lle ctus I fi. 9. filijs. C. de bon quæ lib.
2s Al enationis rerum dotalium prohibitio non ſolum fit propter ſexus maliebris fragilitatem, ſed etiam ob ſauorem mar:ti.
27 Pater hodie de iure nouißimo non occupat bona ad- uentitia filij iure peculij ſed vt hæres.
18 Fiſi us in crimune læſæ maleſtatis eripit à manu cuiuſ= cunque ſucceſſorus, ſeu hæredis bona cõmittentiuns tale crimen.
29 Crimen leſæ maieſtatis diuinæ, ſiue humanæ, à lege æ- qu' parantur.
30 Pater non dicitur habere ſpem probabilem ſucceden⸗ di fi io, cum ſit contra rationem,& ordinem natu- rate m.
34 Feudum etſi regulariter non veniat in corfiſcatione bonorum, tamen fallit in confi cationc ratione cii- minis laſæ maieſtatis.
D ECISIO XxXCIIII.
An filiofamiliàs propter læſæ maieſtatis cri- men commiſſum damnato in confiſcatione bo norum, cenſeantur etiam publicata bona ad- uentitia, quorum vIusfructus ad patrem perti- net.
dubium refricari contin- git, an bonorum aduen- titiorũ proprietas, quo⸗ rum vſufructus ad pa- AA trem pertinet, in confi⸗ ſca ione bonorum filij veniante& occalio⸗ nem dubitandi præbuit doctrina Bar. com- mutiter approbata inl. ſi finita.§. ſi de vecti- galibus. colum. penult. verſicu. ſextò quæ- ro. ff. de damna. infect. vbi ſeptem argu- mentis concludit, huiuſmodi † bona aduen- titia non comprebhendiin publicarione bo- norum filij. quem bi ſequitur Imol. Paul. de Qaſtro,& Alexan. colum. 18. poſt Bal. Ang. & alios per eum relatos, Iaſ. poſt Aretin. In- ſtitut. de actionib.§.actiones. num. 6². Socin. conſil. 2i. numer. 12. volum. 4. t quorum po⸗ tiſsima fundamenta videntur ſumi ex l. 3. C. de bon. proſcript. vbi peculium etiam caſtrenſe filij deportati non debet patri au- ferrinam cum huiuſmodi t alienatio prohi- beatur filijs, non propter ipſos, ſed propter patrem.. ſ, 9. filijs autem. C. de bon. quær lib. ideò cenſetur etiam prohbita omnis alie⸗ natio neceſſaria a lege,& ſic propter de-
DD 4 lcum

1 4 84 1 1 1 1 8 57 5 5 1 1 1½
——— ———;ÿ—
— 3 7
3¹ . 2 4 8 SII I „
m——
S— —
———
um. J. Imperator.& ibi Bart. ſfde fidei- com. lib.& in l. ſi quis in tantam. colum. 3. num. 12. C. vnde vi. quem refert& ſequitur Abb. conſ. 66. volum. 2. Kretin.conſ.4. col. 5. Alexan. conſ. 23. volum.i.vbi propoſitis
parte contraria reſidet ſex argumentis pro par
cum opinione Barto. quam nouem funda- mentis munit, quæ gratia breuitatis non re- eto.& Curt. in conſ. 60. colum. o. in princ. Pariſ. poſt plures per eum relatos, conſ. 157. numer. 1.& pluribus ſequentib. volum. 4. Ruin. conſ. 23.24.& 25. volum.5. Socin. lun. conſ. 77. volum. 2. quos refert& ſequitur Gigas de crimi.lęſę maieſtatis, in titu. de pœ⸗ nis commit. crim. Iæſe maieſt. 1I. poſt Nell.& la. de Curte, per eum allegatos, atteſtans hanc eſſe communem opinionem, quibus conueniunt, quæ ſcribunt Crauet. conſ. 39. num.2. Hyppo. inrepeti.‚. fina. ff. de iuriſdi. om. iud. num 193.& Boer. deciſ. 7. quæ fun- damenta etiam locum habere videntur in crimine leſe maieſtatis, quia in eo pariter mi- litatratio prohibitionis alienationis propter patrem: ergo idem ius, vulgatal. illud. ff. ad adl. Aqui.& in caſu noſtro dicebam videri deciſionem Ang. inl. eorum. ff. ad leg. lul. maie. quem refert& ſequitur Socin.d.conſ. 4 121. num. 17. Dec. conſ.442.·num. 28. f vbi ea, quæ non tranſeunt inhæredem extraneum, non veniunt in confiſcationem bonorum, etiam ratione criminis læſæ maieſtatis. ſed bona aduentitia non poſſunt alienari per fi- lium, nec in vltima voluntate, nec inter vi- uos, d.§. filijs autem. ergo non veniunt in confiſcationem, etiam ob crimen lęſę maieſt. 5 Item † dicebam doctrinam Bart. in d. 9. ſi de vectigalibus, neceſſario debere intelligi, quando confiſcantur bona ex crimine læſæ maieſtatis, cum hodie iure communiregu- loriter bona non confiſcantur, niſi in crimine Iæſæ maieſtatis, authen. bona damnatorum. C. de bon. damnat. quam ad hoc citat Dec. d. conſ. 442. num. 6. poſt Albe, per eum alle- atum.
Dec obſtat limitatio Imol. quem ſequi- tur Alexand. in d. õ. ſi de vectigalibus, quod præmiſſa non habeant locum in crimine lę⸗ ſæ maieſtatis, quia debet intelligi ſecundum legem, quam allegat, l. non ſolum. 5. libe⸗ rationis. ff. de liber. leg.& ſic quando bona patris eſſent publicata propter delictum pa⸗ tris, quo caſu fit præiudicium filio, ſipubli- cantur propter crimen lęſę maieſtatis com- miſſum à patre, cuius exempla in ipſo filio timentur. l. quiſquis. 9. filij autem. C. ad leg.
Iul. maieſt. t ſecus verò ſiagatur de crimine commiſſo a filio, quia tunc pater non puni-
S ENATVS PEDEMONTANI
10 comprehendit omnia bona, t quia ſgum
tur, vt ſingulariter concludit Salyc. indijj iij autem. col.i. quem refert& ſequituran
Aretin. in tractatu malefic. in verbo, Cheli tradito la tua patria. verſ. quærit ibi Sim
Dec.conſ.64. num.z.
nltue 1 enae aäſcusae i i
ccäüld
1un,
. 3„ legibus. ff.de bon. damna. quia intentiot tetten deütsdemo
1
milibus. quod autem ſit diuerſaratiopan t quia ſi filia propter eius delictum amin dotem, nõ propterea patri, ſed ſibi poſtm tem patris præiudicat, Barto. in l. H.fmi princip. ff. ſolut. matrimo. vbi lmol. dEnn
9. quod ſi in patris. num. 8. Bal.inll. ſidin C. de iure dot.& concordat text. in l.conin te. C. de donatio. iuncta gloſ. I vbilicetim conſtante matrimonio non poſsit donn dotem in præiudicium mariti, tamen ul donatio morte mariti confirmatur, ſecni filio, quia etiam mortuo patre non vic talis donatio, d. õ. filij autem.& ibi Bale ad fllium inferri non poteſt. Contraria tamen opinio exinfraſcipi fundamentis viſa fuit verior. Primo, text. in l. quiſquis. in princ. C. ad legiluln vbi committentibus crimen lęſæ mat tis imponitur pœna mortis naturalb- confiſcationis omnium bonorum, qui afficit omnes delinquentes, ſiue lana alieni iuris ſint,& hoc patet exilla t vmit ſali dictione, quiſquis, quæ in omnbaß teſt verificari. l. ſi plures. verſicu. licutihn
—
2. 1„ 71 Cal- 1 U D. 1 verba, quiſquis.ff. de lega. 3. Bar. in ii rnan lacnbrae depWläne 1 d
ticulo. colum. z. verſic. quædam ſumt di butiua duplicia. ff. de hære di. Inſtitu, ſ vniuerſale operatur, vt indifferenteronli comprehendantur, vulga.l. Iulianub
leg. I. l. pediculis. 5. Labeo. ff. de auro Aa
Uſumducb
gen. lega.& tale ſignum vniuerlile oper
„. l 7„ gloüliſa Latlbauie mnde 4 num am hai tigloinm r xppelaoe
ülaonmir, alal ubonis
wüeg eneräintem 1 1 un dlR Mesdn-
ie dio congrobete ad maus afftme tin celcis Bade ginwnden eeeinſcando 5 (cegie h enanlonnaranl rärräen ie blomt ce damn Hurde elnguens propteè dumgerihn ſconqpebonis,8 anggete 7, ſeu ſoccebione um61ori,h livendqumo mundebem Nom aduentiioru ninio queche demme, cime maeltansim mmita aloqun masblom Wpelumpcecde tem eledn tconädnd,gu n dene n AMablurdom vicer lemeſig mam lmnitaroonem usaor an me ecam add, oub rütle I wFcum non bet d conna. onorum florn— scommie n ninrn nuouma ’ de ſiaber, rilpn
düia aaen—*
krrenlaſer on ecnaNd. I. 1ell qlalid nimd 1 nG., 1 * devèc
aſe
a. pnaen
Ult. d 4 üiefa i ama 8. aim p) pai din Nrgolkam 58 5
³. chaamn. 1 Änconſe. 1
„ e dflu 4 Lalmsni 4 8
tur, modò abſurdum, ſeu iniquitas non 1 p fi dlſh e quatur, vt diſpoſitio, quæ alias reſtricione üipo 3 buß 98 reciperet, non recipiat, Bart. in l geneta 6 eön lumodigri vxori.ff. de vſufruc. lega. quem re ertale wmati V 4 acuenn quitur Alexand conſ. 7. numer.*volum ktn ale maie Dec. conſ.76. num. 2. conſ.l. columa Pe mi 1 in am di It tract. de feud. vbi enim lex ſimplicitetn naaanquinn hass kli quitur& indiſtinctè, nec nos diſtingue, nacod3 neſtr an debemus. l.l. ff, de aleæ uit gealeerna W rgon eni un

rula Marit
2atercd g, DdECISIO XCIIII. 26„ — dital 4
ſue— Nli—. 7.„ 1 n ad kumulatis per Bar. in Teſglon, Heſpiend cineh Tudex herichderufaneen Seſ ergo di 3. 1., qu auiſquis afficit filiosfamiliÄs committentes 64.num 2 Auntt quiſquis afficit eri
3 crimen læſæ maieſtatis, ſequitur, quod eo⸗
at Ii 1 be 8—— on.dät. quaietiam bona aduentitia, t quo ad nudam pro- pradiciq Kaſi prietatem, ſiue dominium, quod inſolidum dictu Uhk 16 ſri r man en i iplis fllijs ſpectat.l.quod ſcitis.& l.cum opor-
ariterpron leliäum tet. C.de bon. quæ lib.& d.§. filijs autem.&
conlcation er bononn ibi glo. in verbo, Dominium. cum huiuſmo- intelligz mnecmin didominium contineatur appellatione bo- „non auté as olut 1 norum. l. bonorum. verſicul. in bonis. ff. de terat de pu Antionep vetborum ſignifica.& Parilid,dnta5 num, luerſa ſt a,& ia 26.& 27.& prdier Lenentaſann zene inferatur,ſi iff dech quiſquis. ita limitat mol. ex.& in d. 9. ſi quod autet dicer. de vectigalibus.— llia propto ² s des,“ Secundo, hæc Wini Sdenproharnn ar⸗ propterè eeri ſcdh uendo de minori ad maius a Feinerhe edreindc fait quod etiam procedit in delictis, Bal. in 1. li „ 8 1*2 vfſ uis non dicam Abrerinfſeena notabil. mpatris.n* 1 C. de piit Selereenam deoneearatigmen dot.&cO S ,rrau naturalem, de qua in l. cum ratio. ff. de bon. attenn damna. filius non delinquens propter deli- onatio. iut Iꝶ gloltie ctum patris, quibuſcunque bonis,& à qua⸗ 2 matrimo Anon nh cunque hæreditate, ſeu ſucceſsione priua- præiudici amariin tur, d. l. quiſquis.. filij verò. quanto magis norte mar niraan priuari debet bonorum zlaentitiden de a etiam mêano pauuminio, quod apud eum eſt, ſi crimen læſæ atio, d.9. fil ntannateltard ipſe Pamſteat, alioquin dicere- nfertinot axtet. mus filiumfamiliâs pręſumptiuè delinquen- aria tamenerinio sutem eſſe deterioris conditionis, quam ſi ve⸗ ntis viſa fl vero o re delinquat, quod abſurdum videretur. quiſquis.it-= nc Cunll Item eſſet dare vnam limitationem hacie- d jtte atibd maunus non auditam, nec lectam, ad d. l. quiſ- unib quis. videlicet, vt locum non habeat reſpe⸗ on s Cnit vaqu ctu confiſcationis bonorum filiorumfami- l liäs committentium crimen læſæ maieſtatis, — dein nl tcum nuda bona poſsit habere, niſi profe⸗ slint,& zem ctitia, aduentitia, caſtrenſia, ſeu quaſi, quæ ne, quiſqt elua- d ſecundum Bar.& alios in d.§. ſi de vectiga-
ari. l. li§ Män 1. ari.L.li Hu libus, non veniunt in confiſcatione: ſed ad MI, 1
quis.ff.g Ta t hoc vltimum poſſet reſponderi, t quòd imò u fuoſtinet pœnam priuationis bonorum, quia
eatc ne I ſtatim applicantur patri, argumento nota.
D
ntur pPœl
endit omt⸗ vom 4 per gloſſam in l. cum pater.§. libertis. ff. de operame inn jegat. 2. quam ad terminos noſtros adducit endantur= He Rui. conſ.3. num. 3. volum 5. poſt Paul. de Ziculis.-— eo.W Caſtr. in l. filiusfamiltAs.§. diui. ff. de legat.--
uor R ale ſr am' 3& Bar. in l. Imperator. ff. ad Trebel. Sed ad
gl
„ ralcts 4—„ 72—„.... Sabſurd x eu gg eibleſtiwolſee meiner eneriondem
lagttrbhe
1 ſolitit Tall& applicationem bonorum aduentitiorum 4 rece= Ban e fuij committentis crimen læſæ maieſtatis pa- Ol cc— e eld 1.. 7 5 ftu da. uc, tri non eſſe conſiderabilem, cum dicta bo⸗ de vſu 2- aſg)
. 0
27 na probabiliter ſint reuerſura ad filium de- exandcq wonligin linquentem, qui ſucceſſurus eſſet patri, cum (76. nuf erlgh, in huiuſmodi confiſcatione non veniant bo- eud. fe2 e nec ucä na futura, vtlatę ſcribit Gigas in dicto titul,
f 11 uul gäus, Ir.ff. Te †=
mit in Bart delerum omnia bona etiam ſint confiſcata,& ſic 16 lul, maie. t vbi bona, quæ ſui natura poſſunt 1 3;
de pœnis committen. erimin. Iæſæ maieſta. c.7.& 8.
Tertiò retorqueri poterat deciſio An gel. ſuperius citata m l. eorum. in fine. ff. ad leg. tranſire in extranẽos hæredes, veniunt in confiſcatione, quod etiam voluit Barto. in 1I. ff. de interdict.& relega. Socin. conſ. 121. num. 17. volum. 4. Ruin. conſ.23. num.34. vol. 5. ſed talia bona aduentitia tranſeunt ad fra- tres& fratrum filios, vt in authen. vt fratrum filij.& in authen. ceſſante. C. de leg. hæredit. & ſic ad extraneos hæredes. Inſtitut. de hæ- red. qual.& diff.§. cæteri.& gloſ. in l. pater, qui caſtrenſe, in verbo, Teſtamento, circa med. ff. de caſtr. pec. ergo debent venire in confiſcatione: ſed huic fundamento aliqui reſpondebant, quod in hac materia hæres ex traneus non intelligitur, qui ab inteſtato
7 ſuccedit: t non enim omnino dici poteſt ex-
traneus, cum ſit legitimus, ita concludit Ruin. in d. conſ. 24. num. 13. per tex. in 1..§. de illo. ff. pro ſocio.& pro hac reſponſione addebam videri text. in d. l. quiſquis§. filij verò.vbi videtur ponere tanquã diueria hęc verba, Proximiorum,& extraneorum, ſed replicari poteſt in materia tranſmiſsionis ap- pellatione hæredum extraneorum venire omnes collaterales, vt notatur per Docto⸗ res in l. vnic. C. de his, qui ante aper. tab. hæ- red.tranſmit.
Quartò, pro hac opinione videtur deci- ſio Angel. in authen. bona damnat. col. 2. Co
18 de bon. proſcrip. t vbi dicit, quòd is, cuius
bona ſunt proſcripta(quod intellige pro⸗ prer crimen læſæ maieſtatis commiſſum, vt fiat interpretatio in caſu illius auth.) ſthabet bona communia, ſua portio duntaxat con- fiſcatur, ſi habet nudam proprietatem, ſola nuda proprietas, argument. tex. in l. ſi poſtu⸗ lauerit. 9. iubet.ff.ad leg. Iul. de adult. quem refert& ſequitur Aug. in addi. ad Angel. in tracta.malefic.in verbo, Et eius bona publi- camus. in fin. Pariſ. dicto conſ. 1. num. 22. volum.4.
Quintò, hæc opinio videtur de mente Bar. in d.9. ſi de vectigalibus, dum æquipa- rat publicationem bonorum filijfamilis
19? publicationi bonorum vxoris, t vt ſicut pu⸗
blicatis bonis vxoris non venit dos, niſiin quinque caſibus, inter quos connumera- tur crimen læſæ maieſtatis, l. quinque legi⸗ bus. ff. de bon. damnat. ſic in publicatione bonorum filijfamiliäs non venit peculium aduentitium, niſi in crimine læſæ maieſta-
20 tis, argum. d. l. quinque les bie Tvt æqui⸗
paratorum eadem ſit diſpoſſtio, quod etiam
Proce-

procedit in pœnalibus ſecundum gloſ. Bar. & ibi Alex. inl. ſi quis ſeruo perſuaſerit. C. Je fur. laſiin εxα maleficijs. num. 39. Inſtitu. de actio.
Nec obſtat ratio diuerſitatis ſupra allega⸗ ta inter filium& vxorem, quia 9. filijs au- tem, potius videtur innuere contrarium in illis verbis, donec parentes veniunt: ergo poſt mortem parentum tenebit alienatio in præiudicium alienantis.& facit l. ſpem fu- turæ. C. de donat.& doctrina Bart. inl. cum
z1 dominus. 9. filius. ff.de pecul. leg. ſ vbi quan- do filiusfamilias habet aliquam ſpem de prę- ſenti contra debitores patris, eos liberando ſibi præiudicat poſt mortem patris, Specul. in titu. de pact.& tranſac. õ. final. verſ. quod ſi flliusfamilias, quibus deſeruit regula, quòd paria ſunt, aliquid facere tempore habili, vel aa in illud conferri, t imò maior eſt prohibi- tio alienationis rerum dotalium, quam pe- culij aduentitij, cum hoc patre conſentien⸗ te expreſsè, vel tacitè poſsit alienari, d.§. fi⸗ lijs autem.& ibi Alexand. dotales verò res non, etiam conſentientibus viro, atq́; vxo-⸗ re, Inſtitu. quib. alien. licet vel non, in princ. 23 t nec erit forſan incongrue dictum, ſi dixe- rimus talem alienationem interea valere, donec is, cuius fauore fuerit prohibita, vo-
luerit& petierit eam reuocari. l. quotiens.
1a 1.C. de fideicom. Bal. conſ. 174. in fin. vol. 5.& argument. text. in l. filio præterito. ff. de iniuſt. rup.& irri. teſt.& faciunt notata per Iaſ.in l. vniuerſa. num. 2.& ſequen. C. de pre⸗ ci. Impe. offer. Felin. inc. ſi autem. colum.3. num. 4.& ſequent. de Reſcript. Alex. conſil. 96. numer. I. volum. 4. quem refert& ſequi- tur Curt. lun. in l. edita. num. 85. C. de eden.
24 vbi, t quando lex, vel ſtatutum annullat ali- quem actum in fauorem alicuius etiam ipſo iure, debet intelligi, ſi petatur, alias illud re⸗ medium ſibi non ſuccurrit, quibus accedunt adducta per Dec. conſ.323. numer. I. vbi re⸗ rum fideicommiſſo ſubiectarum alienatio tenet, niſi à fideicommiſſario reuocari pe- tatur.
Non obſtat doctrina Bart. in d. l. Impera- tor.& l. ſi quis in tantam. quod quando pro⸗ hibitio alienationis fit non propter ſe, ſed propter alium, tunc etiam cenſetur prohi- bita alienatio neceſſaria à lege, vtputa per
25 delictum, t quia in caſu d.. filijs autem, alie- natio eſt prohibita principaliter propter ſe, id eſt propter ipſos filios, ſecundario pro- pter fratres,& hoc probatur, quia ratio ex- preſſa in d. õ.filijs autem. reſpicit ipſos filios ne cupidini dediti triſtem exitum ſentiant, qui eos poſt diſperſum expeciat patrimo⸗
S ENATVS PEDEMONTANI
poſſeſſore. c. fin. de præſcript. iné
nium,& abſurda videtur interpretztiog dum interpretatur illud verbum Lnnn id eſt, patres,& illud pronomeneos, t9 patres, cum in ea oratione nullum vehn de patribus, nec ſalua ratione rectin, nis,& conſtructionis verborum ſuhe poteſt, ſed debet intelligi, triſtem exitn tiant, ſcilicet filij ex eorum alienatione u triſtis exitus eos, id eſt, filios poſt düge ſumpatrimonium expectat,& ita exponun lac. de Raue. Cyn. Albe.& Paul. de Calii
d.§. filijs, reprobata gl. interpretationeRi
⁴ —
4
in c. ſæpe. num. 76. de reſtitu. ſpol. Ruidiſ 26 conſ. 4. num. 8. volum. 4. T ſimilis rato
nitur inprohibitione alienationisrerumd
. copl
. 1 6 d muo hi ie mtui polet
talium, ne ſexus muliebris fragilitas ina
niciem ſubſtantię earum conuertatur, lnl quib.mod. alien. licet vel non, in princ,i alienationis prohibitio fit etiam fauotem riti, vt concludit Barto. in d. l. ſi quisinnm tam. colum.3. num. 12.& tamen dos puli tur in crimine læſæ maieſtatis, d.l, quns legibus.
27 Sextò corroborantur præmiſſa, t qunh
die pater non occupat bona aduentiih iure peculij, ſed in eis ſuccedit, vi hare 1. quod ſcitis. C. de bon. quæ lib.& inau de hiæred. ab ineſt. 9. ſi igitur.& in aut vt nulli iudic.§. final. authen. in ſucceſa G. de ſuis& legi.hære.& authen. detuni C. ad Tertullia. gloſ. in d. l. pater.ffil ſtren. pecun. Bar. inl. poſt dotem. colim verſic. tertiò quæro. ff. ſolu. matrimoſti I. ſeruum filij. in princ. num. II.& 12. ſfꝗê 1. Cra. in conſ. oꝛ. num. 5. Pariſ. conſ. 6ν
28 28.& 29. volum. 4. ſed in crimine lal
jeſtatis fiſcus etiam poſt mortem eripin nu cuiuſcunque ſucceſſoris& hæredisi committentium tale crimen. l. penul êi
C. ad leg. lul. maieſt.& I. fina. ff. eodemti
ergo& a patre poterit vendicare,& iscr 29 uenit, † quia crimen læſæ maieſtali do
næ,& læſæ humanæàd lege æquiparmm 1.ff. ad leg. Iul. maieſt. c. vergentis. debae- & c. quæro, cum duobus ſequentib.vſ ſtio. 1. ſed in crimine læſæ maieſtatis uii
auocantur bona, à quocunque hærede,i acculo
tem delic 1 robauz ind. ufen utor gererlt ltls, d vecig 7 alun he nal Pple
kad i. Felmncplc An dekele- Ribmi kun ztrepuimehn bo Nonobland ialimiat C” anleöberg
do,Descolä WW aintn, Etptoken euge,qrod z ffeckergtn Von wenne inc rone oncnh conäumm Baxine wecigilbu Kumenhockl mnelaw'r ehcerigbeinti pimncmbn aminperggemit diCorne aAde fend.n qui pindgt oquoft,n mäddio d Krs Sproptere wdicnnct Olaon imd,nacorc 1 eademan Ulolto ldone mrusolming maefkis priuas fucu arad, digee ſedm inckcenm g annoCigs iad degmcon g. oim kaamaeh
eto 4 biuim uudebet anitere 1 Cn copnoni connr z*le dah Uuht dondler Aant ätmg lon imdjegnilmn quinnenm t tmaätdts auod.
tus.õ. in eo.& c. cum ſecundumleges.
cendum eſt in crimine læſæ maie manæ, cum adęquatorum idem cium. Nec poteſt dici, quod in tali
ratione vſusfructus formalis. l. eorum-
dam. infec. Bar. in l. qui vſumfructum. b ver
A gloſ.& Io. And.de hæret. in 6. ergo dem 1
ſtatis Vo ſt iuch
19 — dl lum i igicn wene poſt. tione nudæ proprietatis præiudiciumu d mo
ratur patri, qui nullum ius in ea habet,
4 ’ 1
1 8
mumlan unlum bon . in drines
vid Ce ptincip,0. d an dino G — dlxan 4 epcn. umn. 4 lanc te
Opuͤc 1 fentis h AMaeſe wsus Nanc ſe mull N 3de ec 9 ud 1 1 in 1 elüeen hikne
mai h cenlunt P

abſurdawi., DECISIOXCIIII 162
e imt— 712 72 770 2
crhretuun am verbo. obliga.tnec ſpes ſuccedendi filio eſt tatem peculij aduentitij ipſius condemna- il ml robabilis, cum ſit contra rationem& ordi-
b ud ea0 Snennem naturalem, dicta l. cum ros 4 35 dus, nec ſa Jand Hon. damnat. l. nam& ſi parentibus.ff. de nſtrucio e ditinoffic. teſtament: I. ſcripto. 9. final.ff.vnde 1.. Ldetint Krdun laliber..„.. licetlijer—atlima. Heptimo facit pro hac opinione in termi- mala nis noſtris tex. in I. final.& in authen. bona ilan Aamnatorum. C. de bon. proſcript: vbi ſpe- 2 Cen 7 abanciale eſt in crimine læſæ maieſtatis, vt bona „ e balt damnati filij aſcendentibus, deſcendentibus, eerpteun vel collateralibus non applicentur, ſed fiſco, tirun, ratio ſpecialitatis eſt propter enormita⸗ li tem delicti,& ideò limitari poteſt doctri- ſexas emnin na Bar. communiter approbata in d.§. ſide dbſtamie Pr vecugalibus, quæ loquitur generaliter, vt antig èe 2icoma, on apprehendat iſtum caſum ſpecialem — Anont per ea, quæ latè tradit laſ. inl. poſtquam liti. ie ttetan in fin. C. de pact.& Eelin. in cap. i. num. 10. ncludit Ir. ind.!& n. de Reſcript.poſt Bart. in Extrauagan. um.z. num eetamen adreprimen. in verbo, Non obſtantibus.& timine læſar nieſtatt ita limitat Caſſa. in conſuetud. Burg. in ver- bo, Des confiſcations. 9.2. in fin. 4 corrobora aa pran Erprq hac opinione vrget, quod dicitur er non occta aeboma † feuda regulariter non uenire in confiſca- culij, ſed in as ſucceti tione bonorum, ſecundum Bar.·in d. õ.ſi de ſcitis. C. de= An. qurln vectigalibus. col. i.& tamen hoc fallit in cri⸗ 2d. ab ineſt igiunumine læſæ maieſtat. H.denique.in titu. quæ ſit liudic.. fin ithen tcli prima cau.benefi.amit.per quem ita conclu⸗ is& leg ha us X autelch dit Curt. in tracta. de feud. in quinta parte Tertullia. ,1 In Aufuprincipali, concluſio.. quo fit, vt non ſimus cun. Bar, 1 II oſtancin dubio, ſed in claris,& propterea pro fiſco 4 audicandum ſit. teri quſ, lurf Octauò,& vltimò, quia correlatiuorum mtiijin pr=Bumntcdem debet eſſe diſpoſitio, ſed pater dam- conſo.naa Mnlicinatus crimine læſæ maieſtatis, priuatur vſu volum. 4 merf irncn, Barto. in l. denique.§. ſed vtrum. in dus etiam— tmorſi ν de minori. 25. anno. Gigas in d. titul.
Orisänkecl
cunqueſune lide pœn. committen. crimi. læſæ maieſt. c. 19. 1 6——.
1 ergo filius cõdemnatus debet amittere pro- lul. maieſ==.lmtſten prietatem. Nec huic opinioni contradicit apatre pot venicn 1 3 C. de bon. proſcript.& damnat. quia re-
„ſæ mutals!...
fquia crin u ala„ ſponderi poteſt, Ptimo legem illam non 1o⸗ eſe humaam legeru qui in crimine læſæ maieſtatis, quod proba- eg. lul. mal. ven. tur ex eo, quia loquitur in pœna deporta- 5 cumd usleue ionis, quæ non irrogatur damnatis crimi- [æmutbt ne læſæ maieſtatis, quibus mortis natura-
2
tentlum ti= umen
„
din crimit ,re 1 mleitalis n n ir bona, ocum lis& confiſcationis omnium bonorum im-
tuI DaA;„ 5,(..... 7
aan, d ereccip ha2 ponitur. I. quiſquis. in princip. C. ad leg. lul. re. c. Il.„oCeb, 3... „Nc. c. cnndnegs maieſt. Gigas latè in d. titu. de pœn. commit.
do.&c.
d de dr inttzde crimi. læſæ maieſta. c. 1.& hanc reſponſio- .And.d e i nem ponit Alexan. in dicto 9. ſi de vectiga- ius. colum. 17.& ſequent. poſt Imol.ibi. ex f ih ſupraà ſcriptis fundamentis hanc ſecundam lecpoteltC om pinionem ſequutus Senatus in cauſa Ca⸗ idæ propt 2 1 at milli Migliæ Cunienſis filij familtäs crimi- tri, qui mt In leu, ne 1. Iuliæ maieſſ. damnati, cenſuit proprie-
ti in publicatione, ſaluo vſufructu patri ve-
nire.
à VMMARIV NM.
1 Contrahentibus iure ciuili licet inuicem ſeipſos circum- uenire, citra tamen dimidiam iuſti precij.
2 Actio,& paßio in codem ſubiecto eſſe non poſſunt.
s Emptio contrahi poteſt in rebus, dubium ac incertum euentum habentibus, puta captus piſcium, mißilium, & ſimilium.
4 Immunitatem A collectis futuris emens, quòd dicatur emere quendam incertum,& dubium euentum.
Collectæ, quæ proprie dicantur. num eodem.
6 nncertitudo,& dubius euentus cauſat tollerantiam con- tractus,& ab eoyſuram excludit.& num.5.
7 RKeddituum tam ab ant quo conſtitutorum, quam de no- uo conſtituendorum emptiones valent.
8 Ciues, ſi tempore neceßitatis compellantur ſabuenire yniuerſitati,& ciuitas liberè poſtea ſtatuerit di⸗ ctis ciuibuʒ lucrum, puta quinque pro centenario, non committitur vſura, cum hoc non dicatur mu- tuum.
Communitas ſi ab incola mutuo centum accepit pacto adiecto, q́uod donec ei ſatisfecerit, nihil ſolueret pro collectis, valet huiuſmodi contractus, nec vſurarius dici poteſt.
10 Lucrum non tribuere,& aliena non capere differunt, quemadmodum aliud eſt debita amittere, aliud ac- qu irere pro declaratione. vide num. 42
Ciuitas non poteſt reuocare immunitatem conceſſam pacto, vel conuentione.
12 Ciuitas in ſui præiudicium poteſt immunitatem conce- dere ciuibus,& incolis,& pro eis ſoluere collectas, intellige vt num 23.
13 Conſilium, ſeu ordo decurionum repræſentare dicitur totum populum limita vt num. z2.
14 Poſſeßio iongißima, cuius initij memoria non extat, habet vim priuilegij.& num.28.
s Uummunitas perſonis grauibus,& in dignitate conſtitutis concedi poteſt per ſolos decuriones.
16 Nemo potect pecunia ſe redimere à muneribus publi- cis.
17 Quis petere non debet, cuius contrarium non eſſet po- ſtulaturus, limitatur& declaratur hæc regula num.5z.
18 pro immunitatt in dubio iudieandum eſt.
19 Reſcripta ſuperioris immunitatem concedentia, etiam de conſenſu ciuium non valent.
20 ummunitates ſine Principis auctoritate conceſſæ non valent.
i Immunitas vt valeat, tria neceſſariò requiruntur.
23 Curiæ appellationi veniunt decuriones.
24 Communitas non poteſt ſoluere pro alio, nec ei remit- tere debitum liquidum.
as Immunitatis conceßioa communitate facta, quando va- leat,& quando non.
26 Docforibus& Medicis ciuitas ſalaria conſtituere po- teſt. e de publico dare, non autem alijs.
Immunitatem conce dere, an ſit alienare de bonis com-
munitatis. 29 Con⸗
—— — ..—

———/ y— ——————— —————
——
—— —
29
38
31
32
55
34 85
36
87
28
89 40 41
43
44
contractus non valet, quo aliquis dat pecuniam, vt non
grauetur muneribus publicis.
statutum, ſeu pactum, quòd mutuanti pecunias ciuita
ti collectæ non imponantur non valet,& dicitur ſa⸗ pere vſuram propter deprauatam intentionem mu⸗ tuantium.
Ohligatus ſi ab obligatione liberetur capere& lucrari
dicitur.
collectas ſoluere vnuſquiſque pro rata patrimonij te⸗
netur, quæ imponuntur ratione onerum patrimo- nialium,& extraordmariorum.
Bonafidei poſſeſſor, qui de hæreditate expendit in id.
quòd etiam ceſſante hæreditate fuiſſetde patrimonio ſuo erogaturus, dicitur factus locupletior, ideõ reſti⸗ tuere tenetur.
Remittere,& dare, quoad iuris effectum paria ſunt. pactum de non petendo habet incluſam cauſam dona-
tionis. Nutuum implicitum poteit etiam eſſe in contractibus emptionum ita vt poßint dici contmere vſuram pro⸗ pter intentionem lucrandi. verba intelligenda ſunt ſecundum naturam rei, cui ap⸗ ponuntur. Nomen conſiderandum non eſt, vbi de effectu apparet. verba narratiua fidem faciunt inter partes. preſumitur ex præteritis& præſentibus in futurum. Euentus tunc conſideratur, quando id, quod euenire po teſt præter legem,& naturam præſens ſtatus in- dicat.
Onera, quæ ordinaria,& quæ extraordinaria dican- tur.
Onera extraordinaria, quæ pro vtil tate,& neceßita- te publica indicuntur, ordmarijs,& merè realibus æquiparantur.
4s Munerum publicorum appellatione comprehenduntur
perſonalia,& mixta.
4 Collectæ naturaliter dicuntur onera rerum, formali-
ter onera perſonarum.
47 Collectis allibratus renunciare non poteſt, niſi præſtet
alterum æque idoneum.
48 Diſpoſitio l. propter. C. qui bon. ced. poſſ. vtrum intel
ligatur, tam in oneribus patrimonialibus, quam per- ſonalibus.
49 Oueribus perſonalibus præſertim annexum honorem
5G
51
habentibus, omnes ſubiacent,& ab ei nemo excu- ſatur.
Immunitas ſimpliciter conceſſa, cenſetur regulariter conceſſa à perſonalibus, non autemaà patrimoniali- bus oneribus.
Neceßitatis tempore habentes pecunias, cogi poſſunt eas mutuare Reipub.non ſub vſuriʒ, ſed gratis.
DECISIO XCV.
De contractu inito inter particulares ciues,
& vniuerſitatem, cui murtuò pecunia tradita fuerat pacto adiecto, quod pendenteè reſtitu- tione dictæ pecuniæ ad ſolutionẽ collectarum nõ tenerentur, tam reſpectu præſentium, quàm futurorum onerum, an ſuperueniente bello, re- ſcindi talis contractus tanquam enormiſsimè
lædens vniuerſitatem polsit.
8 ENATVS PEDEMONTANI
A Nno 1554. nonnulli
3 K ues& incolæ Verall d E— X 1 1 E rum, quo ſe ä ſolune e ailammarumaen
militarium eximenn
D brecio conuento duo d quibuſcam
rionibus poteſtatem ſic contrahendiita A
„0 dcü noimnes0
Naaadälid ſvcmia mmaüindde k uxenendl, uaurCde 1. cn ciles adm di wcätem iun aamduncon rennmaß„, d Docio nem lrelg 1 5 nib g ales ng usar'ole ole eutmnele rdiruriotumn, unn uh asobcenerunt
„le corum, qle9 altuonem no
Ingraueſcentibus autem inqdies prau
ctis oneribus militaribus,, ciuitas peiiti ctos contractus, veluti illegitimos, êm publicam enormiſsime lædentes relin
quæſitum fuit, an iure petat? Et vidin
—
dici poſſe iure non petere, præſertiman
qui æſtimum emerunt, cum contracima ptionis& venditionis ſint omni iney probati. ff. O.& extra. de contrahe. emyii vendit.j ita, vt in foro fori vtroque iun
uili,& canonico, liceat ementibus,&w dentibus ſe inuicem in precio, citra tn dimidiam iuſti precij circumuenire. lina ſæ.. penult. ffde minorib. l. item ſipreci quemadmodum. ff. locati, notaturinli de reſcind.vendit. c.3.& penultimo. de trahen. empt. Bened. Cap. in ſuis regulc num. 6².& ſequent. in quibus emptiani etiam admittitur pactum redimend⸗ venditam eodem precio reſtituto. bi pac. inter empt.& vendito. quod praui locum habere exiſtimo in huiuſmodic tractibus emptionum, in quibus nitilin arbitror emptum, niſi commoditatem ius, quod habebat vniuerſitas exigendi* ipſis emptoribus collectas pro rnaali vniuſcuiuſque emptoris,& per conſeqtui emptam immunitatem ab ipſis colust, t cum aſeipſo nemo exigat, eo quodil paſsio non poſsint eſſe in eodem ſi 1. debitori, vbi Dec. poſt Bal. C. depac- pu
—
z Aclerl mid amd Aclen. Kuienu un aiß 2 Lüüce 4 rcolöte” 1Ge Ahonobeld ne Jt e Garis nu miamma 18 duin 3 utgema ule. quo d jotkamaeiin mero pimot.
wonn paſcu t V nlinnm Krpacdäud b qrectzelalu letubtnm Elpſeteigu. nkerrälſetunn huiam Beriouincle bnueror7. C. lemnqolel- lpuxcr numerc toCcelccoc kGemin conl numéoſecun N ticonldio F.n frrvolum.conlllo 17. n teundointelt Afeccn Drurdod inttGretuit la, nvedok ünain cèkm Etactic. binum & ſegpen th oktlee eleman mnbleän ium ccollecku idemmpog uodindidio dc duüfaend g ſb onllker 72 Krenpn Elprialegaie nderoetn:enp
„ Omman clkcsin Ne ietſ ſdetſe are, auod Gi warnu„wod dli „
nntaudem eſür A' Rilgqlers 5* 9n 3 Umulndos ſresqurſam 11 1 4 mRqunruntur
Vlde. Thpacum! 3 amodicit den ee, prden
Kckaien,
cher tex. in l. penult. ff. de arbit. Angeleco 81. num.z. Quo fit, vt de ijs emptiom
cenſendum putem, t quod de empti
I. 7.- 1 captus miſsilium, piſcium, aut auiumzn, de cuiuſdam aleæ, ſeu dubij euentusici 1
poteſt conſiſtere emptio. l. cum hxæred
t tem. l. nam hoc modo. ff.de hæred. vela
biiden on bo

8* N 1 541 ue Smcr g qui maximos. colum. a. ff. de publica. lo.
T u ei Andr.in additio. Specula. in rubr. de vſur. in Sr EC imon dg
ne. Bal. in l. i ea lege. verſicu. cum vero ven- Nmi Ddom? datur. C. de vfur. t duòd autem emens immu br⸗ n eonn nitatem a collectis futuris dicatur emere dit; uudut quoddam incertum,& quendam dubium aer euentum, apbaret, quia ſrmare Smmer dronein deAiain nem intelligentiam vulgi, Do orum dOprium aſtu= Acollecta etiam proprie dicitur illa, quæ im- tat, emerun u 1 d ponitur perſonæ pro rebus ratione onerum lam tradiderun 12 n patrimonialium ‚extraordinariorum, id eſt dus adiecio, qu Eicr d eorum, quæ per accidens obuenerunt, cer- dmonerüpral aann an tamq́;, acrerminatam præſtationem non ha⸗ e dicti aſtumi e o bent. l.reſcripto.§. fina.& ibi gloſ. in verbo, eis pecunarel near 4 Incolis. ff. de munerib.& hono. Bartol. inl. rentur oneraſſ, vnica. numero 23.& 24.& clarius numero raueſcentibus mm 8 quadrageſimo. O. de mulie. in quo loco. li- leribus militan aa cn bro decimo.& in l. numero primo. ff. de iu⸗ ontractus, vel 9 1 reiuran, pulchre Bal- inl. fin. col. 2. Verli. ſed am enormien 2 hic poteſt dubitari, vſque ad verſiculum, ſed um fuit aniut n hic dubitatur.. ſine cęſu velreliquis. quem ſn,, ack refert& ſequitur Alexa. in additionibus ad lelurenonpét=, paat Bartol. in dicta l. vni. numero. 27. C. de mu- mumemerun man Jie. in quo loco. laſ.in l. placet. numero quin- 3 8 venditiot ant on ro. C. de ſacroſan. eccle. Gemin. conſilio 116. i.f. C.& extri IE:on numero ſecundo. Pariſ. conſilio 15. numero „lita, vt in fol t tiu ſexto. volum. I. Piſau. conſilio 17. numero canonico, lic au ment ſecundo. inter conſil. feuda. Bru. bonus tex. dus ſe inuicem aa eco min tu. quæ ſint regalia, in verbo, Et extraor- am iuſtipreci Aum dinaria collatio, licet Afllic. ibinumero 42. enult. f. de miſ oim& ſequen. dicat poſt Iſer. eſſe munus patri⸗ admodum. ff. aui, wnunoniale& ordinarium, ac collectum, hodie nd. vendit.c. ετ, εειͥem importare, quod indictio, ſed aleæ,& empt. Bened nludubij euentus emptio conſiſtere poteſt, d.. .& ſequent. 1* ibus inec emptio, cum alijs ſupra allegatis: ergo pa admittitur pin m miter poteſt ſubliſtere emptio immunicatis a meodempt ii(collectis futuris. erempt.&v o gi Nec videtur obſtare, quod dicipoteſt, 1,2p ciſtl xin bid hos contractus fuiſſe infraudem vſurarum habere eri factos,& per conſequens ſimulatos eſſe, Semptionui uaff quia non interuenerunt ea, quæ ſecundum
om 4. remptum, Ier dhopinionem communem requiruntur adin
nia od habebat* d ducendam præſumptionem ſimulationis in
12 Kas d. nptoribus 5* he fraudem vſurarum, videlicet modicitas pre- uiuſque emp 2&ννε cij, pactum luendi,& ꝙ ementes conlueti m immunit== fuerint fœnerari, vt latè dictum fuit ſuprà de
ℳ
ſeipſo nemqπνπ ciſ. 42. item, t quia incertitudo,& dubius e-
non poſsint 12 m- uentus cauſat tollerantiam contractus,& ab tori, vbi Decqee IBa eo vſuram excludit. c. fin. de vſur. l.ſi ea lege.
winlpenult. ea C. de vſur. Abb. in c. in ciuitate. numero ſe-
Uspoteltate Io ldentibug cſol 2
l
13. Qoft, enor, i ptimo.& inc. conqueſtus. num. octauo. ver- dam putem*2 oe ng ſic. nonus eſt ratione dubij. eod. titu. Koma.
ſilum p m, Conſ. o. verſi. quarto conſiderandum. Paul. 5 llex,— ubien de Caſt. in l. de fideicommiſſo. numer.z. C. de ddama² al tranſac. aduertendum etiam puto, quia, aut
9emid bcevt— ſuperuenient onera, pro quibus imponen- mm dec au tur collectę,&tunc videntur tanti æſtimata,
DEOISIOXxCV.
163 quanti eſt pecunia recepta, aut non ſuperue- nerunt onera,& tunc præcipuam pecuniam habet ciuitas,& dato quòd iſta onera, nem- pe collectæ pro eius impoſitæ, vel imponen- dæ eſſent certæ, adhuc dici poſſet valere has emptiones, tſicut valent emptiones reddi tuum annuorum tam conſtitutorum ab anti —
quo, quam de nouo conſtituendorum, Abb. in c. in ciuitate. nu. 7. de vſur. poſt Innoc.& Hogien. per eum allegatos, vbi dicit Doct. ita communitertenere, quem ſequitur Ro- ma. d. conſi.02. verſicu. tertio probatur vul- g0.& Cuma. conſi.iSt. Rip. lih. i. reſpon. c. 19. nume.6. vbi dicit ita communiter tenere Ca noniſtas.
Et ſi dicatur hos contractus eſſe potius in- nominatos, prout in dubio præſumerentur, l.ſi gratuitam. in princ. ff. de pęrſcript. verbo. J.1. in princi.& ibi Bar. de æſtima. act. Roma. d. conſi.ʒ oꝛ.in fin. attamen etiam dicerentur valere,& non eſſe vſurarij, Roma. d. conſilio 302². per totum, præſertim in verſic. vlimo ad hoc accedat.poſt Bal.in l.i. col. 4. ver. item do quandam regulam. C. de ſacroſan. eccl. Vr⸗ gere etiam videtur pro hac opinione dictũ Abb. in d. c. in ciuitate.in fin. de vſuris. quem ibi ſequitur Card. colum. 3. in fine. quod † ſi tempore neceſsitatis ciues cõpelluntur ſab- uenire vniuerſitati,& ciuitas, poſtea liberè ſtatuit dictis ciuibus lucrum aliquot, puta quinq; pro centenario, non committitur vſu ra, quia hoc non eſt mutuum, cum ciues cõ- pelluntur ſubuenire vniuerſitati,& non poſ- ſunt repetere, quando volunt, licet ciuitas ad libitum poſsit ſe exonerare ab illo debito, reſtituendo prædictis ciuibus eorum capita- le, his adſtipulatur Abb. in conſ. 64. volu. 4. verſic.item ſaluo.lib.t. vbi mutuanti poſt fa- ctum licet aliquid à ſponte offerrente accipe re. Præterea admiſſo citra veritatis præiudi⸗ cium, quòd huiuſmodi contractus ſaperent naturam mutui, velexpreſſè ſonarent in mu- tuum, prout aliqui eorum loquuntur, non propterea poſſent dici illiciti, vt reſcindi,& annullari debeant: ita in terminis noſtris no minatim decidit Spec.in titu. de vſuu. nume- ro ſexto. vbi ponit quæſtionem, t quod ſi communitas mutuo ab incola centum ac⸗ cepit, pacto adiecto, quod donec ei ſatisfa- ceret, nihil ſolueret pro collectis valet hu- iuſmodi contractus, nec eſt vſurarius:&
10 mouetur rationibus, t quia multum inter-
eſt de ſuo lucrum non tribuere,& aliena non capere, l. Proculus. ff. de dam, infec.& aliud eſt non admittere debita: aliud vero acquirere. l. prima.§. ſi is quibona. ff. de col- la. bono.& l. ftina. C. de codic.& Bald. ibi
EE in ad

—
4
— „ 2
7
-——ʒ—ʒÿ— ⏑⏑Q;⏑—.,ͤ—
11
1
2
842
additio. ad Specu. ſequens hanc opinio⸗
em, addit aliam rationem, quia iimden. lle
mes magis dicuntur ſe ab obligatione co zrum ſubtrahere, quam aliquid accipere, de nouo conſequi; argumen. l. precia re- g leo. Ealeid. 8& 8 m. ff. ad leg. Faleid.& S
r Antibol. in ſuo tracta, de muneribus.§.
uncordine ſucceſsiuo.verſicu.ſed pone ali-
ua communitas, tranſcribens dicta Specu. in dicto titu. de vfuris. quem Io. And. ibi in dditio. in verbo, Conqueſtus, ſequitur, ad- dita tamen diſtinctione, de qua per eum ibi, idem ſentit Archiep. Floren. in ſua ſumma, in ſecunda parte, in titu. I. de vſur. ex mutuo. 6.5. in ſin. poſt lo. Ligna. lo. And.& lo. Cald. Per eum allega.& ſumma Ang. in verbo, V- ſura. l. num. S. addens hanc diſtinctionem te- nere Anto. Butri. in c. conſuluit. de vſur.& eandem opinionem Spec.& Pet. de Antib. ſecutus fuit Io. Mau. Burg. in repe.J.vni. co- lum. 268. verſicu. quod ſi communitas. C. de mulieribus, in quo loco. lib. I0. ſubiungens, quod ſicut vniuerſitas poſſet hos ciues à mu nerib. eximere, ita poteſt cum eis ſic paciſci, & licet ipſe nihil alleget, poteſt tamen addu⸗ ci doctrina Barto. in l.z. in fi.de iure immuni. tvbi ciuitas non poteſt reuocare immunita⸗- tẽ conceſſam pacto, vel conuentione, l. quod ſemel. ibi idem Barto. ff. de decre, ab ordine facien. dicens, quod quando priuilegium immunitatis tranſit in vim pacti& conuen- tionis, tunc ciuitas non poteſt reuocare, pro- ut nec Princeps ipſe immnnitatem per vi- am contractus poſſet reuocare, vt cumulate ſcribit Pariſ.(conſ. 69. numer. quinto, volum. 1.1 deo præſupponit de ea poſſe paciſci, quia reuocatio præſupponit præexiſtentiam, ar- gumento I. decem. ff.de verbo oblig.& c. 2. quxæſt. i.1. Tino vſusfructus. ff. de condic,& demonſtratio. per quam legem dicit Bal. in Llicet.in tertia oppo. C.loca. t quod carentiæ ſunt habentium, ſicut priuationes habitu⸗ um, accedat, quia ciuitas in ſui præiudicium poſſet immunitatem concedere ciuibus,& incolis,& pro eis ſoluere collecias, gloſ. in l. euacuatis. in fin.& in l.ů. C. de decre. decur. li- bro decimo. quam not. Bar. in l. ſi duas. 9. grammatici. numero octauo.ff. de excuſa. tu- to. Iaſ. conſilio Ior. numero. verſicu. primo, quod communitas.volum. quarto. poſt Ab. And. de Barrulo, Ang.& Roma. per eum al- legatos, Calca. conſilio Iol. numero quarto. in fin. Brun. conſilio trigeſimoſecundo. Ne- een dene Weſenehe Alex.& Feli. per
D. Rollan. à Valle conſi. 5. num.
8.& ſeq.
Nec obſtare videtur, quod credentia 5
8 ENATVS PE DEMGNTANI
pecu. refert& ſequi ¹3
ℳ ba Bre- ſiue ordo decurionum ciuttatis non da dec ice Ntc hanc immunitatem concedere, ſed 6 Iguue polel requiratut generalis adunantia,& ſie d cwuunn blos,0 9 ta domorum, ſecundum Bart. in d. La,-— nanc 2munel, nqn 9 ſed quæro, per quos. ffrde iure immuni f1 dig kemiu velbeege Alex.ibi in apoſtil. in verbo, Per illos in Gum lbee auöb, concilium poſſe concedere immunita dlcinm(desen- cum per ordmem decurionum ſeu cond doserälogl vitipadeol um repręſentetur totus populus, l. muni, Derta aa ſatenla
es intelli guntur. ff. ad municip.& 1mand. cmmunlf geloluatollele pibus. ff. de condic.& demon, quem refeni cnuenie oporuleni ſequitur Pariſ. conſilio 71. numero decma co wo Hluend cole tertio.& ſequen. volum. i.& ante Alexnò qyui nmn utssaämi ita conſuluit Bal. in conſilio 483. viſaimm vlon guie anum on l nitate conceſſa. libro ſecundo. Neuiza, con unämnidle deſoäviol- 66. num. 19. quod præſertim procedere vit lehamnne corupubäl tur, quia præſupponitur in facto; ciuitan Gräübm wunnchtn imò ordinem decurionum, ſeu ſapienta ewult u ge eſſe in poſſeſsione, ſeu quaſi à tantotemya Inpettun;d 4 wun citra cuius initij non eſt memoria in cona Vnagclauien nanf Cr rium concedendi immunitates, quodi, o mmüntee 41 ret ex pluribus conceſsionibus in acin hon.6. ueemi 9 40 ductis, t quo caſu habet vim priuilegiſ, ſacrenilne 8 ga. l. hoc iure. g. aquęductus. ff.de aquah uünm uiet aemmunon tid.& ęſti. Grat. reſpon. 6I. num. 19.&ſen ustamnme bunasleäm Ium. r. me, makeni Wulbupatrim Præterea, dato quod debitæ ſolemni buugpb ſeuncglöcde tes à principio non interueniſſent, atam auisCä* oln becmo ex eo, quod totus populus ſciuit huuim zediKeget duü unaſ di conceſaiones immunitatum factas peri yilalaigen wibemnceen putatos, ſiue decuriones,& non fuitali winemzeut onerlucdüi qui contradixerit, imò ex quo omnesalii nendval iin eboxdde exempti ſoluerunt onera integra abſques lluntereſ urarliosc quod cogerent iſtos exemptos ſoluera dgunhs nncaen dd dictis bonis dicitur ratificaſſe pradi rlllnule nggpeu immunitates, Calca. conſilio 101. numes Keuugonſit uſnodlcona 3 1 cun aqu per A„ to. 3 1* gau t(an Anga Nec obſtat ſtatutum ciuitatis, quos z ben i opinode yü quirit numerum centum decurionm ln icf vloan dep, quia loquitur, quando alienareturpolich uan de tmmmonianezn uitatis,& ſic aliquid, quod diceretureſſepi c e ln timd quola us in bonis, ſed iſtam immunitatem con Anau d Arenie dere, non eſt aliquid dare de bonis culuſ a dde denxacl ergo in ea concedenda nõ millitat ſtatuum, aänen allucon 4 Iaſ. in dicto conſi. 1or. numero quartoſui ner 8 1 iinnun 4 · addo etiam, quodaliqui ex iſtis, qubtbd adin on u citur vendita, ſiue conceſſa immunitas m is a num hi perſonæ graues,& in dignitate conlttuta ddn sce Pnnonn 15 † quibus potuit etiam concedi immunitas! ag dla„Cde lna decurionibus, Barto. in dicia l.a.numelote- b rno Aue i tio. ff. de iure immunita.laſ. dicto conſi’il nl is ruimn colum. ſecunda. verſicu. ſecundoreſponi nnen Au 1 di4 tur, præſertim ſifuerit conceſſa propte— mnübiu ullo nemerita, vt etiam concludit lal cofdiopa an una anprimo allegato, numero ſecundo. cui conueni g u au olum dicta Soc. Iun, con. ↄ1, num. 15.& ſequen reßar danul g, fno ett lum. z. R ner d ceden, — Klecn

rſi. coni† 1„
1 21 Ir ncel DIO; ndo Na, 9.„„ ddi—, d
Prise im proc
Dal. inſte⸗ 1ll0 48,.
DECISIO XCGCV.
Nec videtur obſtare Bartolus in 1.
e in priuatis. 9. 1. fl.de pollicit. cum ſimilibus, bi notat, I neminem poſſe ſe pecunia redi- mere a muneribus publicis, quia deber in- telligi ſecundum legem, quam allegat. non den ſolum..liberationis. ff.de libe. lega.vbi Bar- nu tol.& ſic in muneribus perſonalibus, de qui- pus etiã loquitur 1. illud. C. de excu. mu. lib. x.
præterea, vt dictum fuit ſuprãà deciſio. 39.
communitas poteſt pacto, ſeu tranſactione N conuenire cum priuato, ne ſoluat onera, vel uen vr una certo modo ſoluat: ergo potuit emi, ſeu ac- IHDen., Vq a 1R arr,n
niri immunitas non ſoluendi collectas. 7ltem, quia fnon debet ciuitas admitti ad pe⸗ tendumid, cuius contrarium non eſſet po⸗ ſtulatura. l. penulti. C. de ſolutio. l. ſi vſutru- dus.& ibi Bartol.licet corruptus,& Pau. de Caſt. de noua. ſed ciuitas non eſſet contrari- um petitura: ergo in ſua petitione prædicta
utijnot tr memon non eſtaudienda, I& maximè cum in dubio
vede 4. Kedenal. 1n Antatesd
14 NIr N uribus con Monibusi
quo caſ 4
caſu h- tvimpn 6 mnm... 9. a Qul tUS. rd . 1
iQrat. relp ε I. num),
4 ſoet 4.1 ca, dato sal debias dnon 112 uendlen
1. A re 1 a ſin
dtotus H lus lal 4 simm aun atumn
0, ecurid A Wonhc
runf G
nt iſto aa empiaa
11 rI a n
* ghii 9
pro immunitate iadicandum lit. Grat. re⸗ ſpon. 61. num. quinquageſimoquinto. vol.. In contrarium facit, quia iure communi pro- hibitum videtur ciuitatem, multo minus e- ius decuriones poſſe concedere immunita- tem, præſertim ab oneribus patrimoniali- bus, aliquſbus ciuib. ſeu incolis dicta l. eua- cuatis. C. de decurio. libro decimo. in illis verbis, Neque conſenſu ciuium, vel curiæ, tvbi reſcripta ſuperioris concedentia immu nitatem, etiam de conſenſu ciuium, ſiue cu- rię nõ valẽt,& gl. ib. in verbo, cõſenſu, dicit, illum text. facere contra ruſticos conceden-⸗ tes quandoque immunitatem alicui fabro, vel alijs ſimilibus perſonis,& pro eis ſoluen-
tes, quia non valet huiuſmodi conceſsio, ſeu pactum, ſequuntur ibi Bart. Ang. in z. nota.
& Luc. de Pen. pro qua opinione videtur
tex. vbi Bar. Luc. de Pen.& loan. de Plat. in 1.1. C. de decr. decu. ſuper immunitate aliqui-
leni Pus concedenda, libro decimo. quo loco ex-
ceptis perſonis ibi expreſsis,& venientibus de nouo ad habitandum, non poteſt decreto decurionum immunitas alicui concedi:con- cordat 1. 2. ff. de iure immunit. vbi Bar. nu- mero ſecundo, dicit non valere pacta, qui⸗ bus ciuitates concedunt immunitatem ciui- bus ſuis, his deſeruit l. immunitates,& ibi gloſ. Bar.& Ioan. Plat. C, de agrico.& cenſi.
g ncais0 ubrovndecimo, I qua cauetur immunitates
ſine auctoritate Principis conceſſas non va- lere, latiſsimè Alexand. conſilio 10. nume- ro tertio,& ſequen. volum. primo. conſilio trigeſimo, numero octauo, volum. quianto. Angel. in l.. numero quarto, pet illam le- gem C. de immuni, nem. conceden. Grat. d. reſponbtnumero primo,& ſequen.& nu-
164 me. vigeſimoquarto& quinquageſimo ſex- 10, cui cõcluliont accedit gl. in l. vni. quã ibi dicit notabilẽ lo. Plat.& Luc. de Pen. C. de
a1 ijs qui à Prin. voca. acceperunt. libro decimo.
dicens, tria eſſe neceſſaria ad hoc, vt immu- nitas conceſſa teneat, videlicet, quod conce- datur d Princige ex iuſta cauſa,& ad tem- pus, quem refert& ſequitur Grat. dicto re- ſpon. 6õI. numero ſeptimo. Felin. in d. c. acce- dentes. colum. fin. m 8.& 9. concluſione. de pręſcript.vbi concludit immunitates ab vni- uerſitate conceſſas non valere etiam in præ- iudicium populi, niſt in caſibus exceptuatis. Et dato non tamen admiſſo, quod ciuitas poſſet concedere immunitatem à patrimo- nialibus, non polſet fieri, niſſaà generali con- gregatione, ſiue adunantia,& nonab ordine decurionum tantum, Bar. in d. l.z. numero tertio. ff. de iure immunit. quem ſequitur loan. Plat. in dicta l. euacuatis. in fin. Calca. conſilio 101. numero ſecundo. Pet. de Vbal. in tracta. de collectis, numer. z1. licet Bar. in l. 1. C. de decret. decur. ſuper immunitate qui- buſdam concedenda, intelligat de conſilio magno,& adunantia generali, quæ habet plenum imperium,& non recognoſcit ſupe- riorem, idemq́; ibi ſentit Io. de Plat. quod pu- to verum,& ex præmiſsis apparet malè ſen- ſiſſe Alexand. in apoſtil. ad Bartol. in l. 2. ff. de iure immunita.& Pariſ. d. conſilio 71. vo-
22 Imm. 1. f quia etſi ordo decurionum, ſiue
conſilium populi repræſentet totum popu- lum, attamen id non eſt ſemper verum, prę⸗ ſertim in concedendis immunitatibus, dicia 1.1. X 2. C. de decret. decurio. ſuper immuni- tate quibuſdã conceden.& l. ambitioſa. ff. de decret. ab ordi. facien. contra quæ iura lo- quuntur Alex.& Pariſ.& etiam contra dict. 1. euacuatis, in illis verbis, Conſenſu ciui⸗
23 um, vel curiæ, I cuius curiæ appellatione ve-
niunt decuriones, I. curiales. I. nominatio-⸗ num. C. de decur.& I. vni. C. de ijs qui aà Prin. vac.acce.& l. quod maior.ff,ad munici.& ibi glo.& Bart. Nec obſtat reſponſio Iaſ. in dicto conſi. 101. colum. ⁊. Verſ. primo, quòd communitas. volu. 4. dicentis communtatem poſſe in ſui præiudicium concedere immunitatem au- ctoritate gloſ. in d. l. euacuatis, cum alijs ſu- praà allegatis, quia multis modis poteſt re- ſponderi.primo, quòd dicta glo. dum ponit ſimpliciter illud participium cõcedentium, debeat intelligi de illis, qui habent poteſta- tẽ concedendi, quia quęlibet d ſpoſitio ſem- per præſupponit ſubſtantiam,& qualitatem ſuppoſiti. l. quarta.§. condemnatum. ff. dè te iudicata. l. 2. 9. 1. quemadmod. teſt. aper. EB 2 cum

cum alijs cumulatis ſupra Deciſ. 68.& hoc demonſtratur ex ll. in glo. allegatis. Nam J. inter debitorem.& l. epiſtola. 5. pactum. ff. de pactis, loquitur de pactis priuatorum qui poſſunt paciſci, quod vnus ſoluat pro alio,& remittere inuicem debita liquida, 24 f ſed communitas non poteſt ſoluere pro aliquo, nec ei remittere debitum liquidum, J. ambitioſa. ff.de decret. ab ordi. fac.l. pactũ curatoris. C. de pact. vbi late Dec. in princip. I.præſes.& l. pactum. C. de tranſact. l.Impe⸗ ratoris. ff. de pactis. ergo ex pactis priua⸗ torum ad pacta vniuerlitatis arguere non licet. l. Papinianus exuli. ff. de minor. l. fina. ff. de calum.& hæc interpretatio ſuadetur ex gloſ. fina. in dicta l. euacuatis, qua im⸗- probatur immunitas conceſſa Fabro,& ſo- lutio facta pro eo, cum ex huiuſmodi ſolu⸗ tione alij prægrauentur, contra diſpoſi⸗ tionem l. I. C. de apo. pub. libro decimo.&J. 1. C. de cenſib.& cenſit. libro vndecimo, qui- bus arridet l.i. C. de quib. mun. non lic. ſe ex- cuſa.
Nec enim veriſimile eſt, vt incontinen- ti gloſ. voluerit contrarium dicere,& ſe cor- rigere, l. non ad ea.& ibi gloſ. 8in verbo, Præ- ſes. ff. de condic.& demonſtra. Alcia. latè de præſumptio. reg. 2. c.28.
Vel poteſt reſponderi diſtinguendo, vel intelligendo, vt per Barto. in dicta l. eua- cuatis. verſicu. venio ad ſecundum dictum,
25 t quòd aut decuriones, vel ciuitas concedit immunitatem ciuibus, ſeu incolis ſuis,& non poteſt etiam in ſui præiudicium, d. l.:. ff. de iure immuni. à contrario ſenſu, Felin. in d. c. accedentes. colum. fin. verſicul. nona con cluſio.de præſcrip. aut vult concedere alicui venienti de nouo ad habitandum, vel& ali- quibus ciuibus ex cauſa, quæ præpondera- ret oneribus occurrentibus, vtputa Docto- ribus,& medicis, vel ſimilibus alijs perſo- nis,& tunc valet conceſsio d. 1.2. ff. de iure immunita.& d. l. 1. C. de decre. decur. ſuper
26 immun. quibuſdam conced. iſtis. n. perſo- nis,& non alijs, poſſet ciuitas ſalaria conſti- tuere,& de publico dare, d.l. ambitioſa. ff. de decre, ab ord. facien. d. l.i. C. de decre. decur. & ibi gloſ.z. quæ propterea non obſtat, cum
debeat ſecundum d. l. ambitioſa, quam alle- 4 gat, intelligi,& ita eam intelligit Io. de Plat. 4 4 ibi. Et prædictam diſtinctionem,& inter- pretationem Barto. in dicta l. euacuatis. re⸗ fert& ſequitur Angel.ibi in fin. Luc. de Pen. adducens Specu.ita tenuiſſe in titu. de cen- ſibus.§.z. numer. z. vVerſicul. quòd ſi vniuerſi-
SENATV S PEDEMONTANI
27 Iaſ. d. conſilio 101. numero quarto. i qua
tas fecit pactum. Ioan, de Plat. in dicta 1. 28 munitatem, t qahmõi ꝗᷓſi poſſeſsio,
euacuatis. Abb. allegatus per laſ.in cn ro vndecimo. de immnunita. ecclel. Auien additio. ad Cap. Tholol.quęltio.z43ala penultima.
Vel etiam poteſt reſponderi, quos iudicat concedentibus, non autem de præiudicium publicum, ita Bar.indiät duas. 9. grammatici. numer. octauo. an cu. tuto. glo. in dicta l.3. C. de anno.&nt bro decimo. Dec. in dictal. pactum enn. ris. in princip. C. de pactis. ſed ſecuncan ſponſio diſtinguens, tanquam magistun nenda eſt, Alberic. in l. in fundo, columa; de rei vendic.& dato citra veritatis præuii cium, quod ordo decurionum potuſ hanc immunitatem concedere, adhuc qg tur decretum prædictorum decurionu peccare in forma in quamplurimis luln mentis, cum non interuenerint aiuretequ ſita, videlicet, duæ partes ex tribus decn num, l. nulli. cum duabus ſequentibuſ quod cuiuſque vniuerſi. nomine. l. quim ior.ff.ad munici.l..& ſequen. ſf. de dea ord. facien. maximẽè ſtante forma ſtatul ſiti ſub rubrica, quod poteſtas non poßita pendere de hauere. fol. 25. quod requintn merum centum decurionum in tali allen tione.
Nec obſtat reſponſio, quam ad hoc
eo, quod dicit, quod concedere immani tem non eſt expendere, ſeu dare de bi communitatis, videtur, ſalua reuerentin lè loqui, cum appellatione haueris, ſiuem us loquendo æris, veniunt bona, lakdi conſ. ol. numer. quarto, poſt glo. in aut de armis. 6. ſinautem. in verbo, Pecuni citat Iac. à S. Geor. in damdeRirunn ſicu. dictiq́; vaſalli promiſerunt. numerd- bonorum appellatione veniunt iura gii ones, l. bonorum appellatione aut ciuilbel fin. ff.de verb. ſig. ergo alienando actionmm dicitur alienare bona,& ſic hauereicollcn dat text. inl. qui actionem. ff. de reg inl nemini dubium eſt, vniuerſitatt iuiſte ctionem competere exigendi collets iſtis ciuibus,& incolis pro bonis eorum d
go remittẽ do huiuſmodi ius, ſiueactone 4
Lg 6 hhe
Gecund 1
9a'
contla cus ccdentuni
Wmtexnunp n- pllenicene detlco,numer acola moel” Kidetot omp pouuckrum h m C. ecenlen. deamoodetrb,9 Odeimmoni-In, raieCetner- decim euacu. parnmoaA- MMcſeexcn dit Daxpalen 3 30C.delgcrofalt. inponi murun naeh qood Nal malerbuulnos keerlennm, b Ner dprauaranne un Kiadctt,g waeſlnninkan ſtu. d Na 1. eeid aind e W ch
weune olle, ackann, e
exigendi, quod fit concedendo immunl tem, dicitur de hauere communistemittets ſiue dare.
Non officiunt conſi. Calca.& Grat loquuntur in immunitatib. cõceſsis ven tib. de nouo ad habitandum, in quibusma ta concurrebãât, ꝗᷓ non militãt in caſu nolti
Nec aduerſatur quaſi poſſeſsio cõcedtäin ſeucol tuc
qoi den 1
Uar.
n geritern, Niales,lls Mcrureostel olleſcomne ls cat pecu Ibus pudlis ilominus gfa notat Daltol, Kcumquidam „eCum qld⸗
arLaucemnt rtexinliluc
dnd qlorum jadportos.. Cdeoper pub dls&lom C delupenr onceden. Conc dengioneld dedecorC. Ccubmpn. dimd exiß en colum decii tgwodtcollc Ecun as vnider. dt collckas, g In monec e. urpere ſimn ronem munn Hrcuuan ds nalegat ocon und pane lh irsvel vill. dut gpati dtegdata di

10 no, den asherdin, ad Cap T. nita ecce 6 b.Tanngedbe na. Auelti,
etim pot n. ncedent
Aum pubſt en Nammatid ee
DECSIO XCV.
tudo debet eſſe præſcripta ea præſcriptio- ne, cuius inicij non extat memoria in con-
Ka trarium, teſte Grat. d.reſpon. 6õl. numero vi-
eſimoquarto, cum igitur pradictæ immu-
i nitates fuerint concelſę ab ijs, qui poteſta- naunn, tẽ, ſeu ius concedendi non habebant, non va abuat lent,& pro infectis habentur, dicta l.immu-
glo in did Ex G%u nitates.& ibi Ioan. de Plat. C. de agrico.&
mo. Je⸗ no. Dec. g
Al. pac„ rincip. C.= 3 Reim legi.
cisletta Secundò, admiſſo citra veritatem, qu od
diſtinguet.. contracius quo ad ſolemnitates,& ius con-
t. Alders—ndmug
„Alberi
endic.& da quod ord ecurionu dmunitatet ncecete
retum prfriorm 7. in ſorn ranpe cum noni ne uenerne lelicet, duz ac tes extiu nulli. cum t wabus ſer
nuſque vn ² 1nomin Imunici.1. ESlequenl len, maxin tt nte fon ubrica, qu IKoteltang ede haueré as y. qotäg centum dr xionumäal c obſtat reſasiſio, qancti onſilio 101. aε ero quntſa Sd dicit Q Oncecamme en eſt expe e, eetcel mnitatis, vitt T, falwasaten, cum appe 2sonehuniſu gendo xæris= nionten d t.numer. q=x0 polgi ſ . verbalKuno
§. ſit wvettin 1S. Geoſtar uaicflol Auahre.
19. 6 alierntcle
fäegt einl. qui à an zem ag t. b 4„niuensl dubium
m compet—
6 Ml W ittẽ do hut odtn, ccaan Seia ( ¶— 3 4 ſ 5 au 1 mn citur den — rGn an 3Clhi⸗ off 1 arib.Cc orin im bo br lhal duma 1 nou— nlliii r. nnhat,t Jſäni latur q el — qahm ilpol 71 4
cenſit. lib. II. concordat l. non dubium. C. de
deintuntgn cedentium ſubſiſterent, dicitur eos reſpectu =ttr. etiay ſubſtantiæ non ſuſtineri poſſe, tcum non va⸗
leat contractus, quo aliquis dat pecuniam, vt non grauetur muneribus publicis,& ſi dat, perdit pec uniã,& nihilominus grauatur muneribus:ita expreſſę notat Bartol. per il⸗ lum tex. in l.in priuatis. 9. cum quidam. ff. de pollicita. idem dicit Nlart. Lauden. in tracta. de fiſco, numero 205. per tex. in l. illud. C. de excuſa mune. libro decimo, quorum opinio videtur compròbari l. ad portus. l. omnes prouinciarum. in fine. O. de oper. public. J. fi- na. C. ſine cenſu, vel reliquis.& l.omnes. C. de anno.& trib. l.vnica. C. de ſuperindic. I. 1. C. de immuni. nem. conceden. concordat I. vnica. C. vt nem. lic. ab emptione ſpec. libro decim. l. euacuatis. C. de decur. l.5. C. de mun. patrimo. l..ꝛ.& fina. C. quib. mun. vel præſt. nẽ. lic. ſe excuſ.lib. decimo,& ex ijs quæ ſcri- bit Parpal. in l. placet. colum. decimotertio. C. de ſacroſan. eccle. t quòd collectæ poſſunt imponi mutuanti pecunias vniuerſitati ſub pacto, quod non ſoluat collectas, quia non valet huiuſmodi pactum, imò nec etiam va- leret ſtatutum,& dicitur ſapere vſuram pro pter deprauatam intentionem mutuanti- um,& ita dicit tenuiſſe Specula. in dicto ti⸗
quęſtio.40. incip.an ſi ciuitas vel villa. Laur. de Rodulph. in c. conſuluit. quæſtio. 80. de
vſur. qu am opinionem reprobata diſtinctio
ne inter collectas impoſitas ratione onerum ordinariorũ,& alias impoſitas occaſione o⸗ nerum extraordinariorum tenuerunt 8yl- ueſter priorate theologus in ſua ſumma dyl⸗ ueſtrina, in ſecunda parte, in verbo, Vſura, in verſicul. nono quæritur. Card. Caieta. in ſua ſumma, in verbo, Vſura exterior. in pri- mo notab. verſicul. nonus eſt. Summa ſum- marum, quæ Tabiena dicitur, in verbo, Vſu
ra ſecundo, ratione mutui. verſicu. ſecundus
caſus eſt. Card. Zab. in c. conſuluit. num⸗
primo. de vſur. lacobus Vngarellus in addi-
165 tione ad ſummam Angel.in dicto verbo, V- ſura. num. octauo.& in verbo, Conqueſtus. poſt Card. Zab.& PFranciſc. de Plat. per eum allegatos, concludens illos capere lucrum ex remiſsione collectarum, ex quibus appa- ret iſtam eſſe magis communem opmio- nem, maxime Canoniſtarum,& Theologo- rum, quæ etiam comprobatur ex rationi- bus,& fundamentis ꝓ ea adductis per Spec. in præallegato loco, quib. non reſpondetur,
31 Pſertim intraſcripto argumento. f obligatus
ſi ab obligatione liberetur, dicitur capere,, J.i. 9. fi.&l. ſeq. ffæde calu.& I. ſi quis obligatione.
3²2& ibi Dec.& Cagno. de regu.iuris. fᷣ ſed re-
gularirer vnuſquiſque pro rata patrimonij tenetur,& eſt obligatus ſoluere collectas, quæ imponutur ratione onerum patrimo-⸗ nialium,& extraordinariorum. I. reſcripto. & ibi gloſ. in verbo, Incolts. ff. de mune.& hono. l. 2.& fina. C. de mune. patrimo. libro decimo.j. fina. C. de immu. nemi. conceden. libro decimo.& bona deſcripta in æſtimo dicuntur tacite hypothecata pro collectis, ſaltem in odium facientis deſcribi in æſtimmo iuribus adductis ſupra Deciſ.. numero 153. quibus addo Angel. conſilio 206. numero ſecundo, laſ. conſilio 83. colum. prima, vo- lum. tertio. Dec. conſilio 186. numero quin- to. imò nullus creditor poteſt habere ius an- terius, quam habeat fiſcus pro collectis,& tributis, vt dicit Cyn.& ibi etiam Bal. inl. 1. per illum tex. C. ſi prop. pub. penſ.& eos refert& ſequitur Cotta in Memorali inci- pien.collecta. ergo ciues liberati à ſolutione collectarum, quibus obligabantur, dicuntur capere,& ſic lucrari id, quod ceſſante libera- tione obligati erant ſoluere,& huic argu- mento conuenit text. in dict. 1. ſed etſi le- ge.§. quòôd autem quis. ff. de petitio. hæred.
33 vbibonæfidei poſſeſſor, qui de hæreditate
expendit in id, quod etiam cauſa ceſſan- te fuiſſet de patrimonio erogaturus, dici- tur factus locupletior, ideo reſtituere te- netur, ſic in caſu noſtro ciues, qui pecu- niam tradiderunt, videntur facti locuple- tiores in id, quòd ſoluturi fuiſſent ceſſante
34 pacto prædicto. concordat regula, I quòd
paria ſunt, quo ad effectum iuris, remit-⸗ tere,& dare, I. ſi mulier. ff. de condi. cau- ſa data. l. ſi fundum. 9. Titio. ff. de lega. pri- mo. dicta 1.2. ff. de calum.& dicta l. ſi quis obligatione. ff. de regu. iur. vbi Dec.& Ca- gno.& ſicuti committitur ſimonia remitten⸗ do debitum, ſic videtur quod committatur vſuxa, ad quod faciunt quæ dicit Areti. in I.pactum curatoris. C. de pact. quem ibi ſe-
EE 3 quitur

3 9! L
SRNATVS PEPEMONTANI V 1 vhnße
quitur laſ.numero ſecundo.& Cogno in d.l.
35 ſi quis obligatione. numer. 6õ.in fin.ſ quod pa
um de non petendo habet incluſam cau⸗ ſam donationis: ordo autem decurionum non poteſt remittere, vel donare debitum curiæ debitoribus curiæ, quia hoc ſacris con- ſtitutionibus reprobatur, vt dicit Odoff. in 1.1. per illum tex. C. de decre.decurio. ſuper immunita. conceden.
Non obſtat limitatio Dec. in d. 1. ſi quis obligatione. verſi. ſecundo limitatur, quod æquiparatio non habet locum, quando de- pitum eſt illiquidum, quia etiam procedit ſi debitum non ſit liquidum, ſed facilè liqui- dandum, ita declarat Dec. in d. l.pactum cu- ratoris. nu. 3.& Ial. nu.3. facit 1. fi. C. de com- penſa.& quod notat Bar. inl. aufertur.§. per compenſationem. ff.de iure fiſci.& diximus ſupra Deciſ.oꝛ.in fin.
Et tenendo hanc opinionem poſſet ad cõ traria rñderi,& primo ad id, quod dicitur cõ tractus, de quibus agitur, eſſe contractus em-
8
36 ptionum, tquia etiam in his contractibus po
teſt eſſe implicitum mutuum, ita vt poſsint dici continere vſuram propter intentionem lucrandi, Ab. in c. fI. nu. 6. de vſur.& ibi Ioan. Calca.colu.z.in quinto notab. Archiep. Flor. in ſua ſumma, in ſecunda parte, tit. I. de vſur. ex mutuo. 9.I. verſ. quamuis enim inalijs cõ⸗- tractibus,& latius codem titulo primo, de vendi.rer.ad terminum.§.15.& 16. Card. Ca- je. in d. ſumma, in verbo, Vſura exteriori. verſ.de vſura autem conſurgente ex mutuo implicito, puta in contractu emptionis,& venditionis, ſumma Sylueſtri, in ſecunda parte, in verbo, Vſura.2. 9. vſura ſecunda con ſiderari poteſt.& ſumma Tabiæ, in verbo, Vſura, quinta ratione empitionis, quod præ
37 ſertim procedit in caſu noſtro, t in quo non
poteſt cadere emptio ex natura rei in empti- onem deductæ, id eſt immunitatis à muneri- bus publicis, quæ emi pecunia non poteſt, vt ſuprà probatum fuit, ideo potius mutu⸗ um iudicari debet, quam emptio, argumen- tol. ſivno. in princi. ff. loca.& l.ſi inſulam. ff. de præſcr. verbis. Ab. inc. conſuluit. nu.6. in fi.& c. fi. nu. 8. de vſur. Alex. conſ.43. nu. 21.& & ſeq.vol. 4. Rip. de priuileg. contrac. cau. pe ſtis. nume. 57.& ſeq. conuenitq́; regula 1.1.,—. plus valere quod agitur quam quod ſimula- tè concip. Nam ſi accurate conſiderabimus hos contractus,& conferamus cum quæſt. Specu.in titu. de vſur. propoſita, nulla niſi nudi nominis differentia inuenietur:in iſtis. n. tradita fuit pecunia communitati aſſum⸗ pto titulo emptionis æſtimi, pacto adiecto,
39 ratiuis ipſorum contractuum, t quæ h- bant inter partes. l. optimam.
..: 17 Tal- 30Sw, J.„19 & commit, ſtipula.& veriſimiliter* etſ mraoa me 1 8 4 N 341 Aoac 1 1S
Al Wwin g.
.„77 l
quod donec reſtitueretur pecunia, non dGaudt be
„..25 4 4-e nch.. 1 7. c ſent tradentes pecuniam compelli ad ſalu rhui auſe:et leraun, 9 4 71
onem collectarum,& in quæſtione an drincri us falr communitas recepit pecuniam mutudi dnös 1 I Lbaäle cola, hoc pacto, quod doneceiſſarisſien ermeun nqum hil ſolueret pro collectis, vtroq; nara pi dbar. leaaCrd reſtitutio eſt collata in arbitrium corn gam ſon uoxpali tatis, 11 vtroq; caſu eadem conditio, èn cyncue 1 lael der
vt interim non ſoluantur c mnaſ-(bu wintet 1 ollectæ impuis wſorgolim ah clin
38 idemq́; effectus, ergo d mtiol 38 idemq́; effectus, erg tde nomine noneſa Launradte ein qrlio
1 7 47.. ſ„ randum.. fina. verſi. iuſtum eſt enim.C,e nemSen exeniepo
res hic oblga. pof. eilex-iullrlcctcohel Iipicerda lcu quoddh pactis. Bal. in l. de quibus. col. 4. ciraaiiſę bercträg uunand legi. per tex. in J. fi. ff. mand. 1r rretg 4 Brn. edenesee comtngen Nec obſtat, quod incertitudo,& duba pakeainh, d qudd urunn
euentus cauſant tollerantiam contraanu un wli & excludunt vſuram. c. fin. de vſur, cen, urispr cs milibus allegatis per Roma. d. conſilion ana-
quia illa iura loquuntur in contracum Nohoblhant mesꝛdinie b ditionis puro, in quo tempore comna ubsaidelcen dmulmmmn veriſimiliter dubitabatur, an tempomaſ mſenited uernnhen cto ſolutioni precij res vendita plunm alus dédi Kcd ltn. d minoris venderetur, quàm tempor aunonm¹ Lallnotto
.... tractus, ideo nimirum ſi propter talen:: uelommÜ nlesle quia
certitudinem excluditur vſura, quum axuuwlebaie acculoautfolſ nulla eſt conſiderabilis intentio lucn, aado wln Kadu, liet e⸗ intelligunt ibi communiter Doctor. ſett dcaut o k vunum pie caſu noſtro à principio fuit facta num anqwcdtct mteumohls tio pecuniæ,& eius reſtitutio collanainſ umeneumin wertimtepropr bitrium ciuitatis pacto adiecto, quod eoq;odmin oolgem, nec reſtitueretur pecunia, non ſubiten: vom umn won lbetlocu nera,& ſic aperte fuit conſiderabils, dodedm edoſecundum certa intentio lucri: ergo non miltm qybesati fallninrepel, contrarium adducta tanquam diuermm ferrquepa Wodliner robe tionem continentia. l. interpoſitas,Ci fcuul hcn Tdehin Ie er tranſac.& 1l. fina, ff. de calum. ita reſpa fumaum dihe Puldh Card. Zab. in d.c. conſuluit. numero ammmieru wsfcecmain vbi ponit quæſt. Specu.& notabilitei nelduoih, ſigu deunhe quod tunc dubietas excuſat, quandocn um ſtenum earah differens ad lucrum,& damnum, ſecuso uaüian m. onen h do certum eſt, quod non niſi ad lucrunan prteimn t ua an n tingere poteſt, vt in caſu quæſſt. propol’ſ Kliragad 8 Lhd per Specu.& Cardi. refert& ſequituti lu ml ü Vnga. in dicta additione ad ſummanan deimn n mätennn ge. in verbo, Tenet quod non.&hoxiii hee d,, n daurluc tur probari ex d. c. fina. iuncta gloſ puul Inſgn arguendo à contrario ſenſu, conclubens c qpate nüemn quando certum eſſet, quoͤd temporeſaui nemteet radai nis res vendita pluris valeret, uuncconm di
ctus eſſet vſurarius, ſed in calu noſtro en d, ⸗ aegler certum ſaltem communi opinione ee tennaäl 1 1 dcha cum tempore contractuum,& anté ebe tan 1¾ o,Tenet, grauiſsima onera, vt apparet ex 4
adrinal
0 da 13. 1 1en eepenih C. de conit aitauul berarus
ollia.

tdecnn. 1 1 mond mebantur duratura cum eadem perſeuera-
3 IIlCOmp d ru„ Rl. wuun d wergo non habet locum id, quod de incertitudine allegatur, t cum ex
in quetnret bellii cauſa uniam prateritis,& præſentibus praſumatur in
eret— Oneceiſ
et pros⸗ iſr„.„—
Pro c Ais aturum⸗ c. mandata. vbi Abb.& Felin.&
ab. elt)— SGCcyg,. ⸗ 1 f 6 Collaſ un adinin in c. ſcribam. de præſumpt. quæ iura inter⸗
VtIoch— 1...— f nin. dlleman minis quæſtionis noſtræ allegat Card. Zab.
non ſol ur cole in cap.m ciuitate, in octaua oppoſitione, de aeeluszer= denon vſur. gloſ. final. inl. ſiea lege. C. de vſur.& ea. eler tumdſte faciunt adducta per Bartol. in. IhfEt ſtipu- vd ze pot x.inllii 9 lancem. 9. ſacram. num. 7. in quxtziohe, 14 Salin de ſeaus cdod inſpiciendum ſit id, quod euenire poteſt. ſ texin H r and. 1 de verbo. obliga. i vbi dicit/, quod id, quod odſtat, qu— nceniitu euenite poteſt præter naturam& legem, ſi § caulant erantin ræſens ſtatus indicac contingentla de fu-
turo, tunc inſpicimus quod euenire poteſt, Tom iur bus per eum allegatis, Calca. conſil.24. num. 12. 1 puro, in ag, temd Non obſtant rationes adductæ per Spe- ultter dubi I tur 2„ 4* cula. videlicet, i quod multum interlſit dam- 1an na ſen'ire,& pati,& lucra non capere. l. Pro- culus. ff. de dam. infec.& l. fin. C. de codic. quia non militant in calu noſtro longeè di⸗ uerſo. namin l. Proculus, ille, qui ædes ſuas altius tollebat, vel cuniculo, aut foſſa aquam à prædio vicino auocabat, licet ex ijs ope⸗ ris dicatur prohibere vicinum proprio lu- cro, quod faciebat ante quam opus fieret: at- unix,& eit eſtituu tamen cum illud fecerit iure proprio abſque 1uitatis 2.adeiſ eo, quod in aliquo obligaretur, erga vici⸗ cretur mnu nut num, nimirum ſi non habet locum ſtipula- & ſic aper tio de damno infecio, ſecundum Docio. ibi tentio luc ergo uilm quibus addo Curt.lun.in repe. l. vnic. C. de um addu anonleli fent. quæ pro eo quod inter. profer. num. 33. l untal ſecus ti hæc fuiſſent debita iure ſeruitutis.l. claehr fluminum§. final.& ibi Bar. Paul.de Caſt.&
„ atis
qIt Kur ing
lutioni pre fes vend is vendere a quam 8 ideo nimaan ſi pni dinem exq atur vüg eſt conſidet Slis inaa uniterlo
gunt 1b1 O
dſtro à prin, io fulitm
1I CO ebll,
109 1 2
minen
K l. tina.
PDECISIO XCV.
4 ,„n r. T in d. c.=uluilope
r. Arrltele
um, 1 Gſe
t alelſ“ denn oner 20 Tig
communiter Doctores, ff. de dam. infec. ſed in caſibus noſtris, hi qui pecunias tradide-
ot runt, ſiue mutuarunt, erant obligati erga v- u niuerſitatem ſubire onera patrimonialia,
3 4. 2 4 præſertim militaria, vt ſuprâ late probatum fuit: ergo in eis non militat ratio d. l. Procu-
n lus, ſimiliter nec aduerſatur J. final. Q. de co-
dicil. nam ciuitas non diceretur lucrum non capere, ſed debita ex cauſa onerum amitte- re,& ipſi mutuantes non ſoluendo colle- ctas, quas tenentur, dicentur lucrum cape- re: ita tenet Cardin. Zab. in d. c. conſuluit. verſic. ego enim, de vſuris. quem refert& ſequitur lacob. Vng. in dicta additione ad ſummam Ang. in verbo, Tenet, quod non in fin. quorum opinio probatur d. l. ſed etſſ ea lege. 5.quod autem. ff. de peti. hæred.& d. Iſi quis obligatione liberatus. ff. de reg. iur.
en iune& ex iſtis tollitur etiam ratio Bal. in addit. 1„„ timan, ſie- ad Spec.de vſur. rte**„Fwaülltel!. 3 6, a veult Nec quoad collectas impoſitas ratione 11 2 † 5 S
166 onerum militarium, de quſbus agitur, ob- ſtat diſtinctio lo. Andz. in dicla additione ad Specul. de vſur. conſtituentis differen- tiam inter collectas certas,& ordinarias, vel incertas,& extraordinarias, vt in certis ſit vſura: in incertis verò, ſeu extraordinarijs, non, quia ſiue dicamus iſta onera eſſe ordi-
43 naria, t tanquam à lege, ſiue à Principe im- polita, etiamſi certam& perpetuam præ⸗ ſtationem non habeant, vt voluerunt non- nulli moii ex komnes omnino. C. de anno. & trib. vbi Bart.& l. vnic. iuncia glol. C. de vac.muner.pub.lib. 10.l.final.6. patrimonio⸗ rum autem. ff.de mune.& one. Bar. in J. 2. ff. de iure immunita. lo. Plat. in d. l. euacuatis. Alexan. conſ.zz. num. I. volum. 5. ſiue dica- mus ea eſſe extraordinaria, cum certam,& determinatam præſtationem non habeant, ſed prout caſus exegerita lege, vel ad bene- placitum Principis, ſeu ſuperioris impo⸗ nuntur, II. C. de ſuperindic.& l.vni.& ibi gl. & doctr. in rub. C. eod. tit. l.I. C. de vac. Pub. mun. 8& l. fin. C. de mun. patri. lib. 10. per quæ iura ita nos docet Bar. in l. vnic. col.5. nu. 40. vbi plenius quam alibi. C. de mulier. in quo loco. lib. 10.& in l.i. num. 2. C. de agri.& cenſ. Lib. 11. poſt Gul. de Cun. in l. neminem. C. de ſacroſan. eccleſ. qui idem tenuit inl. placet. C. eodem titu. Alexan. in apoſt. ad Bart. in d. l. vnic. num. 27. X 40.& clarius in l. 2. in verbo, Munus ordinarium. ff. de iure immu. poſt Bal. in d. l. placet. in ſecundo notab.& in d.l. neminem.& plenius in l. fin. colum. 2. C. ime cenſu, vel reliq.& in! final. C. de in- dict. numer.z. vbi notat per illum tex. quod illud dicitur ordinarium, quod poteſt præ- uideri, extraordinarium verò, quod pro- pter ſarcinam repentinam non poteſt præ⸗ uideri, Angel. pulchrè in d. l. vnic. num. 22. C. de mulier. in quo loco. lo. Plat. in rubric. de anno.& trib. colum. 2. verſic. de ſecundo munere patrimoniali, iunctis ijs, quæ dicit in. final.in fin. eodem titu. lib. 10.& rubric. C. de indi. verſicu. tu dic.& in rub. de ſuper- indi. Luc, de Pen. in l.l. colum 1 in fin. G. di indi.& plenius in l.fin. colum. 4. C. de exac- trib. Aretin. late conſ. 2. colum. I.& 2. laf. in d. l. placet.& ib Parpal. colum.30. C. de ſacroſan. eccleſ. quos refert& ſequitur Pa- riſ.conſ.25. num.5.& conſ.õ1.& 95, volum. t. pro qua opinione adduco text. in titu. quæ ſint regalia, in verbo, Extraordinaria colla- tio.& in l. cui muneris. ſf. de mune.& hon- Et hæc eſt vera,& magis communis ſenten⸗ tia, non obſtantibus in contrarium addu- ctis, quibus facilis eſt reſponſio. Attamen,
441cum hæc onera extraordinaria pro vtili⸗
RE 4 tate,

8 ENA TV 3 PEDEMONTANI
te, neceſsitateue publica indicuntur, ordi- rijs,& merè realibus æquiparantur, ita uemadmodum nemo ab ordinaris ex-
Atur, 1.omnes omnino. C. de anno.& tri⸗
ut. l. I. C. de immunit. nem. concedend. l. munera. C. de muner. patrimon. lib. 10. lic nec ab huiuſmodi extraordinarijs eximi- tur. l. fin. C. de immunit. nem. concedend.l. vnica. C. vt nem. lic. in emptio. ſpec. ſe ex- cu. l.z.& fin. C. de mune. patrimo. 1. 1.2.& 3. C. de quibus mu.lic. ſe excu. Afflict. in titul. quæ ſint regalia, in verbo, Et extraordina- ria collatio, numer. 23. vbi dicit, quod extra⸗ ordinaria collatio, quæ imponitur propter neceſsitatem famis, vel guerræ, ſapit natu- ram ordinariæ collationis,& Pariſ.dict.conf. 25. numer. 74.& 75. vol. primo, quod huiuſ- modi collectę æquiparantur muneribus me⸗ rè patrimonialibus, a quibus nemo regula- riter excuſatur:igitur idem iudicium eſt de iſtis, ſicut de ordinarijs. ergo horum one- rum extraordinariorum prætextu dicitur etiam contracia vſura,& ita tenuerũt quam plurimi Doctores ſupra relati, reprobata dicta diſtinctione, prout meritò reprobari debet, niſiſaluando dicamus eam debere in- telligi de collectis extraordinarijs: quæ non vrgente graui neceſsitate, nec iuſta cauſa imponuntur, ita intelligit Iaco. Vng. loco pradicto poſt Franc. de Plat. de vſur. quæſt. 20.& 50.
Non obſtant dicia Abb. in d. c. in ciuita- te.& primo id, quod dicit valere emptio- nem annualis,& certi redditus, quia non vi- detur bona conſequentia, poteſt emere an- nualem redditum, ergo poteſt pecunia re- dimere immunitatem ab oneribus patri- monialibus bellicis, cum, ut dictum fuit, hocà iure reprobetur, d. l. llud. C. de excu- ſa. mu. Bar. in d. l. in priuatis, cum alijs ſupra relatis, quo fit, ut nulli ſint pronunciandi huiuſmodi contractus, ueluti lege prohi- bente facti. l. non dubium. S. nullum enim pactum. C. de legi.
Nec nocet, quod dicitur, l. illud. C. de excu. mu.& Bar. in l. priuatis, debere in- telligi in perſonalibus muneribus, quia Bart.& alij loquuntur generaliter de mu-
45 neribus publicis, ſ quorum appellatione
veniunt perſonalia, patrimonialia,& mixta 1. fin.. hæc omnia. ff. de mune.& hono. gloſ. in d. l. euacuatis,& ratio legis eſt genera- lis, ex quo ſe quitur, quod licet caſus poſi- tus ſit ſpecialis, tamen lex generaliter pro⸗ cedit, Bar. in l. regula.§. ſed licet,& ibi Bal. ff. de iuris& fac. ignor quos refert& ſequi⸗ tur Iaſ.in l. licet. num. 9. C. de pact,& gloſ. in
48 ſatis eſt, ſquod d. l. propter, ſecundumcu
d..illud. videtur hoc velle, dum allegatt . 1 b in I. propter. C. qui bon. ced. poſſ
trimonialibus,& vtroque calu dicit, nonce ſe admittendam ceſsionem bonorũ A *A.
Salyce.& Paul. de Caſt. dicunt illamba
. qux b; loquitur de muneribus perſonalibus 6 I ) 4,
loqui in collectis, attentis illis verbiu modo ſubſtantiæ, quæ exponuntur, (libram,& ſi terden. cet ad æs& libram,& ſingulariter dicti d!
46 Bal.] quod collectæ naturaliter ſunt on
ra rerum, formaliter onera perſoman quem refert& ſequitur Aufrer. inadna Cap. Tholoſ. quæſtio. 28.& clarius quni 134. poſt Aretin. in 9. fina. Inſtitut. de aän ſequitur Iaſ. ibi colum. 4. verſic. ſexoolin ſcripta, ad quod facere videntur ez, qn ſcribit Barto. in l. incola. I. num. j, ff, adm nicip. quem refert& ſequitur Brun, conl 90. num.z. Rub. conſ. ↄ. colum. penuli ſic. tertiò conſiderandum eſt.ſ Ioan. Mu repetitio. d.l. vni. colum, 197. in fin.& com
47 ſequen. C. de mul. in quo lo. ſ quod al
tus non poteſt renunciare colleciis, nin ſtet alium æquè idoneum. Sed quiaina trarium videtur doctrina Bar. inl. is,a quo. numer. 2. ff. de aqua plu. arc. ideonm non diſcutiam hunc articulum ceſsiont
muniter Doctores intelligatur tam deo ribus patrimonialibus, quãàm perſonalb & quod d. l. illud, intelligatur etiaminn neribus realibus, vltra gloſ. firmat Luci Pen. ibi in verſic. perſonalis.& hæccyr
—
49 corroboratur, t quia ſicut nemo exclſi
ab oneribus perſonalibus, præſertimlau rem annexum habentibus. l. æſtimation ff. de munerib.& honor.& ff. de vaci & C. de excu. mu. lib. 10. cum ſimilin nemo regulariter excuſatur à munenſbas trimonialibus. l. Reſcripto. 9. final.& im patrimoniorum. ff.de mune.& hon ſipson ribus,& ſequent. ff. de vaca. mu..im in C. de municip. patrimon.& l.I.2.& laa b
„. . mltale vobd ſmgle qunter, 0„ 4 8 zpellon Falbo ocelat ⸗ aih de ug ör b uuaſ N at nt 4 ſ 1* 4* 1, ul Im 90,L 1 4 3.“ Vell len gemallt j mthal nonp, h dl
(ade eacon 3 e wbiet 4. un, ate al Bal coun nia paänd 9 joler i de at- eun I 4 num.. g olume 4Cap 109 3 dVlml 20( ,1„TUI. A nn i cerc j doa in Pe m. erbubadh, mentozpan fin läde „lua2mo? e, d nalu Häcect dlcoaluetud
70,0 2 ot orenlhalh 1 noſtro lex trirchälarne M ſ nolto, henetömmlaudt nmonigla
duod dich Non obſtalt b, gol Ppona«éiiten.Rmquls. rantcomfd dwenlechutenl „anullum kait laubw Ret Nomdlumt— miton, vel 1 quic wesieni ennkenb Kouodindeda gcuizte1bi mcenleturnul
1, Gnnineneſt ed rimtum, rün Aesſeit. bb ine conqh Hretledecn mosqundodl ts incap it ibi nprimon SdicaeCa AdewlurRd eincita mänaverle.ſe Vmdes d auttbenad hac Tir reo quodclunra Rar i e celntele 6 C Cl 3 9 ko onnban n Inda nrin 1 d,IMClult 9
pecunia mule
Gull heanr un vtconcluc 1 Tdcc Dlegr n⸗ necebitilg, bern ädo Ur ſawilberaken - 4 91¹ dienn 1 delkenttu der Daneun lem aco, eäeta 4 Acldn Krmogal Cane 1 d
Cdeſaeg mindner
8 6
——
1
A 6
quibus muner. nem. lic. ſe excuſa. libom i omegne ddlar n
quamplurimis caſibus, vtputa, dignn- Profeſsione, morbo, ętate, numerofimm
ſexu, paupertate, quis à iure commit 4
mitur à muneribus perſonalibus, Vi CA ætate vel profeſ. qui morbo, deip qui ne mero liberorum, vel paupertate ſe exed lib. 10. cum ſimilibus,& tamen regulantu non excuſantur ab huiuſmodi oneribubſi trimonialiabus. 1.I.& final. C. de immunim mi, conceden. l. qui immunitate. patrimo. l. I.2.& final. C. de quib. munerin præſt. ne. lic. ſe excu. lib. 10. glo. l. inl. euacli
28 50 tis. C. de decur. lib. 10, Quinimo, ci
C. de m
chtettel dnäten „ Necu nnrece J rüunhr detcunt. adui 1nn 8,1 denen,n t, merpecen reden teskt“ ectamtcoleg olng, Plod etan,
amaunlſf nſ diens eſe
nu L Kn Bahde ſ u V t auſ ün 1 V ie— d, 1 lone a(äuaſ da codmun

le dun J
4
de muner ki7 den de nouo ſimpliciter immunitate cenſetnr lbus,& 4 ut onceſia d perſonalibus regulariter, nonau- dam c68, udin tem ab huidfmodi patrimonialibus„gloſtin LPaul. de u dndi dicta l. qui immunitate.& ibi Bartol. C. de collectis,— Ai mun. patrim.& inl. eos. in verbo, Omnium. tir S lb C. de excuſ. mu. Bar. in l. euacuatis. num. 5.& s& Ubr kexponun ibi Bal. colum. i. C. de decurio. vbi etiam lo. 10d colle nguln de Plat.& in d. l. quiimmunitate. Bar. in J. z. urzlie 1 num. 4.ff. de iure immuni. Aufrer. i n addit.
1nad Cap. Tholoſ. quæſt. 345. colum. fi. Parpal. Auima in!. placet. colum. antepenult.& ſimili argu- Aretin 1& mento a perſonalibus oneribus ad patrimo-
Lrdm m. lnlim nialia amaiori arguit Pariſ. in dicto conſ. 25. 44 COla ve num. 76. vbi dicit, quod ſi conſuetudo ligat quod ſese vicen forenfes ad perſonalia, multò magis ad pa⸗ Ato. in 1ea.nm trimonialia: ita in caſu noſtro, ſi lex prohi-
tert Dqpwitu bet perſonalia redimi pecunia, multò magis patiimonialia. 8
Non obſtat ſecundo, quod dicit idem Abb. in d. c. in ciuitate. in fin. quia ibi ciues fuerant compulſi ſubuenire ciuitati in neceſ- poteſtren crarecolt ſitatibus,& à principio nullum fuit pactum m æquè id aum, d initum, vel ſpes aliquid recipiendi ratione videtur drim Ba, Pecunię exburſatæ,& quod inde datum fuit mer. 2. ff. d apluah d ciuitate, libere datum cenſetur nullo inter⸗ dutiam hueutceg Veniente pacto: ides nimirum, ſi non eſt
Aℳ.— ſ dconſidera omeſt/l 4
7. I. VIII.CCAn 10 in!
CSS 97. int 1
( ie mu— 1 4 Uun! uolo.
d
uodd.Int Pter fum vſura: alias ſecus, Abb. inc. conqueſtus. nu. Dodo el. verſic. decimò ſcimus quando aliquid gra- IDoctores Llllgatunn dabe,. 7 e de ris.& in cap. conſuluit. in primo notabili.& atrimonialſag, quzmxpu 1
,vbique Cardin. Zab. de vſur.& clarius in d. Luluc. 22 manc. in ciuitate. colum.fina. verſic. ſed ſi ex con- realibus, 13 golatluuentione, Salyc. in authen. ad hæc. num. 24. AbC. de vſuris. nec ex eo, quod ciuitas non poſ- llcut meNalſſit compelli reſtituere deſinit eſſe mutuum: us namſed quia ciues compulſi fuerant ſubuenire, nexum hahe buslzusdeò ſonabant in donum, vt concludit Zuab. nerib.& σ☛ot. tciacin d. c. in ciuitate. licet dici ſoleat, neminem aqilin neceſsitatibus præſumi liberalem, imò di- egulariteré— lentiix cit Ripp. in tracta. de peſte. in titu. de remed. Alibus.l.3= pioſn Præſeruat. contra peſtem. 5. accedo. numer.
e excu. mu*l0
niorum.fſ E Inurdn 185.& in l.l. num. 18.& ſequent. ff. ſolut. ma- 3 ouent enaritrimo. poſt Guliel. de Cun. in d. l. neminem. 1e„ L.—. 9.pPaas onil Am C. de ſacroſan. eccleſ.& Io. de Plat. in l.l. C. de rA1-Ip.
nuner. nénc dadlbu omni agro deſer. lib. iI. † quod tempore ne- uner.. G Se 1
d ceſsitatis habentes pecunias cogi poſſunt eas
te oi mutuare Reipubl. non ſub vſuris, vt pleri-
eunn que faciunt, ſed graris,& tenentur ſolutio- aupertate Muuhlc nem expectare, donec fiant colleciæ, quibus nu din 1r moi h poſsit eis ſatisſieri, quod etſam voluerunt dpror. pacjef d Ang. conſ. z06. num. J. dicens eſſe caſum in berorum te, regl terminis inl. fin. Ö. fin. ff. de pignor. actio.& ggerh Paul. de Caſt. in I. ſi quis nec cauſam num. 6. tur. naim mg ff. ſicert. petat.& quod mutuum poſsit con⸗ nurts.(i ſüere non obſtante reſtitutione Collata in ceden. C ecbmu rbitrium ciuitatis, patet ex quæſtio. Spe⸗
12.&fA Amlg. cula. ſuprà poſita, quam communiter refe-
cſeexc— Duſ runt Dociores, in qua pecunia fuit mutuò 112,C.
uIIn
I1altn
DEGCISIONGVI. 167
accepta ealege, vt donee reſtitueretur, nul- las ſoluerent collectas mutuantes.
Non obſtat, quod ſuper immunitate ci- uitas poteſt paciſci,& tranſigere ex addu- ctis ſupra deciſ.39. quia illa iura procedunt, quando ex aliqua cauſa poſſet eſſe probabi⸗ le dubium, an particulares tranſigentes, vel ex qualitate perſonarum, vel rerum, qua- rum occaſione tranſigitur, vel paciſcitur, eſ- ſent immunes, ita loquitur l. præſes. C. de tranſaction. alias ſi omnino tenebantur ſol- uerèe onera non tenet immunitas⸗, dicta l. prę- ſes.& 1. 2. ff. de iure immunita, à contralio ſenſu.
Non obſtat vltimò regula 1. penultima. C. de ſolutio. quod poſtulans id, cuius con⸗ trarium non eſſet poſtulaturus audiri non debet, quia hæcregula ſic generaliter intel- lecta eſt Brocardica, cum regulariter quis petat id, cuius contrarium non eſſet poſtu- laturus, de quo poſſunt multa exempla ad- duci, vtputa, quando quis petit reſciſ ionem alicuius contractus, vel teſtamenti, cuius contrarium, ſcilicet confirmationem non eſſet poſtulaturus, ideò Barto. in l. in fundo. num. u ff.de rei vend. reſpondet, quod præ- dicta regula non habet locum, quando di-⸗ uerſa eſt ratio in caſu contrario: ſed in caſu noſtro diuerſa eſt ratio, quia iſtis contracti- bus reſiſtit ius commune, vt ſuprà proba- tum fuit.
Velpoteſt reſponderi,& magis congrue dictam regulam procedere, quando tempo- re conttactus probabiliter poterat dubitari de eo, quod venturum eſſet, quia ſtatus prę-
cedens inconſtans erat, ſecus verò, ſitempo- pore contractus communi opinione quo- dammodo certum erat aliquid eſſe ventu- rum, quia tunc admittitur petitio,& reſcin- duntur contractus, etiamſi aliter euenire poſſet, gloſ. eſt notabilis in l. ſiea lege. C. de vſuris.& ibi Bal. in princip. Albe. Salyc. Paul. de Caſt. inl. ſi ea pactione.& in l. oleo. C. de vſuris, faciunt ea, quæ ſuprà dixi, re- ſpondendo ad fundamẽtum in contrarium ratione incertitudinis. Et hanc ſecundam opinionem ſequutus Senatus, cenſiit præ- dictos contractus eſſe reſcindendos,& quos reſcidit condemnando emptores,& mutu- antes ad ſubeundum onera pro rata æris,& regiſtri vniuſcuiuſque, habita tamen ratione
legitimi intereſſe, cum plures ex con-
trahentibus eſſent merca- tores.
SVM⸗

S VMM ARKRIV M. Obligatus ad genus tradendo rem minimam liberatur.
1
2 Teſtibas duobus de mutuo tantum deponentibus non autem de certa quantitate, iuramenti ſ uppletiuum parti deferre, niſi concurrentibus alijs coniecturis iudex non poterit.
3 Debito probato, ſuper quantitate ſtabitur iuramento
creditoris. 1 4 Confeſslo extraiudicialis etiam ſine cauſa, ſola ſufficit ad
delationem iuramenti ſuppletiui. In iuramento ſuppletiuo iudicis taxatio admittitur, ne in immenſum iuretur. DECISIO XCVI.
An debito probato perconfeſsionem ipſius debitoris ſuper quantitate debiti ſtetur iura- mento creditoris?
Oaſtantius de Valle Cu A neenlis quibuſdam pre- cibus iudici porrectis confeſſus eſt ſe eſſe colo-⸗ num partiarium lafredi
— Tolloſani, habereq; in S pratis fœnum commu- ne, quod inſtabat diuidi, vt ſatisfaceret ipſi lafredo, cuius dicebat ſe debitorem, nullius tamen quãtiratis facta expreſsione, ob quam confeſsionem petijt lafredus dictum Con- ſtantium condemnari in ſcutis tredecim, in quibus dicebat cum debitorem ipſius agen- tis,& ſuper ipſa quantitate ſibi deferri iura- mentum ſuppletiuum, quod ludex detulit: & eo delato reum ad petita,& in expenſis condemnauit, à quo Senatũ appellauit Con- ſtantius.
Quælitum fuit, an bene, vel malè, iudex à quo pronũciauerit:& videtur dicendum, malè pronunciaſſe, quia confeſsio illa erat incerta, ideò inualida,& quatenus dici poſ- ſit valida dando minimum denarium hbe- rabatur, argumento eius, quod dicitur obli- gatum † ad genus liberari tradendo muſcam J. legato generaliter, iuncta gloſ. ff. de lega. 1.& hæc videntur probari ex doctrina Bar. communiter approbata in l. admonendi. num. 10. verſicu. quæro quid ſiͦ teſtis defi- ciat.ff. de iureiurand. ſ quod ſi duo teſtes de-
₰
ponant ſe vidiſſe mutuare, ſed non recor- dantur de quantitate, iudex non poterit iu-
ramentum ſuppletiuum deferre, niſi con- currentibus alijs coniecturis,& Bart. refert & ſequitur Alexan. conſ. 69. num. 7. volum. 2. Hyppol. inl. 1.6. idem Cornelio. fl.de quę⸗ ſtio. Ripp. in d.j. admonendi. num. 188. di- cens, Bar. eſſe communiter approbatum, ad- dens poſt Purpura. ibi colum. antepenult. num. 265. opinionem Rayn. de Forli. in I.1. ff. de in lit. iuran. eſſe duram, propterea re- ſtringendam, vt locum habeat in iuramento
SENATVS PEDEMONTANI
4 Dilnt ioni pars renunciare non pote ſt altera
in litem contra doloſum.. in actionivuag de in lit. iur.& ratio eſt ſecundum Preii quia ſieſſet locus iuramento ſuppleuuo 4 retur occaſio iurandi in immenſum, qun ſet abſurdum, à quo euitando valetan mentum l. nam& abſurdum. iuncta. cedenti. ff. de bon. liber. late Euerarin locis legali. c. S. M In contrarium adducitur deciſio pnan Aayn. in d. l. I. ff. de in lit. iuran. relata de prà dictos Doctores, t quod probato de- to ſuper quantitate ſtatur iuramento cri toris, quem refert& ſequitur Cep. canun Dec.inl. certi condictio. 9. quoniam num ff.ſi cert.petat.& in c.I. num. 33. verſietan accedat. de probatio. conſ. 146. colum ni
ne.& conſ.36. numer. 12. Hyppol ſingua
10
And. Pom. in additioni. ad Bar. locoſy allegato. Crauet. conſ. 98. numer.h.ybi Bar. Alex. Iaſ. Dec.& Purpura. peremma legatos, expreſsè dicit, quando exteſi vel alio modo conſtat de debiti ſubſau tunc ſuper quantitate poteſt defem mentum ſuppletiuum,& pro hac opin facit, quod dicit Caccialup. in repetiin 1. admonendi. numer. 181. ff. de iureiumn poſt Mar. de Fano. Spec. Buuri 8el per eum allegatos, ſ quod confeſsio ern dicialis ſine cauſa ſola ſufficit ad delauon iuramenti ſuppletiui.
Nec in contrarium mouet inceriituli doctrina Bart. in dicta l. admonendi qui hæcreſpondet,& argute more ſuo Om de antiqui. tempo. in prima part. nuna & quatuor ſequent.
Non obſtat, quod dicitur dario nem iurandi in immenſum, ſ quiaſeci
1 Cep.iudex poteſt refręnare talem e habita ratione perſonarum,& ſubiecm teriæ, prout in ſimili caſu voluit Corch 318. colum. fin. infin. volum. 4. Et hisuint ritatibus& rationibus motus Sematinf tento præſertim dolo præſumpto plist bitoris, qui noluit exprimere quanttan debiti,& inſpecta qualitate creditousmn probi pronunciauit Senatus bene 1e tum,& male appellatum.
S VM MA R I VM.
galceatde” fälts d dela 86
2* 4
38
. 17
Madente dim guldus tet dontsexit nuWardic decſtoom- tor nch
probzron 1 tionemiu)
Tina K
Pertey lnan denchedin un ceher ddadtenn Inrn ben dodan bandum 1 tionis un,
W menum del.
n Luon 1
1 Probationis viam eligens per teſtes, an tinul 10 ad oblationem iuramenti. aA 4 2 Actor, qui dà principio noluit iuramentu dfem onus probandi aſſumpſit, ſi non probauit abſolui de bet, nec cogitur iurare. vnſß 3 Oppoſitum in oppoſito idem operatur,quod up in propoſito.
tunen
parte 4
ſaria muita, cum communis dicatur. def
nuie ii derlen T
T
.e alieieti mimiſ nuunjuuui dramerb lArate n
6 6 nos cllere cedi
Tandud, ut i
¹ di
Harfuui 4,] 4 —4 Cp tiad weutin 5 ichi „p elelou G htettsn. 4 titꝰ U dte c euina, Tttb ſa ſha
Knfmunſh impug
7„
9l rall lranenumäee tunnu
„onffDN prohä A Ruzatt thitoibun ntüt 1 . ar w. a g wnin Kdeluien 1
rlbls.
cſt lA r Apen hnn P vunlid 3 3 lss caut fun pat ns Pfh I ur vnu 1 tinreeaud ratu VII
ſecezvis podatior
jaramendicon uge Vndebior cond
765 1 Mgen linmm p
Mmaobappelltic V ceptioné olution
7an volaiet. WS polulltt aämiſl 8 aan piodmäam
& ac am examin Acuipoe im nult cecitoriſl edvcis, inramen dpralte recuna alcrertebion⸗ aekes conuolre urriur quldi dr dtencum non ufrandum in 1
eluran in lls velt iam probrnonem, V Nconuolare oua. V ſtexeum obicini V(ditaäm lödz dleat temeddiun aninim debere 3 daneo ol Tün tenid . nnapd
. um ver
¹

du cundun e, Remedia plura, ſi ad vnum finem competant, vno inten⸗ duranq g molupan tato& electo ceſſant alia.. Teſtibuis, ſeu atteſtationibus publicatis, non cogitur ad- nerſarius poſitionibus reſpondere, nec iurare. luramentum quis parti deferre boteit lap ſo termino ad probandum,& publicato proceſſu. iz probationibus renuncians iuuari poteſt confeßione par- tis. A delatione iuramenti exclaſus, non videtur excluſus à a. Anr rlrch hahcher auod Thbo luramentũ deferri pote in brincipio iudicij, etiam nul- Serariur lu propoſitis probationibus. m retert§ ntun Iuramentum, qui principio detulit,& ſuperuenienti- erti condt s 8 bus probationibus reuocauit, non poterit ad illud redire. luramentum& probatio in iure æquiparantur.
5 d dum ing
) Re 82 DECISIOXCVII.
Crauet. cq. JS.Mme .] N 1 x. Ial. Dec„Surpm preſsé d ia qunnd nodo con usie dhi er quanti aa potett ppletiui a pri od dicit Ca alup in nendi. nun asS1. Kätn
D.
An liceat debitori electa via probationis per teltes ad delationem iuramenti confugere. Vm debitor condemna⸗ tus ſoluere creditori a-⸗ genti ſummam petitam in cauſa appellationis ex⸗ je⸗ ceptionẽè ſolutionis pro- poluiſſet, admiſſusq́; ad ec. Bt I cam probandam fuiſſet, —2„ pendente dilatione ac iam examinatis ali⸗ , 5. Acni quibus teſtibus,& quaſi prope finem dila- a ionis exiſtens obtulit creditori, ſuper non-
nullis articulis deductis, iuramentum litis oumndeciſiuum, quod præſtare recuſauit credi- ndſf anmctor, tanquam non licuerit debitori electa via adet,& tennſlerobationis per teſtes conuolare ad obla- ui. tempos rimEh tionem iuramenti. Quæritur, quid iuriset& prima facie videtur dicendum non licuiſſe „ qu*& dichn Aer tex. in I. ſi quis iuſiurandum. in princ. C. lmimnumo de reb. credit.& iureiuran. in illis verbis,& Xpoteſté ν imf cum deſperauit aliam probationem, tunc nep crſſ um, he denuò ad religionem conuolare, quali velit ut in Um us au Imperator per illum tex. eum qui dixit ſe ha⸗ Pnnfil—Aun on bere probationes,& fuit admiſſus ad pro⸗ 8 aationlad mort bandum, ſi velit redire ad remedium obla- dſertim do rar’ tionis iuramenti, audiri non debere, quam d rima u legem ad hoc allegat Dec.in c.z. colum. 4. in lituto fin. verſic. ſi verò actor. de probatio. vbi di⸗ cit, t quod ſi actor à principio noluit iura- mentum deferre, ſed onus probandi aſſum-
pſit,& non probauit, tunc reus abſolui de- bet,& hoc caſu non cogitur iurare, quia ex „ quo probare non potuit, actor non debet adiuramentum, redire, d. l. ſi quis iuſſuran- alr dum. verſicu. ſuprà allegato,& hoc videtur Jag poſſe corroborari alio argumento, de quo per Socin. conſ. 84. colum. 3. verſicu. ſecun- dò adducit. Nam ſicut in d. l. ſi quis iuſiu- randum. actor, ſiue reus, qui iuramentum nitn detulerat, non poteſt niſi ex cauſa, vrputa,
1 1 r . de bpanòo
AhMfrarit rarlt
—
1, lul nolll
— 443 14
L inipee
Pin PDECISIO
5
6
XCVII. 164
quia ſuperuenerint nouæ probationèes, re⸗ uocare iuramentum,& petere ſe admitti ad probandum: ita ſià principio voluit pro⸗ bare,& admiſſus fuerit, non deberet poſſe venire ad oblationem iuramenti, niſi ſubſi⸗ ſtente aliqua iuſta cauſa, t vt idem operetur oppoſitum in oppoſito, ſicut propoſſtum in propoſito. I. etfi contra. ff. de vulgat.& pupil.& I. final.. final. ff. de legat. 3. pro hac opinione videtur deciſ. Salyc. in d. l. ſiquis iuſiurandum. in fi concludentis, quod Alan do proceſſum eſt ad examen teſtium, ex quo res non eſt integra, tunc non poteſt re⸗ curri ad oblationem iuramenti, ſumpta ra- tione, † quod dilatio ſit communis vtrique parti, cui renunciari non poteſt aduerſario inuito, vt ibi per eum, pro cuius dicto vide- tur text. inl. Marcellus.§. 1. ff. rer. amot. in- ducendo, vt per Caccialup. in repetit:l. ma- nifeſtæ. ff.de iureiuran. quem refert& ſequi- tur Socin. d. conſ. 184. colum. ſinal. verſic. pri= mò adduco. vbi dicitur, quod qui rerum a- motarum inſtituit rationem, ſi velit magis iuramentum deferre, quàm probare per de. ſtes, cogitur aduerſarius iurare: ergo aà con- trario ſenſu ſi eligit probare per teſtes, dein- de offerat iuramentum, non cogitur ad ſarius iurare,& dicit Caccialup. quod non meminit ſe legiſſe hoc ab alio dictum. EBe 0 ad hoc adduco text. ſatis notabilem& 15 gentem iudicio meo, iunctis notatis ibi per Bar.& Docto. in l. de rebus. eodem titu. re- rum amotar. vbi marito, vel vxori agenti actione rerum amotarum permittitut de quibuſdam rebus iuramentum deferre,& de quibuſdam probare,& ex illo text. notat Bartol. quod circa diurerſas res admittitur variatio, ſecus circa eaſdem. ergo ibi innuit text. quod ſi maritus, vel vxor vellet proba⸗ re per teſtes, vel alias legitimas probatio⸗ nesomnes res fuiſſe amotas, non poſſent poſtea ſuper dictis rebus variare„RX iura- mentum offerre. Facit regula, I quod quan⸗ do competunt plura remedia ad vnum fi- nem vno electo ceſſant alia. l. quod in ha dem.§. eligere. ff. de tribut. c. vt quis duas
de electio. in ſexto.& via, quam quis eli 3it. hæc ſibi patere debet. I. ſi mulier.§. finaj. ff. quod met. cauſ. ſibi enim imputare deber
qui ſe ad probandumaſtrinxit, d.l. ſ mulier. in princ.& ibi glo. quæ opinio comprobari poteſt ex nota. per Angel. inl. ſed etſt eſti⸗ tuatur..j. ff de iudic. quem refert& ſequi⸗ tur Dec. in rub. de probatio. colum. i3. vetſ. & retenta. Curt. intracta. poſitionumi. ini⸗. breuiloq. concludentes, t quod publicatis at⸗ teſtationibus non cogitur aduerſarius Poli⸗
tionibus
Uer⸗
re-⸗

SENATVS
tionibus reſpondere: ergo ſimilinon de- bet cogi iurare, argumento l. in contracti- bus.§.illo. C. de non nume. pecun.& ibi glo- in verbo, Offerri. verſ. nec ergo. facit quod ſcribit Ripp.·inl. admonendi. num. 65. fl. de iureiuran. dum dicit, opinionem Specu.eſſe veram, quando actor tentauit probare,& non probauit, vt eo caſu excludatur a dila- tione iuriſiurandi.
In contrarium facit regu. l. manifeſtæ. ff. de iureiuran. quod manifeſtæ turpitudinis eſt& confeſsionis, nolle iurare, nec iura⸗- mentum referre,& ratio eſſe poteſt, quia is, cui iuramentum defertur, efficitur iudex & teſtis in cauſa propria, l.final. 9. cum ipſe. O. de fideicommiſſ. quæ ratio etiam militat in caſu noſtro: ergo idem ius ſtatuendum eſt. l.a Titio. ff. de verborum obligatio. Ad hancopinionem alludit text. in l. cum de in- debito. õ. in omnibns. ff. de probatio. quem notat laſ. in d.l. manifeſtæ. num.3. vbi licen⸗ tia concedenda eſt ei, cui onus probandi in⸗ cumbit, aduerſario ſuo de veritate rei dicen⸗ da iuriſiurandum offerre, quod comproba- ri videtur ex doctrina Angel. in d.l. in con-
7 traciibus. in fin. principij. f vbi lapſo termi- no ad probandum,& publicato proceſſu, poteſt quis alteri parti iuramentum defer- re, quod comprobatur ex dictis Innocent. inc. vltra tertiam, in fin. quem ib ſequun- tur Bal. Card.& Felin. de teſtib. quod cauſa poteſt inſtrui per confeſsiones faciendas,& ante& poſt terminos datos ad probandum, & id coadiuuatur ex dictis Felin. in rubric.
8 de probat. num. 6. t quod renuncians proba- tioni poteſt vti confeſsione. c. cum loannes. de fide Inſtrument.& iuramentum ita rele- uat à probando ſicut confeſsio. l. eum, quf. in princip. ff. de iureiurand. laſ. in.cum te. num. 9. de tranſact. Dec. in rubr. de probat. colum. i5. ſequitur D. Purpura. in d. l. mani-
9 feſtæ. num. 6. dicens, t quod excluſus à pro-
pando non videtur excluſus à delatione iu-
ramenti. Dec.in cap.licet cauſam. colum. 13. verſic.& quia ſicut. de probationib. Et hæc opinio adiuuatur ex cõmuni doctrina Do- ctorum nemine diſcrepante in dicta l. ma⸗ nifeſtæ, quod actor, ſiue reus, qui ſemiple- ne probauit, quo caſu poteſt militare regu- 1a l. qui accuſare volunt. C. de eden. maxi- mẽᷣ in caſibus, in quibus non eſt locus iura⸗ mento ſuppletiuo, poſſunt deferre iuramen- tum litis deciſiuum. Nam licet ſint variæ o- piniones, an huiuſmodi iuramentum poſsit nullis exiſtentibus probationibus, vel præ⸗ ſumptionibus deferri:attamen in hoc, quod ſtantibus ſemiplenis probationibus poſsit
PEDEMONTANI
deferri, nullus eſt, qui diſſentiat, ſicnt
poteſt publicatis teſtibus pro ipſo eran tis ſemiplene probantibus offerre icrne tum, non obſtante regula d. l. qu Kauace ſic etiam debet poſſe offerre pendenube tione, examinatis,& nondum publicn, ſtibus, quo caſu incertum eſt, anplen ſemiplene probauerint: proinde, anch petat prædicta regula ſtante praſenimo
10 nione Docto. dicendum, t quod etun initio iudicij nullis propoſitis probationt
4
poſsit iuſiurandum deferri, quorumſ tentiam dicit veriorem& æquiorem a practica ſeruari, Purpura. in d. l. mantt numer. II. in fine. R. pp. in d. l. admonen,
1 3 8 1“* 97 2 ulns arpen an V e wnuchr 1 eaſ a wnxpute Jforuutoſe waſude muß ha nen fan gbabän rünubo akn zn,ſcnn wuſ muinſu M li am. au yrliue ingln n lleur 9 zgbaß tuun 5 mdc Eibnus nn. erin min 1 tn tfekui onän 1 ue tpohleft. nttu8- M 9. mrireuude wbirzeinege
numer. 65.& quod in quæſtione propol poſsit quis deferre iuramentum, vilan text. in d. l. ſi quis iuſiurandum. in prun C. de iureiuran. vbi dicitur, t non licesa qui ab initio iuramentum detulit, denti w peruenientib. probationib illud reunn iterum cum deſperauit altam probataan ad delationem iuramenti conuolare,n abſurdum eſſet redire ad illud, cut ren ciandum putauit: ergo arguendoa cam rio ſenſu,& à ceſſante ratione legis, quus gumenta ſunt valida, l.. 9. huius.& lilh ff. de offic. eius, cui mand. eſt iuriſdi.q dictum. ff. de pact. l. adigere.§. quamui de iure patrona. late Euerar. in locis le c. 85. ſiab initio iuramentum non detuli cet deſperauit aliam probationem, oo iuramentum deferre, quia tunc dicinam teſt, quod ei renunciauerit,& huiciu mento accedit aliud, quod ſumitura ſi quis iuſiurandum.§. ſi quis autem quis obtulit iuramentum, poteſt illus care,& alias probationes præſtare,ii- rit: ergo idem dicendum eſt, ſià unn voluerit probare, licere hoc reuocare,i delationem iuramenti, ſi voluerit, conii re, vt idem operetur, quod ſæpe dicumi oppoſitum in oppoſito, quod propol in propoſito, d.h.etſi contra. ff. de vulgay pil.l. final. õ. final. ff. de leg. 3.& æquluat- rum eadem ſit diſpoſitio, argunali quis ſeruo.& ibi gloſ.fina. C. defunäi corrup.
Nam t in iure videntur æquipnsaia Na mentum& probartio, I. ſed etſi pollelr ſi cum de hæreditate. ff. de iureiuan fu quendo hanc opmionem, cenſut au in cauſa ſpectab lium lo. Thomæ de
II
12 anata it
giſtris,& Dauid de Caſtello, locume 1
oblationi prædi ti iura-
. mentl,
8V
zuseun hr priüenluan jſon dn gu natzuu.
hE, 2, „Crncka i A rtua ont
riuawn e iin nvyna
tlo.
„ Pritiene regnntukhun verbun reh Ihrinn ninneni inpurt ae vren mtcyenu,g. ) Cnär dnann abtaton mnei ſtnen tuus eni linauz ar latenprüntpettre dlon te apemtotenun h Legtunan un ſirxtiptrum ternenene Kceientegencebenu
tienete k u kls guee ftunm nuntiait ternat Sſanrbumnoctt 3 Alenai hüio cltt eßrum 1 u üßilmanathe aer lutun nundb ulera 1 Cnuuk 4 enlar eſaſg 3 1 uibmermnqua
1o Xcym-
knn amomniumpu pun“ memat een
—— —
*
—
Ki la eor 1

nulluge Uus eſt. dublicat llentne enf 2 drog plen prob. zofp On Ob den woditante dn Ael et pol 2 enen Kaminatig, b — natis a on 1 10 calu it melhi de probau e2 du * oinde, 2 Clare— 3 Jo 8 antt dac Oto, lCAA— 7 1 dich nulli, ai 1 nuliurand 1 Quranduſ efen a dicit veri ean (22 ⁶ doudn.
a ſeruari P* 4 a 1(Im inde G. Aineſ indat 65.& uUOCr 7 1 9 ꝗ 10% 1 Iquæſton quts defen ramentun rrandon uur, tn nutio iuram erum denu lentib. pro* Snib l cum deſpe 22 alamg tionem iut aunti con um elſet reu aad nllul- m putauit; 12argur u,& aceſt; au ationela ta lunt vali ael. H.umer
d. 44 li quis 17 Ireiuran. vl
—
tc. eius, currandctali- .ff. de pach.— iigen ſm
patrona. la
perauit all probaum, ntum detei== uuuntite nod ei renu amuert aniel accedit ali qpodiatur ullurandu' π☚—σ. qudem „llnd tulit iuran am um oriſllu alias proh nereses M kl ddem dit umeiipii tprobare— retoartm⸗ 6 6 ol em iuram lα( lidanhc „ Gablcte
lem opere: quocuft doöfroe
um in op— to, piſte — rattvul oſito, d.l.é*⁵⁴ tfan d
2 1, 31 o 11.9.nal. 1** leg
lem lit d ro A 1 4 1 3 uo. I ibi fina
em, . 54 5 lo.Ip d ſpe 3l„ ſtelo. 3 5 u 6 2 2„, &„ xdicdlllo oblatio
Ueraxas 41 r— G, ab initio iut rentumunlen
DECISIO XCVIII.
SVMMARIV M.
2 Datum ob cauſam, quæ non culpa accipientis, ſed ca-
ſu fortuito ſeqquuta non eſt, non poteſt repeti, plu- res caſus ad hoc notat.
ocator operarum ſuarum ſi per eum non ſtetit, quo-
minus operas ſuas præſtaret, de bet habere integrã
mercedem.
Legatum ſub conditione relictum, ſi conditio deficiat ob mortem eius, in cuius perſona conditio debet impleri, nihilominus debetur.
h. 4 Heres ſub conditione inſtitutus, ſi Stichum manumi-
ſerit, mortuo Sticho, nibilominnus remanet hæ-
res, quia non videtur defectus in conditione, cum
conditioni parere non potuerit.
bPanitentiæ tunc locus eſt, vbi res eſt integra, ſecus ſiin choata, cum dicatur per pœnitentiam iniuriam fi- eri non debere ei, qui inchoauit, intellige vt nu- me. i2.
6 Contractus nominatus ad naturam contradtuum no- minatorum reducitur, ſi illi interponatur ſtipula- tio.
7 Parnitentiæ locus non eſt in contractibus nominatis.
8 Verbum, promitto, præſertim in inſtrumentis poſitum, importat ſtipulationem, limita vt nu. 33.
9 Conductor dom s, qui in annum habitationem condu- xerat, poteſt penſionem tot ius anni ſolutam pro dimidia, vel pro rata temporis repetere, quo domii caſu fortuito collapſam habitare non potuit.
z0 Legatum alicui factum, ſi nege tijs trium filiorum in-
teruenerit vno decedente, non debetur, niſi pro por tione hereditaria.
u Filiæ, quæ fauore fratrum renunciauit hæreditati pa- ternæ, mortuis fratribus non nocet renunciatio.
13 Alienationis prohibitio ceſſat deft ientibus perſonis, ad quas res prohibita alienari, debet venire.
14 Contraclus nominatus, quando habet dependentiam contractus innominati, tunc in contractu nomina- to militat regula, ceſſante cauſa ceſſat effectus.
16 Curatoris pactum pupillo nocere non poteſt.
DECISIO XCVIII.
Deremiſsione bonorum omnium pupillari um facta matri per tutorem ad certum tem- pus pacto appoſito, vt infra illud temporis ſpa cium mater filijs alimenta ſubminiſtrare,& expenſas ratione doctrinæ præſtare deberet, an decedente vno ex dictis filijs, tutor poſsit repetere partem bonorum pro rata matri re- miſſam.
K O. Petrus de Spatis à 8 ſancto Germano, tutor 85 Gulielmi& Horatij fi-
2 f liorum quondam loan- nis de Spatis eius fra- tris publico Inſtrumen- ) to remilit Mariæ matri dictorum pupillorum omnia eorum bona mobilia,& immobilia, vtenda& fruenda, ſpacio trium annorum, ea lege, quod ipſa
—
82
169 mater teneretur durante di cto triennio ali- menta præſtare dictis filijs, eosq́; ad luãum literarium mittere, nec non onera pro rata dictorum bonorum ſubire, quę omnia& ſingula partes ipſæ cum iuramento promi- ſerunt obſeruare, in nulloq́; contra facere. Lapſis verò aliquot menſibus, Horatius, al- ter prædictorum filiorum apud matrem e- ducatus, perijt, ob cuius mortem petijt tu- tor dimidiam bonorum matri remiſſam re- ſtitui, matre excipiente non teneri. Quæſi- tum fuit, an iure agat patruus, vel mater ex- cipiate Et videbatur prima fronte incongru am tutoris petitionem dici poſſe. Nam ſidi⸗ cimus cõtracium, de quo agitur, eſſe inno- minatum, l. penul. C. de condi. ob cau. t vbi datum ob cauſam quæ non culpa accipien- tis, ſed caſu fortuito ſequuta nõ eſt, non po- teſt repeti. concordat l. fina. eodem titu. à contrario ſenſu, cum alijs adductis per gloſ. inl. ſi vno.§ item cum quidam. in verbo, Perſonis, circa finem. verſ. vel dic quod eſt verius.ff.loca. ex quibus colligitur, quod v- bi ex contractu aliquid pro ſpecie mihi tra- dita facere debeo, ſi caſu fortuito, vel in mea aut alterius perſona, vel quocunque modo contingente facere impedior, nihilominus mercedem, vel rem conuentam proſequi poſſum, niſiculpa, vel mora poſsit mihi im- putari, his accedit tex. in 1.3. 9. quod ſi ita. ff. de condic. cau. data. quo cauetur, quod ſiali quid alicui dedi, vt intra certum tempus ali quid poſsbile faceret, vt puta Stichum ma⸗ numitteret, ſi intra præd ctum tempus ma- numittendi deceſſerit Stichus, ceſſat repeti tio, imò nõ ſolum ceſſat repetitio, ſed etiam datur actio ei, cui promiſſum fuerat aliquid dari, ſi Stichum manumitteret d. 9. quod ſi ita.verſ. quinimo.
Si verò contendimus contractum eſſe nominatum, idem dicendum puto. l. qui operas.ff. locati. t vbi qui locauit operas ſuas, ſi per eum non ſtetit, quominus ope- ras ſuas præſtaret, debet habere integram mercedem, facit tex. in l. ſed addes.§. fin. ff. locati. vbi caſus contingens in perſonam eius, cui aliquid erat promiſſum facere, ſi non ſtetit per ꝓmittentẽ, quominus adim- pleret non operatur reſciſsionem contra- ctus, ſed fidem contractus impleri æquum eſt.
Hoc idem videtur etiam procedere in vltimis voluntatibus.l. annua. in princ. ff. de annu. leg.& ibi Bar. t vbi legatum ſub con- ditione, ſi cõditio deficiat ob mortem eius, in cuius perſonam conditio debet imple- ri, nihlonminus debetur: his adſtipulatur
FF tex. in

Eö11u
remanet hæres, quia non
S ENATVS PEDEMONTAN
.—. C 82 tex.in l. quę ſub conditione. 9. quotiens: ff. de condi.inſtitu.quo diſponitur, Iquod hæ res inſtitutus ſub conditione, ſi Stichum
manumiſerit, mortuo Sticho, nihilominus dicitur conditio defeciſſe, ſi parere conditioni non poſsit, & ex iſto tex.videtur comprobari gloſ.fin inl. penul. C. de condi. ob cau. quam ſequi- tur Andr. Poma. in vltima addit. ad Barto. inl. ſi pecuniam. verſicul. quintõ fallit. ff.de cond i.cau.da.& ſihæc locum habent in vl- timis voluntatibus, idem erit& in contra- ctibus dicendum, cum valeat argumentũ de vltimis volũtatibus ad contractus etiam innonimatos. l. iure ciuili. ff.de condi.& de mon. cum alijs ſimilibus.
Nec obſtat doctrina Bar. in l.ſi pecuniã. nu. 14. ff.de condi. cau. da. l.penul. C. eodem titu. quod licet non detur repetitio ex illa conditione, quaſi cauſa, propter quam fuit facia promiſsio, non fuerit ſequuta, datur tamen repetitio ex pœnitentia, i quia ad hęc reſpondetur, tunc pœnitentiæ locum eiſe, quando res eſt integra, ſecus ſi non ſit integra, vtputa, ſi is qui aliquid implere te- netur, inceperit actum: nam tunc pœniten- tia non debet iniuriam ei, qui facere inchoa uit, inferre. lſi pecunia.§. item ſi quis dede⸗ rit.& gloſ. in princ. d. legis, in verbo, Sed cũ liceat. verſicu. caue tamen. ffl.de condic. cau. da. gl.ſi. inJ. quod Seruius. verſ.ſed nonne. & Bar. in 13. in prin. nu. i. eodem tit.
Vel poteſt reſponderi, t quòd propter ſtipulationes interpoſitas iſte contractus reducitur ad naturam contractuum nomi- natorum,& parit actionem. l. ex placito. C. de rer. permut. Bar. in J. fina. C. de condi. ob cau. quemrefert& ſequitur Alex. conſ. 40. numer. 17. volum. 4.& inl. ſciendum. col.. ff.de verbo. obligatio. Salyc. in l. ſicut. in fi. C. de actio.& obliga. per tex. in d. l. ex pla- cito. C. de rer. permut. latiſsimè laſ. in rub. ff. de verborum obliga. num. ¹. vſque in fi. † Sed in contractibus nominatis non eſt lo cus pœnitentiæ, d. l. ſicut.& ibi communi- ter Doct. Bar. in d. l.ſi pecuniam. num. 7. 8. & 1. gloſ.in d.l. ſi vno. in verbo, Perſonis, in fin. ff.loca. Natta conſi. ⸗. nu.z. D. Roll. à Val. conſi. 8. nume. 29.& 40.nec etiam eſt locus condictioni ob cauſam, Bar. in d. l. fi. nu. 5. ff. de condic. cau. da. ergo nec in con⸗ tractu innominato, in quo ſtipulatio inter- uenit,& iuramentum, Thom. Ferra. caut. 36. num.3. poſt Ange. Fulgo. Pau. de Caſtr. Imo. Alex. Butri. Ab. Fel.& Iaſ.per eum ad- ductos, Natta conſi. 609. num. 44.& conſ. 4²7. col. pen.& fina.
Nec obſtat, quod in hoc contractum
la eſt ſtipulatio, ſed tantum partes proni ⸗
8 runt ſeruare conuenta, fquia verbum br Wl0,
mitto, præſertim in Inſtrumentis impa ſlipulationem. 9. ſi ſcriptum. Inſti den ſtipula.& 1.1. cum ibi notatis per Dodn V de contrahen.& commit. ſtipula.Salſa d.J.ſicut. in fine. reprobata opinione hal eum ſequitur Roma.& Areti. in lſcienc ff. de verborum obligatio. colu.a, Aha comprobantur, eo quod promiſsio legi mè facia ex caſu ſuperueniente mutaniaꝗ corrumpi non debet. l.non corrumpicfi itine. actuq; priua. Alb. in l. licet. nume, locati. M Contrariam tamen opinionem, ſuul mus in contractu nominato, vel innomin to, ſeu vltimis voluntatibus, videnturi fendere infraſcripta iura. Primò, inconn cibus nominatis tex. in l. ſi vno. 9 itemt quidam.ff. locati.vbi ab eo, qui naucrb cauerat, nonnullos homines vehendn- tia, naui caſu fortuito amiſſa, poteſtuan ra accepta repeti, cum munere vehendii fuerit functus, cui accedit tex. in dichall addes. 5. ſi quis cum in annum. eodemti Tvybiconductor domus, qui in annumb bitationem conduxerat, poteſt penſion totius ſolutam pro dimidio, velprom temporis, quo domum caſu fortuitocu- pſam habitare, non potuit repetere conu dat tex. inl. ſi quis domum.§.ſi.& in um
tius, qui loquitur in opere inchoatoſſta
tit.locati. 8 2 8 9 1b 5 ſſ Secundo, in contractibus innomit- facit tex. in l.ſi pecuniam. in prin.ſhdi ob cau. vbi datum, vt accipiens aliqu ciat, ſi impediatur caſu fortuito, licetyi non ſteterit, quominus adimpleat, am „... 11.1.) ceat ei, qui dedit pœnitere, proculdubel- peti poteſt,& hoc videtur regulate,ſa fallat in caſibus, de quibus eadem J.ſipec- niam. õ. ſed vbi.his conuenit tex. in lmt d. tit.vbi d icui. vt Stichumduc- eod. tit.vbi datum alicui, vt Stichum at ſidecedat Stichus repeti poteſt. V . N.... Tertio, in vltimis voluntatibuitsi
legatum alicui factum, ſi negouſß mum filiorum interuenerit vno decedentenol debetur niſi ꝓ portione hæreditariavilel- tiũ.& Bar.illam legẽ ſumat hoc mocdo leg tum factũ ob aliquã cauſam determinalu ſecundum cauſam ſibi annexam,& 1 quem refert,& ſequitur Alberi.ibi ſamah ꝙ diminuto onere diminuitur emolume
„
tum, ꝙ occaſione dicti oneris erat relieium
* 4— 2 ud 1
& ex illo tex. arguit ad cõtraclus, coens eo
ſn gachen cg.—
u2 mneson, 7
Ceäulacige
loc fn 1oi
um cebal
31 1
. 4* Im gee
3
aaſcsptu b leguumn enämeiull duoneimalge urgätan nl na 12
tex.
wonltet
bosalchici*
detu“reol
p
g
2
T dimanle 7
kamentn
W
wuuda debe
waammootniſt diagdeCan
dXDecaddue N1n-e Caple noncauithæke
ves mottub te noctt, queco Darſcoalusso
Dasintetan
tnaainlexten lanter atrman nionem plon addemaulco
noncaoes ſonxadilar.
Eicettientl Dhtaalener
Walenaloni
r eltrete ciaſcem Jlarle teazeig 8
ngn ea ven
nongad, dait
ſänecauuzn. hr T lnone
don plden
dchdpem dnchm aljs ſi.
.. ☛* er h 4 10 tex. in l. Seio amico. ff. de annu legat V deben h, u.
dätione ob c
drgha api 2
)
Mäun d
albe todt nnubsceln peamd⸗ 4 lao.b nle Hädemolüt n ldeum nt eundefccils Aicumnol 4 nultum appà fdecondl aum allcubll grreiut or vbas dmdae iogem peten pretauionip niſtleguznlo etam qe pol ullucoKom 1” arab dene afqoodtla halella, propt fenunczatlo ll zanmund el zäſequen eAionusc. au usnome 4.„ dlesonmun ttegulalgude ſels bign dGäuvnioske, eoperonaco ini zdqan feuue celal P celänreca eGu eraam 7 vnniauzg wnl senun locünconn Rndentiam; dcei luo tnac dſmiratio waeroreſt — herna 3 9 weden d ſangin Fr oen 9 dedn Apti

1 18 11
dulatio ſe- 1. Veconde⸗ 1 e eos debere regulari ſecundum cauſam eis
quaed annexam, qua ceſſante ceſſare debet eius
. nen effectus. l. adigere. 5. quamuis. fl.de iure pa- vIr*p mäe tro.c.cum ceſiante, de appella. imò videtur a Mi daangade in totum defeciſſe conditio. l. in teſtõ ita ahen.& e&„ ,C ſi ueded s nirünän erat ſcriptum.ff. de condi.& demonſtra.v⸗
16 9& araoynin, bi legaium alicui factum, ſiSeiamin vXo- O A Areiaſ rem duxerit, ſimoriatur Seia defectus con um erand n ditione intelligitur,& relictum non debe- 10,“.. DannerJan oigmg tur. Et quęſtioninoſtrę multum applaudit aex caſu ſi aa eenienen, tex. ml. penul. in princ.ff.de condit.& de- de m monſtr. vbi legatum factum alicui, ſiduo- bus aliquid dederit, de rigore iuris non de- betur, lialter eorum, quibus danda erant, puta cẽtum, ante pręſtationem perierit, de xquitate tamen tit interpretatio, vt pPro par eltimis vqr J aibo te dimidia debeatur, nilt legatario polsit einttaſcrg. arap mora imputari, faci unt etiam quę pott Bal. nominatis einl u Saly. Pau. de Caſt. Gemi. Ludo. Koma. So- ns einl.lm. ci.& Dec. adducit Marſi. in rub. de fideiuf. 1ff. locati. t eO OM.*-. onmn I num. ꝛ25. Capi. deciſ. 190. quod filia, quęre » Amiher n nunciauic hæreditatt paternæ, propter ftra- calu fortae mill a tres, mortuis fratribus renunciatio illinon da repeti,(Et munent nocet, quæ conclulio communis eſt, teſte netus, cu* edita Par ſ. onf. z6. nume. 9.& ſequen. vol. 3.& -quis cu annpt Dada. in tetia par. relectionis. c. quamuis. nducior daus, quumn de pact. in ſexto.. tertius. nume. 4. vbi con- dem condin at potiſnin ſtanter aff.rmat hanc eſſecommunem opi⸗- lolutam pi umidſem nionem, pro qua ſtat regula l.iubemus. C. ris, quodo ux nciunmn ad Senatuſconſul. Velle. vbi generalis re- abitare, notuiuꝗ unciatio facta reſpectu vnius rei, vel per- inl. quis 2ν m inL ſonæ ad illam rem, ſeu perſonã coarctatur. oquiturſ Scteitnoh Et deficientibus perſonis, ad quas res pro⸗ hibita alienari, debet venire, ceſſat prolubi- aabschon’ tio alienationis per reg. ceſſante cauſa, de⸗
NAHr
** nonemma ch priug eialllana trariam tigr opinicg, Contrachn— 1 Ontractuſ mmatoe.
ndo, in ce 1— Dncamanfc bet ceſſare effectus, de qua etiam latè tra⸗ * acnt Ctat idem Marſi. in repe.]I. vni. nu. 33.& ſeq.
ſidu kfemeſtetg C. de rap.virg.lo. Crot.conſi. S9. nu. 7 quæ ediatuſe Arla regula etiã vendicat ſibi locũ in contractu
eIit, GI n ah nominato, qui habet dependentiam à con- idedich= ten tractu innominato, I'iraq. in ſuo tract. ceſ- eſt,& hq dem,, ſante cauſa. nu. 56. iuncta 36. lmitatione,& caſibus, d m ben— hac opinione ſtante, quæ verior eſt. cdvbi.it uedm, Non videntur obitare in contrariumad. vbi datum E i ochum ducta,& primo tex. in l. pen. C. de cond. ob at Stichus etiposi bu cau. cum alijs ſimilibus, ꝗa reſpondetur, vt in vl ursvoluitib per Bart. ibi, quod licet non poſsit repetiꝑ Sei 2m r leun leg cõditionẽ ob cãm quaſi ea nõ ſequuta, põt Ne T„Lagollh iñ repeti ex pñia, cum liceat pœnitere, d..ſi . vro didem pecuniam, in prin.& ibi Bar. in prin. nu.jt. 9 chdtaleh 14. quẽ ſequitur And. Poma. cbi in addi. 1 Smtbamdd Nee refragatur reſponſio ſuprà data, vi- 4 auünften delicet, f quòd pœnitentiæ non ſit locus, cũ ſin 1anncen, res nonſit integra, qm̃ incipiendo aliquid ie Bar Abt facere de eo, quod erat faciendum, non pro len, A”/ nuitg endl, Pterea dicitur res non eſſe integra, quia fa- ꝛuto onerd eßbbun ciendo aliquid non impletur cõtractus,& rn cömadue
DBECISIOXCVIII.
170 ſie alius non obligatur, meritò eſt locus pœ nitentiæ, iſta ſunt verba Bar. in d. l.ſi pecu- niam. num. z.pro quo facit quod dicicur ali quid non dici factum eſſe, donec quicq́; ſu- pereſt agendum.
Nec mouet tex.in d.l.ſi pecuniam..itẽ ſi qui dederit.ff. de condi. cau. da. quia non dicit non eſſe locum pœnitentiæ, ſed quod pœnitentia non facit iniuriam ei, qui emit, quia ſi viuit ſeruus emptus, qui emit, libera tur reſtituendo ſeruum pœnitenti. Si verò perierit, n hil præſtabit, cum nihil ſit ei im- putandum: admittit ergo ille tex. pœniten- tiam, quamuis nolit eam inferre damnum.
Nec eſt impedimento glo.in d..ſi pecu- niam. in prin. in verbo, Sed cum liceat, ver. caue, quia debet intelligi ſecundum legem, quam allegat,& ſic ſecundum I. quod Ser- uius, quæ loquitur in caſu ſpeciali fauore matrimonij, Ba. in d. l. ſi pecuniã. nu. 3. et 12.
Non obſtat, quod propter ſtipulationes dicatur iſte contractus ſequi naturam con- tractuum nominatorum:quia duobus mo- dis reſponderi poteſt. primo, hanc conclu- ſionem eſſe diſputab lem, ex his quæ ſcribit Alb. in d. l.z. C. oca.& late Iaſ. in d. rubr. ſf. de verbo. oblig. nu. 15.& ſequen. Secundo reſpondetur in caſu noſtro fruſtra quæri de ſtipulatione, cum in eo nulla interuenerit.
Nec repugnat verbum, Promitto, t quia cum ſit poſitum in contractu innominato, non importat ſtipulationẽ. Alex. in l. ſcien⸗ dum. colu.i. verſ.ſecundò limita. ff.de verb. obli. poſt Bal. in IJ.ſicut. C. de aciio. quem ſe- quitur ibi Sayſſ. col.2.
Vel tñderi põt, ꝙ licet ſtipulatio addita contractui innominato immutet eius natu 13, ita vt faciat contrahentes efficatius obli⸗ gari, quia propter ſtipulat onem adietam, oritur actio etiam ante implementum, quæ non oritur ex ſimplici contractu innomi-⸗ nato, d. l. ex placito. C. de rer. permuta. cum ibi not.attamen ad ectio ſtipulationis non operatur, quin ex contractu innominato competere poſsit repetitio per condictio- nem ob cauſam, vel ex pñia re integra, ita cõcludit Soc.poſt Rom. Alex.& Aret. ꝑ eũ alleg. in rub. ff. de verb. obli. col.i.vſque in fi. vbi latius& clarius cæteris Docto. quos viderim diſcutit hunc articulum, ſequitur Iaſ. in l.cum mota. nu. x. verſ. quid tenendũ. & ſeq.C. de trãſac.vbi dicit iſtam eſſe coẽm sñiam reprobata opiniõe Bart.in d..2. in fi. O.de cond.ob cau.qᷓ coadiuuari põt ex ſcri- ptis ꝑ Tiraq. in d. lmita.6. poſt Bar. in d..
14 cũ te. C. de pac.inter emp.& ven. t ꝙ qñ cõ-
tractus nominatus habet dependentiam FF 2 donna⸗

— 3 5 8 L 5 ₰ ————
—
SENATVS PEDEMONTANI
contractus innominati, tunc in contractu no minato militat regula, ceſſante cauſa, ceſ- ſat& effectus.
Nec eſt impedimẽto iuramentum, quia ſemper intelligitur ſecundum naturam cõ- cractus, ſuper quo interponitur, vulgata f. C. de non nume. pecu. vbi Docto.& re- Hus ſic ſtantibus, nunquam trahitur ad in⸗ cogitata, nec ad ea, de quibus iurans veriſi- miuiter non diſpoſuiſſet, ſi fuiſſet interroga- tus.c. quemadmodum, de iureiuran. c:cum uramento, iuncia glo. de homic. latiſsimẽ Tiraq.in repe.l. ſi vnquam, in prætatio. nu. 165.& octo ſeq. C. de reuoc. dona. Rip. ibi in3. quæſt. quibus non nocent quæ ſcribit laſ. in d.l.pecuniam. in prin. nu. 25. ff.de con di.cau.da.vbi facit regulam in contrarium, videlicet, iuramentum debere intelligi, vt ſemperaddat robur,& maiorem efficatiam præter& vltra naturam actus,& reſpon- det ad d.l.fi. C.de non nume. pecun. quia et- ſi verum ſit, iuramentum addere robur& efficaciam contractui, attamen vbiconſen- ſus deficit in primordiali conuentione, tũc iuramentum non extendit conſenſum, pro inde nec obligationem: ita ſeipſum decla- rat laſ. in d. l. ſi pecuniam. nu. 25. verſ.vnde ettamſi iurauerit,& alij ſuprà citati, ſed in caſu noſtro non fuit cogitatum de morte ſi-⸗ lij, ſed de vita, vtex conditione præſtatio- nis alimentorum,& doctrinæ appoſita ap- paret.
Præterea eſt dubitabilis opinio, an iura mentum in contractu innominato interpo ſitũ operetur, vt non ſit locus pœnitentiæ, ex his quæ ſcribit Alex. in d.l. ſi pecuniam, in princ.col.fin.verſic.dicit tamen Imo.vbi etiam citat Fulgo.& per ea quę ſcribit Dec. in c.i.colu.i8.& duabus ſeq.de iudi.dicens hanc opinionem eſſe de iure probabiliorẽ, licet alia ſit cõis, quos refert Nat. conſi. 81. nu.5.& 6. Vel& tertio rñderi poteſt ex ſcri
ptis a Dec. inl. non omnis. nu. Il. ff. ſi cer. pe.
& conſi.ʒo. nu.7.& ſeq. quem refert& ſe⸗ quitur Alb. conſi. 74. nu. 5. vbi concordan⸗ do opiniones diſtinguit, aut iurm̃ de obſer uando,& non contraueniendo eſt poſitum in primordiali conuentione, ſeu diſpoſitio ne,& tunc ſtante iuramento non poterit pę nitentia à cõtractu recedi, aut iurm̃ additũ eſt in clauſulis executiuis,& tunc iurm̃ nõ operatur quin poſsit cõtractus re integra reuocari pœnitentia, cũ clauſulæ poſitæ in executiuis non alterent principalem diſpo ſitionem, cle.. in fi de pręben. quam reſpon ſionem etſi vrgere videatur, attamen pro conſtanti non admitto, ſed primæ inhęreo.
Non obſtat glo. in d..ſi vnio.& ſteme quidam, in verbo, Perſonis. int ſtlons tex. in d.l. 3. 9. quod ſtita.& in verlicqun mo. ff.de cond. cau. da quia prædictaêi, ctę intuenti præ ſe fert duas rſioneia ma, quòd prædicta iura debeant int adhibita diſtinctione, de qua in d.Jſige V niam. 9. ſed vbi, ad quam diſtinctionen refert etiam gl. ind. 9. ſed vbi, in verboii ram,& in verbo, Periret, acin d. verſcqun mo, in verbo, Defuncto. Alia reſponlon ſultat ex verſ. niſi pœniteat, quæ concorii cum reſponſione Bar. in d.. pen. O. deccj di.ob cau.& in d.l.ſi pecuniam.
Non aduerſatur I. fi.. eod.tit. quiin ſpondetur, vt per gl. in d.l.ſi vno.§itemq quidam, in verbo, Perſonis, vbi etiamei medium, dicit ſpeciale eſſe in ſalario ſeuyj norario debito aduocatis, idem& inch rio conſtituto rectoribus, de quol Dec.conſ.7o.
Velreſponde melius, vt per Barini
item cum quidam. nu. 5.& in l.. 9. diuu lu. J.& 2. ff. de var.& extraor. cogni. Non obſtat l. qui operas.& l. ſedadii 1 ff.loca. t quia ad illas Il. vñdet Bar in lin cuniam.col.fi.verſ.vltimo oppo. ſequeni diſtinctionem Guarn. Gloſſato. ind gite cũ quidam, quem etiam ſequitur ibi hi nu.5.&. quẽ omnino videas.& in dlnſ uus. col. I.& 2. ff.de var.& extraor. eog Non obſtat l. annua. quia ibinonmn tatẽ matris fuerat factum legatum, proui d.l. Seio, in fauorem filiorum, ita glidu d. 1. Seio, bonus tex. inl. illis libertisi- verſ.ſed eiteſtatur.ff.eod.titu.Et ſequuj hanc partem, cenſuit Senatus bona—; dia reſtituenda tutori in vtilitatemal 16 pupilli fratris, t cui pactũ curatorisnun non potuit, l.pactum curatoris. C. depa
—*
SVMMARIV N.
2D„Dictionis parrochiæ ſignificatio quæ ſiu. 2Parrochiale ius quod ſit,& quib. modi eorflumte 3 Sacramenta diuina gratis miniſtrari qehent,il te quacunq; conſuetudine in contrarianc declaratur. 15 3 4 Oblationes vltroneæ,& aà ſpõte AEtibururhidthe
35 Tex- in c. ad apoſtolicam, de ſimonia. decliiii 6 Aa poſitionem alicuius verbi ſequitur ſolennus ex tali verbo reſultat. e Conſuetudo ex ſolutione vario modo fcktzint 24 eſſe non cenſetur, præſertim in actibus voluntat E nu. 43.lim itatur. 9 8 Ad conſuetudinem probadam teſtes ſingulan ſufficiunt ſecundum communem opinionen Ad conſuetudinem inducendãa actus eo animo en bent vt inducatur conſuetudo. Kwyehe o Interdictum poſſeſſorium aliquod in amnnbsp 4
nl rahuin 11 .
lctte⸗
n G i, 7 raur ianqu heß - 6).„1 8. 8 Tim anractaun V gonu, euren. 7 depaſthon fer 4 m ſuj Jadlaucauſa Dume W Jdehe 4 6ß 1— A ptchlghſone 4 „ g4 u 1 mneerduntu. 1 1 ma me Fferet. 1 cogipoſttal En unt uhcuſbcogepo Aub 4— nd janum poten aui e veprm 7
kumad erusenquncanſe
me. kräutmn 1 ſahſt e d Lem teſarſiette pu tenſi zidebent detu ee(lrulcge Cung. 1Bdr.ahueroruunr 3 Gpre turnuſu u fab Funorſztonprbarar 3 Chn d ana rapnic, Ful nug 4 Vüite ſte ifttuntt uuntzi hn ime ſr onſunu rſtrſin ner ötzarentiprban u Win aita, igtureyn 1ſe n grrreraninfrag 3 W eonrſereſegrenan 1) Tn whaiam aiguign uis unlbniucleir uß han nuteaujli hm. a d Hannitß ktumn tminnesn ere⸗ fa ſorun dlenatberag, ula I d
I ennrctonnoheui e dens a Nä
uht
daxenabueſmin
ofe„ 8 he ſtur, b tne a lattdeatane no
Aad.
A dn
dun Kſün,
G a r ilm fig 1 Katnitan. 19 1 uanug onn vcugntehe
Ren
4 mm feonag. ah iyen Whe hhen,

m A A
„In verbo Ndo
d. L.3 6„I W nlg ng0 12.3.9. quo, en de Cond. ca 1.“ mnen tue. UAdr nti præſe. uatd 100 bradic„ din lta dlltincdig dan led vdi, ao,„eWuhtl
eti ditne umgl.ij dEE b mä 41 Nverbo, p idit 1v erb 1 deln GA ex verꝗnili ean 90 ) Uac
vleuniam, on aduerſati„C. eodh 3 ll
etur, vtper e d. lanng. m in verbo, nis n in, dicit ſpec d:ſ ntt debito ad etis ice nttituto rec ua us, Ge onſ.70, lreſponden I sovtpe um quidam, aa.&inli ff. de var. 2a traok dn obſtat l. q a5persät rquia ad 1ll; I& Fderlant .Col.fi verl EE mocngee ttionem Gu ue Glockta dam, quemt un ſegrubil (6. quéomn videuitdl- L1.&z ff. de== Sennatog nobſtat lat r„quuüpan atris fueratſ*=m les pi o,in fauore iormahlld 0, bonusti Albilslhris
1 * eit 97 d eiteſtatut ⁷†odch ſegue
artem, cenſus emnolage
an aſſ, tuenda tut n tlätnalt tratris, Td 6 tuit, l.paci ur orasd de
1
G V M M 171
nit porrochiæ eicu 4 5 11 e uhudcotf chiale ius quoſ i7 Tan 1 genta du inag uuſreir . 1. 1 T auicund. cosf k ge nautlum 4*14„ 4 cclaratur. lones vitrottes 4 ncat ekulſ er nufin
„ 8.. 91 ſgtionem alicd 2n
x tel verbo 7—2 3„bnſcki
zär als Al
1
ſevoncenſci
gſucta inem 4 pdioee
40 mducatt*, ASrn
DECISIOGO IC.
nibus non datur, niſi ille præſtationes ſuper aliquo iure reali fuerint radicatæ.
3 Glo, fi. in l. ob carmen. ff. de teſti quæ vult poſſeßionem
per ſingulares teſtes probari poſſe, an ſit recepta, & de communi atteſtatur. nu. z25.
2 Quaſi poſſeßio iuris exigendi plenè, non autem ſemi-
plene probari debet.
Teſtium dicta non irritantur, vbicunque de eorum cõ- modo immediatè non tractatur.& nu.8.
14½4 interdicto retinendæ poſſeßionis, extrema requi- ſita probanda ſunt.
1 Diuturna ſola præſtatio abſq́; aliqua cauſa, ſiue obli- gatione introducta, non obligat ſoluentem.
16 Actus noſtri voluntarij non extenduntur, niſi quate- nus dee neceßitate inferunt.
47 Parrochianus, in quibus cauſis cogi poßit ad præſtan- das oblationes.
38 Capellanus compellere parrochianum poteit ad ſolu- tionem cerei, vel alterius rei, quam conſueuerat of- ferre.
19 Ex diuturna præſtatione in dubio præſumitur animus ſe obligandi.
20 Eleemoſynæ debitæ, ſeu conſuetæ dari pauperibus eiſ dem perpetuò dari debent.
21 Bartol. doctrina in l. priuilegia C. de Sacroſ. eccle. plu- ribus auctoritatibus exornatur.
a2 Operarius dignus eſt mercede ſua, quod alijs ſacrar ſcripturarum teſtimonijs comprobatur.
a3 Ohlationes iuri diuino, canonico,& ciutli, contrariæ non ſunt.
Vbi de probanda frequentia actuum agitur, ex qui- bus inducitur conſuetudo, teſtes ſingulares de di- uerſis actibus deponentes probant.& nu. 26.
27 Teſtium ſingularitas, vbi agitur de probanda aliqua
obſeruantia in genere non infringit eorum dicta.
28 Teſtes in dubio conteſtes eſſe præſumantur.
29 Teſtis ſingularis dictum dato, quod probationem ple nam non faciat, nihilominus alteri teſti adminicula tur, ita vt ſemiplenè probet, aut ſaltẽ præ ſumptio- nem ivducat.
30 luramentum ſuppletiuum etiam in remedijs poſſeſſo- rijs recuperandæ deferri poteſt.
32 Eccleſiaſticæ res, quorum alienatio eſt prohibita, re- gulariter in remunerationem obſequij„C laboris
alienari poſſunt.
33 Bxactio licet à principio in ſpiritualibus etiam pro la- bore non admittatur, ſpontanea tamen oblatio,& donatio ſubſiſtit.
Diuerſitas facti iuris diuerſitatem introducit.
s Teſtibus dignioribus& pluribusnumero ſtanai eſt.
36 Teſtibus deponentibus de proprijs ſolutionibus magis credendum eſt, quam alijs: cum enim ad eorum in- commodum deponant, eorum dictum contra alios probationem facit.
37 In poſſeſſorio remedio leuior probatio requiritur.
39 Teſtes vniuerſitatis in cauſa vniuerſitati ſpectante, quo ad auctoritatem, ſed ſingularibus perſonis, quo ad vtilitatem, non admittuntur.
Teſtis etiam in cauſa, in qua eius commodum verſa- tur deponere poteſt, modo proteſtatione vtatur, quod ex tali depoſitione nolit ſe iuuare.
Teſtis inhabilis dictum validatur per dictum alteriut habilis.
4*Teſtis deponens ſe non recordari, non per hoc inuali
dat propriam depoſitionem.
—
4
171
44 DVDonatio alicuius rei multo tempore continuuta in ec cleſia, obligationem in futurum inducit, vt ſingu- lis annis more ſolito idem donetur.
45 Conſuetudo probata eſſe cenſetur, probata frequen- tia actuum.
46 Oblationes in caſu neceßitatis exigi à parrochianis poſſunt.
47 In cauſa oblationum remedium poſſeſſorium,& pe- titorium datur.& nu. 48.
49 In iuribus perſonalibus, quæ ſubiectius fundantur in
perſona, licet non detur quaſi poſſeſſorium, fallit ta men in annuo cenſu,& redditu, qui reputatur quid immobile, ideo remedium poſſeſſorium datur.
5o bPoſſeſſorio indicio agi poteſt pro penſtone ſolita ſol- ui,& demum ſubtracta, vt ad eius reſtitutionem quis teneatur.
u In poſſeſſorio remedio retinendæ, quando requiratur probatio, quod tempore litis motæ eſſet quis in poſſeßione,& quando ſufficiat probare ſemel quem poſſediſſe.
DECISIO ILecO.
An rector Eccleſiæ ius exigendi oblationes, & certam grani quantitatem à parrochianis habens,& inillius iuris quaſi poſſeſsione exi- ſtens, cogere parrochianos ad dictam lolutio- nem polsit,& plura de probatione coniaetu- dinis.
G J Euerendus Rector Ec-
3
A/— 4
8 Nh cleſiæ Sancti Petri Ca- S ☛ f A
*
ſtri Argenti vallis Au- guſtæ coram Senatu X
S ) propoſuit ſe a tanto
SE& tempore,& citra cuius —— initij memoria, iuncto tempore ſuorum anteceſſorum non extat in contrarium, fuiſſe,& eſſe in poſſeſsione, ſeu quaſi exigendi ſingulis annis eminam vnam grani à quolibet parrochiano mon- tes habitante,& eminam vnam vinià quo- libet parrochiano planitiem colente, pe- tens propterea non ſoluentes compelli ad ſoluendum, ſeq́; in ea poſſeſcione manute⸗ neri,& quatenus expediat reſtitui. At ne- gantibus aliquibus parrochianis rectoris propolita, ipſosq́; nunquã aliquid ratione dicti parrochianagij ſoluiſſe contendenti- bus, quæritur, admiſſa rectitudine geſto- rum, an rectoris intentio ex actis iuſtifice- tur, an verò exceprione elidatur, adcuius quæſtionis cognitionem, vt intelligatur iuxta Ciceronis doctrinam, lib. 1. offic. c. I. quid ſit id, de quo diſputatur.
Primò ſciendum eſt, t quid ſignificet hæc dictio parrochia,& omiſſa interpretatione auctorum humanarum literarum, apud quos variè accipitur, vt late in Dictionario habetur in verbo, Parrochus,& ample- ctendo interpretationes Canoniſtarum,

48
ᷣF
S ENATVS PEDEMONTANI
dicitur eſſe verbum græcum latinè parti- tionem curæ ſignificans, quia rector par- rochiæ debet habere curam populi ſibi in- tra certos limites conſtituti. Archid. Ioan. And.& Gemi. in c. licet canon, de electio. lib. 6. aliquando accipitur pro loco, in quo degit populus alicui eccleſiæ adiudicatus, certis limitibus conſtitutis, Ab.& Card. in rub. de parroch. num. i. ſumma Ang.in ver⸗- bo, Parrochia, bonus tex. 13. quæſt. 1. c. ec- cleſias. in princip. hinc dicitur f ius parro- chiale, ſiue parrochianagij, hoc eſt ius ad parrochiam, ſiue eius rectorem pertinens, quod quidem ius ſeptem modis conſidera- tur, videlicet, in audienda miſſa diebus fe- ſtiuis in parrochiali eccleſia. c. vt domini- cis. de parroch. in decimis, in oblationbus, in pœnitentijs recipiendis, in exhibitione ſacramentorum, in ſepulturis, in benedi- ctionibus nubentium, Abb.& Cardi. in di- cia rub.de parroch. nume z. ſumma Angel-. in d. verbo, Parrochia. numer. l.latẽ Roma. conſilio 356. circa primum., colum. i.lſtis ſic præmiſsis, cum in caſu, de quo agitur, tra- Ctætur de iure parrochiali competente ex capite oblationum, videndum eſt, an ad hu iuſmodi annuales,& certas oblationes cõ- pelli poſsint parrochiani,& cum propo- natur has oblationes fuiſſe præſtitas pro- pter labores,& operas, quas pręſtare ſolent rectores, ſiue curati dictæ eccleſiæ in defe⸗ rendis, miniſtrandisue diuinis ſacramen- tis ipſis parrochianis infirmantibus in eo⸗ rum domibus, procul ab eccleſia parro- chiali ſitis videretur dicendum, hos parro-
chianos non eſſe compellendos, f cum hu-
iuſmodi diuina ſacramenta debeant gratis miniſtrari, non obſtante quacunque con- ſuetudine in cõtrarium diſponente. c. non ſatis. c. ea quæ. c. ad noſtram. c. ſuam. de fi- mon. c. penul. de ſepul. c. gratia.& c. qui ſtu- der. I. quæſtio. I. Pau. de Caſt. conſ.63. num. 1. volum. I. Corn. conſil. 296. litera E.& ſeq. volum. 4. Dec. conſi.z¹5. nu.z. quorum opi- nio corroboratur dicto diui Matth. c. 10. in illis verbis, gratis accepiſtis, gratis date,& ex eo quod ſcriptum eſt de Eliſęo prophæ- ta, lib. Reg. 4. c. 5. qui Naaman Syro à lepra mundato,& munera offerenti propter ſu- ſceptam ſanitatem, reſpondit in hæc verba, viuit dominus ante quem ſto, quia non ac- cipiam, cumq́; vim faceret Naaman peni- tus, non acquieuit Eliſęus, quinimo aduer- ſus Siezi eius puerum, eo quod duo talen- ta& veſtes mutatorias, quas Eliſęus recu- fanerat, accepiſſet, in hæc verba, prorupit: Nunc igitur accepiſti argentum,& acce-
iſti veſtes, ſed& lepra Naama tibi,& ſemini tuo in ſempiternum. Ha- — AA 44.. 1Sac, cedit, quod ſcribit Michęas c. 3. inueſp 4. 5 2*11ellers
adi ſ P NCLTBOeA ſ⸗ rA 6 aduerfus Principes,& iacerdotes don r 3„.... 7709 Iſrael: Principes eius in muneribus ia bant,& ſacerdotes eius in mercedet „.. 10
bant,& prophetæ eius in pecuma din bant.& Actuum apoſtolorum c. 8. yh
AR
ſit in perditionem, quoniam donum N exiſtimaſti pecunia poſsideri. Eiecit enn dominus noſter ementes& vendentess templo, Matth. c. 21. †Nam oblationes troneæ,& aſponte dantibus accipideben Exod. c. 25. in prin.& c. 35. quinimoinh iuſmodi oblationibus nulla conuentioa preſſa ſiue tacita iure ſubſiſtere pote 1 tanquam ſimoniaca non valet. c. venina tua nos. glol. 1. in d. c. no ſatis.& in diub ctus. in glo. penulti. de ſimon. Pau. deli d. conſi. 63. colum.z. verſ. tertiò requm quem ſequitur Dec. d, conſ.215. cob,in verſ.poſtremò.
Nec obſtare videtur c. adapoſtolian de ſimonia. t quo cauetur laycos poſſea pelli ab epiſcopo obſeruare pias conlis dines in oblationibus, quia poteſt mul modis reſponderi, vt per Pau. de Ca d conſ. 63. Primò, quòd illud c.intelligau cundum Innoc. de illis, qui ſollicitan ſtatuunt, quod nihil detur peralios.
Secundò, quod loquatur de lauti cõſuetudine, pia deuotione fideltumi ducta, ad cuius eſſentiam dicit pluras ri, qᷓ caſui, in quo conſuluit non intem runt, videlicet, quod parrochianisgi ſponte, pure,& ſimpliciter, nulla nectue te, nec pactione cogente, obtulenntàèſ uerint. c. dlectus filius. A.& c. tua. delm nia. c. de eulogijs. 18. diſtinc.& d.cadir ſtolicam, in illis verbis, pia deuotioneſi lium, item in illis, exigunt,& exootquem & hoc tenet Pau. de Caſt. in d. comib tribus primis requiſitis, ſequitur Citba conſi. 96. litera K.& L. vol. 4. Decdcon 215. colum. ⁊. verſic. venio ad ſeomduma in caſu noſtro videtur ex teſtibuspiouan quod ſingulis annis,& certo tempoteb blice monebãtur,& interpellabäturban, chiani ad ſolutionem dicti parrochimg ergo non poteſt dici, quod gratis ſponi ſoluerint.
„ 1atto Item requiritur, quod id, quodapans m uam
mt
chianis ſoluitur ſit certum, taxatu
arbitrio parrochianorum, non Atea
L „, „„ Al 14 1. „cleden lcue antseceie(„5aC(alcc dro. ochies, 1 hc ue h archle Felles oulenn, 1 1 wlll uunrte ue maf deeſreruol was. tetcon, i penk ſ 4 1 S dots 8 plem, ſerondd d 1h m c 5 nem: un 1 1. Cabmd von ſeume adecrfedal ſrn vl wan nooulul Aume g0 Aompo ncalunolt 1 vellſtete ne miotenſ a wüne,io arb Adett 1, ctare l recedele l elle Maob- 84, Felee Lus Gluetucon, perrTobade. Vend Hebsionell nemele M hen 31 troch anael! 1 Rnll mndc 4 ondet Aun ℳ. In eidett Rddr Gotesu 3 J on. 303. ddegeu,e n, d.polkt dpondenacc de we WWhcetRom.C. toliem e wnceekonen dicen,W ſder zA gin tonſtetrso fandum 3.. ſ. ſ.1 wrſan putall lul Aigermint R am pl ao decmaN dcnonlcæp „ o(wſontare f maadtocytn eKellentae, emeligtn womläeraäner tpua qt(Ghururälcu padaaden i:Rerm euch exempliien iusinluiscome in Neibo i vemdontiom censdcant oltem. 7,19 3 Wepod lusre ponder, öu wn e, d ſcpral welenclt h K Lotme e- 59— 10 fanaado walcuis en mrlclemn ege Traleeronſt A4 9 lſceendur'' noho 7, 1.. ACIII.II, U Göldonln. e,ne Genlt lpemmulausp 1 g e U Inotto neoari lcan.„ b duam demelke legit anmerg e. gdn con d. 10 cadapofto onuenirc j d 4 d n.. iles f one g n wfce Aa foh ſeeudo, n enmgn kergoer, Vpaen un Dtobatz r xtr 1 2 nameon RRa uirnele inemVgn 1II. A Prip dürmoci ge mitan 1 mtuerit ſ0 faseiihg ſer ddex i duten„ eäA- dhn unatjg v waume Imdrice , lOb.—„ . ktaxrag dfche&. mAs olutũ Se I kemi Me Varlon T-DO TCta ea„e G naite, 1 Lconluer ecuda de Folunre, M Itarn JNony 5 däge din.

363. Colum erſ.ten 1 A lequitur De ½α onſan remo. ACCobltare vi 2 Sir c uah AAnn †+— 1 ſ nia. t quo qr x urkyape 5 „moblation 3, qungiin sreſponderi us erbadas
71—. 2, 6z. t TimO, qt Ulud ug 1
beniſcana de ucc 99ʃ CUatenahada
sen ad cuius eſſmamdoſtate
8 primis req s, lec. . 4 1
7 6 Il kd¹
Iterpei
pwodgt
„ † — tul T pyl — M'
DEGISIO
. 3 4 4 1 8 ejoris eccleſig. d. c. dlectus. in fi. Paul. de Ca-
8u ſtro, d. conſ. 63.colum.⁊ verſicu. quartò re-
quiricur. Archiep. Floren. in ſua ſumma, in tertia parte. titu. 12. c. II. verſic. quartò pro- ter conſuetudinem. Item requiritur, quod
un totus populus, vel maior pars perſiſtat in
ſeruando dictam laudabilem conſuetudi-
nem: nam tunc poterunt cogi ſingulares 8
non ſeruantes, Paul. de Caſt. in d. conſ. 63. colum.ꝛ. verſic. quintò videtur requiri. ſed
in caſu noſtro apparet totum populum, vel
maiorem partem nolle perliſtere, nec perſe- uerare in dicta conſuetudine, imò potius velle d dicta oblatione recedere: ergo non videtur probata dictacõſuetudo, nec ipſum rectorem eſſe in quaſi poſſeſsione iuris exi⸗ gendi præd ctum parrochianagium ratio- ne dictæ conſuetud mis, ita videtur con- cludere Paul. de Caſtro d. conſ. 63. num, d. & 9. Poſſet etiam reſponderi ad c. ad apo- ſtolicam, prout reſpondet Rom. conſ 344. dicens, illud procedere, vbi quod dictat conſuetudo eſſe præſtandum, habet in ſe aliquam iuſtam cauſam, puta ſi ſubrogatur loco decimarum, vel canonicæ portionis, velad hoc, vt rector ſe ſuſtentare poſsit,& ſic intelligitur de conſuetudine rationabi- li, vtputa, quando ſoluitur aliquid pro lam- pada ardente ante ſacram euchariftiam, vt exemplificat Viuius in ſuis commun. opin. in verbo, Conſuetudo rationabilis, addu- cens d.c.ad apoſtolicam. Velpoteſt melius reſponderi, illud c. lo-
i qui de conſuetùdine,& ſic præſupponere conſuetudinem eſſe legitimè probatam,
† quia ad poſitionem alicuius verbi ſequi⸗ tur ſolemnitas, quę ex taliverbo reſultat, laſ.
1
eor 7. 4 e pug inl. ſciendum. in primon tabili.ſf. de verb.
obligationib. cum alijs cumulatis per Dec. conſil. 54. ſed in caſu noſtro negari poteſt,
â aliquam conſuetudinem eſſe legitimè pro- batam: ergo prædicti c. ad apoſtolicam non conuenit diſpoſitio.l. 4.9. toties. ff. de dam-
no infec. quod autem non ſit probata con- ſuetudo, videtur apparere, cum non con- ſtet probata eſſe extrema requiſita ad pro⸗ bandam conſuetudinem:& primo, quodiil⸗ lud parrochianagium fuerit ſolutum à par- rochianis vniformiter, ſed ex aliquibus te-⸗ ſtibus hincinde examinatis videtur proba- tũ ſolutiones fuiſſe biformes,& aliquando plus, aiquando minus ſolutũ,& ab aliquib.
mon. kochä en. d ſolutiot dc 1 2 nihil, fex qua ſolutione vario modo facta
non probatur introducta conſuetudo, prę- ſertim in iſtis actibus voluntarijs, Bar. in l. de quibus. num. 16. ff. de legi.& in l. ſolent. õ. non veroô,num, ¼, ſt,de offic, proconſ, quem
1 C. 1 177 refert& ſequitur Dec. d, conſ. 215. col.2. verſ.
ſecundò hoc idem probatur, poſt Corn. d. conſ. 296. litera IJ. item requiritur, quod te- ſtes deponant de viſu actus; cuius conſue- tudo allegatur,& de eius frequentia: ita quod appareat ex huiuſmodi actibus eſſe in ductum conſenſum populi, vel maioris par tis, †& teſtes debent eſſe conteſtes, alias ſi ſint ſingulares, non probãt conſuetudinem ſecundum magis cõmunem concluſionem: Dec.in d. conſ.z15. col. z2. verſic. tertiò, quia. & verſ. quartòhoc idem, cum pluribus re- latis per Portium Iib. I. commun. opin. con- cluſſo.3 4. col.5. verſic. tertiò infertu r, quibus addo Roch. de Cur. in c. ſ quæſt. 4.& 6. de conſuetud. Viui.in ſuis commun. opin. in verbo, Teſtes ſingulares non faciunt fidem, numer. 4. vbi atteſtatur de communi, addo etiam eundem Dec. conſ. 402. num. 15. ſed in caſu noſtro pro maiori parte teſtes viden- tur ſingulares, quia deponunt de ſolutioni- bus ab ipſis teſtibus factis: ergo non viden- tur probare conſuetudinem. Addit& vnũ Dec.d. conſ.z15. num. 4. poſt gloſ.in c. con⸗ ſuetudo. diſtinct. 1.& Abb. in c. fin. num. 17. de conſuetud. t quod ad inducendam co ſuetudinem debent actus fieri eo animo, inducatur conſuetudo. ſed hioc in caſu pro poſito non fuit probatum, nec addu ctum: ergo non eſt probata conſuetudo ſoluendi dictum parrochianagium.
Nec obſtare videtur, quod plures teſtes teſtentur, rectorem prædictæ eccleſiæ ſoli- tum exigere, eſſeq́; in quaſi poſſeſsione exi- gendi à parrochianis prędictum parrochia- nagium petitum quo caſu videatur proba- ta talis quaſi poſſeſsio exigendi per ea, quæ dicit gloſ.fina. in l.ob carmen. ff. de teſtib. 8 ideò rectorem debere manuteneri, aut ſal⸗ tem reſtitui, quia poteſt multifariè reſpon- deri.
Primò, nullum in hoc caſu poſſe compe- tere remedium poſſeſſorium, Bart. inl. fina.
10 ff. quorum bono. t vbi pro annuis præſta-
tionibus ſi non radicantur in aliquo iure reali competente in aliqua re, vel perſona, non datur aliquod interdictum poſſeſſo⸗ rium, cum non habeat locum poſſeſſorium nec datur, vbi non poſſet competere petito rium,& Bar. ſequitur pluribus Doct. addu- ctis Afflic. deciſ. 395. num. 3. Ripp. in d. l. ſi. numer. 3. atteſtans legiſtas ita communiter tenere,& eorũ opinionem in puncto iuris veriorem eſſe,& reſpondet ad c. querelam. de elec. cui etiam reſpondet lacob. Menoc- poſt hæc ſcripta editus, in ſuo tracta. de re⸗ med recuper. poſſeſſ. remed. I. num. 88. vbi FE 4 Ppariter
7— —— 3
—,

3 ENATVS PEDEMONTANI
pariter hanc opinionem crebriorem atte-
ſtatur, eamq́; defendit, ſequitur Alex. conſ. 94. num. I. volum. 7.& idem tenet Bar. inl. ſolet. 9.i. num. S. ff. de offic. proconſ.& lega. Corne. conſ.43. litera Q. volum. z. Roman. conſ. 311. colum. final. ſequitur Maſueri. in ſuo tracta.titu.de poſſeſſorio. colum. 7. ver⸗ ſic. item pro rebus& iuribus incorporali- bus&c.
Secundò reſpondet Dec. dicto conſilio 215. num. 5. verſic. ſed his non obſtantibus, poſt Innocen.& Paul.de Caſt. per eum alle- gatos, concludens, ex huiuſmodi quaſi poſ⸗ ſeſsione exigendi d quibuſdam parrochia- nis non inferri ad quaſi poſſeſsionem iuris exigendi vigore conſuetudinis aduerſus
non exactos.
I1 Tertò poteſt reſpondeni, t illam gloſ.inl.
ob carmen.non eſſe tutam,& ex adductis per laſ.in l. admonendi. num. 256. ff. de iure- iuran,& Dec, in c. licet cauſam. col. 7. de pro-
3 batio. Accedat, ſ quia non videtur probata
huiuſmodi quaſi poſſeſsio exigendi, cum plenè probari debeat, nec ſufficiat ſemiple- na probatio. c. querelam. 9. quia verò liqui- dè. de electio. gloſ. in l.. in verbo, Filium. verſ.tu dic plene. C. quorum bon.vbi Saly. in fi. Bar. in Extrauagan. ad reprimendum. in verbo, Summarieè. col.z. verſic.& idem in iudicijs poſſeſſorijs. illud idem videtur ſen- tire inl. admonendi. col. antepenult. quem refert& ſequitur Afflict. deciſ.36 4. num.5. Ripp. in dictal. final. num. S.& 9. ff. quor. bono.& in l. ſi conſtante. num. 17. ff. ſoluto matrimonio. poſt Corne.& Abb. per eum allegatos.
Præterea poſſet attentari eſſe probatam negatiuam ex teſtibus examinatis parte par rochianorum deponentibus ſe nunquam ſoluiſſe, minusq́; vidiſſe, nec intellexiſſe, quod huiuſmodi parrochianagium ſolue-⸗ retur modo propolito, ſed ſi quid præſta- batur id ſiebat vario modo ad arbitrium of- ferentium, Corne. conſ. 222. litera G.& H. volum.i.
Nec obſtat, quod teſtes videantur depo-
sz nere in eorum commodum, ſ quia cum non
immediatè tractetur de eorum præiudicio non propterea irritatur eorũ teſtimonium, argumento notatorum per Felin. in c. inſu⸗ per. in fin. de teſtib. poſt Bal.& Io. And. per eum allegatos,& per Dec. conſ. 42. num.3. vbi teſtis non repellitur pro cõmodo, quod venit in conſequentiam. facit tex. in 9. lega- tatijs. Inſtitut. de teſta.& nota. per laſ. latẽ in 1. ſi quis nec cauſam. ff. ſi cert. petat. in I. quo- tien. in fi. C. de iudi.& inl. dictantibus. col. ².
14 datur, I quia quoad remedium retinens
16 ratio, t quia actus noſtri voluntari
verſic. ex iſta. C. de teſtament videtun,
ciſio Io. And. in c. ſine poſſeſsione. coli in princ. verſic. propter quod ſoluenii- de regu.iur. in ſexto. quem refert gefnn tur Alexan. conſ. 172. num. 6. volumi dicit, quod ſi Epiſcopus petat quaras vno rectore vnius eccleſtæ, potertm deducere conſuetudinemgeneralemia diœceſis,& probare per rectores dan eccleſiarum, non obſtante, quod deeunn commodo tractetur in conſequentumai
videtur expeditum non competere, on non appareat probata eſſe extremarequu ta in huiuſinodi remedio.§. retinende ſtitut. de interdic. Barto. in l. 1. 9. final us ff. vti poſſ. Alex. conſ. 88. colum..& pn volum.5.
Poſſet etiam ad huius opinionis am borationem adduci doctrina— let. 6. non verò. num. 4. ff. de offic. pnan quæ fuit gloſ. in l. um de in rem vein
verbo, Longo. ff. de vſuris.& eamn Bart. in. ſi certis annis, numer. 4.0, c&psi
15 † quod aut reG or vult fundare intentiona
ſuam ex ſola diuturna præſſtatione, ut cendo diuturnam præſtationem tanqun modum& formam obligandi,& nonp reſt, quia tempus non eſt modus induc dæ obligationis.. obligationum ferasii nult. ff. de aciio.& obligat.& præſtatſi ſolutio fit ad liberandum, non autem, obligandum. l. qui hominem. in ſim èi numerationibus. ff. de ſolutio. Aut uin fundat intentionem non ex diuturmy ſtatione, ſed ex quadam promiſsiom 1 obligatione præcedenti, ad quam pſi dam inducit diuturnam præſtationer
tunc ſi allegat aliquam cauſam efficacn ſolemnem, poteſt aduerſarius cogi,in men.J. cum de in rem verſo. ff.de viunan in d.l. ſi certis annis. col. 6. in fin.&colic C. de pact, aut non allegat cauſam etic cem,& tunc ſecus. ſed in caſu noſtionu- poteſt, vt ſuprà dictum eſt eſſe efienni ctio, ſiue conuentio reſpectu minlta
—
—
nis diuinorum ſacramentorum: eigotun n enn
qua diuturna præſtatione, etiamlaccedi ret conuentio, non poſſunt compelipar rochiani ad ſolutionem dicti parrochian gij. Verùm ſecundum opinionem Decn dict. conſ.215. num. 5. verficu. etiam pai
cti parrochiani. poſſent ij, qui olraa
— Allele propria auctoritate ſe ſubtrahere a ſolut ne huiuſmodi parrochianagij:& p
.
oteſtele
tenduntur, niſi quatenus de necebitee erul
15 wei
nones 1
k iiol
f Ebeen de un Sann krur, 99 run— ſcitnob olllaleg 9 bb. dletu
1 nqub
7 lunqpudd N ralancum
Cunus eg d. ninoe
nt,nun ou zeinvluma dadt n, velcul
2h Aümiuiine tnneuſteccel t Müimiolt
n tnbentent“. Cnno, rlvewäte- mcchanic m aigpdent er nalirs ceno tempolen Senln qn dospollemrpr angel ioneserliet ztenethen män gwedehen gpemre ſezunnuräbke Adeutt.& ud depmocke Fuärie. tenapartelcen tiuncn nada deodka tooldello,- qwaropoſtCh inlummad WnumäNdn mellunoſr dadenter u Roban, ece compelenter witz vtm- ſnganreg i akcopell Nadtenct, Wohlnon wenanmuiſtg ke ecum vies Troilusk, Lapla Gpoktocin, Erang ⸗ti dne gt ile cd rehe üiens„
2 di. On wüimuc 4 nguas nn 9 ſr Adich
„:4 fuuat d em diutl 8 1 I 1 zad 4 3 Wmiek. 1 Holtoltc
tadang,S dia dikad, üfr de denen?” W pau dene du de annel apell
fonen. 812 6 1- dia tienun
er honach

9. 7. d. 1... nc. verlc. lian, ferunt. l. in. O. ne vxor pro marito. Bart. in.
Lin.eArarnh fEkun, ee Iun. nu.⁊ diun in ſex er dän G.l.ſi certis annis. num. ⁊.& Curt. Iun. nu.⁊.
inc.j—
exan. conſ. lnem nin In contrarium vrgere videtur, Wialaeet buod ſi Eon— um ius parrochianagi, quod cõliſtit in 8 ati 7.
ectore vnid upe nibus, vt ſupram euidentialib. dictum 4. te conſuer l,t ſit voluntarium, ita vt ad Shteſichne Ledn a⸗
Redroſ emgedin Titer quis compelli non poſsit: attamen hoc
4 obf er an/ fallitin quatuor caſibus, t in quibus parro-
10 1On Ante qat chianus cogi poteſt ad præſtandum obla- aciett conlen tiones. Primò, ex præcedenti conuentione, Jula quc A meglinse vtputa, ſialiquis conueniatur, quod occa- Fhecie. ſione alicuius prædij eccleſiaſtici ad cenſum annuum præſtandum obligatus ſit. Secũdò w ex præcedenti diſpoſitione vltimæ volun- 1 tatis, ſiue inter viuos, vt ſi quis donet inter viuos aliquid eccleſiæ, ſiue in vltima volun- 5. nate, vt ſü aliquid legetur, velcaufa mortis let etiam ac au us o, donetur eccleſiæ. 1 ertiô,ſi miniſtri eccleſiæ onem addud cänml non habent vnde viuant. Quartò, propter conſuetudinem, vt ſi parrochiani conſueti ſint aliquid eccleſiæ, ſeu min iſtris offerre certo tempore: in iſtis enim quatuor cali⸗ bus poſſunt parrochiani compellt ad obla- tiones per ſuperiorẽ: ita tenet Beatus Tho- 1. 4 man zm28 22. quęſt. 86. articu. 1. quem referunt& dis ute aprahn ſequuntur Abb. Anto. de Butr.& Card. in Aururnamt ſialomg rub. de parroch. num 3. Archiep. Floren. in Xermate igſt tertia parte ſuæ ſummæ. titu. 12. c.z. Socin. in
—
non verò. ni a. f decg
tempuste eſtmautracia. de oblat. in tertio libello. verſic. ſextò ¹0nis.. atioratt quæro, poſt Goffre. in ſumma.Alex. conſil. 10,8 grAna 123. num. i. vol 5. ſed in caſu noſtro non con-
lbena un, mut cludenter videtur probari, eccleſiam eſſe m.l. qur mihäcompetenter dotatam, ita vt miniſtri non nibus.1as ſimſtnindigeant: ergo poſſunt compelli parrochia ntione onaummiad præſtandum dictas oblationes, vt ſub⸗ e ſcdexd mpriem ueniant miniſtris eccleſiæ, ſequitur Ludo- *— aMouicus Troilus in tract. de oblatio. quem fe- t,1
C 2 2* 4 uν mubu cit poſt Socin. in 4. dubio. colum. 7. verſ.& Dree curtac tunc aut illę oblationes, poſt Hoſt. quem 8e in refert, dicens, huiuſmodi oblationes dici nem, poteſ etbn poſſe quodammodo neceſſarias,& per con
lol ſequens parrochianos ad eas ſoluendas per annſ NO
Anèë viam excommunicationis compelli poſſe,
t, aut ne ne un I dicit Anto. de But. in d. rub. de parroch. I CAll. 2 7 tunc lecti ealu, ad in fl. parrochianos non compellendos per tlupra d e a ſubtractionem ſacramentorum, ſed aliter
nuent peiit officio iudicis. Et quatenus ex hoc capite mſict xnton non eſſent compellendi, quia eſſet proba- M one, z tus redditus competens prædictæ eccleſiæ, lio, no ſune, ihilominus ratione ſaltem diuturnæ præ-
zuen artro. 1— 1 ad ſolutic ſ di J ſtationis, videntur aſtringendi ad dictum
ſcund ur cpua Parrochianagium. c. ad apoſtolicam. de ſim. rùm ſecunęſ e amg— e nun eulch f perquemtex. iunciis ibi dictis per Inn. di- (2l5. nun ab nt I, „ tell 3. üpe feſtpetere compelli parrochianum ad ſolu- tionem cerei, velalterius rei, quam conſue-
arrp Iid
„[C . M.... 4.2 ehtani. ſ 6 cit Io. Pab. Inſtit. de rer. diui. 9. pauonum, in roCne ubta 8 Verbo, Reuertendi, t quòd capellanus po-
3nACda DECISIO XCIX. AAnd. in, d menty
17 uerat offerre aliquo certo tempore, eum ex tali diutina pręſtatione videatur, ſe velle ob ligare: quamuis d principio liberaliter ince⸗
iy perit offerre, t& in dubio pręſumetur ex ta- li diutina præſtatione animus obligandi, ſe⸗ quitur Abb. in c.ſuam. nu. 7.& in c. lacobus. in fi.de ſimo. cum hac opinione concordat I.priuilegia. in fI. C. de ſacroſ. eecleſ. quæ ſa- laria ſolita ſolui eccleſijs etiamſi ſolutio fiat in ſpeciebus, puta grano, vino,& ſimilibus, dictis eccleſijs pręſtari mãdat,& ex illo tex.
20 notat Bar. in verſ. ex tertia particula, t quod eleemoſynę debitæ, ſeu conſuetæ dari pau- peribus, debent dart pauperibus perpetuò, & verſ.ſeq.dicit, quod ſi ciuitas daret anno quolibet certam quantitatem frumenti re- ligiolis, non poteſt poſtea facere ſtatutum perquod reuoceturtalis eleemoſyna, d. c.ad apoſtolicam.& Bar. referunt& ſequuntur
21 Abb. in d. rub. de parroc. nu. 3.& fi.&. c. pen, nu. 6. 7.& 8. de ſepul. Felin. in d. c. eccleſia S8. Mariæ. nu. ⁷.& in c.cum M. nu. 21. de con- ſtitu.& in c. nouit. nu. 7. de iudi.& in d. c. ad apoſtolicam. nu.*. Soc. in d. verſ. ſexto quæ- ro. in fi. o.de Ana. in c. quia in omnib. col. 3. de vſuris. Doma in c.i. col. 4. in fi. de conſtit. in 6. Dec.in d. c. eccleſia. 8 Marię. col. 28. ubi cõcordando opiniones dicit, ꝙ quando ſta⸗ tutum laicorũ ſpecialiter& expreſse benefi⸗ cium clericis concedit, tunc habet locũ doc. Bar.in d.j.priuilegia.& ſit idem, quãdo ſpe⸗ cialiter& expreſsẽ eſſet conſuetũ aliquid in beneſicium eccleſię ſolui,& ex iſtis nõ vide- tur tutum, quod aſſerunt 8. Thomas,& Ar- chiep.Flor.Ioco ſupra allegato, videlicet ob lationes debitas occaſione paupertatis, ſeu cõſuetudinis eſſe voluntarias, quoad quan- titatem,& ſpeciem rei oblatæ, niſi dicamus debere intelligi de principio oblationum, quod debet eſſe voluntarium.& hęc opinio corroborari videtur in auth. de ſanc. epi. 9.ſi quis aũt ipſorum.verſ. pro conſuetudinib. & ex eo, quod ſcribitur apud diuos Matth.
22& Luc. c. io. f dignus eſt operarius mercede ſua, quod repetit diuus Paul. in ſuar. epiſt. ad Timo.c.5.referens etiam dictum Deuth. c. 25. Non alligabis os boui trituranti:& ad Corin. j.c.9.quis militat ſiris ſtipendijs? quis plantat vineam,& de fructu eius non edit? quis paſcit gregem,& de lacte gregis non manducatꝰ quaſi dicat, Nemo, interpreta- turq́ʒ; illud dictum, non alligabis os boui tri turanti, dicens, illud eſſe ſcriptum propter apoſtolos,& miniſtros verbi Dei, quomo-⸗ do debet in ſpe, qui arat, arare,& qui tritu- rat in ſpe fructus percipiendi. Nam ſi ſpi- ritualia ſeminant, magnum non eſt, ſitern⸗
Poralia

SENATVS P ED EMONTANI
poralia metant, neſcitis, quoniam qui in ſa- crario operantur, quæ de ſacrario ſunt, e- dunt,& qui altari deſeruiunt, cũ altari par- ticipant.& clarius ad Roman.. c.i. probaue- rant enim Macedonia,& Achaia aliquam collationem facere in pauperes ſanctos, qui ſunt in Hieruſalem: placuit enim eis,& de⸗ bitores ſunt eorum. Nam ſi ſpiritualium eorum participes facti ſunt gentiles, de- bent& in carnalibus miniſtrare illis.& ad Galatas, c. 6. communicet autem is, qui ca- thechizatur, id eſt, inſtruitur verbo, ei qui ſe cathechizat in omnibus bonis: iuſtum enim eſt, vt illi conſequantur ſtipendium, qui pro tempore ſuum commodare repe⸗ riuntur obſequium. c. charitatem. 12. quæſt.
23 2. ex quibus aucioritatibus dici poteſt, tprę-
dictas oblationes,& præſtationes non eſſe iuri diuino, canonico,& ciuili contrarias, Abb. in c. ſuam. num. 7.& 9. de ſimon. ac- cedente præſertim quaſipoſſeſsione exigen di, quæ videtur probata, cum plures teſtes deponant rectorem fuiſſe,& eſſe iam lon- go tempore præterito, excepta præſenti moleſtia in pacifica poſſeſsione, ſeu quaſi, ſaltem miniſterio conduciorum, exigendi à quolibet parrochiano habitante in mon- tibus eminam vnam grani, ab incolentibus verò planitiem eminam vnam vini, occa- ſione dicii parrochfanagij, quod quidem parrochianagium ſoluitur propter labores rectoris, ſiue curati eccleſiæ in deferendis & miniſtrandis ſacramentis in domibus parrochianorum infirmantium,& interro- gati de cauſis ſcientiæ, aliqui reſpondent, quod viderũt aliquos, quos nominant, Sol- uentes, aliqui verò teſtes,& plures depo- nunt de ſolutionibus proprijs,& ſuorum anteceſſorum,& dici audiuiſſe, quod alij parrochiani etiam ſoluerunt, nonnulli ſe exigiſſe nomine rectorum:ex quibus depo ſitionibus videtur dicendum, eſſe proba- tam prædictam diutinam conſuetudinem offerendi, aut ſaltem quaſi poſſeſsionẽ exi- gendi prædictum parrochianagium, ex do- ctrina Bar. in repe. l.de quibus. nu. 24. verſ.
24 ſed dicas.ff.de leg. concludentis, t quod vbi
agitur de probanda frequentia actuum, ex quibus inducetur conſuetudo, ſi teſtes de- ponentes de frequentia actuum ſint ſingu- lares in redditione cauſarum ſcientiæ, quia vnus deponat de vno actu, alius de alio, iſti teſtes probant, quia deponunt de actuum frequentia,& ſic id, ad quod inducuntur, ſecus ſi inducerentur ad probationem ali- cuius actus ſingularis.& huic doctrinæ fa- mulatur gloſ. final. in l. ob carmen,§, fi. ff. de
25 teſtib. concludens, t quod ſivolo me poſſediſſe,& teſtes deponant vno anno, alius de alio, horum teſi nium tenet,& probat polleſsionemai
gloſ. referunt& ſequuntur Bart. ibi a „M
Droda V;
—
lun. conſ. 168. num. 31. poſt Alex.& Ca
per eum allegatos, Alexan. conſ.lo,u
volum. 6. Pariſ.conſ. 87. num. z5. volun 6)
alij adducti per Cra. conſ. 3,num aln 1
ribus ſequent. adducens Corneumanci tem hanc eſſe communem opinionen,i reſpondentem ad rationem lal.in dlati nendi. num. 256. eandem communemai atteſtatur Viui. in ſuis commun. opina verbo, Teſtes ſingulares ſufficiuntac Aret. Angel. Guid. Pap. Socin. Boenqu Beroum,& alios per eum relatos, qu addo Curtium in tracta. de teſtib. consi 37. num. 77.& ſequent. vbi dicit an nionem ſibi ſemper placuiſſe, Albenui mili tracta. de teſtib. in vltima part.nu Et caſui noſtro multum arridet deci nocen. inc. qualiter& quando, num de accuſat.quem refert& ſequitur lun in c.quoniam contra.in verbo, Teſtiun poſitiones. colum. 5. verſic. iſtud eſtnou le dictum, de probatio. Felin. poſt bi ton.& Innocen.in c. licet ex quadam c 26 verſ. ſecundò limita, deteſtib. quod fqn do agitur de probando aliquid, quodiu temporis continuationem, ſiue petſeun tiam,& actuum diuerſitatem, ſeu muli citatem, ſiue ſit totum vnum, ſiuette acius,& partes diſtantes,& ſeparau puta ſi agatur de probando, quodi eſt in quaſi poſſeſsione iuriſdictioner cendi in vnoterritorio, vel exigen mas, tunc ſingularitas teſtium inals tempore,& perſonis, non nocct, qun rietas actuum, temporis,& perſonau non diuerſificat id, de quo ſubſtantuii & probabiliter quæritur, ſequitur Gun Pap. deciſ.5 44. quidam elegit, vbidusſ vidiſſe plures cauſas determinatasinm ra conſilij, non obſtante tali ſinguluns Angel. in diſputa. incipien. Aſtenbis colum. 1i5. verſic. contrarium eſt venme Innocen. in d. c. qualiter& quandi- win &e ſequitur Alexan. conſ. 7².· num.vo 27 tvbi dicit, quod ad probandum gent 4 obſeruantiam ſingularitas teſtium non fringit eorum dicia,& quodiſta eſ wal opinio, quam etiam ſequitur Curt. une feud.in prima part. colum.5. in princn Pap.conſ. i6. num. 4. vbi dicit teſtes lu
conſuetu dine valere, licet ſint ſingulmm
& licet de cauſa ſcientię interrogaii un⸗ po
Äbuscone k abundenmm
(on g k M
b ecutn ſees onu Conclld, mned Ga
am gwoltelt I Ahnodiclge0 nhunngim yxi noupoiet oletoraltet ,7 tem inducant tm erqurden ntem ele, tele nun z poth h recalospet i Kcefertiiornn ind.Ilcet canh primoverum
2
d col. 7.verich
iuramentow; diß poſſelen poteg deter, ſelbroeimé werſgntktc nenderum. 9 cnſg num a, tul n dL9 Auen refn intn oqlens, ennn d 1 ſenionbn 1 kinuſn 1 banfun wuihng
fſn„Na m.
on anitto mottaltint ntradade 16,mm. Fetitats non probis nem edigene aotor atann 1mostetisa krepvobent npt odem vel oelt gecere tCtauetd. 1deCaſt. I luos, quo t mlopgletion lom.ver an de dio nderur fqur etiuum etian Waſerimm lec guod agm 1 PoltBarein Geüreiurnc Danreter 4
loreinenan däll Ramulde 4 nuw mag nah g kripene rcnrnüe 8 Nlerdan ler d cn

dn no, aliug* ponant, poſt Ioan. Pab. quem refert in 9. ex enet,&ꝓ Mun non ſcripto. Inſtit. de iure natu. gen.& ciuili. kerunt g= polkain Kccedat quod quartus, ſeptimus, decimus
Al nturha mn ſeptimus,& decimusoctauus teſtes viden- lleaeü„dolae 334 conteſtes concludentes dictam quaſi begalos— poſſeſsionem exigendi,& reddentes ratio-
dr nem dictorum, quia ipſi exegerunt dictum du(Bnaas parrochianagium nomine actoris, T& in duentadg SuCung dubio præſiumuntur conteſtes, Alexand. d. nc elle co a nemo 3e conſ. 7². num. 8. volum. ⁊. poſt Bal. in l. de emtem adrr wemlüd quibus. colum. antepenul. idem Alex. conſ. num. 256. nem comde 47 abunde. num. 6. verſ. non amitto etiam dur Viuriin au comag lib.z. ſequitur Cotta in memoriali, incip:te- leites ling It esluffi ſtes ſingulares, in fi. Curt: in tracia de teſtib. Angel Guie Soch concluſio. j. Neuiz. conſ. 26. num. 25. , R alios aweumn, Præterea dato citra veritatis Prainelf⸗ Curtlum in se a. de cium, quod teſtes Mlene alobarenihf . 77.& ſe au.,ybi iuſmodi quaſi poſſeſsionem exigenci par⸗ m libi ſemp acuiſſt rochianagium, de quoagitur: Irtamen ne⸗ acta, de teltſ„ vltim garinon poteſt,/ quin vnus teſtis admini- uculetur alteri, vt ſemiplene probent, aut ſal⸗ tem inducant præſumptionem vehemen- tem, ex qua Senatus poteſt credere ita veri- tatem eſſe, vt concludit Crauet. d. conſ. 73. — ſe num. 35. poſt Bal. Paul. de Gaft. Alex. Cor- nedium lliclin ne.& alios per eum relatos, quo fit, vt poſ- um e prol an Fen ſt deferri iuramentum ſuppletiuum, Dec. nocen,- xtexain d. c. licet cauſam. colum. 6. verſic.& hoc ccundolimi vetclt primo verum intelligitur. de probation.& tur de prob aualintcol. 7. verſic. bene videtur: t quod quidem dris continun nemauiuramentum ſuppletiuum etiam in reme- &actuum d na lttam udijs poſſeſſorijs, præſertim recuperandæ m, ſiue ſit tſa umrthpoteſt deferri etiam quod agatur de poſ- „& partes d ine nuſeſſorio rei magnæ, Dec. conſ. 25. colum. i. agatur de emiliVerſic. reſtat duntaxat, poſt Bart. inl.admo- qualt poſſeſt imiennendi. num. 55.& 56. ff. de iureiurand. Alex. in vnoterrina ,andconſ.9t. num. 2. vol.5.& Bart.refert& ſequi- tunc ſingul ux s teiaſitur Iaſ. in d.l. admonendi, num. 100. X ſe- dre,& pelſſas, nansgquent.&eã in repeti. num 273. Dec. conſ. 6. actuum, ter ors, êfonsin fin. loquens in remedio reintegrandæ in- auerfcat i. ee qutnätentato pro huiuſmodi annualibus præ⸗ . er un Iubſtationibus, quorũ dicta multõô magis pro⸗ 7 cedere poſſent in caſu noſtro, in quo præ- een emau ſupponitur pluſquam ſemiplene eſſe pro- eplures cauſ er 1 pau batum, laſ. in dicta l. admonendi. num. 105. alij, non q mte ns Sein repetitio. num. a8. Alexan. conſ. 42. in in diſpun hurge fin. volum. 3. latè Crauet. d. conſ. 73. num. 7.15. verlic. 1”
4er Adtε 24.& ſequent.
6 D.. 5 Parl(0— num —r. um.) ucti er 3hd 4 Iper Cſ 2 n bi
4
i noſtro m Im ani inc. qualit quana ulat. quem a8&ſenx. aoniam con san verbai
24 In elg. lecil.]44 O n
en. in d. c.q alms. Et tenendo hanc opinionem poſſet ad 115 4.1/20.. uicur Alexa bnise contraria reſponderi,& primo ad c. non —) W 7..„— A. 1 ciu, quodaM mn ſatis,& alijs ſimilibus ſupra in contrarium
uantiam linſug, aüdh adductis, fquod illa iura procedant, quan- teorumdic— 4 len do aliquid pro diuinis ſacramentis daretur o, quam etl a*. dese nomine precij, ita vt dici poſsit ſonare in venditionem: quia tunc hoc omnino pro- 1 hibitum eſt,& red oleret ſimoniam, d.c. qui ne val= gu ſtudet..quaſt.1 ſecus ſi aliquid præſtaretur
Rdiſe e wodg DECISIO R8CIK. 174
ſponte in remunerationem impenſi obſe- quij, vel laboris, quia tunc licite præſtatur, & accipitur, argum. c. liberti. 6§. pro remu-
32 neratione. 12. quæſtio. 2. vbi res eccleſice,
quæ regulariter prohibentur alienari, poſ- ſunt iuxta meritum donari in remunera- tionem obſequij,& laboris, Alex. conſ.55. num. 6. volum. I. ergo multò magis res lai- corum,& in c. ſequent. dicitur quicunqite ſuffragio cuiuslibet aliquid eccleſiaſticæ vtilitatis prouiderint,& pro eo quodcun⸗ que commodum in remunerationem pro⸗ miſerint promiſsi ſolutione eos abſoluere oportebit, cum dignus ſit operarius met⸗ cede ſua, concordat c. charitatem. 12. quæſt. 2.& c. relatum. iuncia gloſ. 10. quæſt. vlti⸗
33 ma. Abb. in c. cæterum. in fin. de dona. nam
licet exactio à principio etiam pro labore non admittatur.c.cum ſit Romana.ibi com- muniter Doctor. Abb. inc. ſuam. de ſimo⸗ nia. tamen ſpontanea oblatio,& donatio ſubſiſtit per ſuprà dicta Abb. in dict, c. ſuam. num. 7.
Nec obſtat conſilium Paul. de Caſt. 363.
34 †f quia diuerſitas facti inducit diuerſitatem
iuris. l. interpolſitas. C. de tranſact. nota. Al⸗ beric. in l. ſi ex plagis.. in cliuo. ff. ad leg. Aquil. nam in caſu, quo conſuluit Paul. de Caſt. ille Abbas qui conueniebat ſuos par-⸗ rochianos ad aliquid ſoluendum pro ſepul- tura,& alijs ſacramentis antequam admit- teret corpora ad ſepulturam, vel alia ſacra miniſtraret, volebat paciſci cum parrochia- nis, vt proponitur dicto conſ. num. 7. quod eſt illicitum, ſed in caſu noſtro curati non deſinunt diuina ſacramenta miniſtrare, nec conueniunt, vel paciſcuntur occaſione di- ctorum ſacramentorum miniſtrandorum. Ergo non nocet prædictum conſilium, quinimo retorquetur,& pro reciore ſan- cti Petri adducitur, cum in caſu noſtro proponantur verificata requiſita per Paul. de Caſtro, videlicet, quod quilibet parro- chianus ab initio,& ſubſequenter gratis, ſponte,& lberaliter nulla neceſsitate co- gente, pure,& ſimpliciter,& certo modo ſoluerit huiuſmodi parrochianagium, con- ſiderans, quod digni eſſent curati operan⸗ tes mercede ſua, propter labores, quos ſu- ſtinebant in deferendis diuinis ſacramen- tis ad loca procul diſtantia ab eccleſia par- rochiali.& licet aliqui deponant, quod va⸗ riè fuerit ſolutũ dictum parrochianagium: attamen multò plures deponunt de certa
35 menſura oblata ab ipſis parrochianis: t quo
caſu iſtis teſtibus eſt ſtandum, tanquam di⸗ gnioribus,& pluribus numero etiam q́uod ab vna

—
ab vna parte produc „e.& l. Ob carmen. 9. final. vbi gloſ. in
quod chn. in c. cum til.
verbo, Impar. ff. de teſti. E 1 num.5. X G. de teſt h. cum ig tur conitet cer-
to modo,& pluribus annis fuiſſe ſolutum
parrochianagium huiuſmodi ſolutionibus
ſtandum eſt, argumen. c. ex parte. de cenſi⸗
bus. Etſidicatur non eſſe probatam huiuſ-
modi generalem conſuetudinem, ſeu diu-
tinam præeſtationem,& obſeruantiam in
dicta parrochia, cum teſtes pro maiori par-
te ſint ſingulares: reſpondetur, quod imò
ſunt plures teſtes conteſtes, quartus, ſepti-
mus, decimuſſeptimus,& decimusocta-
uus, quibus alij adminiculantur proban⸗ tes hanc diutinam præſtationem,& obſer⸗ uantiam. Et dato citra veritatis præiudi- cium, quod eſſent ſingulares, hunuſmodi ſingularitas non eſt obſtatiua, ſed admini- culatiua, vt prædictum eſt, ſingularitas au⸗
tem adminiculatiua, quæ eſt, quando te-
ſtium dicta ad eundem rei finem concor-
dant,& tendunt, non nocet, vt inquit Cur.
in tracta. de teſtib. concluſ 46. numer. 9².& ſequent. poſt Bal. in locis per eum relatis,
36 t quinimo ipſis teſtibus deponentibus de proprijs ſolutionibus magis credi debet, cum deponant contra ſe,& ad eorumin- commodum, quo caſu tenet eorum dictum etiam contra alios, quia non eſt veriſimile, quod depoſuiſſent, niſi eſſet veritas, l. quæ- ro.. fin.& ibi gloſ.ff. de edil. edi. Barto. in l. cum fliusfamiliãs. in princ. circa fin. verſic. tertiò contingit.& ibi laſ.num. 17. ff. de ver- po. oblig. laſ. in l. nec is, in princip. num. 16. ff.de acquiren.hæred. faciunt nota. per Fe- Iin. in c. cum à nobis. num. I. de teſtib. Dec. conſ.6. num. 4. Tiraq. de retract. 5.1. gloſ. 14. num. 47. Crau. d. conſ. 73. num. 30. in fin. Viui.in ſuis commu.opin.in verbo, Teſtis vnicus& ſolus, poſt Boer. quem refert de- ciſ. 221. Et ex dictis iſtorum teſtium corro- borantur dicta quarti, ſeptimi, dec miſepti- mi,& decimioctaui teſtium, qui depoſue- runt, præſertim ſeptimus, quod ipſi nomi- ne præfati rectoris exegerunt parrochiana- gium, quorum dicta viderentur ſufficere 37 in hoc remedio poſſeſſorio, t in quo leuior requiritur probatio, vt ſupraà probatum eſt,& concludit Bart. communiter appro- batus inl. i. num. 10. C. quorum bon. Alex. conſ.51. num. 4. vol. I. Dec. in l. ſin. num. 15. C. de edic. diui Adrian. tollen.& conſ. 56. num.5.& conſ.663.& alij cumulati per Cra- uet.conſ.iᷣS. num.iz. Gozad.conſ. 12. num. II. Rui. conſ. 10⁶. num. 18. vol. 5. ex quibus apparet, iſtam eſſe communemopinionem.
S ENATVS PEDEMONTANI antur. 1. 3. 5. eiuſdem 38
Nec obſtat, t quod dictus ſeptimu ſtis tractet de eius commodo, camexzn probetur, eum eſſe conduciorem ut tuum prædicta eccleſiæ: quia pro rin ſione retorqueri poſſet, quod ſupraͤtnn trarium adductum eſt, videlicet, con dum hocnon repellere teſtem, cumſh diatum,& per conſequentiam, vtconi dit Dec. d. conſ.34².& Felin. in d.oi per. de teſtib. Sed cum periculoſaſithas ſponſio, quia tam in caſu ſupra prom
4
21. irrelit
mau
chianis adducto, quàm in termintsiſti 1 teſt dici, agi de commodo, ſeu inconmn do teſtium deponentium principalitera refert quod non interueniant in aca n b
39 quam principales, t quia teſtes vniuet
tis, vbi agitur contra vniuerſitatemexa
ſa, quæ ſpectat vniuerſitati auciortau ſingularibus perſonis vtilitate, nonm bant, cum re ipſa ſint partes, vt exptai cit Bal.in rubri.ff. de rer. diuiſ.columa ſic. nota, quod quidam ſunt vniuerlin per tex. in l. omnibus. C. de teſti.&n det ad dictum§. legatarijs. quem rei ſequitur Felin. in d. c.i nſuper. num/a vbi in fin. reſpondet ad id, quod den quando commodum,& incommoqdum nit ſecundario, pulchrè concludems,q quando ſententia poteſt afferre telte modum, vel incommodum immedi hoc eſt alio iudicio non requiſito, vtſi tur cauſa contra vniuerſitatem de re,ui vtilitas ſuſcipitur a ſingulis, vt decui moris, quo ſinguli vtuntur,& dea pro qua venit imponenda collleci, caſu noſtro, quia lata ſententia in n rectoris exequutio fieret contra teſti teſtes deponentes pro ſe& in eoru modum non probant, ſecus ſi deponi in cauſa, cuius ſententia non poſiet en teſtes, vel pro teſtibus exequi, niſina ueniente alio iud cio, vt in caſu lom in in d. e.ſine poſſeſs one. colum. 4 delc iuris. vel in cauſa, quæ auctoritate, â0 litate eſt vniuerſitatis, quia tunetſsdi ponentes pro ſe ad eorum comntn probant ſecundum Felin. in d.c. in fin. poſt Ioan. Andre.& Bal,pereum
legatos,& quod teſtes de vniuetſtutemn probent etiam, vbi traciatur de onete hd ut in caſu noſtro tenet Abb. conſiê pin an dictus Donatus. colum, ſecund vet primò, quoniam. lib. i. quem refett&ſeg tur Viuius in ſuis commun. opinio. in bo, Teſtes de collegio. licet laſeind- 1
¹
. 7 nec cauſam. nu. 1⁷7& inl. dictantibussmi.
& ſeq. C. de teſtam, dicat ſe dubitare h
voluwGade— 4 Feundäten 5, en bl
onicelcztt e itram Kode Vde ondu
bändih tbwetti aoltpen achxatſe maeemmnen erlucealü eerbadinl übasCcetek umnteken Rnn rferacl4o en4r.nnel dn, nuas Rler lſpereumalegt Acccdeta ancalcur deg redäiſfeteb, Kcoltone As Kalorte umädinlſte 4utumph la bichdu bblll valibe aidoadrenushh llqiisetm Katſscogftdr Ghdeedenit eddietam Ba fen Alecgin mainwemona ſisvvnus, enonlincih, Poktaleng elldellſin ocs reni aun oCun unna Korclenn hatten lne tutas t ndt R 9 in m m verſcu aende 3 V 1 1 tund imanäte aglamnm negh, ℳ V allea cona Necnide V V Gntad V egrdäpratic dutena dnüditſpee
, n 4.4 drachäa aateügipra
no 4 umzen m doan düeel 4 Hin 0c
tlt. bite d An96. V

derdeu dän PECISIOXCIX ur, eum, ſdd n dicta regula, cum aduocatus, procurator, mis præſtatio Ponte,& libere à principio Ldl onduaa proxenata, iudex, véditor,& donans, quã- facta,& nonagitur ſimpliciter ex conſue- etorquerin 2* dug do tenentur de euictione, fideiuſſor,& le- tudine, ſed ex quaſi poſſeſsione exigendi, nad 1 uenn 1 t guodl, gatarij, quando teſtamentum trahit eſſenti⸗ in qua non requiritun tam exacta& plena dononre 3 28 vidd 1 am, ex eorum teſtimonio,& alij deponen- probatio, vt dictum eſt.. . Nneſ etelten a tes in caſu vbi imminet laus, vel vituperi⸗ 43 Nee nocet t quod ex actibus voluntarijs A per ch aqvenin, um, aut intereſſè teſtis, regulariter non pro non inducatur conſuetudo, nec animus ob 1Dnl.z= Heln bant,& tamen negotium non agitur con- ligandi, vt per Bart. inl. ſolent.§. non vero. keltib. ded g* peran tra eos principaliter, ſequitur Fel. in dictio numero quarto. Corn. d. conſ. 29 6. litera I. gu tan an aldo in c. inſuper. nu. 10.& quinq; ſeq.& pulchre in cum ſimilibus, quia fallit fauore eccleſiæ, c. addudo,e iintent c. perſonas. de teſtib. Alex. conſ. io. num. 12. veniens, eli. de teſt. quo mouetur Abb. ibi 1, Agi de cô odd ſa volu. 6.ldeo ad reſponſionem, quam ponit in 4. notabili, dicens, quod parrochiani poſ
nn„ 2 dee..- 1 lum depon trumpink Feli. in dicto c. perſonas, tranſeundum eſt,
A
o videlicet, ſ præfatum ſeptimum teſtem eſ⸗
—
10 u 1
Principales unnteln ſe idoneum, non obſtante conductione
dagiturcot— per eum facta, de redditibus eccleſiæ, cum 8dS/Hiuenn 1.
ſpeciat vt as ſttauas- inſua depoſitione iurata, dixerit ſe non prę
arlbus perga vtn tendere commodum, exſua depoſitione, al tum re ipſaſt aartes legat Bald. in Jdictantibus. C. de teſtamen. quam refert& ſequitur Ferra. cau. 40. Dec. conſ(3 42. nu. ¼. Crau. d. conſ. 73. nu. 29. poſt Bal. Alex. laſ.& Dec. per eum allegatos. Accedat quod conualidatur depoſitio prędicti ſeptimi teſtis, depoſitione 4 17. & 18.& aliorum teſtium, laſ. in l. ſi emanci- ir pati. num. i5. C. de collat. ³ vbi dictum teſtis lo commodau&n inhabilis validatur dicto alterius habilis,& cundario, p, lréenm; in. ſi quis ex argentarijs.9.cogẽtur. nu. 2.& do ſententi Zteſt inn é. ff. de edendo,& ibi etiam Bal. quem re- um, vel in amodumafert& ſequitur Cotta in memorali incip. te talio iudici aa nn ſtis vnius,& in memorali incip. legalitas, uſa contra vns enlutt eͥſt Alex. Dec. Feli.& laſ. in locis per eum as ſuſcipitut guhtcurelatis, quibus addo Curt. in tracta. de teſti. uo Ingu tun deconcluſ. prima, Iaſ. in authen. ſi verò conti⸗ a venit in denuc gerit. colum.⁊. verſicu. iſtam deciſionem. C. Aſtro Quiee ſuhfude iudic.& in. i. colum. fin. verſicu. tertio
in rubra ff. 2Sr. dlul ta, quod qu hſunta «. inl. omni C. den dictum§ 2Starjsan ur Felin. in in(open hn. reſpot s ad
1, ·
. k4 aorielesfallit, in prima lectura,& in ſecunda lectu- 4„uotorra. colum. 12. verſicu. item inquantum. C. de dej dre roſum. Trin.& fid. cath. Nauiza, conſi. 6. nu⸗ im non prutß atſecehe ms usſe † mſſencme. 40. 5 ean Nec videtur obſtare, quod prædicti qua vel pfot= an tuor teſtes interrogati, nõ dicũt ſpecifice, à
nte alio lud, quib.parrochianis viderint exigi prædictũ lne poſſeſ ue, Parrochianagium, ſed deponunt ſe non re- velin cauſe&&⁵⅜cordari, f quia licet deponant, ſe non recor eſt vniuerl, i dari, valet tñ eorum teſtimonium, Innoc. in tes pro ſe e ee, id. c. qualiter& quando. num.z. in fi.de accu. rein quem ſeq. lmo. in c.cum loannes. nume. 7. doſt loan.¹afe. 5 de fid. inſt.& ibi Feli. nu.5.& in c.cum cau- 3s E quod=Sie ſam. nu. z. de teſt.
letam,v nc ,Non obſtat conſi. Corn. 29 6. quia in caſu Aſu noſtro ta⸗t 2u ſuofiebat fundamentum in conſuetudine,
.. nt ſecundt
ſunt compelli ad ſoluendum id, quod dare
44 conſueuerant, eorum presbytero t infe-
rens notabiliter, quod donatio alicuius rei, multo tempore continuata, inducit in eccle ſia obligationem in futurum, vt ſingulis annis donetur more ſolito, ſequitur ibi Fel. numero tertio.Soci.in d.verli.6. circa med. quos Abb.& Soci. refert& ſequitur Qurt. lun. in l. ſi certis annis. nume. 28. C. de pact. idem tenet Felin.in d. c.ad apoſtolicam. nu- mer. 3. poſt Pau. de Leazaro in c. in literis colu.6. verſ.. caſu de reſti.ſpol. Abb. in c. ſu-⸗ am. nu.. de ſimo. vbi ponit tres reſponſio⸗ nes ad hanc oppoſitionem,& ex iſtis tolli- tur argumentum quod fit de glo. in l.cum de in rem verſo. ff. de vſuris, cum ſimilibus ſupra allegatis. Pau. de Leazaro in d. c. in li- teris. col. ¼. in fi.& ſeq. verſ. contra hoc facit apertè.
Supereſt reſpondere ad conñſ. Decij ꝛtʒ. in quo maior videtur eſſe difficultas, vide- licet, in eo quod dicit non eſſe probatam poſſeſsionem, ſeu quaſi exigendi, ratione conſuerudinis, eum conſuetudo nunquam fuerit formata: quia in caſu noſtro non ſim- pliciter dicitur fieri fundamentum in con- ſuetudine formata,& præſcripta, ſed etiam in quaſi poſſeſsione exigendi à quolibet parrochano parrochianagium modo ſu- pra ſcripto, quæ quidem quaſi poſſeſsio v- niuerſaliter proponitur probata, cum te- ſtes deponant, rectorem fuiſſe,& eſſe in di- cta in poſſeſsione a longiſsimo tempore,& citra excepta præſenti moleſtia,& licet in reddenda ratione dictorum ſuorum maior pars teſtium deponat ſolum de ſolutione propria, attamen adhuc dicitur probata hu iuſmodi quaſi poſſeſsio, iuribus ſupra alle- gatis, quę non repeto,& maximèattentis dictis aliorum teſtium deponentiũ ſe exi⸗
3.. 2.*. 2 Dona= coun quæ non fuerat probata, imò contrarium, 45 giſſe ab omnibus parrochianagium. t Præ- 1 199 Li. Ueſt
nat quod præſtationes non fuerant faciæ vni- n formes, ſed varię,& principium conſuetu- 17 dinis nonfuerat ex liberalitate, verum co- acie, ſed in caſu noſtro eſt probata vnifor-
terea dici poſſet, quod ex quo eſt ꝓbata fre- quẽtia actuũ longo tempore, cvnſeatur pro bata conſuetudo, ex not. per Bar. in repe.l. de quibus. nu. 23.& 24. ſf, de legat. primo. GG Acce⸗
——————— —
—————=
—
——
—
—

————————————— ———-——————ᷣᷣ—— 5=——. ——————————
—————— ——————— ————— ————
S ENATVS P EDEMONTANI licet in caſibus, in quibus conſulue
Accedat, quia in caſu Decij, conſue- tudo habuerat initium vitioſum,& non
.—„.„—r41 Ne 5 2C† 1 iu 1 hn ſpontaneum, igitur nimirum ſi reſtringi⸗ 48 nem reſpectu omnium, A pro hacg
tur quaſi poſſeſsio exigendi ad exactos tantum, quos prætterea dicit, ſe poſſe ſub- trahere à tali ſolutione,& ita loquuntur Doctores per eum allegati, alias ſiloquere- tur de his, qui à principio ſponte,& volun- tarie nulla præcedente exactione obtule- runt, quo caſu non contra ius, ſed lauda- pilis eſt conſuetudo, vt ſupraà probatum eſt, male loqueretur,& contra tex. in di- cio c. ad apoſtolicam, ac alia iura ſuprâ ad- ducta, ideo idem Deci. in dicto conſilio in fin. verſicul. item allegato, dicit, quodin contrarium adducta,& ſic pro iſta opi- nione, loquuntur quando iura non reſi- ſtunt conſuetudini, ſecus in caſu ſuo, in quo iura reſiſtunt, ſed in caſu iſto iura non videntur reſiſtere, vt ſatis latè demonſtra- tum fuit, ergo non nocet conſilium De- cij. 1 Nec etiam aduerſatur RNoman. dicto
conſilio 344. dum vult reſtringere c. ad
apoſtolicam, ad oblationes, quæ fiunt, vt ſuccurratur neceſsitatibus Curati, quia, vt ſupraà demonſtratum fuit, quatuor modis admittuntur oblationes,& exigi poſſunt à parrochianis,& iſti duo modi offerendi, propter neceſsitatem,& propter conſuetu-
46 dinem ponuntur, vt diuerſi, t imò in caſu
neceſsitatis etiã ab initio poſſent compelli, vt not. Abb.& EFeli. in dicto c.veniens in 4. nota. de teſtib.& oblationes, quæ fiunt ex conſuetudine etiam diuitibus,& ha- bentibus decima fieri poſſunt, c. ex tranſ- miſſa de præſcription. quod ad hoc citatur in additionib. Abb. in rubri. deparroch, in verbo, compelli, Felin. in dicto c. ad apo- ſtolicam. verſicul. adde, quod ſcribit An-
chara. conſilio quinquageſimoſexto, altas
47. dicens Ancharan. in dicto conſil. con- ſuluiſſe per illum text.in dicto c. ad apoſto- licam, non poſſe reprehendi curatos, reci- pientes oblationes pro certis ſacramentis, etiamſi eorum eccleſiæ ſint plenè dota- tæ.
47 Non obſtat, t quod in iſtis oblationi-
bus non videatur competere aliquod re- medium poſſeſſorium, cum non poſsit competere petitorium, quia in contrari- um eſt veritas, dicto c. ad apoſtolicam. de ſimon. vbi data conſuetudine, compe- teret petitorium ad eius obſeruantiam,& etiam poſſeſſorium, ſeu quaſi,& ita te- net Paul. de Caſtr. dicto conſi.63. colum.⁊. & 3. in princip. Deci. dicto conſian. num 5.
49 ¼ quòd licet in iuribus perſonalibus
a. ude proponant non eſſe probatam Poſleßto
nione adducitur text, in c. ſicut nobin re iudic. quem Abb.& Felin. ibi in ni cip.poſt Domin.& Butri. dicumt ſing.
rem, ad hoc, quod pro iuribus merepai nalibus poteſt agi poſſeſſorio, idemten Felin. in c.cum quęſtus in fin, de for, con, peten. addens poſt Specul. de primo dens to.9.reſtat. numero ſecundo, quodlicetm mina,& alia incorporalia, ſpiritualia,i temporalia non poſsideantur, attana in nominibus debitorum cadit qualimi ſio in poſſeſsionem, pro quo facit gloſin verſicu.& magis improprie. ff. de peuih redita. ſi ergo poteſt competere qualimi ſio, poterit& facta quali miſsione, in quaſi retentio,& recuperatio, Äi ſpole tur, vt dicit Bald, in l. iubemus. cola tertia. verſicul. ſecundo dico. C. deſnm
ſanci. eccleſ. quem refert& ſequitur n
us lun. de feud. in prima parte, in ſeun
wentt, qlo an terio nolu
ſagpoſel
7
meiurb lun
1
lo z6,dem!n dojneppienit uncolum. tin endo,quemi: tack de pein moenndem(3- (nuecconluln demus AfHlc9 ſequen Nodtepte do elne pe RPelnindm
ſtion. colum. 3. verſicul.& ideo videns
ſubiectiuè fundantur in perſona m in re, non ſit reperire quali poſſeſsorun tamen fallit in annuo cenſu, ſiue m ditu, quia reputatur quid immoli & ſic datur ipſi poſſeſsorium rems um,& hanc opinionem tenuit Ri in conſilio 425. viſis actis duo, colum cunda. verſicul. nec etiam opinio Peni bro tertio, vbi contra Petrum tenen contrarium, dicit, quod in præſtations perſonalibus eſt reperire poſſeſſoriun
quitur Angel. in l. fina. colum. ſecundi
ſicul. ſecus eſt in iudicio, C. de annai
cept.& in repetitione l. ſi certis annis lum. fina. C. de pactis, vbi data reſpol ne ad omnia in contrarium adduct poni concluſionem, quod pro perſonllta præſtationibus denegatis, etiamd 0 competeret petitorium, locum umnt8 habet iudicium poſſeſſorium, ſaltemſi- le, vel ſaltem officium iudicis, ucon- dictio, ex lege ſi coloni, ſi altem e ante denegationem præſtatio fach fan c. querela, de election.& adot Ange in finalibus verbis, quod remedum 4 nal. C. de edict. diui Adriani tolempr
. teſt competere hære di aduerſus eos à qn
bus defunctus quid annuumexigebut ſic reponatur in ſtatum defuncti: 1 gelum refert& ſequitur Aretie inle
interd.§. I. colum. tertia, refert Barbaci ban
in 1,1„ vrincip addi, ad Bald, in l. iubemus, in Prnch
Loquunaur, d Folſcopus po. alegabaccon t um ecclellaruſn ſecus ſſRechie dropri pial lux ecdelle ecdelatom nidus ſunr quo ad Ren
tortenerele,g.
rij Glängui 9 Ke generalenr noberperke 4 aulegerſhe
eum.
—
k 61 8 1 Rana in 1
D
uicopim
3 llwoin 1 T Indcoo
1 7 penu 2 N üb
1 penlon baihi ne ſeu 8 ionem apic 1 lrimk doneln u kau ſatione, n.
nci,& ee 1 dattutl
Iſo ſoli i Paborteni rDeadict
lio vige Weadprabe probauu- Llequttu G dſtio 41,Dul emreketä net.velſlal declepf aur
ecl on An ſe ce teg ur. er mn,de tel recor eccle patrm dec lnemgeneral Ktenuum in wWents func oe ſeu con tunc Keckol nentes de c Klarunn ao b conuentum, I. bcollpn. cor cnuen ſuen. 6 8 ecclel lptlonem, nel Mü
ouwd den
1 doſel lerale in

roba Aalh. U Om † r. 1 olAd ulk— in C 0 Un, zu nt n 8, Cuod ar Gllh A8 11 8 121 Iw„ Ltelt ag. Pr i
1lO ſden
Ido T Ce, ens pol 7. Mlch . 1 1 eulddegn mm) Aallumern ü „ er(1ν Ind A A& d 1 mc— 1 4 ral aln, han lA non—. 1 —eantor nibus deb, Sn 1 — Um dalte ls oner Ane — O Culobac 8 1Llacd 2„' 1 G 4 obrle 8
cclel. quen 2en&ſe de teud, in au par colum. z. WK ul.&ll- llicet in i Aisperie aue tundz aur in pakh
trepei* qual aige
tallit in ar. o cenl ſur
DECISIONCIX.
„wlonuo in tertio notab.& colum. penulti. 1 quod
b-ro penſione ſolita ſolui& ſubtracta po- teſt agi poſſeſſorio iudicio ad iplius reſtitu- tionem,& probata penſione, ſeu ſolita prę- ſtatione, debet actor reduci in ſtatum in quo primo erat, licet non doceat de proprie tate iuris illam percipiendi,& ex eo, quod enſio ſolita non ſoluitur, dicitur ſpoliari, & Abb. refert& ſequitur Dec. dicto conſi⸗ lio 36. idem Abb. in conſilio vigeſimoter- tio, incipien. in cauſa quæ ad præſens verti- tur. colum. fin. verſicul. probatur, libro ſe- cundo, quem refert& ſequitur Gigas in tracta. de penſio. quæſtio. 4t. numero pri- mo, eandem opinionem refert& ſequitur Craue. conſi. 40 ſHnumer. 1. verſic. ſimile vi- demus. Afflict. dicta deciſ.z 95. numer. 4.& ſequen. Nonrepugnat deciſ. Ioan. Andr. in di⸗ cio c. ſine poſteſsione de reg. iur. n ſexto, & Felin.in d. c. inſuper in fin. de teltib. quia loquuntur, quando rector eccleſiæ a quò Epiſcopus petebat quartam decimarum, allegabat conſuetudinem generalem omni
um eccleſiarum exiſtentium in dicœceſi, ſecus ſi Rector conuentus fundaret ſe in propria præſcriptione, ſeu conſuetudine ſuæ eccleſiæ, quia tunc Rectores aliarum
eccleſiarum deponentes de conſuetudi⸗
nibus ſuarum eccleſiarum non probant
n quo ad Rectorem conuentum, ita vide-
— 41¼ & hanc ⁴n monem at! 4 12 4 . ve Ulc I In lam be (3a
erfen tur tenere loan. Andr. loco ſupra allegato,
rium, dict=s dinmu vbi diſtinguit an Rector conuentus alle-
— 7 1
. Lin ucounonc. 7 Ahgel.l(COWMe.lnd
† 1„ cio, cennca.
.„b Ann 11* 8 8„. 5
1 errolh 1a A—x 8 D dufelpe 4—) 9
1 A „Are . arImaddlCla,
111 C illuln
1 mri pd poo Fllo
„) rs tuam bus gald
get uw um, um! teret pet Mum, m dicium— dir ſale 1 Clunmn eell bie leom 1*um its, 0 ſaltem? Aum! 1„lltem .— on„Anl! c ege= onl, 6 „l aCl riot ra p T 1., jene t 01 21 lir n. ÄAdit 1 2 le cl— l 7 1 quodchecd . a Acid tol Adth . † - 1,1s e0s! pe lAl- duedlis e m etete! In unexig-- .„1r Ge 1 1 8 1.1 n6tlA0 1m detnel 2 111 1¹* ¹ 94 fl „. 1 Ir 19 retert A& 1 3 drr d. rtla, feld! 1 0 1. COl If* 1S Mepel adl bem, 1 Bald. ü- be 4
get generalem conſuetudinem,& tunc
probet per Rectores aliarum eccleſiarum, aut alleget ſpecialẽ pręſcriptionem,& tunc alio modo probandum eſt, vt ibi per eum.
Non obſtat vltimo t quod dicitur Re⸗ ctorem non poſſe obtinere in remedio re- tinendæ, cum non probauerit extrema re- quiſita præſertim quod tempore litis mo- tæ eſſet in quaſi poſſeſsione exigendi.§. retinendę. inſtit. de interd. quta ad hoc po- teſt reſponderi, vt per Afflici. deciſ. 394. vbi dicit in contrarium adducta proce- dere, quando alius probaret ſe medio tem- Pore poſsidere, alias ſufficit probare ſe ſe- mel poſſediſſe, quia qui aliquando oſten- dit ſe poſſediſſe,& allegat ſe nunc polsi⸗
dere præſumitur perſeueraſſe in poſſeſ- ione cum poſſeſsio retineatur animo al- cgat. nota. in l. ſiue poſsidetis. C. de pro- atio.& plura alia„Alcia, de præſumptio.
p176 regu. ſecunda præſump. 22. Corſet. in ſuis ſingular. in verbo, Probatio poſſeſsionis cum infinitis concordan. relatis per Mo- dernos Veronenſes in addition. ad Ma- theſila. ſing. 116. nota mirabilem, quibus ad- do Baptiſtam à Villalobos in ſuis comun. opini. litera P. numer. is3. vbi poſt Corſet. in loco ſupra citato communem dicit, con- cordat Alexand conſil. i33. colum. 3. in prin- cip. volum. I. vbi dicit, quod licet teſtis di- cat, quod iam ſunt octo anni& vltra quod vidit talem tenere& poſsidere, ſatis eſt, quia præſumitur perſeueraſſe in poſſeſsio ne. Præterea dato, quod non competeret remedium retinendæ negaui non poͤteſt, quin competat vtile reintegrandæ, aut ſal- tem quod reintegretur& reponatur in ſta- tum exigendi, in quo erat, Afflict. d. deciſ. 395. numero quarto.in cuius ſententiam de ſcendebat Senatus, præſertim fauore eccle- ſiæ, verum tractatu aliquorum dicitur controuerſiam fuiſſe Dei gratia compoſi- tam.
SVMMARIVM.
RKeciproci contractus ratione viciſit dinis nonnun-
quam admittuntur, quæ ea ceſſante omnino à iure prohiberentur.
2 Donatio inter virum& vxorem, reciproci ſuſtine- tur, quæ alias regulariter prohibetur, declaratur nu iꝰ& ſeq.
3 Fideicommiſſam reciprocum inter fratres remitti po- teſt,& nu. zi.
4 Prom Hio mutua; Jua alter alteri ſuperſtiti eius bona Promittit valida eſt, declaratur, nu ⁷7.& 8.& fati-
ues nu. 24.
5 Familiarum dignitatem conſeruari Reipublicæ inter- eſt.
6 Hereditate non adita omne ius teſtamenti reſolui- tur.
9 Prafationis verba cauſam finalem arguunt.
10 Pactum de ſuccedendo factum in conſequentiam bræ cedentium diſpoſitionum valet.
i Argumentum de pacto iurato ad ſtatutum vel conſue⸗ tudiem validum eſt,& nu. iz.
i3 Pactum de futura ſucceßionc, tanquam contra bonos mores non eſſe ſeruandum quomodo intelligatur, nu. ig.
14 Pactum de ſucceßione futura ſi in vim pacti valere non poteſt, ſaltem in vim donationus bonorum poſt mortem ſuſtie bitur.
is Pactum de ſuccedende reciprocum inter milites fa⸗ ctum valet, quod etiam ad nobiles er egregias perſonas non militantes extenditur,& nume- ro 16.
7 Hereditas ſeu ſucceßio in vniuerſo pacto dari non poteſt.
GG 2 22 RKeci⸗
—
———
—
———

Reciproca conuentio, an conual detur in pactum de futuraſacci ß'one. conſenſus contrahentium non releuat in pactis futu⸗ ræ ſucceßionis. 28 Donatio ſiue promißio bonorum poſt mortem valet ſiue ſit donatio cauſa mortis, ſiue inter viuos: ſecus ſi quis donaret poſt mortẽ eius hæreditatem, vel o- mnia bona præſentia& futura, aut promittat quod hæres crit. 26 Prouiſio certarum rerum, non autem hæreditatis, ſeu ſucceſionis valida eſt. pupillaris ſubſtitutio& ſic teſtamentum pupillare eſt parʒ& ſequella paterniteſtamenti. 29 L. Si quis ſeruum. ff. de actionibus empti. decla- tur.. 30 RKeferens ſe ad teſtamentum ſeu inſtrumentum ali⸗ quod, videtur ſe ad illud reſtrinxiſſe remißiue. 31 Pactum de futura ſucceßione non firmari iaramento magis communiter tenent Doctores. paco quod fieri non poteſt, quia ſit contra bonos mo⸗ res, non poterit etiam fieri per ſtatutum, vel per conſuetudinem. 34 Statutum contra ius valet, quando tali iuri poteſt de rogari paclo vel renunciatione, alias ſecus. Argumentum de pacto& ſtatutum quando validum ſit. 36 Pactum de ſuccedendo dicitur eſſe contra bonos mo- res de iure diuino,& nutritiuũ peccati,& nume- ro 37. s Teſtamentum ſeu facultas teſtandi et de iure genti⸗ um, quo ad eius ſubſtantiam, licet quo ad ſolemni⸗
8
23
2
₰
3
3
A
tates ſit de iure ciuili.
39 Primogenitura à iure diuino introducta,& duæ di⸗ cebantur primogenita.
40 Iuri primogenituræ renunciari, illudq́; vendi po- teſt.
4i luramentum inkerpoſitum ſuper donatione omnium bonorum præſentium& futurorum, non opera- tur vt valeat ſaltem reſpectu præſentium, ſecun- dum cõmunem ſententiam.
42 Stipulatio pœnalis appoſita pacto futuræ ſucceßio- nis, non valet etiam reſpectu pœnæ promiſſæ,& um. 42².
43 Dictio Nihil eſt vniuerſalis negatiua, idem de di- ctione Nulla.
44. Negatiua vniuerſalis potentior eſt quam affirma tiua. cum magis neget negatiua, quam affirmati- ua affirmet.
45 Priuilegium l. licet. C. de pactis, in quibus perſonis
locum habeat,& nu. 46.
4 7 Nobiles dicuntur in dignitate conſtituti, cum nobili- tas ſit dignitas.
4⁸ Conſue tudines vireʒ ſuss non porriunt extra terri- torium, in quo vigent.
DECISIO C.
Pactum de futura ſucceſsione initum inter patruum& nepotem quod vno eorum dece- dente ſine liberis vel eius liberis ſine liberis maſculis dece dentibus alter, vel eo defun to eius liberi maſculi ſuccedant in omnibus bo-
3ENATVS PEDEMONTANI nis tam præſentibus quam futuris an wali 4 a
ſit.
7 A GNIEICIH 2 rolus Dominug Zeti patruus,& N6b dius Dominus Rax 1 V nepos ex frate an 8ℳ n, P agnationis de Chau
3 Anno l552.die llm
conſiderantes(vt verbis eorum vn)g, ſtitutiones& ordinationes antea pera rum anteceſſores mutuo factas, vt on filij legitimi& naturales,& ab eis delan dentes maſculi, iugiter& ſucceſsiueluns dant in bonis aliorum decedentium 1i filijs maſculis, vtq́; continuo manutens tur caput principalis agnationis 8& ha feudalia eorundem conſeruarentur,i tes etiam ſequi veſtigia ſuorum pranm ſorum, conſiderantes præmiſſa, prosi eorum hæredibus ac ſucceſſoribus, an nerunt pacti ſunt& tranſegerunt man ſtipulationbus, renunciationibus, Am mentis interuenientibus, quod alteroi rum moriente ſine liberis, veleiuslbe ſine liberis maſculis decedentibus, a vel eo defuncto eius liberi maſculipu ſtitutis eſſent,& pro veris hæredibus rientis, in omnibus bonis præſentibu futuris, quibuſcunque, filiabus verocon tuerentur congruæ dotes, ſecundum rentum,& familiæ qualitatem, 8& gnis Lapſis inde duobus annis, contigiy dictum Claudium ſine liberis,& in tum in pręlio Belgico perijſſe, Mas Chiarleta forore,& D. Carolo, pan perſtitibus, quæſitum fuit, quis eomn prædicti Claudij hæreditatem& den admitti debeat, an ſoror vti proximi verò patruus, vigore prędicti pacii partes patrui tueri videntur, primoli riſgentium.§. prętor ait. ff. de Prie pacta ſeruabo prout conuenuum 6ſ ait pretor,& alibi dicitur contrui conuentione legem accipere. xulch uenerit. ff. depoſiti. I. contractusſ
—
de n
gulis iuris, quę pręſertim locum habe re debent in re propria, in qua qule dicitur moderator,& arbiter, vulgl re mandata. C. mandati.
Secundo ſubſiſtere t videtur ex vinc procę diſpoſitionis, cum ratione viclh tudinis aliqui contractus admittantuh teneant, qui ea ceſſan. e omnino 6
daniter M 1 an noäodbis n ſe vlf. Km un bum 1 in nl ann Buod ap d 3 10* kemn 8 n 4 er, bi Do 9 Cueg leCaltxetpt Bacumig aoom itre tDouun dhn 1 Heintie lionungtt gen e eubonaide ranonl- eubon Prag e um vicbötlü agumna dländr wene, dobatiolltact gontulm En u cuotmopto
llcet clur Cdegäih dg opihone ondlumun dumer4 Hv0 hopicsun ungttimaate detttes l ceäsAn deicommn deran qubbus 1 j gunftn müopofuntim oidab mülo ncedere,8 Ppulntun umänNenen. vum ad n ampräürecipro derurobld dtcturpadli ido llucciendo gun denn in mm gad deſc Ren nadenſtcl 1pen C uloni jeilse dergu g o lntumen hi in ſonen fquitr. osRain lüscommunt
nonlem nt Pacü 1oun dinuhe
n
won,e werine keg dmend litum d 4 orte.
m . e de lderd Lorn besleei deuent
Ar 9
1 mn 4 m nagnt. Tallem worene Econlkatt meet onis g daſ dum leun, tt deſi me ei 7 ddlaC e taen erandai ena ann
elee ſtim 7
koaq 3* 4

rohiberentur, vt in donatione inter vi⸗ rum& vxorem videre eſt, quæ t& ſi re⸗
gulariter prohibeatur toto titulo de do⸗
notionibus inter virum& vxorem. ff. eo- dem.& in Decreta. attamen ſi reciprocè fiat admittitur l. quod autem. 9. ſi vir. ff. de donationibus inter vir.& vxorem. Roma- nus conſilio 5[17. colum. penulti. Iaſ. in l. ſ pater puellæ. numero ſecundo.& ſequen. di C. de inofficio. teſtamen. vbi poſt Cynum, Baldum Salice.& Pau. de Caſtr. erpreſſè di⸗ eit, Donationem reciprocam inter coniu- ges factam hoc modo, ſicontingatalterum præmori ſuperſtes habeat bona valere plu- raq; adfert ad materiam viciſsitudinis,& nominatim mutuæ donationis factæ inter fratres, quod etiam confirmat Alexand. in aguun Llicet. colum. fin. verſicu. vltimo pro hac gl. Slletun C. de pactis. ff. pro qua opinione legitur lequi ves u ſuo conſilium laſ. 173. numer. 4.& 5. volu. 4.& Conſideran ramil propius ad caſum noſtrum accedendo vi- hrredibus 2ucceſ detur textus in l.l. C. de pactis.& in l. de fi- pacii ſunt 2νnſen, deicommiſſo. C. de tranſ. quibus Il. fratres tonbus, re nε catio, 8 grauati f fideicommiſſo poſſunt inter ſe pa- interuenic aa us, Ciſci& afideicommilſo recedere,& hisad- riente ſin 0 ern ſtipulantur, quæ cumulat Neuiza. conſ. 86. num.5. ad materiam pacti reciproci. Nec vi detur obſtare ſi dicatur prædicta iura loqui
— — —
ris malcu selecedams defunctocſe= berrniig—. 127 eſtent wen d in pacto de non ſuccedendo, quia idem vi- 4 detur dicendum in pacto de ſuccedendo
in omnit ⸗e onbmantt. ,A. baſcul. ir Kliude vt contrariorum eadem ſit diſciplina, argu. s,Qulbolcu 2 Flllaoſco(,.. 7,. 4 1 l.pen. C. de ſolutionib.& l. eius eſt velle.ff. er=otes dar 3„— Sng=olchan de regu. iuris. quo fundamento reciproci 12m alltate
len, 41. I pacti hanc opinionem ſequitur Hyppol. — Tan pfOt 2
Ting. 33. late Viui. in ſuis communibus opi-
— 7— A 10”..„— Caudiuter elntu nionibus, in verbo, Pactũ. i. nu. 12. poſt hęc H Nac- 2. 3 pręlio Bes penalig ſcripta viſus. „ batrul.... ta ſorore ⁸☛☛◻apän Tertiò defenditur huiuſmodi conuen-
quæxa fuſon tio arguendo ceſſante ratione legis, quod Dir rinn& argumentum eſt validum& forte. l. quod „ debeat, à torntim dictum. ff. de pactis, Euerard. latè in ſuis
öWee pelo locis legalibus. c. 85. nam pactum de ſuc- e denpim cedendo alicui à iure improbatur, quia ex auàbu eo inducitur votum captandæ mortis eius antut de cuius ſucceſsione agitur, l. fina. C. de pa- amdtra Ctis. cum ſimilibus. Sed in caſu iſto vide- tur ceſſare votum captandæ mortis: ergo valet conuentio, quod autem ceſſet vo- mriin um tum captandæ mortis conſtat tum ex viri- urts, Gur e bus mutuæ conuentionis, ob quam incer- e tumeſt, in quorum alterum ex contrahen⸗
tibus ſit caſura conditio.d.l.. C. de pactis.l. ndate.C*Er g defideicommiſſo. C. de tranſactionibus. tũ u Aont tiam propter ipſorum contrahentium cõ-
oſitig id ei tritun ſenſum,& perſeuerantiam vſque ad mor- igui c rls g tem. l. fina. C. de pactis.& hoc fundamen- dul ca kne t0ad tuendam hanc opinionem vſus fuit
tarn; DECGCISIO C. 177
Nicolaus Bellon.in conſ.60. num.z. cui vi- detur conſentire Bart. in d. l. fin. nu. iI. verf.
item non inducit. 4 Quartò coadiuuari diciturt hæc conuen tio ex communi concluſione qua dicitur valere promiſsionem præſertim mutuam qua alter alteri ſuperſtiti eius bona, ſi ſine liberis maſculis decederet, poſt mortem ſuam(donare) ſeu relinquere promiſit, quam ponit glo. communiter approbata in d..fin. in verbo, Accõmodauerint, in fin. & ibi Bartolus, numer. 10. cæteriq́; inter- pretes. C. de pactis. Bartolus conſilio 2z12. Gurt. Iuni. conſ.s. colum.z. Craue. conſil. B8.nume.z.& alij innumeri coaceruati per Tiraquel. in tracta. primogenio. quæſt. 6. num.5. Bellon. d, conſ. 60. Gozad. conſ. 87. nume. 9.& ſequen. per tex. in l.. C. vt act. ab ſiæred.& contra hæred. Sed in caſu iſto viciſsim alter alteri ſuperuiuenti promiſit eius bona, ſi ſine liberis maſculis decede⸗ ret, ergo valida videtur huiuſmodi con- ueniio. pro qua conſuluit Oldrad. conſil. 839. Guid. Pap. conſil. 31. colum. z2.& ſeq. laſ. conſ.5. colum. 4. volum. 3.& huic funda- mento accedit tex. in l.tale pactum. 9. fin. ff. de paci, ex quo Bart. ibi nu. 3. notat quòd quando aliquis in actu inter viuos nomi⸗ nat aliquem ſuum hæredem videtur in eum ſuum vltimum iudicium contuliſſe& ſu- um haæredem feciſſe: quem refert& ſequi- tur Alex.conſ.i68. numer. 6.& 7. vol. ·. So0- ci.conſ.49. num.5.& 6.v olum. 4. hanc opi- nionem late tractat Ang. conſ. 79. colum.⁊. verſ.quia tamen legendo, concludens vale re conuentionem viciſsim inter duos ger- manos milites factam, qua conuenerunt vt eorum altero ſine liberis maſculis defun- cto, omnia eius bona ad alterum ſuperui⸗ uentem, ſeu eius poſteros confluerent, pro ut& in caſu propoſito cogitatum propo⸗ nitur quòd bona deuenirent in agnatos, 5 per quos conſeruatur t familiæ dignitas, quam Reipublicæ intereſt conſeruari. l.1.§. & ſi ſeruus. ff. de ventre inſpicien. Brun. de ſtat.exclus. fœmin. in tertio articulo. co- lum. z. Pariſ. conſ. 26. numero 12.13.& 73. vo- lum. ⁊2. Reſpondetq́; Angelus ad id quod in contrarium adduci poſſet, videlicet hu⸗ iuſmodi conuentiones tollere directo li⸗ beram teſtandi facultatem, quia cum do⸗ minia prædictorum bonorum, quæ poſt mortem promittentis obuentura ſunt ſu- peruidenti interea remaneant penes pro- mittentem. l. traditionibus. C. de pact. põt de his teſtari. Idcirco non dicetur ei directo ſublata libertas teſtandi,& hoc idem dicit GG 3 te⸗

tenuiſſe Azonem& Cynum, locis per eum
allegatis, quod etiam videtur voluiſſe Bar.
in d..fina. num. II. verſ.potero enim quem-
cunq; voluero inſtituere. accedat quia non habens dominium alicuius rei teſtari po-
teſt cum nudum nomen hæredis detur, vt latè explicat Ange. d. conſ. 79. colu. 3. Nec mouet alia ratio, quod etſi directo non tol⸗ latur, per indirectum tamen tolleretur li⸗ bera facultas teſtandi, ex quo neminem re- periret, qui hæres eſſe vellet,& hæreditate non adita res rediret ad cauſam inteſtati,
quia ſecundum Ang. conſ.ſupra citato non eſt bona conſequentia, dicere, res redibit ad cauſam inteſtati propter non aditam hære- ditatem, ergo eſt interdicta libera factio te ſtamenti cum aliud ſit habere factionemte- ſtamenti actiue, aliud adire hæreditatem, & ſic exteſtamento recipere, l.ſi quęramus. & ibi glo. ff.de teſtamentis. t nam à princi- pio teſtamentum valuit, licet hæreditate non adita, omne ius teſtamenti reſoluatur, 1. ſi nemo. ff. de regu. iuris.& Inſt. ad l. falcid. in principio.addit etiam Ang.duas alias ra tiones ad corroborationem ſuæ reſponſio⸗ nis videlicet de conſtituto in mortis articu 1o, qui etſi nullam ſpem habeat acquirendi poteſt omnia bona ſia donare poſt mortẽ, & de prohibitione falcidiæ, quas rationes breuitatis gratia non transſcribo.
Nec obſtat ſecundum Ang.tertia ratio videlicet quod per huiuſmodi cõuentionẽ inducatur votum captandæ mortis, quia non inducitur modo prohibito, cum viciſ- ſim conſenſu contrahentium inducatur, quoda iure permittitur d.J. fin. C. de pactis. non enim iure inferri neceſſario poteſt ex hac conuentione induci votum captandæ mortis, ergo eſt prohibita: quia donatio ſeu promiſsio omnium bonorum præſertim poſt mortem eſt de iure valida. d.l.vnica. C. vt actiones ab hæredib.& contra hæred. incip.gl.& Doct. ſupra in quarto funda- mento allegati. Et tamen inficiari non poſ- ſumus quin ex huiuſmodi promiſsione in⸗ ducatur votum captandæ mortis, ſicut de donatione omnium bonorumpræſentium & futurorum. Et in pacto de ſucceſsione tertij obuentura. Nam tunc diſpoſitio occa
ſione voti captandæ mortis alterius prohi- betur, quando inducitur contra ſcientiam eius de cuius bonis agitur d.l.fi.imòͦ in caſu noſtro attento conſenſu contrahentium nõ diceretur induci votum captandæ mortis. d. l. fi. quam ad hoc propoſitum in conuen- 7 tione f inter fratres de ſuccedendo inuicẽ facta notat Dec. in d, l,licet. in fin, C, de pa⸗
SENATVS P ED EMONTANI
ctis. Bellon. d. conſ. 60. num.a. poſtalid
eum relatos:concludit igitur ex premaa
Ang. conuentionem mutuo factam on, um bonorum præſentium& futurg eſſe validam, cum per eam nec direci per indirectum tollatur Ubera teſtand cultas, nec inducatur votum captãdanma tis alterius(ſaltem modo Prohibito)im ſit translatum dominium bonorum ino uentionem deductorum,& Oldrad àci
9
139. ac Ang. d. conſ. 79. referunt,&ſequn—
dentur, Alexan. conlſ. 83. numer. 14.&dmn bus ſeq.vol.z. Goza. d. conſ. 87. num. uix cin. lun. conſ. 43. nu. 27. vol.l.& ſeq olq
o.
Jacauts l dtaüqual anidüh ab llle Twöolghr 4 laus alſ atom pelf— 1 Ppdcoall SKſcgem, inapant qlo bCampau n olmin.
e colr nn odcorl
fin. vbi plura ad caſum noſtrum ponitii alij comulati à Tiraquello& Bellonoa cis ſupra allegatis,& hanc opinioneni quitur Auffr. in addi. ad Cap. Thol, quai 452². citans Sicul. Fulgo.& Bal. ita tenuli nec obſtat l. licet. C. de pact, quia loqnn in pacto nudo, ſecus ſi in huiuſmodini interuenit ſtipulatio vt in caſu noſtron ſpondet Guid. Papę d. conſ.31.columan gl. in d. l. fi. n verbo, Accommodauerinn fi. C.de pact. V Quintò ſuſtineri poteſt hac conueni cum proponatur facta in executionem conſequentiam diſpoſitionum& otdim onum anteceſſorum ipſorum conrraahan um, prout ex verbis pręfationistconuen onis colligi poteſt, quę denotant cauſim nalem, vulg. l. fI.& ibi Bart. ff.de hæredii ſtituen.& in l. 1. ff. ad Macedon. probui inter contrahentes l. optimam cumui ta. C. de contrah.& commit. ſtipuluc 10 ſimilibus. t Sed pactum de ſucceden ctum in conſequentiam præcedentin ſpoſitionum valet Bart.in d.fin O.diſ col.. verſicul. oppono. ff. de hærred. ei vend. quem ibi communiter ſequun Doc. Pariſ.late d. conſ. 4. nu. Sa. volai Alex. coniſ.29. vol.5.& Dec. conſ;cini Ergo conuentio reciproca, de qua aqtu tanquam facta in conſequentia praatti tis diſpoſitionis, licet ſit de futura ſuunii ne, ſubſiſtere videtur, idq́; compcba ex his, quæſcribit Guli. Bene. in repeci nutius. verſ. duas habens filias. numals,
rsqubofd ſteg
S deerblen en
P re cnSG num 5 1 n vetur Decqud 9 W! 2 ſ 1w- ato adſtunuu Uend- 9 1 luiwin„wht ſtatoto 3 8 lr goet haioſmodipe 1 loco9 z iurbos pere deftar ucc ſts rd Dh lnone
nöbietkä ſiern i teleipot h ottii decerepim lattz Klapols einn urr kadtucthane aclamnid Tqrdnaſo c depacn Lin Archemt clcaerlcm Wqpuddpetcond un Catinſtt idlegnerum. on 6c ſt dqpitem agu wienaotinh llauum, R Wetedem N Famdodtinan dim de„cohuingnn zutnprete up CQnceun Gopdotae n Weadclcehnn vlbcy; di m vlj Ch 1 nennd wndi mogenit ſia tunſanza tm aun. nDecum oc läictn grac ne bonos n
Im egats 2
4 M- L dicht 19— 00
teſt.vbi dicit, pactum de hæreditate dlete
ſequitur Viui. in d. verbo, Pactum la
Natta conſ.474 ·nu.8.
Sextò firmari dicitur hæc conbenlo ia dum g virtute iuramenti in ea poſiti, quodonm 4 4 uniurg no eſt obſeruandum, cum poſsit ſeraani anmaßt 0b go ne interitu ſalutis æternæ, e. cum cot dr⸗ liagad n V n eleg gat. de iureiurando. c. quamuis de pactus coreaarn N Kcega 6. per quæ iura ita expreſlè rehhon nüenan aten

—„ da
—
ITitn 8 dur ex, mpy a
dorum p ldam, c
1
Ir Ka ectum N.,
U
necindu
duoe votu
rius mc
vola Go as conſ. 1Conl. 14—7.9 Ipluraad noh Dluraad AA n noſhe nulati a T 5
ſ-
1.4 19 Olaah
13 Tssuello d Ta alleg ſi 4 1 g 11 Aff.n 8 ad Cap)ſ, 18 ₰ 1 b r— ſtat 1. Uceſ- Ddepadal ... A dndo, ſor oſtin huide nit ltipuk, /tin caigh dtuid. B aci conſaaun .ll. in verf AAccoman Pact. into ſuſtit an noteſ
1
Oponatut as ainenpe
N
1l
ul 191 dewr. nRrdi Corneus conſ. 257. litera G.& H. vol.z. Ce-
19 dnatei
Tholoſ. quæſt. 452. vbi dicit, ita fuiſ catum per plura areſta. Crauet. conſ. 39. nu. 8.& ſeq. ſequitur Guid. Pap. d. conſ. 31. col.3.
mbonund Inog Ium C-
6 9 m 0' 70
— N 84han hancc g
dich Ir db 4 1l. 3O.& Nane 64
NWoäler
pola cautela u2. num, 4. Aret. conſ. 74. in fi.
4 iis ſecundi dubij. Auff. in addit.ad quæſt. Cap. do proͤde 8³
ſe iudi-
lo. Camp. de dote, in vltimaparte. quæſtio. 1,B nuna 79. col. 2. Aquens. inl. fin. colum fin. C. de pactis. Dec. inl. pactum quod dotali, num. 2.& 3. C. de pactis.& in conſ. 5136. num. 5.& conſ. 6;. num. uz.& mouetur Dec. quodar-
guendo ſ de pacto iurato ad ſtatutum ſeu conſuetudine, vt ſicut ſtatuto ſeu conſue- tudine poteſt validari huiuſmodi pactum de futura ſucceſsione, iuribus per eum al⸗ legatis, quibus accedit regula l. non eſt im⸗ poſsibile. ſfde pactis, qua cauetur id quod lege fieripoteſt,& pacto fierit poſse, Tiraq. de iure primogen. quæſt. 3.& ita poſsit con⸗ ſirmari iuramento,& adducit Barto. in d.l. fin. col. 2. num. 6õ. verſ. quid ſi in caſu prædi- cto. C. de pactis, Bald. in l. Archemidoram. col. fin. verſic. ſed nunquid per conſuetudi-
em. C. vt in poſſeſsio. legatorum.& Ange.
suentiam? pl Ionudord- b,. enaüxconſoocol.. quod quidem argumentum te 10 19 rr ttahey—.—. 4. antecellol am iplonmnirje pacto f iurato ad ſtatucum,& econtrario Outex vet iDrlanrsconae
olligipote 414 1ʃ4
1 ccontrah †„ℳ₰
454 ed
nſequ
Uum Vad
„] 72— cul. og an
rah== commpunmento vendidit primogenita ſua lacob. um eicdeneius fratri,& tenuit pactum.
am artetiu † Necobſtat ſecundum Decium locis pro-
arOKXzme allegatis id quod dicitur prædictam
—o,Hünedudconuentionem eſſe contra bonos mores,
nem ib emm ſcquuideò non eſſe ſeruandam, quia dicit debe- Tute de unloure intelligi, quando eſſet contra bonos mo- A1II.dt 1₰...
dn9. vo Daleéares ſapientes turpitudinem, vel contra bo-
V onuentiqus jprocaic
. 1 m ſacta it ſequu hi ditionis, ⁄ fKdeicta u
Qquu nos mores naturales, ſeu iuris canonici. ſed
ex ſacris literis pactum de ſuccedendo iu⸗ ratum valet, Geneſ. d. cap. 25. ſupra allega- to, quem ad hoccitat Bart. conſ. 72. colum. 2. verſicu. ſic videmus: ergo contra mores
m iuris ciuilis duntaxat dicetur huiuſmodi
pactum, quodnon conſiderat Canon, quan do agitur de periculo animæ. Idem ſentit Felinus inc. in præſentia. num. 6. de proba- rionibus:his addi poteſt, quia iuramentum facit valere, actum eo modo quo poreſt. l. cum pater. 9. filius matrem. de lega. z. Barr.
in. ſi quis pro eo. num. 13. ff. de fideiuſſori-
u. bus. Curt. lIun. conſ. Pl. nu. 33. † ergo ſi hæe
conuentio non poteſt valere vti pactum de
bECISIO c. nione Bart. tenet Bal. in tit. ſi de feudo fue- ohrit contro. inter domin.& agnatum.§. mo- maä ribus. num. z2. quem referunt,& ſequuntur
3 ſuccedendo, valeat vt promiſsio ſeu dona⸗ tio bonorum poſt mortem, vt late conclu- dit Crauet. d. conſ. 139. numer. 10. poſt Bal, Paul. de Caſt. Socin. Afflict. Grat. per eum citatos, Socin. Iun. conſ. 143. num. 19.& 35. vol. primo, quod præſertim procedere de- bet ſtantibus clauſulis in conuentione ap- politis, de nunquam contraueniendo, ſed ſemper obſeruando, cum renunciatione omnis iuris,& conſuetudinis auxilio, quæ clauſulæ videntur operari, vt huiuſmodi conuentio dicatur donatio interviuos. Go⸗ zZad. d. conſ. 87. num. o. Thom, Fe rat. caut. 30. poſt Bart. in l. fin. C. de pactis. late D. Roll. à Valle, conſ. 8. velſi non poſſet ope⸗ rari, vt cenſeatur donatio inter viuos habi⸗ tura tamen effectum poſt mortem, deberet
iuramentum ſaltem operari, quod valeret
in vim donationis cauſa mortis, Sayſſellus in d. l. licet. colum. 2. verſic. ex præm iſsis, & reſpondet ad id quod dicitur de dona- tione omnium bonorum præſentium,& futurorum, quæ iurata non valet etiam re- ſpectu præſentium. Nam dicit illud pro⸗ cedere propter ambiguitatem, quia non eſt dare rationem cur potius debeat vale- re in præſentibus, quam in futuris, cum hę⸗ redes contrahentis teneantur ad intereſſe, ex quo expreſsè, promiſerunt omnta pra⸗ miſia attendere,& obſeruare ſub obligatio- ne omnium bonorum refeclioned; dam- norum& intereſſè argu. l. ſtipulatiò iſta.§. alteri. ff. de verbo. obligationib.& hoc te- nuit Bart. d. conſ. 72. colum 2. verſ. præterea poſitio. Hinc inferri poſſet quod etſi huiuſ- modi conuentiones veluti vltimarum vo- luntatum vim obtinentes poſsint quando⸗ cunque reuocari, cum ambulatoria ſit vo- luntas hominis vſque ad mortem. l. cum hic ſtatus. ff.de don. inter vir.& vxor. poſterio- resq́; voluntates derogent prioribus. 6. po- ſteriore. inſtit. quib. mod. teſt. infir. I. ſi quis in princip. ff. de lega. 3. l. ſt quis priote. ff. ad Treb- attamen dictæ reuocationes præſer- tim in genere factę non trahentur ad has conuentiones iuratas, vt expreſsè dicit Our. lun. conſ. 98. num. 6.& 7. Afflict. deciſ.3. nu. 13. poſt glo. Innoc. Io. And. Imo. Abb. Cyn. Salyc:i& Alex. per eum adductos.
. R. Vhimò, cum hæc conuentio propona-
tur facta inter perſonas egregias,& ma- gnificas in dignitate conſtitutas, ac dedi⸗ tas exercitio militari, prout effectus ſequu- tus demonſtrauit, cum Claudius de cuius hæreditate agitur magiſter hoſpitij Sere- niſsimi Ducis noſtri officio fungeretur, in pręlioq;, vt fertur, occubuerit conſequens
GG 4 el

S ENATVS PEDEMONTANI
eſt valere huiuſmodi conuentionem per text. in d.l.licet. C. de pactis, vbi pactum re- ciprocum intermilites factum, vt ann⸗ qui ſuperſtes fuiſſet res eius, cuius caſus fi-
uliſſet pertinerent valet:& li-
nem vitæatt e cet loquatur in militibus, idem tamen di-
cendum videtur in magniſicis perſonis, ita legem illam ampliat Dec. conſ. 516. num. 3. citans Roman. in conſ. 43. quam opinio- nem laſon ſequitur in dict.l. ſtipulatio hoe modo.num. 17.& d. conſ.. col. 4. verſ. tertiò pro iſta part. vol.3. Benedic. in repet. c. Rai- nutius. verſi. duas habens filias. nu. 197.198. S& 201. Boer. deciſ.355. num.3. dicens, pręſer- tim id procedere, quando huiuſmodi pacta fiunt gratia agnationis conſeruandæ,& Gla rius deciſ. i55. num. 8. poſt Franciſ. Tigri. di⸗ centem, hanc conuentionem ſeruari de con ſuetudine generali Franciæ inter nobiles, quæ ampliatio corroborari videtur ex ea- 16 dem lege, t cum priuatis perſonis prohi- bet huiuſmodi pacta mutua, in quarum priuatarum perſonarum numero non com- prehenduntur perſonæ in dignitate conſti⸗ tutæ, prout ſunt iſti contrahentes, gloſ. in c. fin. in verbo, Dignitas, in fin. diſtinc. 4.& ræſertim hæc opinio ſuſtineri debet, cum huiuſmodi conuentio proponatur facta vl- tra montes, in regionibus, in quibus dici- tur ſimiles conuentiones valere& fieri ſo- lere, Tiraquel. de iure primogenit. quęſt. 7. num. 6.& 7. Zaſi. conſ.i. num. 14. lib.z. Boer. d.deciſ.3õ.in princ.& deciſ.204. num..& ſequent. Mod. Pari. conſ. ¹5. num. 14.& ſe- quen. dicentes, nõ eſſe neceſſarium probare conſuetudinem, ſed ſufficere probare ob- ſeruantiam& ſtylum, de quibus poteſt ſe informare Senatus, teſte Bal. in l. filiusfam. §. vetera. verſic. item poteſt ſupplere. ff. de procur.& pro huiuſmodi pactis ſuſtinen⸗ dis, Auffr. in quęſt. 452. cap. Thol. dicit, fuiſ⸗ ſe prolata plura areſta.
In contrariam verò ſententiam poſito proconſtanti quod conuentio, de qua agi- tur fit de futura hæreditate ſeu ſucceſsione vniuerſali contrahentium ſuadent plures iuris regulæ. Primò quod pacto hæredi- tas, † ſeu ſucceſsio in vniuerſo dari non po⸗ teſt. l. hæreditas. C. de pact. conuent. vbi hæreditas teſtamento non pacto datur ex- traneis,& pactum factum in dotali Inſtru- mento, quod filia patri ex æqua portione cum fratre hæres eſſet ‚nullam parit actio- nem aduerſus hæredes patris. l. pactũ quod dotali. C. de pactis.& C. de collatio. idem in pacto quod ad maritum bona vxoris poſt eius mortem perueniant, l, hæreditas. C.
de pact. con. Certi enim modiſunt de dæ hæreditatis. l. 1.& duabus ſequem 19 petit. hæred. Barto. conſ.z. columati quos non eſt is modus, vt pacio Garin & ſupra dictis addere polſumus im ram Doct. claſſem hoc atteſtantem n per Tiraquell. de iure Primogeniqa num. 16. 17.& 18. Iaſ. conſ.8. num 4n V conſilia feudalia. h Secundaregula eſt, quod pactumqi tura ſucceſsione, etiam ſtipulationeni
9
tum veluti contra bonos mores hän h
nullam producit actionem, nulliusi mp menti eſt. l. ex eo. C. de inutilib. ſtipuia 18 l. cum donationis, t& ibi gloſ. inmh Aſtringitur. C. de tranſact. Curt. lun a 15. num. z. Capella. Tholoſ. quæſt. 4aen conſ.24. num.5.& ſequen. vol.z. Benai repet.d.c. Rainutius. verſic. duas haban lias. num. 191.& ſeq. de teſt. qui moma ſiderantur à Iureconſultis duobusn vel quia inducant votum captandam eius, de cuius hæreditate agitur. I.ind pactis. vel quia auferant liberamteſtan ti factionem.l. pactum quod doral ai gloſ. C. de pactis. J. ſtipulatio hoc modh communiter Docto. ff.de verbo. oblia quæ ratio quoad impediendam libenn ſtamenti factionem per indirecdum æquè procedit tam in pacto de nonli dendo, l. ſi quando.§. illud. C. de imi teſtam.& l. pactum. C. de collatio. qun pacto de ſuccedendo. d. l. pactum qxoti tali..licet. C. de pactis.& vbique gloli frà dicemus.
Secundoõ, pro hac opinione pugn concluſio, de qua per Doctores magi muniter in dicta I. ſtipulatio hoc ma quod donatio omnium bonorum pat tium& futurorum non valet rationei dicta, quia aufert liberam teſtamentihat nem.
Tertiò, hanc opinionem appfobutul in terminis inl. licet. C. de pactis, iiyy ctum factum inter priuatos, vt qulhu- uixerit alterius rebus potiatur non & ſpeciale eſt in militibus, vt vaſeasot in contrarium eſt ius commune vtibſcci cludunt communmiter Docc.j. iusſmguim ff.de legibus, gloſ.ſin. in L.pactum inte. redem.ff.de pactis.
Quartò defenditur hæc opinio, ue ds dremotione contrariorum: quod ügl
mentum in hac materia facit Bart.in dlh num. If. verſ.tertiò probo. C. de pactis. Non obſtat igitur primò regula legispe
mæ, cum ſimilibus, ſf. de pac.& in fe 1
1
—(Cureg radain— fadläs 483. 4 1„7 5 e dert dun ll dligce b Rrell, 9„ entle deleg dadécone e hLc? Lranerenänn kündn, nxengl 1 5 doon pe Krrefatt ſn nock cele lub ihrünn 1 ſlum T' 40. 44 7 ai 3u 1 deqn Aſas e jhpoltione din tunn vontwült 1 4 lnprdune mattu glayraät m. G 8 9 dum ſi jentum Iwcetin, a, xr d0l j l An 3 Aneh, ee dcrem Sl Lneawstalg d or Er Tem nCol Auninero. vncn dtuceidedn 4 5 pvam imtet 1 be 1 getuicmoän m duh trotinciputs O baumptot keptincppals 9 baumpr
donadointet ie Twwotem, nemaruo:m vlent cum ratwadornitt ia untun cgrepobit dcnn. quoc adiätecht lomionesl rrenosalen dconeipond temlencedun Wandconle pendit.veſltn otnnum Gzeinpri nd.pate 2C, de mon kwent. Luj
niddedon Wöintervh. nung Tien neper,,l- rerbe Donan, Agtun num.
rexoenddor h.
L tin d acerzer ho 1 3 onaljc a toniugum h Kaltnem t llheran kac rhnäere tomcpte et tumcapand W com aiw(tgox omn T nohanme goäuer nolrnunn, S 8 1n unscond andd Nn Nſehae 7 taer ſarapr anadt moenurco, ien dde 1 tus Cemnonnn— malü er co , nice Kntin d nuan s . Kndcng md 4 aisega manabu Kuahurn neci Kaohhe koui K tumn; llim
dha 6 30 um ne; Naade neſt.
Reilter
We ru 8* hi de

t.con.(— nim
„ 00 m
Onelt 8 u8,v
Cun rà d
raquell
1ʃ½
6. 17.& 1831. afeudal.
—
undares, acceſsiot eluti cꝗg
m nu
elt—7 11. ex— deinunld,.
donati- 1
S'tur Cne ranſackn n.2. Capt l bololqat, † num ns ſequen d.c. Rait auu. velſ um. 191. 2 de teſt aim ntur à luj*u nſultis dobu lia induca un otum caandz le cuius h zalitate atr vel quia aaerantldante⸗
4+— lonem. l. Slum qutchal
plan
de pacil lpunaupencd
nuniter Ia*.Hdexcach
—aupile 3.. 19. lleg telligi debent dummodo prædictis pactis
cii lere Ründd ute non tenent. l.non dubium. C. de legibus.
3 ta I pacta, quæ contra.C.de pactis. nemo enim ant facere poteſt, quin leges locum habeant in ung ſuis diſpoſitionibus. l. nemo. ff. de leg. pri-
tiam d. A
m lipalane 3 don fuprà probatum eſt: ergo non militantre⸗ p da
4, t& de 9
Glast
PECISIO C.
data. C. mandati, quia prædictæ regulæ in-
& diſpoſitionibus iura non reſiſtant, quia pacta& conuentiones factę iure prohiben⸗
mo: itareſpondit Pariſ. d. conſ. 24. num. 75. & ſeq. vol. 2. Sed æonuentio, de qua agitur dicitur facta contra iuris difpoſitionem, vt
gula prædictę in contrarium adductæ. Nec nocet ſecundum fundamentum, quod fit ex vi mutuæ& reciprocæ diſpoſitionis, quiatextus in l. quod autem.§. ſi vir. ff. de donati. inter vir.& vxorem, in contrarium adductus, ideò admittit donationem reci-
rocam inter virum& vxorem, quia pro- pter huiuſmodi mutuam donationem ceſ⸗ ſat principalis ratio, ob quam prohibita eſt donatio inter virum& vxorem, videlicet ne mutuo amore ſe ſpolient, cum alter ex mutua donatione ſibi facta tantundem re- cipere poſsit, ideò dicitur, quod eatenus prædictæ reciprocæ donationes ſubſiſtunt,
quatenus altera alteri correſpondet, nõ au-
atio quoa uu pedicinlter tem ſi excedunt, Roman. d. conſ.51/. colum.
enti factie, a per atteäim
0, 1. ſi qut. Hllip.dei
n.& Lpacſuε C decltoog de ſuccedt xo.dlitmqt?
licet. C. de ax is,&qgeg Cemus.
undo, prq ⸗zopiacnesoommt Ho, de qu ee Dxrnmagi ter in dict 12 lipuuivſhoc r
donatio d as umdbantſumy futurort mlon astation ermtmendt
—
qunauter
nio, hanc 6 minis inl..C.Cegiclis, factum in un riuruch t qo
ar nor
2 ₰s poti
t alterius 255 eſt it uba uat te, vl
utrarium ch nicomm
drhr Dodlul
ciale
9
Ali
oobſtat git uun mm ſimillbd 1.
2.. 1 penult. verſic. in contrarium. Aret. conſ⁊.
procedit inprhem col.3. in princ. Iaſ. in d. l. ſi pater puellæ. nu.
2. C. de inoffic. teſtament. Lup. in repetit.
rub. de donationibus inter vir.& vxor.§.3. num. 9. Tiraquel. in repetit.l.ſivnquam, in verbo, Donatione largitus. num. 122. C. de reuocand.donationib.
Pooteſt etiam reſponderi, ex huiuſmodi mutuis donationibus coniugum non dari hæreditatem, nec tolli liberam facultatem teſtandi, nec induci votum captandæ mor- tis, cum ſtatim valeant, quæ omnia in caſu noſtro non militant: ergo diuerſum ius me⸗ rito ſtatuitur, argumen. l. interpoſitas. C. de tranſactionib.
ionmn iptob Vel poteſt reſponderi, quod cum præ-
dictæ reciprocæ donationes inter virum& vxorem ſint contra iuris regulas prohibito-⸗ rias donationum inter coniuges, non de- bent trahi in conſequentiam ad alios caſus. l. quod verò contra, cum duabus ſequenti- bus. ff. de legib.& maximè quando in alijs caſibus ſpecialiter eſt prouiſum, Bald. inl.
de quibus. num.ʒ3õ.verſic.& nota quod vbi
plures caſus. ff. de legibus, arg.l. ex facto.§.
item quæro. ff.de vulg.& pupil. ſed in caſu noſtro ſpecialiter prouiſum eſt, d. I. licet cum alijs ſuprà adductis: ergo de donatio- ne inter coniuges ad conuentionem no-⸗
21
22
179 ſtram argui non poteſt, quinimò etſi inter coniuges fuerit factum tale pactum de ſuc⸗ cedendo non valeret etiamſi iuramento eſ- ſet firmatum, vt late comprobat laſ. conſ. 87. num. 3. vol.l. poſt Cyn. Bart. Bal. Ang. & Salyc. in locis citatis, dicens, omnes ita tenere.
t Nec prædictis refragantur l. prima. C. de pactis.& l. de fideicommiſſo. C. de tranſ- action. quia poteſt reſponderi, in dictis le- gibus non eſſe pacta de futura ſucceſsione contrahentis vel alterius viuentis, ſed de ſucceſsione defuncti, cui per fideicommil⸗ ſum ſucceditur. l. cohęredi. 9. cum flio. ff. de vulg.& pup.ita reſpondet gloſ.magna in d. J. prima, verlic. tertiò obſtat, quam ibi ſequi- tur Bart. num.5. laſ.num. 18.& communiter Doct. C. de pactis. Bald. inl. cum Archimi- doram in prima oppoſitione.C. vii in poſſe. legat. Et ex pacto, de quo in prædictis legi- bus non quidem inducitur votum captan- dæ mortis grauati, verum remouetur d. l. de fideicommiſſo, vbi communiter Docto. & d. l.1. C. de pactis.
Præterea reſponderi poteſt, quod in di- ctis legibus ceſſant omnes regulæ ſupra di- ctæ, videlicet non datur hæreditas pacto, non tollitur libera facultas diſponendi de rebus ſuis, non inducitur votum captandæ mortis alterius, cum ſit pactum de non ſue- cedendo defuncto, vt ſupraà dictum eſt. Sed in caſu noſtro dicitur pactum de ſucceden⸗ do, in quo vigent prædictæ rationes prohi⸗ bitiuę: ergo de vno ad alium caſum diſsi- milem argui non poteſt. l. fin. C. de calum- niatorib.& per conſequens non valet re⸗ gula quod contrariorũ eadem ſit diſpoſitio, quando diuerſa eſt ratio, argumento J. in- ter ſtipulantem.§. ſacram.verſic. ſed hæc diſ-
ſimilia. ff.de verbo. obligat. tEt quod viciſsitudo non conualidet hu- iuſmodi pacta, textus eſt clarus in d. l. li- cet. C. de pactis, vbi pacta erant reciproca, & tamen non valent inter perſonas non priuilegiatas,& ita tenent ibi communi- ter Doctores,& Barto. Alexan. Dec. Curt. Iun. in conſilijs infrà allegandis, Pariſi. d. conſ.2 4. num. 77. vol. z2.& alij cumulati per Tiraquel.in d.6. quæſtio. numer. 24. de iure Primogeni. ubi reſpondet ad iura in con- trarium adducta, dicens ea non loqui de pactis futuræ ſucceſsionis. Nec contra ur- get tertium argumentum, quod fit à ratio- ne legis ceſſante, ſcilicet, quod votum ca⸗ ptandę mortis ceſſet, cùm ratione incer- titudinis, tum etiam ratione conſenſus con- trahentium, d, l,l.& ſin. C, de pactis, quia licet

SENATVS PEDEMONTANI
nec tollitur libera facultas teſt non differatur hęreditas ſtipula
licet ratione incertitudinis,& conſenſus poſſet dici ceſſare votum captandæ mor⸗ tis, attamen non ceſſant aliæ rationes, ſeu regulæ ſupra poſitæ, prohibentes huiuſm 0⸗ di pacta, videlicet, hæreditatem dari pacto, d. l. hæreditas. C. de pactis conuentis,& quod libera teſtandi facultas tollatur, d. 1. ex eo. C. de inutilib. ſtipula. d.l. pactum. C. de pactis.& I. ſtipulatio hoc modo conce- pta. ff. de verbo. obligat. quæ rationes cum ſint finales, ſufficiunt ad irritanda huiuſmo- di pacta, etiamſitertia ratio, ſcilicet voti ca- ptandæ mortis ceſſet, per reg. 9. affinitatis, vbi Angel.& alij Doctores, Inſtitu. de nu⸗ tijs, laſ. in terminis noſtris in d. l. licet in lin. C. de pact. t Et quod conſenſus contra- hientium non releuet in iſtis pactis, apparet ex d. l. pactum quod dotali. I. licet. C. de pact.& 1. ſi quando. 6. illud. C. de inoffic. teſtam. l. pactum. C. decollationib.& l. ſti- pulatio hoc modo. de verbo.obligat.in qui- bus legibus interuenit conſenſus,& tamen pacta nullius ſunt momenti, cum ex eis tol- latur libera facultas teſtandi, ideò gloſ. in d. J. fin. in verbo, Accõmodauerint, in princi- pio. dicit quod licet tertius poſsit conſenti⸗ re, non tamen ipſe poterit paciſci, d. l. hære- ditas.& I. ex eo, quo fit, vt non ſit bonum argumentum de caſu noſtro ad caſum d. l. fin. cum ratio diuerſitatis euidentiſsima ſit, uia in d. I. fina. non tollitur libera facultas teſtandi illi tertio conſentienti, de cuius hæreditate pactum cõtrahebatur, nec etiam ipſis contrahentibus, Bart. in d. l. ſin. num. i. at in caſu noſtro pacto datur hæreditas con trahentium,& aufertur eis libera teſta⸗ menti factio, vt ſupraà probatum fuit, quin imò maior ratio inducendi votum captan- dæ mortis viget in caſu noſtro, quam in ca- ſu d. I. fina. quia in illa pactum non inuita- bat ad ſucceſsionem, cum ſuccedere illi ter- tio eſſet in conditione, non autem in diſpo- ſitione. Sed in caſu noſtro pactum inuita⸗ bat ad ſuccedendum, cum ſuccedere eſſet in diſpoſitione, ita ponderat d.l. final. Alex. conſil.28.colum. fin. verſicu. maior eſt ratio. volum.ʒz. 24 1 Non etiam obſtare videtur quartum argumentum quod ſumitur ex gloſ. in d. l. fina. in verbo, Accõmodauerint, infin. per text. in l. vnica. C. vt actiones ab hæredib. & contra hæred. incip. cum alijs ſupra alle- gatig, quia illa iura loquuntur& debent intelligi, quando per illam promiſsionem bonorum poſt mortem fundatur obliga- tio in perſona promittentis, quæ tamen in-⸗ cipiet habere effectum in perſona hærredis,
25 concludit, † quoòd ſtaliquis promi
& ſeq. C. de pac. Boer. d. deciſ. 35na.
andi Cn
ittens habere hęred nti poſi promitten? Eredem, quem»eèn-
ab inteſtato ſuccedet Proximior in 9 . 2. R ſuccedendi, ac ab ipſo hærede a&
ipſum incipiet actio, d. l. vnica. ſecus vbi obligatio poſt mortem non confa ſed verba conuentionis ſonant in dur ſionem, vtputa, ſiex promiſsione den
. n em tur hæreditas, vel quis efficeretur ban
vel quod omnia hona, præſentia&iunn as aè'
poſt mortem deueniant, perueniant pertineant ad contrahentem, quu u non valet huiuſmodi promiſsio,Bmn 1. final. numer. II. 12.& 14. C, de pactie rte donet bona ſua poſt mortem, valetſun modi promiſsio, aut donatio, ſiueltn tio cauſa mortis, ſiue inter viuos: ſu quis promitteret vel donarer poſt un ſuam eius hæreditatem, vel omniha præſentia& futura, vel promitta erit ei hæres, aut quod ei ſuccedet, quun valet huiuſmodi donatio, ſeu promi cum ſit contra bonos mores, tollensl ram teſtamenti factionem,& inducem tum captandæ mortis,& contra reguin qua cauetur, pacto non dari hæreditu: d. l.hæreditas αem tenet Bartol. ca 212. incipien. promitto tibi,& tu miu, in terminis noſtnis imò fortioribus vii conſuluiſſe, cum in caſu noſtro veltan miſsionis in hunc modum ſonaren præmorientis ſine liberis res debemt ſuperſtitis,& nulla facta erat explieut: tio de hæreditate, ſeu ſucceſsionem ſali, prout in caſu noſtro,& Bart. in & ſequuntur Dec. conſil. 225. numer, conſ. 236. numer. 14.& conſ. ot. coun Curt. conſ.. numer. 2.& ſequent. pol lexan. d. conſ. 28.& alios per eumalg tos,& in d. l. licet. num. 17.& 18.&n 8I. num. 2.& conſ. 25. in fine. allm 24. num. 55.& ſequent. vbi Doct commd niter tenere dictam diſtinctionemes teſtatur,& d. conſ. 26. num. 69. volacl conſ. 39. col.z2. Cagnol. in d.l:fim mumaa V 6 ſecus ſi ſocietas, Prac. Pap. in fomma lbel ſocietatis. col.3. verſ.ſecundumquemſe tius colliget. Nec eſt facienda vis, quòd obligati detur in perſona promittentis ſub coni tione extitura poſt mortem, ita vto 9 tio incipiat ab hærede, ſeu contra hærede vt aliqui poſt Bartol. viſi ſunt tenere;
for
tantum eſt conſiderandum, anex di
po tiot
.! 1
dum teruff cebionsv 7,d COnL ein Che. o u Rllin Im tatlo.( deſlccece Jn riuerſ— uloprs ad A colum.z. & onl, dum. Acc Rcon, addh adcon on.26. Jconlenrben Rei nre bensullas.n MFI cita unr un. co- Aru conl und hde Nem Vun Vlla ncon m num.N Alequemaà con.. 9 neat oen dm ta fi 1
la Rltan ranehe Ma A ltiu cludente non ellec eflceten
modi do
—
—

zur lib.. de acah D ECISIO c. 44 ratur h. d teſhn,.. 12 nal raltae ſtione, ſiue ſit fundata in perſona promit- Se eam tollatur libera teſtamenti factio, 1—.. dant.. 2 2 e⸗ ex †. li.— to ſac redem ententis, liue non, tollatur libera facultas t hac replicatione iſtorum Doctorum UG Io
Proy di, ac w eni
Uld el 1 promac men Allas.*
lomnia e e
†
1 ttem de επ
— Mleh 5. 2 ra re⸗ a ſtandi,& pacto detur hæreditas, contra
lo hatét,i gulas iuris communis, quia tunc etiamſi piet Ande SBe.. t aead. m romiſiones radices haberent in perſona NA n. Vlc„.. 8 mwer ab 3 kle entis, it:. derent habere remm Promittentis, ita quod incipe
à conuſ gahnis edeflectum contra hæredes, nullius ſunt mo-
IlIS 3.. bi ti,dicta l. ex eo. Cade inutilib. ſtipul.l.
1. Au 1 e hreditas. C. de pactis conuent-& d. J. ſti⸗ epulatio hoc modo. ff. de verbo. obligation.
— h pra 85 malena t& propterea non nocent conſilia Oldra⸗
— allt
nt ad qεeν 61 Nane di. Angel. A lexand.& alij in contrarium
t huint t huiuſt g
—Ahro
qu a la autem haredliatis, ſuicreion uaer⸗
nal Td monend ſalis: itareſpondet exan. Conſ. 25:6 1 4 miſac donm, Ein. volum.3. Dec.conſ. 63. in line. conſ.z25. wee eun num. 8.& conſ. 236. num. 14.& lal. in d.l.lin. Inter num. 17. verſic. quarta limitatio. C. deſpa⸗ ſerel ae doma Giis, valet enim pactum de ſuccedendo in eredh SSm, va rebus certis, licet non in vniuerſa, vel in 3 futſSs vel 1 uotahæreditatis, iuribus ſupra adductis, leiſocn quibus addo laſ.conſ. 2Il. colum.z. verſicu. Imod Jntio, in circa ſecundum caput.& conſ. 233. colum. ntra bDn mome 4. volum. z.& conſ. 17. num. 2.& conſ.5.& mentitiamnem aun conſ. 60.&0l. ². Vol. 3. late conſ.73. colum.5.
maus,& volum. 4. Naui=a. in addit. ad conſ.il. inter
tur, Deq on drleis conlſilia Bru. Pariſ. d. conſ. 26. num. 88.&
e tenac ſequent. volum.⁊. Rui. conſ. 126. num. 5.& 8 KLinn 1 1. H nno b in fequent. volum. I. Bened. in repet. c. Rai⸗
ſtu un ofon unutius. verſi. duas habens filias. num. 198.&
lumeh 217. Guid. Pap. quæſt. 5M12. circa fim. Natta
in ha Tpöm en conſ. 474 num. 2. Curt- Iun. conſ. 1. num. * l u 1Odum gfent
Anen
16, Socin, inter conſilia Bru. conſ. 10. col. 5.
— 1 IIIIS I erls Geean... 2 nults ndtVerſic. præterea communis, vbi dicit, iſtam 114 Aael. Mlcllel—..—. att uuneueſſecommunem opinionem. Viuius in d. 4 n AnVerb. pactum. num. 8. Villa. in commun. n’tro, Abk. telc
opinio. in verbo, Pactum, num. 1. Moder. „ Paril. conſ.ʒ6. numer.5.& ſequent.& ad re- 9 ü ſponſionem Angela in dict. conſ. 179. quod u ifheh uiuſmodiconuentio teneat, quando non n. 28 alosſmd eſt translatum dominium, cum tunc pol⸗ lcet am iεαε εde digto dominio teſtari,& ſic non tol⸗ ntreſtlc 1atur directo libera facultas teſtandi. Re⸗
F.& ſeCmt. wlſth plicant Dec. conſ. 30. num. 4. verſic. præte-
ere
dicti er iſtncm rea,& ſecundo poſt Abh. conſ. 102. Cor-
n numt olo neum conſ. 60. litera O.& latius conſ. 176. 1indunun itera N. volum. 2. concludentes retentio-
ee d.de nem dominij tali caſu non eſſe conſidera- 1e e 2
„ H Dappim bilem, cum effectu ipſo efficeretur inteſta-
bilis, quia propter huiuſmodi dominium hæres non inuitaretur ad adeundam hære⸗
cu4 22, dien Litatem, cum eam ſtatim eſſet reſtituturus, „ mütters bd& propterea dicit Corneus d. conſ. 60. lite- 6 ArtenG u0 12 P. Donationem omnium bonorum prę- vjccdubmt ſentium,& futurorũ eſſe inualidam, etiam- 1en Kinonſit translatum dominium, cum pro- t dun 11eh ⸗
tolluntur reſponſiones Angel. ad id quod dicitur, per huiuſmodi conuentionem tol- li directo, vel ſaltem per indirectum liͤbe⸗ ram teſtamenti factionem, quia licet ſit ve- rum, quod aliud ſit additio, aliud teſtamen- ti factio: attamen non eſt conſiderabilis hæcteſtamenti factio, cum per eam hæres non inuitetur ad adeundam hæreditatem, quam reſtituturus eſt. Et reſpondet etiam Corn. d. conſ. 76. ad id quod Ang. dicit de conſtituto in mortis articulo.
Non obſtat quintum fundamentum hanc conuentionem conualidans, vti fa- ctam in executionem teſtamentorum an- teceſſorum ipſorum contrahentium, quia Bart. in contrarium allegatus in d. l. final. col. prima. deber intelligi ſecundum leges quas allegat, vt idem Bart. notat in l. non ſolum. 9. liberationis. ff. de lib. legata. nam primo allegat 1. 2.§. illud. ff. de hæred. vel actio. vend. quæ lex inducit quid ſpeciale in hæreditate pupilli viuentis, vt in conſe- quentiam veniat,& comprehendatur in
27 pactò facto de hæreditate patris, †& ratio
ſpecialitatis eſt, quia pupillaris ſubſtitutio, & ſicteſtamentum pupillare, eſt pars,& ſe⸗ quella paterniteſtament. 5. liberis, Inſtitu. de pupill. ſub. imò dicitur vnum teſtamen- tum) licet duarum hæreditatum.§. igitur, inſtit. eod. tit. Iſtud eſt de mente Bar. in d. l. fin, dum reſpondet ad d.§. illud, cuius re- ſponſio eſt communiter approbata,& cla⸗ rius ibi Dec. num.a. in fin.& Cagnol. num, 142².& 143.& ſequent.
Secundò adducit Barto. text. in l. ſi quis
28 ſeruum. ff,de actionib. empti, t cui reſpon⸗
detur, quod ibi pactum de futura ſucceſ- ſione valebat, quia ſucceſsio illius ſerui venditi,& manumiſsi, veniebat ex neceſ- ſitate liciti contractus præambuli vendi- tionis prædicti ſerui, quod in caſu noſtro ceſſat, cum nulla præambula diſpoſitio ap- pareat, propter quam contrahentes coge⸗ rentur, alter alteri ſuperuiuenti promit- tere propriam ſucceſsionem, ſiue hæredi⸗ tatem.
Vel poteſt reſponderi, quod propter il⸗ lud pactum non tollitur libera facultas te⸗ ſtandi, prout in caſu noſtro tollitur. Vel& tertiò poteſt reſponderi, illud eſ⸗ ſe introductum in odium venditoris perfi⸗ di, eſſeq́; ius ſingulare, ideò non trahi in con ſequentiam, hanc reſponſionem extollit Cagnol. in d.¹. fin. num. 6²,& ſequent. O. de paelis.
Nee

ANA—
Nee nocent adducta a Pariſ.in d. conſ.26. num. 82. vOl. ⁊. q ia fundat ſe pPariſ. in conſ. Alex. 29. col. 5. verſ. circa quartum.& verlic. videntur etiam.vol. 5. qui udicio meo hoc non dicit: nam in verſic. tamen attento? in quo fit mentio de teſtamentis anteceſſo- rum, loquitur, quando illud idem erat pro- uiſum per teſtamenta anteceſſorum, quia tunc ſtandum erit dictis teſtamentis, ſed in caſu noſtro nõ poteſt dici, quod fuerit pro⸗ uiſum in teſtamentis anteceſſorum, quod D. Carolus eſſet hæres D. Claudij, cui appa⸗ ret alios fuiſſe ſubſtitutos: ergo non nocet prædictum conſil. Alex. imò in verſic. ſeq. incipi. Videtur etiam valere, dicit expreſsẽ illa capitula valere, ex quo non continent pactum futuræ ſucceſsionis, ſeu hæredita⸗ tis acquirendæ, quod regulariter non te- net, tanquam infrmgens liberam teſtamen⸗ ti factionem, dicta I. pacium, quod dotali. C. de paclis.
At in caſu noſtro conuentio continet pactum de hæreditate futura: ergo non va- let, etiam quod enunciet diſpoſitiones an- teceſſorum, ſecundum Alexandrum, qui propterea retorquetur, adducit etiam Pariſ. Dec.d.conſ.6z.colum.penult.& fi. dicens, eum firmiſsimè tenere, ſimiles conuentio- nes valere, quatenus concernunt bona com prehenſa in teſtamentis à partibus appro- batis, ſed ſiaccuratè inſpiciatur Dec. appa⸗ rebit, eum contrarium expreſsè ſentire, vi- delicet, quod non obſtante eo, quod in ca⸗ ſu, in quo conſuluit, tranſactiones, quas re⸗ cenſet, relationem ad teſtamenta ſuperio⸗ rum haberent, nihilominus ex dictis tranſ- aciionibus nullum fideicommiſſum ſiue ius competebat, ex quo poſſet admitti,& id demonſtratur ex eo, quod Dec. in col. 2. verſ. venio igitur, ad ſecundum dubium ponit quæſtionem, an ex verbis illarum tranſactionum oriatur fideicommiſſum, ira quod ſaltem ex eo capite Nicolaus, de quo ibi admittatur,& propoſita parte affrmati- ua, ad cuius approbationem adducit conſ. Oldradi. Angel.& Alexand. ſupra allega- ta, tandem in verſicu. ſed tamen prædictis non obſtantibus, tenet contrarium, vide- licet, quod ſubſtitutio, ſeu fideicommiſ- ſum duntaxat habeat locum, prout in teſta- mentis,& quod dictorum teſtamentorum diſpoſitio virtute dictarũ conuentionum nonalteretur,& hoc duobus modis princi- paliter.
. A.. 30 Primò, f quiaconuentionum verba ſe re-
ferunt ad teſtamentum, quo caſu ad illud ſe reſtringunt iuribus per Dec, allega. nu. 6,
SENATVS PEDEMONTANI
Secundo modo, principaliter verhath ctarum tranſactionum, non attend 4 dum dicuur, tunc& eo caſu, hæred än ueniat ad proximiores maſcolos,qua fectu videtur, fuiſſe factum Dac tura ſucceſsione, quod non valet 6 ſupraà allegatis: vult ergo Dec. d.ch col. fin. verſ. ſecundo principaliter, a capite, quod illę tranſactiones, nono te, quod in eis fieret relatio ad teltan anteceſſorum, ex quo continebam nßn de ſuccedendo, non valerent, nec ni rentur iuramento.
Nec obſtat id quod in primopracaui ti dixit, quia debet intelligi, quandoa
zetn
mel⸗ 4 12)„ ntaulnan(Cagd kavanlth 3 ſwCdr
auperuag 7 diobe eateinn edam o 1. 2 1 lolonen i an er feneadl
uentiones iure ſubſiſterent, alias ſtain, ſet ſibijpſi contrarius, quod noneſtda dum. l. nam ad ea.& ibi gloſ.ſf, de conii demonſt.
r Ad ſextum fundamentum inan rium adductum, videlicet, quod husy di conuentio firmetur iuramentorhx detur, communem opmionemeſſehn trarium, videlicet, pactum de ſuctn do non firmari iuramento: ita tenetxi inl. pactum quod dotali. C. decolla,r inl. pactum quod dotali.& in dtnanf 9. C. de pactis, in l. ſi quis pro eo. num de fideiuſſorib. in l. ſtipulatio, hoo m ff de verbo. obligation.& in conſm vbi reſpondet ad c. quamuis de padi ſexto,& adc. cum contingat. de iunein do,& in conſ. 212. gloſ. in d.l. ſi quni illud. in verbo, Prægrauati. C. demt teſtament. Salyc. poſt Ang. in d.ye numer. z. vbi dicit Canoniſtas itacu- niter tenere, Guliel. Benedict. in ¹ Ranutius, in verſicu. duas habemt num. i9. de teſtam. ſequitur Paul. deCi & Alex. in prædicto nota. dicens, Cnai ſtas ita communiter tenere, quicqudiu V rit Bald. in c. moribus, ſi de feud. fue c inter domi.& agna. quem parites tji
bat laſ. in d. I. pactum, numer. 2.097]
ctis, poſt Bartolum, Angelum, Buim, Geminia. lacob. Aluar. in locis peuni- legatis, quos omnes ante laſ. retultd in d.conſ.8. num. 7. vol. 3. ad densCuln
Romanum,& Dodores ita communli
neumaodhe ge, varluincoN n 8 endin thkkano, p hin um unarum e unn 1
aunaselct Iuyfde
ae lenigktlit nlu ſcollü mimitters Jalſt ſpadi tecp (gcceerdoen Faere act umm golalte reimalq nralm epoim Iuc tuncde poletumenaun Bmodbreſ ginaguscorm mhnione huuſmodipactt elucccdend lcetotaunen luauäne danindK iohocmode dprobaoſte:Badind, medoam( polelio,kg Nexnetett in Aexnctett e innDerlbe Kndenllean er d2c Allnga us, Sn, Hcauth g enca Gen erchenmahan munier. i diexptel, aruit pl ß qucd dggg oateie n raco eu) ontra motaapot nt nälant eiper ta quemräend, 84 lc meradäue Ksconl.
¹
Kleuraa tea henis allde reandeg an Kmer aet n Wn ſ
i tsnoln 8 1
iſe
dalg on, V 8 am n. unde
tenere, quod etiam affirmat in dicnalit pulatio hoc modo, col. 2.& laſ ibinuml dicit, iſtam eſſe communem opini da approbatam per Leg'ſtas& Canonitu Socin conſ. 73. colum. 2. ib.3z. Capel. bol
q. 45². Dec. conſ.31. num. 4. conl.6zen b aee de 3
conſ. 184. num. 7. conſ. 225. num 4
& conſ. 23 6. num. 14. Curt. lun, d. d 5 nu
nionen
eran 4 Garj con gſde 11 ſol doju 1 4 et d R dodre. l W.uo⸗
dinſe' nl

9 3 Rrf. tranlac tinchaln.
1
cuur tun 2 vo numer. a.&3. conſ. ꝛ5. nume. 5.& 6. vbi re- adproxi c, prehendit Corneum d. conſi, 25. volum.z. G mubia dicens eum ſibijpſi contrariũ, Cagnol. in d. baung fin. numero trigeſimoquarto. C. de pactis. = dd mn vbi reſpondet ad contraria,& alij plures ci- ego De tati per Tiraquel. in d. 6. quæſt. nume. 18.& quod le 2 Drnchan ſeg. de iure primogenit. vbi& ipſe hanco-
aciionan pinionem tenet,& ad quædam contraria Kordcen. telao reſpondet ita, vt conſtanter tenendum ſit dlorum,er ſ contnè hanc eſſe communem opinionem, quam Tuneee Wlera, etiam ſequitur Zaſi.d.conſi.primo. nume. rament B8. lib.2. Boer. d. deci. 204. nume. S. pro qua c obſtat id aa dinpi, Vrget textus inl. non dubium in fin. C. de lt, quia del as Reilgs legibus. Qui opinioni t non obſtat argu- dnes iarelt erem? mentum quod facit Dec.in dil. pactum,& ompſi contr4„Guot, in conſiijs in contrariumadductis, arguen- .nam adca Sigoli dode ſtatuto, ſiue de conſuetudine ad pa- onſt. cdum iuratum, ex doctrina Bar. in d. l. fin. uamerte colum.⁊.verſic. quod in caſu prędictorum. adducdum alcct 1 vt, ſicuti valet ſtatutum, ſiue conſuetudo, auentio firt er iunn admittens huiuſmodi pacia reciproca 32 commung aupmion ſuccedendo:ita debet valere pactum iuta- im, videlie Ppachm tum, quiaã licet non repererim aliquem no⸗ un krmari„— minatim reſpondẽtem huic tundamento, 19, an poteſt tamen ei duobus modis reſponderi actam qud nal, primò quia contrariam opinionem, quod acium quo talin huiufmodi pactum de ſuccedendo non va- de pacis,in qusm Jidetur ſtatuto, ſeu conſuetudine tenet A- deiuſſorib. iN ipuiaenlexan. in d.l.ſtipulatio hoc modo. colum. ⁊. verbo. obli; aan.At mreprobata opinione Baldi in d. l. cum archi- eſpondet auammedoram. C. vt in poſſeſsio. legatorum.& „& adc. cuu miingi Alex. refert& ſequitur Dec, ſibicontrarius in conl. t ſeinumin d. conſil.225. numer. 4.& 7. conſi. 236. nu. in verbo,* 39nn 4. laſ. in d.l. pactum. nu. 5.& in J. ſtipulatio nent. SalycνƷτπννοαέμᷣοcmodo. numero ſecundo.& mouentur / anonex doctrina Barto. communiter approbata enere, Gu er Benaſtyin l. omnes populi. numer. 26. ff.de iuſti:& a u. dutiur. vbi expreſſè dicit t quod id quod non utniPoteſt fieri per pactum, quia contra bonos
1
loli
19. deteſtan cx. in prad Mnota
11„nered commun un nen,
des
nd& in d.l. non impoſsibile. infi. ff. de pactis.
Dr S(deitcuem refert& ſequitur Dec. conſi. 361. nu- ld.inc— 4— 3 3..— Acencewon quenfs mer. 6. adducens eum ad terminos noſtros, domi.& aſ u³l quen,,
i. in d.pa 5 Zu tasteſtandi, ita nec ſtatuto. Et idem con- poſt Bartolſun 1 ert ſtanter tenet in terminis noſtris, videlicet Inu. lacob. Mu. lit in pacto reciproco de futura ſucceſsione,
— 1* I. 1 Porun ante:(laſ. conſ. 87. num. 3. vol. i. vbi expreſſè dicit,
n 4 worts mie Idem tenet Capel. Tholoſ. d. quæſt. 452. in
od ett mtue buu fin. Guliel. Bened. in repet. d. c. Raynutius. b„ 21.2. 1 lo hoc mod= ugpm verlicu.c 1Ed
ſtam elſe ma, contrariam ſententiam, atteſtans hanc eſſe em per—eſtss h munem ſententiam poſt Bar. Bal. Alex. obatam P 6 Jpe
.bi, laſ.& loan. Pab. per eum allegatos. Sed pa-
.m.7e c kur, quma contra bonos mores: ergo etiam
(umores non poteſt etiam tieri per ſtatutum.
ausCi Vt ſicut pacto non poteſt tolli libera facul⸗
8. nun 2/0◻ hoc pactum non validari conſuetudine.
verlicu.duas habens filias. nu. 5. verſi. ſed
4 cia de futura ſucceſsione à ture improban-
PECIS10 C. 481
improbantur ſtatutum& conſuetudo. Nec nocet reſponſio Decij in l. nec ex prætorio, num. S. fH.de reg. iur. vbi dicit, quod ad iudi- candum aliquid eſſe contra bonos mores, debent conſiderari boni mores ciuitatis in qua agitur, l.itemn apud Labeonem, in prin. ff. de iniur. quia illa lex loquitur de mori- bus, nondum in eſſè productis, ſed nos lo- quimur de ſtatuto contra bonos mores,& ſic pᷣſupponimus illos extare, argu. l. diuus. ff.de teſta. milit.& hæc opinio videtur com probari ex ijs quæ dicit gl. in rub. ordinaria. C. de decretis decur. ſuper immunit. nemi-
34 ni concèed. libr. i0. f quod ſtatutum contra
ius valet, quando tali iuri poteſt derogari pacto, vel conſuetudine aut renunciatio- ne, alias ſecus. nec Bart. in d. l. fi. col. 2. in quo ſe fundat Deci. dicit idzad quod allegatur. nam loquitur in quæſtione an valeat ſtatu- tum, quod ingrediens religionem non ſuc- cedat,& ſic in quæſtione de non ſucceden- do.& diſtinguit, aut loquitur ſtatutum de ingrediente, aut de iam ingreſſo. Et ad de- monſtrandum quod dictum ſtatutum va- let, arguit Bar. de ſtatuto ad pactum affir- matiue, videlicet, quia ſicut poteſt fieri pa- ctum de non ſuccedendo, ſaltem cum iura- mento, ita poſsit fieri ſtatutum. Et in quæſt. ſeq. ad quam ſe refert, loquitur in pacio de non ſuccedẽdo, imò poteſt retorqueri Bar. contra Decium, dum facit differentiam in- ter pactum de ſuccedendo,& pactum de non ſuccedendo vt hoc tanquam non con- tra bonos mores firmetur iuramento. d. c. quamuis de pactis in 6. laſ.in l. pactum. nu.
3. vbi dicit communem illud autem veluti contra bonos mores non firmetur iuramen to ſecundum communem concluſionem de qua per glo.in l.& ſi quando.C. de inoff. teſta.in l.fin.& l. pactũ quod dotali. C. de pa ctis.& in c. quamuis. de pactis. Alex. conſi. 28. Cur. Iun. conſi. 25. nume. 7. laſ.d. conſ.87. nu.z. volum. i. Viui. in d. verb. pactum. nu. 5. Villab.in ſuis commu. opi. in verbo, Pa-
ctum.num.i. Mod.Pariſ. conſ.36. numer.i. quam differentiam etiam ponit Bart. in d. conſ.8. col.z.& ratio diuerſitatis eſt in prõ- ptu, quia per pactumn de non ſuccedendo
etiam iuratum, non tollitur facultas teſtan-
di ei cui fit pactum, Bar. Rom.& Moder.
in d.l. ſtipulatio hoc modo concepta. ffide
verbo.oblig. Dida.in repet.c.quamuis in initio tertiæ partis relectionis. numé. 8. di-
cens id frequentiore Doctorum calculo
eſſe receptum. Pacto vero de ſuccedendo
certum eſt, tolli liberam teſtandi faculta⸗
tem.& ſic quod pactum de ſuccedendo
HH non

—
non comprobetur ſtatuto, vt idem opere- tur oppoſitum in oppoſito, quod propoſi⸗ tum in propoſito. vulg. l. fin..fi. ff. de le- 83.3. Secundo modo reſpondetur dato citra veri pręiudicium, quod ſtatuto, ſeu conſue tudine poſsint admitti huiuſmodi pacta, quam opinionem late proſequitur Tira- quel.quæſtio. 4. de iure primogenito.& quæſtio. 6.numer. 23.& quæſtio. 7. nume. 6. & 7. motus potiſsime ex d.l.licet. C. de pa- ctis. vt ſicut illa lex admittit inter milites huiuſmodi pacta, ita alia lege& ſic ſtatuto vel conſuetudine poſsint inter priuatos ad mitti, cuius legis argumentum facilè poſſet tolli, propter rationis diuerſitatem: nihilo- 35 minus pręmiſsis ſtantibus dicitur t quòd non valet argumentumregulariter a ſtatu- to, ſeu conſuetudine, ad pactum affirmati- ue, videlicet hoc poteſt fieri ſtatuto, vel cõ- ſuetudine, ergo& pacto.& econtrario à pa cto, ad ſtatutum negatiue, videlicet non poteſt fieri pacto, ergo nec ſtatuto, quia non eſt bona conſequentia regulariter, Bar to. inl.omnes populi. numer.vigeſimoſex- to. ff.de iuſt.& iure.& in 12. colu.2. C. quæ ſit longa conſuetud.Iaſ. latè in auth. pręte- rea. numer. i5. C. vnde vir& vxor. Hyppo. in rubri. de probationib. num.34. latiſsimẽ Euerardus in ſuis locis legalibus, car. 89. v- bi etiam reſpondet ad d.l. non eſt impoſsi- bile.ff.de pactis.Dec.in terminis noſtris in pacto de ſuccedendo. in l. nec ex prætorio. numer. 8. f. de reg. iur. poſt Ang. conſi. 66. colum.fin. laſ.d. conſi. 87. nu.3. verſ.& per hoc teneo.vol.i. Piraq.in d.q.6.num.. pul⸗ chra apoſtilla ad Bart. in d.l. non impoſsi- bile.dicens, quod in his quæ ſunt contra le- gem plus poteſt lex quam pactum. nõnun quam tamen etiam valet argumentum à ſta tuto ad pactum negatiue, videlicet ſtatutũ non poteſt aliquid facere, ergo nec pactum cum in multis caſibus in præiudicium pa- ciſcentium poſsit aliquid fieri per pactum quod non poſſet per ſtatutum, vt pluribus exemplis comprobat Rip. inl. nemo po- teſt. nu. 71. ff. de leg. i. Aliquando etiam ad- mittitur argumentum à pacto ad ſtatutum ſeu conſuetudinem affirmatiue& negati⸗ ue, teſte Afflic. deciſ.3iꝶnume. II.& t. poſt glo. Bald.& lmo. per eum allegatos. Gram, deci.ioꝛ.numer.iI.& 17. loan. Crotus conſſi. 36 7². numer. 27. Nec repugnat t quod dici⸗ tur, huiuſmodi pacta de ſuccedendo non eſſe contra bonos mores improbatos diure diuiuo(naturali) ſeu Canonico, ſed de iure ciuili tantum, vt concludit Dec. locis ſupra
S ENATVS PEDEMONTANI
Avoxeklele euit ex aduerſo adductis, quia in conttarun Jüh 1 Pem ciunt ſcripta Bal. in dictal. pacdum n auna u 4 uun 1 ſecunda.verſicu. quintò oppono dan froxen. Dnem, Pactum de futura ſucceſsione eſſe a wn e iß bhün 27 t ius diuinum,& Salycetus ibi expre ltenuage ni bu cit numer. 5. Pactum de ſuccedendo ginent I. Vulun
validari iuramento, quia eſt contrahn 89 ſa. 3 9 mores& nutrit peccatum, dicens ie en nlahe dcs krmoee Canoniſtas.& ponit quatuor ratione Tnachi enAcced⸗
ſa gakaoene cnun Kr rwodtung eled 1cJlod 1 uunedi- 1 4„cſ d
1 lluch au puimoge dn a, e. nnu n— f aie deren . uet4
quibus arguit huiuſmodi pactumelſ tra ius diuinum, naturale,& ctuilen ens peccatum. ideo eſſe omnino inge tum, ſequitur Alexan. in dictal. pac
primo notab.& colum. 2. verſicu adus Srirehlin. Müspline tamen,& clarius dicto conſi. 28. nume därn ch volum.z.laſon in dictal. pactum. numa V atſan coutkario dc vbi dicit, pactum de futura ſucceſsionttm 3 ane uue uunmen contra bonos mores, etiam de iurem mi 1 quopoe
nico duplici reſpectu. Primo quianin(lo e orcelegcu votum captandæ mortis:hoc enimeiiu ni
tra ius naturale, mortem liberi homug petere, l. inter ſtipulantem.§. ſacram homo liber. ff. de verb. obliga. perin text. in terminis noſtris ita dicit Cagha d.. fina. numero trigeſimoprimo&l de pactis.
Secundò iſtud pactum eſt contaaiu uile& naturale, quia aufert liberamtei di facultatem, I.i. C. de ſacroſanct ecca quem refert& ſequitur gloſ. inc. adau entiam. de reſcriptis.& in d. l. pactum pactis. addens non ſolum dici turpeps illud quod fit contra ius ſeu naturam
de,gwanm gtnernnn Alex dorn Ime ACal 7ercd e andogue,S eän nuoe,an Koluntquod vento nln nomenld.er Knorlb tgie ſab ergonullo lepotete Aiquomodoy derxerurn womenüſed: Nroduceten am odlgaion Aaächt ſepMncudd A ſiunme ue clerpolinnla neomnin wumpraſeni trumn aur etraken dunan ſerhibeefene
—
etiam illud per quod impe ditur lie eeee Kn”, uro 38 cultas diſponendi de rebus ſuis, rqunii dfteaa nn 1 mentum ſeu facultas teſtandi, quon gauias n 9 u Necran ſubſtantiam eſt de iure gentium lics iede 1 dlen ber ad ſolemnitates ſit de iure ciuili, Bani kenum 3 V tſncu interdum. numero ſeptimo. ff.de coniſ man il 5 V uiſeteramſn deb. quem refert Dec. conſil.357. nuna, marnC V dcnocet Bar 1
conſi.36r. numer. 6. vbi loquitur inmu zadi alcgnaha noſtra.& conſi. 403. num. 14. Bru.deſmm rum wſ(Anpmibion to excluſiuo fœminarum in primo uni maun a etaumem lo, quæſtio.3. ¹m Vnunao Nechis ſunt contraria quę ſcribtrn fmaurn kuiinmn d. conſil. 72. quia loquitur in conuaſtu nenoſin, Wammin certarum rerum facta inter eos, quisbt èaa,“ uretnun poteſtatem legis condendæ,&nondee ie e nonal tura ſucceſsione. Nec mouere poteſt quod dieturieh meaegi 1 oulgh.nu ſau, qui ꝑꝑ eſcam vẽdidit primogenituto antat t iraliuras neſ.cap.⁊5.in fi.diuus Paulus ad Hebu o üäund 12. quia illud fuit, vt ſecundum electionel and tn propoſitum Dei maneret,& adimpleteii kttan u moniis ſeriprura dicens, Quia maior ſeruiet m Inena N nori. Paulus ad Romanos, cap Se Mann aun V in fin. in c. quàm periculoſum. 7. qut 1 8 ſhit l

DECISIO C.
A! dad— ü 12... 3 Dta Baloi Thainchd, Velpoteſtreſponderi, t quod ihi fuit E 4-.. A 1. verlicu. dodai venditio iuris ſibi competentis propter 3 OpPps. 3 e futund.—. oPprnd. primogenituram, quod ius apud ludæos num,& d J.wnech, non relpiciebat ſucceſsionem in vniuerſo, 1) 8 K.
1,79. Bad etus ſed erant quædam prærogatiuæ, ſeu præe- luramenn elicat minentix, quæ primogenitis debebantur, anend Ne, 2. 4 3.— nutritde aetan de qua prærogatiua loquitur textus Ge⸗ t8. R de m den neſ.cap.:7.& Deutherono. cap. 25.& latè i uatuor Tiraq.in dicto tragtatu Primogenituræ, in dithuit. 5 5— dn 1r di paage præiatione. nu. 1a.& ſequen. Accedat etiam adu um, ſi ral Kao quod tiuri primogenituræ renuneiari po- atu., ¹ AM⁴... 55.—
m. ide aue man teſt, illudq́; etiam vendi, vt late diſſerit idẽ dun elm e—.. 1 tur Aleſre ndic †uaq. in dicto tractatu primogenituræ otab.&GSa.) zen auæſt. 24. vbi tractat de renunciatione,& . darius e conl., quęſt 29. vbi loquitur, an ius primogenitu- 8 4 Uläſ 1— z.lalonine 2L.Pa, Tæ vendi poſsit- t,pactums NA rrr Pactum ht tra, Necobſtat quod econtrario dicitur, hu-
aptandæ tcr is:ho aturale m zu nlider interſtiput zem l der. ff. de 28 obla terminis nf Is inti numero tmrai
9
iuſmodi pacium virtute iuramenti valere omni meliori modo quo poteſt, d.] cum pa ter. h.liſlius matrem, f.de leg:3. cum ſimili- bus, quia in caſu noſtro contrarium tenuit Alex. d, conſ. 28. numer. 4.& clarius nume. 7. verſic.& licet quandoque,& ea mouetur ratione, quia ſitura volunt quod hæc con⸗ uentio nullius ſit momenti. d. l. ex eo. C. de
undoiſtud umc
2 r 21.„ 0„ naturale, qu. Alfen
ltatem, L.(r* faccietc
efert& ſeq
luod fit conr Nus llud per qnsin iſponendi—,b n ſeu facul us eſ
tiam eſt de ge mnitates ſi Miure m. numerc= imdi nem reter
an
rmer— 100⁰ 1.lunfei 1
. 4
4„47, 140 & conli. 400☚m.
1t
Uf
uſluo fœm mll
1. 72. quia— m rerum fa aa tel tem legis 6r nend
ceſsione. atu
C mouete
ol mento, ſubſiſteret. Nec nocet Bar. d.. fi. nu-
7— col † 4 0
n0 d
e0 dr
inutilib.ſtipulationib.ergo nullo modo va
lere poteſt: nam ſialiquo modo valeret, nõ nn diceretur nullius moment, ſed alicuius& n produceret aliquam obligationem, contra t d.l. pactum. C. de pac. Hinc videmus, quod
ai iuramentum interpoſitum ſuper donatio daum ne omnium bonorum præſentium& futu- unapes rorum non operatur, vt valeat ſaltem reſpe amm ctu præſentiũ, ex crebriore ſentẽtia de qua perider per Doctores in dicta l. ſtipulatio hoc mo⸗ weſun do. ff.de verb. obligationi. Nec ratio ambi- facſoait guitatis allegata per Aquen. habet locum gerricn ſaltem reſpeciu præſentium, quorum ſi fa-
Ban ta tantum donatio fuiſſet etam ſine iura-
nm mer. II. Gozad. d. conſ. S9. quia Bar.& Go- um zadinus loquuntur in promiſsione bono-⸗ de rum poſt mortem, quæ iuramento confir⸗ matur, nos autem ſumus in pacto de ſucce- dendo improbato quod iuramento non Brmatur: nam poſtquam non firmatur iura mento ſi interponatur eſt inutile,& habe⸗ tur ꝓ nõ appoſito arg.l. non dubium. C. de legibus,& ex præmiſsis tollitur concluſio poſita per Cur. Iun. conſ. 98. nu. 6.& 7. quòd reuocatio gñalis non trahitur ad conuenti⸗
aim non
„pen Ones ſeu donationes cauſa mortis iuratas.
ipgeſcam Slefasn q cõcluſio non eſt vera cũ iuramentũ poſte
2s.in dl= Tn tum in donatione cauſa mortis reguletur
Allud fuit, ,ügr ſecundũ eius naturã, ita vt nõtollat facul-
en Deinm reon tatẽ reuocandi, arg. l. fi. C. de nõ nume. pec.
4 licens 1 H ita in terminis noſtris reſpõdet laſ cõſi. 60. 4,„, 3 r Aflo,,.
du 3 3 lolo
152 col.5. vol.z. cuius tamen dictum nunc non diſcutio. Nec contraria opinio adiuuatur ex eo ꝙ dicitur, hac conuentione hæredes teneri ad intereſſe actione in factum ſecundum Bart. d. conſ. 72. num. ꝛ,-in fin.& quod habe tur in l.ſi quis ita.§. ea lege. ff. de verb. oblig. & inl. ea lege. C. de condictio. ob cauſam, quia Bart.& dictæ ll.loquunturin donati- one certæ rei, quæ donatio non improba⸗ tur à iure, nos autem ſumus in contractu à iure reprobato,& quod non detur actio ad intereſſe, facit tex. in d. l. ſtipulatio hocmo⸗ 4² do, t vbi ſtipulatio pœnalis appoſita pacto de futura ſucceſsione non valet, etiam ratio ne pœnę promiſſę, cõcordat gl. in d. l. ex eo. C.de inutilib.ſtipulatio.& ratio eſt, quia ex dicta conuentione nulla act o, nullaq́; ob- Lgatio oritur, omniaq́; in ea appoſitanulli- us ſunt momenti, nthilq́; in ea ſcriptum eſt oblſeruandum, d. l. pactum quod dotali.& 1, ti, in illis verbis, nihil obſeruari volumus. 4 ⁄ C,de pactis. t& clarum eſt dictionem Nihil eſſe vniuerſalem negat iuam, l. ſi is qui du- centa. 9, vtrum. ff. de rebus dubijs. laſ. in l.i. numer. S2. ff. de vulg.& pupil. ſubſtit. idem de dictione Nulla dicit Dec.in c. ex ratione. colum. quart. verſicul. confirmatur hoc, de appellationib.& ſic nec ad intereſſe tenebi- tur,& illa verba nullius momenti, de qui- bus in kex eo. C. de inutilib. ſtipulationib. infringunt ſtipulationem ipſo iure, l.z2.& ibi goſ.& Doct. C. quando prouoc; non eſt neceſſe,& nota. inc. ad aures de reſeriptis. 44 1nam potentior eſt vniuerſalis negatiua, quam affirmatiua, cum negatiua magis ne- get, quam affirmatiua affirmet, l. hoc genus & ibi glo. ffxde cond.& demonſt. per quam ita notat Caſtr. conſilio 170. in fin. in antiq. Brun. de ſtatu excluſ. fœmin. in 6. articuli princi. quæſtione 26. colum. ſexta.& quod non detur actio ad intereſſe nominatim te⸗ nuit Bald. in d. l. cum Archimedoram. co⸗ lum,. fin. verſicul. ſed nunquid per conſue- tudinem. C. vt in poſſeſsionem legato- rum, quem refert& ſequitur laſ. in d.3. pa- ctum. numero ſecundo, per illum tex. Cor⸗ neus d. conſ. 60. litera l.& R. vol. 3. Tiraq. in d. ſexta quęſt. nume. 20. in fin. Pariſ. d. cõ⸗ ſi. 4. numer. 80.& alijs plurib. ſeq. volum. 2. Et ex iſtis reſpondetur ad conſi. Soci.lun. 143.vOl. 1. qui loquitur in promiſsione con- tinente donationem bonorum prgęſenti- um,&reſeruata quadam quantitate, de qua poſsit diſponere. Nõ nocet vltimũ fundamentũ, quo con- 45 tẽd:tur t diſpoſitionẽ l. licet extendi,& lo- 11 H ij
cum

S ENATVS PEDPDEMONTANI
ceum habere in conuentione facia inter has Magn. perſonas exercinio militari deditas, Deci,d. conſi.5t. cum alijs ſupra adductis, quia in caſu noſtro non conſtat hos Domi⸗ nos contrahentes fuiſſe deditos exercitio armorum tempore conuentionis, quod re- qutrebatur, ſecundum Deci.d. conſi.⸗16.& Roman. conf. 43.
Secundo reſpondetur Decium loquiin conuentione facta inter Magnificos viros, habentes poteſtatem legis condendæ in ſu⸗ is oppidis, teſte etiam Ruimn. conſ.ꝰ9. colu. penulti. verſicu. non obſtat inſuper.volum. I. quæ poteſtas non eſt in iſtis Magn. Pa- truo& nepote contrahent bus, cum reco- gnoſcant ſuperiorem, nec habeant iura re- galia: ergo in eis non militat conſi. Decij. Vel& tertio reſponderi poteſt, veram&
communem opinionem eſſe in contrari-
46 um, videlicet, t priuilegium de quo in d.l.
licet, non competere, n ſimilitib. in caſtris degentibus: ita tenet gloſ. Angel. Salycet. Alexand. laſ. Curti.& magis communiter Dodiores ibi, quibusaddo Galiaul. inkœen turio. colum. 3.& 4. ff. de vulg.& pub. ſub. vbi dicit hoc priuilegium& aliud, teſtandi quoquomodo volueiint non competere omnibus pergentibus ad prælium, ſed dun taxat de publico conducis,& ad pręlian⸗ dum deſtinatis, idq́; ſuadetur ex eo, quod milites proprie d cuntur qui ſunt in actu militiæ, Bald. in l. filiusfamil. 6. veterani cir- ca princ. ſf. de procur.& in terminis d. l.li⸗ cet ſeribit Bened. in repet. d. c. Raynutius. verſicu. duas habens filias. nume. 203. de te- ſtam. Boeri. d.deciſ.204. numer.i. Nec ob- ſtat quod textus in d. l.licet prohibeat pri⸗ uatos,& non indignitate conſtitutos, qui non dicuntur priuati, ſecundum gloſ. in d. c. fina. diſtinct. 4. quia text. allegatus per illam gloſ. in c. qui contra. 24. q I. dicit contrarium, dum ponit duo genera priua- torum, videlicet, nobilium& ignobilium,
tamen nobiles dicuntur in dignitate con 47 ſtituti, t cum nobilitas ſit dignitas, Barto.
inl.prima. numer. 46. C. de dignitatib. lib. n. quem refert& ſeq. Tiraq. de nobilit. c. 20. numer. 85. Ideo illa dictio priuatos, de qua in dictal. licet, ſumitur à Decio pro non priuſlegiatis. Nec aduerſatur quod gra tia agnationis conferuandæ admittantur huiuſmodi pacta ſecundum Boer.dicta de⸗ ciſaʒ55. numer.z. quia loquitur in donatione omnium bonorum aliquo reſeruato, de quo poſsit teſtari. Minus nocet, quod dici⸗ tur hanc conuentionem eſſe factam in re- gione vltramontana, in qua confirmantus
huiuſmodi pactac detur non conſtare de alle
ne,& dato quod conſtaret non
vires ſuas ad bona ſita in Du Barto. in l. pactum in fin. C. de collatt Bald. in I.2. colum. fin. verſic. alij vtlo,
ſit longa conſuetudo,& reliquicun
Catu Augh
—
. onſuetudine In
(ae dine, qunteſi, Sota conſtetu,
per Turaq in d. ſexta quæſtio. numet, ſimotertio, quibus addo Bar expreſſiii, nentẽ inl. cunctos populos in ſextaqua princi p-in fin. numer. trigeſimotenioi M
ſumma Trinita.& fid. Catho. loquenteni ſtatuto excludente fœminas Propteraaa tos,& concludentem illud eſſe miqun & nonextendiad bona exiſtentiaeuna ritorium ſtatuentium, quem refen aÄ quitur Dec⸗conſilio decimotertio nuna ſeptimo.vbi dicit iſtam eſſe commund nionem, faciunt dicta per Soci, conſyn mer. 18. volum. I.& conſi. 73. numer,i volum.ʒz.& ſecundum hanc ſecundᷣu nionem cenſuit Senatus prædictana
uentionem veluti de hæreditate&a ſione vniuerſali nõ ſubſiſtere, nec iutan
to ftirmari.
SV MMARIVM.
Pænas criminum capitalium, ſeu ipſa erininiei
remittere delunquenti bus niſi de iu lus ſupremus princeps poteſtvele etiam ex aliqua cauſa.
rt comnunn ius iurala
2 Principes, Comites, Barones, Imperatorenſſ
rem recognoſcentes, non poſſint mæ reſtituere.
rezulann
vVicarius Imperij non poteſt remittert delii tale, ſeu mdu gere, niſt in priuilegio Vicaiſ ſent verba hoc importantia, preut in 81
4
8
10
Serenißimi Ducis Sabaudiæ.
Remißio fru reſtitutio quæ fit ex miſericonuu principe fieri poteſt, quia remttert fraunſ
ſupra legem.
Inueſtiti cum mero mixto imperio,& om
iwb
riſdictione ſunt ludicis ordinarij locotm lp
bus inueſtiti ſunt. nudex ordinarius inferior à principe
non ythſe
nam remittere, velomittere, ſed pœruanne b
re& exequi debet.
5* ludex debet prout iuſtum& legitinuneann cundum legum diſpoſitionem decemu
tes abſoluere,& reos punire. uudex inferior à principe, vbi ſibi
innas
condemnatoriam conſtaret de innoceyiu
nati non poſſet illum reſtituere.
rriaceps reſeruando in inueſtituru ſvon
rum ius ſuperioritatis,& reſortuvidtt 3 uaſſe ſaltem ſecundas appellationerian
s cn
bꝛes, quàm in criminalibus. gelemnitat um à iure requiſitarum
actus, vel priuilegium, nullamq́ fie
un v unſän
olea oſturt naſſ n eßn bun 1 ruſyipraaunn umn ina teuſinu u. hſuancſunn Rrugen n nauni ununhin eibettur Rrhal nenr uinin 1 lu untufiuth a aln h nieryulma auſunſ a geſuaman 4 Iniuas dn ſn 7 vriatfanm Bern ee aupuln 1 2— at ſe. gant in Y n kagg rlhter Rubun. a Trhſtao Surumg 9 meneuaiad 91 lſrep aau enet cofparlaſte tn..1 1 aabai ſeuiſhe fjerttinowh tfärnle⸗ henſdr, aiodegereht mr ran.. upreſrhiwne imnrtalhcui Fererdiou nrundu ſcentu tenußemo a Weradüeſenn Fchiem hublic ſtaruls a funtstr h e btroürahr. 4 punntäurm t bünr. 1 Rülapiuinnn Wirultt wn turgrubeio an im fält tnums 3 1s Feies zeponer feſritne wit aüninitſjna onttttn onran muſn a stttaum d (untur eg u Mſaptbte aihainiſnm
elt, or
3 lau huſang.
y(utan G9 „GI
io knr iniai ſiern.
K Wäftk bolb u.
in hennge ne unan un
9 Lexwi ncn
auci da 1
duzciute
6 aill onna 4
ta.
y lilia ai Ne
tuunait
à Tuln iala 4
mchuph biſe
n gao 1 A 1 8 P hnigin
Nl ulum
myrr mamſin brr⸗
fe Awaldung üßu, nüuun ſtit Pinuldie denio änn wite lüen neg n
en ender durſaäle
anu a liga
er daſegtan
„. Acenj coytr⸗
4 ke
bbr. nulegian,
6 iulga inenae

8
8 dA n, Wacha
Alareta
1 6 eS— 1
0 Olun— MRe —. d
b lealhe, 39'
dextendia 3A m um ſtatuet; in, qpen. Dec. conl as ſecimod do. vbi dicht melle m, taciunt aaaperSa-
exiten
8. volum. 1 ond.3- n.z.& ſecuſ IEn hanc em cenſuit as atus 7 onem vel eeharcte vnigelſali aE bſiſtenae
narl,
SVMImMRLHfn
3
8 44
36
„
18 19
30
26
us crimmum ct un am ſai annec remittert dchi nt bunhanecm lus ſpremut ps doktgt un ttiam ex dqt‿ε
acipel, Comu rem recognoſ l„Nen,
2„
brioren
„ronen
r FEHucrc mMperh—0 tarrimtelh tale, ſcu mdu 1=r ⁵& 1ſl0puu ¹ W ſcnt verba bqa ortarrt uhn Screußini Dübad 3 a rt 4 0 eunepricor AO 111 2 Principe fierl u ſpra legen 6 ncum mert mo inhe „Aione ſut un aoruuſbecte 1 nclionc ſun nueſt SN be inaeſtiſ rdnietun er ordmarius maus nam remutten am l rr G cxcqul — n
27
19 telrs 59
9 Vs 31
,32
4, gumfert na
7 imi33
36
37
4 9
DECISIO TI. da Conceſſo vho ex ijs quæ alicui competunt rationedo-
minij,vel ſpecialis reſeruationis, itaintelligitur eſ- ſe conceſſum, vt ius aliud remanens toncedenti ex ipſa conceßione nullatenus violetur.
Regalia etiamſi alicui tonceſſa ſint in genere, non ta men videntur conceſſa ea, quæ Principi reſeruata ſunt in priuilegium coronæ principalis.
Piineeps nullomodo poteſt concedere regalia in præ-
iudicium ſucceſſorum. Regalia an poßint à Vaſallo aduerſus dominum præ- ſcribi.
E.drigelndt s præſcriptio,& conſuetudo in pluribus differunt.
Præſcriptio tanti temporis cuius initij memoria non extat, quomodo probanda.
Fama,& publica vox, quomodo probanda ſit.
Teſtis ſubditus,& debitor non probant.
lura incorporalia, ſine ſcientia,& patientia non præ- ſcribuntur, quemadmodum corparalia ſine poſſeſ- ſione.
Inpræſcriptione tanti temporis, cuius initij memoria nõ extat in contrarium, an ſcientiæ aduerſarij pro- batio de neceßitate requiratur.
In preſcriptione temporis immemorabilis, cuius vſui & exercitio ius reſiſtat, requiritur ſcientia& pa- tientia ſuperioris.
Ignorantia præſumitur in his, quæ non publice fiunt, ſed occultè.
voluntas ex actu etiam nullo declaratur.
lgnarantia iuramento probatur.
Præſumptio iuris,& de iure vbi reſultat non admitti- tur probatio in contrarium, fallit vt numer. 33.& cq.
3 deponentes de præſcriptione tanti temporis, cuius initij memoria non extat in contrarium de- bent ſaltem agere 4. ætatis annum, alias non di- cuntur legitimi.
Præſcriptio tanti temporis, cuius initij memoria non extat, non inducitur propter malam ſidem.
Paria ſunt, ſcire, vel ſcire debere.
Quod meum non eſt, ſcire debeo ad alium pertine- re.
Error iuris dicitur error iniuſtus,& tribuit malam fidem.
Mala fides probatur ex iniuſtitia,& inualiditate ti- tuli.
Solemnitas ineptè ſeruata quando actum vitiet,& quando non.
Lex vbi requirit certas qualitates in actu, in quo in- ducit aliquam preſumptionem, ſemper admittit probationes quod actus non ſit talis.
Habilia omnia præſupponuntur, vbi de aliquo diſpu- tatur.
Poßidere quis præſumitur ex cauſa præambula, vel titulo in actus producto.
Titulum inualidum producens contra ſeipſum ha- bet præſumptionem, quod nullum meliorem ha- beat.
Loſſeßionem, vel guaſt, qui ſe adeptum fuiſſe aſſerit
ex aliqua cauſa, non ſuffcit quod probet ſe feciſſe illos actus poſſeſſoriot, ſeu quaſi, ſed debet proba-
re, quod ex allegata cauſa priuilegiata illos fece- rit.
40 luuari quis non debet ex es quod impugnare sonatus
eſt, quod limitatur.
183 41Præſcriptio vt valeat, probandam eſt omnino eam fuiſſe perfectam ante litem motam.
DECISIO CI.
Ius indulgendi,& remittendi pœnas cri- minum capitalium, an alijs, quàm ſupremis Principibus, competere poſsit.
22 4 B
es N hac quæſtione litis
—
A 82 G 1 969 motæ a agn. Comiti he e bus Valpergiæ,& 8. ' Martini aduerſus Fi- d ſcum, qua contendunt
eis licuiſſe, licereq́; pœ-
S2) nas criminum capitali- um in eorum Comitatibus commiſſorum remittere, delinquentibusq́; indulgere, nõ mireris lector acutiſsime, ſi ſolitum mo- rem diſputandi non obſeruo, cum de indu- ſtria iniunctum fuerit per communes con- cluſiones procedere, quamqᷓ́; ex reſponſio- nibus quæ ad adducta in contrarium dan- tur, ſatis diſputatum eſſe dicetur: cõcluſum itaq; fuit non licuiſſe, nec licere rationibus infraſcriptis.
Prima igitur erit concluſio, t huiuſmodi crimina, ſeu eorum pœnas remittere nullũ niſi ſolum ſupremum Principem, vel eius iura habentem, etiam ex aliqua cauſa poſſe, J. relegati, in fi.l. moris. 6. ſed enim. l.diuus. la 2.& l. ad beſtias. ff. de pœnis,& 1. 1.§. fi. ff. de quæſtionib. per quæ iura ita notat Bald. in l. imperium. colu.ꝛ. ff.de iuriſd. omnium iu⸗ di. lacob.d Sancto Georgio in ſua inueſt.in verbo, Princeps. verſi. quarta ſpecialitas,& verſ.decima ſeptima ſpecialitas,& in ver⸗ bo, Cum mero& mixto imperio, poſt Bar. inl. acta. 9. de amplianda. ff. de re iudi.& in l. prima.§. de qua reſtitutione. ff. de poſtul. Boſsi.de Princi.nume.z27.& latè de remiſſ. ex ſola cle. Princ. poſt hæc ſcripta viſus, in quibus locis concluditur regulariter, t Co- mites, Barones,& alios vaſallos recogno- ſcentes imperatorem, multo magis alium inferiorem non poſſe famæ reſtituere,& delictum indulgere, ſed id ad ſolum Prin- cipem ſpectare, Bart. in l.non omnes.§. qui transfugit.ff.de re milit. in l.ambitioſa. nu- mero octauo. ff. de decret. ab ordine facien- dis, dum allegat text. in d. l. non omnes.§.à barbaris. ſed debuit allegare§. fin. qui eo
in caſu admittit poſſe indulgeri concur-⸗ rentibus omnibus, de quibus in d.§. fina. cui adde eundem Bar. in l. i. 9. cum quis. ff. de quæſtionibus,& in l. infamem. colum.fi. ff.de pub. iud. Bal.in l. Caſsius. colu. 2. ff. de ſenatorib. Luc. de Penna poſt Iſerniam HH 3 per

3 A5 „ 1
4
——— .———— ——-—
per eum relatum in l.contta publicam. col. 2. Verficu. 6,& 17.C. de re milit. lib. 12. Mart. Laud. in tracta. de Principe. verſicul. 219. Imo dicit Pelinus inc. quæ in eccleſiarum. numero 32.& ſeq. de conſtitutionib.& in c. cum te, numer. 14. X 15. de re iud.poſt Bald. Caſtren.& Ancharan. per eum allegatos,
tquod Vicarij Imperij non poſſunt remit⸗
tere, ſeu indulgere, niſi in priuilegio vica- riatus eſſent verba hoc importantia, prout ſunt in priuilegio Sereniſſ. Ducis noſtri. Hinc expreſſe dicit Bar. inl. ſi quis vltro. numer. ſecundo. ff. de quęſtionibus, quod reſtitutio, quę fit ex miſericordia, à ſolo Principe fieri poteſt, Rub. latè conſ.50. vbi conſuluit in cauſa Creſcentini,& pręmiſ- ſorum ratio eſt, t quia remittere peccata elt ſupra legem, vt in Euang. Matt. c. 10. Mar⸗ ci, cap. I. Lucæ, c 5. à qua lege ciuili ſolus ſu⸗ premus Princeps, vel qui ſupremi iura ob⸗ tinet, eſt ſolutus, l. Princeps. ff. de legibus- & l. digna vox. C. eod. titulo, reliqui vero legi ſunt ſubditi, Paul. ad Roma. cap. 33.&
rima Petri cap. ⁊. at remittere pœnas eſt quid contra legem, imò naturam, vt notat Innocen. inc. cum P. tabellio. numero ſe- cundo.de fide Inſtru. ergo ab infexioribus à Pincipe id fieri non poreſt. hinc refert Boſ fi. in dicto titu, de remed. ex ſola clem. Prin- ci. numer. 5ů1. ſe vidiſſe tempore quo Galli dominabantur illi Ducatui, quendam ſub⸗ ditum feudatarij ſuſpenſum cum gratia col lo annexa.
Secundò erit recepta concluſio, quod cũ prędicii D. Comites fuerint ab Illuſtriſſ. Ducibus Sabaudiæ de dictis Comitatibus, cum mero mixto Imperio,& omnimodo iuriſdictione à tãto tempore,& citra, cuius initij non extat memoria in contrarium, re ſpeciiue inueſtiti, proprerea dicuntur in ſe Iuſcepiſſe iuriſdicendi,& æquitatis ſtatuen dæ neceſsitatẽ, gl. in l.i. in verbo, Poteſt. vbi Bar. Bal.& Moder. ff. de iuriſd. omnium iud.l. munerum. 9. iudicandi. ff.de munerib. & honorib. t ſuntq́; ludices ordinarij ipſo⸗ rum locorum, Innocen. in c. cæterum. colu. ſecunds. verſic. item ordinem iudiciarium, vbi Abb. numer. 13. de iudicijs, Afffic. de prohib. feu.alienat.per Fed. 9. præterea. nu⸗ mer. 19.& 20.& de pace iura. ſirm.§. iudices. num. 7. Bart. in. ſi vni. verſ. quinto quæro. ff. de re iud.& in Extrauag. qui ſint rebel⸗ les, in verbo, Rebellando. verſ.ſed omnes iſti, Bald. in l.. verſ. ſeptimo quęro. ff.de of⸗ fi. conſul. Abb. in c. prudentiam. num. tꝛ. de off. deleg. quos refert& ſeq. Brunus conſti. 103. COl. 3.& conſ.31. nu. 33. Card. in clem. pa⸗
S ENATVS PEDEMONTANI
ſtoralis. 9. denic. nu.. de re ind. Prye- titu. de pace tenen.& eius Violat, col dai
Si igitur f huiuſmodi valallid ein ſuſcepiſſe iuriſdicundi,& untausiat dæ neceſsitatem, tanquam iudices on rij coguntur ius dicere, proinde non ſunt pœnam remittere, l. poœnam, cum libus. C. de pœnis. c. irrefragabil, de ordinarij, per quem text. ita not. Cardi2, barel.in c.. numer. ſecundo. de offec orin b rij, nec poſſunt legi derogare,l.normand b de offic. pręf. prætorio, Socin. conſiaog- lum. I. inter conſi. Curtij. Sen. mandamn enim iuriſdictionis ad hocnon extendin Afflict. in tit. quæ ſint regalia, in veboyy narum, numero 17. poſt Cynum inlns C. de tranſac. ſ quinimo debent, prauu iuſtum& legitimum videtur, ſecundn legum virtutem decernere, innocentaay ſoluere,& reos punire, vt in authen- dices ſine quoquo ſuffrag.§. eos aun; §. quod autem, mauthen. vt lud. nona
D 9 — denmat wäes Af 1sco weührhui 124 omit 6 A G f0s, 1 onen, ceclbl- natuigoe da frol mdno 5* ducng cialluc müuhä Iie beh d raämoil, 1 tene 3 1 40- III gdem. Goob netde i d s uvwaünetec M cnci ſglo M redcn pla denſ gan⸗ nellcxud” „leoiumlel Ceg olegium nnal.
2 Jnar- uma nldene 9„Nlodenlole dnennipu llree drtectin lategn abnecl menan den on ind ſetevoltls e Derl.n u 4, 2 ie dome- eimo, NGuoq „fſſ 0 16 7— 4 8 Hudeſelmiat ehrGbenne, 3 1
EuntN Nerqid on 8 Aaannn, Heng im iſe ſe ul
orcen Kioli hcuits ndulg
4 ibd ad hoc v endkurulgana essdeco näma lſi
94„b autengenda abocbig Luc
ctent ſacras iuſs.& 5, omnibus, in aui de iudicib. t imò etiamſi poſt ſentena condemnatoriam conſtaret de innocn condemnati, non poſſent vti infeuiou Principe illum reſtituere, l.. 9. ſi quisvlni vbi Bart.ff.de quæſtionib.& Ange inlg de crimine. colu. 2. ff. de accuſation hm to minus pœnam remittere: ex quibuss bus concluſionibus apparet prætalood- mites iure non poſſe delicta publicain ere,& gratias facere. Præmaſſa confirmantur:quia tamay nunciatione, de qua in actis, t quama ueſtituris productis parte fiſci, in ili bis, Saluo iure llluſtriſſim. Duci. ſuphp tatis,& reſorti,& quocunq; alio a præfatum IlIuſtriſſ. fibi reſertaſſe iun rioritatis,& reſorti,& ſic ſaltem ſeemi appellationes, tam in ciuilibus, qumi criminalibus, laſconſi. 161, colum. ſecm volum.z. Guid. Pap. quræſt. 518.& ſvoh 3. Rubeus conſso. numer. decimoeppy Domini non poſſunt indulgendo niia re, aut mutare huiuſmodi ius applib nis, quia in iſtis, quod nonllicet ditiè nõnadmittitur per indirectum ſiopte
dnm udin colm,einpti- n deemli.e aicr, quodi Jieconpetui ürnonedomint ſgeilstelenn s concedendo v wnreligud Gnetlam, q alod remm n Ncedent es ipd teenenln svickrora dog de erovn dpod dum nem ed’A v norb deohhe qem kelt uturDec con gf itne, ler gmahrr olm e à Porenralen, dba are, noſe vnethegan mer achurnon- fentes queſe kne Prnep) n
A n Gf nc⸗ panoriule,g ponr bincpals,
ff.qui& à quib. manum. lib. nonfunt.n ſi ex duobus. ff. de neg. ge ſt. Nam concoi aliquo, omnia cenſentut conceſſa,per qn peruenitur ad illud. j.ſin. ff de offic,cirsa mand. eſt iuriſd.& l. 2. ff. de iuriſd. omaii ſed ſiPᷣdicti Comites ius haberent indage di, per indirectũ tollerẽtur ap pellatione quod non licet vt ſupra diximus: ergod cendum eſt, ius indulgendi non eoh den
9
mdioorat. 3 dura a penm ind cond Didicam col. e dnie Mderemli b, mMeoß in gicenn cun 1 en vendie muogt daag na Al 12 AoLucded (eue 1 Wn usintn, ran dal iAan inan 8 aitam näul non zurſ 1 Lnſa 4 t nb Dudn uun feſdecl 1 d A 8 iorn ens Aüna dun tium, ann, mlezra niar(ne pra dimgin 4 V 4 duss 3pr fn nn ie quinm 3 10 tmntt aplus an rinaicaf Keundum d ſdenä, on mpliug eicla b 3 üa ne

C. keig en
1
1 5 U vO r. 4.. MTVAEh 3 Valalllg, 7 A 8 d 8 0.
1l Alloch AmLAen. Aeach e ko 8 PWng „ 1 dce Ry K. Dopr.. —„Peenag N 14 er QU „ tanot — 4l — nd
dcceche cel grelaun do Socin an ntj den m 2 dhocncnen itregal
d
e A 44 9'
umo debent
.' an vldetu d Ue* ernere mnoc X reos
rtuten
— ire, vtinzun quoq ruffrag 5108: utem, t ahen ytld. 1as iuſs ⁵—, omnltz 1 b. f im am pah natorias
Aa1— 448 1 il 4atl, ne ollem ulnten 2„„ f ur 45 Pp 6 umns: Uere,1ITl Quib- und nWdohſt C † Z‧ Aen 4
1 INIBNAnAr OlIID,Aange,l 18
NRo raln neLolng=. de acclktlo
nb
lat umtteke Jqoloc,
dnt appare gtalo 4
1 ontut—„.bſis Ie nllp 2 deNDllLah
d 5
DHCIS1O Ck.
Non obſtat quod ex aduerſo dicitur,& pri- mo tale ius pſis Dom inis Comitibus com⸗ hetere vigore prætenſi priuilegij imperialis inaciis producti, quo dicitur concecii huiuſ modianctoritas indulgendi, quia illud non ſacit fdem, cum careat ſolemnitatibus de- biuis aiure requiſitis, ſ præcipue Epiſtalma⸗ te, ſigillo,& ſubſcriprione concedentis,& Notarij, quorum defectus reddunt ipſum priuilegium inutile atque inefficax iux.no. inlibene à Zenone.§. quæ omnia. C. de qua- driennijpræſcript.& per Moderniores in ci. de fdde Inſtru.& in c. inter dilectos, eod. titu. Abb. in c.cum cauſam. col.⁊. de proba- ton bus, Pariſ. iaterminis feré noſtris, in conl uæ. colum. ⁊. vol. primo,& dato quod eſſetlolemne, apparet, illud eſſe limitatum ad expreſſatantum, inter quæ non legitur conceſſa huiuſmodi facultas indulgendi, ideò ad hoc non extenditur, vulgata J. in agris. f. de acquiren. rer. dom.& J. quicquid aditringendæ. ff. de verbo.obliga. Lucas de Penna in d. l. contra. colum. 7. in princ. C.
ſorj..... dſtarnt enr de re m'lit. lib. 12. vbi dicit, t quod in ijs, urAdcc han. quæ competunt alicui ratione dominij, vel
ſpecialis reſeruationis, concedendo vnum ita intelligitur eſſe conceſſum, quòd ius aliud remanens concedenti ex ipſa con-
ceſ ione nullatenus violetur. l. ſidomus.ff.
de ſeruit. vrb. præd. c. quod ad translatio- nem, vbi Abb. in vlt. notab. de offic. deleg. quem refert& ſequitur Dec.conſ.85. col. 3.
gratias fa*ν. infine. Iſern. in tit. qualiter olim feudum 1..
la cof Nantutqtans poterat alienari. 9. donare, t imò ſi eſſent done, de pins ſqumm conceſſa regalia in genere, adhuc non veni- produ ⁵ panttd- jllt rent ea, quæ ſunt reſeruata Prineini præci- lurell lnDd.ſupe pua in priulegium coronæ Principalts, vt
R rellu dlKllän lel
10neés, 164 lam. ſec
1b uS. 1— 14¹*
— 9½◻ℳ N Guid.] uqua 6.& ſſ 4,44 Kofo. 4 mmerx no. s conſ.s mei.— 4n tindogpndot on porntm.— 3 — 1 11 ap 4 nutare ulο*, ble d nouicet d 4 llt 14 1 4 4 1 1- titur u nditecdm!“ auttitu ₰ 1 II.l pon tal a quib.1 e&Æ I4. 4 ſ„9. g Nam 1 KDſ I 91 Ila 2 1! mr Ipau lil nd o e e 17 14 4 11 1. 7 * ff urlſdo ſd—„„ 9 ſt iuriid*.. rentlo- 4 3 iusubtten 9— HCon* wlan reppel etelſb 2 9 10! ectu 4 e 7 ra dlmn- 1 ncel.ncoOpe 4. ius rendlnole, eſt, 1us
Drti2ee ccalo c laté diſputat Luc de Penna in d. l. contra ndauidde iu publicam. colum. 7. C. de re milit.hib. 12. di⸗
cens, hanc opnionem videri veriorem,
cuhus,q quam etiam tenet Afflict. poſt Luc. de Pen-
na,& Lauden. per eum relatos in tit. quæ ſint regalia, in rub. num. 68.& admiſſo citra veri noxiam, talem facultatem indulgendi fuiſſe in d. priuilegio conceſſam, attamen non nocuiſſet Illuſtriſs. Ducibus, tunc& nunc reſpectiue ſupremis& directis do⸗ minis ipſorum aduerſantium, cum priui⸗ leg a ſemper intelligantur ſine pra iudicio tertij. l. 1.§. merito.& 5. ſi quis a Principe.
„s.=g.r t ff. ne quid in loco public. uinimò t nee in P Aceſſa P
præiud:cium ſucceſſorum ipſius conceden- uis potuiſſent concedi ſecundum Bald. in nnt. de pace conſti. in verbo, Amplius, quem refert& ſequitur Felinus in c. i. num. 5. de probationib.& in c. ad audientiam, num. 5. de eſcripti, Aftiic, nt.t. quæ ſint regalia,
184. in rubric. num.&t Ruin. conſ.ot. numer.jj. vol. primo ‚dicentes, Principem regalia, maxime ſimila non poſſe concedere in prę- iudicium ſucceſſorum: ergo ex enunciato priuilegio nullum poſſunt ſumere funda- mentum.
Nec prædicios Comites tuetur enuncia- ta præſcriptio tanti temporis, cuius inuij
14 memoria non extat in contrarium, I quia omiſſa diſputatione, an huiuſmodi iura re⸗ galia pPoſsint à vaſallo aduerſus dominum præſcr bi, cum text. in c. ſuper quibuſdam. §. præterea, de verbo. ſignificat. qui dicitur bafis Doctorum tenentim regal a poſle præſer bi, loquatur in conſuetudine, non
15 autem in præſcriptione, t quæ in pluribus differt à conſuetudine, gloſ. inc. fi. de con- ſuetudine,& ib lIo. And. Afflict. de proh. feud. alienat. per Fed.§. præterea Ducatus. num. 4. lacob. à 8. Georg. de homag. num. 34. Bario. in l.z. numer. II. C. quæ ſit longa conſue ud. cum etiam tale ius indulgendi tanquam ſupra legem ſit reſeruatum Prin- cipi in ſignum ſupremæ poteſtatis, quod non poteſt al quo tempore præſeribi, vt la⸗ tè conclud t laſ. poſt alios per eum relatos in l.imperium. colum. 8. verſ. hmita dictam communem..de uriſd. omnium ud. Feli. in d.c.cum te.col.. verſ.præterea de re iudi. Gu d. Pap.quęſt. 416. im princ.poteſt multi- furiè reſponderi.
Primò, quod dicia præſcriptio non eſt
16 formaliter, nec cõcludenter probata: ſ nam ad hoc, vt teſtes concludenter probent ta- lem præſcriptionem, debent neceſſariò de- ponere, quod ſemper viderunt,& audiue- runt ita eſſe, nec vnquam viderunt, nec au⸗ diuerunt contrarium,& quod communis eſt& ſemper fuit opinio, vox& fama quod ſic fuerit,& quod non extat contrarij me- moria, hanc formam tradit lIureconſulcus inl. ſi arbiter in fin. ff. de probat.& gloſ. fin. communiter approbata in c. I. de præſcript. in 6 Balb. poſt alios per eum relatos in ſuo tractatu de præſerptionib. in 3. parte, co⸗ lum.zt Iacob. à S. Georgio de homag. num. 29. Pariſi. conſil.27.˖ numer. 6.& conſ. 104. num. izI.& ſequent. conſ. ilz2. num. 22. vol.⁊. poſt Abb. Alexan. Corneum, Felin. Cuma. & alios per eum relatos, Alexan. conſil. 36. numer. 3. volum. z. quem citat& ſequitur Caſſan. in conſuetud. Burg. fol. 28. numer. 9. Ruin. conſ. 66. num 22. volum. 3. Curt. Iun. conſ. Gi. num. iI. Prad. Pap. in forma libel⸗ li, in actione confeſſoria, in verbo, Sertri⸗ tus. numer. 20. in fine. Felin. conſ. z. num. 8. Sed in calu noſtro nullus teſtium de-
H H 4 ponit

ponit ſecundum ſupra ſcriptam formam,& maxime ſic fuiſſe,& eſſe communem Opi- nionem,& famam:ergo non probant: ita in terminis concludit Signorolus conſil. 17. numer. 19. Et licet aliqui teſtes, videlicet, quintus, ſeprimus, octauus,& duodeci- mus conati fuerint deponere de publica voce& fama: attamen non concludunt, quia non deponunt de communi voce& fama temporis immemorabilis, ſed longiſ⸗ ſimi duntaxat, nec à quibus ortum habue- 17 rit: t nam originem habere debuit à perſo- nis fide dignis,& non ſuſpectis. c. qualiter & quando. de accuſationib. Bart. in l. de minore.§. plurimum. ff. de quæſtionibus. Dec.conſ.ʒ 7. num.o.& 10. Pariſ. in materia præſcriptionis tanti temporis in d. conſ. i2- num. 25.& ſeq. Accedat etiam, quia non con cludenter deponunt, ſed per audire dici.& non ſunt integri teſtes, quia primus eſt æta- tis annorum quadraginta quinque,& ſic non legitimæ ætatis. Secundus, ſubditus& emphyteota capitulantium,& compater 18 alioquorum ex eis. t Septimus& octauus ſunt affines& cognati, prætenduntq́; habe- re talem facultatem faciendi gratias. Duo⸗ decimus, ſubditus& debitor capitulan- tium, quo caſu non probant, vt concludit Pariſ.d.conſ.IIz. num. 28.
Secundo non eſt probata ſcientia& pa- tientia Illuſtriſ. Ducum, quarum probatio neceſſariò ad probandam præſcriptionem in iuribus incorporalibus requiritur, quod infra ſcripto ineuitabili argumento proba- tur. Nulla præſcriptio currit ſine poſſeſsio⸗ ne vel quaſi, vera, vel ficta, maximè ciuili. J. ſine poſſeſsione. vbi gloſ. ff. de vſucapio. c. ſine poſſeſsione. de regu. iuris in 6.& ibi latèẽ Dynus& Felinus inc. vigilanti. num. 6. de præſcriptionib. Poſſeſsioque ſeu qua- ſiin incorporalibus, ſine ſcientia& patien- tia aduerſarij non quæritur, iuribus infraà cumulandis. At in caſu noſtro non pro- batur aliqua ſcientia& patientia Principis: ergo non poteſt dici probata dictorum Co- mitum huius iuris indulgendi præſcriptio.
19 tQuodautem ſcientia& patientia aduer- ſarij in præſcriptione iurium incorpora⸗ lium requiratur, clarè probatur l. quoties via. ff. de ſeruit.l. ratio. d. ſi iter. ff. de actio. empti. I. 1. S. denique. ff. de aqua pluuia. ar- cen.& vbique Barto. ac inl. ſi publicanus. §. fin. numer. 2. ff. de public. Oldrad. conſil. 254. num. 5. Bald. in I. 2. colum. 1. per illum text. Q. de ſeru.& aqua. dicens, impoſsi⸗ bile eſſe quod quaſi poſſeſsio in iuribus in- corporalibus quæratur ſine ſcientia& pa⸗
8 ENATVS PEDEMONTANI
tientia aduerſarij. laſ.conſ.St. num 79 3.& in l. Barbarius. num. 52. ff de0 1 dt
ſeſsio.& proprietat. Salycetus in! d alia. num. 5. C. noua vectigal. im 1 poſſe. Abb. in c. cum à nobts. coun. præſcriptionibus poſt Innoc. in c, Tabellio. de fide Inſtrument. Paul. inl. ſeruitutes. num. 9. ff. de ſeruituti 1 conſ. 36. num. 17.& 19. vol.z.& in can num. 8.& 2.& conſ. 4. num 5. 0ls, Caſtr. Ang. Cyn.& Rayner. peremmi gatos. Baldus conſ.z352. col.z. volu Rän in c. cum te. colum. 6. de re iudica, n Socin.in c.cum contingat.colum. 4 foro compet. Aret. inl. more. col.;
tu dic.ff. de acquir. hæred, Boer de num. 10. But. in c.peruenit, nu. 6 decn I quem refert& ſequitur lacob, de6a gio de feudis, in verbo, Cum mero Au
to imperio. num. 24. dicens, iſtam
———
⸗ nem, quando quis fundaret inren in præſcriptione, eſſe veram,& in cln ſtro, Bertach. de gabellis in t.parte qun 1. colum. 6.& 7. Roman. conſ. 134 nun & 18. poſt Bellamer. conſ. 10. Pariſiinc quarta. num. 15. de præſcriptio. Didun relectio. reg.c. poſſeſſor malefidei,inin num. S. Crauet. conſ.3 4. num. 14.&q tiq.tempo.par.4. num. 130.& ſequen Abb. in conſ. 23. col. 2. part. z. Pracioy
forma libelli in actione confeſſoria,inu bo, Seruitus aquæductus. colu. 6. qara auctoritatibus conſtat iſtam eſſe vemm
communem opinionem, videliceti quiſitione iuris præſcriptionis in in incorporalibus regulariter debere ri ſcientiam& patientiam aduerſan huic concluſioni aduerſari videturalus
20 cluſio, videlicet t in præſcriptione inm
incorporalium tanti temporis, cuiun memoria non extat in contrarium, 1onn quiri probationem ſcientiæ& patiemtti V uerſarij, quam crebriorem atteſtaturib conſ. 6. num. 6.& duobus ſequensbiii poſt Bald. Angel. Salycet. Imol. Bunlun And.& Roman. per eum allegatosaih 24 · numer.tʒ.& tribus ſeq uentib voluni- quem refert& ſequitur Felinusinc, an
A ir 69, colo. Parlo0 1 4 1 1 12 7 4 to. poſt Butr. in c. fin. num. 33. de cu gſa 1r uumadt di
nobis. num. 2. verſic. ſed aduerte.&inei quarta. col. pen. verſic. fallit in praſciuu ne tanti temporis, de præſcript, poſtbau de Caſt. in l. 2. C. de ſeruitut. falcinlime
*. 3. 4 D rium.num. ꝛ. ff. de iuriſ. omnium jud.i
in tract. præſcriptionum. in. part. princ.quæſt. 1. col. pen. affirmans, iſtame
communem opinionem. Deci. conll.5 7 num⸗
MKe 1 Kachs. Nataco.
de unpalnh
14
fumauämch datseprdt leitet de prale! nchondei det ihs crenerncit Kälterqlodlt beinire tnſi nmemoniblls
rautaumgchi knir d pet
rruurtnj Ilin W goccdete
aaßenäbstunden Mhaabos q pluieexerciu Alſtt ncum dem pont Dit ſccolugnä cn danteeliee nüi poſtgal Rochomdedt Noder parl- ciatosatin e olko ius nl praprohui, go probarjdeh enaceerrenn depis prafer 4 lrlnlturg Sr Wæ röpuhler palmauu ih Ac pralimiu digbl kder b,6qvemac
Mahine 1 orllocolum. ncR Rern hen de po prabn.
Btdmwälna
1 daerdicame 1 — rlomina üremn Pabei ralaarper 4 we reltt minte 6 nhen dm dtarum a binätn Cu V igtenge ein bhare er
N. i tut alisigr
b daua ſ
. namkagan.

durre 1 Conſ „Bar! ul Boaban e aun nm Aütr in ³4. AA
Getuin
1 n vO-
8
1 d. de l 1 1
Z mpet. ngat cln An nl. mors. 3. ihe
deacqt. But. in arne efert I wenlata dert d s itur lane, udis,in o. Cunme 110— enuf 82 dicenziſt lando
0 as undacin riptione= venn ein tach. det llsinugne,
1 6.&7.2* uncalgen ſt Bellat Sconlupaſ num. P. e aſcnpne Dd
re ormächäe eg.C.pPe lormächeein
C. 1„„ 3 rauet. Cun 34. 1n 4.&”
8 2 15 PO. paf. 1n. ho dleguen conſ. 2z. ex. pan. ol!.„ 4 delllina an ie contloriz,u Iitus aqu ae s cch.6,gn
atibus h απ—: iltmeſfe ven
6. dor: 1r..* ele ae
—,. rredh Dher.
DECISIO CI.
1 b 2 nuw.2 conſ.71. num. 3. conſ. 34t. num. 14.
. Num e d. iuriſ.omni. dropn e d19 aayllerin! more. colum.4.f dein
175 quo fuit contradictum D. Comitibius fus non competere faciendi gratias.
di Curt.lun. conſ. iss: num. u. Pariconſ- 23 Et dato, non tamen t conceſſo, quod eſſet
Lig znum. 54. vol.I. Rube. conſ.I. num. 6.& 7. anon Hocin. lun. conſ. 76. num. 94. volu m. 1.& nnoc ii onſ. 6. num. 15. vol. 3. Didacus in 2. relect. men h reg.c.poſſeſſor malæſidei, in initio col.8. 7 celen verſic. tertiò ſu pra, vſque in finem, D. Roll.
9,— 9.vola,s uà Valle conſ.z. numer. 102. lib. I. Natta conſ.
n verbo, Pra ſcriptio. num. ꝛ22.& 245. Aug.
— ia h⸗ 2118; 18 31 cla Bero. conſ. 1I5. num. 35. volum. 1. quia hac 24 adimen. leg. Item talis ignorantia pote
opinio, quæ receptior Nicdett SlSedaum ha- bet in præſcriptione immemorabili, præ- cedens verò in alia minoris temporis: ira
videtur diſtinguere Alex. in d. conſilijs ſu-⸗ pra allegatis, videlicet in 6. volum. I.& 16. volum. 5.& clarius explicat Villalobos d. num. ꝛ21. nam quamplurimi ex Doctoribus citatis in priori concluſione loquuntur ſim⸗ pliciter de præſcriptione. reſponderi poteſt, hanc ſecundam com- munem concluſionem, ſcilicet, quod in prę ſcriptione temporis immemorabilis non
requiratur probatio ſcientiæ& patientiæ aduerſarij, t limitari non procedere in ac-
quirendis iuribus incorporalibus, quorum vſui& exercitio ius reſiſtit: hanc limitatio- nem ponit Didacus loco ſuprà citato col. penult, verſic. nſi coactè, poſt gloſ. Domi.
pnan Rochum de Curt.& Moder. Pariſ. per eum
citatos. At in caſu noſtro ius reſiſtit, vt ſu- pra probauimus: ergo probari debuit ſci- entia& patientia Principis, præſertim cum
—
7 2 nem opi us zem, iſtelcet in ſimilibus gratijs, t quæ nò publice fiunt,
le luls
zn cigtonis in im ralibus tlanuu dibereyy am& rumcherlai oni Mrrhneidtturalu
tr praccotione i
nonex Iconrmum, P
batione entedpatien quamct xenattſtatu 1n. 6. Seobulczuenli Angel ail ba Loman. eumalatos, 7..& sſegoatlb tur fennus in
præſumatur ignorantia. c. præſumitur,& ibi gloſ.ff.de regu. iuris lib. 6. quem ad hoc
inefficax& nullus reſpectu aliorum Domi- norum non vocatorum: attamen non tol- litur, quin ex tali actu, eriamſi eſſet nullus, declaretur eius voluntas, quod nolebat pa- ti ipſos Comites facere huiuſmodi gratias: quia ex eo actu etiam nullo voluntas decla- ratur.l. fin. ff. de rebus eorum. l. fundum.§. fin.ff.de fundo Inſtru. l. legatum§ͦ. fin. ſf. de
1½
Marſil.in rubric.de probatio. num. 124. c. vt circa..ſuper huiuſmodi de electione lib. 6. & ibi Geminianus& Philippus Francus, Dec. conſ. 452. num. 26. attenta præſertim ipſius qualitate, non obſtante præſumpiio- ne, ita ſingulariter voluit Anton. de Butri.
Vel& ſecundò ꝰõ in c. vidua. de regularib. vbi dicit, I quod
licet contra præſumptionem iuris,& de iure non admittatur probatio in contra- rium, niſi per confeſsionem partis, ſecun- dum Bart. in authen. ſed iam neceſſe. C. de donationibus ante nuptias. Attamen hoc fallit in viro bonæ vocis, conditionis,& famæ, quia admittitur ad probandum con- tra talem præſumptionem, nec per eits iu- ramentum,& eum refert& ſequitur Mar- ſil. in l. prima.§. ad quæſtionem. num. 12.& 9. ſi quis vltro. num. i2. ff. de quæſtiomtbus, & ratione talis ignorantiæ, quatenus fuil- ſet præſcriptum, deberet reſtitui per ea, quæ latè ſcribit Felin. in c. vigilanti de prę- ſcriptionib.
Tertiò, quia teſtes nullam fidem faciunt:
notat Bellamera. dict. conſ. 10. colum. io. in 26 nam aliqui non ſunt ætatis legitimæ, t quia
fin. poſt Henric. Boic. in c. 1. de poſtulat. prælat.. Et dato citra veritatis præiudicium quod ræſumeretur ſcientia, nihilominus po⸗ teſt probari ignorantia per confecturas& alias præſumptiones, cum vna pręſumptio tollatur per aliam fortiorem.l. diuus. ff. de reſtit. in integ.& l. non ſolum. ff. de ritu nu- ptiarum. Craue. de antiq. temp. part. 4. num. Br. verſ. oportebit probare de ignorantia, & in caſu noſtro probatur talis ignorantia, quia ex actis apparet Principem contradi⸗ xiſſe, vbi notitiam habuit de ſimilibus gra- tijs,& hoc conuinci poteſt ex captura il⸗ lius Bolati, licet intitularetur de aſsiſtentia tantum homicidij, vt deponit ſeptimus te-
debent ſaltem agere annum 54. ſecundum Geminianum inc.i.col. 4. de præſcription. in 6. quem refert& ſequitur Balbus in d. traciat.fol.i. colum.‚z. Pariſ.dict. conſ. 27. num.oꝓ. conſ. 104. num. 124.& conſ. 112. nu. 24. volum. primo. Caſſan. loco ſupra allega- to. Aliqui& ferèẽ omnes deponunt de au- ditu.l.teſtium.& ibi gloſ. alij ſingulares.l. iuſiurandum, alij agnati ſiue affines. l. pa- rentes, alij in cauſa propria.I. omnibus. C. de teſtibus, late Pariſ. d. conſ. 104. num. 135.& ſequent.& conſil. 112, numer. 28. volum. primo.
Quartò, etiam quod teſtes deponerent concludenter de poſſeſsione tanti tempo- ris, cuius initij memoria non extat in con-
ſtis pariis,& ſic pro caſu non exigente poœ 27 trarium, t attamen non poteſt dici inducta
nam ſanguinis, item ex proceſſu conitraPo⸗ letum in actis producto, de anno 1546,in
præſcriptio propter malam fidem, quæ impedit omnem præſcrſptionemac. fina. de
Pra⸗

præſcriptionib. in.. lere in 6. Balb. in d. tract. de præſcriptionibus fol. 16. col.i.&6 2. Pariſ.d.conſ.iot· num. 3.& conſ. 104. num. 124.& conſ. l. num. a3. vol. I. poſt alios per eum relatos. Mala fides au- tem probatur in caſu noſtro„primo ex eo, quod primi qui incipiehant facere præten- 28 ſas gratias, ſciebant vęl ſcire debebant, tquę paria ſunt. l. qui fundum. 9. ſeruus. ff. pro emptore. l. ſi duo.& ibi Paul. de Caſtro. ff. de acquiren.hæred. l. quod te. ff.i cert. petat. Eelinus inc. cum nobis. num. I. de præſcri- ptionib. Ripp.lib.⁊. reſponſ. cap. 1z. num. 3. Bald. in§. vaſallus. num. I.& ibi Aluarot. num,. 3. ſi de feudo defun. fuerit controuer. inter dom.& agna. Iacob. Belu. in practica criminali in tit.de furtis& latrocin. num. 12. Bal.inl. quicunque in princ. C. de ſeruis fu- git. quod talis facultas ad eos de iure non pertinebat, ſed ſoli Principi, iuribus ſupra adductis: ergo erant in mala fide. c. qui con- 29 tra, cum ſimilibus de regiuris lib. 6. fNam quod meum non eſt, debeo ſcire ad alium pertinere. l. fin. C. vnde vi. Bald. conſ.ꝛ0t. volum. 2. loquens in præſcriptione rega- lium, facit regula l. culpa eſt. ff. de regu. iur. Socin.in l.prima, colum. 2. verſic. circa pri- mum. ff. de acq. poſſeſ. c. non eſt ſine culpa- ff. de regu. iuris, lib. 6õ. vbi non caret culpa, qui rei ad ſe non pertinenti ſe immiſcet: le⸗ es enim& conſtitutiones non licet igno- rare. l. leges. C. de legibus. l. conſtitutiones. C. de iuris& facti ignorantia. Imò talia fa- cta contra ius pro infectis haberi debent. l. non dubium. C. de legibus. c. quod contra ius, de regul. iuris in 6. nec in hoc caſu iu⸗ ris ignorantia excuſat, l. iuris ignorantia.
& 1. iuris ignorantiam. ff. de iuris& facti
ignorantia.& c. ignorantia de reg. iuris in 6. Ex tali enim ignorantia induceretur lata culpa, quæ dolo æquiparatur, vulg. 1. quod nerua. ff. depoſiti. I. magna, ff. de verbo.ſi- gnific. Lucas de Penna in l.l. colum. 3. C. de deſerto. lib. 12.& I. latę culpæ. ff. de ver bo. ſignific. Socin. inl. iuſtè poſsidet. colum. t. ff.da acquiren.poſſeſ. Et in materia pręæſcri- ptionis tanti temporis, cuius initij memo- ria non extat: ita concludit Pariſ.d. conſil. 112. numer. 33. volum. primo. Bellamera.
30 d. conſ.io.colum.z.verſic.ʒ. requiritur. t Et hæc corroborantur, quia error iuris dicitur error iniuſtus,& tribuit malam fidem. l. nunquam. I. 1.& I. ſi fur.§.. ff. de vſucapio. Bart. in l. Celſus. colum. prima, eodem titu. ergo non currit præſcriptio, licet in caſu noſtro de iuris ſcientia, non autem igno- rantia, appareat.
S ENATVS PFEDEMONTANI poſſeſſor de reg.iuris 31
32 de rei vxo. actio. quia ſicut illa ain
aſſumit aliunde, quam ex illa ſolemati
a-
t Secundò clare probatur mala 4 92 piuſte iniuſtitia& inualiditate prætenſi un 1- Hmſ fenn na. legati,& producti, vt concluqdit dan wütn ſe b aub ns conſ.lot. num. 101.& 102.& ſeguen 1 tcm i l. raunn Innoc. Bal. Imo. Int. de Butrio, lo. c meerl na concl 4 per eum allegatos,& darias diconfii uDschr oclacie 8.& ſeq. vol. primo, vbi loquiur d Koig reni 4 uradergeele dam ſcriptura producta peralleganten dskadtucnn m ſt llorun ſcriptionem tanti temporis, qua an nun bäith cl anät. ſubſcriptione concedentis, ac Notanſi alle. Eü lafeud gillo, quo ſtante infert aſſertam prela fond 697 aur mautd nem tanti temporis nihil prodelſe, Qu Eperulii daͤucentium uis enim talis præſcriptio inducatraſ, gr antiam Kuohäne ptionem tituli& bonæ fidei, id hroat uabe rui 3 vahoperi quando aliter non apparet de titulo, i uai laayychmi
direcun S“
quando conſtaret de titulo iniuſto&n lido, quia ex eo probatur malafides, mera. d. conſ. I0. col. 33. verſ. plus dico&i cit regula l.expreſſa. f.de reg. iuris èêi per Rippam inl. ſi conſtante. numani ſolut. matrim. Non obſtat regulal.vnicę in Pnt
dote competit ſi ſtipulatio non futta ſa, ita ſiſtipulatio fuit expreſſa, ſed in ter,& hoc ex eo, quod quando actusnni
& ſic eius ineptitudo nõ tangit vitesas ſed fundatur in alijs cauſis, tunc ſieſoi nitas fuerit omiſſa, ſiue inepte ſerun let actus, ſecus autem, quando lex ya mit talem ſolemnitatem validam, un appareat, eam eſſe ineptam, vitiat:n clarat Felin. in c. cum ordinem. colu verlic. ſed aduerte, de reſcriptis, dun fert& ſequitur Curt. Iun. in l.editam & 93. C. de edendo.& his conueniti quod potui nolui, quod volui admi nequiui l. multum intereſt. C. ſiqubini vel ſibi.& c. cum ſuper de offi. delegſ aduerſatur quod præſumptio, quodeu ſcriptione tanti temporis præſumituii lus dicatur iuris,& de iure, ſecundunb lin. in c. cum nobis. colum. 2. depal ption b. etſi contrarium tenuerit bilſyu Franc. in c. I. de præſcriptionib. insſim refert& ſequitur Balbus in d. traäau præſcriptionib. fol. ⁰. colum. 1. dicensn
muckameäuſſ 0
ror hr er&ſequbut i Henen, g aft de lecenine qe ndis derpe pr doct con. wnum deff 5 Auquoft 1um Aconl, afſcg et enmusere ſt pubüodnnza uicien ant te unenlrbere vir dünrculina teitumea pio aot nls prit üone don noc poye ma t n omimpedt. kaponem,iß, dwcdtonetid naſctpioaſ woisänioctt cmlexrequ dsqualkatesmal Prawämqen ätenprelung ſenperaämt odaianes, quod non ſtals Ncludh Ban, inl, prrlitz gen rchm, per texr. ſe ontemaan Rere uckc Ban dumi Kamen mlt u- 1 3 8 erui Mn aper pere im zuert ſlt ceoflceles d decllo, d 4vbiſtantelt totd aoodnal dr 6 ihn do dobst oppo coan tnun. e de datent amend bon adän 1ö.. Aaiſt dunentew Nan Pralumptid 1t
r en ddemog lem
opinionem eſſe magis veram, atranen6it b tra talem præſumptionem admitituniii batio in contrarium per confeſgsionem i tis ſecundum gloſ. inl. in contracibosN
verbo, Nullo modo. C. de non nu- peci
„rel oiu & in§. aliud. in verbo, Priuilegum authen. de æqual. dotis. Bart. in authe
.. 139,] iam neceſſe. C. de donatio. ante nuptias
1... 112. 1 te Alciat. in tractat. præſumption. int b
henl
uele. qur tel b ſt erd 5 teanneg
*, b
nniteg. 6 1 tulo tu 6en.
2i ae 0 Jpparet
eed lmpeq, fapin P an elh

dndo cl—
81 4
34 ing nna
Abrodi
l num
Bal. 1 d minus ſolemne fatetur ontetea 5 eo. 1. leo. j. werali a. Felin. in
mallegal— ehuna cum precum. C de liberali cauſa.
8eee Chanin c. cum venerabilis. num. 24. de except.&
4. vol Goh. 3 5
1. hui ibi Dec. colum. 26. verſic. quinta concluſio.
urapl da ele in ipſo prætenſo priuilegio eſt excluſa Loh....
mpors talis facultas cum reſtringatur ad expreſſa
Klone— n.* 7 2. d le cG Dentis 1 tantum. Incluſioq́; aliquorum ſit aliorum
luo ſtante Analen excluſto. l. quæſitum.§. Ildem reſpondit. ff. nti kempſ an ululpn defund. inſtit.& l. cum prætor. ff. de iudic. mtalis pr 2. mtrir ptioinau.
per confeſsionemi pſorum producentium. 1 Iro 1 8 1..—.. Oalitern, u Kaf Accedat, t quia contra præſumptionem
parude k Accecdat; 21 Ptisſem QConſtan ae duloi iuris,& de iure admittitur probatio per in⸗ dexeoeatu un directum. gloſ. communiter approbata in Purm.. b .conſ.lo. wein clementina prima, in verbo, Feciſſe narra⸗
e mus. circa medium de probationib. quam ppaminl IuoDg refert& ſequitur Alexan. in l. A diuo Pio. dltun 9. ſi pignora.ff.de re ſudic. Felin. in c. quan-
natrim. 1 V to. num. 4. de præſumpt. Socin. conſ. I91.
bltat re. vnic vxo. actit: luia ſch ompetit liſx ulation lirlae., ltipulati: Texpfälſes hocex eo, tdqundg
A 110
quamuis ditecto non poſsit probari, anti- quitatem tantitemporis non habere vim ti⸗ tuli, nec conſtituti, poterit tamen probari, quod tales præſumptiones non nocent, taliundesn merin propter malam fidem, quæ impedit præ- s nepiit nômain ſcriptionem,& ſic, quod non eſt inducta daturin a auſiaupræſcriptio tanti temporis.& ratio eſt, quia uerit omt. ue ireuncum lex requirit certas qualitates in aliquo
nen DECISIO c. 55 de.. yt Kma kol 26. num. 6. ſed producens priuilegium 37 Nee obſtat t quod ex alio titulo, quam
ex prædicto præſcripſerint, quia vt ſcribit Pariſ. d. conſ.i4. num. 23. volum. 4. hoc de- bet probari, cum in dubio præſumatur ex aſſerto titulo producio, argum. l. quædam mulier, vbi gloſ. fin.& Bart. ſf.de rei vend. Ripp.·reſpon.i. num.i9: lib. j. per quem tex. in terminis præſcriptionis ita not. Bellam. d. eonſ. io. colum. Io. verſic. item& aliter re- ſpondeo, vbi poſt Innocen. in c. dudum. de
Ergoex tali priuilegio probatur mala fides 38 decimis, dicit, quod ille, qui producit f titu-
ret illum produceret,& facit tex. in l.2. vbi Barto. C. de acquir. poſſeſ. Bart. in l. Celſus. col.4. ffxde vſucap̃. Bald. conſ. 290. iſtæ alle⸗ gationes. col.z. vol.i. Paul. de Caſtro conſ. 52. colum. 2. in fine. volum. I. Alexan. conſ. 5O. num. 8. vol.3. poſt Bart. in l.. 9. hoc inter⸗ dicto. col.3. ff. de itinere aciuq́; priuato, di-
num. z.& conſ.:42· num. 5. vol. z. quo fit, vt 39 cens, quod tille, qui aſſeritſe adeptum fuiſ-
ſe poſſeſsionem, vel quaſi alicuius iuris, ex aliqua cauſa, non ſufficit, quod probet ſe fe- ciſſe illos actus poſſeſſorios vel quaſi, ſed debet probare illos feciſſe ex illa cauſa, vel iure. cum igitur non appareat de alio titulo quam producto,& ille iniuſtus& inuali- dus ſit: ergo nulla eſt probata præſcriptio refragante mala fide.
us, ſecus a²ε*ν, qrheractu, tin quo inducit talem pręſumptionẽ, 40 † Non obſtat, quod parte fiſci nullum
lem lolem us emum ſemper admittit probationes, quod actus at, eam eſ eptn ia on ſit talis: ita concludit Bart. in l. 1. 9.& Peln. in o= oun Parui. ff. quod vi aut clam. per text. in 1.4. ſcd aduert„εnoνε. condemnatum. ff. de re iudic. Barto. in l. ſequitur Ctn lndandiuus. num. i. ff. de teſtament. milit. quem
Nl ciincolum. 3. verſicu. 2. fallit. de offic. delegat. 1 nOl— AF 5 emutuſ etuto, quod nulla exceptio poſsit opponi „& c. cum amercesg- — umpiägode
atur quod— palmie
dne tanti not urpp acuriuris,, m)
olunle.—„ „cum nol= olun! d oriatur talis præſumptio, vt cum dieimus
ſequitui Ebue⸗ noſtro, vt in præſtriptione tanti temporis otionibeſe 1 colai omnia habilia præſumantur interueniſſe nem eſſem ucaaſuu conſtare debet, quod t ſit præſcriptio, quia 4 praſum 2 nen a quoties de aliquo diſputatur præſumun- dnttanit erchdg tur Omnta labilia aliunde. I. qui teſtamen- 4 noet to. fl. deteſtament.& c. I. de ætate& qualit. 1 ſed quando apparet de titulo inualido& 64 114„bo,Mülcd iniuſto ceſſat bona fides,& apparet de ma-
la fide, quæ præſcriptionem impedit, dicto
ndum glo 2.
„ T 9' . del munth, celle. de 12 mhiun ſcriptio. d, in trac
cap. final, ergo non probatur aliqua præ-
poſsit fieri fundamentum in enunciato pri- uilegio, cum illud conetur impugnare c. ex eo de regu.iuris in 6. quia illud non pro- cedit, quando aliquid impugnatur quo ad aliquem iuris effectum, qui ex illo induce- retur: ita limitat Felin. in c. capitulum, col-. 13. verſic. limita octauò, de reſcriptis, ſicut in caſu noſtro, in quo non ſimpliciter fuit impugnatum, ſed in parte& paſsibus con⸗ tra fiſeum facientibus, in reliquis verò ac-
moria non extat in contrarium fuiſſe per⸗ fectam ante præſentem litem motam,& multò magis ante ſententiam prolatam de anno 1546. prout probari debebat, alio⸗ quin non dicitur probata præſcriptio ſe- cundum Bartolum communiter approba⸗ tum inl. Celſus. numer. 22. de vſucap.& in 1. ſt poſt. ff. de rei vendit. Corne. conſ. 136 litera L.& conſ. 247. litera N. vol. z. Eelim. in c.licet cauſam. col.5. verſicu. tertia cauſa de probationibus,& ratio eſt, quia effectus præſcriptionis conſumitur in fine, quan- do eſt perfecta præſcriptio,& non ante, Bart, in l. ab hoſtibus§. ſed qui ſimpliciter.
col. 4.

col. 4. ff. ex quib. ca. maio. in integr. reſtit. quem refert& ſequitur Iaſ. inl. is, qui pu- cat. num. 12.& 33. f.de acqui. hære. vbi etiam loquitur in præſcriptione tanti temporis, cuius initij memoria non extat in contra- rium, quæ ettam debet eſſe perfecta,& niſi perfecta probetur ante litem conteſtatam, interrumpitur per litis conteſtationem. c. illud.& ibi gloſ. ſin. d. præſcriptionib.]. cum notiſsimi. õ. imò.& ibi gloſ. in verbo, Inno- uata. C. de præſcriptionib. xxx. anno. nam
fieri poteſt, quod tempore depoſitionum
nullus extaret, qui recordaretur de contra⸗ rio,& tamen tempore motæ litis,& mul⸗ tòè magis diciæ ſententiæ de anno 1546. ex- tarent, qui initij in contrarium reminiſce- rentur.
Et ex iſtis ſatis demonſtratum dicitur, nec ex prętenſo priuilegio, nec ex allegata præſcriptione tanti temporis, cum legitimè non ſit approbata, ipſos magnificos Comi- tes iuuari poſſe. Ideò cenſuit Senatus non licuiſſe nec licere præfatis Comitibus indul gere ſeu remittere pœnas deliciorum pu- blicorum, ſeu vt vulgò dicitur pro eis gra- tiam facere.
SVMMARKRIVMI.
Præſcriptio primæ obligationis per ſecundam reco- gnitionem aut promiſſionem interrumpitur.
2Papaæ reſeruatio in bene ficialibus non ſolum afficit ti-
tulum, ſed& poſſeßionem. Idem de Principis re- ſeruatione.
8 Expre ſſum ſaltem virtualiter& implicite dicitur quod ſub generalitate continetur.
Clauſula generalis,& alio quocunq; iure adeò potens eſt. yt caſus nõ expreſſos etiam improprios& maio res compre hendat.
sᷣ lurium appellatione veniunt etiam iura competentia de
iure ſpeciali& ex priuilegio.
præſcriptio completa principis reſcripto tolli non po- teſt.—
Clauſula ex certaſcientia& de plenitudine poteſtatis habet vim clauſularum derogatoriarum,& ea es colligitur principem voluiſſe auferre ius tertij quomodocunque quæ ſitum.
DECISIO CTII.
Interruptio præſcription ĩs iurium regalium an inducatur ex inueſtituris ſubſecutis
—
Ecunda ex actis prædi⸗
Mc ctis litis incidit quæſtio
2 an probata citra veri prę 8 ſS.. A iudicium prætenſa prę-
ſcriptione tanti tempo- ris, cuius initij non eſt memoria in contrarium
₰ 42
6
1 4 8 1 ₰( 3
S ENATVS P EDEMOCGCNTANI
—
dici poſsit probata interruptio„ex ie turis parte fiſci productis inquibusni mites reſpectiue recognouerunt ſe ueſtitos de dictis comitatibus, cum 1 mixto Imperio& omnimoda uuriti ab ipſis Illuſtriſ. Ducibus, ſaluo tam dem Illuſtr. Ducibus iure ſuperio reciis Dominij,& reſorti, acalio qu- c que iure,& dictum fuit eſſe Probann terruptionem l. cum notiſsimi,h ſa quis debitorum.& vbi gloſ. in verbo nouata, C. de præſcri Pt.Xxx.annorun, in d. c. illud. in verbo, Interruptio cen ſcriptionib. per quæ iura ita noratliſi quihis. numer. 12. ff. de verbo. obligni per promiſsionem ſeu recognitionen cundam interrumpitur præſcriptio ii obligationis.& præmiſsis conueniii Angel. in l. 1. 9. ſi quis tutor. ff. quaniu pelland. ſit per illum tex. quem refenii quitur Alex. conſao. num. 16. voliia 36. num. 12. vol. z.& citauimus ſupai 91. quòd ſiquis habet exemptionemt munitatem à datijs ſeu oneribus, dein tiatur ſe ſcribi in libro ſiue cathaſtrode rum, non poteſt ſe iuuare tali immani ſic dicendum eſt in hoc caſu, cum Com in dictis inueſtituris ſaluum eſſe u rint omne ius ſuperioritatis, diteciic nij,& reſorti pręfatis Ducibus, conſen eſt vt& ſaluum eſſe voluerint ius iu gentiæ, quod ratione ſuperioritatsa- petit, ideò ſibijpſis nocuerunt. Pran adſtipulatur quod ſcribit Rota deci 474. In antiquis, argumento text.i noſtrum de appellationib. t quod m tio Papæ in beneficialibus nedumt titulum, ſed etiam poſſeſsionem. En dicendum eſt in reſeruatione Princpi cundum Martinum Laud. in trachdeyi cipe verſic. 105.& hæc comprobanm his, quæ ſcribit Lucas de Pennaindei contra publicam. colum. 7. in pruchê de re miłita. lib. 12. quòd ſi Princeps alth quæ ſibi ſpectant ratione dominij,&lme rioritatis vnum alicui concedat, ituaniê gitur conceſſum, quod ius aliud renum concedenti ex conceſsione illa nullau violetur. Non obſtat, quod in tali generai rch uatione ſeu recognitione non venii nunciatio talis iuris indulgendi, cui dce ret ſpecialiter renunciari, argumento 1 principio. ff. ſi quis in ius vocat. non i
aman rian
—
—
cum multipliciter reſponderi poſsirpun quia ſi ius appellationis& directi do
2 ler nij, quodeſt minus reſeruatum exiii
j rnolla arcvemmal R Nllem augrnun Kimplat 1 tel, am
aum pls 1
ndugend 19 R
Barolis fch & bias 1 anbo nrduet Is tcds übſ anghellle, W eelt vt calt- gopliod,& 1 3 nmen adiec” Gdaglolacetenn fm. belarlo umass edenn loo mote oſn d lgugier Aduchuseclt lum, 11” di due us li cpto exprein imaeicem ſe i,Ndlo n dem lecan vationem n. ſarpli, a m armnün hd rrung zubenckaxh 1 laaculim n ücnde gue roll ſigen eialenage h Voun tmn quod
Gaull du
—
1 V
R cal
1 de dulgendhyt
Lexpreltt Ducbus ti appripeppio aguncatic Praiinada do ciftmatun ba, K al0G n dusadeo exnälselumm congetendat, Neeab„Gem.. malciuscogr ppoltspet ie onbos Tiraqu lein ractat.der Numerovige Dad conlilo7 nleruumr, quoc amo tompeten
1
—
lo R int, npernius fcen
daum egrea
ſecogntonem,, interupta pratet
pellrone luiim Pexennsceune, c Konana lbrnAbh,n
1 Jotab. ce Droc A ſagutur Bat u o.
V 9 Glumn, mihie
aulgamd don
oäre bogu
le Kadi kaa V undlmyen

da rte tiſc temnpi
4
G
Uluſtr. Du 8—,, ſa
Don l
19
PDECISIO,CII.
multo magis dicetur reſeruatum ius indul⸗ 1 du 31 4 f 7 alt I1a⸗
s de did, ogwuann gendi quod eſt maius. authen. multo ma
gts. C. de ſacroſanctis eccleſijs, capit. cum
T 4 ntern 18 21 onub. per ma in len S ibi Alexand.& And. Pomat. in additio- numer a uan mbus, hæcque reſponſio confirmatur ex eV Ti. 4*. 5:. rom ſsion e et illis verbis lubſequentibus,& alio quo- 2 8(CDohZ- 1..: N minterrn. cunque iure, † quorum virtus adeò po- errut Jur pra 4 4.14 leo p
Onis
MI T 114412
1
Vol. E itauim dſl quis hz 12xempin atemà datiſ N oner eſcribiin l an ſduechn on poteſt n nre u
2La;
dumete adum elt it. calu ohr WN
tis inueſti ner falune
WMef nne ius luj as ritatu eſortipri 4) uchzglg & ſaluum voluen s-
e, quod rat«e ſopats ideo libijg eocqs latur quo bi katel tiquisumenuu n n de appe abtgsci dx in ben we ilibuum? „ ſed etiangllebmi meſt in 1* ateor fe Mlartinu audri lc. 105. SA cr ſcubit L== dellanä publiſcam.=m Hita. lib. 12. Pdliagse ſpectamtn 2 zedt
vnumall an onct 3e nceſſum, qειν iuwigen enti ex col lonelſtee 3'
MVe’ ſeu recogtn one M
10 talis nut 1 „o ri, I. altterrenu— 1l, A o Jius Vodi . R„, Psluo
nderi 9 Achecil
f. obſtat, qu=Satal
9. ff. f qut
utan
proprios,& maiores comprehendat, l. ea tamen adiectio. ff. de legatis 3. clem. i. iun- cta gloſ.i. de re iudicata. l.vnius.§, cognitu- rum.vbi latiſsimẽ Hyppolitus per tres co- lumnas. ff de quæſtion:bus. T'iraquellus ſuo more copioſiſsime in tractat. de retra- ctu, lignagier. 9.1. glol. 7. numero vigeſimo; & duobus ſequentib. Deci. conſilio 76. co⸗ lum, fin. Si igitur reſeruatur, quodcun- que ius ipſi Illuſtriſsimo competens, ex- cepto expreſſo conceſſo,& inter cætera iura eidem ſoli competat ius faciendi gra- tias, vt ſupra probatum legitur: ergo per talem ſecundam recognitionem,& reſer- uationem dicitur interrupta prætenſa præ- ſcriptio, cum appellatione iurium veni- ant etiam iura competentia de iure ſpecia- li,& ex priuilegio, cap. Romana.§.debet autem de appellationibus in 6. Abb.in cap. licet cauſam, in ſecundo notab. de proba- tionibus, quem refert& ſequitur Batba. conſilio vigeſimoſexto. column. mihi de⸗ cimatertia.verſicul. etſi quiſpiam opponat. volumi, ſecundo. vbi expreſſè loquitur, quod in recognitione feudi facta cum clauſula ſaluis iuribus non ſolum veniunt iura competentia de iure communi, ſed etiam de iure ſpeciali& ex priuile- Accedat etiam ad corroborationem iurium fiſci, quod Inuictiſsimus Moder- nuslmperator, ſuo Imperiali priuilegio ex certaſcientia,& poteſtatis plenitudine ta⸗ lia iura regalia,& Imperalia à quibuſuis perſonis,& quouis modo in territorijs Iplius Ducis vlurpata, reuocauit, annulla- uit,& abſtulit, illa eidem Illuſtriſsimo duntaxat cõ petere, declarando, quod face te potuit,& etiã ipſe Illuſtriſsimus poſſet-
187 non obſtante quauis præſcriptione, ſeu conſuetudme, maximè cum appareat de abuſu immoderato in faciendo dicias gra- tias ſine iuſta cauſa, ſecundum Bald. in ca⸗ pit. fin. pagina vltim. de conſuetud. quenm refert& ſequitur Iacob. de Sancto Geor- gio.in ſua inueſtitura. in verbo, Princeps. colu. ſeptima. verſicul. 47. ſpecialitas. An- gelus in l. Lucius in principio. ff. de euicti- on. quem ſequitur Brunus conſilio qua- drageſimoquinto colum. tertia. vbi dicit t quòd per reſcriptum Priacipis poteſt tolli præſcriptio completa: Idẽ firmat Rip-
pa reſponſ.6. numero decimotertio& de⸗
cimoquarto. libro ſecundo. poit alios per eum relatos. Afflictusintitulo, quæ ſint re- galia in principio. numero quadrageſimo- nono. Alexand. conſilio 101. numero deci⸗ moſexto. volumin. primo, dicens, quòd Ppropter talia verba ex certa ſctentia,& ple- nitudine poteſtatis colligitur, Principem voluiſſe auſerre ius tertij, quomodocuncq; quæſitum: habent enim talia verba vim claufularum derogatoriarum, Barba. d. con ſilio vigeſimoſexto. column. tertia. volum. ſecundo. Rip. inl. quominus. numero tri- geſimoquarto. ff.de fluminibus, polt in in capitul.cum inter:de exception bu
cius conſilio numero tertio, quoé
ge procedere in iure quæſito de iur. prout eſt præſcriptio ſecun dur Dess conſſ.588. numero decimoterti-
Angel. Paul. de Caſtr. per car
quam concluſionem nure t
non pono. Et ex his 8éhatu
ſententiam, non probatam fale sonelir- denter enunciatam præſcriptionẽm σ tenus probata dici poſſet ab ea fuifie rete ſum, tam ex dictis inueſtituris, quam ex di- cta ſententia prolata anno is4. necnolt priuilegijs Imperialibits& propterea non licuiſſe nec licere, pœnas corporales remit tere& indulgere, pecuniarias verò, eis debitæ ſic.
᷑VvMMARI V M.
1 Laicus vxoratus cuni moniali coiens, an poßit à iudi- te ſeculari vel ab eccleſiaſtico duntaxat puntri. Bt declaratur numero nono. Et quod per talem coitum tria delicta committere dicatur. nume- ro quinto. Et quo pœna puniatur. numero ſex- to. & Vornicationis crimen de iure canonico inductum dici⸗ 11 3 Con-

3 Connexitatis ratione laicus ſimul obligatur cum cleri⸗ co e occaſione clerici laicus Coram eceleſiaſti⸗ co conuenitur. Et numero decimo declara⸗
tur. 1 4 luriſdictio, an ſpecket ad iudicem eccleſꝛaſticum, vel
4, 1 cularem, vbi dubium eſt, tunc malor tudex,& ſic
eccleſtaſticus præfertur. Sacrilegi Poſſunt ub quouis iudice eceleſiaſtico, G
ſeeulari conueniri, vnde tale crimen dicitur mix- tum, quo ad pœnas temporales,& contentio-
ſa b Punitus per iudicem eccleſiaſticum potcſt etiam pu-
niri per ſecularem.
dDECISIO CI1
Delaico vxorem habente& coiente cum Moniali, anà iudice ſeculari puniri polsit.
Vritur in iure, Ian laicus maximè vxo- Nhratus coiens cum mo niali, poſsit à iudice ſeculari puniri, anve . roda iudice eccleſiaſti co duntaxat Et pri⸗ ma fronte videbatur dicendum, huiuſmodi criminis cognitio- nem ad ſecularem iudicem non ſpectare, ſed ad eccleſiaſticum tantum, gloſ.i. in ca- pit. eos. diſtinct. 32. quam ad hoc notat& ſequitur Federicus de Senis conſilio 167. vbi expreſſè dicit, quod mulier, quæ eſt for nicata cum presbytero, deberpuniri, non er iudicem ſecularẽ, ſed eccleſiaſticũ, mo- 2 uetur duabus rationibus. Prima, t quia cri- men fornicationis videtur inductum de iure canonico, trigeſimoſecunda, quæſtio. 4. capit. nemo. Secundò, quia propter illi- citum coitum cum ſacerdote, effecta eſt de foro eccleſiæ. capit. quidam clerici. SI. di- ſtinct.& Federicum referunt,& ſequi vi- dentur, Antonius de Butrio. in capit. cum ſit, numero vigeſimo.& ibi Abbas, nume⸗ ro vigeſimoquinto. de foro competenti. Auguſt. de Arimin in addition. Angeli de maleficijs, in verbo, Che hai adul⸗ terato la mia donna. numero trigeſi- moſexto. ſecundum paruam impreſsio- nem.
Pro hac opinione multum ſtringit
8S ENATV S PEDEMONTANI
regula. capit. quod in dubijs, cum cumulatis mn gloſf. de conſecrat enſ vel altaris, vbi maius dignum re minus dignum, hinc dicit Laſonial 3 lumn. quinta. verlicul. item ad ſamn lam. ff. li quis in ius vocat. nonier. qun
cet alias quando duo iudices contenauj euius ſit luriſdictio, ambo concunam in capit.contingat.& in capit. paſtorält principio de reſcript. tamen fallicqund ſecularis& eccleſiaſticus iudex don dunt, quia eccleſiaſticus, vti digniotc 1 ſcit. Item regula I ſicommunem.fqgi admo. ſeruitutes amittantur, quam 1 Bartolus in l. præcipimus.§. eo obſeun do. C. de appellationibus.& in liuripen tos..1. poſt Dyn. quem refert ff. decaai tion. tutor. vbi expreſſ dicit, t quddma ne connexitatis, laicus ſimul oba cum clerico, eius intuitu coram eccſiii co conuenitur, per quæx iura exprelt Socinus in l.cum Senatus, in fine. ſhn dubijs, quod ſi deli ctum aliquod in commiſſum à pluribus, inter quoseſi nus clericus huiuſmodi delicti mun commiſsi, competens iudex eſt ecctii cus,& ita vidit obtentum. quod d cun riginale fuit Antonij de Prato, Veui J. prima in fine. ff. quæ ſentent. ſineappa reſcindantur. quem refert& ſequiuu cin.in capit.⁊2. colum. decimaquintz,n cul. octauo fallit, de mutuis petiio nus in capit.i. colum. quarta. de praſaſi bus. Thomas Ferrat. latè in cautelio Nattam in capit.quamuis, de pacivm Iaſon in l. Imperium. numero tertii iuriſdiction. omnium ludic. Chiei conſuetud. Burgon. rubric. 1. 9.5.inh sil mà grace. numero 70. vhi dicit ſesti nanc deciſionem Anton. de Pratoſſu ſeruari in Ducatu Mediolani Hyppaii gul. 180. numero ſecundo. Neuiza intu lua libro ſexto. numero trigeſimodiin verſicul.hinc infertur. poſt plures quu refert, huic opiniont addebam crümm
Ancharan. y. column. ſecunda. 88 ofeocd
—
lo in contrarium iuncto verlicul
caſu.vbi tenet, iudicem ſecularemnonſi ſe procedere, contra mulierem, qux un cata eſt eum clerico occulte proptetcim
nis connexitatem. argumento cap. 3n
.. 1— Daniel. 81. diſtinct. ſic in calu nahe propter connexitatem iur!s cum
1 1
niali.
telhd mibielt d
83 onpo. Terti quie. übda, 1 e 1 dicem
valunn-
Kcduemeg gublt gmurn d lb.” feroht lu wn dpch fel Burusho g dſcn judici- u Luunek, cetelcrit ui Ann wruchlqus 4 Allonn, uincommunle8te vocatustoll 1 s tee vnobſaned cor Prætn eiue eron, 4 larspobtetümla aneantempunlle, eredelica,ecunduu gonc. asRqlode, leerince te derumälenlegldt aeem teker punab nd bliqh vondcam in numerſtemndo. Dec jaconddlo 5 nergimopoſtäb epmonaſ devtta&honett.cee Nadnren Wieznumenanigelir kormaint lenpueirgnum GalnCam din mcaat depcn mäacoinis ton numer vigelt ſccndd è. ſentpoetetam addic zmſellen tumagüm untelbe Sdapror dptum tadllulcde: diß e i anorachatum 7 aur deſa ſam pumunnura urec
1 ſat vcum ceſcug nnc deſedl a b cnlgerCeoch e genun. 3 npete ſguu „ 8 8 Ndus nprmo r( deglcopis sg 4 d,C dälegta auchen delan annc din quxetenon ſte puert., QGisas faalag, u, 7.quaſtioa lletonu een Boſſdeco unesc daſcguem ud 2 hsnenwqlb kspan
Orum 3 da dbon hn 8 sweondn. l Amal- der Acu aß itehen .. 6( rena donad Urain! 1 d—.V 63 agelln.Vlica n amauth Ccdenaprr da 8 N leli 4 ie,ae aerd olſt ane ſr u dpter Volearj deh, P da debere!

vr. um nnn
8* dn
18& eehe mald Auia eccleſia em regulal lerunuteg las inl. pra; de appellat— u. d pol tDyn. zun relen Itor. vb 1ex**α dä nnexitatis
Seus Uima
mas vtidg
attantur
lerico, eiusſ a tu con- Wenſtur. un X lurat us inl.cum 1a⁵ tus in qu nod li tum iſſum à plu ³3s inng lericu hu Mdia 1llal, Comp 6 lude (ua vidit oh um le kult Ant A de 9
lcus iude, n ocatus non ier. dicens ita communiter te- e,
u mmt un
nusſ 1 d cet, rquodiudex ſecularis poſoit etiam lai-
DECISIO CIII. 183
Tertio quia negari non poteſt, quin ex huben res reddatur dubia, t ſed ibi eſt dubium, an iuriſdictio ſpectat ad iudicem ſecularem, ſeu eccleſiaſticum, non coniun- n. nec vterq; cognoſcit, ſed maior prę fertur,& ſic eccleſialticus. Ita determinat Butrius poſt Innocen. in cap. cæterum de
6 judicijs. quos refert& ſequitur Feli⸗ nus in cap. paſtoralis. numer. 4. de reſcrip.
& laſon in d. l.2. numer. 19. ff. ſi quis in ius
neri. Prædictis tamen nonobſtantibus con⸗
trariopinio viſa eſt de iure verior, videli⸗
cum cum moniali tornicantem punire, cũ tria dicatur committere delicta, ſecundum gloſ.in cap. virgin bus, 27. quææſtio.j. vide- licet inceſtum, adulterium,& ſacrilegium, quem refert& ſequitur Alb. in d. L i quis non dicam rapere. numer. ſecundo. Decius in conſilio 338. numer. primo. poſt Abb.in cap. monaſterium. de vita& honeſt. cleri. Marſi. n repetit. l. vnicx. numeretrigelimo⸗ ſeptimo.in fin. C.de raptu virginum.Paul. Grillan. Caſtellion. in tractat. de pœnis o- ſ nf. oicus, quxſtiona numer. vigeſimo- ſecundo.& ſequent. poteſt etiam addi quar
in fine.ff. qan enne 1 tum ſeilicet ſtuprum argũm.l. inter liberas.
dant Ur. que rfen älzuu
capit. z. coli a decimaint ctauo fallit 1. muruintto
ncaj ſt. l. colu r urrnadpratd d
§.ſtuprum,& l. ſtuprum. ſf.adl lul. de adul- terijs, cap. ſiqua monacharum 27. quæſt.l. quæ delicta etiam puniunturà ure ciuili,
.1 D ſadalterrans cum inceſtu in principio
homas Pet s acnahe&§.1.& l. quamuis. 9. ſacrilegos. C. eodem
mIn capff.q 4s UlS,t t 19 ſni
in l. Imperiſus
n. inſtit. de publ c. iudics. 5. lcem lex lulia
& l. ſi uisnon dicam raporc,&l. ſi qu is in
n. Omadu luuithcl-hec Lernes. Ir ibi Baldus in primo not. C.
Pbrialeudt
28 d1 Aut gracè. num 290 deciſonem— on 1
M a Ducatu T lod 3 ſceai
80. nu. mero.&☚ ⁶ zro lexto. f1 1 h neit ntelun pPolhe
121
— — — — —
aatle
de epil copis& clericis& in authen. de ſan- ctiſſ. epiſcopis.§. pe.& fin. quæ eſt canoni
dluh zata in cap. ſi quis rapuerit.27. quæſtio. 1.& rg 1. facrilegij. ſf. ad l. Iul. pecul. Boſſ de coitu
Illicito. numero octauo.& ſequent. quibus
iuribus cauetur, Laicos violantes monia⸗
les pœna capitali& proſcriptionis bono-
5 rum monaſterio manialis violatę applican „huic optnf Paun dorum puniri, ipſas vero moniales cum ſu- aran. o6.-. o is bonis in aliud durius monaſterium cau- ontrarlum 18 rd ng tius cuſtodiendas detrudi debere:ita etiam bitenet iud 1iiſag dicit Marſ.per dicta iura in l.vnicæ. nume-⸗ cedere, con fhe ro quadrageſimoprimo. C.de raptu virgin. ſeumclercq ee ch rlalonmmauthen. quas actiones. numer. 10. nnexitatef u. u, C. de ſacroſanctis eccleſijs. poſſet tamen de 8l. diſt e! du fendihodie, bona adiudicari debere hære⸗ er connex- um l dibus prop: er aurhen. bona bannatorum.
C. debonis sproſcripr.& damnat. per quam ita ſentit gloſ.n cap. ſi quis rapuerit. in ver⸗ bo, In quo. 27. quæſtion. t. le gimus& olim
ethnicos Romanosq́ʒ aduerſus hos ſacrile- gos& ſacrilegas animaduertentes vt apud Liuium, libro ſecundo„‚Decad.z legere eſt.
& Andream T iraquel.docte& copioſè de legibus connubialibus, folio 123. numero 88.di ergo tale delictum eſt punibile de iu re ciuili, nihil obſtat quin per iudicem ſecu⸗ larem puniri poſsit.
Secundo, pro hac opinione allegatur textus expreſſus in cap. cum ſit de foro competenti.vbit ſacrilegi poſſunt ſub quo⸗ uis iudice eccleſiaſtico,& ſeculari conue⸗ niri.& propterea crimen ſacrilegij dicitur crimen mixtum, quo ad pœnas tempora⸗ les& contentioſas, vt concludunt Anton. de Butr. ibi colum. difodecima.& Abb. 1.6.& fin.& in cap. I. nuämero tertio& ſex- to.in fin.de officio ordinarij.loan. Cad. con ſilio vndecimo, numero ſecundo. de iudi. & foro compet. alioquin fruſtra d ceretur mixtum, vel vtriuſque fori, niſi poſſet ab vtroque iudice puniri, ſed laicus habens coitum cum moniali ſacrata dicitur com⸗ mittere ſacrilegium, quia violat templum Deo conſecratum.c. ſciendum. 27. quæſtio. 1. quod ad hoc allegat Gemin. in cap. felicis. colum.fin. verſicul.item qui violat monia⸗ lem libro ſexto. facit etiam text. in c.impu- dicas eadem 27. quæſtion. i.& in I. ſi quis in hoc genus. C. de epiſcop.& cleri. Bald. in 1. ſi nondum. colum. ſecunda. verſicul. committitur autem ſacrilegium,& ibi com muniter Doctores. C. de furtis, ergo vti ſa- crilegus poterit à iudice laico puniri,& propterea Maria. Socin. in d. cap. cum ſit numero quadrageſimoſeptimo. de foro competen.expreſſè dicit, quod ſi laicus co- gnoſcit monialẽ, reſpe du laici vterq; iudex poterit procedere,& erit locus præuentio- ni. quem refert& ſequitur Felinus ibi. nu- mero duodecimo.& Stephanus Aufferius de poteſtate ſecul. ſuper eccleſ. perſon. co- lum. quarta. verſicul. ſexto fallit.& colum. ſequent. verſicul.& idem dicitur ſicogno⸗ ſceret monialem, Antonius Franciſcus in additio nib. ad Abb. in d. cap. cum ſit.in pri- ma colum. per nota. in cap. propoſuiſti, de foro competenti.latè Boſsi. de coitu dam- nato& punibili, numero decimotertio,& quinque ſequent. poſt hæc ſcripta viſus impugnans Anchar.& eum ſequentes, concludens hanc opinionem quoti- die obſeruare,& aliquid dicit numero 79-.
Tertiò pro hac opinione multum ſtrin- git, quod ſcribit Baldus in l. placet, circa tinem. C.de ſacroſ. eccleſ. Ab.in d. c.cum ſit
11 2 inz.
—
—
———

——x—
—ÿ—ÿ;ÿjy r xʒ::;:
8ENATVS P E DE
in z notab.& in dict, capit I. in fin.de offi⸗ 9 cio ordinarij. Felinus in cap. de ijs.numero decimotertio. de accuſationibus.& in cap. 1. column. 4. verſicu.conſiderata tamen, de præſcript. bonus text. in cap. fin.9. per hoc non adimimus, de pœnis libro ſexto. vide- licet, t quòd punitus de ſacrilegio per ludi- cem eccleſiaſticum, poteſt etiã puniri ꝑ ſe⸗ cularem, ſaltem in eo quod excedit, quam materiam late explicat Francus in dict. Ö. per hoc, vbi ponit regulam negatiuam cum octo limitationibus,& latiſsime Al- ciat. in cap. pernicioſam. numero 80.& ſe- quent. vſque in fin. de officio ordina. Ergo multo magis poterit iudex ſecularis puni- re à principio, vbi non fuiſſet punitus ab eccleſia.
Quartò addebam fundamentum ab An- char. adductum dict. conſil. 196. col. 2. ver- ſiculo nec videtur peſſe defendi, vbi dicit non poſſe defendi laicum fubtectum iudi- ci ſeculari ratione originis ſeu domicilij, poſſe eius forum declinare, ex es quòd cum religioſa perſona fornicatus ſit, cum huiuſmodi delictum non tribuat immuni- tatem l. relegatorum.§. fi. ff. de inter.&re⸗ leg. nemo. n. debet ſuo delicto commodum conſequi, c. intelleximus in fin. de iudicijs. l. non fraudantur. ff. de reg.iu.
Quintò comprobatur hæc fententia arguendo à loco ad perſonam, quod argu- mentum& contra vrget, capit. peruenit, & capit. cum eccleſia de immunita. eccleſi. Euerar. latè capit. 41. at laicus committens ſacrilegium in loco facro, punitur per iudi cem ſecularem, Bart. in l.ſi cui.§. cũ ſacrilegi um. numero tertio. ff. de accuſat.& Alexa. ibi Mantua. in terminis noſtris conſil. 266. numero quinquageſimoſexto. 7²½. 79.& ſequent.
Præmiſſa corroborantur ex conſuetu- dine, quæ induxit, quod in tali caſu iudex eccleſiaſticus animaduertat in eccleſiaſticas perſonas, iudex vero ſecularis in laicos. quo caſu eſt obferuanda dicta conſuetudo, vt notatur per Abb. dict. cap. cum ſit, hanc opinionem etiam tenet Boſl.de foro com- pe. nu. 147.
Non obſtant in contrarium allegata& primo conſilium Federici de Senis, quia lo- quitur in ſimplici fornicatione clerict, oc⸗ culte cum muliere ſoluta commiſſa, qui coi tus punibilis non erat de iure ciuili, cum ſo lum fuerit prohibitus de iure Canonico, vnde non mirum, ſi aicus iudex non po- teſt punire talem mulierem.ita reſpondent Antonius de But, Abb.& Fel. in d.c.cũ ſit.
10 † quia non eſt omnino tuta ex uu
MO NTANI
Secundò, i non obſtatregula cumin bijs.& ibi gloſſ.& d. l. ſi communem, que mad. ſeruit. amitt: ac doctrina Barui d§. eo obſeruando. cum alijs ſeque at quia illa procedunt in indiuiduis, aud parabilibus: ita loquitur textusin 1 communem.& in d. capit. quo dindih & Bartol. expreſſe in d.§. eo obſerunt ſecus autem in diuiduis,& ſeparabii ſecundum Angel. in d. l. ſi communa
Roman. conſilio 195. in fine. quos refenꝭ
ſequitur Felinus in d. capit. primo. colun quinta. primo quod non habet locumꝭ præſcriptionib. Marant-de ordi iudin parte diſtinct. u. numero vigeſimoqun poſt Socin. conſilio duodecimo, nun decimoſeptimo, volum. primo, etlidrn fornicationem, de qua agitur eſſe mna facium, licet plures perlonæ qdoma
rint.l. qui de crimine. O. de accula.im
detur, non propterea ſequi quin ii ſint plura, prout plures funt pexſon inde pœna debeat tenere& ſequiluua ctores, l. ſancimus. C. de pęnis.
Non obſtat deciſio Antonij de hu Veter.& aliorum ſequentium ſupnten
per Crau. conſili. 232.& cam impugm aperto ore dicit falſam Didac. lib. yni
quæſtio. cap. 34 ‚numer.l. verſicu. nosu
1'
V
vbi contra eam adducit text. inb ſiqi xori.ff. de fur. in princip. vbi indeltsi cius criminis minimè gaudet priallxi cij, præterea in caſu noſtro extrem ſunt habilia, cum nõ fuerit inquiſiut perſona ecclefiaſtica, quę ſe peuem⸗ ti, vel poteſt reſponderi, quod nom
dit quando iuriſdictones concurtun quando delictum eſt mixtum,& lscia pta coram altero, quia tunc non fitrenli reſpectu laicorum, vt concluditutpal ctores in d.c. cum ſit, ſed attenditurpm uentio d. c. propoſuiſti, alioquinmtin rent Doctores tale delictum eſſe mmii ri, fateor tamen quodnon Obſtantelnie” tia iudicis laici, poterit eccleſtaſtuoti cedere contra tales ſacrilegos
ad e0
municationem,& alias pœnasſti vt veniant condignam pœnitenti pturiꝛita tenẽt Doc.in alleg.cap.ci
ſoitituit am tecl müle
1 ite i jrieſ⸗ 10 ei appoſite in c. pernitioſa. nu..·e G
dina.
extitit, locum fuiſſe præu laici, quoad pœnas temporales, nitentia ſalutart in iungen
8 on Concluſum igitur in caſu proh 1 entioni 1u 1 ſalua
da a iudicc ci
5N
7 2 611 4 4½ „a,linots 2oAenn Ne epnl „ Abdtea „49 Mt 1— 1 Occdtone g. 77„ritur,dl matua mcqipir 3e ie 4 zunterd 9 1 Lcbt3 8 as tgo b b onts f C . an ikanal Huri fun ni
—
4 Poniiſa
k
G a nun num. mwmimii 3 rugtubixf 4 „ Wmulſcuünelt alds. ptiroüpenh toperſetenn zrhtrcupon rexohiur nerzodem,
Dkol
Deeo quüh* draaponien
— VU
ciſeun, nurlurihu
uriend
nucft 7 iif 11h4 dro”„er Fll! inn gn Gh pitpeme d
mecth
1 ccuun
R 11
liiunguixtahg flietztlntaun
nyxrnug mbenäaett
Alaemn. nurtömnineluditer hannanntce nunſß
Melill.
ſocalampredlit
Noocato Chritin d Vloprocell- Tcrininals int Vrr banpen Sec
ſ NI 2 1 Wm.lozaaun A Rl Hhrprir„. TEb queriun, nc. u
I. Nlo⸗etus in au
lodlgrer d deignenn tem extraordimr. fangm faokdinar. 1 DE pimatzcie eh⸗ ſendom dlquile wee zppren W, d Maale ſeu ee rncſcun deu Occldil ins Re zddlus homig nias Nadhun wel kauorem eundd ricim ame kar ce 1n püum n vmci wit nn rattcder an 3 hulu Rhanicapi, Blüad 4 3 aühnaleg Pe clrn eüt mrch da. Opie, 4 wläene ſ dmero 98 wa,. Vecilo mgeſi dlolntm Aen n em. wuuä ſteg m, fa g Wamn tor rlat 1 Aoperac dogaünane olunt V

8 Oll,& zehn Srf 1 dl domr . 14 m 4 dunſcde deru nd docen 6 all 1 4 U malnsd rocedu S, Apen 8„,1ta! nüüudu em ,. tur terne „eXprelſ.,ee er-* d Ode em m Wa 4 8 1s Aa. 4 2ʃ 3 deU . d. bllcan
9
SVMMNARIV M.
Occaſio non eſt habenda in conſideratione vbi non eſt ordinata ad effectum, fallit. nu. S.
mn 3 Lata culpa in criminalibus dolo non æquiparatur, fal-
lit quo ad pœnam pecuniarlam. numero quin-
to. Iniuria facta vni ex conſanguineis, omncs aßines&
conſanguineos afficit.
Conlllio atne gan 4 Homicidij cauſam præbens extraordinariè puniendus
9 eprina. mo q Won a tionib. Nun at deoid linct.u. a erovigalne
” fode Con, luodecn, eptimo,aum piim onem, dr agtun icet lans per
4,+ a Clln 12C. de
d debe: 1 dete 8 u lancimu Die pen obſtat da% And. aliorun a ueniiumn
aon eit rrlino tnern.
6. Cap.z Aer,l.ver. noh (aP.4 ¹ el, 4 8
E A ſig
atra cam E Ect trslg 4.„„ A J,
de tur. it acip,ſblcel
minismt r gaudedag 7
crea in ☛☚ nolto ckreme Ila, cut am fuenfupuld: aa, cu
ecclefial au, qpfefeert
8 14 11 Relt eſ der golnon, 1u worscoqdult0
4 1 altero rd¹ 3 ndudtturpt 17 T.
col 1 r 100
cul ks ſc nllitut 3—„ unm.
,1 1O t à 1 proß Aaundle 1
˖0t res— m ac laonchante rtameflt 8 uici,* ait erclalti cis lalcl,—⸗ 4* ontratt Sſacnlei 4 toner 77as ocls lp9- laspenstp
eſt. ut Cupapræcedens caſum punitur.
& Homicidium illi imputandum eſt, qui operam rei illi⸗ cite& prohibitæ dabat, ex qua ſequutum eſt ho⸗ micidium.
prohibere homicidium,& delictum qui potuit,& non prohibuit, ipſe tenetur.
3 Regulal ſi quis nec cauſam. ff ſi cert. pet. limitatur in
delictis. Arbitraria pœna vbi venit imponenda, habenda eſt ra-
tio perſonarum& facultatum.
Arbitraria pœna, pœnam mortis non includit, ex qus reprobatur glo. in h. in ſumma.inſt. de inturiſs. nu⸗ mer. eodem.
PHECISIO GCIIII.
De eo qui homicidio cauſam præbuit, qua pcœena pnniendus ſit.
de. 2 Nuocato Chriſti nomi- e D ne. Viſo proceſſu cau- A G ſæ criminalts inſtitutæ
dum Mozetum Aſten- ſem, quæritur, an di⸗
A(— 4
₰&
N —
—=) ctus Mo etus in ali- quo deliquerit, ita vt ſaltem extraordinaria pœna puniri poſsit: Et prima facie videba⸗
tur dicendum, non deliquiſſè, cum non appareat illum vulneraſſè ſeu occidiſſe Franciſcum Vineam, de cuius homicidio tractatur, nec auxilium, conſilium, opem, vel fauorem præſtitiſſe, tam ante, quam poſt dictum homicidium: quinimò con⸗ ſtat de homicida, quo fit, vt pœna ſuos te⸗ nere debeat auctores, vulga. l.ſancimus. C. de pœnis. capit. ſihabes, 23. quæſtio. 3. cum ſimilibus allegatis per Hypp. in repet. ru- bric. C. de rapt.virgin. numero 83.& pro hac opinione, videtur Deciſio in terminis textus& gloſſ. in capit. final. 23. quæſtio- ne vltima, in verbo, Volentes. quam refert & ſequitur Baldus in l. data opera- colum. final. C. qui accuſare non poſſunt, vbi dici- tur, quod ſi me rixante cum aliquo, frater meus eum interfecerit præter voluntatem
DEGCISIO GCIIII. 889
meam non imputabitur mihi hoc deli- ctum,& Baldum retert& ſequitur Hyp⸗ polit. inl. nthil intereſt. numero decimo-⸗ quinto. ff. ad leg. Cornel. de ſicar.& in re- pet. dictæ leg. vnic. numero 81.O. de rapt. virgin.vbi poſt Bald. Anchar.& alios plu⸗ res per eum citatos, concludit aliquem nõ puniri de auxiliò cooperatiuo, niſi probe- betur quòd ad dictum maleficium commit tendum præceſſerit tractatus.
Nec obſtat, quod aliqua culpa poſsit imputari, propter verba iniurioſa, per dict. Ioan. Secundum prolata de lIoannino 80- cero Franciſci occiſi, quia cum talia verba non fuerint prolata principaliter ad talem effectum, vt perpetraretur homicidium prædictum non ſunt imputanda gloſ. i. in in capit.placuit vt vnuſquiſque, I. quæſtio.
1 1. nam f cum non fuerint prædicta verba ordinata ad tale homicidium perpetran-⸗ dum, non habet locum regula l. qutoccide- rit. d. in hac. ff. ad leg. Aquli. Socin. coniſlio 15 numero vigeſimo, poſt Hoſti. lo. And. Henr. Borch.& Albe. per eum citatos. ad hoc accedit, quod dici ſolet, non debere conſiderari id quod in conſequentiam ve-⸗ nit, ſed quod principaliter, l.ſi quis nec cau⸗
2 ſam. vbi Doctores ff. ſicertum petatur, tI. 1.§. vnde quærit Offilius ff. de exerci. l. na⸗ uis aduerſa ff. adl. Rhod. de iactu. Et in tali delicto culpa etiam lata, dolo non æquipa- ratur. l. in lege. ſf. ad leg. Cornel. de Sicarijs. & videtur textus clarus in l. verum. ff. de furtis.
Iſtis tamen, quæ prima facie vrgent, non obſtantibus, viſum fuit iure dictum Mo- zetum poſſe condemnari, ſaltem pœna ex⸗ traordinaria arbitrio iudicis. Et ad fundan- dam hanc opinionem præmiſſum extitit, quod iniuriari,& conuitiari alicui illici⸗ tum, prohibitum,& punibile eſt. Iuxta il⸗ lud Domini, Matt. cap. 5. Qui dixerit fratri ſuòo, Racha, reus erit concilij: qui autẽ dixe rit, fatue, reus erit gehennę ignis. Et toto ti tulo de iniurijs ff.& C. inſtit. eodem,§. in Summa.
3 Secundò præmittitur, t quòd ex iniuria illata conſanguineis,& affinibus, cẽſentur, alij conſanguinei& affines iniuria affecti l. lex Cornelia, in principio. ff. de iniurijs. ca pit. Petrus de homicidio. gloſ. in cle. grauis in verbo, Quomodolibet. de ſententia ex- communicat. Bartolus inl. ne pupillo.§. ſi quis ipſi prætori, in nona quęſtio. ff. de nou. ope. nunciat. vbi allegat clemen. I. de ex⸗ ceſs. prælatorum. Paul. de Caſtr. conſilio 275, colum. 2, volu. 2, in nouis. plures con-
11 3 cor⸗
———— 7
—ᷣ—ᷣ—ᷣ—ÿñ————

SENATV S PEDEMONTANI
cordan. refert Tiraq, de pœnis cauſa hf. nu.68.& ſequen.— Tertiò præmittitur quòd qui occaſio- nem damni præſtat, damnum dediſſe vi- detur, l. qui occidit.. in hac quoq;. ff. ad l. ³ ui. c.fi. de iniur.c. placuit vt vnuſquiſque. & ibi gloſſ.i.quęſtio.i.cum ſimilibus citatis er laf inl. 2. 9.item ſi ex facto. numero vi- geſimotertio.ff. de verbo.oblig.vrget text. 1n I. nihil intereſt. ff. ad l. Cornel. de ſicar.& nihil vel parum intereſt, vtrũ occidat quis, vel cauſam mortis præbeat, l. nihil intereſt. f. ad l. Corn. de Sicarijs cum ſimilibus. Sed ex aciis apparet lo. Secundum, verba iniu- rioſa& turpia dixiſſe Franciſco occiſo de Ioannino Sororio,& ſic affini ipſius occiſi & propter talia verba motus fuit nepos ex fratre Ioannis Secundi hom cida ad occi- dendum: ergo neceſſariò ſequitur inquiſi- tum rei illicitæ& prohibitę operam dediſ- ſe, cauſamq́; ſeu occaſionem homicidij præ- ſtitiſſe,& propterea ſaltem extraordinarie tanquam culpoſum eſſe puniendum. pro qua opinione vrgere videtur text. in l. lege Cornelia.§. cum quidam. ff. ad l. Cornel. de Sicarijs, iuncta gl. vbi cum quidam per la- ſciuiam cauſam mortis præbuiſſet, compro batum eſt factum Ignatij Taurini Procon ſulis qui eum in quinquennium relegaſſet, accedit gloſſ. in d. l. leg. in verbo Culpa.& text. in c. ſtudeat.50. diſtinct.& ibi gloſſ.l. & pro hac opinione videtur deciſio in ter⸗ minis loan. Andre. in c. Petrus de homic. quem referunt& ſequuntur ibi omnes Doctores, quod ſi clericus incepit rixam, propter quam eius amici& conſanguinei indignitati præter clerici voluntatem occi- dant rixantem cum clerico, efficitur cleri- cus irregularis, t cum culpa ſua præcedat caſum. perl. I. 9. cum arietes. ff. ſi quadrup. paup. feciſſe dicatur. l. quoniam multa. C.
ad l. Iul. de vi pub.& c.de cætero, de homi⸗
cidio. Et talem deciſionem refert& ſequi⸗
tur Cur.Sen.conſilio ſexageſimoprimo, co-
lum. ſecunda.& Caſtrenſ. conſil. ſupra alle⸗
ga. col.3.
Non obſtant in contrarium adducta, & primo quod delicta teneant ſuos aucto-- res,& propterea inquiſitus non ſit punien⸗ dus de homicidio, quia verum eſt, inquiſi- tum non teneri pœna ordinaria legis Cor- neliæ, ſed extraordinaria conſiderata cau- ſa homicidio præſtita, vt vniuſcuiuſque de lictum puniatur, iuxta not. inl. fin. ff. ad l. Corn. de falſis.& ita fatetur dominus Ad- uocatus lInquiſiti in ſchedula inci. nullo, per iura per eum allegata.
Non obſtat gloſſ.in d.c. vlt 23. Gyſi „B. J. d„C Vltim & Baldus inl. data opera, quia duobuun . 8 9 d dis poteſt reſponderi:primo, quod ſo tur reſpectu pœna ordinariæ,& ſicc lie.
O ſlh
Cpo) 7
Nos autẽ loquimur de pœnaarbitna in qua culpa etiam lata imò& leuisenn naliter punitur, ita Barto. inl. prima ia, lum. prima. ff. ſi quis teſtamento lib eltau ſus fuer.& ibi Alexand.& Bar. refenai quitur Ancharan. in c. presbyterum dein micidio. l. diuus vbi Ang. ff. ad leg lul a- car. Grama, dec. 7. numero quarto ltel nedic. Capr. in ſuis reg.& tracd.regli nu. quadrageſimo,& ſeq. in qua reguii ſertè tractat hanc materiam Boſ dehom cidio. numero ſexageſimoſeptimo,&'u ribus ſeq. V
Secundò reſpondetur, dictum gui Baldi debere intelligi de eo qui iuftm batur,& ſic non dabat operam reiiſts ideo non imputabitur, argumentoc ctus iuncta gloſ. fin. de homicidi nan tem ſumus in caſu in quo inquiſttusqai operam rei illicitæ& prohibita, qlocl imputatur ſibi homicidium gloſ. magih lis communiter approbata inc. dn gnum.§. fin. in verbo, Conſilium dehan cidio. vbi homicidium ſemper impumni quando quis rei illicitæ operam daba ue adhibuerit diligentiam, ſiue nonbi de homict. numero. 93. poſt Bar. Areii Iaſ.per eum allegatos, quinimo inciu ſtro non præſtitit diligentiam quamàè bat. nam cum haberet notamaudacs turam Antonij eius Nepotis ex frau alios huiuſmodi actus fecerat, proulſ poſitionibus ipſius Inquiſiti appatebi lis verbis à Nepote prolatis, Batbit
„
che non mi conoſcete& diſtaret dicui micida ſpacio tantum duorum vel winf paſſuum, ſiue trabuchorum non adulbt aurias prorumpere debebat. t aut 4 aſtare& prohibere debuerat ne bepes
vim aliquam„& percuſsionem Illee iuxta not. in c. ad audientiam.&n" Hicaſti.vbi Felinus eod. titu. de homſins & glo. in d. c. ſicut dignum. ſeqwuntu nocentius& Ancharanus in dic caln dientiam. Ioan. Andr.& Abbin cconin batur de homicidio. facit text. ine 1n cidendis. 23. q. 5.& ita dictum Balä’in tat Felin. in d c Petrus. colum. ivbidein lud indiſtincte procedere, niſi quis inu incepiſſet rixã mouere:& ſa limitat d,g ſam allegatam per Bald. pet. d. c. ad audientiam. col. 20: vellic
tb
Socin. Sen. int
ſede 8
pic5
144₰
21 Acol in n
7. Ftalelh eric ger e ſrreg, Ef a rlend do raulasge Llwrfu, 3 lomic 1 4 clur debele ¹
1
40e, 10 telp Todlne CCted“ 4 niber rar quem te⸗ dpil rnſ Kta. du alnung gatimn 3 ſe 1 aC Im. Hndag mngut. ac 117/0; 1 3. a , äih onom mutsede dor,A N 4 11 füthe ul cfalecin ngf wulenp Linhac.!
ealte cadkmumodo
1 walo unäpercum:
num al po Nonlo
9U
Nence Rn T60zeunqriader mDgelon t cmn merercee manblleſt borde bmlusine zeuminleeg oppollüne,Ahisat ts omma h do knotum tun nqh unelepun umabinatiemgpoa wioltpadin aüoperſonaum Ah
mum ta quodadmonem none demnetu deininnKulege nelag cua am glin dgnmn guætanen ih Weurin Geparte in qua-
Nemeatacine ſ irlcdtpæumma
tpar ul un ſüurächon oun,
Rde iurlcic r um iwdi Ain! 5 emaum m. llrrenlnh inn ima
dinaneh tutlonden,
velytiiooh as pnidus ſeguin 8dlum.? deconli
1 Pntn 3 dend 4 tpe werin 95 Ahty. 1ef, nuanan min Gancnpenn lu nt 3 1 6 Ka Chals aee Halt ſtn n NW deanae— 1eshe ofi uguun. inwe pen kelci un7

NTAN
en obſt DECISIO cv.
Denominatio fit ab eo, quod plurimum poteſt.
Commodum conſequi ex ſuo delicto nemo debet.
Procurator an debrat admitti in criminalibus, atten= to, quod contra abſentes procedi poteſt remißiue,
Ine 4. 446gp And,.. el veſn 6 1 nanin motertio quæro.& col. 22. in fin.& col.z0. d, Dn rimn Na vbi dicit, clericũ incurrere irregularitatem, Leciu pan imareſ fuit cauſa aggreſſuræ per text.& ibi glo. mal in c. ſin. 9. homicid. lib. G.& hæc faciunt pro
aute! ius, quod dicitur, t debere at-
Lloqui lione ei
. A de reſponiione lelrur, I
Alpa etian j, dann tendi id tantum, quod principaliter agitur,
Stoen a non quod in conſequentiam, quia hoc fal- — A.„ 5..
q mn jit in delictis, vbi etiam conſideratur id,
r.& ibi Alle= men uod in cõſequentiam venit, propter prin⸗ 8 n6— d&d ꝗ— 4...:..„ dict ſi. Ancharan.. cipium illicitum: ita la in dict. l. ſi quis nec Nesby„ 4— 3.l. diuugy lnn cauſam. colum. 3. ff. ſi cert. petat. quem re⸗
ama, dec. 7 a2 waie 1 fert& ſequitur Hyppol. in rubrica de raptu dmt virg. num. 78. Per textum in 1. qui ſaccum.
dragelimd ämi flde furtis.& in d. 1. quoniam multa. O. ad 38, aa 1. Iul. de vi pub.& hęæc fallentia congrue dnneroee umdn ſumi poteſt ex d. l. qui occiderit. 6. in hac. ff. umero ſex— molegi adl. Aquil. in quo ſit mentio de occaſione,
PA⁴
13 quæ propterea denotat cauſam in modo ſe⸗ ndò reſpqur, in cundum Angel. conſ. 63. num. 4. Præſertim debere inte ieeog quando talis effectus conſueuerat ſequi ex Rlic nondt= opem cali occaſione: ita ſentit Socin. d. conſ. 56. m num. a1. poſt Angel.& lo. And. per eum al⸗ ncta glol.]. ge hontt legatos.. mmus in caſſt apo ina Nec nocet text.in d.l. verum.quia de iu- m rei lllicitz 28 proli re Digeſtorum coitus cùm meretrice erat tur ſbi hof i dumim 1mpunibilis: ita reſpondet Bartolus in d. l. mmuniter 1 obmuln verum in ſecunda oppoſitione,& his atten Coueh tis communi voto fancitum fuit, Inquiſi⸗
.9. kin. inve
.I... 1., vbi homict nſexion tum eſſe puniendum arbitrarie, in quo arbi- do duis rci Itzcyulh trio ſit habenda ratio perſonarum,& facul- 10 19¹ Aid Oulabe
enir dlaetan onl tatum. Ita tamen quod ad mortem non con- deln 1n laAl,— 4..
Daumen 22. polleie demnetur, l.fin. ff. de iniurijs.d.l. lege Cor⸗ e- S Wr nelia. 6. cum quidam. glo. in d. 9. in ſumma.
mere Pen eum alleg e quürich in ſumm —7 9 wtenam quæ tamen reprobatur in ea parte, in qua in on Pfælitt et pœena extraordinaria includit pœnam mor
1 hal noumwacer
im cum u t tis, vt per laſ. in l. qui iuriſdictioni. colum.i. Aatadfe,.... 3 aui ff. de iuriſdict. omnium iudic.& in l. etſi I tecenu.. uſmodia fanpê contra. num. 2. C. ſi contra luſ. vel vtili. pub.
4 ArAHN jell edo 1 ohge ac
1
ubus ipli qü ſen illam tamen in reliquis partibus ſequitur bis à Nepi== min Felinus in c. ex literis. colum. ². de conſti⸗ n miconoltt Gs tutionibus. acio tan un durs 8 letrab lul 4 SVMNARIV KR. .. beteelut
4 55 1 chune 1 Zgentes& cooperantes bari pœna buniuntur.
& PIOne an in 2 Abſens non poteſt condamnari pro delicto, pro quo uquam,&=. u imponeretur pœna malor relegatione, ſecus ſi mi- not. inc. ad un en gom nor.& num..
bi Felinu—tiu 15 Pœna l. luliæ de vi publica. qualis eſſet olim& qualis ¹ e ſcl nun fl. ſit hodie,& num. 7. 1n un d, ſ Invstke 4 Pro contumacia non imponitur vera pœna delicti limi- stiusd Anm— s, Ake ta, yt num. 12. 1111, am. oan. S— in G 5 Auth. bona damnatorum. C. de bonis broſcript. etiam de homicic=⸗ JBul habet locum in crunine. l. uliæ de vi publi. declara-
1 34. q.5. 10e gbi tur num. 1. d. eP o g s Contumax in criminalibus non habetur pro conſeſſo,
* ere, Enum. iꝛ.
iſſtincie„L ulmi 9 Banniti noſtri temporis an æquiparentur deportatis
ſett xaame. lSrcin vel relegatiz.
o
DECISIO CV.
An pro crimine legis Iuliæ de vi publica poſ- ſit procedi ad pronunciationem delicti pro confeſſo, bannum,& confiſcationem omnium bonorum contra abſentem.
Xaclis aduerſus quon- dam Paulum Viſcam Cherienſem& eius fi⸗
7ratore agitatis, eo quod in formationibus legiti- mis conſtat præadictos filios patre conſentiente& cooperante, ho- minibusad hoc coactis& armatis, non ta- men in turba, quaſdam ædes ſeu villas in agro Cherienſi ſitas, vulgò appellatas la Caſatia, effregiſse,& expilaſſe, duo in quę- ſtionem deducia fuerunt. Primùm, an con⸗ tra prædictos patrem& filios abſentes oc⸗ caſione prædicti criminis, quod vis publi- ce eſſe proponitur, ad pronunciationem delicti pro confeſſo, exilium ſiue bannum & bonorum confiſcationem, procedi po- tuerit: Et poſito quod agentes& conſen- 1 tientes pari pœna puniantur, † l. vnica. C. de raptu vigi. vbi Marſil, cumulatè, numer- 80.& in l. nihil intereſt, numero 7.& ſeq. ff. ad 1l. Corne. de ſicar, videbatur dicendum non potuiſſe iure procedere, cum in abſen- tes contumaces graui crimine inſcriptos, pro quo capitis naturalis vel ciuilis pœna eſſet arroganda, proferrinon potsit ſenten- tia, l. abſentem.§. aduerſus contumaces. vbi gloſ.& Doctor. ff. de pœnis.& in. abſen- tem. C. de accuſ. Bal. in l. quamuis indubi- tati. col.i. verſic. præterea non eſt receden⸗ dum. C. adl. Iul. de adult. Abbas inc. veri- tatis. num. 19.& ſeq. de dolo& contum. vbi ponit duas rationes, quare non poſsit pro- cedi Boſſ. in titulo, de reis requirendis,& abſentibus damnandis, vbi poſt alios per z eum citatos concludit, t quod pro delictis pro quibus imponitur pœna, à relegatio- ne incluſiuè infra, abſentes vocati& con- tumaces poſſunt damnari, ſecus verò ſi indicatur pœna maior relegatione, quæ di- ſtinctio ab Vulpiano in d.l. abſentem. verſ. melius ſtatuetur. ff. de pœʒn. tradita legitur 3 ſed de vi publica damnato t aqua& zn interdicitur, l. qui dolo, in fin. ff. de pœnis, cuius loco ſucceſsit deportatio J. 3. ff. adl.
II 4 lus,

Iuli. pecu. l.*. 9. conſtat. ff. de pœnis. item lex lulia. inſtit. de public. iudic.& in depor- tationis pœna venit confiſcatio bonorum, d. 1.z.& l. deportatorum. C. de poœnis, gloſ.
fin. in d. l. qui dolo. ff. ad l. Iuli. de vi publi. hodiec; loco deportationis datur exilium
4
ſiue bannum à tota patria, l. amiſsione, in princi.& l. tutelas. 9.ſi fl. de cap. dimi. Bald. in titu.de pace tenend. in princip. num. 19: 1 b Guid. Pap. quęſt. 422.& quęſt. ſequen.verſ. crederem tamen, quem refert& ſequitur Crauet. conſ. 220. num. 16. Grama. vot. 19. num. 10. alijq; cumulati a Neuiza. conſ. 73. inI.& 2. ſubrogatumq́; ſapit naturam ſub- rogati, vulgata 1. fi eum.§. qui iniuriarum. b vbi gloſ.ff. ſi quis cauti. ergo non potuit contra dictos patrem& filios abſentes pro- cedi ad dictas pœnas: his accedit quod di- G 4 citur, f ex contumacia veram pœnam deli⸗ cti non imponi, Hyppo. latè in repet. l.vnic. num. B0.& ſequen.C. de rapt. virgi: ſed ve⸗ . ra pœna à iure impoſita pro vi publica eſt exilium,& bonorum publicatio, vt ſupra probatum fuit: ergo hæc pœna propter con tumaciam imponi non potuit, præſertim 3 reſpectu confiſcationis omnium bonorum patris, quæ filijs præſeruari debent, authen. bona damnatorum. C. de bonis proſcripr. 5& damnat. quæ etiam 1 locum habet in dam nato, de vi publica. gloſ. fin. in d. 13. ff. ad. Iuliam pecul. Bal. in d. titul. de pace tenend. num. 17.& ſeq. Abb. in d. c. veritatis. nu. 20. V verli. nam hodie, de dolo& contum. Guid. Papæ d. quæſt. 422.& ſequent. circa fin. latè Caſſan. in conſuet. Burg. in verſic. des con- fiſcations qui confiſchi le corps.§.1. num. z. & ſeq.quoſit, vt dici poſsit iure non fuiſſe proceſſum aduerſus prædictos patrem& filios ad dictã pronunciationem delictorũ 6 pro confeſsis, r cum in criminalibus contu- max non hiabeatur pro confeſſo, Hyppo. in repet. l.del vnoquoque. nu. 182. ff. de re iudi. nec ad exilium ſitie Bannimentum, proin- de nec ad bonorum publicationem, verum requiri debuiſſe,& bona tantum annotari, vt toto titu.de req. reiſ.ff.& C.vbi Barto.& Dodo.& l. abſentem. C. de accuſat. Bal. in 1— V G d. titu. de pace tenend. num. i9. necrefert, an A 6 antè requirantur,& poſtea bona annoten-⸗ tur, vel prius bona annotentur, deinde re- quirantur, glo. in l. i. in verbo, Annotari. C. l de requirend. reis.
Contrariam opinionem aliqui veriorem Ppropoſuerunt, quam infraà ſcripto ſyllogiſ- 5 mo defendunt, contra abſentes procedi 4 poteſt pro criminibus, pro quibus impo- nitur pœna relegationis,& alia mitior, d.
S ENATV S PE DEMONTANI
1. abſentem. ff. de pœnis. latè Boſſ re. At pro vi publica imponiturhuiuf pœna: ergo pro eo crimine contra è patrem& filios abſentes proced be
edt pah minorem argumenti Propoſitionem
ololh·
bant, quia hodie ſ pro crimine ius pui imponitur pœna arbitraria ſecundumg litatem perſonarum& factil. hodieiuni gloſ ff.de pœn. Alex. conſ.55. num a vO.7. poſt Imo. in læ. col.a ff depubin & gloſ.in 6. pœnæ autem, in verboxlla lum.inſtit. quub. mod.iuſſpatriponi Guid. Papæ quęſt. 423. in fine. Comeg 175. litera I. volu. 3. quos refert& ſequn Crauet.d. conſ.20. num. 13.& conſuaa 1.& ſeq. conſequentia autem de ſepaas go probata dicitur hæc opinio, quamas probant ex doctrina Bald. in l. ablenan fin. verſ.communis opinio eſt, O. deas ti. dicentis, communem eſſe opium t quod vbi imponitur pœna relegn vel alia inferior, poteſt procedi adin tiam contra abſentes, ſequituribi Säl 3. Præterea dicunt, quod etſi varięſun niones, an banniti noſtri temporsa parentur deportatis, aut relegatis, i quęſtionem late diſputauit Barto.inn quęſtione, num. 14.& ſequen. vſq;adm 17. excluſiue, quem refert& ſequuu- in conſuetu. Burg. in verbo, Des can tions qui confiſe. quę le corps. numi quent. concludentes bannitos nolhi poris non ęquiparari damnatis ad mn in metallum, vel ad beſtias, aut dey vel relegatis. Attamen crebrioreme ſentẽtiam aſsimilari relegatis:itaten pa poſt Alex.& alios in l. ex faaa cto. num. 13.& duobus ſequent. vbiſi ticulum hunc explicat, ff. ad Trebeſſi conſ.47². num. 19.& ſeq. V laodas V
commun. opin. litera B. num.— pcli in d. 6. ex facto.& Curt. Iun. conſ.WSvm 8.dicens, eſſe communem opinioneni Iun. conſ. 74. num. 20. quam opinti- videtur ſentire lacob. Rim. inter cuie conſ. 1oo., num. 16. Quid dicendum: putarem ell la
ß
doctrinæ Bar. in d. quæſt. prima, 4 modi exules, qui& extorres aliquando— cuntur, ſiue banniti, non omnino adli rentur deportatis vel relegatis, ſ e dam tertiam ſpeciem conctituant,qi dicetur tanquam excedens& excc vtputa, ſi aliquis propter delictum pi cum, de quo plenè conſtat, perpecuo tria exulet, aut banniatur cum publie
ne bonorum: certè horumreſpectũ
d 1
b V V V
d8 atiolebon ontleni 99
m olopriclnoum 4 gäconpie Knnun de u biba hr ſoni 3 zod ſudeket ſba tm he⸗ vren conl 11 9 A ſuem⸗olun n b fencc oit beo, qrod p' münporeig pipenni Alquic dic dler gualg gs de dus matura p. cpatA ac bui ſententie re Carbbimun um Cmm Podcn em Ulaieſe upto Ductu Redic nettäsie aluapnadicacimiml velago t wenbetiter, polthacſc empii, N 1omaglopere gullus conlen. Harrge e anc fanme vonem C ſk e nonele Kn cmame m Idecreroren Duallu Aoflcio Sä galt ehtüh lo luepriund, orz Geoosg eguims ih n MAe d ℳ„„AWanone u ſme td udi droma
mole cod mote e demes dlenes e re
onen, progan
In
taadn utol pan
Kut ſderegu eig g In 1 D b rdügx Pppol.
13G mlldterlam, Vellale 5 atug naßänn Radlag nu

dECI 931 0 G V. 191
ovii 1 2 Adele a eunt ſimiles deportatis, quam relegatis. ſublata ex aduerſo adducia, nee contrà vr- ergo pra2 Amponiu uk ui cum maior. 9.is demum. ff. de bon. lib. get authen. bona damnato. C. de bon. pro. & flo g eelde cun. lis verbis, aut exilium quod lit vice de- ſeu dammna. cum duobus modis reſponderi mm argulenhe Ddt in rtationis, vbi ciuitas amittitur, Grama. II poſsit, primo dictam authen. f non habere nia hodi drxaii hoto 19. num. 10.& ſequen Damiauain ſs locum ſtante dicia Konſiet anneſtylor eu ltur poen n der nteig Enchur. rerum crimi.c.ꝓS.num.3.& ſeq.po more iudiciorum, Bald, in d. l.1. col. 6. C. de
perſona an nulem loCynum, Bal. Ang. Aret. percum alle- hære. inſtitur. Dec. conſ. Aienun poſt de pœn. 4 Kdilhad Ss, 3 econtra ſi exulat ſimpliciter line Alber.& Sepolder eum a— conſ. voltmo Cnlſſam conkiſcatione bonorũ nec propter aliquod 25num. 5. uid. ap. quæſtio. 437. num 3. in e. colaſtäege ublicum delictum, ſed propter contuma- vbi allegat Bar. in l. mathematicos. C. de
einH. po 2 4. 3—., be tem naahu ham&contemptum duntaxat, vel propter epiſc, aud. ſed in meis lecturis non reperi.
fr- 11
tit. quib, a ine. ziari artolum interpretantem dictam legem Dapa a0 I. iuſen zuquod crimen, pro quo pœna pecuniaria 13 d Pree Sn Meihs 9. bæ quſ. 133. incn( elletimponenda, magis conueniet relega- alios plures re quitur Boer. deci.
1 1 1, 4
Olh eSuos nit„z8 uam deportatis. Gram. deciſ.7. num. 264. num. i5. Boſs. in tit. de public. bonor.
nld umäzä niegdern Maran. de ord. iud. in 4. parte num. i. poſt Bar. Oldra. Afflict.& alios per
bConſeqt: 2aaute zeden num. 7. ica quod ſecundum quid æum citatos, affirmans iſtam eſſe commu⸗ e el 1„ 24 4 ⁴ 4*
dnd qr dicipoſſunt æquiparari deportatis,& ſecun nem opinionem, Hyppo. in l fin. num. 191.
Aid
Iiclt Aeco
4 Badugad dum quid relegatis reſpectiue, vt nomina- ſedeiar omminelulnts Clarus in d. 9. tin. ommät pinddo tim dicit Caſſan. loco ſupra citato num 8. X quæ S ldebe Saen Bone entis, co as anem doh 9. idq; comprobatur ex notatis in 1. qrrxxri⸗ Secundo re nün erant nen. vn lam⸗ d imp an ur pan tur. vbi Bar ff. de ſtat. homi.& in l. legatis. natornundon ben oenn an Ba Hüß. unteriof Kelt prag a 9.1. H. de leg.ʒ. cum ſim libus eſtatis Pel 5. Sn L 3 erhi— eetin Aenn e⸗ tta abls SR lequntidh lexan. conſ. 7. num. 3.& ſequent: volum. 7.“ 1r0 de! muſh 3 terea dicdd. Suodefpeno vbi f denominatio ſit ab eo, quod pluri- militer deliquerint. 1.l. C. de hær. inſtitu.
an ban inoſingpais mum poteſt,& æquiparari aliquid dicitur vbi Paerorie ſin Wabe derreieeha fin.& tur depot Hautan alteri, quanto magis de eius natura parti- 12 hæe reſponſio d Sce congtult, irn Se ſm 1 enton cipat& accipit,& huius ſententiæ repert debeant ipſi filij cõ equi Lorhirnhe um& lu- clariſsimum lulium Clarum apud catholi- crumex ſua malitia& delicio. deih 2 luiue, quεε efenhum(cam Maieſtatem pro Ducatu Mediolani ffde dolo maPele Snen. aſes Slateſe en Bnn,eee meritiſsimum in ſua practica criminali. 9. fi. de cap. miiu. c. itite exmus, vHi Abbas, ſuetu. Bux mweihhacm de ed vt ingenue fatear, poſt hæc ſcripta Cardin.& Felin. de iudic. Nec aduerfſatur, ude Shleheerheemn du magobere grullslam Grod hii dcium ed unduemex con Concludit us Tbamusnott 3. tumacia imponi verã delicii pœnam, quia
23 Ap — d. No nuM, ſos„„ſ.„1 8 n: müm X lequylqacn clari
„„„len COnuenille...... 3 non ęquiſ un icu halmn præterea tenentes hanc ſecundam opi- illud procedit, quoties ſimplex eſſet contu- tallum, Ve lbetaattddege nionem, dicebant de ea non eſſe hęſitan- macia,& delictum plenè non probaretur, legans. A encilene cumex forma decretorum Ducalium ceſſatque conſuetudo ſeu ſtylus imponen⸗
Fin eenwtatene 141 ue. vera s præſertim pecuntarias, ſe- am atsim sfenntte ex officio& per inquiſitionem, pro quo⸗= di veras pœnas p pect.
d. Tfad— 2 e ſivl ſt Alex. S*⁵s a cunque delicto publico, ſiue priuato, præ- cus verò ſtantibus conſuetudine& ſtylo, um. B. K 4ꝓvust. ce dentibus tamen legitimis informationi-⸗ quia tunc imponi poteſt veer pœna de- m hunc errcatabe Pis& ex vetuſtiſsimo ſtylo, iudiciorumq; licti, vt proxime probatum exſtitit in pri- „ 1, b 41 8 2 17n.num..(Cch Plobè re contra delinquentes abſentes ter ex ma reſponſione ad dükene on⸗ damna⸗ 47=un i— 7 ex his eti nun. opim u⁵ 11n3 o interuallo citatos,& contumaces ad pro- torum. q Hehends Fr his etiam cio.! ur ubn unciationem delicti pro confeſſo, publi- tollitur id quod dictum fuit de iure Oila⸗ . leco unensnion atonem bonorum& extlium ſiue ban⸗ muni contumacem pro confeſſo non habe- de A 0. Gn opl um perpetuum à tota patria, ſi per Sena-⸗ ri, quibus addo neiicabiedeendnſ ren bus ſtant bus extra omnem controuerſiam rium eſſe de iure verius, præſertim ſide de-⸗ D0. num.1— 8 to conſtat ex informationibus;, per text. puumn elle videtur hæc quæſtio, vt concludunt om⸗ licto conſta 1 auae Pertæx nid dicenę, nim, nes Doctores ſupra relati,& alij citati à in authen. de exhib. rei.§. ſi vero etiam, in 1 uan 3 2 1- 711+. 11- inæ Bar. 1.,☛☛ daliqu Boer. deciſ. 63. num. 8&. Ioan. Mil. in ſua illis verbis,& pœnæ ſui accuſatorem per 4—»xtolf.** 4**.— f„ exulese annina praci. fol.58. num. 2. poſt Barto. in l. inter. fugam factum. c. abſens verò. 3. quæſtio. 9.
— e 2,„ 4— 3 1 7 Ir, uebat;n aus,E f. de public iud.& latius fol. 79 · num. 1.& quæ iura ad hoc citat lacob. de Bel. conſil.
r deporti=+ Mtun ſeq. poſt Bart.in l. i. ff. de requi. reis.& in l. 9. num. 39.& lo. Claudius conl. 10l. num⸗ tertiam Ig— Aa diuus. ff de cuſto. reo. Hyppol. in practica ⸗. inter conſilia crimina. Zilleti, volum. 1. ur tanqus cr hau in 6.poſtquam, vbi latiſsimè materiam con- Fulgo. conſ. 146. num 5. de videtur text.in .'aliq erch. pn tumacię tractat. do Clarus in d. 9. fin. c. 44. d. l. abſentem.§. aclnerüus contumaces. ff. dequopl E Arungn verſic. ſed hodie,& ex prædiciis videntun de pœn. vbi dicitur, aduerſus Lomhnmeecs
1 E miall pecdh B““ 35— 14¹ de-
l .411 3.* 16 4 4 3 5
„
————
5 ——j——
7
—

———
— n*
in delictis pronunciari oportere ſecundum morem priuatorum iudiciorum, ſed in pri⸗ uatis iudicijs contumax poteſt haberi pro confeſſo. c.z. vbi gloſ.& Docto. ergo idem
oteſt eſſe in criminalibus, in quibus con- tra abſentem procedi poteſt, ſed prima re⸗ ſponſio tutior eſt per ea, quæ dicit Bar. in 1. lege Cornelia. ff. ad Senatuſconſult. Syl⸗ lania. Cæterum propoſueram hic tractare quæſtionem non omnino extraneam, Vi- delicet, cum in quibuſcunque criminibus ex conſuetudine& ſtylo procedi poteſt contra abſentes, t an debeat admitti procu- rator pro abſente, ſed quia reperi hunc ar⸗ ticulum plene diſcuſſum à Baptiſta a Vil⸗ lalobos in ſuis commu. opin. in verbo, Ab-⸗ ſens. nu. 10. ideò ad illum me remitto, alias plenius tractaturus ſi occaſio ſeſe obtulerit, hanc ſecundam opinionem ſequutus Se⸗ natus pronunciauit, pronunciationem de- licti pro confeſſo, bannum cum publica- tione bonorum tenere.
SVMMARIV N. Confeßio fictaquæ reſultat& contumacia, an tranſeat ad hæredes, intellige vt num.3..
2 Pana defuncti quando ad hæredes tranſeat.
DECISIO CVI.
Contumacia defuncti quando hæredem afficiat.
e Vecedit ex dicio pro- ceſſu alia quęſtio, cum 29„huiuſmodi confiſcatio fuerit declarata aduer- ſmus patrem ob eius con- tumaciam& non exe- A cuta, an executio tran- ſeat, fieriq; poſsit aduerſus hæredes& pri- ma facie videbatur dicendum, non tranſire Tex doctrina Bartoli inl. eius, qui delato- rem. ff. de iure fiſci. vbi confeſsio ficta, quæ reſultat ex contumacia, nõ tranſit ad hære- des, pro qua opinione facit textus in l. cri- men. ff. de pœnis, vbi crimen paternum nullam maculam flijs infligere poteſt. Ad⸗ ducebam pro hac opinione videri doctri- am Bald. in l. ſi plures. col. 7. in princip. C. de condit. inſertis, vbi expreſsè poſt Marſ. de Fan.& Cyn. dicit, quod banna bannito- rum in aliqua pecunia præſtanda, non poſ- ſunt exigi ab hæredib. allegat tex. in J. ſi pœ-⸗ na. ff.de pœnis,& videtur ſentire Dec. did. conſ. 252. num. 5. quibus adſtipulatur Bar. in lI. num. 7. ff. de priua. delict, concludens
SENATVS PEDEMONTANI
ardn ſ ha„4 jau fict feſsionem i iminal; funchaßt 4 urdluuy ul am conteſs m in criminalibus rgent wfs. Lu run .„. T lariter non afficere hæredem San rae, e TO’3 Vi e quem dae gumumle & ſequitur Bap. a Villalo. inſuis com 3 Kutaiyf vunwun in. j lde teten, opin. in verbo, Abſens. num.lo,yerſa f't nchalal, 4 8— 7„„l⸗ & quod licet. 3 175 rauune Contrarium tamen in caſu noſtrom 4 Drne gbün 2 1 Jus dotunlie 1
) tent ſug us tunen!
viſum fuit ſecundum Alex. in d.l eimj 1 14e Aaußs 1 aaee Guuuſ
delatorem, poſt Bald. in l. vnica. C ert mi. ctis defunctorum, vbi dicit, t quoi ugu Mlclt, fquodqa a„.. bun do confeſsio ficta tranſit in condennth Fuc in nem, tunc pœna tranſmittitur ad haret Dnu i N ublurhi propter ſententiam. Idem ſentit Angai 1 uuiſen 7 tractatu maleficiorum, in verbo, Doni niu Iudex videns. num. 45.& conuentl en diciorum. ff. de accuſationibus, vbihn Bal. in l. fin. verſic. quæro. C. de contu* arh lles ſert.& textus inl. 3. C. ſi pendente:pha- Rdr gn lunnonulſciun mors interuenit,& l. fin. C. ſireus veli mortuus fuerit, quibus deſeruiuna
ſu.
fules redi⸗
16 laultaten I maa 1 4MLerät- duere tenectun ej oréA ulter onſiten denect W Hurchet dun dentu ei aame
per Abbatem in c. cum nobis. col. tn DISd oin. ſcriptionibus poſt Bart. in l. commii gnende publicanis. wirztin einr 4 un dus Non obſtat quod dicitur, contuna kaniun 1 1 wlan non tranſire ad hæredes: t quia inteliſ vann n ſ lhug dum eſt, quo ad hunc effectum, quiu Aal ls qnde Pin
poſsit purgare innocentiam defundiſt dum Ang. in l. manifeſtæ, in princhi de iureiuran.& ibi Alex. lo. de Plateai col.z. C.de iure fiſci.lib.10.
Kabulidocie demäcopoſe ne⸗ VNaxpruta Muſe
W uenls Mauunm Non obſtat Bal. in d. l. ſi plures,&" 1 8 dict. conſ.255. quia ſecum adferuntiiſ NWèi. ennahe XR WMronotiondumſc-
de
ſionem, vt apud Bal. in verſ quiabouis fiſcata,& in verſic. niſi ſit executapan fiſcationem vel exactionem. Et Dä verſ.niſi expreſsè in ſtatuto hocdius reſpondet Neuiza. conſ. 68. nu. 18.,1 20. num. 30. poſt Bar. Bal. Berta,& eum citatos. Addebam pro hac oyti eſſe decretum Dominicale ſub rubie redes defunctorum, quibus dum viun
gulta 1 mrern dgmameam lumuu un equam anmus eſe, horaone a 2Adaus raiarn, dpntam n caul marnronal
—
tnmguepin um lllen, onil
J lpuanoneſht ons, f, 1 donege d, Tan ach mttru⸗
ſe d ond. emeiu dtem deſo 0 quo cauetur pœnas ſeu mulctas deim iucerde iheeudzman impoſitas,& non declaratas non in Pan,a anndenrcs ad hæredes: ergo ſi fuerint declarani baora 1 V 9 1 dexd o,f eunt, cum in ſtatutis argumentumicl ſengerunr 1 V h bitndden . 115 2, ſ w dn trario ſenſu vrgent, laté Euerar. inſiniſ ceuhn 9 Eilhäneim L enm. legalibus cap. 4. col. 16. poſt pluregaten confeson dr end V eepnmnan citatos. Et ita fuit in prædicia cauſi attn en 3 4 Rai ban tum,& inde cauſa compoſita. weitnaala kam m dan V d ant ad ein weuagYV 8sVNMARIVM mManxlKc, 1re Felnnn in ama, ſnd.
„.... 142 b 2Acta inſtructoria ſiue probatoria facta in ne ndig 2C.deei
— an fidem faciant inter eaſdem perſonus in 4 gen V m llegats dicio ad diuerſam finem tendente remißiue 1 dun Weh 2 ſer heic vig
2 Dotes an virgini ſtupratæ conſtituende int zct d la dotes, 8 3 dum facultates ſtupratoris, vel patrisviginſs ceur n8 V dmn R 9
— e Pn du
pratæ. 1 Wnſg con

ctimie
u
. 1 in!
. 1 —— 2
—
pœ Coac⸗ d P Gid „ Ekna It amitiinera rlentenr ra 1 nentig dem er K
aleticic e 1 3 Dam verhh)
vldens nut U
ie vona in futurum acquirere boſſe. quis à iure præſu-
PDECISIO CVII. 9² endas ſecundum facultates ſtrpratoris, ſed
patris ipſius Margarittæ 8& ſeundlnfn u⸗
merum liberorum, nec non& puellæ di⸗
gnitatem. ſi filiæ. ff. de legat.3. l.quæ ro.& l.
ſequent l. cum poſt. 9. gener-.ff. de iure do⸗
tium. cum ſimilibus.
Qibus tamen non obſtantihus con⸗ trariam opinionem veriorem eſſe dictum fuit, pro qua adducitur textus expreſſus Exodi,& Deuthero. cap 22. relatus in cap. I. de adulterijs. vbi habetur, quod ſ quis ſeduxerit virginem nondum deſponſatam, dormieritque cum ea, dotabit eam,& ha-
grgumentum ab euſtatione, Abſurdi„did ßimum eſt, cum à rationt& iudicio natur alt dcſumatur. Non entis nullæ ſunt qual: tates,& ſuper non enie nul⸗ lum cadit arbitrilem. Mater& auus materaè non kenentur dorare filiam, veln ptem. niſt ex magna& probabtli cauſa. Dotes vbi arbitrio poni vti conſtituendæ ſent, iſpi= ciendæ ſunt qualitates Hltæ, quæ dotand acſt,& facultates ipſius dotantis, ira tamen vt minores congruis alimentis non ſint, quibus dotes æquipa- rantur. potis conſtitutio facta à patre filiæ in fraudem ercdi- torum non valet.
1..„. 8 X.. 1m. ff. de as. ½ con. u ter dotare fliam tenetur ſecundum uas facultates, bebit in vxorem. ſi verò pater Virginis dn veſ tionidn vbicunque pater inopia labsrat. dare noluerit, reddet ipſe ſtupraror pęcu- ter VerIſ xro,, de Vürgiuis corruptor, quas dotes conſtituere teneatur. niam iuxta modum dotis, quam virgines extus inll* en d dotem non ſolum tenetur, ſed; 5.
us inhe.lipente, ua Staprstor ad dotem non ſolum tenetur⸗ etiam ad accipere conſueuerunt. qui modus aſti- eruenit„ O. expenſas in iudicio masrimonlali factas⸗ 13 aueneſ Chr mabitur ſecundum facultates ilhus, ſc-licet uer 3. — it, ahus den ſtuprantis,& dignitatem puella: na mter⸗-:
anig. nobſtat qu as lici ſtat qu as licitu anlire ad Nr ales:fan † Arr 9 lt, quo ad l au effecuan purgare in erntiamäna Ang. in l. n fetz in eiuran.& il loen E. 1 a(X.0Anaten de iurefif— l0. onobſtat B. d.ſa a nyelcbo liltamha onem vel= on KD
iſtexprels
N rretum De
defunctorte ulbe
auetur pœt as eu mi dein zudicioad diuerſum finem tendente?de qua 8 cuaban Bar.& Dociores in] 2.§. hoc ædicto. ff. vi mtan bonorum. rap.& in l.2. C. de edendo. varia
tas,& na
cdes: ergo tut eri r arg mtumi
im in ſta 1 minlo
t 6
enſu vrge— te ¹
„dotulfes us cap.4. 9 Erita fui rad
inde caul npe
;) enuuu ¹„ Kons ſ, 94 nſtrutoris 1 X an Dn 9! „Kden facls T4e, jgu
dd diuey) Atente t
cumtnen A—.. deguſtatac ipſa materia, dignam eam exi⸗ ſtimaui ampliore, quàm animus eſſet, di-
ſputatione tractare. d tamle dagandam, cum in cauſa matrimoniali in⸗ 4 ipſe ſtuprator, I cum non entis nullæ lint
do or AGnb.&! 3—. 2 det Neuit.-n Mänter partes cCoram eccleſiaſtico iudice verten- .Bute vtraque pars ſtuprum faſſa fuerit, omiſſa
4 cimps detur dicendum, illas non eſſe conſtuu- * 5,
pretatur gloſ.in d. c.i. in verbo, luxta mo-
dum, quæ opinio corroboratur, primo ar-
hnt 3 guendo ababſurdo euitando t quod argu- mentum eſt in iure validiſsimum l. 1.§. vn⸗ de quæritur. f. de publicanis. I. nam abſur- dum. ff. de bonis libertorum. Baldus in l. conuenticulam. C. de epiſcopis& clericis. quod argumentum ſumitur a ratione& iu- dicio naturali, teſte Bald. conſ. 29. col. penu. & vltima. volum.ʒ3.& inl. Pomponius. co- lum.z. fl. de negocijs geſtis. latiſsimẽ Euerar. in ſuis locis leg. cap. 8. abſurdum verò eſſet,
ſi ſecundum facultates patris, vel puellæ,
ſtuprator conſtituere deberet dotes,& pa-
ter vel puella nullas haberent faculcates,
quia hoc caſu nullas deberet ſoluere dotes
DECISIO CVII.
An virgini ſtupratæ dotes conſtituendæ ſecundum dignitatem& facultatem ipſius ſtu pratoris, an verò ipſius virginis qualitatem.
SNS S,
4 d 3
2. Iſis quæ Specu. Franci-
8 ſcus Beluiſius docte qui dem& copioſe in cauſa N Margarittæ Muſſæ ad⸗ uerlus Martinum Lu⸗ scium à Ripa prope che- rium oriundum ſcripſit,
. .— 4 5=
cuius veritatem in-
qualitates, l. eius qui. 9. pen. ff. ſi cert. peta- tur. gloſ. in cap. bonæ memoriar, i primo in verbo, Per rerum naturam. de electione. nec eſſet ſuper quo vir honus poſſet arb⸗ trari aliquas dotes, quia ſuper non enre non verfſatur arbitrium. Bald. in l. milſtes. C. de teſtamentis, quem refert& ſequitur Cardi. Tab. conſ. 139. colum. z. verſic. quars tò ad idem. quo caſu talis ſtuprator impu- nis abiret, quod eſſet omni iuri diuino, na⸗- turali,& ciuili, repugnans. Item& econ- trario reſultaret abſurdum, quia ſi pater puellæ fuiſſet diues, ipſe verò ſtuprator pauper, teneretur conſtituere dotes ſecun- dum facultates patris diuitis, quod facere non poſſet: vt ergo euitetur iſta abſurditas, vel mhumanitas, debent iura loqueniia de ſtupratore intelligi, vt dotem conſtituat ſecundum proprias facultates,& vitginis dignitatem. Er pro hac opinione faciunt in argumentum omnia iura ſapra in cou- frarium
ſcripſerunt Canoniltæ, præſertim Felin. in c. cauſam, quæ. de teſtibus, praæmiito, quod confeſsio in vna inſtantia facit fidem inter eaſdem perſonas in alia inſtantia, non ha- bita diſtinctione, an tendant ad eundem, vel alium finem: ta pulchrè Felinus in cap. veniens il ſecundo. num. 10. de teſtibus. Bal. Caſtren. Alex.& Dec. in d. l.z. C. de edendo cum alijs ibi per Decium allegatis, quo prę- miſſo, quæritur, qualiter huie virgini ſtu⸗ pratæ ſint conſtituendæ dotes?& prima
facie ex allegationibus domini Belui ſij vi-

S ENATV S trarium allegata, quæ hoc modo inducen- do, retorquentur. Nam ſicut pater de iure
naturali,& ciuili tenetur de proprio patri- monio dotare filiam, iuribus ſupra allega- tis,& Lſmm. C. de dotis promisione, debet eam dotare ſecundum patris facultates, ac umerum liberdorum, ac etiam dignitatem mulieris& mariti, d. l. ſifiliæ,& d.. gener. & d. l. quæro: ergoa ſimili exidentitate, ac etiam maioritate rationis dicendum eſt de ſtupratore, conſtituente dotes virgini ſtu⸗ pratæ ſecundum ipſius ſtupratoris digni- tates,& facultates, ac etiam ſecundum vir- inis qualitatem, per regu. l. illud. ff. ad l. A quil.& l.à Titio. ff. de verbo. obligat. cum ſimilibus alioquin melioris conditionis eſſet ſtuprator,& ſic delinquens, quam pater.& huic interpretationi adſtipulatur 5 alia ratio,& argumentum. t Nam ſicut ma⸗ ter vel auus maternus non tenentur dota- re filiam vel neptem, niſiex magna& pro- babili cauſa à lege expreſſa. l. neque. C. de iure dota. cum tale officium ſit paternum. d. l. final. C. de dotis promiſsion. Attamen ſi mater vel auus à lege cogantur dotare in eorum pœnam, vtputa quando non ſunt orthodoxi, tunc debent iuxta modum ſua⸗ rum facultatum, non autem patris, conſti- tuere filiabus vel neptibus dotes. l. cogno⸗ uimus. C. de hæreticis. Iaſ.in§. fuerat. num. 114. inſtitu. de actioni. Lupus in repetitio- ne rubri.de donati.inter virum& vxorem. §. hodie tamen. num. 4. ſic ergo in caſu no⸗ ſtro cum à lege diuina,& canonica coga⸗ tur t ſtuprator dotare ſtupratam, debet iu⸗ xta modum facultatum ipſius illam dotare, & ſic arbitrium boni viri erit dotem arbi- trari, ſecundum facultates ipſius Martini ſtupratoris,& qualitatem filiæ, ita tamen, vt tales conſtituantur, vt ex eis poſsit con- ruè ali, cum dos& alimenta regulentur Apari. l. cum vnus. 9. fina. ff. de alimentis, & cib. legatis.& ita dicit debere eſſe arbi- trium boni viri Baldus Nouellus ſpeciali 16. primæ partis. colum. 9.& Archiepiſco- pus Florentinus in ſumma in ſecunda par- te, titul. quinto, in cap. de ſtupro.§. I. vbi di- cit ſtupratorem debere ſatisfacere ſecun- dum ſuam facultatem,& mulieris indigen- tiam. Non obſtant igitur allegata in contra- rium, quia loquuntur, quando pater vel eius hæredes cogerentur dotare filiam: ideò nimirum, ſi ſecundum facultates ſuas debet dotare. ſed nos ſumus in dotatione facienda à ſtupratore: ergo ipſius, non au⸗ tem patris, ſunt conſiderandæ facultates.
6
₰
filiam, niſi pater ſit pauper, quiatunain ſecundum eius, non autem paursin facultates tenetur dotare. d. nequena & ibi Bald. C. de iure dotal. Bartolusn then. res quæ. colum. i. C. communn gatis. Bal. Nouellus in d. tractat d; ſpeciali. 16. primæ partis. col..laſindi- rat. num. u.& pro iſta opinione qui attendatur ea dos, quæ aà patre ci potuiſſet, ſed maiorem dare teneau prator; eſt expreſſa deciſio Abb. indun 4- notab. de adulter. quem ſequitur ad ſummam Angel. in verbo, Stup tera C. laſ.in 6õ.omnes. num. 24.&n de actionib. vbi expreſsè format q nem poſt Nicolaum de Neapol u 10 cõcludit, quod t corruptor virginuöm teneatur ad illam æſtimationem euli tem ſupra dotes à patre conſtituts ſi b go non fuiſſet corrupta, ſed plenstnas dare dotem de proprijs bonis,&ſteu ſtione illa non habita conſidetalbh- libras trecentum, quas pater procti9 gini filiæ conſtituerat, ad libras nlein prator tenetur. Et ex hac deciſoni litur argutum obiectum Domini t ſij ad id, quod dicebatur de ſecundi propter deflorationem. Sicut enim pin huiuſce puellæ, ſi viueret, vel nunc 1 mater data paupertate paterna vellentt ptui tradere ipſam puellam cortuptam inuenirent maritum condignum,. lam vellet in vxorem ducere, nid conſtituta ducentum aureorumauplu
—
P EDEMONTANI lruuslt quæ ſiattendantur erunt dotes conſinunuige f f.Muzan dæ vltra ducatos ducentum, cum 2 un aihaseunli taſerfan argumento dictarum legum. un ain ale2 neglo
7 Non obſtat t dictum Galdiinl. Ba ſmnc w 5 nrel n C. de dotis promiſsion.& Romani ll 44 ke um ſolut. matrimon. quos refert& lequi f mn 6 S u 1u in. fuerat. num. 16. inſtit. deactio,qus beß l 60 ſtituen I tifarie poteſt reſponderi, primò autt u Narhane ſgpense3
3.„dle npaul. lleropoltano. beat intelligi huiuſmodi conſtitund ii ens it — 1 1dat en man, lra dotem tis faciad patre nulla bona habentetn, unn gaih llent 8 lere, ſcilicet in fraudem R prai unmane mutläleme creditorum, prout ſentit Baldus log ün 3 äun mattmoniun allegato, non autem reſpectu acdonn mnren nisdunnum, ſonalis,& bonorum, quæ in furuum len 3 E däcarDenther⸗
8 ſet acquirere, t prout à iure polleac vudh nue aotpunipxiledh re præſumitur. I. ſi defunctus. C. ab 8 4 ih sargertipwoptel vel ſecundò poteſt reſpondenm uot, 1 arm, d pln pue rum ſit patrem inopem non poſti uiciins mqrd eoatexpe tradere, cum nemo det quod nontai äu or vio cumlicrbuer ſed nos ſumus in eo, qui teneturgon ribn ſerne nccumm wboetttl eſt diues„quo caſu non eſt habenuan and ua m terei dips PaupLktatis Paderha., Wi in ſimil bu Vürat mbuuigCdef
9 de matre diuite, t quæ nonttenetuts Tabaaèti ragalacele
bimum daneodeatum fuit dot dm ele puut im Nugniam lech ein gwaltet ehrcdtwnesſtuprato
Hbitarauot laibiglusvirginis tmäorltt t umlananetleri d
foldetconl
An iArirn
1 Tuum er iabberiiſtcre „ 3— 12 ie ſtermnſſintzen fn ztanu A. r 1 Klurlete hur. 6 V hei, tin tenengreſmin 1iſeme ſtwri Gon, an. t 3 Wan. n M 3 upyenetineabinagn ü hegttus ge funäuntnr lene fang ns 8 4 Rc n,ſtus.
7. Uha ain du unuügreunan
8 Vurllu V
1.. do naneroſ 1
ts ſeanag
Keretei zuc
iaa ao uc
aein kruennit u n ſe mie d ſäu ke 4* fahaen R
ulemau tan

— 4 dote eh
„— M Nenra er Tü 1 9 lEt— A enn
DECISIO CVIII. ta illam integrè ſoluere d. Martinus ſtu-
tatt di e Som. orator debet non habita ratione dotis con Ie p. A„— Lous promt, S valdin ſtituendæ a patre, vel matre, ſi corrupta nõ mattmon.LRa, fuiſſet,& ita expreſſè ſentit Iaſ. in d.§. o⸗ erurumin einde mnnes. numero 24.& 25. ſequitur Bermon. Al„.... oteſt n) Nircen de publi. concubi. in ô. ſtuprum. nu. 17. —. G meelliof! a, Na Nec iniſta dote conſtituenda aà ſtupra- b w 1t hdi en tore imputari poſſunt expenſæ factæ in Apatte nu. 8 4 ſcilcet n Dataden cauſa matrimoniali corã Metropolitano, I Dr Dem den quinimo tales expenſæ eſſent vltra dotem Aalnh. du..—„.. ato n ds it Bat reſtituendæ ipſi Margaritæ, aut ſaltem com „A t(peau, penſandæ, cum ad dictum matrimonium 1 b0— 4„ 2 54 11 7⸗ 3 nor eguani legitime ebit Leuülhiſes deeniend& e, IpP rr nh canonicum, d. c.22. ExO c.22. Deuthero . e 3p„„** 8⁴ elumitur IIE d. 2. ntur. unqu, vbi addit, quod ſtuprator patri puellæ da- 1 11 A 66„. 7. 2 7 ⸗ 1dd pod elparth bit quinquaginta ſiclos argenti propter in⸗
ut patrem in An nnn ſe, cum neis
„Det quae slumusine er Ul tener
aon eſt S VI In
atre diuite, ſe nonn
lles, quo ca
Crtatls pat
,nilipaterſſ perg ndum eius, a auten tatestenetut au eddean Bald. C. de aas lotz un tes quæ. coli π b
Trein; LA
—
„Bal. Noueſaun nc al. 6. prima a is clllidi num. II.& pt N opitamm 1datur ea do. ux aon alſet, ſed ma um dnac
A, elt expf̃
prelne clotlt tab. de adult— uemcaray nmam Ang retijpw o. Iain. Of e Tennlth tiontb. vbi( ebeiſqur poſt Nicola am ce la d di, quodfo— ptol rtlsn acur ad illan= im ei uPra dotes 4εααvcss, — uiſſet cot ax a ſtſſela lotem de prur Lbon 6 „illa non 122 cofa8 trecentum Sespard 4 aliæ contttt I xuit
„*„ r tenetur.
ſuriam etiam patri illatam,& ipſam puel- lam habebit in vxorem, quò vero ad expen ſas factas coram Senatu, cum fuccubuerit, nullamq; legitimam cauſam habuerit liti⸗ gandi, clarum eſt eum teneri ad ipſas ex- penſas,l.fina. cum ſimilibus vulg. C. de fru- ctibus& litis expenſis. Et ita per Excellen- tiſsimum Senatum iudicatum fuit dotan⸗ dam eſſe prædictam Margaritam ſecun- dum qualitatem& facultates ſtupratoris, habita ratione qualitatis ipſius virginis, ita vt maior ſit dos, quàm ſi à patre filię virgini fuiſſet conſtituta.
SVMMARIVM.
à rideicommiſei conditionem in dubio extitiſſe dicendum en,& ei qui dicit fideicommiſſum defec- ſe incum- bit onus probandi.
3 Füilios licet quws ante habuerit, non tamen præſumitur habuiſſe tempore mortis.& conſi. ſeq. numero ſe- cundo.
s Negatiuam alleganti ſeu opponenti incum bit onus pro
bandi quando talis negatiua eſſet fundamentum ſuæ intentionis.& conſi. ſeq. nu. 8. 4 Pater& mater in dubio prias mortui præſumuntur qudm filij.. Mors illius probanda eſt cuius vita obſtaret ei qui dicit ſe heredenm. 6 Obligatio ſeu ſtipulatio de aliqua quantitate ſoluenda & reſtituenda in omnem euentum dotis reſtituen- dæ, habet in ſe talem conditionem, ſi ſine liberis v- xor eius deceſſerit. 7 Superuixiſſe ex pariter morientibus aliquis non præ- ſumitur, cauſa committendæ ſtipulationis. 8 Exceptio firat regulam in caſibus non exceptuatis. 9 Qutlitates omnes in libello ſeu in contractu deductæ, probandæ ab eo ſunt, qui ſibi incumbentia proba- revult, aliàs eas non probando ſuccumbit. 30 Argumentum à communiter accidentibus transfert onus probandi in aduerſarium. 31 Intellecius l ſpadonem.. abſolutus, de excuſ. tuto. mtelle ctus adl ex facto..ſi quis autem ff ad Trebel. nu. 12,& conſi. ſeg nu..
153
13 Diettio, Autẽ, aduerſatur in iure e in facto.
14 Teſtatoris voluntas vt conſeruetur in dubio facienda
eſt interpretatio.
1s Superuixiſſe alterum de duobus quando requiritur, tunc non ſufficit quod ſimul deceſſerint.
Filius quando præſumatur ſuperutxiſſe parenti,& cui incumbat onus probandi. nu. 17.
Poßidentis in pari cauſa melior conditio eſt,& in am biguis pro eo iudicari ſolet.
16
48
DHECISIO CVIII.
Matre& filio, de quorum ſucceſsione agi- tur, defunctis, queritur, cui incumbat onus probandi, matrem filio vel ſilium matri ſuper- uixiſſe.
AESAR de Alber⸗
tis confeſſus fuit habu-
— quos promiſſit reſtitue-
— g —=
tua dicta Ioanneta, Honorata eius mater agit contra dictum Cæſarem, proponens dictam eius filiam deceſsiſſe ſine liberis, ꝓinde eius bona ad eam ſpectare, petens propterea dictum Cæſarem condemnari ad reſtituendum dictos florenos mille. Ex⸗ cipiente Cæſare, non teneri reſtituere præ- dictam dotem cum dicta Ioanneta ex eo fi⸗ lium ſuſceperit, quod etiam faſſa eſt mater, addens tamen filiã ſine liberis deceſsiſſe,& ideo caſum reſtitutiõis dotis eueniſſe. Quæ ſitum fuit, an ipſi matri incumbat onus pro bandi Ioannetam filiam ſine filijs deceſsiſ- ſe, an vero Cæſari marito filium, ſuperui⸗ Xiſſfe ET pro matre agente adducitur Il. ex facto.. ſi quis autem, ff. ad Trebel. vbi cum non apparet quis ante,& quis poſt deceſ- ĩ ſerit, conditionemtfideicommiſsi extitiſſe, magis dicendum eſt: hinc dicit ibi Bartol. quod ei qui dicit filios ſuperuixiſſe,& ſic conditionem fideicommiſsi defeciſſe in⸗ cumbit onus probandi, quod etiam voluit idem Bar. in l. qui duos. 9. cum in bello. ff. de reb. dub. dicens, quòd ſi non apparet patrem& filium ſimul deceſsiſſe,& igno- ratur, quis prius,& quis poſterius deceſ- ſerit, tunc ille, qui dicit aliquem deceſsiſſe ſine liberis, habet intentionem fundatam de iure communi, quia licet filios ante ha⸗ 2 buerit, t non tamen præſumitur tempore mortis habere, l. ſpadonem.§. qui abſolu- tus. iuncia glo. in verbo, Depolſitionibus. KK ff.de

4 12
S ENATVS PED
H. de excuſat. tuto.& Bartol. referunt& ſe-
uuntur reſpectiue, Corne. conſ. 119. lite- ra l. volum. Angel.& Caſtren. in d.§. ii quis autem. Alexand. conſ. 20. in Hin.& conſ.. volum. i.& in conſ.29. volu. 2. laſ. in l. is pPo-
teſt.colu.pen.ff.de acquir.hæred. Soc. in d. l. 5
qui duos.. cum in bello. col. 2.& conſi. 89. nu. 8. verſ.accedat. vol. I.vbi etiam loquitur in ſucceſsione ab inteſtato. Alex. remiſsi⸗ ue in allega. l. is poteſt. Dec. in cin pręſen- cia. col. 23. verſiprædictis etiam adde; quem refert& ſequitur Pariſ.conſ.iʒ. in lin. vo. Alcia. in tractatu præſumpt. reguùla prima pręſ. 49. verſ. ſecundo fallit adducens ratio nẽ ad d. 9. ſi quis autem. Corn. cõᷣſ.3ʒ 40,. vo⸗ lum. I.
Contrariam opinionem tenuit Imola in dicto 9. ſi quis autem, poſt lac. de Aretin. Alb.& Rapha. Cum. cuius ſententiæ fuit
8,. 5—.. 3 Aretin. in J. ſi de ſua. col. penul. in prin. ff. de
acqui. hæred. Alexan. in d. 6.ſi quis autem. & Rippa ibi, quem refert& ſequitur Nico. Areletan. in additionib. Alcia. alleg. præ- ſumpt. 49. Pariſ. ſibicontrarius, contilio 36. numer.45.& ſeq.vol.2. qui omnes mouen- tur eo quia grauatum ſine liberis deceſsiſſe, eſt fundamentum intentionis partis agen- tis, quod etſi effectu ipſo negatiuum ſit, ta- menagentit incumbit onus illud proban- di, l. optimam. O. de contrahenda& com- nittenda ſtipulatione.& l. in illa. ff. de ver⸗ borum obligationibus. vbi Bartol.& Do-
. Felin. poſt Ioan. Andre. in c. ſuper his. extra de accuſa. numero decimoſexto. vbi plura pro hacregula adducit Corne. conſil. 87. litera B. volumi.z.& pro hac opinione conſuluit Bald.in conſ. 145. volum. 5. pluri⸗ bus rationibus. primo, quia non probauit agens, filium deceſsiſſe ante matrem, quo fit, vt non appareat dictam agentem ſciuiſ⸗ ſe hęreditatem filię ſibi delatam fuifſe: ergo eam adire non potuit, l. hæres. vbi Docto. ff.de acqui. hæred.& l. nec nos. C. de capti- uis& poſtl. reuer. ſt ergo non poteſt adire, non potelt agere actone ex ſtipulatu quæ competit hæredi. Sed hęc ratio non mouet, quia fieri poſſet matrem ſciuiſſe filium prę⸗ deceſsiſſe, ſed probare non poſſe. Secunda ratio ex Baldo ſumitur, ꝗa in dubio debet præſumi, primo mortua mater, quam filius. d. l. qui duos.§. cum in bello. iuncta glo. ff. de rebus dubijs.propter commune votum & pietatem parentum ordinemq́; natu- turæ, I. nam erſi parentibus. ff. de inofficio. teſta.& I. ſcripto. ffl.vnd. lib. l.liberorum, in fin. de verb. ſign. lex enim naturam imita- tur. inſtit. de adop.. minorem. ita determi-
E MONTANI nat Caſi r. in l. ſi inter. num.a ſi denhqx pulchre Aretin. conſ. 50. col.a. verliſa do hoc probatur.& col. ſeq́. verſ. ſiera præſumitur iuniorem plus viuere i diratum. ff. adl. Falcidiam. Tertiam 5 nem eam eſſe aſſerit, t quia, quoties In cit ſe eſſe hęredem propter mortem 2 us, qui ſibi obſtaret, ſi viueret, debetcus de ordine mortui:ſcilicet, quod ille qut beret obſtare ſit primò mortuus ſiau qui dicit ſe hæredem propter montenan rius, ex ſubſtitutione, debet probareci eueniſſe, l. fin. C. de ædicto di. Ad ſola Alias rationes ponit, quas breuitatsg omitto. †᷑ Adducebatur in caſu iſto an fundamentum, quia illa ſtipulato quidem florenos mille prædicius n promittit reſtituere in omnem euena & caſum dotis reſtituendæ, habetintus tam conditionem, ſi dicta Ioannumu xor deceſſerit ſine tuijs, I. dos à pas Docto. C. ſol. mat. iunctal. cum acula O. de fideicom. l. cum auus. ff. de coni demon. ſed cum pars agens coniteꝛni anninam filium ex Cæſare ſuſcepiſſ eam poſtea ſine filijs deceſsiſſe, d& ſem ſuperutxiſſe, debet talem ſuperuiueni probare, cum ſit cauſa ſtipularionse mittendæ. t nam aliquem ſuperunſ pariter morientibus, in committendaſ latione non præſumitur, l. quod pai de reb. dubijs, ſecundum intellectun, communiter approbatum. ergo idm cendum ſeſt, vbi ignoratur quiptm ceſſerit, cum hæc æquiparentur, d. autem. l. qui liberis. ff. de bon. polſ dum tab. iuncta l. qui duos, in princi reb. dub.& hoc fundamentum frman regula, l. ſed& in illo. ff.de reb. dub.ii do aliquem prędeceſsiſſe„ekt fundma tum intentiouis alicuius, ad eum peda probare, à qua regula tres caſus en Alcia.in pręallega. præſump. 49 intian I ponit caſum, d.§. li quis autem. ſquæuli ptiones firmant regulam in calibustnen ceptuatis, l. nam quod liquide te pœ. leg.& latiſsimè per Pelin. in ci princip. extra vt lite non conteſt nonfe cedatur. Pręterea vera& cSis concu) quod agens probare debet, id quo 1 intentionis fundamentum, allas feum bit, etiamſi reus nihil pręſtitertt, l.qu 3
cuſa. C. de eden. 1. 1.& l. fruſtra. C deßle
t ſibi mncumbe tes de
ba.& volens probare tia, debet probare omnes qualita ctas in libello ſeu in contractu,& nont bans illas qualitates ſuccumbit,- 4
lo lure Aquey
nrerdigenlunn
ert calu Aper reger fu celent, aquulias non n
rhiun nunnankecilel tobatasc almnt,qpodm uin nisctalneti Kunu bumunelme trgügoben geran 4 culomiore N lo heetüce 4 hcermt matuläyts umtt,
lnadtum u miapenen n Agemumm norüuracdenl b dium peeno duiduoseam ib be dercd. n qrod ugmenttun ommuniter albWeligebabil in jeipquoltt ſ
rranstert orer bandi n aduertarte arlagghnin Roman(ng,4 prglilnen nles.deprobati Nudl ar n. Lrbge kuerau.c Hur at Nan jam mutem onus Maciſtium Wrllepeninen Ne pogaaalgn möqunadlolunm, lionem.1Nambi te ànoca twrelae as,punainnume Ool cum ohzarn eunn 3— duag 34 6 Wrlältunanele kerl zar V 4 Non wart u meiwtm ta 1 1o guod o dauart nn, Rralquor tempus nerins an ubida
1
fantale 6 V enen 889
tt a AAprodare nil neuelmn ütsad ete
vojedrtſe n Colis excu a lotum Ne
1
R u a † gätuncad Prüusfpinde

g.
*1 watih cum materia, ff. de re iudica. Pelinus in c. exa 1, n Ölegaen minata, colu. tertia. de iudac. Marſil. in rub. e Dn C. de probationib. numero 333. cum ſequen dle lam.e tibus. ſed qualitas deducta per matrema- aliet a ni dan entem tam in petitione, quàm inactis, eſt — en er prern quod loannina poſt ſuſceptum filium ſine „Doltan t puue uberis deceſsit, proinde filius matri præde- emortuſ, cer gai ceſſerit,& per conſequens euenerit caſus ktare lit nir reſtitutionis dotis, quæ qualitas non uit le hærec Sroxran probata: ergo dicitur mater non feciſſe ſibi tituti an deder mn incumbentia, nec ius præſumit, quod ma- el.kin. C.= üiäoe ter, quæ ſuſcepit filium, decedat line filijs, ationes po readi cum iſtud ſit facti,& facta non præſuman- 8.t Adduc Lurn tur niſi probentur, l. denique. 8 ſubus
nentum,(1 ila t cauſis maiores, l.in bello. 9. facię. ff. de ca.
m florenos aa 4 poſt.reuer. imò ius& natura præſumit, vt nit reltitut⸗ ſupra dictum eſt, tilium ſuperuiuere matri,
& prænatum a communiter accidentibus, etiam pręmori, d. l. qui duos. õ.cum in bel⸗ lo. ff. de reb. dubijs. quod argumentum a communiter accidentibus eſt probabile in mat as caba 10 iure atque vtiliſsimũ ei, pro quo ſtac, f quia om.Ln auus transfert onus probandi in aduerfarium, vt ſingulariter dicit Romanus ſing. 402.
=omne Im dotis ret Andzh onditionen Jiqalon ecellerit ſin a s 1, .C. lc
n. led c mIttagewan
mme etarelſ pergl. inl. neque natales. C. de probation. tea line fi as eceſſ Mariil. late ſingu. I. latiſsime Buerar. c. 56. eh lemſam igitur ad Honoratam matrem onus pro-
aa ſiaut bandi filium ſuperuixiſſe pertinet. Necre- uem nul Pugnatl. ſpadonem.§. quia abſolutus, pro- ntid e conent' Pfer diuerſitatis rationem. I Nam ibi pater cnon praſt auuah volebat ſe excuſare à noua tutela ex anti- s ſec ax mtum, duis excuſationibus, vtputa in numero fi-
ter ao. Trungl liorum habitorum, qui cum ob varia acci- p nn dentia potuerint perijſſe, ideo non mirum, Ffiantiquis depoſitionibus teſtium atteſtan⸗ nac b ſc tium de vita filiorum vti non poteſt, quia qui ibet scene licet ſit quædam præſumptio, quod quio- unctal. ueieh lim vixit in futurum per aliquot tempus hoctus men potuerit viuere, cum mors ſit facii, quæ Lled& ini. denhmnon præſumitur: attamen talis præfum⸗ zuem prfdi ꝝpPtio non eſt adeò potens, quo minusis qui
re, cum ſit
melt, Vb
0 111e Aluall Il
tentiouis alt= Eanſte fundat ſe in vita eam debeat probare, vt ſub e, 1 qua 1.a b Pen tiliter dicit Aretin. in d. l. ſi de ſua.& eſt de reallega Sunuh mente Bartol. in. ſi quidem. C. ſolu, matr. „r A..bmefln uem refert& ſequitur Corne. d. conſilio 1. ant.(mnaen 9. litera G.& H. volum. primo. Nos vero e ſumus in caſu quo mater& filius deceſſe⸗ 15,1, bin fe rint,& ignoratur quis prius ſpiritum emiſe X n uim u, quia tunc attentis ſupra proximeè dictis extrawii Scuddb præſumendum eſſet matrem prædeceſsiſſe Prmteren ba bci d. 9. cum in bello. Tota igitur difficultas gemsprod n e conliſtit in reſponſione ad d,§. ſi quis au- Onis funde A relie tem,& licet lex plures& varios habens in- reus nſ;; tellectus allegari non debeat ad deciſio-
le eden, neb nem caufarum, vt latè ſcribit laſ. in 1.1. nu⸗
DECIEISIOCVIII.
194 lectus, licet apud Doct. incertus, teſte Bar. in l. 3. fl. Ae re. du. ideo ſophiſticis interpre- tationibus omiſsis, ad verum& germa- num ſenlum deueniam, quem ponit lmo. in ſexto intellectu poſt Bar. dicens, quod
12 ratio d. 9. ea eſt, quia illa conditio † ſi deceſ-
ſerit ſine filijs, debet intelligi de ſuperui⸗ uentibus,& ideo ſiliberi ante grauatum, vel ſimul cum eo perierint, non faciunt cõ- ditionem fideicommiſsi deficere, cum ſit verum liberos non ſuperuixiſſe, quod re- quirebatur ad tollendam conditionem fi- deicõmiſſi. Et ſi dicatur finem d. 5. differre à verſicul. ſed ſi naufragio, quia loquitur quando diuerſis temporibus deceſſerunt, ſed non apparet quis ante& quis poſt ſpi- ritum emilerit. quod probatur propter di- ctionem, cum autem poſitam in fi. d.§. quę aduerſatur præcedentibus in iure& in fa⸗ cto, ſecundum Bar, in l. hoc amplius. ff. de dam. infec. ad hoc reſpondeo, quod finis ſe refert& intelligitur, ſecũdum verſiculum, ſed ſi naufragio. vbi ſimul deceſſerunt,& tali caſu aduerſatur in iure& facto. verſicu. ſtatim præcedenti incipiente, Aut igitur ſu peruixerit, d. ſtinguens quod proximè di- xerat, nec eſt inconueniens vt etiam vide- mus in d. l. ſed& in illo. in verſicu. in qui- bus. vbi primo dicit, ſi pariter deceſſerunt, deinde magis declarando, ſubnectit, nec ap paret quis prior ſpiritum emiſerit.Et iſtum puto verum ſenſum d. 9. ſi quis autem.& eum ſequitur Caſtren. in l. ſtinter. verſicul. 3. fallit. ff. de re dub. Sed ne longiori ſermo- ne paginas occupemus, dato quod loqua- tur quando deceſſerunt diuerſis tempori- bus, dico quod nõ obſtat caſui noſtro, quia illud eſt fauore fideicommiſsi, ne pereat, propter conſeruandam voluntatem teſta-
14 toris, quafdilectus fuit fideſcommiſſarius
ſuperuiuens,& hoc innuit tex. in illis ver- bis, magis dicendum eſt conditionem fidei commiſsi extitiſſe. iuncta l. quotiens.de re. du.ita vult gloſ.in d, õ. ſi quis autem. in ver- ſicul. fideicommiſsi.& in d.. cum in bello. quam ſequitur Angel. Paul, de Caſt. Nico. de Neap. in d. õ. ſi quis autem. Roma. in l.in illa. ff‚de verbo. oblig. Alexand. in pręalle- ga. conſil.29.& 39.& in conſilio. nume⸗ ro vigeſimoſeptimo, volum. ſecundo. So- cin.in d..cum in bello. in 3.& 4. illatione. Alcia.d.præſump. 49. verſ.. fallit. vbi dicit quod lex non præſumit filios ſuuperuixiſſe, ex quo fideicommiſſarius qui eſt dilectus à teſtatore per talem præſumptionem exclu deretur. Nec aduerſatur l. ſed& in illo. qua Bar.in d..cum in bello, impugnat glo. quia KER 3 ibi

4 ͤͤͤhͤIIssõ—õ— 1 h Sn 8 64.2 —.* 2 22* L 8 8* . 4—.* 2 1 —„ 4.**„ 1 — 1—. 4— .———.———— 4————— 3 ..———*————— 2—. 3———————— —————————————————————————— —————————————————— 5—— —————————————————————————— 8 5 3————————— 5———————— 2— 8
ibi pupillus& ſubſtitutus pariter ſunt mor tui: ideo nimirum ſi pupillus non pręFiumi⸗ tur pręmortuus, cum non ſuperlit perſona prędilectaa teſtatore, quia ad hoc vt pupil Iaris locum habeat, neceſſe eſt vt pupillo ſu ꝑuiuat ſubſtitutus, l. I. vbi Do:ff. dẽ vulg. & pub.& quando de duobus requiritur al⸗ terum ſuperuiuere, nonſufficit quod limul decedant, dict. 1. quod pariter. Pau. de Ca- ſtro expreſſe inl.ſi inter. ff. de reb. dub. nam ſi extaret ſubſtitutus, ſuſtineretur diſpoſi⸗ tio, vt habemus inl. qui liberis. ſf.de bono- rum poſſeſsio. ſecundum tab.& inl. qui du- os.in principio.ff.qde reb.dubijs. quam lolu- tionẽ ſequi videtur gl.ibi in verbo, Vtriq.
Non obſtat etiam ex alia ratione d.§.i quis autem, quia ibi ſumus in diſpoſitione hominis, nos autem ſumus quo ad effe- ctum reſultantem ex diſpoſitione legis, quæ quidem procedit ex æquitate ſecundũ ordinem naturæ, vt filius conſequatur hæ- reditatem matris, potius quàm econtra,& hanc reſponſionem facit Alex. in præalleg. conſ.29. in fin. volu. I. poſt Bartol. in l. quod pariter. ff. de reb. dub. Aretin. in d. con- ſi.50, col. pen, verl. ſi ergo,& ita debet intel- ligi Barto. in d. õ. cum in bello. cum dictum Doctoris intelligi debeat ſecundum legẽ allegatam, lnon ſolum.. ſiliberationis, vbi
16 Barx. ff. de lib. legata. Tertio t poſſet reſpõde
ri, quod in d. 6. ſi quis autem, ſuper exiſten- tia filij, eſt in conditione reſpectu h æredita⸗ tis alterius, quam aſcendentis quo caſu non præſumitur filium ſuperuiuere, quia tunc talis conditio debet intelligi de filijs ſuper⸗ uiuentibus, cum conditiones ſint adim- plendæ in forma ſpecificata, l. ęuius. ff. de cond.& demonſt. nos autem ſumus in caſu quando ſuperexiſtentia filij, eſt in conditio ne reſpectu hæreditatis matris,& ſic aſcen- dentis,& tunc ſiue ſimus in diſpoſione le- gis, ſiue hominis præſumitur filium ſuper- uixiſſe, ratione humanitatis, d.]. nam etſi pa rentibus,& l. ſcripto. quam humanitatem lex imitatur, d. l. cum acutiſsimi. C. de fi⸗ deicommiſsis.& hanc doctrinam dicunt eſſe notandam& ſequendam in conſulen- do& iudicando Moderni Senenſes, in d. l. ſed& in illo, in fin. eſtq́; de mente Bart. li- cet eum non adducant, in d. I. quod de pa- riter, in verſicu. aut tale votum non eſt.& l. ex fatο. 9. ſi quis autem. quem ſequitur Nicolaus Arelet. in dicta præſumptione,
vbi Rir] 2 hi 1 1 749. vbi ponit tvnam notabilem maxime in
caſu no ſtro diſtinctionem, quæ prius cita⸗ tur a Rip. in d.§. ſ quis autem, nume. 9. ad. 9„ 8 ſ 2 H&◻— rebel.& videtur de mente Socin, in d. 9.
CONS IIL IVM.
cum inbello in finalib. verbis videl
probatur quod filios habuertt, Aun cumbit onus probandi ei qui dicitil ceſsiſſe ſine filijs, quia quando pr⸗ nimus ens, tunc præſumptio in a tempus futurum habet locum, vt dict in kex perſona. nume, 7. C. de probannh aut non probatur filios habuiſſe. Ln quia allegatio, quod eſt mortua mwen concordat cum qualitate ſtarushomini initio, incumbit onus probandi eiqut cit deceſsiſſe cum filijs, Bart. in J.ſtptiug 4, Oppoſit. tertiꝑ partis principalisftden
nen une, 1 uh lie
op.nun. Præterea inficiari non poteli ſupradictis ſaltem in ambiguo remelen ſitam, idcirco pro reo& poſſeſſore on petitorem iudicandum ett.§. commoiu
18 inſt. de interdictis. In pari enim cauſeſn or eſt conditio poſsidentis, I. fin. Qiin vend. c. in pari. de regul. iur. libro ſani ita ſentit Bartoꝛin l. liinter. ff. de rebi- bijs, quem refert& ſequitur Ripan quis, l.autem. num. 9. in fin. latè lupana de donat. inter vir.& vxor. 9. 75. BMn- cõſ. 145. Are. in d. l. ſi de ſuo. pro qubuni ciunt glo. communiter approbatæne ſint manifeſta. 12. quæſt. i.& 12. quæliicq in fin.& ſecundum hanc opinionemi uorem dicti Cæſaris deciſum extitit a ribus arbitris dum Cunei, Conſiluum montanum reſideret, quam decillonen connumerandam putaui, propterilliui ficultatem,& Prudentiſsimi luriſconti Ioan. Franciſci Purpurati Pręſidis llan ſimi, cuius reſponſum inferius inſas comprobationem, cuius ſententi; fuiſſe Doctiſsimum Didacum, libr.j 7. varia. reſoluti. quem à biennio citus & lętatus ſum cum viris tam clatſi hac in re in multis conuenire.
—
CONSILIVM PVRpVNA ti, Senatus Pedemontani Pi ſidis Meritiſsimi.
SVMMARIEV M. 1. Petitione hæreditatis aut interdicto, quorumt”o agenti, incumbit onus probandi hereditatenl
delatam&y ſe proximiorem defunchi 94 2 Prioritas mortis vbi ignoratur, idem iudicatur dedi
he nt i d
Ocaaub
) ſetauum l landuatem Itwasgkühe daäo quorur e voband ſen ſetßnie deerlalt muinkdele n rFimnumcolne Inkde aciiorh pamotinzd pluskll ogmmöt pettäte cf um eclul 1 vo t de lt. auth deaul
ceblo
Nneniiſh nar'delata m dompergli laccce on. guotſin
1
la lagzu a
wigi
ſangbe
p D ſineug
bus morlentibus in diuer ſis locis, atq le dug 3 morientibus ſimul eodem naufragio. 3 Intellectus. qui duos.. cum in belo.
bifs. 4 1
1
Wuerytp gf
8, m qblanonſe
MAM„ 4 um qui vkit Vre:&;
ſe fr drs ten k 8
V hu, Aian 13
ſerk V ddiläflepo cuiu
dcekeſert Une nll rctins velint run tcunbn on mm lbi dehtam 3 R ſindemumät d mrettno.8. pro at cceto.Apgi erranemabat nmusait malet amd gräͤu lei ogadumſt degn kenurderedtn mauleſt eſcend boracendennbus, db irretavenienn (gC.mnunack.
ferinoercdiend npkohartlomſuſer ateſpſemälaner dtoum. Nododſt
6 u du tstädndit rdüärRnä
— en 6 goſt lſar

1*) 1—— ab A— l AOTIPpF 5.„..., 3 3 . Dd rber An Nortis ordo vbiignoratur,an quis anterior ve lpoſte Sune I r Elgguc rior mortius fucritea ſemper accipienda eſt præ- n Aun a r. cun 2 1 ens, tunc= Aoanh, ſumptio quæ poſſeſſortfs et. fesſer — mat e 4 ixiſſe— ttuturm— pion Deſtendens ſemper preeſumitur, ſuperu ſe perſon. locm denti. 11d. T 1 u 2„0 1 ¹ d Probatul ¼ ath 1s noſtri leſ ègatt sabal Edemptotis noſtri leſu 1110 1. 40 l 3 ncun ſ Chriſti nomine inuoca KCu. d
20) to. Placet admodum ta-
ncumbit 22. 1 ceſsiſ ult ſus produt O quam iuridica conclu⸗ reum e banal, lio firmata copioſè,&
Aprinca Din m e
duCis ſale⸗— m— 35 nlaltem andigaod, Odauianum Oacheranũ, quod incum at delrco pro, X a, onus probandi negatiuam matri, quam a⸗
ro Pelle. A. 2
remit gendo deducit contra genierum poſsiden⸗ enn tem dotes flliæ, ex qua conſtat eum ſuſce⸗
Idicat as ett. interdictis. anr. 21
u T. 2 2 Conditio po ents pille ilium, ſe lieet, quod illa filia pro cuius
mpari. d a Lin hæreditate mater agtt, deceſſerit ſine filijs din nter tquiaagéti petitione hiæreditatis, vel intet
em reterr qutm dico, qugrum bonorum, incumbit onus em. num.ahn probandi hæreditatem libi delatam& b nt. inter v2 v PfOxiietem defunctæ.§. ita demuma inſt. Are. in d. 5.ſuo de hæreditati, quæ ab inteſtato. 9. proxi-
Llol. comm a2 en mus inſlqe leg agnat. lieceſsio-ns An
n Aen cionum: colu. fin.verſ. inanem dissa & ſecundusEE nco 4 inſt. de actionib. quamuis dn Nter di dich Cafan rcilmne ræmortuæ ſit in primò grac d eni 5 abitris dun Dmesln ſ ii d. Urincherel rah draeh mumeeſde e wennne cognat. nõ tñ ulli de Errr e d35 de 2 iaulumann perſtite, quia priima cautae deſcendenti⸗ mmeranaan ugg lün um, excluſis omnibus aſcendentibus, vtto⸗ tem& krſe Enſcog co tit. de hæredi. ab inteſta. venientib. in anciſci Pêe aiille auth.& authen. itaq;. C. communia de ſuc⸗ nus reſpot a uis inſa ceſgio. 8 bationem nm itn Non enim poteſt primo hæreditas dici
anitelta. 12. 6
octiſimu! icunbtas matri delata, quæ non probat filium ſuſce- reſoluti q² dbeſcin Ptum per filiam fuiſſe, ante ipſam filam, cui us ſum ch. zibntal ſuccedere conatur mortuum. Non obſtat
quod videatur ſufficere allegat 10, qu⁴ fi⸗ lia ſit mHrtun ſine liberis, ſinon probetur bergenefum nuentum, quod filijſuper⸗ uixerint per dqcitmam Bar, in l. qui dugs §.cum in bello. ff.de reb. dub.& in.ſrinter. ff. eo. tit, qui ad hocadducit l. ſpadonem. 9.
ui abſolutus. iuncta gloſ. ff.de excuſat.rut. Lex facio. 5. ſiquis autem, ff. ad Trebel. 11 ex quibus iuribus& dictis Bar. patet illud
171 d vonh e immmultis= eim
SILIVE= PMPVA
Senatus Ha momP
ſidis12⁵ tibi-
3n verum, etiam quod mater agens, ſit confeſ⸗ ſa ſiliam habuiſſe filium, quia non ſequitur,
1 d e um probatur habuiſſe filium qui vixit, ergo zeerenen anakeraile nune præſumitur viuere:& ita proſequi- 5 9 Wn ſan tur Corneus conſi 40. lib.i. incip. quod di⸗ trnuiaa⸗ 15 G Dos, non debeat reſtitui. verſ. his ta- aoruibd e ude men non obſtantibus. dicens auctorita- aburſimf uufm tem Bar. eſſe permaximam in deciſioni- 1udhπριι LEus,& idem voluerunt Bar.& Bal. in d. 9.
49*
CONSII. D. BVRPVRATI. 5
A₰r
ſi quis autem.& quamuis glo.& Ange. bi dicant ſpeciale fauore fideſcommiſsi con- ſeruandi ne pereat, tamen Bart. in dictis lo⸗ cis generalſter loquitur. Et ſi dicatur in 5. ſi quis autem, prout ibi dicit Imo. quod eo ca ſu pater,& huus ſimul mortui ſint d.I. quod de pariter: ff. de rebus dubijs, quia hic per confefsionem matris agentis conſtat, quod non ſimul mortuiſint mater& lilius, pi out Imoôl. conſiderat in eodem 6.& reſpondet Corneus confl. 197. 1b. 4. neip. licet in hac conſultatione.col 2. veracõfert plurimum, quod etiam quandò plures deceduut in eo dem bello& naufragio, on ſequitur, quod codem momento expirent, imo verimile eſt contrarium prout à communiter acci- dentibus ceontingit,& nihilominus, quia nonl poteſt probarr quis prædeceſſerit ‚ob⸗ tinet ille quiſe fundat in non ſuperexiſten⸗ tia filiorum, licet acior ſit,& videatur fun- damentum ſuæ intentionis quod filij non fuerint ſuperuuentes matri. ergo eadem ratiò ſuàdet, quod idem ſit quando ſimul⸗- tanee non perierunt: ergo dem ius effe debßet, I. a Titio. ffide verb oblig. cum vul⸗ garib.& pro Corneo videtur tex. in l. qui x beris in princ. ff, de bonorum poltieil. ſecund. tab vbi idem iudicatur de duobus 2 morientib, in diuerſis locis, vbi t ignoratur prioritas mortis, quod dicitur de duobus limul morientibus eodem naufragio, vt in dic. l. qui duos in prin. Socinus in d.l. ſiin ter. verſ.z infertur. iia ad iſta in quibus neruus concluſio nis conſiſtit reſponſio colligitur ex ſcrptis per clariſs:mum& generoſum D. primo cõ ſulentem Nam primo add quabſulutus reſpondet Are. in l ſed etſi de ſua. ff. de acq. hærèd. col.5. verſ. vnde adhucrelinquitur dubitatiò qudc in d.§. præſumpriua quę- dam eſt probatio, quod le qui olim vixit nuné viuat, non tamen talis ſeu tanta quę faciat pleniam probationem: modo in caſu noſtro non expedit genero conuento pro⸗ bare plene, quod tempore mortis vxoris ſue ſupereſſet exilla filius, ſed ſatis eſt con⸗ feſsiò matris, quę confeſſa eſt filiam ex ge⸗ nero perperiſſe filium, quo propterea ſuper uſuente, filie hęreditas non eſt delata ma- tri,& licet mort antè filiam potuerit, filius tamen etiam potuit ſuperuiuere, ideo a⸗ gens ſuccumbit; cum eff caci pręſumpti- one non probet id quod eſt ftundamen- tum ſuę intentionis, I. qui accuſare. C. de edend. Secundo ad d. 9. ſi quis autem. mul- tiplex Reſponſio colligitur ex ſcriptis per Alexand, ibi ſuper gl.in verbo, Fihum. KK 3 4us

.— Zö—
————— ——ÿ—ÿ—ÿ—x——᷑—B-——
2
2
CONSIL. D. PVRPVRATI.
UA. quo ſumus in diſpoſitione legis, què ma- trem ita demum vocat ad hæreditatemn filig ab inteſtato, ſi filia ſine liberis deceſſerit.& in quo conſtat, per matris confeſsionem fi⸗ liam liberos ſuſcepiſſe, matrem non poſ⸗ ſidere, ſed agere contra generum poſsiden- tem, patrem filij, quem fatetur a fllia geni- tums dicit enim primo Alexand. ibi quod dictus§. ſi quis autem, loquitur in diſpoſi⸗ tione hominis,& quod ſecus eſſet in diſpo ſitione legis. quod clarius exemplificat idem Alexand.conſilio trigeſimonono, vi- ſo themate. colum. ſeeunda. verſicu. nec eti- am prædictis. volum. i. vbi concilians d. S. cum in bello.cum d..ſi quis autem, verſic. ſiqui naufragio, I1dicit quod dictus S.cum in bello. loquitur quo ad effecqum reſultan tem ſecundum ordinem naturalem, vt fili⸗ us conſequatur hæreditatem patris,& ideo in d.§.cum in bello.fingitur patrem pręde- ceſsiſſe, vt ſilius trauſinittat Hiæreditatem patris:& idem repetit Alex, conſi. 29. viſo themate. Uib.z2.
Zecundo dicit Alexan. in d.o.ſi quis au- tem in ſexto intellectu poſt loan. de lmo- la. quod ſi ibi probaretur, grauatum hære- dem habuiſſe liberos, tunc non ſufficeret Hdeicommiſſario ſimplex allegatio, quod deceſſerit ſine liberis, ſed debet probare,
uod prædeceſſerint, vel ſaltem quod pe- erint ſimul cum patre hærede grauato.& cum intellectu lmol.dicit Alexand. tenere Raphael. Commen. per regulam l. hoc iu⸗ re. ff. de verborum obligationib. quod ille quiſe fundat in negatiua debet illam proba re,& dicit Alexand. quod ſib? ſatis placet talis diſtinctio. Et exillo intelleciu Moder niores quos dominus Conſulcor allegac, ſumpſerunt illam diſtinctionem. quod aut probatur grauatum filios habuiſſe,& tunc incumbat onus probandi ei, quidicit illum deceſsiſſe ſine liberis, aut non probatur fi⸗ lios habuiſſe,& tunc procedat d.§. ſi quis autem. quia allegatio quod quis ſit mor⸗ tuus ſine filijs concordat cum qualitate ſta- tus hominis ab initio. Et hoc vltimum habuerunt ipſi Moderni à Socino in d.§. cum in bello. in finalibus verbis allegantes Docto. Bartol. in l. ſi prius. ff. de no. oper. nunciatio. in 4. oppoſitione quartæ partis. Et ſimili fundamento vritur Alexand. in l. Titia. ff. ſoluto matrimo. in illo articulo, an filius præſumatur ſui iuris vel ſub po- teſtate? Et licet iſta diſtinctio vera ſit in primo capite optime ſeruiens in fauorem nob. Cæſaris, tamen in ſesundo membro
uæ in propoſito noſtro adaptantur. Ex
l
non concordat de neceßiitate cum quuil
te hominis ab inirtio, de quo loquitur n tol. in d. J. ſi prius. vt in ſimili Mo derde cunt in l.ſi emancipati. in 3. nota. C. qe- lat. colum. tertia. verſicul. eſt tamennc dum, cum illo primæuo ſtatu dictumf homini per Deum, Creſcite& mülti mini,& replete terram, Genelis capin & 9. 1. 1. ius naturale. ff. de iuſtRi
re V
ü '
Tertiò Klexand. in d.§. ſi quis auteni 4. intellectu. verſicu. ſubdit tamen lmaha eſt notabile poſt Bar. in d. l. ſi interinſ Ioan. de Imol. ac Raphael Comenſiine- dem 9. ſi quis autem, vult quod proptei uorem, quidebetur poſſeſſori, tn dubhe piatur illa præſumptio ordinis mouig poſſeſſori fauet.& ab hoc non dſann ſed de plano procedit quando ſiten miſſarius agit,& facit regula 9. commii
inſti. de interdictis.& Docto. Bana
Imo. allegata ſequitur Aretinus iadli
etſi de ſua. colu.5. Et ita cum hicagm
atet ne 2n polet dar ft nulh ndumte
ren. manen ilt u(i
6 N 99— pratei. 6 Pſoluumm
rem
tukulk unniatguümehun
l T
aufit
auclaine augnann d
„beläaſtede tſepund
cgulteſie und dio lnt dnitte zeclorch n
6 Buniſte de ektiutz m pyſunten
necun pue,O ol
Taubunnſſe wn iic
diſpoſitione legis per matrem ad haan tem filiæ, quam fatetur liberos ſuccaui contra generum poſsidentem, coneuui tria, propter quorum quodlibet ipeo ſar eſt in caſu abſolutionie.ita vt noali currendum ad illam ſolutionem, qual ri ſolet, quod ſpeciale ſit in d. 9. i quu tem, propter fauorem fideicommſ rum ſeruandum, vt ibi per Ange es contrarium erit ius commune inaliio bus, l.. ff. ad munieip.& proptereaq cit aliquem deceſs iſſe ſine lheris desi probare. ſicut& aliam negatiuam, eſt fundamentum ſuę intentionis ſcr.bit& per multa comprobat Cusf conſil. u. Viſo proceſſiu, colum.ui nee obſtat quod eſt negatiuavolumu
5 timo tamen conſiderandum eſt, iguch
ſcendens pręſumitur ſemper fupunui
l. cum puberẽ. ff. de rebus 4ub je n eh Humanius, per quem tex. Socmasäl3t & in illo. in princ. col. penul vetſiſnn- paliter, dicit, quod non tantumirſ tione legis vt Bart.& Doct. ſuprad
alcnl hr iscuiuiß Gumm 30 huua te bpwu mtuuns c
quc 1* , Aandhiwiau pgidenun ſunzißt n.
) deu Cfie ſmanih en llem ncuſt me herunnirſehte. w dals cmnein ge urn peſorn umihr. u Ftin alan genſenahetn nona. waenaun. y Gnſäh altonre ntun ullun bia i ruriathmin una 4 55 4 nschefan ſng
dos Gukateheeee ue endn ger; tatsltnide
namtasig, ſ unnihan de
dicunt deſcendens pręſumitun, ſipe ſe, ſed etiam in d ſpoſitione homiai quo ſingulariter infert Socin. quoe 3 quis autem, fideicommiſſum kacunli ab aſcendente, tunc pręſum ereturtüo
redem grauatum reliquiſſe liberos 1 hn 8 ptob
commiſſario insumberet onu di, quod filij non ſuperfuerint grauato, cens hanc eſſe nouam limitationeſt §.ſi quis autem. quam conſulendo l rel
6
onem 6 1

biais:b mn, aitem e bſt an„ao. etur. Et ita multipliciter patet non obſta- ,e 1S. E=(e 3,6, cum autem.& iudicandum fore ma- 1.1 milred. 9. 1 1 3 deceſsiſſe filio. Et ita Cælarem et onuentum iure fuiſſe abſolutum. Salua p— d ione, ni per Deun— kanudin orreck
lche 1
L 1us mat g= pn lo. Eran. Purpuratus. P. * 11 1
nbiledoſt. ttman VMMARIV M.
e 7— de„„.„.. lac! nelCm. Delickum punibile dici non poteſt, quod in alicuius Luguksauten oin damnum non vertitur,& numero 7. declara- quicedetu, abn) r Glllapraſum, rämn 2 Eßectus, vbi idem reſultat, non refert quid ex æquipol-
ſori fauet. I2u Ii„ lubu fiat.
eplano proc Jquant TT X ² agit, ſ egulß 4 de interdicti 2 Dogd
d
cauſam conq uerendi.
eſſe punihile.
eg ſ. 1 ni i diͦ 1 c da Ulegata ſequ an Areim 9 capitula de iure communi in dubio ſunt admittenda,
An al 6 ratur num ¹5. ſua. colu. 5. 12. cumnt decla
1 2. 4. 1. 8.„ ne legis 1 Aatrema aut conducere res ipſius ciuitatis, quarum admini⸗ u, quam faſ liberyn ſtratio commiſſa eſt ſub pœna irritationis contra- generum pot emenma dus& quadrußli-
ropter quor x uodi,7 Lin 4 ſimpli puniuntur.
1 1 hirr 134 Tft Wis M.. 2. dum ad illa Auinnſa reqguiſitæ non reperiuntur ſeruatæ.
t, quod ſpec i ſuint uio Dolus& fraus ex contracta inito per interpoſitam
propter fauc= fduml perſonam praæſumitut.
eruandum, u ipefHeh u Aptgnatio ad faciendas reſponſiones habet vim aßigna 1„) 4 3 11 ſ 5
— v tionis ad pre ponendum. um ert iſf maaſn confeßio partis tollit omne vitium nullitatis, nec ff. ad muni äp aff curandum de ordine iuris aut hominis, num. iz. uemdeceſs nellelt 14 Natal bus elapſis perinde eſt, ac ſi non ſuiſſet appel- e. ſicut& alrnegunq latum. num. i4. damentum te2 tner X per mult mpanlon DECISIO CIX.
uz. Viſopro corfe
ubhaſtationes iuſtum precium arguunt, e tollunt
peliclum ſine fraude& dolo commiſſum, non dicitur 6 Adminiſtratores ſcu electi ciuitatis non poſſunt emere,
Aumniſtratores ciuitatis propter negligentiam pœna
er,t Dolus& fraus præſumitur ex e: quod ſolemnitates
da de bECISIO CIX. 95
quod delictum punibile fuiſſe commiſſum, dato etiam quod aliquod mendacium ſue- rit dictum, I fin.& ibi Bald. ff. quod ſalſo tut. auth.& gloſ. ordinaria in l. Damus. O. de falſis, cum ſimilibus.
Nec obſtat quod forſan dici poſſet, con⸗ ſtare ex actis vltimum licitatorem nũquam mutuaſſe ſcutos tricentum, de quibus in li- citatione,& propterea dictam communi- tatem in illa fumma fuiſſe læſam, quia ex eiſ- dem actis videtur apparere pradicios in- quiſitos mutuaſſe ſcutos tricentum com- munitati, eo quod in ſumma in liciratione poſita fuerant incluſi,& exhibitæ hbera-
2 tiones per licitatorem, ideò non Treferre
quid ex æquipollentibus fiat, maximè, vbi reſultat idem effectus, l. fideicom miſſa. 9. ſi cui.& ibi Bartol. ff. de legat. 3.l. Gallus. 9. ſi eius in fin. ff. de lib.& poſth. Bartobin l. ab emptione. colum. fin. ff.de pactis, quod au- tem nullum fuerit illatum damnum, id con ijcere poſſumus ex approbatione aà Decu- rionibus facta,& ſubhaſtationibus, t quæꝝ arguũt iuſtum precium,& tollunt omnen cauſam conquerendi, l.i. c. de præd. decurie num, lib. 10. per quem textum ita not. An- gelus in repetitione l. Sciendum. col. 2 fl. de verbo. obligat.& hoc maximeè procedit, cum in actis non probetur maior valor, vt concludit Alex. in]. pretia rerum. colum. 3. ff.ad l. Falcid.
4 Secundò, quia vbi t non eſt dolus nec
fraus, ibi nõ poteſt dici delictum punibile, 1. qui iniuriæ. ff. de furtis. l.§.i. ff. ad l. Cor⸗ nel. de ſicar.& I. i. C. eod. tit. cum ſimtlibus. ſed dolus& fraus tollitur ex eo, quòd ap⸗ paret ſubhaſtationes dictæ gabellæ palam, & publicè fuiſſe factas, quo caſu Iicuiſſet ipſis electis licitari. l. cum ipſe& ibi gloſ.
De adminiſtratoribus ciuitatis licitantibus, C. de contrahen. emptio. ergo non deben: amenconſidu= dondpoe ſiue—— t 5 puniri. b ns pręſumiſ nenns ſ detaig u conduios Tertiò viderentur abſoluendi propfer h nullitatem dictæ ſententiæ prolatæ nullis 4.cauſ Alei conre Pe, aſsignationibus ad proponendum, nec le- trinum Delphinum,& gitimis probationiBus præcedentibus,
ſtat quod ei 2e au n”
' 1T o. in princ. See
dci, quoſarvunht 8 Raphaelem Ferrarium, fre 85 jeſatear ieniten 4 qui een⸗ Lois vt Ban=odha) Cuneenſes, prima facie afe. d. Le 1, Ren lia aa Hoitin⸗ 55 jens aumu pe ex argumentis propoſi- terpoſitam appellationem, quod non li⸗ delcen c1 Brornt R tis dicendũ videtur pro cuit, l. vnica, ff. nil nouari appellatio. inter⸗ eumind Sd nunciandum eſſe male poſt ngula 6* idond 1 iudicatum,& bene appellatum, aut ſaltem 5 Quartò& vltimò, quia ſaltem dicta ⁊ ca- tem ne ſonedtt capitula reorum admitti debere. pitula nouiſsimè producia in dubio admit-
adenie, tun lileucosd, Primò, quia non videtur ex tali licita- ti debebant iuxta latè ſeripta per Dec. conſ. g n tione& remiſsione ſubſequuta illatum ali- 163.& etiam attenta forma decretorum Do ſhrio incu reus 9 quod damnum communitati Cunei, aut minicalium, antiquorum& nouorum, ſal⸗ mahſten, 1 alicui perſonæ: ergo Idici non poteſt ali⸗ tem cũ clauſula ſaluo iure impertinentiũ,&
KK 4 non

* . ¹ * 8.„
A
——*.——————————= 2—=——=— ——————————.———————————— ———ᷣ’P— 5————————
non admittendorum, præſertim in erimi⸗ nalibus. In contrarium autem dicebatur dictam ſententiam de iure defendi poſſe, pro qua tutanda. Præmiſſum fuit, quod officium iſtorum electorum ad rerum vniuerlitatis venditiones ſeu locationes faciendas(de uibus ſeribit Vlpian. in J..ff. de muner.& hon.& Papi. in l. Imperatores.ff. de admi- niſtra. rer. ad ciuit. pertinen.) eſt, non dolo, fraude, nec ſegniter verſari in alienatione, ſeu locatione rerum ciuitatis, alioquin in duplum, ſi dolo fraudeie,& in ſimplum, ſi negligenter quid geſſerint, plectuntur, iu- ribus proximẽ allegatis. Secundò præmittitur, quod regulariter
fiſtielecii non poffunt res communttatis,
quatum diſtractio ſiue locatio cis commiſ- ſa eſt, emere, nec conducere ſub pœna irri- tationis actus,& quadrupli. l. ſiin emptio- ne. 6. final.& l. nonlicet. ff. de contrahen. emptio. iuncta l. aufertur.§. quod à præſi- de. vbi Bartol. ff. de iure fiſci. Alexan. conſ. 4 num. 6. volum.3. Sediſt: inquiſiti gabel⸗ lam vniuerlitatis fidei ipſorum commiſ- ſam vendendam ſiue locandam, ſuppoſi- ta perſona, videlicet, domino Petro Malo- pera, emerunt, ſiue conduxerunt: ergoin legem peccauerunt,& illius pœnas incur- rerunt. Minor propoſitio probatur ex eo, qgod in aciis& pręcipuè confeſs ionih. ipſo rum inquiſitorum apparet iſtos inquiſios fuilſe electos a Decurionibus Cunei, ad alienandum huiuſmodi gabellam. Item conſtat ipſos per interpoſitam perſonam dictam gebellam comparaſſe: ergo neceſ- ſariò ſequitur, illos rectè fuiſſe condemna- tos.
7 Nonobſtant t in contrarium adducia,&
primo, quod nullum damnum fuerit com⸗ munitati illatum, quia quo ad caſum no-⸗ ſtrum poteſt duobus modis reſponderi. Primo, quia ſatis eſt qod contra ura fue⸗ rint merca ti, vr contractus ipſe irriterur& pœnam ſuſtineat.. non dabium. C. de legi⸗ bus. d. I. non licet. ff.de contrah, empt.& c. qui contra.de reg. iuris in 6. Secundò, quia in illis actis non apparet ipſos inquiſitos, aut dictum Petrum lici- tatorem eſſe creditores communitatis di⸗ ctorum ſcutorum trecentum ex cauſa mu- tui, imò ex eorum reſponſionibus liquido conſtat de eorum dolo, aut ſaltem euiden⸗ tinegligentia, quia vterque interrogatus, an ſeiret alterum mutuaſſe pecuniam com- munitatiereſpondit ſe ignorare, quo fit, vt 8 propter t talem negligentiam pœnam ſim⸗
S ENATV S PEDEMONTANI
pli non effugiant, d. I. imperatores ſi reſeripſerunt curatores. fl. de admini 1 ad ciuit. pertinen. Sed dolo& fraude tius ipſos verſatos fuiſſe, qui dolusſcohi pręſumiturex eo, quod ſolemnitates 1 nationibus, ſeu locationibus rerum di
. teerünl carum requiſitæ, obſeruatæ non fuenn dicogvünnu 1
legeque prolubente fuerint mercan qui contra iura.& 1.1.& ibi gloſ. invveh Mala fides. C. de fide Inſtrum.& iure u 9 fiſcalis lib. 10. f requirebatur enim, qud ipſis ſubhaſtationibus prærſens ellet oh 1us. l. fina.& ibi Baldus, C. vectigal nan inſtit. non poſſ. quem refert& ſequnm 4 lexan, in additionibus, Bart, in l. lictan ff. de publicanis. Sed cum non fkuerimn ſens: ergo mala fides præſumitur. ltema 10 lus t& fraus arguitur ex eo, quodlun ſuerunt aliam perſonam, quæ ipſts in tis poſtea vectigallicitatum remittens tus eſt expreſſus in l. pupillus.§. uuen tutor. verſic. ſed ſiper interpolitam authen. tuto, vbi Barto.& I.z 9. quodtn ſuo nomine. ff. de adminiſtra. rer.adaun perrin.& 1. 1§. fin. C. de præ dijs decuraſt 10.& ibi lo. de Platea. Crau. conſ. vyooonun 1I. Icem fraus præſumitur ex eo, quody cium tempore delrberationis nonfun liter ſolutum, prout requirebatur lip curator.§. fin. ff.de iure fiſci.& J. etſi ii menta. C. de fide Inſtrumento.& iuci fiſcalis,& ibi gloſ. Bart,& Bald,inli eodem titu. 1 Non obſtat, t quod ipſis inquiſttbii rit licitari, ſecundum gloſ. in d. l. cmj
ocktelib B 4
7 l, 1 7, H„! 4 f„ 0 aribiiain, feiſloles 4 3e g end. Fiauul gun 3c Pſ 1 v 166 arn 14„ erur—— ele. 1ll! jrds, L jprope nend Ä' 4 gelbe 1 dlop0— re Kndiniſ ponem U 1 nbodd Ii run u
1„2 Küonnulnät h coltertude ac
nuiteins iclenkäüdin enl 1n n domns⸗ 3 curatole or nioneccdlulls
rideefene cemen,dnu 119 1
nlu Durs Ant uus fdel. Neutn erlce
Kaudicßabilmtate Mlperbacontebso donſtto,ge rekkc conde
mii Ar nun ol. pulc
Pranc cn rum.deppellat
Fenctrnot bi prcpolta lutte⸗ .
poraca t aors cnlulut b
AClto mti 7olavoln&com ter ſequor Rdon tdaicopicſe
Marſhnt n ſb Necteytt qhdlpotappelend mnterpoſirt. tkenocwtoris kuttpr rlsſenteßt mtlüi en and ſänpon t guopoktlens tm pelg w, aux inepoltl drlheein anjamn yy alne
den golrgn ar. 5 noetgt nre que hn ur
C. de contrahen. emptio. quoniam as nerrja„
4 1 derſag i hpalcm onna
& gloſ ſecum afferunt ſolutionemMſ uh nmttm ſeis rnfunn .... 4. 1„
turenim ineo adminiſtratore, quiyin b dot det necn albusm
& bona fide licitatur. ſed nos ſumasiſet 14 dhylefe, Funezäch
. 7. 17*.. 3. 1)„
ſu contrario, videlicet in contracuan latunin düuſk phe
& mala fide, ac per interpoſiram petbun facto, quo caſu præſumitur fraus ſe dum Bartol. in J. ſi pupillus. 9. iimlb aucto. ruto. Iaſ.in§. ltem ſi quis in trutn num. 47. inſtit. de actio. facit textu3li qui bonis. ffide acq. hæredit. idedin ſi precio, quod dederunt,& fructibusi gabellæ fuerunt pri mati. d.1.. H.ftndeh dijs decurionum. J. vniuerſas. C. ne te minicæ vel templo.& l.I. C. de pralcipin xXXX. vel xl. anno, Ita ſoluit etiam Bato d. l. ſiin emptione.§. fin. ff de contraheem & ex his videtur ſublatum primum a
cundum argumentum in contrarlum ductum.
tatet efec
absig
Iato,perGe, Kcekenpenda e 6 Medg wedorgdſ. 6 nia n Sondi
döln. Pronunch b d Wnpn nyerd Lalanuß pre naßmütn dic ſtapge. ſeädR 1e r 5 ſaggäkn e gnmfggäe Kedtü An 4 um cgranun d Kdeh Rr, wmmn üuddemdene Lac d ſmenm tones dich ign 6 1 untur ec, odena A hrte üb Okeahha,' antom de 1) An cemoren“ dhenlun nt V kieſtn

T AN
ee Urar, nderztore, — 8
FEOISIO CIX. 4 197
.„ 2 1 ſa ⸗ aſignationis ad proponendum, quia! aſsi⸗ 45045—
bert nen.— cKathn natio ad faciendum defenſiones, de qua Verſatosf E Ahh Snaciis, videtur habere vim Ilig ationnis drexeo, i,„IModl ad proponendum: cum proponere latine ſculoc2e an 3dem fonet quod ſtaruere,& deliberare, ecpiſtte g= uo nn velteſponderi poteſt, quod Spotanea con⸗ proluben, mts mm ſelbio ſgeminata inquiſitorum tollit omne ura, nen vitium nullitatis, ſecundum Innocent.inc. es.C dec127 Agelt qualiter& quando debeat, col. tertia dé ac- dr lnman cuſationibus, quem refert& ſequitur Beli- d* a batnrtg nus inc. cauſam, quæ. num. ꝛ1. de teftt. Dec. .4 Es ralem, conſart. num.z. vbienim eſt confeſsio, non „.es curatur ordo nec iuris, nec hominis, nec Ab que u fenàn mundi. Bald. in diſputatione accuſatus, de
Somalaticeceſumt
Lctigallt a² um ren Prellus in, pilla erl 1 Sinterd d. vbi Br.&
le à r Anuſtr 8 3.0 e raA Al
traus præſſ as ur ensocj npore delie=tionuuuir utum, pro ua zuitcaij 9.hin. flde tamiſcidalht C. de fde li ue wenuitei 3 5
1 2 101
r d
. †— 9, ſſf bitat, fqu olsuntsle i, ſecundus oLnèam, atrahen. en al‧. qursto- nadlog
ccum affert aolnhe nco adm erirat P- 151—„Arytdcastad nde lcitatt l †
ario, videl=& incsflc
viturbatiua. col. 4 in fin.
Pt eonfeſsio non lęditur ex ſummarie- tate iudicij. Felinus inc. veniens, elz. num. 20. de teſtib. Hyppol.in 1.1.. Diuus Anto- ninus. ff.de quæſti. Dec. latè in c. at ſicleri- ci col.2.& ſequen. de iudicijs. vbi limitat di- um lnnocentij. Et ſuper ſola confeſsione conſtito. de delicto, poteſt ſequi condem⸗ natio, Alex. conſ4. num. 3. vol, 3. pulchre Pranc, inc. dilecto. num. 5. de appellation. & in caſu noſtro, vbi propoſita fuſt exce- ptio non dati accuſatoris conſuluit, Paul.
deCaſtro in conſ.i7. col.2. vol. i.& commu- — niter ſequuntur Doctor. relati copioſè per
Marſil. in ſing. 201. Necrepugnat qued poſt appellationem
interpoſitam ab interlocutoria fuit prolata
talis fententia primi iudicis, cum variè poſ-
ſit reſponderi, primò, quia poſt talem aſſer-
tam appellationem, quæ interpotirta legi- tur ſub die 24. Ianuarij anno 1539. vſque ad diem prolatæ ſententiæ, quæ lata fuit die
26. Ianuarij ann. 1541. lapſa ſunt omnia fa-
ralia, nedum à decretis dominicalibus in- ducia, ſed etiam à iure communi, quibus 3 112 elapſis, ſperinde eſt, acſinon fuiſſet appel- latum. 1. fin. G-illud. C. de temporib. appel-
1atio. per quem text. ita notat gloſ. in dict..
vnica. ffrnil noua. appellat. pend. in verbo,
5. 8 Pronunciatum. Secundò reſpondetur,
quod ex quo pars petierat ſe abfolui,& ius dici, vt apparet in ipſo memoriali ſenten- tiœ ſub die 26. Ianuarij ann. 1541. dicitur ab ipſaappellatione receſſum, c. gratum, de of- Hicio deleg.& c. ſollicitudinem, de appella- tionibus.— 1◻ʃ Non obſtant ratificationes dictarum alienationum, quæ aſſeruntur factæ à con⸗ Hliarijs, quia prima, quæ legitur ſub die 22. Martij 1538. loquitur tantum de domi⸗ no Petro Malopera licitatore, cui nihil im- Pingitur. Secunda verò facta ſub die 20. de⸗ cembris eiuſdem anni nõ prodeſt tanquam
facta poſt inchoatam cauſam,& ſicre non inte gra. l. qui centum.§. hn. ff, ad l. Iul. de vi
B
pub.vbi gloſ.& latius in l. ſi maritus. 9. ſi ne- gauerit. ff. adl. lul. de adulter. Item poteſt
reſponderi, quod dictæ ratificationes non leguntur legitimè factæ, cum non interue- nerint duæ partes de tribus credentiario- rum, prout requirebatir vulgata lnulli.& ſequent.ff. quod cuiuſque vniuerſit. nomi-⸗ ne. nam in ratificatione debent interdenire omnes ſolemnitates in actus confectione requiſitę, Inno. in c. cum deiecii de emp tio. & vend. Calc. dict. conſ.5 7. num. 6. late P. Roll. à Valle, nunc viſus conſ. 90. num. 8. Quapropter Senatus cenſuit bene fuiſſe à Iudice à quo, pronunciatum, reosq́ con-
demnatos in quadruplum,& male 2ppel- latum,& propterea pronunciandum Vide-⸗ tur, appellationem ipſam deſertam, ideo primam ſententiam eſſe exequendam ſal- uo ſaniori iudicio,& ita fuit deciſum per
Excellentiſsimum Senatum.
S VMMARI V M.
1 Copulatiua, vt verificetur requiretur vtrumq; fieri⸗ a Punctus loco copulæ accipitur, limita num.ↄ. 3 RKelatiuorum naturam eſt referre præcedentia cum
omnibus ſuis qualitatibus,& referens regulatur ſecundum relatum.
4 Subſtitutio vulgaris& fideicommiſſaria, quando vnitæ
ſunt, altera alterius naturam aſſumit,& num. ua. remißiuè.
s Subſtitutio facta vltimo morienti in tota hæreditate fa- cit videri hæredes tacitè inuicem ſubſtitutos, limi- tatur num. n.
6 Inſtituti cenſentur magis dilecti quam ſubſtituti, e li- mitatur num. 14.
7 Subſtitutio fideicommiſſaria vbi facta eſt poſt mortem plurium,& talis conditio ver ficatur in perſonam vnius tantum in eius portione admittitur ſubſtitu- tus ſecundum communem opinionem,& numer. 8. declaratur.
40 Subſtitutio fideicommiſſaria reſoluitur in ſingulari- tates.
Vniuerſalis dictio reſoluitur in ſingularitates numero eodem.
nu indefinita tunc demum æquipollet vniuerſali, vbi eadem eſt ratio, ſecus vbi diuerſa.
15 Teſtatorem voluiſſe, vel de eius mente apparere non ſufficit, niſi procedat diſponendo.
16 Pia cauſa ſubſtitutum etiam ex deſcendentibus dum- modo non agatun de legitima, ex præſumpta men- te teſtatoris dicitur excludere.
DECILSLOOCN.
An donatione pluribus perſonis facta,& pa- cto inito inter donantem,& donatarios, quod decedentibus ipſis ſine liberis bona donataad donantem ſpectent,& pertineant, ſi contin-
gat
—
——

1 INNN7775
SENATVS PEDEM ONTANI
gatvynum ex donatarijs decedere abſque filijs legirimis& naturalibus, an rectè in illius por- tionem admittatur, donans vigore ſupra dicti
acti, an verdò requiratur, omnes donatarios ſi- ne liberis decedere. Et ſic in omnium perſo- nam conditionem adimpleri-
NNO 1525. Et die 22. Auguſti Venera. fratres 5. S. Franciſ.loci Cunei iu- F re donationis inter vi- uos dimidiam omnium
bonorum,& hæredita⸗ SO tis quon. baſſerij& Ber- nardinæ iugalium de Coruis, quibus ſuc- ceſſerant, donauerũt nobili Franciſco Cor- ui, aliam verò dimidiam donauerunt nobi- libus, Bartholomęo, Georgio, Philiberto, & Carolo fratribus etiam de Coruis, pacto inter ipſos donantes& donatarios expreſ- ſo, quod caſu quo prædicti Eranciſcus, Bar- tholomęus, Georgius, Philibertus,& Ca- rolus deceſſerint, vel decedere eos contige- rit, abſque filijs& filiabus legitimis& na- turalibus, tunc& eo caſu bona& iura ſu⸗ praà dicta donata ſpectent& pertineant, ſintq; eiuſdem conuentus 8. Franciſci, con- tigit prædictum Franciſcum Coruum do- natarium pro dimidia abſque flijs legiti- mis& naturalibus deceſsiſſe. Ex quo quæ⸗ ritur an in eius portionem vocentur iſti fra-
tres venerandi, an verò debeant expectare 3 tempus mortis, quo omnes de Coruis ſine
liberis decedant? Et quia diſputando& no- tando veritas magis eluceſcit.l. fin. õ.mixta. ff. de muneribus& honoribus. Ideò qui⸗ buſdam argumentis hinc inde deductis, quid Senatus cenſuerit, in præſenti cauſa ſcribemus:& quoniam quotidiana eſt ma- teria ideò plenius attingendamver.tus l.le⸗ gaui. ff.de lib. legata.
Prima igitur facie videretur dicendum, quod fratres diui Franciſci non debeant admitti, niſi in perſona omnium fuerit pu- rificata conditio.& ſic expectare, quod prę⸗ dicti omnes de Coruis abſque hlijs deceſſe- rint: t quod probari videtur. Primo, quia ad veritatem copulatiuę requiritur vtrun- que fieri.l. ſi is, qui ducenta.§. vtrum. ff. de rebus dub. vbi Barto.J. ſi hæredi plures. ff. de conditionib.inſtit. ſed in caſu noſtro iſti de Coruis poſiti ſunt in conditione co- pulatiuę: ergo omnium concurſus requiri- tur iuribus ſupra allegatis.
Nec obſtat, t quod in caſu noſtro nulla ſit dictio copulatiua, quia reſpondetur pun ctum inter Franciſcum& alios fratres de Coruis haberi loco copulæ, I. triplici. ff de
verborum ſignifica. Bartol.& duobus. 9. ſiin coeunda, ff. pro
imò adeſt coniunctio, cuius nat iungere, Barto.& alij in rubric. ſf & iure.& hæc confirmantur, q
Deceſſerint,& pronomẽ Eosp uentione ſunt pluralis numer
Baldl ſoc 10, ge ura elte de uia Vä oſitain i: er op
9 8 1 lnem 1 iorcn
de wogſ
u. 2 fa el e t nlnaome r h aeconldl 6
htel aatl. „I4 em detee e rinabl,c, ₰ 11* ner rell 1e Nelum, rimm 8. nch 7†
43
ſA U
.
delutivnl
non contentantur vulg. regula 1 -VUa
4
merus. ff. de teſtibus, I. final. ff, ad Ti
& ibi Paul. de Caſtro. accedat, quhan
illi fratres continentur vna Oratione— )
ttsldi an ateris u
bi 1, Lulpa
mnſtalin repotele k.
nutinud b Gäfectquodne
rifcach,⸗ dnz oppolle8 1
regitur ab vnico verbo, Decceſlerim i
coniuncti verbis eſſe dicuntur,] iuncti, vbi Bartol. numer. il.& Docddoni
de leg.3.
re cch
Secundò remouendi videntur vener
les fratres 8. Franciſci ex docirina D
1. quidam teſtamento. ff. de vulg A
vbi dicitur, quod ſi teſtator dixiſſeiſ les deceſſerint, volo, quod omi mea deueniant in tales, tunc videnns-
inſtua t
ſubſtitutos vocare, cum ambo ceſſerint, argu. dictæ I. quida
to: ergo idem dicendum videturua
ctio vniuerſalis omnium: ergo debeti
relatiuorum ea natura ſit referre praait
tia cum omnibus ſuis qualitatibus ſa dum Barto. in l. ſi quis ſeruum. 6 ſnii lega. 2.1. aſſe toto. ff.de hæred. inſtio
rens regulatur ſecundum rela quis in aliquo. C. de edendo. Secundò poteſt reſponderiq
N
m telan
tum 3
uodn
tat Bathol
perboooe „drd nb p.
lli
tur conmon
punbes nii rmo motlen iu mndoctun minterinät tndeioh delh
———
— —4
triiphaſt dim ita Dodiri- madiſim 6 denn fen tmomonten lan Haul pube Aali ingudetesn conL,n.n9, ter. R con ſabſtirot per woiſ. wnüderla,
rer ih Tone gole in utincetr
fli d Weltali, d
—
—
1
n vide anione ngete a⸗ 4 2 quand- ſo, qwod qlen qa ett lobliumno p na nrtedirite- ten b tocom fdecommt
he n! „tex edllogn 1 dsdelgenb 3.
h ulic wblærcdes mei
Klagenead! ned
uer müüi ſenper obl RAn um-,prracue rtemomnum, vel
dlcllseſ de vfufr to,nlpeauk. C. de d. Alexan iaLſip. WgApwpilCun. el comndo pind aumer. Min cluns npotmottemom dä indeinia zqun ures. elega um fere appoltea conu- aarionem cona onu- V r, aqupollenr Gyn
dolenrbegere n
GanCNen ba, bona& iura, ſunt indefinite prn beie V laud ltenum Fael æquipollent vniuerſali. I. ſi pluribitt itn win V ciftcan m hn⸗ lega. ſecund.& has reſponlionesus ino,e, luneKin Keunäd no⸗ num adductas fuiſſe reperi, licet penn pelia o rher ocum fundamenta in conſil. 80, colum. ſemi wauin faldenm! dodheil volum. 1. ldie 3 1 Maägryrerne—
Tertiò, non admittendi videnumpi Vame fartaned n dicti Franciſcani, quia quandoii alas n— guchalgn 4 tutio compendioſa, prout videm d ſäun; h ſikde ug 1 1 caſu noſtro, in ea contineatur rulgan Aga 18 oin alun fideicommiſſaria, iuxta notata per Bnd, roieni 83 Widenun 4 3. & alios in I. precibus. C. de impube g 1 rrin— areditat n ſubſtitu.& in l. centurio. ff de vulg 8êſi Jha
pil. Sed in vulgari requiritur, qu
tio purificetur in perſona omnium
uis. C. de impuber.& alijs ſudſtiurka ſocn
de Caſtro in l. hæredes mei.ũ. cumitan pota la plgue a bch 8 dqbens
4. ff.ad Trebel. ergo pariter debe J
concurſus vtriuſque in fideico
odco D
treqi mmil al Prop
du Der. Kng 1
0” m ſ la Socin 1
A d. C Nam Do ſiam j eum it⸗
1 Ney

elt coniuna
. 2 Utur . tt. d 7 1b 9. ngl 3Ce teſtit 2&r. dlh
aulceCaſ Ses 3„—— ce 8s Sontine maa 5. Vnlco; en vb l V Banol contn
11 Aeran J)
3 „„
1d remou a vident (res d. Ftam z n
eſ m teſtame 22 dey mnr, quod, Katora cellerint, v 2. quod Qdeniant in 2—* )
os vocare namb. a, argu. di 88. quich 80 ldem di aa um wic Nec adue; ar quct dulla lit dich&x niuci dd relpon ⸗Spollern bubona&2 ſopate ad donatiot au in qaat nuerlalis on aam en atio cumeiſſ us oalui orum ea nal au itreſen nomnibus an zuallag arto. in l.ſi a. ſeruu aſſe toto. i harcdu zulatur ſec a im na aliquo. C. d enda 0 poteltt. Ia ndeng R tura, ſut un iefuun llent vniue=. Llgh und,& haf ductas fur— pen denl Do, cun
1 Dodlonrde
enta in cot
3 non adt! vndii- nadl ancilcant 11 1 9u 1 m pendioſ out ſ3- tro, in eac— neaut
Lria,t tat millaria, i nole V deiren
lhe
N
— y=—
¹
l.precibt— D 1. prec Ta Xinl. cenſ utdh ari iritun,
1 vulgart— we clut( 2om impuber ls
—
0!
1tlas-
inl.hære net em 1 b 1 ers arllel9 p * 41‿ 4 n-- (a a f,
— 7. 6 8 1 8 Froptet fegulam, quod vna determinatio, 1 Gura en S 1” tet p Apr. deer n de 9/
ha 1 umen.
8*⁴ 9
D E C
reſpiciens plura determinabilia. debet 3 variformiter determinare. l.iam hoc jure:ff. vulg. ſubſtitu.& 1. in teſtamento. C. 5 lita. teſtament.& arg. I. fin. ff. ad Sena-⸗
un onſul. Trebel. His accedit, quod di-
tuſc
tur iſtas ſubſtitutiones veluti vnitas, f alte-
ſibiaſſumere naturam alterius, quace-
1 1 41 ſis natura conuenire poteſt« l. qui pa-
nus ta
tri.ff de acquiren. hæred.& facit n no⸗ . 11.. 3 f de 12 Dec tat Barto. inJ. 4.9. Cato. in 3. Oppoſit.ſf.
verbo. obligat-.
Quartoò, pro hac opinione vrgere vide- tur communis conclufio, quòd quando ribus inſtitutis facta eſt ſubſtitutio vl-
X Go, ti ienti, i itate f cenſe⸗ cin timo morienti, in tota hæreditate t
tur inductum reciprocum fideicommiſ- ſum inter inſtitutos. text. eſt ſingu. in 1.1 i⸗ tia geio.. Seia libertis. ff. de leg. 2. vbi Bar. latè Rippa poſt alios in l. hæredes mei. ũ. cum ita. num. 14.& ſequent. ff. ad I rebell. Doctiſsimus Crauet. mihi ſemper obſer- uandiſsimus, conſ. 113. num. I. pariaue vi⸗ dentur, fieri poſt mortem omnium, vel vl- timo morienti. l. codicillis. ff. de vfufruct. lega. Paul, de Caſtro, in l. penult. C. de im⸗ pube.& alijs ſubſtit. Alexan. in I. ſi pater impuberes. ff. de vulg.& pupill. Curt. lun. conſ. II. num. 5. verſic. ſecundo principali- ter.& conſ. 16. numer. 5. At in caſu noſtro ſubſtitutio eſt facta poſt mortem omnium, per regulam quod indefinita æquipollet vniuerſali.l. ſi plures. ff. de lega. 3. nam illa verba, Eos decedere, appoſita in conuen- tione poſt enumerationem donationum, ſunt indefinitè prolata, æquipollent; vni⸗ uerſali,& de æquipollentibus par eſi iudi⸗ cium. I. Gallus. 6.& quid ſitantum. ff. de li- be.& poſthu. ltem, eſt facta in tota hære- ditate, vt ſuprà dictum eſt in ſecundo mo- tiuo: ergo in caſu noſtro habet locum di- ſpoſitio d.§. Seia. Etli dicatur I. codicillis loqui in vſufructu, ſecus in proprietate, vt ibi per Barto. reſponderi poteſt, idem eſſe in proprietate. l. qui duos.& J. ſi pater im- puberes, vbi glof. ff. de vulga.& pupil. ſubſtitu. apparet ergo in caſu noſtro, quod ex quo ſubſtitutio videtur facta vltimo morienti,& in tota hæreditate, quod in neceſſarium antecedens donatarij viden- tur inuicem ſubſtituti, argumento l. deni⸗ que.§. interdum. ff. de pecul. legato.& l. Proculus. ff. de vſufruct. Socin. Iun. conſil. 180. num 8.& pluribus ſequentibus. vol 2. poſt Socin. in l. hæredes mei. 9§. cum ita. ff. ad Trebel. concludens iſtam eſſe commu- nam opinionem. quam etiam ſequitur Pa⸗
10 6G6.
19 5 riſ.conſ.43. num.õ3. volum.2. concludentes idem eſſe, ſi dicatur, Subſtiruo vltimo mo- rienti in tota hæreditate. Vel dicatur, 8i
mnes deceſſerint ſine liberis, ſubſtituo ih tota hæreditate: nam vtroque caſu dicunt, totam hæreditatem debere peruenire in vl⸗ timò defunctum grauatum,& pro hac opi- nione adduci poſſunt, quæ ſcribit Socin. in d. conſ. 180. num. 14. volum. z. poſt Alex⸗ in d. l. hæredes mei.§. cum ita. colum. 1. ff. ad Treb. vbi concludit, quod vbi facta eſt ſubſtitutio pluribus, ſiue dictum ſit poſt mortem omnium, ſiue dictum ſit, ſi Titius & Seius deceſſerint ſine liberis, cum hæc conditio ſit voluntaria, debet prout verba ſonãt impleri,& ideò expectanda eſt mots omnium,& hoc poteſt firmari ratione ſatis
6 colorata: tnam cum ſint honorati donatio-
ne, videntur magis dilecti. argumen. l. Pu⸗
blius. ffede conditio.& demonſtra. authen.
hoc amplius. C. de fideicommil. Crauet. d.
conſ.161. num. 5. poſt alios per eum citatos, quo fit, vt dici poſsit à veritate non alienũ, ſidixerimus ex iſtis coniecturis, induci in- ter eos fideicommiſſum tacitum.l.cum pro- ponebatur. ff. de legatis. 2. præſertim cum ponatur, donatarios eſſe fratres patrueles, qui ab inteſtato inuicem ſuccederent, argu- mento eoram, quæ ſcribit d. Crauet. conſil. 109. num. z. quo ſtante, dicebam videri de- ciſionem Bene, Cap. in ſuis regulis. in quin- ta ſpecie ſubſtitu, num. Wr. Hæc ſunt, quæ aduerſus reuerendos Franciſcanos adducta fuerunt.
Quibus tamen non obſtantibus, con⸗ trariam opinionem eſſe de iure veriorem viſum fuit, pro qua adducuntur, textus in 1. fin. Ö. filium, ff, de lega. 2.& inl. Luccius.§- Caio. ff. ad Senatuſconſult. Trebel. Bart.& communiter Docto. præſertim. Ripp. inl.
7 hæredes mei. 6. cum ita. ff.eodem titu. t vbi quando eſt facta ſubſtitutio in tota hære- ditate poſt mortem plurium, ſi deceſſe- rint ſine liberis, taliſque conditio purifica- tur in perſona vnius tantum, tunc in eius portione admittitur ſubſtitutus. Et hanc eſſe communem, atteſtantur Doctor. in I. penult. C. de impuber.& alijs ſubſtit. Pariſ. conſ. 4. num.ꝛf.& ſeq. vol.:: poſt Bar. Ang. Imol. Paul. de Caſt. Alex.& Socin. per eum citatos.Et adeò hoc eſt verum, quod ſi ſub⸗ ſtitutio fideicommiſſaria fieret pluribus ex- traneis per nomina collectiua: commu- nis opinio etiam eſt, quod admittatur ſub- ſtitutus purificata conditione in perſona vnius tantum: ita dicit Alexandl. in dicia 1. penult, reprobata opinione Caſtrent.&
PrG

——
=— 2— ———————
——
S ENATV S PEDEMONTANI
pro hae opinione communi conſuluit So- cinus conſ. 4. volum.4. vbi plene lianc mate⸗ riam diſputar.& conſ.80. inj. volu. colu. i. vbi loquitur in terminis, ſcilicet, quando monaſterium eſt ſubſtitutum, Alex. conſ. 91. colum. 3. volum. t. conſ.2.colum.ʒz.vol. 3. laſ.conſ.l. volum. l. D. Crauet. conſ. I09. num. I. verſic. ſed his non obſtant, per text. in l. hæredes mei. õ. cum ita.& conſ. 161. nu. 7. laſ. inl. penult. num. 8. O. de impub.& alijs ſubſtitu. lo. Crot. conſ. 143. num.z8.& ſequent. Ben. Cap. loco ſupra citato. num. 186. latiſsimè lacobus Mandellus cogno- mento Alba, poſt hæc ſcr pta viſus. conſſ. 1. vbidiſertè hunc articulum declarat, addu- cens rationes diuerſitatis, inter ſubſtitu-⸗ nionem factam vltimo morienti,& factam poſt mortem plurium, ſeu omnium,& ci- tat Reſponſ. Alciat. quod tranſeribit ſub numer. 32.
Nec obſtat, quod ibi Socinus decidit con- trari m, quia loquitur in deſcendentibus teſtatoris, quo caſu ex præſumpta mente teſtatoris, præſumitur perſona coniuncta ſubſtitutum excludere. l. cum auus. ff. de condition b.& demonſtra. quod ſecus eſt in caſu noſtro, in quo ſubſtitutio eſt facta extraneis. Bal. conſ. 73. num. 6. verſic. pra- terea quando ſubſtitutio, vol. I. laſ. Bened. Capra.& alij ſupra adducti.
Nec vrgent in contrarium adducta,& primo, quod iſti de Coruis vocentur co- pulatiuè attento puncto poſito inter ipſos
9 de Coruis per ſuprâ notata, t quia regula⸗
riter punctus non habetur loco copulæ, niſi de natura verborum requiratur, ita no- tabiliter declarat Bal. in d. l. ſi duobus. 6. ſim coeunda. ff. pro ſocio. vel reſponderi po- teſt, quod in iſto caſu non attenditur natu- ra, nec proprietas verborum, ſed mens te- ſtatoris ſeu contrahlentium, ita nominatim reſpondet Crauet.conſ.Io num. i. in fi. per text. in d. l. hæredes mei. g. cum ita.
Nec obſtat, quod dictio, Eos, poſita in conuentione ſit pluralis numeri,& ſic non ſit contenta vno: quia huiuſmodi dictio, etſi collectiua ſit, attamen reſoluitur in ſin⸗ gularitates,& perinde eſt, ac ſi cuilibet ſe⸗ paratim facta fuiſſet ſubſtitutio, ex quo di- ſtinctæ ſunt perſonæ illorum de Coruis, vt notatur inl. falſa, cum ibi ſcriptis. ff. de con- dit.& demonſt.& per Doctores in locis præallega. Socinus expreſſe conſil. 52. num. 7. volum. 1.& hoc adeò eſt verum in caſu noſtro, quod etiam ſi poſita eſſet dictio vni- uerſalis, veluti ſi omnes deceſſerint ſine
10 liberis, f adhuc talis dictio vniuerſalis re-
12
ſoluitur in ſingularitates, ita exprebsa; nus conſ. 249. colum. 4. volum.: pet ſupra allegata, ideò tollitur kundamens de indefinita, quod æquipolleat vnun li, cum talis regula non habeat loen ſit diuerſa ratio, Bar.& Doclo. in d. ribus. Dec. conſ. 388. num.3.& conſ 4 fine. Nec aduerſatur doctrina Barto n quidam teſtamento. ff. de vulg.& puna communiter à Doct.reprobaturindin C. de impu.& alijs ſubſti.& in d. iaas mei. 9. cum ita. ff. ad Treb. Pariſ.&onl num. 26. volum. 2.
Ad tertium argumentum pro parten
V 9 aal 1of
2n, d, mo⸗
ſosv 51 SC amuii fein uals naispen t. ſeiplbnn ⸗, 98 limit. 4 unas 0⸗ üraia 95 o, lirrt Ccelerol ſe pta me bhe
4 7. tu
60 quo 5 rlbo 4 ſtoteld
immlceam aſafiokhe
mimalge dceral woluntate, nalucle; ſtenel 71 1 0— 1.
or pt ne. nü ncikch ulilib 33 b iundif e¹⁰. uidocna D 0 e1n., 5— bch, Ou niaeind 35 vig vumeld cnli 2 u Dunder. 7 llrsinnddepte d e o an im llum. v
traria adductum, reſponderi potelt mn Socinum conſ.ↄ4. num. 6& 7.vola.
Non obſtat quartum fundamentmn nilcelb 1 1. Titia Seio.§. Seia libertis, quianoniai lnrra quid b
mur in caſu d.§. cum in terminis wnn non fuerit facta expreſse vltimo mual ſubſtitutio. Etſi d catur, prout ſuta- batur, factam eſſe vltimo morientii tutionem ex quo facia eſt poſt mona rium,& locum habere d. I. codic lbi vſufructu lega. tam in proprietate qt vſufructu. d. l. qui duos.& l. ſipatetim beres.ff.de vulg.& pupil. ſubſtitune detur illas leges de vulga.& puplbh ſtitut. ac Doctor. in contrariumadtu loqui in deſcendentibus ipſius teſn in quibus eſt præſumptio, de quannli
acutiſsimi. C. de fideicommiſſ.& inl
auus. ff. de condit.& demonſtra. qun cus eſt in caſu noſtro, in quo nonal lis præſumptio, vt per Doctt. in loci allegatis,& ita expreſse ſentit doi conſ.249. colum. 6. volum.².& doh dicto conſ. 180. num. 2.& ſequent. 2. vbi hanc eſſe communem dictt ig iudicando& conſulendo noneſt na dum,& ſie diſpoſit o d. 1. codicilish etiam locum in proprietate inter dcn dentes ipſius teſtatoris, vt biper Bnd recte conſide etur, vel reſpondetepouin d. l. codic Ilis. vt per Alciat. reſpon”- 5.& ſequent. 4.
Non obſtat, quod vltimo dietnis
raumer oſ t an. 34 Biälwocdn lnliclennen 1 an. JUlaou4.O ¹
topeteimmoramun rane cum 8 pelaglacxpi- impumanett Ci eduteret udit nügpuieeb bentenbescumn donon eleode cluinqwonractaret adelegiimg ie werrpuachat lub tor porfeän V Kioneinperlona v dötenum Ca ita Alexm con8. renquato, i uimo Dec.conl.4 mero tereſ plurdus lecqpentih wbitraditcom Rertenen walotem uotem dcdlth dm üliß ele pra8 dum dic umnontadan,) digapett dempud.Aafsli daten pta lm incliprer cet mentioi
F„ ns tlig gocllpralich ſa dama lm olunnathus, fcg. cntralbsa—
alnoſtrcico aun
ganenun a nt„Ilyepan namm in polunranbus ac mciusn mioin ine sſ Gws Sen mronine mlidum
dtln iu a Khe Kcandlion bas e m wanlme vana Lolump . 11 inlümtbien da chh N e. blg 3 tonb, S wüai V düttde 1 erdi xl Rlan kmaligui tud
——— ————
3 A wmräbuf 6 1 dl 0 deaun un ex 4 1 le dCna n.
de Coruis eſſe magis dilectos, ex c fuit facta donario, arg. l. Publius ſe dec
ditio.& dem.& ont petſonæ è 1p 6& quodeſſentp 7 dm l V leldend nac
. l ex præſumpta mente d onantiummde magis dileciæ excluderent ſubſiann
quia reſpondetur, vt ſupra dictume 1
lem præſumptionem locum non lnb
+„ ſ niſi in deſcendentibus prout etiam di
7
. Ue tur d. l. Publius, non autem in tranl
211lI in libus, multò minus in caſu noite i
edn eluldenan bänraie” mlilad donte
1 8 a e'duem

r N 4.vol 6, cl. nita qu K. lnor 7. 4 tl habe d —
h dc
eC* 4 an locitinh
nr. — t, p.
mele- mon
——
ie dinata charitas incipiat a ſeipſis, l. præſes. C. de ſerui.& aqua. Et dato, non tamen cõ-
ceſſo, quod talis præſumpta mens haberet etiam locum in tranſuerſalibus, dicitut ſe⸗
cundumi aliquos, quod non ſufficit pręſum
puue& tacite apparere de tali voluntate,
dih niſi teſtator procedat diſponendo, l. quo-⸗ nn ties in princ-ff. de hære. inſti. l.iubemus. C. de teſt. I. fi. ff de iure codicil. Socin. conſi. 62.
colz. volu. 3. Cur. Sen. conſ. 42. colu. 1z. Dec. conſi. Sꝰ. numero 2. Crau. conſ. 16I. Neuiza. conſ.au numer. z1. Hyp. Mars. in rub. de pro pat. numer. 305. 1. quidam cum filium. vbi Bal.& Imo. ffide hæred. inſti. Xlexan. in 1.3. in fin. C. de lib.pręte, conſi.0⁊. nu. 4. vol.7. Pręterea quid in ijs tãtopere immoramur? nonne etiam ſi eſſet perſona, quæ ex præ- ſumpta mente defuncti excluderet ſubſti⸗ tutũ, quia eſſet de deſcendentibus, dummo do non eſſemus in caſu, in quo tractaretur
quq as aeſtpa 16 de legitima, admittereturpia cauſa f ſubſti⸗
tuta, purificata conditione in perſona vni⸗ us tantum: certe ſic. ita Alexan. conſ. 8. nu mero quarto, volu. primo, Dec. conſi. 426.
dun numerò tertio.& pluribus ſequentibus. on vbi tradit communiter teneri, maiorem fa- aul uorem eccleſiæ quam filijs eſſe præſtan-
buseh dum, vbi de legitima non tractatur, Iaſ. in
„ FpF
dictal. penulti. C. de impub.& alijs ſubſti-
l tutioni. poſt Baldum, in c. ſi pater, de teſta- ou mentis in 6.
Et ſi dicatur, quod ſupradicta haberit
„locum in vltimis voluntatibus, ſecus in contractibus, vt in caſu noſtro: dico quod argumentum ab vltimis voluntatibus ad
contractus& econtrario in iure validum
eſt. l. iure ciuili. ff. de conditionibus& de-
monſtrationibus. Barto. inl. ſina. colum. fin.
ff. communia pręd.& ita arguit Bartolus in J. ſi mihi& Titio. colum. prima. ff. de ver- bo. obligationi. addatur, quòd& in dona⸗
tionibus fiant etiam ſubſtituùtiones, l. quo- ties. C, de don. quæ ſub mod. l. vnica. õ. fin- autem aliquid.vbi gloſ. C. de cadu.tol.l.vt. hæredibus. ff. de leg.ꝛ. latẽ d. Crau. conſi.19. num 8.& ex iſtis cenſuit Senatus veneran-
dos fratres debere admitti ad portionem
dicti Franciſci mortui ſine liberis, hac deci- eiſione obſoluta, per manus venit Portius, materiam in ſuis commu. cõcluſioni- bus, lib. 4. c.34. plenè,& per cõ- cluſiones tractans, quem videre poteris.
bEGCISIO
. in oaantes ſeipſos vocarunt, quo fit vt ceſ- ¹. 7. n ſetomnis præſumptio dilectionis, cum or-
S VvMMARI V A.
Promißio ſcu obligatio colata in voluntatem promit- tentis, non valet.
Verba, ad meam voluntatem, ſeu ad meum beneplaci- tum, reddunt diſpoſitionem conditionalem.
Voluntati aut beneplacito alicuius, quando aliquid re- lmquitur,poteſt facere quod vult, etiamſi illud ini quum ſit, ſi modo dolus abſit.
4 Promiißio hoc modo concepta, cum voluerit, priaci-
paliter denotat tempus, ſcilicet quando voluerit, vnde ſi declaratio voluntatis vita durante non fiat, extinguitur promißio.
s Verborum importantium arbitrium boni viri, eadem
habetur ratio in contraclibus, quæ de verbis impor tantibus liberam voluntatem.
6 Obligatio, ſeu diſpoſitio quotieſcunque eſt pura, eius
verò exe quutio collata in placitum& voluntatem promiſſoris, tunc ſtatim mortuo promiſſore, hæ res tenetur eʒ nu. io.
7 Doctria Bartoli in l. centeſimis. fin. nu. 6 ff. de ver⸗
bo. obliga. declaratur.
8 Dolus ex perſpicuis coniecturis probatur.
Verbum, placerẽ, dicitur præ ſe ferre arbitrium boni viri, quod maximè procedit, quando huiuſmodi verbo& dictioni placitum additur aduerbium
qudlitatts, bene.
1i Contractus ſubſtantialia in voluntatem promiſſoris,
ey ſic contrahentu committi non poſſunt, acciden
talia verò ſic. 12 Obligatus dare præciſe tenetur, præſertim interueni- ente luramento. s Argumentum à rebus ad tempus in iure validißimum eſt.
ia Promißio incerta, tam reſpectu rerum, qudm reſpe- ſpu temporis, valet, vbicunq́; agitur de cauſa one- roſa.
DECISIO cCx-.
De eo qui recognouit ſe debitorem dotium ipſius filiæ,& promiſit cum iuramento eas ad ſui beneplacitum& voluntatem ſoluere, ſi de- inde teſtamento diſponat, nolle eius hæredes teneri ad talem ſolutionem dotiùum,& quate- nus de iure teneantur, nonm poſsint ab eis exi- gi, niſi elap ſis nonaginta ſex annis, an poſſunt dicti hæredes cogi ad ſolutionem dotis, non obſtãtib. ſupradictis verbis illius, in cuius bene placitum& voluntatem collata erat ſolutio.
NNO 1515. quidam Antonius Auſona Ver cellenſis confeſſus eſt ſe Weſſe debitorem loannis Boſetti florenorum mil & p Dole ex cauſa dotis Ber- eee nardine eius filiæ,& v- xoris Bernardini, d. Ioannis filij, quos cum
iuramento promiſit ſoluere ad eiuſdem
Antonij voluntatem& beneplacirum,& lapſis aliquot annis, teſtamento declarauit LL
in hac

——*
—
———
——
—
--—-————
S ENATV 3 PEPEMOGONTANI
in hæc verba, Se nolle, nec per ſe, nec per eius hæredes, ſoluere dicos florenos mil- le,& quatenus ad id poſſent compelli, vo⸗ auit hæredes dicti Ioannis creditoris, non ꝑoſſe petere dictos florenos mille, niſi præ- teritis nonaginta ſex annis. Eo defuncto, hæredes Boſetti creditoris petunt ab hæ- redibus dicti Antonij Auſonæ debitoris, dicos florenos mille perſolui, quod facere recuſarunt, niſi lapſis prædictis nonaginta ſex annis, iuxta teſtatoris voluntatem, bene placitum. quæſitum fuit, an iure pe- tãt Boſſetti hæredes?& videretur᷑ dici poſſe eos non iure petere, ex t doctrina Bartol. inl. centeſimis.§. fi. nu. 6. verſic. quid ſi non appono dictionem, Si. ff. de verbo. oblig. vbi dicit, quòd ſttu promittis mihi dare de- cem ad tui voluntatem, perinde eſt ac li pro miſiſſes dare, ſi volueris, quòo caſu non va⸗ let d.§. fin. ſequitur ibi Iaſ. colum. a. verſ.ꝛ. amplia, imò fortius dicit Bartol. numer.9. in fin.verſicu.ſi vero diceret, t quòdiſta ver ba, Ad meam voluntatem, vel ad meum be ne placitum, faciunt diſpoſitionem condi- tionalemaid eſt ſi declarauerit dictam eius voluntatem& beneplacitum,& propterea non facta declaratione, non valet diſpoſi⸗ tio d.§. fina. Accedat, dato quod valeret hæc diſpoſitio ſequuta declaratione, vide- retur ſequenda ipſa declaratio, iuxta eius formam, quæ debet obſeruari in forma ſpe- cifica. vulga.l. Mœuius cum ſimilibus.ff.de conditiontb.& demonſtrationibus. alio- quin fruſtra dicta conditio voluntatis& beneplaciti appoſita videtur.
Nec mouere debet, quod forſan dici poſſet iniqua hæc declaratio, ſi hæredes cre ditoris expectare deberent nonageſimum ſextum annum, quia imputandum eſt cre- ditori, qui contulit ſolutionem in ipſius de pitoris voluntatem,& beneplacitũ, c. dam- num, quo quis ſua culpa ſentit. de regu. iu⸗ ris in 6. nam attenta huiuſmodi voluntate, & t beneplacito, potuit facere, quod volu- it etiamſi inique voluerit, dummodo do- lus malus abſit, l. cum quidam. ff. de leg. ⁊. quam ad hoc citat Bartol. in d.l. cemeſimis. §. fina. numero octauo.& ibi Caſtr. nume- rotertio, Barto. inl. ſi ſic. de leg t. in princi- pio. Alexand.in conſ.47. nume.i4. volum. 1. his addi poteſt, quod etſi dictum fuiſſet, t quod florenos mille promiſit dare cum voluerit, quo caſu ſubſtantia promiſsionis non eſt collata in voluntatem promiſſoris, ſed duntaxat,& principaliter tempus, vi⸗ delicet quando voluerit, ſecundum gloſ.
,—
& Alberic, in d. õ. fin, attamen ſi declaratio
voluntatis in vita non fiat, extingun muſsio,& non habetur pro implerta,q m & ibi communiter Docto. praſemm nu.z. Ergo multo magis debet redin lis promiſsio, quando promittens den uit ſe nolle dare, ſiue ſoluere, vel anas deberet ſolui hæredibus creditors idn fieri nili exacto nonageſimo ſexto udn )
in huiufſmodi declaratione perleuann 1
Paul. Caſtr. in d.§. fina. nu.. per tex inla
beri. C.de fideicommiſ.libert.
Nec videtur obſtare, quod illavettaa voluntatem& beneplaceitum, videann importare arbitrium boni viri, quia an datio dictorum mille florenorum, àl
V uimle⸗
. NC mora pu Geglxiun, ur
r bale I
llä ldud orn, ſina
duh lani
lpumo Big gadaum nuſelo le doate
buscmin
execulb t d —1 7
ſubſtantia contractus, videatur collan voluntatem promitſſoris, ex quo ſumi contractibus, t idem iudicamus de ah importantibus arbitrium bonii viri an de verbis importantibus liberam vohm tem, l. quod ſæpe in principio. ſf. dennn hen. emptio. Bartolus in l. ii ſic, in pmn de lega.primo.& in d.l. centeſimus. ſu mer. 7.& laſ.colum. 5. in princi. Sedam do in contractibus ſunt verba imponm liberam voluntatem, attendituretimli quod inique quis velle declarat vi ſi probauimus: ergo idem&c in caluuni erit ſtatuendum. Præmiſsis tamen non obſtantibusc trarium verius in caſu de quo agituriſ fuit ex communi concluſione, quni tur, quod t quotieſcunque diſpona pura, eius verò executio eſt collatann luntatem,& placicum promiſſoris,u tim mortuo promiſſore hæres tenem na. ff. qui ſine manunniſi, ad liber. pe vtrum. õ. cum quidam. ff, de rebusch quæ iura ad hoc not. Barto. in d.H.iun mero ſecundo. verſicu. ex hoc diceus in. ita ſtipulatus. colum. 6. verſicuaa Iaſ.colum. j. verſt. ſecunda ſolutioſfe bo obli. Alex. in d.. fin. col.⁊. Verſiperpo dicta. laſ.nu 3.& 9. poſt Bart. Balc.aret Imol. Cuman.& Alex. per eum alaun Alex. conſ. I7. nu.. verſi. aut nostun volum.ʒz.Rippa in dictal.ita ſtipunun
d dolo h
)mnen tu
— 1 1 mero ſeptuageſimoquarto. Sed incal
pradicto principalis diſpoſitio« ong niusp
annis Boſetti, ſummæ Horenorumml cauſa reliquatus dotium,& verbaillaad, luntatem,& beneplacitum, lun executioni:videlicet illis verb cet florenos mille promilit darc u meratis ad voluntatem d.
les
„ alel is, qu 0
in ¹.
Antonſ.
macp'obal T 9. nuomer
vaxcnkirld Socinenſvol
Maconic’t. Nonncp Wod dicuc declarati
ren tdam Widkber etam qu Addearwrirh, Kontum Datiolum ddo ſnn ewendecmocum⸗ dupnaleg'in cum dicius Anton declraleriEr Gdam dolutionem 1. beecten ue tenuseletkacendae dKikererie dannun nonagelim lauumappm Wnitedeensdolo pier quem ducharadadurumt ziteantet aljldeslupn eim guidasken aspintäolumggie ſdicuie ptobau 1doum. Prlor-in V Nechm urlceu neumt dutn dam daliht ſlur une beli aith ſels in nircc 1 eteam aitene dma— inee fqui nenenen e endrimio deo Ah g, naelicilnegd
—
—
u iid dend 19 8
1
wlladg
ug n
lmoec a adeglllotn
nknn e
ciun a. W it, Cuandodo maddh re! di dda
een.„oe lerbium Crh ganneſe ene umgpälrae weee g inellgrn e 1 u,3 me. igturzde mran wel colom
VIoJ Fͤghen V
un Nr tlcic h a d
Doa anW): enn 5t 1 Lt kals V* üütr

em& be actn, — arbitriu zoni dtorum m 11 fioten à Contrac g2 vicden em pro 228, exah us, t ice naicn Rldus ard aamh
20 penn 11 c
„9 9¹⁰. O. Bartol e J lite 11 lIl 6 umo, K n. lente A ll colum. aptin tractibus t averhus
oluntatet a endinn que quis 2 dech nus: ergo n Rana 8 A , 1 enoum,. nlsis tame ut nobene Ferlus inc as le qua il ommunt(2 lulcanch 4 dn— qin 95 11 SONRKKſ 1s vero el llo ela „R placid*eomſd
r omit— hær ſul
1⁰ prs
ine mantmaladuſtä
9 mortem, tunc viuentium. Accedat, I quia
„f uscl
14 ☛☛σo. 1- 2 2 9½ 1 1 lexin d.* claf
71
G 0. ☛/ Dl u z.& 9.— 4
noclimẽ?„ ngeſime e,
ren
.. mm ati, ſumt*⁴ ofe hn
atus doſ
ductis.. Non obſtant t in contrarium allegata,
& primo Bartolus in l. centeſimis. 9. fina.
numero ſexto. ff. de verborum obligatio-
nibus⸗cum ſimilibus ſupra allegatis, qu a lo
auntur, quando principalis diſpolitiò, & illius ſubſtantia eſt collata in volunta- tem promittentis, ſecus in caſu noſtro, in quo obligatio principalis eſt pura, licet eius executio ſit collata in voluntatem ob- ligati.& ex hac ſolutione tollitur etiam obiectum de dictis Bartoli in dicto O. fina. verſicul.ſi vero; qui aliunde commu- nuer reprobatur, vt ibi per Alexand. co⸗ lum. penulti⸗ Eelin. in c. ex literis. numero 10. de conſtitutionib. Soci. in conſ. 77. vol. ⁊. Dec.conſ.iod.col.fi.
Non nocet, quod dicitur declaratio- nem faciam obſeruari debere etiam quod videatur iniqua, ſecundum Bartolum in dicio.ſinali numero vndecimo, cum alijs ſupra allegatis, quia cum dictus Antonius declarauerit prædictam ſolutionem non debere fieri,& quatenus eſſet facienda eam eſſe differendam in annum nonageſimum ſextum apparet manifeſte de eius dolo, pro pter quem res reducitur ad arbitrium boni viri. Bartolus& alij in locis ſupra citatis in quibus ſemper excipiunt dolum qui ex per ſpicuis cõiecturis probatur, l. dolum. C. de dolo. t Bartolus inl. fina. circa finem. ff. de prætorijs ſtipulationibus. ſed nullumm ma- ꝛus indicium doli in caſu noſtro eſſe poteſt quam declarare ſolutionem non debere lieri, et ſi facienda eſſet eam differre poſt
verbum, Placere, præ ſe fert arbitrium bo- ni viri. l. Phais. õ. ſororem. verſicul. reſpon- deo,& ibi gloſſ. ff.de fideicommiſ. liberta- tib. Bartolus inl.ſi ſic, in princip. ff. de lega- tis.z. Alexand. conſilio u⁸. numero ſecun- do, volumi. quinto, Barbat. conſilio trige- ſimoſexto. colum, quinta, volum. z. quod præſertim procedit, quando dictioni, Pla- citum, additur aduerbium qualitatis, bene, quia tunc ſemper ſubintelligitur arbitrium boni viri, Bald. in l. fina. 9.1. colum. i. verſic. Item nota quod illud. C. communia de le- gatis, quem refert& ſequitur Felinus inc. V col.antepen.verſ.etſi dicatur.de conſtitu- tionib.
10 Non aduerſatur, t quod dicitur per Doct, præſertim laſ. d.. fin. nu. ꝛ. videlicet quod quando dictum eſt, promitto dare centum cum voluero, ſinon ſequatur de-
DECISIO
d peneplacitum: ergo eo mortuo ſtatim te⸗ dn netur hæres promiſſoris iur. bus ſupra ad⸗
CNXI. 290
claratio extinguitur promiſsio, quia re- ſponderi potett, illa verba, promitto dare centum cum voluero, non ſolum reſpice- re tempus dationis; ſed etiam ſubſtantiam contractus, hoc eſt ipſam obligationem, licet ſecundario; vt volunt Bart. Caſtren. Alexand.& laſ.in d.5 fin. reprobata opinio ne gloſ.ideo nimirum ſi requirunt declara- tionem Secus ſi obligatio ſit pura,& huiuſ⸗ modi verba reſpiciant ezecutionem, vt in exemplo Barto. promitto ibi centum, quæ dabo cum voluero, quod exemplùm con⸗ uenit caſui noſtro, quia cumtunc obligatio ſit pura liæres tenetur etiam non facta de- claratione, vt ſupra latè probatum fuit,& hæc eſt mera veritas, licet etiam poſſet re- ſponderi contraria non procedere in dote, cuius fauore tenetur hæres etiam non facta declaratione. Alexand. in d. õ. fina. colum. l. verſ.in textu.ibi, ſi antequam,& Nip. in d. l. ita ſtipulatus. ver.33.
11 Non fobſtatl. quod ſæpe. ff.de contrah.
empt. quia vt ſupra dictum elt in caſt ſtro ſubſtantia contractus non eſt collata in voluntatem promiſſoris, ſed tantum temn pus ſolutionis,& ſic quid accidẽtale, quod in voluntatem promiſſoris, veluti in arbi- trium boni viri cõferri potuit, Iaſ. in d. 9. fi. colum. quinta. verſicul. ego aſsigno.& pu- rificatur morte promiſſoris, d. I,fin. ff. qui ſi⸗ ne manumiſ.ad lib. peruen. Addebam hanc opinionem corroborari poſſe arg.l. Celſus. ff. de arbitris.& c. cum dilecti. 9.præterea. extra de dolo& contumacia, ex quib. dici poteſt promiſsionem dicti Anitonij duo continere, ſcilicet dare florenòos mille innu- meratis dicto Ioanni creditoti. Item& ad eius Antonij voluntatem facere ſolutio- nem; ſed per dictam declarationem, non poteſt dici dediſſe prædicto Ioanni in nu- meratis, licet tempus ſolutionis ſit in eius
12 beneplacitum cum obligatus dare pręciſè
tenetur, l.vbi.§. fi. ff. de verborum obligat. præſertim interueniente iuramento, c. ad noſtram. de iureiurando. Præterea arguen- 13 do, t de rebus ad tempus, quod argumen- tum eſt validum, l. miles.§. quod diximus. vbi Bartol. ff.de milita. teſtam. late Euerar- dus in ſuis locis legalibus, c. 39. ſicut pro- miſsio incerta reſpectu rerum, ſi ſit iurata, valet,& cogitur iurans certum quid præ⸗ ſtare. Sayſſel. in d. I. ita ſtipulatus. colum. quarta. verſicul.& ex hoc nouiter infero. ff. de verbo. obligatio. ſic idem videtur di⸗ cendum in tempore, vt arbitrio Iudicis, & ſic boni viri ſtatuatur tempus ſolutio- ni in maximè cum agatur de cauſa do- LL 2 tis

tis oneroſa,& de damno euitando. glo. in J.penul.ff. de receptis arbitris, Barto. in d. l. fin. circa fin. ff.de prætoris ſtipul.& ibi Imo. quos refert& ſequitur Alexand. in d.l. cen⸗ lim 8.9. fina, colum. penulti. ff.de verbo.ob⸗ ligatio. facit text. in l. cum poſt. 9. gener. ff. de iure dot. Et ita cenſuit Senatus, hæredes romiſſoris teneri ſoluere dictos florenos mille cum bonitate monetæ, à die mortis debitoris, reie cta aſſerta declaratione, in te- ſtamento debitoris facta, veluti iniqua,&
doloſa, cum expenſis. SVMMARIV M.
Tranſigi ſuper controuerſijs à teſtamento dependen- tibus non aliter poteſt, niſtinſpectis cognitisq́; ver- bis teſtamenti.& numero vigeſimo declara- tur.
3 L. de his. ff. de tranſactio. renunciari etiam ſpecificẽ non poteſt, quod. nu. 8.& 10. latius declaraturan cum iuramento renunciari poßit:
3 Pluralis numerus etiam in vno tantum verificatur, con trarium tamen nu. i8. habetur.
4. Pronomen hic, hæc, hoc, dicitur demonſtratiuum ad
oculum corporis& intellectus⸗
Renunciationes ſtrictißeimè ſunt intelligendæ.
6 L. de his ff. de tranſactionibus. requirit plenam,&
certam ſcientiam teſtamenti, non autem ſuff icit habere quandam opinionem, ſeu credulitas tem.
„ RKenunciantes habuiſſe notitiam fideicommißi non præſumuntur, niſi per aduerſarium probetur.
luramentum eatenus extenditur, quatenus conſenſus ampliatur,& iurans in dubio de futuro ſenſiſſe non præſumitur.
Renunciatio cum iuramento non includit caſus, quos non jiurata non ineluderet.
2 Heredes extranei præſumuntur ſciuiſſe contenta in
teſtamento, quod ſecus eſt in ijs qui ab inteſtato ſucceſſuri ſunt.
Lde his. ff. de tranſactionib. an habeat locum in teſta⸗
mento nuncupatiuo.
Eideicommiſſum conditionale, per verba quantum- uis generalia remiſſum eſſe non cenſetur, ſecun- dum communem opinionem.& nume. 17. limita- tur.
16 Clauſule renuntiationum ponuntur in inſtrumentis ex ſtylo potius,& conſuetudine Notariorum, quã
ex partium præcogitatione.
Fideicommiſſum reciprocum pacto, vel tranſactione remitti poteſt, nec prætextu alicuius circumuen- tionis, aut minoris ætatis reſcinditur.
47 cClauſulæ generales ex quibus inducitur remißio fi-
deicommiſßi.
19 Prædeceſſorum appellatione qui veniant.
ao Anſcientia qualiſcunque ſuff iciat teſtamenti ad hoe vt diſpoſitio l. de his. ſeruetur.
21 Clauſula generalis renuncians omni iuri,& legum
auxilio, an inducat renunciationem d.l. de his. ff.
de tranſactionibus.
34
16
SENATVS P EDEMONTANI
De tranſactione& renunciatione aa lib. verbis facta perfdeicommilſariosea præiudicet,& an. de his ff. de tranſacin cenſeatur renunciatum pergeneralescdas las renunciationum cum iuramento.
AFE T R V S Au nus à S. Germanod undus teſtamentonu cupatiuo inſtituitC manum Aualonum 44 ius fratrem libi han redem vninuerſalen poſt eum eiuſdem Germani quatuorſii & aliqua ipſarum decedente in pupiln te, aut ſine filijs legitimis, aliam lunt tem, ſeu ſuperſtites, inſtituit hæreuin fideicommiſſum. Defuncto Petro,Ga
nus ſuo teſtamento nuncupatiuo inin hæredes vniuerſales prædictias eiustn &c ijs verbis eas ſubſtituit, quod quaui cedente ſine prole, aliæ ſuccedant, veldi bus, vel tribus decedentibus remanem cedat. Mortuo Germano patre, diciab res, cum matre contendente, ſibialiqus beri ex teſtamento Germani viti,&ſn reſpectiue in bonis& hæreditatibusn dictorũ Petri& Germani, deuenenn tranſactionem, in qua inter cæteno legitur huiuſmodi. Item tranſegerm ctatu, quo ſupra, quia dicitur anteci prædictarum ſororum condidiſſei menta, in quibus continetur hæcchi quod decedente vna ipſarum ſoromu ne prole, alia ſeu aliæ remanentes ln dant, quod dictæ ſorores annullaredi ant prædictam clauſulam, quam peri ſens Inſtrumentum annullarunt,&in deuenerunt ad diuiſionem dictomma norum: quæ omnia corroborantu i mento& clauſulis, de quibus inſaot” tur, an aliqua prædictarum ſoronii
— 9 dente, ſuperſtites ſuccedere deben
tem in bonis patrui, ita vt noncenlen receſſum d fideicommiſſo patrui,nond ſtante dicia renunciatione, autduſnt an verò cenſeatur etiam renunchtumi deicommiſſo patruię cuius quidemanio li deciſio non facilis apud me vilaelbp pter Doct. opiniones,& Inſtrumentittu actionis formam.
Et partem negatiuam I comp
mo. nacfkcl
lorinaffcue hs
oll. G in a b quxc- durenl 0e! 1 4, aita mar deconit 3 Iier A Ir, ogai
rdundu.,n 1 l le 5
1, dequc
en eqnn e c nedl 82 ¹ 5„ lll tocj 6 al 1 1 kiana de älut,on ainmn debclät ongoceräul me
iguunne oſuomde zöe
Aünchr1l 2ef
erol euscdlpollice intin bahen lanalenet Alcnlgi n odecm Docpelel 1u communiterlener
anClemce- columa vetlencd-
taum,* aoperelttt atadcontnristelpo.
ebrpn Incatlon deecbtprip dcweidnenuncaor deertiapi nomer cergnonp Intverhe lin telanents paulls ruiin wtuci quureſpond
wietilen won raikceioes, Fe
dani eim u antum fultprade rSeitt Bonem, leltamentori vo onich ſlum.axgum text.in.- tälnellit Kaſtcerendälgat mibos N Haper Ccoold Altun, ica,di pum Decicorl.g9f. mero leche.d qlod de deſcomn datermnen(wminreleeriilader,, d ſünomimam ſcupti u Künahaiska
perlu- 1 rul 4 nitham
Rur allia lekawenogaten
num ich 7 3* 1 aelemen neleuld 7 86 meailet ouuni lr. umnel,of pulg, du oplurali wndin V 3 midim ell pro⸗ R Acius vtlate Cone
d b tuneconcluän tamen ale 1 dätsmagnune a uer laimanan ree vn Ihäennad. I- col 1 d eapenu N darod doy ut n Nar ciatr la d daüarel lo elt exq denmna 1erh. renuncrgr,ea.. Wan h erbölen tai m
mun a e lalnteian Raden d Vonpatru,e Fegnm, tantu„r Wt Wtanf atum reg. 1 dut elkricte dng da rtellenc düen 4 4 de ye
1 bo. Tanul V ra 8 ohdi a O tran 3 A uncia.
d 0.. 61 eanle dehiag ui h

aunciäi 5 nilah 8f de
b renunciat I1 da
ICIar de pe dlatlonum—2 lun wen
RVI
0
iplarum qeentey ünetiljsle„rinis al luperſtite ſtitut mmiſſum. I A1dop teſtamente rancupa
vnluerſalt; xdich
bis easſuh su 1t qorn line prole, as uccecué inbus dect aa tibun ortuo Gen saopmmii matre cont e Dente) lazs ne in bonit E aretu Petri& Gaani, can onem, in awinteraſt uiuſmodi,"n tran
do ſupra, q elicimen rum ſoro t cond-
aquibus us jetuu di cedente vi vſarumin „alia ſeu ¹* fema d od dictæ(r eszn
2 ctam clau aum, qorsd,
lam ell umentum r läne. int ad diu nem din
„ nober
U. ſ
N
Onls pattu 4 ⸗ pne 4 1 leicom 2 4 ſo 118„Afl0 — 1T ne, aa renundç u* un .— eTD cenſeatur n 1.,„ 1us G 1 ſo patruj e
9 A
d-
in.prima. ff. quemadmo. teſtam. aper.& in J de his. ff.de tranſactionibus. quibus diſpo nitur de controuerſijs, quæ ex teſtamento oriuntur, neq́; tranligi, neq́; aliter verita-
tem exquiri poſſe, niſi inſpectis cogni⸗ tisq; verbis teſtamenti. ſed in caſu de quo
agiur, non fuerunt inſpecta, nec cognita verbateſtamentorum, præſertim teſtamen ii pattuiprædictiergo non nocet huiuſmo ditranſactio, t& diſpoſitioni d.l. de his: re⸗ nunciari non poteſt etiam ſpecitice, cum
G, eius diſpoſitio fuerit fundata propter pub-
lcam vtilitatem. Pariſ.conſ.95. numero 24. volum.ʒ3.vbi poſt duodecim Doc. per eum enumeratos, dicit ita communiter teneri. late Calcan. conſ.17. colum. I. verſic, in con- trarium.
Super eſt duntaxat ad contraria reſpon⸗ dere. Et primò, quod verbarenunciationis ſonent in plurali numero, ideoq; non poſ- ſint verificari, niſiin teſtamentis patris&
atrui in actis productis, quia reſponderi
3 poteſt, illud verbum, prædeceiſores, t veri-
ſicari, etiamſi vnus tantum fuit prædeceſ⸗ ſor,& pariter dictionem, Teſtamentorũ, ini vno ſortiri effectum. argum. text. in l. non eſt ſine liberis.& l. ſeq.ft. de verb. ſigniti. cũ ſimilibus ibi nota.per Cepol.& Alciat. glo. in c.z. diſtinct. prima. Deci. conſi. 495. nu- mero ſecundo.& quod de fideicommiſio
un patertno tantumintellexerit, ſuaderi vide-
tur ex illis verbis nominatim ſcriptis; in tranſactione, in qua fit relatio ad teſtamen⸗ tum, in quo eſt talis clauſula, quæ non re- peritur inſerta, niſt in teſtamento paterno: nam ſide duobus teſtamentis intellexiſſet vtiq; magis conueniſſet loquutio pluralis numeri, quam ſingularis. † Nam etſi pro⸗ nomẽ, Hic, ſit demonſtratiuum ad oculum
acorporis,& intellectus, vt late concludunt
Docto. poſt Bar.in l.i. ff. de no. op. nunc. at-
tamen proprie ad oculum corporis refer-
tur, ſi res demonſtrata corporalis ſit. Ale⸗ xan.& laſ. in d. l.J.ff.de no. òpe. nunc. Natta conſi. 487. numero 27. Sed clauſula relata in dicta tranſactione, ex qua dicitur facta men tio teſtamenti,& renunciatio fideicommiſ-⸗
ſi legitur eiſdem verbis ſcripta in teſtamẽto
paterno tantum,& non patrui: ergo ad pa- tris teſtamentum tantum referri debet, 5 cum renunciatio ſit ſtricte t intellenda, I. quicquid aſtringenda. ff. de verbo. obliga. Deci. conſ. 452. numer. al.& ſeq. Alb. conſ. 74.nu.J.& 2. Nonobſtat t renunciatio I. de his. ff. de tranſactionib. quia Bartolus,& commu-
D ECISIO CXII.
niter Docto. loquuntur, quando ſpecifica
20 vera,& certa ſcientia fideicommiſsi habe- tur,& ideò Bald. ibi in ſecunda lectura. in fin. quem Anglaſ.in fi.& Rip. in l. qui Ro⸗ mæ..duo fratres. numer. 64. fH.de verb.ob- lg. ſequuntur, dicit, quod contralientes de bent aſſerere ſe habere cettam& plenam ſcientiam teſtamenti. Et propterea Caſtr. numer.ꝛ. ſcribit, non ſufficere ſolam opini- onem, ſeu credulitatem, ſequitur Curt. Iun. conſyꝛz. num. 4. Pariſ.d. conſ.9. num. ꝛ23. vo- lu. 3. dicens iſtam eſſe communem opinio- nem. Sed in caſu noſtro non poteſt dici, quòd habuerint veram noritiam teſtamen- ti a patruo conditi, cum de eo nulla facta fuerit mentio in tranſactione, ſed tantum de teſtamento paterno, vt in verbis narra⸗ tiuis apparet: ergo ad fideicommiſſum pa- ternum tantum referri debent, argumento L.ait prætor.§.. ff. de re iudicata. l. emptor. 9. fina. ſf. de pactis. quinimo dicit Curt. lun. in conſ.ↄ2. nume.quarto, aduerſarium de⸗ bere probare, t quòd renunciantes habue- rint notitiam fideicomimiſsi. Quod autem non habuerint veram notitiam, apparet ex illis verbis imperſonalibus, dum dicitur, in quibus teſtamentis continetur hæc clauſu- la,&c. non enim conſtat, quod ipſitranſi- gentes eas clauſulas contentas in teſtamen to legerint, imò ex quo clauſula relata, non continetur in dicto teſtamento patrui, con⸗ ſtat euidenter de eo non habitam fuiſſe cer- tam ſcientiam..
Non obſtat, t quod dictæ l. de his. renun ciari poſsit cum iuramento, iuribus ex ad- uerſo allegatis, quia in contrarium dicitur elſe communem opinionem, teſte Pariſ.di- cto conſil.ꝰ5. numer. vigeſimoſexto,& 37. volum. 3.& Roland,. a Valle coniil. 13. nu- mer. ꝛ7. cum alijs pluribus ibi per eum alle- gatis. Vel poteſt reſponderi, in contrarium adducta procedere, quando appareret cõ- trahentes voluiſſe remittere quodcunq; fi- deicommiſſum. Secus vero ſi ſumus in du- bio, veluti ſi quis ſimpliciter remitteret iu- ra quę habet, vel habere ſperat, quia tunc iu ramentum non conualidaret remiſsionem reſpectu fideicommiſsi conditionalis, ad quod remiſsio non porrigitur, t cum iura- mentum non extendatur, niſi quatenus ex- tenditur conſenſus. Bartol. in l. ſi quis pro eo. numero decimoquinto. ff. de fideiuſſo- ribus. quemrefert& ſequitur Rippa in ter- minis noſtris, in d.. duo fratres. numer. 78. Socinus conſi.214. numero ſeptimo.& Pa⸗ riſ.d. conſ.9s. numero vigeſimotertio, vol. 3. In dubio enim non videtur iurans de fu⸗ ruro ſenſiſſe, c.z. de renunciatione.& c. pen.
LL 3z de

——— 5 ——
——⏑⏑—ꝛ—4——
de iureiurando. Aretinus conſil. 4. colu.. & 2 Btſi dicatur, iuramentum faiſſe praſti- tum etiam reſpectu renunciationis clauſu⸗ lę fideicõmiſsi contenti in teſtamentis prę- deceſſorum,& propterea videri cogita⸗ tum, imò expreſſum de fideicommiſſo pa⸗ trui? reſponderi poteſt, vt ſupra dictum fuit, illudi caput renunciationis fideicom- miſsi reſtringi debere ad fideicommiſium contentum in teſtamento paterno, de quo fuerat facta mentio in Inſtrumento tranſa-
i0 ctionis. t Præterea dici poſſet, quod Doct⸗
tenentes renunciari poſſe d. l. de his cum juramento, intelliguntur quando expre ſſe fuiſſet dictum, pura renunciando diſpofi⸗ tioni legis de his. ff. de tranſact. aut ſaltem, quando eſt renunciatum fideicommiſſo cum iuramento Neuiza. conſi.2. nume. 16. poſt Deci. conſi. 345. ſecus ſi de ea lege, vel de fideicommiſſo, non fuit facta expreſſa mentio: quia tunc non ſufficit illa renun- ciatio in genere, renunciando omni iuni& legum auxilio: ita expreſſè reſpondet do⸗ cinus conſi. 03.colum.z2. Volum 3. motus ex communi concluſione, de qua per Bartol. Bald. Angel.& communiter Docto. in l. ſed etſi quis..quæſitum. ff.ſi quis cautioni- bus.quos refert& ſequitur Alexand.conſ. 28. nu. 12. vol. i. poſt lo. And. Butrium, An- charan. Salycet.& alios per eum allegatos,
i1 t quòd ſcilicet renunciatio cum iuramento,
non includit caſus quos non iurata non in⸗ cluderet, Neuiza. conſ.32. num. 33.& 14. Sed renunciatio generalis ſine iuramento non includit caſum d. l. de his.vt ibi concludunt communiter Doctores,& Soc. 214. num. 6. volu. 2. ergo nec iurata ad illum porrigere- tur.
Et his accedit alia communis conclu⸗ ſio, de qua per Barto.& alios Docto. in d. 6. duo fratres. in 5. quæſtio. quem refert& ſe- quitur Socinus d. conſi.214. numero 5.& 6. quod non ſufficit renunciationem fieri in genere cuicunq; relicto in teſtamento,& lic in genere cogitaſſe de teſtamẽto niſi fiat à ſciente teſtamentũ, vel ab eo qui ſcire prę ſumitur.
Nec obſtat, quod ipſæ ſorores tranſi- gentes, notitiam habuerint de teſtamento patrui, cum eius bona hęreditaria diuiſe-
12 rint, rvel ſaltem pręſumantur ſciuiſſe, cum
eſſent hæredes extranei. Barto. in d. 6. duo fratres. in3. quæſtio. quia cum eſſent de ijs, qui ſucceſſuri fuiſſent ab inteſtato ipſi pa- truo, quatenus pater non adiuiſſet fratris hęreditatem, præſumerentur ignoraſſe pa⸗ trui teſtamentum, Rip. in d.§. dus fratres.
3 ENATV S PEDEMONTANI
num. 58& hęc declaratio eſt de ment 1 MLeius qui. nu. 29. ff. ſi certumpetnze d§. duo fratres. in 3. quæſtio. dum dond tio nem, quare in extraneis non prelu u ignorantia, quia non poſſuntadireh 4 tatem, niſi ſint certi de viribus teſtamet ſed etli de ſua.ff.de acqui, hęredit. qu 1 ceſſat in ijs qui ſucceſſuri ſunt ab nen & tirmat laſ.in d. 9. duo fratres, numen poſt Bal. Angel. Pau. de Caſtro, Cai Fulg.& Alexand. per eum allegxdosn gl.in l.hęreditas. in verbo, Extraneis 3 pactis conuen. dicuntur enim iſii pom
ale
ores habere aliquam ſpem, licetimpr b
am in ſucceſsione defuncti.vfina.0.3
ctis. multo magis pręſumi debentigu
ſe teſtamentum patrui ipſę ſororesiuba tes iuſtam credendi cauſam, hęredtua & bona patrui deueniſſe in patrem, pręſumptio coadiuuatur iuris diaih ne, l. veritus. ff.de probat on. Deciun ſil. 452. numero vigeſimoſexto.& hi ſertim locum habere videntur in pa
ekunbd
venbsinket co masounta. dnmgem di
hllulodosin wDiudon
d reürino
quina muliere,& tempore tranſadim minore, l. cum de indebito.§. ſinautenii de probationibus. W 13 i Nec mouet, quod à laſ dicitur mdl his. videlicet illam non habere locmm teſtamento nuncupatiuo, quia Banicl Abbas per eum allegati contrarium im & iple ſaſ.in d. l. de his. numerot. ſe opinionem Bartol. dicit cenſeui renun tum d I. ſipartes aſſerant haberencii teſtamenti, licet non appareat decn ſpectione. Nec etiam nocere videtu ſio inter ipſas ſorores facta de bom dicti patrui, cum generalibus chaui renunciationibus, de quibus in aalat to tranſactſonis, quia cum ſimus ii m quo pręſumitur ignorantia dicitt commiſsi à patruo relicti, vt ſuprscem 14 ſtratum fuit, ꝑ illa verba, tquantumubg ralia, non cenſetur remiſſum fideicomm ſum condirtionale, vt notat Bartocom- niter approbatus in d.. duo fratresin 5.& 6. quęſtione. Ripp. numero 4 ponens concluſionem cum ſeptemi tionibus, quę caſui noſtro videntun colb
nire.plures cumulat Boerius deciſd471” me.o.vbi dicit iſtam eſſe communeme nionem. b
Nec aduerſatur limitatio pereunt ſita, quod ibi partes inuicem promi 1n ſtare diuiſioni,& altera abalters deicd diuiſis nihil vnquam petere aliqua lil ne, vel cauſa, quę dici aut excogtan
4 2Cjaufuf ſit de iure vel de facto, cum uise 1 Pfes
mpo
1
1ſpeininnz tar urmi m ele cebtiolen
4
·
radhducnn, nebaconſun
6
hum. nAC N febo dee
em datoqhe
tempole dada-
uspraendent
conmlbelech poſene bar EidiRipp ge cona nh dedmcalu pratende milo pa 6 mentlo li delceral. Tarrwo rel- Warclcdene Apercad dedraree. Wuraman
——
n
—
6
1
——
1 1
—
ſceudhe e um
racobw. Alem ex alich
P dcoga I alh
l
tonnge
„deiue,
üan de.
d.
urbubin Geta
1D,Plus Nou
.„„ſi T ruiconllole d llei dcaiſsvl
₰
Noaum à9. ſzb-num t dl nom 44 ſequer m co 74nu ommonpnV 36 poleeo onl Conl Dum.. lunnun 4 nur noea radici um ſcumtabeat, quan nrebusdiuſsnul nntriliusdctiſ 1an aula praeen, duofeanes’n6, qu I Nle.O. o. Go duchosleqgent Woes duldemtespo adicisbonsexcddei eguo peclieluent snarrariuis tanlqddi gunmer foleconm
po Ah per⸗ genen
unadjfteiümlſn nianio ocum qon h diehuumodjchaſe man Tdotiu excaj
mngumento na aluns qualie dem ſqunur D

nofratres.n* lennd pregnantibus„de quibus in clehe ranſa = mſiisn Ktione cenſeatur, tunc remit um us fidei- nnesnng commiſsi, poſt Bartol. in dicto§. duo fra- — ollunda tres. in 6. quæſtio. num. 19. loan. Andre.& vinduce Alexan. per eum allegatos. Aein r Sntra⸗ in ijg oon a Juilgnit nium videtur communis concluſſo, quam dulſ luriſun 1 refert Dec. conſ. 495. num. 18. verſic.præte- du rea. lacobus de Putheo conſ. 107. num. 29. 9 vſque in fin. vbi per duas colum. diſerte tra- dat hanc matertam,& pluribus in locis at- ehereditas, Arbo, teſtatur, hanc opinionem eſſe crebriorem, is conuen, d nrennn tui conſilio ſe ſubſcripſit D. Plotus Noua- lubere alicſ aa ſpen 8 rienſis inter conlilia TZilleti ad cauſas vlti- n lucceſsion rarlnn ma. volunta. Bello. conſ. o. num. 8.& 9. vbi multo mag Sunigte communemn d cit conſ. 36. num. 14& ſeq. ſtamentum aii lite Rip:ind§. duo fratres. num. 44.& ſequent. luſtam credi as caulm 1 laté Alba Con⸗ 2. num.i.& conſ.7. num. vona patruiſ 1nüſeitau„Vulalobos in ſuis Snnohüsogieiea⸗ ſumptio coa aamihe bo, Diuiſio, numer. 86. po ec. coni. 42. veritus. ffd dE bume num. 2.& Curt. lun. conſ. ay. num. 12.& in r.numero e mh 4 verbo, EFdeicomm ſſum. num. 44. I&num.5. im locum ha d= uu ſi Item dato quod eſſet vera prædicta limita- 12. wantnf tio, reſtringitur, vt locum habeat, quando
ma mullere 1 empam tempore dmuiſionis in rebus diuiſis nullum nore,lcum d: ilebinſſimn ius prætendere poterant, niſi ius dicti ſidei- probationibi. Commiſsi: ſecus ſi ex alia cauſa prætendere Nec mouetns dillit poſſenr. Bar. in d.§. duo fratres. in 6. quæſt.
1
.videlicet ill aon uije& ibi Ripp. num. 79. Alex. col. 10. Gozad. ſtamento nut auati- ſalaconſ45. numer. 18.& duobus ſequentibus. Lbas per eum Aguiatuin Sed in caſu iſto ſorores diuidentes poterãt ole lalin d.1 hsnurh’ Prætendere ius in dictis bonis ex fideicom⸗ inionem Bat**εdätckin miſſo paterno, de quo ſpecitfica fuerat facta m d.ſipar krnen mentio in verbis narratiuis tranſactionis, ſtamenti, lich napgſäi⸗& lic ex alia cauſa, quam ex fideicommiſſoa ectione. Nec mmnocciie patruo relicto ergo illa verba genetalia inter iplas—e anth non includunt huiuſmodi fideicõmiſſum: di patrui,ct ar eneri& per conſequens limitatio locum non ha⸗ 4 Ueleq bet. Præterea, poteſt dici huiuſmodiclauſu⸗ nunciationi lasrenunciationum poni t potius ex con-
nſacom iia c. 4 tranſactionu a ſuetudine Notariorum, quam ex aliqua
quo preſum! 8 lrt præcogitatione partium, argumento nota- m un torum per Bartolum in l. uin 6. quæſtione. atumfuit pill 2 be t ſf. de iure codicillo. quem ſequitur Dec. laa, noncenſé ux en 6 conſ. 495. numer. 18. Socin. Iun. conſ. 116. mcondition?=twon ng num. 20.& ſequent. volum. 2. poſt plures ter approbatt er ſo. per eum citatos. X6.queſtion bb. r Non obſtat, quod in dicto Inſtrumento :me tranſactionis,& diuiſionis, fiat mentio, onibus, quę c ue 7 qudd ſoluantur legata patris 3& patrui, re lures cun a quia ex hoc non neceſſariò ſequi videtur: ire. nele ergo labuerunt notitiam de fideicommiſſo
bidicit Rlnen„5 NaDn Vniuerſali patrui, de quo in teſtamento
OA — — —
ne. 10.
. de. uonem Hnaka producio, quia non probat hoc eſſe quod
gec aduer 2 4 loh 1 4—* Ner⸗ A imube ‧ hoc contingit abeſſe. l. non hoc. C. vn⸗
ta, quoddn de legitimi. potuerunt enim legata parti- nre diuiil 1 m pelet cularia à patruo relinqui ab inteſtato, vel liuilis niht 3 teian inalio teſtamento, argumento notatorum e vel Caulà, Ao Ccl 1
,22 vel 1899 it de lute
eis tocde DEOIS1O cCXII.
402 in ſimili per Socin.
p cin. Iun. conſ. 137. numer. 4.
volum.z. In contrarium, t videlicet ſideicommiſ- ſum fuiſſe remiſſum, tuetur l..& l. cum pro- ponas filios. C. de pactis.& l. de fideicom⸗ miſſo. C. de tranſactio. quibus probatur fi- deicommiſſum reciprocum pacio ſeu tranſ- aciione remitti poſſe, nec prętextu alicuius circumuentionis, aut minoris ætatis reſcin- di debere, cum nulla læſio dicatur interue- nire.
1 à. 3 4..„ Secundò, dato citra veri præiudicium, quod nulla expreſſa facta fuiſſet remiſsio dictorum fideicommiſſorum, dici tamen poteſt ab eis fuiſſe receſſum ex diuiſione bonorum patris,& patrui ſubſequuta‚ ſtan- tibus praſertim clauſulis generalibus, de quibus in prædicto Inſtrumento diuiſio⸗
17 nis. Et primo, t quia voluerunt prædictam
disiſionem perpetuò durare. Item quod Femlibetidtirn ſororum bona ſibi adiu- icata habeat& poſsideat iure proprio.& in dordenrann eh omni ture Lre⸗ & quod mediantibus adiudicatis vnaquæ⸗ que ſoror reddat ſe tacitam,& nihil aliud habere poſsit in bonis,& hæreditate præ⸗ dictis, iuraq́; omna& ſingula, quæ dictæ partes habebant, ſeu quouis modo habere poterant in& ſuper bonis pradictis, vt ſu⸗ pra diuiſis, à ſe abdicando& vna in aliam in totum,& pleno iure trans ferendo, po- nentes ſe inuicem in locum, ius,& ſtatum alterius, promittentes non inferre contro⸗ uerſiam, quinimo dicia bona perpetuò de- fendere,& pro eis teneri de euictione iu⸗ rãtes dictam tranſactionem& diuiſionem tenere,& habere perpetuò firma, easq; ob⸗ ſeruare,& nõ contrafacere, aliqua ratione vel cauſa de iure, vel de facto, renuncian- tes omni iuris& legum auxilio, per quod præmiſsis poſsit contradici, quibus clauſu- lis ſtantibus, cenſentur renunciaſſe prædi- ctis fideicommiſsis. Alexand. inl. qui Ro⸗ mæ. 9.duo fratres. num. 54. ff. de verborum obligat. poſt Bart. lIoan. And.& Angel. per eum allegatos.& conſ.II. col. 2. Socin. conſ-. 103. numer. 6. vol.3z. quem refert Dec. conſ. 287. col. pen.& fin.& conſ. S6. num. 4. Soci. lun. latè conſ. ié. num. 50.& ſeq. vol. i. latiſ- ſime Pariſ.conſ.71. col.i.& 2. vol.3. Crauet. conſ. 4. num. lI. Neuiza. conſ.3t. numer. 14. Natta conſ./ʒ0.num.a.& ſeq. Aug. Berous conſ.85. num. 4.& 5. conſ. 30. nu. 22.& ſeq. volum.ꝛ⁊. ex quibus patet, hanc eſſe crebrio⸗ rem opinionem. Nec obſtat, quod Decius dicto conſ. 86, tenuerit contrarium, quia in caſu ſuo ver-
LL 4 ba di⸗
——ʒ⏑————

SENATVS PEDEMONTANI
pa diuiſionis erant limitata ad tempus diui- ſionis, ideò nimirum, ſinon porriguntur ad fideicommiſſum conditionale, vulga. l. in agris. ff.de acq. rer. dom. Sed in caſu noſtro ſunt verba reſpicientia futurum tempus, vt ſunt, illa perpetuò,&, illa haberi poterant, quæ ſunt extenſiua ad futurum tempus.. ſi ita quis. ff. de lega. 2. ergo ad fideicommiſſa extenduntur.
Nec etiam aduerſari videtur, quod in ca- ſu tranſactionis, de qua in actis, non fiat mentio de teſtamento patrui,& ſie non fuerit habita notitia de fideicommiſſoaà pa- truo relicto: quia cum in dicto Inſtrumen⸗ to tranſactionis facta fuerit mentio de bo- nis,& hæreditate patrui, ſicut patris,& eo- rum bona diuiſerint, hæreditatesq́ue adie- rint, præſumuntur habuiſſe notitiam teſta-⸗ menti patrui, cuius reſpectu dicuntur ex- tranei hæredes: ergo ad dictum fideicom- miſſum porrigitur tranſactio, Alex. d. conſ. II. colum 3. volum. 2. Item attentis illis ver- bis, Prædeceſſores,& teſtamenta, quæ cum
18 ſint pluralis numeri, t non poſſunt in vno
verificari.I.vbi numerus. ff. de teſtib. c. plu- ralis. de reg. iur. in 6. Dec. conſ. 225.& cum in actis non appareat, niſi de teſtamentis patris,& patrui, de illis intelligi debet, ar- umento l. fundus, qui locatus.& ibi glo. de fundo Inſtru. appellatione enim præ-
vy deceſſorum veniunt pater, patruus,&
alij, qui antè prædeceſſerunt. Archid.& Gemin. in c. fina. de pactis in 6. vbi ponit, quis dicatur prædeceſſor, præceſſor& an- teceſſor.ſequitur Dec. conſ.394. nu.i. etiam quod multis intermedijs prędeceſſerit. Ge- minianus in c. licet Canon. in primo notab. de elect. in 6.
20 Nec t obſtare videtur diſpoſitio I. 1. ff.
quemad. teſt. ap. in fin.& l. de his. ff.de tranſ- actio. quibus cauetur, tranſactionem, ſiue pactum initum de controuerſijs, quæ ex te- ſtamentis oriri poſſunt, non valere, niſi fiat inſpectis, cognuisq́; verbis teſtamenti, quia ſufficit, quoòd tranſigentes, ſeu paciſcentes ſciuerint quomodocunque tenorem teſta- menti: Barto. in d. l. de his. in fin. Bald. in ſe⸗ cunda lectura.& Ang. in princip. Paul. de Caſtro, num. 7. Iaſ. num. 14. Alex. conſ. II. colum.3. volum. 2. Rippa inl. qui Romæ. 9. duo fratres.num.64. ff.de verbo. obligat.& dicit laſ.in d.l.dehis. num. i5. poſt Bart. in d. Leius, qui in prouincia. num. 29. ff. ſicertum petat. quod ſufficeret habere præſumptam ſcientiam teſtamenti, vtputa, quando tran- ſigentes eſſent hæredes extranei. Socin. Iun. conſ.i6. num. 41.& 74. volum. I,Sed in caſu
noſtro tranſigentes dicuntur hate tranei reſpectu patrui,& diuitonsb. rum hæreditariorum dicti patrui g eius teſtamento ſaltem pralumpuiu titiam habuerunt: ergo dictæ leg 6 21 eſſe ſatisfactum, t cui etiam relponda ſet, ei fuiſſe renunciatum cum iurama licet aliqui contrarium ſentiant, ex au
Inſtrumento tranſactionis apparet ma
legibus cum iuramento ſpecialiter„den
omni iuri& legum auxilio in genexeia
renunciatum. Alexan. dict, conſunnm volum. z.& in d. õ. duo fratres. columg ſequent. Ripp. num. 71.& ſequent, num. 25. Felinus in c. ſi diligenti numm foro competen. poſt Imol, in c. cuma tingat, de iureiurand. Socin, dich anli num. 6. volum. 3. Socin. lun. diciocani num. 74.& ſequent. Iaſ. in d. l. dehhi
11. Io. Crot. conſ. 84. num. 9. nouiſim
ta conſ.145. num. 4.& ex his cenſuln tus fideicommiſſo prædicto cenſena ciatum, attenta ſpecifica renunciatio ſulæ fideicommiſsi, quæ virtualitera netur in teſtamento patrui, de quoun apparet habitam fuiſſe notitiam, in clauſulis prægnantibus: tum quiqden bonis fit diuiſio,& inter cætera conan de ſoluendis legatis ab eo relictis oqu Et de hac materia videre poteris plun mulata per Portium libro 2. capa9.
SVMMARIV KR.
à Procuratorem conſtituere ad iurandum,&³ dendum poſitionib. Dominuspoteſt, dan; velit dommum reſpondere.& num.z. ia
2 Perſonaliter. vbi alic ui aliquid exequendumi tur, non poteſt partibus diſſentientihuli ri delegari.num.z.
4 Verba ſignificantia perſonalitatem, inpori per alium explicari non poßit.
5 Statuto ſeu decreto, quo prouiſum eſt dehen ri poſitionalibus perſonaliter, non aduliis curator cum mandato ſpeciali.
6 vipane quando iurare fidelitatem perynuans poßit.
7 Aduerbia plerunque tenent locum forns ꝗ
tem facki denotant.
Actus factus nou ſeruata forma eſt nullu
Serundia poſita in caſu ablatiuo, de ſui unt minant,& qualificant actum verbi, ul 6
19 Correlatiuorum cadem eit diſpoſitio,& ma deelarat.
voſitiones præſentandi modus ei qui eʒabſmi iudicijſtante forma decreti, quod peyſoßalin ſentaridebeant.
un. bi luramentum quando in abſentia committiti 1 wnaa dnt Portaaan u3
oportet ſieri ſub fide geſtorum⸗
3 dict, ſauod
b b
cl
1 1 mehte 7. eencan Ah dicedun pod
winkeigl mnum nonvu 19 Uunu yriiſe w.
renthh aet domagit uetehe w hn doranch dieerrlskact
Tetiani qu ominus videtur mepet procunin anqlam pet 0t nun egakeninn tdonénö,c mülrrcaoltn deicrm clum. Gaübghilph u wen pimag. 4 ndh(lalieno in Penut. Kinl. aul,C depir(uhet egah gui aum deteg. N 5Rduushic. Corneldelal
ddopvennno imun ncponde itrere procura
1 Dramiss muonobſantha
wenn ſom u, lce conſinrt pradic, qn nüntim acerur produene u ones pernlier de unne, un goreſe lrutac dtcer 1 ir spreferrentur a rgroemmwreiſ lionseſe ree neran b lstermekere MG na n Wäc u 3—
commituna ur mh Rainüntreatn A dd
llucaleid mneconſentn
— — —= — — — — — B⁸ — B— — S — 2 —
umäin Ru o litom; Kautdrh 4 Betur pro facre Laun n d anc in zdätn u nn d Praddt
9p lius ſe
„ d
tl ' 15 erſ.
Äbe ſi ſin droprig 8

nulgen an DECISIO CXIII. 203 elpeciu 1„—. r,.. rrtal 12i, bafan DECISIO CxXll. na,& non per alium. Idem ſentit Barto. in! tarid K ,a eh doſsitperPro- iubemus. num. 3. C. de erogat. milit. annonę, tamente 1haru poſitionibus, an reſponderi poſsit p
Nein Aratorem iuratum, ſtante forma decreti fub lib. 2 erpteld dicens N1d ſthedn facdum. Wddan dirulo,Delle Poſitioni. mandat fieri proprijs manibus, vel perſona- V liter, non poſſe fieri per ſubſtitutum: quod TANTE decreto po⸗ etiam firmat Jaſ. in 12.§. quod ſi in patris- nu. ſito ſub titul. Delle po⸗ 3. quem ſequitur Rip. nu. 7. ff. ſolu. matrim. S ſte, o ſia poſitioni, quę- 4 concludens, verba t ſignificantia perſona-
—————— —— 2 .————
lei 6 Vuau ren ad iurandum.& dicetur ſatisfactum ſtatuti, ſunt ſcripta in perſonam, vtputa ſi
m attentalſ a8 carant petitioni, quia tunc dominus videtur iu- dictum ſit, proprijs manibus, vel perſona- — Arenunaei
ritur, an reſponſiones litatem, importare, vt actus non poſsit ex-
Politionum poſsint fie⸗ plicari per alium. Idem tenet Gemin. in c.
ri& produci per pro⸗ vt circa..ſuper huiuſmodi, circa finem. ver. 1 curatorem reſponden⸗ ſed quæritur. de electione. lib. 6. poſt Ioan. ipp.i au uramento calumnię virtute man⸗- Andr. faciens differentiam, ſiquis debeat
5. gelinus al tn. datiſpecialis? fEt videtur dicẽdum, poſſe, præſtare iuramentũ limpliciter, vel m pro-
—clligenetne nri ompeten. eo lno nie exdoctrina Bart. communiter approbata, pria perſona, vt primo caſu poſsit per a⸗ t, de iureil asls enf inl. quibona.. ſialieno. num. ij. ff. de dam- lium cum mandato ſpeciali. 6. volum wir duf no infect. qua diſponitur, quod ſi aliqua Secundo verò caſu non, quos refert& 4.& ſe 1 un partium non vult ſtare dicto procuratoris ſequitur Philippus Francus in d. c. vt circa. 1 Cior* 4 inület alterius partis ſed dominum reſpondere, 6. alioquin. col. fina. verſic. tu aduerte. nun- Conl. N um ng. uod vbiv (.145. num a 9 1 poteſt dominus conſtituere procurato- cupatim notans, quod vbi verba legis, aut Aentuadi
d 15 rare per procuratorem tanquam per orga- liter, nunquam verificantur, ſi fiant per Lrerdu Als mu num, c.præſentium de teſtibus. in 6. cui ka- alium, etiam cum mandato ſpeciali, afſe m teltame wamnagn mulatur c. fin. vbi gloſ. de iuram. calum. lib. rens, ita per omnes Doctores teneri, qu
tet habitam Aſc mitG. Sibi Philippus Franc. in princip. Alex. in terminis noſtris, cõſtanter ſequitur Im ulispragni 18 us:nſtn d. 9. ſi alieno. colum. penult.& inl. fi. col. in d.§. ſi alie no. colum. fina. verſic.& ideò ſta- sfit diuilio, Dlel aupenult. C. de procura. facit regula, qui per 5 tutum, ſentiens, quod vbit ſtatuto proui- luendisleg Abeonüialium, de reg. iur. in 6.& 1. diuus.§. 1. ff. ad l. ſum eſt debere reſpõderi poſitionibus per⸗
hac materler ietenageCornel. de falſis. ſonaliter, non admittitur procurator cum ata per Portit aibraug Præmiſsis f tamen non obſtantibus, at- mandato ſpeciali Quod etiam firmat Gra⸗ tenta forma decreti, ſiue conſtitutionis tus, reſpon. 28. num. 10.& ſequent. lib.i. huc gVM AIII prædictæ, qua nominatim cauetur partes ſpectant, quæ latè per Brunum cumulantur producentes poſitiones perſonaliter de- in tractatu de forma,& ſolemnitate, in titu. xaratorem con Sedwa bere iurare, dicitur non eſſe ſatis factum ex quibus conſiſtat forma& ſolemnitas. 4 ewem mo. Airi 1 iendum poſitio— oninen decreto, ſi poſitiones præſententur iudici col. 31. ſecundum magnam impreſsionem, elit dommum ενενμφιν àρrocuratore iurante poſitiones eſſe veras, quem vidi poſt hæc ſcripta.& Nattam in re⸗ ſonaluer vbjaln un quinum virtute mandati ſpecialis. textus eſt expreſ⸗ petit. auth. quod ſine. num. 8.& ſeq. C. de te- tur, non potet ee iuiſch ſus in cap. fina. 9. primo. de offic. delegat., ſtament. vbi reſpondet ad l. diuus. ff. ad I.
ridelegari nun—
1
vbi gloſ. in verbo, Perſonaliter, expreſsè Cornel. de falſis. His accedunt ſcripta Baldi
„S wndnel. Leol— erba ſignificantl conulltaſe dicit„ 4 quod ſi negoctum aliquod alicui in tit.quo tempore miles. num. II. verſic. pri- on ooll.— 3 er alumexyl: url en committatur, vt illud perſonaliter exequa- mo caſu, quem refert& ſequitur Iacob. à
Ahan... 3.— 8. — u tur, poteſt, dummodo partes conſentiant, S. Georgio in verſic. qui quidem vaſalli, 1 0— 4 9„*—..—*..
n poſitional 1 u lludalteri delegari: ergo partibus non con 6 præſt. iuram. quod t licet vaſallus poſsit iu-
curator cum—
na ſentientt egari.& ibi Ab. rare fidelitatem per procuratorẽ cum man- ſallus duauto an fkat ſentientibus non poteſt delegari.& per procu 7
hu. in primo nota. poſt gloſ. in Clemen. prima. dato ſpeciali, tamen limitatur non proce⸗ halmng Gubsfet de vita& honeſt. cleric. dicit, quod quan- dere, vbi actus perſonaliter fiert deberet, ten ſali lnot 22 1 dorequiritur aliquid perſonaliter fieri, non vel requireretur.& quæ de ſtatuto Kcribit Kaus falu nouſ— om— u ſtſatisfactum iuri, ſi per alium fiat, quia idem Bald. in tit. de pace iuram. firmanda. erundis poſtti 2 0 3 huiuſcemodi aduerbium, perſonaliter, in a-§. ſi quis verò. num. 4.& nu. 49 quod com⸗ miuunt, G9 anaconſtitutione poſitum interpretatur, probatur ex ſcriptis per Albericum in Di⸗ tur. sipc vtmandans non habeatur pro faciente,& ctionario ſuo, in verbo, Perſonaliter. vbi lenonuni ſequitur ibi Anton. Franc. in addition.& dicit aduerbium, perſonaliter, denotare ex-
acelarat. walid” elinus in primo notabi. latiſsimè Barba- hibitionem perſonæ principalis. cap. cum nſiuune preſen 22 rauufue 1n. colum. prima.& pluribus ſequentibus, dilectus. de reſcriptis. Facit, quod ſcribit
uaaiatſſer 1 vbi notat, quod verbum, perſonaliter, im- Barbat. in dicto 5. his autem. col. fin. quod
—— dmuuu Portat acdum faciendum in propria perſo⸗ 7 aduerbia plerunque tenent locum formę, uramenil 1
porterhu 1 ea quam

z . 44 8 6 . 3*
— ᷣ———
—y—
—
0
quam ſonant, magis quam nomina, iuxta nota. in l. Pomponius. ff. de neg. geſt. vbi Bar. num. 19 dicit verba denotare tacium, aduerbia verò qualitatem facti,& quod di⸗ da verba iurando perſonaliter denotent formam, vltra ſuprà dicia, id expreſse no- tatur in dicto Decreto. in verſic. Ma pre⸗ ſentandoſi eſſe poſitioni, ſenzafar il giura⸗ mento, nella forma detta di ſopra, nonsꝰ admetteranno dal Giudice, ne l⸗- aduerſa⸗ rio ſard tenuto reſpondergli. Ex quibus uidenter apparet, non ſolum eſſe datum ro forma, quod pręſentans poſitiones te- arur iurare perſonaliter, quod tenet illas Ne veras. Sed etiam ex eo, quod Decre- um diſponit huiuſmodi poſitiones non debere admitti, nec aduerſarium teneri illis reſpondere, niſi forma illa ſeruata. hinc fit, uod acius factus non ſeruata forma de- creti eſt nullus. l. Fulcinius.§. primo. ff. quibus ex cap. in poſſeſ.eat. Dec. conſ.532. num. 3. vhi dicit, iſtam eſſe communem re-⸗ gulam. Etſi dicatur Ponentem iuraſſe per-⸗ ſonaliter in manibus Notarij,& ſie videri ſatisfactum decreto: reſpondetur, ex illo iuramento extraiudiciali non eſſe obſerua- tam formam decreti, requirentis iuramen- tum perſonaliter præſtari tempore præſen- tationis, poſitionum, vt in illis verbis: 8, alcuna delle parti preſentar à politioni, giu- rando perſonalmente. Nam t illud gerun- dium, Iurando, cum aduerbio perſonaliter, eſt additum verbo ſubiunctiuo, Præſenta- nerit, vnde concludit Corneus conſ. 105. licera H. volum.z.& conſ.224.litera T. vol. 4. gerundia poſita in caſu ablatiuo, ſui na- tura determinare,& qualificare actum ver- bi, cui adijciuntur, l. vim facit. ff. quod vi aut clam:hinc ſequitur qualitatem iunctam verbo regulari ſecundum tempus verbi. vulg. l. in delictis.. ſiextraneus. ff. de no- xalibus actionib. cum ſimilibus.& quod debeant intelligi de iuramento perſonali- ter præſtande tempore præſentationis,& in loco tribunalis, vbi cauſa agitur, liquido dignoſcitur ex illa clauſula, che altra par-
6
te, s ella ſi troua in quel tempo preſente
nel luogo del giudicio,& clarius in alia clauſula. Ma preſentando ſi eſſe poſitioni, ſenza far il giuramento, nella forma detta diſopra.
Etli triplicetur, videri ſatisfactum de⸗ creto, ſi procurator Ponentis præſentat poſitiones,& iurat perſonaliter, cum ipſe procurator ſit dominus litis. l. nulla. C. de procuratorib. reſpondetur verba decreti, dum loquitur de partibus iurantibus per-
SENATVS P E D EMONTANI 3 144„... ſonaliter, loqui de principalibus,& dt
monſtratur. primo ex illis verbis do, che la ſua parte contraria reſp ſonalmente, ſotto il ſimil giuramento verba nullomodo poſſunt intelligiche curatore partis, contra quam kuerun ductæ poſitiones, ſed de ipſa pnnci 1 te, vt in illis verbis, s ella wor tempo preſente nel luogo del gi 5 quæ etiam verba nullomodo pollun aptari ad procuratorem, alioquin ſc 4 curatoribus intelligi poſſent, eg procuratores partium poſſe præſenunaj ſitiones& illis reſpondere ſine ma ſpeciali, contra mentem& verba iplun creti. Qurod autem illa verba deben, telligide principalibus,& non depr toribus, aperte probatur in verſinoli ra la coppia alla parte, vbi omninon bet interuentum aduocati,& prouna niſi in caſum ſimplicitatis,& impnins principalis. Item in verſic. ſe nel den no ſtatuito,&c. la parte, che hachin der, ſi trouar à abſente, potta iſih curator richieder, il Giudice,&c.&xqnu verbis clarè videmus decretum, dunia tur de parte, noluiſſe intelligerede 1 ratoribus, ſed de ipſis principalibu- vna pars decreti recipiat interptetaii ab alia, argum. I. qui filiabus. ff.deliꝗ vtrum.ff. de petition. hæredi. Ang 281. num. 5. Dec. conſ. 4l. in fin. ateha
in ſuis locis legal. c. 76.& facit regulſ
verba debent accipi in potentioni tu. l. t. iuncta gloſ. in verbo, Domt eger vectiga. vel emphyt. pet,c. in excommunicat. Item ex regu. quo tutis& decretis verba debent puf ſtrictè intelligi..3.9. hæc verba. vbi ff. de neg. geſt. cum ſimilibus. Aleuc 83.·num,. 6. vol.. Nec obſtant, quod pradican ſoquantur de parte, quæ tenetunit dere poſitionibus, non de paneepuns I0 quia obiectum tollitur ex regulii correlatiuorum eadem ſit diſpofthi num aliud declarat. l.1. C. de cupoi 12. Iaſ. in l. final. num. 29. C. de iti toll.& ſic diſpoſitum in ponentecin diſpoſitum in eo, contra quem Po econtra: nam in iudicijs æqualitst
w t
, 68 piibe
tpe 1
e adt F becli K tgon, küiten ar 2 Sfnonh, SGcerä 652 Follene 3 1 rot S nc eur,91 ſol 219 t lwiwou 1 dol tnat 7— dr ü umi 9- nhonders A 3 1, k A 1. 3 d phlüend opomn udic
ſn. un 8 K fersz ice altel dtett pel unnin Umn. tmnal b detit len 3 t Jen omilän7 ven feloitile den Pccin or pone urvſtsloei ent 5 ſennteotam d üones cum wien e h topmentt, renkwäbrlte Tau anunc, ve ten n danute
andum perlonene ge onnintt dconmiſkrio, i druro,ſt cor dinetw ſo vdet len urmalenutncu t aurcder B vlinlgenerit wpacemnbus C deineetrnree Wpeebedicit, oando commith iamentum in faar hocoport ir elb gde ge Recet qrodinett nn qyo capſ
r lot.
tur ſerbatiwdicſe bodde pars 8 it rcipit ulat 1mm, A nmüte ae iudicent cipals caule, 8 anokaälteyid ondirentus debe ſoribus. „ T 4 Non opiat ccntrrium ale ga loquunrn m ur com vs, celante H,h. Npb,ſ ai⸗ 1 Abeſmplere 17 4 Tran 1 na dltneur mnanus d,. 9' K0 1„ l. Ge cleq Wh Selugerhulolm Cl. eelec b, hm de une„ luren R a 5 ecommu zduiparent Grodiclacg de m humm.
4 l.
eolfne fg er alu wiuie V 8. 1 do wandal o, dn ndleegein ſg Ke
ncdewen 39 balteamge
1 9
.— 1 uanda, glo. ordinaria in 1. fina.C.dete ne dere'liperſon & lit. expen. la fin dudye. jſ Namento; Et prædicta corroborantur exih ernan ſetac alle uerbio, perſonaliter, quod vt ipe confüt 4 üüns zge 3 am perſonæ onuer dnt Sent mus, denotat præſentiam p V Räan ſtacun,
16
cipalis. Albericus in ſuo D zenoa

ni hi one pe liter, per text. in c.cum di⸗ laluapar„ lozeie ione petſohaliter, p text. in c. ente, lott g mlana ga lecii. de reſcripiis. do erò prouide- ullomod— mlginan Etſi quæratur,( Quomo Seraß 5 2 epartis 3. unrin, bitur et, qui vult præſentare deene 4 wlitione 1 quam eſtabſens a loco Süle 5 2 e n Jir ee in illis v deiba oteſt vti forma Lileho lee G 2 dere. Selhlt ci, gai poſitionibus tenetur reſpondere, am 3gd Klicet vt eius procurator proponat iudici, dam verl. lomh ſuum principalem velle præſentare poſi⸗ ad procut em alondn tiones, quas Propter eius abſentiam non obn p ſt perſonaliter iurare eſſe veras, ideò
de princiſ.Nus Knnü wmento perſonaliter præſtito præſentet,&
Sap; le oppia alli ate, ohne oppia alle 1te, vdumni teruentun, Hocauia 1
le Apoa S: e modo dicetur, ſeruata caſum ſim IIiaans Aho e0 ſnfeſetd n palis. Iten ax verſa iter. 9. hi p 12 ꝛerlalanch toli, inlL generaliter.. his præſentibus. nu. tuito,&en Lartetuch, C. Je ien trouar à c2me, ynl
4 atia hoc oportet fieri ſub fide geſtorum, zckare vid as deennäm hoceſt, quod iudex, coram quo cauſa agi⸗ eparte, nq re inigk- ur, feribat iudici illius loci, vbi pars degit, bus, ſed 6i ſe pilbut recipiat iuramentum,& remittantur ars decret am pitnemacia ad iudicem principalis cauſæ,& pro u, argum, 2 tlinſteBarto. facit text. in c. conſtitutus. de fideiuſ- m.ff. de pet n. Mnilii foribus. num. Decaa(Alimt Non obſtant i in contrarium allegata, ts locis leg*=/6aingifquia loquuntur in terminis iuris commu- a debentad inpunſinis, cefſante ſtatuto,& vbiſimpliciterre- t. iuncia g in'chſt quireretur iuramentum.& diſtinguit Ge⸗ vectiga. v= piitaein minianus in d. c. vt circa.§. ſuper huiuſmo- mmunicat AImershin di. de elect. lib. 6. nam de iure communi I decret batymi caſus verus,& caſus fictus æquiparentur. l hrcuIob’ quod iufſu. ff. de reg. iur. c. qui per alium
te intelligi. 1n. e- ouſ 2 ſmitsäa eod. titu. in 6. ſecus verò in ſtatutis„in qui⸗ neg. 8 pus non habet locum fictio. Bart.& Alex-.
um, 6. vol. gec obſtant vantur de ſ&, 2- polttionit- 4 obiectum Alttu. ſa rem, habentem ſpeciale mandatum, iuribus 1— ſem 1o0 ten P. elatiuoruml e Cbkupi& audioritatibus ſuprà allegatis. aliud dec 2d ſeind Exquibus omnibus patet attenta forma gſ. in l.fina am. Kerte Præſertim decreti Ducalis, alteram partem Z ſic diſps rrim nh noneſſe cogendam ad reſpondendum po- oſitum in 0 ſe nwi ſionibus alterius partis, niſi perſonaliter dic 9 à bonente fuerint cum iuramento aſſeue- ratæ: quod verò pertinet ad aſſertas re- n. deur ſponliones datas poſttionibus 2gentium, dict rohr ßß cum poſitiones concernant factum partis derſorer,, Conuentæ:& non reſponderit ſecundum 7 formam decreti nouiſsimi, in verſicu, ſe nel
1oae ind.5. hæc verba.& conſ.82* num. 7.& ſeq. autu volum. 2 Item non loquuntur, vbi dictum utegt eſſet perſonaliter, quia eg eaſu etiam de iure wuh Communi, non poteſt iurari per procurato-
——— —
— —— —
BBGIBSIO EAI11. 16½
detto giorno, ſequitur poſitiones ipſius ha⸗ beri debere pro confeſsis, iuxta ipſius de- creti diſpoſſtionem,& ita 8enatus cenſuit in cauſa ab illuſtriſs. Præſide Aſtenſi mota contra IIluſtrem dominum Ludouicum Solarium Condominum Mareellij die no- na Nouembris, 1562,
à V MMAR IVM.
i Nenſura prædiorum ſecundum conſuetudinem loci, ybi ſita ſunt prædia, an fieride beat, an verò ſecun- dum conſuetudinem loci contractus,& num.3.
2 Contraxiſſe in eo loco quis videtur, in quo quis ſoluere ſe obligauit. 4
4 L. contraxiſſe ff. de actionib.& oblig. limitatur.
s Conſuetudo loci contractus attenditur in ijs, quæ re- ſpiciunt ordinationem actus, ſine eius ſolemnita⸗
tem, aut litis deciſionem.
DECISIO CXIIII.
An in venditione prædiorum attendenda ſit menſura loci contractus, an verdillius loci, vbi ſita ſunt prædia.
VAESITVNM fuit, an facto contraciu ven⸗ W ditionis aliquot iuge- rum prædiorum ruſti-⸗ corum, ſitorum in alio loco, ſit attẽdenda men- ſura loci contractus, an
1 loci, vbi ſita ſunt prædia? Et prima
fronte viſum fuit, prędia vendita metiri de- bere ad menſuram loci, vbi ſita ſunt, ex deciſione Alberici in. arbitrio.§. de eo, in fin. ff.de dolo. vbi poſt Guid. de Su=a con⸗ cludit attendendam eſſe menſuram loci, vbi eſt fundus,& mouetur argum. l. ſipræ⸗ dium. C. de præd. minorum. quem refert& ſequitur Alcia. inl. vinum. num. 33. f. ſi cert. petat. cui accedit dictum Oldra. conſ. 167. num. I. dicentis, eſſe conſiderandum valo- rem beneſicij habita ratione loci, vbi eſt ſi⸗ tum, non autem vbi impetratum extitit, ar- gumen. l. vinum. ff. ſi certum petat. l final-
2 ff. de condict. trit. quia in eo loco vide⸗
tur contraxiſſe, vbi ſoluere ſe obligauit,'. contraxiſſe. ff. de actionib.& obligationib. 1.z. ff. de bonis authien. iudic. poſsiden.& l. hæres. 6. fina. de iudicijs.& Oldtad. citat A⸗ lexand, conſ. z1. num.z. volum. 2. quod eſt repetitum, conf. 7. voluin. 5. Hanc opinio-⸗ nem ſequttur Fabian. in tractat. de emptio⸗ & vendit. in 5. parte principali. col. 4.—zerſic. em quod de moneta. argum. l. ratio.. fin. ff. de actionib. empt.& I. contraxiſſe. ſꝑ de actionib.& obliga. quem refert& ſequirtur Alcia⁵

II1qq—öqöõ
„ 1 X 1.
——
8 ENATV S PED EMONTANI
Alciat. reſp.72 · num.6.& 7J.& reſp. 6. nui.J.
oſt Hoſtienſem, Petrum de Monte, lôan. Roi. in locis per eum allegatis, ex quibus dicit, hanc eſſe communem concluſionem contra Bartolum, inl. ſemper in ſtipulatio⸗ nibus.ff. de reg.iur.& reſpondet ad l.ſi fun⸗ dus.ff.de euictioni..
Pro contraria verò opinione, t videtur doctrina Bart. in d. l. ſemper in ſtipulatio- nibus. ff.de reg.iuris. ex illa lege, quæ vide- tur clara: dicit enim ſemper in ſtipulatio- nibus id ſequimur quod actum eſt, vn- de ſinon apparet, quid actum eſt, conſe⸗
uens eſt, vt id ſequamur, quod inactione in qua id actum eſt frequentatur,& allegat Bart. text. inl. ſi fundus. ff. de euictioni. re⸗ ſpondetq; ad I. contraxiſſe. ff. de aciion. & obligatio. dicens eam loqui, quo ad fo- rum. idem firmat in d. l. contraxiſſe. quam refert& ſequitur Alex. in d. conſil. ꝛz. num. 37. ſuprà citato. vbi poſt Bald. Cynum, Specul.& Docto. in c. quod clerici de fo⸗ ro competen. per eum allegatos conclu- dit, obſeruantias loci celebrati contractus attendi debere,& cum hanc opinionem
onat vltimo loco, dicitur eam ſequi. vt idem Alexan. not. conſ. 12I. col. fin. vol. I. 8 Bart. in d. l. ſemper in ſtipulationibus, ſe- quitur ibi Dec. num.9.& allegat d.. ſtfuni- dus,& I. quod ſi nolit. 9. qui aſsidua⸗ ff. de ædil. edicto. 1. ſi prius. 9 placuit. ff. de aqua plu. arc. c. cæterum de donatione & Cagno. ibi num. 5. dicens, eam eſſe com- muniter approbatam,& opinionem hanc Bartol. ſequitur etiam Socinus, conſ. 247. colum. 4. verſ. non obſtat, quod tertio lo- co, vbi pariter reſpondet ad I.z. ff, de bonis authen. iudic. poſsid.& l. contraxiſſe. ff. de
actionibus,& obligationibus, dicens, il-
las procedere reſpectu fori. quos refert& ſequitur Brunus in tractat. de augumento monetæ, in vltima concluſione. colum. 1r. verſic. etſiſit. addens Ioan. Andream ſequi hanc opinionem, Pariſ. conſ. 6s. colum..
& conſ. 88. num. 37. volum. I. Afflict. deciſ.
363.& hanc opinionem etiam ſequitur do- minus meus Purpurat. inl. vinum. numer. 93. poſt Ang. Thomam Parpal. Pract. Papi. Jaſ. per eum citatos, qu bus addo Barbar. conſ. 4. colum. antepenultima, cum dua-⸗ bus ſequentibus, volum. 2. vbi plura hinc inde allegat,& concludit, atrendi locum contractus,& reſpondet adductis in con- trarium Raphael Cuman. conſ. 26. per lo- cumà ſpeciali in dote I. exigere dotem, de judicijs. Socin. Iun. conſ. 48. num. 5. vol.z. Ruin. conſ. 17. num. 1z. volum. 5. plura ad
hæc allegat Port. poſt hæc perfecha ,,
Iib.. c.3t. Hanc opinionem— centius, inc. I. numer. 7. de conſuctub, pertext. in l. I. in principio. ſfde vſuni 6 cit pro hac parte doctrina Par, cann ter approbata in l. cunctos populos,j
t. C. de Summa I rinit. quod inijʒ
ſpiciunt ſolemnitatem,& ordian actus, item& litis deciſionem, auni ſtatutum,& conſuetudo loci contas quod etiam firmat laſ. conſ. u33. nung volum. 4. dicens, Doctores ita com ter tenere, allegat. l. ſi fund us. ff. decuich
nibus, quam etiam in ſimili caſu citatan conſ.49. num. 4.& ſequen. volum& ego cum aliquib. ex Illuſ. Senatonbu rim in hac ſecunda opinione, vti den veriore& crebriore: attamen maiorhi lentiſsimi Senatus pars, æquitatisqs ratione mota, primam ſequuta eſina tiam.& ita cenſuit in cauſa dominln mi de Ponte, Ciuis Montis regaliin dominum Petrum Begiamum Conua num 8. Albani, II.
§SVMNMARKRIV M,
i Actioni cuilibet e& iuri ſpacio 30. annorun oui tur,& num. 16. 1 lus offerendi, an dicatur ius vel faculta,&eu facultas à iure cognoſcatur. 1 Debitor congruo tempore offtrendo debiun, uendo, poteſt facere, vt ſibi actio pigwu ſcatur, quæ ante oblationem aut ſoluun competeret. 4 Negligentia in Præambulis excludit à petinu tiuan. Pra ſcripłio 30. annorum currit negl gentignſ petentis,& in ca, bona fides,& titulusi ritur de iure ciuili.
6 L. in bello. O. ſt quis ſeruum. ff de capt. C uerſis inducitur,& num. i8. declaratuu. 7 Que ſunt mere facultatis nullo temporthuſii tur. 2 Pignoris vendicatio ſemper permittitun&in- dens neceſſarium permiſſa eſſe cenſctuu biti, quæ præambula eit rei vendicatium
5 cJfin. de præſcriptionib. etiam in actiou buſj
bus locum habet.
10 Correlatiuorum eadent debet eſſe diſpoſit uCreditor poßeidens pignus, ex quo fructus kane in ſortem computare tenetur. 99
2 Lex, Nec creditores, C. de piguora. agiun tur. 9 a3 Preæſcriptio quælibet ad eum finem ordinutuli guat aliquod ius formatum. a 14 lurtofferendi non præſcribi eommum oplſ 1 ctorum receptum eſt,& dicitur de caßtbun bus non currit præſcriptio, num. 7. as Creditor poßidens pignus, repreſentat haſme
—
2
1ſ
i
cnllu, delſ qum recppete 10n raſegraſci rdderſosdican dutumeſequ aplachdorurm ns Dgon t Gäon pegnor3 lvendipgnbea berrerablineche Hrukatem cunhe dieem nitſam rerepat et, f mnabene y tar ldimbeſt cadigest facedcench
ſeatgunen Mwof wannoum cn bia 1ſan, m. bepraſcidtenn uen ten h
lud tende 44. 1
3
’ fůe 16,
derckitle
— —
21p f l' lullat 7 E W
ucir quödh drqumdocun
lletelaps
ee mätton arsleuljppche
utionen dötul it cedior, opp odgllimtempo nem euiwofker nlut,grluppo vrumadetradi raur praciptun tu uun ofkerendi ralionettacta vmpropterilius ngenoli meiheb arusptacepto cu
Sgeret, qlot n
detgtanonni ſtonactimeig
endumet,Prim
ütnw graerge
V lrprr
doxxr, velgunde dactoniprad tescem mlbn, dln norum, i lus: eigd ei ber zum ele tienän
Necoih, V-
e Poics hcuia ciltate lr
wltem 1
mhirem a V raiur. d t T 1 ultats.
ea99
s 42 1 ſuterenäläte
mittur g

d ve. DESEISIO CXV.
ruri offerendi an perſcribi per creditorem
ni poſsit,& ius quomodo 4 ſimplici facultate
do
item G lit n, Aot differat. im,& con; anlnnn etiam firm 1 loin= E B I T O R credi. .4. dicens— dnlezn E) tori pignus tradidit, 1 ee älegae fnum pacio adiecto, quòd ſi⸗ quam etia ldul bi liceret quandocunc; 49.1um,. mlichſ 9 pignus luere. Lapſis 30. um alli b deeum d annis à die traditionis
iguib, ul end A pignoris ſeu hypothecę nae leeun pinin conſtitutæ, debitor ſolutionem obtulic,
— 4— 2*——* 22.. re& crebr 22 tamaan quam recipere recuſauit creditor, oppo-
bimi denat 11, anunte ne mota, pf am ſamu
ita cenſi ebonte, Cu dinum Petru!
8. Albani,
caulac
§V M NAax IFI
dioni cullibet C acionanen
tur,& num. 16
g offtrendi, en die Aiu wſelzon facults dure taca.
nens ſe præſcriptione longiſsimitemporis aduerſus dictam luitionem ſeu ius offeren- an ditutum eſſe, quæſitum fuit, præſuppoſito
domtanalt Japſu dictorum 30. annorum à die traditio- egimnCe nis pignoris, an cenſeatur præſcriptum a- 1
ctioni pignoratitiæ ſeu iuri offerendi aut luendipignus-A& qua quæſtione tractanda libenterabſtinerem, tùm propter illius dif- ficultatem, cùm ob ingenioli mei hebetu- dinem, niſi ſacri Senatus præcepto, cui pa- rere par eſt, ad id cogerer, quo ſit, vt ſi o- mnia bene vt oportet, digeſta non videan⸗ tur, id imbecillitati ſtomachi mei, qui pau- ca digeſsit, attribuendum eſt. Prima igitur
chitor ongruot et cfrmin facie dicendum videbatur, præſcriptum eſ- aendo, poteſt]e nſihpe ſeargumentis infraſctiptis.
ſcatur, que an? atinm
competeret.
tium. A c ig
tur de iurecit.—
1411
„ , pello, C.ſtqul- om-— 1.„ n ble t iis Nec obſtat, quod ius offerendi dicatur
uerſtimducitu ume
nuli Que ſunt mer⸗ fa Abm
tuür.
„A rne gegligentis in r n lüerle
1o 30. 4nf curi
petentisGiſ i aafig
1W
Primò f quia ſpacio xxx. vel quadragin
ta annorum omni iuri,& actioni præſcri⸗ bitur, J. ſicut.& l. omnes cum ſimilibus. C. de præſcriptio. xxx, vel xl. annorum, ius autem offerendi eſt ius: ergo ei per il⸗ lad tempus præſcriptum eſſe dicendum e 1 eſt.
9 A
ag
en potius facultas, quàm ius tanquam in fa- ccltate ſit velle offerre ſeu luere, aut non,
Vah,G— 1.2 1. noruvenditatit irno facultas autem præſcriptibilis ſit, l. viam
ijensneceſſriu a aa eſtn
ti que preaſ es cin biti, qut 9 Stiaaai
cfi. bent i. 1 1. 1 quero in caſibus, in quibus,&c. vbi dicit: Ogmnesleges de præſcriptione loquentes, hah de præſcriptione contra iura, non de præ-
fin de preſcnpti bu⸗ locum habe
correlatiuorumc— 1
Credtor poßꝛen 5 6 in ortem comg—
Lex, Nec credto
h
Petuld, dacinn Gb
2 publicam. ff.de via publica. † Quia ius eſſe, non autem facultatem, potius dicendum eſt, ex doctrina Barto, in l.i. ff.de condict. ex lege. numer. 4. verſicul. iuxta prædicta
ſcriptione ſimplicis facultatis, intelligi de-
ur. 4 mſas bere, quæ facultas ſimplex conſideratur, nreſcriie ii Sum cum aliquid alicui permittitur cauſa iuris va no rh 4. ſuñ conſeruandi, l.in re mandata. C. mand. j. uneſti e, gani, Priina. C. de ſacroſanctis eccleſijs, Sed vbi 6 nn Leri npt 4 3— hus nox u rtpne Ac3s 1
29’& 3 Credwvr 05s
bECISIS CN V. 8 bitoru,& dicitur procurator ipſius in pigno-
. 235 id, quod eſt in potentia, tendit ad nouam iuris acquiſitionem, tunc illa poteſtas non eſt mera facultas, ſed ius, l. licet. C. de iure deliberan. Nam adire vel non adire hiære⸗ tatẽ, conſiſtit in mera facultate,& volunta- te..penultimo. Iniſt,de hęred. qualit.& dif- ferent. poſtquam autem quis adijt, tunc ex ipſa facultate adeundi nouum ius acquiſi⸗ tum hæredi dicitur, quia hæreditaria bona, & iura ipſo iure tranſeunt in hæredem, l. cum hęredes in princip.ff.de acq. poſſeſsio- ne.& pręſcribitur tunc contra hęredem. Sic ergo in caſu noſtro dicendum videtur, cum illa facultas, quam habet debitor offe- rendi debitũ creditori, vt luat pignus, ten dat ad acquiſitionem noui iuris, nempe vt pignoratitia actio naſcatur, quę tunc de- mum ſoluto vel oblato debito compettt, l. ſi rem alienam.§. omnis. ffa de pignorat. a⸗ ctio. 9 fin. Inſti. quib.mo. re. contra oblig. ei⸗ go ius eſt,& non ſimplex facultas,& con- ſequenter ſpacio 30.annorum ſublatum fu iſſe, dicendum eſtt Secundo dicitur, hoc longiſsimo tem-
pore præſcribi actioni pignoraritię, t quia
debitor congruo tempore offerendo debi⸗ tum, vel ſoluendo, potuit facere, vt ſibi actio pignoratitia naſceretur, argu. I. qui poteſt facere, ff. de regulis iuris, quod cum non fecerit, tanquam valenti agere cucur- rit pręſcriptio, l. 1.§. fina, à contrario ſenſir. C. de annali except.& hac ratione hanc o- pmionem tenet gloſſ. in l.cum notiſs imi.. ſed cuùm illud. C. de præſcript. xxx. vel xl. annorum. quam etiam ſequitur gloſſ. inl. pignori.ff. de vſucapionibus. in d.. ſi rem. §.omnis. ff. de pignoratitia actio.& in d. l.
prima.. fina. in gloſſ.magna. in verbo, Pro
ſocio.C. de annali exceptio. Nec obſtare videtur quòd dici poſſet, ante ſolutionem
vel oblationem debiti non eſſe natam actio
nem, dicto§.omnis. ergo ante natiuitatem eius pręſcriptionem currere non potuiſſe, cum non entis nullę ſunt qualitates. Quia reſponderi poteſt, imò natam eſſe actio- nem licet intentari non potuerit, argumen to eorum, quę dicuntur de actione tutelę, & quibuſdam alijs actionibus. l. ſitutor. 9. fin.& I. ſeq. ff. de tutel.& rarionib. diſtra- hend.Velſecundò reſpondetur, quod licet pręſcriptio non incipiat currere, niſſtune demum, quando cum effectu actio compe⸗ tit, hoc eſt, qñ intentari poteſt, attamen pręſeribitur iuri offerendi, per quod ipſa actio ineſſe deducitur, aut ſaltem facit, vt in effectu competat,& fic ſublato iure offeren di, conſequenter etiam tollitur pignorati⸗
MM tia

ua actio, cum ſit ſequella i pſius, vulg.. cum principalis. f.de reg. iuris.— Tertio præmilisis accedit, t negligenti- am in præambulis excludere à petitione ſe⸗ quenrium, J.l.& L. ſcimus. C. de inoff'. teſta⸗ men. vbi negligentia in querela excludit a petitione hæreditatis, cuius querela eſt pra paratoria, ſed ius offerendi eſt præambu- lum actionis pignoratitiæ, d. l. li rem.9. 0⸗ mnis: ergo negligentia debisoris in offe. rendo, vel ſoluendo debito excludit eum petitione pignoris per actionem pignora- titiam. Quartò, quòd iuri offerendi præſcri⸗ ptum cenſeatur, probatur, t quia præſcri⸗ tio xxXX. vel quadraginta annorum ſui na⸗ tura currit, propter meram negligentiam non deducentis ius ſuum,& odio non petentis, quamuis nunquam incerpella⸗ tus fuerit, neque in ea iure ciuilt requiri⸗ tur vlla bona fides, aut titulus, ſed contide- tur duntaxat mera negligentia, gloſſ.& DodO. n l.kin C. de ædicto D. Had. toll.& 1 ſi quis emptionis. C. de præſeription b. XXX. vel xl. annorum cum limilibus: ergo cum per illud tempus debitor fuerit ne- gligens ſoluere vel offerre debitum, me- ritò propter ſuam negligentiam iuri, quod habet, præſcriptum fuiſſe dicendumeſt. Quintò huic opinioni famulatur ratio, quia niſi dicamus eo tempore præſcribi iuii offerendi, nullus vnquam finis rei in- uenietur, vt dicit tex. in l. ſi finita.§ poſtea autem. ff de damno infecto.& in hanc ſen- tentiam adduecit illum textum gloſſ. ibi in verbo, Emis rei inuenietur. quę dicit, hic eſt argumentum pro ſententia Bulgari, ſcilicet, quod ius oſferendi tempore tolla⸗ tur. Sextò pro hac opinione videtur textus expreſſus inl. in bello.§. ſi quis ſeruum, ff. de capt. t& poſtliminiò reuerlis, vbiemens ſeruum captum ab hoſtibus præſeribit aduerſus ius offerendi precium, quod competit domino pro redimendo ſeruo ab emptore, quam legem ad id adducu loan. de lmola in d. l. pignori. ffxde vſucapionib. vbi hanc opinionem amplectitur eandem vltra gloſſ. ſupra recitatas. tenet Angel. in d. I. pignori.& in l. ſi finita.§.poſtea autẽ. ff. de damno infecto.& ibi etiam Imol. glo. in l. nec creditores. C. de pignorat. actio. So- cin. Iun. conſi. 145. numero vigeſimoſepti- mo, volum. I. Angæl. conſi. 55. quem refert & ſequitur Dom. Craue. de Antiqui. temp. in 4. parte. numero 254. Bal. in c. paſtoralis. colum. prima. verficu. quæro nunquid miſ-
8 ENATVSPEDPDEMONTANI
ſus de offic. ordinarij. Sc. 1numero ſenn mo. de feudo dato, in vicem leg com eh & in§.porro qualit: feud. olimalien rat. Azo, in ſumma titu. C. de Drelend XXX. vel xl. annorum. Angel. Arer actionum. colum. 25.& 26. verliculad
tas tamen, an ſit necelſarta,nſt deaain bus, vbi concludit, quòd omni iuni ohin di, hoc eſt tam illi quod cöpetitd hion uerſus creditorem, q́; etiã iuri compera ſecundo creditori aduerſus primum 8 ſcribitur, d. l. cum nottſsima. 9. ſcdonn lud.&§. eodem iure. affirmaiq; tunee Communem opinionem Balb. in mi de præſcripiion bus in 4. patte.; pa principalis. in ſecundo quæſito, cona dens, Communem opinionem eleca gloſſ in d. l. cum notiſsima in ſedtan, Iud. in verbo, Conatur. Eandemenn pinionem ſequitur Neguſan. in uona tu de pignori.in 3. membro. 5. partioim, ro nonogeſimoquarto.& ſeq. vbian
affirmat, quod tam in debitore qun
cundo creditore, qui poteſt offenen tali iuri offerendi præſcribitur ſpacom
creditori, vt aduocet hypothecamagit ſicut debitori, vt aduocet pignusaan re,& tamen poteſtati offerendi pum ditoria ſecundo præſcribitur, d.kon tiſsimi. ſed cum illud. ldem ergod
beret in iure offerendi competenti ri contra creditorem. Etnouiſsimè opinionem ſequitur Gagnol ialis ro octuageſimoprimo. verlicu, adi C.de pact.inter empt.& vendit.&n res citati à Pariſ. conſi.. numery volum. z. Ex quibus omnibuscondi dum videretur iuri offerendi‚ etcoli
—
——
6
9 conceh,
lad ,“
is crccg zamme
6. 1. 7 Mllu
de unſt,onn apeen, . nois gend 1 lrobu9
1ghol 7 i- 214
aagiged ſchnone, mesgl,h. Gacnanbe unanm i imdcane recelarũ un oneelgo he iiotu Kn AEtluiugumne — ul gcella wanea wan güten rio ſthen⸗ u oron prale bit a ommio,Sonel u offerenc qlolu ma vendiction onemuxrrſeque naumentum ſe ſolunkeen dr n men ke ko arpllum ſernaune upmcetenlienl d genactig gdipollione cert netpglclan eialene nulliuur Gwnlal'e womlipraſctbi po lefugocu per e incnide ſpuondam 1 ipoltiosnco⸗ Pnionloent etetam n peron acionid ſeche despignusltälce wealiens dlt Slhenäcöpetems, toraergodit iflrhereropdt.5 kundamerg copinionem defenc rldconip y& gonbſegvol numau e ſadconlliun Ang muzahg daurcunfche ee erira imilenach n ſackumgan Ünu dioh tongoptermalr meg W
ncominio Teruo,pan
(. pocliu aclcgrlen
——— —— —
——,
„p.
ter etiam actioni pignoratitiæ fuuſk wrenganen ſ nait ſcriptum. line ,, ainteänun Hio opinione autem neguusſ Holtalue a lhne inde contraria adducuntur inftnnd kapam öabda fundamenta, rationes,& auchonie teung 4 müüaläbiet 7 anafeen Ane uatmertſeetſ de anmüt nec longiſsimo tempore prelcuband ſgaxaa 4 Kelatuorun viam publicam. ff. de via pub icnem Kſtaene 1 um hid nla milibus. At offerre debitum eltin W4. mumne 39 kctetong facultate,& voluntate jpſius debiafii Wiaan kbior non ex ipſa patet: ergo illi pręſer bi vonf de ainn, eütnen,0 tuit. m 4., ah Secũdò, ꝓ hac opiniõe tetiaenns tem 1 edn

9 c. ordi 81 keudo dan 8 Keame. dend Aualie ia cenſeri conceſſa, quæ ad in(unn ucc coneeſſo, omnia enüe c beelede 1 7 el XLann Lene ihius executionem funt ner Pi Li 8 4 1. Ang de iuriſd. omnium iud. cum imilibus. A en 5 AaS ni pignoris vendicacio lemper permittitur, 88 1 keanite Lin.. pignori. ff. de vſucapiombus, per 1. ud adon male agitur. C. de præſcriptio. 30. vel 40. eitamill adcdn annorum, oblatioq́; debiti eſt prgambulũ creditore Rusni neceſſariũ ad rei vendicationẽ, d.l. nec cre- 0ctedito a* denn ditores. C. de pignorat. actione. ergo nec iu ur, d.l. cu ſi n offerendi præſcribitur. Et huic argumen- codem a.aine to conforme videtur aliud, quod ex l. ora- nunem o tio.ſf de ſponſalib.& c.cum quid, de reg.
ur. in6. ſumitur, ſi ergo non præſcribitur rei vendicationi, nec dommio, nonẽt de⸗ bet poſſe præſcribi iuri offerendi, quo ſub⸗ lato, cenſetur etiã per indirectum præſcri- verbo, Csein. bu 4 ptum dominio& rei vendicationi. nem ſequt Jegula Terris, hanc opinionem tuetur ſequens dignonin 5 4 argumentum, dato, quòd ius offerendi non nogeſimo nd dei ellet mera facultas, ſed ius acquiſitum ſeu nr na.. L d ſormatum ex contractu præcedenti expreſ at, quod andeüinun ſo, ſiue tacito ex legis diſpoſitione certi iu- cedltors f pautm, nseſt ppſcientiam reialienæ, nulli iuri ſeu 4 oerend Ardcntiaſen actionireali vel perſonali præſcribi poteſt, rum. Sequit nimminpm jate Fulgo. conf. 122. per tex. in c. ſ. de prę- in d.l. cuf a2 im nſciu ſcriptionib. cuius tex. diſpoſitio smm cõnem ui diſtingu axtamſct opinionẽé locũ habet etiam in perſonalib. compeut(⁸⁴ 0i uscu actionib. ſed poſsidens pignus hẽt ſcientiã præicrbid A duinli reialienæ,& iuris luendi cõpetentis debi- ncondictd 22 fSchli tori: ergo huic iuri pſcribere no põt.& hoc tori,vt adi ehipui fundamento hanc opinionem defendit Pa debitor,*νσ ocayygpacs riſid.conſ.õz. nu.25.& plurib. ſeq. vol. 3. vbi tamen potſt ai ofengin num. z1. reſpondet ad conſilium Ang.55.& ia ſecundd unſcnbuſer nu. 6. reſpondet ad obiecium factũ de præ n.,ſ ſed cun i d. Gento ſcriptione legati non agniti,& hoc funda⸗ aon mentum munitiſsimũ videtur, quia ſi nulli
in iure offé eli connai
DESIS10 CX V.
29⁶ infrâ ſcriptum fundamentum, ad quod ro go animaduerti. creditor poſsidens pignus & percipiens fructus, dicitur eos pro ſo- luto habere, cum ſingulis annis extenuent ſortem, l. Titia. ff. de ſolutionib. l.I.& 2. C. de pignorat. actione, cum ſimilibus: ergo fruſtra de præſcriptione iuris offerendi quæritur, quia aut fructus tot annorum ſunt percepti, quorum æſtimatio abſor⸗ bet ſortem,& tunc de iuri offerendi non eſt quærendum, cum ſolutione integrè facta non ius offerendi, ſed pignoratuia nata cenſeatur, d. 6. omnis. Aut fructuum æſtimatio ſortem non abſorbet:& tune ſingulis annis, quibus ſunt percepti fru⸗ ctus, dicitur interrupta præſcriptio, d. l. cum notiſsimi, in principio. Nam dicitur debitor ſingulis annis offerre,& creditor accipere,& ſic voluntariè partem credi- ti ſibi ſolui iuribus ſuprà allegatis. Aut verò tot annorum fructus percipit, vt fa- cta æſtimatione non ſolum ſatisfactum debito dicatur, verumetiam alij ſuper- ſint fructus,& hoc caſu præſcribi non po- teſt propter ſcientiam rei alienæ:& me⸗ lam fidem, vitiumq́; furtiuitatis, I. ſi quis nec cauſam.§. ſi pignori. ff. ſi cert. peta- tur. Sextò, dato quòd ius offerendi ſit ius, 2 non mera facultas, videtur caſus in ter- minis, in d. l. Nec creditores. C. de pigno. actione, vbi creditor non poteſt ſe muni⸗ re præſcriptione longi temporis aduer- ſus debitorem offerentem debitum,& pe- tentem res pignori traditas,& licet textus loquatur de præſcriptione longi tempo-
atra credita=maſe ionem ſeq Cn ſem a geſimo wo. tuage— pacteinterſe At.&é el- 3 cirati a Par m.Ane 1 m. z. Ex qi&ν onöſohe⸗ mM.). 4 videreturt ean
taam actiot 8 V tum. u
lamenta, n es,
1—'
no, f quiag? 6 3
1
V elecui t3 lacg
iuri ſeu actioni pręſcribitur propter malam fidem eius qui obligatus ſuo contractu,& nemo inuitus agere cogitur, vt in rub. C.vt nemo in vi ager. vel accuſa. cogat. ſic non poteſt huic iuri offerẽdi præſcribi ab eo, qui promiſit accipere, maximè in iuramento. Quartò, pro hacſententia videtur vrge-
1 ultoeargumentum ſequens, t correlatiuorum
idem eſt iudicium, eadem diſciplina ac di- ſpoſitio, LL.C. de cupreſsis, ex luco Daphn. lib l. fin. C. de ind. vid. toll.& ibilate laſ. Wſif. de acceptil. cum empto. ffreſcindend. vendi, regulaq; correlatiuorum dicitur kegula pariter ſearou Bald. in l. cumte in Gallia. C. ſi cert. petat. creditorq́;& debi⸗ torſint correlatiua: at debitor non poſſet bræſcribere aduerſus creditorem, 1. 1. C. aduerf. creditorem.& d. c. fin, ergo nec pariter creditor aduerſus debito- rem.
I e. Quntè prædictamfopinionem auget
ris, attamẽ debet etiam intelligi de præſcri- ptione longiſsimi temporis, quia intelli- gendo de præſcriptione 10. vel 20. an- norum, inepta fuiſſet deciſio illa, cum de- cennale vel Vicennale tempus non con⸗ ueniat in præſcriptione iurium: ſimili ar-
umento vtitur laſon in l. licet. numero quar. C. de iure deliberandi. qui allegat tex tum in c.placuit.§.poteſt.decimaſext.quæ- ſtio.z.
Septimò pro hac parte facit, quod di- citur, I Omnem præſcriptionem præſuppo- nere aliquem finem,& ad eum ordinari, nempe ad extinguendum aliquod ius for⸗ matum, vt ff.& Cod. de præſcriptioni. Bartol. in d. l. pignori. ff. de vſucapionibus. ſed per pręſcriptionem ius offerendi, quod compertit debitori, non extinguitur domi- nium debitoris, nec aliquid acquiritur cre- ditori, d. l. nec creditores. ergo ſine effectu eſt dicta præſcriptio.& hane opinionem MM 2 ſequuti

—
—
N
SENATVS PEDEMONTANI
e quvti ſunt infrã ſcripti antiqui Doct. la- cob. d. Aretio.Iacob.de Rauenna. Guid. de Suza. Roger. Mar. Irner. Vincentius, An⸗ dreas-lac.de Arena. Gulielmus de Cuneo. quos refert& ſequitur Bar. reprobata gloſ. i0 d.I. pignori. ff. de vſucapionib.& bialb. dicens, Doctores ita tenere.lIdem Alb. in d. J.ſi rem..omnis. ffde pig. actione.& reſpõ det ad aliqua, quæ in contrarium adducun⸗ tur:& in l. ſi finita.. poſtea autem. ff. de dam no infecto.& ibi etiam Roman.& Bal. Iac. a 8. Georgio, ml. licet. C. de iure delib. Bal. conſi. 42*„volum. I. Bart. in d. l. cum notiſsi- mm.§. ſed cum illud. C. de præſcriptiêne 30. vel 40. annorum,& ibi etiam Alberic. nu⸗ mero quarto& quinto. vbi dicit, antiquos, & Modernos ſuttemporis ita tenere,& re⸗ ſpondet adl. qui poteſt. ff. de reg. iur. Sal, numero 8.& 9, dicens, Doct. ita communi- ter tenere, Caſtr. in d. l. pignori.& in d. l. ſi rem..οmnis. ff.de pignorat.act. loan. And. inc. quoniam frequenter.§. fin. quem ibtre- fert& ſequitur Anto.& etiam Abb. nume⸗ 10 44. Card.& Bal. vt lite non conteſt.ci⸗ tatur, Barba. conſi. S.numer. 9. volum..& conſ.z2.col. penult. in vlt. dubio. vol. 4. Pra- ctic. Pap. in forma reſponſionis rei, in ver- bo, Præſcriptionis. numer. 24. vbi enume⸗ rat ius offerendi inter caſus, in quibus non currit præſcriptio.& etiam in fin. Chaſſ. con ſi. il. numer. 17. poſt plures per eum citatos, dicens, Doctores ita communiter tenere, ponens pulchcam diſtinctionem, qua tolli- tur fundamentum partis contrariæ, in l. cũ notiſsimi.§. ſed cum illud. C. de præſcr. 30. vel 40. anno. latiſsimè Petrus Gera. ſingul. 18.à numer. ſecundo, vſq; in fin. vbi multis fundamentis& auctoritatibus defendit hãcopinionem, præſertim, ſi pactum ſit iu- ratum, Alci. in rubri. de præſcri. numer. 64. adducitur Crotus inl. nemo poteſt, in vlti- dubio ff.de leg.i. Fabi. de empt. in 3. quæſt. 7. quæſtio. princip. Pariſ.conſi. 9z. volum. 3.
Procedit autem hęc opinio maximè de iure
canonico, smn quod non procedit præſcri- ptio cum mala fide, iux. c. fin. ſupra allega⸗ tum de præſcript. ita dicit Abb. loco ſupra citato, qui etiam dicit, quòd creditor poſsi- der pignus, quo ad omnia, præterquam
quo ad præſcriptionem, l. ſerui nomine. ff. de vſucap.vnde non poteſt creditor pręſcri bere, ſed tm̃ debitor, alids cõtingeret, quod duo ſimul eandem rem pręſcriberent inſo- udum, quod non eſt dicendum, vt notatur
in reg.ſine poſſeſsione, de reg. iur. in 6. facit
etiam, quia ſi diceremus, quòd iuri offeren-
di pręſcribitur, ſequeretur iſtud abſurdum,
15 terea, vt inquit Salycet. in d. 9 ledcül
ſquod vt ſuprà dictum eſt, per indireq tolleretur rei vendicatio, quod uõ dum: quia rei vendicatio tem debitori, d.knec creditores.& not.ai locis ſuprà alleg. Vnde ne iſtudinea niens ſequatur, dicit Cynus tenenäa hanc opmionem, quem refert&ſegu
Sal. in 1.§. fin. O. de annali exceptione 5 40h
creditor poſsidens pignus, reprgſenans gmem debitoris,& dicitur procuran us in pignore, d. 6. ſed cum Mlud. Klat tori.vb. Paul. de Caſtr.& Docio ſh den no. nun. ergo contra debitorem citean cientia ipſum pignus præſcribere nan
bet. poſtremò d cic Salyc. cum eredian
cipit de pignore, non poteſt conttaoha nem debici dicere, ſe præſcripſiſſe an fatetur, ſe continuò pignoris locon nuiſſe, quia ex hoc apparet de anin ſcriptioni contrario; nam aut noan rem illam loco pignoris, ſed vt quina
go fruſtra de illo quæritur. Aurh gnoris rem habet,& tunc veriſicatun
ti0 debitoris, quia fatetur ereditorſen
eſtti ber compen
clbungubuſſt 8
re sm̃ pignoris naturam,& ſicanimau
tuendi quandocunq́; debitum offetau
hæc opinio multò magis procediſſi
cto ſit appoſita dictio, Quandoeunaa
qua ſupra deciſ.6⸗. latẽ ſcripſimus&
do hanc opinionem negatiuam adei
ria reſponderi poteſt, vt per Pariſa 16 conſilijs ſuprà citatis. Quibusetiam
ter, ſed ius offerendi non eſt ius on formatum: ita. n. communiter condis Doctores in locis ſup. allegatis:ely iuri non præſcribitur.
—
Nec obſtat, quod dicit Bar.indl“
cond. ex lege. quia debet intelligiqt tur, de iure formato, cũ nõ loquatuia ſè de iure offerẽdi:& ita intelligẽcuu cõtrarietatis vitiũ incurrere videma firmiſsimè ipſe teneat in loeis ſuſue ctis, ꝙ non p̃ſer: batur iuri oſferen Nec ẽt aduerlſatur, qd ſecundo bi
pbamus actionẽ iam natã Se, licet inlen 1
potuerit,& ſic ipſi actioni natę bou
ſcribi, ꝗa rñdetur qd licet ſit natasat ptio cõtra eã currere nõ dẽt, nilicol. effectu ipſius, hocèẽ veſ uß. diximasg teſt intentaritita dicit gl.in chl..9.
finem. C. de annali exceptione:.
fim pt cum? Sr
§ gpodnoe 1 läzonli
jmatehponde musnechondtg nnglt
modo rcponäet 4 und ſ vet edcone Enpiolngteſg ftums Nrrchſ dmng unlmne 1 udveume tamqotleponq ſea rkeadicone deuk ine 1 ’1 gub non cuiin V lerpio 3 nh d tadan,h, lrplonb gumpute,leet Incd tem ſo pecnon bnof ſenlsloco la do wettdnöhn unagumen aelalte, Amelitt vndelur, qu ceditormutu tt ſtripecuni. da, quim diuet keuurac ktue Splenereturpen anonpöteic wefullmodine in h,quoco ſuna mcedu Kecedqeind! Cdemmliere perlettemu lültumid qet wlocod
1 Son obtm ub mnäländ
Püiqui eun hr ecpiuisA reueſſsgog teu bie Itaclus ſoe mutemur?
w mpelitdom, oltontrarun 6 u
omnune li Nlcterotquetu
iulng e agmne
teäengtn a müeun gh
in relponder§ lep
tneopnu 6 du daa
9 mneluf br
nuen ni . 1 di d dlr. ſe Pruno n ür 1 m Jla 9) lllio„, 1e

tluprac. 4 urrei vend di niarei vend nüi vd.lnec ean Ir lr Tes& pra Aleg, 2. Aic b.QAe nei 1 r 7 n Aatur, dic an dinio 3 eonem, n reſenae 19.n C. e un dinde Sleran Jult dale dite pobicens 2 us u debitor ure bitons I Aturpa
— Inor— 6 1 8 de 1 Am llu 3 8 u deC RDodii vergo conti he ditoten
A1t n Alblumpign bign raſan
Atremod cit 2 1110 Cl 11c. cun le Piono d P'Slore, n Adteſtoha lebi dicete, ztaſon, ldicere=taloye
„ 1 6 tle contind gnolbin
h
„Aula ex hoſa aret ioni contrar az am an lam loco pig ledn ultra de 6 84 srem habet, as acyena- duors, quit sturca pignorts nat? aa, Allaa di quandocuſ ebimmkn Tpinio multq sszspnuli t appoſita dic 2- Artga
₰ 4 neuy upradeciſé dctpaln
anc opinone eguman eſponderipo it vtgi ijsſupràcta ⸗Yuy onderi,& hrs dadtiſ „omne ius ſt Meh dore xxx. antt an iiſe ſt, illud verut an e date rmato,& in e nerdh ſcd ius offers= nolitfs
acum: ita.. ☚ nünä 1*
1 Alxuutne aores in loci Walh r nonpræſcrib bbſ Miicu
Necobſtat, q 1— vetun kerlen es digtu deiure torma 1 1 ure offerẽdt 22M Al 4
ſc. arietatis Viti mm lsime jpſe t= ſ mi 3 plerih IT ſutld oh
„c nd 10 3 Iic Jderſa ado, 400„Ainl Necee nen dih us ac 5 lun bt uerit,&’ih ai 3 = cetl, adetur„e Add
91, Ga Idern A cõita ca fuß den uiplus,ne näbde intent zcegihe⸗
em ge aull 2.
DECISIO CTCXELV.
non pötuerit intentari, merito contra eam præſcri ptio currere non debuit.
Non mouet, quod potuit facere,& ſic nanquam valenti agere cucurrit præſcri- ptio, quiareſpondetur, quod illud habet 10 cum in iure formato, ſecus in iure offeren- di, quod non eſt ius formatum, vt ſupra di⸗ ximus:ita reſpondet Alb. in d. 9. omni. alio modo reſpondet etiam Bald. in rep..fi. col. Jo. verſ. ſed contra hioc oppono. C. de præ- ſcriptio.longi tempo.
Non obſtat, quòd præſcriptio xxx. anno tum ſui natura currat ꝑꝑ meram negligen⸗ tiam, quia reſpondetur, utud verum euie in
y caſbus, in quibus feurrit pręſcriptio, ſed eũ
jus offerendi connumeretur inter caſus, in quibus non currit pręſcriptio, vt not. Balb. in d. tractatu de pręſcriptionibus, in prima parte, ſextę partis in duodec mo ca⸗ ſu, necnon Practic. Papienſis loco iam di- cdo, meritò nõ habet locum argumentum: vel aliter,& melius reſpondetur, quòd cũ creditor mutuauerit debitori pecuniam, vt ea, quim diu vellet, vteretur ac frueretur, & ipſe vteretur pignore, non põt et obijce⸗ re, huiuſmodi negligentia, ex quo conſen⸗ ſiꝛita in effectu vult dicere Sal. in d. l. 1.§. ti. C. deannali. except.& per hęc remanet etiã ſublatum id, quod primo loco dicebamus. Non obſtat t textus, in d..in bello, in
§. ſiquis ſeruum. ff. de captiuis,& poltlim. reuerſis, quia reſpondetur, ibe ſpeciale eſſe, vt facilius homines inuitentur ad redi- mendum captiuos, ideo introductum eſt, vt redimens poſsit pręſcribere iuri offe- rendi precium, quod competit dommo:er- go incontrarium eſt ius commune, l.ius lin gulare. ff. de leg bus,& ſicretorquetur, ar- guendod ſpeciali, quod argum. forte eſt, l. ius ſingulare. ff. de legi. c. q ęa iure de reg- iu. in 6. vel ſecundò reſpondetur, quod bi redemptor poſsidebat ſeruum redem⸗ ptum ſibi,& pro ſe,& non alteri, cteditor autem poſsidet pignus ad vtilitatem deb⸗ toris, d. l. ſerui nomine. ff.de vſucapionib. ita reſpondet Sal. locis ſupra allegatis,& hancopinionem vltimam, ſtante pręſertim mala ſide cauſata ex pacio ſequutus eſt Se- mtus veluti ęquiorẽ& veriorem, in cauſa lllarum Blaſi Biie.& S:monis Do. de loco Septimi Rouerari,& poſt hęc ſcripta repe⸗
ri Didacum de hac quęſt one d ſerte ſcrip llſe,libr.. Variarum reſolut.c. 8. Porti. in uts regul.& commun. concluſ. libr. 3. c.32. &.Domin. Roll.a Val.pręſem Marchio⸗
nalem, Meritiſsimum, conſilio vigeſimo- Primo, vola,
SVKMARIVM.
1 ludex ſecularis in reme dijs poſſeſſoriſs beneficiorum, præſertim retimende,& recuprandæ poſſeßionu, cognoſcere poteſt.
2 Notorius defect as proprietatis impedit reſtitutionem poſſ ßonis ſpoliato ficri, numero octauo declara- tur.
2 Beneficium Parrochiale alteri annexum non dicitur vacare, nec vti vacans impetrari poteſt.
4 ludex ſecularis ſuper notoria exceptione proprieta- tis ali uius beneficij cognoſcere poteſt.
Beneficij vnio ſiue annexioò ex eo probatur, quòd ſpa- cio quadraginta annorum, tanquam annexum,& vnitum, poſſeſſum fuerit.
6 Spoliatus ante omnia eſt reſtituendus.
7 Titulum coloratum probari ſufficit in remedio recu- perandeæ poſſeßionis beneficiorum. Et qis dicatur titulus coloratus.
Benefictorum vnio ſiue pluralitas curam animarum habent ium omni iurc, diuino, anonico,& tituli eſt prohtbita.
10 Abbatis op nio in c. in liberis. de reſtitut. ff oliat. re-
probat ur.
ii Præſcriptio tanti temporis, cuius initij memoria non extat in contrarium, requiritur, vbicunq; de q; aſi poſſ ß one,& præſcriptione ſine titulo agitu,& vbi iuris communis pr. ſumptio eſt contra præſcri bentem.
ii In præſcr ptione quadraginta annorum debet allega- ri,& probari titulus.
i Ad præſcriptionem temporis immemorabilis proban⸗- dam, plura requiruntur.
2
DECISIO CXVI.
An remedio recuperandæ poſſeſsionis bs- ñeficialibus obſtet exceptio defectus proprie tatis,& an iudex ſecularis in remedijs poſ- ſeſſorijs beneficiorum cognoſcere poſsit.
☛ X actis, agitatis inter Reuerendiſsimum E. piſcopum Senetenſem, „ 4 conuentum, ac Reue- T, rendum Dominicum Blancum Eleemoſyna⸗ 2 rium, Sereniſsimi Du-
cis agentem reme dio poſſeſſorio recupe- randæ ſeu reintegrandæ poſſeſsion s Prio- ratus, ſiue eccleſiæ Parrochiialis oppidide Alos, dicæceſis Senetenſis,& comitatus Nicię, coram pręfecto vti delegato Ducali, & Senatui tranſmiſsis, dubium proponi- tur, an Pręfatus Domin cus Blancus ſit re⸗ ſtituendus in poſſeſsſonem prædicti bene⸗ ficij, non obſtante excepiione ab ipſo epi- MM 3 copo

——
— 2
— ——— —
——’;
—
———
9Q9
S ENATV S ſcopo propoſita, ſcilicet prędictum Fenaf⸗ cium eſſe vnitum,& de membris dicti Bpi⸗ ſcopatus. Et omifſa quæſtione, an udex ſecularis poſsit in remedijs poſſeſſorijs, praæ
ertim tretinendæ,& recuperandæ pollet- ſionis, cognoſcere, cum crebrior opinio Ca noniſtarum,& Legiſtarum ſit, polie: quos cltat Doctiſsimus Didacus, Practic. quæſt. cap.35. licet rationibus,& auctoritatibus, pereum allegatis, contrarium, quando agi⸗ tur inter clericos, teneat, cui communiort opinioni addo Ferret. conſi. i.numeio deci moquinto, vidererur decendũ, prædictum Blancum agentem non eſſe reitituendum in poſſeſsionem dicti benetici, eiiam poli⸗ to, quod probauerit eum tuilſe,& elle cle- ricum,& dicti beneficij polſeſsionem ap- prehendiſſe, virtute collationis eidem Blä⸗ co factx, de dicto beneficio tanquam va- cante à nuncio Apoſtolico,& a Sede po- ſtolica confirmatæ, cum proponatur, iitu⸗ lum illum non eſſe coloratum, quinimo ſl⸗ legitimum,& reductum ad non titulum, quo fit, vc dicatur, eidem Blanco obſtare notortum defectum proprieta:s, afficien- tem ſpham proprietatem,& polleſsionem, qui Notorius f defectus impedit prædi- ctam reſticutionem fieri, vt concludit late Abb. poſt Innocen. inc. in liteiis, numero 27.& ſeq. extra de reſtit. ſpolſatorum. Rot- ta in nouis deci.3.& deci. z1. de rel it. ſpo.& in anti. deci.7.& 46. Capell. Tholo. deci. 15. & 1bi Aufferi. Guid. Pap. q. 85. numerol. poſt Ioan. Andr. loco per eum citato, Caſ- ſiad. deciſ.l.& 4. eodem tit. Parilſ. late con- ſil. z. numero ſecundo.& plur bus ſeq. vo⸗ lum. 4. laſ.& Alex. inl. naturaliter.§. nihil commune. ff. de aq. poſſ. Fel. in. c. li conſtite- rit, de accuſ. Hyp. ſing. II. Bertram. conſi.:35. num. 6. inꝛ. par. Ferretus conſ.i. num. 2. poſt Innocen. Bar. Ang. Abb.& Decium: ex qui bus patet hanc eſſe communem opinionè, & exceptio propolita per dictum Epiſco- ꝓũ eſt notorta, attẽtis teſtib.& alijs iuribus, in adiis productis, quibus dicitur conſtare prædictum beneſicium eſſe annexum Epi⸗ ſcopatui: ergo impedit dictam reſtitutio⸗ nem. quod autem allegata exceptio ſecun- dum iuris diſpoſitionem ſit impeditiua ti- tuli ſeu collationis factæ, probatur ex text. inc. ſuper eo, de præbend. lib. 6. iunct. gloſ. in verbo, Non obuiet, vbi beneficium f Par rochiale alteri annexum non dicitur vaca 1e, nec vti vacans poteſt impetrari. Idem firmat Fed. de Senis conſi. 200. circa medi- um. Cald. intitu. de reb. eccleſ. non altenan. conſ. fin. Felinus inc. in noſtra. numero 30.
PEDEM O N.TANI
de reſcriptis. faciunt nota. in Sent xnin
retus, conſi.3. numer. decimoquaxto & conſi. 6. numero ſexto.& conſtaynu 3.& ſeq. vbi concludſt, quod cum con de non titulo, non habet locumpolei um remedium in beneſicialibus, una in c. i. de reg. iuris, in 6. Nec videtural
3
replicationem, qua contenditur, naha
probatum dictum beneficium ellena brum Epiſcopatus, eic; annexuma tum, tanquam non conltet de iplan ſiue annexione,& teſtes examinau probare poſſeſsionem tanti temph aꝛus initij memoria non extat in cun um, quia ad hoc reſpondetur, di t probare beneſicium illud fuiſſe oſii tanquam annexum,& vnitum ſpaqas draginta annorum, vt concludtt bas decil.3 45. numer. ſexto, poſt plureso res per eum relatos. quem refen,&liq buftus mtit. de vnionibus benefccan numer. 34. ſed ex teſtibus prædichsd probari, Epiſcopos Senetenſes ſuas poſſediſſe prędictum beneficium yn draginta annos: ergo dicetur proban dicta præſcriptio.
In contrarium vero quod non te exceprione ab Epiſcopo oppoi beat Dominicus Blancus reſtituiins ſionem dicti beneficij, facit regulai ſpoliatus ante omnia ſit reſtituendu integrandæ. 23. q. I. cum ſimilibus,ii in literis. vbi communiter Doco ceſi tutio. ſpol. Guid. Pap. deciſ..&syeti preſſe dicit in hoc remedio recapeui ſufficere titulum coloratum, euns coloratum, quoties ab habente ponin conferendi proceſsit,& non ex0 tatem ttuli, niſi quo ad formam e cam, cum de eius validitate velinalen te quæſſio non admittatur, quemſ 1 ſeq. Ferretus conſi.t. numero5. po„ Abb. Lap.& Rottam, per eum alten
„ d Natta conſi. 4tl. nume..& anteen conſi.20. nume. 2. Paul. de Caſtr.collti
robali
nu. 4. lib. 1. At in caſu propoſitop T le,
dieitur, prædictum Blancum fui
Ercelii Pralala& quæ latè ſcribin ha lnd olebohe,, vnione, conli.. numero primo. Ku an ggan lrcäinun ſeq. volum. 4. Nec obſtat quod Auem mnr ag C uuläu 1⸗ dictam exceptionem concernere 39 ütm i t 1 propietatis, ideo non poſſe ludicem Kaei NNultuänse larem de ea cognoſcere, quia cum oai ui hu nam 9. exceptio proponatur notoria decala dae dn agualo⸗ me poterit per iudicem ſeculareminaai 4 un voh lrispo⸗ ter cognoſci, vt latẽ Voluit Guid,paae, k 5 mim 5 nalel⸗ ſtio. I. 71.& 85. quem refert S& ſequiua Rieau ueuin perie⸗
Deswn aumeita⸗ dägh unbe doöperern 90
5* 4 0 7 nnzaht ſ ſgecepiiopidb
uein 1 udi datorinda- ON hanin durainosbeneniclo- ne cn Sn linne, 8 nitlant contra ur5, mj 5 jſeiwe conclu⸗
musclpoltiſ deeteuusrc 9
5„ gonkenei luüln zn toromconn rom wdenaum omt
jneum m mmauüi anonico cſe pehbe urr nkerele. ad detaſcucht ab egpacmüttnon dtber ica In d lem repondetur Abèaleslcah debereicteligi,quan
tem benen⸗
cbenegio i Wpoyittus notorn
Nchonetetug m llie Kccklaſtico competenti ge auen conm ludice ſe⸗ cain omni Mperen ch iecemi⸗ mas dein Melann, Accoim⸗ Ga dech erpehen, oncer Fenaus.un. o kl Andk Phg a Ab Belaner D⸗ nnengon en angu
29◻ Tponopro conttan n n TO Conltan 1 Demm 4 Kela cen lnedden anadſened Ada nc 9' 34— lorchde ge „e tRh,ſßt doaa S miesst 1 ſmädne hu n dorzalexzr 4 N. ſs m Rhhain c i7nuns hler armſg, 1 elar tem(Nun emelece
et ohl Ppe ſauabg fans
ſ Nn 8, ri cne CohY Danide M
ſen ler polsre Ual- eCnAn„ Ihl ha keuncum b de dd Cmpe ler uge ler⸗

1 † 1 A N dtis,Kaciu. 5 kaciun an DECILSIO Pralata 8. weneſ. u e Wn fil wone, anelo um he ationem confir- onl..n 2 laslage ſe clericum 2 habereq; 95 Alu 11T 1n.4 X. 2 bimo, watum à ſummo Pontiſice, ac in eius exe- exce. dr qadt cutionem apprehendiſſe poſſeſsionem di- Adls fn encende beneficij:ergo non obſtat nec admitten⸗ Oe d 11 Iri iditatis ti eeacognd bolelu da eſt pradicta exceptio inualiditatis ti⸗ 0 10 b) dia on, tuli. 4.. 4 ₰„ 1 Odon notopud h Non obſtant t in contrarium adducia,& lt er ud— 3... dofh 3 ſecuan, primo Dominus Abb. in c. in literis, num⸗ 1 Nla un Ca 17& ſequen. cum alijs ſupra citatis, quia lo- AdF.qa rter aſa quuntur, quando excepiio defectus pro- — 1.7....... dnliznum ecimo ietatis eſt Notoria, nec indiget alciori in- 1 341— oa...— 7 5 5 numeh Jroe dagine: ita nominatim reſpondet Ferte bvbi cond quoii tus, conſ.4· num.5. poſt alios per eum cita⸗ 4 7: 08) 8. 3 3 lttulo, noh en tos in præmilſo verò caſu exceptio propo- 2 i. 3.. 7 12, dediuminl an Kaalun ſta non eſt notoris, ſed indiget altioriinda- lereg. iuris, ed dine, cum vnio ſiue pluralitas beneficio- 8 1* Necuh, me, 3 1 1 tlonem, qf ime d rum& dignitatum ſit contra iuris com⸗ —.. dum diciul; u munſss diſpoſitionem, vt latiſsime conclu⸗ N„ Clum,.—& ſ, 3 Epllco g Fit Ferretus, conſ. 32. numer. I.& fequent. bilc opati 1= GP anna dit Fe 3*
9 conſtanter affirmans pluralitatem tbenefi⸗ nexione, q as es exn ciorum curam animarum habentiumomni e pollelsig tanth iure tam naturali, quam ciaili Se bans müuh tij memori aa nernn elſe prohibitam: faciunt c. refei ente. c. ac
De eJ be h hc.& ſequent. de præb. ergo admitti non de den l onit debet dicia exceptio. Item reſpondetur arebenelichr aludus Ab.& alios loqui& debere intelligi, quan- Wmannexu vnm do exceptio defectus proprietatis notoria a annoruee ton proponeretur, coram ludice Eccleliaſtico x45.numer. 22& Holad competenti, non autem coram ludice ſe- reumrelato emiſiy culari omnino incompetenti, cap. decerni⸗ smiit, de ſas ibuttu mus, de iudicijs, c. Meſſana,& c. ſacroſan- er3 ſedei IA unitt Ga„de electione: ita expreßè reſpondet ari, Epiſcog azenerint Ferretus, conſ. 7. num. 1. 10.& It. poſt lo. diſſe prędicſua bentiun Andr. Philip. Franc. Abb. Bellamer. De- nta anno::s rra cium pereum allegatos,& conſ.Io.num. Io. ræſcriptio
anquam nq ½5b alter de 1
& ſequent. conſ. 27. num 3.& ſequen. quod contrariu= oqus tamen pro nune non pono pro conſtanti, eptione ah=(coyſ o cum& ſecularis t iudex incidenter Pölsſe omnicus Ic cognoſcere de re ſpirituali ſecundum bb. 85& Socin. inc. cum ſit, de foro compe. P'er- tid reſponderi poteſt, doctrinam Abb. inc. inliteris,& Caſsiodori. in ſupraà allegat. de⸗ eiſnon eſſe receptam. Dec. conſ./7. num. 6. & Rippa in c. ſæpe. col. 3. num. 50. de reſtit.
m dicti ben er taclihſ atus ante on itrciaga randa. 23. vum iißa Kuterlu det rls.vbicom nuiene ſ 2 Guid—. Geal 1— 9⁸* 1
42 clhdpr ſpol quamuis putem contrariam opinio- dicitin hq ung em eſſe crebriorem. ere itulum=2 un a Necobſt. Guid. Papien. quæſt. 1. 71.& atum, quott 1 15 85. quia loquuntur ſecundum conſuetudi⸗ rendi proct Katcha nem,& priuilegia conceſſa Regi Franciæ, ze ruli, niliſtaa äu prout idem Guid. teſtatur in ſua prima de⸗ cum decid dtnuenn ciſione: ita expreſsè reſpondet Ferretus xliionona mran Wx conſ.10. in fine. vbi nominatim d cit nun⸗ eerretus col- inre d quam fuiſſe auditum, nec Practicatum, Lap.&RG 8* zusd admittantur Arriculi concernentes et, n.n., Petitorium coram delegçato à Principe ſe- zecuſi cikn eulari. 20. nun. e ropoli g lb. 4 d us h „Prã 1
II
12
CXVI. 209
Minus etiam obſtabit, quod dictum eſt, probatam eſſe præſcripiionem vntonis; quia cum nonappareat de aliquo titulo, vt ſupraà demonſtrauimus, quo dici poſsit con ſtare de aſſerta vnione ſeu annexione, de- buit concludenter probari † præſcriptis tanti temporis, cuius initij memoria non extat in contrarium, vt not. Felinus, conſ 2*num. 2. 3.& ſequent, vbi concludit quod quando agitur de quaii poſſeſsione„& præſcriptione, fiue ticulo, præſertim re- rum, in quibus ius commune, velptæſum- pfio eſt contra præſeiſbentem, requiritur tempus, cuius contrarij non extat memo⸗ ria. Et quando agitur t de præſcriptione quadraginta annorum tunc debet allegari, & probari titulus, vt ſentit Ferretus in ſi- mili materia vnionis, conl.&t. num. i. poſt plures per eum allegatos. Nec mouet quod teſtes videantur probaſſe, Præſcriptionem tanti temporis, cuius initij memoria non extat in contrarium, quia ad probandum huiuſmodi ſpræſcriptionem temporis im⸗ memorabilis plura requiruntur, de quibus per gloſ. fina. in c. I. de præſcriptionib.& Ferretum, d. conſ. 6t. num. 12.& ſequent. vbi expreſsè dicit poſt Bald. Angel. Ce⸗ pol. Felin. Iaſ.& Balb. allegatos per eum, quod ſi teſtes de tempore immemorabili concludenter deponerent, præſcriptio iſta non fufficeret, niſi articulata eſſet,& alle⸗ gata bona fides præſcribentium, quia licet ratione tituli præſumpti ex immemorabi-⸗ li tempore bona fides præſumatur, debet tamen allegari, arg. l. ſiadulterium cum in- ceſtu. 9. Idem Pollioni. ff. de adulterijs.
Cum igitur Dominicus Blancus habe- ret titulum coloratum, dato, quod eſſet in⸗ iuſtus poſſeſſor, non debuit ſpoliari ſIua poſſeſsione, niſi cauſa cognita per ludicem competentem,& ſuper petitorio iudicium vertatur, ſequaturq́ue ſententia c. licet epi⸗ ſcopus, de præbend. in 6. vbi Philip. Fran⸗ cus, quem refert& ſequitur Ferretus, dict. conſ. I. num. 4. poſt Bald. Salycer.& Alex. per eum allegatos,& conſ. 4. nuu. 4. conſ.5. num. 8.& ſequent. conſ. 10. num. 10. vbi lo- quitur, data renunciatione, quæ afficit ius, & poſſeſsionem,& præmiſsis ſtantibus: cenſuit denatus, cum vno non fuerit concludenter probata, prædictum Blan⸗ cum eſſe reſtituendum in poſſeſsionem prę
cii beneficij, reſeruato ipſis partibus
iure petitorij coram ludice competenti.

SVMMARIVM.
a iſtrumento in dubio ſtandum eſt, cum probatio proba- ta eſſe dicatur,& veritas apparenu. 2Notarij forenſis legalitas ex literis teſtimonialibus or·
dinarij iudicis probatur. Et quando fides huiuſmodi teſtimonialibus non habca- tur. Notarius quis ſus natura non præſumitur, numero eo- dem. 4. PFalſitas in vna parte capituli indiuidua, redait totum capitulum falſum. 1. 5 Notarium quem fuiſſe tempore conſccli Inſtrumenti probandum eſt. ⁸ Tempus præciſe probari debet, vbicunque eſt fundas mentum intentionis alicuius. 7 Falſitatis ſuſpicio pro falſitate,& in ciuilibus pro ple- na probatione, habetur.. ralſitas ex quibus coniccturis,& præſumptionibus probetur, à num 7. vſq; ad num.. 8 Argumentum ab co. quod natura non permittit,& 4 veriſinili, eſt in iure validum.
DECISIO CxvII.
De donatione cauſa mortis, an cenſeatur re- uocata per aſſertum quoddam Inſtrumentum reuocationis donationis, ſuper cuius validita- te plura hic traduntur.
tium, aduerſus Gouo- 49 h nos,& Dionilios Foſſa- A nenſes, omnis difficul- tas in cognitione infraſcriptorum articulo⸗ rum verſari dicitur:idcirco ipſos articulos pro faciliore eorum cognitione, cauſæq́; deciſione,& ne legentes longa lecturatę- dio afficerentur, ſeparare,& diſcutere vi- ſum extitit.
Primus igitur articulus eſt, an donatio cauſa mortis, de qua agitur, dici poſſet ex⸗ preſsè reuocata ex enunciato reuocatio⸗ nis Inſtrumento in actis productos in quo articulo, ab ipſo limine videretur primo dicendum, dictam donationem fuiſſe ex ſubſequuto reuocationis Inſtrumento ex-
1 preſsè reuocatam. t Nam in dubio ſtandum eſt Inſtrumento, l.cum precibus. C. de pro⸗ batio.& Inſtrumentum dicitur probatio probata,& veritas apparens, ſecundum Bald. in l. imperator. col. 2. ff. de ſtat. homi. & Barto. in J.I. in princi. numer. 8. ff.de no. oper. nun. Marſil. in rub. C. de probat. num. 3. Alciat. latẽ in tracta. præſumptio. reg.3. c. 13. ex quo Inſtrumento duæ oriuntur præ- ſumptiones, prima, quod ſit vera: ſecunda quod ſit ſolemnis, ſecundum Bald. in c. 1. 9.
S ENATVS PEDEMONTANI
ſilnſtrumentum de not. feud que & ſequitur multis ad h leMni 9 oc cumul conſ.4. vol.i. in princ.& conſ. volum.4. Nec obſtare videtur, quod dici non eſſe fidem dandam tali Inſtrum 2 cum notarius, qui Tde eo rogatus le 1 forenſis,& in loco forenſirecepit ſn hoc facile poteſt reſponderi, Une 4 moniales legalitatis notarij, per unn rium, loci domicilij notarij concelſ 6 re hanc oppoſitionem, ſecundum gl 3 pacta nouiſsima, in verbo, Etmaxim-
de pact. Bart. in l. ſi procurat. num aſ
bi
atis ll 7.Num, 0
BeII 14½ m P; 10 oaket 7 lIfl entt r ne Khen 1 faltam cerb 1' e[e Ateligh 1” ſe umarsa drre„ Jionsll gelu 1 2 4 4 Thnwuiſß dearon 3 Syofe 6 ral gloleh 8 d temraſos⸗ uern 6½ An — 0 12 duobus, gäiaben 91* Lat 1n0 oucel⸗ d. 4» 1* zchmfart ſs znomlech
wurbsne. ngican” bsgarlis 1 und onclude⸗ 6 m gchen 0 bricn. qul le eonfan a lbetgrrcſepto⸗ faun 1 rllayaayc. baren 33 1C.depodado.
procura. comprobatur ex ſententiBal com paritiones. col. penult. C. defidelni late per Hypp. in l. ſi quis nec quaſſians 144.& ſeq. ff.de quæſt.
Iſtis tamen,& ſimilibus non obttai contrarium verius eſſe dictum tuigin quia notarius, qui de dicto Inſnas rogatus legitur, eſt incognitus,& riſdictionis,& qui ſui natura nonai
3 mitur notarius, ſecundum Spec inna Inſtru. edit.. reſtat. verſic. ſcias.& veninn autem, quem refert& ſequitur Cudan Clem. I. col.. num. 8. Crauet. conſunun & 2. vbi plura ad hoc propoſitum adi Nec aſſertæ atteſtationes legalitatiſt faciunt, cum probabiliter à veritat ent, dum atteſtantur, indubitatamt dari ſcripturis, tam publicis, quammn tis dicti notarij,& tamen non eſt vetſti quòd priuatis ſcripturis dicti notanſu beatur indubitata fides: ergo falſiuir ginem habent, teſte Bald. in 1... C. det
4& datatfalſa parte vnius capituli inii redditur totũ falſum, ſecundũ gl. con approbatam in l. ſt ex falſis, in verbon C. de tranſact. Pariſ. conſ.23. num. a5⁰ & conſ.8ʒ. num.ʒz9. eod. vol.& conſuy 27. volum. 4. Socin. Iun. conſ. 40,nunu- conſ.Al.nu.z.& 3. vol.z2.& haæc korti cedunt in caſu noſtro, attenta vatttnti lius officialis concedentis aſſertasliush galitatis, qui occaſione dictarum inns teſtimonialium, tanquam falſaruni
5 falſitate inſcriptus,& condemnatiſt ut ex actis apparet,& dato citra vein
dicium, quod dictæliteræ eſſent inuii tamen non probant, ipſum Inſtrumann fuiſſe ſcriptum manu dicti Gardininou quod probandum erat, ſecundum conſ. 8. num. j. vol. 7. Lanfranc. incc niam contra.õ.Inſtrumentorum prodi rum. col.ʒ. Barb. in additio. ad Balinſu paritiones. col. penult. in litera DCe
—
Inlitu
pGspet eumäl
aat oaccec embublun dum lütrnn(tcmaum, l⸗ In ſorwam e chun domiaiclium, Tatocoluit dübendum cumcom- nAnrorkue bwsinaäts, Rtamen nulb futhcni iwe erubuic. ktad mücita ven. Hioxim qroddictum lnthomenture caions hderet ſo⸗ lmnaextrig imawen dictur allſgi- mum,&vin an,R nullam Ütem fa⸗ tens epti imdon dum ültatt daſped m uproltate dem peornidn d tadtolenchm ddem lo⸗ nmeniln rdi C defgll... hl ie uſſe ck eeuena Nnnt nttien ia NI,, no
tdeenit, mcnennllnn fül Ai.
Uercohm ſ.
1. ¹ dLug enna n ſvng coun 1 V dlVACAnlila, 9 g ſcan li.„ 1 Aae,g. de i bN A om. tonläß,d Ncunz Om. 1 enenle l6s g n lmn. rale mimpga „ N A 1 Adcon 1 ſlltsaun e nanhng ol ne d. nunir lur nea Arn, Tn orlig, n Ahtg volumap Hum. 1 a4 9, er„uh allanſa m d erconloh ſa ae, 3Sg tconſn ⸗ Le fäienpel V kconli une 1 deecen, doder qubtn Man em Oprhe üe ſseon umionem ſ 1 d ulr nba 4d9 11 Ung 1 Ml 40, Ahc ines C,,” Mlec’ Rn. aKiͤra ge

o ſtrum. nec apparet, dictum Bernardum 11 4 1 2
4v de. T† diu 82 Nauu p dinumtempore aſſerti Iuſtrumenti re⸗ 22 g) 4 77. lia verba ho= ionis fuiſſe notarium, quia illa Verba; ſtare— uoca¹on 9*
ſe lide 2 ur Fuit,& eſt notatius, non includunt Be dtariu 4 lam ul d ſano tẽépus Inſirumenti reuocationis; qup
5q t ees Ud fuit de anno 150. 3. Octobris,& literæ lc⸗
8, R in a2. dbdi dtatis anno 1507. 28. anuarij.& ſic illud
3 91 d bum,Fait, poreſt verilicari in duobus,
ur bus menlibus, velanno ante concel⸗
Esprætenſas teflimoniales. Angel. conſ.l.
8 d nam probatio t deber neceſſarid conclade-
wmt in præſentia. de probation.& qui ſe
— V ré.(.— „Bart, in) adok lundat in tempore, illud debet præciſe pro- fa.compr bare, Bar. in. Celſus, ff.de vſucapio. dalyc.
4— trexſennn
1 er llu t d batio l. mattem per illum text. C. de pro.
rHypp.i. Jauine Alex. in terminis d. conſ. S. num. 3:8 4. ſeq; f.de aait tgan volum. 7. vbi poſt alios Det efua leede tamen,& Atant d cit, quod debet l eh unn⸗ P Nicha rium ven as ſecii tempore confecti itnidener ralis Ii notarius, 2 Jch f 1 natar us:accedat etiam, quia aſſertis ſuſpi⸗- 18 egitun 4½ ei e ciom bus falſiratis militant bus, contra di- cognin cum Inſtrumentum fuit ordinatum, iu- lons, tlui mane xta formam decretorum dominicalium, tnotariuj Is undn he. prothocollum eſſe exhibendum cum com⸗ di.reſas eiciaa minationibus, de quibus in actis,& tamen „quem rr& euC, nolla futt facta legitime exhibitio. Et ad-⸗ rcolz.nu. Crunain miſſo citra veritatis noxiam, quod dictum bipluraa INcpuxma Inſtrumentum reuocationis haberet ſo- ſſſertæ att Siachen lemnia extrinſeca, attamen dicitur falſiſsi- nt, cum p eetbliain mum,& vti falſum,& nullam fidem fa- dum attelſnam, itham tiens, eſt pronunciandum, cum; faliitatis cripturis,: a publinpn, ſuſpicio in ciulibus pro fallitate& plena ainotariſ menmimt probatione, quo ad tollendam fidem In- priuatis(aAurbtilean Ktrumenii habeatur. I. vbi. C. de falſis. Bar. rindubit: es:agllat inl. ſi quisex argentarijs. 5 fin. ff. de edend. nhabent, i Baldäléin Bal. in l. ſi veritas. colum. I. C. de fideicom. Abb. in capit. porrecta in3. not. de contir- atfalſa pat=nicscin Abb pit. pPo n a Denclte ur totũ faj un ſecrrtium matione vtili vel inutili, ibi Dec. ko um. n 3. nota. 3. Lucas de Penna, inl. ſi vacantia. 4 colum. 2. C. de bon. vacan. lib. 10. Ioan. de
batamin E Xxfaliter onſaam g ſ nanſacl.e Kul Annan. conſ. 49. Alex. conſ. 77. col. penult.
3 od.m ezueh u a Onac volum. I.& conſ 6éz. num. 7. colum. 3. Curt. lum. 4.80 1 lun cf,
ladKloli conſ./5. colu. 7. Curt. lun. conſ. 132. num. i0. unnee— I min donſ. 66. num. 6.& conſ. 178. num. 17. poſt at in caſu ſeσ³0,
densdktol Dec.& alios per eum relatos, Dec. in conſ. fficialis cc ua demt
dcuumbt alarum chnatoi
7.& yy. Iaſ. in conſ. 68. num. 2. volum. 4. Ruin. conſ.35. in 4. vol. vbi enumerat plu- vesconiecturas, Socin. Iun. conſ. 189 um. Ie 6uR conſai. num. 7. volum 1. Pariſ. conſ. ¹2. actis appa Si num s. vol. 4. poſt Dec.conſ. 6ty. Neuiz2. m, quode S imſm 1 conſ.z. num.;8. Crauet. conſ.34. numer. 26.
nnon prq e, abn Pidner per eum citatos, ex quibus d⸗
ſcriptum eu del rim we ameſſecommunem opinionem„lat roband a rat,e 1 Ortius in commun. opin. lib. 1.cap. gein 822
4 9„Ä7an in u noſtro, vltra alias confecturas,& praæ⸗
95. 1. 515 mendni ſumptiones falſitarts, de quib. in ſchedulis,
di. Bnd baaan& in aci producis, eſt vna pcaſumptio, 1 col⸗ t. n lhe
PECISIO CXVII. 1
269 ſeu potius probatio falſitatis, videlicet, quod ea die,& ferè hora, qua dictus nota⸗ mius aſſerit, ſe recepiſſe dicium Inſtrumen- tum reuocationis in loco Foſſani, legitut adhibitus pro teſte, in alio Inſtrum ento, in loco Montisbaſilij, diſtante ab ipſo loco Foſſani decem ſeptem milibus paſſuum, quod impoſsibile fuit natura ipſa, etſi cur-
s8 fore equo fuiſſet vectus, t argumentumq́;
abeo, quod natura non permittit, eſt for- tiſsimum. l. Arthuſa& ibi Bal. ff. de ſtat. ho- mi. l. 3. H. cecontraro,& erſicu. contfa hatu⸗ ram. ff.de acquiren. poſſel..vb repuguan⸗ tia,§. quæ rerum, ff. de reg lis iuris,& in terminis. Socin. conſ. 28. num. 9. volum. 3. vbi ad probandum falſitatem alicuius In- ſtrumenii, ſufficit probatio per ver ſimile, Bald. in l. per hanc. colum. 7. C. de tempor. appel. Felin. in c. ſicut, num. 5. de re iudic. cum igitur hoc non ſit veriſimile, dicitur quædam falſitatis imago, ſecundum Deci. conſ.94. colum.z2. Crauet. conſ.28. num er. t. Curs lun, conſ. ⁷8. num 5. Balin l. ſcriptu⸗
9 ræ, colum. 2. C. de fid. Inſtrum. † Alia etiam
Cconiectura reſultat ex tarditate productio- ns aſſerti Inſtrumenti reuocationis, poſt litem motam, vt conclud t Crauet. in conſ, 28. num 6. poſt Bal, Paul, de Caſtro, Ancha⸗ 10 Oldra.& alios per eum allegatos: Titem alia oritur præſumpt“’o, quia teſtes, in dicio Inſtrumento deſcripti, temporeproduct o⸗ nis, reperiuntur mortui, vt concludt Curf. in conſ.6 in fin. Crauet.in d. conſ. 5. num. 7. Pariſ. conſ.27. num. 24. vol. 2. poſt Corn. per eum allegatum. T Item alia reſultat ſu-⸗ ſpicio falſitatis, propter malum nomen aſ- ſerti notarij, quia alias fuit de falſo inqui⸗ ſitus,& condemnatus, vt ex actis apparer, quo caſu non credſtur tali Inſtrumento, i⸗ iubemus,& ibi glol. in verbò, Suſpectus. C. de probatio.& l. final. iuncia gloſ.in ver- bo, Scriptura. C. ad l. Corn. de falſ. Barto⸗s inl. eadem, in princip. ff. ad l. Iuliam repet. quem refert& ſequitur ad hoc propoſitum, Pariſ.in conſ.·7. num. 36. volu. 4. Neuiza. d, conſ.8. num.⸗2.& Crauet. in conſ. 134. num, 34. poſt Bal.& loannem de Annania, per 12 eum relatòs. Item, I& alia, quia ipſe nota- rius confeſſus eſt, aliud Inſtrumentum fal⸗ ſum feciſſe, Bal. in l. Caſs ius, col. 2. ff. de Se- nat. Alex. conſ.26. num. 3. vol. zl. tem, quia non apparet de prothocollo,§. fina, in auth. de tabu. Per quem ita notat Bal, in l. Caf- ſius, col.z2. circa med. ff. de Senat. Non ob- ſtant in contrarium adducta, quia proce- dunt in dubio ſecus verò vbi in claris certa- mus, prout eſt au caſu noſtro, ſtantibus iſtis Pr⸗

præſumptionibus,& probationibus falſi- tatis, quorum duæ ſufficerent ad hoc, vt In- ſtrumentum non probet ſecundum Cra⸗ uet.d. conſ. B4· num.‚39. poſt Io. de Anna⸗- nia per eum citatum, concluſum fuit, non poſſe fieri fundamentum ſuper aſſerto In-
ſtrumento reuocationis.
SVMMARKRIV M.
Donatio cauſa mortis ob eam cauſam facta, quod do- nans in longinquas partes iturus ſit, an cenſcatur reuocata, ſi donans non iuerit. vel confecto itinere redierit,& num. z.& pluribus ſequentibus decla- ratur.
„ Donatio cauſa mortis collata poſt mortem, cenſetur vti legatum vel fideicommiſſum, quod ob reconuale- ſcentem non reuocatur.
4 L. ſi mortis cauſa.laa ff de donat. cau. mort. declara-
tur,& num. 7.
s Cauſa in eius fauorem adiecta, ad quem commodum pertinet, impulſiua, non autem finalis, præſumi- tur.
Cauſis pluribus interuenientibus, vbi vna ceſſat, al⸗ tera remanere dicitur,& diſpoſitionem ſuſtinere facit.
8 Voluntas in mente retenta nihil operatur.
„ Panitentia,& voluntatis mutatio, non præſumi- tur.
40 Donatio cauſa mortis propter filiorum legitimatio- nem ſubſequutam non reuocatur, cum ius ſucce- dendia iure legitimationis ſiue filiationis ſepara tum ſit.
Donatio cauſa mortis per inſtitutionem hæredis vni- uerſalis non cenſetur reuocata, dato, quod adſit clauſula derogatiua, caſſans& irritans.
DECISIO CXVIII.
An donatio cauſa mortis, facta propter cer- tas cauſas, veluti quia eſſet iturus donans in longinquas partes, cenſeatur reuocata pro- pter enunciatum reditum ipſius donatoris.
Ecundus principalis ar ticulus ſuccedit, t an donatio cauſa mortis, de qua agitur, cenſea- tur ſaltem tacitè reuo-
cata, propter reditum
dereturdicendum, dictam donationem eſſe reuocatam, ob defectum cauſæ, propter quam dicitur illam factã fuiſſe: nam cum fa- cta fuerit, eo quia donans certis de cauſis,& votis factis adimplendis, intendebat ad longinquas partes ſe transferre, dubiuſe
eſſet reditus, dici poteſt, ſiue tale dubium
8 ENATVS PEDEMONTANI
a bio reditu, f ita in terminis decidit(im
ceſſauerit, eo quia donans ad lono e IInqh partes non iuerit, aut propter tad donationem ipſam tacite fuiſſe reuon 4 tanquam cauſa non ſequuta, J. den 6. nec dubitauere. I. 3.& ibi gloſ 1 & Paul. de Caſtro, l. ſi mortis eu Kar ff. de donatio. cauſa mort. Dec, cœnli wn ei num. facit regu. c. cum ceſſante, deg latio. accuratius tamen intuendo .„...„Conch ſum fuit in caſu iſto contrarium eſſeceu .. 4. verius infrã ſcriptis fundamentis qunas attenta forma donationis,, in illis pat cro” * ed dücoe en Ad habendum, tenendum,,& poßis arnulr o. dum, ſequuta morte ipſius donators clarè appareat, ipſam donationem ii poſt mortem collatam, non diciuma adti cata huiuſmodi donatio ceſſante dicas
5 nonlo n
„leg 2
Ner rentioden, f deu-
in l. Marcellus.§. Paulus. ff. de dom a auiicrippooch
mortis, quem refert& ſequitur DNni iquuimoiebge non omnis. colum. 2. num. 6. ſichan um ſccmndun 9 3 motiilla ratione, 1 quia talis donatia drdeben glt paratur legato, quod non reuocaue um, Jicqunn pter conualeſcentiam, vel reditum,n nnalbinfn etiam voluit Paul. de Caſt.& laſindims nlih annn qi omnis. colum. z2.& facit textus inl.iaa deCulo gdicte
1us. õ. fi.& inl. etſi debitori, inſ..&mliti ff, de donat. cauſ. mort. in l. fin. C. od & quod talis donatio cauſa monbe poſt mortem iudicetur vti legatun, fideicommiſſum particulare, videtun expreſſus inl. miles ad ſororem, inſi pio. ff. de lega. 2. iuncta gloſ. vbi lmn ſultus æquiparat donationem fachmi ri abſenti per epiſtolam, quam pii tem aperiri vôluit, acſi defunciusa
Albighurde 1
—
1
ſcen
ote,g
dr, 3 loi, Pall ſdjſingueh =A caula m fultcau
aurotelven 1uod donatio m reuocata,
Ila verba, Eo
6 d lcetexilalh⸗
un elle talem
nponderet
Aſer debet, ll- zeharum oblig, anlalegeſem⸗ ure conualeſcem⸗ pyrnaemus mot meſtt de indubi- bua abi gloſ ff. reponl numer, mellgetece mor⸗
d pokteenonleg d,tlentäedubi- din Knöltet dſtemmäun gol Gilckadmit 1Kitemelleälscor. wdoratut e Keqpenn,vedlleyt umnunc ud 5 qujaduerauur c cedennin or t. faCd, Acontanns nnto yenimm g, enronllkee qood iorino cl1nn dt rana uu, p num aichmdg Naxrri-
arum dom,
rore præſente loquutus fuiſſet, q d zen allu e run lconna lh que caſu, cum effectus conferaturpii ingenig, rcaulecente 1 5 tem, habet vim fideicommiſsi,&iali weniim nn anai b 1. h ad hoc allegat Roman. in 1. 1. colm unqundidg* ſ n princ. ff. de donat. cauſ. mortis. lisut tnuslni 1 an b text. in l... C. de donat. cauſ. morisit lidemim agdaaie r vbi quando donatio cauſa mortöelat lcmube i Kced tcn ta poſt mortem, ita quod obliganpic non cimre lirnneu in perſona hæredis, prout in caſavolc ezeacen dei n tunc talis donatio habet vim fideuns niin 1 mlesietme ſi„ita per illum textum notat Baucn müüinn 5 grinne ſil. 94. incip. Quæritur, numer. 2ni demlig e naxnrin quem refert& ſequitur Rip. in lſci 3 T üagren achuemtann num 9. ff. de legat. i. facit quodnouut enlsc V pu dldönnit J. ſed interim. õ. quod dicitur, in velbh Kichn n aclapole natio. verſ. vel dic vt dixi ff. de domui wün 1 tuudane cni vir.& vxor. quod donatio cauſama b dinp aünpeai quæ ſic fuit facta, vt demum ſequutn mug 1 uliuam ga n te valeat, non retrotrahitur adͦ tempu mais 6 ſe kfunga ctæ donationis, quia talis donatio aio ela a fur maulle
4 gati cenſetur, t pro quorum opmnion 1 ccae ce

rlt eO g..
nan 1 Wans; duco textum expreſſum in 3.li mortſoen onem i ut deh verſicu. etii quidem,»brlureconli tus wea henofrsqwaſtone. oueror,daimar üubitaen ſcqun tis cauſa rem donauit, Dein ui quærit, 1l. de C. R i anhabeat in rem actionem,& diſtinguen- 1. de Caſt l. imgo decidit, quod ſi ſic donatum fuit cauſa
GAmon, mortis vt ſi mors conti giſſet, tunc hab erer iis cnidonatum fuit, ſine dubio donatori, 3 quiconualuit, competit rei vendicatio.& ſalu eonna mortuo ,1s— derum eſt, rem ven⸗ naforneE= mäm dicare poterit: ſi ergo lonatorer con- ma d az ioni, valuit, mortuo, competit donatario rei ven
d 4 „
dſequmame raplmd non fuit per conualeſcentiam reuocata, appareat, sam den quia eo caſu non competeret donatario xervendicatio, etſi dicatur, illa verba, Eo auiuſmodic mariocs n mortuo, eſſe intelligenda, ſcilicet ex illa in- emabt fumitate: reſpondeo, abſurdam eſſe talem ILorcellus ſ, e lusß interpretationem, quia non reſponderet uis, quem e A quæſtioni propoſitæ, quod fieri debet, 1.. omns. cold. nn A§.ſiquis ſimpliciter. ff. de verborum oblig, lila rarione wh nam ſecundum propolita in illa lege ſem⸗ tur legato, a d per debemus præſupponere conualeſcen⸗ connddeſcen nonn tiam, alioquin ſi præſupponeremus mor⸗ dnualeſcen as, veln temexilla infirmitate, lex eſſet de indubi- n voluit Pauas(atèl fabili, contra l. quod Labeo.& ibi gloſ. ff. üs oluma. IA ittem de Cabo. ędict. Ripp. reſponſ. 6. numer- h.&inl. etſſ⸗Siton 7. lib. l. igitur debemus intelligere de mor-⸗ donat, cauſ t.nlid te poſt conualeſcentiam, vt lex ſit de dubi⸗ uod talis dot Pcaultutabili,& nõ ſit ſuperuũstua, ſecundum gloſ. mortem iu⸗ur n frin l.l. ff. ad municip.& iſte intellectus cor- ſcommiſſum ſr zicum roboratur ex verſic ſequent. ſi verò ſic, vt relſus nl-mi. ſom famnunc haberet&c. qui aduerſatur præ- ff. delega.:. 2⁵ ia glin cedenti in iure,& in facto,& contrarietas us æquiparat t atiom ineo potiſsimum videtur conſiſtere, quod ͦſenti per ept⸗im; inprimo caſu non fuit translatum domi- aperiri volui 1ülik nium rei donatæ in donaturiumn,in ſecun- praſente locmm i do verò caſu fuit translatum,& ſicomnia aſu cumeffe conk iura loquentia, quod per conualeſcentiam, 38 velreditum, reuocetur donatio, loquun-
habet vimfd= mmi Le ROErwinlh tur, quando donans ita donauit, vt dona- oc allega ſma karius ſtatim haberet,& ſic quando tranſtu- w.ſf de donat 4 au lit dominium: ita intelligit Paul. de Caſtr. inliC'de dq=au 19 13. cumtribus ſequent b. ff.de donat. cauſa quando dona aun mort. dumrefert eas ad ſecundam partem. oſt mortem, it o 1. 2.eodem titu.& ſuaderi poteſt: quiaom⸗ erſona haredh oun, nia fere iura dicunt, tali caſu competere talis donatiq=et. condictionem, quæ regulariter pro re ſua 3 per illum tes un uen non datur. l. fi. ff. vſufruct. quemad. caueat. 54. inci Qux dn 8 d9 ſtitaque, Inſtitu. de actionib. Secundõ mrefert&lech h 5 luſtineturtalis donatio, quia dici poſſet, f il-
n..ff delegat- i ſum acceſſum in longinquas partes, certis dinterim.9 qu 4 19 5 cauſis, pro votis factis adim plendis in⸗ lo. verl vel dic Lle 94 meateraulzun potius impulſiuam, quàm fi⸗ & vxor, quod B=ull 7 6 em, quia gratia accipientium, fuit facta cfuit fact, ra Onatio, quo caſu præſumitur impulſiua, ot non re d G ceſſante tali cauſa ‚non deberet ceſlate zlleat, non duf— lonationls, mc
—
cenſetut, PE
7
b ECISIO cCXNVIII.
2˙6
effectus., ſecundum Barto.& Bald. in 125 fin. ff. de donat. quo fit, vt non obſtet do- ctrina Bart. in d. Lz3. ff. de donat. cau. mort. dum allegat textum inl. alumnæ 9.fin. quia ille textus loquitur in caſu, vbi expreſè fuerat facia ſubſtitutio ſub conditione, ſicx illa infirmitate filius moreretur, ideò nimi⸗ rum, ſi ſub contraria conditione videatur adempta, ita dicit Bartol. in l. poteſt, in fin. ff. de hæredit. inſtitu.& Bal. in l. fin. C. de poſt, hære, inſtit. Roma. in I.i. in fin. ff.de do- nat. cau. mort. ſed in caſu noſtro non fuit ita expreſsè actum: ergo ſub contraria condi- tione nõ poteſt dici reuocata:addatur etiam quia ſtante forma Inſtrumenti donationis conſtat in eo plures fuiſſe expreſſas cauſas donationis cauſa mortis, de qua agitur quas in præfatione dicti Inſtrumemi per- ſpicere poſſumus, quo fit vt vna illarum cel⸗ ſante,& altera remanente, non ceſſet diſpo⸗ ſitio, imò vna ex pluribus cauſis † ſufficit ad ſuſtinendam diſꝑoſitionem, vulg.§. affi- nitatis. Inſtitu. de nupt. cum ſimilibus ibi al- legatis per Aretin.& inl. ſinon lex Aelia, Sentia. in princ.& ibi Bar, ſumat.ff. deh xre. inſtit. per quem text: ita expreſse notat Bal. in!. generaliter, la 2. in 2. colum. verſ.z2. op- pono. C. de epiſc.& clericis, vbi expreſse dicit, quod quando ſunt plures cauſæ,& quælibet influit per ſe in effectum,& vna ceſſaret,& altera remaneret, tunc remanet effectus. facit gloſ. in 6. minima, inſtitut. de cap.dimi.& Dec.in c.cum ceffante, colum. 1. verſic. quarta concluſio fallit. de appel.& ibi Abb. num. z. gloſ. in l. ſiventri§. n, ff. de priuileg. cred.& facit reg.l. vbi numerus. ff. de teſti.& l. fin. ſf. ad Trebel.& I.1i. fide oper. libert.& ideò licet redierit à cuitate Vene⸗ tiatum, ad quam non expreſsè dixerat ſe iturum, ſed in longinquas partes, certis de cauſis,& pro votis factis ſoluendis, atta⸗ men ſupererant aliæ eauſæ,& alia vota ad- huc perſoluenda, quæ non probantur red- dita, quæ ſufficiunt ad ſuſtinendam dona- tionem.
t Nec obſtat textus in d.j. ſi mortis cau- ſa, quia intelligitur, quando ita actum fue- rat expreſse, vt ipſo redeunte à peregrina- tione, reuocaretur donatio, ita intelligit Dec.in.l. non omnis, colum a- ff. ſi cert. peta. ſed in caſu noſtro non ita fuit actum, ideò ex tali reditu non reuocatur. Vel poteſt reſponderi, ibi vnicam tantum eſſe cauſam donandi, in caſu verò noſtro plures exta- re cauſas, faciendi donationem, ideò vna ceſſante, non tollitur donatio, d.§. affinita- tis. Item, quia ihi donatio ſtatun fuit tranſ-
lata
————

——
—— *—— —
₰
—
S ENATVS PEPD
lata in donatarium, hic verò poſt mortem, II uam donationem etiam manifeſte nega⸗ mus, fuiſſe pœnitentia reuocatam: quia de aliqua pœnitentia etiam euidenter nò con- ſtat, prout conſtare debet, l. cum hic ſtatus. 9. pœnitentiam, in illis verbis, Si appareat euidenter defunctum reuocaſſe volunta- tem.ff. de donat. inter vir.& vxor. cum Vo- luntas in mente retenta nihil operetur, quinimo dicatur abortiua, vulg. l. ſirepe⸗ tendi. C. de cond.ob cauſam.l. quidam cum filium. ff. de hæred. inſtitu. c. 1.& ibi gloſ. de co, qui mittit. in poſſ.& eſt notabilis tex- tus in c. ſicut ſemina. 32. quæſtio. 2. vbi in dubio pœnitentia non præſumitur, cum ſit facti, imò debet fieri interpretatio ad com- probandam donationem. text. eſt expreſ⸗ ius in dict. l. cum hic ſtatus. õ.ꝓœnitentia. ff. de donatio. inter virum& vxor, per quem text. ita not. Socin. in l. ſiinter virum. col. i. in 3. nota.ff.de reb. dub.& glo. in l. donatio. in verbo, Perſeuerauerit. C. de donat. inter virum& vxorem.& qui vult dicere volun- tatem mutatam, id probare debet, l. eum, qui. ff.de probat. Bald. in l. i. C. de reuocat. donat.& ex præmiſsis videtur reſponſum adductis in contrarium in caſu noſtro per acutiſs. Albam conſ.⸗5. cuius dictis non ob⸗ ſtantibus contrarium tenuit Crau. conſ. in- frà ſcripto,& ita fuit iudicatum. Necex e- nunciata legirimatione ſubſequuta, poteſt argui donatorem pœnituiſſe diciæ dona- 10 tionis cauſa mortis, t cum inter ſe ſint pe- nitus ſeparatæ, vt expreſsè dicit Bartol. in 1. is poteſt. num. 8. ff.de acquir. hæred. vbi ius ſuccedendi à iure filiationis ſeparatum eſſe tradit, Socin. in rub. ff.de lib.& poſthu. col.4. verſic. alioquin& quintò.& Bart. re- fert& ſequituridem Socin. conſ. 246. col. 2. dcirco de vno ad aliud inferri non poteſt vulg.l. fin. ſf, de calum. idq́ue comprobari poteſt ex 9. filium verò. in authen. quibus mod. natu. effic. ſui. vbi legitimatio filij na⸗ turalis, non trahitur retro in præiudicium tertij. faciunt, quæ doctẽ ſcribit Tiraquell. in repe.l.ſi vnquam, in verbo, Suſcepit libe- ros. num. 64. 69.& ſequent. C. de reuocat. donat.& Port.in ſuis commun. concluſ. lib. 1. c. 35. in 8. limita. vbi donatio non reuoca- tur per leg timationem ſubſecutam reſcri- pto Principis, de qua infrà quarto articulo dicemus, quod ex infrà ſcripta,& quidem veraconcluſione muniri arbitror:nam licet dominium rei donatæ cauſa mortis, in caſu noſtro, remaneat penes donantem, l. ſed in- terim. ff. de donat. inter virum& vxor. atta men ſi donator poſt donationem aliquem
. M b inſtitueret hæredem, in omnidus ei uun G
.„ U 1 3 nis, non propterea diceretur reuoca fiwusn aßen euhf⸗ natio cauſa mortis, dicta 1 comlicftd„anlangs hervuhſg 2*.2 3 in princip.& l.z. C. de donatio. cauxma 1fn h umnntlb⸗ per quæ iura ita expreſsè decidit Areti wmnu 172
. 3 tKeloYd,.
conſ. 74. colum. penulti. verſicu. ven 1 lh hahua 1 ukasnthu quartum dubium. quem refer& ſan 9 vnu kee Crauet. conſi44. um ao.&Dardfcn“ nient pftrihi⸗ num. ꝛ5.& 26. volum. 3. imd etſtinteltan ueiſnat E
to eſſet adiecta clauſula derogatiun el lht a wnekurgra
d
& irritans,&c. non diceretur reuocaas fangen natio cauſa mortis. Bar. in l. legatum lenhe lega. 2. quem refert& ſequi hid 1 Wis ga. 2. d equitur Afdiaa I anugu ciſio. 275, num. 8. Verſic.& ideò. Panſin 128. num. 39. volum. i. poſt. Bal. Roms enſ alios per eum relatos, quibus comuen‚; vicsicge ula l. quotiens-ff.de verbo. oblignanſY endn milibus, de quibus per gloſ. ibi&N riihabens conſ.77. colum. penult. Lupum inma rub. de donat. inter virum& vxoranſ J uutkaeutee incipiente, Ex caſus. col.⁊. dbeenr p Legtmſette nan hchentih
44 M 6
—
eſd’e 3 in ttrabenenu non d uiutrage 1,9 per
auuaultfech’ kotmindteen
nn hf 1, 2 naaet g Rnt reiuui
1„ ee. auuniiſ minas
„
utiekm rententem
feluntem ſcentum alen vcha m pici hijpu uicuum. tunatone uoa lg t- dius uiuto olitaſuc-
S VMMAR IVN. ri lenm Rnot uſtnetutur. rerh erl 4Legitwatio ſpuriorum an ſit fauorabilis Vlin pretanda, pluribuus ſequentibus traſtutun An dotatio tin olts elocetut pro- 2 Per legitimationem, Princeps reſtituit filos hn prerlegjämaro lonn(ponolum na- primæuum ius natue, iure poſitius ullis N toum exconiut(ldlu fadan et te⸗ 3 NMegitimi ſtatus vitium vbicun que diuredumm, ſeipumm bnent dtlu de legimato⸗ dit, tunc legitimatus per reſcriptum binip vismareiia lun ſinarner Aesnſaaſasdn dtus. A 4. Ulegitimitatis vitium à iure diuino procelm G E TIVS? lie tem àture ciuili, pluribus ſacrarum èns Heſe 1, lbatiaulgetanc teſtimonijs copioſa oſtenditur:& nunn iꝗ docaumonsrao 3 Vrores duas habere, iure diuino,prechus 1 19 angrpterlgiim⸗ Noui auctoritate, prohibitum eſt. G ntlonn n 6 Legitimatio ſpuriorum potius diſpenſatio— mpuno cum dicatur eſſe contra ius commune. ſdrumexcond⸗ 7 Lex vel ſtatutum, quantumcunq; generdiut nauad doh„E doln aan recipit reſtrictionem de habtlitate. qum 60 barcia l l 8 Diſpenſandi facultate alicui conceſſa cmna V R=eeN wainquo arucd bu in ghalicunque ſtatu uon pormi Puenhldn ſurRgweld qualicunque ſtatu, non poteni.eung W⸗Dimus n Rieri cum prohibitis à iure diuino, domaddele ſerun. Bänt 2 L. quiin prouicia. 5. diuus. ff de ritu nujtli pianenl hi dean die⸗ . er ſequent. Kerendenc, dür ſdaddll, 10 Dictio, Perinde denotat fictionem. poludßen 1 ſomgogn d 12 Tex i liceat in autben quibnodnas tngence d ipraddangr ſui. declaraturnum. 1a. u Kum hen dſpoiſ 13 Caſtitas dupliciter conſideratur, tem t 33 läg in onae 8 nentiæ, qudm matrimonij. A1 dan. Len cal 14 Continentia& matrimonium inter ehbune 1 üüteg dülmnalone cuntur. gmnam. dkenähatn as Naturalis legitimatus non dicitur verilxinu mam. nii ao,& dipora 3 16 MNatrimonium ſacerdotibus de iure uuiname mmſa” V entur, d dicebatur. uefga, d 6 bon'mühe, Ruimi opinio in conſ.7ʒ.numer.i. voluman meee en gg . deat,* ew 30 H5 z tur. maaania e i ſeDne Mkal 18 nſ opinis eonſ ao volaeprcheniun.=— eanen h eoungh 19 gppurius natis ex eoniugato e ſclspſ daiag” üclann

N du etetimne 1 On K — au ndemäg„e n nnchid r bren & n. qux lur 86* d nd — ia enne rtumc ba waad e. Maudium, Jue M Uet conla 7.25.& 8 8 de polum; 2 8 1
— —
SE — ——— —
al Iot p aM 1.quotiens de Ig 5Is 2 bus, de qubus e 3. 177 colum, penul 1 „de donat. intervil 1 Piente, Excalus,a.
SVAMAI AL
g tiwatio ſpuriorum 1] AA Dretanda pluribus ſeq an er legitimationem, prine au primeuum ius ſatura nui legitimi ſtatus vitium h awin att, tunc legitimatu eN u dicitur verelegitinat à- ſatus. Iegitimitati vitimaitz d tem ature ciulpur aai te tinonijtcopioſeoſ Nein ores duas habere, iul a i Noui auctoritate, prſ egitimatio buriorum 83 cum dicatur eſſe cont u? ex vel ſtatutum, quantſ recipitreſtrickionen as in iſpenſcnai facultate 41 1T' 1. 4ng bus in qualicunqueſt a — pib“ hert cum pre ¹ lts 24 7.„] 1 9“ duiin prounciu di b- ſ 7127/1 3 e ſequent. ichio, Perinde,denot 835 gex in Flcatinauth E ſaideclaraurnun 19 aſlitas dupliciter 7 1 uam matri ,, nentle.¶ u m continentis G& marn 29 cuntur· rn ſäale ttimatus e l Ruturaislegan c ium ſactrl* Matr'mon- üccbatur. Ruiniopini H
coſ.
bECISIO CXIN.
Katrmontum non deſinit eſſe ſpurius propter de- fectum virginis.. Baldi dictum in l.manumißiones. ff. de iuſtitia& iu- re. refellitur, dum vult cuilibet ſburio meſſe quan dam naturalem legitimitatem.. Legitimatio verbum generale eſt, plares in ſe legiti⸗ mationum ſpecies continens.
2 Legitimatio non valet, vbicunq; facta eſt abſentibus
ſburijs legitimatis.
46 Rat ficatio fieri eo tempore, quo poßit fieri diſpoſi⸗
tio, debet.
9 24 RKutjfcatio non operatur, quado non eſt integra,&
aliqua mutatio eſt facta.
1: Ruthſicatio actum non conualidat in tertij præiudici-
um, cui ius quæſitum eſt.
36 Vñſalo alienante ſaluo conſenſu domini, ſi dominus poſt mortem vaſalli conſentiat, talu conſenſus non preiudicabit agnatis, quibus ius erat quæſirũ per mortem alienantis.
17 RKatificatio ad hoc, vt legitimationem præcedentem conualidet, requiritur perfectam habere ſcientiam legitimationis tempore eo, quo ratificatio fit.
as Rat ficationis tempus non autem contractus inſpici dcbet, nec retrotrahitur in tertij prætudicium.
19 Legitimatio facta, non habita mentione, quòd ligiti- mans haberet agnatos, quibus donat o collata fue- rit, n eorum præ iudicium non ſuſtine bitur.
DECIS1IO CXIN.
An donatio cauſa mortis reuccetur pro- pter legitimationem filiorum ſpuriorum na- torum ex coniugato& ſoluta, factam per re- ſcriptum Principis. Et plura de legitimatio- nis materia.
palis articulus eſt, an do natio cauſa mortis reuo
b 8 ſ cetur, propter legitima- 8* tionem filiorum ſpurio Sz rum natorum ex coniu- =eS gato,& ſoluta, faciam
reſcripto Piinc pis ex beneficio. l. ſi vn- quzm. C. de reuoc. donat. in quo articulo plures alij ſubingrediuntur: Primus ane- gitimatiotalium ſpuriorum dicatur pro⸗ pria,& vera legiti matio,& lic fauorabilis, & extendenda, an verò ficta, impropria,& potius diſpenſatio, ea propter odioſa,& r⸗ ſtringenda. ſecundus, an diſpolitio l. ſi vn- quam. locum habeat in donatione cauſa mortis, vt reuocaii poſsit Iegitimatione ſouriorũ ſubſequuta. Et redeundoad pri⸗ mum, quoniam notando,& diſputando res optima ratione diſcernitur, l. mune⸗ rum. ,mixta. ff.de muner.& honor. c. gra- ue.ʒ. quæſt..& c. iudicantem. 30. quæſt. vl ma, putaui relatis hincinde Doctorum opi nionibus, rei veritatẽ addito iudicantium voto demonſtrare.
84
211 Prima ergo facie dicendum videtur,
1 tlegitimationem, de qua agitur, eſſe ve-
ram, propriam, fauorabilem, lateq́; inter- pretandam, ſecundum gloſſ. fin. in authen. licet. C. de natur. lib.& in authen. vnde ſu- mitur.§. fin. in verbo, Participium, argu- mentol. ſi quis, in principio. ff.de lega. 3.& 1. quęris. ff. de natalib. reſtit.& facit text, nl. qui in prouincia.. diuus.ff de ritu nupt. v- bi dicitur, Principem poſſe legitimare ſpu- rios,& hane partem tanquam magis com- munem tenuerunt Pali. inter coniilia decẽ & ſeptem. Socin. poſt alios per eum rela- tos in conſi. 47. numero 36. volum. 4. lalo. conſi. 40. volum.z. Rui, conſi. 67.& 75, vo- lum 3. moti hoc fundamento, quod diffe- rentia legitimationis,& ſpurietatis tit mndu cta de iure ciuili cum ex primæuo uure na- turæ omnes naſcerentur legitimi.§. liceat, in authen. quib. mod. nat. effic. legit.§. nat ⸗ ra,&. i quis ergo fil os, in auth. quib. mod.
2 eflic. ſui.& ſic t Imperator, vel Princeps le⸗
gitimando ſpurios ſimpliciter, non legiti- mat eos per aliquod medium facti videli⸗ cet fingendo ſuper matrimonio, ſed ſim⸗ pliciter tollendo ius poſitiuum, quo indu- cta fuit talis differentia, reſtituit eum ad
primæuum iuris naturæ ſtatum, d. 6.liceat,
cum alijs ſupraà allegatis:ita videtur ſentire Bartol.inl.i. in principio in 3. quæſtio. fl. de acquirend.hæreditate. Aretinus in l. ex fa- cto, colum. decima. ff. de vulgar.& pupil. quos refert& ſequitur Ruin. conſi. ſupra allegatis, quibus addo Curti. Iun. conti.i. polt tractat.feud. colum. iõ. verſiculo quar⸗ ta concluſio,& ad hoc facit ſubtilis doctri- na Bald. in l. manumiſsiones, ff. de iuſt.& iur. vbi ſingulariter dicit, quod nullus eſt adeò ſpurius, quin etiam inſit legitimitas naturalis,& cum leg timatur eſt legitimus, non factus, ſed natus, non de nouo factus, ſed detectus:& ſic Imperator legitimando remouet ſolum nubeculam, quę dicebatur ſpurietas.
Sed præmiſsis& ſimil bus, quæ in eon⸗ trarium adduci poſſent, non obſtantibus, contrariam opinionem in caſu noſtro ve- riorem,& magis communem eſſe ſancictum fuit: quam primò comprobabo, deinde ad contraria deſcendam.
Et primò fundata temanet hæc opinio ex euitabili argum. infraſcripto. Nam in
iure abſolutum eſt,& clarum, t quòd quan
do vitium illegitimitatis procedit à iure diuino, tunc talis legitimatus reſcripto Principis non eſt vere legitimus, ſed ficiè, & potius dicitur diſpenſatus. At vitium
NN illegiti⸗

Megitimitatis ſpuriorum, de quibus agi- tur, procedit dture diuino: ergo vere legi⸗ timi dici non poſſunt, ſed ficti,& potius di⸗ ſpenſati. Maior propoſitio iſtius argumen- ci probatur ex vera,& communi concluſio ne, de qua per laſo. poſt Anton. de Roſ. Be⸗ ned. de Blo. Lud. Roma. Cur.& alios per eum relatos, in. ſiis qui pro emptore. nu⸗ mer. 276. ff. de vſucapio. vbi per quinque columnas antecedentes diſputat ad vtran- que partem, tandem concludit in opinio- nem ſupraſcriptam, quem refert& ſequi⸗ tur Curt.conſilio decimoſexto, colum. 5. 9 & in fin. vbi dicit iſtam eſſe meram verita- tem,& ita fuiſſe concluſum per collegium Bononienſe,& conſultum per Bald. Ang- & Petr. fratres.& idem Curt. conſi. 65. co- lum. octaua. verſicul. nam quotiens. vbi poſt Bald. Angel. Paul. de Caſtr. diuum Bernar-loan. Mona. Anton. de Butr. Spe⸗ cul. Archid.& Alexan. per eum relatos, ex⸗ preſſè dicit, quod lmperator in caſi noſtro non poteſt inducere veram legitimatio- nem propter impedimentuma iure diuino cauſatum. idem firmat in conſil. 18.& hanc opinionem ſequitur Alexand. conſil. ſe⸗ cun. numero vigeſimoquarto, voluma. repetito conſi. 87. volum.ꝛ. quem refert d ſequitur Socin.in conſi.6õ. colum. fin. ver- ſicu. tertium fundamentum.volum. 3. De⸗ ci.conſi.⁊888.numero ſexto.& conſi.338.nu- mero quarto& ſeptimo.& conſi. 579. poſt Anchar. Pau. de Caſt. Cor.& alios per eum relatos. quos omnes poſt Lud. de Sard. in tracta. legitimationis,& Præpoſitum inc.
per venerabilem, qui filij ſiat leg. refert&
ſequitur Pariſ.conſi.. numer. 206. volum. 2.& conſi.z. numero 2z2. eod. volum. Socin. Iun. conſi. 142. numer. 23. volum. i.& conſil. 43:numer. 41.& conſi. 120. num. 17.& ſeq. volum.ꝛ. addens ita tenuiſſe Angel. Areti. & And. Barhin. locis per eumallegatis, Al- ber. Brun. latiſsimè conſi. 15. loquens in le- gitimatione facta per Ducem Sabaudiæ. Capicius deciſ.jõ4. numero ſeptimo. Chaſ. in conſuetud. Burg. in verbo, De ſuceeſſ. deſ baſtardes..5.volum. I. Ex quibus omni bus manifeſte apparet, iſtam eſſe veram, communẽq; concluſionem,& ex ea proba⸗ ri maiorem propoſitionem argumenti. Mi 4 nor autem propoſitio, t quòd vitium ille- gitimitatis iſtorum filiorum, de quorum le⸗ gitimatione agitur, procedat à iure diuino, etiam probatur, quia de iure diuino habẽs vxorem ad aliam mulierem accedere,& cum ea coire non debet, etſi coierit, forni- cator eſt& adulter, quia nullus de iure di-
S ENATV 83 P EPEMONTANI uino admittitur coitus, niſicum vxots A
neſ. cap. 2. Exod. cap. a0. Deut cap..Na 45 1
cap. 5.& 19. Paul. Corint. a. cap. 6.& 3
Epheſ. cap..c. nemo ſibi blandiatur& 32.. 4. cap. non mechaberts.z2quaſt & c. fin. 32. quæſtio. 6. vbi diuus Rugt nus interpretatur, vel mechabens d non ibis ad aliquam aliam oreterquan⸗ vxorem tuam, pulchra gloſſ. mcleatm ſtram, in verbo, Non eſt, t: de harer neca- am de iure diuino, pręcipue teſtamenali ui, licet duas habere vxores, Matthcyii c. gaudemus de diuor. quibus accedites in!, eum qu:. C. ad l. lul.de adulteinſ nitatis inſiitut. de nup. in auchen, dena te,& ſemi.§. neq; illo, veriicu. ſicnen quis,& in authen. quib. mod. nat, chſu ſi vero effuſa.lo. Lupp.in tractat. dema leg. quaſtione, an liceat plures habeem res. Nam filij talium non dicuntauriim eo nomine ſunt indigni.c. ſicut,& cl rorum. 32. quæſtio. ꝙ. quibus cõueni
ſcribitur Sapientiæ c. 3. in fin. filiſattn
rum in coniumatione erunt,&abna thoro ſemen exterminabitur, hisadſinai tur text. in 6. palam.&§. fin. in authen q mo. nat. offt. ſui. in auth. ex complexu inceſt. nupt.& l. vulgo. ff. de ſtat. homun Quibus maiore& minore propolſtion
ſic probatis, neceſſariò ſequitur ſtmm
timationem non eſſe veram, ſedſin
potius quandam diſpenſationem dnh Nded unruheag
odioſam ſtricteq́; intelligendam oha fili presbyter. Pariſ. conui. na. numexan hoc comprobatur ex eo, ꝙ legitimand ſpuriorum eſt contra ius communt expreſſe prohibentur tales ſpurijl ri, l.lege. 9.fin.& in authen. liceat Cn libe.§. hin. in authen. quib. mod. nati 1 per quæ iura decidit Socin. conſignn ro vigeſimoprimo, volum. 4.& beni Plomb.in diſp.incipiente, Statuio lu colum. 13. concludens, quod ex qpod gitimatio eſt de genere prohibitonn ximè à iure diuino,& canonico nnd ra nec propria legitimatio, ſed pounan ſatio, vt concludit lIoan. Crot. con ſn 20.& ſeq. poſt Paul. de Caſtr. Coo 1 collegiũ Bononienſe, per eum? 19 Non obſtant in contrariumact 1 primoò glo. in d. auth. licet.& in din 9 quib. mod. nat.effi.ſuc. qu ia poteſta deri, glo. illas debere intelligi delegis tione ſpuriorum, quibus vitium) 4 tatis non procedit a iure diuino ſeti timatione ſpuriorum, quib. vitium ed
..„„ 1⸗—. tl mutatisa lure ciuili, vel canõicopoli
wer dlon, 9
1 10 zm e Läe h 8 dei 9 in Knuh e attd ſorueni Ea wde ſconuent n8 wlkah h du 4 1 al Tlen lacr. anc. 1 inbum e pmentione ulnltcpes me hahn . atc’t tbelt dectli wi pe n vellgenerali un ungue ſttu. nüttettih Et— 4 18b llavet gene
ſitufttt laseboig. tünſen ü bieiote diul⸗
utumütit ſtcntpote zakcidipego m qubelcunque rlengpekaſn puundhenbie Kgetbib ii lnärmaliſed mom i prote ine Tetlo. el pockncponä gopedtäienon neiunnait mnnneslnt pro⸗ nieckſetea â inptoptie Nw wcet te Uquers de nat. releguabqyit t Ktemoneadinge⸗ nuistem, euititt ſta udiolnum,& nlorcitwiot pntm Käonem, ennelcie lecdttnserſicu. peindetndeng müäitnertägr aimedicetnt.
chami bgttmaio uattge am ger fchonen kclndmanm⸗
fcetiun ilum ſncug httmmnten
1
llsgugdoen, dr t. i llnundar Rn— mu indan Mücisdundm duennut,
ſohewin, i
tguaſumunade, in
legf dbigoli
—
G 5 4 4
N

NTA nidin g ri .Eaad Se Deund piant de ha⸗ Ll). Daul, 3 dnc cedit, vt he Prettſonem recipiant 15 hn 3PS.ne S dvchä bilitate, t quia lex, 3 atutum dailn dap. non uad a cunque generaliter oquens, recip eeſeri, 4 i ionem de habilitate,& idoneitate Wi erpretacch. dng dum gloſſquam ad hoc notat laſ. poſt⸗ n⸗ Almece gel.& alios Per eum relatos in§.in perſo⸗ Aamge nam numer. 26. Inſtit. de actio. eſt gloſ.in§. ngolann noſtra, in verbo, Quibuſcunque verbis.& ie ibi Ange.Inſt. de legatis,& ibi conuenit do cpoctäe ctri. Bar. in Lt. colum. i. C. de ſacr. ſane. eccl. olel de qua laſ. in loco præallegato mentionem dune non facit⸗ Et in terminis noſtris eſt deciſio Baliinl. filius à patre.§. fin: in verſ. generali⸗ ter, inillis verbis, in qualicunque ſtatu. ff. „vedid de libe,& poſth. vbi dicit illa verba gene⸗ àInauthet ᷣ&. bmod; falia fon referri ad prohibita de iure diui- effuſa,lo. 31 nutac no,& naturali.& ideo ſi ſit conceſſa pote⸗ aſtione, at aar lun ſtas alicui diſpenſandi cum dubſceheſäe am fllijtall a on can qualicunque ſtatu, non poterit de pen e0 mine lunt ik mclane in prohibitis iure diuino& wadraliſe 132. quæſti*- gubaiin tantum in prohibitis à iure poſitiuo. Vel nur dapient S zin tuh poteſt reſponderi quod SloDtcdis ctæ non n conluma Se eoaßh aperiunt, an tales legitimationes ſint pro- dmenexis Thw Priæ& veræ, an fictæ& impropriæ. emenere 1rmiun Non nocet text. in l. quæris. ff. de nat. rwind dänun keſt. quialoquitur in reſtitutione ad in ge- a.OftieluLi hexonul nuitatem, cui non obſtat ius diuinum,& nupt.&.1Tofhclth talis reſtitutio fit per quandam fictionem, us maiore&r notein vt expreſſe dicitur in l.z. eod. tit. in verſicu. obatis, nec Jo leitr perinde habetur, de qua dictione infrà pro tonem not==: vemin ime dicetur6.. s quandamt herlumſt Nect obeſtl. qui in prouincia.. dicunt lam ſtricteq Aellgeutt ffde ritu. nupt. quia legitimatio quæ fit per esbyter. Pa Bonl'un illum§. inducitur etiam per fictionem.& omprobatu= eo,”” hocdemonſtratur ex lectura d.§. maximè orum eſt corεàu8 ex dictione, perinde, t quæ ſul natura de⸗ eſſe prohibit rucn notat fictionem, 1. ſacrilegij.& ibi Lloſlin oe.§,Gn.& ſthen len verbo. condemnatus, circa medium Jad l. 8 den tan ubn lulia peculatus, Bartol.in l.ſi is qui proem- Shninudt nsßr ptore. numero quinto. ff. de vſucap.& ibi uxlufa dec 1 Dn ſal.numero 274. Et ſic ex prædictis duobus geſimoprin—— goli iuribus in contrarium adductis, quæ retor⸗ nb.in diſpeit eu quentur, apparet, quod legitimatus ex re- miz concldh uh guu ſcripto non dicatur verè legitimus, ſed fi- mato eſtdeſte tel u cte.& ſi accurate ponderetur text. in d. 9⸗ a iure diuimſ aushu diuus, probat opinionem negatiuam ſu⸗ c propria le aaunn pra ſirmatam, arguendo à maioriad minus
m qu C, K ul,deaa inſiitut, d an dinauke, 5„ 1 lemi.§. n6 ao verlce
vt conclu f ür negatiue, quod argumentum eſt validum leq. poſt!. 19 A inture, vt no. in la. C.in quib. cau. reſtit. in ũ Bonon an"h Mnui integr. non eſt neceſſ. Nam ſiin caſu dicti Non obſtant rez Lm quo concurrunt, figura matrimofiij, „olo in d licel ch numerusliberorum,& diuturnitas tempo- no s 9 n liij per reſcriptum legitimati non ſunt b. modm 4 e 1 44 vere legitimi, ſed ficte: ergo multo minus
burij de quibus agitut, potuerunt dici ve-
use, 1 rum 1— an A 4 44.*.-⸗** elpu fere⸗ 4 riu, 1 elegitimi, ſed ficte, cum in eis non cadat non„ urit Guden Sura mattimonij, nec diuturnitas tempo⸗ atione pu clauo iu 2en zalule
PD ECISIO CXIX.
213 ris. de qua quæſtione poſt hæc ſcripta legi conciuem noſtrum doctiſsimum Nattam conſi. 625.a nume.t. vſque ad nume. i5. ex- cluſiur.— 1 Non obſtat id, quod dicitur, differen- tiam legitimieatis,& ſpurietatis, eſſe intro-
it ductam de iure ciuui, cumt ex primæuo iu-
re naturali omnes indifferenter naſceren- tur lgitimi, d. õ.liceat eum ſimilibus ſupra ex aduerſo allegatis. quia ſalua reuerentia tantorum patrum, iura ab eis allegata non probant id, ad quod citantur, imò totum contrarium, ita vt, ſi phas mihi ſit dicere, non fuerint ab ipſis intellecta,& ne erube- ſcam ſine lege,& ratione loquendo, con- tra 9.conſideremus in authien. de trient.& & ſemiſ.omiſsis Etlinicorum veterum fa- bulis, præmitto mihi vnum in facto veriſ- ſimum& vulgare, quod primi parentes numanæ naturæ fuerunt Adam;& Eua, inter quos anite filiorum procreationem, & peccatum commiſſum, contractum fuit Dei viuenitis miniſterio, matrimonium, vt in libr. Geneſ.cap.ſecund.in fin.habetur,& trigeſimoſecund. quæſtio. ſecund. c. ſicut non omnis.§. is ita.& in c. tolle charitateim verſicu. Adam, de pœnit. diſtinct. 2.& ini d. t. gaudemus de diuort. Prępoſ. Mediol. in rubr. de ſponſ.& matri. in 3. quæſtio. cui- bus primis parentibus ſie matrimonio iun⸗ ctis nati ſunt primi filij Cain, Abel,& Seth, vt eodem libr. Geneſ c. 4. Cognouit & Cain vxorem ſuam, quæ concep it& peperit Enoch;, qui omnes, curn ex parentibus matrimonio iunctis nati fue⸗ rint, vere filij naturales& legitimi clici de- bent, l. filium. ff. de hiis qui ſui vel alien. iur. ſunt.& quamuis aliquos primotum pa- trum plures mulieres alijs viuentibus co- gnouiſſe, appareat, id non fiebat citra no- men,& effectum matrimonij, vt legere poſſumus de Lamech, Adæ trinepoòte, qut primus duas vxores eodem tempore ha-⸗ buit, Geneſ. d. cap. 4. inde, ſilegimus mul- tiplicato genere humano, filios Dei cum filiabus hominum coiſſe, id etiam à princr- pio non ſine nuptijs fiebat,& legitur Ge- neſ.cap.ſext.in illis verbis, videntes filij Dei ffilias hominum, quod eſſent pulchræ, acceperunt ſibi vxores ex omnibus quas
iz elegerant; f& hoc eſt, quod expreſſe vult
text. in d.§. liceat, in illis verbis, ſed anti⸗ quis parentibus, antiqui filij mox, vt pro⸗ cedebant, fiebant legitimi,& in dict.§. na- tura,&§. ſi quis ergo, in illis verbis, primis namque parentibus, primi filij ſimiliter quidem liberi ſimiliter autem legitimi à
NN 2 hatura

S ENATVS
natura ſiebant, quęlegitimitas non poterat procedere ex alio, quam ex eo, qula tales tilij naſcebantur ex parentibus matrimo- nio coniunctis,& ſic ex coitu naturali lici- to, tamen c.vſus naturalis 32. quæſtio. 7.& iſta confirmantur ex ſubſe quentibus ver- pis poſitis in d..liceat, ibi, attamen ad con- cupiſcentiam diuerſio naturales eis immi⸗ ſcuit,& in d.§. natura, in illis verbis, ſerui- tutem namque inuenit bellum, naturales autem caſtitatis caſus, id eſt defectus, ſecũ- dum glo.ibi, caſus enim, ſiue defectus caſti⸗ tatis introduxit, quod aliqui filij ſunt illegi timi,& naturales tantum, ſequitur necel- ſario, quod filij nati ante talem caſum caſti⸗ tatis, naſcebantur naturales,& legitimi, quia caſus ſiue priuatio caſtitatis præſup- ponit eius habitum, vulgatal. decem. ff. de verbor. obligatio.& l. manumiſsiones. ff. 33 de iuſti.& iur. vbi Bald. in 2. not. tnam caſti tas tantum duobus modis conſideratur, primo reſpectu continentiæ Paul, ad Tio mo. c.5.c. quis ignoret 32. quæſtio.& 32. qua ſtio..c.132. quæſtio. 8. c. non ſolum 30.quæ⸗ ſtio. 5. c. qualis,& hoc capite continentur virgines& viduæ perſonæ vt dicit Præ⸗ pof. in rub. de ſponſ. colum. ſext. in princi- pio. Hecundo modo dicitur caſtitas ſeruari inter coniunctos matrimonio Paul. ad Tit. c.z.30. diſtinct. c. hæc ſcripſimus,& expreſ- ſius im c. Nicena. 31. diſtinct. facit c. nuptia- rum, c. de viduis, 37. quæſtio. i.c. Deus ma- ſculum, 31. quæſtio..& ibi gloſſ.& in auth. de no.vlig.ſecundo nub.õ.cum igitur, ver- ſicu.ſi vero inteſtatus,& in auten. quomo- do oportet epi..hæc autem de Deo, Abb. in c.quod ad te, numero tertio. de clerũ con iug. poſt Bar. inl. mulier. 6. cumpropone- batur. ff. ad Trebell. Felin. in c. cuin ſit. nu- mero decimotertio, de foro competenti, cum alijs infinitis ſimilibus. Sed arguendo à ſufficienti partium enumeratione, quod in 1ure eſt validum J. patre furioſo,& ibi Bartol. ff. de his qui ſunt ſui vel alien. iuris, cogimur faterifilios natos ante caſum caſti tatis, fuiſſe natos ex caſtitate reſultante ex matrimonio, non ex caſtitate continen- 14 tiæ, t cum inter ſe pugnent matrimonium, & continentia, vt habetur apud Paul. d. c. 7. ad Corint. i. in illis verbis, ꝑꝑ incontinen tiam veſtram,& in ſequen. qui non poteſt ſe cõtinere nubat, melius eſt nubere, quam vri, Inn. inc. placet, de conuer. coniug. in fi. Hinc videmus nonnunquam continen- tiam& caſtitatem poni tanquam diuerſa, vt apud Paul, ad Galat.c.. verſ.fructus au-
P E DEMONTANI
tem ſpiritus,& ſicẽt ex præmiſsis. erroneam eſſe opinionem dicemtiumäh rentiam legitimitatis,& lllegitimitaun! uentam fuiſſe de iure ciuili, uiaante uentum ipſum ius ciuile erat talis difſe tia, vt in auth. quib. monat. effi. ſui in m queæ ſtatim fuit cauſata eum homines 10 tate conuerſi ſunt ad concupiſcentii aunt cueniſſe legimus ante diluuium tempus Noe. vt habetur Gene, c. 6. verſ videnuas Deus quod multa malitia hominumeli ſuper terram,& cuncta cogitatio cordii
tenta eſſet ad malũ omnitꝑe,& ce.hocaſi voluit dicere tex.in d.§. liceat. verſatans ad concupiſcentiam facia diuerlio, nan les eis immiſcuit,& in§.ſi quis ergo)il
verbis ad concupiſcentiam facta coual,
ius naturale eis inſeruit,& hocetiaman, tur ex c.26. Exod.& c.5. Deut. nonncx berts, id eſt, ad aliam mulierem, praui vxorem tuam non ibis, ſecundum i
ſupra dixi,& propterea liquido coui
ius illegitimitatis non fuit muentumas ciuili, ſed à iure diuino,& naturalipim uo, propter caſum ſiue defecium caſins idcirco legitimatio filiorum natunlini cta Principis reſcripto, quo reſtitunnus
wanconſtiteit nuncoatrawule anlevolum Ä
)
1 ſeinane, e,
orcunl curaunn lcühuin 4 iuiwyſ ſcooc⸗d heno ül rdmäl H 4 mmofe laliqusan rääbeyie gatemmäet maägerts iöle ccnh uerutialerdl⸗
Alc fue 8 e Aluir n laot. Käoo nn, ſgiukar imnimnaE erdole nego⸗ Kteie g perbia Mdmäl enh ldet mna lumlumhe lunbu äpen violem Halolo 3 argzah 3 ladTimote( 7 d 1 penn winola⸗ ccum 1 Kbene,s dicekquodetiam Oh d
uglentalcgh eſacetots vxores
M de 1 jant vteq dſtienäbbiinc. fenn kalone. cle ſcercotum, ſdeytkrlole.
onimitum lulmmravrpobiit latinare fle biszam non im⸗ fümutzimnt doſſtenonco an⸗ Gmrtaconcunt exadindcolla.nu⸗ raavoli v tbrjipiledlpenſa- Aacti qodmartimo⸗ derumuatelcnibit lal dencemmolim de cle⸗
tiquo ingenuitatis& legitimitatis un onug
in d. G.liceat& ſeq. fit per quandamſãi
fingendo ſuper matrimonio, quodun witem iiety lexconigs
ſtere, tanquam talis filius natus eſſetanf dcon mentum cahr diceretur reſtitui ad primæuum natun quodtanenia
tum& ius legitimorum, quæ primaun uimus ipron nbgeüninogg lida cuno tauumaiunn ſeegimen V Conet eodiu
inter parentes filij naturalis potenta
rentibus matrimonio iunctis, alioquni
timitas non ex alio proueniebat qu- eo, quod filij naſcebantur ex viro o⁵ vt latè ſupra diximus, quibus opiuum quæ ſcribit loan. And. in Merc c. ſneft colu. ↄ. cuius verba tranſcribit Prapui tanta.col.ii.qui filijſint legiti.& eaq bit laſ.in d.l.ſi is qui proem ptore.1un 15& ſeq.vbi tenet opinionem ſquocun- lis legitimatus non ſit vere legitimuis opinio multo fortius procedit inlegn
imd ipſe N
tione taliorum ſpuriorum.Ex qubms bus ſupraſcriptis remanet ſublaturisi mentum Ruini& aliorum tensümne ſtam eſſe veram legitimationem ên bilem, contra quorum opinionemcſ munis doctorum concluſio fuprant batione maioris propoſitionis relatacd etiam ſeq. Ruin. d. conſi. 6⁷. nume 0i ma reſponſione poſt Hoſt.& lo.Andi per venerabilem, qui filij ſint legit 1 teſt etiam reſponderi, Ruinum inde 67. loqui in legitimatione
fiij aci
Nön obſtſt dRulin conſgfſenti egümztionelgorjm⸗ duus fqpaipleRwiin janbiratütuleimpedl ell de inte cnonico im, it lprademähe emuorbprpolto⸗ vntidemKu, Hco mpediwetun elt 3 podnechagspol elnoer publico de
d Scelponle dld⸗ Guihind . en7.qu Crrde s Vnü dpinic nda pe dem
ll
ib
ech 1 838 3 4 dah
5 6
1

NTA
n bvEGISI10 wneleog E wnin Socin.in conſ.47 legiume 3 enühan t prout etiam loquitur ocin. in 1 1474 1 fuidl. a— ilegans quo caſu ſpurietas non dicitur cauſata vulie d. anlinas Idedime ueniente à iure diuino, ſed niplumin e, ſauligan impedimeio, T ſiti t habemus di- lkena uutg iure canonico po ſtiuo,. Aa nei imf 4—ona ſtinct. z1. fere pertotam: c.ſi q Lamd uite Nan an do& ſeq.ac c. volumus, diſtin. S1. cum de iu 1 re diuino ſacerdotibus non fuerit interdi- se di Guien dum matrimonium, prout legitur PS 3.a6 cz. de Raguelle Rege& ſacerdote keio⸗ aliammn nis Madian:& in lib. Exod. cap. ⁰.vbi a⸗- m.& Gaaco ron facerdos accepit in vxorem Elyſabet liam Eminadab. legimus etiam diuum Pe um Apoſtolorum Principem vxorem ha in puiſſe, Matth. cap. S. Paul. ad Timot. 1. c.z. aiſtinctio. z1. per totam Abb. in c. 1.& ccum oñm de cleric. coniug. hinc eſt quod etiam turale eis iſ asit Awan nunc orientalis eccleliæ ſacerdotes vxores c.:0. Bxoc 823. Dahe ducunt, vt c. quoniam, diſtin.31. ADb. in c. id eſt, ad al anuletr 1 ſrlerſeonm nunnars de vit.& hone. ſ mtuam wauſ Monimirune ſla⸗ 6 luharatof boſzi dixi,& pra ar eelqgita legitimare filios acer Aife cnu egitimitatt betnnu pedianturà iure diuino, ed canonico tan⸗ ledaiure tur tum:ita concludit Alexand. in d. coil. 2. nu⸗ „ledaure odni mmeraa. vol.j. vbi tenet Papã poſſe diſpenſa- toptet calu nedtiiiſa Te cum conſtituto in ſacris, quod matrimo- W legitima lionnum nium contrahat, quod etiam latè ſcribit Ialſ. incipis reſſ io,quorimn conſll. volum. 3. Abb. in c. cum olim de cle. dingenuua aet leginu coniugi. liceat&ſe te perui Non obſtat quòd Rui. in conſ. S5. ſenti⸗ ndo ſuper aurimaujtit re idem videtur in legitimatione ſpurij na⸗ parentes h iatunin tiex conitigato& ſoluta, f quia ipſe Rui. in tanquamſt ſülumuſtt d. conſ. 75. numer. i9. arbitratur tale im pedi bus matrim pimnäiu mentum cauſatuin eſſe de iure canonico eturreſtitu rim quod tamen eſt falſum, vt ſupra demõſtra I ius legitiu² um onfte uimus in probatione minoris propoſitio- as non ex aa ploumie nis quinimo præſupponit idem Rui. lers odlij ma 2 rs Huprà citato quod ſi impedimentum e 4 ſun cauſatum à iure diuino, quod nec Papa po
ntiam hc d
2, Cuo Aepea halue ſet leg timare, per not. in c. ex Nnle de cuins yel em arich conuer. coniug.& in c. fin. de ſpon a. duo- 9. cuius veſ= caing rum. Non obſtat conſi. Vincentij Paleoti col.r quit 4 onn inſertum inter conſilia Curt. conſ.17. quia Lin d.«lii NP; eu ſGd imò ipſe Paleotus ſequitur opinionem vbi tenet Sen lr Curt. in d. conſ. 6.& licet in 3. col. videatur guimanus2a,, vom tenere, quod Imperator poſsit legitimare io multo fo 3b 3 llium presbyteri, attamen non contraria⸗ etaliorum ormstur communi concluſioni cum in tali ſpu- upraſcriptiſ unn uen vio non ſubſit impedi mentum cauſatum à mt dure diuino, vt ſupra diximus.
im eſſe veram 3 N
e vis facienda eſt in ſcriptis à Iaſ. in
m m, contraql n 1 1 5 18 Cconli4 vol.z. vbidicit tale fim pedimen⸗ us doctorſ mn tell udn eſſe conſiderabile, cum ſit per ac⸗ one maiorls An l 8 dens,& quod ſufficit potuiſſe conſiſtere darNumn.h matrimoniũ aliquo tempore anté vel poͤſt, bſe lone e Ho, e arguendo de legitimatione ad arrogatio- eſponen anin se nem,& allegat text. 9. ſed& illud& ibi
di gj gloſin vetbo, Spadones Inſt. de adop. quia 0
CXIX. 28
ſalua reuerentia tanti viri, qui contrarium ſentit in rub.& inl. gallus. õ.& quid ſitan- tum. ff. de lib.& poſth. diuerſa eſt ratio in caſu nõſtro, nam impedimentum, de quo in d..erat impedimentum accidens, cau⸗ ſatum facio liominis, ideo nimirum ſi lex ciuilis contra täle factum hominis inducit illam diſpoſitionem, ſed in caſu noſtro im⸗ pedimentum cauſatur à lege& prouiden- tia diuina,& naturali, vtſupra demonſtra⸗ uimus, ideo non poteſt Princeps maximè ſecularis contra illud diſponiere. õ. ſed natu ralia, ibi, diuina quadam prouidentia, Inſt.
i9 de iur. nat. genti.& ciui. t& contra laſ. eſt
tex.apertus in c.tanta, qui filij ſint legitimi. vbi expreſſè dicitur quod ſi vir viuente v- xore ſua, aliam cognouit,& ex ea prolem ſu ſceperit, licet poſt mortem vxoris eandem duxerit, niliilominus talis filius erit ſpuri⸗ us,& ab hæreditate repellendus.& facit I. Paulus.ſff. de ſtat. hom.&§. f. nſt. de nup.& licet aliquo tꝑe potuerit extare matrimoni um nihilominus iſti adhuc remanent ſpu⸗ rij,nec eſticiuntur verè legitimi propter de- fectumoriginis: ita nominatim dicit loan. Crotus conſ.il3.nu. ⁊I. concludens quòd cũ tempore natiuitatis ſpuriorum nõ potuerit eſſe matrimonium lege diuina prohibente nõ poteſt dici, quòd hæc ſit legitimatio ſed diſpenſatio, quia cum non potuerit à prin⸗ cipio eſſe veritas matrimonij, nec imago po teſt fingi, l.i. C. de nat. lib. toll. poſt Pau. de Caſt. Bal.& collegium Papienſe per eum allegatos. Pariſ. d. conſ.1z. nu. 206.& ſeq. vo⸗ ld. 2. poſt Deci. Soc. Alex.& alios per eum relatos.His accedit tex. in c. dicat aliquis.32. qq.4 · vbi poſt Sapie.c.ʒ3.dicit, tales filios eſſe in abominationem Deo,& nimirum, ſſ eti- am lex ciuilis illos nec naturales appellat, d. Auth. ex complexu. ſi ergo tales ſpurij non efficiuntur legitimi, etiam per ſubſe- quens matrimonium, quo omnis macula abſtergitur,& ex quo vera& originaria, ac potentior inducitur legitimatio, d. c. tanta. cum ibi not.& in d.c.per venerabilem& in auth. quib. mo. naturales effi. legitimi in prin.& l.cum quis& I. ſeq. C. de nat: lib. er⸗ go nec poterunt per reſcriptum vete legiti mari, arguendo à maiori& potentiori ad minus negatiue, quod argumentum vali- dum eſt ini iure c.ſi ergo, S. q. I.& ibi gl.& in inl.2. C.in quib.cauſ.in integ.reſt.non eſt
neceſſaria. Euer. in ſuis locis legali. c. 66. his
tonueniunt quæ infra ſtatim ponamrñden do ad dicium Baldi in d.l. manumiſsiones. Et ex iſtis remanet firmata cõis concluſio qquod iſtanon ſit vera legitimatio, non con-
NN 3 ſidera⸗

——
—
S ENATVS PED
ſiderata prædicia dicta differentia vt prædi ctum elt, an ſit facta à ſupremo Principe, velab inferiore, quia Docto. ſupra allegati non faciunt hanc differentiam: nam Dec.in
conſ.⸗76.l0 itur in legitimatione liue di-
U ſenuone bapa Chafexpreſſè loquitur
in Imperatore, Bra. in d. conſ..loquitur in legitimatione factaa Duce Sabaudiæ, con⸗ cludens in eo caſu non eſſe legitimationem ſed diſpenſationem.
Nec mouet doctri. Bal. in d.l. manumiſ⸗ ſiones, quia eſt falſa,& contracommunem opinionem, vt ſupra demonſtrauimus,&
i0 ſine lege loquit ur, t imò inquantum aſſe⸗
rit, culſibet ſpurio ineſſe quandam natura⸗ lem legitimitatem, dicit expreſſè contra text. l. ſi adulterium.§. I. in illis verbis, cum inceſtum iure Gentium prolubitum admiferit. ff. adl. Iul. de adulter.& in l. ſi quis poſthumos.§. ſed ſi ex ea. ff. de lib.& oſth. quæ iura vti oppoſita, allegat gloſſ- in d. I. filius à patre, in verbo. ſtatu. eod.tit. de lib.& poſthu. quæ tandem fędere diſtin- ionis illa concordat, concludens, quod aut matrimonium impediebatur iure di⸗ umo, vel naturali, vt in caſu dictarum ll. ſi adulterium,& l. ſiquis poſthumos,& tunc non valeat diſpoſitio, aut matrimoni⸗ um impediebatur a iure ciuili tantum, vt in in caſu d.I. filius à patre,& tunc d ſpoſitio teneat. Quo vero ad id quod ſcribit legi⸗ timatum, cum legitimatur, eſſe legitimum, non factum, ſed natum,&c. manifeſtè pu⸗ nat aduerſus tex. in authen. quib. mo. nat. effi. ſu:i.§. palam. in illis verbis, alij vero hoc prius non habentes, poſtea fiunt,& in 9. fi⸗ lium vero. in9. reliqui, in illis verbis, legiti- mum ius prębentes eis, qui erant primitùs naturales,&§. diſcretus, cum alijs ſimilibus ex quibus omnibus clare apparet, eſſe ve-⸗ ram,& communem opinionem, quod Princeps non poſsit vere legitimare ſpuri⸗ um, quando talis illegitimitas cauſatur à iu re diuino.
2 Non obſtat, t quod multi conſulendo
dixerint iſtam eſſe legitimationem, quia verum eſt, intelligendo large& in genere: nam verbum, legitimatio, eſt verbum ge- nerale, continens in ſe ſpecies legitimatio- num, quarum alia eſt reſtitutiua, alia colla- tiua, alia diſpenſatiua, ſeu habilitatiua, vt not. per Dodio. in c. per venerabilem, qui filij lint legitimi, vbi etiam tex. promiſcue vtitur verbo, Legitimationis,& diſpenſa- tionis,& ideo poteſt& debet accipi ſecun- dum ſubiectam materiam, agum. J. inſu⸗ lam. ff.& pręſc, verb.& l, ſi vno, in princip.
EMONTANI ff. loca. prout etiam videmus in zdogin
2 7. 9 ne X arrogatiOne, cOgnatione& agtand ne. Sed proprie,& ſtricte loquendo la citur vera legitimatio, quæ per mauim
nium antecedens vel ſubſequens 3it, etiam per reſcriptum Principts poteltas
—
ad id habentis, dummodo non i 5
cauſatum, quia tunc proprie non pan
dici legitimatio„ſed diſpenſatio, ſeuwd, litatio iuribus& rationibus ſupra aleg tis.
. 1 4 1 pedimentum à natura, vel lege dun
3. videtur iſta legitimatio corruere t Angel. Sign. Cur. ac alios per eumt dicit, talem legitimationem conuass quo fuit facta abſentibus diſpenſaiin legitimatis,& licet conualideturpetutt cationem, teſte Tiraq.late in tracia den
— — —½ — — ηηi
—— —=
—
—— —— —
⁸
.4 §lec e onem palns
auo lui 8 1 Mr iipenutio ocnpote do zexiſtentein
— — —
eus he 28 H totquodratl- Ganea älatmo⸗ fna. dienänonem, riee tinen Ktolra⸗ nacatioum, qul⸗ malte,per mot- golodnniam forh,6.coicon⸗
89
feadjalen, dnginap col.7 Klmottuo he lierunte laluo con- udomini, Nhe Wwanketit, talis chalus non prite ctaguts, quibus b wenquaſiturin. morem alienantis, Kälequitm A 1 Alnqoducula talus
23 c.6, num. 29. attamen t talis ratificatio d- fieri tempore, quo diſpolitio ſien y alias corruit, quia extremum à quoen habile, ſecundum Bar. in 1.bonorumf rat. hab. Corn. conſi. 110. colum. penuli ra M. volum.. Dec. in l. contractusi ſemper qui non proh bet. nu..fi iur.& ibi Cagnol. qui plures concotten allegat,& cumulatius Tiraq. in ib tract.§.l. glo. x. num. 85. vbi more ſun mos Doct. allegat. Pariſ. conſ. 77.0 39. volum. I.& ad hoc conuenit, quti
—
Ioan. Andr. in reg. c. ſine culpa colni Tm rdediloa
verſi. ad tertium argumentum, loqu legitimato, quod in fictionib quouiy cipium trahi debent, oportet quodel cauſa& eſſentia perſeueret, Deccss in fin.& Socin. conſi. 77. numetuli 24 vOlu. I. vbi poſt Bart.& Alex.diclffe ratificatio nunquam operatur, qun 3 non ſunt integræ,& aliqua mun facia, arg. d.l. Donorum. Alex. eoſ— 10. volurn. 5. vbi poſt Barto:inlluit quis vxorẽ. ff. ad lul. de adulte. Idoſ eum allegatos, concludit, quo 1 tio tunc trahitur retro, quandoruin tegra,& in eo ſtatu in quo eratqn initio fuit geſtus ille actus, qui tab 3 alias non, quem refert& ſequitur 6 ſil. 247. colum. penult. verſ tertioben & ſeq.& conſi, 226. numer. 6. Ifech
6 H d
cnenlus nonin naliut, nec valet in raiodicium tes le. kcuum Deci con a44. Col N Fdeclf num. äbanſcont Im Volum. Natta cono4 numah ltantunlumitjites kaſdr i tz wtiumaten.1al Obleruaré, f, don. — refchn deoconſii, qlem ad oe propollumin G fqrurrr Deriu 0 4. 41 Azo om. he Aler indconlg nm t.Aly. S, Gh erhpy,en, rl67.vii eramconlt liRrin conſen 3 m l ..& lequenr, vo „dotano in ben 6 rd Anintante, R
adhoc,nti e h topa wonem
Ga conriltet nem regpunt I kKnken egitimand
Ils nboeiin h dtate rnterie
W at—
A claam not 6 8 ſdentan
. U) inumemiilegſ deigeäid
potpeala
Koh, 7 N 2
9 Toith an pe del 4 ſaum.lc 1 d bimahet erac. 4 4 bem 1 ed lar 3nun. 16 Ans'an,
ate n d 1

dend UECGISIO 8l 2 12„ 2 g sot 1ib* 24⸗ 2d propn i nuine, Aipoteſt, quod ſcribit Alexan. in con24 vera leoitn Kloa num. 20. vOl.5. quod donatio facta abſenti- want-en m. T 4 bus, non poteſt ratificari mortuo donatore, nde ceecen bann Rub. conſ. 32.& innumeri Doctores coa- derrelcig aca ceruati per LiraJaeln d. tractat. de retract. d E 106 .
84On
t 5,57. 10 um, quig a doprdn ratificatio fuit facta poſt mortem patris, kegicl A ,ir H. gitimatio, 3d iekin quo tempore non potuit fieri diſpenſatio, )
Dreterea da— tio 4 unerun un tan poſt mortem fieri poſsit,& eo tempo- onem, fatta ciulan 3 non valet, 1 adlenith is legitimatt 2 eneridüe . modl. nat. 6. a Deagl 1 dld 3 haſ inc. ratihabitione, de reg. iur. lib. 6. cui con-
jerur iſta e lriſule 31 Aüiome pib, feud. alien. per Fed. in princip. col. 7. e.ien C Elsne tbi mortuo vaſallo alienante ſaluo con- zualem legi Ir ionenu ſenſu domini, li dominus conſentiat, talis kuir tache 4 ibudgt conſenſus non præiudicat agnatis, quibus timatis,& li- e munleate jus erat quæſitum per mortem alienantis, onem teſte Ir Sutnn ibiſequitur Alciat.& Præpoli, quia talis num.29. attat: a talöntu conſenſus non retrotrahitur, nec valet in tempore, q Süpaluſng præiudicium tertij,& Iſer. ſequitur Deci. Scorruit, qul renun conſ. 44. col. l.& 2. Afflict. deciſ. 335. num. lle, ſecundun in mi.& Pariſ. conſ.. num. z. volum. I. Natta hab.Corn. cq J cae conſ.54. num. 20. ſed tantum ſumit vires à I.volum..Lae nlorus tempore ratihabitionis, vt firmat Bart. inl. per qui non: hbernfit obleruareé. ff. de offic. Soconful hrem al I biCagno iplnseat hoc propoſitum refert 8 ſequitur Decius dat.& cum E=W Tuh Conſ. 367. num. 4. poſt Alex. in d. conſ.78. 6 Nglo.vn 2 F b fll num. 16.& 17. volum..& ita etiam conſuj⸗ Dod. alleg. atlope luit Ruin. conſ. 72.1 m. 8.& ſequent. vols „een RAr Kccuo 3. poſt Barto. in lſi indebitum. 5. in. ff.rem olum.1.d 3 Jruiu7 rat.hab.vbi loquitur etiam in infante, †& 1 Andiein!= ſchr ad hoc, vt talis ratificatio poſt mortem fa⸗ . ad tertium ²³ ra h cta, conualidet præcedentem legitimatio- timato, quo 1 nem, requiritur, quod tempore ratificatio⸗ um trahi deh 12h ms habuerint de legitimatione ſcientiam, ſa& eſſentia e& claram notitiam, per inſpectionem In- n.& Socin.(⁸ Vuau ſtrumentilegitimationis: ita cõcludit Ruf, u.l. vbipoſi e=.8 1 qn poſt Specul.& Paul. de Caſtr. per eum alle⸗ catio nunq*e Aaur Latos, conſ. 71. num. 5. volum. 3. nam talis iſunt integt la an legitimatio reſpectu ratihabitionis non di- a arg.d. bo m prn cttur vera legitimatio, ſed ficta, vt conclu⸗ — tBanat V diRuin. poſt alios per eum allegatos, in d. Sonl. 75. num. I0. volum.& præmiſsis con veniuntlatè cumulata à Tiraque. in ſuo tra⸗ ctat. de retract. lignagier, de dansl'an. 9 t. gloſio. num. 63.& ſequent. vſque ad num. 72. concludente, t ratihabitionis ſiue ratifl- eationis tempus, non autem contractus ini⸗
ſpici debere,& non retrotrahi in præiudi-
——
C X I X. 214 cium tertij,& Soci. Iun. in d. conſ.⸗ num. I18.& 119. volum. I. quo fit, vt ex iſto ſold ca⸗ pite, etiam dato, quod legitimatio omni ex
29 parte eſſet valida, t non potuerit præiudica-
re, nec nocere ipſis donatarijs,& eius hære- dibus; in bonis donatis, cum ſolum ſumat vires à tempore ratihabitionis,& ſic poſt mortem donantis, præſertim cum legatur facta, non habita mentione, quod legiti- mans haberet agnatos, maximeè quibus do⸗ naſſet, quo caſu non valet in eqrum præi u⸗ dicium, ſecundum Alex. con 25. Rumer. 10. volum. I. cui adſtipulantur, quxæ ſcribit lo⸗ Crotus conſ. 78. numer. 15.& ſequent. vbi multis iuribus concludit reſcripta manda⸗ ta,& conceſsiones Principis ſemper debe- re intelligi cum iuſtitia& ſine præiudicio tertij, motus ex l. 2.§. merito.& 5. ſi quis à Principe.ff. ne quid in loc. pub.& I. ex fa⸗ Cto. ffrde vulg.& pupil. præſertim non uo- catis ſeu citatis ipſis donatarijs, quibus ius erat quæſitum, vt idem Crotus ſentit dict. conſ.3. num 22.& 23.& ex præmiſsis con- cluſum extitit, aſſertam legitimationem ſeu potius diſpenſationem, non præiudicare donatarijs prædictis.
SVMMAR IVRM. Donatio cauſa mortis an reuocetur propter legitima⸗
tionem filiorum ſpuriorum ex beneficio I. ſi vn⸗ quam.(.de reuoc. donat.& plurib. num. ſequent.
tractatur. 2 Donationes cauſa mortis ad inſtar legatorum in omni⸗ bus redactæ non ſunt.
2 Donatio inter viuos reuocatur propter ſuperuenien- tiam liberorum, quod muliò magis in donatione cauſa mortis dicendum videtur.
4 Ih exorbitantibus ex identitate ratlonis fit extenſio⸗ Enum. 12.
s5 L. ſi quis argentum. C. de donat. diſpoſitio ad donatio-
Nem cauſa mortis trahitur,& num. 14. & L. ſi vnquam. C. de reuocand. donat. verba declaran⸗
tur, vt donationem cauſa mortis non comprehen⸗ dant.& num. 8.
7 Priuatio habitum bræſupponit.
2 Vhialiquid non ſimpliciter, ſed cum adiuncto,& cuh aliqua qualitate proponitur, illud non dicitur proͤ⸗ priè& vere tale.
10 Conqditio appoſita in aliquo actu, cenſetur canſam
ſufficientem inducere. Lex alie natum.. donationis. ff. de vorbor. ſignificat. declaratur.
12 Donationis inter viuos& donationis cauſa mortis di- . 1*— 2
uerſitas rationis afftrtur; cur benefitium I. ſi vs-
quam. C de reuocand. donat. locum non habeat in
donatione cauſa mortis, quemadmodum inter vi- uos.
13 Minori non datur reſtitutio aduerſus donationem cau- ſa mortis, eum poßit eam aa lipitum reuocare.
NN 4 DECkK

—
—
DECISIO CXX.
An donatio cauſa mortis reuocètur ex di- ſpoſitione l.ſi vnquam. C. de reuocand. donat. Kan reuoceturlegitimatione ſpuriorum, qui- bus ius diuinum& naturale reſiſtit.
Vartus articulus erit, an donatio cauſa mor⸗
ſequutam ex beneficio 1. ſi vnquam. C. de reuoc. donat. de quo ſu- prà in ſecundo articulo perfunctoriè ali⸗ quid diximus. Et quia ad huius quæſtionis veritatem indagandam duo ſuni diſcutien⸗ di articuli. Primus, an donatio cauſa mor- tis reuoceturex diſpoſitione d.l. ſi vnquam? Secundus, poſito quòd reuocetur propter 1 natiuitatem filiorum legitimorum, fanre, uocetur legitimatione ſpuriorum, maximè quibus ius diuinum& naturale eſt impe- dimentoꝛ idcirco non extra rem erit, illos diſcutere. Et redeundo ad primum, in eo variæ fuerunt opiniones relatæ a Rippa in repet. d.l. ſi vnquam. in 10. quæſt. vbi di- cit diſtinguendum, prout in legatis, de qui⸗ bus loquitur in. quæſt. in qua diſtinguit, arguendo d diſpoſitione auth. ex cauſa, ad caſum noſtrum: quod aut filius eſtignoran⸗ ter præteritus,& tunc reuocentur legata, & ſic pariter do natiò cauſa mortis, aut ſci⸗ enter,& tunc non reuocentur legata, nec donatio cauſa mortis, in quo articulo de legatis copioſeè ſcripſit Tiraquel. in ſua re⸗ petit. d.l. ſi vnquam. in verſicu. donatione largitus. quæſt. 14. num. 207.& ſequen.v bi relatis hincinde opinionibus, propter ea- rum inter ſe pugnantiam in neutram par- tem concludit, ſed ſe remittit ad ſcribentes, in d. auth. ex cauſa. omiſſa igitur quæſtione 2 de legatis, tad quorum inſtar non ita paſ- ſim redactæ ſunt donationes cauſa mortis, vt habetur in glol.in. Marcellus.§. fina. in verbo, Reuocatæ. ff. de donat. cauſa. mort. & in 6.. Inſti. de donat.& latè Dec. in l. non omnis. num. 14. ff. ſi cert. petatur. vbi dicit, legata non reuocari ſola pœnitentia. Et reaſ ſumpto articulo donationis cauſa mortis: videretur dicendum, donationem cauſa mortis reuocari ex benefic. d.l. ſivnquam, argu. not. per Bar. inl. filio pręterito. colum. 4. Verſic. præterea. ff. de iniuſt. rupt. teſt. vbi 3 dicit, quòd ſſi donatio inter viuos, quæ ma- iori nititur firmitate, reuocatur ſuperueni- entibus liberis: ergo multò magis debet
SENATVS P EDEMONTANI
man. conſ. 407. † tamen trahitur eiim
1
bus Lcc
reuocari donatio eauſa mortis, qud agn urtwnial 92 hu 1Lrn⸗ mento ita demermtnat Paul. de Caſtdèy accgo 1 92 G dauenaun conſ.434. in fin. in antiqu. dicens, exyas 3 lcet donationem cauſa mortis reuocani ben—
cio l. ſi vnquam.& hanc opinionem ſeaa
tur Corne. in conſ. 244: litera G. volun
addens duas rationes:tum quia lſtvnqun generaliter loquatur,& ſic debeat genenſ uim R
liter intelligi, vulg. l. generaliter,deln Præ ſt. cum etiam valeat argumentumzas 1 tractibus ad vltimas voluntates, vulglii nd
ex legati cauſa. ff. de verbo. obliga quom
opinionem coadiuuare videtur Titaqun
d. repet. verſ. donatione largitus, quali chobligamet o
num. 199. ex text. in l. alienatum, 9. donm mnerit ſſete Wah nolar
nis. ff. de verbo. ſignific. vbi donationsm mretlio rei l’? dd dorantemp
7. ar not. al 5 bo ſimpliciter loquendo contineturei fnon demiſ Ppli 4 netur erin miume de
gwntantegf
donatio cauſa mortis. amdmer 4— 10,,„Le n 9 m r Nec obſtat, quod lex, ſi vnquam eni seiore. ann Werinlle un 47,. 0. 4 tans ſit, t quia in exorbitantibus exiim eureicrandun menumtonc.
tate rationis fit extenſio, vulga. l.lima unmllumäye iltanledum Senatuſconſulto. ff. de ritu nupt,&n? areta nuti do ſulm plan, facit ſecundum Tiraq. num. 200. ſiqun eanuenire uen loni alt notis m gentum. C. de donatio. quæ licet litens urho, in ne es üonm won diſà tans à iure communi in eo, in quo diſpan cmmſedeiun nnumud eum e- ex nudo pacto donationis Oriri achotar mngaudontt Alecmum japtin. vt dicunt Bal.& Ang.inl. luri gentun, fonat int.Emor qlaeo calu ſed cum nulla. f. de pact. gloſ.Balcê” Gnmslehabe ie vultqumeum cuido- colum. r in l. ſi certis anni.C. de padpralia«Sen ahrncdidedon cauſ. dttR Inſti, u. uingrinepiopte⸗ donationem cauſa mortis, ſecundumiſtenon conues poliodlenquam, in l. cum pater.§. Mœuio. in verbo Dn anationicahe ti bat.& in verbo, Reuocaretur.fi delegt deunädp e Inquam non h cum ſimilibus. berlocühchn ecaulamonis, fqu Iſtis tamen,& ſimilibus non obſi delomich an rnie
puto contrariam opinionem de iune guo chnarig.
. 5 4 1an(ar 14 ½4 rem,& magis cõmunem, quam pri dluseligig dont,donato niam, deinde contrarijs reſpondebo mereuin Aumaljß cumuh . 11142
tsper Tm 1. 1 ¹ qul. 1V 1n 1 U„
e dern MIſI, 4!. d r
u8
hac opinione primò facit reg. cui ſo ueniunt verba, nec etiam conuenite
rvug e roriens⸗Secehn ſpoſitio, vulg 4.§. totiens,& ibibnt oit ſt enng m
damno infecto, cum ſimilibus abundie lunbncamg nanntenda an mulatis per Tiraq. in repet. d. ſimqun 40 ingalang auim 2, u in verbo, Libertis. nu. 2. ſed domaton 3. deqn dornn dconra ſa mortis non conueniunt verba dll ids 9 8 tegul quam: ergo non conuenit eius dißin 4 t 7 KallaaCen quod autem non conueniunt vetts3n 4 lul,n do prane duns 6 ret, t quia text. loquitur de donatis,s ualneg encam mldſandt fuit translatum dominium in domnim ehe elt ranlcpen prout liquidòè demonſtrant illa webdn u being oftro nconl g a tum quicquid largitus fuerat, reuernun dra duc cn d eiuſdem donatoris arbitrio,& ditiolt amale 3 un, Auag ſurum, quæ verba non poſſunt aliterii Aum Lhi tTnaqur pretari, niſi in donatione pura A pwß ie 8 onarione. ex qua res donata confeſtim factae 3 Kn 4 us acdo R. tarij, quod fieri nõ poteſt, niſi accedem Hama, d, 1 8 Gonleun minij trãslatione per rei traditionem, Ae ſWnaroe 1 4 8 nsäct, 3
IAJ.
danon poleſtteuo, lo,
7

„*.4 onat. iunctal. traditionibus. C.de pact. ntigac t& hoc eſt, quod voluit textus in d. l. li vn⸗
dna amiuncta gloſ.in verbo, Reuerratur, id
Orne. j Cli 8 mnc T ie0e poſſeſsionem rerum donatarum, quem ita Gtum Netiam notat Bar. in!- quiſquis. C. de omni taliter loc 14 Fan agro deſer? lib. 12.& ibi Ioan. de Platea. vbi 1e dllcceke, 38 en ntelligi i Penri de veibum, Reuertatur, ſigmticat translatio⸗ Cumetial e leaa n em dominij a donatario in donantem,& bus ad yl aenm ſequitur Socin. in l.l. in fi.& ibi Dec. num. il.
wlin Gdepact.&Rippa in d.i.ſivnquam. quęft. 0
det. verſ.d raioreln ſupponit habitum in donatore, l. decem. ff 199. ex te ie Lalenu un deverb. obliga. cum concord. alleg. per laſ. devetdo be wabe innon erar Se ineque. num. 6. ff. de iureiur, vplieiter! Zendo ſſin Jta reuerlio rei donatæ ad donantem præ⸗- nocauſa e aßi ſupponit ante priuationem: ita not: Bald. cobſiatq Sl Ingulin d. l. manumiſsiones in? not: ff. de ſr en, J. eumhen uſd& iure.& facit in arg. tex. inl. remittit. n, qulia 1 dibiandus a ffde iureiurand. vbi iuramentum non dici- ationis fitſt enlio nigelli tur remiſſum à parte, niſi fuerit ſuſceptum, tuſconſult. cetiu pynd quæ verba nullomodo poiſunt adaptari, ſecundum anun oll nec conuenire donationi cauſa mortis m um. C. de dt cio quberiu caſu noſtro, in quo res donata non abijt à aiure com nimeoaslod donante, ſed etus dominium apud eum re- udo pactq, lationsdira manet, qui donauit, d.l. ſed interim, in prin. cunt Bal. S28 ginlligeff de donat. inter vir.& vxor. quia eo caſu um nulla. padgtbitidonans ſe habere maluit, quam eum, cui do- m. Iinl.ſi azann qieyinat..i.& 1. Senatus, in princ. ff. de don. cauſ. con.4072 amentimrenmort.& Inſti. de donat: in princ.& propte- nionem cbt moriſminteanon conuenit diſpoſitio d.¹ ſivnquam. cumpate laubreba donationi cauſa mortis.
Sin verbo Juoenskiei Secundo probaturl. ſi vnquam. non ha- milbus bere locũ in donatione cauſa mortis, i quia Imllibus....
lim(4 itbenacrcd.eſt omnino exorbitans a iure commu- is lanen oin mntmani, quo donatio perfecta non poteſt reuo-
contrarle en grtircatisla.verſ. igitur.ſ. de donat. l. ſi donatio-
& magis c amem alnem. C. de reuoca. donat. cum alijs cumula-
jstegad 8 deinde c uentsper Tiraqu. in d.l. ſi vnquam. in verbo, pinione † 3 ki Libertis. num. 7.& 22.& Rippa in d.l.ſi vn-
unt verba eiinckan quam. quæſtio. I.& z. quo tit, vt veniat re⸗ tio, vulg. ütotle— ſtringenda, non autem extendenda, vulg. noinfeeig n imaei l ius ſingulare.& I. quod verò contra. ff. tis per II= zinup eas deleg.& c. quæ à iure communi„de regul. lbo, Libeſ zaua 6 uris,lib. 6.& hoc fundamento motus con- ortis non un enuun„ ſuluit Corne. conſ. 244. litera G. volum. ꝛ.
oncenl vbipoſt lmol. in l. filio præterito, dicit l. ſi
4 2 aühn 4 Gfed vnquam. non eſſe trahendam in conſequen text.* vifs tiam,& expreſse Steph. Beltr. conſ. 83. col. 1 nininſndon 2 vola. Rube. in caſu noſtro conſ. 3. vbi in ranslatun Donl lak udiuiduo ſuper hoc caſu conſuluit, quos, jt liquido oslant,tel Beltrandums&e Rubeum, ſequitur Tiraque. uicqun abun indl ſivnquam. in verbo, Donatione lar- jem doml e 11 In Litus quęſt. 3. num. 106. quibus addo Rui.
cd 7— 8, m, quæ v ependf conſ n. num. 7. volum. I.& conſ. 62. nu. 12. vol.⁊. vhi expreſsè tenet, donationem cau- mortisnon reuocali ex beneticio l.li vn-
DECISIO CXNX.
.. 21 quam,& idem firmat Alex. conſ. 40. num.
12. vol. 4.& in conſ. 162. num. 4. volum. G. Jaſ. conſ.7. col.z: verſic. ſed præmiſsis, vol. 4. vbi expreſse dicunt, l. ſi vnquam. non ha- bere locum in donatione, quæ non ſu pro- pria: ergo non haberet locum in donacione cauſa mortis, cum non ſit propriè donatio⸗ d. I. I. 9.I. ff. de donationib. per quam l. ita not. Ang. in d. l. ſi vnquam,& idem firmat Bart. in l. filiusfamilias, num.. ff. de dona⸗ tionibus.& ad hoc facit doctrin. Bar. in 1 Lucius. 9. quæſitum, ff. de leg. 3. t vbi quan- do aliquid non ſimpliciter, ſed cum aciun- cio, vel aliqua qualicate proponitur, Mlud non dicitur proprie,& vereè tale, facit l. ſpa⸗- donem.. qui accepit. ff. de excuſ. tuto. vbi Bald.& lo. de Platæ in l. vacuatus. C, de de= eurionib. lib. 10. Iaſ. in l. 1. in princ. num. 7. ff. ſi ex nox. cauſa aga. Socin. in 1... 9. per ſer⸗ uum. col I. ff‚de acquiren. poſſ. Et hæc com- probantur ex eo, quod idem Bar. voluit in d. NI. in fi, quod ſtatutum loquens de dona- tione ſimpliciter, debet intelligi de propria, & non de donatione cauſa mortis, quem ibi ſequitur Alex. in apoſtil.& in d. l. filiusfa- milias in fin. vbipoſt lImol. allegat idem te⸗ nere Bal. in conſ. 6I. lib.z. idem firmat laſ. in 1. ſitibi pecuniam, colum. 2. not. 20 ff. ſi cert. petatur. Angel. in l. fin. C. de donat cauſa mort. prædicta corroborantur ex eo, quod donatio cauſa mortis, eſt donatio ſub con- ditione, d. ¹ll.§. dat aliquis. ff. de donat.& propterea dicitur donaiio ob cauſam, ſcili⸗ cet, ſi moriar, vt expreſsè dicit gloſ.i prm⸗ cipio, in verbo, Pœnituiſſet. Inſtitu. de do-
10 nationibus, f quia omnis conuentio,& a⸗
cius, qui fit ſub condttone cenſetur habere cauſam ſufficientem,& ipſa cõditio eſt eius cauſa ſufficiens. l. hoc iure.§. fin.& ibi gloſa in verbo, Donationem. ff. de donat. quem text. ad hoc not. Bar. in l. a Titio, in princi. ff.de verbo. obligat.& in l. cum ad præſens: ffeſi cert.petatur.
Non obſtant in contrarium adducta,& primò, quod dicit Paul. de Caſtro, in dick conſ. 434. in antiqu. quia fundat ſe in ſcri⸗ ptis a Bar. in d. l.filio præterito, qui non lo- quitur in donatione cauſa mortis, ſed in le⸗ gatis, dependentibus ex teſtamento, quod rumpitur præteritione poſthumi ignoran- ter facia, ideò nimirum ſi legata ex eo de⸗ pendentia rumpuntur, ſecundum Bareol. 1bi. Col.z. ita reſpondet Tiraquel. in d. verſie. donatione largitus. quæſt. i3. num. 198. re- miſsiue tamen,& ideò bonum non eſt ar⸗ gumentum, maximèe in correctorijs, à ma- iori ad minus, vbi poteſſ aſsignari diuer-
ſara⸗

cies ſecundum
ſa ratio,& diuerſæ ſunt ſpe debet, cui.ff.de
Deci.& Cagnol in l. non reg.iuris,& conuenit gloſ.in elem. ne Ro- mani. in verbo, Poteſſatis:de electio. Præ- terea non eſt ſemper bona ſimilitudo dona- tionis, allegata pet text.inl. cum mater. ff. de inoffic.teſt. per quem text: ita expreſse not. Socin.in rub.ff. de liber.& poſthum.in ſin.&e facit quod dicunt Doctor. inl. ſcien⸗ dum. ff. de lega.i. Bened. in c. Raynutius, in verbo, Teſtamentum 4. num. 36. de teſt. vbi dicit in donatione cauſa mortis nonre- quiri aditionem hæreditatis, ſecus in le- gato, poſt Barrtol. inl. in mortis, in fin. ff. de donation. cauſa mortis. licet forſan in caſu noſtro ſecus ſit, cum conferant effectum ſuum poſt mortem,& ſie æquiparetur legato, vt ſuprà diximus in ſecundo arti⸗ culo. Ton obſtant rationes Corn. in d. conſ. 244. volum. 4. videlicer, quodl. ſivnquam generaliter loquatur,& argumentum va- leat à contractibus ad vltimas voluntates, quia expreſsè negatur, 1. ſi vnquam. gene⸗ raliter loqui: quinimoõ verba illius adapta- rinon poſſunt, niſiad donationem puram, & propriam,& ſic inter viuos, vt ſupra de- monſtrauimus,& argumentum à contra- ctibus ad vltimas voluntates non proce- dit, vbi eſt diuerſa ratio, l. pactum inter hæredem,& ibi Bartol.& laſ. ff. de pactis- quod autem ſit diuerſa ratio in donatio- ne cauſa mortis, infraà clarè demonſtrabi- mus. † Non obſtat text. in l. alienatum. 9. do- nationis. ff. de verbo. ſignific. quia multi- fariè poteſt reſponderi. Primò, prout re- ſpondet Bart. in l.filiusfamil. in princ. in 2. oppo.ff.de donatio.vbi reſpondendo ad d. J. dicit, quod ibi ponitur genus alienatio⸗ nis, ideò donatio cauſa mortis comprehen- ditur. Vel poteſt reſponderi, l. illam loqui in verbo, donationis, ſimpliciter prolato, quod vti genus poteſt continere donatio⸗ nem cauſa mortis,& quamlibet aliam do- nationem, ſed I. ſi vnquam. non loquitur ſimpliciter, quinimò de propria donatione, pro qua res donata fuit effecta donatarij, licet propter ſuperuenientiam filiorum re. uertatur ad doniantem, vt ſuprà prox. dixi. Vel etiam tertiò poteſt reſponderi, õ. dona⸗ tionis, intelligi debere reſpectu temporis, quo donatio ipſa cauſa mortis effectum ſu-
mit, quod contingit, quando nulla amplius
eſt ſpes reſolutionis donationis cauſa mor- tis: ita illum§. ibi interpretatur Alciatus, vir in omniſcientia eruditiſsimus.
S ENATVS PEDEMONTANI
11e axug 4 unlmil hund
Non obſtat, quod in exorbitanii ennd ne hi. Hargru identitate rationis poſsit fieri eaig lia akli- ken tomn 12 caſu ad caſum, quia illud verum n 1 d muamlte. 12 1who dnd
eſt eadem ratio, ſed vbi eſt conna T' bamlle 1or. el al ſaltem diuerſa ratio, non poteſt de wmim d ſun aliud inferri. vulg. l finaliiſk de clumd mamcwauſ 8 rtur 9. 5 interpoſitas. C. de tranſactio. quod am ſonchita ot naäzula. ſit diuerſa ratio in donatione inter wun wc ltef. 82 pluns 3 donatione cauſa mortis, luce clariusa 1 ſmmuue 1G. m unſſe ret, quia illa ab initio pura& propt a gaum uſe A. lcui neo calu conditionalis,& imppropria: illa dren fnnel n 12 latur exnudo bilis, Hiæc verò ex arbittio reuocabliina nutals⸗ 1, llaleqdem vi- ratio l. ſivnquam, ſecundum Bar, Aen Rn mani ſcutin
7
muniter Doctor. eſt quia ſi donansens 1 mamc, aveinkeſi
taſſet ſe filios ſuſcepturum, nonitapui irreuocabiliter donaſſet,& ideo proyun lem præſumptam voluntatem lexy
ter
ſopr
Romanumi-
„ asactemincalu Alecht, aWmoin tepe⸗
11e eckämnpon⸗
Jum,vverlicu.
4 2 non poſſe à donatore tales perpens ou ilet irr al nottis. irreuocabiles donationes reuocani u höndne Glth act enmä com⸗ tis regulis iuris communis, cum testm 1- hee 1 1 dounonẽ cau- tæ amplius non eſſent in arbitrio&in khem: e i ltione le⸗ donantis, voluit prouidere, vt petiim kenem u 4 1 andarſo⸗ nientiam filioörum reuerterentur tesia deagumſn tns tæ in arbitrio& ditione donanti, qin js neceſſariò itifert text. in d. I. ſi vnquni 4 illis verbis, reuertantur, in arbitrio aèct N nſndird ne manſuræ. Ergo arguendo à coften ſenſu, quod in iure eſt validiſsimum u nais cuſemi;e lairuin primanpe 1.1.5. huius rei. ff. de offic. eius.& l.quoèp nſcit rii dunarnn ayediin. ſtamento.§. mulier,& ibi gloſſmm aiefrnut nannnäejiunuhn, Argumento, dicens, contrarium enl wnreuccsri menge ſerpun Piaci legis pro lege accipi.ff. de teſtameniii 1fkaloen tes donata ſemper manlit in atbitroi Ifeun ltmm lainaics minio donantis, non habet locum i- maaan 1 innſinun mrgun tio d. legis, ſed contraria. at in domaſ4 anumaun 1 Sr ur nehn 3, cauſa mortis res donata ſemperrem um auuni pi V arbitrio donantis,& talis donatiom llxnauet eremehnonin poteſt per pœnitentiam, vt in d.r cingeean ſtidn üus natio. cauſa mortis.& Inſtit. de doni linenaeſ rjäm arg in princ. ergo in ea non millitat eciuſ ülene a 1 t tio, de qua in d. l. ſi vnquam,& ad hocij eia n n p Aunr.* iʒ quod dicitur t minori non dari relimn Piinän nmnſrgna.. nem aduerſus donationem cauua, urltna ſhire Iiaud ſeu teſtamentum, cum poſsit ad lbim Kaio urſta hhan uocari, gloſ. eſt ad hoc not. in 1.Aolid üitnasg baenen Gayus inter legitimam. ſ de liblegé ziar na 1 umpe 1.9 fuit quæſitum, Sibi Mlex, cohi unin. & Ripp. num. z1. ff. ad Trebellia ilhh a rui 1 i ihm frater. num. z2. C. qui teſta. fac. poſſuno thaſ uiena dan an innumeris auctoritatibus compmtti ni aenn mar raquel.in d.l.ſi vnquam, quaſt..una dEOA Dec.inl. non omniis. num. 14. ff ſiceni 1 1 CXxT Et iſtis adſtipulatur alia ratio, quiast 4 uin diximus, remedium iſtius legis ettes däean C üteuocetu tans,& extraordinarium, ided debet a wuig pro Prine del re, vbi remedium ordinarium potck a ſl ſan denen petere. vulg.l.in cauſæ, la ſecuncenn, an

nani de mino. cum ſimilibus ibi not. per gloſ. ad caſum.) Aüienn 8 ta in caſu noſtro firmat Dec. in d. l.non
. d denn omnis. num. 14 dicens, quod cum donatid dicien cauſa mortis poſſet reuocari via ordinaria dinferri, vul g. Apact er pœnitentiam, non opus eſt extraordi- politasC, d. Ae naria reuocatione.
.d r adio 9 daione 5 tem. C. de donat.iuncta gloſ.in d.9. Mœuio is,len J. cum pater. ff. de lega. 2. de qua plura ſcri- litionalig g 2 bona ann pit etiam Iaſ. in§. in perſonam. num. 57.&
ec 6 atopti ſequent. Inſtitu. de actionib.quia in eo caſu u elöe IAtoorent natiuitatis actionis ‚fiue naſcatur ex nudo Uynquam Ie unäung
undunb paclo, ſiue condictione, ex illa l. eadem vr⸗ detratio in donatione cauſa mortis, ſicut in ſe flos ſuſ Arum na Bonationc inter viuos, ſecus autem in caſu noſtro, vt ſupra demonſtrauimus:ita repe- ii poſt hoc reſponſum perfectum reſpon- poſſe à don aa- tales dere Romanum, in l. l. colum. vlt. verſicu. ocabiles do nera quartò nota. ff.de donatione cauſa mortis. gulis iuris Gauni a Sſic ex præmiſsis apparet veram& com- mplius none einabde munem eſſe concluſionem, donationè cau- antis, voluit a idere n, ſa mortis non reuocari ex diſpoſitione le⸗ tiam flliotun 2 enetcnn Lis,ſt vnquam. C. de reuocandis donatio⸗ atbitrio& In)ne nibus. iſarid infett er indliſe verbis, reueri*riabhi nanſurg. Er xgxeniir u, qu od in iuſ u valiiltns Donatio cauſa mortis an legitimatione fpuriorum per huiusrei ff. 1 fic eiuiſch reſcriptũ principis facta reuocetur. Rippæ diſtin- ſento. 6. muh—X ticire ctio affertur,& num. a. communus opinio traditur, luwento, did ee enanl non reuocari donationem per reſcriptum Princi⸗ pzjis ſubſe quutam. spro lege acht a. derin, L ſt vnquam. diſpoſitio longo tempore, legitimationis lonatalempe 2wnltitii formam luſtinano per reſcriptum ꝑrincipis in- io donantis, aætbnbetnt troductam præceßit. . legis, ſech(x2 taru Ä 4 ameatan 4 ſpeciali in iure pal aiun ett& fir- mortisT esd 45 lann g In hiinafne per ſubſequens matrimonium, ſpeciale rio donantis ealsi 1a eſt, vt per eam reuocctur donatto. ſt per pœnité us m ti& Legitimatus per reſcriptum Principis, non aicitur pro- . cauſa mort lkahe prie,& vere legitimus. inc. ergo in on min„ Socini opinio in con. 226. in 2. volum.& aliorum te⸗
le quain dl.t— zen
§VMMARIV M.
,4
1 nentium per legitimationem ex reſcripto Princi-
nanbehr pis donationem reuocari, declaratur,& quomodo dicitur tm eim- 1 intelligenda ſit. copioſè oſtenditur.
aduerſus d'πolen 3 Aaio diuerſitatis cur legitimatus præteritus, vel non
be 3 eſtamentum hün iuſta ex cauſa exhæredatus, teſtamentum rumpat, gloſ. eſt a t* vor non autem donationem cauſa mortis reuocet, ex- tug r. e gi nfl 3 blicatur. us Inte.
ds bbilbol„ Adoptione ſiue arrogatione filij rumpitur teſtamen⸗ 1 it qualitun Tauel tum, veluti agnatione ſui hæredis · Donatio autem
ipp. num. 3 1 ua cdoptione ſiue arrogatione non reuocatur. rn ſtalet rnum ⸗ C.q n meris aucid 22⁸ uſße DECISIO CXXI. elind-ſivH 1 ſac l,nonom umd rue Andonatio cauſa mortis reuocetur per le- in!. tipula aratol 3 gitimationem factam reſcripto Principis, in lisadſti di e lis, quoaniculo aliquorum Dotorum opiniones us, remedi un tt eonlutantun, 2ordi*=, poch Kextr 1 enniunf iremediu lſcd 14
DICISIO CNX 1 216
Vintus articulus eſt, an
dato citra veritatis præ- h iudicium, quod dona- „ tio cauſa mortis reuoce⸗ n tur natiuitate filiorum naturalium,& legitimo T rum, an reuocetur legi- ſpuriorum ex reſcripto Principis, in quo articulo, ne alieni laboris gloriam aſſe qui videar, primò dicta nouiſ⸗ ſimorum repetentium ex fide referam, de- inde rationes aliquas apud me nouas,& vr⸗ gentes ad ſuſtinendam donationem in me- dium adducam.
Hunc igitur articulum propoſuit Rip- pa in repetitione d. l. ſivnquam. quæſt. 30⸗ vbi diſcuſsis hincinde opinionibus tan- dem fœdere diſtinctionis illas concorda- re nititur, concludens, in ſpurijs natis,& legitimatis poſt donationem locum ha⸗ bere opinionem Socin. in conſ.226.& alio- rum tenentium donationem inter viuos le⸗ gitimatione reuocari, ſed in filijs ſpurijs na- tis ante donationem,& legitimatis poſt, militare opinionem Baldi,& aliorũ tenen⸗ tium, puram donationem legitimatione non reuocari, quem quidem articulum fu- ſius tractauit Tiraquel.in d.¹. ſi vnquam. in verbo, Suſceperit liberos, à num. 52. vſq; ad num. 84. excluſiue, vbi relatis hincinde opi⸗ nionibus cum diſtinctione Rippæ reſide- re videtur, ſed quicquid iſti diſtinguant, T communis Doctorum concluſio eſt, do- nationem non reuocari ex legitimatione per reſcriptum ſubſequuta:ita expreſsè ſen⸗ tit Bar. inl. Gallus. 9.& quid ſitantum. nu. 14, verſ. pro declaratione. ff. de lib.& poſt⸗ hum.vbi dicit ſibi videri, poſito quod legi- timatio retrotrahatur, tamen ius quæſitum alteri non tolli,& ſequitur ibi Alexand. poſt Bal. Salycet.& Angel. col. ſin. verſ. cir- ca tertium, dicens, Doctores communiter ita concludere,& Socin. in rub. eod. titu. in fin. dicens, ita eſſe communem concluſio- nem,& ab ea in iudicando,& conſulendo non eſſe recedendum:& ibi Iaſ.num. 4.& in d. õ.& quid ſitantum. num. 127. quos refert & ſequitur Martinus Laud. in tract. legiti- mat. col. 20.& idem Iaſo. in l. ſi is qui pro emptore. num. 264. ff. de vſucap.& Sayſſe. in d.d.& quid ſitantum, col. pen. verſic. ter- tiò quærit. Alex.& Io. Crot. in repe. d. õ. co- lum. 37. num. 56. in fin.& in terminis noſtris, de ſpurio nato ex vxorato,& inde legiti- mato conſuluit, Curt. conſ.74 colum. 24. in princ. Socin. Iun. conſ. ĩ2. num. 5.& 6. vol.. idem firmat Caſtx. in, fin, in fin. C. ſ quid in fraud,.

fraud. patro. Rub.conſ.iſi. Curt. lun. in l. 1. num. 9. C. de pact. Ruinus conſ.96.num.4. conſ.io6.num.Z7.& conſ.79.num. ll. verſic. non obſtat etiam. vol.z.& Dec. inl. poſthu⸗ mo. num. 18. C. de bon, poſſeſsio. contra tab. dicit concluſionem Soc. ind. conſ. 226. eſſe contra communem opinionem, idem di- cit Pariſ. conſ. 72. num. 24. lib. referens ſe igem dixiſſe in d. rub.ff. de libe.& poſthu. Et quodl. ſivnquam.non reuocetur per le⸗ itimationem ex reſcripto, vltra rationes Docioribus ſuprà citatis allegatas, iuua- tur alia,& quidem iudicio meo vrgentiſsi⸗ 3 maratione, quia tempore d. J. ſi vnquam. nondum erat cognita legitimatio pet re⸗ ſcriptum, niſi in caſu d. l. qui in prouincia. §. diuus. ff. de ritu nupt. ergo de tali legiti⸗ matione non poteſt intelligi d.l. ſi vnquam argu. not. per laſ.inll. ſi frater à fratre.col. 7. verſic. in aduentitijs non poteſt loqui lex. ff de cond. inde.& Bar. in. a filio. ff.de lega. 1. nu. I. cum 3 Conſtantio Conſtantini Ma- gni filio fuerit promulgata, qui annis ferè ducentis præceſsit Iuſtinianum Imperato- rem, à quo legitimatio filiorum natura- lium per reſcriptum introducta fuit.§. ſi uis verò non habens.& ſequent. in auth. quib. mod. nat. effi. leg.& in. ſi quis ergo filios. in auth. quib. mod. natu. effi. ſui. quæ ratio multò fortiùs procedit in ſpuriorum ex tam damnato complexu natorum legi- timatione, quæ, vt iam dictum fuit, de iure communi ſieri prohibetur. d. l. legem,& auth. licet, cum ſimilibus. C. de natur. libe. ergo d.l. ſi vnquam. cum ſit exorbitans,& contra rationem iuris communis, non de⸗ bet trahi ad talem legitimationem penitus incognitam,& à iure prohibitam. d.]. quod contra.& l. ius ſingulare.& ibi gloſ. ff. de leg. argu. notatorum per Barto. in kfinal. in princ.colum.. verſic. nunc ad propolitum. ff. de eo, per quem fact. erit.& propterea di- xit not. Bald.in l. fina. numer. Il. C. ſi quid in fraud. patrona. l. ſi vnquam. non habere lo- cum in poſthumo facto hominis. ſed tan- tum in poſthumo facto naturæ,& Bal. re⸗ fert& ſequitur Socin. Iun. conſ. 5². num. 5. volum.I.& hæc opinio corroboratur alio 4 fundamento arguendo à ſpeciali, t quod argumentum eſt validum,& forte, quia ſi eſt ſpeciale in vno caſu: ergo ius commu- ne eſt in contrarium, vt expreſsè voluit gl. in. eos. C. de fabri. lib. II. in c. præſenti.§. loca, in verbo, Specialiter. de pręben. lib. 6. & facit l.ius ſingulare.ff. de leg. Abb. conſ. 5 94. colum.fi. volum.. ſed ſpeciale t eſt in le⸗ gitimatione, quæ fit per ſubſequens matri-
S ENATV S PED EMONTANI
monium, vt per eam reuocetur domaus ltauiſT 1 urd⸗ cundum Alexand.& laſo,in d. rub on nicen Goyen d30lc iro & poſthum. Salycet.& Angelialöſe ancidn 9 memss 5 C. de inoffic. don. ergo in donnra tanzi lte rce lle ius commune in alijs legitimatis m moch en ulloge, tiones,& fundamenta conclucun 6 nima 1 eglimall 1 in natis ante,& legitimatis pöſt vt afft eilprase 1 lim Rippa in d. quæſt. 30. colum.i loquen mninſei uds Anpn rationibus a Doctoribus allegatis, Bt geiusr J ſalwwinium. miſſa coadiuuantur: quia ſi diceremu enlatum ſen locnon allel ic aap.Kpolh en quiapolt⸗
nationem cauſa mortis reuocari Propten gitimationem talium ſpuriorum, coan mur fateri, caſum. ſi vnquam. erren 4 donationem cauſa mortis,& ad flosy timatos per reſcriptum,& ad talesſilo gitimatos, quorum illegitimitas rons dincipisne a iure diuino, naturali& ciuili, Radi 1 ſuch ru rrorum ea- matos abſentes, qui propter eorumai kf ſ din asſeuwo ktbiglo. tiam tempore legitimationis nonias ulch 1 vocanpälloein effecii ſui, nec in poteſtate patris.diim hic⸗ 1 An uglnn n
raliter.& ſicconcurrerent quatuorini 9 85 1 nimg uptima principalia,& prouenientia ex eccsi 4 1 fu arraukgimatiodi⸗ te circa idem„Contra regulam 1I0⁰ 3 qur d ponc uturnecel⸗ tis promiſ.& ibi gloſ.de qua perbani hunr dtali rercrananpobit ln 8 miorennum.7hel truücund tiws lpa lte de-
enult.& vltima
6 Non obſtant fundamenta Sociiht ukannus zuilunthäqd cio conſ. 226. quibus reſpondeti ſum en— Rippa in quæſt. ſupra allega. colxcia a neuſ n laenaidecfe quod niſi tertium fundamentum’i ann i mmlkiti d 1 ſuſtineretur, eius opinio in totumanſ dunddf chun oeltüten g ret: tota igitur ſecundum Rip. ertttf en„A doeſf zqlorgwrlumteonum tas in reſponſione tertij fundamenlii ennus eig ,oquumrur nlegt multifaris reſponderi poteſt,&pn bauuneed afech,acagpe ſponſio pendet ex illa quæſt. t anlig ufif lualegiimiaeefha⸗ tus reſcripto Principis ſit propr d 4 dn dkaeltgimanure aut ficte,& improprie legitimust 34 d Wi ucunr eorumezio latè Iaſ. in d.§.& quid ſi tantum, dä wr ſt ltgimmioreh
blent bus lec 5 dem poſt Bene. de Plombino conclu ba leu Huipropterea non
dem dicor i e hic delcerllam in⸗
—
—
lem legitimatum non eſſe verè legin enndi lanm ſegtimaw attenta vera& originaria Lrin Eler 1 ehe kelntſgeneale quæ ſolum ex matrimonio efficaiy un Kapotnonen 1a dit,& laſonem refert& ſequitur pun ae Reiul Uma les alijs relatis Cotta in memorali iach dcc dtken enpr timati non ſunt: ita etiam ſentiteii tond nin Vinmyne. Dec. in conſ. 484. num. 12.& j. nß Tendd. ſGeuma uie conueniunt innumeri Doct. cumui draneſn eaureopruin. Tiraq. in d. verſic. ſuſceperit libenn a hele Rqubus nezii 79. quos gratia breuitatis non repadt uhi ag rue en. rum opinio probatur ex d.J. quiinſn ab eihg egtimana ſan cia.. diuus.ff. de ritu nupt.l.e.Ale dndeng Kpuror aleuan ff. de nat. reſtit. quibus legibus mnl d„ dle e un,guhu conſtat, legitimationem ex reſcripu hen ve enpecin den nlcgmaaſ 0
cipis induci quadam fickione, An 1
bis Imperatoris vtar, per quancme,
nationem.§. filium.& d. 9. gener auth. quib. modis natur. effic luiptol alo un 1
1 ergoe. 4 luum d 9 1 3 ſtuae. 1 cula

um Aleran e örr,
dſthum dil— donda apertẽ demonſtraui ſupra in tertio princi⸗ einoffic, do ua Dali articulo, reſpondendo ad l. quæris.& ommunein i Ppnom G.§. diuus, quibus fundamentis iudicio 8, fund 2 i meo non video poſſe reſponderi,& hoc
b d.,. tisante,l ,a eone idem firmat Anchar. in d. conſilio 290. alle
S 1
ba in d'ona a, gatusa Rippa, dum dicit legitimationem n8 nibusa Dot.: colna factam reſcripto, æquiparari ctlinndnid 1 1...— W9 Lcoadiuuan us:lea quod eſt ius rei recuperandæ,& in priſti
unlten ſtituendæ. l. poſtliminium dnem cauſan vlili, num ſtatum reſti.—
sta f. decap.& poſtli. reuer.& hocnon aliter an(paim Ft, nili per quandam fictionem, quia poſt⸗ 1 calun yn liminium ſemper fingit captiuum in ciui⸗ 1 dede A tis a Kate fuiſſe. l. retro. f. eod. t tu.& inſti: quib. 1os perre 12 1... 4 1 ci 20,d mod.ius patri. poteſt ſolui.. ſi ab hoſtibus. atos, quor legi Ergo idem dicemus in legitimatione quæ ediuino, nat&cuu ftex rincipis reſcripto, videlicet illam in- osabſe i duciper icti doablentes, ampten duciperfictionem, vt æquiparatorum ea- tempore le n mroni dem ſit diſpoſitio. l. ſiquis ſeruo. Et ibi glo. lut necinſ: cineal& Bart. C. de fur.& ſeruo corrup.& lalo. in er.& ſicconc nrdenngu gex maleficijs, numer. trigeſimonono. Inſt. cpalia,& pn enthan de actio. Alcia. de præſumptio. in prima rca idem, co in regumne parte, nu. ſexto, ſi igitur talis legitimatio di- romiſ.& ibi Siegun citur ſieri quadam fictione, ſequitur neceſ- uipro emptq amnill fario, qnod talis fictio retrotrahi non poſsit Alt.& vltima in præiudicium alterius, vt ſupra late de- don obſtant ar amenin monſtrauimus,& tradit Bar. in d.§. I quid 833 V ſitantum. quem refert& ſequitur Anto. de conſ. 226. quj ae regamn.. ffech Dainuaſt.2 Ialen Roſſell.in tracta. de legitimatio. de effectu 6 8 8 4 slegitima. cauſ vl.nu. 0. ver ſed ſtat dub ũ. d. nin ſenn. an 1 Secundo& propius poteſt rñderi t ꝙ b— pr ineretur, ein e nonma gnch. I Soci. alijq́; quotquot ſunt eorum
ariſeiur 22 mefſententias ſequentes, loquuntur in legiti- in reſponlol 9 r 6 matione valida& perſecta, factaq́; pręſen⸗ ltifarie reſpo E=i pot gini legitimatis, ex qua legitimitate effici-
nſio pendete in quuiiiuntur ſui,& ſic in poteſtate legitimantis re- reſcipto Piuidiguntur,& hocconcludunt eorum ratio- licie,& img=tihnes, ſed nos ſumus in legitimatione facta Iaſ.in d.9. 62n idmfnn abſentibus legitimatis, qui propterea non poſt Bene,dINorimen fuerunt redacti in poteſtatem legitiman⸗ legitimatun Anchad tis, nec ſui hęredes effecti, d.§. generaliter, nta vera& inn& uicet fuerit ratificata poſt mortem, atta⸗ e ſolum ex mes monitu men non facit legitimatos ſuos hęre- 3'laſonemi 2² à lalde des, nec fuiſſe in poteſtate tempore mor- relatis Cott ameaa iis led ſolum ſumit vires tempore ratitica- ati non ſunt i⁵ i 4 tionisvt ſupra latè docuimus. Imn Tertiò reſpondetur eos loqui in legiti⸗ Doimu matione ſpuriorum, quibus tm̃ ius politi- Tlerhen uum ſiueſit canonicum, ſiue ciuile obſtat:
ifepet quocaſu dicitur veralegi timatio, ſecus au⸗
fateri
in conſ. 43—
Sed roj reut füind tem in legitimatione ſpuriorum, quibus opimefr 4 1n A 1us diuinum vel naturale eſt impedimen- .diuus. ulgh m to quocaſu non dicitur vera legimatio, ſed
eallcit Potius diſpenſatio, vt ſupra probauimus, aube, ä& inaexpreſſe ſentit Ancha. d. conſ.290. in
ha Prinein illis verbis, amouetur ergo per in⸗ denerl dultum Principis obſtaculum ſiue macula cihe ao iure quam naturali inducta: vult ergo
— — —
7 7— 1L A =—
bECISIOCXXI.
2¶σ quod ſi obſtaculum ſiue macula inducatur a iure naturali,& multo magis diuino, quod non amoueatur indulto, liue priuile- gio Principis,& hanc dici diſpenſationem non legitimationem vltra alios ſupra alle- gatos in 3. articulo addit Dec.conſ.6to. col. pe.verſ.non obſtat quod. Bal. Didac.in epi- tome ꝛ.par.de ſponſ.& matri.c.8.nu. 4. ver. 3. ex eadem, poſt Bal. Pau. de Caſt. Soc. Cro. & alios quos refert. Quartò,& vlt. poteſt reſponderi, Anch. & alios eum ſequentes loqui in ruptura te- ſtamenti in qua eſt diuerſa ratio, t cum teſta mentum, præteritione filiorum ſiue ſcien- ter, ſiue ignoranter facta, ſaltem quo ad hę- redis inttitutionem rumpatur, vulg. auch. ex cauſa, cum ſimilibus. C. delib. præteri. quia in teſtamento debent filij hęredes in- ſtitui, vel exhęredari. Inſt. de exhęr. lib. in prin. ideo nimirum, ſi filij leg timati, qui ẽt dicũtur ſui, õ. quib. annumerari. Inſt. de hęr. quę ab intett defer. rumpunt teſtamẽtum, ſi ſe reperiant pręterios, vt latè conſuluit Dec.in cõſ.õ5.in fi.& ita expreſſè ſentit An⸗ cha.in fi.d.cõſ. Nam ratio quare teſtamentũ rumpatur pręteritione filij legitimati, non ſumitur ex pręſumpta voluntate teſtatoris, ſed ex eo quia teſtamentum reperitur care- re debitis ſolẽnitatibus J.. ff. de iniuſt. rup. teſta.& quia res deuenerit ad eum caſum, à quo incipere non poteſt, sm Bar. in l. pluri- bus.9.& ſi placeat.nu.ꝛ. ff.de verb. oblig. ſed in donatione, maximè in donatione cauſa mortis, non requiritur exhęre datio ſiue in- ſtitutio, vt in l.i.& I. ſi totas. C. de in of. don. & in auth.vnde& ſi parens. C.de inoff.teſt. Steph.Beltr.conſ.z27. col.3.verſ.etiam dona tionem.vol.z. idcirco de vno ad aliud peni tus ſeparatum argui nõ poteſt, vulg. l. fi. ff. de calumniat.& l. ſi maritus quondam. C. de donat.inter vir.& vxo.l. inter ſtipulan- tem.§. ſacram. ff.de verbo. oblig.& hæc cor- roboranturtquia certum eſt, quod adoptio ne, ſeu arrogatione filij, vel fil ę rumpitur teſtamentum veluti agnatione ſui hęredis. 1.1.& ibi gl.& l. certũ. ff.de iniuſt. rup. teſt. & Inſtit. quib. mo. teſt, infirm.§. 1.& iñ non reuocatur donatio adoptione, ſiue arrogati one, vt concludit Alex. d. conſ 40. nu. mi- hi14. volu.4. quem referunt,& ſequuntur Rippa, in rep. d. l.ſi vnq́;. quęſt. 24.& Tiraq. in verbo, Suſceperit, à nu. 2. vſq; ad nu. 6.& ex iſtis quatuor rñſionibus, vel ex qualibet earum remanet ſublatum tertium fudamẽ- tum Socini, proinde eius opinio,& ſalua manet communis ſententia, à qua in iudi- cando& conſulendo non eſt recedendum. 00 SVM⸗

2☛
5 ENATVS PEDEMONTANI dunt, quo calſſ„ Ium A quo caſu non probant am̃ gl. Kran o7. dal
2 VvN MARMI V M.
4 Teſtes deponentes per verba credulitatis, referentes ſe ad iudicium proprium, non concludunt. 2Exceptio prohibita opponi contra tenorem Inſtrumẽ- ti, non prohibebitur opponi contra inſtrumentum, vt cognoſcatur an ſit inſtrumentum necne. Tex, vel ſiatutum, vbi deducit aliquid cum qualitate,
3 tunc& principalis diſpoſitio,& qualitas probari debet. 4 bPrincipis verba narratiua, quando diſpoſitionem indu cant.
ᷣ Principis verba aſſertiua non pro bant, niſi aliunde con ſtet veraeſſe ſuggeſta& Principi narrata.
6 Donatio per ſuperuenientiam liberorum, an reusce- tur vbicunq; conſtat donantem ante donationem
factam filios habuiſſe.
7 kilia non ſolet reuocare donantem à donatione, quem- admodum maſculus.
s Spurij longe minus diliguntur, quam legitimi, etiamſt pater ſit cer tus.
Donator. vbicunq; poſt donationem factam aliquo tem pore ſu peruixit, quo donationem reuocare po tuit & non reuocauit, cenſetur in eadem vsluntate de- tedere,& propterea firma remanet donatio.
10 DVDonatio facta cum clauſula, pro ſe& ſuis hæredibus agnatione ſui hæredis, non reuocatur.
u Clauſula, per ſe& ſuos hæredes æquipollet vniuerſali, extenditurq́; ad omnes hæredes in infinitum.
D Donatio cauſa mortis. an reuocetur in totum, vel ſo- lum pro virili per legitimationem filiorum ſubſe⸗ quutam.
63 Rippæ diſtinctio in l ſivnquam. quæſt. õ. C.de reuscæ dona.reprobatur.
44. L. penul ff de iure codicillorum, verus intelle ctus af⸗
fertur, reprobato Rippæ intellectu.
DECISIO CXXII.
De verbis narratiuis Principis quam pro- bationem faciant,& an donatio per ſuperue- nientiam liberorum reuocetur, vbicunq; con- ſtat denantem ante donationem factam filios habuiſſe? Er an donatis cauſa mortis reuoce- tur in totum vel pro virili?
nlus, dat. etiam citra ve- ap ritatis offendiculum ꝓ vera diſtinctione Rip-
6 4 w K 1 3 7 ℳ
conuenire re
non probari concludenter, ipſam Brune- tam natam fuiſſe poſt donationem, quia o- mnes fete teſtes ſunt ſingulares, in eorum dictis,& eorum rationes non concludunt a neceſſario, i quia deponunt per verba, cre-
muniter Doctores in d. kteſtium, f 9 aümxcni & Cano. in c. quoties, extra eodennei 60
deponunt per verba, videre ſuo Coſ eannc cio,& ſimilia, quo caſu etiam nullam äi gh faciunt,& non valet eorum teſtimon Bar. in l. quod tamen,§. ſiarbiter. ſ den Ang. in l. ſciendum. col.z. in fivbieti 3 3 Docto. ff. de verbo. obli. cum nisper 7
*
d
dCe TI l
3. cilc, cumelet . lume d 90 Napxeſt oe lbeskgun cnpolelcsr⸗ Navollro non
„
2
aiſewuumpolt lplam
Kin cſtaris in ſat edaHsper ampcſeefe, Ulum citafis in ſuis com. opinio. in ven ematamp„, Leglummdodis
Teſtis de 9 de ü rulle fluanes e ponens d eredulitate, excqube Sile ſn
teſtibus non proba e„eee tde arnecelläloss“ probatur xtas alicuius ai ti 13 ouudio
terminis decidit Bar. conſi. 92. collj. Ka9 faciunt cumulata per laſ. poſt alios petasſ relatos, in l. 1. in princ. col. fin. ſide uni aspriacepſte⸗ iure. Et dato non tamen concello, quui egimälh— ſet probatum dictam Brunetam mta andung iſſe poſt donationem, attamen dicitunm nludnonſ probari, ipſam fuifſe filiam dominii dun de praide mantis tempore legitimationis, omnuv'incque- 4 quiritur arg.l. in dilectis,§. ſi detraditiſu cbllcle nox. act. cui arridet doctrina Barui teumallega in uus. nu. I. de teſta. milit. quem refenii ſiichoaderäth quitur Dec. conſi. 10. nu. 7.& incenim Knuwerba n el 2. colu.3. verſ.⁊ fallit, de offic. delegſte lüglepriu Bart. in l. 1.§.& Parui. nu. 3. ff. quod iin alb.2 1 clam. Afflic. Deci. 21. nu. 14. bonustexuim dlätper elg ſiquis legatum princ.ff. ad l. Cornelcei clurnin 2 ſis, vbi dicunt, t quod ſi ſtatuto pioiſ iiilegC tur aliquam exceptionem opponi ca lltioneinch Inſtrumentum, poterit tamenopponi Fouareſgonli ceptio, quod non eſt Inſtrumentum, f noſide m. xand. conſi. 3. col..lib. 1.& conſi.nujt asgeionenng 2. ac conſi. Ior. nu. 3. vol. 4. Ang. in liona e mes in princip. ff. de iureiu. Paul. de Cili 5 alern verſ.& iſte tex. ff. de conſt. pecRor mulelumckeäm 42. viſisq́; egregiæ. col.. Corn. conſii dnne en 1.& conuenit alia docttri. Bar. in 1 ſ0h uron tor. ff.ne quid in flu. pub. Alci in tragt l egtimaneg, ſumptionum in 3. part. numer. dadi plura cumulat Phil. Simoneta in adi Felin. in c.examinata. numero Sdebuit Marſil. in pract. cri.6. quoniam. numſi ſeq.vbi paſsim co ncluditur t quodquna aliquid alege, vel ſtatuto, velinalcqus ſpoſitione deducitur cum aliqua qulii debet illud principale,& eius qualal bari.& Barto. in l. l. 9.. ff. ne quidhukma
9 0G T.nd Aa,
depumuse
M.
longun 1
dppaind 1⸗
ttaesleglmalos aralls In cen 1depobat- locun, quundota- ten iu aſpondet arum⸗colu.. ver. t Anch.& baul- conſtuuio, Vel po- locumnonlnbere, rnauua cialient,c. der quemtex ia not- 6au polt Oldua⸗ Naos Roman conli eeloncon(z6 cum aniquenpo par. poltum noltrn.nu, No onus proadtin tinceps ltaenuncetac porzunitatemaleen 3 legtrmar, fquoa⸗ melpnon pohan, 3 elellggetge Kilnkrun Kpg 1 Aöedcnaſän Vüur danſonli,
—
—
—
ag nalag
publi. refert Alexand. conſi. nunaoi Kabaſ ül ius tio. verſicu. vnde dico.& conſt: vlimm Lng em moobden mero tertio.ac conſi. 7z. nume llbatts d mang munn Stlem ſllr. eolum. S. verſicul. hoc probo lbun ſnn ia enelrmen tio. conſil. S8. numero14. eodem libtop 3-d ü A Tnagae conſil. i66. in fin. libr.7. Deci. conſi.Fo 1n Ud V eluodlnnd dut mero 4.& conſi 56. numer. 4. conli qanäte mpote dona
conſil. 6z6. etſam numer. 4. cum ſimüt do D unahum aen d hoc eumulatis per Tiraquel.de hei u bc 3 rebug

luo caſun er Doc d Dodor ma unc Keltianng, „Cu in unt 3 uneoin G lhera er di Umt 0 1 AnaJud Seinad 1'' 1 ll ) Onv a
1l. quodte l ꝗ od tan 2. lar dn 1 d
f 4— uin vda. e. deverb, Al cunt,
. eMahe
m. opn N dulia U 1 znon proſ es ans 1
ntc lian at cumulata*alpolad s, in Ll in R colſn
6 1 1
obatum dic a 3runer
is tempore matan nur arg.kin 38 isd act. cut arric Jodarm nu. 1. de teſta tJit qle ur Dec. conſſ e u Olu. verſ.. 1, deoh, .inl. g. I p 3 nuſ .Afhlc. Dech 2x uabha- islegatum pt Skatlel vbi dicunt, t Sdliuct aliquam exc us meniit rumentum,] ii mmn tio, quodnot lnttwen d. conſiz. co. nlAc conſilot. nu. ⁸☛ 4 h incip. ſf det rhals „& ilte tex. f- Tonle ſſaqjegeeg S0
ee
conuenit alia, Iitrlle
fene quidin uchen ptionum inſ 1, ra cumulat h Su In.incexami num. 6 rſil. in praci. 6— Jann vbipaſsim cc dm
' 7
DECISIO CXXII.
§. glo. 7. num. 1.& ſeq.& in caſu legitim 3⸗ oms ita conſuluit Paril. conſi, ⁰.numer. 4 4 & conſil. 1z. numero 228. volum.. vbi pott Alexand. Curt.& Socin. expreſſe conelu- dit, o uod liquidò conſtare debet, legitima⸗ tos eſſe filios legitimantis tempore legiti- mationis: cum igitur in caſu noſtro non conſtet dictam Brunetam fuiſſe natam poſt donationem,& quatenus conſtaret ipſam fuiſſe natam poſt donationem, non liquet eam fuiſſe filam tempore legitimationis, ſequitur neceſſa io dictam legitimationem inaliquo non obeſſè ipſi donationi. 4 Nec obſtat quod in reſcripto legitima- tionis Princeps enunciet tales legitimatos nloslegitimãcis,& verbis narratiuis Prin- cpss ſit ſtandum vulg. clem. I. de probat.
Deci. in c. quæ in eccleſſarum. colu. 17. ver. non obſtat cle. I. poſt Ancha.& Paul. pereumallegatos de conſtiturio. Vel po- teſt reſponderi d. cle.. Iocum non habere, qñ talia verba ſunt narratiua facti alien:, c. ſi Papa, de priui. lib. 6. per quem tex. ita not. Rippa lib. ⁊2 reſponl.c. 6. nu. 7. poſt Oldra- & Cald. per eum allegatos, Roman. conli⸗ 180, colu. I. nouiſsime Bellon. conſ. 36. cum alijs ibi alleg. Crau. de Antiqu. tempo. par. . ſectione incip. propoſitum noſtrum. nu. 9. quæ reſponſio multo fortius procedit in caſu noſtro, cum Princeps ita enunciet ad ſuggeſtionem,& importunitatemaſſerti pa tris petentis tales filios legitimari, t quo ca- ſuverba aſſertiua Principis non probant, niſi aliunde cõſtet, vera eſſe ſuggeſta, arg. c- inter dilectos, in fi. de ſi. Inſtrum. Rippa d.
reſponſ. 6. nu.3. poſt Oldr. d. conſ.258.& in tali legitimatione loquitur Pariſ. conſ. 12.
nu228. vOl. z. Septimus erit arciculus, dato, nõ autẽ con
a ceſlo, quod probaretur Brunetam filiam
natam,& legitimatam poſt donationem
furz fuilſe, tcum tempore donationis tres ſpu-
rijelſent iam nati, an Bruneta poſtea ſuper- ueniensreuocet donationem ex beneficio d.l. ſivngquam, in hoc articulo latè ſcripſit Rippa in d.i. ſi vnquã. in 6. quæſt.& latius Tuaq. in gloſſ. in verbo. filios non habens Erlicet arbtrer opinſonem negatiuam ve- norem,& magis communem. Attamen crocontentus ſola diſtinctione Tiraquel- liibinum 9. concludentis, quod ſi nihil fuit reſeruatum liberis natis tempore donatio nis, tuncpoſtea nati non reuocabunt. Nam qua ratione priuauit iam natos à rebus Onladis, eadem ratione veriſimile eſt, quod
218 excluſiſset naſcituros, quos minus dilige- bat. ſed tempore donationis nihil reſerua- uit iam natis, imò tunc erant penitus inca- paces: ergo Bruneta ſuperueniens non re- uocat,& licet 1dem Tiraq. numer. 10. videa tur hoc relinquere arbitrio boni viri, atta- men in calu noſtro quihbet bonus vir ar- bitrabitur, donantem idem fuiſſe donatu⸗ rum, etiamſi de tali fllia naſcitura cogitaſ- ſet, pluribus rationibus. primo, quia cum tempore donatonis effent iam nacitres fi- Iij, nõ eſt veriſimile, quod retrotraheretur donans à donando natiuitate vnius, argu⸗ mento l. ſi fili. ff. de lega 3. Aretin. conſ.92. columh. 4. verſicul, quid enim ſi hære ditas.
7 Secundò quia nata eſt filia, t quæ non ſolet
reuocare donantem à donatione, licut ma-
ſculus, ſecundum Corn. conſi. 4. colum. 4.
volum.3. quem refert& ſequitur Rippa in d. J. ſi vnquam. quæſtio. 8. numero decimo- ſeptimo.& Tiraq. in glo. in verbo, omnia vel partem. numer. 27.& ſicut magis dile⸗ xit donatarios in rebus donatis, quam fili- um maſculum iam natum, quo poterat con ſeruari familia, ſiue agnatio, ſi fuiſſet legiti mus, veriſimile eſt, quod pariter donatter, etiamſi de filia cogitaſſet,& præcipuè de
tali nata ex tam damnato coitu, cuius nati⸗
uitate non reuocatur donatio, vt concludit
8 Rippa quæſtio. 25. Tertiò t quia ſecundum
communem contingentiam longe minus diliguntur ſpurij, eliamſi pater lic certus, quam legitimi: non enim ſecundum natu⸗ ram ita proni ſunt fornicarij parentes ad educandam,& inſtituendam prolem forni cariam, ſicut legſtimam,& naturalem, vt expreſſé concludit Ioan. Andr. in. d. merc. ſine culpa.colum. 9.& Præpoſit. in c. tanta, qui filij int legit. colum. Il. conſiderata eti- am qualitate perſonarum, quibus fait do- natum ſecundum laſo. in authen. ex cauſa. numer. 6. verſ. 4. C. de libe. præter. Nec et prodeſt ſubſequuta legitimatio: quia ſitalis ljegicimatio ſubſequuta non prodeſt iam natis tempore donationis, vt concludit Rippa d. quęſt. 30. ergo multo minus debet prodeſſe tilijs naſcituris, cum in iam natis ſit maior amor,& affectio, quàm in naſci- turis, vt pluribus rationibus,& auctorita- tibus comprobat Tiraq in d. gloſſ. in ver⸗ bo, Filios non habens. numer.. 2.3. 4. 3 prę miſsis conuenit, quia donator poĩt legiti- mationem factam ſuperuixit annis tribus, quibus potuit reuocare donationem cau- ſa mortis, quam tamen non reuocauit, quo caſu cenſetur, in eadem voluntate de- gedere, ipſamq; donationem ratam,
OO 2&e

& firmam remanere, sm magis cõmunem opinionem Docto. quos cumulat l'iraqu. in gloſſiin verbo, Suſceperit! beros nume- 173. quibus addo Pau. de Caſtr-cont. 200. in fin. in antiq. Corne. conſi.1iS. in fin. vol. 2.& Peci. conſ.242· col.⁊. verſ. ec breuiter, dum approbat Angel.conſi.⸗6 incipien. Petrus de vrbe veteri, dicens cum Ang. eſle com⸗- munem opinionem. Cur. lun. conli. i. nu. 12. Steph. Beltr. conſ. 0. nu. 3. vol.i. Scin.in Iun. conſ. 67. num. 43. vol. 2.& facit d.l. eum qui voluntatem. ff. de proba. vbi alleganti voluntatem mutatam incumb t onus pro- pandi, quia præſumitur quis in eadem vo- Juntate durare ia qua fuicl. cum hie ftatus, in priac. ff. de dona. int. vir.& vxor. c. ma- iores de bapiit. Cur. in l. pacta nouſa ma. numer. 20. C. de pact. dominus meus conſ. 3. num. 6. quæ omnia in caſu noſtro mun⸗ untur validiſsi no,& qudem iudicio meo ineuitabil fundamento quod ad ſuſtmen- dam hanc donationem cauſa moris ſuffi⸗ 10 ceret. Nam t cum ea donatio ſit facta abm- teſtato adiecta,& ſæpius repetita clauſula, per ſe& ſaos hæredes,& c. non reuocatur talis donatio agnat one e iam ſai hæredis tex. eſt expreſſus inl. ſi quis eum teſtamen⸗ tom,& in bab inteſtato ff. de iure codicill. & ibi gloſſ. Bar.& Bal. vbi codicilli ab inte- ſtato facti, non infirmantur agnatione eti⸗ am ſuihæredis, vt expreſſè d cit tex. in d. ſiquis teſtamentum. ve ſ.& ſi poſt codictl- aI 10c. in illis verbis vel ſuus hęres. Nam t cum ma verba indefin ta in donat one poſita ꝑ ſe.& ſuos haredes. ęquipolleant vniuerſalt, extendanturq; ad omnes hæredes in infini⸗ tum. l. in annalibus,& ibi Doc. C. de leg-l. hęred sappellatio,& l. ſciendũ. ff de verb. ſig. quib. adſtipulatur Bar. in 1.6plaribus. ff.de leg. 2.& in.. f. de reg. iu.& ibi Deci. non polsintq́; tal a verba magis veriticari, quam in illis legtimatis, etiam ſi dicerẽtur effecti ſui: ſequitur neceſſario quod legiti- marione iſtorum ſpuriorum, non reuoca- tur talis donatio, cum ſaltem in genere, tam de natis, quam naſcituris cogitauerit, eoſq; etiam ab inteſtato ſuccedentes donatione grauauerit d. lI. ſupra alleg.& hoc eſt quod ſentit Bar.in conſ.ꝛ10. col. i. verſ.non obſtat I. quis cum teſtamentũ,& in l.cum pater. 9.cũ exſtimaret. ver.ſi ſimpliciter. ff. de leg. 2.& ibi Pau. de Ca. nu. z. Are. cõſ.83. col. 3.& 4.& Rippa in d. l. ſi vnquam. quæit. iy. col. pen.verſ.ad tertium. Odauus,& vltimus erit articulus, dato 8e nõ cõceſſo, quod natiuitate,& legitima- tione diciæ Bruneię regocaretur donatie
SENATVS PEDEMONTANI 12 cã mortis, t an reuocetur in totũ velſo vel ſoſh
8
virilic Et prima tacie videreturd tionẽ reuocari in totũ, smR fi.& q. 20. vbidiſtinguit, Aut Dater habebe filſũ ã natũ exosũ,& tũc ſolũ reuocenu Virili. Aut pater nõ habebat filiũ anaßie 0 m,& tũc reuocetur in totũ. Sedſaluas ti excellentiſsimi iurecõſulti reuerenta d traria opinio maxime in caſu noſtro dit
12 1 iure verior,& cõis. ſ. vt ſolũ reuoceturm
vii arg.l. pe. ff. de iure codicillorum à
cũ pater.H.cũ exiſtimaret.ſff. de leg uä Bar. explie, pet q uranta tenuit Balmdi vnq; reierens Dy. in d. 9. cũ exiſti marasi Bal inl.. col 4. verl. ſed quid ſitpe dons n's.& c. C. de inoff. don* perte«indla ff de iure cod ci:l.« in l. ulio pretetuuaal 2 in iin. ff. de iniutt. rup. ceſt.& eit deman Ang. in d.l. ſi vnq́; dũ allegat d.pe aci 215. nu. 5.& in rub. ſr. de libe.& poithaln nu. 5. quos refert& lſequcur Tiraqynlgs in verbo, filios nõ habés. nu. 5.&on opinioni aditipulatur alia apud melhan gẽs rõ. Nam ceſſante hac donationelas ta non habuiſſet in bonis donat snlliim virilẽ, in qua tmn ꝑꝑ donationè diiceneun ſa,& circũſcripta. Ergo ſatis ſibieſfecan vt eatenus, quatenus, læditur,& ciam ſcribitur, reuocetur donario, cũ inalipi tionib. nullũ ius habeat. ita videturſens Areæinl. Titius, in pri. col. fi. in ſinal bus bis. ff.de li. poſth. per tex. in aut.vtchen cog§.ſinaũc hęc obſeruata. Et* pouunt addi Doct. tenẽtes, donanoi- ter viuos factã ab habẽte filios nô en per ſuperueniẽtià! berorõ,& liceti tione inter viuos videatur in Doch qua pugnãtia, atiñ n donat one causs tis, quæ in hoc æquiparatur legatisdl cellu§. fin.& l. illud. ff. de don. cimo clara,& cõis cõcluſio, quod non feuosi niſi pro vi ili d.. pe. ff. de iure cod dl Non obſtant, quæ adducit Ripad proponens, t donationẽ reuocan prohe onibus filiorum ſuperuenientium;qy ne lege loquitur,& eius d ſtinctole ſubuerti poteſt ex his, quæ
—
ſcribilus
Caſt. in d. l. 1 C. de inoſt. don. cuinnd conuenit rationi naturali, qua pra 3 dũ eſt, quod ſipater habens kilumen donauit, quod non donaſſetſi eumnan oſum habuiſſet, quia ratio naturabbi parentum liberis, non autem extraneii dicit.l cum ratio. ff. de bon. damna. n then. de hære.& falc. 9. primum Knſ authen. quib. mod. natur eff ſuieigen eiendum& c. fina. 17. quæſtio. 4 Slc
b
di b-mn 4.G
ga in ü
mmtum ex lr
telgo mnohlantel
maom tant
=,„ Ic 1 enälgehe 0 ni? mn 44
n Küch 4 Külo faturd, in odetamleſh
dn 4
le.
ruls,itaa
b ¹ Et ſicnet
doruionem blum
h
1
däicendum ell,
mackſtiſet
nmntostebus ülamſciuumält di unmenſal⸗
gn non à bin
(owen
„Am
mäpatte, E , guos i hocmaximi to, in quon imatyvtliſne Wah 1 KNobſtan wm merpr Cowminatimi- Wora itadici lauthen.ex( qun licet ve nem intellec codicills ad h potißima,3 1 juriconlul d Poruonepolin terdepoltu an Satapropartge dedetentut 3) mca 3 dte nene ogtall elegre unzamg eleg.⸗ e n
nb detliog
Gla. d. non exe dogug dumusd
ula
eu
Rtionbusum nato⸗ Kdorausprilauetat, aurudumeltincalu m lahann dicitur Manudbdemoaltra
onlopedd.pe. loembere, quan⸗ dunndo erntrellcta pondeealendrum AudRom onlö. ſt ecundum commu- legem lam wmellgin urum ſciprisanamen palb mno gpterqaun At Pgass felocan 1 mumeklle guhn ſcoglaul Eticeo e⸗ tur, queinoldum lo nomnarimſunt huno lältem nge enneparnen,
tähn nälcun
äergelleulz, ng ſelculz uß.
Ä uand⸗ Aalle
8

tprmaa. dend 0 er— ucan int Ktt 20. 14 9 G n. wdſt—2 Au dna tüexO,= dan
ut patern 2 din tuc ü
3 Ucreuo ai di llentusimi 256 RR
langlpe.f. ec nen düexi n rer,, pleper Wra weſeteas Dg 4 cenn, blxco. 4 ve. 16 Xc.C. de noſ 19
f
dpern lure cod dilL.. dnlo 4. ſ an. H de iniu eſta.
in d.ſivnq; ds llegut d.. R Imrub. hde quos refent è 22 ncurl erbo, lios n 3 d, Wonladitipuhs alag d. Nam cellat ⸗=dcdon
on habuiſſetti ε. 14
e,in quatm pi ¹kntoii Lcurcũſcripta. 2yſaublas atenus, quateſ au læiue ditur, reuocetd naihill ib. nullũ ius h e=t.launt einl. Titius, in. Solaund flde l.poſthig wnus §.lUnaũchęc q lunt addi Dot: Mätn „1uOs factã ab eetlo ſuperuemiẽti Aoid einter viuos ſ funf pugnät a auf meuun, uæi hoc æqi er augt 1..Rin.Xlill.desn a& cõis cõclu uin ro vitili d.p E einct Nonobſtant, q m ü Ereud
onens,fdont ne bus fliorumſ ende ege loquitur, A* jerti pole ee, ge
undih
1Ag9 b. mod rrckliß
e= ee w„.Una ndom?
LECISIO GCXXLI.
am natum non odio habuiſſet, non donaſ- ſet, ita dicendum eſt, quod ſi donauit ha- pens iam natum exoſ um, quod non donaſ- ſet, ſi cogi taſſet filium ſibi naſciturum. Et deo iſto caſu deberet donatio intotum re⸗
uocari propter præſumptam mentem do- wün nantis, ſecundusn diſtinctionem Paul. de Caſtr.& propterea etiam ſine lege& ratio- ne, quod idem Rippa ſubdit, donationem
ſcilicet in totum reuocari, ſi pater filium
dh, iam natum exoſum non habebat, quia ſi
non obſtante filio nato, quem diligebat, do nauit: ergo multé fortius dicendum eſt, quod etiamſi cogitaſſet de filio futurò, in quemnon tantus eratamor, non deſtitiſſet donare. Et ſicut priuauit iam natos rebus donatis, ita ab eis excluſiſſet naſciturum, ſi forlan non à toto excluſiſſet, attamen ſal⸗ tem àparte,& pro portionibus iam nato- rum, quos iam rebus donatis priuauerat, & hoc maximè coniecturandum eſt in caſuj noſtro, in quo tantum filia ſpuria dicitur ſupernata, vt ſupra in 7. articulo demonſtra uimus.
Nec fobſtat reſponſio Rippæ ad d.j. pe. quam interpretatur locum habere, quan⸗ do nominatim a filio iam nato erant relicta legata. ita dicens reſpondere Alexandrum in authen. ex cauſa.& Lud. Rom. conli. 181. quia licet verum ſit ſecundum commu- nem intellectum, legem illam intelligi in codicillis ad filium natum ſcriptis, attamen potiſsima,& principalis ratio, ꝓpter quam iuriſconſultus decidat legata reuocari pro portione poſthumi tantum, eſt illa, quia pa ter de poſthumo non cogitauit. Et ideo le⸗ gata pro parte reuocantur, quæ inſolidum deberentur à filio, à quo nominatim ſunt relicta, ſi pater de poſthnumo ſaltem in ge⸗ nere cogitaſſet, l. poſt emancipationem.ff. deleg.3. per quam l. ita dicit Bar. in d. l.cum pater. 9. cum exiſtimaret. verſicul.. caſu.ff. deleg. z. quæ quidem ratio non cogitatio⸗ nis de fllio poſthumo etiam militat in do- natione, ideo nimirum, ſi Bald.& alij Do⸗
dor. ſupra relati ex illa l.pen. argumentum ſumant ad reuocationem donationis, ex ea ratione, quia non fuit cogitatum de poſthui mo, non ex ea, quſa fuerit nominatim gra- uatus fllius iam natus, quia ſi ex ea ratione poſthumus, de quo non eſt cogitatum, non tenetur ad legata pro portione ſua, quia fi⸗ us amnatus eſt nominatim grauatus, fe⸗ quetetur arguendo a contrario ſenſu, quoc
llegatum non eſſet nominatim relictum à
lo iam nato, quod tali caſu poſthumus etiamadlegata teneretur pro portione ſua,
X
. 21 & ſic inſolidum ſoluerentur, argumento d. Il. ſi quis cum teſtamento.& l. ab inteſtato, ff.de iure codicillorum.
RESPONSVM CLARISSIMI Iuriſconſulti, D. Aymonis Crauetæ ſuper eadem materia reuoca⸗- tionis donationis cau- ſa mortis.
8VM MARIVM
a Donatio cauſa mortis facta metu alicuius periculi im- minentis, tacite reuocatur periculo ceſſante,&
nu. z. declaratur.
Donandi cauſa quam diu permanet, tam diu conſtare debet donatio.
4 Leges per gloſſ. allegatæ in 1.3 ff. de donat. cauſ. mort. vbi tacitè reuocatur donatio conualeſcente dona- tore, in quibus terminis loquantur.
Extenſio, non ſolum ad caſum diuerſam rationem ha- bentem, verumetiam ad eum caſum, in quo minor ſit ratio, licet non diuerſa, etiam in materia fauo- rabili fieri, non permittitur.
Clauſula ad habendum, tenendum& poßidendum, ſequuta morte donatoris adeò generalis eſt, vt quã docuuq; mors donatorus ſequatur, ſuum ſortiatur effectum.
Generalis diſpoſitio idem operatur, quo ad omnes ſpe⸗- cies, vt eas includat, quod ſpecialis enumeratio, ybicunque eadem interuenit ratio.
Generalis diſpoſitio reſtringi non debet, nulla interue⸗ niente ratione reſtringendi.
Sequentia ex præcedentibus declarantur, vbicunque dubiaſunt, ſecus, vbi certam habent oratisuem ſe- paratam,& determinatam.
10 Repetitio præcedentium in ſequentibus non fit, niſt ratio ſuadeat fieri repetitionem.
N repetitione facienda, obſeruanda præcipue eſt mens diſponentis, etiam contra regulas iuris ad repetitio nem pertinentes.
12 Eene ralia verba incertitudinem inducunt.
3 Probatio generalis vel vti incerta,& dubia non con-
cludit.
Donationem in dubio reuocatum non cenſeri, inteꝝ pretatio facienda eſt.
s Reuocatio legati odioſa eſſe dicitur.
16 Donatio remedio l.ſi vnquam. C. de reuocat. donatis. non reuocatur propter legitimationem filiorum ſubſequutam, quando tempore donationis alij ex- tabant liberi.
17 RKeuocatio donationis, quæ fit ex remedio legis, ſi vn- quam.& ea, quæ fit ex titulo de inoff. donat. quo- modo dißferant.
18 Diſtinctio notabilis affertur, An,& quando donatio tanquam inoſficioſa per ſubſequutam filij natu- ralis, aut ſpurij legitimationem reuocari poſ- ſit.
Donatio, quæ non fuit in officioſa re,& conſilio is totum nou reſcinditur, ſed ad legitimam tantum,
00 3& quan ·
2
A&
*2
B
14
8
O☚

ey quando aicatur inofficioſa conſilio eſſe,& nu. 20. declaratur.
RESPONSI D. CRA VETAE
ARGVMENTVM.
De donatione cauſa mortis ex certa cauſa facta, an ea ceſſante cenſeatur reuocata Dona tio. Et an reuocetur ex diſpoſitione l. ſi vnquã. Cde reuocand. donationibus propter legiti- mationem filiorum ſubſequutam, quando tempore donationis alij extabant liberi.
IVINO ſubſidio ez corde poſtulato, cogor E infra rem ſcribere in ter
mino tam angaſto de li⸗ te annoſa,& ſeculove-
A luti priſco inſtituta, per
ee quondam Magnificum
dommum Dominicum Taparellum ex do minis Genoliæ contra Gouonos à Foſſa- no dubia duo præcipuè agitantur in alea hac iudicij. Primum an donatiocauſa mor-⸗ tis facta per quondam nobilem luuenalem Gouonum memorato dommo Domini- co, ac dominæ Georginæ eius ſorori, quia in animo haberet donator ad partes lon- ginquas recedere pro certis cauſis,& votis factis abſoluendis, cum anceps ſit reditus, quo religioni, aut eonſcientiæ ſuæ proſpe- ctum eſſet, reuocata dicatur ipſo donatore incolumi ad patriam reſtituto ex vrbe Ve netiarum.
1 Dubium facit, t quia donatio cauſa mor- tis facta metu alicuius periculi imminentis cacitè reuocatur periculo ceſſante, gloſſ.& Docto. in 1z. ff. de dona. cau. mort. argumen to l.non omnis.ff.ſi certum pet.& l. ii mor⸗ tis.z. ff(de dona. cau.mort. Sed hocargumen to non obſtante in ſententiam conſentio Magniſici, ac celerrimi luriſconſulti domi- ni Octauiani Cacherani veluti fratris ma- ioris honorandi per dictum Cumaa in l. Marcellus. 9. Paulus. verſicul. tertia diffe-
² rentia. ff.de donation. cau. mort. vbi, t quòd donatio cauſa mortis facta metu inſtantis Periculi, tunc reuocatur periculo ceſſante, quando traditio interceſsit, quaſi veriſimi- le non ſit, voluiſſe donatorem, vt remane-
rent bona apud donatarium, exempto ape riculo donatore, quæ ratio ceſſat, quando traditio non interuenit, ſed confertur do- natio poſt mortem, quod Cumani dictum, licet non ita ex fide relatum, ſequitur De- ciꝛin d. l. non omnis. colum. 3. num. s. ff. ſi cert.peta.
RESPONSVM D. CRAVE T AE
3 tionis, quæ t ipſa nunquam non conla
Secundò, conſidero ad consr dicti Cumani, quod vbi traditio nonſi an cet fiat donatio periculi formidine a 7 ob talem metum non vult donator 4 venire ad donatarium. at demum pol 3 tem, itaq; mors ipſa eſt cauſa finalisi N donationis. Plane certiſsimumeltna fatum ceſſurum tandem, ob id dic aain Reßenbrmmlid— enenlsd teſt ceſſare cauſam donationis ericlan 3 llruidj H0 uromesin ceſſante, per conſequens reuocatiotacni r duci non debet, tanquam ceſſet auſaan 9,
mationen
porrò conſtare debet donatid quamducq nandi ſtat cauſa. l. ſi cui. 9. ſi.ſfex qubas maior. 1.2. 9. omnes, ff. de iu. l.qui nomi ff. de adminiſtr. tut. quæ iura ad hoccn Signorol. conſil.35. colum. 2. poſtpuns ſacit regula, quod ceſſante cauſa ceſtuai ctus. lradigere. 9. quamuis:ff. de icreym e ſe clum. arguendo à contrarijs l. 1. ff.de his quln nconſit coun Knanlö⸗ cd ſui vel alie.iur. aulb,incit ſcmalb n ſe Tertiò conſidero pro hac opiahquæratiof Imnäcontonem t quod glo.in d..z. ff.de dona. cau.mna umnem unpſ ipels Nio äuam tat illa duo iura, in quibus reuocatuus ins eſſet in Iri ekrngendi, donatio conualeſcente donatore, qusb; qunttona ihi emmt,ſelquan, ra expreſſe loquuntur, quando domaan cnaveb liſt dotkeono donas didit, vt poſsit repetere, aut vendicne unspobqddentt reowena hcuitatem nèſi volumus extendere dicia iun,quf dtinente,ſevi Lto,qgr onftar do donator poſsidet fiet extenſiotaiſſ pobt nonfact em- diuerſum, habentem rationemſepaan Jeque obli dtau netingivetbe contra l. fin. ff. de calum.& l. Papmanf llaſequutam n xpraccdentidgyide exuli. ſf. de mino. diuerſitatem autemai lcct donatotim um cuſim auſolem nis oſtendit Cuma. in d. l. Marcellusſiiy nia perggenten averug etſtcuena de donat.cau. mort. rationem etiami zodia dechlarn Recenrbosden 11 ſitatis manifeſtam feci in fundamenn, ſeruspinimn ſcelegan emfm⸗ ximè relato. quinetiam t non ſolums libunpine bi naluneceraaben⸗ extenſio ad calum diuerſum, habem tsotaonem m n èderemmann tionem ſeparatam, verumetiamadanf Na ſt epetin tenium atrſt ſum non fit, in quo minor ſit ratio,lai dunen enu n eim apoſ 147 diuerſa, etiam in materia fauorabii dicneregeinn in nach tendibili l. cui pacto. ff. de ſeruisex tnten enni lege Iulia.§. hoc capite-ff. de ritununi iura ad hoc citat Socin. in conl.) cou ultuu&èn in fin. libro tertio. Tradit idem èuti nlincolſ ltuine dtn 1,3. in princip. in 4. not. ff. de verbocn modebio
t 1 N waandum 9 Mſa uengene⸗ eWer ainteruẽ⸗ „e ce ere,nlainter. no Ge, mm relteingiſd d namna. anr ee Wdi Bun Oh.4 mnlerationer ih 1 bin dverba,b4 9 NeincontaScolu- pb. in co. a ncod.44 colu.
—
—
Ktuatum eton, lan 3 irepetenzeg ce legn d 9 dſeu b in inſtr, Kn 1 8
89
T dei &X. u— 4 4 Imò oportet eandem eſſe rationenus Naapiing idta Acdl Vs. ad, demüütſttt umacenn no, vtfiat extenſio, Klexan. comſ nr, g en 8 ca ſi. verſicul. vel dato, lib. 2. cæterna Npmom aſätde
met quis an tanta ſit ratio reuocndin tio, quando donator poſsidet,& bhn
non eget, quanta eo non fruentehi ſus ſieadem ſit ratio reuocandiqun fertur poſt mortem, atq; vbi tradunt
tim bona.
äkein douhgg Wal 18 crcame ll w drin ſemto ſgr
ft, an

DEREVOCAT. PONAT. CAVS. MORTIS. 220 Anchara. in conſ. 262. præmittandum eſt quod in traditione, verſic. his non obſta nti⸗ Bus. ſed nulla ratio mouet, vt reſtringantur verba ad mortem vnius temporis, potius quàm alterius, ex quo donator fruiturus erat bonis, quam diu viueret,& reuocandi
man Salehig
brang Lünaid, fquæ verba ſunt general Suanalseuncle i, ſe uatur mors, ſiue in peregrinarionè,
awühen poſt: ergo generaliter debẽt intelligi, vu.
Taarden 9 lde precio. ff. de publici. l.i. 5.& genera i⸗
Cmorſ⸗ ſt au u ter. ffide lega. præſtand. cum ſimilib.& vbi
mis. Pla m niün u teſtrictio fit verborum generalium, illud
eſſurum dem bgd eſt, quotiens non eſt eadem ratio omnium facultas in integro erat. are cauſal um uh, comprehenſorum ſub generalitate: f at vbi II Tertis reſpondeo, quod in hac materia percond Pnuri eadem eſtratio, idem operatut generalis di- repetitionis mens diſi ponentis præcipuè eſt ndebet, 1n chänd ſpoſitio quoad omnes ſpecies, vt omnes in- obſeruanda, quia fit, aut non fit reperitio quztign 6 Rtaa dludat, quantum ſpecialis diſtributio, Bart. er mente diſponentis, etiam contra regu⸗ onſtarec 2 aann inl. ſi pluribus. ff. de legat.z2. not. in c. quia las iuris ad repetitionem perrinentes, l. Iu⸗ tat cauſa. † Nui zänhe cirea, de electio. lib. S. Paul.de Caſt. in conſ. lius Paulus.& 1. cum ſeruus. ff. de condi.& 1a,§. omt 32 ae hi 7. notandum eſt, colum. pe nul, poſt med. demon. Bart. in d. lSeiæ. 9. Caio. ft. de fund. jminiſtr, a 9 dicfz ſib. 2. Ided dicimus, t diſpoſitionem gene- inſtru. Paul. de Caſt. in conſ. 23. viſo pun- ol conſil na una lem reſtringi non debere, nulla interue- cto ſupra ſcripto. col. 2. circa mecl. verf. pro Sun gu r um. i niente ratione reſtringendi, Bal. in conſ. 48. hoc etiam facit veriſimil tudo. lib. 2.& in digen A andaet uia verba, lib. 4. Angel. in conſ. a81. colu. conſ.10. viſo facto,& dubijs, in fin. lib. r. 8 6 As muisſtau 1. Abb. in conſ. i. colum. 2. in conſ. 44. colu. Alex. in conſ. 47. colu. 2. poſt med. verſ. ſed c zeon Ieulttlü 1 ia conſ. /1. colum. fina. in conſ. 64. colum. iſtis non obſtantibus. lib. 5. Aret. in conſ. z1. alieim. enult.lib. 1. in conſ. 55. colum. 2. lib. 2. ſed in præſenti. col. z2. circa. med. verſ. ſed ſi di- id conl 5) pio hec quæſo, quæ ratio reſtringendi donationem ceremus.& in con. 148. paucis eſt agendum.
gloend. decmase ad mortem vnius temporis, potius quam duoiura, Tübanatm alterius“ eſſet autem ratio reſtringendi, io conualf ete uuſn quando bona iam eſſent tradita, vel quan- reſſeloqui ²ar quniſu do irreuocabilis donatio eſſet. porro dona⸗ t poſitré a2 reauuie tore poſsidente,& reuocandi facultatem olumus eſaa derediun obtinente, reuocandi ratio, quæ conſtare nator poſſ ii fetandun poſsit, non facile videtur. um, habe, nniinee Neque obſtat, ſi dicatur reſtringi vetba al.fin. ff.9 lriſhe ill ſequuta morte, ex præcedenribus, vide- F de mind Jerliurutn licet donatore votorum cauſam, aut ſolem⸗
„. 1 1 ½ν ait br 451 tendit Cu s=ndlhnelloy nia peragente, I quia verum ett lecluentla
3 4 r 3 1 nat, cau. m aaratiommtium dubia declarari ex præcedentibus ciaris J. ſi
in maanen in. ff. de lega. I. cum ſimi- manifeſta aintnünen ſeruus plurium.9.fin.f delega.) di. clato, quil ua mfuuntlur uibus. plane vbi ſequentia ſunt certa naben⸗ elch verlnabe tia orationem ſeparatam,& determinatam, 10 i
5 rurtnae non fit repetitio præcedentium ad reſtri⸗ nſeparats e= mion Ctionem ſequentium, etiam appoſita di- ontit, in q— 18 ctione repetitiua. l. qut fundum. ff. de con⸗ ,eiuim Ens ich trahen. emptio. Bart. in l. in repetendis. ff. bilil. GiS kän m de legat. 3.& in l. Seiæ. 5. Caio. ff. de fund. llia.9.hoc asteitan a inſtru.& in conſ. 7. viſa facti natrationte, dhoc citat ²* rian, Bal. in conſ.ↄ8. in reſtitutione dotis, in pri⸗
libro tert Anuine mo dubio, lib. z. Paul. de Caſt. in conſ. 275.
1 rincip.in mef h ſuper primo quæſito dicendum videtur di- pportet eae nelt oll ctamſubſtitutionem. col. penux.in 5.dubic, fiat extet Alem em lib. primo in conſ. It. ſuper primo quæſi⸗ erlicul. ve Pllb oen do. in quantum quæritur, in 2. dubio. g in an tan ntoni w conſ. 16. viſo dicto puncto,& dubijs, in fin. lun dol* üd ib. 2. Alex. in conſ. 66. col.z. circa med. lib. unnd⸗ ran— ontn 3„cum ſimilib. ſed iſta verba ſequuta morte eg 52 eroanga pponuntur in clauſula omnino ſeparata en 4 V 12 Vata oratione diuerſa. poſtno V 10 Secundo reſpõdeo, t quod repetitio non on. u ichun fit, niſ ratione ſuadente, vt fiat repetitioò, marto argu cndun an Romain conſ. 345, circa primum, ante fin clauſula,a ulxauttd 5.
jendum R
col. 2. circa med. Socin. in conſ. 64. colu..
circa princi.lib.3. 8ed intueamur donatoris
mentem interiori lumine, donationem illa contulit, quo religioni ſuæ aut conſcientiæ conſultum foret, liberalem ſe egit erga co⸗
gnatum nobihſsimum, qui ad matrimo- nium conſenſurus non fuerat, niſi futurææ
liberalitatis inductus ſpe, cauſa conſcien⸗ tiæ ſubleuandæ non vtique ceſſabat, dona- tore reuerſo, ſinon ad nauitas eum confe- ras, ad quos periculo defunctos, blaſphe- mandi, peierandique ſcelus continuò re- crdit. 1
Quintò conſidero, quod verba illa, cum certis de cauſis,& votis factis intendat vo- ta ſua implere,& ad regiones longinquas ſe transferre ſunt verba generalia pluralis
n numeri, t quæ incertitudinem inducunt I.
in tradendis.ff. commu. prædiorum. l. cum Stichus.ff.de ſol.l.prætor edixit.§. quod au⸗ tem. ff. de iniur.l. ita fidei. ff. de iure fiſci. Ol- drad. in conſ.8I. quod proceſſits. cok. z. ideòs non ſequitur, reuerſus eſt donator a ciuita- te Venetiarum: ergo vota omnia perſoluit,
33 t proinde dicimus, probationem genera-
lem non concludere, veluti incertam,& dubiam. l. non nudis. l. non epiſtolis. l. ne- que natales. C. de proba. c. in præſentia, eòd. tit. Gemin. in conſ. 48. colum. 5. poſt princ. Roma. in conſ.z z1. in fin. cum ſimili bus. ita- que neceſſarium foret, vota omnia nomi- niatim fuiſſe expreſſa,& deinde probari ſo⸗
lutionem eorum. Sextò& vltimò, vbires dubia eſſet, quam ipſam tamen clariſsimam arbitramur, in 00 4 dubio

—
₰—
—
14 T dubio iudicium faciendum eſſet, vt do- natio reuocata non cenſeatur, ſed efficax conſtet. Freder. de Senis in conſ. 233. caſus
talis eſt, monaſterijs, colu- fin. Paul. de Caſt.
in conſ.278. paſſus iſte dubitabilis. colum. ex. in I. ſi inter virum.
final. lib.. pro quo te vbi Soc.in tertio not.ff. de reb.dub.& pon-
dero, quod ille text. loquitur in donatione reuocabili,& bi Socin.expreſse dicit, quod in dubio iudicandum eſt, donationem re- uocatam nõ eſſe per pœnitentiam, per text. in l. cum hic ſtatus.§. pcœnitentiam. ff. de 15 donat, inter vir.& vxorem. ldem tin lega- to, quod in dubio reuocatum cenſeri non debet, quia reuocatio legati dicitur res o- dioſa. l. cum quidam. ff. de reb. dub. Alex. in conſ. l6⁹. col.3 verſic.quinto, qu. 1b. 5. S&n coni. 157. col.l.lib. Z.in dub oenim pon præſumitur mutata voluntas, niſi probe- tur, l. cum tacitum. ff. de probat. l. Lucius. ff. de leg.z. cum ſimilib. vt per Alexan: in d.
conſ.i7.
Circa ſecundum dubium, Excellentiſ-
ſimus dominus Ocauianus adeò copioſè, & ſubiiliter ſcripſit, vr acceſsionem non ca- piat, videlicet, quod donatio non reuoce⸗ tur in totum, ſed in viriles per legitimatio⸗ nem ſubſequutam, quando liberi alij iam erant nati te mpore donationis. Sed hic con
16 ſiderandum, t quia ſententia illa videtur receptior, vt non reuocetur donatio hocca- ſu perl. ſivnquam.. de reuo. donat. Bald. in I.. colu. pen. c. inoffic. donar.& in l.2.c. ſi quid in fraud. patro. Salyce. inl. ſitotas, per um textum. C. de inoff. donat. Curt. Sen. in conſ. 74. colum 24.& hanc opinionem dicit communem docin.in rub. ff. de libe.& poſthum. colum. penult.& fin. eandem opi⸗ nionem tenet laſ.in l. ſi is, qui pro emptore. colum.56. num. 276. ff.de vſucap.in rubrx. C. de poſthumis hæredi. inſtit.& in l. cum a⸗ cutiſs imi. col. 2. C. de fideicom. Addo Paul. de Caſt. in conſ. 4 35. ſuper hoc puncto plu- ra. lib z.& licet Socin. contrarium teneat in conſ.226 lib. z. tamen ad eius rationes patet reſponſio ex dictis Paul. de Caſt. in d. conſ. 435. vbi pulchrè& efficaciter loquitur.
Ex præmiſsis infertur, quod ceſſante re- uocatione ex dict. l. ſivnquam. illud ſolum quærẽdum videtur, an reuocetur tanquam inofficioſa,& an inſolidum, aut in partem, nec cadit quæſtio reuocationis particula- ris, quando fit reuocatio ex d. l. ſi vnquam. quicquid diſtinxerit Rip. in d. l. ſivnquam. quæſt. 6. in fin. cuius diſtinctio eſt contra doctri. Bart.in d. l. Titia. 6. Imperator. ff. de
17 lega.⁊. t Vbi diſtinguit inter reuocationem
S E NATV S P EDEMONTANI
quæ fit ex d. l. ſivnquam,& eam titulo de inoffic. dona. Nam ea 1. ſi vnquam. procedit ex Gitas
aio etuan 1
uocatur vt inofficioſa, procedit conin 1 E
luntatem donatoris, ideò ſtrictius nen
zafob 8 1
rur in tokon, or ℳ x
n pulceCdl
dinohetele⸗
e 3 1 Ä1b.2 fumen
...— 1G60” nantis liberis ſuſceptis, illa autem, quan uscocl Je n
eeiuwam tal- entte, ol⸗
editur: offldon=„„ uiri ceditur: propterea Paul. de Calt.inſua maum inoft 18 mucx tequir 1
xranencolſa bo, A in 6, Airev qoſb namech b. dic conlild e mnnontnberin gdiplumrdqg, adicator, Paus colum.2.Ciic
Neque obſtat, quod iſta diſtinciof legatis per Bald. in]. filio pratetiafh inzuſt. rup. teſtament. quia retorquaun gumentum, cum velit Bal. fieri reuoa nem pro portionibus poſthumonma ad natos verò non fit reuocatio, qun runt honorati, licet etiam Baldi diſuna nem reprobet Rippa in d.l.ſivnqun Inlo li 2. Ih. ſtione 20. 1 dülb.
Itaque poſthabita diſtinctione Rin N feando, pot
18 dico ſict Aut quærimus vtrum iſtacon runzabviſlät fuerit inofficioſa ab initio?& concudiu tumis, adthin quod non, cum proles legitimanoneſt kaallo, qut ſed illegitima tantum, cui legitimanan emapralentin betur in bonis patris: Bal. in con 4⁷ο⅞ laknd„dſ do pater, in fin. lib. 4. ſi non deberuregai Inktrumen ma: ergo donatio inofficioſa conliim un proliegih non poteſt, cum dicatur inofficio, nn adqav tiens fraudantur filij legitima, R alag“tetminis coſf fraude legitimæ inofficioſa dici dim bonſaFo,ld b non poteſt.l. cum donationibus.&li matlo. eulc.c.n ter. C. de inoffic. dona. Aut quærimu letbomin den quid facia fuerit inofficioſa ex poſmn Hümamſts peruenientiam filij naturalis,& legi f reucentio im ti cui legitima debetur. Abb. in ouli nanum auteiumg lib. i. Curt. Sen. in conſ. 74. colum,˙- bilus ſmm in conſ./z. col. 1.& alibi ſæpe,& dten 8 in conſn videtur, quod ſic, ſi legitimatio oſtendi- 4 lla Con La in plena forma, ſecus ſi ſtricte,&lmi nlen unk legitirnatus eſſet in eo, quodpatti rült ben, tin: Dec. in conſ.4. Imo ſiſimpliciai beanbm
,.. ſ onatlonen timatus lit,& ſpurius eſſet ex coitu rn cnen li, non dicit donationem inofficiots dlemenun leg timationis forma aliter habeas 9
—
—
—
6
3 daen V if de 4 — 3 ind J. nen kalo 2 38 1 cal.n qla
aulde Citt.in omenio olu. a donato inofli otet, cin lium itima ckberetur, vt moflloſa cons atudcoconll gelled contfale⸗ anls ae inem
trpaudſeum ve⸗ aiorum tempore ndcretur noffico- ldemuut puer bona nor monec omnia prccurter deſcri
ſdmaions,od, fu⸗
bom eliqu lipere, oſſe b intella l tbaul de Cqlh. d. db. e ponl dech⸗ Im pen poltmed& e non incluls a0ie btamenachucnon „ſedac egiimam kaun ban ln delex. C 1 in nem ꝛdocn änter lrenätm og. lunf dlm
——
d andgolt teuoca, dimam
tnanuuu
uünd
Iy N
8 ahenimnzutg
3 5— y poſsit venire etiam contra volunum rug d. näta 2 col. z. poſt med. verſic. ex quibus inti dasrai R col.3. verſ.quinto infero, vbi exprebi 2 etun .— 1 non competere ſpurio legitimalo gan Kdmnatiz t w
lam inofficioſæ donationis.
Sed fingamus filium poſtea matundi gitimatum naturalem fuiſſe, vel ſpund 86 quidem, ſed ita legitimatum, vt veniteſ Kde

—. A 8 ul d li de l bi dan nd d bensſu 18 nuld dna
15 i ill 21
donat meides dt an
lo prar Feen Perej mn. qaan m. cur Jit balgna Poniiq S as palh
pon üno Nero n 1ant relnco, )
doratl, I⸗s tinmalit robetR Windl .
läna
den,
bECISIOcCYXVXiit.
t ad hæreditatem etiam contra parentis voluntatem, licet donatio fieri poſsit inof⸗ ſicioſa ex poſt, gloſ.& Doctor. in d. l..in 9. uæſtio. C. de inoffic. donat. Paul. de Caſt. in authen. vnde ſi parens. C. de inoffic.teſta. & in d. conſ. 356. dubitatio lib. 2. Ttamen talis donatio etiam facta extraneis non re- ſcinditur in totum, ſed ad legitimam tan⸗ tum, cum inofficioſa non fuerit re,& con- ſilio, quod vtrunque copulatiue requiri- tur: Bar. in d. l. Titia. 9. Imperator.ff. de leg. Roman. in conſ. 26. colum. final. in quar⸗ to dubio,& in conſ. 95. Paul. de Caitr. in tonſ.vjl. viſo quodam lnſtrumento, colum. 2 circa med. lib.. ſed iſta donatio inoffi⸗ cidlé dici conſilio non poteſt, cum filium ater non haberet, cut legitima deberetur, quodipſum requiritur, vt inofficioſa con⸗ ſilio dicatur, Paul. de Caſtr. in dicto conſil. a5l. colum. 2. circa med. verſic.& contrafa⸗ ciendo lib. 2.& in d. conſ. 356. ante finem eod. lib.
e poſt t c difiqpme 20 TSecundò, poſito citra præiudicium ve⸗ fAut qu usun iat vitatis, habuiſſet donator filium tempore
Joff cioſ es ntiv aecon⸗ on, cun aeleslgyſrana umatal 22„ clllguman bonis p Balnchlan
vinfin... Gnandbeuu P
3o dona eSnoficat conlt teſt, cul a⸗ murinid audantu E= legim, Ac legitimt E Affcuh ſe d teſt.l. cuſ ae nanonbps.A” einoffic, Snquerimu aa fueri un ffcthelpol, eentiam aulsK leg egitim etur äth inch Irt.Jen.*. AKclumb. 52. col.1 bihede quodſu T' gürano oli torma= linch, al tus eſſeſun o,grcpari in conſt. Slnultiplun elleatoltuy licit don te venisficol
tionis 1—adl fin enire eit emaalun an. in Re f dat. 9 ſtmed.—e. eiqöbus V 1o, bexpl- fqu timao,
donationis, adhuc non diceretur inofficio- ſs conſilio, quia non donauit pater bona omnia præſentia,& futura. Imò nec omnia præſentia, ſed bona particulariter deſcri- tain Inſtrumento donationis, ob id, fu- turæ proli legitimæ bona reliqua ſupere- nant, ad quæ venire poſſet ab inteſtato. Ita in terminis conſiderat Paul. de Caſtr. in d. conſ.356. lib. 2. Rippa lib. 3. reſponſ. de do⸗ natio. reuoc. c. 10. colum. pen. poſt med.& Icetbona in donatione non incluſa ad le- gtmam ſatis non eſſent, tamen adhucnon ſit reuocatio in totum, ſed ad legitimam untum, aut eius ſupplementum, Barto. in 6.l. Titia.§. Imperator. ff. de legat. 2. Curt. Henior in conſ. I. colum. final. Socin. inter conſilia Curt. Sen. in conſ. 2. eandem opi- nionem amplectitur laſ. in conſ. 125. colum. Hin. lib. 1. Exquibus concludo, non poſſe reuoca- ri donationem, niſi ad legitimam, aut eius ſupplementum, ſaluo ſantori iudicio.
SVMMARIV M.
1 denex multa in iure habet priuilegiæ. 2 dKenex in cauſis crim inalibus torq ueri non boleſt. 1 denezmitius puniuntur in delictis.
4 zenex pro debito ciuili mitius detinendus-
DECISIO CXXIII.
Senex pro debito ciuili, an& quomo de detinendus.
a24 ¶n bi 1 3=Ne Vbitatum ſuit, an ſe⸗
Ehnex ſexagenarius pro
debito ciuili poſsit in carceribus detrudi,& Narreſtarie Et prima fron- te dicebatur, non poſſe. n cum regulariter, t ſenes habeant plura priuilegia in corpore iuris clauſa,& idem honor debeatur feniburs qui& magiſtratibus, vulg. l. ſemper. ff. de iur. immunit. quem text, multum ad hoc commendat Panorm. in c. ſtacuimus in ſe- cundo not. de maio.& obed. Felin. 7n rent & in c.I. eod. tit. ad quod faciunt multa gus congerit Geli. lib. z. cap. 15. noct. Attic. plu⸗ ra, vt illius mos eſt, per Tiraquel. in tractat, de iure primogenio. in præfatione. num. 75. cum plur bus ſequent.& Salom. lib. Sapten, capitulo quarto, quæ ibi cumulatiſsime vi⸗ deri poterunt.
Secundò allegabatur communis opinio Docto. dicentium, I Senem in cauſis crimi⸗ nalibus non poſſe torqueri, iuxr. te xt. in 1 6 quis in graui.§. ignoſcitur. ff. ad 8 vHla. ber quem text. ita ibitenet Bar. quem lequs ur Gand.in ſuo tract. de quęſ.& torm. in Lei Ang. Aret. in tract. male tic. in glo. in verbo, Fama publ. verſ.quæro quæ perſoncx. Marſ. inl. edictum. col.3. ff. de quęſt. Quamuis 5 caſu iſto contrarium ſingulariter tenuerit Paul. Grilland. in tract. de quęſt.& tortu. in 6. quæſt. num. Il.& vlterius ſuadetur hocea ratione, i quod ſenes mitius puniuntur in delictis, l.2. ff. de termi. mot. c.tanta, vbi Ar⸗ chid. 86. diſtinci. cap. tempora, 26. quæſt 3 not. gloſ.& Docto. in l. quid e 90.5. pcœena grauior. ff. de his, qui not. infam.& inl. etſi ſęuerior. C. eod. tit. glo. in c. pœnitentes.50. diſtinct. Alber. Gand. in tract. malefic.tit, de pœn. colum. i. verſic. item in Sene quæ ra cum alijs Doctoribus refert,& ſequi tur Tia raquel. de pœnis cauſa. in princ. b
Tertò dicebatur maiora priuilegia de⸗ bere competere ſenibus, quam mulſeribus per ea, quæ ſuprà dicta ſunt, ſed mulier pro debito ciuili carcerari non poteſt, l. 1. C. de offic.diuerſ.iudic.& auchen.ſed nouo C. de cuſtod. reorum, ſeneſq́;& mulieres— parantur, glo. I. in h ad egregias. ffide iure- iuran.& ibi laſ.num..& 10. ergo ſicut mu- lier carcerari nõ poteſt, idem videtur à ma⸗ ioritate, vel identitate rationis in ſene di- cendum. Et pro hac opinione in ſeptuage- nario expreſsè tenet Ancha. conſ. 336. verſ.
his præmiſsis facilis eſt ſolutio. 8
Quarto facit pro hac opinione, quod ſe-
nex àmuneribus perſonal bus,& quæ ope-
I2
8

——
———————+—— ——————————— r————— —n———=—————.———— I ———=——
———————
ram perſonalem requirunt, exempti ſunt, vt ab exercitio tutelæ l.z. ff. de excuſ. tuto. & d.l. ſemper:ff. de iur. immunit· cum ſimil. quæ adduei poſſent.
His tamen non obſtantibus, videtur de jure dicendum contrarium. Nam cum te- gula ſit generalis, non videtur ab ca rece- dendum, niſi expreſse alicer cautũ ſit, iuxt. not. in l. omnis definitio. ff. de regu. iur. Et præſertim in hac patria Ducali, vbi genera- liter diſponitur& conſuetudine receptum eſt, omnes procauſa ciuili incarcerari poſſe in contumaciam non ioluentium, nulla x- tatis diſtinctione hab ta.
Nec obſtant ea, quæ in contrarium ad⸗ ducia ſunt. Quoniam procedunt in caſi⸗ bus, in quibus expreis 8 priuilegiatt ſunt ſe- nes non in alijs cum in cæteris firma ſit re- gula in contrarium,& ſpecialia non ſint mnultiplicanda, J.i. C. de dot. promifl. diuer- ſaq́; ſit ratio torturæ,& detent onis,& cum etiam alia ſit ratio detentionis mulieris pro- pter ſcandalum ratione ſexus: item& di⸗ uerſa ratio in muneribus, cum eis, quis ſe non obliget voluntariè, prout facic debitor aduerſus crediorem: nam damnum, quod q is ſua culpa ſentit, alijs im putare non de- bet, l. quod quis. ff. de regaur.& c.damnum, de regul. iur. in 6. Et præſertim cum ſenex
oſ it ſe ſtatim à carceribus eximere, aut per ſolutionem, aut per bonorum ceſsio- nem. Quibus rationibus motus Senatus, cenſuit iſenem non eſſe carceribus relaxan⸗ dum, verum, vt ratio aliqua ætatis habea⸗ tur, non eſſe arctius illum detinendum, ſed ſolum arreſtandum in domo Prætoris. Et juxta hanc Senatus ſententiam pronuncia- nit,& iudicauit Sereniſsimus Dux noſter EMANVEL PHILIBERTVS in quadam publica audientia, quam in audi- torio Senatus Taurini reſidentis primò ha- buit, poſt Dei clementia,& ſauore reſtitu-⸗ tam illius ditiont Taurimn Ciuitatem anno 1563. die decima FebruarijI, aſsident bus tunc apud Principem Excellentiſsimis,& Illuſtribus Viris, Ioanne Thoma Langu- ſco Comite Stroppianæ magno Cancella- rio, Caſsiano à Puteo primario Præſide,& me ſecundo Præſide eiuſdem Senatus, V- bertino Sollario Equite Senatus. Necnon Clariſsimis Senator bus, Antonino The⸗ ſauro, Carolo Malopera, Iuuenale Coſta- fort, Ioanne Iacobo Curbio, Cæſare Cam-
biano, Amedæo de Ponte Honorato
Dracone,& Palemone Ca⸗ querano.
8 ENaTVS PED
—
EMONTANI S VMMARIV RN.
urm, are mtitte 1 b oca t endapa Aſdopl- 1 Exhæredaxicx quibus cauſis felia poteſt a eiſ poneln nipeſn Gnn Mo iure alimentorum trit priuanda. eun ſsaume, n, in cllban milo 2 Adulterij crimen iuſtam prabet exhare datiom agbelm lſ 3 2 men comnn faus. dut aztperſ nolet, Nap⸗ 3 Argumentum de dote ad alimenta in iure re tu wepotcſn i llam.(ece & num. i5. tractatur. kum ſ go-E*CeNeeut.
4 Matrem dotare filius non tenetur. 5 Pater dotem filiæ ſemel conſtitutam iterum qun
rit dos.
6 Quod etiam in legitima filio conſtitutaampliaig dhu quänchl
7 Aumenta quis habere non debet ex his bo ratione delicti auferuntur,& num. n.
8 Alanenta pirentibs filij præſtare tenentur,ii habent, vnd ſe alant.
2 Alere fiüium pater tenetur, qut portionem ſh
d dus
comprohatu r.
r. uuma.volu conſequmm t aunter alimech 3 aaun.1a.§.P9
ga
„ 7½ tam luden do conſum pſit,& numer ſejun
ide inuſß
10 Alimenta de iurc naturali debentur æmuſf awdiſtratendi
tolli poſſant.
Marito cxulialimenta per vxorem preſtaulin
13 Mater quæ adulterium commiſit, aummodunin uat,&/ œnitcat, à ſrlijs alimenta ſamennan & num. ia cemprobatar.
14. Penitentibus Deu igaoſcit.
impotarect ie Eun
von potelt V
Kcundo pro p. umentum Cann
xemeſt g
19 1.. 54 2 vn— 16 RKuil. opinio in conſil. 131. num. S. volum, 4 ei nlexan
tur.
17 Verba intelligi eo reſpectu debent, quo pnilaſ
DECISIO CXxXIIII
De matre, quæ propter adulterij erimena miſſum dotem perdidit, an aà filijs alimena ſcipere debeat.
Nquæſtioneptoyn X an tilius teneatunn re alimenta man demnatæ in am
dotis propter cun dulterij commilu ‿☚ xta diſpolitionem rũq;, de donat. nter vi.& vXor. Viceni prima facie d cendum, tilium non tend- lere matrem, quę dote ſui culpa pruunnt
rit, quæ opinio probatur primo, ſqui
,
quibus cauſis filia exhæredat onemnti tur, ex eiſdemmet iure alimentouma
priuanda, I. ſi quis à liberis. H.idemiis vbi gloſ. in verbo, Detulerat, ſfd’
agnoſcend. quam citat Spec.in tituſſ—
ſint legit. num. i5. verſ. quid ſi filia n & ibi Bar.in l. fi. C. de alend.1b. quend ſequitur in I. ſi iude x. in 2. Ieci.ſf deadip in auth.ſed ſi poſt. col.i. C. de inoffici Iaſ. in l. ius ciuile. num. 29. ff. ge iuſtit idem Bart. in tract. de alimentis. numa-
Lup. in repet. cap. per veſtras, in zaun F. num. 2.& ſequent.& 9.13. ſolab
del⸗
gihr. in lofff tug S pupi Mualſiquis n ſbeagnoſ. hin lin in verboir nomiſ Bar ing ga.. cum Aih. dis locisegi p ſem, fſed dom
—
tuor, l. lvineal
long tenpor in num o,ſon quem reler C)r ipa maſtertrtich
alia dehmet ¹ uliadde 9
nradſecmnd:, V dproſpeximu 2
lchmns Herllialcut.n ℳ tamen. 4 onp].„ Abntcum dem, eſt vitz turpi
81 1 wanoſct.vb.
k. 4416. h. dibiplotlo Jli
ot,gimattem a- hdas pupil
lrione keit, fquia addinenta in iure ob.C.de Præd. rentario, numer. 1). der um ilegaiis f. mddtioad eundem Eiemiudex ffde tingoltl.dBald in nitucinis.C. de dotis Lios duochüseff de rkuerrd. dcucis in Ko⸗dalimentis ad do⸗ urrem Gliosnon tene- balc,Qde Naona eN,nor Alexan n, im ä chjeram dn⸗ decdepanguaf. efßli man bi mernmſtunme e niura mieraan.
Cen enbemgt ftiendlim ik diegeur n aid maict
4- ſ. 9 ſitmatrend 1 omtionsnoſte 1 Wn mtoitcomm; precadalin a MMlm, d polt üin benc man 16 ef guang kanknantinn mo eni dbd 1. monn z Kimchin annr ſderen d cenmeh Ane. 6 3 dua 4G, dotemflt on, fenin colp ceim 1 men pe lubeamfi s gn an m de 5ec. 4 0 dcn n plitmp 9 Tpol le 2(en

RTAI
àV AA ira
lupi.
(ex duib 8=,
ſ Nentoru:8 6
nmen lant 1 2 1
Tebe
Lali
numedos a,x.
num. ij rad. ½ n oterefl
4 iiren 1 poſſent. 8 40
ocxullallmenl a
enna
eyene 4„ 1 89 quæ adualteruua mſit he
6,0 CTnlteat 8 Lalmmee 3 num. 14 cemg Ar tentibus Deus a af
bimo in conſal bimo in conſih R.9,
3
1, 1 4mtellgicon de den m
ECLISS cMn atre,quæ pro a2* dunhen, dotem peldi an naihihen debeat.
* Wanrnt 9 istwan 848 inumn 4 mae m — 9 oieem E Berfei — lunen A ſi
donat. nteſ tr i acie d cend ²s unagtmn Be ic wduun
trem, quę d ²* laihnt 3 eopinio p9 urpn t mc
cauſis filia cbifl eiſdemmeſes: f da, l.ſi quig peuuitmn
) 4 p
dſ. in verbo K uia Jſ. 1l zur end. quam 1= penn 1 t.num. y. uitliſ u
zart.in tra= Paget .(C2P“ repet p 99
„& ſeque
pPEGISIO CXXIIII.
ze donatio. inter virum& vxor. Didac. in
epitome ſecundæ partis de ſponſ.& matri⸗
68.§. 6 numer. 17. Petraſanct.in ſuo primo
Imgula. cum alijs pluribus in eius additio.
relatis, At per adulterij crimen commil⸗
(um iure poteſt exhæredari mulier,& a pa-
terna ſucceſsione excludi. 1. ſi ſliam. C. de
inoff. teſtamen.&§. cauſas. verſ. ſi alicui. in 6
auth. vt cum de appellat. cognoſcitur. vbi exhæredationis iuſta cauſa eſt vitæ turpi- tudo, per quã non ſolum maritus, ſed etiam tota familia dehoneſtatur. argu. l. lex Cor- nelia.ff. de iniurijs.& not per Caſtr. conſ. in.colum.⁊.volum. z. ideò ab ipſo filio ali⸗ mentaconſequi mater non debet, cum alias regulariter alimenta præſtare matri non leneatur. l.l.. præterea. ff. de tutel.& ratio⸗ n bus diſtrahend. vbi tutor, qui matrem a- luit imputare expenſas matri factas pupil⸗ lonon poteſt. gecundò pro hac opinione facit, i quia argumentum de dote ad alimenta in iure receptum eſt, gloſ. in l. ob æs. C. de Præd. mino. Alexand. in l. Centurio. numer. 13: poſt Bar. in locis ibi per eum allegatis. ff. de vulg.& pupill.& in additio. ad eundem Bar. in. ſi quis d liberis. 6. idem iudex. ff. de libe. agnoſ.& habetur in apoſtil. ad Bald. in Lfin. in verbo, Ingratitudinis. C. de dotis
promiſſ. Bar. in l. Mœuius. 9. duobus, ff. de
lega. 2. cum alijs per Euerard. adductis in ſuis locis legali. in loco ab alimentis ad do- tem, t ſed dotare matrem ſlius non tene-
tur, l. ſi vineæ. vbi Bald. C. de præſcript. long. tempor. quem text. not. Alexan. inl.
I. num. ꝛ0. ff. ſolu. matrim.& ibi etiam Ang. quem refert Campez de dote part.i. quæſt. u Ripp. in d.... num. 82.ff. ſolut. matri. vbi eam affert rationem, quia per tranſitum ma- tris ad ſecunda vota, filijs iniuria inferatur. .proſpeximus, in auth. de non elig. ſecun- donubent. quæ ſanè t iniuriæ ratio maior eſſe dicitur in terminis quæſtionis noſtræ, vbid matre adulterium fuit commiſſum: er⸗ gonecad alimenta exhibenda tenebitur fi- Nus, poſtquam à dote conſtituenda immu- nis eſt.
Teni ſubſiſtente eadem dotis, atque a- limentorum æquiparatione; certum eſt in me, jPatrem qui ſemel dotem filiæ con-
ſtitn, quæ deinde eius culpa& crimine
amiſatuerit, non teneri amphus eam filiam dotare, iuxta text. in authen. quod locum,
inillis verbis, niſi filiæ poſsit imputari. C.
e collationib. l. ſi ſocius pro filia. 9. eæve- Fumfegro ſocio. Bar. in l. ſi cum dotem. 6. Ipoſt loluaam, ff, ſolut, matrim. vbi etiam
2 Angel.lmol.& cæteri communiter.& hano communem concluſionem dicit Campez. de dote, parte 1. quæſtio. ¹. vbi verum iſtud eſſe dicit, ſi lata ſiue leui culpa filia dotem amiſerit, ſecus tamen ſileuiſsima. Caſt, conſ. 80. in prima parte, num. 2. †loquens etiam in legitima ſemel a patre filio conſtituta
quam ſi filius conſumpſerit aditeratam eius aſsignationem non obligabitur pater. Soci, conſ.75. num. 7. volum. i. idem tenet laſ. in §. fuerat. num. 135, Inſtit. de action, imò' nes ad alimenta in ſpecie teneri patrem, vbicun que dolo aut culpa lata filia dotem amiſit
tenet Bal. in authen, contra rogatus, num. 8, C ad Trebe. ergo videretur in terminis no⸗ ſtris idem concludendum eſſe in filio, a quo non proprio iure naturali debentur alimen ta parentibus, cum parentes magis filijs quam filij parentibus ea præſtare debeant, Felin. in c. ſi diligenti. colum. I.de foro com- pet. quem refert Cagnol. inl. iura ſangui⸗ nis, num. 4. ff. de reg. iur.
Quartò firmari poteſt hæc opinio er
5,. 1¹ 11G ijs, quæ not. Bal. in authen. bona damn
torum. num. 4. C. de bon. damnat. vbi in- quit, t quodex bonis, quæ auferuntiur ali⸗ eui ob delictum, quis ali non debet,. ſive- r0 ommibus, de pace tenenda. in viſibus feud.per quem text. idem ſentit Soci. conſ. 124. colum 3. lib.z. dicens, quod quando pa- ter propter delictum priuatur aliquibus bo nis,& filijs aliqua portio reſeruatur, nõ de- bet pater de ſIlis alimentari: ergo ex dote materna propter crimen adulterij ad mari- tum,& eius filios perueniente, alimentari mater non debebit, ne pœna, a lege con- ſtituta quodammodo eluſoria reddatur. Quare ex ſupra dictis in fauorem filiorum videbatur pronunciandum, matrem pro⸗ pter adulterij condemnationem,& dotis amiſsionem, alimenta à filio conſequi non poſſe. In contrarium verò' t adduci poteſt id quod habetur in hI.& 2. C. de Alend.lib.& parentibus. l. ſi quis à liberis.§. vtrum.& 9. parens. ff. de lib. agno.vbi filij tenentur prę- ſtare zlidehirs parentibus, non habentibus, nnnrn ahnere we nren Aße ta g 1 uctum eſſe dici- tur, pro qua opinione faciunt notata per Bal. in l. ſcimus- col. fin. verſic. ſextò quæro. C. de inoffſc.teſtam.vbi poſt lacob. de Aret. dicit, fpatrem teneri alere filium, qui par- tem ſuam ludendo eonſumplit, arg. I. liber- tus qui operaruma ff. de operis libert.& I. Imperator, in fin.ff.ad Trebel. vbi filius, cuus fuit reſtituta hæreditas propter fraudem Pattis

patris alienationis bona fideicommiſſo ſub. iecta tenetur patrem inopem alere,& Bald. refert& ſequitur laſ.in auth. quod locum. num. 7.& 8. C. de collatio. vbi rationem red 10 dit, t quod cum alimenta de iure naturali debeantur, nullo euentu tolli poſſunt, l. eas eauſas.ff. de capitis diminutio. l.i. õ. ius na⸗ turale. de iure nat. gent.& ciuili. not. Dec. & Cagnol. in l. iura ſanguiuis. ff. de regul. jur. Et licet Bald. in auth. contra rogatus. C. ad Treb. num. S. quem ſuprãà in tertio fun⸗ damento contrariæ opinionis citauimus, videatur diuerſum ſentire, ſcilicet non te⸗ neri patrem alimenta exli bere filio, qui pe- culium ſibi aſsignatum luxurioſe conſum- pſit, tamen contraria opinio verior eſt,& magis tenenda, prout eam tenuit idem Bal. in 1.1.§. ius naturale. num. 7. ff. de iure natu. gent.& ciui.& in auth. ſi captiui. in fin. C. de epiſc.& cler. quem refert& approbat Caſtr. inl.ſi cum dotem.j.ſi poſt num. 7. ff. ſolut. matrimo.& ibi etiam Angel.col.i. verſic. ſe- quitur Iaſ.in alleg.auth. quod locum. num. 8. Guid.Pap.ſing.568. incip.nota pactum. verſic.circa hæc quæro. Secundò, hæc opinio comprobatur ex ijs, quæ not. Barto. in. ſi conſtante. num. 22. verſicu. plus etiam, ſoluto matrimon. vbi I T marito exuli alimenta per vxorem præ- ſtanda ſunt, idemq́ue dicendum eſt in pa- rente bannito, cui filia alimenta præſtare tenetur, allegat text. in l. mutus. 9. manen- te.ff.de iure dot.&§.ſi verò contigerit. au⸗ then.de inceſtis nup.vbi gl. in verbo, Alia. facit etiam text. in l. eas obligationes. iun- cia l. legatum. ff. de cap. dimin.& l. ſi in me⸗ tallum. ff. de his, quæ pro non ſcript. hab. quæ iura adducit ad hoc Nellus à ſancto Gem. in tractat. bannito. in prima parte. 2. tempor.quæſtio. 48. verſic. ſed ego ſto, hanc opinionem tenens, reprobata opinione Baldi contrarium ſentientis in cap. I. de pa- ce tenen.& eius viola. colla. 10. per illum text. cui reſpondet idem Nellus loco ſupra citato:licet enim pater contemptor legum, & impius ſit, nihilominus eſt pater, ſicque naturalem potius cauſam conſiderat text. quam paternum crimen. eandem opinio- nem ſequitur Bal.in auth. inceſtas, in fi. C. de inceſt. nupt. idem Bald. clarius hoc ex- plicat in l. vbi adhuc. num. 21. poſt Specul. in titu.de dot.poſt diuor.reſt.num.20. C. de iure dot. quæſtionem ponens in marito, 12 t qui adulterium commiſit, ex quo vxor ſe- cundum ius canonum reſpeciu thori ab eo recedit,& dos ad mulierem redit, nun- quid ex tali dots ali maritus debeatèreſpon- N
S ENATVS PEDEMONTANI
„ u1 eiusiu det negatiue,& rationem reddit idiß Naxenenbes 1. heiuddem 3. quia non debet ex matrimoni opr 1 nlu mn anees penie conſequi, quod nixus eſt impugnare au vpus uxnan, 1 Aeuinc ſi non peccauerit in legem marnimond muc, noame 3 a vülicluin jure alio crimine fuerit bannitus, muliere guuſah WE lis igralis ibus dotis eum alere debebit,& ſceti üunmegn m2 h iigauuud opinio Baldi videatur prima facietrni arlertane 1 5 dutcum potius primam opinionem, quamſupis laud aufe o pate p⸗ duximus, quod ſcilicet filij nontenen. roe,o nae eldctü præſtare alimenta matri adulteræ, eꝗ ii muwaprümn loinkeofh o ne ſcilicet, quod in matrimoni legema ſuimla nuf e rhlinlinare
cauerit,& ob id digna non ſitalimenna
cipere ex fructibus dotis,& per cöſeg
tionem, quamuis generalem, reſtungi terminos, de quibus loquitur l. um §. dulciſsimis. de leg. ². l. milites zgni de re militari. Aretin. conſ. 161. cola e ergo oratio.tractatur enim in allegnh ſtio. de viro& vxore, quorum aliſi uetur dote propter adulterium, unais bit ex fructibus dotis alimenta cih nos verò agimus hic de matre& tlheg matri alimenta præſtare non ex doceſiin reliquis eorum paternis bonis debetan iure,& æquitate naturali ſuadente, qnn
eex fri un matrimonij: tamen reſpondetur,Bidi
magis inter parentes,& filios, quam u maritum,& vxorem conſideramusd lem conſiderationem,& differentumat peri his ſcriptis facere Lupum in nne donatio. inter vir.& vxor.§. 64. lmiu ne ꝛ. num. 12.& t4.& in repe. c. peryei in princ.õ.I9. ſed quamuis. num. vveſſi tellige ſane niſi maritus,& c. eodent donat. inter vir.& vxor.
Ex his igitur in vtranque parteni ctis dubitabilis hæc quæſtio villi qua tamen inter ſe diſsidentes Doſſſ opiniones facili negocio concordui
1z runt, ſi dicamus, t primam opinionen cum habere, quoties mater adulten
ad alimenta præſtanda cogi. qwoiii
meliorem vitam redeundo eampecaisf commiſsi criminis pœnituiſſet, inn
mentis,& filiorum ſubſidijs pnuun debet: ita videtur ſentire Specul
quifilij ſint legitimi. num. 16. verſtco
filia tua peccat. per tex.notab. in l.md
14 lem. C. de nuptijs. ex quo textumm. Dei erga humanum genus demon 3 clementia, qui quotidianis nominm
amld pit noſtram,& ad meliorem ſtatum ni cit. Nam ſcriptum eſt Ezechie. cap.t cator in quacunque hora conuellus
catis ſemper ignoſcens pœnitenti
neratisfilgam tebeatuerum 9r nuntamenaden heit emm äunt, magis dehit coiph, cumi,
1üd,
anem refeta lne- 5 verip0 nler cüus Ale⸗
aluver.baxe ſaeäpoftl. naurnõtc oäraripe kancdpe,qün lert de in!. aam,C. de io Cpexinmetkde win q vetlit Kunranitlaxli osciuie.r. e 1adba.& A- ahereumalle,ie eiſtäine,eno üme Mantuan Inns inicoal. in tgpoin prim N abxcopnidne e⸗ Kukelinc. Rh Wchla dereſcrip. mCur. Iun u(aunhaonlicer col. (abprxter du uwanltetam Di-
dauin c.Kayin iinpin nuas.dete⸗
kmaͤttamen i. den Mlexndiicö⸗ ſe probari c au Couammemo⸗ ncip lins h güpare poltbaul,
nccum quem an idaornnonlicetin
Kcolver puleln Kcurutdubium Cde hprat eanden
tur Viuiuin aPili qrrpen
munemeleoplann, Commu Opin nye- ncopug d calbosſipm inn, demcipaſion thäreprgrobau
tlcetinp
3
9 uütntendumnon 1 1 nüten M ſt
— Pnmt.. tenin enignämin
41. M0 IJtuli etor ngntenzine
c dic
18 decfobſen.
— 4 bico 1 ſ

N;
tion..„. 1
megrite Rn b ECISIO CGCXXVI. 223
la no A 2 1.„......
hi 1 ücaan ta rit,& ingemuerit, omnium eius iniquitatũ perare ius, quod amiſſit, ſed tantum dignam
dnd lauotnun n amplius non recordabor& eiuſdem c. 18. eſſe venia,& quod illi iniuria ab offenſo re ecc
zuertin 1un ſtimpius auerterit ſe ab impietate ſua vita pciminetreii am viuet,& non morietur, facit& tex. iuncta
zdotsenminn ana Ain 3. C. de apoſt.& in ſimili caſu in iure o Balätziten Sin conſtitutum legimus, quod filius ingratus
Aximus, Auoc cit a nis. H. aliud quoqʒ; capitulum, auth. vt cum ſtarealimentan Elm de appel. cognoſcitur, ſitñ viuo patre pœ-
bosc nam. col. fi.verſ.& per hoc infert dñus Ale⸗
aminos de uid 1 tencola:verl.bene fateor. ſt. de lib.& poſth. Grleiſem e Sinauth. nõ licet, in prima col.. de li. prę . lmts. delega. ter. Hanc Spe.opinio. refert& ſeq. Bal. inl. eremiltari, Atetina n ſifliam, C. de inoff. teſt. Cãpez, in tract. de Sooratio tractaturò, dote, in z. q. verſ. prædicta vera niſi filia, laſ lo. de viro& vxore Ann inl.ius ciuile. nu. 29. poſt Io. And. Bal.& A- etur dote propterad aan lex per eum allegatos, de iuſt.& iure,& no it ex fructibus dotis uiu uiſsime Mantua. Patauinus iuriſeoaſ. in os veròagimushic d Iing. o. in prin.& licet ab hac opinione re- matrialmenta praſtal au cedat Fel.in c. Rodulphus. col.3.* reſcrip. eliquis eorum paten 2u necnon Cur. Iun. in d. aut h.on licet. col.. ure,& xqunnate nati Ia¹ C.de lib.pręter. cũ quibus tranſit etiam Di- mgis inter parentes, A dacus in c. Raynutius in prin. nu. 18. de te⸗ urtum,& vxotem caſtam. Attamen opinionem Alexandii cõi- im conſiderationem, anter approbari dicit Catel. Cotta in memo- enihis ſciptisfacete rali, incip. filiusfam. quià patre, poſt Paul.
Piccum quem refert in d. auth. non licet in
ſonatio. inter vir.&ũ 14 8 3 z. col. verſ. pulchrum occurrit dubium. C. de
cer num.u.8 19 Sli. præt. c ndem communem eſſe opi. atte⸗ aprinc rſ guu rrſtatur Viuius in fuis commu. opin.in ver- lige lane il manig o Pilia quæ peccauit in corpus,& c. Makelniter vir.& IN PEKtlicet in pluribus caſibus ſupra cõnu- Ex his igitur in vt rmeratis, filia amittens dotem culpa ſua non is dubitabilis lus aln debeat iterum dotari, vt latẽ ſupra probaui n tameniinter lecl⸗ 1 mus:tamen ad alimenta id trahendum non iniones facllinegt 2u eſt cum diuerſa in eis militet ratio, ex quo unt, ſi dicamus, ſpl d 7 magis debita cenſeantur alimenta, quam um habere, quotſes ν dosipſa, cumillaiure naturali quodam in- itæ turpitudine lun— ſtituta ſint, dos verò originem ducata iure derſtitillet:tunc enlſ r ce ciuili, vt not. Cagnol. in l. iura ſanguinis. d alimenta præſtat a numero octauo. de iuſt.& iur. ⁊ imò abſo- neliorem vitam rec lute non valere arg. de dote ad alimenta ommilsi criminls tradit Alexand. in.. nu. 18. ff.ſol. matr. pa⸗ pI terenimnaturalis tantum filiumalere tene
nentis,& hliorum:
„ita videtur lebet zia iüe Ii 26 Ibuslib.& fllius matrem alere, non autem uifiljlint 8 cti dotareteneturl.1. C. de alen. lib. iuncta J. tuu alia tua peccat- li 1* ou tor, fiſf. de admin. tutorum, Bal. Nouel. lem. C. de nup h-u 5 edote in&. par. priuileg. 15. col.. in fi.verſ.
anun li 3 Dei erga hum Titt licet utem filius. 9 clementis,
uiquoſ T 6 cꝛtis emper ign
oſc E
mittatur, declarando dictum Speculato- ris ita eſſet intelligendum, quia ſirectè Spe- culatoris verba perpendantur, apparet eum duas opiniones in eo articulo propo- nere. Prima quod pœnitentia peccati ipſi⸗ us filiæ quæ corpore ſuo deliquerat, illi pro ſit reſpectu alimentorum conſequendorũ à patre, Secunda in contrarium arguit, quod per talem pœnitentiam non tollaturturpi- tudo.l. qui ea mente.ff. de furt. cum alijs iu⸗ ribus per eum allegatis. tandem reſidet in illa prima opinione, quod pœnitentia filiæ ei proſit, vnde non aliter conſiderare poſſir mus ei pęnitentiam prodeſſe, niſi dicamus, eam alimenta à patre conſequi poſſe, vt ver ba illa, quod ei proſit, intelligantur sm̃ ter⸗
minos ſuperioris quæſtionis propoſitæ. I.
qui teſtamento. ff. de teſta.l. Proculus. ff. de
7 vſufructu.f eum enim prolata ſint reſpectu
alimentorum huiuſmodi verba, eo reſpe⸗ ctu intelligi debent, quo prolata ſunt. 6. fin. Inſt. de codicillis J. fi. ff.quemad. ſeruit. amit. 1. Neſennius.§. fundi. ff. de re iud. not. Crau. in conſ.. nu. z1. Et ſecundum ſupra dictam Specul.opinionem ita apud excellentiſsi- mum Senatum iudicatum fuit, in propoſi- ta quæſtione. d 15
SVM MARIV M.
Diuiſto facta à patre inter filios habet vim vltimæ vo⸗ luntatis. 2 Dinuiſto patris inter filiosin poteſtate exiſtentes regu lariter non valct. fallit nu. 4. 5. G 6. 2 Hereditas pacto dari non poteſt. Abſolutio à iuramento non prodeſt obtinenti, niſi vo- cata parte, cuius intereſt.. luramentum conualidat diuiſionem inter filios facta. Diuiſio hæreditatis per quottas d ffert à diulſione re- rum particularium.
DECISIO CXXV.
Diuiſio facta à patre inter filios iuramento firmata quando ſubſiſtat. ATE R bona ſua di⸗ uiſlit inter liberos, ipſis praſentibus,& acceptã
—
2
bus non contrauenire, Hcum iuramento, dictiſ⸗ 3 que liberis bona reali-
lutione à iuramento reuocauit, dubitatum fuit, an talis reuocatio, vel diuiſio antea fa- cia ſubſiſtat& pro reuocatione vrgere
videntur fundamenta infra ſcripta. 1 PP In pri-
ibus, ac promittenti⸗
7
— 7 ——— 4 —,—
— „ —

—————— —————— ————
——
Inprimis, quia hiuſmodi diuiſio habet uim,& formam vltimæ voluntatis. l. ſi filig. §. ſipater.ff.fam. hęrciſ.& l. quoties. O. de eo. tit. ſicut ergo vltima voluntas erat ambula- roria,& mutabilis vſq; ad mortem. l.l. C. de ſacroſ. eccl.l. 4. C. de adimen. lega. ergo po- tuit loannes Cozolus codicillis voluntatẽ mutare.Nec referre põt conuentionem prædictam non habere ſolemnitates teſta⸗ mentarias, vel vltimæ voluntatis, quia di- ſpoſitio patris inter filios valet quouis mo- do facia fuerit l.fi. C.fam.hęrciſ.& l.hac con ſultiſsima. 9. ex imperfecto. C. de teſta. 9.
nos igitur, in auth. de teſt. imperfec.& hoc arg. in ſimili caſu vtitur Pariſ.in conſ.34. nu⸗ 13, 11.2.& conſ. z3. nu. 3. lib.z. poſt Alex. SOc. Corn. Dec.& alios ibi per eum relatos. Secundo pro hac opinione facit, quia re⸗ 2 gulariter talis tdiuiſio inter filios in poteſta te exiſtentes non valet, gl. in l. ſi ancillam in §. ſi pater. f.pro ſuo. quam ibi ſequitur Alb. & Bal. in l.l. col.z. C. pro don. Soc. in conſ.4. incipien. viſis actis. col.⁊. lib. i. Corn, conſil. 228. incip.quod d. Ser. Antonius. nu.l. li. 4. Marſil. ſing. ſuo 674. Pariſ. latè conſilio 24. nu. 60. lib.z2.& rõ eſſe poteſt, quia quicquid acquirit filius reuertitur ad patrem. l. placet ff. de acq. poſſ. l. 1.§. 1. ff. de don. cum mul- tis ſimil.
Nec obſtare videtur ſi dicatur, talem di- uiſionẽ fuiſſe iuratam, quia etiam ſubſiſten te iuramento, prædicta diuiſio non valet, prout in terminis ita tenuerunt Caſtren. in conſ.ʒ 45. incip. circa bona, quę fuerunt. col. 2. li.. in nouis,& clarius fere in terminis ca⸗ ſus noſtri Oldr.conſi. 231. vbi idem Old. vo luit hoc procedere, etiamſi filij præſentes confirmarent talem diuiſionem& Old. ver
ba d. conſ. 31. refert& ſequitur Bal. in 9. itẽ ſacramenta. nu. 17.& ſeq. de pace iur. firm. vbi Affl. Roma in rep.rub.de iureiur.in 4. ꝗ.quos etiam refert& ſequitur Pariſ.conſ. 24. n. 60. libr. z2.& conſ. 4. eo. lib.& tanto magis hoc videtur dicendum in caſu no- ſtro, vbiadeſtabſolutio d iuramento: quo caſu reuocari põt p̃dicta diuiſio, Sm Alc. in I.pactũ quod dotali.col. fi. C. de pac. nu.90. 3 Tertiò pro hac opinione militat, t quod dici ſolet, hęreditatẽ pacio dari non poſſel. hæreditas. C. de pact. conuen.l. pactũ. O. de collatio.cũ vulg.qd ampliatur, ẽtſi eſſet pa- ctũ reciprocũ, vt in caſu iſto, per ea ꝗᷓ dicit Bar. conſ.lz. Alex. conſ. 28. lib.3. Dec. con- ſi. 25.& 236.& conſ,z. Pariſ. cõſ. 26. lib. f. Præmiſsis tñ non obſtantibus contra- riam opinionem de iure veriorem eſſe ex infraſcriptis demonſtratur fundamentis.
S ENATVS PEDEM ONTANI
Primò quia Inſtrumentumh nis factę inter liberos àpatrenõſtat in,ſ ris terminis diuiſionis,& vltimæ volue tis, ſed trãſit in vim,& formam conrac 2' continetq; pacta reciproca, cum non gnio, 1 48 cenonltadu tant,& iurent partes noncontraueniteav“ cpinion 82 cilir hilq́; vlterius inuicem perere, in quon sxaxren dch 4 wouna pa⸗ executionem ſubſequuta fuit tradiuo ꝗ Gieq appan 2 meimelumæ caſu militat diſpoſitiol. lidiuiſons&i madentis in u nrlgice hærciſ.& vlterius reſeruauit ſibi paterin ſ
oe diun”e
/
oront al 2. uncamio
—
bötonbe 1 1 osdeclatat êl- teſtandi de certa portione, necnon deb 00dealiosih— elqprxvolib nis acquirendis, ex quibus omnibus qan aanG. tẽ lc 4 lWylbain ſtratur, mentem patris,& filiorumfunſi Ire“cobpe 3 pulianhõ diſponere in vim vltimæ voluntatis ſatiſ lie lGucas Plerim tractum celebrare, qui inter fratres,&m ncontra aisOldadi patre factus iuramento confirmatuuti 1a u.66,Hta 4 Rexreinue ſtit,& irreuocabilis eſt, iux. no. per Doni olkto apfunl 8 ekaum J. frater à fratre. ſf. de cond. inde. praina Mchümn vian uün 4 Iaſ. nu. 40. Cagnol. nu. 272.& 339,i aonispoſ dniheſen 1 hanc eſſe receptam concluſionem auii atücöraſt nch lcñ 1. cialup. colu. 1.& 18. Dec. in conſ.asnn alöomitlo,g udrn 3 & ita in pari caſu arguit Pari conſn dseucallbugit ttalbiulbu & 34.1ibr. 3. qui ad hoc plura cumuua ſctetert qt ncklolniones Preuitatis cauſa omittuntur, hisadcalu rmaro,quu paulichtnerinõ d. conſ.228. nu. 9.& 10. lib. ·. Wuaxrte, cui it dethdevnoquoc; Secundò pro hac opinioneadquen
Keurud. notã ceocinchde nu
receptior Doctorũ ſententia in hstm reahcaclib..He dcu bipoſt
nis, qtalis diuiſio,& promiſtio iunma Deci, A osreeen dict hanc firmata valeat teſte Bal. in 13, colm apächemopinian acbdic Alexa. ſed quid ſi fuit. C.de vſucap.·prodon aclen,Kn adinconl6nu. ſequitur Soci. conſ. 107. libz. Decaud bepraneurſe V lücomopinaopi nu. 8. verſ. vel qñ iuramentũ. poſt wpponeg7 Hintg qpando dſoluto de an d. l. frater à fratre. q. 21. nu. 90.vbitu ttur adeffecun. ndechligrtions fen examinans rñdet ad rõnem Romanii ſercandieng epeürlgerun trariũ tenentis, eandem opinionẽii Kalkecüafin chlch qntücnon Rui. conſ. 6. nu. 8. 1ib. õ. Parit latẽ dasſ qurimganig radltingurla nu 35. li.z. per totũ, qui diligenter un üen 1 uabhdpokean eſt pro deciſione huius caſus. Narciſ indandeil, Reincquafton. in cauſa& quæſtione. Ex chibuceänaſaüln nela 4: hanc eſſe magis communem opinam dadedinge, enmen
=
—
ſconl Hr m., 1
Non obſtant in contrariumadis Luäm an mlhlun pnmo q́ dicitur huiuſmodi diuiſommê kraſin g lnogeſn bere vim vltimæ volũtatis, uam vechpot, ig ge 3 n
da aceäne.
viuos,& donationem, vt exprafi 1 lot 1 Ridrim
pſius Inſtrumenti, necnon ex fommm. weubm 1 rum diſpoſitiuorum ceuidenter dis aan t Kaus
per ea quæ ſupra. dicta ſunt,& 2*⁶ nalrätgr Pariſ-d. conſ. 3. nu. 7. 1837. 400 frech 1 merpatt 228. lib. 4. nu. 10. Rui conf. 87.lbam nimchin aci dlg. Nec aduerſatur quod dicitur dim dnnateng f 1 umonon uiſionem regulariter interfliosinpant duis,3 1 WidctNe te exiſtentes non valere, quia pradti cat eae npachum ac eluſio limitatur non procedere, qum anipt un lac opi diuiſione interueniſſet iuramentum liar ee düßln nian vt in caſu noſtro; ita in ſpecie 3 ac V reriorer 5 1 9

6 6 mterldeg Sanke zet Soc.d. conſ. 07. lib.3. quo fit, vt iure de- 1es diellon* ai fendi poſsit, non eſſe verã opinione Oldra, i e Bal. aliorũ tenentium talem diuiſionẽ iu 1 9 Tam ramennto non ſirmari, cũ in contrarium ſit iurentpaneen 5 ung cõöis opinio, vt ſup in ſecundo fundamẽto Ata pro hac opinione adducto demonſtraui⸗ 1 ni mus, præterea dicitur fe pinionẽ Oldr. pro umllitat düſpolnus ina cedere, qñ appareret primã voluntatè pa- roſ.& Vlterius re 1 ula ris diuidentis factam fuiſſe in vim vltimæ tandi de cenna d rildg giſſ oſitionis,& teſtamẽti,& ita intelligi de acquienäscdal, dan pere Old.& alios ſupra relatos declarat Al⸗ m urot. in d. õ. itẽ ſacramẽta, verſ. quæro ſub-
am ſequenter. col.pe. Rui. d. conſ. 187. lib.⁊cir n Sl fin Etinhis terminis loqtur Pariſ. in reſp 5. Tlan fuis pro contraria parte adductis, p̃ſertim rendeänls ün conl. 24. nu. 66. Et ꝙ differat caſus Oldradi de Arelocabllel zim 3ͦaſunoſtro apparet, quia ibi Rex retinue Ater atratre,ſdeg aK ratlibi dñiũ in vita ſua, conferens effectum 40. Cagnoln donationis poſt mortẽ, ſed in qſtione pro-⸗ . elle receptam cq Tran poſita totũ cõtrariũ factum eſt, vt ſup̊ dixi- lup.colu..& 18.. Sen mus. nõ omitto, qd Rex ille diſpoſuerat de itain pari caluargi T i bonis feudalibus, hic aũt de allodialibus. 34libr.z. quiadhe lin Necrefert ꝙf obijcitur de abſolutioneà euitatis cauſa omit ueu iuramento, ſquia illa nõ potuit obtineri nõ conſan. nu.9.&ld i. vocata parte, cuius intereſt, l. de vnoquoq; Secundo pro ha eiuffde re iud. notãt in ſpecie Doc. in c.i.de iu œeptior Doctorũ ſ unreiu. Didac. lib. J. var. reſol. c.4. nu. 5. vbi poſt Sralisdiuilio,ò aurCurt. Deci.& alios, quos refert, dicit, hanc mata valeat teſte zueffe cõem o pinionem:addo Pdictis Alexa. iquidſifuit. Cdef conſa22. nu.. S 9.lib.⁊.& m conſ. 66. nu.33. lib. 6. Eranc. Turza. in ſuis com. opinio. opi⸗
jur doci.1.ali— 1 bueann 4 lnionca7.9 intellige, TMands abſolurio pe d l.frater afmatre. augtitur ad effectum tollendęo ligationis, ſeu dleſta Ierat retractandi contractus, ſecgs aut ſi petatur aminansrndctzd e adaflectu agẽdi, ſeu excipiẽ di, quia tũcnon riũtenentis, ean, nan requiritur partis citatio:ita diſtinguit Old.
1iconꝰ.nu S0l S conzO. Ancha. conſ. 82. APb.& poſteum
tur mentem pas* bonere invim ylii
ctum celebrare gu. tre tactusiuramen
eo
ere VIn 1eo 3— 2 1 h-— 27 are apparet patig- dat, qopi. Alcia. intelligẽ da eſt, qñ in vim
nam voluntatem Aar Vltime volũtatis diuiſio facta eſt: nam ſiin 3edonatiol aruid vimcotractus poſt ius tertio q́ſitũ abſolu- „ ſtrumenti eu dodiuramento nõ inualidat cõtractũ, quia ſomnirde cders Gtractus à principio voluntarij ex poſt fa- m diſpoſttiuoruſ= i PIPlS aoraSln dolunt neceſſarij, I. ſicut. O. de act.& oblig. 1 Sj 8 Adtertium obie ctũ rñdetur, i primo non Alh HPeedere, qñ adeſt iuramentũ, vt dicit Dec. caduerſatu 17 6 Dnloſ.nus.& Alc. in d.l. pactum quod Necaa i Aten Otali. C. de pac. Verùm quia hæc opinio iſtonem ugn 1e t, cOmuniterreprobatur, vt ſup̃ late probaui
4—
8.ib.4.nl0.
exſttences woccüe, mus deciſoo. nu. 31. Ideo tutior ẽ rñſio, ꝙ luſlo iwniaen 1 n 1im 3 hic nonfuit acta diuiſio hęreditatis, ſed bo ſuſſoni noſic
aſd I19M 1r mn
oquadian. Do ECISIO CXXV.
224.
norum particularium, quo caſu dicta regu- la non procedit, vt pulchre dicit Nat. conſ. 474. nu. I.& alij cumulati eadem deciſ.loo. nu. 26.& hanc veriorem,& communiorem ſolutionem dicit Pariſ.conſ. 126. nu. 103. lib. 2. idq́; clariſsime conſtat ex eo, quod pater ſibi ius diſponendi reſeruauit de quibuſdã bonis,& præſertim de acquirendis poſt eam diuiſionem.
Ex quibus apparet, opinionem ſecun-
dam veriorem,& crebriorem eſſe, ac tutio-⸗ rem ad animarum ſalutem, ob iuramenti re ligionem, ideoq; in iudicijs obſeruandam, prout in ſimili caſu dicit Oldr. conſ. 127. viſo Inſtrumento pacii, in fin. Et ſecundum hanc opinionem iudicauit Senatus, refe- rente Domino Antonino Theſſauro Se- natore in cauſa fratrum de Cozolis de Or⸗ bazano, confirmatis duabus ſententijs prę⸗ cedentibus iudicis ordinarij ſcilicet& præfecti Pedemontium.
9 10
14 15 16
17
18
19
SVMNMARIV M.
Textus 6ᷓ ſed& hoc præſenti, in auth. Ie ſanctiſſ. epi- ſcop.ratio affertur,& nu. 12. declaratur.
Contemplatiua vits excellentior eſſe dicitur acii
Conditiones plures à iure reijciuntur, quando publi- cæ vtilitati aduerſantur,& turpitudinem in ſe con tinent.
Monaſterium loco falij habetur,& melius nu.: claratur.
Eictio vbicunq; lege introducta eft ſuper aciu de quo lex ipſa diſponere poteit, tunc lex dicitur vere, nots autem ficte facere.
Mulieri monaſterium ingredienti an eadem pecuniæ quantitas debeatur, quæ in caſum nuptiarun ſue- rit Ateſtatore relicta,& nu. 22. declaratur.
Teſtatoris mẽs tacita à lege ſuppleri,& intelligi ſo
Conditio, ſt ſine liberis ex ſuo corpore legitim creatis deceſſerit, quomodo intelligatur,& nu. i0 ii latißime declaratur.
Textus in c. quicunq;. 17. q. A. quomodo intelligatur Mixtum ſub ſimpliai non continetur, maxime in exor bitantibus,& correctorijs. nu. i3.
Eauoris eius ratio haberi non debet, qui mixtum in ſe odium contineat.
In poteſtate inſtituti eſſe non debet, voluntatem teſta⸗ toris irritam reddere.
Adoptio quare non operetur defectum ſubſtituuonis factæ ſub conditione, si ſine liberis deceſſerit.
Filio paterna ſucceßio tum ratione pietatis, tuũͦ etiam ratione naturali debetur.
Monaſterium ſecundum magis communem opinionẽ liberos non excludit, vbicunq; facta eſt ſubſtitutio ſub hac conditione, ſi ſine liberis deceſſerit ex ſuo corpore legitime procreatis,
Teſtatoris voluntas ſecundum communem loquendi vſum intelligi debet.
veriſimile eſt, teſtatorem ſenſiſſe id, quod communi
loquendi vſui conuenit. nu. eod. PP 2 1 Ritio

s ENATVS PEDEMONTANI
1 cun ru⸗ „ rta tr ſi herhea anhas enife relgionem Scontenplacumantns ei Bnacpot fui per Richardum Malumbr. aqducta confutatur. applicarent. quę rauio ilnan poteſt erte ghl rachoe. 30, 45 D Decij opinio in conſt. 426.col. circa intellecium⸗e inl. quoties.&. Titiæ linon nupſern adelauum ceore um declarationem c. quicunq;. i7. quæſtio. i. confu- cond.& demonſtra. vbi legatummulien uevodcol 20 gquemree tur.., lictum ſub conditione, ſi non nupſen Nlaumdcyer aamaddton, V ,1 ertur, qua diuerſæ Doct, opiniones 5 llupleritmſ Baniode f² See,, 24 D„Diſtinctio vera affertur, quad xcladat ſubſtitu⸗ mota conditione tanquamimpedttinan Klcaan buge i gerſcu- conciliantur, an monaſterium e trimonij, debetur: ergodfortiorirenau unan buo li 25 T ſtussamenens attendi debet, vt etiam ſi diſpo- da erit conditio„quæreligioni zontin baurh 6 lo, 1nta ſitio reddatur inutilis, ab ea tamen non ſit recedlen 2 ti xce aduerſatur, fcum excellentiorcona Lati Sacblluo dum. platiua vita ſit, quam actiua.He.vbigol agiem.O. ne duod ttuor as Tex in ſed ey hoc præſenti in auth. de ſanct ſ epiſ verbo, Celſiorem, in auth. de monacii udi e luumrele lumitatur.„, idia. in c. ſcripturis. S. quæſt..ſicut& v fetncaſtt jcc 27 Pratres minores mendtcanter:& Carmelitani inea- 3 Huiaieſi 1 Piales Comrllone. va be. tin 4 Gacr, ennjaun i aeidr blicæ vtilitati aduerfantur mi S'quem iind deulzamn quæ publicæ vi ntur weli 4 † paio cneCa CXXVI. quam in ſe turpitudinem continems ui enuanto, mn ha nda PEC1510 ſi filius. ff.de cond. inſt. L. cum ibimo lminmeohn ch. rern . his quæ pœ. nomine. lgo pcſtſi n* An ſubſtitutio ſub hac conditione facta, ſi Secundoò pro hac opinione faciqui her ſedmlogi 437. line liberis ex ſuo corpore legitime vioerchein to, qd talis conditio, ſiſine liberis,m aulcithocdidie angäd na h deceſletint Lcdſch ueueniſs Ne ingtenum da ſuſtineri poſsit, circumſcripta rana clp.nob 15 qug per ahencel monaſterij: vel defeciſſe. diſpoſitione d. õ. ſed& hoc præſent i unen 6 iurndah 29 non diceretur verificata, nec adimyas inlvaumerqch Juemanmon. N eEe D Eanen ditio in fauorem ſubſtituti, cum pern ſuialulsconn Paoninverbo, — e 33 fillis furreckibus vni- ſum monaſterij non iudicetur quisatardnquenseé nuamenitudnon 4 fnheds altero ipſo⸗ 4 LBeris deceſsiſſe, tex quo monaſteriumti fuieedicit,ſin Reſt ytervolun- 839— 3 e den 4 Wle hah Pnlabe filij reputatur.c. in præſentia, cumibim unlam decliun edolelllamoſſe 92 inn ex ſuo corpore legiti per Canoniſt. de probatio. auth.ſiqoam 4 uis natrmon umcon⸗ 2 8 me procreatis, eidem lier. C. de facroſ. eccl. vbi laſ: commm hanea em unem appelat ba⸗ ſubſtituit alterum filium ſuperuiuentem: diccit, quẽ referr Se ſeqhuituir Ba ii maa anhtenn contingit, mortuo patre, alterũ dictorum lalobos in ſuis rnaediale werdrdn u eien lproui⸗ filiorum poſtquam profeſſus fuit religionẽ nu. 0. Alexa. in l.vtrum. ff. de vetb cn Nie nlgjonecognaut,
Carmelitanorum decedere fine liberis ex ſuo corpore legitime procreatis. quæſitum fuit, an ſubſtitutionis cõditio euenerit, vel defecerit? Et prima fronte videbatur dici poſſe defeciſſe ſubſtitutionis conditionem & monaſterium, tanquam loco filij, ſuſtitu⸗ to eſſe præferendum, quę opinio tam legi- 1 bus, quam rationibus,& Doctorum teiti- b monijs adiuuari poteſt.
Primò ex textu in§.ſed& hoc præſen-⸗ ti. in auth. de ſanctiſ.epiſ. ex quo deſumpta eſt auth. niſt rogati. C. ad Treb. vbi ſt inſti- tutioni vel ſubſtitutioni alicui factæ con-
V ditio apponatur, ſi ſine liberis deceſſerit, ingreſſuſq; is fuerit monaſterium, huiuſmo
di conditio inualida,& pro non ſcripta ha⸗
betur, cuius tex. rationem eam eſſe dicebat
Richard. Malumbr. relatus à Bar. inl. ſi ita
quis.§. is cui de leg. ⁊.& conſi. I. incip. Par-
menſis quidam. nume. 2. f quia ſitalis condi
V tio admitteretur, retraherentur homines à vita contem platiua, qui timentes ne ſi ſi⸗
ne liberis decederent, eorum bona virtute
ſubſtitutionis in aliam perſonam transfer-
rentur, ad matrimonium contrahendum
Potius,& ſic ad actiuam vitam, quam ad
quẽ refert Affl. deciſ. 220. nu.9.&li æquiparatio per fictionem introduci
lege introducta ſuper actu, de Juon diſponere poteſt, vt ſcilicet fauoteni nis monaſterium loco filij habeat
1.ſi is qui pro emptore. nu. 224.ffden & de eo, tanquam de caſiu vero,i eſt, iuxt. l. qut ad certum. fi. locati- nelia. ff.de vulg.& pup. ſubſtit. uch
Tertiò hanc partem iuuare vide M cluſio illa communiter recepta 1 teſtator mulieri relinquat eennen au pſerit, ſi vero religionẽ mgreli d quaginta tm̃, ita poterit monalter den iorem ſummã centum aureoru n lictã admitti, acſi mulier ipſa n
nnquendo Jalgg
1
Intamuler mona⸗
keium ingrecl, num ingrec ad plenias legaum ſendum aureon Ulteriam dunuhen Conrrapo em leltate Nlütcun mulc- gis llu ſatue, anene; di Lnl, eb aullnc b 1 ſeltarore pfoyr laltoo b keun d neptop e dnonfu dptalimt, 9 tnanite 00 8 de. emon dlervenimll knoo 3 l eoexclud; du uti mumh un A an Cik Lmballen r ad un dnsCailin unbülnumen 1 undconſnn. Lauima gun meuete Wumaen uca t .n ege endumi 1 1 nregean dioni aäml u h mnaleéuhle plunhxin 1 4 ſhrtmd dmeng telta G euansguin la⸗ ſeleam lüppie dlan 1cRcng l ducm e cond, g . dtgloſ m e. ce gle— elceng' ſicun„el. g aſ u um iathn Kc G .e auc g 1 hnk mdcnn ſca rc 6 A uncond, M 4 Opin h a G Tſahean., t 4 lolee 6 dex

1 † 4 em,& 10,
g em b. It. Oh Uolat.— eu tuca axiſſe, hanc concluſionem firmat Ioan.
des. R. 3 Ridat Andr. in addit o. Specul. in 4. par. ſuper ru⸗ e pride ſtatu monacho. Roman. inl. ſtipula⸗ d tio hoc modo concepta, colum. ſeptima. ver An ſicul. vltimo. ſf. de verbo. oblig. quem refert pdebet. ſunkt& ſequitur Barto. de Bellenzin addition. Häi 8 2d Abba. in d. c. in præſentia, in verſicul.& n exhis patet deciſio, extra de probatio. laſo. in authen. ſi qua mulier, verſiculo, i Ixta Oelſioret an ac dan hanc partem. C. de ſacrolanct. eccleſ. Mat- enc helil. notab. 52. incip. nota quod teſtator. ien Thomas Ferr. caut. 9. vbi tenendã hanc eſſe ere allerit,& ab ea non elſe recedendum in con m ſulendo, quem refert Boer. deciſ.z. numero al ſten decmoquarto, eandem opinio. tenet Ca- venon t. Kachdi tell.Cotra in memorali incip. conditio ad⸗ ndoproe iecta legato poſt KRoma. quem retert in 9 ſingul.36. hæri conſului, ſed in ſingu 439. ee Cer vbidicit hoc didiciſſe ab Angelo in di pu- nertpois arcunſiytn taincip. nob lis quidam genere,& hanc eſ- done d.9 2 hooele ſecommunem opin onematteſtatur Rip⸗ Kretur vCt iatz,mdin painl. l. numero 62. ff. ſolut. matrimon.& tauorem iſinuicnge Viiu, inſuis commun. opinion. in verbo, onaſterij*S iudier ou filiærelinquens pater, vbitameniſtud non ecelsiſſe, a uo mtein Procedece dicit, vbi expreſſẽ pater volun- Sutatur. qaa ræceräcont tatemſuam declarauit, ie nolle fillam poſſe moniſt. di mebatouch conſequi centum, niſi matrimonium con- de ſacrol b.vblllconm traxerit, eandem communem appellat Pa⸗ quẽreferi=equinapiki niin d. c. in præſentia. numero 145. de pro⸗ sin ſuis q ax uniqi libatio. ſi igiur non obitante ſpeciali proui- „Alexa it: tunt h Iione teſtatoris, qui de religione cogitauit, kert ACH. e.wa Al relinquendo quinquag nta mulierr mona- aran pe Alomtuoli erium ingredienti, ad plenius legatum r Balin**„iluant cenrum aureorum monalterium contra vo „ luntatem teſtatoris admittitur, multo ma- d.c. inpiAe gis illud ſtatuendum erit, vbinulla facta 1 kdcerms So ulud ſtatucncdum erie; conditiot an iaemé elt prouiſio expreiſa à teſtatore, prour in uata, non Seti ke quæſtione propoſita facta non fuit, de quo ihæredi, laahne lex præſum t, quod ſide monaſterio cogi-
e wüen* tallet, veriumiliter voluiſſet ſubſt tutum ab elibe.&ee icl
b pinichsas llis cond a UIneld
„
hæcl 4 V eoexcludi: prout hanc ratonem ſenſiſſe vi⸗
ntroducta sfeie detur Caſtr. in authen. niſi rogati, numero nele potel ſün a quarto. C. ad Trebellia. quem ſequitur Ale⸗ onaſteriut o i Ti xand. conſ. z1. numero ꝛz. volum. z2. ex tacita ijs ad ſuc 2 unc igitur mente teſtatoris à lege interpretata, Lvete; 3 reut dicendum videretur, locum non eſſe ſubſti Ant. de conre, tutioni admiſſo monaſterio quemadmo-
rden us emutt 7 dum plunbus in caſibus in iure poſitts, t ta- aut pro Elero,
eo, tanqu eaden damen⸗ teſtatoris, à lege ſuppleri,& intel a* um. glolet. l. cum auus. ff. de cond.& de- monſtr. l. cum acutiſimi. C. de fideicom- mſt facit gloſſt in l. tale pactum, in fin. ff. de er Paciquam ſequitur Alexand. conſ.24. col. tenn pe ld. Dec. conſ. 6.. col. fi. Cur. lun. conſi. 1. col,pen. eritmo⸗ 3 Necobſtant, quæ contra hanc primam nta m autoi, Pnuonemt adduci poiſent, ſcilicet hic ex ſumma dmitti,a
bECISIO CGCXXVI.
225 preſſe apparere de mente teſtatoris, voluiſ- ſe monaſterium excludi,& de eo cogitaſſe, dum vſus fuit ijs verbis, i quod altero ipſo- rum decedente ſine liberis ex ſuo corpore legitime procreatis, alterum ſuperuiuen- tem ſubſtituebat, cum illa verba, de ſuo cor- pore procreatis, naturaliter, non autem ci⸗ uiliter intell gi debeant..ſi ita quis. 9§is cui, de lega. z2.l.fi. C. de his qui veniam ætatis im petraue, quia reſpondetur, quòd eriamſi ex preſſa non fuiſſent huiuſmo di verba, tacitè tamen intelligerentur, cum appellatio filio rum ſimpliciter facta, intelligatur de filijs ex ſe natis. l. fideicommiſſum. if. de cond.& demonſtr. vnde, cum expreſsio eorum ni⸗ hil operetur, quæ tacitè inſunt 13. de leg.i.. non recte. C. de fideiuſſorib.perinde haben da ſunt illa verba, ac ſi non fuiſſent expreſ⸗ ſa,& per conſequens facienda eſt interpre⸗ tatio, ac ſiſimpliciter conditio, ſi ſine libe⸗ ris, fuiſſet appoſita, ſecundũ diſpoſitionem d.. ſed& hoc præſenti, in auth. de ſanctiſſ. epiſc.qui de conditione ſimpliciter prolata ſi ſine liberis, loquitur, ita ſentit Dynusre- latus per Bar. in alleg.. ſi ita quis. ę is cui, de leg.z.& in ſupra allegato coniſ. t. n princ. in⸗ cip. Parmenlis. quem ſequitur Alex. conſ. I2t. nu. 4. vol.z. vbi per eadem fundamenta relata a Bar. in ſupradcto conſi. hanc opi-⸗ nionem in fauorem monaſterij ſequutus fuit,& ante eum Bal. in c. in præſentia. nu. 8. verſic.ſed quid ſi teſtator, de proba. Caſt. in l. Deo nobis. C. de epiſc.& cler Abb. in d. c. in præſentia. nu. 48. Felin. in eod. c. nu. 36. verlic.& iſta denotant d fficultatem, de de probatio. Deci. conſ.674 nu.3.& conſi. 259.num. 2. expreſsim loquens in terminis noſtris, quando eſſent appoſita illa veiba, ſi ſine liberis ex ſuo corpore procreatis,& clarius in eiſdem terminis in conſ. 426. co- lum. i.laſ.in authen.ſi qua mulier. col. pe. C. de ſacroſ.eccle.& licet in quæſt. præſenti fi- lius ſubſtitutus alteri filio fuerit, non au- tem extraneus, quo caſu augeri videtur dif ficulas, an monaſterium filium ſubſtitu⸗ tum excludat, nihiloninus Deci. in ſupra allegato conſ. 426. colum. ⁊c etiam facta filio rum ſubſtitutione in fauorem monaſt erij cõſuluit, contra c. quicunq;. 17. q. 4. quẽ tex. interpᷣtatur,& intell: git Sm mentẽ Anch. cõſ.q5. prima facie videretur, t vt. ſ. ꝓcedat, ꝗñ ageretur de exhęredatione filij in totũ, & de excludẽdo eũ a portione legitimę, ſe⸗ cus ſi de alijs bonis pręter legitimã tractare tur, quia in ijs magis monaſterio,& pię cau ſę fauendũ eſſet, quã filijs: vt ſentit Are. præ
allegato conſi. iz. in cauſa Nicolal, colum 2. PP 3 Alex,

Alex. conſ. 92. nu. S. vol.3. quam etiam opi⸗ nionem firmat ex præallegato textu, in d. §.ſed& hoc præſenti, dupliciter eum indu⸗ cendo, prout latius ibi per eum allegata vi⸗ deri poterunt.
Eandem opinionem in fauorem mona- ſterij tenuit Rip.inl. ſi vnquam in 34. quæ ſtio. C. de reuocand. donat. poſt plures ibi per eum allegatos,& latius in l. ex facto §. ſi quis rogatus. nu. 38. cum ſeq. ff.ad Tre- 10 bel.vbi per illa verba, tſi ſine liberis deceſ⸗ ſerit, ex ſuo corpore procreatis, non vult neceſſario manifeſtam reddi voluntatem teſtatoris, quod de monaſterio cogitaue⸗ rit,& de eo excludendo aſucceſsione ſenſe rit, cum potuerit intelligere de excluſione adoptiuorum,& eorum, qui de legitimo matrimonio nati non ſunt. eandem acerri- me defendit Pariſ.in d. c. in pręſentia. num. 136.& ſeq. de proba. Barba. per eum relatus, conſ.a0, volum.. Bertrand. conſi. 23. incip. thema conſultationis. volum. 2. in nouiter impreſsis. Rui. conſ. ¹53. in fin. volum.z.& nouiſsime hanc opinionem ſequutus eſt Aymo Craue. conſ.*. colum. i. vbi eam communem eſſe atteſtatur. his addi poſ- ſunt, quæ citat Aſtor de Guidonibus inter conf. vlti. volun. conſ. 66r. d nu..vſq; ad nu. 7. vbi nonnulla ex ſupraſcriptis fundamen tis citat.
Contrariam opinionem diſputando te- nuit principaliter Iacob: de Beluiſio. rela- tus à Bal.in d.l. Deo nobis. C. de epiſcop.& clericis, quod monaſterium hoc caſu ſubſti tutum non excludat: mouetur ea ratione
u1 t quia textus in alleg. õ. ſed& hioc præſenti procedit per interpretationem,& fictio⸗
nem iuris, iuxta not. in d. c. in præſentia, de
probatio. quæ interpretatio legis tunc lo- cum habet, quando de mente teſtatoris ex- preſſa conſtat voluiſſe voluntatem ſuam fubijcere iuris interpretationi. Vbi vero vetba teſtatoris clara ſunt,& eius mentem ſignificantia, ex quibus voluit diſpoſitio- nem ſuam naturaliter, nonautem ciulliter, & per ſictionem intelligi:tunc locum habe re non debet ſupra allegatus text. Ex ver- bis autem pręſentis quæſtionis, ſi ſine libe- ris ex ſuo corpore procreatis deceſſerit, ma nifeſta teſtatoris intentio colligitur, voluiſ ſe intelligere de filijs naturalibus,& per na⸗ turalem generationem procreatis, non au⸗ tem de interpretatis à lege: cum naturalem illorum verborum ſignificationem com- munis loquendi vſus ſuadeat, qui ſemper attendi debet. l.cum dellanionis.§. aſinam. ff. de fundo inſtructo.. librorum.§. quod ta
S ENATV S PEDEMONTANI
12 ci poteſt, quia tex. in d.. ſed& hocpran aimiilum oſiu
men Caſsius, de leg.3. Bar. in l. omnes puli. numer. quinquageſimonono dei 0. vnſerim & iur. Bal. in l. fin. quæſt. 14. C. dehær 6 Mleeq 2 tuen.not. Docto.in rub.ff. de no ope 1 1 mgun el, ii 6 c quo fit, vt ab hac teſtatoris diſpoltione reclcum b lei cedendum non ſit,l. generaliter.9.ſin en efümne Unelr 4 1 ibi no. C. de inſt.& ſubſt. l. in condliton bechom M.* i us bus.ff.de cond.& demõſt.cũ enim maulh rehd or12. rge⸗ ſtus eſt ſenſus teſtatoris, verborum ina Wiu rehe pretatio nuſquam tantum valet, vtmelu madbpanne ctntie ſenſu exiſtat: eſt not. textusin.3. C dell d alunc hio er luse run præte. cum nullum maiusſſit mentisnaſt lacrnſcne lerem teſtimonium quam qualitas inſpeca ii declktt borum. Labeo.. idem. ff. de ſup legnna aum eriticn ee
lon h. is autem 22. q. ⁊. Bal. in l. voluntatts Ci fkem urs 1poot d deicom. 1 aualtime maſtde lühmid Secunda ratio pro hac opinioneasi non auten E ei qwocalumo⸗ j ecudete non
ti, dicitur eſſe exorbitans, proptereaſiitſnu, fmmilit onaunlb d pa- intelligi debet, iuxt. not. in l. ſivenitt apieas llccl npaemam con⸗ viro. ff. ſol. matr.& in authen. qust ſam ſerptoffin dlbe ofloofk de nes. C. de ſacroſanct. eccleſ. Vndec äpocttu. noh nlaola poſt quatur in ſimplici conditione deficeun itixo& Abegte xreumaleganos- liberorum, non debet trahi ille textadan iand.- exI iqusrogstusenu ditionem mixtam, in qua addttacleti atilrebel, ſir unm Decj opi⸗ qualitas, ſine liberis ex fuuo corpote lgmernconf„m. bslprä tealam
33 me procreatis, t cum ſub ſimplici ondiuſmau dumet limam mags mo⸗
ne non contineatur mixta, iux.noperlſniaio quam un ndum elkealert, in H.omnium. numer. vigeſimooctuoſi den decie4 iir polt Belnand.R de actio.& l. 2. ff,de verbo. obliga mauiſtas: ap per 1it leguos, Gumste- in exorbitantibus,& correctorips,ſttiſpen 3uum Glt bdocmnum ncom Aretin. in l.cum antiquis. O. de inofitiſtucide ondn fonit moleruigen & licet appellari fauorabilis poßsiteucfrione, quodam Interacitemtle ſpoſitio tanquam introducta ſit intaunſtexconiecqunag teteltatord, etre
14 monaſterij,& piæ cauſæ, t tamen eiuinus, patts ſelm ad flos pouiuuqp 6 1 70
ris ratio haberi non debet, cum iusſidecclelan pen em inrewmun hoc eſt ipſorum filiorum lædatum ſnlpeco ad paunn ſeeßoe ful nore de foro competenti.c. nuperde- denan etplct O 4 ho, tio. inter vir.& vxor. Caſtr. conſ. 40in numa daccanlg 4. volum. primo:& maximè cum fuoiſ ſtaneirr Wmen lis mere dici non poſsit ea diſpolto eonmſa, nätaeni mixtum in ſe fauorem,& odiumennii nutſasdebi hathü te iux. no. per Dec. inl. uenia. nu.. desfnteBA— ff tütor ne voc. tpicop Ke lndCc Tertiò, confirmari poteſt hacoi döniCad n 8 denn auh.ndt üguoius tnnmal⸗ ſubſtitutionem Ateſtatore factaméiocnxpn, 1 mnnutänen g nonemtene, congeingolan ielexfaqoſtg,ne VAI.A
ſum monaſterij ſubſtitutum excui in poteſtate inſtituti voluntatem benc ris eludere, quia conditionalia ilieh mücng ſi ſine liberis deceſſerit ex ſuo cotpaſ m egoh gitime procreatis, à caſu& fottune 7o trio dependentia, in poteſtatiuam c lult ui 6 appar tionem hxredis grauati transi- ale d
6 h me
b li
yic

Im.6 baen 3 E günnnd zontramentem teſtatoris, facilec; rics 3 p 3 or.Doeh SdaC inftituto monaſterium ingrediendo, ſub eDocig. Kten ſntutum excludere: quare non ſine ratione „Ntab has terkdſ in iure receptum eſt, 1 filium adoptiu dumn V mala nonoperaridefectum ihe t oe Tice ilnfubconditione, ſiſine li eris dece leris. lax. de cond. nätain J.llita quisteſtamento.§. find e leg.z.& no⸗ t Secris dn atorum per Doctor. in l.ex facto.. ſi quis io nuſqua un 10 gttus.ff ad Trebel. ne in poteſtate inſti- xiſtat: eſi drman tutiſtt, per adoptionem filij ſubſtitutum ex
cum nulh aninaſ Cudere: ita hanc rationem viſus eſt ſentire
nan nonum q as qualtad 6 Calcaneus conſ. 20. num. II. licet eam non 6. nILabeo 3e.m Kalnn taexpreſse declaret. 1, 52 lerden Vltimum erit fundamentum, quod, vt m ha dicitur, filcem ad radicem ponit, quia in ecgnäar e propoſta quæſtione agitur de ſubſtitutio- 8 ara eolaccphn neſiij, non autem extranei, quo caſu mo- t: 7 dägleläin naſterium filium ſubſtitutũ excludere non . 1 1 4 b— atansnhte, cenletur, t cum illi,& ratio naturalis,& pa- SSr eber ae.wri ietas ſucceſsionem paternam con- .. h in aula. q ſeruent. l.ſcripto. ff. vnde libe. l. filio, ff. de deſacro t2. cſnd jibe.& poſthu. not. laſ. conſ. 212. vol.2. poſt arinlimplh⸗ indiumieir Bal. Eulgo,& Alexand. per eum allegatos. A 2. orum non a5etttalllſten Rippaind. l. ex facio.§. ſi quis rogatus: nu. nem mixt as in quditit 9,ff ad Trebel. vbi contrariam Decij opi- . V. 8.—— 1— 12 tas,(ineliſt Sexlchoeonem in conſ. 4²6. a nobis ſupra relatam rocreatis,tt alſibimſcicneprobat, dum extra legitimam magismo- „ 4 ¹. A.. 1. on contin t amim umnaſterio, quam filio fauendum eſſe aſſerit, mnum.n aErJigetſocnBoer. deciſ. 554. numer. 7. poſt Beltrand.& 9, 1. 56 Gio. S. 1 vedogmpraci. Pap. per eum allegatos. GI nuero⸗ xorbitantil: a& condori /ſpon. 3num.Gl.referens Poeinum n eum dinin lcuf as iqusſeittuus.ſlde cond.& demons emoaf urche cetappellat ochlpobiiratione, Taedaeoſiennnitelasodee gih 4 ſinte rata mente te vide tio tanquæ rotltntRe ex con ectu dene defcrſhe Hnde i&leauk encumus, patres velle bona 98, P nſteri,& laee; 1 ad eccleſtam peruenire, cum iure naturali atio habei an dbaeum la eccleltam P, Cul AtnA u 6 munkiamcinſpecto ad patrum ſucceſsionem filij vo- * 4 4— renicuped'centur, vt pulchrè notat Oldrad. conſ.94. 0rO 1 1* rle zir. A rCEbn um.S. in fauorem li⸗ mterv maaom anc igitur opinionem in taudte
olum. prim— oßtaliſpol berorum ſequutus eſt,& principaliter te- nere dici i2
ädume nuit lac de Beluiſioin d.§. ſed& hoc præ- tuminſet emt 3 ſenti. Bal.& Caſtre. in d. l. Deo nobis. C. de no per De 3 n- epiſcop.& cleric.& idem Bal. in auth. niſi . toeith rogati. C. ad Trebel.Pract. Pap.in forma li- Tertid, cq itn ſer uI belli quo agitut ad ſubſtitutionem, in verſ. adar exſuo cotpore, plures congerit R Pirhnc ſtitutionel es: ſ lnto! opinionem tenentes, in l. ex facto. õ. Iquis nitamfed. 2de pil rogatus. num. 37. verſ.& ideò pro ſubſtitu⸗ „ lſic emäcta toſf. ad Trebel. Gratus d. conſ. iiI. num. 49.
8,9 149.libt* lütmun Poſtulgoſ. And. Barba.& Corne. per eum laonaſt bliimum 1 allegatos, hanc communem eſſe atteſtan⸗ nmo—„ volltate-
d, tes Dec. in c.in præſentia. nu. 58 circa finem numen, de probat. dum vult præferri vo- luntatemteſtatoris, quando apparet teſta⸗ torem de monaſterio cogitaſſe,& voluiſſe ubſtiturum admitti„prout ex verbis quæx⸗
mal DECGISIO CXXVI.
226 ſtionis noſtræ colligi eius voluntas poteſt: eandem ſequitur Boer. d. deciſ. 354. num. 6. verſ.tamen primæ inhæret, poſt Calca. ibi per eum allegatum, conſ.20. num. I.& ante eum Alexan. ſibijpſi contrarius, in conſ. i8. volum. I. ad quam varietatem miror, nemi- nem ex ſcribentibus, quos viderim, aduer- tiſſe:& nouiſsimè hanc opinionem Moder. Pariſ.firmant conſ. 15. numn. 27.& in additio. ad Alex. conſ. 21. lib. 2. Aſior de Guidoni-⸗ bus d. conſ. 16t. à numer. S. vſq; ad num. 27. excluſiuęè, vbi etiam reſpondet ad aliqua in contrarium adducta Natta conſ. 60z, num. 4. poſt plures per eum citatos, Boer, conſ. 114. num. 21.& 22. vol. 2. vbi etiam ad contra-⸗ ria reſpondet: ex quibus dici poteſt, iſtam eſſe crebriorem ſententiam.
His rationſbus,& auctoritatibus firma- ta hac ſecunda opinione, non videntur ob- ſtare in contrarium adducta,& primo fun- damentum 5. ſed& hoc præſenti, ſuper quo textu tota vis conliſtit, de ſanctiſsimis Fpiſcopis, aduerſari non videtur, quia ſa- tis ex primo huius ſecundæ opinionis ar- gumento clare reſponſum apparet, ſcilicer, illum textum loqui de condit one ſunplici, ſiſine liberis, non autem, quando adiecta eſſent illa verba, ex ſuo corpore procrea= tis, quia expreſſa redditur voluntas teſta- toris voluiſſe monaſterium excludi, alids illa verba ad ecta ſuperfluo ſtarent,& nihil operarentur contra regulam l. ſi quando. fi. de legat. a.& c. ſi Papa de priuilegijs, lib. 6. cum alijs late adductis per Crauet. conſ. B5. numer. 24. falua enim ratione recti ſer- monis non aliter poſſent intelligi illa ver- ba, niſi de liberis ex procreatione natura- li genitis, non autem à iure interpretat s,
19 t cum diſponentis voluntas ſecundam com
munem loquendi vſum declaretur iuribus ſupra allegatis, quibus addo Roman. conl. 179. num. 5. Socin. conſ. 37. volum. 3. imo a veriſimilitudine arguendo, veriſimle eſt teſtatorem id ſenſiſſe, quod communi lo- quendi vſui conuenit, Angel. conſ. 6ů⁰. co- Jum. 3. Socin. inl. cum teſtamento. ff. de re⸗ Bus dub. quia ſi teſtator monaſterio vo- luiſſet bona ſua conferri, caſu quo alter fi- liorum ingrederetur monaſterium, pro- fecto non per verba naturalia,& natura⸗ lem procreationem importantia loquu- tus fuiſſet, ſed ſimpliciter conditionem, ſi ſine lberis, appoſuiſſet: quare cum dicen- dum non ſit diſpoſitionem uillius textus intelligi debere,& ſeruari contra expreſ⸗ ſam voluntatem teſtatoris, ne plures fictio⸗ nes, pluraque ſpecialia in eo inducamus
4 con-⸗

. ————— 1 1 ᷣ——y—— 3—*———. ———————————————— ¹
—— ——
SENATVS PED EMONTANI
contra regu. l. I. C. de dotis promiſsione, eatenus erit intelligendus, quatenus de mente teſtatoris expreſsè non conſtat,& ſic, quando ſimpliciter conditionem, ſi ſine liberis, appeſuiſſet, nulla alia expreſsiori clauſula adiecta.
Non obſtat ſecundum fundamentum,
20 † quod monaſterium loco filij habeatur, quia reſpondetur per Felin. in c. in præſen⸗ tia. de probatio. num.58. referentem Bal. in J. filium, de ijs, qui ſunt ſui vel alieni iuris. quod fatuitas dicitur allegare, monaſte- rium loco flij haberi, quia nullibi id expreſ- ſum legitur, multisq́; rationibus illud ad⸗ mittendum non eſſe, oſtendit, eodem mo⸗ do reſpondet& Didac. lib.i. varia. reſolut. c. 19. num. 6. poſt Bar. Bal. Imol. Caſtren.& alios in locis per eum relatis, Rippa in d. 1. ex facto.§. ſi quis rogatus, num. 37. ff. ad Trebel.verſic.item dicitur, quod monaſte- rium,& inl. ſi vnquam. quæli io.3 4. numer. 93. C. de reuoc. donatio. dicens, poſt Bal. & Iaſ. quos refert, monaſterium non habe- ri loco filij, niſi in caſibus a iure expreſsis: idem dicit Pariſ. in d. c. in præſentia. num. 133, de probatio.& in conſ. 6S. num. 10.& 1I. lib. z.
Nec obſtabit ratio illa per Richardum Malumbr. ad text. adducta in dict.§. ſed& hoc præſenti: ſcilicet conditionem pro non ſcripta fauore monaſterij haberi, ne retra- hantur homines à vita contemplatiua: quia
ai reſponderi poteſt, t hanc rationem conſi- derabilem non eſſe, cum veriſimile non ſit eum, qui ad monaſticam vitam ſuſcipien- dam mouetur,& ſpiritu Dei ducitur, re⸗ trahi à propoſito religionis, ex eo, quod ſi deceſſerit ſine liberis, alius ſit ei ſubſtitu- tus, cum ſcriptum legatur Lucx cap. 9. in fi⸗ ne, Nemo mittens manum ad aratrum,& reſpiciens retro, aptus eſt regno Dei: nam per ingreſſum monaſterij mundo quis re- nunciat,& paupertatem vouet cap. vidua. 20. quæſtio. 1.& hanc reſponſionem addu- cit Rippa in allegat. õ. ſi quis rogatus. num. 37.& ante eum Dec. in allegat. cap. in præ- ſentia, num.;8. verſic. pro reſolutione. Iaſ. conſ. 43. colum. 5. verſ. tertio reſpondetur, volum.z.& nouiſsimè hanc Richardi ratio- nem pluribus rationibus improbat Dida- cus d. c. 19. lib. i. varia. reſolut. num. 7. verſic. ſed& hæc ratio,&c.
Non obſtabit tertium fundamentum
22 ſumptum ab ea concluſione, t quod ſifiat mulieri legatum de minori ſumma ſireli⸗ gionem ingreſſa fuerit, de maiori verò pe⸗ cuniæ quantitate fuerit illi prouiſum, ſi ma-
trimonium contraxerit ſum monaſterij non amitta
tpinguins„
tum, ex quo remouetur dicia conditiois 7 lsigit 4
quam impeditiua vitæ contemplaum quia reſpondetur, non abſolute dici eas illam eſſe communem concluſſone ducſ multos habeat contradictores eduud 1 tos in additio. Matheſil. ad notab. e allegatum, vltra quos addo laſ. lat cal 43. colum. 4. verſic. non obſtat, volum vbi atteſtatur, in contrarium eſſe cund nem opinionem„quxæ per generalem an ſuetudinem obſeruatur, vt minus kllada monaſterium ingredientibus relinquau quam ſi matrimonio iungantur cumma res expenſæ in matrimonio carnali qag in ſpirituali interueniant, eandem anvell communem eſſe,& ita de facto ſcmm; in abe! xit Petrus de Ancha. in c. nemo poteh c o 8 prir 3. Verſic. quinto pone, extra de reguinn elscäulidt 6. Dec. conſ. 419.& clarius in d. cuga 4 antem vett ſentia ‚num. 59. verſic. in contrariumtmn drrader R. de probat.vbi in ſpecie reſpondetadu f nodre I. Titiæ, ſinon nupſerit. ff, de condit ia ereeh do. monſt. ſuper quo dicia concluſſofunts wee n 4 erat Ioan. de Monteferrato in repetlum hr Saiomb poteſt, col. 31. verſic. ante quam deuena ens neſn ff. de legat. i. vbi dicit, iſtam opinionenc runregun 1 æquiorem,& magis conſonam volunſi nor-Bu teſtatoris, quam etiam ſequitur Dicac bali Can 1. Variar. reſolutio. c. 9. numer. 9. vbimii, een, n de intellectu dict. l. Titiæ, ſi nupſeru
aberbsee
da colum 4 Ch
condit.& demonſtrat. plures etiamaſt 38 an legari poſſent contra dictam conclultaſi erchte. tenentes, quos conſulto prætereo, niſſ eh 1 nobis principaliter de ea quæſtionent ſuin bs fie 1 dum non ſit. Præterea diuerſa eſtraa nlterdpltn 1 hos caſus. Nam in caſu l. Titiæ filasi Ninqis, e greſſum in monaſterium minusper in caſu autem noſtrofilius ingrediencn naſterium nihilamittit.
Non obſtat conſilium Decij 46li dum multis rationibus in fauoremm ſterij concludit, etiam in eo caſu, qot ſlus qrant inter ſe ſubſtituti fuiſſent ſub ea conſiu ſannunen 1 ne, Si ſine liberis, ex ſuo corpore proaa- ernakterio e 1
Sunn fandi cunque extrar
23 tis alter deceſſerit: t quia nihili fcemat ipreael eius auctoritas, cum ſibijpſi contrani oiaaqa rit, in l. licet. C. de pact. vbi concludi aügral., magis, quàm monaſterio, etiam vliat Nnn 1' timam, fauendum eſſe,& in conſ.ahunn hg 4 1 4. vbitenet voluntatem teſtatoris inſui in le3 ri non debere fauore religionis,& ecden V b quem ſequuntur& approbant Moim When R Pariſ.in annot.ad allegat.l.licet,& inch un. 10 in præſentia. de probatio. Iaſ. conſ.an Pn dsn
Bon, Ecn,h
lum. 2. colum, fina. vbi plures reſponlo al ta 3
con
„ quod per in 4 cyinion 3
4 i er, a 5 4 1
e auher denup. de2. mmilwirie aſpollbo fedda⸗ ach, fvtelt dippoſt
delbgulnor la lewuig Kpupill ecelro infertur, lolonemonatteri erum locofllj ha⸗ dolingeditur, non loo corpore, fed a roäncdus, quo ht, lumaut, qualis ſe memptocedere po- tn numera.h ad onlä7 ineipien ha⸗ ieen Belon. cn corſtzt de exprelt ad monaſteriim eo⸗ lmplcrer-oouuna s ckcelerune b berm aler 8 Klccpaertde Kext prim Opinlo volktrit videntur enalent A dle. qusn, inaa 1 Lena ſecus 1 a08 nüüulüinn f A,Reanch
1

onium, 12
monaſernnd e,gu D E C 1 8 1 C X NX V J. 227 Jno 1 j 0 2— 1 2, Fg 4, 7..„
eeXquoreng pdg kontrarie opiniont affert, quas hic referre communiter declarant exemplificantque
. 8. m impecdin, 1 aen. ſuperuacuum& inutile foret. 4 reſponden ſect. en Exſupra dictis igitur patet, quam lato in elſe comm 1 due pelago verſetur hæc quæſtio, in qua aſſtin⸗ 1 m cntlin guendum eſſe puto, I guod, duedreles inaddito l= Geres te teſtatoris voluiſſe mona- en additio,N toraan apparet de mente teſtatòris
gatum, ylr adna ſterium excludere, apponendo conditio⸗ lum, Knaee don nẽ, ſiſme liberis deceſſerit legitimis,& na⸗ atteſtan u ahe turalibus,& ex vero,& legitimo matrimo- alurin. ariu 3 do procreatis, vel ſi ſine lberis ex ſuo opinione na nio P
— s vyer gana corpore procreatis,& tunc exiſtimarem, vetiorem eſſe hanc opinionem, quod ſci- Patbun licetnonadmittatur monaſterium, ſed ſub. ſitutus, cum teſtatoris voluntas ſemper attendidebeat. Ö. diſponat. authen. de nup. Icum virum. C. de fideicommiſſ. quod adeò munem eſſe, de ha verum eſt, † vt etiamſi diſpoſitio redda⸗ etrus de Anq e en ur nutilis, ab ea recedendum non ſit. l. ſi rlic quinto p' 2exIad quiss aſilio, in princip. ff. de legat. i. not. 4 hec. conſ. a19, anrü u in. verbis ciuilibus. ff de vulga.& pupi ll. 3,num. 59. vet. com e lllis autem verbis dfeſab in Küier, robat. vbi inſſ a5 reſpen quod cogitauerit de exelu(Düenraedee ip tie,inon nug arefh den quia daro, quod monaſterium loco fllij lia- iſt.luper quo Aa coni beatur reſpectu ies, gled deenigr mg loan. de Mon Antoin tamen dicitur natus ex 0 corpore, Lc 1- 8 er fictionem introductus, quo tit, it, col. z1. verl ltecuna lege p 5 lis Le- legat,I.vbid a2 n, Vt talis eius mens præſumatur ‚qualis; dam e n tamqn cundum rectum ſermonem procedere po- raam. uusteßt vt not. Bartol. in! fin. numer:. ff. ad 21 Auna Trebellia. Curt. Iun. conſ. 57. incipien. ha- riar. eſoluuiq tenumi bita. colum. 4. quem refert Belon. conſ. 53. ntellectudick, tia l num. 6. Aut non conſtat de expreſſa dit.& demon an. plurnad mente teſtatoris. quod monaſterium vO⸗ ripoſſent con 2Sicimni luerit excludere, quia ſimpliciter loquutus ntes, quos coi Sopan ſit teſtator, ſi ſine liberis deceſſertt: tune sprincipalite Maqunſi enim legis interpretatio locum habet, Se nonſit. Præt uefit militat diſpoſitio,§. ſed& hoc præſenti, de aſus, Nam in==IIig fanctis epiſc. per quem text. prima opinio um in monaſſmminpß procedere,& ſuſtineri poſſet: ita Senrar Nautem noſt te isiſti diſtinguere Dec. in d. c. in præſentia.& ibi riumnihilan. ccteri Docto. Rippa in alleg.§. fi quis ro- on obſtat coi u miis gatus, quod tamen locum haberet, vbi- ſtis ratiot eun cunque extraneus eſſet ſubſtitutus, ſecus ſi ri lneugt flius, quia vt ſuprà dixi, ſecundum magis coneludit, ſigm communem opinionem filius ſubſtitutus lubſituiſt n pn monaſterio eſſet præferendus, vt conclu- len dit Rippa in allegat. S. ſi quis rogatus. num. luui 4r.& Boer. deciſ. 554. num. 7. cum alijs plu- us rdusſuprdallegatis, quibus addo Gratum II dconſ.II. num. G. vOl.z. Beron. d. conſ. 14. num al.& ſequent. vol.=. Ex qua communi lbi condluſione limitari poſſet text. in d. 9. ſed
teltatbwn 4.2 itenetolul 3 drulel hocpræſenti, qui aliam notabilem reci⸗ * 9..—„.
ndebere tauf— ,ſ Pitdeclarationem, vt loquatur ille text. in
ſequuntun oe fan monaſterio capace bonorum, ad hoc, vt f-
1 eq 1 rzt. 290 vorabili 1.. 27 f
nannot, ac Aacl mss illa diſpolitio effectum ſortiti pot * ctlo. 6
. 9 It ſec 427 1—. lecuscſti 0 incapace, prout ſenti deß Uulſr n monaſterio incapace, p
colum. lna 1
Docto. in d. c. in præſentia. ſcilicet in fra-
27 tribus minoribus, t qui omnino incapaces
eſſe dicuntur,& in fratribus mendicanti- bus, Clem. exiui. de verbo. ſignific.& late not. Alexan. conſ.1z. colum. I.& 2. volum. 3. Socin. conſ.9õ². colum. 3. volum. I. Rippa in d. l. ex facto. õ. fiquis rogatus. numer. 42. Pariſ.d. conſ. 6. numer. II. lib. 2.& Boer. in allegat. decif. 354. numer. 8. Cum igitur in terminis quæſtionis noſtræ concurrant hæ duæ reſtrictiones, ad d. G. ſed& hoc præſen⸗ ti, ſeilicet, quod filius ſubſtitutus reperia- tur, non autem extraneus,& quod vnus ex ĩpſis 1iberis ingreſſus fuerit monaſterium Carmelitanorum, quod in numero mendi- cantium habetur, iuxt. nota. per Dec. in d. c. in præſentia. num 70. in fine,& Felin. in eodem cap.num. 33. ceſſabunt difficultates, & variæ Doctorum opiniones, quæ ſupra ailegatæ fuere. Ideò locum eſſe ſubſtitutio- ni contra monaſterium iudicauit Senatus. cum ſtantibus prędiciis extra difficultaten quæſtio noſtra verſetur,& idem cenſuir, vbi monaſterium eſſet capax,& deſcendens à teſtatore eſſet ſubſtitutus.
½VMMARIVM.
Foxmina nupta extra familiam non eit de familia pa⸗ tris, ſed viri.
2 In dubio mens teſtatoris videtur conformis ſtatuto⸗ ideõ ab eo interpretationem recipere debet.
3 Retractus agnatis& gencri conce ſus, ſtante ſtatuto, quod exiſtentibus maſculis fœmmæ non ſuccedant, mulier bus non competit.
4 D„Diſpoſitio inducta in fauorem agnationis non compre- hendit fœminas, in quibus finitur agnatio.
s Indefinita non refertur ad omnes, vbi non eſt vnifor⸗ mis ratio⸗
6 Uem iudicatur de principio principiante, quod de his, quæ ſubſequuntur.
/ Diherentia conſtituitur inter eum, qui dicit ſe de fa- milia,& eum, qui de domo& de cognomine ſe profitetur.
8 Clauſula volens quod bona perpetud in familia con- ſeruentur prohibet fœminas à ſucceßione huiuſ⸗
modi bonorum. Fœmina cxcluſa à ſubſtitutione ob id, quod extra fa- miliam ſit non prohibetur capere pro ſe tantum, & eius vita durante.
DECISIO CXXVII.
Fœmina nupta extra familiam, an excluda- tur à ſubſtitutione, in qua vocantur proximio- res de agnatione,&
Teſtator

) Eſtator quidam de Bi-
nellatis à Sauiliano ſo- I rorem ſuo vltimo teſta-
f hæredem inſti⸗ mento hæredem
tuit, eic; decedenti ſine
5
fijs, ſubſtituit proxi-
—S⅓¼ miores in gradu ſucce⸗ dendi de domo,& de cognomine de Binel⸗ latis. Demum mortua ſorore hærede inſti⸗ tuta, quædam Margarita neptis teſtatoris ex fratre, nupta in domo de Agnellonistan quam proximior petijt ab hæredibus ſoro⸗ ris inſtitutæ ſibi hæreditatem teſtatoris re⸗ ſtitui, proponendo, conditionem fideicom miſsi eueniſſe, ſeq́; eſſe proximiorem de co⸗ gnomine de Binellatis, aduerſus quam quidam Bernardinus Binellatus ſe oppo- ſuit, hæreditatem ſibi ſpectare contendens, eo quod eſſet proximior de domo de Binel latis, ideoq́; ſœminam excludi debere, quia nupta, in agnatione de Agnellonis iam nõ ſit de domo Binellatorum, dubitatum fuit, quænam partium ius foueret:? Et promu- liere infrà ſcripta argumenta videbantur Vrgere.
Primò, quod ipſa erat proximior teſta- tôri, hærediq́; inſtitutæ,& propterea in ea verificabantur verba teſtatoris, qui vim nõ fecerat, an proximior de Binellatis eſſet maſculus vel fœmina, ideò vocata cenſeba- tur ex diſpoſitione l. maximum vitium, C. de lib. præte. proximiorumq́; appellatione comprehendebatur etiam fœmina,& ex ea deſcendentes, vt lateè not. Tiraquel. multa ad hoc ſuo more cumulans, in tit.de retract. Ligna.§.I. glo.9. num. 201.& Pariſ. conſ. 88. num. i3. lib. 2. diciturq́; de caſata, Pariſ. conſ. 35. num. 4. lib. ac de agnatione,& parentel- la, Alciat. conſ. 69.
Secundò, pro eadem muliere allegaba- tur, quod licet fœmina nupta extra fami⸗ liam ſit ſinis,& vltimus terminus agnatio- nis, nihilominus eſt de agnatione,& fami⸗ lia patris l. voluntas. C. de fideicommiſſ..z. circa principium.ff.vnde legit. l.pronuncia- tio. ff.de verb. ſignifi. Ö. hæc quidem. Inſti, de legit. agnato. ſucceſsio. Et quamuis illa iura non loquantur in ſorore nupta, tamen Do- ctores idem dicũt, ſieſſet nupta, Pariſ. conſ. 23. num. 45. vol. I. poſt Paul. de Caſt. Corn. Alexan. Socin. Curt.& plura iura per eum allegata, loquens in nupta contra familiam patris,& conſ. 63. num. 4. lib. 2. ac conſ./1. num. 13. eodem lib. conſ. 47. num. 56. lib.z. Rub. conſ. 63.& conſ. 106. Bertrand. conſ. 182. num. G. lib. 3. in 2. parte, Bal.& Paul. de Caſt. in d. l. voluntas. Alex. conſ. 56. num, 4.
—
S ENATVS PEDEMONTANI vol. i. Rippa reſponſo 3. num.3. iin colute= 12
2. don t Guble. conſ. 227. incipiente, præſens&c. o do lnt
quibus non obſtantibus. Cardin. conſa“ col. 2. Dec.inl. fœminæ. num. 95, ſ 1 Nr iur.& conſ. 287. in ciuitate Placeniaan 1 12. Cagnol. in. cum quædam puella. u 13. ff. de iuriſdict. omn. iudic. Corne, o 230. num. II. lib. 3. Curt. conſ. z. cola6n7 Crauet. conſ.67. num. 3. his addo Soc ln 4 conſi. num. 23. 44.58.& late confn M & plurib. ſeq. vol.. vbi reſpondetad an der Corl.or Corn. in contrarium adducta: nametlin 1h. Olunpes ſit vltimus terminus cuislibet rei: atna habet eandem naturam,& ſubſtanim quam habet principium eiuſdem ri magis inſpiciendus eſt finis, quam iniin c. cum miſſa, in princ. de elect, lib, éi pulatus eſſem abs te. ff. de verb. obligan alijs allegatis per glo. in c. dudum elnm de elect.& in c.ſcientes, de cenſi. Tertiò facit regula, quòd vna puti
menti aliam declarat. 1. qui filiabust legat. ⁊. cum ſimilibus, ſed cuminprna teſtamenti inſtituta eſſet ſoror,& ſeiu mina, videtur eſſede mente teſtatori aui etiam in ſubſtitutione voluerit polſen mitti fœminam: ita in ſimili calu detem nat Crauet. conſ. 270. colum. 1.&a& ris conſ. 306. num.5. laſ. conſ.55. lbap conſ. 15. lib. 4. Ruin. conſ. 24num rgetenenidng 3. Pariſ. conſ. 35. numer. 7. lib.3 praſenai 4 Alciar conn cum teſtator in verbis conditiomalbun a sferrimage tionem filiorum ipſius ſororis inſttaſner coneeſim, d qui omnino erant extra familiam einmi Ttrculiracn buerit: ergo tantò magis videtut uio un,ua ah hanc fœminam, quxæ erat adhuc daorcit inne na lia(vt ſupraà dixi) in hæreditate ſunu un ſeme quæ opinio pro fœmina adeò verantſ den p dan vt etiam locum habere dicatur, ſiinai rneenee 16
teſtamento eſſet facta mentio maſain Tes dun 2 u
andam.
4 ando pro mdl nom extaret tab göponens m tee cuius ſtauts auonſeruentdritä vabkrorisintellon mäcverba iplosc eliaterpretztiet ſe unn per Bakinſt nülTrebellèſ
1
—
8
1S.veg 1 cume& 1
1 V Cnn el
rgere videtur,
jin ocodauil⸗ dotatam nonl novidetur, Vt
one Imensall⸗
dperedebent,
des mei, cum erDec inconſ. mu, qlæſt. 9. BubancRay⸗ doncartculum, minisitaconſu⸗
nconla.num,
in kac quoc
Kuradterndum
vulatlbime pe
errack gnag men ud non odexiſen'bus cedant, w. pet
17 dS um
tis, prout in hoc caſu ita conſuluitblas wenai hes a zdäudttn . 1) d 1 3
conſ. 35. num.5.& num. 9. lib. 3.&bo ledinelles nt 5 ognomid
mentum viſum fuit multum vVrgcte,g; lgerenau acen h. unülpereän,
non fuerit facta ſubſtitutio principaliun akasfuiſe eſ
uore agnationis. Contrariam opinne Rotisſenſtil, propoſuerunt nonnulli Senatotes i
. 8. lpeſtunn Dn
qua adducta fuerunt infrà ſcripta e
menta. V aiw
* 8
agnati, qon
R. od Nmore ip' 111d
duncagſän,
Inprimis ex eo, t quod dici pon agarzg n ue keh guot minam nuptam extra familiam nont 14 w dn 3 1 ſemagnanon familia patris, ſed viri. l. quicunque Al in de üt ken 4 re militari.libr. 12. cap. hæcimago an eh Fulgaran, m 5. gloſ.& Bald. in l. etiam. columim alneeiſe en. Gfſſn de teſta. Specul.in titu. qui fili ſint d9. diet 8 tun 4 verſ. nec dicamus. Barto. inl. quotie im ahe ubum,
el.9 nll- 1
P
ca medium. verſic. nota ſingularit
. Ahn, priuileg. ſcholar. lib, 12. Ancchat: co coul 13
d e=* dhe
„„NM ſeu Aaslügau It praſes,
3
1.COnſ † 3.Aloa
lna
onformisſtatu⸗ 6 o,& lege mu⸗

Nl narc dum PDECISIO 4/. nci M— zl anan ewaen iura funt dubia. cOlum. 2.& 3. Curt. Jen. i 5 f.. lib. 3. ſec.inl. 4 at tonſa0.colum. 4.& 5. Ruin. conſ. 141 3
Nconl. 4. num. 12. 1ib. 2. Grat. conſ. 67.& lellan, 68. lib. z. Gozad.conſ. 34 · num.I.& conſ. „9. num. 7. Alciat. conſ. 116. num. 33. Socin- lun. conſ. ¹68. num. 59. liba. Riminal. conſ. 485. num.z. lib. i. Corſet. ſin gul. 40. Cagno. oſt Rlexand. per eum relatum inb lecta. a num. 70. ff.ſi certum petat. Quinimònon dicitur talis fœmina eſſe de cognomine pa- terno, vt per Corn. conſ. 41. num. 18.& n. 1b.4.conſ./5. colum. penult. lib. i.& conſ. 26. 1b 4. Socin. conſ. 30. colum. 3. lib. 1. idcirco talem fominam nen eſſe ad ſucceſsionem dmittendam. e gecundò pro maſculò vrgere videtur, uod cum extaret ſtatutum in loco Sauil⸗ Jaani diſponens, mulierem dotatam non ecd.& in ceſcie a dec fuccedere, cuius ſtatuti ea karioidetun„et ertio facitregt 6 1l0dn2 bonaconſeruentur in Waatiomeeinden 8 ti alaam decal. a auit tem teſtatoris intell gatur con wenis ei ta cum ſimilih 2 dem to, idedò verba ipſius à ſtatuto, Lehe nna menti inſtitut Srlan nicipaliinterpretationem reeiere⸗ 3 ent, videtur elſed annteit 1uxt: not: per Bare in. hæredes mei.§. cum D enein Prebellia.& late per Dec. in conſ. dan ſüpſ tevom 397. num. 7. Nat in c. quamuis, quæſt. 1y. wmmamiſh eimlun col. 79. verlic. octauò facit. Barba.in c. Ray- Crauet. conl. 2 om nutius. colum. 3. verſ. egg hunc articulum, cor,zo⸗mu Aat extra de teſtam.& inhis terminis ita conſu⸗ .15. lb.4. Rp gdnla luit per hanc rationem Corn.-conſ. 4l. num. ariſ. conſ.. 2,lſt hb. 4. Alciat. conſ.sz iin.& facit, quod teſtatot in ve a onn quamuis fœmina admittäcur ad retractum em fliorum 1 bnt generi conceſſum, vt cumulatiſsime pro- ömnino eranté tanitr bat Tiraquel. in tracta. de retract. Ligna.§. 1. it: ergo tanto ae bſth glol. 9. num. 239.& 241 tamen mlud non ſcminam,(ru procedit ſtante ſtatuto, quod exiſtentibus t ſupra dii)i. riun maſculs, kœminæ non erhde zV per opiniopro fo ulten eundem Tiraq. dictotit. S.lg Of. 8. num.. am locum lſ us diut vbiconcordantes addueir. ellet fi 2= fel. Tertiò, pro maſculo agnato addueitur, mentoe h G Loittlr mloc qr ach quod verba illa, de domo;& cognomine pru& 2g b de Binellatis, eſſent ſuperflua, niſi per ea in- „F.i aelums, telligerentur vocati maſculi agnati, quia
t eandem nat Su n habet princh aehei inſpiciendu R ns mmillz inpnl). e tus elſem abst in bem
14n 6 legatis pergl in. duch
uume ſul r tional alids ſatis fuiſſer dicere, proximiores ipiiis fuentfact⸗ 4 ura teſtatoris, fed nihil debet eſſe in diſpoſitio- agnationts.—1 ge9es neſuperfluum.§. quibus, in prima conſtitu- zolderunn 3 nial. tione. O. igitur,& c. ci adducua fueſ 4,0 a Quartô, pro hac opiniòne facit, f quod ta. 4 cith dſſpoſtio inducia in fauorem agnationis, nprimis ex eo— upn& domus non comprehendit fœminas, in am nuptame— qulß qubusfinitur agnatio, uxtavulgaram Opf lia patiis ſec nn unp de Ana, in conſ. 4 incipien. viſis ſtatu⸗ lutari-libr.. mnd ſisccla. verſ. circa vero lecundu m dubium, loſ.& Bald.1n 4 n Tum dad pleriq; Docio. tranſeumc prarſer⸗ teſta. Speculeit w i tim Nuin conſ. 4. num. 4.lib.. aril. cont cdicamus ⸗ 22. Hum. A1.8 conſ. 40. num. 43. lib. 3. Alcia. laud n. verſiſ u dodl 69,Inc pien, Viſis his. col.l. Riminal.
lleg cholal 1=,
CXXVII.
„
228 conſ. zl. lib.i. Crau. conſ. 80.& conſ. 250. ac conſ 306.& ratio eſt, i quia indefinita non refertur ad ommia, vbi non eſt vniformis rario, ſecũdum Bal. in l. tres fratres, in prin. ff.de pact.& Dec. in conſ. 309. num.. Soc. lun. in conſ.i. num. its. conſ. 23. nu. 27. lib. t. conſ.y. num 7. conſé68. num. 29.& hum. 50. & conſ 186. num. 10. lib..
Neque obſtant proprima parte adducia, quia ad primum reſpondetur, id non pro- cedere, quia licet etiam fœmina ſit proxi- mior, tamen non dieitur eſſe de agnatione, per ea, quæ proxime dicta ſunt,& quia illa dictio, de agnatione, vel de cognomine, fa⸗ ctum ipſum demonſtrat, vt in terminis di⸗ cit Guid. Pap. quæſt. 25.& Dec. conſ. 263. Et cum appareat de mente teſtatoris, non habet locum l. maximum vitium, quæ lo- quitur ab inteſtato,& in filiabus, quibus debetur legiiimKa.
Ad ſecundum reſpondetur, tquod non iudicatur idem de fine, quod de principio, quando eſt diuerſa ratio, quinimò idem iudicatur de principio principiante, quod iudicatur de his, quæ ſubſequuntur, vnde licet filia ſit agnata, tamen quia eſt princi- pium alterius agnationis,& cognominis, idem de ea iudicatur, quod de alijs ab ea procreatis, qui de alia agnatione ſunt:& ita per hanc rationem in terminis caſus no- ſtriconſuluit Curt. ſun, conſ. 154. numer.3. & conſ. 172. num. 5. necnon Crauet, conſ. 270.num. z.
Neque etiam obſtant j. voluntas,& alia iura præallegata, quia loquuntur in pœnalt prohibitione alienandi, ideò non puntur quis alienans in fœminam,& pœna non eſt extendenda, c. Raynutius, de teſta. in vi. Ses cus in caſu iſto, vbi non agicur de altenatio- ne, ſed potius quod bona m agnatione con- ſeruentur,& in his terminis cõſuluit Mant. conſ.i6. col. fin. s
Secundò reſpondetur, quod l. voluntas loquitur de familta, t ſecus verd, quanda dicitur de domo,& de cognomine propter communem vſum loquendi: ita reſpondet Corn. conſ. 4t. num. II. lib. 4. licet hac re- ſponſio non moueat, cum non ſit tuta, ex his, quæ ſcribit Socin. Iun. d. conſ. 94 num. 8.& ſequent.vol.j.
Tertio reſpondetut, quod 1. prædicta lo- quitur in filia, quæ dicicur de familia teſta⸗ toris,& patris, non autem in alia fœmina tranſuerſali, quæ non eſt in familia nec ſup- poſita poteſtati teſtatoris, l. pronunctatio. §. communi iure- ff. de verb. ſig ific. orne. in conſ, 229, col. fin. lib.3. 4
Ad

Adtertium argumentum reſpondetur, aliam eſſe rationem in ſorore inſtituta pro- pter proximitatem ſanguinis, aut aliam à teſtatore conſideratam, quæ non militat in caſu noſtro in hac fœmina, quæ longiori
radu diſtat à teſtatore, prout in his termi- nis dicit Gozad. conſ. 79 num. 14.& hæc opinio in fauoremagnati maſculi tanto for- tius procederet, ſiin teſtamento facta eſſet mentio maſculinitatis, t aut adiecta clauſu- la, volens bona perpetuo conſeruari in fa- milia, per ea, quæ dicit Pariſ.in conſ.63. nu. 4.& num. 23. volum. 2. Quamuis idem Pa- rif. ſibijpſi contrarius aliter teneat inconſ. 35. num, 5.& num. 9. lib. 3.
Verum quia punctus,& paſſus iſte vi⸗ debatur ſatis dubius,& periculoſus, rout in hoc caſu dicit Alciat.in d. conſ ẽ.num. 3. ideò aliqui ex dominis exiſtimabant, poſ- ſe ex æquitate cauſam hanc determinari, t vt mulier admittatur durante vita iplius, & ea mortua hæreditas reuertatur adagna⸗ tos maſculos, quæ opinio videbatur eſſe ie mente Alexan. in conſ. 81. colum, fin. 115 6.& clarius Pariſ.in conſ.35.& conſ. 47.nu. 68. lib. 3. pro qua opi. facit text. in l. Statius Florus.§. Cornelio Felici. ff. de iur. fiſ. qui text. ampliatur etiam, quando agitur de voluntate teſtatoris, vt ſentit Rui. in conſ. 122. incipien. de duobus. colum. 4. verlic. & non obeſt quod teſtator. Nihilominus omiſſa hac diſtinctione, Senatus ſequu⸗ tus eſt ſecundam opinionem pro agnato indiſtinctè facientem ex rationibus ſupe⸗
xiũs relatis. SVMMARIV M.
1 Teſtis iterato examinandus, an poßit ſe referre ad priorem ſuam depoſitionem, vel cogatur extenſe teſtificari,& num. 7. cum pluribus ſequentibus tractatur. 88
2Expreſſum illud eſſe dicitur, quod relationem habet ad aliud, quod etiam in vltimis voluntatibus locum ha- bet,& num. 4.
3 Productio generalis ſcripturarum, quæ relationem ha-
bet adl alind, quod certum ſit, admittitur.
5 RKationes reddidiſſe quis dicitur, qui codicem rationum
ſuarum legendum exhibuit.
6 Stante ædicto, quod natarij omnes contractus in pu- blicum Inſtrumenti redactos denunciare debeant, ſufficiet iudici exhibere ſcripturas legendas, quæ in ſe tales contractus continent,& num. 17. decla- ratur..
s Viuæ vocis probatio præfertur voci mortuæ.
Accuſationes,& teſtimonia per ſcripturas proferri non poſſe iure canonico cautum eſt.
10 Teſtis præmeditatum ſermonem referens,& nimis animoſe deponens reijcitur.
i Veſtium probatio in arbitrio iudicis poſita eſt.
S ENATVS PEDEMONTANI
„ntde W iPrilcon gonuſ⸗
12 Teſtium depoſitionibus in alia curi ipel
4 curia exania. op, bc dum non eſt, ſed iterato Seponen eani a i vin malelié 1 Jiodu⸗
13 Propalationes, quæ vigore Konterilnne 4 uodlſlcn Ja dcer⸗ — xime differunt à iuratis teſtium qe 65 7 nautiolemadien mrackuce 14 Geminatio verborum enixam volumt; mnunta 3 tatenet1= 7 5 Er reßzio ſpe ſaravhi 76 akem oſtenl ul- ſabes iu Auærttur preßio ſpecificav trequiritur non ſrftctil ml. puttala lelde
brimi per relationem ad aliud. Menun riigler 3 dinpole rradele
16 Clauſula,ita tamen, reſtrictius,& deternineit ruoe 9. mnuan vobnrall formamq; inducere dicitur. 4 a qudd 1 VWmlccerha-
umlabere ſüeſtd redebeant
uun— 4 4
DECISIO cxxynn bemmen bemos.
Stante decreto ſiue reſcripto Ducai vünento nun 4 cilkeo teſtes examinan di, qui alias propalalſi albrredes uin 6 tur, in eorum repetione ad extenſum i 4 olttamencotu 4 or re debeant, an poſsintpetetelbilegine Aanadcertenloſte m,uv not. eorum depoſitionem,& ad eam ſenfan annta eit deconditio, verò compellantur, extenſe deponere 4— Aleaanb- Vonumero
derd 6
clum.laſenat 1aDuoPio. utennumero tet H cereiudicata. Kendo pro ue s act poteſt
8
nicali cautumlain teſtes examinandi
8„ db
A alias propalaſtäan
V) tur, in eorum hanp
ne ad extenlung
JESCRIPDTOA
taückals Pöbld blgzus adra- maträdendas taoin ogtont, ſ dienuum ratiott flmenbranas Rradat,l,an,ſt” gecicto.ſf. dataio,& m peth alouis bl pro olacn(ulnit b t Mabſtamtelta
S 5„(, e Beehn anmodcontratun K gulmpubl amun Jung dtun ws qulin publi⸗ 41.90 an drude petijt ſibi legi primame antedgunturlah 5 bantee 48 p 3 ionem.aa lecta nolui aenfians dnotaij darler b 2 an. t ceelertbean⸗ 3 Ghenete, ed ſe eius depolttionin rulkiomnestn Run it; proteſ ando Nolle aliter attennnonarachu dele i rls uilmocl mé imbecillitatemme moria, deponerſase unf en doperin. 1 ſteerit, acſomnes, aulos onttaa ritur an compell g ſaAlosont rienx ane pelli pPoſsit ad extenſim hecha anda— ſiüi cari, vel ſit recipienda depolſttioni alt ao Ltbtackum vumam lamck⸗
414 PMA fredcriptoeinmder Et aliquorum fuit opinio, ſufficeteci 6 nale Polttonem lgentzſ Gallbet ex 4) tul cb, Lene-
tionem relatiuam, per ea, quæ notlas cuiu bäu- l. eos. num. 8. ff. de falſis. vbi ſentit b— dla ma depoſicio ſti; anerzer poſitionem teſtis relatiuam adſiſ ages 1 3„ tum qnath M
b onecollgnn: dictum iudice acquieſcente: quami adp freni
n n nisde I Pdan conte nionem nal Siur ſler de l
1e”
—
Eereclelegnoe n eierun ed t .de leg.J. qultu geos Rin Pap. deciſ. 72. num.z. f nam ſatis expt R a certa ea eſſe dicuntur, quæ relationn eäath bent ad aliud, quod certum ſit alewa de hæred. inſtit. l. ſi iſta ſcripſeroſdeus & demonſtrat. l. certum. cum ibimn 1 cert. petat. l. vbi non apparet. Siluli verbo. obligat. vbi Ang. not. quolen appellatione à ſententia interlof RnSe CAb exprimi in ſpecie grauamen deben oſ uhinfne cle.appellanti de appella. nihilomin ciet ſe referre ad eam partem acdofult bus reperitur grauatus, quem ſequim lexan. conſ. 80. num. ↄ. vol. I.& inalleg 3 non apparet. Ö. illud, de verbo. obligu
Da p ſ„ 1 77. l at dod
1
1 dn
am cen cllo
nincn. tbalial n deke Ga di, frel di do 0
4
6₰ N. b illud, quod per relationem conlauf magunm, tem telliee prie conſtare dicitur, vt not. laſo·in 4 elan ihn Rierar un
. eiudh KatreDe 9 4 Prætor.. ſiiudex. numer' 5ifi, dereie ate Haluperhun
Iootlot,Abbinec RnumvoOlu.
in arees schndaun 78 ep m bi um ur
0 clslo uolW
1
b 1
p

MON d N näientn D ECISIO CXXVIII. 229 N Meusr Aum d...* 7 8 2. arhelnetfüi un iRip. in prin. Pariſ. conſi.⁊. num. 14. volu. ſe remittere depoſitionem: quam opinio⸗ dn kena Sn latilsimé& in materia productionis ſcri- nem ſequi videtur idem Bal. ium pta ratio⸗ me difftr mi 5 5 11 i enmaiungi 18 uee turarum, ſ quod ſufficiat generalis produ-« nepereum allegata in l. iuſiurandi, num.3. or
Eperßio ge nc 18e hi ionem ad aliquid, quod cer- prtßio ſetſe un Ctio, quæ relatione aiquid, q ide drnrnin aavfß tum ſit, habeat: tenet Crauet. in tractat. de claſilstetae a mantiq. tempor. particula. incip. Quæritur. 4 don num. 22. Docto.in c. imputari, extra de fide Inſtrum. ſ quod etiam in vltimis voluntati dko 1S buslocum habere videmus. Nam licet hæ- Krante decle redũ nomina exptitni a teſtatore debeant 1 0= ter erꝛmiracig pal inteſtamento nuncupatiuo, l.iubemus. C. a n eorum epetic dan de teſta.l. hæredes palam, in princi. ff. eod. 4 n ditu valebit tamen eorum expreſsio impli⸗ ecita, relata ad certam ſeripturam, iux. not. . 1 dam.—,. 8 1 eo compellantu e 3. in per Batt⸗ in I. liita ſeri pſero. ff. de conditio. epe
1 A fexto,volum. 5. laſ. nallegat. l. 4 Diuo P:o. lmran Sliuder. numero tertio. ff. de re iudicata. Sem Secundo pro hac parte adduc Poteſt 819: Sa id, quod not. Abb. in conii 28. num.t.vOlu. enn vbi t officialis publicus obligatus ad ra⸗ Gl em tiones feddendas latisfacit obligationi, ſi ache codieem luum rationum; vel membranas uodſipetanteis le i in legendastradat, l. argentarius. 5. Ldicio. ff.
cedatur earum] a i de edendo,&m ſpecsc quæſionis:ibi pro tenlum hat dips ian Poſita conſuluic ADb. d. conſ. 28. 1 ſtante ſta aminaretur,petiſ la, tuto, quod contractusomnes, quiin Buli⸗ epoltionem, qus aun cumrediguntur Inftrumentum, denuncia- uge onere ſed 2a9 1t debeanc à notatijs, ſufficiet ſi exhibean- mno eiann 10 i turiudici omnes ſeriptura, qus lidiulmnOet i uncontractus deſcriptos habeant: quia perin- keimbecillttem aadge erit, acſi omnes,& ſingulos contractus
tur an compelli Nait ſpeciice denuncialſent: ergo ſatisfactum
Gri, xelſt meeipi acns reſcripto etiam dicetur, ſi primam ſuam de- taliquorumfuit ioll poſitionem legendam teitis exhibeat, ex onem watraud duuius lectura maior certitudo,& exprelſ⸗ e0s.num.Sfdet ide ſio, quam ex verbali dep oſitione colligitur: poſitionem teſti Atiu arg. eorum, quæ trad t glo. in 9. fin. nit. de dumiudice acqu Nnt gtadib. cognationum. c. quontam contra, em ſequitur iden Ttin de probatio. Hanc Bar. opinionem inal- r. ff. de leg.quen Snd. leg.l eos.& inl. legata inu 1 ter. de leg.l. ap. decſanum- md ſequi videtur Bal. in l. geſta. L. de zecſe. erta eaeſſe dicunſ ailin— dum eum ſimpliciter retert Alex. conli. ¹33. nradaliud,quod 2e un nume.4.volum. 1. Abb. inc. cum in tua. nu. es dit..ſt Aciſt 3.extra de teſtib. Rip. in l. ait Prætor.§. ſiiu- haredrn a11.9, dex, numer. 3. ff. de re iud. Guid. Pap. q. 72². decond aappat mumer. ⁊. vbi remiſsiuè allegat doctrinam nepetar!en 11 9 Bariin d.l.legata inutiliter. Boer. deciſ. 108. abo.oDler Gleu ÄI m7.& nu.). in fine.
pellatione i s His tamen non obſtantibus, contrarium primi in pecee aub ecllam fuit, per ea, quæ ſcribit Bal. in l.fin. appelumdided 4½ fin Cdeteſtibein fin. vbi concludit, j teſtes ite- ctlerelerreadeꝛ oſ rato deponentes clare deponere debere, reperiurgraui volue nn autem ſe referre ad priorem teſtifica- 1e. gdlgg kionem: um quia confuſa diceretur huiuſ- Fillle. raR modi depoſitio: tuùm etiam, quia ſuperfluo
ret. e onappa ion, teſt ud, quod per tEi teſtes repeterentur, ſi liceret ad priorem b. 2
anſtare diq u ſelele
&demonſtra. Alexand. conſi. i76. numero
C. de teſtib. dum ponit quæſtionem, an te- ſtis poſsit teſtimonium ſuum in ſcriptis porrigere iudici ſiue tabellioniè quod fie- ri potſe concludit, dummodo depoſitio- nem ſuam recitet, ratioq́; ibi redditur: quia in teſte requiritur viuæ vocis actus, cum di catur probatio per viuam vocem,§. ſi verò tale aliquid, auchen. de inſtr. caut.& fide, dum vult, I digniora eſſe teſtimonia, quæ viua voce dicuntur, quàm per ſcripturam ipſam, quæ mortuæ voci æquiparatur:& hanc opmionem ſequutus eſt Caſtr. conſil. 168. numero ſecundo, volum. I. dicens, te- ſtem ſpecificè debere teſtiſicari, non autem confufè per relationem ad aliam ſuam de- poſitionem. 1 t Præterea hæc opinio confirmari poteſt ex text. in c. teſtes. 4. quæſt. 9.&c. relatum 2. quæſt. 5. vbi canonicis patrum inſtitutis ſæpius cautum legitur, accuſationes, necte- ſtimonia vlla, per ſcripturas poſſe profer⸗ ri:ad idem eſt etiam text. inc. teſtes.3. quæ- ſtio.. vbi habetur, teſtes per quamcunqʒ; ſcripturam teſtimonium ferre non poſſe, Spec. intit. de teſt..nunc tractandum. nu. 17. Felin. in c. de teſtibus. nu. 17. de teſtib.& licet Bal. in alleg. l. iuſiurandi. contrarium ſentire videatur, teſtimonium proferri poſ ſe in ſcriptis, dummodo iudici, vel tabellio nilegatur, illud tamen abſolute verum nõ eſt, cum in allegatal. iuſiurandi. contrarium teneat Salycet. relatus per Felin. in d. c. de teſtibus. numero duodecimo,& hanc eſſe tcommunem opinionem atteſtatur Viuius in ſuis com. opinio. in verbo, Teſtis non poteſt tradere in ſcriptis. poſt Didac. Coua⸗ ruui. lib.2. var. reſolu. c. 13. nu. 6. reprobata opinione Bartoli contrarium ſentientis in 1. Theopompus. ff. de dote pręleg. Eandem opinionem ſuprãa relatam tenet Auffrer. de
10 reprobat. teſt. numer. 94. 1 Ex ea enim le-
ctura ſcripturæ videretur teſtis præmedita⸗ tum ſermonem dicere, contra c. cum cauſa de teſtib.& nimis animoſè deponere, con- tra ea, quæ noot. Deci. conſilio 100. colum. quarta. verſic. 3. huic 2. teſti.& Craue. conſi.
I1 249. nu. 4. verſic. ſaltem negari. t cum enim
teſtium probatio in arbitrio iudicis poſita ſit, 1uxta I.3. 9.tu magis. ſf.de teſt. Rom. con-
ſilio 451. in fin. qui ex vultu, trepidatione,
modoq́; deponendi ipſorum teſtium, nec non& ex alijs circumſtantijs, de quibus per Bart. in l. de minore.§. tormenta. ff. de quæſt. iudicare debebit, quanta fides illis
QDA k

SENATVS PEDEMONTANI
ſit adhibenda, non aliter ad huiuſmodi co- nitionem deueniri poterit, quàm ſexten ſè& expreſsis verbis teſtes deponant. lu⸗ uatur& alia concludendi ratione hiæc opi- 32 nio, 1 quia teſtium depoſitionibus alio in foro examinatis credendum non eſt, 13.9. idem diuus Adrianus, f. de teſti. iuncia gl. in verbo, Non teſtimonijs. quam notat Nat ta conſi. 29. in princip. Vnde cum iſti te- ſtes fuerint vigore monitoriarum exami- nati in curia epiſcopali, non poterunt ſe ad tz priores ſuas propalationes referre, t cum maximè differant inter ſe huiuſmodi pro- palationes, vt no. Rippa in tractat. dere⸗ medijs ad curandam peſtem. numero 128. Neuiz. in tracta. monitoriarum. numero 61.& ſeq.Socin.conſilio 98.numero B. vo⸗ lum.z. vbi ex mente Aretini ibi per eum re- Iati diſtinguit: quod aut examinatioteſti- um facta fuit diligenter in iudicio plena- rio,& tunc valebit depoſitio teſtium rela⸗ tiua ad præcedentem depoſitionem, ſecun⸗ dum quam declarationem procedet di- ctum Bart. in alleg. l. eos. ff. de falſis.& eo- rum opinio, qui eum ſequuntur. Aut exa- minatio non fuit diligenter facta, veluti in iudicio ſummario:& tunc, quia non præſu- mitur tanta diligentia adhibita in dicto examine, quemadmodum in plenario iu- dicio requireretur, nonadmitteretur teſtis depoſitio, referentis ſe ad priorem ſuam te- ſtificationem. Idem igitur erit in præ⸗ ſenti quæſt. concludendum, quod, cum in huiuſmodi propalationibus non fiant ſoli- ta interrogatoria, nec exacte examinatio- nes, quæ in iudicio neceſſariò interueni- unt, debebũt repeti teſtes,& iterum diſtin⸗ cte,& clarè deponere: non autem ad ſupe- riores ſuas propalationes in alio,& diuer- ſo ĩudicio factas ſe remittere. Quæ opi- nio eò magis ſuaderi videtur, quando ver- ba reſcripti per ſe clara ſunt, nullamq́; pro- babilem dubitarionem pati videntur: dum in eo ſæpius repetitum eſt, quod teſtes exa- minandi, qui aliàs propalaſſe dicuntur, in eorum repetitione ad extenſum deponere debeant,& quod lecta illis lectura ipſarum propalationum, ad extenſum depoſitio 14 fiat, fex qua verborum geminatione enixa oſtenditur, voluntas Principis voluiſſe, vt teſtes explicite, non autem implicitè, per relationem ad priores depoſitiones teſti- monium redderent, per ea, quæ not. Bar. in L cum ſcimus. C. de agricol.& cenſit. lib. 10. Deci.conſilioz.numero quarto.& in con- ſilio decimo, numero 5. cum alijs per nos
allegatis, ſupra deciſio. ↄ0. incip.& ſi ad
alde
quæſtio. nume. 5. His igitur rationibun ne not,ne rich uü
mata hac ſecunda opimone, no obſ 1 krenu de Kdu fnan
quæ ſupra in contrarium allegeta du haſene nt 1 n
quòd ſatis expreſſum aliquid dicatu 1 wuud nun retin Webe
relationem adaliud, quod certumſi fuin Um dnch olto,, i reſpondetur, t quod vbi de forma e- 5 mayebid,e reliolr, 30 fh
tur ſpecifica expreſsio, nonſuffcitilun- mhi n ug ſe cnnebi⸗
relationem exprimi,§. ſi verò exprch u llöiio h
cum ibi not. auth, de hæred.& Palcdch dabs gi atemane
ſi quando.§.& generaliter. C. de inoff iha p ma iinncum,
ſtam. cum alijs allegatis per Attig trul t mitus loxalno⸗
220. numer. 15. quam reſponſionemin ukadptac übog dlligets
cie refert Dec. in! certum. numera t aitente, in q dep 2lnlndco
hoc tamen limita.ff.ſi cert. peta,&inlun Enäni as N eömagis
lum. 3. C. de errore calculi. ſed quodn mohir lng foitmäucta,
ex verbis reſcripti inducatur, regunas baaßted Ahreinere
bus extenſam depoſitionem, appaaai 8 4 g Alor c cetran as
lis verbis, lta tamen, quòd ſipetantes 7 du Dün recsvolu. 16 † quæ verba ſtant determinatiue,&n 38 3 oru emcenluit de
ctiue: vt eſt tex.l. Lucius, 9. qui habetaa llantum uc mgsample
ad Treb.& form am inducere dicunu agam vesſ e en
ta not. per Felin. me. cum dilecta.ind dtn
mè de hac materia formæ tractatuun
mo ſigno, de Neſcript.& perea qusia
primo ſigno traduntur, quòd lolaſua RAHAN
tas Principis in reſcripto expreſapuuh
ma eſſe dicatur. Præterea illa verba, En
aſ ummn conſtitut non autem de relatiua intelligerevolu ſfintw
quam interpretationem communh lesi divſus introducit, qui proprieſiguſi æquiparatur, l.librorum.§. quod tanal
habere noiitum
ſius de leg.3. Bal. inl. liberti libereiyiiſ ſeheriitann, e peris libertorum.& in l. fi. quæſt lil- cantnänzannn hæred. inſti. Erſuſxeanr Non obſtabit Abbatis conſiii erue mumoctauũ, ſecũdo loco pro pri baläuen 17 nionis fundamento adductum Tiits lzutau perten, ſpondetur, ibi pro forma introducim ſenproxuuu.
5... r! fuiſſe ex ſtatuti d ſpoſitione, vt wm hnmatn ung
mnes contractus in Inſtruments taè
. nish kuaptinz ptos denunciarent, ſicut in terminni
dppo
guutreelentſini t aruitn ſeein nerturtanerforan annuiiizunno⸗
hſinnentde ure wige tutinen ynaan Nante ketun, Rol lin un durentgittan txegautionem ia exttheczinelgi
vlun in ninmev
1 anttas ue
en garaun e
ana tae autd. 4 5 ltuten enn
„Mappxſi lerreßen dle n n 1
dominicalis reſcripti formam inelen nhcun wf ſeſtiſenuan rius demonſtratum fuit: vnde cumbi muſmtagin la confideretur forma, poterit para? puleuueſß hehen g pollentem effectum ſtatuti diſysini irhuiinng h impleri, 1. C. de inſtit. I ſubſinti ſalinun eiampa Farna, conſilio 433. numero beene, ls e n Nes, r, O. Diedere. dfde i neſtr Atio incl den cn hripi en
Aheeſg ſte ſſ ſeriannna
ſtro terminis allegati ſtatuti lis anſanni
Abbas conſuluit, quia in denunca, nti aun an contractuum fufficit, ſi aliqquomodiua p a ſtet iudici, quinam cotracdus fuermm" tduga& uze,, in loco ſtatuti, ſecus eſt in teſtiũdepèi GKhh
nib. in quib. cum multa extrinſecaai ſa 1 7
K ſäen

lupra n= deni onſiderentur, quæ not. Bar. in alleg.l. de 4 e minore.§. tormenta. fl. de quæſtio. veluti lonemadal 2 aucqut, trepidatio vocis, vultus mutatio,& alia ndetur, endäns huiuſmodi ſimilia, neceſſaria verborum
1 dine erit expreſsio,& diſtincta depoſitio, non tionem er S lih autem per ſolam relationem ad ſcriptu-
b' t d f..—. dno auih kS ein ram, reſcripto ſatisfactum eſſe cenſebi-
Jando. 6, N.. d tur. naa ue ulna 9 Ex ſupradictis igitur firma remanet Kiss da concluſio, teſtem iterum examinandum, 12* reſpan non poſſe ad præcedentes ſuas propalatio- Nee numa nes ſe referre, in quibus non ea diligens examinatio fieri conſueuit, quæ in iudicio 32 dul, ordinario præſtatur à iudice,& eò magis extenlamal ne lionn⸗ expreſſa Arineſpe Vin nidnene, Ealin 1 onen quamad vnguem obſeruari debere iurer ltatam audd ceptum eſt,l. cũ hi. 9. ſi Prætor. ff. de tranſa⸗ ux verhaſtan, krmim diion. Alexand. conſi.2. numero 26. volu. de: vt elt tex.— Kusz 1ſecundum hanc opinionem cenſuit Se Treb.& form⸗ aduce natus tanqua m veriorem,& magis ample not per Felina mäkt endam. edehacmateri anataa dlgno, deRe atApe mo ligno tral aaur, ä Drincppis int a sptocy, zelſe dicatur. B ⸗teaili deponant, rec aut Pinrt genatus excellentißimi ſententia excquutionem ſtatim
SVMMARIVHM.
amfeſtam, vo ⸗Siläuntal meretur nn ex forne iuris communis, quam no⸗ éuuarum conſtitutionum. dnautem derel aauintenau 6. „. 8 11 kän Lſtrumenta de iure communi exequutionem paratam lam interpreta m ren habere non dicunder. vlus introduci ipicyitih Stante ſtatuto, quod Inſtrumentum Guarentigiatum quiparatun lih sumſen exequutionem paratam habere debeat, intelligitur s de leg.z. Bal, Abenbt ſuper his tantum, qua expreßim in inſtriemento eris!b 9 m iEnlüu. contenta requiruntur. ensslibertorum Qaaſtio ſuper intereſſe dicitur ſeparata à quæſtione rred. inſi. principali. Non obſtabi*2 babèg uſtrumentum ad hoc, vt exequutionem paratam ha- umocdauũ, ſec loc bheat liquidum eſſe debet. , ee e adän ⁸ Liquidatio præcedere debct, antequam ad exe quutio- OnlS fundame mn 4dch ribipte= mam 1 nem procedatur. ondetun ibiprs= fün7 nſtrumentum quando dicatur rem liquidam facere, iſſe ex ſtatuti C& llüob ey notoriam reddere.
nnes contractut lnttri Exceptiones ſi opponi à decreto probibeantur, non
.. wu V AsA tos denunciareſ= cuthi kamen cenſentur ille excluſc, quæ ſabſtantiam rei clis reſq ſomi eßpiciunt. Onchade inwlni Pariaſunt, aliquid non eſſe, velnon apparere,& non usdemonſtratu 4l, probatum eſſe.
— pose, confideretur t Schu Bxequutio ſuper intereſſe non liquidò concedi poteſt, llentem effecſen 9 quod tamen de proximo veniat liquidandum,&
jt 4 num. 14.
ſ 3.C. d. 11,„„ apleri, l Cae 5 uuo u Vſure dicuntur accefſoriæ ipftus principalis debiti, oman. conllilf V adedò yt dilatio conceſſa ſuper ſorte, dicatur etiam . konce d Iu⁵ 5 0.. Aohe ſa ſuper vſuris. 1
pratereꝛ,di ui u lUütereſſe intrinſeci maior habetur ratio, quam extrin
„e2 kei.
terminls 21*. Am. 4.. 1 131 mnſuluitn a nc 6 ³ Apreſſum propris illud intelligitur, quod per rela- bbas Co— Calgh 16 geiditm al liud habetur. ontractuum! 1 4 ncob Chrentis indiuidui iuris eſſe dicitur. etiudici, quim 1 arch Irlltus inutiles ſunt euitandi,nu. eodem. locoſtatuti, necci b in quibcom e
me., o. luclecuntd tn DECISIO CXNXIX.
₰
230
DECISIOCXNIX.
De eo, qui certam grani quantitatem ſtatu- to tempore debitam non perloluit,& ob id iudicialiter cõdemnatus fuit ad ſummà grani
principalem, habita ratione intereſſe quanri
plurimi, prout loquidabitur, an contra eum executio concedi poſsit, non ſolum pro ſum- ma principali, ſed etiam pro dicto intereſſe quantiplurimi, dato, quòd illud nondum li- quidatum ht.
— IRARDVS Dar- mellus à Rubelento, Ns cum teneretur tradere 4% Petro Anfoſſo certam quantitatem grani, ſta- KEeC tuto termino non tradi A dit, ideo conuentus ad ſummam grani, habita ratione quantiplu-⸗ rimi, quod in actis fuerat deductum, non tamen quoad quantitatem probatum, con- demnatus fuit videlicet ad grani reſtitutio nem cum valore quantiplurimi valuit à die moræ, prout in executione loquidabi- tur, à qua condemnatione ſupplicauit: ve⸗ rùm pendente ſupplicatione, Petrus Vi- ctor ſuppliei libello petijt, ſbi concediſer⸗ tentiæ exequutionem, attento decreto, cũ ſententia præſertim lata ſit ſuper Inſtrumen to publico,& liquido, quæſitum fuit, an pro ſumma quantiplurimi liquidanda de- beat exequutio concedi?& præſuppoſita validitate ſententiæ, quamuis incerta ſit re- ſpectu valoris quantiplurimi ex his quæ ci tat Iaſo. in 6. curare. numer.54.& quta hoc modo pronunciandi vtitur Senatus, quot es in fructibus vel expenſis& intereſſe pe titis, licet illiquidis, contingit pronunciar Et videbatur dicendum, non eſſé e- quutionem concedendam, ſiue conſidere- mus ſententiam ipſam in fauorem Anfoſsi latam, ſiue Inſtrumenti publici,& liquidi tenorem.I Nam etſi ſententia d Senatu pro lata exequutionem, tam ex forma iuris cõ- munis, authen. quæ ſupplicatio. C. de præ- cib.Imperat.offerend.j.i. C.de ſenten.præ⸗ fecti. prætorio.§. illud. in authen. vt ſpon. largi. Guid. Pap.q. 50. quam ex diſpoſitione antiquarum nouarumq́; conſtitutionum mereatur, illud tamen intelligeretur, vbi- cunq; ſententia liquida foret, per tex. nota⸗ bilem inl.hæc aũt. 9.i. in verbo, Liquere-. ff. quib.ex. ca. in poſ. eatur. quem no. Iaſ.in l. i. nu. 32. ff. de edendo. Cra.conſ. 164. nu. i. at cũ in caſu noſtro ratione intereſſe quantiplu-
rimi nulla appareat liquidatio, nec certitu-
do, dicendum erit, effectum ſententiæ,& eius executionem ad prędictum intereſſe,
Q2 2 quod

SENATVS PEDEMOGNTAN
quod nõdum liquidum fuerit declaratum, non extendi:his accedit etiam dictum Bar. inl. perinde.§. notandum. ff. ad l.Aquil.& Afflici. deci. 231inumer.z·vbi expreſſè dicit, quòd licet ſententia concilij habeat execu- tionem, præſtita cautione, non tamen fiet executio in expenlis: idẽ Affl. deciſ.358.in fin, quem refert Rebuff. in ſuis cominenta. titu. de ſupplica. quæſtio. 6. nume. 40. Ma- ranta, de ord.iudicio.part.õ.in z. actu prin⸗ cipali, nu. 16.. Quòdiſt vis aliqua conſtituenda lit, ſu⸗ per dicto Inſtrumento publico,& authen- tico, tanquam illud exequutionem para- tam habere debeat ex forma antiquarum conſtnutionum, certum eſt, decretum i⸗ Iud communis iuris diſpoſitioni aduerſa- ri, vt expreſſè dicit Deci.conſi. 322. columæl. 2 † cum Inſtrumenta de iure communi exe- quutionem paratam habere non dicatur, 3. minor, cui fideicommiſſum. ff. de mino. 25. ann. quem tex. ad hoc meliorem in iure dicit Angel. in l. ſicum dotem.§.eo autem tempore. ff. ſolut. matrim. relatus per Rui. conſi. 144. numero ſeptimo, volum 4. idem Ang. inl. ait Prator.§.1. vbi ẽt Imo.& cæte⸗ ri. ff. de re iud. quos refert& ſequitur Cot⸗ ta in Memorali, incip. Inſtrumentum pub- licum de iure. Bal.in l.l. colum.. C. de exe- cu.rei iudi.Boer.deciſſo.295. numer. quin. vbi dictum tex. pluribus modis limitat. Qum igitur iuri communi contrarium ſit decretum ſtrictè erit intelligendum, vt quanto minus poſsit, illud corrigat 1.2. C. de noxali.l. fin.§. in computatione. C. de iu- re deliberan. c. dilectus, de conſuetud. De-⸗ ci.d. conſi. 322 · numero tertio. ne extenda- tur ad intereſſe quantiplurimi, ſed ad id tantum, quod in Inſtrumento principali- ter continetur: accedat etiam, quod notat Bald. inl. ab Anaſtaſio. C. mandati. vbi ex⸗ 3 preſſè ponit: f ſtante ſtatuto, quòd Inſtru⸗ mentum Guarentigiatum exequutionem paratam habere debeat, intelligetur ſtatu- tum ſuper his, quæ polita in Inſtrumento leguntur: non autem, quæ in eo expreſſè non continentur: quem ad terminos huius intereſſe quantiplurimi refert,& ſequitur Socin. Iun. conſi. 6. numero quarto, vo- lum. ꝛ. vbi expreſſe conſuluit, quòd licet ſtatuto Senenſi cautum ſit, ſuper omnibus cauſis compromiſſum fieri,& gabellam ſol- ui debere, exceptis ijs cauſis, quæ per ſeri- pturas manu propria debitoris confectas probari poſſunt: illa tamen exceptio non extendetur ad intereſſe quantiplurimi pro ueniens ex debito in ſcriptura contento,
6 † præcedere enim debet liquidauom
valleqomn
intra ſtatutum tempus fortè non peiſa mwaltonlsg 1 kadun 4 to, i quia dicatur quæſtio, ſuper huuul 9. hafet lxpon poten mexca⸗ diintereſſe, ſeparata à qualtione pina l ſäptrcolb lenace pali iplius debiti: quo in caſu ve ſaund art ggome drrt faciendum eſſe compromiſſum,& 4 uma felled h lam ſoluendam, non obſtante, qudi 4 nan mſcunq pte i h per principali debito, nec compromilu fun erilcnelr 1 ans 5 facere, nec gabellam ſoluere quis cogn agimtäs vaulla En f qod quo ſit, vt cum hocintereſſe quantiplun mcnen 14 con
mi vigore Inſtrumenti non debeatut a ex mora,& negligentia ipſius debian mere proueniat, ad illud non ſit facina
2 3„ elmo Uar) b 3 A. 7 e 1 124 Im 5 tis. Præicrea, f ad hos, ve Inſtrunena ulkunentum dn qudum,
exequutionem paratam habeat, lquqdi eſſe debet, vtnot. Bartol. inl. perduai C. mandati, quem refert Decius eani 682. numero nono. idem Bartolusndi proinde.§. notandum. ff. ad l. Iqulbut inl. 2 C. de exequutio. rei iudic, qeam conſil. 188. numero primo, volum. ana Socin. conſil. quart. volum. primstan
1.. numero trigelimoprimo. ff. dextn
uprnueſte ucln ina deqpa in inlen late, col Ampn fcum patd alcut 8 Huwpapparefe n nchatume— uotmmtadulaum uncnpra- rakrobatio.30 Glquidum anentum quodtm. adoppolſio noktlppoltumph fumilrepo⸗ dterguutioni dert ptohac ameconluluit Rir, Gnſll ainin exptell,die good quando gahmr ſemenuairp Ppaticulari⸗
quam ad exequutionem procedatuin tal. hoc zure vbi Doctor- ff. de vetbenn obligatio. quem not. Bald. in!ſiguin unenaaoamtn tuon Grr numero quinto, C. de exceptio iden icer d dodrnNN luf eo⸗ confi. 393. incipien. Inchoatis verbultu Alrüde dend 1 den des volum. ſecund. quem refert Boeriusc eir uticjs vnitera Pa 4 1 45 4 r rea r0 onnWwere auoreuu reſpong ooinione deede hereren 1 numero vigeſimoſeptimo, vo umlgtiſalumma quihe röuc caſus colligit Rolland. a Valle, in piſ lentennie cels ücc 8 .7...„*ℳ‿ n. quiritur prius liquidatio, antequma‚ oata uliseqn, 3 quutionem deueniatur, in conſilavasſbus inibu dnen ro ociauo,& pluribus ſequentibasilars Lahtaarſen ena dum igitur facia liquidatione praatan alas=E,. oefe poen Situr taCta liel dA m aläs ee tulle rg, t tereſſe, iniquẽ videtur concedi ſc d ſfquxuran, a. W conlioyin ſ.
8
lcert duanti 11 erybjgolau „ em elan 11
numero octauo,& ibi not. comm antant 8 14. Doctor.ff.de noui operis nunciauil- erirnlinſint verior&n 1 conſil.6. numero ſecundo.& conle dgaunondſ ein tipoſet p mero nono. Tiraq in tracʒat. deſt mer n eeni auuo 4 —— pluribus, quæ ad hoc propoſitum 1 Steader vä lal dii apud Doctior reperiuntur:hoctu eenaee e uſ abſolutè verum eſt, ſed ita demun Nän de Se a tene mentum nullas in contrarium— Nbn 3 dunb nes, aut exceptiones pati po sdn dis lhei o, ohba Imo in c.conſtitutus, de 3iliſ presiſi ie diin, lehlun 8 Anton. de Butri. inc. cum contiei d guiaga luranen 6 not. de Reſcrip. Decius conſ 4, Gcan cg 1 mcicensaſ 7 1 & inc. licet cauſam. in 3. notabdtſ tiagA ceigi dhaliz den z0 tionibus.Soci. conſi. 226. num qunng aana amtanonen 1
. 1 5 Adol l conſ. 128. num, l.& 1..vol4.ſec nain alediidie lemn vb 4 . ln kb KaelKe ai

TANI atutum ten
ia dicaan nn
pl 0 3 dt Mlus dedie u P an
tiplurimi„opponi poterit, illud nondum iquidatum eſſe,& per conſequens, execu- Tadum tionem non merer ꝛergo non eſt conceden don dm da exequutio. Et licet daremus t decreto on prohiberi i exceptio e, necgebeorn, Son rohiberi, quaſcunque opponi exceptio- d er elam Recun nes, non tamen illæ cenſerentur excluſæ,
„VI cu t 15 3 1 en nde en uæ ſubſtantiã,& validitatem iplius Inſtru nltrumen i menti concernerent, Bartol. inl. 1.5, quod Lnl 1 ch aora,& negige iyu
rero 1 debet, vinot,Bas n qur duo paria eſſe iudicantur, argumento 2 regulæ, de qua in l. in lege tundi.ſt. de con⸗
2C. de exequuti er in
lus.numetopit(— olt 1n. conlil. quart. Gual numerotrigelimoſ rich cedere enim de nSu am ad exequutiot acum
hoe in 3— 7. 3. d ure diD9 St profertur ſententia in iudieijs particulari- ligatio, quem not a2
pusincerta, non mittitur executioni:& re nero quimo Oe au ſpondet ad doctrin. Bartol. in l.i. f. de lega. n1139z.ncipien.ln—in 2,& LI. ffde ędendo. dicens illam procede- lum ſecund, quen u re in iudicijs vnſuerſalibus. Præterea pro §numero Ooctau u hac opinione dicebam ſatisv rgere text.in mero vigelimole am Lin ſumma.§. qui ſortis. it. de re. iud ca. inl. duscoligtRollan il hac ſententia. C. de ſenten. ii cert. quanti. iri tur prusliquid min prolata. Inſt. de actio.9.curare vbi gloſſ.qui- utionem deueniat a bus iuribus cauetur, ſententiam etiam in
ocdauo,& plurh 22 vſuris& alijs acceſſorijs debere proferri
mmigitur facia lig eti certam, alids elſe nullam: per quæ jura ita teſſe, iniqut videt and tenet Alex. conſ. 4. nu. 4.vol.z. con.io5.in uurio. Et licet prin. vol. 5. Dec. conſ 322. nu. z. qui refert& 3 entumtren! alt ſequitur Romanum d. conſ. 211. late Rui- ſtraneeaer 4r ¹9. conſ. 9. nu. II. vol.. conſ. 87. nu. 4.vol. 4.
i. Contraria tamen opinio verior& re-
Dem ccptior viſa fuit, ſcilicet concedi poſſe exe- wdorffdenouig, aw ceptiot viſa fuit, ſcilic p
—
1 merole an0d quutionè ſuper intereſſe nõ liquido, quod enſilz6 u a tamen in exequutione veniat liquidan- nero nono. n aum dum, ptimò ex doctr. Bartol. in l. olet.col. nlangu.d'8 7 ptldd fin ſtede aliment.& cibar. legat. vbi t ſtante luribus, qux. rU ſtatuto, quòd de damno dato ſtetur iura-
dDodor repet zic mento damnum, paſsi ſuper quæſtionibus bl lute verum jſ 2 emergentidus,& incidentibus ipſius prin⸗
ntum nulhsnn ati cipalis cauſæ, ſtabitur etiam dicto iuramen es, aut excchen Säi to ea natione, quia quæſtio incidens aſſu- no inecconlit= md mit lbi naturam cauſæ principalis, clem. Anton. de di—, ch 2 bendioſam de iudicijs, quam rationem dt. de Reſctip. u tten Socin. conſi. 300. numero ſexto. vbi vne, et caulalſ ie a expreſſeſitmat diciam doctr. Bartol. Ripp-
) nibus Soc. ce. Idamnum, colum. ſecunda.ff, de damno
u; bECISIO CXXIX. u4 w inn reſentis quæſtionts, quoad intereſſe quan u infec. t Aeceſſorium enim intereſſe ipſius
233
principalis debiti recte dicimus, cum vſu⸗ ras, quarum loco intereſſe honeſtiori voca- bulo conſtituitur, acceſſoria ſorti eſſe dica- mus, adeò vt qui prior ſit tempore in ſor⸗ te, in vſuris,& in intereſſe, prior in iure eſſe dicatur, iux. ſing. tex. inl. Lucius. ff. qui po- tiores in pignore habeãtur. de quo tex.plu ra not. Alexand. in l.ſicum dotem. 5. ſnau- tem in ſæuiſsimo. ff. ſol. matr. de qua quæ⸗ ſtione alids dicemus,& dilatio conceſſa ſuper ſorte, intelligatur etiam conceſſa ſu- per vſuris, tanquam ſucceſſorijs, l.ſoluitur. §. ſi paciſcatur.ff. quib. mo. pign. hypoth. ſol uitur. Rom. ſing. 176. incip. Vltimò quæ- ro.& tanto magis conſiderari poterit, non paruam eſſe connexitatem inter principa- le dibitum,& huiuſmodi intereſſe, cum iſtud circa rem ipſam verſetur,& intrinſe-
Iz cum dicatur, non autem extrinſecum, t cu-
ius non tanta in iure habetur ratio, atque intrinſeci. l. ſi ſterilis. 9. cum per vendito- rem. ff. de actio. empt. not. communiter Docto. inl. vnica. C. de ſenten. quæ pro eo quod intereſt, prof. Cagn. in ſpecie inl. vi-⸗ num. numer, 19. ff. ſi cer. pat. vbi ſentit con- tra opinionem Decij& Moderniorum, in⸗ tereſſe hoc quantiplurimi, venire potius ex diſpoſitione hominis, quam legis, cum ſit intereſſe intrinſecum,& à qualitate& bo⸗ nitate rei productum. Præterea ex quo prę dictum intereſſe etiam promiſſum fuit in Inſtrumento ab ipſo debitore, de eodem iu dicabitur, atq; de ſumma ipſa prineipali, vt reſpectu exequutionis faciendæ æquipa- rentur intet ſe, diceturq́; illud inteteſſe eſſe de tenore ipſius Inſtrumenti, cum expreſ- ſim de eo facta ſit mentio in Inſtrumento verbis infraſcriptis, Cum refectione quo- rumcũq; dã norũ& intereſſe, litis,& extra iux. no. per Bal. inl. ad probationem. C. de probationibus. vbi plus dicit, ꝙ ea dicuntur de tenore Inſtrumẽti, q̃ ex Initrumento p̃⸗ ſumptiuè reſultant, latin§. fuerat. num. 62. Inſt.de actionib.& in ſpecie Soc. lu.d. conſ. 136. in fi.vol.⁊. vbi tenet, exequutionem In- ſtrumenti fieri poſſe ſuper intereſſe, vbicun que illud eſſet in Inſtrumento ꝓmiſſum,& licet indeterminatè,& ſimpliciter de eo di catur, nihilominus vereè, et propriè promiſ- ſa quãtitas illa intelligitur, que deberi pro
13 babitur, tcũ illud vere& ꝓprie ẽt intelliga⸗
tur, quod per relationẽ ad aliud habetur, l. certũ.ff. ſi certum petatur. vbi Doct.& inl. ait Prætor.§. ſi iudex. ff. de re iudie. Deci. conſi. 389. colum. fi.& conſ. 489. columna pen,& ſatis certum,& liquidum intereſſe
; ⸗

5 ENATVS PEDEMGNTANI hoc intereſſe promiſſum expteſſè in! mento contineatur, vt ſuprao 1
appellatur, quod de proximo iquidandũ venit, arg. regulæ l.pen.. de wilit. teſta. de V qua per Marlil. late ſing. 106. faciunt& ea, V cuæ no. DD. inl. fi.per illum tex. C. de com V penſat.quòd licet liquidi ad non liquidum compenſatio non fiat, vbi tamen de proxi⸗ mo liquidario ſieri debet, admittitur com- penſatio: vt not. Alex. conſ.)4. nu.3. vol. 4. Pariſ.conſ. 121. nu. 24. vol. I. cum alijs allega- tis ſupra in deciſ.=. n36. Secundò iuuatur hæc opinio, ex glo. in L. ffde ędendo- pro qua Bar. ibi nume. 8.& 14 Communiter Docto. notant ‚texequutio- nem ſententiæ non liquidę peti poſſe, vbi⸗ cunque liquidatio fieri intenditur in exe- quutione, Bar. n l.. ff.de lega.ꝛz. in fin. idem Bart. in l. 2. C. de ſent. qua ſine cert. quant. profer.& ibi Bal. ſequitur Roma. conſ.76. num..verſ.ſecundò eſt præmittendum. 80 cin.lun.d.conſ.6. num. 3. vol.z. Cagnol. in V rubr. C. de ſenten. quæ pro eo, quod inter- eſt. num.5.& ſicut petitio incerta ſuper in- tereſſe admitiitur, cum in poteſtate non partis, ſed 1udicis ſit, illud intereſſe taxare, l. vnica. C. de ſente. quæ pro eo, quod mnter- eſt. Iaſ. in. curare. num. 54.& 57. Inſt. de a- ctio. ita& ſententia valida erit, quæ confor mis libello eſſe debet, l. vt fundus. ff.com- muni diuid. c.licet Heli. cum ibi notatis per Felin. de ſimon. data igitur validitate ſen⸗ tentiæ reſpectu intereſſe incerti, nulli dubi- um erit, quin etiam exequutio legitime con cedi poſsit ipſius intereſſe, ſuper quo fuit prolata ſententia, t quæ cum indiuidua eſ⸗ ſe dicatur, l. in hoc 1udicio. ff. famil. hærciſ. ketiam.§. ex ea, iuncta gloſſ. ff. de minorib. abſurdum eſſet, ſi diceremus, exequutio- nem concedi poſſe in parte,& in parte 1 non. 16 Præterea, † vt inutiles euitentut circui- tus, l. dominus. ff. de cond. indeb. clem. au- ditor, de Reſcrip. Deci.in l.cum fundus. 6. ſeruum tuum. ff. ſi cert. peta. iunctis ijs, quę not. Doctor. inl. 1. ff. de leg. ¹.tenenda erit hæc opinio, vt pro intereſie quantiplurimi peti,& concedi poſsit exequutio, dato, quod liquidum nõ ſit, cum in exequutione poſsit liquidari, ne cogatur ille, qui ſenten- tiam in ſui fauorem obtinuit, poſt factam liquidationem iterum iudicem adire,& ali am ſeparatamq́; petitionem exequutionis reſpectu ſolius intereſſe facere.
Et tenendo hanc ſecundam opinionem, non ohſtant in contrarium adducta,& pri⸗ mo, de decreti interpretatione ſtricteè faci⸗ enda, vt non fiat extenſio ad hoc intereſſe, quia imo nulla dicitur fieri extenſio, cum
quibus addo Abb. inc. cum olim 10. de cenſibus, vbi poſt Butri.3 tex. facere notabiliter pro lnſtrum rentigiæ, vt mandentur exequut
cit llu
ſolum in his, ſuper quibus fuic direcKéaa“ ulubs acelonj e tractum, ſed etiam in his, quę indite Gi aalke⸗ Iquo 1
intereſſe, vt ſuper eo executio iurecana di poſsit, tanquam comprehendacurg bis ipſius decreti. Et ex hac reſponlon tollitur etiam fundamentum illudha in l.ab Anaſtaſio. C. mandati.& dochi in d. conſ.136. num. 6. volum a⸗cum euui cta potius hanc ſecundam opunnonana uent, vt ſupra diximus, quam, vtema quomodo impugnent. Minus ellagy ſtabit, quod dicebatur, Inſtrumemann
aliter executionem habere, nilſillane
dum ſit, quia in terminis noſtrislii appellari poterit interelſe, cumexin
¼ In d ltendima 1
ui Hocaaloncprile
Pl, d,It b, nier Canone faincione,
efmctuum l, welalle
prntpluri
ſe teri exe⸗ pol hanc Varia-
ftegdendo ten mcontra Bar.
mde
maier apptobal 1
TVMMIIT N
Se„*⁴ 6„ r turin diem a tr e eßteer plurdb
in Inſtrumento promiſſum ſit,& ina probatum fuerit deberi, cuius incenints cum tantum in quantitate verſetur, quai facili in exequurione liquidab tur, o- zudicabimus, atq; de certo& liquidom cſſe. Non obſtart Afflict. dec ſaqL cunſ iure& ratione loquatur, quia liſenti inferioris habet executionem inerpul multò magis ſententia conſilij tupai Nec mouet Roman. d. conft zui. cunli contrarius in d. conſi. 76. nec adducnm nem diuerſitatis, in hoc inter iudun cularia,& vniuerſalia⸗ Vel reſpomh teſt ad contraria, vt per Zauumu ſumma. colum. ſecunda. verſiculhini pta occaſione tractant Doctor. Wiil
uendo conciliat has opinionesiqlod- huckus ſeu intereſſe poſſunt defai quidari,& tunc debuerunt liquidine ſententiam. aut de facili liquidarinoyn ſunt,& tunc valeat ſententia poltfa
—
4
in ſequent riaat
gutte diem maag n. w.
aftturon udicun ie nprteß num tellaratur.
cione crere dieiur, a iiemiucum mone⸗ feintendit.
liaſtrin ien, tſr. pluc aäien man
dätinon habet nſtn inte
. ſ.* 4 6 depu in ſidliion g nn cnktzralichn eruiapromſyr mnum co oad alruuna Damnumeo dballunge zet Lul 2 Tontr7
tuswwlatakenſt kraluiſ am toeen egittinenpa paen ſtmtan Cetitor maemn diä mg nenetiſtlun. Tiun leseftan Ee lena ruxeg derzana ioneiſundeti toitennen, tttiehiiafen 1 . ligſk us l
9 1„91 5 m ſ dd habenas m 5 1,
litella ogr. i uiteleuitenz. nlac e qulis 8 dtenpa dunf
polsit fieri liquidatio.Sed&h ec ditc
8 parùm me mouet, quo ad caſums
1 3. Trg Melior videtur diſtinctio loan. mha 1 deuſaluane
Ioan. de Plat.in. cu rare. Inſt, de aêu8i refert& ſequitur Natta conſr6-,n poſt Specul. Bar. Bal. Imo. Anglan per eum relatos, quòd ſi inteteſen 1 ctus petuntur principaliter, tunclge tio non debet fieri poſt ſententiamſto petantur acceſſorie, vt in caſu nol mß petitum fuit granum cum valote q plurimi valuit. d
LA
at enendinog doſ. ttge
mpera
1 zut 4 11 in leticlnm co hder dagi e 1 dai
ddu,, ti. cüuenine u
Nebatenttanen
Vigefecun r 7
hahr dan r
derg. d arx
z, „ Acle tn de- z, 1
9
n üns9 ien 1e h,
— * 3
4

) V An
1, terg wmag
dle, ruuge e e volstttanquan 3
Com lplius decten, E tur etiam fundan ab Anatalio.C,m 1COnſ. z6.num.6„ potius hanc cceun u, vt lupra diumt 2 Km dmodo impugnen 1. u ditquod dicedaut Aann ter executionem ha 2al müt, quiaintermi aln dellari poterit intet; Ta lnſtrumento prom zli obatum fuerit debe 2, mtantum in quanti 125¹ u in exequutione vik licabimus atcydec: a c. Nonobſtat Aff.F re& ratione loqun mau ferioris habet exeq Am ulto magss ſenteni a ec mouer Roman.* du atraiuus in d. conli 1e n diuerſitatis, i h 2d aria,& vniuelſilſ M9 ad contraria, vl 20 nma. colum. ſecunſ=nt
„₰
d. Kan
124
8 1
occalione tractal 5 endo conciliat ha ClE- ctus ſeu laterelſ eA dari,& tunc de 1 atentiam. aut deta ¹ 1, at,& tunc valeat 20
sit fieri liquidatiq 2
1-4:
cal
l 1)
us petunturſ 4 4 ater
on debet leriß lch
9 3 1
anu itum fult granuj
PDECISPTO GCNXN L.
Quid dicendum: Senatus hanc ſecun-
dam opinionem ſemper ſeruauit, ex ſupra allegatis, quibus addi poſſunt Innocen.& communiter Canoniſt. inc. finem litibus, de dolo,& contum. non facta diſtinctione, an de facili poſsint liquidari vel nonscum ſententia in his acceſſorijs executioni non mandetur, niſi facta liquidatione fructuum intereſſe, valoris quantiplurimi, vel alte- rius acceſſorij, licet in valore quantipluri- midebiti occaſione principalis debiti con- ſtentisin frumento; aut alijs ſimilibus ſpe- ciebus, ante liquidationem poſſe fieri exe⸗ cutionem, dicat doctiſs. Didac. poſt hanc deciſionem abſolutam viſus lib. 2. Varia- zum reſolut. cap. II. vbi diſerte hanc mate⸗ riam traciat,& col. 6. verſic. quartò omni- bushis,&c. defenditq́; Paul. de Caſt. in I.j. num. 9. ffide ędendo. tenentem contra Bar. communiter approbatum.
SVMMARIV M.
2 Creditor in diem, an ante diem agere poßait?& plurib. num. ſequent. tractatur.
2 Agensante diem maleè agere dicitur.
lus de futuro in iudicium deduci non poteſt,& num. i5. declaratur.
4 aActione carere dicitur, qui ante diem iudicium moue- fe intendit.
S Fideiuſſor in diem, ſi ante diem ſoluat, actionem man- dati non habet, niſi die adueniente.
6 Tempus in ſtipulatione appoſitum cenſetur adiectum gratia promiſſoris.
„ Damnum eo ſolo alicui infertur, ex quo aliquid contræ eius voluntatem fit.
Præludicij, quamuis modici, ratio eſt habenda, num. eodem.
8 Regulal. in tempus. f. de hæred. inſtit. limitatur.
9 Creditor in diem ante diem agere poteſt, vt die adue- niente ei ſoluatur.
60 Legis cffsctus& natiuitas obligationis tolliq contra- hentibus nonpoteſt.
u chirographum conditionalis debiti, qui deleuit condi- tione ipſius debiti nondum purificata, lege Aquilia condemnatur, quamuis exactio ad tempus purifi- cati debiti differatur.
n ANagiſtratus, licet durante officio, conueniri non poſ⸗ ſit, poterit tamen eo magiſtratu durante citari, vt poſt perfectum officium corapareat.
u Textus in H. plus autem. Inſtit. de actio. limitatur.
14 Debitor, qui dilationem à lege conceſſam habet, ſatiſ⸗
dare cogitur de ſoluendo die adueniente.
dECISIO CXXX. Creditorin diem, an ante diein, agete poſ-
f. 8 ſie dis adueniente ſoluere debitor condem- etur!
3.. 2 ficat. f malè enim agere dicitur, qui ante
9
232 Ropoſſta fuit quæeſtio, 3) an creditor, cui certa — die pecunia ſoluẽda eſt, polsit ante diem impu- 36 néagere, ad hoc, vt de⸗ bitor ſoluere condem⸗ — netur die adueniente? in qua quæſtione diſcutienda, tractandum erit etiam, an Nata obligatio,& aclio, ante
⸗
——
1 ipſius diei euentum ſit? Et prima fronte tvi-
debatur dicendum, eo modo actionem in⸗. tentari non poſſe, maximèe ſtab aduerſario opponatur, ante tempus eum agere non poſſe.. plus autem. Inſtit. de aci. 5. tem⸗ porales. Inſtit. de exceptio. c, I. cum ibi nor. de plus petit. coercetur enim importunitas petentium,& eorum, qui plus loco, veltem pore petunt. Facit text. in l. iuſtas. C. de iu⸗ re fiſci. lib. 0. l.eum, qui Calendis. ſ. de ver- bo. obligat.l. ędere diem. ff. de veibo. ſigni⸗ diem agit, I.. 9. fin. fl. quando dies vſusfru, leg. cedat. quem ad hoc allegat Barto. in. exceptionem. C. de probationib. in l.eum, qui ita. 6. qui ita ſtipulatur, in fin. ff. de verb. obligatio.idem in l. lecta. num. 22. ff. ſi cer⸗ tum petatur, quibus in locis communiter concluditur, quòd ſi exceptio pluris peti- tionis contra agentem ante diem oppona- tur, proceſſus per eam exceptionem impe- diri poterit.
Pro hacopinione faciunt notata per A⸗ lexan. conſ. ↄ57. num.3. vol. I. quem refert& ſequitur Cagnol. in I. in omnibus obliga- tionibus. num. 16. ff. de regu. iur. f aſſerens, ius de futuro in iudicium deduci non poſ- ſe, reo opponente, l. nõ quemadmodum. ff. de iudicijs. l.. in princ. de vſur. non igitur validum iudicium redditur ſuper debito in diem concepto, nondum die ipſa com- pleta, vel adueniente, quinimò etiam reo non opponente: ſentit ibi Alex, iudicem abſoluere reum debere, vbicunq; ex aciis conſtat, obligationem eſſe in diem, iuxta not. per gloſ.& Docto. inl. vbi pactum. C- de tranſact. nam agentem ſine actione iu⸗ dex ex officio a limine iudicij repellere po⸗ teſt: notat Cagn.in l. lecta. num. 165, ff. ſi cer.
4 petat. feum autem carere actione, qui ante
diem iudicium mouere intendit, probatur ex textu, inl. certi condictio, in princa ff. ſi cert. petatur. vbiſi in diem, vel ſub condi- tione fit obligatio, ante diem vel conditio- nem agere non potero. Facit& text. in l. ſi ita ſcriptum.§. ſi ſub conditione. ff. de leg. 2. nam legatum ſub cõditione, velin diem
ante diei vel conditionis euentum repu-
Q2 4 diari
——
—
. 8 ———————

S ENATVS PEDEMONTANI
diarinon poteſt, rationem reddit ibi text. uia ad nos non pertinet, antequam dies, vel conditio exiſtat. idem& in fideiuſſore 5 in diem ſcriptumreperitur, tvt ſiante diem ſoluat actionem mandati non habeat, niſi die adueniente, l.ſi mandauero tibi. ff man- da.& ſicut in dilatione tacitè à lege ſubin- tellecta non prius oritur actio, quaàm dies aduenerit, l. interdum- ff. de verborum ob⸗ ligatio..l.in fin. ſf de condir.& demonſtre. idem erit dicendum ð in expreſſa dilatio- ne inter cõtrahentes appolita, vt antequam dies venerit, actio competere non dicatur. 6 Præterea, t cum tempus in ſtipulatione ap- poſitum, cenſeatur adiectum gratia pro⸗ miſſoris, l. qui hoc anno. ff. de verborum obligat. l. eum, qui Calendis. 9. qui ita. ff. eodem titu. l. cum tempus.fl. de reg.iur.an- te diem nulla poterit iudicialis moleſtia de- bitori inferri, in cuius fauorem appoſita in dubio temporis dilatio præſumitur. Et li- cet dicatur, nullum hicverſari pręiudicium, nec damnum ipſius debitoris, ex quo non cogitur ante diem ſoluere, ſed tantum con- demnatur, vt die adueniente ſoluat,& de- bito ſatis faciat? Reſpondetur hic præiu-⸗ dicium eo ipſo conſiderari, quòd inuitus quis cogatur ante diem præfixum ſolutio- ni, ſubire iudicium,& condemnatoriam ſententiam ſuſtinere, I cum damnum ex eo ſolo inferri dicatur, quando aliquid con⸗ tra alicuius voluntatem fit, l. fin. ff. de vſu. & habit. Bartol. in l.2. numer. 12. ff. ſoluto matrimo.& talis præiudicij, quamuis mo- dici, ratio habenda eſt, vt not. Dec. in cap. ſuper eo. colum.I. de offic. deleg.& conſ. 525. num. 8. Iaſ. inl. quo minus. num. 22. ff.
de flumini.& quamuis effectus huius actio-
nis intentatè conferatur in tempus habile, vt ſcilicet ſolutio die adueniente fieri de- beat, quo caſu ſecundum regulam l. intem- pus. ff.de hæred. inſti. huiuſmodi iudicium etiam ante diem conceptum validum red- 8 di poſſe viedeatur, t tamen ex quo lex ab initio reſiſtit, dicens, agentem ante diem male agere, d. l. vni. ff. quando dies vſusfru. leg. cedat. Iocum non habebit ſuprà dicta regula l. ſi minor. ff. de ſeruis exportan. Iaſ. inl. ſina. num. 4. C. de pact. Craue. conſ. 197. num. 8. Videretur igitur concluden⸗ dum, ius agendi non competere huic cre⸗ ditori in diem, qui(cum temporalis exce- ptio ei obijci poſsit, pendente tempore) propriè creditor dici non poterit, l. credi⸗ tor autem is eſt.ff. de verbo. ſignificat. Bar- in l.t. numer. 32. communiter receptus. ff. ſi cect. petat. Quinimò qui ante diem petit,
10 tione, ſ non potuit per adiectionena
1t
12
duplicantur inducit. 9.hodie, pe.& temp. act.
Contraria vero opinio, t quòd imo le auatue creditori agere contra debitoꝛem ad d aale um uel miune vt die adueniente debitum perſoluat deg ongus 1 2 keiu tionibus defenditur, quia cum nre bin. Gbun ls nata ſit actio& obligatio, l. cedere d 7 do ce 4, 9,—p vbi Alciat. num.iO. ff.de verbo ſgnibe epin maorr ſ Docto. inl. ita ſtipulatus.& praciquni plit 3 s E ſrur n0, pa de verbo. obliga. Alex. conſitza.nn n0; vol. 5. non erit inconueniens, ſitali 5 ri toinne nata in iudicium proponatur,& exana unae tur, neq́; diei, vel temporis alicuius Jppu aur tio obſtabit, quia cum ab initio per cum 4 ſeclarauohn'- cum inter ipſas partes initum mu 3u fad derud ſo aulonodo obligatio,& actio, mediante iurs-
. 5 fteal acall- Inſtit. dep iaaile, n bl, cn
741
dcbtona lege
vel temporis huiuſmodi legis eſſcui raebüor,ſe ad⸗
auan ad ſoluen- natiuitas obligationis alterari, vel Äpt etesnta contrahentibus tolli, argu. l. cerdoni 8 ſle lconſtante.. de op. libert. not. Barto. in l. ita tiunm rantig Tehe WAcbidlex.in num. 39. ff. de verbo. obligat. cumm ner 31 Ac Cdeptecib. non ſit modus tollendæ, vel inducen eze gn uscch jodicijs, ligationis, l. obligationum ferè, platt ,gehhn jen anlöbcon⸗ a areſt debitin em amlob c de actio.& oblig.& cum tempusinaitſ iſocqus:. urnCichlup⸗ præſumatur appoſitum cauſa diffenns 4 3 dcb 9 Näd qgeſtz.co ſolutionis, vt not. Bart. in l. eum, quit hrrone pend 3 mnpan Colutionis ui ita. ff. de verbo. obliga. 6 8 veIDO. ODe ad eꝛm dum rrtterideclaN, atrecs adveniente cauſam limitabitur, vt ſcilicet ſoluumle e tenea exequutio differatur, non autemadinn Nan chitabit 3e Sltee en Ir mem Non obſtabiſn lexcon.o. obligationis natiuitas, I. exhisCqa es adaun Faanon ddεed. uod traciau dtemports ad iud odies leg.ced. nonſCecieh. mfs S 5 nſ 21e fam nonlpecteng zghiacho itenn⸗ ecundò confirmari Poteſt haccqiſiiiper dchipiſ gegeneif ex l. in lege Aquilia. ff. ad l. Aquilassuen Heneahm fortiori: nam ſicut ibi lege Aqul demnatur is, qui chirographum det ditionalis deleuit, cõditione nõdun debiti purificata, condemnationism actio ad tempus purificati debitſ dſr 1. 7„.„. ergo a fortiori ſuper debito in diemſi tia ferri poterit, vt adueniente die bin nem quis debiti præſtet, in quo mabi 2 A.. 4. 4 eton. titudo, quàm in conditionali debiv gaeproun. taienibus lcene tur, argumento l. dies incertus ſt detr un eus nai e athocne cn & demonſtrat. nec abſurdum eſt erisſ toergenn,i untldugeue .. 5 4 IA n. natoriæ ſententiæ effectum ad futuii ſ u nunu f eenaenge pus,& præfixam à contrahentibus Nauma ee nindiul .., e i, Ohl- trahi, cum aliquando videamusi 1 peudaes 35 Sr areunin
tempore inhabili fieri non probiii aeeaen
—
Gentu ginegm drüludvenmeld, duoties lguidgn pendererz ⸗ ecenan kcug g g apars naenn kKo gal umerg. dennam ſaber ſinuo gatan 1 3 8 ſt uscetutwroimiu⸗ ſaum deducen can Bar n.r Cſcgten qpe 8 nne ir acumtanegroſe rals enen bltenetin n m ewaumi
—
—
hoc, vt eius effectus in tempus bie Ralcabe feratur: argu. regu. l. id tempusiſ a WMaun(iperi 1
red. inſtit. Iaſ. in J. in ius vocari. com apen eanſe tmgun, 3 de in ius vocando. t nam licet magii 3 Faunegn V dloadefegd
durante officio conuenirinon poſst npan 4 ſado an! ·ͤ5 literarum, cum alijs ſimilibus.ſt,deii 1 9 ſa td eme 4 poterit tamen eo magiſtratu qurm Kcege d rhentn 1 ueniri,& citari, vt poſt perfectumo 9 a mianc
Kohelo.

2
nturind i PDECILSIO CGCXX XU 235
mpach e Smpareat: ſic; præcipuè erit attenden- qus effectus iſte, an ſolutio fiat ante diem, tiagete d9 düia eldie adueniente: argu. 1.ſi vno. ff. Iocati. uenienſ ☚ nenaſ olei.C.eod. Dec. conſ.306. num. ⁊. laſo. ds defend u. nnheiain], cum quædam puella. 9. quoties. ff. de actio&. lan dict. om. iudicum.& ita effecium hunc at.num cd elaie conſiderando ceſſabunt, quæ in Sorse⸗ inleitaſt e idoſge ium potiſsimum adducebantur, d. 9. lus Inſtit. de actio. † uòd ſcilicet ante Slex conig diem agens, plus petere dicatur ratione nien ie demporis, quia cum agicur tantum ad de? donatn d arationem debiti, vt eius demum lur/ abit. nd.—Dorisaltih, adueniente die fiat, nihil dicitur ab ipſo de⸗ qui as adinit bitoreante diem exigi, ſed ſimplex tantum 2 SSes intun n pettio,& declaratio fieri, quo caſu ius ee edinem iplus rei hoc modo agendo nullomodo D PftSperaden detetius reddituf. 1 npors hu odl leg 4 Praterea ſicut videmus, t quod propter asobligg lnn, dilaionem ad ſoluendum debitoria lege bemibus 1e, axaulfen conceſſam ſatisdare cogitur debitor, ſe ad- lben. no= nonltat ueniente die ſoluturum, I. ſi conſtante. 9. 9.ſf. de vé as ohlgem quoties-ff. ſolut. matrimon.& ibi Alex. in tmodusto 3 d niu princ. 1. vniuerſa.& ibi gloſ. C. de precib. Dnis,l,obli asenumtt, Impe. offeren. l. in omnibus. ff. de iudicijs, io.& oblih cumm 91 Illcurpoteſt debitorin diem, aut ſob con⸗ matur ap aEumaſ dh ditione ſuſpectus capi, vt tenet Galcialup. onis vtnq! mallan,u in tract. de debitore ſuſpecto. quæſt. 3. ea- .E de vert. lragm 1 dem ntione, pendente tempore ſolutionis . lmadi dd niah oterit fieri declaratio, vt reus adueniente mutio diffe a⸗ 8 die ſoluere teneatur. 1 4 lioationis 2 Ka aul: tNon obſtabit etiam 5 ex.conſ. 95. vol. 5 l ge, quod tractatus futuri temporis ad judi⸗ eslegced cem non ſpectent, nec pgſsit actio intenta- cundo con Jeiiſtütan uſuper debito in diem pendente à futu: o 1 lege Aq Mtuuen euentu, quia reſpondetur illud verum eſſe, tti: fnam ſEe biihou uoties aliquidin totum penderet à futu- aturis, qui aa gamdi ro euentu, fecus, ſi vires capiat à præſenti ulis deleul a dtincyim ſatu, qui tamen dependentiam habeat à ipurificata 0 denuinbm futurg, qui⸗ tunc licebit ius de futuro in iu- ad tempus Stuchict dicium deducere, vt declarat Bar. inl.. C. forioriſi lübtniint de ſenten. quæ Uine cer:a quanritate profe. ipotent, lomadet tumur,& inl. 2. n fin. C. de fideicommiſſ us debitiſ e ehſih m vbt tenet in annuis præſtationibus licere aminſt unlebit 2gere pro futuro tempore ‚ad hoc ne coga- natkſtt dur quis ſingulis annis,& menſibus de iure mectc Lacexperiri, l. male agitur. C. de præſcript. — u X, annorum. not, Kn in J. ita ſtipula- ahptt dus. num He.ff. de vesbo. obligat. Aretin. in mr iiaml§eDræzudiciales. num.l. circamedium. In- cum auq e ſtobi digor. Jeactlon b.. engtsbd Non obiabunt etiam iura ſuperids al⸗ eiuseffe an 5 legstz, quibus probatur, ante tempus 2gi r: argu. re. j cdl nô polſe quia procedunt, quo ad effectum, aſtit. 2lein nils lctms vtſolurio tunc Bar, ſecus, ſi actio ante tem⸗ b. 3 9 h Moponatur, vVt adueniente tempore te officio q e. lbsh nlaFie in terminis reſpondet Affli. cum ec eciſ any, infi. vbi ſecundum hanc opimio-
. 131 1.2* tamenes Ajfais,
, qu 5,
44˙*εʃ
nem in ſacro Neapolitano Concilio iudi-
catum fuiſſe atteſtatur,& fuit reſponſio De
cij in l.i. num. 29. ff ſicert. pet. quem refert& ſequitur Viui. in ſuis communibus opini. in verbo, Creditor, quam etiam ſententiam ſequutus eſt Senatus.
SVMMARIV M.
1 Clauſula, Si& quatenus iuris ſit. red iit diſpoſitionem
condit onalem.
2 Dictio, Niſi pra cedente oratione negatiua, ponit&
affirmat.
3 arr ar à ſententia ſuper pcſ Horio lata, an poſ-
t.
4 Appellans, an poſiit intra tem pus appellandi variare, & iudice, quem primo loco appellauit, recedere, al um appellando,& num. 9. cum plur: bus ſequen. declaratur.
Re integra millta fieri permittuntur, quæ alias non per- mitterentur.
Flectio vbicunque in alicuius voluntate admittitur, poteſt quis, vno clecio, ad alterius el. cliontm deuè⸗ nire. 1
Variatio pluribus in caſibus in iure admittitur.
Appellatio alternatiua non prohibetur, dummodo in- tra tempus appellandi certa reddatur appells- klo.
Appellatio eſſeclum ipſius ſententiæ extinguit.
10 dex à quo vbicunque appellationi fert, cenſe
tur transfuſa omnis ꝛuriſdict o in udiem ad
quem. 5 2 n Quod nullum eſt, amplius reſcindi,& annullari non poteſt. 1.
2 Scntentia per primam« ppellationem reſciſſa amplius
reſcindi per ſecundam non poterit.
13 Appell tioni renunciari non poteſt per appellanten,
vbicunqtte de præudic io ꝓppellati tractatur.
14. Appellantes diuerſos iudices, coram maiori iudice ap-
pellationem interponere debent.
1s Apoſtoli vbicunque ſemel juper prima appellatione
conec ßi ſunt, non licet ſecundò appellare,& ratio, cur ita conſtitutum ſit, affertur. 1
16 A Vicarij ſententia ad que:n appelletur.
17 Regulal Boucs. 9. hoc ſermone ff. de verborſign ſic.
ornatur⸗
N
3
66 1
DECISIO CXXXI.
Appellanti an liceat variare& mutare iudi- cem, quem primò appellauit? Et de clauſula, Si& quatenus iuris ſit.
Ecreto Aſtenſi ſub rub. de cauſis comittendis per D. Gubernatorem, fol.ꝰ6. cauetur, ſuccum bentes à ſententijs do- mini Vicarij Gubernij Spoſſe appellare domit- num Gubernatorem, ſi hoc elegerint, in cauſis non excedent bus ſummam ducen- tum
A

8 8 v= Aus
————
S ENATVS PEDEMONTANI tum aureorum contigit, Vicarium Guber⸗ 3 dum nunc erit, Tan iure à ſentemt
natoris interdicto, Quorum bonorum, co⸗ ram eo intentato, pronunciaſſe in fauorem agentis,& reum, ſeueius procuratorem vi- ua voce appellaſſe Sereniſsimum Princi- pem, præfatumq́; Vicarium Apoſtolos in hunc modum conceſsiſſe.& nos memora⸗ tus Vicarius, attenta natura cauſæ ipſam appellationem non eſſe admittendam du- ximus, nec admiſimus, Niſi, ſi,& quatenus iuris ſit,& admittenda veniat: inde intra decendium,& antequam appellatio fuiſſet recepta ſeu introducta ad Principem, idem appellans in ſcriptis Gubernatorem appel- lauit. De pluribus hic dubitari contigit. Primoò, an per illam clauſulam, 8i& quate⸗ nus iuris ſit, cenſeatur admiſſa appellatio? Secundò an à ſententia lata ſuper poſſeſſo- rio adipiſcendæ liceat appellare? Tertiò, an licuerit appellanti variare,& intra decen⸗ dium Gubernatorem Aſtenſem appellare, appellatione ad Sereniſsimum Ducem non obſtanter Quod ad primam quæſtionem attinet, paucis rem abſoluendo dicimus appella⸗ tionem fuiſſe conditionaliter receptam: quiat huiuſmodi dictiones, Si& quatenus, conditionalem diſpoſitionem reddunt, per ea, quæ notat Alex. conſ. 127. num. I. vol. 7. Roman. conſ./0. num. ꝛ2. cum alijs per nos allegatis. Deciſ.. num..& 10. vbi plenè de hac clauſula traciatur: nam operatur hæs clauſula hunc effectum, quòd ſi cauſa ap- pellationis eſt rationabilis, cenſeatur ad- miſſa appellatio, ſecus, ſi irrationabilis ſit: Felin. in c. cum contingat. num. iz. de offic. delegat. Ruin. conſ. 6I. num. 17. vol. 5. Soci. Iun. conſ. iS. num. 16. vol. i. Marant. de ordi. iudic. in 6. par. in ſecundo actu princ. num. 200. dicens poſt Bar. Bal. Roma. Angel.& alios, quos refert, iſtam eſſe veritatem:& li- cet dicatur, non fuiſſe admiſſam appellatio- nem per huiuſmodi verba negatiua prola- ta, ſcilicet,& nos Vicarius attenta natura cauſæ appellationem nõ eſſe admittendam duximus, nec admiſimus? f attamen cum poſt præcedentem negatiuam poſita ſit clauſula, niſi, ſi& quatenus, ideò cenſetur aliquid affirmatiuè poſitum in oratione,& per conſequens admiſſa appellatio, quam- uis ſub conditione, per text. notab. in l. ſi feriatis. ff.de ferijs. l. actione, cum ibi nota- tis per laſ. C. de tranſact. Dinum in regula, Peccatum, de reg. iur. in 6. Alexan. conſz9. num. i. lib. 7. Dec. conſ.· 3z. num. t.
Hac igitur appellatione admiſſa ſub con- ditione, Si iuridica fuerit appellatio, viden-
fuccedit tertia quæſtio: t an pocvettia
poſſeſſorio lata appellari
. Potuerit, u quæſtione ſatis erit Dod N.
orum teſtim
referre,& Senatus approbatamin ce mlacj
ſtione ſententiam adducere
3»cum abun lateq́; eam tractauerimus ſupra deciſ 25. vbiatteſtati fuimus, eam in Senatu d cali receptam eſſe opinionem, vtalen tia ſuper poſſeſſorio lata appellatioada
tatur, cum clauſula ſupra ſcripta„Sid
tenus iuris ſit: quam etiam opinionem a'”
in curijs obſeruatam fuiſſe habemuspn in conſilio Neapolitano attellatur ac deciſ. 267.& apud Capellam Thololn habetur quæſtio. vlt. Guid. Papqua5t ſed quia articulus iſte varijs in b Doctor. examinatur, ideò ad eotundn me remitto. Nam Rippa in c. ſxpennn, de reſtit.ſpoliat. hunc latiſsime tainn
Dec.conſ.:8. Calchan. coni.83. in praas
—
in tracta. fallent. regula 18.& 264 299. col 2. vol 2. Iaſ. conſ. 187. 1ib.2 Cn conſ 168. in fine. Brunũ conciuemnti conſ.8. num. 5. Gratum conſi.&enia
lib. z. Cottam in Memorali, incp. a lari non licet, de iure ciuili,&c. Guic in tractat. de appellat. num. 55. quꝛmein tractat Vantius de nullita. titu. quisyui dicere de nullit. num.; 4.& nouißime ta conſ.izi. num. 4.
Præfuppoſitò igitur, quod admilit rit appellatio, tanquam à iure pemi
— —
quæ primo loco Sereniſsimum prinqi appellauerat, intra tempus appelimn riare,& ad D. Gubernatorem iuxui ſis decreti diſpoſitionem appellation troducere?! qua in quæſtione dicenti debatur, Potuiſſe de nouo D. Guben rem reſpectu appellationis coram eon cendæ eligere, per text, in. ſiquisli C. de appellat. relatum inc. ei, quiiſſ
2
muniter notant, glo.& Doct. licetei
pœnitentiam variare, vel in totum; lationi renunciare. Maranta deoti part. 6. in 2. actu prineipali vlt. pan: 134.& t39. poſt Bar. Ang. Salyc. Sen
Fran. quos refert,& dicit Salyceind quis libellos, colum. 2. verſic. quid gui
cendum, quod poteſt quis vſqueadu appellationem immutare, quia iſ d dies dantur, vt pleniſsimè delibereuun lit appellare, vel acquieſcere: ſedamn appellat, nedum pleniſsime, imo nec deliberat, ſed quodammodo ſracundi
—
2. lr uzrelerlee uone madceben n. aamn i- qeò de ſa V lpolla
Iit a-
arc
Rdern tex e ,, martt arriletann dhileua⸗
eelecloh T 9u imaaf Ln In Recnum 1 Naapraſeläe— namn olam aueunt udichus vl ige pi e5“ 9 rincpe. e wie 3 loduchaapp nppelarn ano, cum tum eh e Krlallo,
cle adrgt 3 ue e fige kuntln muntegta 17 V Ps e. Hndutum iun⸗ 1 r!. n I. r inblipecu- 1oC. manft m 21 am go notz. Alfkde couꝰ r dauſis., 0.(um tenon mincaulis. Wnun aaga de eſece Soci nl4
aurol b 1.— müdprobatih onio grod yb necleccio in r Wvoluntate pers 12
ſan poteſtqim endordalerius )
Kinem deueri wndum aceptala rnckcdione ſentisgk de acqui. lwr Barto t. demöhin lner ff.
deto Facitſft. lconuenerit ff AadicR. om, il licumdotem.9. eo
anntempote,, de acquiren. n Pœnitentine wmelttsconteſta⸗ trem egulariimn unirn.xtnot Bald. danhen.labit n W quod ſcholares hunes udices hu, ledionem dey⸗ dheam ante n mrekationem ro⸗ thobint Cn Epropatte.quinimo tbum in iure ur s, permillm eſt aniationemplune ſ dar& id gol na h. llkenilsſ an
Pideacho, ennün- 3 o, emphm no Afich cerie 6in, eumu
nnis ge rerh n
ncalbu. Trout eſ
Narum cumibino⸗ wnnunqlam grde
dlar donotom Draterea en
htabernai enairaman.
.! . leincert ³ 1112,Pnodo qussinye umn, dum⸗ libellos. ꝛ. quæſt. 6. quem text. ad ioc dogllüinn god. dl 1 Puhcertumn anresdhellaedd
¹helhnoni etvtnot,lo, Nohis nom, lanti commutare arbitrium ſuum,A wor daßg, Ane h
Ä maitt Nec
s M.conl. aäcane 6 ppellrer 3 Im. 4. wclagm Node qois t nprondendn
ſanui nechpelen i 1-„
n t.B uumcguanc
G. 4 Kl 07„ Faltluek— d dcorzror, isr dg dhermunea ſend GO eoaud.
la d. 13 hw r Ceud
p * pol. ſappellat, anen
1¹

cept:m e, enhe er poſſeſſ. oMn 9
—* di -uris ſit: umann obſersl anonte obſerua aa fuj em 4 ullo 1 3 des Ao ne 7. Xapt) gpellap
am I quæſtio J uidp. 1
la articuli at; varit h dr. examin n icedzn vitto. Nan 12 paine 1t. ſpoliat.]ſr hrbſag onſas Cal e
da fallent, a la R 4
l zVol:. 1e hdn 68. in fine. Jüconam 98. num. 9. iunta Cottam in IEnorüg nlicet, det? viullitn Kat. deappis Anun ſen
6
J
t Vantius 6 lieam u ede nullit, n a Trgin .n. num.4 V xſuppolio ten eudni ppellatio, i zenniit yr dit tertia qu Ir:taxven primo locog Sünndi llauerat, int: mupyjele & ad D. Gu ⸗Sunmſe cretidiſpolit t amyii Mcere? quain krdhn tur, Potuiſſe al öhen teſpectu app e ummat a eligere, pe*ν hi b 4 appellat.tel itcüſn ſos.. quaſt. Seniun iternotant, 3 Däun commutate mki tentiam var Weln tun
nirenunciat umen inz ackup weis V 1 9. polt B: 8e zäiſ. 4 refert Sſetuhe lbelbos colu ntan um, quod po urde 3 lationem in a i dantur vtple 1m fa aee del elſceue ellare, veli. vin
terum.
DECGCISIO CXXXI.
lam accenſus, velex leuitate quadam illico Hellat: ideò de tali prima appellatione bet cõſideratio haberi, ſi poſtea eam Eacit etiam text. in c.quamuis.§ cæ- de eleclione, lb. 6. vbi licet parti appellanti ab appellatione, nondum ſedi Apoſtolicæ præſentata, recedere. Reenim integra adbuc exiſtente,& nondum coram gereniſsimo Principe, vel D. Iudicibus vl- timarum appellationum introducta appel- natione, facilé admittitur variatio, I cum multa re integra fieri permittantur, quæ a⸗ nasnonpermitterentur, l. mandatum. iun- aa ibi gloſ. C. mandati. Bart. in. ſi pecu- niam col.ff. de cond. ob cauſa m. gloſ. nota. inc cum in cauſis. in verbo, Cum res non eſet integra. de election. Socin. conſ. 46. num. 12. vol. I. 1. gecundò probatur hæc opinio, t quòd vbi cunque electio in alicuius voluntate per- mittitur, poteſt quis vno electo ad alterius electionem deuenire, nondum acceptata priotielectione, I. qui abſentis. ff. de acqui. poſſeſ. not. Barto. in. abſentisꝭ in fine. ff. de donatio. Facit text. in l. ſiconuenerit. ff. de iuriſdict. om. iudic. l. ſicum dotem.§. eo autem tempore. vbi gloſ. ff. de acquiren. poſſeſ. Pœnitentia enim ante litis conteſta-
non de
tionem regulariter admittitur, vt not. Bald.
in authen. habita. in quæſt. quòd ſcholares
Plures iudices habentes, electionem dev- l
nofactam, ante litis conteſtationem reuo- care poſsint, C. ne filius pro patre. quinimò pasim in iure videmus, t permilſam eſſe variationem pluribus in caſibus: prout eſt text.& ibi gloſ. notab. in l. ſi ſterilis.§. fina. de acio. empt. quem not. Afflic. deciſ. 146. in fin. l. eum, qui certarum. cum ibino- tatis. ſf, de verb. oblig. l. nonnunquam. ff. de collat. bonorum. præterea certum eſt, f alternatiuam ap- pellationem admitti,& ſic incertam, dum- modo quis intra tempus, quo appellare de- buit, certum iudicem appellationis nomi- net vt not. Ioan. And. in addit. Specula. in titu. de appellationib. õ. nunc tractandum. vetic. ſed pone aliquis. Alexand. conſ. 10t. num. 2.& conſ. 167. num. 4. vol.z. gemina- tec; appellationes iure non prohibentur, Wicunque quis viua voce appellans, de⸗ nuoinſcriptis intra decendium appellatio- nem introducit, l.l. 9. biduum. ff.quandoap- pellandum ſit. Barto. in l. ſi procurator.§. ſt dominus. col.l, ff. de nou. oper. nunc. Bald. Inlexad finem. C. de epiſcop. aud. ergo ex Is rationibus concludendum videtur, poſ- eſuſtineti lanc ſecundam appellationem
234 tanquam re integra,&nondum introducta priori appellatione coram ſupremis iudici- bus propoſita.
His tamen non obſtantibus, contraria verior viſa fuit opinio, non licuiſſe appel- lanti variare,& D. Gubernatorem Aſten- ſem ſecundo loco appellare, ea præcipuè
9 ratione, t quia appellatio duos parit effe- ctus: primò enim effectum ipſius ſententiæ extinguit, ſeu ſuſpendit, pendente appel-⸗ latione, J.i. in fin. Ifad Turpilian. c. venien- tes, de iureiurando. Barto. in L.1. num. a. ff. de appellatio. Afſſlict. deciſ. 96 in fi Socin. conſ. ꝰ. col. z. vol. 4. quem refert Syluanus conſ..num./.in fine.
Secundò, quia per appellationem de- uoluitur cauſa ad iudicem, ad quem appel⸗
10 latur, c. ſuper eo, de appellationi. t& vbi⸗ cunque ludex à quo appellationi defert, cenſetur transfuſa omnis cognitio in ludi⸗ cem ad quem, c. cum appellationibus friuo⸗
lis, de appellationib. lib. 6. Cum igitur per primam appellationem, cui detuliſſe Vica- rius videtur, per illam clauſulam, Ntiſi, ſi, & quatenus iuris ſit, vt ſupra demonſtraui⸗ mus, fuerit cognitio translata ad D. ludice, vltimarum appellationum, effectusq́; pri- mæ ſententiæ fuerit propter appellationen: in ſuſpenſo tentus: ita vt per ſecundam ap- pellationem extingui amplius non potue- rit, iuxta regulam l. nam etſi ſub conditio-
1I ne. †§. poſt defectum. ff. de iniuſto rupt. teſtamento. Bald. inl. appellatione. num. 6. C.de appellationib.& in l. ſi vt proponis. 2*C. quomodo& quando iudex. fruſtrato- ria dicetur ſecunda appellatio, cum nihil habeat, quod extinguere poſsit, propterea non erit admittenda, c. interpoſitas, cum ibi not.de appellat.l. eos. 9. ne temere. O. de appellationib.& nominatim Roman ſcri- bit conſ. 8t. num. 4. cum alijs allegatis per Gratum reſponſ.ii. in princ. vol. I. Rota deciſ. 49. in Nouis.
12 Hirs accedit, ³ quòd cum appellatio tam communis appellanti, quam appellato eſſe dicatur, l. ampliorem. C. de temp. appellat. Alex. conſ.183. num. 4. volum. 6. Abb. conſ 2. num. 2. parte prima. Dec. in c. ſi duob. co-
13 lum. 2. de appellationib. t non poterit ap- pellans priori appellationi renunciare, per ſecundam appellationem inuito appellatò, vbi de eius pręiudiciotractatur,. fI.. quan do prouoc.non eſt neceſſe.not. Abh.& Fe⸗ lin. in c. ex parte. il 2. de Reſcriptis. Felinus inc. ſignificauerunt. num.3z. de exceptioni. Tiraquell.in tractat. de retracti. in verbo, Ad finem tituli. num 5.
Tertiò

Tertiò confirmatur hæc opinio ex ijs, quæ not. gloſ.in allegat.l. ſi quis libellos. C. de appellatio. dum inquit, mutationem ar- bitrij& voluntatis in appellante admitti, dummodo æqualis, vel maioris iuriſdictio- nis iudex appelletur, non autem, ſi mino- ris: per textum inl.. ũ.fin. ff. de appellatio.
faciunt nota. per Dec. inc. ſi duobus. nu. 2.
14 de appellatio. vbi i ſi diuerſi ad diuerſos iudices appellent, appellatio interpoſita ad maiorem præualet,& elidit appellationem interpoſitam coram minori iudice, argum. eorum, quæ habentur in l. contra pupil- lum.§. qui ad maius. ff. de re iudic.& nota. per Canoniſt. in c. cum parati. de appellat. Dec.conſ.640. num. 2.& eò magis id locum habet, vbicunque prima appellatio ad ma- iorem iudicem fuit interpoſita in tempore, quia ſecunda ſubſequens non valebit, cum iam deuolutum ſit ad ſuperiorem iudicem totum negocium, iuxta nota. per Bald. in alleg. l. appellatione, num. S. C. de appellat.
15 Vnde t conſtitutum recte fuiſſe apparet, vt
in caſibus, in quibus permiſſa eſt gemina- tio appellationis, ſi Apoſtoli ſuper prima appellatione conceſsi fuerint, non liceat ſe- cundo loco appellare, quia cum Apoitoli dicantur pars ipſius appellationis, c. ab eo. de appellatio.lib.6. cum alijs per nos allega- tis, deciſ. 7. numer. 4.& per dationem illo-⸗ rum fuerit functus iudex officio ſuò, con- ſumptaq; ſit eius iuriſdictio, amplius ab eo⸗ dem iudice impetrari non poterunt. c. cum appellationibus.§. ſiverò, vbi Gemin. num. 5. de appellatio. lib. 6. not. Bald. in l. eos. O. Apoſtolos.col.2. C. de appellatio. Peruſin. in c.ſua. num.ꝛ1. de appellationibus. Qua- re in terminis noſtris erit concludendum, non licere iudici ſecundo loco appellatio- nem admittere, vbicunque priori appella- tioni ſemel detulit. Vnde cum hãc primam admiſiſſe Vicarius videatur ex illis verbis, ſi& quatenus iuris ſit, conſequens fit, vt ab eo iuriſdictio translata in D. Iudices vlti⸗ marum appellationum fuerit, nec poſsit amplius ſecundam appellationem admit- tere, vbicunque prima effectum habere po⸗ teſt.
Vltimò iuuatur hæc opinio, quia huiuſ- modi Decreta Aſtenſis ciuitatis, dum ele⸗ ctionem parti appellanti concedunt, vt D. Gubernatorem a ſententia eius Vicarijap- pellare poſsint, cenſentur in hac parte de-
16 rogatoria iuris communis, t quo diſponi- tur à ſententia Vicarij nõ appellariad eum, cuius quis eſt Vicarius, ſed ad eum, ad quẽ appellaretur, ſi ipſe iudex ordinarius iudi-
SENATVS PEDEMONTANI
2Vſuræ ratione retardatæ ſolutionis dotunusi
2 Alimenta durante matrimonio per mariun ni 2 Donationes facils præſumuntur inter ſunti ſim
4 Pater remittendo vſumfructum bonorunacn
& Emphyteoſim, propter canonem non ſolunm
. 1 Alimentorum petitio hæredibus compettt 4 lna
1, 3 „nufe ral alinenta un 1 ulunih
caſſet, vt not. Bartol. in J. ptxcipim rhthiain n de appellatio. cap. Romana. de 3 dnſ gumlenih 5nus lib. 6.& in cap. non putamus deconſi re h fahia lib. 6. Marant. de ordin, iudic, locg 1 V aifu nan ra e citato. num. 369. quo calu ſtrice un 3 4 Haßßgee telligenda: ita vt dum electionem n umuaſäini e ungalzun dunt parti appellanti, ad vnicam tn mundlcuut 4 1 V electionem reſtringantur, nec poßsin ntasez.., tes eligentes à prima electione fh dan mananig un eunune 7 dere f iuxta regulam, I. boues.9 as e amaiuaße nſlaſtnip
mone. ff. de verbo. ſigniſic. de qua h inl. diuortio. õ. quod in anno. ff. lolu trimo.& in l. duobuus. 9. ſſei, qui. nun de iureiurand. Dec. in c. quanto num; iudicijs. Abb.& Felin. late in cBnace uv inter be gua& pace. Dec. confſ. 80. numa Ra 13 pnäm i duatiniorißps 93. num.z.& licet variatio permiltlh aeereinſtefn annunun. cunque electio committitur volunai un lquodinnumns ttulratun cuius, vt ſuprà dicebamus: id tameni Clislex opion, a ligitur, ſires adhuc integra ſit,& n uu muren dearnt alteri ius acquiſitum. hic verò renn- kleaſuiruf mmahieru dici non poteſt, ex quo per Vicua iuspett. müfſa fate. ppellatio. 4 Cu dn ene hainſt eune . tted nſtiup eruiinn ülüſckune d omnis iuridictio in iudices Vltimnan latun per guntit Keantal Dode pellationum fuit, vt ſupra late probaunn uineg conelnim n & in ſpecie reſpondet Perulin, inallgs« jſurafrainan emrmn decle c. ſua. de appellat. vbi textum ind, unr yubaycr t a libellos limitat& declarat, proqyualt gula l. quòd in hærede.§. eligereſſ de V butori. Amplectenda igitur hæcſea DECISICN TXNII opinio videbatur, non licuiſſe panin lauti Gubernatorem ſecundo locoi lare poſt propoſitam coram prædidiii cibus appellationem,&c ſecundumhi iudices vltimarum appellationumas tus Aſtenſis, qui& Senatum rephs fuit iudicatum.
untur.
Pnetionorib vcunciondinze R„1. 0 vun übbmrie iſiler 1
letur.. rin fhu e 5 w preſuni
—
Hüuung labpro·
——
ſ
Aaheredes mältin ict, zimen⸗ axoti, nondumtecſh dtidu preltit ſabint dicta airent ne preltt⸗ am tononpettaee
KeN nven
8 N u. entiuge 93 tict redes marn Awo alonedots NTAn dwalol⸗ p 1
hem e lmem
SVMMAR IV N.
rum licitè à marito peti poſſunt. vxori remiſſa titulo donationis preſununnſ cunque taciturnitas longi temporig& un
mariti interuenit.& num. ul.
iunctos.
rum filijs, hæredes ab eiuſdem nſufrut tione excluſiſſe videtur.
Vled— . A. Maritus non petendo dotes propter eranan⸗ mamuniterCe 1 mecalubti, amiſſas, cenſetur eas tacite remiſiſſe:uiò irihente eylraa
des eas repetere non poſint. p poß nals
d num translatam, hæredes vendicart nou hinis S“ ſi dominus tacuerit. coalh ta de;„kuerat,
6 5 Nr g U daz Pe Soch.
R. J 2 canle herran
4 ſoull 00,
1 moni⸗ nent, d0 bet, qui onera matrimonij non luſtiuent
4 —

D ECISIOCXXXII.
1 1 E ein SR da n reſpeclu alimenta iure debentur. M a npor de Maritus mulieri, quamuts indotatæ, alimenta præſta-
aranl Ser d muen re tenetur.. 44 num. üh luit,„ Narito imputandum eſt, qui alimenta diu præſtitit nda: it gud elt d vxori nulla præmiſſa proteſtatione de ijs repeten- ani a—um li—h. ,„
ni ain 9 Taciturnitas conſenſum inducit etiam in ijs quæ præ-
nemre gm ne Kiudicium aliquod afferre poſſunt, vbicunq; aliquis gentes 4 Tna Penen extrinſecus actus interuenit. iuxta 1 e eüütne Nulier marito operas præſtare tenetur. ff de 1 N 1 da 32 Alimenta libertis relicta, dato, quõd ber longi tempo· Aortio, a. guüe a ri ſpacium petita non fuerint, remiſſaeſſe nõ præ-
24 IE ditana, ſumuntur.
in!. a,le 1 i Renißio donationis vim habet. eurand, K in dlu Donatio in dubio non præſumitur, niſi illa expreſſe s.Abb. in„mte probetur. 4 pace..=S hunder 66 Donatio inter perſonas prohibitas non præſumi-
NSodl Sonon tur.
. et u e electicn Pnmin 1 vtſupra t Jbamw liresad Dintegnit, 3 lus acqu 2⁸ m. M don potel qvo Vi luitappel: e, Aqotn 8 iuritdic eeriudenylm ionum ku ⸗ Cupntepn ſpecie rel exiet ninii .de appel a2 bitanm indl los limitat*Decun frogu l quodin sSede,cheet ti. Ampl ⁵ida gul hl io videbat onlole pni Guberna aan femio lo) poſt propq mncom raii appellatic aa hälemäme ces vltimar un ppeliinun Aſtenſis, ql 2 eumre iudicatum,
§ VRN
are ritione ra ae e tli tütun rum lieite An an deuiſ 7 jnente duranté wemmond Jna— vxoniremiſſe atuutn 4 Sienipr
cunque tacitu t a win
marutiinterut 2 kun
18 Actionlbus perſonalibus,& officio iudicis minori ſba cio non præſcribitur, quàm xxx. annorum.
Textus l.quod in vxorem.. de neg. geſt. declaratur,
e ibi alex. opinio refellitur.
18 Maritus vxorem alere non tenetur, vbicunq; dos pro- miſſa non ſoluitur, imoͤ iure vxorem expellere ma- ritus poteſt.
ig Alimenta, quando præ ſumantur per maritum vxori remiſſa titulo donationis, notabili diſtinctione de- claratur, per quam diuerſæ in hoc articulo Docto. opiniones concordari poſſunt.
10 L. Vir vſuras. ff. de donat. inter vir.& vxorem. decla- ratur, reprobato Cornei intellectu.
—2
DECISIOCXXXII.
An hæredes mariti, qui dum vixit, alimen- tavxori, nondum receptis dotibus, præſtitit, poſsint dicta alimentavxori præſtita,& à ma- rito non petita petere.
△HO.. poſsint occaſione dotis
promiſſæ,& non ſolu-⸗ d tæ, petere alimenta à marito vxori præſtita,
—& ab eo viuente non pe titarad cuius dubij veram cognitionem pri ustractandum erit, an liceat regulariter ma rito vſuras ratione retardatæ ſolutionis do⸗
8
11 nationes facilt iunckos.
un fl hel e3h
ur.„ tione ercuſſ rchetno
hn
mmillh cenſen
— yteoſim.prd, ann nph tus un
eten en ceset tritus non ateraſſt
—e OOB., ieseunepeten ngpbi
nutritr Gi tium promiſſarum,& non ſolutarum, tam
ure ciuili, quàm canonico, petere? quo in
aahabſerm articulo deciliuè! do concludo, t id zuam knormn eciſiue loquendo c 0, ater remittendo 23 1' le
clevtroq; iure promiſſum, vt inc. ſalubri-
terxbi communiter Canon. de vſuris. Bar- tolus& cæteri ſcribentes in l. inſulam.§. v- ſurasſ ſoluto matrimonio. Baldus in l. fin. §praterea. C. de iure dot.laſon in. fuerat. numero 20. Inſtitu. de actionibus. Socin.
num tranltan ronliysnumerz.& pluribus ſequent.vo- Juoninutuu an, lum,a pPoſt Alexand, conſi.31.& conſi. 200, nentorum uijltu
235 volum.6.& conſi. 74. colum.I. ac conſi. 141. libro.vbipoſt Innocen.& Ioan. Andr. dif- ferentiam conſtituit inter maritum& vxo rem, vt marito liceat petere vſuras, vxori autem pro dote reſtituenda non: eandem differentiam facit etiam in conſil.27. nume. 9.lib. 4. quæ tamen, an vera ſit, pro nũc non tango. Sed in marito idẽ tenet in con ſi. 6z. numero quarto. eodem libro quarto. Deci. conſi. 19. numero 4. Gratus reſponſo. 57. parte prima, vbi de cõmuniatteſtatur. Ca- gnol.inl. curabit. numero 41. C. de actioni- bus empti. Crauet. conſil. 189. numero 7. verſicu.quintus caſus. Modern.Pariſ.in tra ctat. vſurarum. quæſtio. 74. numero 524. pluraſcribentes circa declarationem allega- ti c. ſalubriter.& latiùs poſt Modernos, Pa- riſ. Didac. libro ſecundo, Varia. reſolu. c.r. numz. Quæ concluſio ſic firmata licet in ſe ve- ra ſit, in propoſita tamen quæſtione du-
4 1
2 Pia videretur, t cum non liceat hæredibus
mariti defuncti petere alimenta, quæ per maritum, dum viueret, petita non fuerant: quia taciturnitate longi temporis ſubſe- quuta morte ipſius mariti, remiſſa& dona- ta vxori præſumantur, l. vir vſuras. ff. de do nationibus inter vir.& vxorem. l.cum qui- dam.§. Diuus. ff. de vſuris.l. aduerſus. C. de vſuris.per quæ iura apparet, remiſsionem vſurarum induci ex taciturnitate longt temporis ipſius mariti, necnon& eius mor
3 te, t maximeé, vbi charitatis& affectionis
vinculum concurrit, l. alimenta. l. quod in vxorem.C.de negot.geſtis.l.ſi ſeruus com- munis. ff. de donationib. inter vir.& vxo- rem. l. Procula. ff.de probationibus, cum a lijs adductis per Alciat. in tract. præſin ptio. regu.prima præſumpt. 32. Crauei con. ſi./. numer. 4. vbi poſt Alex. Dec. S0c.& Calcan, per eum allegatos concludit, liæ duo, ſcilicet, ſanguinis coniunctionem,& taciturnitatem longi temporis donationis præſumptionem inducere. Secundò iuuatur hæc opinio ex textu in l. cum oportet.§. ſinautem. C. de bonis quæ liberis, quem allegat gloſſ. in dictal. vir vſuras.ff. de donat. inter vir.& vxor. v- bitſi pater aduentitiorum bonorum vſum⸗ fructũ tacitè filijs remiſerit, prohibiti erunt hæredes patris eundem vſumfructum à fi- lijs vendicare: eadem igitur ratione ſua⸗ dente, ſi vir per totum matrimonij tempus tacendo alimenta ſeu intereſſe dotis non ſolutæ non petierit, videtur facta alimento rum remiſsio:& hunc textum ad confir⸗ mationem prædictæ opinionis alleg. Ro. RR conſ.

——————-
—* ——
—
—
S ENATVS PED EMOGONTANI
conſi.517. numa6. Alex. conſi. 18. colu. pen. volum.S. Boer.deciſ.iõ6. numer.. faciunt etiam ea, quę de taciturnitate mariti notant
5 Doctor. tqui dotem propter adulterium ab vxore commiſſum ſibi adiudicari non pe- tijt: nam eo mortuo hæredes dotem repe- tere non poterunt, Alexand. conſ. 189. nu. 7. vol. 6. arg. glo. fin. in l. fin.v bi Rip pa quę- ſtio.6l. C. de reuocand.donationibus. Dec. conſ.18.nume..& 6. loquens de emphy-
5 teoſi, t quę propter canonem non ſolutum ad dominum tranſire debet: nam ſi à do- mino nonpetatur, hæredes eius emphy⸗ teoſim vendicare prętextu canonis non ſo- luti non poterunt, cum ipſius domini de- claratio requireretur, Bar. in J.z. quæſt. i. C. de iure emphyteotico. Specula.in tit. de locato. 6. nunc aliqua. verſicu. 47. Rui. conſ. 143. num. 14.vol. I. Natta conſ.274 nu.iz. in
e fine, t cum enim alimentorum petitio ra- tione retardatę ſolutionis dotium eo reſpe- ctu concedatur, quòd maritus onera matri- monnñ ſuſtineat, l. pro oneribus. C, de iure dot.I. dotis fructus.ff.eod. titulo. DD. inl. inſulam.§. vſuras. ff. ſolu. matrimonio. eo mortuo ceſſat prædicia ratio,& in perſona
hæredum locum habere non debet, cum nulla onera matrimonij ſuſtineant, nec præ terito tempore ſuſtinuerint, vt notat Deci- d.conſ.5⸗71. in prin.
Tertiò confirmari videtur hæc opinio,
8 † quia maritus mulieri indotatæ præſtare alimenta tenetur, l. quod in vxorem, cum ibi notatis per Docto. C. de neg.geſt. Ale- xand.in l.ſi cum dotem. õ. ſinautem in ſęuiſ⸗ ſimo.num..ff. ſol. matr. Roman. in allega- to conſ.517. in princip. Ruin. conſ.9. vo- lum. 4. poſt Afflic. deciſ. x. in princip. Abb. conſ9ꝰ.nume.4. parte ſecunda.Cum igitur inſpecto effectu ipſo, ex quo dos promiſ- ſa ſoluta non fuit, mulier indotata dici poſ- ſit, ooncurratq́; legis diſpoſitio, qua obliga- tur maritus ad alimentorum præſtatio- nem, fruſtra quæritur, an repeti poſsint ab hæredibus mariti huiuſmodi alimenta, quę debita erãt mulieri ex legis diſpoſitio- ne.
„ Quartò t imputandum eſt marito, qui, dum viueret, tacuit,& alimenta præſtita ab vxore conſequi nõ curauit,& ex quo pro- teſtatus non fuit, ea alimenta exhibuiſſe animo repetendi, vt not. Soc. Iun. conſ. 114. nu. 45. vol.z. poſt Bald. conſ. 474. incip. poſt
biennium. vol. 3. Abb. conſ. 85. num. z3.& 4.
parte 2. Alci. in alleg. tract. pręſumpt. regu-
lal pręſumpt. zz. nume. 7.& nouiſsimè cla-
riſſ.iuriſconſult. Ioan. Cephalus, conſil. 85.
numer.3. concludens, quòd vbi tempus matrimonij maritus no 10 ras dotis, ea remiſiſſe præſumitu nitas enim conſenſum inducit e quæ præiudicium afferre aliquod T vbicunque aliquis extrinſecus ads 4 uenit, vt notant Doctor. in! 1n
tiqu.temp. parte prima, pag. 41 & in conſ.iIi. numero /. nam ex quom
tus durante eius vita continud lune
præſtabat, concurrente eius tacituni
& morte ſubſequuta videtur conſeni vt ea alimenta titulo quodam tacitadan tionis eſſent apud vxorem, necab hanas u bus repeti poſſent, t maximeè cummulan allcamaui ſeruitio ipſius mariti Verſaretur,&es
eo viuente, prout tenebatur, preſtauay ut. ff. de operis libert, cum alijs üh per Socin. Iun. conſi. 4. numeroaoa 3. alids, ſi diuerſa mariti mens& tng fuiſſet, verilimiliter de eis repetenua teſtationem feciſſet, animiq; ſuimoasi claraſſet, argumento 1. 1. 9. ſinautena ficientis. C. de caduc. tollendis. Decun, 63. numero tertio.& conſ, S9. numani cundo. M
n peijſ
tiam in
„quxæ dots eubo ſolut. matrimonio. Crauetinti dn 9 red „des
.InU mero
„! an fuernn“ lmenlo⸗ at!non„r no⸗ ſttquu Ncſ.cumn
8n Ilse orum aull kat 4 bialllel
1
f% letn! rvema 6 1 rloh jun ovon tndl areauili⸗ eneni,n 85„ . 2 Im biOne e.
bwwinl Troe. lenaen,
übxzreitſt 6 10 üigrioneſt e tqurtow nb in t, widllaex- — Heſdluionib. cnll4or.IIn vassten alaTriio fidede rodige Sii ancolum pend 1. tempolls e e nendum eeu aldmm, quäm aiagem, eunn mn per Cn lu numer it argeelimptio ritla donation üslcemm labet mwiium& ene Neqosprohi⸗ tackonatio, vrorikdele 3 lunquis deccd. Triceodem.
Hanc opinionem, quòd perhpiim cti temporis taciturnitatem& monemn riti cenſeantur remiſſa vxori alimẽta,3 vt per hæredes mariti ampliusrepein poſsint, ſequutus eſt Bald. in allegatcs 474. volum. 3. Roman. conſil. /17 nuna 16. poſt Dionyſ.de Peruſio eius prani rem per eum relatum. Lupus inuaa per veſtras. õ. vnum tamen. columaſ ad idem text. de donationibus intus vxorem. Corneus conſi. 165. literaCi 4. Franciſ. Cremenſis ſingul. 5. polit conſ.numer. octauo. volum. 5. Gondiſ actiones. nurn. 6.Inſtit. de actionibusli de præſcriptionib. in prima partezi principalis, col. xi. Neui a. conſiymnt 8. poſt Campe:. de dote part. quæſtc fin. verſ. vide Baldum,&c. Boer dealſ
numer. 4. Socin. Iun. conſ.40. vol 6, mat. deciſ. 103. nu. 29. Alciat. laté taaſ
ſumptionum, reg. i. pręſumptioauns
ſeq.poſt Marſil. ing. 360. nu. 4 Abba 85. parte 2.& nouiſsime Cephalusanl 4*
85. nu. 3.
Contrariam opinionem pluresſäfu fuere, quam probari dicunt ex texuln
12 tis. 9.I. ff. de aliment.& cib. legatisi tbii menta libertis relicta tam futura, ql
pręterita peti poterunt,& ſiſpacon temporis ad eorum ſolutionem he
leos C. devſorilin
Emusconſi. 1ê Qyolua, quem
rindecconli 71it ſletmigtur di
Entlm, per tacton mlongz tempo⸗ dalmentorumtain donatonem non deſomi-
decundo facit i topnione gi
iondus perlona Eofldo udc n pacoxom tum non pralen 4 ſdean. K ch Ccepralapid d annonmin ſpeceetckrerin lleatnera, ein bi num rlrer Jl wolu, wleoder(
itdezcion bg Comevsin dia cn Acanlyltmmal etütpoer man
eennba⸗ llob 1 kenpoinenſd,, 1 kanelng
emv, M hem ſenieitalſe, dumrependd,
petere dädn äitated dug „, 5 Kuurülitain Miellem doteſtat,
aeidlzen rin aie nolckdeteg Mani her erid o,
S=
2
8— == —
—
—
—
S

eLoncl
4 fanm müt ¹ wienit mluma Dum con midn rauudiciu 9 a
.. all quealiqu uen Nnonnt ndt matrime,— Ob inla — Atrimonu— 1 p ane⸗ inda a lante iua s an abat conci ee eun 1 vüdeth
limenta tit
6
lha Puib Mimech, lo ipliusma 22 zerluen daretonf 1e baturg e Operis la 3 opers! 28, mi ocin, lun, cet 14. nün 8, ſ diuerſa giti men t Verilimiliſ—r eisn lonem teciſ imichl ſet, argums„. 2.1 e tis, C. de cat awollenä umero tertit 3 0nh, lo. anc opiniot aa quotha mporistaciti eentemaͤm enſcanturren Ayrit er hæredes 2 amyluu
nitate longi
dECISIO CXXXII.
6 lnterpellati non fuerint, cuius textus ra- 6 cio ca eſſe poteſt: quia remiſsio alimento-
rum, quorum cauſa fauorabilis eſt, l. cum
jj in princip. ff. de tranſacti. Bar. in l. Mela.
de aliment.& cib. legatis. Crauet. conſi. 199. num. 10. non inducitur ex ſola tacitur- itemporis, niſi& alia requiſi-
ta, de quibus inl. Procula, cum ibi not. ff. de robationibus, concurrant. Item ex eo,
uod t remiſsio donationis vim habet, l.ſi uis delegauerit. ff. de nouat. Dec. in l. ſi ais obligatione. ff. de regu. iur. cum alijs
nwin ls plunbus ibi per eum allegatis:t quæ dona⸗
tio in dubio non præſumitur, niſi illa ex⸗ pteſſeprobetur, l. ũ de indebito. ff.de pro⸗
bationib. l. ſicum aurum. ff. de ſolutionib.
Peci. conſi. 402. numero ſexto. poſt Alex. ntéin l. a Titio. ff.de verbor. obligat.& ibi
Aretin. colum. penul.dicentem, potius eſſe
præſumendum actum inualidum, quàm donationem, cum alijs notatis per Crau.
y conſiu4. numero 26. Et t hæc præſumptio
excluſiua donationis fortiùs Iocum habet inter virum& vxorem, inter quos prohi- bita eſt donatio, I. vxori. 9. vxori. ff.de leg. 3. l cum quis decedens.§. Titia. ff.eodem. Corneus conſi. 145. litera Qvolu. 2. quem reſert Dec. conſi./571. nu. 3. videtur igitur di- cendum, per taciturnitatem longi tempo- ris alimentorum tacitam donationem non præſumi.
int, ſequutus Jaldins Secundò facit pro hac opinione, t quia
volum. z. REauccllin oſt Dionyſ.d*uſoun per eum relat a.Lup feſtras. 9.vnuſ as nena em text. ded ær ioniu- em. Corneui aluthl anciſ. Creme E Iingul numer. octal olumſi- nes num.6.II t ferd
6 A'
er.4. Socin.l rlen. deciſ. o.nu⸗+— lun Stionum, reg lm⸗
in d* 4 d M oſt Marſikſin e d,n
=e, nas arte znoul 3t 499 ontrariam of eens uamproba ae dt . de alimen vus⸗ 1* 4 libertis re tam ſ t eti t,&l- ne e lotben ori 4
actionibus perſonalibus,& officio iudicis minori ſpacio xxx. annorum non præſcri- bitur, l. ſicut.& l.omnes. C. de præſcriptio- nib. xxx. annorum.& in ſpecie facit tex. in Ieos. C. de vſuris. Iaſ.in§.fuerat. numer. ꝛ2. nſt. de actionibùs, poſt Aretin. ibi num. 7. Corneus in dicto conſi. 145. litera M. volu. aꝗ& conſi.vltimo litera G. vol. eodern. ſicut igitur poterat maritus, non obſtante longi
m temporis curſu, ad alimentorum repetitio- ræſcriptionih t Prim bori. p
cipalis, col. xi.u2ach al ſt Campe 2.de 2n epn
erſ vide Bald ar KN Du
nem venire: ita idem ius agendi hæredibus cõpetere debet, cum eiuſdem poteſtatis, & iuris ſint, cuius fuit& defunctus, l. nihil aliud.& 1. hæredem, cum ibi notatis per Cagnol.ſfrde reg.iur. Tertiò probari videtur hæc opinio ex textul. quod in vxorem. C. de negot. geſt. v uguendo a contrario ſenſu: t nam dum ibi dicitur, præſumi alimenta vxori infirmæ bræltita fuiſſe pietatis cauſa: ergo à contra- ridſenſu, ſi ſanæ vxori exhibita fuerint, lo⸗ cuserit repetitioni:ita hoc modo illum tex- tum inducendo ſcribit Alexand. in. l. inſu⸗ am vſuras. numero tertio, in fine. ff. ſolu. matrimon, poſt R.oman. ibi per eum alle⸗
236 gatum: quem refert& ſequitur Ruinus conſ.6õI.nu.6.vol. 4. Gratus reſp.57. num. 6. parte prima: quamuis ſatis tutum mihi non videatur argumentum hoc Alex. ſumptum ex verbis dictæ l. quod in vxorem. ex ijs quæ notat Socin. Iun. conſ.14. nu. 45. vol.3. vbi eum expreſſè reprobat.
Quartò horum ſententia coadiuuatur,
18 quia t maritus vxorem alere non teneba-
tur, cum dos promiſſailli non perſoluere⸗ tur, gloſ. notabilis in§. fin. in verbo, Onera. in authen. de non eligendo ſecundo nub.
uam notat Alex.conſ./ ⁶. numero to. vol. 4. Boer.deciſ.ꝛꝛ.in princip.imò non ſolum alimentis eam priuate, ſed domo expellere iure potuiſſet, l. fin. C. ad Velleianum. Affl. deciſ.io.cum alijs per Boer.allegatis dicta deciſ. 22. ſed iſtud non admittendum eſſe exiſtimant Modern. Pariſ. in additio. ad Alexand.in conſ.6. col. pen.lib. 4. ed quòd ſit contra ius diuinum, vt Matthæi c. 19. Marci c.x. Pau. ad Epheſ. c. 5. quod putarem verum, cum prohibitum ſit, vxorem dimit- tere excepta fornicationis cauſa,& natura- li& diuino iure teneatur vir cohabitare cum vxore, ideo ab hac obligatione ſe exi⸗ mere vir nõ poterit ob dotẽ non ſolutam:et ita hanc eandem opimonem comperitene⸗ re Didac.Couarru.in epito.a.par.de ſpon- ſa.& matrimo. c. S. nu.z. vbi reſpondet ad l. fi.C. ad Velle.& ad alia iura in contrarium facientia: fraudari igitur hiæredes mariti nõ debebunt huiuſmodi alimentis vxori præ- ſtitis, nullo iure cogente, imò ad eorum repetitionem rectè admitti poſſe viden⸗ tur.
Hanc opinionem, quòd nõ cenſeantur remiſſa alimenta longa taciturnitate mari⸗ ti, poſsintq́; ab hæredibus eius repet:, te- nuit Bartolus inl. quę dotis. numero quar- to.ff.ſolu.matrim.Aretinus in§. fuerat. nu⸗ mero ſeptimo.& ibidem laſ.num.ꝛI. verſic. ſed audite.Inſtit.de actionib.dicens, ꝙ ſi ca- ſus ſibi cõtingeret, ita teneret& cõſulendo &iudicando,& inl. quę dotis. num. ꝛ1. f ſol. matrim.ae inl.de diuiſione. num. iz. ff. eo- dem. Corneus in alleg. conſi. 145. litera Q. colum fin.volum.ꝛ.& conſ.fin. colum.fina. volum.eodem. Alex. conſi. 63. niu.i3.& 14. vol.4. conſi.ꝛos.nu.io.volum.z7.& conſ 56. nume. 6, volum. 4. Deci. conſi.57t. Chaſſa. in conſuetu. Burg.rubt.4 9.23. nume.i7. limi-
ta.4. verſicu. ſed hęc limitatio non eſt vera- Ruin. conſ.224 · nume.i.volum.l. conſ.6. nume.5. volum. 4. Gratus reſponſo.57. par- te prima. Grammaticus deciſio. 70. Moder⸗ ni.Pariſ.in additio. ad Alex. conſ. 63. vol. 4.
RR 2 quam

quam opinionem perpetuam ipſius Alc⸗ xandri fuiſſe tam legendo, quàm conſu- lendo, tradunt. Ex his igitur apparet, du- bium reddi articulum hunc propter di⸗ uerſas,& inter ſe pugnantes Doctorum opiniones, in quo arbitror fœdere diſtin- ctionis poſſe eas ad concordiam redu- ci.
19 Nam t aut quærimus, an per lapſum lon⸗ gi temporis ſiue decennij,& dicti tempo- ris taciturnitatem ab alimentorum repeti⸗ tione excludatur maritus, tanquam ea re- miſſa,& donata vxori præſumantur:& tũc exiſtimo, quòd viuente marito, donata non præſumantur, cum iuri agendi, ſiue officio iudicis tam breuitempore non prę⸗ ſcribatur, vt ſuprà dictum eſt. Et hoc modo intelligẽda erit,& declaranda ſecunda opi- nio, nec non& Doctores ad illius confir⸗ mationem allegati: quorum verba ſirecte perpendantur, ad eos terminos referri de- bent, quando maritus viuens alimenta vxori præſtita repeteret, quæ tamen longo tempore non petierat. Vnde tunc remiſſa non fuiſſe, nec tacite donata, concluden- dum eſt, cum de contraria ipſius mariti vi⸗ uentis voluntate appareat, quæ omnem donationis præſumptionem excludit. Aut loquimur, quando cum longi temporis lapſu,& diuturna taciturnitate concurrit etiam mors ipſius mariti,& per conſequens diſſolutio matrimonij, agiturq́; de hęredi⸗
bus mariti repetentibus præter: ta alimen⸗-
ta vxori præſtita, in quibus terminis præ⸗ ſens quæſtio loquitur:& tunc locum ha⸗ bebit prima opinio, quòd remiſſa,& do- nata vxori alimenta cenſeantur. Nam prę- ſumptio illa donationis alimentorum, quę alias per ſolum longi temporis curſum, necnon& taciturnitatem mariti non ſu- ſtineretur, per mortem ipſius vim capiet, & conualidabitur, cum veriſimile ſit, eam fuiſſe mentem mariti, altmenta vxori præ⸗ ſtita, quæ toto vitæ eius tempore durante petere non curauit, voluiſſe remittere. Et hoc modo declaranda erit prima opinio:
qua declaratiõe ſiue diſtinctione ſic ſtãte, facile concordari poterunt, quæ hincinde
à Doctoribus in vtranque partem addu- cta leguntur. Hanc diſtinctionem ſen⸗ ſiſſe videtur Romanus, licet non clarè eam explicet, in conſilio 517. numero decimoſexto. verſicul. vnum tamen di⸗ co. nam poſtquam opinionem Bald. in ſupra allegato conſil. firmatam ex text. 1. cum quidam.§. Diuus. ff. de vſuris. repro⸗ bauit, reſpondendo in ſpecie allegato 9. Di-
S ENATVS PEDEMONTANI
20 allegato conſi 145. adduxit, videlici 65¹
bb uuah „ 8 1 4 yel. 21 ulur uus. tandem concludit, qusdſtvii den aüsnee wims 1 15 tum tempus matrimonij,& ſi vi dic un l rrumt ecund d durante tacet, nec petit vſuras ſeu nnen gaunn 3 quo ferlten 4 dotis non ſolutæ, tunc illud ſilentium n üvluplelt d. Junnan
tinuum inducit tacitam vlurarum den Ketnbin ⁰ maäellb⸗ ſionem:& Romanumin ſupra did 1 erllo luch ſilio ſequuti ſunt, Balb. in dic un 1 renus li præſcriptio. parte prima, 3. parti d vnautem palis. columna vndecima, verſicul, u erum vicen- Romanus. Boerius d. deciſio. ys. Nuna gentes de quarto. Cephalus in alle gato conſi,q;nſ3 delunsan tolim ie⸗ mero decimoquarto. vbi eandem di duhnä'Viun u aumenta que ctionem tacite ſenſiſſe videtun, laaa eurd— dote, vxoti enim: Quod licet videantur Opin onegd 3 1 eß late Mo⸗ uerſa,, an decennium ſufſiciat tamenquu 3 ſrbwen vlurarum,
Mralnl.
do per totum tempus matrimoniſ a vſuraria maritus non petij 1 b . ſſ. pernt; en gant aniundanert wirlirsftde videtur remiſſa, per text. in allegaali N Einneeneee d drd ſi ff. de d onibus i d rnonbusineer vorqualecdit vſuras.ff. de donationibus inter.&ma dm Ummano 1 1 arti cuius textus verum ſenſum& intellaan enmenembin 1 1ngeadaelt,it ums vluras do-
eum non eſſe arbitror, quem Comay 8 3 Iu wagetadeuscn itenm tpro⸗
w74. nune armum igitut
rwainpradicant meiudicauit Se⸗ unogelſe aqrh vhætedes mari- tuepetitionemte gotumyxoti prę ſtum quxabete Wepeutt nonkue nncenic per um⸗ potstacturnita⸗ w& lubleqq 1 2 writi mortem re⸗
ibi remiſſæ titulo donationis dicanuu rę, eo quòd donationes fuerint vetbii deicommiſs confirmatæ. Vnde; conn
rę remiſſę non iudicarentur: quiauaima
ligendo redderetur indubitabilts ilen eintlileptalue ſl tus. Nam ſi volumus intelligere, f hanc confirmationem donationũ, ha verbis fideicommiſsi, induci remi 37A 1 I’n
1 4 b 1 rätrne priores ſtengebet geienn uſerim e Pluar nas agendi lus gulbusr n herd praliu fit muldng rpend C retinenaehn Weri
1uanrac enſi lheſtv ran ne
nem vſurarum in eo textu, neceſſano ſupponere debemus eas vfuras fuiſti natas, ad hoc, vt ſupra dictis verbiscn niant, quę de confirmatione donaua loquuntur. Si igitur pręſupponim
ctas vſuras fuiſſe expreſſe à maritoii haahni tas..— ui dentis mellort a 83i. „& tunc nulli dubium, quin fuiſſ ereetn beuntanha
prehenſe ſub donationibus verbi a maniuang commiſsi confirmatis, cum in clarsba nihg. hul putnau dubitationi non ſit, vulg. l. cotinuus ſan Pſienigre
ita. ff. de verbor. obligat. deq́; indubitae ienn 9 mäügſiſnaan, li eſſet lex contra not. in l. quod li limtaweazi aluas
de Carbo. edict. Vnde ad hoc, vtlleu Käſan ürſttzanuna) caſum magis dubitabilem decidat, int' hautuſg afunl 45 gendus videtur in tacita donationei ruh 1 c cta per lapſum longi temporis,&tes lniaun länaen nitatem mariti durante matrimoni Gaisiaa, nun.
Wutjian, , Ahe, non in expreſſa donatione. Sicí i 1 Rhuxiſa
cio meo inductio illa per Corneini ECI ,, cta, contra ipſum retorqueri poſſermm ie(XXII- etiam reſponſio ad allegatum texr.«t mndnscn
eüi ul ens is y 6 t.
fet an certis boni 4 naca n cn fclo
vſuras, ſubſiſtere non poteſt, duman cum habere in vſuris promiſsis,qupoii V ſę ſunt,& quarum remiſsio facile prolun
ecio e cl ... 6 1 d 1 13 Detan tur, cum odia reſtringi debeant: qunn mahn— fichne be ſtate,Kine

N 8, aanden un e. b ECISIO CXXXIII. 237 m 1... 3 nanen dan erf ſondetur, verba illius textus alium pati remedio obtinere, non obſtante prioritate dsnonſgue edn lenſum, ſcilicet, vt intelligantur de vſuris, temporis. 0
u uhah uæ loco alimentorum ſuccedunt, non de
nem: tt à li Vfuris ſimpliciter, quod ſanè ex illa clauſu⸗ Roma uned z. colligitur ibi, cum per omne tempus ma-
d leqpumn lunt Slüh trimonij ſumptibus ſuis vxorem,& eius fa-
eſeriptio, dene ti miliam vir exhiberet, quæ ſuperfluo ſtaret, 1 8
an dern. Pariſ. ſcribunt in tractat. vſurarum. beiſ quxſtio. 74. numero 5²3. Firmum igitur x.h remanet fundamentum dal. vir vſuras. ff.de dadersa e bus n donationibus inter vir.& vxor. quæ ſecun- Verui 3 Numdh dum mentem Bartol, ib in eius ſummario nnoneſfe 11b 65 gwen! jatelligenda eſt, vt ſi vir viuens vſuras do- dato conſi 145. 3. At ts non petat, eas donaſſe videatur. Et pro- remiſt titulo qa onut pterea in prædicta quæſtione iudicauit Se⸗ eo quòd donal Es fie natus non eſſe admittendos hæredes mari- ommiſs confi Ea. Vu tiad repetitionem alimentorum vxori prę ſenſu arguend! Vonf Ktitorum, quæ ab eo viuente petita non fue
cicommiſsi conſ catcu rant, deniq per longi temporis taciturnita⸗
emiſſe non iudi a2itug tem,& ſubſequutam mariti mortem re- endo redderetu ar lubti- willanfulſſepraſumantur.
. Nam ſi volſ ems ind, c confirmaliot iomii bis fideicomm, intti nvſurarum in6 8 tui
SVMMARIV AM.
Creditores priorem hypothecam habentes potiores in
ponere debem s ſui iure eſſe debent, quod ampliatur nusz. as, ad hoc,vt ſuſ ²= lobin 2 Agendi ius quibus competit, multò magis excipiendi nt, qug decont nationet retinendi competiturum erit. 1ee e L.Quoties. C. de rei vendicat. diſpoſitio locum non ha- uuntur, Si igi nryrelu
ſee m bet in hypothectz. vfunas tul 4 Si uz poßidentis melior eſt conditio, vbi duo erediteres pari & tuncnullich mdi tempore hypothecam habent.
enſe ſub don uulit 6 per conſtitutum transfertur ciuilis& naturalis poſ- grm E cuml. eſio Si conbrm*— um ſ 8. 4: 1, mil e ee ö““ 7 Poßidens vigore conſtituti remedia poſſeſſoria inten⸗ itationinonſit 2s lCch⸗ tare poteſt T denid. f. de verbor. o i 1 Prioritas temporis locum non habet, vbi ageretur me- ſet lex contrat a ropoſſeſſorio. albo, edict. Ya* ai 9 Regula inuitus. H. cui damus ff. de regul, iuris. limi- — Aubil eeem du tatur is dubil erem danen m me tur in 2adudet Reguls, Dolofacis,qui petis, quod alteri reſtiturus es. dus vide Immef limitatur, nu.eodem., 1 per lapſum lol s. um u circuitus ſunt euitandi, quoties inutiles ſunt. ariti du n: mm
3 bECISIOCXXXIII.
*
contra iplum u e Anſecundus creditor habens ius hypothe- ſponſio ad 493¹ 1 Lcum clauſula conſtituti in certis bonis de-
n lbl jere dach 7 onis rede agere poſsit remedio recuperan- 28, ſubli mbgh æpoſſeſsionis contra tertios poſſeſſo res, iu- labere in zio al h ceſſa habentes à priore creditore,& in eo
AGNIEICVS Per⸗ ciual Solarius condo- 3 minus Villenouæ, de-⸗ bitor Piſtonta Cargna-
no ſub hypotheca bo⸗ 5 norũ ſuorũ, cõfeſſus eſt S ſe debitorem Gulielmi di creditoris aureorum 300. quos termino conuento ſub obligatione omnium bonorum ſuorum ſoluerè promi- ſit, conſtituens, ſe prædicta bona tenere,& poſsidere nomine dicti Caſeti:deinde quę- dam ex bonis hypothecæ ſubiectis,& in conſtituto comprehenſis fratribus de Bar- dazanis, habentibus iura ceſſa a Piſtono, locauit, contra quos egit Caſetus remedio J. final. C. de acquir. poſſeſsione. Excipien- tibus conductoribus, ipſos iure prioris hy- pothecæ poſsidere dicta bona,& propte⸗ rea dictum ſecundum creditorem exclude- re. Qræritur, quis contendentium potior ſit in zure:
Et prima facie videbatur dicendũ, Bar- dazanos tanquam t priorem hypochecam habentes ex iuire ceſſo a Piſtono primo cre⸗ ditore, eſſe potiores, I. 2. l. qui balneum. l. portior. ff. qui potiores in pignore hab. c. qui prior, de regul. iuris, in 6. Nam ſicut tanæ quam potiores virtute ſuæ anterioris hy- pothecæ poſſeſsionem rerum pignori ac⸗ ceptarum à ſecundo creditore, ſi is poſside- ret, auocare poſſent, f multò magis excipe-
- 4 7 L
2 re,& poſſeſsionem retinere, ſi in ea repe-
riantur, poterunt, ex regulal. inuitus.§. cui damus. ff. de reg. iur.l. creditor, in prin- cip.ff. qui potio. in pign.hhabeantur.
His accedit, quod notat Neguſant. de pignorib. in 5. parte ſecundo membro, in 6. ampliatione, vbi per tex. in l. ſi prior, 9. fi- na. ff. qui potiores in pign. habeantur. dicit,
3 † priorem creditorem ſecundo praferri,
etiamſi ſecundo res fuerit tradita. Ergo Pi⸗ ſtonus,& per conſequens, conductores ceſsionarij, veluti priores, pręferri Caſeto poſteriori, etiamſipoſsideret virtute con- ſtituti, debent. Et huic opinioni conuenire videtur limitatio per laſo.ſcripta in l. quo⸗ ties. numero vndecimo. C. de rei vendicat. t quòd diſpoſitio illius legis locum non habeat in hypothecis, quia prior tempore ſemper pręfertur, non obſtante poſſeſsio- ne alterius. Pręterea pro hac opinione vi⸗ detur text. in l. ſi debitor. ff. de pignor. vbi
tduorum habentium hypothecam eodem RR 3 zem⸗

S ENATVS PEDEMONTANI 10 inl. dominus. ff. de cond. indeh telligidebent de circuitu inutili.
tempore melior eſt conditio poſsidentis: ergo multoò fortius, ſi poſsidens ſit priorin tempore. Sed in præſenti caſu iſti fratres habent priorem hypothecam,& ſunt in aciualipoſſeſſione: ergo potiores es debẽt. Adiuuatur hæc opinio ex regula, Dolo fa- cis petere quodreſtituturus es, l. dolo fa- cit. ff. de doli mali excep. Sed per actionem hypothecariam ex perſona Piſtoni inten- tandam Caſetus tenetur reſtituere eſdem fratribus Ceſsionarijs: ergo doli exceptio⸗ ne repelli poteſt, Conuenit, quod dicitur, Circuitus eſſe euitandos, l. dominus. vbi Bart. ffide cond. indebi. 6 In contrarium vrgere videtur, t quod per conſtitutum poſſeſſorium domini Prę- ciuallis adie ctum hypothecæ bonorum fa⸗ ciæ prædicto Caſeto, iuxta ſcripta per Ne- guſant. de pignorib. in 2. memhro primæ partis, nu. 3. dicatur ipſi acquiſita poſſeſsio vera ciuilis,& naturalis, vulg.l. quod meo. vbi Bart.& communiter Docto. ff. de acq. 7 poſſeſſ. quo fit, tvt ei competant remedia oſſeſſoria retinendæ ſeu recuperandæ:laſ. poſt Alex. in 1.1. 9. per ſeruum corporaliter- nu.z. ff, de ac. poſſeſsio. Neguſant. in primo membro, 3. partis. nu. 31.& per conſequens, remedium dictæ. fI. C. de acq. poſſeſ.vt no- minatim tenet Alex. poſt alios per eum ci- tatos in l. exitus. col. fin. fr. de acq. poſſeſ. la- tè Gratus,& ferè in terminis noſtris, reſpõ. 63. numer. 33.& ſeq. parte 2. Tiraq. de iure conſti.in prima par. num..& 35. acin limi⸗ ta. 14. num. 7.& nouiſs imè laco. Menoch. ijs ſcriptis editis de remed. recup. poſſeſ. 13. nu. 40. Non obſtant in contrarium adducta, quia loquuntur& procedunt, quando age- retur hypothecaria inter primum,& vlte- riorem creditorem:eo enim caſu prior tem- pore potior eſt iure. Secus verò, vbiagere⸗ 8 tur mero poſſeſſorio: f quia tunc non con- ſideratur prioritas temporis in hypotheca- ria, ſed debet poſsidens reſtituere, deinde nouo iudicio auocare poſſeſsionem, per hypothecarijam argumento notatorum per glo.& Doct. in auth. item poſſeſſor. C. qui potiores in pignore habeantur. Nec aduerſatur Regulal. inuitus. 6. cui 9 damus. ff. de reg. iuris. ſ quia non procedit in remedijs poſſeſſorijs, præſertim recu- perandæ, vt per Dec. ibi. Neguſant. de pi- gnorib.in ſecundo membro quartæ partis, num. ꝛ26. dicens: In iſtis iudicijs poſſeſſorijs non admitii exceptionem, Dolo facis pe- tere, ꝗd reſtituturus es. laco. Menoch. Ioco ſuprà citato. nu.i6. Nec repugnant notata
4 Confeßio iudicialis habetur pro iultatn qu
G lct8l0
„Tqoidi
„Sedin 1uöch, 12af Ahoc ſu noſtro circuitus non eſſet inuuuliti 4 drckindahien e nn,a 2Con ſ”
aduerſus primum creditorem agentent* pothecaria contra ſecundum crediton
poſsidentem cõpeteret exceptio ecu nis principalis debitoris, quicum 60 natur ſoluendo, ſatisfaciet primo crcdi aue k in alijs bonis,& ſecundus remanehi gläduf 1. euna lleln
—
I
4 4.*. e1 nun A.— poſſeſsione dictorum bonorum, Quan muldenol 2 Flcen pel
Ctores,& iura ceſſa habentesà Piſtono autem 4 i mam oitu mo creditore, ad reſtitutionem pradeh vene puhle naß ol rum bonorum faciendam Caleto ſean golet coph iu erbio⸗ creditori. nuno chkog,e, fuen 1 Aorobaturext XGadlee, 5 1
1z unen iun erndodictio⸗ 5 A mme SVMMARIVM. aingurcaſmc alinne
atenotat, ſtp Kpolt
Exceptio non numeratæ pecuniæ opponintiun anCoſta, virde nayindlbliex biennium, ſiue conſeßio ſumme fiut ian ſanmin princpien cblgat non priuata, ſiue in publicæ e ſuxa publio nm Wo:quia llud
2 Exceptio non numeratæ Pecunis nan olinni nuprobicmm adodlgmndum feßionem quantitatus etium iuratuu. dneſt vrhet nErnanuelem 3 Confeſsio iudicialis in iudicio obl gat eumäatg aam elt, vtpé-n
trum Salytet 0ſtrenſem,in d. laamtone in piithe aatione, Pro I ex ipſa condemnatione oriatur actu vans kapinioneidetug nargumentum
contrahatur.
eiuiliᷣ infactum. rauiparatis map ipanntur iura- Ex confeßione iudiciali datur etinm nili uſſenun&e ſenren N Kidiglol.) 8 6*ʃ½
ria.
6 Exceptio non numeratæ pecuniæ quanloblin lrale in in teirnndor dech confeßionem in iudicio factam, G& quasi künanenrun nir ſiu ſüper nuub notabili diſtin ctione declaratur oäiconkelione, voplereatolltur
1 eptio non numige echnig, n d 0
DECISIO CGCX XXIIIerdn mmenaeode igoltemden
1 dnſeuenatm vnfedione oc An exceptio non numeratæ pecunsi tgumento mniut an mrnen eede poni poſsit contra confeſsionem 6ipi oipermnannue ſ 4 factam in contentioſo iudicio,& quiis eentpen
neonurriun ſiiege feſsione voluntarias Blnrenogn ſe 44 wrts id e Fdem
. lo.vdfanlinen awrsrg derer glia Aſtenloin uchlga and Knculame⸗ S coram iudice Gan dinfieAg Perrario, peitii9 ſtaria nouem gen e 3cauſa puri muuf &/ confeſſus fuur e a, otterens ſe paratum 8 e
—
—
N 8 ithde neattenta, iudex eum condemnall
ſtitutionem dicti grani Kalendusst 3 tũc ſequuturis. Cũ prædictus Tonh pſo termino peteret, dictum Ter 4 pelli ad reſtitutionẽ dicti grani Yhß dE aln 1s ex numeratę pec ua ahecih. nam d do, reus exceptionem non numeracti an thlt eſpoſe ſeu grani nõ mutuati. Quęritur qn 1. benae din Et videretur dici poſſe, eam cm Küh
N re i 4 aüinun, recdiis Dand

ü ding DEGCIS 1 0*6 XX Xeld TRIL2 A 5 ko n n Inſtitut. de llterar, obligat. verſic. planè. vbi eruspr uünas Ka jſiquis confeſſus eſt, ſe debere ſummam ali- du mmt e cui, poteſt intra biennium opponere exce⸗ 4 ſcontra mnnne ionem non numeratæ pecuniæ,& hoo mumi ma habet locum, ſiue confeſsio fiat inpriuata
Drineigals ag cn ſaiptura, ſiue in publica. glofibiin verbo, urlolugend ſi ut Si quis. quam ſequitur Ang. col.3. Verlic. in
aüjs bon,— ne goſ ſiquis.&lo. Fabri. coliz. verſic.quæri⸗ eſlonedigo ame dor 3. gloſ.& Salycet. num. 9.& 10:inl. ſiex& klenti cauſa den 1 cautione. C. de non numera. pecunia. Jaſ. in
dos eſſe tatte 3 üe kquipecuniam. num.l.& 10. ff. ſi cert. peta- res,& tura ceſß alle tur. alia gloſ. in. cum de indebito.. tin. in verlia ſin autem cautio. ff. de probationib. nontamen ex publico Inſtrumento oritur ſtori, 1unCa obligatio, licet competat exceptio, ſicut ori⸗ V tur ex priuato chirographo ipſius debito-
nb, quod probatur ex d. l. ſiex cautione. C. denon numera. pecun. ponderando dictio⸗ nem, Ex, quæ cauſam proximam& imme- diatam denotat, vt ponderat poſt alios E- gemian ſue a Sfmn manuel Coſta vir doctiſsimus, in d.J. ſiex fueeßteun n cautione,in principio: quæ obligatio non Euceptonon uunerg at nen oritur ex publico Inſtrumento: quia illud fchionen quath Sau magis ad probãdum, quam ad obligandum onfeßio udlculsi apdg inuentum eſt, vt per eundem Emanuelem ontrahatur. poſt Petrum Salycet.& Caſtrenſem, in d. l. conſeßo uille a mu. Hex cautione, in prima declaratione, Pro ex ieſs condens Snan hac opinionelvidetur vrgere argumentum eiull nfacun-.. 25 æquiparatis: nam æquiparantur iura⸗ Er confeſiune ucic utn mentum& ſententia, l..& 2.& ibi gloſ. l. nu⸗ qui iuraſſe.§. fin. ff de iureiurando. t Sed
ſi iuramentum interponitur ſuper huiuſ-
Exceptio non mumern unien
Exceptiononnumen Suuh confeßionem inſ nan faian notabilidiſtinctit aà. urn reatol
exceptio non numeratæ pecuniæ, in fin. C. DECLSIG XIA denon numera. pecunia. Ergo idem dicen- dum, ſi ſententia accedat confeſsioni: hoc
An exceptio noſ meun argumento vtitur laſ. hanc partem tenens
ni poſsit contla feiu inl. qui pecuniam num. 7ů. ſt.ſi cert. pet.
aamin contentit diti In contrarium videtur text. in l. de ætate. gione voluntati Sinterrogatus. uncia gloſ.i.ffide interrog.
3 acho. vbit quiinterrogatus in iudicio, re- 2TI ſpondit ſe teneri, puta in decem cauſa mu-
L Ar tui, obligatur ex huiuſmodi confeſsione:
A mil quia in iudicio quaſi contrahitur:& illum
1ran.§. allegat Aretin. inſtitu. de litera. obligat.
Jaud col. verſic. tertio caſu principali.& concor-
(eeAn dat text. iuncta gloſ. in verbo, Soluere. in
V e fel 4 princ inl. vnica. C. de confeſsis. f vbi ſi quis
e n confeſſus fuit in iudicio, ſe pecuniam mu-
euuta, offerenſ em 99 tud accepiſſe, pro iudicato habetur: quo fit,
Iu tex ipſa condemnatione oriatur obliga-
ex co dlo,&chi ringilist rſcats]
kam& actio ciuilis in factum ſeu iudicati, l. lonem 4 iaudi adon.& ibi Bal. C. de reb. creditis. Barto. cquuturb. C* 1 inlAdiuo Pio. 9.1. num. ⁊.& in l.nam& po-
etminopelel e-c ea ſin. num. 3. ac in l. ſed& ſi poſſeſſori.
2 3 i,S ſ.de iureiurando. Ioan. Fabri. uen ntitu, de literar, obligat. col. 5.& inſtit. de
modi confeſsione, non proptereatollitur
1— 5 237 obligatio. numer. 106:& ibi Barronnumer.Ir. tImô ex ipſa confeſsiòrie iudiciali datur vtilis confeſſoria, I. proinde ſi occiſus.§. ſi procurator.& ibi gloſ. in verbo, Confitea⸗ tur. ff. ad l. Aquil. quam dicit ſing. Roman. ſing. 22.& hanc opinionem expreſsè firmat Jat m lpacia nouiſsima. numer. 10. verſicu. ſextus notabilis effectus. C. de pact. poſt Salyc. in l. ea. C. de confeſsis.
Quid dicendum?: 1 In hac difficultate,& controuerſia præſentis quæſtionis fœdere diſtinctionis concordari poterunt prædi- ciæ opiniones, vt prima procedat, quan- do confeſsio fit in iudicio per modum vo- luntariæ iuriſdictionis,& quando quis ſponte, ſeu voluntariè, non virtute alicuius citationis, confitetur, ſubitq́; ſpontaneam condemnationem. Felin. in c. 1. num, 15. vt lite non conteſta. non procedatur. tunc enim poſſet opponi exceptio non numera- tæ pecuniæ, Secunda verò opinio proce- dat, quando confeſsio non fuiſſet facta ſponte, ſed in contentioſo iudicio: tune non poſſet opponi exceptio non numera- tæ pecuniæ. Ita diſtinguit Salycet. polt Oy-⸗ num in. in contract bus. numer. 7. C. de non numera. pecunia.& in l. i. in 1.& 3. 0p- poſitione. C. de confeſsis. quem refert& ſequitur Iaſ. in d. l. qui pecuniam, num. 7. ff. ſi certum petat. Albe. in d. l. ſi ex cautio⸗ ne. num. 5.& Felin. in c. ſi cautio. num. 47. de fide Inſtrumen. Hanc diſtinctionem no- uiſsimẽ ſequutus eſt Emanuel Coſta Luſit. in d.l. ſiex cautione, in II. fallentia. num. 2. C. de non numer. pecun. quem his ſcriptis vidi. Sed in caſu noſtro iſta condemnatio dicitur lata ſuper ſpontanea confeſsione: ergo poteſt opponi exceptio non numera⸗
tæ pecuniæ. Et ita iudicauit Senatus in prę- dicta cauſa.
5SVNMARIV M.
1 Creditori poſteriori ius offerendi priori credetori com- petit.
2 RKes hypothecata ſecundo creditori tranſit apud eum cum ſuo onere.
3 Dotales caſus etiam ſub regulis generalibus compre⸗ henduntur, dato, quoòd priuilegiati ſint.
4 Creditoribus ſoluto matrimonio per mortem mayiti competit ius offerendi ſolutionem dotalis debiti, & res pro dote hypothecatas proſequendi. nu- mero 4.
RKeſtitutio dotis, quæ fit in eaſu ſoluti matrimonij, vel in ſpecie, quando maritus ad inspiam vergit, in iu- re æquiparantur. Sed contrarium verius eſt, nu⸗ mero 9.
6 Dotium collocatio in tuto, ſiue aßignatio fieri debet. citatis prius creditoribus.
RR 4 7 Citatis

—— ——
11 11
—————
S EIXTV IS P ED E MG NTANI
Citatio illius neceſſnria noſt eſt, quem conſtat, nullam
habere defenſionem.
s pecunia dotalis licitè ad honeſtam lucri partem merta-
toribus traditur vt ex eius lucro onera matrimonia⸗ lia ſuſtineantur.
10 Oblatio inualida eſt, vbieunqut non eſt facla legiti⸗
mo loco nec tempore.
Pecunia fragilis tſſe dicitur,& inter ea connumera⸗
tur, quæ ſeruando ſeruari non poſſunt. 2u
22 Creditoribus poſterioribus nonlicet offenre pecuniam
vxori petenti dotes ſuas in tuto collocari propter mariti mnopiam ſuperuenientem, quod ſanè com- muni calculo receptum eſt,& numero iz. decla- ratur. 8
DECISIO CXXXV.
An ius offerendi dotem mulieri petenti eamm zn tuto collocari propter mariti ſuperuenien- tem inopiam ſecundo creditori competat?
—1 Veſtio difficilis tractan da proponitur, an cre- N aitor virtute poſterio⸗
19 F ris hypothecæ ius ha-
)beat offerendi vxori,
*) cui vergente marito ad RN mopiam facta fuit col⸗ Iocatio, ſeu reſtitutio dotium ſuarum con- ſtante matrimonio. In qua non modò con- trariæ Doctorum opiniones,& inter ſe pu- gnantes reperiuntur, ſed etiam aliquorum Scribentium aperta redditur contrarietas, qui ſibijpſis diſsimiles& parum conſtantes fuere. Primò igitur, t quòd poſteriori cre- ditori ius offerendi competat, ex textu pro- batur in l. 1. C. ſi antiq. creditor pign. ven⸗ dider. quem not. Afflict. deciſ. 16.& deciſ. 187. num. z. poſt alios ibi communiter ſcri- bentes, vbi dicit, licere ſecundo creditori offerre debitum primo,& rem hypotheca- tam apud ſe retinere: de quo late Neguſan. in tractatu de pignoribus, in3. membro 5. partis principalis: vbi regulam han§ pluri- bus modis ampliat,& reſtringit, per quam conſultum eſt indemnitativtriuſque credi- toris, tam primi quam ſecundi. Cum enim res hypothiecata ſecundo creditori tranſear apud eum cum ſuo onere, I. ſidebitor. C. de diſtract. pign. I. ſi conuenerit.§. ſi fun- dum. ff. de pignor. actio. I. alia ratio. ff. de contrahien. emptio. Alexand. conſ. 193. in- cipien. Ex themate. num. 4. in fin. volum. z. æquitatis ratio ſuadet, vt oblatione totius ſummæ realiter,& integrè facta primo cre- ditori, ius hypothecæ in perſona ſecundi creditoris conſeruetur,& dicit Afflictus deciſion. ⁊59. numer. z2. quod ius offerendi competit cuilibet poſſeſſori, etiamſi eſſet in- iuſtus: idem dicit Capici. deciſ.õ. num.6.
8
5 æquiparentur prædictæ reſtituiones,i
6 fuit quæſitum. t vbi in aſsignatione
quod etiam in dote locum habete d, emus, b cuius iura, quamuis priuilegiataſint 1. lher,uon 1a ke f de priuileg. dot. i. aſsiduis. C. auna me flon po tin res in pignore habe: iunctis— u o un8,, ae Hpich Bald. Nouellus in tractat. dedoteit: ned ſub illa generali regula, de qua Kne mus, etiam caſus dotales includi deb 4 1. in fraudem. 9. fin. ff. de milita telln Dec.inc.qua fronte.colum.i. deapge & in conſ.5. numera.& ia ſpecieddausi aves cotau agten bit Natta conſ. 410. num. 20‧⸗quare d 5 2 fendu dum videtur ſecundum creditoem 6 rendo mulieri dotem, rem, quamui 9ucgern: gim poihrecatam, ratione cdtictæ dotis reu 6 Lcollcm uiocetd pro⸗ .A ria winopim h crnlgulone
poſſe. 44 22„ u — 4— 4 5.
Secundo firmari poteſt hæc opitt nenmarilt inenacon,
I. cum tibi. C. qui Potior. in pigmeu atnoin ſecſ a- aritsol⸗
4 beant. f qua permiſſum eſt creditonbui aatert nonp com h fngili
luto matrimonio poſt mortem mantm alcleconum à apanqueaequla pro dote hypothecatas perſequioianaderurſeti en dlom indemni⸗ do ſolutionem dotis: ſicut igitutun rullers,K onun marmoni, tll tutione dotis ſoluto matrimonioi anunis creddt uiohhi merca- da ius offerendi habent creditotes in riatoneſtam li tem tacatur, ex erit& in hoc caſu reſtitutionis ficata trimum oneken weni liſinean⸗ propter mariti ſuperuenientem ina mmap.pei i ,dde donsti in- dicendum, cum pari paſſu ambulet,i nm& vxoten mad prelentem
npan qaimnem not,ſ dih decliooarl. reſtitutio dotis, quæ fit propterlupen ſtrn conſaaoè Cntdconſ.o⸗ nientem mariti inopiam, vera& pwypuno. d reſtitutio dicatur, I. vbi adhue, vetſtuſ Ccntnria tamt or videtur8’ ne ita eam poſſe. C. de iure dot. notat Ror onmunis 29 Fodd imd 19 conſil.ʒ9². incipien. Circa primum iipiſa ceditotio 1 ſemnn 1 cipio, quem ſequitur Deci. conſilaunſtam in tuto coyt iſ 6 Vüen 2. Hanc opinionem per textum in lirann diapidana, n huhin 1. cum tibi. tenuerunt Cynus, Badth d crius opiniogg lunenn,
ͤͤ drxc pue aes Imola, Caſtrenſ.& Alexand. indsirunqus hran 5 Dn ntb ſtante, in princip. ff. ſolut. matrimi un ſo le colloanto
ntone lpenre ctiu und
1 tium in tuto O1 e, 1 A tltlonem prne untanne marin, nem vaori
—
Kuma. 5-EA Putam Rla nligus le
erit dicendum in creditore maritiongutmreten Nan beinneo. habeat ab eo. Afflict. deciſ. 2u nnranlopinionen eabik
Doctores ſupra citatos: quos tesi düneenim d achre
quitur Crot, conſ. 107. num.io.&hu; irquecm, anitenund, L...:(r in⸗
tem ſibi videri veriorem, dicit biff mR odlch Müaunen 1
de dote, part. 3. quæſt. 5t. idem 3 9 didliusna erenonen
detur Cap. Thioloſ. quæſtio.a38.ntt b
da, ſeu collocatione dotium in bou riti vergentis ad inopiam requiti 1 nem creditorum fieri, tanquam de intereſſe,& præiudicio tracteturitu aſsignationem impedire poßina
ain, drem liporior, 1 8 17 1 1. daul' 4 res, offerendo dotem mulieri: quo 4 d esi

INTAIR m ura, quen chmn de— uileg 68 5 üulegae rarium diceremus, creditores ius offeren⸗ dignarel= icun 1 dinon habere, non eſſet neceſſaria Sum 4 8 4 0 dere Jouelluit cun citatio, iuxt. gloſ. l. de vnoquoque
unch d. n cCIta † inſpici ꝛgeneriit dat tn udic. L. 9. pe- ff. de ventre inſpicien. Tcita- — i. etiam cala, a“ Seguh tt
dd enim illius neceſſaria non eſt, cuicon- aden eadd eahanekeerueetorenie we Neendiſs de mia to de translat. epi c.& Pelinu CC. qua fra ol c cum olim. num. II. de re iudicata. m Kialn Non obſtat ratio illa, quam communi⸗ Rta conſ.g. um. a ter Doctores cõtrariam opinionem tenen- videtur ſec ama dö tesſequuntur, quòd ius offerendi dotem mulieri ddr u 1 in pecunia numerata ideò creditoribus atam rat ediat non competat: quia cum agatur de aſsi- V nandis,& collocandis in tuto dotib. pro- ecundo fin wrei pter mariti mopiam, ex qua conſignatione tidi. C. q t dr n poſiint onera matrimonij ſuſtineri, ea com- tquapern necn modè᷑,& tutò in pecunia per creditores of⸗ matrimonig 3 emond ſerenda fieri non poſsit, cum illa kragilis lote hypot 3ee2s 4 ſit,& haeilé conſumi,& diſʒipari queat: quia luttonem d 4 2. ſan reſpondetur ſatis eſſe conſultum indemni- ne dotis ſo 32 nanns nti mulieris,& oneribus matrimonij, tſt soofferendi* talis ecunia a creditoribus oblata merca- Ai bocca i toriad honeſtam lucri partem tradatur, ex CcA ttut quo demum onera matrimonij ſuſtinean⸗ Nter mariti 1Juenee cur, juxta cap. per veſtras, de donatio. in- ndum, cum: apalitn cervirum& vxorem: quem ad præſentem ſparentur pi sadætin quæſtionem not. Afflict. dicta deciſio. z21. tutlo dotis; ptt Ine Roman. conſ.ↄ20. num.5. Crot. d, conſ. 107. tem mariti Siam ſennum. 1o. tutio dicatut. Ibi auiu Contraria tamen verior videtur& ma- im poſſe. C. ate culgis communis opinio, t quòd imò non li- 1. 92 incipiitcayraifceat creditori offerre dotem vxori peten- o, quem ſeqi us Denuſiti eam in tuto collocari ſuper bonis ipſius anc opinion tmfet ten umariti dilapid antis,& ad inopia m vergen⸗ m tibi. tenu t Cmlitis, cuius opinionis æa præcipueè ratio af- a Caſtrent. leuunifertur quta hæc aſsignatio, ſiue collocatio e, in princi na lolutſe Lorfnn intuto, Ane 24 PEeitiorre VXOriS thenquod Duam conſtante matrimono, ratione ſirperue- anc redditt an zemeiri nientis inopiæ mariti conce ditun ‚non di- natt citur vera dotis reſtitutio, vt not. Ancha. ofterendo ſ tim n e. &e ide olu con 9. num. 2. poſt Bart. in. ſi quis ſic ſti⸗ ſſelu ei Pulatur. ff. ſolut. matrimo. Bald. in l.vbi ad- fferendi illi er meg huc colum. 5. verſ. iuxta hoc. C. de iure dot. unsuir quemrefert Natta conſ. 8I. num.z. vbi Ro- dicendumin 2l Lum maniopinionem in allegato conſ.392.con- eatab eo. Af tcl⸗ en trarium ſentientis reprobat, ſed tantum di⸗ dores ſupta aε ong r citur quædam prouiſio in fauorem matri- nane Snal, 1 ur Crot. con- Ta mon introducta, vt per retentionem bo- ſbi videri tem,(notum ipſius mariti pro concurrenti quan-
1 —ℳ.5 — 66
ote, Part.;= fgu nasedotis polsint onera matrimonijſuſti- rCap. Tho— un eii,& habeat vxor, vnde maritum, filios, Anab, ſepſam alat: ita tenet lo. And. in addi- uæſitum.1 5 ubbr eion plam alat: ita tenet lo. And. in a 1⸗ ſeu collocatt edoc⸗ waue aSpecul.in titu.de dote poſt dmor.
bim ieoormatis, in verbo. Viro. poſt lacob.
E L. 4 1
4 etio. in l. cum tibi. C. qui potiores in Hada elab. pereum allegatum. Nam cum calus ſolutionis marrimonij nondum ad-
1 DECISIO CXXXV.
239 uenerit,& per conſequens nec tempus do⸗
10 tis reſtituendæ, t ſitalis admitteretur obla-
II
tio, ea inualida diceretur, tanquam non fa- cta legitimo loco,& tempore, contra l. ſi ſo- luturus. ff. de ſolutionib.& notatorum per Bald. in l. acceptam. in 3. quęſt. C. de vſuris. Iaſ.in conſ.. num. is. vol. I. Et per hanc ra-
tionem ita tenet Alber. in l. vbi adhuc. nu.
15. C. de iure dot. vbi aliam adducit, quod cum fauore mulieris inductum ſit, vt ante actionem perſonalem cõpetentem hypo⸗ thecaria experiri poſsit ratione dotis intu- to conſeruandæ, non debebit in eius Iæſio- nem concedi oblatio ipſis creditoribus
contra l. quod fauore. ff. de legibus,& no- tat. per Dec. in cap. intelleximus. numer 5. de iudicijs. Præiudicium enim mulieris, & læſio hinc manifeſtè apparerent tquia eius intereſt bona immobilia maritipotius habere, ex quorum fructibus, ſeu redditi- bus onera matrimonij ſuſtineri poſsint
quam pecuniam à creditoribus oblatam, quæ fragilis eſſe dicitur,& quæ inter ea connumeratur, quæ ſeruando ſeruari non poſſunt, Bartol. in 1. Iulianus. numer. 2, f. de condit. indebit.& in J. ſi ex legati cauſa. ff. de verho. obligar. Boer. deciſ. 20½. num. 4. cum alijs cumulatis per Tiraq in traciar. de retractu Lignagier.§.1. glot ⁷. num. 104.
n Hanc igitur ſecundam opinionem vltra
ſupra allegatos, ſequitur Bartol. in I. ſi
conſtante in 7. quæſt. 3. partis, numer. 988. ff.,
ſolut.matrimo. Paul. de Caſtro ſibijpſi con⸗ trarius in l.z in principio.ſf. ſolu. matrimo. vbi refert Bar. conſuluiſſe in fauorem mu- lieris quæ petendo conſignationem do- tium ſuarũ, executionem faciendam aà cte- ditoribus in bonis mariti impedire potuit
.„. 2 nec audiri creditores offerentes dotem mu⸗ lieri, vt bona immobilia ad manus ſuas re- ducant, cum id tantum ſoluto matrimonio
iplis liceat. Idem ſentit Bald. ſibijpſi con-
trarius. conſ. 84. volum. 3. Angel. in 1.1. colum. fin. ff. ſolut. matrimo.& ibi Imo. col. penult. verſicu. item adde ſecundum eum. Salyce.in l. cum tibi. C. qui potio.in pigno. hab. Corneus conſ. 85. videtur prima facie col. 2. num. 5. vol. 4. Bald. Nouellus in trac. de dote in 7. part. priuilegio. 47. Soc. hunc articulum latè examinans in conſ.Int. viſa conſignatione, volu. 3. v biait, temerarium eſſe ab hac opinione recedere,& maxime cum tractetur de cauſa dotis, in cuius fa⸗ uorem in dubio iudicandum eſt, Afflict. deciſ. 199. incip. Vxor habens Inſtrumen- tum referens concilium Neapolitanum in deciſione huius quæſtionis variaſſe: ſequi⸗ tur

23
3 ENATVS PEDEMONTAN
tur Negufant. in tract. de pignoribus, in rimo membro. 5. purtis principalis, num. 31.& duobus ſequent.·vbi opinionem hanc communem reſtringere videtur, I vt pro- hibeatur oblatio reſpectu bonorum, quæ pro concurrenti quantitate dotium ſuarum mulier retinere intendit, non autem pro alijs bonis dotem excedentibus, ad hoc vt fraudibus occurratur, quæ in præiudicium creditorum feri facile poſſent, ſi aliter di⸗ ſpoſitum foret. Aſsignatio enim dotis pro rata quantitatis ipſius dotis tantum fieri de. bet, vt pulchrè notat Alexand. conſ. 142. num. 15. volum. 5.& ante eum Ioan. And. in addit. Specul.in titu. de dote poſt diuor. reſtitu.§. formatis, in verbo, Viro. in fine. Et hanc ſecundam opinionem nouiſsimẽ ſequuti ſunt Alba. conſ. 80. per totum,& D. Roland. a Valle conſ. 9. num. 39. uo fit,
vt ex pluribus Doctorum teſtimonijs, quos
ſupra retulimus, magis communis eſſe vi⸗ deatur, non obſtantibus in contrarium ad-
ductis, quæ facili negocio diſſoluuntur ex
reſponſionibus Socini in allegato conſ. uIl. volum.z. qui quæſtionem hane plenius cę- teris examinauit. Qaiare in eadem opinio⸗ ne reſedit Senatus, vt pro cõcurrenti quan- citate dotium ius offerendi creditoribus
non competat.
SVMM ARIVM.
iImmunitas in dubio ad bona poſtea quæſita, ex crebrio- re opinione trahitur ·
2 Immunitas ad bona etiam allibrata extenditur.
3 laſ. opinio conſ.bz. volum.3 contraria reprobatur. vbi notabilis diſtinctio pro concordia diuerſarum opi- nionum adducitur.
& Obſeruantia generalis immunitatem confirmat,& omnem dubitationem remouet.
DECISIO CXXXVI.
Animmunitas extendatur ad bona poſtea quæ ſita, vel quæ iam fuerant in cataſtro pu- blico poſita.
Ncontrouerſia verten⸗ te inter vniuerſitatem Vigliani, petentem D. Georgium de Monti⸗ bus compelli ad ſolutio dem collectarum impo , um pro rata bono- run ab eodem in prætenſis finibus loci Vi⸗ gliani poſſeſſorũ, ipſo excipiente ſe exan- tiquiſsimis priuilegijs Imperialibus à Co- mitibus Aſtenſibus confirmatis, vſu appro- batis immunem eſſe, pręſuppoſito, quòd de
₰
ma⸗ dicta immunitate ex ipſis actis ſ.„Nutnd n Lcde Duo diſcutienda proponuntur pipa delt n repel. 3 lbw an immunitas ab antiquo conceſh n allens qpo oco, 116o datur ad bona poſtea quæſita. 1ena ſsta onen hau uuim Secundum an comprehendat b— muuch necam kralg cataſtro ſeu æſtimo Vigliani xſti om icen glenn nzu nee goe 2brara. maas assen allganen neain Verum quoniam controuerlia 3„ t le nurn d— di- coram prudentiſsimis,& conſuma enn. vari contiio- en bh0 iudicibus, apud quos ſuperfiuo llm Benän eſeorn. mani nuntur diſputationes, ideò iſtis omn h aduerunn2 herla briores duntaxat ſententias adq unwa; quunb lsrepon⸗ de ocendh dhnunze dal eum alle⸗ 1 1. Nam, quod ad primum dubium 1 Wüum 8 anrcepfe⸗ net, verior& crebrior ea lentenind— Itanp fkemnloco 1 tlmmunitatem in dubio cenſciichant mützruuet bawia 4 cundo,
etiam quo ad bona poſtea quaſtaeie arpe eumalot, Decundo preſsè tenet Bartol. conſ. 5. numaa ſin ll ophnen trent magis cens, de hoc eſſe caſum in l. peculumaſ anie Dodhn, qodl lega. 2.& in c. quia circa, de priulg 1 remallegatrinteh then quan⸗ conſ. 401. num. 2. volum. 5.& inalin nuiaelet mn dlguam bo⸗ num. 4. verſic. dici poteſt. lib.a. Aans mnmeinaſtimd,i lrocommu⸗ 178. num. 17. volum. 2. vbi plura lnt trn quia tuneſte üusſoperue⸗ hanc opinionem comprobandam did aaradebet nocer wen ſiim⸗ quos ſequitur Iaſ. in l. qui filiabus coina auſtconceſſianu opradi lunt in 4. not. verſic. tu autem. ff. deleganti alwypoſita quiatl- bratio noce⸗ conſ. 5. num.i. volum. 2. addensCynmni a,gdebet immunm tenori, Alo⸗ Imolam ita tenere: quam etiamtenetku aüzele eſtet omnem unitates illu⸗ conſ. 227. num. 17. volum.. poſtplunaſtte tatendo bomt ſts publici eum citatos, Pariſ. conſ. 68. num. 7,êp trari debere. HaC dio ptobatur volum. 1. poſt Abba.& Docfo. in lochatsaicis per Alerma*
tatis, affirmãs eam eſſe veriorem& atiſin. vetlic&e no b täa 95 rem, reprobata opinione Brunidéipà Bum. con 9on Alon iu gmento monetæ articulo 9. Hancanitet immunitaten la neu n
Ktran Vtigo
dn liciplim,& ttm operenn prcpo m
—
quam communem tenuit Natta‚c num. 13.& conſ. 160. numer.33. aci
ne 17, n propoli
num. 4. pro qua vrgent dictaalexciſſ na opyoltum inqig 36 4
num. S. lib. 2. quod priuilegium imasſſndtendum,ſtegihy muld
tis alicui conceſſum extenditur atsſ pennir,§e untn, walbano
b a twwmunita⸗
operis impoſitionem ſuperuenienii conceſsionem immunitatis. Exi omnibus patet hanc eſſe veram /ſ(im
kmpracedentem, „Hede dürum falle f cnk
aoncelam am lg n munitaxem
—
ceptam opinionem. Wried dim Knir änm Ano Quo verò ad ſecundum dubimmunonprauudian lt fixraccdeni da immunitas extendatur ad bomsicpenper ut ſena dünaddenug taſtro Vigliani allibrata, diciturſnt ſta0 Georgus u ntmmun 2 ceptiſsimam eſſe ſententiam. i lnea Nam cqulto 1 audma tem ad prædicta bona allibrata eua deſcrpr 1 adnen
tenuit Bart. conſ. 180. quem refen. des e0 min ſttcont tur Felinus inc. eccleſia S. Marir nſ Bnrlere mu, i teran verſic. ſecundo nota. de conſtiund ina unh wera d nus conſ.õ ⁴. num..& ſequent,&eci düamdn nch num. 6. poſt Bald. Archid. lo.aol Knüur bcgwe esnu 5 Geminia. Barbat. Paul. de Caſtro,eu map dtm ml alusag Ann ten⸗
Roman.& Alex. per eum allegatoi
In den cchr onl reſponſ.i6.num,.6.& Vaddensode mcc e3
enx g 6&

2NTAN
17 1
di. a d inſ mnan E 8 d 3. Natta d, conſ. 328. num. 2. nitas: nunzenere, conſ. 243.0 atta d, conſ. 328. lie
radbonagd dd ea e lo. Mauritius in repetit. l. vnicæ. C. de ecundum— qualt mulierib.& in quo loco. colum. 61. lib. 10. ſtro ſeu 4 pred affirmans opinionem Bart. dicto conſ.180. tata. ain u eſſe communiter recepram, cui deſeruiunt, Verum uæſcribit Alexan. conſ5. num. 16.& ſeq. mprude 1 3 conna volum. 4. Dec. inl. in omnibus, in fine. ff. de 8 nii, ach regu. iur. videlicet mutatione perſonæ in urddifd u Sos ſe di collectis mutari conditionem rei. Ex qui- res 5 ideoi-— bus apparet hanc eſſe communem opinio-
dan we h r ata per laſ⸗ 3 tenin nem cui non aduerſantur allegata p 8
dam V conſzvolum.z. quia tribus modis reſpon- „Cuoda aa man. deripoteſt. Primò, quòd iura per eum alle- verlor& ane re. d 1 ataloquantur,& intelligi debeant de prę- mmunitatemt bio e Adistributarijs. Ita reſpondent Felin. loco m quo ad ba Soſe 1 ſuptacitato,& Brunus conſ. 94.& 103. nu. tenet Bat IE onſ. 4. per alios per eum allegatos. Secundo, dehocelſe am uln quod contra laſ. opinionem tenent magis 12.Kinc.9, c den communiter Doctor. T ertiò quod laſ.& (4ol, num.„wlam V aijper eum allegati intelligi debent, quan- .4 verſic. d, uteilt doimmunitas elſet conceſſa, poſtquam bo- e a fuerunt in æſtimo, ſeu cataſtro commu-
niallibrata, quia tunc immunitas ſuperue- sſequiturlaſ aa quft Viens non debet nocere, ſecus vero ſi im⸗ que unitasſit conceſſa, antequam prædia ſint
aoreeerſe. temät in æſfimo poſita, quia tunc allibratio noce⸗ num. wla4ratt re non debet immunitati anteriori, alio- dam ila enet ⸗ amantjquin facilè eſſet omnes immunitates illu- uy. num.*Aunapndere, ſtatuendo bona in cataſtris publicis nciatos, Pꝛꝛ.ngſallibrari debere. Hæc diſtinctio probatur lum. poſt ed&uex dictis per Alexand. in dicto conſ. 178. affirmäs eal aeevenonum. 18. verſic.& non poteſt dici. volum. n, reprobati oiniouiz.& Brun. conſ. 0. num. I.& ſequent. vbi nento monetz am culoſtu dicit immunitatem ſuperuenientem non tentiam poſt tas petan feextendere ad bona iam regiſtrata. Vt igi- um commund xnuſt’ tur contrariorum eadem ſit diſciplina,& n. 3.& conf.—uuna idem operetur propoſitum in propoſito, n.4. pro quav tdtn quod oppoſitum in oppoſito, idem vide⸗ n. 8. lib.2. quꝗ jultpom tur dicendum,ſi regiſtratio, ſiue allibratio alicui conceſſ amexxasſi” ſuperueniat,& tunc non tollat immunita⸗ erisimpoſitio= opahi tem præcedentem. Sedex actis conſtat ca- ſeionem Iua mtu9 taſtrum fuiſſe factum poſt immunitatem dceisio ſeurn conceſſam, cum legatur confectum Anno nibuspatet 1 34. ideò dicimus immunitati præcedenti ramopinion donon nonpræiudicare. Accedat quod hactenus o vero ad. 4 nem lemper fuit obſeruatum, quod immunis immunitas 12 4 I ellet D. Georgius etiam reſpectu bonorum ro Vigliani Er an m ber eum acquiſitorum,& in dicto aſſerto iſsimam eſ Sra egiſtro deſcriptorum, prout concludunt
n* etiam teſtes ipſius vniuerſitatis, i ex qua
1
num. 17. vo aa di Copinionem Sptohu)
ineſſet, iuxta notata per Bartol. in dicto 16 Col5.& inl. miſsi opinatores. num. 14.
[94. ar lleg 1 C.de exact, tributorum. lib. 10.& in ter⸗ s con 194 grchd rnin d m. 6. po B1.E Ang mnisnoſtris Paulus Caſtrenſ. conſ.13. col. inis Barba Sle 6 7. voluma. Crauet. conſ. 2ui. num. 8.& conſ. enan. Ale au 7 IIl, num.5.& ſequent, Et ita cenſuit Sena- aun
DECISIO CXXXVI.
2 G&
obſeruãtia tolleretur omnis dubietas, ſi qua
. 240 tus pręfatum D. Georgium à petitis eſſe ab- ſoluendum,& quem abſoluit.
SVMMARIV M.
Vſure de iure ciuili non prohibentur, imoͤ permittun-
tur ea ſaltem permißione, quæ pœnam nõ in fligit, cbntrarium num. 9.& inte llige, vt num.:z.
2Vſurarijs variæ pœnæ indictæ tam de iure Canonico,
quaàm riuili, quod inteliige, vt num. 14.
3 Vſurarum crimen mere eccleſiaſticum, contrarium
num. 10.
4 Dolus in ſcientem commiſſus non punitur pœna ſtela
lionatus.
sů Actio de dolo ceſſat, quando dolus actione ex eo con-
tractusin quo inrit, purgari poteſt, quod imtellige, vt num. 17.
vſura et contra legem diuinam.
Item contra legem naturalem,& quare.
ltem contra legem canonicam, ibidem.
Item contra legem ciuilem.
Queſtio ſuper vſuris meri facti quæ dicatur,& uæ meri iuris.
12 lIudex ſecularis cognoſcere ſuper vſuris poteſt, quod
principis decreto vſuræ ſunt prohibitæ.
13 Infamia ob aliqnod delictum notatum inconueniens
non eſt alijs etiam pœnis affici.
16 Scienti& conſentienti dolum non fieri, quando ꝑro-
cedat.
18 Princeps vſurarios tollerare eo colore non dehet quòd
inde ſubditorum vrilitas reſultet, aut vt maiwa ine lum, ac damnum euitetur..
19 Nalis duobus imminentibus minus eligendum, vt ma- ius euitetur, quomodo intelligatur.
DEGISIO CXXXVII.
De iudice laico an poſsit ſuper cauſa vſura- ria cognoſcere,& vſurarios punire,& an Prin- ceps ob ſubditorum vtilitatem vſurarios tol- lerare debeat?
Tſiin quęſtione propo- 2
ſita, an iudex laicus poſ⸗ N ſit de cauſa vſurarũ co- 36 gnoſcere,& pœna pe- cuniaria vſurarios pu-
AK nire, plures non medio- A cris doctrinæ,& aucto- ritatis viri abundè, ac variè ſcripſerint: ita vt illorum ſcriptis velle aliquid addere, iuxta Salomonis dicium Eccleſiaſtes c.i. in fi.non ſine magna moleſtia fiet. Attamen, vt maio- rum meorum iuſsibus,& mihijpſi ſatisfa⸗ ciam, hæc pauca poſt diſertiſsimos meſſo- res colligere viſum eſt. Qui igitur partem negatiuam ſuſtinent, eam infrà ſcriptis ar- umentis defendunt. Primò, t quod d iure ciuiliex lmperatorũ intentione vſuræ non ſunt prohibitæ, ſed permiſſæ ea ſaltem per- miſsione, quæ pœnam non comminatur, aut infligit, vt in titulis ff.& C. vſuris.& no- minatim

minatim in l.eos.C.eodem tit. Bar. inl.i. nu. 6.& ibi laſ.num. 48. C.de ſum. Trinit.& fi⸗ de Chatol.lo. And. in Mercurial. in regula, Peccatum.col. S.& ſeq. de reg. iur. in 6. Abb. in c. cum ſit. num. 18. verlic. concludo ergo, de foro competen. Bal. in rub. C. de vſuris, in principio.& propterea inferunt, id, quod ſit lege permittente, pœnam non merer, vulgata J. Gracchus. C. ad l. luliam, de adult. . fin. ff. quod quiſque iuris. Secundò, t quia ſolum à iure Canonico vſurarijs indictæ ſunt pœnæ ſpirituales, vi- delicet, priuationis à communione altaris, a ſepultura in eccleſia,& quòd eorum obla- tiones nonrecipiantur, c. quia in omnibus, de vſuris, a confectione teſtamenti arcen- tur, c. quamuis eod. titulo, in 6.& à iure ci- uili exercentes improbum fœnus, notantur infamia: pluribus etiam alijs pœnis afficiun tur, quas ponit Anelian in verb. Vſura.⁊. num. 3.& pluribus ſeq. Tertiò pro hac opinione videtur text.in c. cum tu, de vſuris. vbi arguendo ab vniuer ſali negatiua, videlicet, quòd facta reſtitu- tione vſurarum, aut ſiillæ reſtitui non poſ- ſunt, propter paupertatem, nulla pœna im- poni poreſt: quòd ſi nulla, ergo nec etiam extraordinaria. Quartò, quia ſecundum opinionem mul- 3 torum t vſura eſt crimen mere eccleſiaſti- cum, vt notat Bal.in l. quoties. col. 2. verſic. tu dic.C. de iud.glo.in Clem. diſpendioſam, de iudic. in Clem. I. de vſur. Bald. conſ. 443. in fine. vol.z. Abb. in c. cum ſit. num. 17. poſt gloſſam in c. 1. in verbo, Secundum cano⸗ nes, de offic. ordinarij. Lappus allegatione 56.& 70. pluresq́; alij relatid Didaco lib. 3. Variar. reſolutio. c. 3. in principio.& Rol- land. a Valle conſ. 75. num. 14.& ſeq. Quintò, quia vſura committitur in ſcien- 4 tem, t& quando dolus cõmittitur in ſcien- tem, non poteſt quis de dolo puniri crimi- ne ſtellionatus, ſecundum Bal. conſ. 240. incipien. Præſuppolito ſtatuto. volum. 2. quemrefert,& in terminis ſequitur, Craue. conſ.6. num. 104. Sextò, pro hac parte vrgere videtur illa 5 concluſio, quæ habet, i quòd quoties do- lus commiſſus contra aliquem purgari po⸗ teſt actione ex contractu, in quo dolus in⸗ teruenit, tunc ceſſat actio de dolo, nec pu- nitur dolus criminaliter, l.& eleganter, in principio.ff. de dolo. Bald. conſ. i. volum. l. quem refert& ſequitur Crauet. d. conſ. 6. numer. 105. poſt Paul. de Caſtro, conſ. 411. colum. 2. vol.. Rolland. à Valle d. conſ. 75. num zl.& ſeq. At vſuræ repeti poſſunt con-
S ENATVS PEDEMONTAN
dictione indebiti, c. Michael de vſn de alijs per eundem Crauet,. cumnurie 8lS
conſil. 6. ergo non poteſt criminali gnoſci. n
1
3 Septimò, hanc part— üd 1a onte„ee ntcon
5 wenncs partem, quodl cum— gritä Loculanc
ter vſurarij inquiri non poſsinta idſ hatrkalan Bſacckt co, tenent Lappus d. allegation,6,3 aupinnuit. tdelrcper Bal. in I. improbum. verlic. credo dofh Gusciſitt= tha qleenus. verum dicere. C. ex quib. cauſis inſan de vla 9 polkbl gatur. dicens, id non repeririiure cui Mäeiko— lohbitum quitur Saly ce. ibi, num. 3. verſic,ſed n quostefs lamutuis
Sei
gloſſam oppono,& eſt de menteloaat
. 6n 1.27 nté cafek aͤſtu⸗ in d. c. peccatum, col. 8.&. allegama 1en d mutuartütraltu-
axone mäte
nia in ca p. I. de offic.ordina. Benrandan atucteclp ale Kuur 10 3 mll
controuerſia inueſtituræ. H. ſimiliter ana verſic.item de reatu vfirrariorum fert& ſequitur Dec. conſ. 70. haſccni col. penult. in fin.& col. fina lib.4ſhi 49. eandem Marant. de ordine iudic.in 10., eemeyytinl. 1 in principio, num. 110.& in ſua diſpann enduitquäſt gpobalamende quinta. Crauet. d. conſ. 6. num. loae unecöſun, prnnolöif dinc. & nouiſsimè ac latiſsime omnium Na unide vſun Alexcon(a.nu.. aàa Valle d. conſ.75. num. tz.& ſeqexlpn eNatta co esnu Balcon 443. finem. vbi num. 28. dicit, iſtam eſſecona aslincoſt 1 devlun pun.*v nem opinionem,& reſpondetad conns lũnu. u nulxuttegl nähoc Natta conſ.98. num. 25. naffdecort edlliamalurg chde
Qui vero affirmatiuam tuenuu, u& dicti&r nunqjſttshudatus multis muniunt fundamentis: puino
119, menduabdiquo nptönecetinco⸗
Kdantius Pir evetocuttu,é CI8.
6 dem, 1 quoòd vfura ſit contra legm qntania lcpit deitſtöcpiteſu⸗
nam vtriuſque teſtamenti, vetets liſtu& bena tcdume qubdſuc & noui, vt habetur Exod. cap. 2 Leuiqtrat neceſsii Kabliineatle ptorſus 25. Deut. cap. 23. Eſdræ lib.a. cap niſleno: inhon Kofirjcebet oeſe 15.& 55. Ezechiel. cap. 18.& Pfalmouat’ètus: ausg ipere ᷓdeceni tur: Domine quis habitabit in mantsſfäeſt awodo mcbagf— ni- cio tuo. cui reſpondet Dominus d. r ſun
wovt exalterie etearehdis'n,I. . ſaleatepdetur Igac greditur ſine macula,& qui pecunii ecit Ilata( iüunihar
auddoritasim Drimo
—
non dedit ad vſuram.& Lucæ cap lulibricege, llore . 1* 6 b 4 7 c. ſuper eo, de vſuris. Item feſt conmtiinkegt relnc mtne naturalem, ſecundum Ariſtotelenſi letle dupllcödena⸗
neraoté,t, uſ, Mf e plguinopeions0,
Politico. c. 6.& 7. ac quarto Ethioiſ Rexitirui
„g. eratoté hinclicetev 5. quem refert& ſequitur Baldnis ſimeaè 4 lnelanei C. de vſur. Ioan. Andre. in Meruna qurrDacli cſoinimen in regula, Peccatum. colum. 4. 13a Adtam dlkäoceide,
concluſionem non eſſe dubiamſeanepſeiemaat t Knrildefr uie enegatmt quch
veritatem,& opinionem omnium,
hac materia ſcripſerunt, videlicetqiae hxr 9 aüttdie de tractus vſurarius ex natura reiſt acgnen 6 brles nte bten ac malitia conuolutus:& ibideni Nduitp eguräinnaien dicit, id eſſe propter quatuor. Pim itſe tibteigul* facit rem naturalem ſuperualete un n ehlübracion— ræ,& rem artificialem ſuæ arti, àm- uſ 4 reten ach Naa contra naturam. Secundò, quiafach 1 da d uonuai d c res, quæ nõ parit fructum, genensli 2 Naal badb dend 3 quod eſt contra naturam. Tertio, mü 1e lir tenet me cit, quòd ea, quæ habent omninoem eu quspereé, n
72, valorem vnum eorum excteſcat i d
—

lic. item derg, en & henae⸗ 3 uir mte onmn penulteinſin 21. nemene hae mmun t I Sinla ints. Ctauet. 11.6 mu oulbiméac lr imeom V alled. conſ dam. em.vdi num... ciit mopinionem Ceſpon uta conſiõ8.ſa. Qui vero affſ aa iuam tis muniunt aE tanan m, f quod vaaltt cona m vtriuſque t à5 neniu oui,vthabet xodqi Deut. cap. 2 t= rælbu- Fß. Ezechie=..Ah, Domine qu 1L itabien tuo. cui reſgt aet Dr dicurſine ma= Rauy. dedit ad vſſu=. Al- per eo, de vſi iiemfte uralem, ſecu tEn utg litico. c. 6. E. qunnd zuem refert 9 uiuhe de vſur.loan Edte in tegula, ecca in colni ncluſionem eaſſ 4 V itatem,& op te aenan materiaſcrig neh V aus vſuratiu mu
p
=
malitia conuq as: n t id elſe prq a quun, it rem matur⸗ lihan I rem art an luß ntranatura— nſ , quæ nõpa— d eſt contri 1 wquodes, qu Vur agsi lorem vnum
DECISIO CXXXVII.
1 te per alterum, quod etiam eſt contra natu 1 ram. Quartò„quia facit, quod res mutuata
er abuſum trahitur ad aliquid, ad quòd nõ eſt ordinata principaliter, nec cõſequẽ⸗
ter, quod eſt ẽt contra naturã:& hęc dicta o. And. declarat Laur. de Rodul. in t. con- faluit, in prin. nu. i4.& 15. Ab. in c. cũ ſit. nu. uV8. verſ. nã eccleſiaſticus agit, de for. cõpet. Einrub. de vſu. Sal. in auth.ad hęc. nu.6. C. eo. Et dicit Ro. conſ 500. col. 2. poſt Bal.
Selnno. quos refert, ꝙ rõ, cur prohibitum eſt mutuantẽ capẽr vſurã, eſt quia mutuãs dñũ̃,pecunię mutuatę in mutuariũ trãſtu⸗ lit vndetũc recipiens vſurã, recipit lucrum exrealiena in recõpenſationẽ tẽporis, quo mutuũ durat, quorũ vtrũq; eſt irrationabi⸗ le cũ& ipſum tẽpus ſit cõe omnib. animã- tibus:& ideo nõ eſt redimendũ ab aliquòo Impliciter,& per ſe ſumptũ, nec eſt in cô- mercio, ſicut nec aer, nec mare, vt in l.2. ff. de rer.diuiſi. quã rõnẽ approbat Lauren. de Rodul.in c. cõſuluit, in prin. nu. 16. Prã. in c. rin prin. de vſur. in 6. Alex. conſ. 49. nu. 5. vol. 4. Natta conſ. 369. nu.5. Bal. conſ- 443. volz. Af in cõſtit. regni, de vſura pun. 9. v- ſurariorũ. nu. 2. His famulatur regæl. nà hoc natura. ff.de cond. inde.& l. iu. naturę-ff.de reg. iu.& dicit vir ille, nunq́; ſatis lau datus, Lactantius Firmia. de vero cultu, li. 6. c. 18. pecuniæ, ſi quã crediderit, nõ accipiat vſu- 1a, vt& beneficiũ ſit incolume: quòd ſuc⸗ currat neceſsitati,& abſtineat ſe prorſus alieno: in hoc. n. gñre officij debet ſuo eſſe cõiẽtus: plus aũt accipere, q́; dederit iniu- ſtũeſt, quod qui facit, inſidiatur quodãmo- do, vt ex alterius neceſsitate Pdetur- His ac- cedat Marci Catonis auctoritas in primo ſuilibri, de Re ruſtica. Maiores, inquit, no-⸗ ſiti ita in legib.poſuère furẽ dupli cõdẽna⸗ ri fœneratorẽ quadrupli, quãto peiorẽ ci- uẽ exiſtimarint fœneratorẽ hinc licet exi⸗ ſtimare:& Cicero li.z. de Officijs, in fine, in quit: Dare ſub vſuris, eſſe hominẽ occidere. Addatur quod idẽ Cicero refert lib. i. Tu- ſculana. ꝗᷓſt. qui cũ à Catone qᷓreretur, quid inrefamiliari optimũ eſſet, rñdit: Bene pa- ſcere, bene veſtire,& bene arare. Et cum interrogaretut deinde, quod fœneraris rñ- dit: Quid hominẽ occidere? quaſi dicat, ſanerari eſſe occidere ꝑᷣ ſubtractionẽ ne- ce lariorũ:& Ciceronẽ refert Affl. in d. cõ- iteregni.. vſurariorũ. nu. z0 in fi.& ꝑꝑea And.Barb. in apoſtillis ad Bald. in d.. im- probũC.ex quib. ca. inf. irrog.tenet contra ald.idi dicẽs, vſurariũ, quia peccat contra naturã debere puniri veluti abutẽtẽ natu- te ſẽ coua legẽ canonicam, vt in tit. de
9
241 vſur.lib..& 6.& in clemẽtinis, ac 14. 3ſt.3. & 4. Item t cõtra ius ciuile nouiſsimũ, quo omne fœnus diciturillicitũ,& ꝑ cõſequẽs ꝓhibitũ, Bal. in d. l. improbũ.& ibi Sal. nu. 2. Paiu. de Ca. in pri. O. ex quib. ca. inf. irrog. idẽ Sal. in l. eos. nu. 8. eo. tit. gl. in c. quid di- cã. i4. ᷓſt.4. gl..· in c. quia in omnib. vbi Ab. nu. 7. de vſur. gl. in auth. ad hęc. poſt Io.& Azonẽ. C.de vſu. Cardinalis in c. in ciuita- te. nu.6. de vſu. Bal.in ſua Margarita in ver- bo, Vſura. verſ.. Alb. in l. ſi pecuniã. nu.3. ff.ſi cer. pe. vbi expᷣſſẽ ait, Vſuras hodie eſſe ꝓhibitas omni iure, diuino, canonico& ci- uili.Idẽ tenet Gui. Pap.in tract. de vſu. in prin.vbi nu.;.dicit, ꝙ qui diceret pertinaci- ter, ꝙ recipere vſurã, non eſt peccatũ, eſſet hęret icus: vt in clem.vnica. in fi. de vſuris. Alex. de cõſ.49. nu. I. lib. 4. dicẽs, neminẽ dubitare iure authenticorũ vſuras eſſe ꝓhi- bitas: quod ẽt affirmat Ang.& ibi Bar. in auchen. de eccleſiaſt. titulis, mouẽtur aũt ex tex. in d.auth.de eccleſia. tit. in prin.vbi Im- peratòr mãdat diſpoſita in quatuor cõcilijs vicem legis obtinere,& ſicut leges obſer- uari, ſed in concilio Nicęno prohibentur vſuræ, c. qm. 47. diſtin. ergo& a luſtiniano
rohibitæ cẽſentur:& hoc argu. vtitur ẽt
Sal in d. auth. ad lięc. num. 3.& 5. C. de vſur. vbi hanc opinionem tenet, quã ẽt, licet per aliam rõnem ſequitur Abb. in d. c. cũ ſit. nu. 18. verſ.primò tenendo. affirmãs opinionẽ gl. eſſe cõem: quem ẽt refert& ſequitur do- ctiſsimus Didacus lib.ʒ. Variar.reſolut.c.j.
nu.6.& nu.ʒ.vbi plenè multis rõnib.& au-
Coritatibus probat, vſuras omni iure, diui- no, naturali, Põtificio,& ciuili,&e prohibi- tas:quod ẽt firmat Rui.conſ. 45. nu. 9. lib.. latè Marquardus in tract. de iudęis. c.it. nu. 1.& 2. Rolan. à Valle ſibi cõtrarius, conſ.z5. nu. 26. poſt Alex.Soci.& Pariſ. per eũ rela- tos. Summa Angelica in verbo, Vſura.§.2. nu.i. Ambroſius de Vignate, de vſu. in c. ſa- lubriter. nu. 28.& 30.33.& 34. vbitenet, vſu- ras eſſe prohibitas de iure. auth. per l.. C. de ſum. Tri.& fid. Cath.& per auth. de eccl. tit.
§.i. FEortunius Garcia in trac. de vlt. fi. u. Ca.
& ciu. illatione. col.2 4. Cro. conſ.86. nu.I.
His addo ẽt Soc.conſ.z. col.z. verſ.quia vſu- ra ho die.lib.i. quem refert& ſequitur Cot- ta in Memorali, incip. Vſuræ trientes. col. fi.verſ.quãuis contrariũ.& colu. 4. verſ.pro cõfirmatione,& c. Secũndò ex ſupra dictis
10 infertur, t quòd crimẽ vſurarũ, non eſt cri-
men mere eccleſiaſticũ, ſed mixti fori, prout tenuerũt Arch. in c. quod dicam. 14. quæſt. 4. Cald. inter conſ. Anch. conſ.236. poſt Io. Monachi. in c.. de vſu. lo. And. in rub. de
88 vſiuj.

1
—
E
EDEMONTANI
SENaTVS P
ſu. col.z: in 6. Card. in c. in ciuitate. col. fin. dicens vſuram eſſe crimen ecclefialticum non ſui natura, ſed per acciden?: Abb. in d. c. cũ ſir. nu. 18. Sal. in l. eos nu. S.& ſe q. C. de vſur.poſt alios quos refert Didacus l.ʒ. ua- riar. reſol. c. 3. col. 2.& col. 4. verl.3. apparer, Nodern. Pariſ. in tract. de vlur. nu. ꝓ5. qui vrgentiſsimis fundamentis dicunt, erro- neã eſſe opinionẽ canoniſtarũ,& legi ſtarũ diſtinguentiũ inter qᷓſtionẽ iuris,& facti, q; diſtinctionem ẽt aſſerit verbalẽ Iaſ. in l. quoties.nu. 7. C. de iudicijs, Dec. in c. decer- nimus.col.24. verſ.quarto fallit, de iudicijs. Tertiò indubitata hæc opinio videtur, vbi quæſtio ſuper crimine vſurarũ eſt meri facti, t quod duobus modis eſſe poteſt, vel quod partes fateantur contractum, ex quo nulla iuris dubitatio oriri poſsit qui ſit vlu⸗ rarius, vel factum tm̃ proponant, videlicet tot eſſe ſoluta, vel recepta aut non, quibus probatis, in iure dubium non eſt, contractũ eſſe vſurarium. Nam tunc communis opi- nio eſt iudicem ſecularem poſſe cognoſce- re, Bal. conſ. 7. nu. I. vol. I. Pau. de Caſt. con- ſi. 1Io. col.fi. in nouis. Abb. in d. c. cum ſit. nu. 17.& in c.poſt miſerabilem, in ſecundo no. e vſu. Barb.in d.c.cum ſit.nu.i73.& cõiter Doct.relati per Soc.in eo.c.cum ſit.col. 6.& ſeq.de for.comp.qu bus addo Fel. ibi nu.t. Alex. conſ. ꝰ. vol. 4. Franc. in c.. num. 2. de vſur.in 6. Auffr. de poteſt. iud. ſecul. in ec- cle.perſo. in quarta reg.fallen.7. Affl. in cõ- ſtitu. regni de vſura. punien.§. ſtatuimus. nu. I. Chaſſ. conſ. 63. nu. 18. Natta d. conſ. 69. nu. 8.& 12. Alc. inc. I. nu. ĩ3.& ſeq. de off. or- di. Moder.Pariſ. de vſur. nu. 155. Marquard. de iudęis c.xi. nu.10. lſer. ĩin ſuo ęrario con- ſtitutio. Neapoli, in verbo, Vſuræ.
Quartò hanc opinionem dicunt eſſe ma- gis cõem. Nam eam tenuerunt Io. Mona- chi. Archid. Io. And. Geminia.& Philipp. Franc.in c.i.de v ſu. in 6. gl. Cyn.& Iac. Bu⸗ trigarius inl. improbum. C. ex quib. ca. inf. irroga, quem refert,& ſequitur Cacialup- pus in repet. l. I. col.34. verſ.propono tibi. C. de ſum. Trin.& fid. Cath. Bal. in ſua Mar⸗ garita, in verbo, Punitur. verſ.& in ver- bo, Vſura. verſ. 4. Calder. d. conſ.236. Corn. conſ19.litera E. circa ſinem, lib. 3. Alc. inc. 1. nu. 54. de off. ord. dicens hanc eſſe cõmu- nem opinionem, quem refert& ſequitur Dida. in epito. z. par. de ſp onſ.& matri. c&. nu. 19.& c.§.§. 12. nu. 7. verſ. hanctamen opi⸗ nionem. Natta d. conſi. 69. num. 8. Rolan. à valle d. conſilio 35. in fin. admonens iudices debere ſeueriter punire iſtos vſura- rios, lul. Clar. lib.. ſenten. iur..vſura. ver.&
ex hoc infertur, vbi poſt plures conſtanter affirmat, poſſe aliquehn dr vſuram criminali er 4 iudice laico— et ita pluries fuiffe iudicatum perde un Mediolani puniendo vfurarlos pgu traordinaria,& facia etiam ſpecualis 9 gauio, vt contra ipſos inquireretur, 5 cedit quod dicit Socin, conſal9,colißa ſicul. circa tertium lib.2ꝛ. quodiiuderas contra vſurarium deficientibus I f batio.procedere ad torturam adenan veritatem.& pro hacopinione eidennn ſe tex. in d. c. poſt miſerabilẽ de vſuni 6 Iudæi poſſunt cõpelliper Principesſas res ad reſtitutionẽ vſurarũ,& dieirhi in z. notabili, quod multò magisai
Ugeur ateceden quog reie anci
compellere Chriſtianos vfurar. os iteni
mat Geminia. in c. ſi annum ſivenas verſ.in eadem glabi, vſurę de iudehn & ex cotextu hanc opinionem annea- tur Didac. lib. 3. variar. reſo.3. aui & clarius col. 4. verſ.;. apparet, exinas d' ctis patet opmionem 1sſ. n d. oonſa ſtringentem dictum c. poſt miſcrabiuas
ſi ſil 61 . 4 er 35,* flrihuls te 3 4 4 alida ueranon nbe naßcinln ner wrale, 1 I nat chull 211 Nole 3 dvlssrpunr co. iuatie Iuffndi’ 2 eim C da⸗ Mn eiſtece, däimmcelt lriovtinleos rräverſt 5 roch tal bürde rpẽcim col, * 1 1 2u.. aus intentl reiu⸗ ef Itn? 4 ſt regdelule Krhlkdio, vn lle pinl. geret=. feſei u 4 d„I⸗ 9 Gach ſG e il her cola4 intne. aeiull. 6. 22 Kol. 1 aſecuimn neſlecuartum risnegh myimi 9 2 5˙*— jab me rarlellaſt dg iralee d .. J31⸗ arütuerit,(t0⸗ ranaturale 5*, 1 eeeſ misteccp laeſemi t— am ybieltfE iernonlecüdo uwäo parin aiin, Kinſentt däzValle coin uzzeceradluet⸗ iugood dicitin pœnselle mpo⸗ ualtecan.&i wtincquia in o⸗
ncäalijsſuj 3
ludæos tm̃, iure non ſubliſtere, Quinto opinio hæc ſine dificutet cedere videtur, quando Principilfecuia
iim docet Iſer.in tit.quæ ſint regmnven lo, contrahentium inceſtas nupi colan
—
—2
cpenas(pithe
mmtiale: noh fal. Jecobn.
Iz decreto vſurę feſſent proh bitęitanomapewauankitron- rnueniẽs,vt ql
nb dtalijspu
ſicul ex his patet iudicium vſurarum/ inmrjsprout
ta d. conſ.6„. nu. 8.& ſeq. Moder Puli
dnvtlabetur
vſur.num. 13.& i5. Didacus d. calTnbintem,.
—.
prin. Affl. d. conſti. regni, devſurarus per totum. ex quorum dictis leg tui gnis Franciæ, Hiſpaniæ, ac Neapt- Marchionatuq; Moniisferrati huct decreta vigere. At in hac patria ſimii ctum, ſiue decretum contra vſurarii tur, vt lib. 3. decretorum dominicalin tit. de vſu.& reprobatiõe vſurariępuu tis: ergo iudices ſeculares poſſumi rios animaduertere.
Et tenendo hanc partem affirnatiu contraria rñderi põt,& primo aditi dicitur, vſuras de iure ciuili nõ eſeqi
..—.. 8 5 tas, ſed permiſſas. rñdetur illud ptou aoai 13 de iure digeſt.& Codicis, ſecus tvenb eräh
re authenticorum sm̃ magis cõemad nem Canoniſtarum,& Legiſtarum ſi
in primo fundamento huiuspartistſtu tio: quibus addo Villalobos laſutes munibus concluſionibus in verbo, 1 & nouiſsimeè Iul. Clar. lib. 5. ſfentem iuc vſura.verſ.difficultas eſt, vbi dicit hiui nionem apud nos ſeruari,& ab ea tani riore,& magis cõi, non eſſe aliquomodi
b
urdorapinan rurin eo qachee
—
p
Jonetnpu⸗
derurkrauige h lu.pbi vol dino erige sdolosineſt 9 Klankum ſe nüeim
1
”
1 h
„ ddeaDac
Risetan nonge
dmmilm e. L 4 one: ſtaläg
9 8
dgae Aſ 1 ggcch
———
rpo e dd
Pofsir
A neti Aele uſt
ciquialoquũtur reſpiclätes forũ loqumurdepœna nptobatũCex qui⸗ amndetur noelle in⸗ lquoddeligüftin⸗ rdimati Kenot, rrlirsenigt in edeitqainotä ifà diud dicimrusp rhnon blünon Duni ekecetr nnms pul Egi Nemoyp gincſcein feou tcolus Ne lidenur

einfe
ſtant aur iſ
1 er aftra 3äheg m Crumina edlo
4 7 1p e †.n Rtrrstul 3 adt A 0.! 4. 3 7 ani pun e ſtn dinarla,. 2 ata
0 at . vt contra R. am dn
it quo mau, 1 1
„Arca tertiul 1, Whe.
tra vlurariu. vuot..„——— 2 1 penatoris intentione, quia turpẽ cãm con-
Katem.& p S fomait
ddi⸗ X. in d bidlohe, 1(. C, b0 11 16
1 6 dl polſunt cä ₰ d reltitutios„
4
Didac.libz. 12 relohn. larius col. 4. a. apae is patet opi t em gentem dicſas p
4
0 1„ os t, iure Slablſe
Uintoopint tAelinethe
ere videtur,1 adobens
reio vlurtel anrohh
bECISIO CXXXVII.
ractica recedendũ. Præterea permiſsio il⸗ Rvelutià non habente poteſtatẽ aduerſus jus diuinũ, naturale,& Pontificiã. inualida
A nullius reputatur effectus, vt notât Bar.
he& alijin d..i. C. de ſum. Trin.& fid. Qa-
cho.& olim de iure digeſt.& etiam C. da⸗ C.de vſu. hodie verò dari non poſſet ẽt Im-
tinet ſtipulatio, vt in c.debitores, de iureiu- rando.& inl. generaliter, de verb. obliga. Portunius Garcia in d. tract. de vlt. fi. u⸗ riscano. Iciuil. d. illatio. 5. col. 24. in fine.
Hincẽt ſequitur, verũ non eſſe quartum ugm partis negatiuæ, ſ.crimen vſurarũ eſſe mere eccleſſaſticũ, ſeu ſpirituale, cũ abundè probatũ fuerit, ẽt dici cõtra naturalẽ rõnẽ, &exmagis recepta ſentẽtia eſſe mixti fori, plertim, vbi eſt qᷓſtio facti, ex no. in ſecũdo fundamẽto partis affirmatiuę,& ita ſentit Rolã. à Valle conſ. 75. nu. 36. Nec ẽt aduer⸗ ſatur, quod dicitur certas pœnas eſſe impo-
ir4 ſitasaiure can.& ciuili, vt inc. f quia in o- Knda 70
mnib. cãalijs ſupra adductis, quia loquũtur
quoad pęnas ſpirituales,& reſpiciẽtes forũ poitentiale: nos verò loquimur de pœna tẽporali. Nec obſtat l. improbatũ. C. ex qui⸗
us bus cau. inf. irrog. tquia rñdetur, nõ eſſe in⸗
docet lſer.im i dwalreae conueniẽs, vt qui ob aliquod delictũ fit in⸗ ontrahentiu celunga famis, ẽt alijs pœnis ordinarijs,& extraor-
Mexh'spate icim i dinarijs, prout delicti qualitas exigit, afficia 1 conſa69. n 3Xſcglian tur,vt habetur ff.& C. de iſs qui notã. inf.&
r. num. 15.& Did
ale ialinfamẽé. ff. de pub. iud. vbi dãnatus pro
.Aff.dcon gnitelan furto, rapina, ſeu iniuria, non- ſolũ non puni totum exq; zæmqdiſgt turin co, ꝗd dãnatus eſt, ſed ẽt fit infamis. 8 Pranciæ,I uehn Nonẽt repugnat regula legis, Nemo vi⸗
chionatuq;! müknſtu reta vigere. rnn m, ſiue decré u coru-deano
vt lib.z. dect, vumdrabe . de vſu. Ireſ nnleſitng ergo iudices Mayleu
animaduelſe Sr tenendol am parnt
detur raudare.ff. de reg.iu.c.ſciẽti, de regu.
bumin iuin 6.vbi volẽti non ſit dolus. Nã rñdecur 2I HaAGTAthn mma
primò ꝙ exigẽdo vſuras contra p̃ᷣceptũ le⸗ gis, dolus ineſt, Stſi à volente exigãtur, quia vura furtũ ſeu rapina dicitur:ita rñdet Alc. ind.c.l. nu. 54. Natta d. conſ.360. nu.6.& 7. 5& ppea Doc. limitãt regulã illam l. nemo
fm vdetur. non habere locũ, quin in audem Urſta
commiſſam conſentiret, vel in doloſa per⸗
Je= Frnno adl- Vſ 75 5 traria mder e, Äri a0 ſuaſione: ita limitat Dec. ibi num. 5. in fi.&
tur, vſuras ſedpermiſſſ demi
astvel ne digeſt.& Tlicbine
=recullöd 4 1546 7 alec 1 n Cag:nu.ẽt5. laſ.in l.cũ donationis, in primo
not C. de trãſac. Tolli ẽt hoc argm̃ poteſt ex mſione, quã Cacialuppus affert in d. 1... nu.
ithenticoru a mos de 9.& ſeq. C. de ſum. Tri.& fid. Cath. poſt „Canoniſta 2,6, lglan ac But. et Ang. videlicet, ꝙ illicitũ ex con⸗ rimo funda* ehſa maubonepreſtitum contra voluntaté ob⸗ quibus ad eAüllb dr cni dreſtari dicitur. Alia ẽt reſponſio ac⸗
bus conc Tubuiie commodar poteſt, de qua per Corne. d. nbi. Dmlb ſen conf. liera G.& conſ. 15.litera B. vol.z. uikiaſ welgütt oſtremò, necẽt ſextum fundamentu d. l. 2 napu erurr,dcdan Relegmnterſſ de dolo. quod Crau.& Rol-. nema 9
244 a Valle dicũt eſſe efficaciſsimiE, nocet, quia ſi accurate videatur Bal. in d. conſ. 15. vol. x. ex aduerſo adductus, ipſe hãc difficultatẽ
7 tollit, dũ Pfupponit, id ꝓcederet qñ dolus
eſſet commiſſus in aliquo actu, qui non ha- beret propriũ nomẽ delicti:tũc.n. cũ poſsit purgari ꝑ actionẽ ex cõtractu, ceſſat actio de dolo,& crimẽ ſtellionatus, ſecus verò, ſi dolus fuiſſet cõmiſſus in actu habẽte ꝓpriũ nomẽ delicti, vt furtũ& ſimilia. Sed vſura ẽ propriũ nomẽ delicti, vt furtũ& ſimilia. c. quia in omnib.& c.ſuper eo, de vſuris in 6. ergo in eo non militat dicta cõcluſio:ita vi- detur ſentire Bal.d. conſ.is. in pri. Velrñde riẽt põt, cõcluſionẽ pdictã ꝓcedere, qñ ma teria, de qua agitur, nõ eſſet apta, nec ordi- nata ad crimẽ cõmittẽdũ, ſed potius ad nul- liter cõtrahẽdũ:ita ẽt exp̃ſſe dicit idẽ Bal.d. conſ.iʒ.circa fi.verſ.sm̃ ea, qᷓ proponũtur. ꝗᷓ rñſio ad pᷣcedẽtẽ proxime accedit. Poſſet& alia huic fundamẽto accõmodari rñſio, de qua per Cor.d.conſi9.litera G.& conſ.i/. litera B. dũ ait, dolũ vſurarij puniri non re ſpectu eius, qui mutuũ ſub vſuris acceptt, ſed tanq́; ſit commiſſum in Deũ, legem na⸗ turalẽ& ſuperiorẽ. Et hãc opinionem affir⸗ matiuã, videlicet, vſurarios præſertim ma- nifeſtos a iudicibus ſecularibus puniri poſ- ſe communi voto, ſequutus eſt Senatus, ſtã- te maximè diſpoſitione decretorum ex-⸗ preſſe omnes vſuras prohibentium. Quòd verò Princepstꝑꝑ ſubditorũ vti⸗
litatẽ, quò maius malũ, ſeu dãnũ euitetur,
huiuſmodi vſurarios Chriſtianos tollerare
debeat, perſuadere id mihi nõ poſſum, niſi legi diuinæ, naturali, põtificiæ, ac ciuili con tradicere, in excommunicationiſq́; ſentẽtiã (quod abſit) incurrere velle nõ vererer, c. I. de vſu. in 6. cle. I. eo. tit. qñquidẽ Princeps, qui põt prohibere,& nõ prohtbet tolleran- do, dicatur permittere, c. quãtę, de ſent. ex- com. c.ſicut dignũ, de homic. c. negligere. 2. q. 7J.vbi non caret ſerupulo ſocietatis occul tę, qui, cũ poſsit, manifeſto facinori deſinit obuiare:quib.famulatur c.qui peccãtib.xi. qꝓ3.& reg. l. culpa caret à contrario ſenſiu. ff. de reg.iu. Vnde dicebat in propoſito Bal. in l.5. col.z. ver.ſed iuxta hoc ꝗᷓro. C. de ſum. Trin.& fid. Cathol.ꝙ lmperator ẽt ob bo. nũ publicũ non poteſt permittere vſuras: quia inferior non poteſt permittere illud, quod vetat ſuperior, id eſt, ipſe Deus, iux. c. cũ inferior de maiori.& obedien. cuius dictũ plurib.comprobat Alex. conſ.i. circa primum dubiũ, col. z2. lib. 2. icet ipſe teneat Summum Pontificem ex cauſa publicam vtilitatem cõcernẽte poſſe diſpenſare, vſu-
88 2 192as

8 ENATVS PEDEMONTANI
ras exerceri. Nec excuſationẽ p̃ſtat, qd dici-
..,— Iy tur, t de duobus malis minus eſſe eligendũ,
ſeu maius euitandum, c. non ſolum. 22. quæ⸗ ſiio. 4. l. quoties nihil. ff. de reg. iu. quia ea procedunt, vbi duo mala vrgent,& vtrun- que euitari nõ poteſt:ita Doctores in locis ſupra citatis, præſertim Cag.in d.l. quories. Faciunt quæ diuus Thomas Aqui, ſcribit, 2. ſecundę quęſt.x. arti. II. Sed in caſu noſtro vtrunq; malum poteſt euitari: ergo neutrũ admitti. Præterea ſi pro vita captiui redi⸗ menda non licet vſuram exercere, c. ſuper eo, de vſuris, multo minus pro maiore dã- no euitando. Princeps enim ſuo peccato non debet alterius ſaluti, multo minus, cõ⸗ modo conſulere, c. faciat homo. c. ſi quis àte ſugerit.&c. ne quis arbitretur. 22. ſt.⁊. Aff. deciſ.22. nu.ʒ3.& in conſtitutio. regni..vſu⸗ rariorum. nu. 27. His auxiliatur, quod legi⸗ tur 14. quæſt.. per totum, vbi habetur, non eſſe committendas vſuras, vt eleemoſynæ, & alia bona inde ſequantur: quib. alludit Diuus Paul. ad Ro. c.3. conteſtans, non eſſe facienda mala, vt eueniant bona.
SVMNMARIVM.
2 Delicti confeßio reſultat ex narratis in precibus Prin- cipi porrectis.
2 ltem ex gratia ſiue indulgentia mediante pecunia à Principe facta.
s Confeßo delicti extraiudicialis,& abſente parte facta probat contra coitentem, etiam inter alias perſo- nas.
& KRatihabitio in delictis locum habet, et mandato qui-
paratur. 5 RKathabitio delicti commißi ratum habentem obligat ex maleficio. 6 Vyniuerſitas ob ratihabitionem commißi delicli ſubſe- . quutam punitur,& obligatur.
Vniuerſitas delictis, quæ contra dominum committun- tur, reſiſtere tenetur, alias nõreſiſtendo delinque- re dicitur.
8 Katibabitio in præindicium ratum habentis valet, etia
quado fit de eo, quod eius nomine geſtum non eſt.
Ex mandato quem non obligari poſt actum cõſumaiũ
ettiam in vim ratihebitionis, quomodo intelligatur
10. Vniuerſitas ex delictis obligatur cam ſucceßiud non
habentibus, ẽt abſq; vlla conſilij congregatione.
11 CEratia ſiue remißio delicti per Principem facta, iuri ex delicto parti effenſæ quæſito non præiudicat.
12 Verbü, Videtur, de ſui natura improprictatem,& fi- ctionem importat.
13 Narrata in libello, ſiue precibus ante litem contsſta- tam probationem, ſiue confeſsionem non inducunt.
14 Confsßio inter alias perſonas facta alijs non prodeſt.
3s Vniuerſitas ob crimen rebellionis prædas dari, ac ſolo æquari poteſt.
16 Abſolutio aliquando petitur, etiamſi quis exsommu- nicationem non incurrerit.
7 Ratihdbitio yt ratum habenter obliget, quid requi⸗ ratuT⸗
18 Gieſtu, vt aliquid dicatur nomine al ſariò requiratur. 19 Eccleſia an ex prælati delicto obligetur ꝛ0 Delicta ſuos tenent auct ores con ſenſu * 11,G ratiſea ne ceſſante.
212 Vniuerſitates& ſubditos teneri reſiſtere dumin
torie delinquent ibus alus viieri partaln ctorum, quomodo intelligatur. nuar 9
23 Vaſallus quod dominum defendere teneatun 6 defendat, amittit feudum, quomodo intel 3
24 lIgnorans conſentire, nec delin
præ ſumitur.
27 Vniuerſitatis tongregationem requiri alſa A 644
del eto obligetur, de quo delicto intellganm 28 Vniuerſitas quando ex delicto non obligetun 29 PFortificatio aut exterarum gentium iniraaiai do ab vniuerſitate licite fieri poßit. 30 Ex delictis in præſenti non præſumiturianai 1 Delicta quando vntuer ſitatis nomine faiiana tur. ſiue de eius mandato. 32 Vniuerſitas deliquiſſe non præſumiturenu multi, aut fertaſſe omnes ad locum consias cti acceſſerint,& bona rapucrint, aunn rint, G nu. 33. 3 4 Statuto ſtante, quoͤd Villæ teneantur eorunian cuſtodire,& damna emendare, nontea de damno de nocte dato, aut in gentumulinan
5
a
DECISIO CXXNXVIII
De vniuerſitate, an,& quando delqn cenſeatur,& de delicti ratihabitione tact, gratia mediante pecunia impetratarslin te, ac vt vniuerſitas ex delicto obligetusm quiratur conſilij congtegatio& delibeait
NNO 1529. wn. loco Creſcentnti di Comitem Raui
— Auere aut pataen„rni(ollil 25 Delictorum noctis tempore tommiſprunizun alodermi Gomt
1 Hxci⸗
4 1 ₰ omun0 f icgius eanang adlibejli vnuntu utba haich 1 lp dlguli dub, enndem m dgebeal,
ſl
omimun n e, umitene. ecelloribus.
Urls ag quarle 2i rum 9 3 M 1 Riat. dominicalium (rells, djc
Vauonbubyt nisaciicauſæ, AmatonbusV 4 mnuſquiſqN t em relciberet, mulquicqlit ſan gäns marnus, ſtrb m t dlal adeuſare nouit dercodetenil⸗ aDuciſcribencss ſtunauiquasar-
arluturasc ltudinbparles renxinnd 1 Lurrtturitacin reagat Comes- ſem quia omäit, Wclles ineocon⸗ nex ratiſout epropolta re⸗ düne enuncan iguert Vniuerls
mt damna e vecarciteteneatur
rCtum ædiHea tem an dictis con⸗ wanonübus,& gie, ion buspradecel- bun ficiatur N mus Comer-deo heddios duos bs unum dſcu⸗ dendoseritimam Jexiſorumaluu danedegendeat i drelnonLlosd ummima upr maltcbedice⸗ be emde 8 daa fmmraimmw N ll
d eorum vtilem du Jnecnon vxorem
familiã occiderun
pilarunt, qua omnia vniuerlſtasipte ſcentini ſecundum ea, quæ à Modernol- mite proponuntur, inde rata tamact quam facto habuiſſe dicitur: cuiusnubi tionis, necnon rebellionis(vt proponii ſubſecutæ prætextu, petiit Comesdii vniuerſitatem condemnari ad relebii⸗ damnorum paſſorum culpa,& fadis
uerſitatis, ac ad conſtructionem cal
domus fortis exuſtæ,& declarari po miti licere Creſcentinates delinqun à loco Creſcentini ad Caſtrum zuün nuarij ſeparatæ iuriſdictionis, üc dem tamen vaſallo tranſducere, ſlin compelli ad ſolutionem quatti uu compoſſitionis factæ per dictam rau ſitatem occaſione prædictorum dele rum, cum quondam Illuſtriſsi
1. tquonchml
d rc duonceml,
lüme ren bpor chnqu⸗
dann 1 ribetn amin Daxicculan
9 1 Vlulue g hhl) 17 M„
iamiada de kiule Nadica 4 A veinodee gend
ſecenrnat Alderlienul . AMA tor u
de 1 0dt
cſrnüro Kei la)g dii(on d l Deci danebi. 4 c h.umerd „ h bCDl V eriptum eld i mlegan oexaminar düda He
dao S m m. ds teten g nin deka
4
Hh.
Non. G Wälndt⸗ 1 Ktascm g
4:
ae ie he conl Nraa dd 4„ onlo c9., 1CKhh ſpotelt Pe, rceda hlanls aclun M 4 trand. 1 den„.. N. p

danea 84 Puce dicti loci ſupremo dOminoe Eadi. weeſenteras Ad entibus ſyndicis ſeu Prtuaatget ne mniefſan en niuerſitatis, eandem in nihilo de ä 6 tont tand 1 quo condemnari ad petita damna debeat, enmaen ee neque licere domino Comitialiquos Ore⸗ Jaſalaaai mun. 8 ſcentinates trahere extra territorium Cre⸗ amm ſcentini,tam ex iuris communis diſpoſitio- un ne, quam ex forma conuentionum, ſeu aa tranſfactionum initarum, cum Comitibus reſun r. 1 i iplius Moderni Comitis prædeceſſoribus.
ohuth ngegc Nullumq́; quartum denarium ex iuris Cel ohlgnun eg 8 communis, vel decretorum dominicalium Pet tquantoe 3,p diſpolitione deberi. Reſcripſit ſereniſsimus
1 DuxSenatoribus, vt perfectis actis cauſæ, An votum vnufquiſque eidem reicriberet, dele aneſni im quod munus, vti ciuſdem ſacri ordinis uestueunef an vnus, recuſare non potui: deirco Sereniſ- mücfis rf 3 ſimo Duciſcribendum exiſtimaui, quas ar⸗ da bitrarer futuras eſſe ſuæ celſitudinis partes Ciiacceſſernt, Gll 6 pronunciandi. nut C nuzz. Quxritur itaque, an iure agat Comes? dtetuo ſente uad Veruùm, quia omnis difficultas in eo con- a ſocire, G dumna anen fiſtit, an ex ratihabitione propolita,& re⸗ e damno ee nodde ii an bellione enunciata, deliquerit Vniuerſi= tas, itavt damna petita reſarcire teneatur dECISIOSh ac Caſtrum ædificare? item an dictis con- . uentionibus,& tranſaction bus prædeceſ- De wniuetſtete en u ſorum afficiatur Modernus Comesrideo lerturede delicſ ir predictos duos articulos tantum diſcu- aatia mediante pecu 8 n k,. A ad minelltas e L tiendos exiſtimaui, cumeꝝ iſtorum abſolu-⸗ litarut onfllj conge pl. tione dependeat decilio reliquorũ. Quoad 1 primum, itaque videtur prima facie dicen⸗ I dum, D. Comitem rectè agere, cum eius betitio videatur iuſtificata ex precibus no- mine prædictæ Vniuerſitatis quondam ll- luſtriſsimo Duci Carolo porrectis: in qui- bus ſateri videtur, ſe tam in particulari, quam in vniuerſo rata habuiſſe prædicta homicidia,& alia delicta, ea nocte perpe- 1 1trata,l.cum precum. C. de liberali cau.& 1.2. arunt, quzommſ uu* C. de inſtirutio.& ſubſtitut. t quod proce- ntin ſecundumeſ in dit, etiamſi preces eſſent ſubreptitiæ, Deci. te proponuntul] 1 conſi. 74. in princip.& conſi. 534. numero amn ficio habultfe—n quarto. Chaſſa. conf. 46. colum.z.& etiamſi nis necnon eebell 2 6 relcriptum eſſet reprobatum, Abb.& Fel. ſecutæ pfætextu 5 in cexaminata. colum: 2. in ſin. de Reſcri. uerſitatemconde e in quos refert& ſequitur Capicius decit. 7¹. norum paſſorſ s"i num.l. Comprobatur etiamagentis inten⸗-
5
mult aut fernaſſeo
7 2 len
— —
rats, acadcon 20h doex gratia,& indulgentia ſubſequuta, ds ſorti exuſta Siece ꝛ mediante pecunia, I ex qua etiam delicti mu? M
eſcen ars t Confelbio reſultat, l. Athletas. 5. fn.& l. ſeq. Creſcentini⸗ ſtr dehis,qui notan. infam. c. Venerabilis. 9. 90 iæ iu o untenim.& ibi glo, de electio. Socin. conſ. arij ſepan Fall ur⸗ 4 u.x vol.z. Curtius Sen. conſ. 50. col.21. 1d 9 verlic. quodecimòͤ probari poteſt. Faciunt
„'.. 8 npell fack A2 4⁰%.(Slaperglo. Bar. Bal. Klalinl.tranlige- lonls s„.—.
ol one 2 de e.C. de manſact. vbi tranſigens, vel paci⸗ occall 3 lui- um G 5 91(
bECISIO CXXXVIII.
243 ſcens de delicto pro eonfeſſo habetur. Ne-
uiz. conſi. 68. num. 12.& 13, poſt Cepollam conſi. 21. colum. 2.& hæc confeſsio, de qua
in dictis precibus, t licet extraiudicialis fuerit,& abſente Comite facta, attamen probat contra ipſos confitentes, etiam in- ter alias perſonas, c. per inquiſitionem. vbi Ioan. And. Inno. Abb.& Im. de elect.& in c. fin. de confeſſ. Crot. conſ. 1o2. nu. 2. Guid. Pap.q.254. laſ.in l.cum te tranſegiſſe. nu.12. C. de tranſac. vbi ait confeſsionem in ſup- plicatione Principi porrecta factam, etiam abſente parte plenè probare, idem dicens de confeſsione in libello iudici porrecto abſente parte, quæ plenè probat: Bar. inl. certum.§.ſi quis abſente. ff.de confeſſ. in l.z. in fin.ff.de iure fiſci.quem ſequitur laſon in §. ſi minus. num. 4. Inſtitu. de actio. cum ab ipſo Comite fuerit acceptata, Pariſ. conſ. r. num 14. voOl. 3. poſt plures per eum citatos: quod maximè procedit, quando non ten- dit ad obligandum confitentem alteri. Sed ad probandum aliquid, ex qua probatione abſenti acquiritur obligatio: Angel. in au- then. de hæred.& Falc. 9. ſi verò expreſsim. colum. 4. verſ.& ex hoc patet. Hyppolit. in rub, de probatio. numer. 95. poſt Angel. Felin. per eum relatos: idem Felin, in c. ſi cautio. colum. 7. num. 28. de fid. Inſtrum.& dicit cõmunem opinionem Aret.in conſil. 60. colum. i. in prin. poſt Bal. quem refert inl. generaliter, in fi.in 12. quæſt. C. de non num. pec.& hoc eſſe ſummè notandum, di⸗ cit Cotta in Memorali, incipien. Confeſsio facta abſente parte. poſt alios, quos ibi re- fert, qua ratihabitione probata, perinde eſt, ac ſi vniuerſitas ipſa mandaſſet fieri prædi- cta crimina, I cum in delictis etiam locum habeat ratihabitio,& mandato compare-
tur, 1.1.§. ſed etſi cum quis. ffl.de vi& vi ar-
mata. c.i. de homic. in 6. c.cum quis, de ſent. excommunic. in 6. c. ratihabitionẽ, vbi glo. de reg.iu.in 6. l. ſemper qui non prohiber. ff.de reg. iu. vbi Dec.nu.8. pulchra gl.inc. fi.de iureiu.concordat l.qui patitur.ff.man. ſed ex delicto propter mandatum tenere⸗ tur vniuerſitas erga Comitem agentem, qui paſſus eſt damnũ, Bar. in l. nõ ſolum.§. ſi mandato. nu. 9. ff. de iniur, quẽ ſequitur
Sal.in I. non ideo minus, nu. 24. C. de accu.
per illum tex. Dec. conſi. 221. colu. i. verſ. ſed
tamen. ergo idem dicendum eſt in ratiti-
catione, cum æquiparatorum eadẽ ſit diſci-
plina, vt in terminis ratihabitionis: ita de⸗
cidit Oldra. conſ.1ꝰ⁹. num. 7.& 8. Sal. in d. l. nonideo minus. nu. 25. de accu. dicens fratũ
habẽtes obligari ex maleficio cõmiſſo pro-
88 3 pter
e
1 I 15

SENATVS PEDEMONTANI
ter ratihabitionem, d. l.l. in princlpio.& d.§. ſed etſi cum quis. ff. de vi& vi arma. uem refert& ſequitur Socin conſl. 28. co- Ium. fin. verſ. ſexta concluſio. volu.primo. Boſsi. in ſuo tractat. titul. qui banniri poſ⸗ ſint. numer. I. verſic.& ſufficerer ratificatio
poſt Felin.& retin.in locis per eum rela⸗ tis, quibus adſtipulatur doctrina Bart.in l.
G aut facta. 9. fi. nu. 10. fl.de pœnis. dicens t ra- tihabitionem ſubſequutam ſufficere ad pu- niendum,& obligandum vniuerſitatem, quod latè proſequitur laſ. conſ. ¹39. vol. a. poſt Anch. conſ..
Nec obſtare videtur, quod dicitur, ean⸗ dem ſolemnitatem in ratificatione actus requiri, quæ in confectione requiritur, l. ſi vt proponis. C. de nupt.l.nuptiæ. ff.de ritu nuptia. Deci. conſi. 532. numero:. Aretin. conſi. 2⁷. colum. I. numer. 2.& quod in co- mittendo delictum requiratur decretum ordinis decurionum, Bar. in l. aut facta. co⸗ lum. fin. ff. de pœnis. ergo pariter in rat fi⸗ catione interuenire debeat. Quia prædicta locum non habent in delictis, quę commit- tuntur in omittendo, Salyce. in l.. nume. 3. C. de ſedit. quem refert& ſequitur Felin. in c. dilectus.z. num. 7. de ſimo.& c. cum o- mnes. nu. 32. de conſtitutio. Iaſo. in l. ciuitas. nume.4. ff. ſi cert.pet. ſed ex dictis precibus dicitur, conſtare ipſam vniuerſitatemrati-
7 ficaſſe delicta, t quibus reſiſtere tanquam ſubditi debuerant, Bal. inl. verum. nu. 3. ff. ad l. Pompa de parricid.& in 1. I.§. occiſo- rum. ff. ad denatuſconſ. Sillania. Felin. in c. quantæ. nume. 4. in 2.& 3. limitatio. de ſen⸗ tẽ. excommunica. At, cum nonreſtiterint, deliquerunt in omittendo: ergo non eſt neceſſaria vniuerſitatis conuocatio, vt cõ- cludit Carrer. in ſua practica.§. circa quar- cum. nu.348. poſt Capicium deciſ. 130. nu. 69. dicens, quòd ſiciues vident offendere officialem,& non defendunt, ciuitas tene- tur, nec requiritur conuocatio communi- tatis: debebant enim Creſcentinates ſtatim cum ſciuerant perpetrata delicta ſaltem ꝓ⸗ teſtari, quod non conſentiebant, argl. ſi fi⸗ liusfamilis, cum concord. in glo. ff. ad Ma⸗ cedonia.
Non etiam obſtat, ſi dicatur, non appa⸗ rere prædicta delicta fuiſſe commiſſa no- mine vniuerſitatis: ideo non nocere ratifi⸗ cationem, c. ratum, cum ſimilibus de reg. iur. in 6. Quia cum die ſequenti introdu- xerint gentes exteras in locum:& in eo ſe fortificauerint, præſumitur, quod vniuer-⸗ ſitatis nomine omnia facta fuerint: ita te⸗ net Cardi. in clem. I. col. 8. verſicu. in contra⸗
:. a tee3 l9,eg dI,& rium eſt, 8 Pœnis, Aretin, conſ trcih araxut nnum lun, 83*.19),Cg* 42„ ulleg. antepe. verſ. dico, pro concor disS wum4 F nnüſchiu 5 1 hbe 42
*N lvenr oad Præuud prin 1 n
. 7, 9 4—ll etlamſi di zdloh 4— etem ſio r⸗
poteſt reſponderi, t quòd qu cium ipſius ratificantis valet
nomine non ſit geſtum, 1 ſtfundun 4 ndükargrl en anſturte 4.*NAl. 39. 1 7.1 i⸗ de pigno. quemad hoe notat Caono: unuf delävacqui⸗ ſemper qui non Prohtbet, numeroxn, mus pu, bmol reg. iur. Gramma. deciſio. 103. num 8 alſend, 5 Aa lumn ge ſicul. ſed quoad præiudicium. Tinaꝗ 4 ldemie dC etanſact tract. in verbo, Lignaxgier. 9. glo et uwelqu? pond 4 col.? „H.n’o“, win conl4² CO.2: & faciunt, quæ notat Purpur,nllat daaten nc 1 c ſeruum. nume. uj. ff.ſi na ndo 15, omel e,..
dum, vbi inqui A o ſpien . aquit, quod poſſum niien aryeldio 8 lba fänmc. 1
geſtum non nomine meo le ſeom ach 1 15.. 1 N. dele aexquibus extraordinaria,& ſubſidiaria. mnom. 3 ſi 3 den „ e zturdcendum, Non obſtat, quod dici poſſet fenna aapreßh wicebatut dato poſt actum conſumatum, enan 11DCehh ... T, ratihabitionis, quem non obligii em& rres dum Alex. in additio. ad Bart. in in runyeiis e ncemmandam, 3 ourariw ro pro vnilerltate 1 per eum relatos. laſon inl. quoma ſamelet- am(oniis itentio⸗ 135. ff. de fluminibus.& in addito, ngoaiarn tbwsaciis prout ſtant, .. 32. 1 4- b e6 6. cium in d. l. ſemper, qui non peona rnkat R qulegtim mitcatio verbo, Delictis. ff. de reg. iur Quin aruitan, nqydem ex pradictis eſt differentia inter mandatum drti Tus, K lübſecut, cum ex eis tionem: am licet mandatum polt a3 Ineu an alqun mölfcatio ex- conſumatum nò obliget, vt ſupndes lue pracedentiom delicio- eſt, attamen ſecus eſt in rat ficauionepſſr,qux pobt pl vniverſttati: 1 2 1„ 3. ¹. delictuita expreſſè reſpondet Alexang ze(atentat ſopplcantes A⁴ ng.in J. lulianus. colu. i. verſiculo&’ ubuni ſmim perpetra, ſed nar- dit. ff. qui ſatiſd. cogan. quod cicteſeſ'“nquodſquod yſlſupplcäis um derepe imitatidòne,& declaratiretſtenunc&in meiuim conuergt' fe⸗ §. ſed etſi cum quis. idem etiam dcttpunt,& Ci ammberunt enn deln 13146. nu. 14. volu. 5. Accedat, q prati duenibu da pbuiie videnrur gelheper delictorum ratificatio inducitut an los oran, A celnguents LK lione ſubſequuta, de qua dicitun pronnen verhun, deru, de uj etiam dictis precibus, in illis veri ure inrsn pna 6 craſtinum mandauerunt captum
raulicann
S’
1
petiionem lle com⸗ dichm vnicetlita⸗
—
3 em,& fclonem im Prtet d,1 99 d dd 19, l If — dlle,devi Vlarmah
exteras pro cuſtedia loct,& ſeſeinai un ine fiprvenpnore une g 4 fortificauerunt. Ex quibus diciturun c.e nefma Peennsan & probata rebellio in d. comitemunm. ſeauaudt 10 conſi. 9. in fin. volu. 4.† quæ, cmtt Ha 1 aueinnn üi cauſam ſucceſsiuam obligat vniuetſhi Rnuidh luris an nüfſd nec requiritur congregatio condii, mmnias dile d e eamuß p in d.l aut facta. 9.fin. num. 10. Candmi uwen nermir mi clem. I. colum. 8. de pœænis. latè Canci nelatg, zinmantotäuſe ſuprà citato verſi. ſecundò limita ande tanodch wtantur gat omnes Doctores ſupra addusi dce, Slcg„ elemn he,
Afflict. in conſtitutio. Reg. libroſit t3 a- 15. cui addo eundem Affiictum deliſ Wi alcon degubur Pariſ. conſ. 21. nu.33.& ſeq volumie ii un din meerg conſi8. num. II. Hiero. Gigantemduct Wla alun(obſ
rebelles etiam tempore, quo fuerums a Kan utunem 1 dicta homicidia, incendia,& rapina A dali pœntt 1 3 mendzre ere
mate!

cepe dedn, pECISIO CXNXXVIII
A 1
ſon eoncludit d. conſ. 39. verſic. nec ob⸗ at ſiat. volum. 4. per doctrinam Bartoli,& nteg à N Ang. inl. ſ ventri.§. coram. ff. de priuileg. reditor. nper quinon da0, beaon obſtat gratia ſiue rem ſsio—eiiis eur nonpr un e facta: f quia per illam non cenſetur re- „Mamma. e Aden miſſum ius parti offenſæ ex delicto acqui- W tum, l. venia, in fin.& ibi gloſ. Bartol.&
4
1
traordinaria N—! 4 inara d A de offic. delega. ex quibus Non obſtat qu a, pg. fgereo. num. 5. SOitierdelcga e
ſt22 to polt actum co 1rIar
lihabitionis J aun præfati D. Comitis petitionem iure com-
d DlllS, ue 1oh&—— dic... ſit. Im Z probatam ropterea dictam vniuerlica Iime AeX,In addit prob* P P
mm temad petita eſſe condemnandam. Sab Incontrarium verò pro vniuerſitate di- 0,lg aLq, citur, non eſſe probatam Comitis intentio- 8 iuninb wi nem, quoniam ſtantibus actis, prout ſtant, rd. lempeſ nn. non conſtat de aliqua legitima ratiticatio- Delicti. gu ne vniuerſitatis, non quidem ex prædictis aſtetentlainter aRau, precibus,& gratia ſubſecuta, cum ex eis dnem: nam licet 1a*um, nonvideatur probari aliqua ratificatio ex- nlumatum nõ 0 a2i, preſſa, ſiue tacita præacedentium delicio- zitamenſecus& a atn rum, quæ obeſſe poſsit ipſſ vniuerſitati: lctritaexpreſlet Mun non enim expreſsè fatentur ſupplicantes ng.in lLlulianus, Teanh rata habuilſe crimina perpetrata, ſed nar⸗ teſt. qui ſatiſd. co 1enutte rant, quod ex eo, quodipli ſupplicãtes tam n.pro limitation] 3⸗ dek coniunctim, quam diuiſim conuerſati fue⸗ ſed etſicum quis Miar runt,& colloquia habuerunt cum qeline 46.nu.14. volu. a4 dn, quentibus, rata habuiſſe videntur Leſtapet lchorum ratic tGm dictos homicidas,& delindnentes, Ne lc ne ſubſequuts, aul improprie, teum verbum, videtur, de fui 4 7, a natura improprietatem,& fictionem im- 20 dichis precij 4 portet, d. l.l.9. deieciſſe. ff. de vi& viarmata. ltinum mancau Mtih Barto. in l. ſi is, qui pro emptore. num. 5. fl. ceras pio cuſtod f 4 devſucap. Felin. in c. vt famæ. de ſenten. ex- ificauerunt.Ex auth commun. Quinimo, in precibus prædictis probata rebellit end expreſse negant vniuerſitatem in aliquo nſihy infin. vc. ig eliquiſſe, vt in illis verbis, Quamuis ipſa ſam ſucceſsiuam r uε cõmunitas deliquiſſe nõ cenſeatur. Item in requititur com: Pir illisverbis, Quarenus vniuerſitas deliquiſſe Laut facte.9fin vola comperiatur, quod tamen non arbitrantur, nI. colum. d.de de sn quofit, vt propterea non obſtet l.cum pte- cum. C. de liberali ca. cui poteſt etiam re-
. 1 ra citato verſi.r Sdolsc ſonderi vltra alias limitationes, de quibus
rem ratam laber 2p
reum relat
₰ „ .
Mftr Im 1l rbA 9;,
1
omnes Docig e eunnt 9. 1 gich in conſtitut ceglh⸗ der Riminaldum inl. conditioni, in tertio Kdri votabili. C. de inſtitutio.& ſubſtitutio.& (conl enuz Seyahn dind,9.ſiminus. colum.*. inſtit. de actio. 1 11. co 06 ri limuan, non habere locum ante litem con-⸗ nſizd.numal lde Ä 13 teſtaam: fquia tunc narrata in libello ſiue . maieiin ll—n linn Precibus non inducunt probarionem, ſiue zexqvo in cral e3 ämt confebsionem, cum pars poſsit pœnitere,
4/ el unhc 1-„. 1 oco, eire runke ſe conigere, ſeu emendare, ante litem m e, Alä8 elles ehn d 1ds, 4 homicl—
244 conteſtatam, Bald. in authen. qui ſemel. col. 2. C. quomodo& quando iudex. Socin. conſ.A1. colum. penult.& conſ.: 44. colum. penult. verſicu. præterea non præiudicat, polt Bart. in l. ex hac ſcriptura. ff. de donat. & allos per eum relatos. Portius in ſuis commun opinio. concluſ. 13. lib. i. limita. 4. poſt Purpu. Alex. X alios in locis per eum relatis: quorum tam en Aum limitat pro⸗ cedere Felin: in c. ſign ficaibus. col. 8. verſ. fallit octauò, de lbel. obla. in verbis narra- tiuis ſeu enunciatiuis: fecus, in verbis di-⸗ ſpoſniuis, quia tunc dicit confeſsionem re⸗ uocari non poſſe, niſi probato errore, l. er- ror, cum materia. C. de iur,& fac. ignor. quæ limitatio fuit Alexandri, in l. eda, in primo nota. C. de eden, quem tamen im-⸗ probat,& bene iudicio meo, Curt. Iunior zbi num. 34.& ſequent. vbi latè hune arti- culum d ſputat,& maxime, vbi verba nar- ratiua ſunt neceſſaria in actu, de quo agitur, argum. l. optimam. C. de contrah.& com⸗ mitten. ſtipul. Portius in ſuis commu. opin. loco proximè citato, limita. J. poſt Dec. Ma⸗ via.Socin.& Iaſ.n locis per eum relatis. Et faciunt adducta per Carrer. in ſua practica, in principio. num. i21. verſ. limitate niſi fuiſa ſet reuocata.& per Felin. in c. de hoc. num. J. de ſimonia. cum ſtaque proponatur, reuo- catam fusſſe dictam confeſsionem ante li- tem conteſtatã, quiavniuerſitas in hoc iudi⸗ cio negauit propoſita domini Comivis,& ſe deliquiſſe: ergo ſuper ea fundamentum fieri non poteſt.
Reſponderi etiam poteſt, dicias preces fuiſſe de dicto Anno 15 29. porrectas extra ĩudicialiter reſpectu fiſci Ducalis, non au⸗
14 tem reſpectu D. Comitis, t quo caſu eidem
prodeſſe non poſſunt, I. fin. ff. de interrog. actio. iuncta regula C. res inter alſos acla, &c. late Hyppol.in rubr. de probatio. num. S0.& ſequen.& in additio. ad Guido. Pap. d. quæſt. 254.
Nec aduerſatur, quod idem Hyppol. di- cit in d. rub.num.S5. quia in caſu noſtro ex- huiuſmodi ratificatione non inducitur pro⸗ batio alicuius actus, ex quo poſsit acquiri obligatio abſenti, vt ſuprà dictum fuit,& inferius clariùs demonſtrabimus: ex qui- bus etiam patebit, non obſtare dictum lJaſo- nis in d. l. cum te tranſegiſſe. numer. 12. C. tranſactio. Non mouet cap. per inquiſitio- nem, de electi.quia, vt dicit ibi Abb. colum, penult. verſic. item limita. quem ſequitur Felin. in c. at ſi clerici. num. 6. de iud illud procedit, vbi agitur criminaliter. ſecus, vbi agitur ciuiliter, vt in caſu noſtro.
88 4 Non

6 ENATVS PEDEMONTANI
in tribus caſibus petens veni tur fateri delictum. Prim cium,& non ſolemniter petatur,
Non etiam obſtat, quod dicitur, huiuſ- modi ratihabitionem probari ex gratia me- diante pecunia, l. Athletas. 9. final.&c 1. 5 quent.ff. de ijs, qui nota. infam. Barto. Iaſ. in d.l. tranſigere. C. de tranſactio. quia intelligi debet, quando pecunia ſoluere⸗ tur in caſu, in quo prohibita eſt tranſactio, ſecus, quando ſolueretur in caſu, quo eſt permiſſa, vtputa, in caſu exigente pœnam ſanguinis, vel aliam ſimilem grauem, pro- ut in caſu noſtro, ſi vniuerſitas deliquiſſet,
15 tœum propter rebellionem prædæ dari& ſolo æquari poſſet, Belin. inc. dilectus: el. 2. num. 4. de ſimonia. imò pro crimine læ⸗ ſæ maieſtatis commiſſo nomine vniuerſis tatis poſſent ſigulares perſonæ decapita- ri, Alexan. conſ. 13. num..& 10. volum. 6. Felin. in c. grauem. de ſenten. excommun. Brun. d. conſ. 28. colum. z.& dix imus ſupra deciſſo. num.z. Nam tunc ex huiuſmodi ſolutione non Induceretur confeſsio, argu. 1.I. ff. de bonis eorum, qui ante ſenten. mor⸗ tem ſibi conſciuerunt. Ita expreſsè Alberi. Bald.& Salycet.in d.l. tranſigere. colum. 2. & penult.& Paul. de Caſt. num. 7. Vel re- ſponderi etiam poteſt, legem illam intelli⸗ gi de tranſactione, quæ iit inter accuſato- rem,& accuſatum ſine licentia iudicis, ſe- cus, ſi fiat cum ſuperiore, vel de eius licen- tia, Paul, de Caſtro ibi. num. 2. Præterea at- tenta forma ſupplicationis, in qua negatur, expreſse vniuerſitatem deliquiſſe, non po- teſt quicquam contra ipſam inferri, nec Io- cum habet diſpoſitio dictæ legis tranſigere, ſecundum Alexand. ibi in fin.& laſonem. num. 20. Abb. in c. cum ab omni. colum. 2. verſic.in gloſ.I. de vita& honeſta. clerico. Feli. in c. dilectus, el primo. de ſimonia. pul⸗ chra gloſ.in d.c. venerabilis. 9. ſunt enim. in verbo, Poſtulauit, de electio. per text. in c. final. diſtinc. ã. dicens, bonarum mentium eſſe culpam ſuam agnoſcere, vbi culpa non eſt, Felin. in c. Apoſtolicæ. colum. penul. in
16 fin. de exceptio. ¼ concludens, abſolutio- nem aliquando peti ad cautelam, licet quis excommunicationem non incurrerit, poſt Bartol. in l. decem. num. 7. ff. de verborum obligatio.& in terminis veniæ impetratæ: idem Felin.in c.literas.colum.4. num.o.de præſumpt. Alexan. conſ. 70. colum. penult. num. 10. lib. I.dicens, poſt Ang. quem refert in.fi. ff.de prætorijs ſtipula. quòd ille, cuius
miſericordiæ, vel gratiæ me commiſi, niſi mihi gratiam, vel miſericordiam faciat, de- bet me in priſtino ſtatu reponere, Abb. in c. exhibita, in fi.de homicidio. vbi per illum
tex.& poſt gloſ.& Hoſtien. affirmat, quòd
V eius nomine geſta:quod requirſtuxal
X ſ. 0, 1 extra ud c
89 4 9 »Oecuns Tceto 2 quando ad cautelam petitur. Terti th en Alwon deogun Äna- .„ ⸗„.. all! 3 petitio conditionalis, vtputa, ſ dir d umrandegupn, conmil⸗ „ 1 3 ſoſhalee, puto hocfeciſſe, ſed ſiin aliquo deli f Ju delciu lautem .„— 8 Il, pr ic! 1 to veniam: tunc enim nõ fateturdelian ſmgo tſuonomſht“ dd unquam .... N' 9½ 5 O bom 4„ & in tracta. de crimine læſæ maieſt. nce n füetiu 3llm, lont
auctore. õ. penult. num.). poſt Romanin dir conta ilm ur tunc
1. in principio.& ibi Klex.inſecundan mwuum gruſ 1 1 habeat, ff. de oper. noui nunc. laſon Indl detsf Nrcenn.ui dogue num. 50. ff. de verbo. obligat. poſt Bana a wod dehu valitatem Alex. ibi Hyppol.inſua Practica,inſedt vobat ktim, ene genter. num. 180. Pariſconſ-numah 3 undocueg 4 bene latam, 4. Afflict. in tit. ſi de feud. fue. cont m niſcä nonue Lnalem & agn. in 9§. naturales. in 4. not.& niiga lskremrtt” haut nu ſintregalia. in verbo, Et bona commun kiaC.nbiwie Iuner crimen læſæ maieſtat. verſ. an auteman amde erten urh 8 quens. num. 146, Itaq; cum in ealu ſpm nam detegiln” hi uim dir ditionaliter venia petita ſit, ex eamanli leberranckcon ung ühe 1t tat confeſsio delicii. later., N fiem mnsine cum
abckcnten eNchn exwensderagtm nnine,& comnb Matl obſeruafe’be Inate præſumy n henexcommun uoinverbo,Ratint ſammeſſe dicit, M
Cæterùm, dato eitra veritatis n cium, quòd legitimeè conſtaret, vnui tem Creſcentini rata habuiſſe pradiaia licta: adhuc tamen dicendum eſt dicm niuerſitatem ex huiuſmodi rathabiua non obligari erga hæredem intetfecdonn quia non conſtat, prædicta ciimmti commiſſa nomine vniuerſitatis, necq
pſa vnimerſitas ea rata habuen,m eoimteraieini anonſao nominu
vt ex huiuſmodi ratilnabitione indinſtumquis invenhn obligatio, quia non ſuffcit, quòdigiſineicommun nenn nomine vniuerſitatis, cum illa pobm nniled minus care, tanquam ſic geſta:non autemuun iſtenäum Alaan geſta nomine vniuerſitatis: ita Bas udenruſe r inl.. num. C. qui admitti. gloſco= ai ptélerulm ter approbata in l. 1.. ſed etli cumc enin Wima) verbo, Ratum. ff. de vi,& viarmum eiclvit ibi ſequitur Bartol.& illam ſingulaun h ennf. cit Angel. inl. non ideò minus. Cdess nnaüler w & ibi Bald.& Salyc. num.3. Balenld hnnnen dolt uare.. poſt liæc. colum 5. verſic. decm Mdh
—
4 50
tio quæritur. ff. de offic. proconluuii meitenet gati. Paul.de Caſt. conſ. 423. num d ni con quent. volum. primo, ſecundumin an lüfnnnug nem Papienſem, Corne. conſaut nt pr Mni volum. 4. Hierony. Tort, in conſif a bu eun ſilia Butrij, num. 3. qui Doctoresſ 5“nähen tur in ratificatione vniuerllatisb d ſnuah Clem. prima, in verbo, Rata‚de ema daoneudn reriin ſua practica in9. circa igiturte,
cie nn 2 num. lo5. Angel. in tract. de malet 1 h. Kn e
bo, Et Sempronium Rudolph. u Aretin. conſ.165. col. 4. Dec. conſ
3ero, eaaaps 3e 2.& 3.&e in d. 1. ſemper qui nonpl zeltl aben d
.. 6 1 numer. 10.& Ii,& ibi Cagnolnum 9
n6. Kibi goſ ereloltante ex lone ſequuta, win c afferte. mincgrauem, winluoreper⸗ nu 6k.vbiiſtad ſecos ime poli ur, etiaml rati⸗ 4' wgolng ind. momine deſen⸗ dtalycet ndh. *„ ¹ adeaccuiqudd geltumnomi- M ploacdu ge⸗ nomige llids
— /22
9. dll.quo⸗ V Äl dopilig i Decdd cond. Maierltatem
— — —

o,e
lide ag⸗, n. in H.natural': egalia in veb enlæſæ maieſt 1.num. 146.l
lüean
naliter venia i3(ta ontelsio delici xterm, datd a vei „quodlegitin 2* altan Cteſcentini ra at vilh adhuctamen aeindun erſitatem ex ll s nodt lobligariergah na emu anon conſtat, aa lichun miſſa nomine ra elltar vniuerlitas ed: ækhen snowine geſtat Pürn ex huiuſmodi † acblüntc igatio, quianot t cha mine vniuerſia=mil
tanquamlicg= ona
he
Sal zd biald,KSaſt män Föhebüche
2, poſt hrxc cq as pit 3 *9 3₰—. rad, quærttur. ft. dé 3,nns . Paul. de Catt,—.4)0
1— nd um. 4. Hieron, L 3 Bun nos T
ratificatio ſ 1 rima inv aam ſuapractic acit 5 4 el,i Zade,
105, Ang n Jbe t det 3
Sjad ſciendum aliquid fuiſſe
DECISIO CXXXVIII.
tey. zut. Petrus de Anchar. inc. ratihabi tio- nem. colum. ꝛ. in fin. verſic.ſecundo quæro d dereg. iur. in 6. dicens poſt gloſ. quam re- an fert in d. l. non ideò minus. quòdratihabi-
tio mandato æquiparatur, quando quis ra- tum habet delictum ſuo nomine commiſ- ſum, prout ſuo nomine factum eſt: ſiautem
non, vt factũ eſt ſuo nomine, ſed tanquam ) dellcium contra illum commiſſum, forte
ſbimaleuolum gaudet& letatur, tunc ex
hoc non tenetur, tanquam ratum habeat, argu. eius quod dicitur, quod quandoque quis approbat factum, ſed non qualitatem Hactu& quandoque quis approbat ſenten- tum vel latã, ſed non tanquam bene latam, 13 9. falſus. f.; em rat. haberi.& argu. 1. cum jnterdictæ. C. arbit. tutelæ. Felin. in c. mu⸗ leres. num. 4.de ſenten. excommu. per tex. inc. ratum, de reg. iur. in 6.& ibi Philippus Pranc Bertrand. conſ. 200. num. 9. in fi. vol. 3. melior text.& ferè in termmis inc. cum quis, de ſenten. excommun. in 6.& ibi gloſ. pen. loquens de ratificatione reſultante ex receptione,& communicatione ſequuta, Bal. in dl. obſeruare.& Felin. in c. afferte. num. ll. de præſump. Innocen. in c. grauem, de ſenten. excommunic. Firm. in ſuo reper- torio, in verbo, Ratificatio. nu. SI. vbi iſtud verum eſſe dicit, iure fori, ſecus iure poli. quia eo iure ratificans tenetur, etiamſi rati-
ſicet non ſuo nomine factum, glo. ſing. in d.
e cum quis. in verbo, Tuo nomine, de ſen⸗ tenexcommun. in 6.& dicit Salycet. in d. l. non ideò minus. num. 4. C. de accuſa. quòd
geſtum nomi⸗
Non obſtat, quòd etiamſi non appareat, enmina fuiſſe commiſſa nomine vniuerfſi- tatis, nihilominus communitas ſibi præiu- dicauit,l.ſi fundus.§.i. ff. de pig. Quia huiuſ- modi præiudicium non operatur, vt pro- pierea poſsit vniuerſitas ex ratificatione
odligari,& conueniri, Bar. in d. 1.1. 5. fed etſi cumquis. ff. de vi,& vi armata.& in d. l. ſi
funaus Ha. num. 1. ff. de pigno. Salyc. in d.J.
nonideòminus. num. zt. C. de accuſar. Phi⸗
ppus Pranc. in d. c. ratum. num. z. Dec. in ; emper, qui non prohibet. numer. I1.& conſa1nuw.2 Pelin. in c. ſicut. el 2. col. fin. velt kalli primo, de ſimonia, Pręterea illud,
245 quod dicitur, ratificatſonem non geſti no- mine alicuius valere in præiudicium ratifi- cantis, verùm illud eſt in contractibus, ſe- cus autem in delictis, ſecundum Petrum de Anch. in d. c.ratihabitionem. col. 3. verſ. no. vt dixi, de reg. iur. in 6. poſt Cynum: quem refert in d.j.non ideò minus. C. de accuſa.& ratio diuerſitatis in promptu eſt, quia con- tractus non meo nomine celebratus non produxerat ſecum plenum effectum, ideò ratihabitio ſupplet ilium defectum, ex quo poterat contractus ille irritari: ſed delictum non cõmiſſum nomine meo ſortitum erat plenum effectum,& in eo ratihabitio nihil addit,& nihil operatur.
Non obſtat dictum Ang. in d.J. Julianus, ff. qui ſatiſd, cog. quia debet intelligi, quan⸗ do actus erat factus nomine ratificãtis, alias male loqueretur,& contra regul. d. e. ra- tum.& c. ratihabitionem, de regu. ur. in 6, quæ communiter intelliguntur de rati ca- tione actus facti nomine ratum haben ita loquitur Oldra. d. conſ. 99. ſuꝑra allega to, item requiritur, quod ſimul congregaui
D
tanquam in vniuerſo ratificauerint, Corn. conſ. 224. litera 8.vol. 4. Dec. conſ. 437 nu. 2.& 3. repetito in conſ. 672. Abb. in c. irre- fragabili. num. 3.& ibi Zach.& Ant. Franc. in apoſtil. de offic. ordina. præſertim quan- do delictum non habuit ſucceſsiuam cau- ſam, vt infrà dicetur.
Non obſtat conſilium Iaſ.19. vol.4. quia contrariumtenuerunt Paul. de Caſt. d. conſ. 42²3. Corn. d. conſ. 22 4. Aret. conſ. 163. Socin. conſ.20. inter conſilia Curtij Senior. Hero. Tort.in ſuo conſil. poſt conſilia Buirij. Vel poteſt dici, Ilaſonem nonaduerſari caſui no- ſtro, quia quoad homicidia, incendia,& bonorum exportationem, omnia eadem nocte commiſſa, vt preces referunt„non poſſunt dici delicta habentia tracdum ſuc- ceſsiuum: igitur in eis locum habere non poſſunt dicta Iaſonis,& aliorum per eum allegatorum, qui loquuntur de delictis ha- bentibus tractum ſucceſsiuum.
Quo verò ad alia delicta, inde forſan ſib⸗ ſequuta, de eis non conſtat in actis, necde aliquibus damnis eorum occaſione facit.
Præterea laſon fundat intentionem ſuam,
Primò ſuper dictis Anchar, conſ. 158. num. nI.& ſequent. qui mouerur exl. iubemus, C. de ſacroſanct. eccleſ. quam ad hoc notat,
19 t quòd ex delicto prælati eccleſia tenetur:
de qua materia tractat Pariſ. in c. cum ve⸗ nerabilis. num. 52. de exceptio. Nam ſi ca- piamusl. iubemus nullam, ex ea hoc non probatur, nec in textu, nec in gloſſa: imò
COH⸗
—
—. .—— 7 ——— 3 4 7
—

S ENATVS PEDEMONTANI
contrarium potius probatur, vt ingloſ. fi⸗ nali in fin. Si verò capiamus l. iubemus nul⸗ li. nec etiam ipſa hoc probat, imò potius contrarium, vt in 6. œconomus. iuncta glo. in verbo, Paſſus, vbi prælatus tenetur de 23 facto ſubditi, d. c. cum venerabilis, de ex- ceptio. Paul. de Caſtro in d. conſ. 423. num. 26. Allegat ſecundò text. in c. cum dilectus de ordin. cognitio. qui etiam non probat, imò gloſ. in verbo, Ipſius dolum: ſuper quo forſan Anchar. fundat dictum ſuum, pro- bat contrarium, dum præſupponit, quòd delictum prælati ibi nocebat eccleſiæ: quia totus conuentus ab initio conſenſerat: vel ex poſt facto ratificauerat,& ſic nõ ex facto prælati, ſed ex proprio conſenſu, vel rati- 20 ficatione afficiebatur conuentus: t quibus ceſſantibus delicta ſuos tenent auctores, c. ſi epiſcopum. 16. quæſtio. 6. l. ſancimus. C. de pœnis. 9. quoniam, in authen. vt nulli iudic.liceat habere loci ſeruato.& hoc etiam voluit Anchar. dicto conſ. 158. Tertiò di- 21 cit Anchar. t quod ſubditi, ſeu vniuerſita- tes tenentur reſiſtere dominis notoriè de⸗ linquentibus, alias videntur participes de- lictorum,& eorum vitia venerari, c. quan⸗
tæ, de ſentent. excom. c. ſicut dignum, de 24&c. 1Ignorans enim contemnete non
homicid.cap.ſi quis presbyterorum, de reb. eccleſ. non alienand. cap. admonendi,& c. negligere. 2. quæſtio. 7. ergo multò ma- gis tenentur reſiſtere alijs communicipi- bus priuatis pro defenſione domini, ſeu re⸗ rum eius, ad cuius defenſionem, ſeu tui- tionem iure fidelitatis,& ſubiectionis te⸗ nebantur,& ſic deliquerunt omittendo: quo caſu non requiritur deliberatio con- ſilij, vt dicit laſon in d. I. ciuitas. num. 4. ff.ſi certum petatur. Quiaſtaccurate videantur iura ſupra adducta,& maximè c. quantæ. & c. ſicut dignum.& c. negligere. quæ vi- dentur idem dicere, videlicet, quòd non ca- reant ſcrupulo ſocietatis occultæ, qui cum poſſent, manifeſto facinori deſinunt obuia- re: hæc, inquam, iura præ ſe ferunt reſpon- ſionem propter verbum, Poſsint, quod gloſ. in d. c. quantæ. in verbo, Interpreta- mur. verſic. ſed hoc ita. generaliter inter- pretatur ratione poteſtatis, vt quia delin- quens aliquo reſpectu, ſit ſub eius poteſta- 22 te:& ſequitur ibi Felin. num. z. f vel ad eius officium ſpectat prohibere,& poſsit Dec. in l. culpa caret. ff.de regu. iur.& ibi Cagno. & videtur de mente eiuſdem Anchar. in d. conſ. 8. num. 3.& 33.& ſequent. Paul. de Caſtro in d. conſ.4²3. num. 28. vbi expreſse dicit, quòd ſcientia vniuerſitatis ei non im- putatur, quando huiuſmodi ſcientia non
habet patientiam: quod contingit 1 vniuerſitas non poteſt prohib ⸗Auanio ggone in hercere ad reſtituendum abl le2
in l. nullum. ff. de reg. iur.& Ardaui m
i g 7 4. gell 7, 4 efendere,& non defendit, quod amit urkadöſll A facho erlo
feudum, quia hoc intelligitur, ſ potui in tit. de feudo ſine culpa nonamiuen 1
in ſ inti d en in fin.& in titu. quæ fuit prima cauu b nabir fuo=— ficij amitten. 9. ſed non eſt ali mch Hcus Udeledh
4 5 eſt alia E ekta ennagrirl amplius pro-
3 5 eon enltas Al 1217 aten Ue ¹* iere cum dell⸗ m poter dde r, R t WAp a mlumatz, pu adlent conſ b ien adlin d.c.eg 3n hueb? Arelligi, eon ſ Alneper⸗ i. 5 5 ii Decu in d.. ccandalo po lh- 3 XCEm gaäſ 84 p, Or on rum deoflch arerind, conl 5„ gaum penult ſe mtac,dcin hoc verum eſt, ſi ſciuiſſet pradicamns riiacolau-er qumam dè'v- iadehard committi,& potuiſſet nite unjmet conlin ſdenons hix- re,& non prohibuiſſet, ſed cum nalta ſaagctind.co oquiuuperver- 3 1 1 rit,& dato, quoòd ſciuerit, prolibettna taeto, ind 1. dct, opinio⸗ non poſſet, caret omni culpa,& omm nimelſe nimi w'olim Allegat 1 L Q1—„.. non obſtat, ſi dicatur vniuerſitatem tan ziltt dje deſitme me tatum ſuc- d1 atam, ſed tau ecelico momit⸗ iret 21. fl ſenors neif loca. nec delnanuytineonqyin ſtaurconuocatio, re.l. ex male zcijsd.ongius. Kih üjermfirhe ſoenaomnonnie de actio.& obligatio. nec etiampatitppndo, lue in no. 1ndo non nquint tur, Bart. in.. 9 hocinterdicdo nuna pienactum er um elperſelta ff. de itinere actuq́; priua. Pariſ dliſtonimitum, ſn tonvocni 1 1“ ocatſo⸗ num. 50. vol. 4.& his adſtipulatur chênſem. ded delidani— Bartoli inl. ne quid numer e fdeltat cit delicum rui.& naufrag.& in J.. ff. arb. ſurtclneſctum: egn R onregn .., 1. n 0( I- 2, ſequitur,& communiter approbr ſpropoſtionenn Jregul- zu — 1 en td, b 8 T Jy⸗ cit Abbas inc. I. num. 8. dereſtituti tninerſisstera, e„de c bi. 2 8 1 W Kdelicho Commſ vbi ait, quòd villa non teneturadensſ irquinr, qng, mi tionem damni illati in territorlo Wi darr ſang nn 7.. 0l rit ſciens,& prohibere potuerit:icim 4 Gramma. deciſ. 47. in principio,poli radeuw nd ammon ter, in locis ſupra allegat.& Corne. ines( 4 namdmgun viſo proceſſu. volum. I. quod mamm mintDR O,, umet3.R conl.
cher text. in l. omnes.§. final. ff. dereni-
vbi, qui præpoſitum ſuum non dan cum poſſet, in pari cauſa facton labad eſt, ſi reſiſtere non potuit, axcenäune ei,& in l. 1. Ö. occiſorum. verlic.quum
ff. ad Senatuſconſult. Syllanial'cunte nus, eodem titul. Nec obſtat, quòdmas ſitas ex eius officio tenebatur tuetidi
num,& eius bona, vt ſuprà dictumeffan M
h
ranän.
—
aosex miiferr
Catſo⸗
mdo, emrifcge
miertuerttcon⸗
b⸗.) Rſabeo rn Deratlo conſi 4 deolatur
cum habetreſpectu delictorummoduiſpen wmandu 5 nerhehoe pore,& ſic clàm factorum, quoruni farerez Cl, wadlao welſe rantia præſumitur, Barto, in d. ¹ ⁶au lnn uumz 4. rum. num. a. ff ad Syllania. quemteiu Liſa mſ cot. meeajnſrr quitur Roman. conſ.7⁷. verlic. prma i onmunen uume. gähan 6. occiſorum. quod præſertim mülnt dobog ſ 1 ten derkanit ſentibus ea nocte a loco Creſcentin& N pin ln v cludit Roman. dicto conſ. 7. verſſecin uineen ieken con argumento eius,&c. poſt Alberpot, um 1 ne eandem 9 relatum, qui omnino caſum noſtune Kaggunt urlul Cg lr cidit: ſequitur Alexand. in d.9 occlt 5 Mdbi elterin ni Hinc dicimus, quòd ſtatutum dlhe Padäpogen ¹ hin U
communitatem teneri de robora,— cum non habet de roboria clam 6 te

10 N N 1
AN detd †
bat. dii dedelentimn, leirs a Sn lam fac rcere aa. Addd J. un a ſod de robaria palam facta eread reien Büte tempore facia, ſed de robaria pa
nullum rA da ſecundum Angel. in ¹e lerun Ler eennl 4 en 3 1¾ 1 Jum text. C. de noxa. de quo hate pPei 52 93. dendere Fenne nan conſ.. colum a. in. Adtzoiheedt Zar. udum d Eer quem refert in. ſi quis in graui.§. ſubueni- 'unddein tentur⸗ffad Syllania,& in.ſiideò. O. eod. tit.&
ne m maxime, cum proponatun in faco, ex ho⸗
Aamn minib. dicti loci Creſcentini maiorem par- aus tem tunc ſolere habitare extra locum Cre⸗ inbomnes t. 4 ſcentini
dlallo
teuco
:1§. occlſ h chragloſ. in d. c. negligere 2. quæſt. 7. item ad Senatuſconſult„ n 6 deber intelligi, tli commodeè,& ſine peri- s, eodem titul, N Pe culo, ac ſcandalo poteſt reſiſti, Deci. in d. l. 128 ex eius offiio aa culpaz in fin. I& Cagno. num. 8 deed deeie 2m,R eius bom,7 d inc.l.num. 5. de Sie eleeetenin d. con. de verumeſt, ſ„ 163,colum. penult. e ſoPreteren, Seni ladebere comwitt e dcon.z0. col-zl. Ver LilAſtri teazn Wl e Nnonpme,h u timam, inter conſilia Curtij Senioris. Præ- ul lo terea Anch. in d. conſ. 158. loquitur per ver- 1 dicſ n bum, credo, imò num. 14. dicit, opinio-⸗ I a nem ſuam eſſe nimium rigoroſam. Allegat Ea etiam lſon Salyce. in l. I. C. de ſeditio. qui obitat, ljdicatdh i en nihil dicit de delicto habente tractum ſuc- an in ceſsiuum, ſed tantum de delicio in omit- tut, I. li ignorans„an tendo, vt in eo non requiratur conuocatio, fe.l ex maleficijs. G, 30cu- quod verum fateor, quia delictum in omit- le actio.& obliget„cntendo, ſiue in non faciendo non requirit ur, Bart,inla.q ataaliquem actum extrinſecum, ſed per ſe ſtat, de itnere aciuch nided nimirum, ſi non requirit conuocatio- num. ſo.vol4.&hit u nem. Sed delictum reſultans ex ratificatio- Zartoli in! ne quiq 1A ne, elt delictum in faci ado, cum ratificare i.& naufrag.&inſ i. lit factum: ergo requirit conuocationem, quitur,& commt ⁵⁴ ν& propoſitionem, cum regulariter adhoc dia Pbas inc,l.n M vtvniuerſitas teneatur ex delicto commil⸗ . 5 Iôdvillan m ſo requiritur, quod ſolemniter fuerit con⸗ „„‧ͤͤ gregata, ſiatq; propoſitio,& ſubſequatur lonem demmui* del beratio conſilij, Bart. communiter ap-
—
1 3 10 Probatus in d. l. aut facta.§. nonnunquam ramma. d-147; Curtius Iunior conſ. ⁷h4. numer.33.& conſ. nloc ſupta alleg- uu fina. in fi. Dec. conſ.22t. num. z. verſic.& hoe
usſuj 9 „(o proceſſu. volu-h,
3 confirmatur Socin. d. conſ.20. col. 20. verſic. um babetreſpectuſ.
dede 6 præterea, Oldrad. conſ. num 3. Corne. d. oore,& lic clam fag ee conſ.224. litera K. volum. 4. Hyppo-in ſua antia præſumitur, ug practica in 9. conſtante numer. 47.& hanc Im numa ffaddè;— 4 elſecommunem opinionem dicit Baptiſta vitur Roman. cof n VHlalobos in ſuis commu. opin. litera V. xci orum. quod 4 5 num, 46. poſt Curt. quem refert conſ. 175. eurb geanocieal=en nm. in fine& nouiſsimè eandem com- endib munemetiam eſſe atteſtatur lul. Clar. lib..
dic 97
) tamaues L4i⸗ enten jur. 9.l. quæſt. 16. verſ. vlterius quæ- Then omn 3 ropoſt Alb. Abb. ſummam ſylueſtrinam& elatum, qu le 1wni25 plures alios ose ent 1Cim gkurmon züc eg 3 probeturea delicta fuiſſe facʒa nomine vni- —.. uerſitatis, eam ſciuiſſe,& poteſtatem in ommunl 5 dngan habet d dolud,
DECGISIO CXXXVIII.
246 ipſos delinquentes habuiſſe, potuiſſec; pro hibere, quorum probatio domino Comiti incumbebat, argumento nota. per Bar. in l. ſi ab hoſtibus. d.ſi vir. verſ. quærit gloſ. ff. ſo⸗ luto matrimo.& in l. idem erit. ff.pro ſocio. Alex. conſ. 123. num. 2.& 3. lib. 7. Rui. conſ. . num. 8. vol. 5. Dec. d. conſ. 437. num. z. vbi ait talem ſcientiam vniuerſitatis debuiſſe articulari,& probari,& clariùs laſon conſ. 46. num. 2. vol. 3. dicens, quod in delictis in omittendo neceſſè eſt conſtare de ſci en- tia inculpati. Cum itaque probatum non ſit, nec conſtet, ſequitur, quod ex prædictis delictis communitas non obligetur, Oldra. d. conſ. 315. Paul. de Caſtro d. conſ. 423. col. 4.& penult. Aretin. d. conſ. 1¹63. col. penul. Hieron. Tort. in d. ſuo conſ. Bart. in d. l. aut facta. 9. fin. num. 10. Corne. d. conſ.:224. col. 4.& ſe quent. vſque in ſin. vol. 4. vbi plura ad materiam noltram ſcrib.t. faciunt dicia per Decium conlſ ⁊21. num. 10. vbi id, quod dicitur patientiam cõmunitatis haberi loco mandati. l. qui patitur. ff. mand. locum ha- bet, ſiid, quod patitur, fiat nomine vniuer- ſitatis Pariſ. conſ.⁊t. numer 31.& ſeq́. vol. 4. vbi dicit, quod omnia erant geſta nomine vniuerſitatis,& ita intelligi debet laſon in d. conſ. 139. quoniam iura per eum allega- ta, ſecundum quæ intelligi Iaſon debet, iu⸗ xta Bartol, in]. non ſolum. S. liberationis⸗ ff. de liberatio. legata, Ioquentia de ratifi⸗ catione, ſemper præſupponunt actum fa- ctum nomine ratificantis, vt in l. 1. 9. deie- ciſſe,& ibi gloſ. ff.de vi& vi armata, gloſ. in d. c.cum dilectus de ordin. cognitio. Innoc. in d. c. grauem de ſenten. excom. quæ iura allegat Bartol. in d. l. aut facta,& aliter in⸗ telligendo diceremus contra regulam c. ratum, de regul, iur. in 6. vbi ratum habere non poſſum, quod meo nomine geſtum non eſt. Et dum laſ. prædicta iura in princ. ſecundæ columnæ ad hoc allegat, quod ex quo in caſu ſuo bona fuerunt deprædata in palatio vniuerſitatis ſiro in loco emi- nenti,& propter hoc facilè in omnium no⸗ titiam pertranſiſſe: ergo homines patien- do,& ſic ratificando videri deliquiſſe,& proinde vniuerſitatem teneri. reſponde⸗ tur illa iura non probare Iaſonis dictum, nec conſequentiam eſſe bonam, deducen- do hoc modo, Delictum aliquod fit in loco eminenti, ſeu publico, vt in platea, quod facilè in omnium notitiam pertranſire po- teſt: ergo omnes in vniuerſo tenentur: ita tradit Paul. de Caſtro in d. conſ. 4²23. numer. 28. vhi dicit, ſcientiam vniuerſicatis ei non imputari, ſi non poteſt prohibere, nec co- gere

—— ——
—— ——
—
—
——— ——
———‧ —— ——
——
S ENATVS PEDEMONTANI
gere ad reſtituendum, d. l. culpa caret. Sed in caſu noſtro communitas prohibere non contra quem ex rebe
potuit, facta ea nocte, vt ſupra demonſtra⸗ 31 ducatur præſumptio. uimus: ergo ſcientia ei non nocet. ſiex dictis rebus dep
Nec aduerſantur, quæ dicit laſon, col. z. lo adminiſtrantium verſic.non obſtat.quòd, ex quo ſtatim polt rapinam ciuitas lelraden contra Regem,
dicitur etiam fuiſſe rebellis tempore, quo to, proinde teneri vniuerſitatem 2 4 ex dolo. 9.1. ff. de dolo malo.&d 11 ergo adijcitur.ff. de vi& viatmau 4
bona fuerunt rapta, argumento notatorum per Bar.& Angel. in 1. ſi ventri. 9. eorum. ff. de priuileg. credito. ſic in caſu noſtro, ex quo die ſequenti ſupplicantes miſerunt ca- ptum gentes exteras,& ſe fortificauerunt in dicto loco, ex quibus induci videtur rebellio contra ipſum Comitem, ſequitur, quòd etiam cenſeri debeant rebelles tem⸗ pore dictorum homicidiotum,& bonorum raptorum. Quia, primò negatur ex illis verbis, probari aliquam rebellionem con- tra Comitem. Nam ita leguntur,& in cra⸗ ſtinum mandauerunt captum gentes exte- ras pro cuſtodia loci,& ſeſe in eodem loco fortificaſſent, ne ab aliquibus offenderen- tur: ex quibus verbis alio non facto, non poteſt dici, quòd probetur rebellio, cum illa introductio gentium exterarum,& fortificatio facta fuerit pro cuſtodia loci, & ne ab aliquibus offenderentur: non au- tem, vt domino Comiti reſiſterent, aut 29 eum aloco excluderent, quo fit, t vt legi- timè ſfacta dici poſsit prędicta introductio adcuſtodiam,& defenſionem, I. vt vim. ff. de iuſti ia& iure. Oldrad. latè conſ. 7t. & in ſimil bus terminis, Soein. conſil. 20. colum. 14. verſic. quod verò Laurentius. inter conſilia Curtij Senioris. Iaſon conſil. 86. numer. I. volum.z. Bertrand. dicto conſ. 200. num. 10. volum. 3 Nec hactenus legi- timè apparet, quòd ipſi domino Comitire⸗ ſtiterint, ne reciperetur in eum locum. Et
ra allegat Bartolus i num. 10. poſt Innoce
men declarant: Inſti
nioni noſtræ, cum momentaneis: ipſe
Afflict. d. deciſ. 376.
Nec eſt impedim
ad capiendum de bo
aliquot dies facta,& ſic de rebellione ſub- ſequuta, non propterea inferri poteſt ne- ceſſariò, quòd tem pore homicidiorum,& bonorum raptorum eſſent rebelles,& per conſequens, teneatur vniuerſitas prædicta 30 damna reſarcire, I cum in delictis ex præ- ſenti regulariter non præſumatur in præ- teritum, latè Alciat. de præſumptio. reg. ⁊.
Vniuerſitas deliquit.
vniuerſitate iuiſſent na, non propterea
cap. 26. dicta bona fuiſſent exportata nom uerſitatis ratam habuiſſet dictani tationem congregato conſllio, ven 5 vniuerſitatem aliquid perueniiſſeti
Nec obſtant nota. per Bart.& Angel. in d. I. ſi ventri.§. eorum. ff. de priuileg. cre- dito. cum alijs allegatis per laſonem: quia ibi præceſſerat actus illius, contra quem præſumitur, actu ſtatim ſubſequuto, vt do⸗ natio omnium bonorum,& alloquutio ad aurem: ſed in caſu noſtro nullus omnino
fin.& Dec.d.conſ.4z
actus ab vniuerſitate fuit geſtus e ddd
bentibus tractum ſucceſsiuum na Aretin. d. conſ. éz colum. antepa
precibus dicatur, quòd habita mi ctorum liomicidiorum,& delidass nocte faciorum multi acceſſeruna tium ipſorum dom inorum intertasſ rell Roland u tibus, ipſaq́; bona rapuerint,&unſ dato, quòd de reſiſtentia conſtaret inde per 32 uerint. t Quia ex hoc non ſequitu
1. Oldrad. d. conſ. 315. num. z. Nmeli
ſupra proximè allegatis:& ideo tat argumentum, quod aliquiv
llione ſubſe u
.*Gua rædatis aliqua 3 do altrantium perueniſſent in,eicbbi tatem vniuerſitatis, præſumerentur, cipio facta eius nomine,& de
quuna
Aa lu Gedn hangh 01 nt cedeteee„deoru 18p. 8Aba W, e caalues adpaiplus fu 4 i nconf. Aca oban poſete e anen inai d.CSE uodlen n d.§. nonnung brncten 1 3 herxar daaat in caluſlolſte nt. in d. c. grauid nat in pöductis 4' orbus
quuntur in delicto ſucceſsiuo, vterin monſtratur exemplo Barto. dere Caſtri per vniuerfitatem, quæ retent ſupponit actum ſucceſsiuum, Etlani
xempla non reſtringant regulam, il
t. de grad. afhi
§. hactenus. Nec repugnat Banduuss
loquamut desi autem de deina
U
num. 4. Paxiſäta, 21. num. 35. Anchara. d. conſ. yh. nun, & ½5. vbi tamen hoc reſtringitdeberen Ke occiſorupih uemdmnum. ligi, vt vniuerſitas teneatur ſcilctnqas,t quod ſtnn ud, pout elt tum eſt facta locupletior: quem n ſequitur Afflict. in additio, ad prad deciſionem 376.& hoc verum, im uenerint ad vniuerſitatem exttadtonqrnaur villa de die duo de nocte linquentium, alias ſecus: Aretidu 1— 163. col.antepen. in fin.
ento, quodiadh
nis in pallatioui
Decc.in d. corlu
„ e exportilin diceretur vnh
exportaſſe,& deliquiſſe, niſi prctes iuiſſe ex propoſito,& deliberato Curtius Iunior d. conſ. 174. numß
7dh
wo
col
dum Bartol. in d.§. nonnunquam e
7. num.& c
iſilor
tentiaß
ſn
dnonf
e oncdal 1 hlo ue rm debe uuala tegeiit zdeun le audunt Panlds vnndonl ma dconl950 maliyrates zareg.ſaſi, ec fun tei quskun. anemmen umam verd'int min bind. ncalttatior Qda nnaclam- een n ptinc yoih omnlentalte, anon teneator n millaa de no⸗
—
auniæ, quod l anturcutodtre umterritomn,A t. Kate damn cum orantur dammu es non ppterea
ngentum mulm deuꝛm nonpo⸗ nepatere: Dech 64columz cum ea4 Prgomuld
eeevbinonerngt ur, inc bno
um mun, quopla im anem camnit Kw, dcupa ane,
f Wu on64 nn Kinterconſen r.- 4 nu
a n sfam ſ dceipllur 11 un Tau ſec nectepum,„e ꝓ*ddd⸗ düara eln ontanom
ſdptt
. 1b Ka mta, 1.
9 de acti lin

aminitran n äana tem vni 1 we diof uerlten 5 nih b lacaeiusno ten
'
dolo, gii tA e dold,.lſf. ded 1 ſag 80 adfetm 2 t- 1
v llegat Battola— 3u
N 8
Pponit actum 1Sun. empla nonreltiin, rte mn declaranr In 5 Mactenus. Nec 2Qπ⁹σ on noſtræ, en 1 domentaneis: ip 8 ene entibus traczum 2 16ic erin d. conſi6z Eya tnict. d. deciſ.z7 ar 7 1 num. 35. Anchal.oj LI. vbitamen ho 12 un
5 4
M)
M
DECISIO CXXXVIII.
cere, quod exquo neſcitur quis exportaue-
ut prædicta bona, Ppterea vniuerlitas, quę no deliquit, teneatur illa reſtituere, addu-
cens pro eorum opinione dicta lo.de An- na.& Abb. inc. dilectus, de ſimon. qui hoe non dicunt, t imò præſupponunt, quod ad
npoc, vt communſtas obligetur e* aliquo 7 delicto, præcedere debeat delictum, aut altem culpa iplius vmueriitatis:¹ earand aicium probari poteit ex adductis in conf.
6z.infine inter conſil. Calcha. quod tamen
non militat in caſu nottro, quia ex proceſ-
ſionibus parte domiani Comutiis prõductis appatet de homicidiarijs,& raptoribus bonorum, ex quorum delicto non debet ipui vniuerſitas teneri, vtiam dictum fuit, & concludunt Paul. de Caſtro in d. conſil. 3. Aret. d. conſ. 163.& alij omnes ſuprà re⸗ lau. Eacit reg. l. ſancimus. C. de pœins. c. quęſiuit, de ijs, quæ fiunt à maiore parte ca. &§. quoniam verò. in authen. vt null. iud. Affioin conſtitutio. regni. 9. fidaana clan⸗ deſtina, in princ pio.& pro vniuerlitate, quòd non eneatur ad damna illata de no⸗ cie, fait deciſio Barco.& Baldi,& Angeli in d. 1I. 9. Occiſorum. ves.liautemn damnum.
dtvniuerſiast; 1uia vbi ait, t quòd ſtante ſtatuto, prout eſt im eſt facta locul a, ononiæ, quòd villæ teneantur cuitodire
equitur Afflict, in te td leciſtonem 376. R G Lven enerintad vniuet a nan
eorum territoria,& emendare damna, cum ignorantur damnum dantes, non ꝓpterea tenetur villa de damno dato de nocte,
nquentium, alidd s velin gentium mulstudine, quam non po-
S. colantepen in!.—
tuit reparere: Dec. conſ. 64. colum. 3. cum
Nec eſt impedi 20 alijs adductis ſupra nume. 24. Ergo multò recibus dicatur, axllli magis, vbi non extant ſtatuta, vt in caſu no- torum homicidid a 1,à' ſtro, cum fimus in iure communi, quo villa
dcie facorummi Acdl um ipſotum dom xunt dcap endumdeh gainpl bus, ipſach bona eln eerint. fia ex oli niuerſitas deliqul I Gnt Oldrad. d. conſ.]: udem multi ſed 4eSt nuuerſtate iuiſſet 3, 4, non propters—* 4 poriſſe,& delſ aen lle ex propoſiiq Del⸗
dus lunior d. A740 untius luniord. a Gia bomfuilſent aefun
er(ttatis fatam 1
FS
non tenetur ad emendationem damni, vt notant Deci.& Cagnol. in d. l. culpa caret. &expreſſe Roland. de Curt. conſ. 64. nu.1. &u. inter conſ. Calchanci. His famulantur, quæ ſcripſi ſuprà Dec. 88. num. i.& duode- cim. ſeq. necrepugnant, quæ in contrarium bbi adduxi propter diuerſitaten tacti, l. in⸗ terpoſitas. C. de tranſac. Cum iguur legiti⸗ menon appareat ex actis, Comitem agen- tem eſſe hæredem quondam Comitis Ri- chardi, cuius erant bona rapta, minuſq́; ap- pareat, delicta ea nocte perpetrata fuiſſe nomine vniuerſitatis, nec etiam de rebel⸗ vone propolita, quodue in vtilitatem præ⸗ dx vniuerſitatis aliquid peruenerit, vel retinuerit, dicendum videtur, vniuerſita⸗ temeſſe veluti actore non probante ab hu- iuſmodi rapinis ea nocte factis abſoluen- dam. Quodverdò attinet ad id, quod quęreba- tur, an eidem Comiti liccat ſubduos de-
247
linquentes traducere ad locum ſancii la⸗ nuarij extra locum Creſcentinię breuiter exiſtimo, quòd non, arg. l. fin. ff. de iuriſd. om. iud.& nota. per Dec. conſ. 286. colu.⁊. num. 3. vbi concludit, ſubditos non debere trahi extra eorum territorium, quia eſſent magis vexati& grauati litibus,& expen- ſis:& ita fuit iudicatum per præſtantiſsi- mos viros in hac cauſa à Sereniſsimo Duce delegatos, D. Petrinum Bellum, coniilia- rum, Amedeum de Ponte, Senatorẽ, Mel- chiorem Scarauellum, Regium Senatorẽ, & Franciſcum Nucetum, qui dictam vni-
uerſitatem à prædictis delictis abſolue- runt.
14
35
27
19
28
21
SVMNMMARIVM.
Feudum quando quis dicatur hahere ex pacdo,& prs- uidentia pr imi inueſtiti,& primi concedentts. Vaſallus habens feudum ex pacto,& prouidentia pri- mi mueſtiti, nihil poteſt facere in præiudicium ſuc-
ceſſorum, quod intellige, vt nu. ¹3.
Partis appellatione venit quælibet pars, etiam minima.
inueſtituræ antiquæ probatio fit per eius tenorem in al'a inueſtitura relatum.
Comes in perpetuum inueſtitus de Comitatu, dicitur eſſe Princeps,& ea in ipſo Comitatu poſſe„qud imperator in ſuo impe/ io poteſſ, intellige, vt nu- me. 16.
par in parem non habet Imperium.
Alie natio Rege facta cedens in magnam diminutionem Regiæ iurid ctionis, non valet,& poteſt reuocari, non obſtante iuramento.
Succeſſor Principis non tenetur ſtare ex noua cauſa contractibus anteceſſorum cum ſubditis initis. Princeps priuilegia. ſubditis conceſſa, ob eorum ingra-
titudiem reuocare poteſt.
Priuilegium mediante pecunia ſubditis conceſſum, an & quando Princeps reuocare poßit:
Succeſſores principum, Ducum fiue Marchionum li- gantur pacto anteceſſorum ſuorum.
principi a contractu etiam præſumpto ex longæuo vſu,& continua obſeruantia inducto recedere non licet.
Feudum conceſſum pro ſe,& liberis maſculi,& hæ- redibus, dicitur eſſe mixtum, quo caſuſucceſſor debet eſſe heres vaſalli defuncti.
Patris factum feudum gratis acquirentis pro ſe& fi- lijs maſculus non nocet filijs ſaccedentibus.
Succeſſor in feudo ordinariam habens poteſtatem à contractibus anteceſſorum ſine cauſa recedere non poteſt.
Dignitas Vicariatus Imperij non confertur ex eo ſo- lo, quòd Imperator aliquẽ in mueſtitura Vicarium nominet.
Clauſulæ de plenitudinne poteſtatis, ex certa ſcientia, & motu proprio ius tertij non tollunt.
Clauſula, Saluo iure cuiuslibet tert facit contractiũ
conditionalem.
Diſpoſitio idem continens, quod ius commune, firmior redditur,& eſficatior.
17 22 Priui-

—
S ENATVS PEDEMONTANI
22 Priuilegia mera ſubditis conceſſa,an& quando reuo-
cari poßint.
23 Caſtrum ſiue oppidum ſe ſubijciens alicui domino: en certis ta men capitulis, cenſctur eſſe ſubaitum, quo ad illa capitula tantum, non quoad alia.
34 Contractus talis ejſe præſumiiur, qualis per nomen appellatiuum profertur.
25 Subditi mferiorem dominum habere non coguntur.
26 Princeps reuocare non poteſt conceßiones habentes perpetuam commenſurationem cum re conceſſa.
27 Inferior Principe priuilcgium datum reuocaré non poleſt.
28 Contractus ſiue tranſactiones initæ cum prin cipe ab vniuerſitate in remunerationem meritorum reuo- cari à Principe non poſſunt.
49 Pœnæ remißio inducitur per receptionem Canonis, ſiue cenſus debiti nulla facta proteſtatione.
DECISIO CXXXIX.
Succeſſor in Comitatu, an ligetur tranſa-
Gionibus, conuentionibus,& pactis, ab ante-
ceſſoribus ſuis cum ſubditis initis.
ONTINVANDO materiam ſuprà ſcriptæ „ controuerſtæ, ſuperelt H videre, qu d ius ſtatuat 4 in ſecundo articulo, ſci- licet, an Modernus Co⸗ = mes ſucceſſor in Comi-
tatu tranſactionibus, ſeu conuention bus
prædeceſſoris ligetur? Et prima fronte vi-
deretur dicendum, non ligari: q ia ſl at⸗
tendimus formam inueſtituræ Sigiſmundi
Imperatoris, quam obſeruare ſemper debe-
mus, ca.I. in fine, de duobus fratribus a Ca⸗
pita. inueſti. cum alijs adductis ſuprà deciſ.
23. nu. 2.& 20. quibus addo Dec. conſ. 468.
nu. 9. Soci. lun. conſ. 76. num. 108. bb 1. Mo⸗ dernus Comes diciturfhabere feudum ex
pacto& prouidentia primi concedentis, cum inueſtitura ſit facia pro ſe& liberis maſculis, Iſern. in cap. 1§. hoc quoq́;, de ſue⸗ ceſſor.feud. Alex.conſ.26. nu. 4. vol.5. quem refert& ſequitur Decius conſ. 185. nu. z.& 4.loquens in inueſtitura D icis Sabaudiæ.
Affl. de prolibita feudi aliena. per Federic.
§. præterea Ducatus. nu. 46. Dec. conſ. 445.
nu. 8. Soc. Iun. conſ. 72. nume 24. vol. 1. poſt
Bart. Iſern.& Alex. ac Decium, per eum re-
2 latos: ſ quo caſu vaſallus nihil poteſt facere
in præiudicium ſucceſſorum, dict. cap. i. Äe ſucceſſ. feud.& gloſſa ibi, in verbo, Inueſti- ri, gloſ. fi. in titulo, Qui ſucceſſo. feudo. da⸗ re tenen.vbi Iſern.in fin.& Lauden. colum. 2. Præpoſi. num. 5. Afflic. colum. 16. verſicu. ſecundus caſus,& in præludijs feudorum. col.28.& alij cumulati à Pari. cõſ.3. nu. 147. quibus conuenit text.in l.eum, qui, ff, de in⸗
2— 3. 3 deric. bi, totum vel partemaliquam iu
terd.& relegat. vbi ea, quæa genets
rinci rn
benehehen dah een aualn sachn ſeiben mang— anere incolum 7Ä'— iperili oolteu⸗ & in tranſactione, facta per vaſallu n wldelkgih tin Kdec han. non præiudicet ſucceſioribus mbu daanm lnjn emcecol net Decius conſ. 185. num. poſt Am 01 gnchsd banolen 1 cap. ſi vaſallus de beneficio. colum nut hruna. njiuan 4 feud. fuerit controuerſia inter dans ſöibal n cundoPal- V agnat. vbi Afflic. nume. a5 lacobade zune 1 cand verlcu Georg. in ſua mueſtitura, in verbo k hanlaran 1 ellorbs col pacto de non Mlienando. numenCun Aar wi at. volum pri- feud. in quarta parte, in primaregulann näl 1 ulipcipuẽ ſeptimo principaliter quæro, in Hn.Th fn dehl„qwenätin⸗ quell. de iure primogenit. quęſtionsun ſhcsſce 12 pollnt, luue mero 5. quæltio. ſequent. numeropnaa o eRegli umagum, lu
B. Et hæe procedunt, etiamſitantuman ius partis feudi fuerit facta tranſadlha gumento capit. Imperialem. verſcuani Uliccat, de prohibita feucdi alienagufh
acam dirninu'n. nituuh tüen bobsius Rlue nr ude ri⸗ abne, Stilid eſßaumero tarquarge Wnncp. nu- Kaqunro,depted ameapadau- amm numeo m depeſcuption, uKalos perenkos Campezi. dunumerdlnn kconllia Bruni. uconſil 4 n0 e Gauo d nono,
inz.Decimh 1pl cumna 4. re de dicia mueſfſtura. miſi per nacki nalretentacolm t ceprobationi.
. Wmais adduchég n. ram Imperatoris Sigiſmunqdi, dequnl derece nülidou namnmun opniene culloldamplia.
4 1* une non conſtat, qu a cum pextanai iccuſedlecmet busacect qdod it relata in inueſtitura Moderi miat Bartol aln b ilö toris conſitmantis, dicitur legitimepia wiwiautch 1 ſer h une, ta, Pariſ. conſi. 23. numero octuageli f veht ſMaimcd- ptimo, volum. 1. Rippainl. ſi conſta ſeer euh he aweund numero ¹0. ff. ſoluto matrimon ktteag 8 e s Kegat, w deciſ. 247. numero. 2.& 3. Et dato ment 1 40 onchlaneiu non probaretur, attamen dicetumſ fnen aat eiurenunanc, Se⸗ nus lImperator de nouo dare, ſeuai igubato ll aumeroqund, re, l. de adoptio. vbi Ang. ff. deadtiſs RGadtu un eolum erlcn, Barto.& communiter Modern. inlen despee ummuültbalis ff de iuriſdiction. omn. udic. Romnas tylb. Rag kcanla uu 98. Deci, conſi.341, numero7. àcd Ten, nu. 8. Secundò, pro hac opinionefaci Modernus Comes& ſui anteceſusi cuntur inueſtiri de Comitatu inpenp t quo caſu in dicto Comiitatu disui polle, quæ Imperator in Imperioſ vt latè concludit Afflict. in Ruhfit Regal. numer. 68.& ſequenti Cunun conſ. 100. numeroz. poſt Doctdorpali relatos,& in tract. de feud.in z pasſel da quæſtio. principali. char. 17. ql- ximè procedere debet in caſunoſto- dicti Comites fuerint inueſtiti cũ pun te lmperatoria, Felin. in c. quf ineccen nu. 2. de conſtitut. quo fit, t vt antecat cõtractus nõliget ſucceſſorem, qunpe
ius appellatione venit quælibet panna minima, l. ſivvnquam. C. de teuoen to.vbi communiter Doctor pręſensai ra quel. in verbo, Omnia,& pattani quanm⸗
Nec obſtat, qued dicitur, non con
— —
—
1 ernusComes- d ſaamen M 0
h

. eciusco ſ abun, (1va— I NA, 4 glälln de 1üei
Irc 4 8 8ün luamu; S 3 to de nonah. nia „. onalt a in quarta en
m
ddeins ditf 8 nit on )'*duælllo,ſt e thæc Ploced e ptianl partis teuci e fagn ſentocapitu realem, eat, de prohi a ſeun . bi, totum T rrena Ppelatione R in,Lllvnqu*2. dete Dicommunt an)octor,
cl. in verbo Sna,
K 5 rSb. 6 1XeCOb d
no princio;, „„ PP 2 qan
„
ſtat, Gas dict
edicta inueſſ as, ulaa
ANPrAr 4 7p mperatotls Imnd
enonconitat Ia Cmnh
elata in inuet Za Nlxg
dar. conli. 23, Derocin
no, volum. 1*2 panla nero ¹0. ff. ſol aa matmm. l.247. numet 28. Ah4 probareturit mend- Imperatordé ³⁸ ocm de adoptio. Angi 00,& commuj as Ncb jurildiction. n. u” Deci, conſi4 in m Secundo, predop 1 gernus Com luli— 4 an ſu in dic w'on
Calll
1 1' sConhtmantl* ν☛☚ turahie
7 M
„Dunp,
DECISIO CGCXXXINX.
parem non habet Imperium,.z.õ. final.& 1. ſequen. ff de recept. arbit. cap. innotuit.§. uamuis, de electio. gloſſ. fina. in l.digna vox. C. de legi. per illum textum.& Bald. in fine.& in l.1. in principio. ff. de conſtitu- tion. Princip. gloſſ. in titul. de pace conſtan. cap. priuilegia. in verbo, Eadem obſeruen- tur. Ribi Bald. in verbo, Amplius conſue- uerunt. numero primo& ſecundo. Pau. de Caſtro conſi. 227. volum. ſecund. verſicul. lecundò, quia factum anteceſſoris.& colu. fin. verſicul. Item non obſtat. volum. pri⸗ mo.laſon conſil. 227. colum. finali. præcipue in his, quæ ſunt de Regalijs quæ indiſtin- de per ſucceſſores reuocari poſſunt, liue conceſsio de Regalijs ſit in magnam, liue mmodicam diminutionem ſtatus, vt con- cludit Boſsius in ſuo tractat. titu. de Prin⸗ eipe, in fine.& titul. de Regalijs. numero trigeſimoquarto. poſt Felin. in cap. I. nu- mero quinto. de probation.& in cap. ad au- dientiam. numero quinto. de pręſcription. Bald.& alios per eum relatos, Campezi. conſil.z. numero 143. inter conſilia Bruni. Socin.conſil. 4. numero octauo& nono. volum.3. Deci.in dict. cap.I. coiumna 4. verſicul.retenta communi, de probationi. cum alijs adductis per Portium libro qum- to,commun.opinion. concluſio. 18. amplia. 2. verſicu. ſed ſecus eſt. quibus accedit, quod inquit Bartol. in l. prohibere.§. plane. ff. ⸗7quod vi aut clam. quòd ſi Rex alienat ali- qua, quorum alienatio eſſet in magnam di- mmutionem iuriſdictionis Regalis, non valet,& poteſt reuocari, non obſtante iu⸗ ramento, cap. intellecto, de iureiurand. 8e⸗ quitur Felin. in dict. cap. I. numero quinto. de probatio. Iaſon conl. 7 colum. verſicu. quartò adhuc. libro tertio. cum multis alijs relatis per D. Rolan. à Valle conſ.. nu.)·. &7. Iib. I. Tertiò, quia dato citra veritatis præ- iudicium, quòd dicta tranſactio afficeret
Ic 8 ſucceſſores in Comitatu: attamen 1 Mo-
dernus Comes non cogeretur ex noua cau- ſa ſtare prædictæ tranſactioni, iuxta nota. per Relin. in cap.i. numero ſexto. de proba- tion. poſt Bald.in l.finali. ſf, de Senat. Imol. & Anton. per eum relatos, concludentes, Principem infringere poſſe contractus,& priullegia, etiam non ſubditis conceſſa ex noua,& iuſta cauſa, vtputa propter ingra- titadinem contrahentium, vt exempliticat mn Crotus inl. omnes populi. colum. 1. de iuſti.& ure. His concordant Bald. in Idignavox in fi. C. de legi.& Deci.in d. c. quæ meccleliarum. columna nona. verſicu.
24* ſecundò principaliter.& colum. decima⸗ ſexta. Felin. in cap. nouit. colum. 8. verſicu. quarto limita. de iudic. Oldra. conſi. 65. nu-
9 mero octauo, t quod multò magis pro-
cedit in priuilegijs conceſsis ſubditis. gloſſ. in cap.decet. verſicul.& nota, de regulis iu⸗ ris, in 6. latẽ Alexand. conſ. 16. nu. decimo- ſexto& vigeſimoſecundo, volu. ſecundo. Afflic. Deci.361. numero ſexto. Sed in caſu noſtro conſtat de iuſta cauſa,& ingratitu⸗ dine ob homicidia,& rebellionẽ in quon- dam Comitem Richardum ab ipſis Cre- ſcentinatibus factam, propter quæ crimina dicuntur amiſiſſe quæcunque priuilegia, quaſcunque Franchiſias,& conuentiones, Bald. in l. 2. in fin. C. de libert.& eor. liber. quem ſequitur Iaſon dict. conſi. 227. co- lum. ſexta. verſicul. ſeptimò facit. Ergo di- ctis tranſactionibus ſtare non eſt cogen-
dus.
Nec obſtat, quòd dictæ conuentiones legantur factæ mediante pecunia: ergo
10 ab eis recedi non poteſt. t Quia quando
gratia,& priuilegium præponderat, tunc pecunia recepta non facit deſinere eſſe gra⸗ tiã, quæ põt reuocari de plenitudine pote- ſtatis:vt in ſimili conſuluit Socin. d. conſ. 4. numero ſexto, ſeptimo,& ſequent. volum. 3. necnon numero 22. vbi dicit, quòd vni- uerſitas rebellando abuſa eſt priuilegio ſuo.
In contrarium verõò facere videtur tex. in cap.priuilegia.verſicul.eadem obſeruen⸗ tur de pace conſtant.vbi Imperator vult ea- dem a ſucceſſore obſeruari, quæ ab ipſo fa⸗ cra ſunt:& licet loquatur textus in Impera⸗ tore,& ſic in ſucceſſore per electionem, in quo probabiliter dubitari poteſt ex notatis per Iſerniam, in tit. Qui ſucceſſ. feudum da- re tene. columna fina.& ibi Laud. colum. ſecunda.& Præpoſi. etiam colum. ſecun-
II da. Attamen t in his, qui per ſucceſsionem
admittuntur, vt in Regibus, Ducibus, Co- mit bus,& limilibus, indubitanter conclu- dendum videtur ſucceſſorem anteceſſoris pacto ligari,& ratio diuerſitatis eſſe dici- tur: quia Imperator non tranſmittit Impe- rium ad ſucceſſorem, ſicut Comes Comita- tum, ſaltem de conſuetudine. Soc. in conſ. 165. nu. 2. 9.& ſequen. Afflic. de his, qui feu- dum dar. poſſ. colum. 4. v erlicu. quartum, & vltimum genus. Bartol. conſ. 72. colum. a. verſicu. 4. probarur. Et quòd ſucceſſor in
Regno, ſiue Comitatu teneatur obſeruare contractus ſeu conuentiones anteceſſo-
rum:tenet Bal. in d. tit. qui feud. da. poſſ.nu. 35.& in d.l. digna vox, in fin. O. de legi. vbi
— T 2 dicir

dicit quod pacta, quæ hodie fiunt cum Re- gibus ſub nomine ſuæ gen i porriguntur „ 3 ad ſucceſſores:quem retert& ſequitur Pau.
de Caſtro ibi, numero tertio. Alexand. con- fIl. 124. Colum. I. verſicu. ex quibus.volum. I. vbi ait, Succeſſorem in dignitate non poſ ſe contrauenire contractut, per anteceſſo- rem facto: Lauden. de Principe numero 127. S0cm. conſi. 1o. numero 27. inter conſi⸗ ia Brun. loap. lIacobus de Leonardis inter conſi. eiuſdem Brun. conſi. 114. numero 198. Socin. lun. conſi. 60. numero decimoocta- uo& 29. libr. 3. Felin. in c. nouit. colum. 7. verlicu.aut verò priuilegium non ſtetit, de iud. in d. c. I. numero primo, de probation. per lla iura: quem refert& ſequnur Afflic. deciſ. 392. numer. 17.& Deci. 128. numer.y. & ſequen.ac deci.⁊. numero ſecundo. Rod. ſua allegat. 8. numer. 3.& ſequen. Aug.Be- rous conſi. 6õ. numer. 4. volum. i.& conſi. 138. numer. 18.& 19. volum.z. Socin, conſi. 52. numer. 7. Afftt. in d. titu. qui ſucceſſ. dar. tene. colum. 16. in principio. Iaſon. in l.1. numer. 13.& 14. ff.de conſtitu. Princip. Et hanc opinionem dicit eſſe veram,& com- munem idem laſon conſil I. colum.. ver⸗ ſicu. circa ſecundum dubium. volum. pri⸗ mo.& latiùs conſi. 1o. numero I.& ſequen. volum.z39 ac conſi. 86. colum..lib.3. vbi lo- quitur in ſucceſſore Pontficis, Crauet. conſ. 24. numero 17. vbi multa ad rem hanc con⸗ gerit Pariſ. conſi.z. numero B2. libro quar⸗ to. Roland. à Valle conſi. I. numero 42.43. lib.2. Boer. deciſ.204. numer. 4². Natta con- ſil. 66. nume. B. Ub. 3.& conſi. 122. numero 3. libro1.& nouiſsimè Portius libr. 5. com. opinion. d. concluſio. 18. amplia. prima: 8 eandem audacter tenendam dicit Neui-
za, inter conſil. Bruni conſi. 1z. numero 30.
Campe.conſi.z. colum. ſeptima. verſicu. ali⸗ quando etiam inter conſ. eiuſdem Bruni,
Iac. aSancto Georg. in inueſtitura, in ver-
bo, Princeps. ver. ięd an Princeps. Etmultò magis hæc opinio ſibi locum vendicat in caſu noſtro, in quo ſecundum ea, quæ pro-⸗ ponuntur prædictæ tranſactiones hacte- nus fuerunt confirmatæ ex ipſo longæuo 12 vſu,& continua obſeruantia, t ex quibus quidam præſumptus contractus induci- tur, a quo etiam Principi ſine cauſa rece- dere non licet, Afflict. de prohib. feud. alie- natio. per Federic.. Præterea Ducatus, in 6. nota. nume.54.& ſequen. Pau. de Caſtro conſ. 3133. colum. z. in fin. volum. primo, ſe- cundum impreſsionem Papien. laſon. cõſ. 227. col. 4. verſ.tertiò facit.& còl. 6. verſ. ſex- tò facit.
14 ſu noſtro, ſ in quo feudum dictturhe
16²2.167.177.& 189. volum.i. quocalls
vt in titul. Qui ſucceſſores feud. dalcans Curtius de teud. in quarta partte, gorki
15 I. † vbi factum patris acquirentis
5 ENA T,VSS PED EMONTANI 1 I w⸗ Non obſtant in contrari- luccedn 1e,deg — 1 Um adq 1 lhs U déo⸗ quibus etſi abunde reſponſum don en pls xof Iib Es bo,0 , T 3. Appar, Deo A per laſon. in d. conſ. 10. colum pe Dareaécale mn repo tima:attamen, vt de iuſtiti Penulden axommocanh nes fulle Atrae eVt e ufitia calus noſtn 1 dicks Ie„, drecio teat, ſigillatim reſpondere viſum eſt lalei 55 bllh bimo aer mò itaq; ad id, quod dicirur, feudu 4 gimwa⸗ 3 ut liunCom * ſcentm eſſe feudum ex pacto,& mai Ksoni zappueh tia mueſtientis& inueſtiti,&ob 1 ie cud ſuehdiclrc lum aliquid facere non polleinpraius hieun wol bcuden 5. 1 um vaſalli ſucceſſoris, habenttsiureni Ko G E bimnueſtitura ueſtitura primi concedentis, Rehon unsae lor. m Comilem, tur, hioc intelligi debere procederenna mriach hare,ickade tractu facto à Vaſallo, qui feudiacqulta ſn Erquuts ne toluuro⸗ non fuit. Nam cum ſucceſſor abeoniii 8 macn Gdidoconlilo . Aprimo. i dbuum, v Gl ſn beat, ſed à primo, ideo eius contrachui 1 6 dnn Uaonexpedi- non cogitur:ſecus, ſi ageretur de connai clum te acto ab i fe ſſiiteaſs facto ab eo, qu feudum acquiſiuin:goſi netamrono deimm(omi⸗
d.verbo, Inueſtiti, de ſucceſſ. feudigalh nal. in titulo, Qui ſucceſſ. feudum na ne. quæ ponit rationem ex regula dem inl. ex qua perſona. ff. de regul. ur ini ab eo. C. de liberal. cauſa.& eum ſnn Bald. ibi, Rippa libro primo riha tertio. Brunus conſi. 40. numerotanin fin. Alexand. conſi. 19. numero decinai ptimo. poſt Dynum volum. 5. Sochn conſi. 76 numero vndecimo,& ſequen, lum. primo, quod præſertim proceditina
alentini uiſer etlo nueſtitos ntatwjop te illo Comüfay mamperucm vpoteſecun⸗ mCrrt dict. com’o um lmil bus 1., 1 alegnnis. O.rtus,& alij lo⸗ rrin Duce Nle 1ni hhenteiura — nralla ex piioi e, leu longiſsima renudine,& qr emus dominus ;— mmurin ſuoD, e ſecundum Cus tnd feudis nlihe apate, ſecunda eatio principal,n y. verc. quod lones uinuuhe NAge K alios, 2 telert Bobiu otrada tul,de aem vmero qpuinqua- em. 4 eeef 1 menindomnd 3«'Cin uta,h elnumer;9, é ſtem in aljs Duch TCamtbur h dennbus(mila un gefnaliees, eln alfs ddentibun, Aup n. ſbds non umd lnperaur enneim gakuulnoiſn 9 benäbug lc ninl 47, pesahuſu et,mtitul,au Allun N. le ſig rDux(o. lartio, olmn omes . 1l ne aunt quxdieitNo. 1a lecka .'
dmoſteneden nmetode
—
mixtam naturam, ex pacio ſeilicet de dentia, dum dicitur pro ſe& liberumi lis,& hæreditarij propter qualitatemi redibus, cuius prætextu ſucceſſordba ſe hæres mediatus vel immediatusyis Afflict. de ſucceſſ. feud.§. hoc quoua lum. 4. 5.& 16. Crauet. conſi. 19 71is quinto. vbi dicit, hanc eſſe comst opiniohem, Pariſ. dict. conſſl. 3, H3
—
——
ſor tenetur ſtare contractu primiinli
hd
penult. primæ regulæ, columnahiu ſiculo, idcirco mihi. Sed in c vl trãſactio fuit facta aà primo acquiſtau ius facto feudum Creſcentini deueni Comites ſucceſſores,& nouti
Modernum Comitem ergo eiusfe improbare non poteſt, ſed tram 6 bus ſtare tenetur. Veruùm qui Rhs ſponſio dubia redditur ex hus qht
bit Curt. Iun. de feud. in 4. pattè pi
tim. quæſtio. primæ regulæ, columm 9 & ſequ. poſt Aretin. inl. apud luſan
§. ſi quis alicui. colum. penulti- Kdel
feudum pro ſe& eius filijs malculi

Dumd c Sütur ſecus, stetn dab teu
Co,quited acgu
rbo, lnueſti Sccel
mn titulo, Qul aaalln luæ ponit rat menern x qua perſon ra àC. de llberal 183, A lübi,Rippalih eimai d. Brunus COn.. nun
llexand. com N nun d. poſt Dynu olum 776 numeroy Simi Primo, quod te um oltro, ſin quq*lont tam naturam, 6 oln ua, dum dicituſ 2 ced Xhæreditarijſ eer bus,cuius præt i=2 luc xres mediatus=mm Ict. de ſucceſf 2 9” 4.5. X 16. Cfl 28 Coll
to. vbi dicit,q*σ ele
bECIBESIO CXXXI X.
nocet ipſis filijs ſuccedentibus, de quo ar-
ticulo alids Deo fauente dicemus: ideo alia
eiiam accommodari poteſt reſponſio, vi⸗ delicet prædictas tranſactiones fuiſſe à
partibus,& ab ipſo Illuſtriſsimo directo
domino ratificatas, vt in inueſtitura GComi- tis lacobi facta de Annoi4 35. apparet,& ranſactione inita cum Comite Richardo
prædicti Comitis lacobitilio, facta de An- no 145 2·cuius Comitis lacobi inueſtitura fuit ratificata per Modernum Comitem, vt in eiuſdem inueſtitura apparet, facta de Annol55. Ex qua ratificatione tollituro- mne dubium, vt dicit laſon dicto conſſlio puimo, colum. tertia. verſicul. non expedi- tur.
Non etiam nòocet, quod dicitur, OComi- tes Creſcentini fuiſſe perpetuò inueſtitos de Comitatu, ideo poſſe ea in ſuo Comita- tu, quæ Imperaror in Imperio poteſt, ſecun- dum Curt. dict. conſil, I00. cum ſimilibus ſupra allegatis. Qria Cartius,& alij lo⸗ quuntur in Duce Med olani, hahente iura Imperialia ex priuilegio, ſeu longiſsima conſuetudine,& qui ſupremus dominus reputatur in ſuo Ducatu, iecundum Cuis tium de feudis in ſecunda parte, ſecunda quæſtio. principali, char. 17. verſicu. quod Comes virtucum, poſt Angel.& alios, quos refert Boſsius in ſuo tracta. 1itul. de
crimin. læſæ maieſtatis, numero quinqua⸗ geſimoquarto. verſi. eſt tamen in dominio ſuo,& c.& in titu. de Regal. numer. 36.& idem in alijs Ducibus,& Comitibus ha- bentibus ſimilia iura, ſecus in alijs ea non habentibus,& ſuperiorem immediatum, aliumq; Imperatorem recognoſcentibus,
ohem, Pari. 2 oM t quia huiuſmodi ſunt Principes abuſiui,
7.177. A1Sy.) Tauf netur ſtare coſr atu itul Quiſucce d feul lius de feud. inſr x api- It. primæ regi olue d., idcirco m edl dio fun fac⸗ 2n o cto feudum: Senu ites ſucceſſot 2 A 1 2:er obare n ſtate tenetur.
e ſio dubia tec 2 —
Afflict. intitul. quis dicatur Dux Comes & Marchio. colum. 3. in fine. Et ad hæc fa- ciunt, quæ dicit lIaſon poſt Bartol. Alexan. & Aretin. in 1.5. in principo, numero deci- cimo, ff. de verbor. obligat. quòd Comites recognoſcentes ſuperiorem ęquiparantur præſidibus,& Magiſtratibus, non autem principibus. Sed Comes Creſcentini non habet iura imperialia, nec ſupremus do⸗ minus reputatur in ſuo Comitatu, vt ex inueſtituris productis patet: ergo ea exer⸗ cere non poteſt. Vel reſponderi poteſt, biout proxime præcedenti argumento reſponlum fuit. Nec repugnat inueſtitura Sigiſmundi mperatoris, quia de ea legitimè non con⸗ 77 ſtat, t& etiamſi de ea legitimè conſtaret ordinariam tantum tribuit poteſtatem, *X qua non poteſt ſine legitima cauſa à
18
249 contractibus anteceſſorum recedere, iux- ta nota. in dict. cap. I.de probatio.& in d. c. nouit, de iudi.& nec etiam à priuilegijs c. decet, de regul, iur. in 6. Paul. de Caſtro conſil. 313. in fin. volum. primo. ſecundum impreſsionem Papienſem. Deci, in cap. quæ in eccleſiarum. colum. decimatertia. verſicul.ſed de poteſtate ordinaria, de con⸗ ſtitutio. propterea dicit Deci. in dict. co⸗ lum. 13.& notandum eſt, quòd ſi Principi reſeruata inferiori concedantur, non in⸗ telliguntur conceſſa cum illa plenitudine poteſtatis, ꝗᷓ in ipſo Principe conſideratur. Faciunt notata per Bartol. in l. bonorum, in 2. notabili,& ibi in additio. C. qui ad- mitti.& per Paulum de Caſtro coniil.17. numero ſecundo, volum. primo, ſecun⸗ dum impreſsionem Papienſem. Rube. con- ſil. 50. qui conſuluit in hac cauſa Creſcen⸗ tini.
Necreleuant verba in d. inueſtitura Si⸗ giſmundi poſita, quibus Comites ipſi no- minantur Vicarij lImperiales“, t quia non propterea Imperator in dignitate illa di- citur eos approbare voluiſſe, nec eis de no- uo tribuere: pulcher text. in clemen. fina- li,de ſentent. excõmunſcatio. quem ad hoc notat, pluribus alijs more ſuo cumulatis, Tiraquellus de nobilitate cap. 6. numero vigeſimotertio.& faciunt dicta Baldi in conſ. 447. numer. 3. libr. 5. dum loquitur de Vicariatu, conceſſo cum plenitudine pote- ſtatis.
Non obſtat conceſsio ſeu confirmatio Moderni Imperatoris, quia ea fieri non potuit in præiudicium Iluſtriſsimi Du- cis, cuius iam erat vaſallus d. Comes, nec etiam iuris vniuerſitatis, l. 2.9. meritò.& 9. ſi quis à Principe. ff.ne quid in loco public. Curt.d. conſi. Iooο. numero quarto. Afflict. de prohiib. feudi aliena.§. præterea Duca- tus in6. nota. numero quinquageſimoſe-
I9 cundo. f etiamſi in dicta confirmatione eſ⸗
ſet clauſula de plenitudine poteſtatis, mo⸗ tu proprio, ac ex certa ſcientia, ex quibus non tollitur ius tereij, de quo non eſt facta mentio. Pariſi. latè conſil. 82. colum. ſina. volum. 4. Deci. conſil. 407, Plenius ac la- tiũs D. Crauet. d. conſ.: 4l. numero vigeli- mo,& ſequent. vbi poſt multos, quos alle- gat, concludit, ex huiuſmodi clauſulis non cenſeri ſublatum ius tertij:& de clauſula ex certa ſcientia, quòd ea nihil operetur in de- trimentum tertij, tradit Gozad, conſ.9, nu- mer. 42. Socin. Iun. conſ.77. numero 126. lib. I. Pariſ. conſi. 1. numero 83.& 84.libr. t. poſt Abb. Felin. Socin,& Curt. in locis
1 † 3 p er

4
S ENATVS FPEDEMONTANI
per eum relatis, quibus addo Aretin. conſi. V. colum. 3.& 4. Curt. Iun. conſi. 142. nume. g. verſ. nec obſtat. eundem Pariſ. conſi. l. numer. 121. lib. I. Gram. deciſ.o4. numer. 1.32 23. Imô confirmatio dicitur nulla, ſt in ea, vel in precibus mentio facta non fuit iuris tertij, Anch. conſi. 1o. per tex. in c. cum no⸗ ſtris. vbi Abbas numer.. de conceſſ.præb. & in d. c. noſtra. num. 32. de Reſcript. Deci. conſi. 689. numer. 16. Alexand. conſ. 70. in fine, volu. 3. quòd ius tertij conſeruare vo- luit attenta clauſula, ſaluo iure cuiuslibet 20 tertij, t quæ facit contractum conditiona- lem, jacob. à Sancto Georgio in ſua inue- ſitura, in verbo, Et cum pacto. num. 6. quæ ſubintelligitur, etiamſi non exprimatur: Afflict. in tltu. qui ſucceſſ. feud. dar. tenen. colum. 7. verſi. bene tamen præſumuntur. & in titul. Per quos fiat inueſtitura. colum. 2. in fin.& in d..præterea ducatus, in 6. no⸗ ta. numer.3. Deci. d. conſ.185. numer. 9. cir- ca finem,& conſ. 286. numero S. late Pariſ. conſ.23¶numero 143.& ſequent.vol.primo Laſon latè conſ.: 4. num. 5. volum. 3. Bald. in 1. 1. in principio. ff. de conſtitutio. Princi⸗ pum.
Non obſtat, quòd par in parem nullum habeat imperium, quia iura, de hoc loquen⸗ tia, intelliguntur, quando par nihil habet à pari, vt in Imperatoribus,& in ſummis Pontificibus, qui electione ſuccedunt: ²2 ſecus autem in caſu noſtro, in quo in co-⸗ mitatu non electione, ſed per ſucceſsio- nem admittuntur Comites, vt prædictum eſt.
Non nocet doctrina Bartoli in l.prohi- bere.O.planè.ff.quod viaut clom, cum ſimi- libus alijs: quia ea locum habet, quando hu- iuſmodi conceſsiones, ſiue altenationes tenderent in magnam diminutionem iu⸗ 23 riſdictionis, ſecus, ſinullam vel minimam diminutionem inducant, prout in caſu noſtro: in quo licet concedantur aliqua emolumenta in criminalibus à decem flo- renis infrà,& reſpeciu bonorum campe- ſtrium, non propterea eis aliqua concedi- tur iuriſdictio, quæ tota in comite reſidet, nec ex eo, quod conuentum eſt homines Oreſcentini, in quibuſuis cauſis non poſſe extrahi extra locum& territorium Cre⸗ ſcentini, poteſt dici diminuta iuriſdictio, cum hoc ſit conforme iuri communi, quo nemo extra territorium trahi poteſt: Deci. conſil. 2 8 6. numero 7. l. fin. ff. de iuriſdict.
1 omn. iud. cum diſpolitio redditur effi⸗ catior ex ipſa conuentione, laſon conſil. 227. colu, z. verſ. 30. Prædicta.& dato, quòd
in aliquo diminueretur iuriſd cum ſit modica diminutio, valer:Bana i näuboq d.5. planè. Felin. in c.I. num, de 1Bartoan nalumnitut ſon d. conſ. 227. columz. verf quintoth rerap & conſ.primo, colu. ꝛ. verſ. circa eun 1 dubium, lib. 1. Alexan. conſ. nuu.g& 1 V umn eon
79 15 1 we
teiio attanf etan 3 9 uc 10 Proba.aes, ailn Fnumeneſe,
Uel: 1
70
„]t
derrr Ken lcxaldere⸗ jintet homi⸗
1n Kchmäum
1—2
libr. 5. vbi Moder. Pariſ.in additio, mul er”n, dbenini ba⸗ concordantes cõgerunt: quibus addol) agultorene luui em ci.conſ.191. nu.1. wo hteneke uta letce
Nec mouet, quod dicitur, Princha giun den e Cnker non poſſe concedere regalia in prau nin e ennncauum cium ſucceſſorũ, quia, vt ſupra dicume uhnl, aenreiudi hoc locum habet in conceſsione, quaaa uis n. nipro deret in magnam dimunitionem Raa anconiui e 1 ſeu iuriſdictionis, vt ſi concedereuui umkeratigd ½ cauſa quota Regni, vel ea, quæſuntiina Kideèpet Nh 4 her mæiuriſdictionis, quia hæc nõ ſuntina aoinkelod. Iuhine ſupio Principis, ſecus, ſinon mulemm Nrsipenttr(n dieeinan minuunt, quia tunc valet conceſsio&iu audo Cm lmrokkeis, ceſſor tenetur ſeruare, Felin.in dcns ſotlienen N. Wkattzpel ed
ro 5. laſo. d. coni. 227. colam. verſanna ohontein t-
—
facit. Afflict. in titu. De prohibiuia oladlatid k
alienatio. per Federic.. præterea duts kes d. oa in 6. nota.& in tit. quæ ſint regalia unaipentibii ne & ſequenti. Rippa lib. 1. reſponſorun, m.4r, Kla nu. 53.54.& ſeq. rlis aljß oin Non obſtac, quòd prædictaconcttiſ tn dii ſm nes ſunt mera priuilegia, quo caſu ensſtqude quqait bitrio poſſunt regulariter reuocan, ciſernus mihidn ſint conceſſa ſubditis, ſecundum Felmupusnon quiii nouit. nume. 10. de iudi. t Quiia diciposipe deicientenn dicta priuilegia conceſſa fuiſſemſinsſrnaſentend tis, cum fuerint facta tempore, quoſeſſſfbus dè Cona iecerant, vel paulò pôſt, quo caſuſms ſaom diciln ſa legitima reuocari non polſunt3i aonfebionec terminis ſcribit eleganter Iat. d. cus itrauccni f mo. colu. 6. nuu. 4.lib.1. Pau. de Caſtas zm clum ä nu. 6.& 7. Et his adſtipulatur, quottii ingcd’ hi Soc. in l. ſi ex toto, in fine. verſ. ſepim anutmionqm cluſio. ff. de legat. I. t quòd ſi Caluumſ tiblam olf, oppidum alicui ſe ſubijcit domino, andi umed certis tamen capitults, ſubditumeſeus Comüade, tur, quoad illa capitula tantum qv a peniden
docoI.num. 4. de an colum aril aum, 1,& plu⸗ Aindh.tem der⸗ n. nſtitu.deactio. antbusrelatts per aun.pnion. con⸗ daliss(uo loco di- spradici Ctelcen- toppoluerunt, ſedh uitae Vercellarum Diraeam latamtotis tardo fawemunt, yt
ninium obt neren it 29
ſhardiapparet quo bit aulce Cairo
V Athn vo! ſecun⸗
m lem en pradi⸗ tirs tenet
eturpote, ; I. 4
viucii Crelcenti cmmaniſpecret
4n. Ad Gionis emoln⸗
ad alia, non. b reglin. ,n menwunnät Vel dici poteſt, iſtud proccdertni nieclndh 6s leea n6. uilegijs ſimpliciter conceſsis, ſecusan oninma* aütne ſiin vim contractus tranſeant: ita rin as ollen, unſ igan am⸗ det Deci.in conſ.S6. numer 6. Rehunt 4 därnum ebi mchshß quo nouit. col.5. verſ. aliquando veroͤpiit N cnea 1 num derentn conceditur ſubdito.& d. nu. 18.vcſitt imaiq xe dineritten de iud. Socin. conſ.4. numer 5,voliſan Lenelbt e r perdetnan infinitis concordantibus ad ductipali da romealrejonen, tium lib. 5. com m. Opi. concluſaeinpin äi, ntractnan9
cipio. Sed licet prædictæ conventur aapanz. erctredolun, videantur continere conceſsiones) 1 are„Cui ſe d uilegia, attamen ſunt contractus, Im um Nk 88 ence ien, ctiones; quia bis nominibus 3 Pa,* enorit. non 5 deite peuu l.
1
1
.

An, la d üriii
DECISIG 6— dio ominantur, quo ca
utales præſumuntur: „ Z unet Balein titulo, qui ſucceſſ. dare tenean. vbi 4½3 Aſ ttalis præſumitur eſſe contractus, qualis Mdh-, 11.. wella pernomen appellatiuum Protexun doei Secadn conſ. 165. numer. 5. ræterea, ſi conſidere⸗ AIA us primam conuentionem inter homi- dadte m P b ln gub nes Creſcentini,& Comitem, Richardum üne timum acquiſitorem loci Creſcentini fa⸗
„ 1 ſ 11l G
4
3 12 lunan unt, quiatu Dletconr tenetur ſen n elan aſo. d. conſi„Kolam AfflG. in 22. he 1 tio. per e da prn dla.& in tit a p lunen wenti. Riplt und 54.& ſeq.
2)
dam Anno 1315. non ſine cauſa ad eam
deuentum fuit. Nam cum ciuitas Vercel- rum, quæ tunc temporis oppido Creſcen-
tini dominabatur, fuiſſet ob enunciatum læſæ maieſtatis crimen, præcedente iudi- cato,priuata dominio dicti loci„qui pro- pterearemanſerat immediate ſubiectus Im-
geratori,& ideò porerat allegare, ſe non polſe cogi inferiorem dominum habere, 1& conſequenter contradicere inueſtitu- ræ, prædicto Comiti Richardo factæ, vt eidem fidelitatem non præſtaret, per ea, quæ ſcribunt Felin. in dicto c. I. num. 4. de robatio. Iaſ. late d.conſ.227. colum. I. latiſ- ime Neuiza. d. conſ. 12. num. 108.& plu- nibus ſequentibus. Gomeſ. in d.§. item Ser- uiana. num. 41.& ſequent. Inſtitu. de actio. cummultis alijs concordantibus relatis per
donobltac,c„Soralin Portium d. lib. 5. commun. opinion. con- unt mera pi ra& al cluſio. 21. de quo articulo aliâs ſuo loco di⸗ poſſunt re 2ie Kutiemus, nihilominus prædicti Creſcen- onceſſaſubd atomtit tinates non quidem ſe oppoſuerunt, ſed t nume 10.,d AfCi quaſi deficientes à Ciuitate Vercellarum priuilegia a lahil propter ſententiam contra eam latam totis um fuerntl Seneu viribus d. Comiti Richardo fauerunt, vt
CXXXIx. 45,
mò.& num. n. de ſudic. Roman. conſ. 46 colum. penul. Dec. fere in terminis noſtris, in conſ.286. num.4. Franc. Luca. in traci. d 4 priuileg.fiſci. col.2. in fin. Pariſ. conſ. 82, nQum. 48. vol.primo. laſ.d. conſ.i. col.. verſic. ter- tio principaliter, lib. 1. Portius d. concluſ. 19. in princ. lib. 5. Vel poteſt reſponderi, m contrarium adducta non procedere in m⸗ 27 feriore à Principe, t qui non poteſt priui⸗ legium à ſe conceſſum reuocare: Felin, in d. c. nouit. num. II. poſt Bal. Ant. Alba. Imo, Federi. de Senis,& alios per eum allega- tos. Dec. in c. quæ in eccleſtarum. colum, 12. verſic. quarta declaratio, de conſtitutio. maxime ſine cauſa, vt declarat Ruin. conf. 230. num. 4. iuncto num. 9. verſic.& idem etiam poteſt, lib. i.
Non obſtat, quod ob ingratitudinem per Creſcentinates aduerſus Eomitem Ri- chardum commiſſam, ſunt priuandi eorum priuilegijs,& tranſactionibus, etiam quòcl in contractum tranſiuiſſentt quia reſpon⸗ detur, non conſtare de aliqua ingratitudi- ne, ſeu delicto per vniuerſitatem commiſ- ſo, vt in præcedenti deciſione probauimus: ergo ex partitularium deliciis non poteſt inquiri vniuerſitas,& prædictis tranſactio- nibus priuari, Bar. in. aut facta, 9. fi, num. 9, ff.de poen.
Secundò reſponderi poteſt, quòd etiam dato, quòd de aliquo vniuerſitatis delicto conſtaret, ex quo ipſius ingratitudo reſul⸗ taret: attamen adhuc à dictis trasſactioni-
1 1G3.— ⸗. 4 4. 7 2 2— 4 ant, velpau aa,' Plenum dicti loci dominium obtineret, vt 28 bus recedere non liceret, f tanquam factis ) 2 3 1 8
itima reuoc 2 npohn nis ſeribit e erl lu.G.nul..= ad „G. 7. Ethis Er Duln M
nl.ſſextoto tes
1 4„ 6' lum alicui 1 R ſckem
tdt
1AſGer
tamen capit lube . er ſſ uoad illa c- an launsdh
IOfl.
zattamen unihir
1
ex confeſsione dicii Richardi apparet, quo ſit, vt reuocari non poſsit: Paul. de Caſtro conſ. 317. colum. penult.& fin. vol. 1. ſecun- dum impreſſ. Papienſem. Item ex prædi- daconuentione, vniuerſitas tenetur pote- ſtati ſalarium ſoluere, ſeu iudici Creſcenti⸗ ni, quod tamen de iure communi ſpeciaret ipi Comiti, ad quem iuriſdictionis emolu- menta pertinent, l. ſecundum naturam. ff. de regu. iur. c. qui ſentit onus, eod:tit. in õ. Etin ſecunda conuentione facta, de Anno 1452. confirmatoria primæ, obligatur com-⸗ munitas ſoluere Comiti florenos 135. quo fit, vt dictarum conceſsionum prætextu dicatur concedens liabere vniuerſitatem obligatam ad dationes, quæ perpetuam cum re conceſſa habent cõmenſurationem: quo caſu conceſsiones in contractũ tranſ-
ted cuntur,& princeps eas citra dolum fe- uocarenon poteſt: Bald. in l. qui ſe patris. Colum. 7. verſicu. hoc ſcias. C. vnde libeli. quem ſequitur Felin. in d. c. nouit. num. 9.
1 1„—.. n ſin,& num,& 10, verſic, limita penulti-
in remunerationem meritorum,& promiſ- ſorum per vniuerlitatem, quo caſu reuoca- ri tranſactiones non poſſunt: Roma. d. conſ. 26. col. 2. verſ. concludo ergo.& conſ. 436. col.pen.Felin. in d.c. nouit. num. 2.& ibiin additio. verſic. ſecundus effectus. latiſsime Tiraquel.in repetit.l. ſi vnquam. verſi. do⸗ natione largitus. num. i3.& 14.& ibi Rippa quæſt. 14.
Tertiò reſponderi poteſt, quòd dato, quòd commi a fuiſſet ingratitudo, propter quam non tenebatur Comes lo. Andreas prædictis tranſactionib. ſtare: tamen, quia vt proponitur, acceptauit deinde ſolutio-
29ꝰ nes cenſus t ſibi ex dictarũ conuentionum
forma debiti, ſine alia proteſtatione, vide-
tur dictam ingratitudinis cauſam remiſiſſe,
& per conſequens, pœnamex ea reſultan-
tem, argumento not. per glof.& Doct. inl.
2. C. de iure emphyt. Alex. conſ. 105. vol.;.
Iodern. Pariſ.in conſuetud. Pariſien.§ 14. quæſt. 1. num. 9.
Non obſtat, ſucceſſorem non teneri ſta⸗
11 4 re d⸗

S ENATVS PEDEMONTANI
re dicto contra ui, cum non fuerit conſu- matus temporerogitus, ſed erat conſuman dus tempore ſucceſſorum: prout dicit Af- flicd.in d. tit. Qui ſucceſs. feud. dar. tenean. col. 16. verſic. quartò fallit. Quia ad præmiſ- ſa reſpondet Paul. de Caſt. in l.ſi Stychum. §. ſtipula.ff. de verbo. obligatio. Rui. conſ. 34. COl. 2. VOl. 2. videlicet, quòd quando ſu⸗ mus in contractibus, attenditur tempus contractus, etſi porrigat effectum ſingulis annis: quibus ſtantibus, pronunciauerunt præfati domini delegati eſſe obſeruandas conuentiones prædictas.
S VMMARIV M.
3 Correlatiuorum eadem eſt diſciplina, quod fallit, quan- do eſt diuerſa ratio⸗num.7.
2 Vxor vendens prædium cum marito, præſumitur adhi- bita pro forma,& totum precium ad maritum per uenifſe,& num. 7.
3 Maritus emens de pecunia donata vxori, acquir it vxori.
4. Vxor emens fundum, praſumitur emere de pecunia viri, ideò dicitur acquirere marito, contra num. 8.
Vxor poßidens de marito, præſumitur iure familiarita- tu poßidere, non obſtante titulo, Contraria eſt ve⸗ rior. num. 10.
6 Vrxor& maritus ſi ſimul ſtipulantur, vnuſqquiſque ſibi acquirit pro dimidia.
9 L. quintus ff. de donat. inter vir.&»xorem. limitatur & declaratur.
Defenditur opinio Abba.in c. 2. de donak. inter virum & vxorem.ibi.
DECISIO CXI.
Viro Kvxore ſimul ementibus, an cuique pro virili ſacquiratur, præſertim ambobus in poſſeſsione miſsis.
N Ky,
ſeſsionem illius, mor- l tuo marito, vxor inſti⸗ tuit quendam hęredem,
☛ qui ab hæredibus mari- ti di midiam dicti prædij petijt. Quæſitum fuit, an iure petatꝰ& videbatur dicendum, non iure petere.
Primò, quia cõrrelatiuorum eadem eſt 1 diſciplina: nam quòd de vno dicitur, de al- tero neceſſe eſt vt intelligatur: l. fin. C. de in dict. viduit. toll. vbi latè laſ. Euerard. in ſuis locis legali c.76.1. fin. ff. de accept.& in em- ptione,& venditione. Eſt text. in l. prima, cum ibi not. C. de cupreſſ. ex Luco Daph. lib. 2. Felin. in procem. Decret. num, 5.&
4*r e ſequent. Io. Ronchagallus in n I mubs lpr 1 2 luim. dem, in princ. num. 4;. ff. de“-9 ale ſi maritus& vxor ſimul prædium eweoaege ynon ſ drat Ipuad 3
2 tpræſumitur vxor adhibita pro Kendn rahr 4 lih 4 peun totum precium peruenilſe dmarin fauren he. wolmn. cundum Bald. Nouell. in tra Catd 9 abur b 3 enllh dot. parte ſeptima priuileg primon T na 1 wad lſpuus poſt alios per eum relatosilaudinall til 3 ſ 9 worldim- ad Bart. in conſ.24. Afflict. deciſao d älbi at I, kuuur 3
anhme cbenl ubasadä ean
2.& ſequent. Boer. deciſ. numhal
1 HR„ 4 Orauet. conſor. num..& ſequent ltli 7 Kabigten nd Tiraq.in tit. De retract. Lignag. Ka ha nias routa in . ʃ 6 1 4 6 4 4 num. 4.& 5. quos omnes refert d& ean 9O.-e e.Hdeduo⸗
1cumi- .e ſifas reos. lo. Ronchagallus in repe. d.. eendema
an um. 55 vlque ad num. 63. ff. de duchag eitztes adhoc 3 vbi diſerte tractat hunc articulum n han vldete anedcebaf
bata opinione Barto. in d. conſna tia concludit. Ergoidem dicendumertua ealrelacli ptione, cum hæc ſint correlatiua. kägls ane. Secundoò alio ſimili argumemtona him omſte 1 dus videtur actor: nam maritusian ee 1 3 correlatiua ſunt, t ſed res emptaanau uarcdibels 1 pecunia vxoris donata viro acquirnm 19 len 6 4 ri, J.vxor marito. ff. de donat. rnrereiag heno. ifea vxo. vbhi Bar.& dlun nde Se 3 len 3 d 1 idem dicendum erit de re empu 2 158 lientm de pecunia mariti, vt acquiraturmai a.ons autemn vxori. Sed in caſu noſtto ies 1 cereumeiſde 4 mitur fempta de pecunia marttilqu mis edfenn ff.de donat. inter vir.& vxo.letum i inäaniat tit.& c.z⁊.extra eod. tit. ergo dicetuu ſe n ta marito:& hæc opinio comptaunn lne amalſent ctoritate Abba. in d. c. 2. in fi. de doni iüina J vir.& vxo. vbi dicit, maritum polin üainerſmdim care rem emptam ab vxore:&mſ iar mente Dec. conſ.237. num. 8.&lit 3 ſur un 1 delſe Videtür.
comprobari poſſunt ex his, quæſ
maltum ntelen
4
—
Nerenum lo. Dleras „
n Am Ig 8virofsckalde g dumſtur totum gr
3 Bii totum d H
94
inl. Titium.§. altero. num. 1.&ſeos admi. tuto. vbi tutor nomine ſuonm pecunia pupilli acquirit pupillo. Tertiò actori aduerſatur, quac tur, mulierem acquirere potuſſei in dubio inſpiciendum eſt, quis ein.no,, boeig ſſͤͤ ) u
3 1.„„ in calul' quis alter vel ſibi, in fin. Sed inaali oro ej and
dtor on r e Firereiusraemden Aaenille, CUm et, 1
A Nouell.j.
paret maritum poſsidere: exgoals Werd Caſenn maritum pertinere debet pœrin Käcc 3 ptum. Nec mouet, quod diciiu dam. Lüiſe 2 etiam vnà cum marito in poſſca üuad, ſe N quia præſumitur poſsidere iute 3 tren he f 5 tatis, t non obſtante titulo, Ethcſh 7 marännes præeminentiam viri, vt not. Alan nun 8; ¼ Aquen. in 1. qui iure familiatitiih ht Kfku 3 acquir. poſſ.& clari ès Alcit, es i uupneg
2 dechand
ſumptione 26. nu. 8. in quint um d
vbi dicit, hoc eſſe nota.& magm ad ampliationern d. l. qui iure fm
e Roncugl? ab'Rod 8 gopto hac
4 1 ſe o, 9h, uUm, A gb.
um Fo.plu⸗
mlegs in 1. Huam ſiqui- jyxoremenss Adem tradita ntamen ma⸗ eudprecium feces, quale- sleges adiid enta. num. 6. denſequi⸗ dprimo, polt dilexloqua- totom, atta⸗ altel.qua de
Mttarimquia 21
1D. In Procm 0
6,COl 4, Ver(.
M I(allj I' 12
ttotius con. Jota Sctal mlo. 3 pi ſoc doptiuileg y t Ndiocedit. audeinhen, malſe di dena ol Ve, da cum 3com as addol BadddDRal. „Pbiplorodrs molit:, N. koptereg terez non „Oue ncg ») 4 4 b Eanduch,
erorque 1

Uhy — 1 4 10
ſu mitut ya llratn nprecium. èdiam. nin nn hn um ald. d Th anelepin-iaa
Nie lleg lios per el 4„, d
ut. in con ₰ d qluent.Wg. uu et onlgun m l Linti Derz eel 4.8„duog es 1
9 ch 111 nchagall pea V n. 75, vl ge’ 1 8 6, Id 1 nG ertetrada as canu opinione Ia Sinan ludu. Ergot 1 adicnt ae cum hacſ nn drreln cundoalioſ argun videtur act: amn latuaſunt, ⸗Stegen mlavxorisd: avindn or narito. t lonn, „vbi Bar.&. aunin ndicendum i iena, becunla marlt* quvr
n vxori. Se talluniah
ſ
9
—
ur femptade 2u mania edonat intes Itennl Xc.zzextra ec— enmrene varito:& hæc dio cin ritate Abba,1 Saittim vxo. vbid: Anairi- erem emptat e⸗ Vullit ate Decconſſ nuni aprobari poſ arä Titium.§.altt runühe ni. tuto, vbit ⁵ vondfe unia pupillis Etip Lertio actori Eertlue
mulierem 4, kece 1, eol ,
lub oinſpicis meh 1 in polleßsion une zalter vel ſib u aäi ir— ere g et maritum ün eitum pertin! 8
0 Od¹o, m. Necmen eg9 m vnà cum e=om, ,— 5 Uen
to
utoldl
An
eem nentiag 4„ 3 1 wen.„ 97 BA ſir poll- M
PECISIO GXL.
i, ex quibus ſupraà ſeriptis videtur dicen- dum, noniure agere mulieris hæreden pPro opinione verò conttarſa, vicjelicet ad hæredem mulieris dimidtam Prædij em- t competere, idcirco illam aure petere, ad⸗ ducebatur doctrina Bal.in l. ſi vxorem.SO. de cond. inter-colum. z. verſic. idem ſiſtign⸗ Natus, fvbi ſi maritus& vvor ſimul ſtipuian- dur aliquid ſibi dari, acquiritur vxori dimi- di: quam doctrinam retert& ſequitur A⸗ Jexand. conſ. 133. num.3. lib. 4. quibus addi Mdunt, quæ ſcribit Ronchagall. in d.l. ean⸗ Nem. num. 50. verſic. accedat.& notata in vulgata J. reos..cum in tabulis. ff. de duo- busteis. vbi Ro achagall. late num.59.plu- es auctoritates ad hoc citat. Ego pro hac opmione dicebam videri caſum legis in 1. „& inl. multúm intereſt. verſ. nam ſiqui⸗ cm. C. ſi quis alteri vel ſibi.vbi vxor emens rædium nomine ſuo, ſi res eidem tradita eſt, bi, non viro, acquirit, ſalua tamen ma⸗ rito velhæredibus eius actione ad precium zduerſus vxorem, eiuſüe hæredes, quate- nus locupletior facia eſt: quas leges ad id adducit Bar. in l. etſi Inſtrumenta. num. 6. (delnſtru. lib. 10. quem refert& ſequi- tur bariſ. conſ. So. num. 9. vol. primo, poſt plures per eum citatos,&licet ibi lex loqua-
5 1.„1 GL Id Al
tur, quando vxor emit rem in totum, atta-
menidem dicendum eſt de parte, l. quæ de
tota. ff. de rei vendi.
Nec obſtant allegata in contrarium: quia
regula correlatiuorũ non procedit, I quan-
8 15 e, g elnn reeut do eſt diuerſa ratio, teſte Felin. in procmio
Decre. num. io. Euærar. d. c. 76. col. 2. verſic. præmiſſa tamen militant, prout in caſu n⸗ ſtroeſſe videtur. Nam in venditione a mu- liere,& viro facta hoc inducitur: tum quia keſumitur totum precium ad maritum, tem perueniſſe, cùm etiam, vt tutiùs con- trahere emptor, qui emit rem dotalem, pro- ut dicit Bald. Nouell. in allegato priuileg ο primo. illacue opinio Doctor. procedit fa- uore mulieris, ne fiat illi fraus fideiu ben- dopro viro, authen. ſi qua mulier. vbi Bal. Salycet.& Caſtren. C. ad Senat. conſ. Vel⸗- le. Afflic. d. deciſ. 09. nurn.. cum alijs ſu- prà num. ⁊. adductis: quibus addo D. Rol. n 64. num. 7. vſque in fin. vbi plura pro- pier diuerſitatis rationem cumulat:& Nat- ts conſ. 52. num. 2.& 3.& propterea non iur conſonum videtur, vt ea, quæ inducta lunmtineius fauorem, in odium retorquean- tur, vulga. l. quod fauore. ffa de legib. ideò non milttat argumentu m de venditione ad emptionem,
. propter eius præem nentiam,& aulc tOllfa-
251 Ad ſecundum reſpondetur, quòd l. quin
1111
8 tus. non procedit, t quando maritus eſt
ſciens& præſens, vt conſuluit Fulg. cons 198.in quæſtione,& hoc dicit etiam Bertac. in ſuo aureo reperto. verſic. vxor contrahit. num. 27. Neuiza. in ſua Syllan. nupt. lib. 4. num. ꝛ2. verſic. quartò limita. ſed magis in terminis caſus noſtri, ꝙ Lex quintus. non habeat locum, quando maritus& vxor ſi⸗ mul emunt:& quòd tunc etiam præſuma- tur facere de pecunia vxoris, eſt doctrina Alex. in addit. ad Bar. in l. quod ait. ff. de di- uor. quem ad hoc citat& ſequitur Bertach. in d.9 vxor contrahit. num. 27.& num. vlt. qui etiam ad hoc allegat Salycet. in l. mater. C. de rei vendica.& Alexan. in conſ. 22 lib. 4. quamuis ſit conſil. ſeq. numer. 2. Poteſt etiam reſponderi, t d.l. quintus. non proce- dere reſpectu acquiſitionis proprietatis,& poſſeſsionis: quia etſiex d. l. quintus. præ- ſumptio iuris inducatur, vt res empta ab vxOre de pecunia mariti præſumatur em⸗ pta, turpis quęſtus euitandi gratia, non pro⸗ pterea dicit lex illa rem emptam ab vxore nomine ſuo ex pecunta, quæ præſumitur mariti, acquiri ipſi marito, cuius nomine non fuit empia: ita nominatim dicit Bart. in d. l. etſi Inſtrumenta, in fin. C. de fide In⸗ ſtrumen. lib. 10.& ibi lo. de Plat. Alexan. d. conſ.z3. num.3. vol. 4. Alcia. in d. præſump. 26. verſic. ociauò intelligi ſupra dicta, poſt Bar. Bal.& Signo. de Homod. per eum cita⸗ tos. Boer. deciſ. Sr. num. 5. D. Crauet. conſil. S1. num. 4. poſt Bart.& Bald. per eum cita- tos: quos refert& ſequitur, poſt plures per eum adductos, Portius in ſuis commun. Oopin. lib. 1. c. 14. verſic. quartò limita. poſt hæc ſcripta viſus:& id apertè elicitur ex d. 1. quintus. ſecundum communem interpre- tationem, vbi non erat controuerſia de re acquiſita, à quo ſcilicet mulier acquiſiuiſſet: quia certum erat à quo rem ipſam habuiſſet mulier, ſcilicet à venditore vel alio contra- hente. Sed erat contentio, ex cuius bonis ad mulierem perueniſſet:& euitandi turpis quæſtus gratia dicit Iureconſultus exiſti- mari d viro ad eam perueniſſe, nihil tan- gens, an res ad vxorem peruenta acquira⸗ tur marito?
Præterea non video iure cautum, ſivvxor ſuo nomine emat fundum, aſſerens illum de pecunia mariti fuiſſe, quòd propterea fundus ille marito acquiratur, imò contra- rium Pariſ. d. conſ. So. num. 25. vbi reſpon⸗ det ad argumentum, quod fit de pecuma pupilli, dicens, eſſe ſpeciale in ſupillo, vt etiam dicit ſpeciale Bart. in d,§. altero. Faeit
1. vxorem

SENATVS PEDEMONTANI
I. vxorem. iuncta gloſ.i. ff de leg. 3. Itext. in dicta l. L.& inl. multum intereſt. C.ſi quis alteri vel ſibi. Ex quibus patet, non eſſe re⸗ ceptam opinionem Abbatis,& aliorum eum ſequentium, in d. c.z. in fin. de dona.in⸗ ter vir.& vxor. Nec pro Abbate vrgere po- teſt l. vxor marito. ff. de donat. inter Vir. vxorem. iunctis dictis per Bar.& alios ibi: quia dum dicunt, mulierem poſſe vendica⸗ re rem emptam de pecunia ſua, loquuntur, marito non exiſtente ſoluendo,& in ſub- ſidium: ita nominatim reſpondet Alciat. reſponſ26. quo caſu poſsit defendi opinio Abbatis& aliorum eum ſequentium, vt ſci- licet in ſubſidium poſsit maritus vendicare rem emptam de pecunia ſua.
Ad tertium reſpondetur, quòd poſtquam probatur pro parte dominium eſſe vxoris, fruſtra contendimus de poſſeſsione, niſi ad effectum acquiſitionis dominij, iuxta l.tra- ditionibus C.de pactis.
Non obſtant, quæ ſcribit Alci. in d. quin- ta declaratione, quòd I. qui iure familiari- tatis. procedat, etiamſi appareat de titulo,
10 t̃ quia eſt contra text. in d. l. I.& l. multum intereſt. C. ſi quis alteri vel ſibi.& gloſ. in d. 1. vxorem. ff. de leg. 3.& l. quædam. ff. de ac- quir. re. domi.& alia adducta per ipſum Al- ciatum in d. tractat. de præſumpt. regul. 2, præſumpt. 23. Ita videtur de mente Angel. in d.l. qui iure familiaritatis. quo loci vide⸗ tur eam legem intelligere, quando non conſtat de titulo. Sed vlteriùs, etiamſi de titulo nõ conſtaret, videtur æquior opinio, vt dicamus, vtrunque pro dimidia poſside- re: prout voluit Ang.in d.I. qui iure. quem ſequitur Socin. in conſ. 128. col.. lib.i. Ioan. Lup.in tit. de donat. inter vir.& vxor.§.60. col.fin. qui tamen in ea opinione non vide- tur reſidere, etſi veriſsima ſit.
Aduertendum tamen eſt, quòd illa ad- ditio Alex. in d. l. quod ait. quæ eſt l. fi. ff. de diuort. quam refert Apoſtil. in addit. ad A⸗ lex. in d. conſ.133. num. 3. vol. 4. non videtur ſimpliciter vera, videlicet, quòd l. quintus. non procedat in emptione, quia hoc eſſet contra omnes Doctores, qui ſemper fere exemplificant in acquiſitione per emptio- nem, pręſertim cum addatur quantitas pre⸗ cij, niſi eam defendas ea ratione, quia ibi maritus ſimul emit. Et ſic erat præſens& conſentiens, vt innuit text. in I. vxorem, in princ. quem Alex. allegat, licet& ille tex⸗
tus retorqueri poſſet, ex eo, quòd ibi vide- mus fundum emptum à marito,& de pe- cunia viri, quamuis nomen vxoris inſera- tur: maritus autem prouidere voluit, vt fi-
lij eſſet dimidia iure hæreditar per emptionem dimidia fac
. a ellet„„ F Ai cum poſt prædium emptum illud ,† 9¹9, lurſnſi
.— b N 10, NOn IM.„ Rau r d5, 1 jaralnd d gu rkin⸗ ant ei F0
)
nicauerit vxori, ſed ne breinincdm vuſatzum 4 morte confirmaretur: vxin imii cſii 50 18100 ſuluit Fulg. d. conſ. 98.& Ripp mcf— gooeutti 1ib.z. niſi ſuſtinendo Alexan. Tntelnde nulmmuſßin uregum er voluiſſe vnà cum l. vxorem. iun e8 meulunded c luisld ht 1. ibi, quæ concludit, quòd ccfaes giulion di ſen Ller ſitione mariti teſtatoris, vxor habuſt nn Ndimuionum,
midiam ex contractu,& alterius dimid dimidiam ex diſpoſitionemariti rchn Quibus omnibus diſcuſsis, Kenan ſuit, hæredem mulieris iure agere 6 propterea eſſe relaxandam dichm 4 diam prædij empti, ſalua hæredibuni actione perſonali ad precium, aduerſue redem mulieris,& rei vendicationeini
ſidium, 1 5 6 I. 17. Auguſti. 1 N Aleco gete corn
acacontra or
1
intelpletul 9
ſm qpe ſenſum
1 In his, quæ reſpiciunt ſolemnitatem,& enli cij attenditur conſtitutio ſtatutun ſtu enaa loci, vbi iudicium agitur. dyimd iure detfit
2 Publicatio conſtitutionis in vna prouineiu faina ſan, Ordenafdehnn ligat exiſtentes in alia prouinciaahi mn di publicatio, dato, quod fuerit fac in cnun
vel Imperatoris. 14 der in 2 Ea noſtra dici poſſunt, quibus auctoritaten m ſan teu ſoria val an impartimur. mnecatncanä
4 Quodlibet verbum, etiam minimum unmastiiſelvvinle nildit tione, dcbet cenſeri appoſitum eun niſſaſſtnoresqyſcorunn vt aliquid operetur. prian. vbi nondg
s5 Noneſt veriſimile, quem ſe velle corrigen mmgſanorant andäft 1 ti, quod præcipuè habet locum in dinſtatſeenn ann magnatum&y principum.„
6 Contractus principum pro lege habentu
7 ExX iuris communis diſpoſitione variſs mich poteſt, aduerſus Senatus er aliorun un munter rccyt
—
eniunoſkttun incleiemgimn d'
142 e 9 1 Tne Hanl, A 8 gni r n tatrum A
ag ariculh oßs
talotem verialing
NhS2 ailodtnsco⸗
d Nlani, A Ma-
Ide pnbus
ſtr contgt, pli⸗ e crpuconcel⸗
anibos teſpe⸗ Nro dlipobbint . piulipacb: rnciom putaui Rai teſpicuunt urionem ducu-
otel,, jlam di⸗ pucner in dicio ligice ordina⸗ cs mqubusiu- mecn ſodere ex. videtur exs s decundum le, dpemadmo teſta, n Bal& dalcer ue repieunr ⸗ nür„cenchtor Cnldecudo oc.
dem docet Bant 4
àm A. 1num. F. Cde Magiſtratuum ſententias, preſertinpaſſi id lrinit,& f.. tulhelad kionem. Ä conl Adlem nten A 4 Ordo ſcripturæ attendi debet,& uipoſtuslienlignun 6 d dumä . 4 1O, 1 attendenda, quæ eit prior habit coſiu keperinau Relyppoln ordinis ſcripturæ. Pher cn Vn onn ut 1 9 Nuatura dictionis, Et, eſt denotare duueſtan bſe Aledszjte nolto 8 .. 244 7 nſ d 0 ea, inter quæ ponitur, etſi ponatu nuns Al cdt ſe d den tibilia, debet reſolui in alternatuumſat benkesi a,o n dationes ctam,& num. io. lonslalpn, n mienpore ni Prouiſio hominis non tollit prouſſonenlhie i ſc Dacl unmintenta, yenz. aur nl lege Non dſer 32 Quando verba patiuntur dubiam una dtno dir v. debent ſemper interpretari contra ſch dereghideſen 3 ofendieul illi) En tellgijden am, „ Iri. 1 Tpr 3eluk ka, 13 Non ſufficit allegare ſtatuta alteriu lann e n nem deorc 3 producantur. R. ACENOIr. M ſaa läeätetr a ſeaneiete 14 Exceptio, quòd quid non ſit tale, prout NKD BIttem eh. 9 an nhan ndengo, quam cenſetur excluſa.„ir Ngr cin Ms 48* tlerp. Mre is Imputandum eſt actori, qui non probail enüe ſe ſcd,e ddle ..„ 30 ſ p* Le fundamentum ſuæ intentionu. vung inc unns ne in an de 8 dub 1 X½ d 7 lic,

wicdh prionen atttan DECISIO CXILI I.. 454 . N.——.. 1 oſtpraci w dee 6 Hodkoribus etiam mortuls, atteſtantibus ſe coeſer⸗ ſtitutiones,& c. c.2, vbi g1 oſ.& ebmmuniter rit vxoi. Piemi tuaine, ey alijs, quæ ſunt facti, non eſt Fonſ eie Docto. de conſtitu. Alex. conſ. i8I. num. i2 8 0) N 1„— 1☛ contrnan a lMält„ paria ſunt, quid non eſſe, vel eſe,& non probari. vol.6.& conſ.õz. num. i. vol.. poſt Bartol. Mi. 33 e B ulg dcon 1 en DECISIO GCXLI Bald. Ant. de Butr. Io. de Lign. Io. And.& diltlatie n Imo. per eum cicatos, concludentes, quòd evna eum, anm Capitulum nouiſsimi fœderis, quo cauetur, t publ catio conſtitucionis facta in Curia
qux concll 3i Areſtaregia ſuum debere fortiri integrum et- emarititeſt dla ſeaium,& nihilominus licere grauatis libi pro- 2an uidere aduerſus ea per reuiſionem& ſecun- 9. 2—*—* 4„* Aun dum ordinem leEuendiciss„Kordinationum, 4 interpretari debeat. nema quomodo interh
am ex conti
am exdſt A. As omnibu 5b
hen ruſst N hac cauſa illuſtris do- M 2...
3 edem mr Jlin minæ Miolani,& Ma-
rea elle ne untm gnificorum fratrum Ab
duenſium de pluribus dubitari contingit, pri- mo, an reſcripta conceſ- A ipſis partibus reſpe- ct ue, nec nõ geſta corã Senatu, dici poſsint fu ſſe facta contra formam capituli pacis:? In quo articulo operæprecium putaui liqua, quæ ſenſum dicti pacti reſpiciunt i, due nepici ͦ mim adfaciliorem veritatis cognitionem diſcu- qhattencitur à Nuſen, tere. hidiuien 18. Et primò iure defendi poteſt, illam di⸗ Ati conſtiu umn ionem, Ordenances, ſimpliciter in dicto Sees d capitulo pacis debere intelligi de ordina⸗ de mperton 1d ſbe non bus, qua vigent inlocis, in quibus iu⸗ noßtr dil poſte aan dicia reu ſoria vel alia remedia a ſœdere imbartimur. conceſſa tractanda ſunt. Text. videtur ex-⸗ Uotlletyerbun minu Preſtus in J. 2. in illis verbis Secundum le- tone ehet em· Auſui gesmoresq́; locorum. C. quemadmo.teſta. t alqudcpen aperian. vbi nuncupatim Bal.& Salycet. oneſtverſimieg aenmn adnotant, quod tin his, quæ reſpiciunt ſo⸗ ti, quod greeß t alaß lemnitatem,& ordinem udicij, atrenditur maguatun C] nm conſtitutio, ſtatutum, ſiue conſuetudo loci, vntrsctusprincg vau, vbiiudicium agitur. Hocidem docet Bart. r iuri commun Wi communiter receptus in l. I. num. 15. C. de vreciurſ une ſum. Trinit.& fid. Catho. quem refert& negihrnumſ iSu ſequitur laſ. conſ. 48. numer. 3. volum..& 1 hugur⸗ att a ichi conſ.3. num. 16. VOlum. 4. late H yppol. in ttentenqs, qu— vir repet. l. fin. nu.⸗ 7. ff. de 1 uri. Oom 1. rle.& rränuſenpua per conſequens, in caſui propoſito de bent tura dictionu, us obſeruari conſtitutiones ſeu ordinationes ta inter que pi ais vigentes in agro Pedemontano, tempore tibili, Cebet/ enn reulſionis& aliorum remediorum intenta⸗
prædi em alu, neperſonalt n
nmulierss, 4 Ayendt, n,1561. C, Kl 6
ttam,E uun an rum& ſic Ducales cum regię non obſer- ouiſio hominisſ dithn nentur.
ren. 2u7 Et dato, citra veritatis offendiculum, cndo vera ie, gh ddderegijs deberent intelligi dicitur fa- debeut ſemper mea diendam elle inte: pretati onem de ordina- ilh. 1 u” tiondusRegijs, ſcilicet in prouincia Pede- u ſuffeit leg 3 momium publicatis: nonautem de h is, quę
poaucantur. 0 uſß Pneesleu in Regno Franciæ publ’catæ rceplio quudq. obſeruatæ fuerunt. cum hæc degentes in lumcejſtu 4 ntua 6 6 Sabalpino vbinon fuerunt publica- utaum ſ 379„nonligem; authen, vt faciæ noaæ con- futumem b
Papæ vel Imperatoris,& per conſequens, etiam Regis, non afficit exiſentes in pro⸗ uincia, ſed debet in ea publſcari: quod ſe- quitur Felimin d. c.z. num. 7. de conſtitu.& inc..col. penul. de treg.& pac. Aret. inſ. ius autem ciuile. col. 6. de ure natu. gent. Se
ciui.& in conſtitutionibus Negijs ita dicit
Rebuff. in proœmioin glo. i.num. 27.& gl 5. num. 5. polt Chaſſ. in conſuetu. Burgun- diæ,& de ſuppl“arii 2.& 3. gloſ.vlt. per te in d. authen. vt faciæ nouæ conſiit. ex qui- bus patet, hant eſſe communem,& veram Doctorũ concluſionem. Sed in patria Pe- demontana non fuerunt, vt dictum eſt, pu⸗ blicatæ ord mationes Regiæ, ſuper quibus ſe fundat domina Miolani: ergo de lis non poteſt intelligi capitulum pacis, ſed de or⸗ dinationibus Regijs, in dicta patria publi- catis,& Obſeruatis: quarũ extat ſeparatum
— A
volumen, cui titulus eſt, Ordinationes Re- giæ continentes formam,& ſtylum proce- dendicoram llluſtt. Curia parlameni Tau⸗ rini,& alijs Curijs ſubditis, quæ in hacre- gione leguntur publicatæ:& propterea de hts, non de alijs, dicendum eſt, contrahen⸗ tes ſenſiſſe,& ſe ius is communis diſpoſitio⸗ ni conformaſſe. Quod autem ordinationes Regiæ, quibus innititur domna Miolani, vſu receptæ in prouincia Pedemõtana non fuerint, ex multis patet, præſertim, quia, ve dicitur, dictis ordinat onibus Regiis caue- tur, ſententias ſiue Areſta,& proceſſus de⸗ bere fieri lingua Gallica, teſte Rebuff in proœm. conſti. reg. glo.5. num. 85,& in titu. Vt contractus teſtamenta ſententiæ,& alij omnes actus fieri verbis Gallicis:& tamen notorium eſt in hac patria, tempore Regio omnia fuiſſe facta,& ſcripta lingua latina: ergo dictæ conſtitutiones ſiue ordinatio- nes Gallicæ ſaltem omnes in ea non habe- rent locum. Accedat aliud notorium, quod tam coram Illuſt. Guria parlamenti, quam inferiorbus iudic bus regijs, tempore, quo Chriſtianiſsimi Reges Franciæ agro Pe- demontano dominabantur, ſemper fuit proceſſum in cauſis Forenſibus, iuxta fot⸗ mam antiquorum Ducalium decreiorum, quæ mutato nomine, Decreta patriæ vo⸗ cabantur, exceptis caſibus, in quibus ex- preſsè per præfatas ordinationes Regias, Taurini publicatas, prouiſum fuerat: quo
tte

3 fit, vt fdictæ patriæ decreta regia dici poſ- ſint, cum reges omnes eorum auctorita- tem'illis fuerint impertiti, 6. omnia. C. de veter. iur. enucle, dum igitur in dicto capi- tulo pacis fit mentio de ordinationibus, etiam quod facienda eſſet interpretatio de regijs, nihilominus debemus intelligere de prædiciis ordinationibus regijs, in hac patria publicatis,& obſeruatis, iuribus ſu- pra allegatis. Sed ex ordinationibus regijs in hac patria publicatis,& ſeruatis, non impeditur ſupplicatio, ſeu reuiſio aduer⸗ ſus areſta ſecundum iuris communis,& de- cretorum dominicalium diſpoſitionem: ergo reſcripta laxata,& acta ſenatoria, ve⸗ luti iuri communi ordinationibus,& decre- tis conſentanea tenent, nec eis aduerſan- tur capitula Foſſani facta, quibus dicitur diſpoſitum, dictionem illam, Ordonances, debere intellig de regijs, quia non propte- rea ſequitur, quòd in elligi debeat de or- dinationibus regijs in Gallia publicatis, ſed de regijs in hac patria publicatis,& ſer⸗ Vatis. 1
Sed demus circa veri noxiam, in capitu⸗ lo pacis eſſe ſcriptum de ordinationibus re⸗ gijs, quæ inregno Franciæ fuerunt publica- tæ,& receptæ, adhuc dici poreſt(vt verbis prædicti capituli pacis vtar) Abduas po⸗ tuiſſe ſibi prouidere aduerſus areſta produ- cta, per D. Miolani, nonſolum ſecundum ordinem,& diſpoſitionem dictarum ordi⸗ nationum, ſed etiam alijs modis, videlicet per reuiſionem, ac etiam ſecundum ordi- nem,& diſpoſitionem iuris communis, vt expreſsè legitur in d. capitulo, in illis ver- bis, ſic latinè ad literam verſis, Bene erit li⸗ citum partibus ſibi prouidere per reuiſio- nem,& ſecundum ordinem, ac diſpoſitio-
4 nem iuris, legum& ordinationum: I quan- doquidem quodlibet verbum cum mini- ſterio cenſeatur poſitum,& vt aliquid ope- retur, nec ſu ſuperfluum, l. ſi quando. ff. de legat. 3.1. ſi quando. iuncta gloſ. C. de in- Offic. teſtam. Barto. in l. 4. 9. prætor ait. ff. de damaæinfect. Bald. in rubri. C. de contrahen. empt.quæſt. 9. Alex. conſ. II. num. 14. vol.⁊. Iaſ.ſatè in l.fina. in princ. num.5. ff.ſi cert. pet. Dec.in conſ. 414. num.z2.& 6. Neuiz. conſ. 69. numer. 29. poſt plures per eum citatos. Rebuff. de literis obligat. gloſ.z.& in ſimi- libus terminis ita ſentit Roman. conſ.251. verſic.quarto. Boer.deciſ. 23. num. 24. Mo- dern. Pariſ.conſ. 49. num. II. Vlda. Zaſ. conſ. 3. numer. 49.& ſequent. lib. 2. loquens in materia capitulorum pacis inter Cæſarem & Venetos cum innumeris ſimilibus. At
8ENATV S PEDEMONTANI
ſi intelligeremus, prædictam claufulam G gami 1 d apitulo
gias üm hne
bere reſtringi ad ordinationes regi taxat, ſcilicet, quòd prætendens ſe tum, ex aliquo areſto regio, poſſet tannnsi ſibi prouidere, ſecundum ordinem A nam
ſpoſitionem regiarum ordinationum 1 fectò alia verba poſita in capitulo paci— delicet licebit ſibi prouidere per renn 5
1
graue” 8 2, aus
m 4 Kegf
1 chao
2
in ot mian
nem,& ſecundum ordinem, ac diſpolii aun nen T lige egul
nem legum,& iuris, eſſent ſuperflua Ellie detomſcun a u b wouice ..).
effe ciu poſita, contra iura proxime ales,Öci= cza anb ſal .. 4 4
ta,&§. vt liceat. in proœæm.. Inſtit, conta zanbs dera, A quo
7... 1 te) hentesq́; in continenti dicerentur ſe cona cbos a GRegusno
xiſſe, t contra l. non ad ea. ff. de condin eondmolSe 6
& demonſtrat. ac latè cumulata per qlta de præſumpt. regu. z2.c. 28. Nec den le, quod tam magni Princi pes contaqhen htenleſ
res, quorum † contractus pro legemmben cetis pe I. penult. C. de donat. inter virum Rna aquibosn
gloſ.& Barto. in l. Cælar. ff. de publts Cn Sen. latè conſ. 49. col. 6.& eorum ſtluſ, ſetatepim
ma interpretatio, c. dilecti, de domauolth eommuns dc Cah sSemaw,,& alio-
ff.de conſtit Princ. voluerint ſuperfusi anipotil
verbis, in conti nentique ſe corrigete-pa maximtun mleninpg lienionem ptopo- winiqunce nuuns quim facti bnno cuamexcpiendo: A deete Kedoptao.nemo, laſcnten Rne ommliud.&bique
& ibi Bald. in fin. C. per quas perſonnas acquiren. contineretãue dictum ch lum in ſe repugnantiam,& ided non re, l. in ambiguo. ff. de reb. dub.& h
repugnantia. ff. deregulis iuris cumali
aates, tema
milibus adductis per Decium, conſil oa Da mo colhe
i. Rel
am digroſctur totdimalocnibus, demontam tecè-
A teltuico ad biem⸗
a mitrreo, quiefex tione varjsmodts
e ikrauuum, lenten⸗
uwerz lern conſ.
numer. 4.& ſequent. Repugmantis ann cumé Aat m ded Nanrureim euidens dignoſcitur ex infra ſerptis.Ni tanqualiin tenaiquocunchm mo, quia ſi intelligeremus, quòd qpsyſſimo magitnn d, pobtperemm
ſet ſibi prouidere per reuiſionem, ſemm dum ordinationes regias, perinde tſi ſi dictum fuiſſet, Non poſsit quisliſu urdere per literas reuiſionis, cunfau- dinationes regias, præſertim nounſ tum dicatur, areſta non poſſe ampluii uideri, vt refert Rebuff. in tracta.delphl ſeu propoſitio. erro. art. primo. gli de literis ciui. in princip. num. 6.ibt ddh quòd antiquitús interdum contrs nnel impetrabantur literæ reuiſionis, vtitetot proceſſus ſumptibus impetranti reuite
Regus plrl-
dülltats m ſd pet od mtlones nlg Kabus Giponennbu, omud ſem radlerlisſenterräs tim naiten aoltratuum eſdce⸗
tunn itagt gh releſt und broc
Whenum o„nam nuo exdlu E eontut aly lnperltelg lcgplienio
um aronesfuerint
vpeimo vcpe t nerlsaneanon netlins nültnn
rentur. Sed Anno 1455. publico dilo tnähn tan nonem reiectas fuiſſe huiuſmodi literas:eiuno Kceluſltn cüldum& dus prouidendi contra areſta per Welllo⸗ d.R 4 ptopo, Alaitio. 2. nem dicitur per ordinationes Regs de Hipletre, R1 nds rogatus,& per conſequens, pugmnn gunüt 1 ctina epo ter ſe, quòd ſibi prouidere quis poßtnn aandm leeturadiciic
uerſus areſta per literas reuiſionis,&cq teneatur obſeruare ordinationes fegii quæ prolubent huiuſmodi literss„ ſionis: vnius enim incluſio eſt ale excluſio, vulgata l. cum prætor. fh de dicijs.
Secl
ſcrj hn 8 dlpturx, drus nt ge feperreuig

*
nem hn, D ECISIO CXILI. cliad mmnnn Secunda repugnantia reſultat ex eo, quoties. ſf. de vſuf.& notatorum per Doc 2 alch drnadn uod in capitulo pacis dicitur, licere par- præſertim per Fel.in c.cum delicta. nu. 4.& ouidere dezan tibus ſibi prouidere aduerſus arreſta Pee⸗ ſequ. de Reſcript. vbi plura ſcribit deordi. onem nmtum ng nata, iam tempore Regis Franciſci, iam fe- ſcripturæ. 4 16= motan re duodecim annis elapſis, defuncti, duãm Quapropter, ſtantibus verbis capituli
aveibe ainc Aine Regis Henrici,& tamen teſte Rebuffo, pacis dicendum puto, ne prædicta verba, icebit to n ex dictis ordinationibus Regijs nullomo⸗ Perreuiſionem,& ſecundum ordinem iu-
5 1t ſecune 1 do, aduerſus arreſta pręſertim poſt tot an-
b Tdinen a2 4 dum, 1 ekaſn nosa die lati arreſti lapſos ſuccurritur. er- lpoſtta, enin de o per rerum naturam conſiſtere nequit, d.vt lice nee uod poſsint condemnati ſibi prouidere 1„.
Ghincot Ani nn aduerlus arreſta Regia, prolata annis ſal- contra anzientn tem duobus ante inita fœdera,& quòd nonſtrat 2aut, ait dſat ſecundum ordinationes Regias, non 8 4 cumuhe. 4..
1 tentes poſt biennium remedia con- dumpr, Z:caücen aümtea. E
od ta Re aarreſta. Et ex his etiam dignoſcitur, m Mii brnaj Torum ta7 cadu
in contrahentes cogitaſſe de ordinationibus, Ilt. C.e 2, ar uit ſeu decretis in patria Pedemontana rece- = at. merſie diis, in quibus non ſit reſtrictio ad bien- Barto. Lelartder Piis, in da
te conſ., ol de nu. 1 1 1
te 6 deg Tertiarepugnantia ſumitur eo, quiatex erpretat diecidct zuriscommunis diſpoſitione varijs modis onſtit Par voueſ ſuccurri poteſt aduerſus Senatus,& alio- un cont*enn qrkang rum maximorum maxgiſtratuum, ſenten- Bald. inſ. 2. perga tias, præſertim per ſupplicationem, propo- fen. con as tetiue im nendo iniquitates, tam luris, quam facti, rſe repu ariiam äitter
n ambig eff derdtih
nullitates, tam agendo, quàm excipiendo: I.vnic. C. de ſeten. præfecto præro. l. nemo. Tnantia. Sregulsuigen C. de ſenten.& inter.omni.iudt.& vbique us addut zs et ann Doct. Imo. conſ. 14z. numer.; Alexan. conſ. er. 4. Aſeaam Nonun 2·Colum. z.&4. volum.z. Seb. Vant.latẽ in ens dign aufernitlafi mb. an quælibet ſententiaà quocunq; ma- unimt MNeeraudi, imo magiſtratu prolata, polsit per viam à prouil an patebum nullitatis improbari, ſed per odinationes ordinatii Ategupi Regias, pluribus legibus diſponentibus, um friſ. Lordi oe quomodo ſuccurratur aduerſus ſententias m tuſ ee onf metiam maximorum Magiſtratuum, eſt de- e per litſ eeteulid an rogatum, ita, vt nec earum rationes fuerint jones re 1=, Daakln lol 1t Rebufhind.P am receptæ, vt late ponit Rebuft. in d. Lrocæm. lcatur, Samm 1 0l.5. numero vigeſimoprimo. vſque ad 3, vtrelq= Kdana 1 num. 120. excluſiue,& aduerſus arreſta non ropoſitiſ=3o. angmog admittuntur aliqua remedia iuris, niſitria: ncyifre ſcilicet, per literas, quas Galli ciuiles vocãt: per ſupplicationem ſeu propolitionem er- roris:& per in integrum reſtitutionem, te- ſtecodem Rebuff. deliteris ciuil. num.3.&
eris ciui. .a. 1 rabantu MT ans rülbnib
jnderant ſſus ſunt Sus untrmm
.Sed un eippun ſeq.& de ſupl. ſeu erro. propo. quæſtio. ꝛ. s fuiſſé as imiſee numell.& quæſt. 1o. num. 70.& /74. pluri- rouiden i vun 6 duſc alijs locis: ergo prædicta inter ſe pu⸗ dicitur]* dnitnesn d Mant quinimot cumex lectura dicti capi⸗ 18,&g vultse 9 uliſecundum ordinem ſcripturæ, prius uöd ¹ aun 1 ſinde ſint illa verba, Prouidere per reui⸗ 1 82 Sitersc 3 em,& ſecundum ordinem,& diſpoſi- 4 bſt u2 chuin⸗ tionem iuris, legum, quam illa,& ordina- ur 3 nuigrh tionum Dicendum videtur primò, eſſe ob- wiih 2 1 nuli 3 eruandum ordinem,& diſpoſitionem le- 3 u 2 1 unpa Sum, quam ordinationum, argumentol. d,
ris& legum, ſuperfluò poſita cenſeantur, correctioq́; in continenti aut repugnantia inducantur, Principes contrahentes, vo⸗ luiſſe conſulere prætendentibus ſe ex arre- ſtis grauatos, vt eis liceret omni legitimo modo ſibi prouidere, aduerſus præfata ar⸗ reſta, ſcilicet, vel per literas reuiſionis, aut ſecundum iuris, ſeu legum ordinem,& di- ſpoſitionem, vel ſecundum ordinem& di- poſitionẽ ordinationum Regiarum, pro-⸗ ut melius grouato competet: nam cum ſi⸗ mus in conceſsione, contractu,& benefi⸗ cio Principum, latiſsima ficienda eſt inter⸗ pretatio, maximè cum per eum redimus ad ius commune, d. l. fin. vbi Doct. præſertim Iaſ.ff. de conſt. Prin.& hęc comprobari poſ- ſunt argumento, quod ſumitur ex l. fi. Ö. fin. ff.de leg.z. cum ſimilibus not. Dec. cõſ. Io⁷7. verſ.3. quia, videl cet idem debere operari propolſitum in propoſito, quod oppoſitum in oppoſito: nam ſicut ſi in capitulo pacis dictum fuiſſet, quòd nullus poſsit ſibi pro⸗ uidere aduerſus arreſta Regia, nec per re- uiſionem, nec ſecundum ordinem legum, & iuris,& ordmationum Regiarum, hoc caſu non poſſet aliquis ſe iuuare aduerſus d. arreſta aliquo remedio ſibi competenti, velà iure, vel ab ordinationibus Reęgijs: ita ſidictum fuit, quòd poſsit ſibi prouideri ſe- cundum remedia iuris,& ordinationum Regiarum, poterit prætendens ſe grauari, vti remedijs ſibi competentibus aduerſus arreſta, tam ex iuris diſpoſitione, quam or- dinationum Regiarum, iuribus ſupraà cita- tis:imò, ſiin capitulo pacis non fuiſſet facta mentio iuris cõis, ſed tm dictum, ꝙ poſſent ſibi prouidere sm̃ ordinationes Regias, nõ ꝑꝑea eſſent ſublata remedia â iure cõi com- petẽtia: vt in terminis tenet Im. in conſ. 142, nu. 3.& ſeq. arbitrati. n. ſunt contrahentes ſatis eſſe conſultum his, qui obtinuerunt arreſta, ſi ea ſubliſterent,& executionem, interea non obſtante l. decernimus. C. de ſac.ſan. eccl. habere voluerunt, quæ circum- ſcripto dicto pacis capitulo, pro caſſatis& irritis, ex d. legis diſpoſitione, ipſo iure for- ſan habita fuiſſent,& hæc interpretatio ſu- 9 menda eſt, tattenta propria ſignificatione & natura huius copulæ, Et quę regulariter 10 ponitur inter diuerſa: verùm t ſiinter in-
VV conms

1
——
——— —-——
—ÿ;;jꝛ;;———————— ——————————,————— ———————————
eompatibilia, vt proximè demonſtraui- mus, ſit poſita, dici poteſt, ipſam reſolui de- bere in alter natiuam, ſiue diſiunctam, l.ſę-
e. ff. de verbor. ſignificat. l. ſi Titio fun⸗ dus, de vſufruci. leg. vbi Bartol.& in l.re- cuſare. 9. Titius. ff. ad Trebellia. Bal. in auth. hoc locum. C.ſi ſecundo nup. mul. col.i. Iaſ. latè inl. I. colum. 2 ff. de luſtit.& iure.& ibi Sayſſel. col. 4. Lance. colu. z. Facit, quod ſcri⸗ bit Decius in Rubr. ff.ſi certum petatur. nu- mero 3.vbi dicit, dictionem, Et, inducere di- uiſionem, per tex. in l.reos.§. cum in tabu- lis. ff. de duobus reis. imò ſemper aliquid 2ddit, l. ea tamen adiectio- ff. de legat. 3. vbi Doctor. Neuiza. dict. conſ. 66. numero quadrageſimoſexto. poſt Corne., conſ. 70. volum. z.
Vt igitur euitetur contrarietas,& repu- gnantia, facienda eſt prædicta mterpreta⸗ tio, argumento notatorum per Alexand. conſ.õ6. numero quarto, volum. 2.& Deci. conſ.602. nume 3.& ſequen.quæ compro- baturex eo, quòd, etſi non ſcripta fuiſſent zlla verba, Secundum ord nem,& diſpoſi- tionem iuiis legum, ſed ſimpliciter inter contrahentes dictum fuiſſet, quòd partes poſſent ſibi prouidere aduerſus arreſta, ſe- cundum ordinem& diſpoſitionem ordi- nationum Regiarum adhuc defendi poſ- et, non fuiſſe ſublata remedia competen⸗ tia diſpoſitione iuris communis, cum
u tprouiſio hominis non tollat prouiſionem Jegis pleniorem, I. fina. 9. fin.& ibi Paul. de Caſtr. numer. 2. fl. de eo, per quem factum erit. Iaſon latè inl. 2. numer. 143.C. de iure emphytheo.& his ſtantibus, fruſtra con⸗ tendimus de interpretatione capituli pacis, cuius verba ſunt clara:& in claris non opus eſt coniecturis, vulga. l. continuus. 6.cum ita. vbi gloſſ.& Doctor.ff. de verbor. obli⸗ ga.& J. generaliter. 6.idem quęſijt. ff.de vſu-
12 fruct. leg.& quatenus verba paterentur aliquam dubiam interpretationem, ſem⸗ per debent interpretari contra ſe fundan- tem in illis, vulgata l. veteribus. ff.de pactis. Alex. conſi.z5. numero 5. volum. primo.
Præterea, poſito, quòd capitulum pa⸗ cis, de ordinationibus Regijs in Francia receptis duntaxat deberet intelltgi, non uideo illas ordinationes, ſuper quibus ſe fundat Domina Miolani, productas fu-
3z iſſe coram Senatu, t nec ſufficit earum alle- gatio, capit. 1. de conſtitut. libro ſexto. J. præſcriptione. C. ſi contra ius, uel uti- litat.pulic. ubi gloſſ. Bartol.& communi- ter Docio.& Barto. communiter receptus inl, omnes populi, numero ſexageſimo⸗
S ENATVS PEPDEMGNTANI
1 N ſeptimo.ff̃.de luſtit.& i ns ren 2 4 Gnnld SPlennr.„e iur.vbi laté loan da on, uml n, ptiſt.aã Sancto Seue. colum. vltima Reli dnm, lotain⸗ c.z. numero vigeſimoprimo. poſt nn 4 dgie,c ſaurm m ros Doctor. per eum citatos,& Deci 6 pconie ehoncel lumna trigeſimonono, de probat, Can Aron 5 4 ſominæ conſ.⸗2 columna quinta. loquctur mſta enn dlele, to prohibente appellationem non rec Lumpa V Tijteerel dicens, illud debere Produci, quandoel Nr 5 ds un terius fori. Nam cum Senatus conſuen onll4, V depre⸗
rit, prout quemlibet rectum iudicenu da, iü- cet iudicare ex his, quæ ex fide geſtonm Iui 1
non quæ ex extrinſecis, probantur, nat tsem
14 potuit t aliquid decernere, quodadaba, clell uantiam odmationum Regiarumſpeceet niſi prius eidem conſtaret de diciis Re 5 b ordmation bus, iuxta doctrinam bano, 1IIS communiter approbatam in l. diuus ſp teſt.mil. quam refert& ſequitur Decigle ribus cumulatis in cap. ex parte, columna ae tertia. verſicu. ſecundo fallit, de oſfaset, u untrn gat.Rippa in 1.5. 6. condemnatum umeo
octauo. poſt Bartol.& Alexande ſiceneu aitſutatedee
atat.
dic. Bonus tex. in cap. cum veniſſenina Anohe ſinteſſi
igitur, de eo, qui mit. in poſſeſſ. vbiqued aal tinuit cauſam cognoſci ſecundumconlus 5 1 tudinem, debet probare conſuetudinem, 7 endun rr Facit text. in J. 1.§. item illud. ff.ad Sillan, ſtneni- Sed Senatui non conſtitit de huiufmodnis, fudte ordinationibus: ergo ſuper eis nonpoiiCix. iudicare. luſtã enim cauſam ignorantiati tiſini dinationum Regiarum Regni Francial b 6 buit, præſertim cum nunquam ſuerimin d 4 hae patria publicatæ,& etiam frattes itſ uns. Abdua nunc comparentes ſint haretesſtafeto condemnatorum, ſemperq́; fuerint:ben, auraung tes dict.cap.ſecundo, de conſtitut.oyiti lganntuſ conſtitu. in 6. 1. qui alterius, de reglim e 15 tldeo imputandum eſt Dominæ lè- aen ni, ſi non produxit prædictas ordunnd gau 8 nes, quas producere debebat, cum eſen 1 fundamentum ſuæ intentionis, buffdt i probatio.& l. qui accuſare. C. de edenii Nec credendum eſt Rebuffo deſcnbenl in ſuis libris prætenſas ordinationes Ré gia::tum quia non ſunt ori inaliaipſarum ordinationum:& Rebuffo non elt ce⸗ dendum in his, quæ ſunt facti, Deciucoo ſil. 472. numero decimoſeptimo,&ſasuen
uuer quirün 1
—
1
Mod. Pariſi. libro ſecundo de ceaſues8 ſßane benii—
as e nan
droictis ſeigneu.§. 56. gloſſ.x. numen deci 5 run
16 mo, concludens,& ⁊ Doctotibus eſmm mortuis atteſtantibus de conſuetudintid alijs, quę ſunt facti, non eſſe credendum Conueniunt, quę ſcribit Bartobè& Docte in l. ff. ſi cert.pet.& in authenaſi quisinat quo. C. de edendo.& texa in l. 1. ff. ſtGd dru. paup, feci. dicatur. nec etiam
Gm
1 müͤmſfet gn
6„ 1¹ ütio 1ſun den het on ſer ſei in mi
N ad. iſhen
v n
naguam n emnmu⸗ fequüinttie iuſeum lenumce ententi
eſtoyyoniewegti con⸗ lugatteppon,uod non
r pondäs, tt nul⸗
dö ntrtur ücus pro·
nenunſſe an ſttſi dun ſitorm pinae, C
jſthezuem anulultaum lhbs
r cii annnun ſie terj greteiemun, ſ hretetentbu dreſerim
Pa eeſf K yerinn adne men.
ewutmginrnien.
aemutunegeronn⸗ 8 cpmtanawliſ
ettinren Ar erkluttatan
20
21
21
2)
4S
26
17
Re oſtutune, ketie 1
15
6

NTA
. V.
teu e u dECISIOCXILI. 251 nGod— 1 4 0„2 6 6
derd, 6 lum gebuff continens exemplum aſſertarum in Clauſula, lus& iuſticiam miniſtrarioin reſcripto ap-
. 1 ſcribenti ddo d yprime 8 dinationum, tunc Senatui incognitus poſita, declarat mentem reſcribentis.
et ſn 20 Sententia, ſiue arreſtum dicitur eſſe nullum, vbicunq; uni„ G üid di todrcene, 8 bo ei kenoz ee, ſe refert ad acta, in quibus ee de dandeun. 2 column 2, dden non produc 1Okli ao ſſe reſponderi quam in arreſto contineatur. Ahbente= ntald, rionum, cui non video polle re 5 eri, 21 Sententia contra petitionem partis prolata, dicitur Aüluit 4eSlation tolluntur omnia fundamenta ominæ nulla. 4 8** rodn Miolani, fcum paria ſint non eſſe, vel eſſe, en Actus ſequentes ppeliationi contrari faciunt praæ- 1Na m See& non probari, l. duo ſunt Titij.ff.de teſt. ſunii appellationi renunciatum.
gententia prolata contra rem iudicatam, parte oppo-
nente eſt ipſo iure nulla: quod etiam procedit in
reſcripto,& ſententia Imperatoris,& numero ſequen.
*ð
rout 1 1. 5 2 Auen Jt rean tute Rui. conſi 144 · num. 17. volu. 4. Quin-
1
lttalcuid tnete buscenluit Senatus reſcripta Ducalia legis 2, Sententia, quæ tranſitum fecit in rem iudicatam, non W. am odinat eam Re timefuiſle conceſſa. cenſetur ſnblataper cliuſulam, nõ obſtante,in re- nus eidem ⸗ darerd ſcripto Principis appoſitam. mtiom bos a. d 26 Sententia, quæ tranſiuit in rem iudicatam, inducit no- muniter an. 4 d vMMARIVI.— toriũ,& lata contra notorium eſt nulla. ¹ 2* Fatamn, 27 Diſpoſitio legis ampliorem non habet locum, quan- nil. qua 7 5 8*4 cum, q .uam e A ſen do appellatur in parte,& paßibus odioſis, nume- cumulatis Wap. ei 4 ro 46. a. verſicu,ſe a lol ¹ Sktuta, conſuetudines, ſiue conſtitutiones, recix as Sdtentia lata, non obſeruata forma reſcripti, dicitur Lippain 15 22 nc 1 piunt interpretationem paßiuam d iure commu- nulla. d.poſt † 4 ni. Len. 19 Obreptio in parte reſcripti vitiat totum reſcri- d0. 41(Aen gtatutaitaſunt intelligenda, ne qui indebitè ius ſuum ptum. Sonustex. i ½., cum; amittat. 30 Sententia lata contra expreſſam Principis conſtitu- nde eo, qui 1 tin pole 3 Sppellatione ſententiæ intelligendum eſt de ſententia tionem, dicitur nulla. t caulam cqr aſcilec, rite& rectè lata⸗— z1 Statutum præfigens terminum ad dicendum de nulli- gem, deb 4 BSKuante ſtatuto, quòd nulla poßit opponi exceptio con- tate, habet locum in agente tantum, ſecus, in exci- nem, debet mu are coh 8— 1i, quòd 1 eich tra ſe entiam, tamen illa poteſt opponi, quõd non piente, quod poteſt non obſtante ſtatuto quando- 1e in mill ſiſententia. cũ que excipere de nullitate. Senatui nol as uſttiin Sententia, fundata ſuper non productis, eſt nul- 31 Nullitas reſultans ex eo, quòd ſententia non ſit con- nationibus; lüheer la.„—. formis petitioni, non comprehenditur ſub ſtatuto tare. luſtãen ranulu poſt“ nõ admittitur aliqus pro- Sahiene dici de nullitate poſt certum tem- jonu m Kexk„.— 5 2.. 8 tionumRegr me Ninæ non præſumuntur interueniſſe, cum ſint facli, Statutum prohibens poſt certum tempus dici de nul- ( r...„ 8 P— 4 „Prælertun r nünm præ ſertim ſi contractus fiat coram Principe,& litate, non includit nullitatem euidentem,& quæ Patria public 8= deen num. i3. 1 ex actorum lectura apparet. ua nunc co, wtemant Ratificatio ex interuallo ſubſequens conualidat etam 34 Notoria nullitas, quæ reſultat ex actis, impedit exe- — 1 F d 5. 1 3 14 demnatorun Rr npeu u 83 naneno, Ahſneee Contrasios fabſe ſeraenen trium 7 d ah tens eeeh a co ſecu E decni) Megstio metus purga ur p 35 Tempus ad interponendum appellationem, ſupplica- lict. cap. ſecu 1 quentes. tionem, ſeu reuiſionem, intelligitur currere à die ſtitu. in 6,1. m ltenn 10 Actus ſubſequentes contrarij præcedentibus, fa- ſcientia:& talis ſcientia debet eſſe per intimatio- eo imputand un ethe ciunt videri receſſum à præcedentibus, præ ſertim nem Inſtrumenti ſententie, numero 36. quod pro- non prod 1 n Dræd- quando de illis facta reperitur expreſſa men- cedit etiamſi bars fuiſſet perſonaliter citata 43 — debehi tio. audiendum ſententiam,& fuiſſet contumax, ibi- Uas produ dlelen..* 4(nten“ u¹ Latisfactum dicitur, I. fin. C. de nouat. requirenti ex- dem. damentum!*☚ db preſſam fieri mentionem de nouatione per contra- 37 Acta ſunt nulla, in quibus interuenit circundu- atio.& l. quſ ee dla 9 hentes, ſi per coniecturas appareat partes voluiſ- Aio. credendum Mehe ſe nouare. 38 illa verba, Eacias, prout exigit iuſtitia, important fa- lis libris prat As ci uu Vhi requiritur ſbecialis mentio, non ſufficit perſona- tultatem decidendi,& erdinem iuri ſeruari, re- un torg lis. miſſius
2f 4. 4... umquian cbt 14 abſolutio 4 iuramento debet omnium obſtantium 9 ludex procedendo ad vlteriora videtur ſuper excs-
1
nationum:— üd facere mentionem, aliar ſubreptitia iudica- ptionibus,& aliſs emergentibus, ſeu incidentibus dum in h’s, q emnl 1 tur. pronunciare.
nu numetod. olo[ Ratificatio ſubſeqquens tollit eff ectum nullitatis⸗ 4o Factum procuratoris nocet domind.
. Pzriſi libr ae ndh 1s dententia, quæ cranſitum fecit in rem iudicatam, non
a, ſeionev. aglol, tenſetur reſcripto Principis ſublata, niſt in preci-
cissſeigneu 11 bus faga ſit ppecißica mentio, quod ſententia tran- DECISIO CXLII concludens* decu ſitum fecit in rem iudicatam.
nuis atteſtanſ chetr 7 Guſila Nonobſtantibus,in reſcripto appoſita, præ ode 40 ſumitur ſubreptitia, probato, quod reſcriptum ſit — 1
3 0 0 2.*7 obreptitium,& ſubreptitium. De oppofitionibus& exceptionibus, quæ
nvemunde auteſ 1 riaceps non præſumitur ſuo reſcripto velle tollere kunt aduerſus ſententiam, de qua agi- iällernee tex i9, vnn e ru ſjatjaue communi partium tur.
end us conſen C. de edenx Mc onſenſuvallatas. wLu f. un 2 VV ⸗ gv. :Palp

SENATVS PEDEMONTANI umud⸗
d VPRASCRIPTAE 6 deciſioni alta ſuccedit s quaæſtio, poſuo, a d orqdinationes Kegiæ in s Regno PFranciæ rece-
L.omnes populi. numero 60. ff. de luſtit.& iure. vbi Jaſ.numero 60.& ſquent, Curt. Sen. conſ.79. colum.z. Ialon in authen. prę-
terea. numero decimoquarto& decimo-
quinto. C. vnde vir& vxor. Dec. conſ.445. nume, quadrageſimonono, concludentes, hanc eſſe communem opinionem, Nat⸗cõ- 2 IIl. 7. numero 3. 4.& 14. vbi dicit, I ſtatuta ita debere intelligi, ne quis amittat ius ſuũ, & indebitè damnum patiatur, latè Socin. conſ. 46. nume..& pluribus ſequen.volu⸗ mine 4. vbi loquitur in ſtatuto denegante audientiam venientibus contra alienatio⸗ nes,& conceſsionem, ſcilicet quorundam officialium à Principe deputatorum,& in conſſtitutionibus Regijs:Rebuff.de conſti⸗ tutio. reg. in Procœmio, in gloſ. 5. numero 139. poſt Stephan. de Federi. in tractat. de interpret. legum. Tiraquel. de iure primo⸗ genio. quæſtio. 24. numero ſexto.& quæ- 3 ſtio. 4. num. 85. At t ius commune, cum de ſententia, ſiue condemnatione loquitur, intelligitur de ritéè& rectè prolatis, l. 4.9. condemnatum. vbi communiter Docto- res, præſertim Rippa, ff. de re iudicata. Er⸗ go conſtitutiones Regię cum de arreſtis,& alijs ſententijs loquuntur, debent intelligi de ritè,& rectè prolatis, Rebuff. de ſup plic. quæſtio. 4. in pręfat. numero 45. Deci. conſ. 8. numero nono. poſt Bar. in l..§.I. prætor. ff. qui ſatiſdat. cogantur. Roma. conſi.84. idem Deci. conſ.361. numer. I.& 2. vbi lo⸗ quitur in prohibitione appellationis à ſen⸗ tentijs Senatus, adducens bonum textum, inl. non putauit.§. non quæuis. ff. de bo⸗ nor.poſſeſ.contra tabul.& Barto. ibi,& A⸗ lexand. conſ.3 3. nume. z. volum. primo, vbi 4 dicit, quòd ſit ex forma ſtatuti prouiſum eſt, quòd contra ſententiam nulla poſsit oppõi exceptio, tñ poterit ſemper opponi, quod illa non eſt ſententia ratione alicuius
tur fundatum in prętenſo reſcriptoRe u
. fæl 7 agt nullitatis: Rippa in..condemnatn in lunen t 8. poſt Bartol. Alexand.& Beli 4 d wnun a ſrurn zb, cicatos. Ruin. d. conſ. 4a. colum N eur Müuiaes 4 ue volum. 4.& hæc eſt communis ſbr ta ane ns grpuma 29S Faciunt quæ ſcribit Barto. in vu an nuimm ahntkume V uus. ff. de teſtam anilita. Dec. cont 94 Hahhi egwiuco⸗ 1 mero I. 40 W un la 6 chuunenlen⸗ Quodautemarreſtum in kauotem i” uns avoni di 1 5 minę Miolani non fuerit( ſit lempere Bye numcde coin reuerentia dictum)ritè,& recte prounn gieul 6 ciiaenadi ex multis demonſtratur. Primo quilan elchnee Dvain Mio in &
dato Anno1549.die 2d. Decembnisqias„ in actis curiæ Regij Parlamenti corambe cich
..2⸗ natu Ducali exhibitis productumnonk gitur, ideo t arreſtum ſuper non groduqi rſ I e tempora con⸗ fandatum, eſt euidentiſsimè nullum 1i Rilnas„verllmile non fundus. fficommuni diuid.3.C.deſentn une nolult ſolue⸗ quæ ſine certa quan: proferuntur qum ani ſet eaempha iu- id adducit Alex. conſ. 7. nu. 18.& ſeqywola bipimane punnen tradi poſt Bar. Bal. Sal. Io. And. Butr.& Im er u gmae 1 danomina⸗ eum citatos, laſ. in l.1. 9. æditiones. colinÜ fulktnn nate
buff, in ti MWoanlumm ce indediid.ver⸗ de ędendo: Rebuff, in tit, de part;aiu- paulwmmu de datja⸗ nreninomm uqwamiarelupio
prima gloſ. nu.3.
Et dato, quòd citra veri præiudtum R de gebu⸗ nnemoptaſuma- fuiſſet productum, vt pars pręſupponaiſnucn-. 6 nulla dicta productio, cũ fueri faciapoluib,iſdin Aindtetraile aſsignatas partes ad ius, ſeu ad conſilun ten lecmänne gaoas, kiam t& ſic poſt concluſum in cauſa, c cum dij ſum Domiſt lkni eiſtentem ctus. vbi communiter Doc, de fid.mſtr uidebauän noycer Nar⸗ Alex. d. conſ. 7. nu. 21. Card. d. conl.⸗ Adom mi(i nice bieaui eius 6. vetſ. ad quartum dico, poſt Spe.lnno ani, Aanolſt„menkellaiexm
Bar.& Bal. per eum citatos. Rebufh deme tüenione eng ulofacacöcalcin
11 0⸗
tium produc.in gl. incipiente, Quandom fetimprcecie couradéusnuli 4.& 5. vbi tranſcribit conſtitutionẽ Lut dobäkin ean.76,d0 qu uici 12. expreſſè prohibentem produfne Tuekucdti
poſt aſsignatas partes ad conſilium i WMtd, aun. atum flile adle⸗ decretis patriæ, tunc Regijs cauebg emconüenim mnintyed gi maximè, quia prædictum reſcriptummm öadinglele pomiſanonau⸗ tinebat nouam peritionem, pręſerumu ſ un noltei uadäbdudenii ſpectu duorum mille aureorum ſolutomm ſua,yt Kipe Wolnürn 6 in ſecundo contractu facto de Amnoſſ u Mao prout etiam in d. arreſto narratur.
—
egje M. kruus
Sed demus, quòd intra legitimatemo J.n fuiſſet pr 4 V Aerndiſe ad a0,
ra fuiſſet productum prætenſum Regum han reſcriptum, dicitur illi fuiſſe oppoltund* 10s, 8 a Mmthy
obreptione,& ſubreptione, quę ini ſcriptis capitibus ſubſtantialibus denon ſtratur. Primò, quſa narrauit ſecundum conti ctũ factum de Anno t55. perſuaſſonibusc minis Illuſt. quon. Marchionis Val, de
um gäumen
1 bonisaä ze 89 üuanwn en ur W. ha Res 1 N arrelto annui
quib. nunquam conſtitit, nec cõſtabiunts Intaxat ach ſcu 7 t pręſumũtur, cũ ſint facti,& ſonẽtindęl— ctũ, vulgata l. in bello. ff.de capti.& poſtie 3 Xecutione uerſ.& l.meritò ꝓ ſocio.l. dolũ. C. de do nisſeu tanl Lquoties.9.qui dolo, ſf.de probaxlatę Alca edt ſentennn dan Weru
——

0d— Ulltat, ilahn S bECISIO ſosRurde e dde præſumpt. regul. 3. præſump. 4.& 7. um.4 AäE zanf Secundò narrauit, nulla lnſtrumenta, w Alad m dſcu exempla iurium enunciatorumin pri- d. ma tranſactione Annit5 24. fuiſſe per Ab⸗ N e 13 duas, iuxta formam prædictæ primæ tranſ- QLod Hactionis exhibita,& tamen ex Inſtrumento 24 9 autenan J, nunc coram ſua celſitudine producto,& Allolan den d aliäs coram Senatu ante probationem ſen⸗ rerentiaciaum)= 6 tentiæ lecto, rogato de Anno ¹5*5. die 13. n Martij clarè conſtat intra annum, de quo in
tima tranſactione, fuiſſe edita Bernardi-
R
T d. 7.. deinno 5 no Bechi procuratori ipſius Dominę Mio- ciis curaRegiſ eee nani,prædicta Inſtrumenta, iuxta dictæ pri- tu Dacaliein. k mæ ttanſactionis conuenta,& promiſſa, Uld.... 1 ur ideof aneg S gue exhibitio ex vehementi coniectura G tun m ty'
coniſcitur, ſolutionis ſcilicet duorum mille ſcutorum ſolutorum ante tempora con- uenta: quam quantitatem„verilimile non dducit Al In eſt, dominam Miolani noluiſſe ſolue⸗ u re, niſi ſibi prius conſtitiſſet, exempla iu- edh s iu rium zuxta primam conuentionem tradi promiſſa, fuiſſe realiter tradita: ita nomina⸗ tim dicit Paulus in l.cum de indebito. ver- ſicul. qui enim ſoluit nunquam ita reſupi⸗ EI dato, quod ci, i nus eſt. ff. de probat. cum nemo præſuma-
eiproductum vt&/&0 tur ſuum iactare. adictproduchd Tertiò, in dicto reſcripto tacuit ratifi- gnntas partes adi u cationem ſecundæ tranſactionis, factam
cpoſtconcluſun ad peripſam Dominam Miolani, exiſtentem
eXI.LTI 255 miſsi Abduæ in poſſeſsionem bonorum Caramanię, de quibus, proceſſu,& ſenten- tia, fit etiam mentio in d. tranſactione facta Anno 1534.14. Nouembris.
Septimò, tacuit, quòd ſuper prętenſis vſuris,& intereſſe, ac allegato metu, primę, & ſecundę tranſactionis fuiſſet expretſè tranſactum, vt nominatim legitur in dicta tranſactione facta Anno 1534. die 14. No⸗
ꝰ uembris: t ex qua tranſactione, acalijs acti⸗
bus ſubſequutis, ſialiquis fuiſſet metus, di- ceretur purgatus, I.z. C. de his, quę vi, me⸗ tuſue ca. fin.& l. ſi mulier. iuncta gloſſ. in verbo, Ratum, ff. eod. titul.& argum.l. fina. ff.de liber. exhib.& c. ad id quod, de ſpon⸗ ſal. Alcia. pulchrè conſil./. numero decimo⸗ quarto. Afflic. diſertè,& ferè in terminis noſtris, deciſ.220. numero ſeptimo& octa⸗ uo. vbi adducit tex. in l. iuris gentium.§. ſi paciſcar. ff. de pactis. affirmans, dolum prę- teritum poſſe remitti in alio contractu ex interuallo: Gramma. Dedi. 66. in fi. vbi ita dicit fuiſſe iudicatum.
Octauò, tacuit Abduas eſſe merca- tores celebres, ſolitos negotiari, vt ex a- ctis coram iudicibus Regijs concluden- ter probatum fuerat,& quòd ipſi Abduen- ſes conſenſerunt haberi rationem fru- ctuum per eos perceptorum, iuxta petita
.vbi communite 2 inpatria Sabaudiæ, Anno*525. die 17. Mar⸗ . d. conſa7 nuat 0 tij,& domini Gulielmi de Pictauia eius etad quartumdic ea mariti, Anno 1526.& menſe Mai, ex qua
per Dominam Miolani, dummodo habe⸗ retur etiam ratio intereſſe ipſorum, prout
„& Bal pereumci: tratificatione ex interuallo facta cõualidan
7. vbitranſcribit C u-
n producinglinc eie
n. expreſſe prohih axi alsignatas pattes Bül etis patriæ, tuncſ 23 . 1. 121. imè, quiapradicd ir bat nouam petiti 2, au duorummillea 2 1 cundo contractu o
ſtetiamin darrelt a ed demus, quodiſ 18) iſſet productum
ſotum, diciturillſ ich
1' 1
poteſt videri.
tur etiam pręcedentes contractus nulli,& & doloſi: Affli. deci. 220. nu. 7.8.& 20. qui
Quartò, tacuit deuentum fuiſſe ad ſe⸗
cundam conuentionem Annii525. eo, quia ipla nõ adimpleuerat à ſe promiſſa, non au- tem, quia non fuerint ſibi ab Abduis exhi- bita iura, vt ex ipſo ſecundo Inſtrumento
legitur.
Quintò, narrauit Regiæ M. fructus
annuos loci Caramaniæ aſcendiſſe ad au- reos quingentos in ſingulos annos,& receptos fuiſſe per Abduas ab Anno 157. incluſiuè, vſque ad Annum ¹534.& tamen ex Inſtrumento tranſactionis factæ de di⸗ o Anno 34. legitur, Abduas non per⸗
cepiſſe fructus Annorum 1527. 1528.& ex
ſementia iudicum, dictoq́; arreſto annui redditus fuerunt taxati duntaxat ad ſcut. 360.
Sextè, tacuit quòd in executionem Primæ& ſecundæ conuentionis, ſeu tranſ- actionis, pręuio proceſſu,& ſententia in fauorem Abduarum prolata, fuerunt
legitur expreſſè in dicta tertia tranſactio⸗ ne. 4 Nonò, ſubticuit, quòd virtute dictę tertię tranſactionis factę Anno 1534. die 14. Nouembris, dato,& non conceſſo, quòd prędicti Abduę contrahentes non exhibuiſſent, iura exhiberi promiſſaà in primo Inſtrumento, facto Anno ¹524. fuit receſſum, derogatum, ac renunciatum dictę exhibitioni iurium, vt legitur in di⸗ cto Inſtrumento, in ſecundo capitulo, in- cipiente, Item conuenerunt,& tranſege- runt, quod pro omnibus,& ſingulis prę- miſsis hincinde petitis, ac pro quibuſcun⸗ que in quibus dictę partes inuicem ra- tione pręmiſſorum, vſque in pręſentem diem teneri poſſent, quouis modo, quauis ratione, vel cauſa,& c. item in fine Inſtru⸗ mẽti, in tertia linea, in illa clauſula, Renun- ciauerunt omnibus iuribus, quibus contra pręmiſſa venire poſſent, vel altera earum 10 poſſet. t ex quibus verbis clarè patet, fuiſ⸗ ſe a primis contractibus, quorum fuerat ha- bita expreſſa mentio, receſſum,& ſaltem ope exceptionis inductam nouationein: I,pacta nouiſsima. C, de pactis.. ſi de certa.
VV 3 vbi

8 ENATVS PED
vbi glo.& Docto, C.de tranſactio. Alexan. latéè conſ. 42. colum. z. volu. i.& conſ. Il. nu- mer. 8, volum. ⁊.l. fin. vbi gloſ. fi. C. de nouat. quam dicit communiter receptam Socin. conſ. 21, nu. l. vol.i. Ang. Bero. conſ.205. nu. 13& 14.volum. 3. Deci.conſ. 400. circa fin. loquens in tranſactione, Attlic. deci. 44
uI numer. 15. vbi dicit, t ſatisfactum eſſe, l. fin. C. de noua.ſi per cõiecturas apparet, quod partes voluerunt facere nouationem,& ſi non exprimatur, quòd nouandi animo cò- trahant:& id ex verbis dicitur apparere, ſi in vltimo contractu dictum ſit. Exempli gratia. Pro decem, quæ mihi debebas vigo⸗ re talis Inſtrumenti, promittis nunc vigin⸗ ri. Ita nominatim declarat Saly. in d. l. fi. nu- mero tertio. C. de noua. quemrefert& ſe⸗ quitur Alexand. conſ. 3. numero 14.& 15. vVolu. 2. poſt Azo. Bar. Imo. Paul. de Caſtr. Fulg.& Cum.per eum allegatos.& conſa. numero 14. vol. 4. Socin. d. conſ.z1. nume. 3. Cagn. inl. ſingularia. num. 102. ff.ſi cer.pet. S& clariùs Pariſ. conſ.0⁷. numer. 27. volu.z. Orau.conſ. 68. nume.ꝰ. Quibus accedunt, quæ ſcribit Rom. conſ.z2. col. i. in fi.& ſeq. ex quibus apparet, iſtam eſſe communem ſententiam.
Nec obſtat, quòd de pręmiſsis ſatis di⸗ catur facta mentio, cum fuerit facta relatio, ad dicta tria Inſtrumenta,& ad reſcriptum Regium de Annoν. in quibus de præ⸗ dictis oppoſitionibus continetur, argu- mentol. ait prætor.§. ſi iudex. ff. de re iudi.
I quia I vbi requiritur ſpecifica mentio, non ſufficit generalis: ita reſpondet Afflic. d. de- ci, 220. nu. decimoſexto.& clariùs Thom. Grammat. deci. 66 numero 18.& 19. late la- ſon in kactione. numero 8.C. de tranſactio- ni.
Decimò, tacuit(& in hoc capite ani- maduertatur) quod de Anno 1534. die 17. Nouembris, præfatus Dominus Guliel⸗ mus de Pictauia maritus praæfatæ Do- minę Miolani, cum vnus ex Abduis recu- ſaſſet ratificare prædictam tertiam tranſa- ctionem, deinde ratificaſſet, iterum eam comprobauerit, additis quibuſdam no- uis pactis,& capitulis, de quibus in dicto Inſtrumento facto ſubdie 17. Nouembris, An. 153 4.
Vndecimò, narrauit domina Miolant tranſactionem, Anno 1525.14. Nouembris fuiſſe factam minis,& coactione, ab llluſtri tunc Duce Carolo illatis,& tamen ex In- ſtrumento præfato liquet, omnia ſpon-
33 te,& legitimè fuiſſe tranſacta, Iprout& diure praſumitur, l. non eſt veriſimile. ff.
EMO NTANI de eo, quod met. cau, cu
Duodecimò, tacuit ipſam Domin Miolani die 6. Decembris, 1534 ſè ratificaſſe cum iurame nto duo
&17. Nouembris, 1534. quo fft, per iura non debuerit, nec de vulgata l. ſi quis maior. C. de tranſac 14 † prætenſa abſolutio à iuramentispr cta coram iudicibus regijs prodeſtdo Miolani, cum de dicto vltimo lnſtru to,& ſubſequuta ratificatione iurat,
15
licet. ff. de iudic.
Tertiodecimò tacuit, quòdipladni na Miolani â principio litis ſolum qane rit reſtitutionem bonorum Caxanania cum fructibus,& obtulerit ſe paranmim putare ſummam principalem no ſoluam, & quod acquieuerit, ac conſenſerit exnci ſe,& tacite ſententiæ dominorum uud cum, eamq́; exequi petierit, 8Lpromaci parte executioni ad ipſius dominæ M
iudicaſſe,& ab ea appellatum fuiſe, m 16 expreſſè debuit exprimere, t dicam ſen tentiam tranſitum feciſſe, prout fecerui rem iudicatam, vs infra demonittabimas ita nominatim reſpondet Alexand cn nonageſimoquarto, numero ſecunbi tio& quarto, volum. 2. quem refenqti quitur Decius poſt alios, per eumtts conſ. 198. numero quarto, per totum t loquitur in reſcripto,& ſententialmhen toris prolata contra ſententiam, quæuun iuerat in rem iudicaram, quosrogo viid riꝛ quia multum accedunt ad calum u ſtrum,& reſpondent ad claufulam Ne obſtantibus, poſitam in reſcripto:cuielim 17 poteſt reſponderi, quòd cumtexſupa ptis appareat, reſcriptum fuiſſe obaqyiſ & ſubreptitium, clauſula prædichaum præſumitur ſubreptitia iuxta notannem 1. de pręben. Ita nominatim relpondede 18 ci. conſ. 142. in fine. † Quis enim elis eſ
iudicij, qui velit cogitare Henricum tegen Chriſtianiſsimum& juſtiſsimum, ſ pis
5 ſibi ex fide relata i
miſſa omnia
0 iſſent, voluiſſe, tot contractus pacii
A tranſactiones,& ratificatlones 1
um ſimülbas, am expreb- oh. . 8 Contr“, cus per eius maritum factos ſub diebusès 7 4 V tanqun 1 deat audi— P odu⸗ min men
. null fecerit mentionem: Affl. in ſimili caſu dede
ciſi. 220. in fin. verſi. quinta,& vltimaſuns ptio eſt.quia non fuit facta mentio de trand- woaancin actione ratilicata, addens, quòd t licet an. 1oclm tractus primus eſiet nullus, rarificalio ta chaan ui men tollit nullitatem, I. fin. C,. ad Macedi
golete”
um Uel plumn, e
nl 309 vouc,,
0 Ol. · ud
gol 5
, achͤ fll aulltes! 4 tex cla
Kte. 2 let qpddde
in Miobni,
teneo die d. l ore din vn aulhapp d tie dom 1. iobnt,ſeu klu
agranmi?. o nomparmpe⸗ nuncietibee wäcaum pet enos udices h ghonum, ſaluo in gne in mips duenſbus nerua,
ead Kigwii de Acam ad conhhum 4. Jouemb 49. fcomigiturap⸗
greut in dlcdo. yleiſſe ea exprela ſerreatgiadm. tur all,Gerores
ſ Jo uh! 70
ranſeglers eit h camu. pradictum noſ ſ welumelſeaanla nota, endelneapp. nd S per bd g in lneap d(acd per gbb,& dema lnter e, SFe ſ
KG UcClt
¹ nn
„ III. IA
Io ro de re
dehlarn de g igdic n⸗ . d 1 11, d, um Sete V, doprocellme anndba
hu um ekl
4 dnull h Ma eſtleguet ecidensnul,
unmunich Anconſba,n„ 0, iper uma 3
aanuiſtase— e .1BHade 9hel 8 lulter gade
ii gon 6 donioru. Lum Uif
lcum taan
4 *

NT A
n V pDECISIOGXLII die a 1 ihin 6 reſcripto tollere? ceriẽ perno⸗laes non alle en ia tenet reſcriptum, nec areſtum, l.1.& 2.& l.
25⁶ bus producto, ſemper obtulerit ſe paratam imputare cum fructibus loci Caramaniæ
dum Anatg ethiegibus. C. contra ius vel vei vubta& domini iuclices iuxta petita iudicaue- man i Jlin. vbi Docto. C. ſententiam re ühſndn rint, ſcilicet computandum eſſe principa- and d San o Alex.& Dec. conſ. ,Proxund 4 du le eum fructibus, adicda ſententia in ea f 1 u S Rebuſf delitersiedntinev eops⸗ Lauienonleeatnn Pattibud, Praſetsin ab dene 4 de num. n. poſt aſ. con.47.ia nen 0l. 3. 15 ipſa Srnin⸗ iolani appellatum, imòo ei Deald abiolut nn 1 nec mens dignoſcitur ex clauſula poſita in expreſsè conſenſiſſe, petendo coram curia am udicbus d.. 4 didoreſcripto, videlicet, In caſum oppoſi- primò illius exequutionem indiſtincte, de- m,mäs di S lnds tionisiuſtitiam miniſtretis, Alexan. d, conſ. inde pronunciari bene per iudices primos lidlequnan n 94num 4.VoOl. 22 pronunciatum, excepto in intereſſe, qui⸗ tmentionem, Bhun Secunda nullitas reſultat ex cauſa falſa pus ſtantibus, dato, quòd appellatum fuiſ⸗ o.incn xeri,d s 9 expreſſain ipſo areſto, dum dicit„quòd do- ſet, cenſeretur appellationi renunciaſſe,& 1t.qwianonful m mima Miolani coram ipſa curia Parlamen⸗ ſententiæ acquieuilſe, iuxta nota. in I ab ne ratitcanaad mea u petijt pronunciari malè per iudices re- eo. C. quomodo& quando iudic.& inl.
nosluilſe proceſſum,& bene appellatum,
mnazimè reſpectu intereſſe, in ꝗuo fuerat
fl. de iudic condemnata præfata domina Miolani,&
eniodecind 1een tamenin primo memoriali tento die 8. be
lolmi apric e 1i, gao. coram dicta curia, in cauſa appel-
29,1 deitst lationis, petijt domina Miolani, ſeu Blias
auturaonem 1 nun eius procurator, pronunciari partem de
— it Abdua pro non appellante,& ſententiam
Welurunam diſ alm dominorum iudicum exequi: item& in
lod acquieueri onl memofiali facto ſub die 13. Auguſti, eiuſ-
ucité lentenn Zon demanni,& in ſchedula, incipiente, Anul- veamq; excqul aauti loprorſus grauamine,&c. nominatim pe- executioni aq a ut' tiſtpronunciari, bene fuiſſe iudicatum pet inſtantiam, mi i mi dominos iudices appellationum, ſaluo in ddicta ſententi n eaparte, in qua ipſis Abduenſibus reſerua- tam, nec ſatis m tum fuit intereſſe, idem ſemper petijt vſ⸗ caſſe,&ab eaa auu que ad aſsignationem factam ad conſilium relſt debuit&iſ wit ſub 4. Nouembris„1549. teum igitur ap- lam tranſitum Pareat in dicto arreſto— ea expretia, iudicatam,vn adln quæ reata ad acia leqantur falla,& erne ominatim teſpi t àt Conſeg nens eſt, vt dicamus; præ lietum erScnartd urred arreſtum eſſe nullum, ex nota. in l. i. ff. quæ agellmodumd dir ſententiæ ſine appel. reſcind.& per Abb.& 3 qrantoſod Docio. in c. inter cæteras.& c. ſicuti de re ur Decius pol 1n judica. Maran. de ordin. iudic, in z. par. 6. 1os. numero ei par.num. 18. laté Vanti. de nullit. ſenten. ex aitur in telciidſ e defeciu proceſſ.num.. 129.& 130.
s prolata contti rena 1 Bt huic nullitati proxima eſt ſequens
ad ſolutionem. C. de re iudica. in c. concer- tationi, circa fin. de appellatio. in 6.& in c. gratum. de offic. dele gat. ac in cap. quod ad conſultationem, de re iudicat. non potuit curia contrarium, ſtante partis oppoſitio- ne, pronunciare, quo fit, tvt prædictum arreſtum veluti prolatum contra ſenten⸗ tiam, quę tranſiuit inrem iudicatam, ſit ipſo iure nullum, I.. ff. quæ ſenten. ſin. appella.l. poſt ſententiam. C. de ſent. Franc. March⸗- deciſ.466. per tex.in l.l. vbi Bart.&commu- niter Docto. C. quando prouoca. non eſt neceſ.gloſ.ordmaria in Clem. ſi appellatio⸗ neme in verbo, Appellatus, de appel. Dec-. fere in terminis noſtris in d. conſ. 198. num. 3. circa fin.& num. 4. per totum. vbi expreſ- 24 fè dicit, t reſcriptum,& ſententiam etiam Imperatoris contra ſententiam, quæ tranſi⸗ uit in rem iudicatam, non valere, l. fin. C. ſenten. reſcind. non poſ.& l. cauſas& lites. C. de tranſact. Bonus text.in c. expoſita, de arbit.& adeò dicit, hoc procedere, quod licet concedatur reſcriptum à Principe,& in eo dicatur, non obſtante tali ſententia, prout videtur in caſu noſtro reſcriptum 25 fuiſſe, t non tamen intelligitur derogatum ſententiæ, quæ tranſiuit in rem iudicatam, & adducit Alex. ita etiam tenentem conſ.
as primus eſlet 28,
pumu A tollit nullitatel
6 1”(
23
at in rem iudic 88,0. tertiag euidens nullitas, videlicet, quia pro- quia multum à e. latum fuerit contra petitionem partis, de m, El reſponde 5 qua in prima& ſecunda inſtantia, l.vt fun- antibus,polital: del duscommuni diui.]l. habebat. ff. de inſti-
eſtreſponder an 0. Ruin. conſ. 6=. num. 30.vOl.5. poſt Bald. appareat, neen 2—& Philip.per eum allegatos. n ubreptitium; 4☛‿ 9 Quarta nullitas ex eo reſultat, quo lſcum ſumiturſubtep aur 1. emrentia dominorum iudicum tranlitum
pen Itanot us Ann tetiſſet in rem iudicatam, quo ad ambas epren afne. t, Pantes, reſpecdu ſiummæ principalis, cum enlits ta— He Wpſs domina Miolani tam in Lbello fuoco- cſqure e ſh ampralatis primis iudieibus producto, uitiantemui 8 fi quam alis ſchedulis, necnon reſcripto re- ſa omaſ onl gio, de amno 15 45, in actis coram iudici⸗ nt, voluillẽ, co
oſacuones;
94. num. 2.3.& ſeq. v ol. z. cui addo eundem Alex.conſ.z3. num. 1z. vol. f. vbicirca fi. poſt Butr.& Innoc. dicit, quòd ſententia, quæ tranſuit in rem iudicatam, inducit noto-
26 rium, c. fin. de cohabi. cleric.& t ſententia
lata contra notorium eſt nulla, c. Romana. §. I. de ſenten. excommun. in 6. late Van- tius de nul. ſenten. ex defeci. proceſſus. nu. 125.& ſeq. salisq́; exceptio nullitatis impe- dit executionem ſententiæ: ergo arreſtum latũ contra primam ſententiam, quæ tranſi-
uit in rem iudicatam, quoad ſummam prin-
cipalem, eſt nullum. Nec obſtat, quòd domina Miolani po-
VV 4

—
.
——
—= —
——
——
—
—
——
—
—ÿͦͦ;———
—
tuerit ſe iuuare a ellatione partis, quæ vo- luit in totum imꝑ agnare ſententiam nudi- cum Regiorum, l. ampliorem. C. de appel. quia reſpondetur, Abduas non indiſtinctẽ appellaſſe, ſed in parte& paſsibus odioſis: & per conſequens, non appellauerunt ab ea parte ſententiæ, qua domina Miolani fuit condemnata ad ſolutionem, ſeu reſti⸗ tutionem ſummæ principalis, cum in eo ca- pite ſententia ſit prolata in fauorem Ab- duarum,& eam acceptauerunt: quo caſu,
27 t quando appellatur in parte& paſsibus
odioſis. non habet locum diſpoſitio. l. am⸗ pliorem, nec appellatus poteſt ſe iuuare ap- pellatione partis: ita dicit gloſ. in d. l. am- pliorem. in verbo, ludicatis.& expreſse Fe- lin. in c.z. col.2. verſ. ſecundò limita. de mu- tuis peti.in c.cum lo. de fide Inſtru. num. 20. & inc. ſignificauerunt. nu. 3. de excep. poſt Bart. Bal. lmo. Abb.& Butriumper eum al- legatos. Si dicatur, dominam Miolani pa⸗ riter appellaſſe in parte& paſsibus, ei odio- ſisꝛreſpondetur, quòd quoad ſummam prin cipalem, dicta ſententia non eſt in odium ipſius d. Miolani, cum ſit conformis ſuæ petitioni, quæ ſemper obtulit ſe paratam imputare ſummam principalem: nam vo- lenti non fit iniuria, c. ſcienti, de regul. iur. in 6.& dato, quòd diceretur in ea parte odioſa, reſpondetur, Dominam Miolani appellationi renunciaſſe,& ſententiæ ac- quieuiſſe, petendo executionem dictæ ſen- tentiæ,& pronunciaribene iudicatum per præfatos iudices, excepto in intereſſe, vt proximè diximus,& propterea negari non poſſe, dictam ſententiam dominorumiudi- cum, quo ad ſummam principalem tranſi- tum feciſſe in rem iudicatam.
28 Accedit † etiam quinta nullitas præfati
arreſti, reſultans ex inobſeruantia formæ
aſſerti Regij reſcripti, c. cum dilecta, de
Reſcriptis,& cap. venerabili. vbi Abb.& Docto. de officio delegati. nam mandaba- tur procedi vocatis Abduis,& conſtito, quod preces veritate niterentur, tamen nec legitimè puto eos fuiſſe vocatos,& quate- nus vocati appareant, non conſtitit, quòd preces veritate niterentur, pręſertim, quòd perſuaſionibus& minis Marchionis Vaſti, hæredis Marchionis Piſcariæ defuncti, fecerunt diciam tranſactionem de Anno 1525. die 19. Decembris,& alia de Anno 1534. 14. Nouembris, fuerit facta coactio⸗ ne Illuſtriſsimi& Excellentiſsimi Ducis Caroli, quæ omnia erant probanda, c. 2. de
2? Reſcript. t& obreptio in parte vitiat to-
tum, c. ſedes, eodem tit, de Reſcript.& latè
ENATVS PEDEMONTANI
30 ideo t nullum ipſo iure, l..§.item cumcn,
31 cus autem excipiendo, t cum annallas
32 adductos,& num. 30. poſt Bald.& fbhl
53
lum. 4. Ruin. conſ. 6z. num. 29. volumyn
Dec.d.conſ.ię.num.. cir 8 1o. And. Abb. Cal. Card. 8eaneci 2.& ſeq.& num. i5.& ſeq. Sexta nullitas, præſuppoſſ 4
ſtaret de orina ened Leoſeödc Franciæ(vigentibus) reſultat, qui tum arreſtum legitur prolatum contra preſſam conſtitutionem Regis Lndaf 1 12. publicatam in regno Francia Ammd 1 1 1512. qua cauetur, quoſcunque contradn u & diſtracius non poſſe poſt d
die celebrati contractus vel diſtracqus 9 dordecle⸗ )
8 „o 0 m, poſd, 0
Conſ. 602,1 aberpl0⸗
refert Rebuff. de reſcind. contract.atti vni ſeraumie .vn.
gloſ.i. reſcindi, prætextu doli, fraudis us vim VIS metus, circumuentionis,& deception e ynum
ov. Ph
T IEA
tra. ff. quæ ſenten. ſi appellat. reſcind.ne euns con
¹ lai
quando prouoca. non eſt neceſ.&ci i ſenten.& re iudic.& vbi que Docdo, Gud eierndid
6¹
ecennium ſc Rpo
9 1
I.
81 2
„ 4₰
1
1
Pap.quæſt. 29². Gratus reſpon. So. um; nullatem⸗
lib.z. Rebuff. de conſuet. num. 10⸗. X ₰ Non ohſtat, quòd ex prætenſtsandns(èdem
tsrira tel b
4
1 Ie
tionibus Regijs, non poteſt quis comam, ſr ernſru
nire arreſtis via nullitatis& contratſänas ſed duntaxat via propolitionis ertotuy plicationis ciuilis,& reſtitutionis in inte grum, intraq́; tempus ſtatutum, vt n Rebuff. in tract. de ſupplic. artic gloſi 2.· quia multis modis reſponderipoteſt mò, præmiſſa poſſe procedere agendo,
e Grat.3, kcorſaln tbuhGellte es lupräſc gesdictt, ii kuetde euide
2
agendum ſint perpetua in excipienc, nbe gobd
1.. 10 purẽ. õ. fina. ff. de doli except. Ita intermi tterzätiin
ſtatuti prætigentis terminum ad dicentumſens n o de nullitate, vt perpetuò poſsit exchice n iibe nullitate, conſuluit Socin. conſ. 46um un ſerldc 42. poſt Abb.& Imol. per eum citanw
„L Aconloo.
Spec. Bald. Angel. Salycet.& Imo: peuum
Franc.dicit, talem prohibitionem manbe bere locum, quando nullitas reſultzsetat eo, quòd ſententia non eſſet conformsu titioni, prout fuit in caſu noſtro, vtſipi probauimus.
Secundò' t reſpondetur, præſatame giam ordinationem debere intelligiqun,
Rt b Il,
geum citan
. ipen poſtinr
rea dicicor t aptatstian,g
dafs ordit
1
4
l
2
M
NM
voni deſerum
N d M 1 N
A
onbusoma ſucestwicec dai antelti eriiuktibim n danotztispe
1
MPiny. luate Kop. 3
KEleqlen
aſoum. nipollBar nc'Noder.
vod katctum 1,&recrngens nate,on com⸗ mecidenterap- aibimus conci⸗ ſrchionalis M.
n.z Aſeg. poſt 37
fldh decl. 283, anum y.Jb. Aſdvidetur ſen⸗ lgolz.bi poſt alos peteum edete, Ctando pitate.&wicde, mans conculio, inalltes,quære- Xccutionem trium m:deqpalaeper conchb,c um quod mo& „Dockpereum -Rplunibusſe⸗ didernerdigno⸗ cebionreu bantbus,Rex
tertoiſſetreſen 84 1
—
cecllaen n
do exceptio nullitatis& contrarienuſ du rac bun teuum quireret altiorem indaginem, ſeasſelo Bun e nenan quando nullitas vel contrarietas cqtecr ſeuff ghelärns nens ius partis eſt euidens,& appntte enäne on., Plo 8 lectura actorum, nihilq; extrinſecusdelii 86 d na, rat: Barto. in Extrauag. ad repriminse te 1 16. bo, Summarisè. col. fin. verſic. quædamſun de den en zonem g quæ opponuntur. Paul. de Caſk poſthin dch d(l con. 6 authen. quæ ſupplica. num. z. C. deptes ena ſnche d imper. offer. Abb. conſ. caã. colum. 3. vel. dint mz f als 1 menn, P. deed,
wquod

T à al gan . Ate. ranen D E 3 257 dum Aü dam quando,& c. vol. i. dicens, ꝙ quando conſultationem. num. 22. Je re iudic. Dec, tanulltg, 2. jex proliibet propoſitionem nullitatis, hoc conſ. 34. num. z. Natta conſ⁊. num.3z. con⸗ 48, 8*.—— 4— . oränel hol facitmon quodvelit confirmare ezund nadl Aedenges, hoc etiam procedere, ſi pars e 11 N fraudi Imptio; fui r 1 1 vng llatur fraudis præſumpti fuiſſet perſonaliter citata, ad ienda (vigemd ariht lum, ſed vt to P PrlO, b„ad audiendam
1 1 1 7 G ₰ eſtum lo lüa 1 uæ ceſſat, ſi probatio eſteuidens, vel offer
u s& clariùs col. fi. verſic. ta⸗ m conläuun dande uurincontinenti,& clari
N 6 men puto. vbi loquitur de nullitate mani⸗
2 ba eſsè dici aſ.9I. nu Z) hm feltat idem expreſse dicit Alex. conſ.ęr. nu.
d 5„ A& ſeq. vol. 6. Iaſ. conſ. 44. in princ. vol.3. „ 8d—
ſchraur co Pelin. inc. inter cæteras, num. 10.& ſeq. de
ebrati 1 3 6h Le Guid. Pap. quæſt. 0. quem refert&
Rebuff dern cih re iud Guid. Pap. ꝗ Mem
ſeqpitut Boer. deciſ.47. nu.1.late Ripp.in er ecal d.5. condemnatum. num. 16.& ſequen.& „Gfcumuel 2, d Jbi Zal. col. prima. Ruin. conſ. 1õ6. num. i. oll.& conſ. ꝰ num.. vol. 5. vbi poſt Bar. BaldCuma. Alex. Phili p. Franc.& Moder. pereum citatos, concludit, quòd ſtatutum genetale tollens nullitatem,& reſtringens facultatem dicendi de nullitate, non com- ebuff deco 1 rehendit nullitatem, de qua euidenter ap⸗ obſtat, qug lpa paeet in actis: ita tenet doctiſsimus conci- us Regiß,n c nis noſter,& Senator, Marchionalis M. did Anton. Nat. conſ. 7. num. 3.& ſeq. poſt plures per eum citatos: Afflict. deciſ. 283. mum. J. G z. Grat. d. conſ. S0. num. 8.& 9. lib. intractem in, 2. Neure conſ.4. MuIn. 44. 1 4* Ffure. RintracR,de Uün. tle Rebuſſ. de literis Sil, lls v 5 he Sismod 2 1. Doctores ſupra ſcriptos,& alios per eum
4 poſt Auisdlegnos dicit, idem procedere„quando 1. conſtaret de euidenti iniquitate:& huic de-
nem excipie itt tau qarationi deſeruit communis concluſio, dum ſint pet e. noa quæ hab et, quòd t notoria nullitas, quæ re- lina ſkdedo a8 ephn fultat ex actis, impedit executionem trium præfigentis aumi ſententiarum conformium: de qua latè per litate, vt pe uän Portium in ſuis commun. concluſ. lib. 4. c. te, conſulu ni.olum. ⁊. verſic. contrarium, quòd imò.& ſt Abb.&ln N am col.ſequen. poſt innumeros Doct. per eum Ruin cond as muur citatos,& conſ. 09. num. 10. 3 pluribus ſe⸗ Zald. Angel. ulhn quen. ex quibus 0 mnibus euidenterdi gno⸗ 10s,& num; tüſe ſcitur, iu ſas luiſie cauſas conceſsionis re ui⸗ dicit, talem as dtanti ſionis dicti arreſti quibus Karstitte 8 Pe ocum, quanl ulbuht ipſe veluti iuſtiſsimus maiser tneeteren zä ſententia Seluum pturus ex notatis per Boer. d. deciſ. 242. nu. rrout fait u E. vHque infin. pe Præterea dicitur, Abduas obtinuiſſe re⸗ lint rupur uilonem ptæfatiarreſti intra tempus à prę- und t riſ e 9 tenſis Regijs ordinationibus ſtatutum, rdinadioneſae Ae Ficum tempus prædictum non currat, niſſà eptio nullt is d dienotitiæ babitæ, exemplo appellationis, eraltiorem ars 3 6 Reoneludit Rebuff. de ſupplic. gloſ.35.& lo nullius Eoin, adäucictext.inc. concertationi- iuncta glo.
reſtis via nu adisa utaxat viapt«Stion onis ciuilis, Mnn
(apd
us pattis elſ— 36 in vetbo, Sciuerit, de appelat. in 6. †& talis adorum, t zeufn ſcientia debet eſſe per intimationem Inſtru⸗ arto. in Extt u memiſententiæ, vt concludit lal. conſ. S5. mmatièscol an /el d; volum poſt Specul. Archi. Ancha:& alios
onuntur ce 66 Pereumallegatos.& in I.t. num.z. ft. de eO, zw Suuh Pe Janbgun eneelinne Ausdar ofler·—
ſententiam„& fuiſſet contumax. Sed ex geſtis productis coram Senatu non video legitime intimatum Inſtrumentum præ- tenſi arreſti ipſis Abduis, niſi die 20. De- cembris, 1561. qua die Abduis legitimè comparentibus fuit facta productio aſſerti arreſti: ergo niſi à præfato diſcurrit dictus Annus.
Etli dicatur, productionem atreſti fuiſ- ſe factam die 6. Ianuarij, 151. in primo me- moriali: reſpondetur, eam productionem fuiſſe factam parte abſente, ideò non eſſe legitimam. Nec nocet Abduis proceſſus Mediolani factus, quia in eo non legitur fuiſſe intimatum Inſtrumẽtum arreſtit item ſivideantur omnia illa geſta,& alia in eo- rum executionem coram curia Tauxini fa⸗
4 K1
caa, ſunt nulla, ex pluribus capitibus, præ-
37 ſertim, t quia omnes actus ſunt circ umdu-
cti, tenti alijs diebus, quam aſsignatis, l. aut quialiter. vbi Bar.& Docto. ff. quod vi aut clam. late Felin. in c. I. numer. 22. de iudic. poſt Bart. Butri. Ioan. And.& Abb. per eum citatos, quo fit, vt dicantur facti parte non vocata,& ſic nulliter,& propterea literæ conceſſæ Abduis per Sereniſsimum Ou-⸗ cem die 16. Aprilis,. cum clauſuja, Ex certa ſcientia,& plenitudine poteſtat is, qui- bus committitur D. delegatis cauſa reuitio- nis, erunt intra annum à die intunationis arreſti, etiamſia dicia die 6. Ianuarij in cipia⸗ mus annum.
Nec obſtat, quòd prętextu diciæ delega- tionis nihil actum fuit, quia reſpondetur id fuiſſe culpa,& facto dominæ Miolani, cuius factum non debet Abduis nocere ex regula: Alteri per alterum non debere con⸗ ditionem iniquam inferri. Nam in ſuis pre- cibus porrectis die 10. Iunij, 1561. petijt do- mina Miolani cauſam reuiſionis commiſ- ſam delegatis, committi Senatui, ita tamen, quòd antequam procederet ad merita ali- cuius reuiſionis, inprimis cognoſcat, an pars, attentis capitulis pacis,& ordinatio⸗ nibus Regijs, veniat audiienda,& reſcripto Ducali fuit commiſſum Senatui, vt ſuper ſupplicatis prouideret,& interea inhibi⸗ tum delegatis ſuperſederi, qua ſuperſeſsio- ne ſtante,& dum litigatũ fuit coram Sena⸗ tu, non dicitur cucurriſſe tempus prædictis Abduis, argumento notatorum per Bar.in 1.2. 9. non ſolum. ff. ad Senatuſconſ. Tert.& Alex. conſ.7m, 4, vols.
Quid

Quid autem eſſet commiſſum Senatui virtute dicti Reſcripti, puto id eſſe, vt ſci- licet cognoſceret, an ſtantibus capitulis pa- cis,& ordinationibus regijs, eſſet locus re- uiſioni petitæ, quod& factum legitur vſ⸗ que in diem 6. Martij, 15 62. intra quod tempus domina Miolani contendit, non eſſe locum reuiſioni, attentis eapitulis,& ordinationibus regijs, veluti tempus pe⸗ tendæ reuiſionis eſſet lapſum,& forma in reuiſione petenda non fuerit ſecundum ordinationes regias obſeruata, arreſtumq́; exequi debere. Contra verò dicentibus,& excipientibus Abduis, Arteſtum non de⸗ bere exequi, ſtantibus euidentiſsimis,& notorijs nullitatibus, iniquitatibus,& ex- ceptionibus, de quibus ſuprà,& propterea eſſe locum reuiſioni,& reformationi præ- dicti arreſti.
Narratur enim in precibus dicti Reſcri⸗ pti, quòd dum ageretur cauſa coram Se- natu inter Dominam Miolani,& Domi-⸗ nos fratres Abduas, in qua ipſa Domina Miolani pe tebat executionem dicti arrelti, adiuerunt Abduæ 8. AL T. vt reuidte⸗ retur præfa tum arreſtum,& cauſa reuiſio- nis commiſſa fuit dominis delegatis,& quòd contra reſcriptum præfatum Domi- na Miolani obtinuit aliud pet copiam an- nexum, quo committitur Senatui, vt in eo continetur,& quòd dum coram Senatu tractaretur executio arreſti, propoſuerunt ipſi Abduæ nullitatem,& cauſas, quare non deberet exequi. Et quia in cauſis exe- cutionis, nullitatis,& reuiſionis, coram Senatu poterat proferri ſententia, côgno⸗ ſcat ſuper dictis, executione, nullitate,& reuiſione, quibus precibus Princeps reſcri- bit Senatui, coram quo cauſa, de qua ſup-
plicatur, pendebat, vt in ipſa cauſa procede-
ret, etſi vnio cauſarum requiſita fieri debe- ret,& in ipſis cauſis coniunctim iudican⸗ dum eſſet: ita faceret, prout pro iuſtitia faciendum eidem videbatur, ex quib. ver- bis certèẽ inſiciari non poſsimus cauſas exe- cutionis nullitatum,& reuiſionis eſſe com- miſſas..
Nam etſi antea coram Senatu penderet cauſa executionis arreſti. Item& an eſſet locus reuiſioni, ſtantibus capitulis pacis, & ordinationibus regijs,& in ipſo proceſ- ſu propoſitæ forent exceptiones nullitatis, & aliæ aduerſus dictum arreſtum, poſſetq́; dici, vſque in eam diem eſſe commiſſam cauſam reuiſionis, attamen cum nullita⸗ tes,& iniquitates propoſitæ aduerſus ar- reſta ſint præparatoriæ ad cauſam reuiſio-
S ENATVS PEDEMONTANI.e Jn
eerann e enl arusjquifute uruvanün
nis conſentaneum fuit, vt Sen iudex cauſæ præparantis, eſſet iudex 1'0 ader præparatæ, I. ordinarij.& ibi N ai umuacite vendit. Ideò nimirum ſi Princeps der 4 mandauit Senatui, vt ſi cauſæ prædic mn ſent vniendæ,& coniunctim audicanche ea faceret, id eſt cauſas vniret,&eas een 1 ctim iudicaret, prout eidem Senatui 4* 38 ciendum pro iuſtitia videbatur: quxæ tya ba important facultatem decidendi 19 tè concludit Felin. in c.i colum. i, eeoh, ſtitutionibus.& quòd ſetuetur ordoiut vt late probauimus deciſ. t. num. 34 werle & quid, ſi dictum ſit, Iuſtitiam faciaszn, tur Senatus potuit ordinare,& intenlgi
dentis u
prout interloquutus eſt ſub die ij. Ihn dfals! tij, 15 6 2. quæ ordinatio dicitur iuri oh“ züd elr ſona, cum mandauerit arreſtum iuxaa arrelkem„ pitula pacis eſſe exequendum,& n moemgädi 4 ptum Regium datum, Anno S49.Inae ſidions nade 4 ſto deſignatum per Dominam Mlicmmeſe näumenlong, 5 exhibendum, vt cognoſcatur ſuaaa beutun il ptionibus Abduarum, aſsignandoyt 7 ereuniig Abduas ad exhibendum eorum iu ans otio, ingu ſequendum in d. cauſa ad primam iuit npod 1 amn cam poſt Paſcha: ex cuius ordinatoont Reginum, lur mente& verbis, manifeſtè dignoſciu üon bublum prædictam ordinationem virtualte eas umagtlimm- prehendere, ac ſi dictum fuiſſet, audi ſo kt exliseäug dos eſſe Abduas, locumque eſſe reuiinſſ’ oppoliatum cum cognoſcere ſuper exceptionibus äbdnüſpplite poſitis aduerſus arreſtum, ſeu ſententim imadorum in nihil aliud ſit, quàm arreſtum poſſe m¹ forma allenn deri, ſeu ſuper eius iuribus cognoli inumnerelängg ſtra enim mandatum fuiſſet, eſſe cogn hoiefetun b dum ſuperexceptionibus Abduanai wonkecionem bn eſſet locus reuifioni arreſti, vt ſin um Ccmnog fuiſſent Abduæ aſsignati ad exhibertm fli ad chinenm iura,& Domina Miolani prædictuni ſcriptum, niſi ſuper illis cognoſcereuigs doe 4 k9. fit, vt perinde fſit, ac ſi nominatim dein recquiſitginteteg. fuiſſet, Iocum eſſe reuiſtoni, cum pſn. deqtatio, tus taciti& expreſsi, vulga. l. cum qudi ſi certum petatur. Facit regula 1illudt, acquiren, hæred. His adſtipulatur docum
Bar. in l. à procedente. C. de dila,vb
3 —
39 t procedendo ad vlteriora, videuiyd dnas ne ſiſa
exceptionibus, ac alijs emergendhu b incidentibus, pronunciare: quemtitt ſequitur Felin. in c. ſuborta. num teſt iudic. Rippa in d.§. condemnatum nun. 3 25. poſt Angel. Innocen. Dec.& Felmh- eum allegatos, quorum dicta praſertimiè cum habent attenta ſententia diffinttuut de ſequuta, quæ præſupponit pronunt tionem ſuper exceptionibus incidenti 1 & emergentibus præambulis, vi 3
8 1
ſenatoue mll=2
a. Ein lcenunte
ſpta, per Rebul,t
8 datio L
ne puite di⸗
1
lan ibosfde in capelevt li⸗ eelt actus pet umcontentio-
b pino,& exhoc
artes conſenle⸗ ettprorogabi⸗ zlato reſcripto emusextra om- mnis,& ofdina- t demnus ſupet cognolcete: er rfato Ducali re⸗ Uuntat, quxæ ali ſcllicetnon fuil usfacominuen agtatorum, pro u conſtitutionun uttebatur,Cuiob voncer, negan⸗ Iinuentarj eſſe tur polia inter
lupplicationem
—
uppli axti. pri⸗ biponunturſes Mlegitur huiule dimd demRe,

deen l; 13 el. 9
„o um a Ad. uit derau Ahi
a W dco 1.c, R udicaxet
Am proiuſtt 8.
. M 7 n d 8 Miola lſar 4 Hnonexh bentis iura,& non parentis ordi
DECISIO GXLI
/ hæe maximè icta eos& hæe maxime procedunt, cum di
Te erloquutoria tranſitum fecerit in rem in⸗ TeRoſne per lapſum decendi,& d0 catam, tam tacité perlap um decendſij,
aopellationis non interpoſitæ, quàm ex-⸗ retse ex eo, quod die 17. Aprilis, 1562.
v 1 ominæ ræaſsignata, Elias procurator d
accuſauit contumaciam partis,
90 edauu ix inſtiti elli, ortant faan 4 1 nationi Senatoriæ inſtitit eam compelli,
d, ſi didumt it
interloquuti, u 62. qux ordt a2s le cum mandal i Aana Ipacis elſe ex Sat Regium datu Rrank MBuu dnhe⸗ S= ina dendum, vt q ſcy ubus Abduat ea uas adexhiben a ech endum in d. G Aud-
doſt Paſcha: 2aun te& verbis, seitee lictam ordinatſ Auth endere, acſiq umta iſſe Abduas, e Sgen cognoſcere ſiht exan
is aduerſusarr In, 0 aliud ſit, qus mle
ſeu ſuper eiuſ a au nim mandatu M la
offerendo, ſe paratum ſui parte parère di-
xordinationii& idem repetit die 1. Mai:
ua die exhibuit dictas literas Regias. Hine
.—13 7 1 E d fit, kvrfactum d. Eliæ procuratoris nocue- lin
rit ipi Cominæ Miolani, l. 1.§. ſi procura- dot, vbi Bartolus ff. ſi quis iuſdic. non ob⸗ temperet,&in l. certum. 9. ſed an ipſos. ff.de onfeſsis. ADb.& Eelin. laté in cap: i. vt li⸗ tenonconteſt. Nam regulare eſt, actus per rocuratorem factos in modum contentio- r iuriſdictionis nocere domino,& ex hoc ſolo fundamento, quòd partes conſenſe- rint in Senat um, iuriſdictio eſt prorogabi- lis, etiam circumſetipto præfato reſcripto delegatorio, dato, quòd eſſemus extra om- nia tempora iuris communis,& ordina- tionum Regiarum, potuit Senatus ſuper exceptionibus Abduarum cognoſcere: er- go multò magis, ſtante præfato Ducali re⸗ ſcripto. Et ex his etiam tolluntur, quæ ali- quando oppoſita fuerunt, ſcilicet non fuiſ⸗ ſeab Abduis ſupplicantibus factum inuen⸗ tatium actorum in curia agitatorum, pro- ut ex forma aſſertarum conſtitutionum Regiarum neceſſariò requirebatur. Cui ob- zectioni poteſt etiam reſponderi, negan- do confectionem prædicti inuentarij eſſe
171 d, 3,. ſuperexceptiſ e b necelſariam, cum non legatur polita intet Cl
locus reullioſ ee ei requiſita ad obtinendam ſupplicationem 55 Abdur=li deſcripta, per Rebuff. de ſuppli. arti. pri- & Domina anf mo. gloſ. 20.& ſequent. vbi ponuntur ſe⸗ tum, niſiſupeſ co ptemrequiſita, inter quæ non legitur huiuſ- zt perinde lt, vn modi de lInuentario. Quinimo idem Re⸗ et locumeſſet ou buff. de ſuppli. quæſt. 10. in præfatio, nu. 72. aciti& exprel gn dicit, ſupplicantem non debere acta ab tum petatur..=ten, aduario curiæ repetere, ſed id ſpectate ad ren⸗ Hæred.h=ih victorem, ſi velit. Reſponderi etiam po- nl.àprocedſ e Cu teſt, Abduas nune ſupplicantes, veluti ex- cedendoad't Iin taneos,& ignaros prædictarum ordina-
tionibus 46 em ionum Regiarum, eſſe excuſandos ab illa 12) „₰
jentibus pfol Eiu rtur Felin. inſ ke 7 c. Rippa im 4— 5
A d,In n., oſtangell e a
ſempuloſa formalitate prædictarum ordi- maionum Regiarum, d.c.2. de conſtitut& eapet. de conſtitut. lib. 6.& vbique glol⸗
Dodo. Innocen. in rubric. de conſuetu,
238
Non obſtat, quòd dicitur ſententiam Se⸗ natoriam videri iniquam ex eo, quòd in actis conſtat, Abduas nunc comparentes habere duntaxat ius pro eorum portioni- bus hæreditarijs, vt in dicta ordinatione prolata dicta die 13. Martij apparet:& ta- men ſententia diffinitiua legitur indiſtin⸗ ctẽ prolata, quia etſi ſententia Senatoria fuerit ſimpliciter prolata, tamen cum ad acta neceſſariò referri debeat,& ad perſo- nas legitimè comparentes, d. l. vt fundus, cum ſimilibus.ff. communi diuidundo. ea fuit mens Senatus, vt ad eam portionem, pro qua Abduæ legitimè comparebant, ſe referret ſententia,& ita cenſuiſſet Senatus, ſi domina Miolani proſequuta fuiſſet ap- pellationem introductam ab exceſſu com- miſſarij.
Quapropter concludo, reſcripta Duca⸗ lia legitima eſſe, ſententiam Senatoriam fuiſſe rite prolatam, capitulis pacis,& or⸗ dinationibus non fuiſſe contrauentum, præſertim, cum de dictis ordinationibus legitimè non conſtet, nec fuerint in hac pa⸗ tria publicatæ, ignorantesq́; non afficiant.
8 VMMARKIV N.
Tranſigi poteſt ſuper dolo, metu,& vſuris præteritir, ex tacita illorum poteit induci remißio.
2 Pactum de non computandis fructibus in ſortem lici⸗ tum dicitur, quando vſura, ſeu intereſſe licitè de⸗ betur.
3 kiliæ acceptanti legitimam in quantitate licitè deben- tur vſuræ, ſicut de bentur fructus legitimæ in præ=
. dijs conſiſtentis.
Vſara ſeu intereſſe lucri ceſſantis debetur in folito ne⸗
gociari,& mercari.
DECISIO CXILIII.
Dolus, metus,& vſura, de præterito remit- ti poſſunt: necnon pactum de non imputan- dis fructibus in ſortem, vbi vſura, ſeu intereſſe legitimè deberur, fieri poreſt.
s Ypereſt videre;, an re⸗ cdié cenſuerit Senatus, & conſtanter teneo, iu- Ieè iudicaſſe: nam quod attinet ad cõtractus fa- Se Kosab Annotsa4. vſq; e in Annum 1534. exclu⸗ ſiue, dato,& non conceſſo, quòd in dictis
1
4 num.& G. cõtractibus interueniſſet aliquis dolus Ab- allegatos, qi r euf ltem& ab pſis ſolemnitatibus fuiſſe re-· duenſium, conuentioć; de fruciibus perci- lbentatteſ t. piendis fuiſſet facta in fraudem vſurarum,
. ux tg ratæ ordi la mcche rdin
equuta, G 1nt⸗ ationi,
'
— up Jp ceſſum ex quo partes conſenſerunt prænat- fuiſſ naec exhibuiſſent ura in primo cõtractu ex- hiberi
— B 3₰ — — — R△̈ ₰△ αη—— —

§S ENATVS PEDEMONTANI
per Vantium, de nullita. ſenten. ex defec. proceſſnum. 72.& per Rebuff.in ſuis com- men. in tract.vt teſtes, contrac. teſtamenta. ſententiæ,& alij omnes actus Gallicis con⸗- cipiantur verbis, eo maxime, quod omflla acta iudicialia ſunt ſcripta lingua ltalica, iuxta eorundem decretorum formam di- citur, dictam ſententiam duo continere ca- pita, quorum primum, ſententiam conti⸗ net interlocutoriam, ſecundum diftiniti- uam,& hæc incipit in verſi. alioquin. Quodattiner ad primum caput, videba- cur prima fronte defendi poſſe, ordinario- nem primorũ iudicum eſſe validã, cum ꝓ- ponatur, actorem ipſum fundatam habere intentionem ex inſtrumentis,& alijs iuri- pbus eius nomine productis, quibus nõ ob- ſtare videntur cõtractus cũ domino Drago conuẽto initi, tanq́; de re litigioſa facti fue⸗ rint,& ꝑ conſequens nulli ſint, et inualidi, quia tẽpore dictorum contractuum, inter loanninam de Ferrarijs primã venditricẽ, & Lombraium, nec non inter quendam Franciſcum Oliuetam aſſertum procura⸗ torẽ loannis Bergieræ,& cuiuſdam Vrſu- lę, ac dictum Petrũ Lombraium lites exti⸗ 2 tiſſe proponatur, ¼ quibus ſtantibus, dici- tur non potuiſſe D. Dragũ, citra vitium li⸗ tigioſi emere dicta bona, roto titulo, ff.C.& auth. de litigioſis. Item, quia fuerunt con- tractus facti in virum Senatoria dignitate decoratum,& ſic potentiorem etiam ratio⸗ ne magiſtratus, contra titulum, C. de con⸗ trac.iud.l.vnica.& C. ne liceat potẽ. vbi gl. & contra l. fi. C. de litigio. l. fi. C. de reſcin. vendi. l. non licet. ff. de contrahen. empt. 1. aufertur.§. quod ſià præſide. ff. de iu. filci cum ſimilib. in gloſsis cumulatis, qui con- tractus tanquam contra leges facti non fir. mantur iuramento, Bar. inl. ſi quis pro eo, num. Io. circa fi. ff.de fideiuſſ. quemrefert& ſequitur Deci.in l.principalibus.nu.4. ver- ſicul. quinto ampliatur. ff.ſi cer. pe. Paris de Puteo, de ſindic. in verbo, Iuramentum. nu. 7.& in verbo, Contrahere. nu. z. verſ.ta⸗ men, an iſto caſu,& c. dicens, ſeruandum eſſe iuramentum, per c. debitores, ext. de iureiu. Tum etiam quòd proponatur Lom- braius enormiſsimè ex ipſis contractibus læſus,& propterea irritandos eſſe, iuxta nota. in l. ſi quis cum aliter. ff. de verb. obli. qua actoris intentione probata, æquum fuit, reum admitti ad probandum ſuas ex- 3 ceptiones, I cum in eis actor dicatur. l. t. ff. de except. vbi Paul. de Caſtr. l. I. C. de pro- bat.l. quinquaginta. ff. eo. tit. pręſertim hoe requirente ipſo D. Drago: qui propterea
videtur non poſſe conqueri de Ip denn nunciatione, cum in eo capite admiſand 8 pitulorum ipſius D. Conuenti fauo concernat. In contrariũ vero, nomine ipſius DCi uenti excipitur, ipſum fuiſſe ex pradh ordinatione grauatũ, ad quod demonli 3 lbus, C,⁵ dũ inprimis negatur eſſe ꝓbata actorii tentionem reſpectu alicuius lurispetitoni aut poſſeſſorij, ꝙ in bonis, de quibus 1 cmg, eidẽ competere poſsit,& quatenus tusai unkins quod ipſi actori cõpetijſſet, illud ellſunas ſue dictis cõtractibus cum D. Drago fciass ſ manere dicitur, idq; demõöſtrari, arguents ie à ſufficiẽti partiũ enumeratione. pateſ rioſo. ff. de his qui ſunt ſui vel alieni un Itte dunece Nam triplici ex capite, ſe ius in ptadq i wocoplstute bonis habere propoſuit Lombraiuspuna Iaante, noe ui Peus del⸗ ex prętenſa donatione cauſa moruiseſdem Ia couſtiuit? eadembona no- Lombraio, à dicto Petro Seruant,talant inbra Dob an, cim oſe nom facta,& huius capitis Prextu, nthinzc ſtr ſedliugub Fertanps, quo- productum, aut probatum legitu aquo ſnneanteac Thr ueritſepobside- dici poſsit, legitime de dicta donatunsce acöttario5ip odmeoinprinc- ſtare, cum aſſerti teſtes ſuper ea Anndiſes ſapollab Be LalfDocioinl examinatid Lombraio producii nenie ſdtiAccect qrcdptadictun cuius intereſſe poſſet, vocato,&ſenullusſ num geretat. 29 eääum hypo teſtimonium prebuerint, c.20 deteſtim ſagnerali qxanm luertlublat.,ſo primis. il. q. l.& l. iudices, vbi Bald, Angf ſtcdicaorumidn lacü gm qu Sal.& Pau. de Caſt. C. de fide Inſtra cunnutumn lublatb le necelſeet milibus,& propterea, nullum iusexaliſaum Bar iuhe de 1 cand gata donatiohe Lombratum in diciubn ſnl renalem eonge d nis habere, conſtat. henl quip 1lenendach „. NA, 1 Sa innne.. deacq Secũdò, proponit Lõbraiusſibiin elti ſeRui conl n ſer nvolun 4 bonis ius cõpetere, virtute genenlöiſpy gdeiurecynlttn 3½ 40 dahe thecę, omnium bonorũ pręſentiã,&ne tida ce3in.auß 4 aünacyick rorum prędicti Petri Seruant, Prolmn arraneur ca. date edeſ ſcutor. 188, eidem Lombraio debhun askg piat he ceiu conſtitutiq́; generalis, facti poſt veniè V do ltitutumeltadle- bpo⸗
1 dnditonall dd
1 1
ne llpotdice i m. acd Puto, nem pignorũ, eidem Petro Seruamai licveroin on Gdun puto⸗
— 70 3 ſe er g.. libus de Ferrarijs perfectã,& ex hoc ci nedieticne,D
nulla in ipſis bonis poſſeſsio efficax eimm ngerdaul eeltcondno Lombraio acquiſita dici poteſt, am temonſttg Rioißeſt de con Seruant eadem bona ſpecialitet,&espn ſrautum diglum quoc ſè prius hypothecaſſet iugalibus de ken n de ig an eelvtper Ti rijs venditoribus, pro ſumma ſcatorm ardtettig c lan
900. reſtantium ex precio primæ vendi Pola ſa
nis, cac; nominatim dictus Peumiu
uant conſtituerit ſe tenere,& piſtun
nomine dictorum iugalium: queici
fier potuerunt, arg. not. per Dec.coſſaſn
num. I. quo fit, vt ex illo ſpeciali conſtiulo
nomine dictorum iugalium facto, to
tur effectus conſtituti generalis pola
nomine pręfati Lombrai facti, qun,dl
dicere volumus Petrum Seruant tem
re dictæ hypothecę,& conſtituti genel
lis, non poſsidere dictam villam, ſeu 8

onſ.II. colum 3. verſ. nam de intereſſe lucri ceſſantis ratio habetur, poſt Inn. Cin. Anch.
4(rS, B L.Ioan. And. Abb. Io. de Ana. Hoſt. Paul. Etum de 1— eg 4„ G. dutandis= stni de Caſtr. Rlex. Lud. de Rodul. per eum ci⸗ terell m tatos: idem tenet in c. cum venerabilis. col.
1 elegit rau 5&6. vbi etiam Felin. nu. ⁷.& ſequ. Pariſ. MCd Drin da nume 2·& ſeqᷓ·de excepti. Craue. conſ.189. ndußſe di aumer. 7. verſ. ſecundus caſus. Purpur. inl.
mgn
b 9 ate dnig rogaſti.·ſi tibi nume 39.& ſec fl.ſi cer. pet.
80 mer ⸗ Je l Rube.conſ. 5. Socin. conſ. i6. nume. 9. vbi
3 leu intet beg, dicit iſtam eſſe communem concluſionem?
quod etiam atteſtatur D. lo. Baptiſta Plo⸗
) tus inrepet. i.ſi quãdo. nu. 469. C. vnde vi.
poſoint 529 it Btneincumulandis auctoribus idem ſen⸗
entibus membranas occupem, innume-⸗
enn 10s citat conciuis meus Neuiz. conſil. 77.
em. C.dedil zpin col pen.& vbi requirantur, Moder. Pariſ.
on comput Sr intract. de vfur. num. 28.& duobus ſeq. vbi us ſunt con Kadi, nu. 3. dicũt, in iuſtis negotiationibus lucrũ un ceſlans vicinius eſſe damno emergentti,
quam lucro, quod etiam teſtatur nu. 125. Di-
da. Varia. reſolut, lib:3.c. 4. nu, I.& 2. vbi in
verſiculo, quibus accedit vſuras. dicit, hu-
tiate, ebe waun iuſmodi vſuras, quæ licite capi poſſunt, di⸗
kuctuum G ne C recompenſatorias: ex quibus omnibus
1, n.ꝗ laci patet, eſſe veram& receptiſsimam in iurè
am habuiſſe zs nai concluſionem, à qua in iudicando non eſt
onalios ſupi a2 uun recedendum: ideo bene proceſsiſſe& iudi⸗ tur Modern lam caſſe Senatum.
leque, ponen: Sontin
ddocunque ſuxician
onico, validi ritpit non compij is un t ententia ea lingua ſcribenda, quæ communis& in-
mvſura ſeu narſctte telligibilis eſt in loco, in qub profer:ur. 1
busſolitisn 2em r ³ Contractus alienationis rei laigioſe& in potentio⸗-
lueri ceſi 141 be rem eſt nullus, nec iuramento firmatur,& nu. a2 ne uen cen vbi de intellectu l. vn. C. de contract. indicum& uu noſtro, er' Aat aliorum iurium.
in aciis prt i,h 3 Reus in exceptione dicitur actor.
1i gnoſcitur, lad 4 conſtitutum nihiloperatur,ſi conſtituens tempore cõ·
ntia eſt, on in te le ſtituti non poſsidebat,& idem, ſi alieno nomiue ciuili munt e tel- 0 poſadlebat. 3 Conſtitutum generale adiectum hipothecæ generali tua
V neſcit, G extinguitur ſublata hipotheca.
quod certoſ ndee 6 RKemittentibus iura ſua non datur regreſſux.
num.z. Alb. 1 7 Litigioſt vitium non contrahitur, ſi agatur hipothe-
caria aut perſonali ad precium. Idem ſi venditio fiat àtertio, nu. eod.
ommaniterſ, àd Vitum litigioſt non inducitur per litem nullam, cum falſo procuratore inſtitutun.
⸗ Vitium litigioſi ceſſat lite finita per ſententiam, aut per renunciationem,& propterea alienatio facta tenet.
, teee in auro. i0 Liigioſares non dicitur, de cuius poſſeſſorio conten-
Aalios, in! 2 1 ditur.
u Condicionel. fin. C de litigio. aere non poteſt, qui do-
ondaul-num—“ ru liparticeps eſt in alienando rem litigioſam.
1 autem ſorten—
gcerti, Etha Snioch ciis per Ale ca conl .Acceditad as want d. vbi t filig Dyxan
SV NMARIVNRN.
verl le 9 14 Ttulu C.ne liceat potentio. quando locum habeat. Kerpe 1— Alienctio ſiue ceßio. facta in potentiorem, quando di- oce veke une⸗ 3 cchur,& de intellectu tit. Cine liceat potẽ. nu. eo⸗ 0, Sldce 4 1 conlio⸗
DECISIO CXLIIII.
25 13 Ofhcialis quo 4 brohi beatur contrahere,& negatiori in prouincia, de quo of; iciali intelligatur.
Officialis perpetuus dicitur aa beneplacitum princi- pis conſtitutus, uu. eo.
14 Officialis in prouincia contrahere poteſt cum non ſi- bi ſubdito.
Idem, ſi palam,& bona fide contrahat, nu. eod.
15 Actor ſuam actionem probare trnetur, antequam reus ſuas cxceptiones.
16 Reus kxceptionem proponere intelligitur ſub condi- kione, ſi actor ſuam intentionem probauerit.
Reus ſi aſſumpſit onus Probandi exceptiones,& non probet, non videtur renunciare iuri abſolutioats, quæ fieri ſolet, actore non probante, nu. eo.
d? Clauſula citra onus,&c. non reſtringendo,& c. plus E& minus, ſaluo iure,&c. quid operentur.
DECISIO CXLIIII.
De contractu alienationis rei litigioſæ in potentiorem an,& quando valeat,& de intel- lectu titu. C. ne lice. poten.& de contract. iudi- cum,& de vitio litigioſ’, in quibus caſibus cõ- trahatur,& in quibus non. At in quibus caſi- bus officialis contrahere poſsit,& contractus teneat.
——
0
X actis cauſæ appella- d tionis vertentis coram g Senatu inter D. Senato⸗ rem Dragum conuen⸗ tum,& appellantem, ac GAIIN Petrum Lombraium a- iorem& appellatum, in controuertia tuit, an bene, vel malè per primos iudices iudicatum fuerit, quatenus dixerunt, quòd nullo habito reſpectu ad propoſita partium, antequam ad diffiniti- uam procederent, ordinabant D. Dragum conuentum teneri ſuis ſumptibus, vocato Lombraio, infra tres menſes, quos eidem pro peremptorio termino præfigebant, cõ- tenta in d.ordinatione probare, qua proba⸗ tione facta, ac viſa, prouidebitur partibus, prout iuris alioqum, probatione intra præ⸗ fatos tres menſes non facta,& in manibus primi Secretarij non delata, erit: ſicut eſt ex nunc, prout ex tunc dictus actor remiſſus, & reſtitutus in ſuis iurib.& in poſſeſsionẽ bonorum, de quibus agitur, ab eo vendito⸗ rum, cum fructibus perceptis,& percipien- dis per dictum conuentum,& in ea quali- tate, prout d. Lombraius erat ante dictos contractus cum præfato D. Drago initos, illis non obſtantibus,& latius, vt in eadem ſententia continetur. Et omiſſa queſtione, an d. ordinatio,& ſen- tentia ſubſiſtat, tãquam facta lingua Galli⸗ ca contra formã decretorum Ducaliũ, ſub t titulo, dele domande,& ſupplicationi, 31 ꝗ́ᷓ decreta iuri communi ſunt cõformia, iuxta l.decr eta, ff, de re iud, cum alijs cumulatis
XX per

—
———— 4 ——.— — 2 2*——— 2————y——— ————————„—— 4— o-——— ———————D——————————-—ÿ————. 2 3 8—————;’’::P--n——— 2—————————— ——.———————— S——————— .———————————————— 1 ——————y——————————————.— ————————
niberi promiſſa, clarè tamen patet, contra- hentes ipſos ex contractu ſeu tranſactione facta de Anno 153 4. 4 præcedentibus con⸗ tractibus receſsiſſe, vt iupra num. 10.& ſeq. latè probauimus,& ſuper aſſertis, metu, do- 10,& vſuris prætteritis, tranſegiſſe, quo fit, vt prætextu allegati doli, metus fraudis, alijsq́; prætenſis, non debuerit audiri do- mina Miolani, l. fratris. l. cauſas. I. non mi- norem.I. ſi de certa. C. de tranſact. cum ſimi⸗ libus: t potuit enim tranſigi ſuper metu, dolo,& vſuris pæteritis, l. ſivnus. 9. illud. iuncta glo. in verbo, Agat. ff. de pactis. Dec. in l. contractus. num. 40.& ſequent. ff. de regu. iur. l. actione. l. cum donationis. C. de tranſaci. l. prima, in fin. C. de plus peti.. in ſumma. ff. de conditio. indebit.& vbique Dodo. Afflici. d. dcciſ. 20. nu. 7. poſt Barr. in l. Pomponius. col.5. verſic. venio ad ver- ſiculum, ſed ſuper.ff.de nego. geſt. quos re- fert& ſequitur Pariſ. cumulate, conſil. 49. num. 44.& ſeq. poſt alios plures per eum citatos, vol. I. quibus addo tex. expreſſum, qui citari non ſolet in d.l. ſi vnus. 9. pacia. in illis verbis, Sed poſt admiſſa hæc paciſci poſſumus.ff. de pactis. Quæ quidem remiſ- ſio doli,& fraudis præteritę, tacite etiam in- ducitur ex lapſu quinquennij poſt perfe⸗ ctam ætatem ipſius dominæ Miolani l. fin. C. ſi maior factus ali. rat. hab. Pariſ. latè dict. conſ.49.num.49.& ſeq.vol.i. Rudolph. in tract. de vſu. quæſt. 8. Faciunt, quæ ſcribit Alexan. in l. creditori, circa fin. C. de pactis. quòd qui promittit nõ petere id, quod pu- tabat ſibi deberi, donare videtur. Quod verò ſpectat ad fructus perceptos, poſt annum 1534.& virtute præfatæ vl⸗ timæ tranſactionis, omiſſa quæſtione, an vſuræ futuræ poſsint remitti,& donari, ar- gumẽto notatorum in c. quemadmodum, de iureiurand.& per Iaſ.in vlibus feud. nu. 29. cum ex actis clarè conſtet, Abduas, tam contrahentes, quàm eorum hæredes, ab Anno 15 24. vſque in diem prolati arreſti, de quo in actis, fuiſſe reſpectiuè mercato- res celebres, ſolitos mercari,& magna ne- gocia tractare,& ex pecunijs ſuis lucrari, defendi iure poteſt, licitum t fuiſſe pactum inter contrahentes factum, quòd ipſi Ab- duæ perciperent fructus Caramaniæ loco intereſſe,& eos non computandos in ſor⸗ tem: ita nominatim dicit gloſ. fin. in l. 1. C. de diſtract. pignor. quæ citat text. ſatis vr- gentem, in I. ſi ea lege. C. de vſuris. cui non Oobſtat text. in l. 1.& 2. C. de pignor. acti.& in cap. conquæſtus, de vſuris, cum ſimili⸗ bus: quia dicta iura procedunt„quando eſ-
2
ENATVS PEDEMONTANI n iae
„ftE dein ch. vell nn Ch
ſemus in caſu, in quo vſuræ eſſent ilis,"7e FlinCna- & reprobatæ à iure Canonico: ſecur niben Aukl aul. in calu, in quo vſuræ, ſeu interelſ 69 uaadahh llpetemmcl⸗ retur etiam iure Canonico: quia tun Jer Lud verbilaco net pactum de lucrandis fruciibus 8 un eletine eqr bani computandis in ſortem, ſed loco vſ aankelte ruleconſib). ſeu intereſſe legitimi, proutin caſuno lgce a Purpwrinl.
4 wellecun flcet.pet:
J. eos.§. illos. C. de vſur, ita ſentit Panom in d. c. conquęſtus. num. 6. poſt gloſ N lebi cum iure, præſertim Canonico pernita te, poſſunt mercatores licité caperen vſuris, ſeu intereſſe beſſem pro Engan un atskei C.vndevi- centenario, d.§. illos, cum alijs proxim ger ei guidle foL. allegandis, nilil obſtat, quinloco dicii drmulen wen inume⸗ tereſſe poſsint frucius percipere,& gnenbrse Pn„ dicantur extinguere vfuras, ſeu tnreret concius mel eule c 0 non autem ſortem, vt ſentit Bal.in a d'ebi fecui te lloꝛe⸗ 3 ca finem. C. de diſtract, pigno.& ſſenuna erſurnum 5. duobusſeq. eſſe non computaretur in ſortem:iaans
ac miuſtnon Aronbus uct frucius ſunt computandi, præſenman awfictniuz elesh mo emergent ſint incerti. Et hæc opinio comprolaurex ſauuo,quqdetion: Muurau. adductis per Alexand. conſ. 69, omin. ſireſolutlb nuskd zvbit verſic. accedit ad confirmationematm. ſaib quibus acui vſuras dicit,h primo. vbi † filiæ acceptanti legitinmm aliſuras, quæt epipollunt, quantitate, debentur vſuræ, ſeu maate apenletorius“e uibus omnibt loco fructuum, qui filiæ deberentut,iiiſ neſeveran& ſ ulsimm in iu gitimam habuiſſet in prædijs,& Aleumt lonem,à quete Micandonone necnon alios ſupraà citatos, referunt à rarnäumeiceobq tocebille& iue quuntur Modern. Pariſ. conſar numa etisenutum,
12.& ſeque, ponentes concluſionem, qu quandocunque funt licitæ vfuræ deu Canonico, validum eſt pactum detis bus, non computandis in ſortem: qlſ eneniuet inuſte h q onnunde autem vſuræ, ſeu intereſſe debeanurs† ulguilgeginle ppnferan catoribus ſolitis negotiari,& lucraſeinCmahtsdirntun Huſe Gen arn ratione lucri ceſſantis à die mora mul matnulln me i lofymaun Gma in caſu noſtro, ex dictis teſtium,& ditnaim 2 ribus in actis productis, liquidöpit eneeas 2 tum dignoſcitur, receptiſsima Dodan ſatnntna ſententia eſt, omni iure, tam Crnolch ſnrimn ejüa 1„ quam ciuili munita:& text. ſunt Cui ſta. jaen wn eos. 9. illos. O. de vſuris.& in 13 cmintt ungaeatadie hi de eo, quod certo loco. vbi glolpenan lao trtnaun Vds, 14 Bar. num. 2. Alb. verſic. ſ: autemquuli iuineha nſu Bald. in fin. Paul de Caſt.& laſiniDui 7 dr un n üezenripan res communiter in 1. 2. C. de ſenteniqi tiet e e ie ün inſini pro eo, quod inter profer. vbi Cun datigaſ eg ntn e num. 39. dicit, iſtam eſſe communn- ſeutgeit ten nalon⸗ nionem,& ab ea non eſſe rececaimn Paltzuß rcſtlie i iudicando& conſulendo, poſt dah unmaaienod ſi Salyc.& alios, in authen.& bac G n d 4 daaltnadp Abb. in d.c. conquęſtus. nu.o:desi 4 dnun deina boſeſon latè conſ. 221. num. I.& 7. volum.* mn de ee. Väjanuh conſ..verſie.ſed venio ad tertium, rure hlth cit, hoc eſſe expeditum de iure ciuil
nonico,& eſſe communem epin Socin.conſ.i6. num,. y.& ſequen. 4
—
—
VNANII W R
—
tact, iuaicum
* ne tiens kempore(
——
5
d 1 8 5
üürpzeſt lale tor boteſt ſe ce t.*liti
lceat poen Lioſam.
le cegin Cr 4
ſa kane haun habe
Vae inteiſeg,* ſporemn a. tintqlegutt e quanq
dat potẽ,n

Kinioneg ddeiſ zam prout ipſe Lombraius in precibus lorum 12:0 ca Horrectis Proregi Anno 1562. die 10. Apri⸗ cerma, Con isinactis productis fatetur, r& tũc iplum contran onſtitutum nihil operatur, l. tiraeſihe ti excipitn a. nomi bt Deci. numero 14. ft de regul. iur. pol 1 4 um in Bal⸗Ang. Alexan.& Soci. per eum allega⸗ inpimun os, quem ibi ſequitur Cagnol.cum intini⸗ 1 V* ele tis concordantibus, quos more ſluo conge⸗ daſelan Alſcn rit Tiraq. de iure conſtituti. par. 3. limitael. Kcomper— eeonige 4 uibus addo Neuiza. conſ. 79 num. iõ. Aut „CPelele gnzit d veròdicere volumus, Petrũ Seruant tem- ſecon a— iſt pore præfati conſtituti generalis, ipſa bo⸗ acib m na polsidere:& hoc caſu dicitur, quòd non
dere dicitur, ds denaè ſuo nomine poſsidebat, ſed nomine iuga⸗ Kicletipariit amen luumde Ferrarijs venditorum, quorum no- fdebisg Amſi mmeexpreſſe conſtituerat ſe prædicta bo- n triplici ex aate 1 napoßsidere, donec eiſdem precij reſiduunm ushabere pu wule ſoluiſſet: quo conſtituto nomine dictorum retenſa don azx nech 1ugalium ſtante, non potuit Petrus Ser-⸗ abraio aa 8 uant poſtea conſtituere ſe eadem bona no- 3& huiuse Kesend mine Lombrai poſsidere, cum ipſe non ducium, aul E banagn poſsideret, ſed iugales de Ferrarijs, quo- polstregit aletie ümnomine antea conſtituerat ſe polside- ecum allerti S* re, 13. 9. ex cõtrario.& ledaocl mevein princ. minatial of om 1 ff. de ac poſſ. vbi Barto.& alij Docto m l. ointerelleg k= vur ſin C.eodl tit. Accedat, 1 Aud prædic tum monium p ch doe lütrutum generale ett adiectum hypo- 7 Sehthecæ generali, quæ cum fuerit ſublata, ſo⸗ nls. l.c., lceüautione dictorum 188. ſcutoru plum quoc; . baucde a.iimaconſtitutumm ſublatum dici necelſe eſt, ſe- lbus,&pto 2u,uatundum Bat. illl.fi deb tor- ff. de precario. à donationé—nlradäge inl. ſirem alienam. ff. de pignora. actio. hebere,conſ 3 Areti. in l. quipignoris, in ſine. ff. de acqu. Secũdo, proſt clinbinpoſſe. Rui. cont. 73. numer. 19. volum. i. l'i- nis ius copet Inerribraq. de iure conſtituti.par. 3. lmita. 29.& in e omnium i,d tracta. ceſſan. cauſa. par. i. numer.5 4 Neque um prędicil 2u ¹ Kapoaduerfantur, quæ diximus ſupra deciſio. 35. Or. 88. eidi u nn num. 5.& ſeq. quia ibi conſtitutum eſt adie- aititutiq; get aa iſt cum hypothecę in contractu puro appo⸗ npignorig Dertuna fitæ: hic verò in contractu conditionali, qd sde Perrarij e= faciſtxd Patet ex dictione, Donec, quę elt conditio- lain plibo e= olli lele nalis,vi per Barein L. numero teff. de con- bro acoe dahan dit.& demonſtrat: quo caſu ißſum quoque 4,1 lerac conſticutum conditionale eſt, vt per fra. veßen ar uuie in tract. de iur. conftitut. par. z. amplia. 15. lls ee pvlhule numero tertio. poſt Alexand. Deci. Gra.& doreh e Gozad. per eum relatos, imòvt idem T'ira. ejeltantium per dicitibinu. 4. tale conſtitutum appoſitum (&. contractui conditional, interim pendente
: donditione, nullum eſt,& ineflicax, quod dec in dubio locum hiabet, attenta actuali tra-
potuerun, e Nizle ditione poſſeſsionis dictorum bonorum 1I. quofff,& üi 1 Drago facta: qua ſtante, etiam data citra 1 1 gerd- rei dræiudicium nullitate dictorum con- efkectus ci ket 9. ci ractuum, amiſit Lombraius ſuam poſſeſ⸗
Si. 30 a
5* la
——— —
nel 1e
9'
—
venditotib
d ine pirka 3 4 prun lonem& ea domino conuento eſt quęſita, te volumu- 1a glim„,§.lvir. d. quod meo, in principio.& —₰;
„oot 1— d- 6 ide= nonpe
bECISLO CGCXLTIIII.
26 §. 1. ffæ de acquirend. poſſeſſ.& vbique Do. ctores,& mult magis à poſſeſsione, quæ ipſi Lombraio virtute conſtituti genera- lis competebat, ſuo facto cecidit Lombra- ius, ex quo mandatum ſpeciale à dicto pe- tro Seruant tenendi,& poſsidendi, poſ⸗ ſeſsionemq́; continuandi, ac colendi di⸗ ctam Grangiam,& prædia nomine eiuſ- dem Seruant conſtituentis, ſuſcepit, argu- ment. l. ſi quis conduxit, in principio.& l. interdum.§. fina.& l. ſi aliquam rem. ff. de acquir. poſſeſsio.& ſic ex hoc quoque ſe⸗ cundò capite virtute dictæ hypothecæ, conſtitutiq; generalis conditionalis nul⸗ lum in iptis bonis ius Lombraio ſpectare poteſt.
Tertiò, prætendit ius habere Lombra- ius in dictis bonis virtute dicti mandati eidem à Petro Seruant Anno 15G1. die 5. Decembris, facti:& ex hoc capite clarum eſt, nullum etiam ius in dictis bonis tam re⸗ ſpectu poſſeſſorij fuiſſe Lombraio acqui- ſitum, I. generaliter. ff. de acquir. poſſeſsio. quam petitorij, cum ſola actio perſonalis competeret, verúm eius poteſtatem mor- te mandantis extinctam fuiſſe, l. inter cau⸗ ſas, in principio. ff. manda. cum ſimilibus. Hiinc fit, vt ex prædictis appareat, aut ſaltẽ dubiãm ſit, an actoris intentio fuerit iu- ſtificata? Et dato, eitra veri præiudicium, quòd ex omnibus prædictis capitibus, vel ipſorum aliquo ius aliquod in prædiciis bonis præfato Lombraio ſpectaret, illud renunciauit,& remiſit D. Drago conſtan- tibus liiſtrumentis in actis productis, quæ ipſe Lombraius cum geminato iuramen-
3 to obſeruare promiſit: fideo ad ea regreſ-
ſum non haber l. quæritur.§. ſi venditor. ff. de Aedilitio ædict. cum alijs à Tiraquello cumulatis in tracta. de retract.§.i. gloſſ. 9. nu. iiꝰ.& ſequen. gl.fin. in c.cum veniſſent, de teſtiit.
Nec obſtat, quod dicitur, Prædictos contractus eſſe nullos, veluti de re litigio- ſa,& in potentiorem Senatoria dignitate decoratum, factos, iuribus ſupra allegatis: quia negatur litem aliquam inter loanni⸗ nam Ferrariam venditricem,& Lombra⸗
ium fuiſſe de dominio dictorũ bonorum.
Nam nomine ipſius Ferrariæ, binæ pre- ces tantum Proregi porrectę leguntur, in quarum primis exhibitis die 20. Mar- tij 15 62. narrat ſe creditricem ratione re- ſtæ precij dictæ Grangiæ,& eam ipſius re- ſidui prętextu eſſe eidem venditrici ſpe⸗ cialiter hypothecatam, requirens conſtito, quod pręfatus Lombraius eſſet hęres dicti
NX Ser⸗

—
S ENATVS PEDEMONTANI
Seruant emptoris declarari Lombraium non debere immiſcere in dicta Caplina in præiudicium iurium ipſius ſupplicantis, e ordinari ipſi eſſe ſatisfaciendum ad formã Inſtrumenti, quibus attentis claré patet, bona prędicta non eſſe affecta vitio litigio- ſi, tcum non contenderetur de dominio, ſed de hypotheca,& actione perſonali, non ad rem, ſed ad precium, iuxta formam In- ſtrumenti,§. ab hoc autem. in authen. de li- tigio.vbi late Ang. Bar. in 1.z. C. de litigio. R& inl. 1. 6. ſiinter. numero ſecundo.ff. eod. titulo: quem ſequitur, licet eum non citet, Roma.conſi. 270. col. I. verſicu. ſecundò vi⸗ dendum eſt.poſt Bal.& Innoc. per eum al⸗ legatos, dicens eſſe caſum in l. quanquam. §. Julianus. ff. de aqua pluuia. arcenda. ldẽ tenet Ang. in l. diuus. colum.. verſ. vltimò conclude, de petition. hæreditat. Abbas in conſi. io.in cauſa hoſpitalis.colum.penult. verſicul.r ot examinare, libro ſecundo.& dicit Balc in conſ.332. incip. Utatuto ciuita⸗ tis Vincentiæ, in fin. lib.3.& conſ. 40. num. 5. lib. 1. quòd vitium litigioſi non habet lo- cum, vbi agitur actione perſonali, vel offi- cio iudicis.His addo laſon conſi. 43. numer. 2. volu. primo. Natta conſi, z. nume. z. Cra- ueta conſ.⁊279. num.. vbi reprobat laſonem in eo, quod dicit, litem ſuper actione perſo- nali ad rem inducere vitium litigioſi,& affirmat contrariam opinionem eſſe com- munem poſt innumeros pef eum allega⸗ tos, quanquam cum laſone teneat quoque Felin.in c. dilecte. colum. ſin. verſi præterea dictum Inno.de excep.poſt lImo.ibi, quem refert. Idem tenet Pract.Pap.in titul. forma reſp.rei conuen.. exceptionem. nu.z. ver- ſicul. in perſonali autem. dicit tamen ibiin fin. quod per hypothecariam ad rem non efficitur res litigioſa: ſicut nec per confeſ- ſoriam,& negatoriam.& Prac. Pap. refert & ſeq. Guid. Pap. ſing. S26. incip. Litis pen- dentias ſequitur Witali. in trac. clauſul. in verbo, Nil nouari lite pendente, col. 7. verſ. item alius effectus.
In ſecundis verò precibus porrectis die 2. Aprilis, 5⁶z. narrat tenorem Inſtru⸗ menti venditionis,& eundem Seruant diu abeſſe, Grangiamq́; minari ruinam, ſuppli- cans pro ſuo,& dicti emptoris intereſſe declarari, ſibi licere ædificium munire, ne ruat,& prædia colere vſque ad reditum di- Gi Seruant emptoris, aut ſuorum hære⸗ dum, quibus offert ſe paratam reddere ra- tionem de fructibus, quibus precibus re- ſpondit Lombraius oſterens ſe reſiduum
„„ 2.„.. ,4„ 1p. eneeurft!— AüAr en n. 5.. 18 j 6„ precij aduenientibus terminis in Inſtri- in hoc, quã in ſuperioribus capitibus, Kolunang mccapite die
mento præfixis ſoluturum:& nel inltat
. 1 1'— ProcuratorT prædicti Seruant,& 69 an enunchalio lit toc.
1
pc5l
0 119
d- 4 . tla Gtenpe
mo l ntr gauth. tuo eius, vt aſſerit, hæres, requirit An gaddec Hanginda nuteneri in poſſeſsione dicda Graa umuopoh, retad vud ſuper quibus precibustuit à Prore 9 gainpune linlsnonel 10. Aprilis prædicti Anni 1562, de dä änude lgpſouuma, dum prouiſionis ordinatum, qudd dan Hcaubten’e t ntelett Lombraius ipſa bona more boni col urelicarp eo nmoyolt coleret vſque quo certiores redditi nn Cacſalvr. um rtos:in rint de vita, velmorte dicti Seruans cids uibih= usfel
dinationi Ppartes acquieuerunt: quage pter, ſiue attendamus materiam dedua:“r,qik
ſiue ordinationes a Prorege latas, non e ttietttlu 7
ſumus dicere tempore emptionis D.Da Lalemme gi bona empta, fuiſſe litigioſa inter Lom iig1d 21
braium& Ioanninam Ferrariam, Et G Fveillim to, non tamen admiſſo, ea bonafmiſell, Iulocsqr gioſa inter ipſos Lombraium,&i hena gaatengtchte riam, non propterea fit irrita emus ſculoialocccg quam fecit D. Dragus à Franciſco Olbe arempuelſt ta vti procuratore Vrſulæ vxoris diip ſeroadtolfe. tri Seruant tanquam à tertio fach am leaum bip= quo nulla lis erat, d. 1. 1.§. ſi anterä del, illllæ ptau'e. tigio. Angel. in authen. de litigioinan ſnbettizenh, cip. numero tercio. vbi Per tex.ind lijll ſe lidello,dn inter. cautelam tradit, quod quando qas gioli eln ult emere rem litigioſam, vt non em ſutemedopit emat àlitigantibus de re, ſed àquodamta ſiwpls notan tio:eandem cautelam poſt Ang. taaditeni ſusmcommahn Cepolla cautel. 35. incip. Debesſcite, ausſianden res litigioſa.& inter ſingularia dictarenli ſigcolaa geen Boeri.ling. incip. Vitium litigioſinumas meudr 1 &4. cracdecmptig Nec etiam dici poſſunt prædicabou sio. Soet.un fuiſſe vitio litigioſi affecta ob conuum Pariſcouluh ſiam inter Franciſcum Oliuetam ih’ Tiud confioem tum procuratorem loannis Bergitadt ram tancadi Lombraium coram Drorege, feuns iateree, 4o. ſtro Requeſtarum Anno 1562. die u winter plone. guſti motam: quia cum proponauii ſ ingol fuila ctum Oliuetam fuiſſe falſum procund ſſens olſtan rem, T non poſſumus dicere, cumeolies ifattũ L.om fuiſſe,& per conſequens, rem litig'ohn doneerde eſſe, quoniam non entis nullæ ſum qul iml viioat tates, c. ad diſſoluendam. vbi glolſcetè der partc ſponſa. impub. vulga. I. eius, quiinpu piigiolan 2 uinciam.ff.ſi cert.peta. Facit text. dcnma Trdum Olinet
. ñ inſtantia d pattium, Vitalſ citato collFerl mtla-
lcitatione,& lbel dvers vtiptocura- otis, hafedi- citutetexdicta ci mmanoneſſeaffect cam kuerit conclu nio adipiſcede tle kaeitpredidicilit oclullonem de qu tnudang nautt Aba Decpoſtlnt Räbvelinut Pabe Denazz Gu⸗ b ap Vittum lidgio 4.VOI Nat,dcon, 3 J4 vbimulaac Boſl depœni nu- etlnoxiam, quod
braium,&Olue⸗
ob daleenatinon
ollroneC,de non potuit agere ta0 Dragum pe te olmatt cur andoligpiaſcien nenſt entrach
3
1 1
rio ſenſu in d.l. 1.§. ſiinter, in fine felli 1n0.ngo.. uis utd onu . 21
gio. Afflic. deciſ. S5. nu. 4. Accedav quodi-
cium fuit Lombraium eſſe manuteeuii c dika in poſſeſsione dictorum bonorum, qum iexceſn
— 1. ſcho f ☛ d. admodum antea erat cſ inhibitione dt dldehdr. iunt, quxſer
Oliueto facta, non moleſtandi iplumli braium in ſua poſſeſgione,& proptetanſ un
. 8 de Nüpiochet g li prætenſæ liti ab Oliueta intentasitten ncitcitnet
4.—„. 7. 3 ſententia Proregis impoſitus finis, quadi ng
itat lnunenn Apteſſe tenetg⸗ ſitem quato . tefen a caun

Tratdr d m A
uIs. 4 M aleit an ¹ 1 8 n Roi.
2. d
aon tamenad 5 n a0t e NM aunter iplos! rarin „ Non propt Sit tecit D.Dg aapa iProcuratore aa eruant tanquz; eri nullalis erat, 16Ä .Angel,in au del numero tettio, ern
Cautelam tra Audi
emere rem lit talitigantibus S lie andem cautels † sltk olla cautel z5.¹ à a, tigioſa.& inte aslulan ri ing incip.V arAlir Nec etiam dicſ ant 9„ o litigioſl& An 2 vIIIO Ultigiolj 1 1 inter Franci ux Ca procuratoren amuubl braium corat a Requeſtarum 2“
tnon polſum acei e,& per corſ x jus
uoniam nonl.2 u ,cad diſlolus 1 . impub. vii 2 el am fflicen. G E all enſu in d..“ wrc Alic. deciſss
b ECISIO
etempta eſt inſtantia ſententia ſuperio⸗ 1is, Vel renunciatione, aut lapſu temporis, etiam quod de dominio litigatum fuiſſet,
tenet alienatio poſtea facta: Ang. in d. auth. delitigioin prin col. pe. nu. 5. ver. ad vnum aduerte.& nu. 8. Alberic. in l.l. numero 4. verlleul-octauò remanet ergo ſolutum du-
bium. C. he e22 ſequitur Cra.conſ.79. numero primo.poſt
liceat potentio.quem refert&
Bal Saly. Gui. Pap. per eum citatos:& in conſilsz numer. 4. Nat. d. conſ. 2. nu. 2. Feli.
nc.cauſam, quę. elt. nu. 29. verſ. item decla-
ratur, de teſtibus. Aret.in d.. fi. C. ne liceat oten. laſ.n l. eum mota. colu. 4. verſ. facit, quod vult. gl. C. de tranſa. Idẽ etiam ſentit inla. cols. verſ. limit. notabiliter. C. de edẽ. qubus in locis loquitur, qñ inſtantia eſt perempta renuneiatione partium, Vitali. G. trac.clauſula, locò ſupra citato, eol. ſi. verſ. namſiperempta eſt inſtantia.
Quo verò ad nouiſsimã citationẽ,& libel lũpotrectum ab ipſo Oliueta, vti procura- tote Vrſulæ prætenſæ vxoris,& hætedis d. quon. Petri Seruãt, dicitur ẽt ex dicta ci- tatione,& libello, ipſa bona non eſſe affecta vitio litigioſi, pręſertim eum fuerit conclu⸗
im o ſum inremedio poſſeſſorio adipiſcẽdę, tſu-
per quo lis mota non faeit prędia dici liti-
ioſa sm communem cõcluſionem, de qua per Bar. in d. 1.§. ſiinter. nuaz. Ang. nauth. delitigi. col.2. gl.& ibi Ab.& Dec. poſt lnn. & alios inc. i.de cotitir. viil. vel inut. Fabia. intrac.de empin 4 q. prin. na. 33. Gui. Pap. ſing. S10. Soer. ſing. incip Vitium litigioſi, nu.3. Pariſiconſ. 88. nu. 4. vol. i. Nat. d. cònſ. Ora. d. conſ. ⁊⸗/εm.3.& 4. vbi multa ad materiam hanc addueit Boſſ. de pœnis. nu. 4 Præterea, dato citra veri noxiam, quòd d. bona inter ipſos Lombraium,& Olue- tam litigioſa fuiſſent,& ob id alienari non potuiſſent, obſtante diſpoſitione, l. fi. C. de
Ütigi. † attm Lombraius non potuit agere
cõdictione ex d.j.fi.céontra D. Dragum per regulam l. viro atq; vxore. ff. ſol. matt. cum iple actor particeps fuerit doli, quia ſciens rem litigioſam taciteè conſenſit contractui Hacto cum Oliueta,& de ſuis iutib. conue⸗ nit cum D. Drago, vt conſtat Inſtrumentis in aciis productis: ita expreſſè tenet Bar.
in dl. in circa finem. vetſi. item quæro, quæ
adione. C. de liigi. quem refert& ſequitur
Danm c. dilecti. Hu. 24verſ.& ideo. Idem ar. de exceptio. conueniunt, quæ ſcribit ar. ml. ſidebitor. ff. de his, quæ in fraud.
credit cum igitur ex prærniſsis pateat præ-
dicia bona non poſſe ex hoc capite dici li⸗
vigioſa,& quatenus litigioſa dici poſſent,
CXLIIII. 261
non comperere actionem Lombraio: con-
ſequens eſt, intentionem actoris 1uſtifica⸗ tam non elſe. Nec etiã ex eo alienatio dicitur nulla, ꝙ fuerit facta D. Drago in Senatoria dignita⸗ te conſtituto,& ſic potentiori, contra titu- iz lum C. ne liceat poten. quia t dictustit. in rubro,& nigro, locum habert, qñ alienatio ſeu ceſsio bonorum, velactionũ fit dolo in potẽtiorem rõne officij: ita declarat gl. in l. t.in verbo, Specialiter. verſ.ꝛ. ſiquidem. C. ne liceat poten.& Bar. Bal. Ang. Sal. Paul. de Caſtr. Alex.& Areti. in d.l.fin. C. eod. tit. Hinc dicit Alber. in d. l.i. nu. 2. verl.& ideo ceſsio. quòd ſi ceſsio fiat potentiori non ra- tione ðtficij, valet, lqui ſtipendia. C. de pro curato. Item intelligi debet, qñ ceſsio, ſeu alienatio fit in potẽtiðrẽ, qui ratione officij pofsit metum inferre aduerſario cedenti, ſeu alienanti, ſecus, ſi tetrorẽ inferre non poſſet:ita ſentit Bal.in d.j. fi.verſ. deinde cõ- clude. Saly. nu.z. Ang. in d. l.1. eod;. tit. Ab. ine. fiiumero t. de alien. iud. mot. cap. fac. poſt alios per eum allegatos, concludens, hunc eſſe ed6mmunem intellecium, ad titu- lum C. ne liceat potè. Facit, quod dicit An⸗ ge. inil. f. eol.i. verſ.intelligo ego. C. ſſrector prouinciæ. quem refert& ſequitur Paris de Put. de ſyndica. in verbo, Contrahere. nu.z. ver.& dixit Ang. quòd prohibitio cõ- mereij in officiali habet locum in eo, qui poteſt inferre minacem terrorem:& pro- pterea inferunt Doctores, talem potentio- rem habete debere pòteſtatem, ſeu iuriſdi- ctionem de iure,& de facto in aduerſariũ: ita nominatim dici Abb. in d. c. ſin. num. i. de alien. iud. mutan. ca. fac. poſt Inno. Ho⸗ ſtien.& Spec. per eum adductos, affirmãs, Doctores hoc communiter tenere:ſequitur Card. ißi num.5.& Roma. conſ. 518, verlic. quontam reſpondetur. Rota deciſio. 77. nu. t. in Nouis. Et hæc interpretatio com⸗ probatur ex prima,& ſecunda reſponſio- ne, quæ infraà dabitut adl. vnicam. C. de cõ- trac.iudi.& ad alia iura in contrarium alle- gata. Sed Senatoris dignitas& officium non ſunſt idonea ad arguendum terrorem, ſeu metum, per quem Lombraius dicit ini⸗ tum fuiſſe contractum, l. ad inuidiam. C. de his, quæ vi, metuſe ca. geſta ſunt. cum præſertim fuerit facta in ciuitate, in qua Prineeps, magnus Cancellarius,& Sena⸗ tus reſident. l. non eſt veriſimile. ff. eod. tir. nec D. Dragus, etſi Senator, poteſtatem,& iuriſdictionẽ habet in Lombraium, ac Oli- uetam: ergo aduerſus eam non militat di⸗
ſpoſitio d.l.fi. C. ne e böle.
X z Non

Non etiam aduerſanturl. vnica. C. de contrac. iud.& alia iura ex aduerſo alle- 83 gata: quia ea loquuntur in magilſratihus adminiſtrationem,& iuriſdictionenn Hiac bentibus, ſecus autem in non habentibus juriſdictionem, vt in ſingulis Senatoribus: ita nominatim reſpondet Bar. in d. l. 2ufer- rur. 9. quòd ſiaà præſide. in fi. ff. de iure ſci, Per tex. in d. I. ad inuidiam. O. de his qui vi metusde, cau. geſta ſunt. quem refert& ſe- quitur Jaſon inl. principalibus, in nona li⸗ zmitatione, fl. ſi cert: pera.& Dec. in ſeptima limitatione poſt Parid. de Puteo in tract.
ſyndica.in verbo, Contrahere.. Secundò reſponderi poteſt, iura con- traria locum non habere in offciali per⸗ petuo: ita laſon in g.i. Princi palibus, in ſe- cundalimitatione, dicens, iſtam eſſe com⸗ munem opinionem pes tex. in l. præſidis, Od. tit. quam etiam communem dieit De- Icius ibi numerò leptimo. cixca finem, verfi. quia communiter fit diſtinc.& numero II. Iicet ipſe dicat, id procedere in officialibus accefloriis, non autem in principali. Ame- deus de Caſtell. in tracta. de ſynd ca, nume- 10175. Bal. in conſ 333. præmitto, in ꝑrincip. brotertio. Socin, in trac. fallen. regu.z 41. fallen. 7. Sed D. Dragus dicitur officialis p erpetuus„quia ad beneplacitum Princi-
pis conſtitutus, vt per laſo. ibidem,& Pa⸗ 15 iuris ſit, t actorem primoò probarecela
rid. de Puteo in d. verbo, Contraliere. num. 6. dicens, poſt Cin. Bar.& Bald, in locis per cum citatis, quòd officialis ad beneplaci- tum habetur pro perpetuo,& ideo idem Iudicatur de eo, quod de officiali perpetuo: Caſſa. in conſuet. Burg. rub. i.§. 6. numero 82. quibus conueniunt, quæ ſeribit Relin. inc. ex literis. numero. de conſtitu. Deci. conſi. 204. num. 5. Boeri⸗de auctorit. magni conſilij. nu. 4. Ergo in eo non militant di⸗ ciæ léges.
14 Tertiò reſpondetur, t dicta iura locum non habere, quando contrahitur cum non ſubdito, Iaſ. in d. l. principalibus, in ſecun- da limitatione, poſt gloſ. Bar.& Salyc, per eum allegatos. ſequkur Dec. in ſecunda limitatione num. 8. poſt glo. Bar.& alios Dodores, Soci. loco proxime citato fal⸗ len.3 Sed Oliueta& Lombraius, cum qui- bus contraxit D. Dragus, non ſunt ſub⸗ diti: ergo non militant dicta iura, Poſſet etiam reſponderi contraria non procede⸗ re, quando contractus fuit palàm& bona fide celebratus, vt per Iaſon. in ſeptima li- mita. Paris de Puteo de Syndic. in d. ver-
bo, Contrahere. num. z. verſi. quod poſſunt
emere palam,&c. Socin, d, reg. 341. fallent.
8 ENATVS BEDEMONTANL
ulvilalE niti: cavegtum t dicte, 2 blicum bsel 1 obade 2p m fl. dey eune tonett 5 um.70.,7 lalil— debu 94, alios dicit, Inſtrumentump 1 re rem notoriam: quibus acceduntnas aig in lcum precibus. C. de probationi. an 3 Pisd. Gis contractibus extant puhi- trumenta: ergo palam facij dicũturQ autem bona fice fuerint facii, id aiuns 11 hra⸗Prſerumattegtagaltautes in lon nſeemſ Qmartõ dicitur, etiam dicias leges een u
trario vſu eſſe antiquatas, quia paſun— .„A.I A Pabsim ee e ic ge probat. quo demus in qualibet Chriſtiani orpis I aurt acfen f de p Cancellarios, Præſides, Lenaton 4 auspiob fectos,& alios magiſtratus, eriamacann en ber Ktrarionem,& iuriſdictionem„ ue itlale tlonis, qux ere emere immobilia in patria, in qu Gun drenonprie e: quam gollsgun officia exercent. Quo verò ad alegarm bi n U us columa perlſcu enormiſsimam lælionem non vest il, ſrrofdeg le.& eim dicit ve ſtendum, cum non ſit Probata ſtonon äcom putsn pprobatam; Felii obſtat l. ſi quis cum aliter. ſf, de watpum urcuhma. I. dereiudicata, po obligatio. adalicpas n alleganos dalyce Præmiſsis igitur ſtantibus, apenele din r0 n de probun, 8, pe quet, intentionem actoris non eſeegw m.Vetonga Uäit ad Manhel.n, Patam, aut ſaltem id dubium elle, depum. Decdr o. colom.I ircat pterea D. Dragum reum non Sebuſtſ& in! qo uſare. numer, 1f. v Onere probandi grauari, cum indubizs ſn,& alijdm uC. deeden Paciu- aanelcrbit. ol in vniusene ma,Rſec e le qneſtio poſt Doe
quinta: ſed palaàm aliquid fer quando de eo eſt confectum pu ſtrurher tum, Barto. in l. frauder quib. Vt indig. Pariſ. conſ.io.n
42 4. I. VDOI P 01¼
actionem ſuam, antequam reus excepin nes præſtare cogatur, I. qui accuſte,Qèt eum ditulo, cecat, qudd domin edend. l. z.& I. actor. C. de probatto ni rauentos ſeng. iſps fuit Cauſulisſ qui aliqua prædia vrbana, ſiue ruſtiaas citraonss, alteingendo„ ſe pertinere dicit, debet ſecundumiudun minus acſelm de, ex Faubgrpyin rum morem proſequi, quia poſſeſſumm im noluiſ tee:4 repuli Phnar incumbit neceſsitas probandi ad 6m träniconng ha d 1 3 nere, cum actore in probatione cins iriudihiiſ. trraftc wohn dominium apud poſſeſſorem remun mminc lgnitt ae ne. 5 uin d. l. qui accuſare. C. de edend. vbicommt dacelleekchn d Aehe niter Doclor. Bal. conſ. 406, in puncho dſſie tuluianor
ſängendo,! 2,— 5 ta de 4 4 n* volum. 4. Dec conſ. 564. numer.K'dit öintertidmen Aa judi
ſing. Bald. in rubric. C. de manumiiſui gauarus ſide aumahkt cäm quod regul. 1. qui accuſare. locum kabi milucſcent menu cam pr etiam eo caſu, quo ex forma ſtatutidans ai debete v naritt oban garetur defenſio reo, cuius dictum eie Puiplius tei,’ ninadg ſon ſing. commendat& ſequitur Cottaimmo datapnis i uraſo mor, incip. Actore non probantepie i alumrose lmellaalen pol. quem refert caut.343. apud meeltui. andeman, tem dedere ne incipi. Similem cautelam. verſieutitid Pala Ä” ubus volgae facit text. in I.1. ff. ſi pars hæredita. pere b quia nei 8 bario, 8 t de ius metimur non ex eo, quod poſſelbtoc denrign V ſcor Priusp cupauit, ſed ex iure actoris, cumalipinnli cpa 1s Facit q, 3 3 meris auctoritatibus vtriuſque iuri C ſere* 3
nonici,& ciuilis, quas adducere tœdiin dande 123 Cntracu eſſet. Kinge ianltze
Nechis aduerſatur, quod diitunnan 9 aen ſtem rarn 11 peiſ dhe dne

dog. A Ml dodt oel ealgul; ner— 10'
um G um ⁴☛— da
gnte. 14 1b Nentar ergd nehs
* 3
lenem, R. aug ei 1
2 mmobili a exercent 0 ercent. 1= ve mißsimam l 32
N 1oh
4 Gp
Iamißi i 1hnl »intention' u m, autſaltem ſHuhn D. Dng ranna te probanciſaid lit, I actorei 3 nine onem ſuam,, Zuma nd. Lz.&b 3 E Gſt aliqua pradii Smſti ertinere dicit, lamn moremproſe axquny mbit neceſsit oduie , cum actore tE roha ninium apud a⁵ alen aui accuſire, dn Doclor. Bal M 4h 1m. 4. Dec col ee 4 Bald. inrubri Diem d regul. l. quj ncſun neo caſu, qus= ommi- tur defenſio, eν wa commendat N vl incip-Actott 2r bh auem refert ca aihh ji. Similem( 2.em,N6 text. inllckll een
netimurnone 2
DEcCISIO CXLL IIII
erijlle capitula ſua admitti ad probãdum, quia reſpondetur, dominum conuentum fuiſſe grauatũ plura probare, quæ ipſe non capitulauit,& dato, quòd omnia in capitu⸗- lis deduxiſſet: attamen non debuit onere probandi grauari, niſi prius actor ſuam in-
Rs tentionem probaſſet: quia t reus excipien-
do, intelligitur exceptionem Proponere ſubconditione, ſi actor probauerit: gloſſ. nl non vtique, in relatiuo, Qui. ft. de ex- ceptio.& in J.& ſiquidem. in gloſ. 1. C. de exceptio. quam ſequitur lIaſon in§. item ſi quispoſtulante. colum. 4. Inſtitut. de actio. & dicit gloſ. in l. circa, in fine. verſic. item anvideatur renunciare. ff. de prohat. quod ſireus onus probandi exceptiones aſſumat, Aeasnon probet, non propterea videtur genunciare iuri abſolutionis, quæ fieri ſo- letaciore non probante: quam gloſ. ſequi- tur Bar. ibi.& in l. Diuus, colum. ꝛ2. verſicu. ſtem inreo. ff. de re iudica.& eam dicit ve- ram,& communiter approbatam, Felin. inc. cum cauſam. num. l. de re iudicata, poſt Fulgo.& alios per eum allegatos. Salycet. in],2.& in l. fruſtra. C. de probati,&ο pe
Modern. Veron. in addit. ad Mathel. Ing.
37. num. 5. Dec. conſ. 430. colum. I. circa fi⸗ nem,& in l. qui accuſare. numer. 15. vbi
lalon,& alij Moderni, C. de eden. Faciunt
quæ latè ſcribit Hyppol in]. vnius. 9. in ea. num. 4.& ſequen. ſfide quæſtio. poſt Doct.
Præſtarécogz uqu per eum citatos. Accedat, quòd dominus
conuentus ſemper vſus fuit claufulis ſoli- uus, citra onus, non ſe aſtringendo,& plus & minus, ac ſaluo iure, ex qutbus apparet, eum noluiſſe recedere à regulis,& diſpoſi- tione iuris communis: Bart. in d.. Diuus. ff de re iudica.& in d. l. circa. ff. de probatio. Socin, inc. ſignificantibus. articulo 3. quę- ſtio. 4, de libelli oblatig.& de clauſula non ſe aſtringendo, Maranta de ordin. iudic- par. 6. in tertio membro, num. II. Et eò ma- gis grauatus videtur conuentus, cum pra-⸗ fati primi Iudices declarauerint, probatio⸗ nes fieri debere vocato Lombraio,& ſum- Plibus ipſius rei, qui ſi probaſſet iuxta for- mam ordinationis, clarum eſtactorem, tan-⸗ quam calumniose agentem, debere in ex- penſis condemnari, iuribus vulgaribus. Donobſlat 1I. C. de probatio.& ff. de ex- Sdti. quia intelligitur, actore prius pro- me intentionem ſuam. Facit d. l. quin- Imemta ſt de probatio. Dropterea, Aut dici contractus iure non ubſiunc propter vitium litigioſi,& ſen Ram fact in potentiorem ratione of-⸗ ci,& per impreſsionem:& hoc caſu ſs-
262 perflua videtur probatio eapitulorumtquia allis probatis non tolluntur Pradicta viu & nullitates. Aut ſunt validi dicii contra⸗ cius, aſſertis oppoſitionibus non obſtanti⸗ bus,& tunc etiam vana,& ſuperflua eſt di⸗ ctorum capitulorum adm ſsio,& probatio: quia etiam probatione non facia fundata eſt D. Dragi conuenti intentio,
Præmiſsis itaque omnibus diligenter perſpectis,& diſcuſsis, etſi pluribus Sena- toribus viſa fuerit ſuperflua prædictorum capitulorum admiſsio, eſſeq́ue deuenien- dum ad diffinitiuam, nihilominus maiori Parti Senatus viſum eſt, non ab re eſſe ad maiorem cauſæ cognitionem dicia capitu- la ante diffimitiuam ſententiam admittere & primorum iudicum in ea parte ordina⸗ tionem confirmare.
8 VAMARIVM
Sentenlis abſolutoria lata ſuß conditione, ſtu reſer uatione, qudd ſi error probabitur, poßit actor lte- ram agere, dicttuy pura reſolucnda, ſub co nai⸗ tione. 2. Congditio in ſententiſ; ſi præcedat, ve Iſequatur con= gemnatione jt daffr 7 ſ 6 Aemnationem, an ſit differentia, vt ſententta dicatur conditionalis. 3*(etio Saſenieh e retrotrahitur. 4 Reſcripto Papæ ſi mandetur iudici, vt eondemnet Ti=⸗ tium in 10. Seio: ſi Seiuis probanertt, illa ſibi de beri valet ſententia, etiamſt nihil probat un ſit. 5. Dictio, Alioquin ſt conditionalis, E interpretatim ĩd eſt, ſi non fuerint prædictka«. 8 Ablatiui bſcluti regulariter cond'tonis vim habent. Ablaliul abſolutl ꝛanc ſemper conditionem mportant quando ſutur un tem pus reſpalunt,& t⸗ d ſas q alrus im temus reſpztunt,& ia,quod ſuĩ natura est incertun. 8 Sondltw; ſi ſatis detrit, de qua in l. muto.§. 1 ff. de tus telis. dationen s non ſuſpendut, ſed admini elts. daat nem tutoris on ſuſpendu, ſed admini⸗ ſirationem. 9 Conqditio, an ſit negatiueè vel affirmatiue concepta, ni⸗ e,,., hil refert, quoad t ectum, yt aclus dicatur condi⸗ tionalts. 8 Argumchfun d contrario ſenſu, an locum habeat in ſententiſs,& cond'tionibus. Sententiaſub conditione reſolutiua ferri non poteſ
4*
dECISIO CXL V.
He ſententia conditionali, quando dicatur conditionalis, vel pura ſub conditione reſolu tiua.
8,— 7 ⸗ 5 S Vpereſt, vt ſecundum 5 5„. 7„ caput dictæ ſententiæ continens condemna- lionem, diſeutiamus: ad
XX 4 eſſe
—

S ENATVS PERDEMONTANI ud cin „„..—„9, olu„ſell eſſe diffinitiuam, cum ſuper negocio prin⸗ tur D. Dragus, niſi probaueritin mer 1o, ani
cipali lata ſit, iuxta gloſ. communiter ap-
robatam, in Clement. i. in verbo, Diffni- tiua, de ſequeſtra. poſſeſsio.& fructu. quam citat,& in ſimilibus terminis, ſequitur Socin.conſ. ꝰt. num. 2. volum. 4 Viden⸗ dum prius eſt, an huiuſmodi ſententia di- catur conditionalis, vel pura, ſub conditio- ne reſolutiua, cuius quæſtioniis effectus di- uerſus proponitur: quia vbi conditionalis
3. 1..— eſſet, non diceretur condemnatus, niſi eue-
niente conditione, ſi verò ſit ſub conditio- ne reſolutiua, interim purè condemnatus dicetur, licet condemnatio eueniente con- ditione ſit reſoluenda ſecundum Doctores mox citandos,& per tex. in l.2. ffede in diem addictio.
Et videtur prima facie dicendum, t ſen- tentiam prædictam eſſe puram, reſoluen- dam in euentum conditionis: ita nomina⸗ tim Socin.tenet d.conſ.õI. numz. volum. 4. poſt gloſ. quam dicit ordinariam, in d. l.z· ff. de in diem addictio.& Bart. in l. Iulianus, in ſine. ff. de conditio, indeb, concludens, ſententiam abſolutoriam, latam cumtali re- ſeruatione, quòd ſiprobabitur error in quo- dam libro, poſſet actor iterum petere, non obſtante abſolutoria, dici puram, licet re⸗ ſolui poſsit facta probatione:& Soein. ac Barto, refert& ſequitur(iramma. deciſio. 58. num. 10. idem ſentit Zalius inl. à Diuo Pio. in venditione. num. 40. ff. de re iudic. ponens exemplum in ſententia, qua aliquis condemnatur, niſtinfra duos menſes pro- ducat duo Inſtrumenta, affirmans dictio- nem, Niſi, eſſe quidem conditionalem, ſed habere vim reſoluendi id, quodſimpliciter fuit diffinitum. Facit gloſ. in l. obligatio- num.§. conditio. in verbo, Veluti, in fin. ff. de actio.& obliga.
Nec obſtare videtur, quod in caſu no- ſtro dictio, Niſi, ſeu conditio, videatur prę- cedere ſententiam condemnatoriam, I quo
caſu facit eam conditionalem, ſecundum
gloſ. in d.§. conditio. in verbo, Sed hoc ca- ſu.& Bartol. in I. ſieum.§. qui iniuriarum. num. 7.& ſequent.ff.ſi quis cautio. quia in contrarium eſt doctrina eiuſdem Bartoli in 1.1. num. 10. ff, de condit.& demonſt. quem refert& ſequitur laſon in d.§. qui iniuria-
rum. num. 26. circa finem, poſt Imolam in
d. l.1. qui omnes ea ratione mouentur, quòd magis ſit attendendus ordo intellectus, quam ſcripturæ, I. nec enim. ff. de ſolutio. l. cum pater.§. fidei tuæ. ff. de lega. 2. cum ſimilibus:& ſic in caſu noſtro ſecundum ordinem intellectus condemnatus cenſea-
„ tradidoh ſe nte condi 4 nelt probz
lum.4. D ee 1 und;
tres menſes. Hine fit, vt euenie ſaris der n Nchanz Säheceh,
tione, vt quia intra trimeſtreno dcura? ,, tum, retrotrahatur conditio,& perind älbentlomm mis woma beatur, ac ſià principio purè,& ſim den Jſ lenne z lno docill⸗ fuiſſet lata ſententia: t nam in whlan rddts 6 numen conditio retrotrahitur, vtnotatPrancn Dwe lupa 18 lclonibus, gloſ. Bal.& Abb. in e. præterearequiin Uun dier un 4 ndem Bat. num. 9.& 10. de appellationib. preten g on
ſtantibus verbis, Ex nunc, prout aimn güoh
Franc. ibi, num. 15. ſequitur Tiraqpelis yn. duoui atut eadem
ablatiui abſoluti,& probatione nonhi* la ſeu er npo
quia non faciunt condirionem, ſed ſhn iic= um hbend cauſatiuè,& pro ratione, ſeilicet qunna enner cohun f depaciis probauit, argu. l. muto.§. n ff. detmeelit 6 eie Kdemon illa verba, Si ſatiſdederit, non factuntcon hiane 49 3 inrobric.
ditionem, ſed admonitionem:& htan 5,nan, ur mum.n nis noſtris adduei Poteſt, quodſchbian umns un regt
dentiam. num. 9. de officio delega èhlij l. præſcriptione: colum. 3.. ſiconanitm vtilita. public. dicens, t quòd ſibana dat condemnari T'ittum in ¹o. deio ſtan probauerit illa ſibi debert, valebitſenena condemnatoria, etiamſi nihl pfobaun fuerit: quia illa verba, Si probauerit ſom in monitionem,& non in conditionan Idem videtur ſentire Bal. in l.non dubin colum.. verſic. iuxta hoc quæto delg & ſequuntur alij cumulati à Rumoc 33. num. 7.& 8. vol. 5. His etiam ſauiu notata per Bart.in l.i. num. 5. ffdecontin & demonſt. Nec ablatiui abſolut ſns important conditionem, eum maliſſat accipiantur, ſecundum laſonem dèln9 rubric. ff. ſolut. matrimo. quem ad inu noſtros adducit Curt. lun. inl.qviattn in fin. C. de edend. vbi etiam conſtiui ferentiam, an conditio ſit appoſtta in tiuè, an negatiuè.
niin(ablatiui Aula i perpaltie amntur, vtputa, ih aur, Acio eante: vtnotatla nd... nur ondhtio. R derinn rat.& in te altrs liatenet enn ge Decius dgacculate,numert eccontradi u,accurad leg a licet dicat,: itwadlolutos maltiſe er qpi:& eunoſtroresexcaonm dubitatione adttota videtur, Ich Mativiablol lurum tempus,& pod ſui mar nainoincertaneſt, ant: nama to euentu pendet,. Dragusi timeſte prædictum uit turus d 63, xordinat one Drobarche irecepribimmaeſt conc dnosconditonemin g tonem lumat Bu. il. teBeli Gquen de g ſus abſolat dhcolum 4 verdc.) 0. dd wn W.-, 1 no., de!: Præmitsis tamen non obſtantibu,t emmbe i aloninru trarium verxius viſum eſt, videlicet ſe enan mon nun e, nſecun c3 tiam, de qua agitur, eſſe conditionm undlutichg Rpl non puramſub coditionereſolmi&ſun an hu probatur, primò ex dictione„Alanih eman f quæ ſecundum eius propriam un eſt aduerſatiua conditionalis, Aiun pretatio, Alioquin, id eſt,ſinonlan* cta prædicta: ita nominatim tena 8] ſdn 62kxprels terpretatur Bart. permulta juralnlin dhreur an ,t a ii.ffede conditio.& demonſtrat den denen A 1* ctionem hane, Alioquin elſe miniene ſe & non ſolum facere orationem con nalem, ſed eam in ſeipſa continere dnn tionem, præcedenti diſpoſtioni colt riam:& Bart, referunt& ſequuntal 4
Daturt, quod 257, b 0laflLO 3. e. Klanc tor Lnumer. 3
—
1 5 2
4 ln. numer

Daga 2 DEGISIO CNI. V.
ales Rn Sbawi. 31 8 onſ. st numer. 9. volum. i Corne. conſ. I13.
2
tGuns. rukän Dek 6 litera B. volum. 4. Dec. in l. 2. num. 5. in
.X. 3 nr trotnztan eKänne rima lectura,& clariũs in ſecunda lectu⸗ zclaam Knn 4 poſt Alberi- loan. Andre.& Salycet. per lata ſenten„euit ttatos, ff. ſi certum petat.quos omnes . 1 4 eum eit 2 N. d 5 C lorerrotr 3umi ſequitur, additis Iaſone,& Felino, doctiſ- .& 10,3e e dan 19.& idem dicendum eſt de dictionibus, us veti, e— Alas, Niſi, Etſi, Non, vt per eundem Bar. ldi num. ned Socm. alios Docto. in locis ſupra allega-
ine patione non facta, ſeu reo non probante, nesſtt aui regulariter conditionis vim habent: Ba in!. ab emptione. num.. ff. de pactis. Ainl iteſtarore. ff de conditio.& demon. Dec. conſ. 466. num. 18. Jaſon in rubric. ff. 1eSſt an Llut. Matrim. in ſecunda lectura, num. 17. Shenum amn dicens, durum eſſe, ab hac communi regu⸗ m.num. 9. 4 e2 cioh jarecedere: Ruin. conſ. s. num. 3.& 13. vol. criptione.c 13Cl. præſertim ſi ablatiui abſoluti per partici- public. dic ur tqut piumponantur, vtputa; ſi dicatur, Actore
ndemmrl Enhh nonprobante: vt notat Bart. in d. l. i. num.
zwerit llalhn Iern 34ff. de conditio.& demonſtrat.& in ter⸗ emnatoria, IEemli minss noſtris ita tenet expreſse Decius in iquiailla vés soiph dl. qui accuſare. numer. ꝛt. nec contradicit dnitionem,„Sontin Cugius, ſi accurate legatur, licet dicat, ab- videturſent 2w allith lariuos abſolutos multipliciter capi:& in verlicid Zorat caſu noſtro res extra omnem qebiratſonei uuntur aij a ulnn conſtituta videtur, Fehen alises oluti 1.7. 8. E.Hin faturum tempus,& id quod ſii natura ehomnino incertum eſt, teſpiciant: nam a fu⸗ aper Batii.unn turo euentu pender ‚an D. Dragus infra monl de lnnt 1 trimeſtre prædictum probaturus lit ea, quę nant condiſt emc exordinat one probare tenebatur: quo ca- antm, ſecul hlüi ſureceptiſsima eſt concluſio, ablatiuos ab- ff. ſolutm t ocen ſolutos conditionem inducere. Hanc ton- s adducit E lmin aſonem firmat Bar. in d. l.1. numer. 3.5. C. de eden ieiti&4. Bald, loquens de ablatiuis abſolutis am ancog Slt9 inl. 1. colum. 4. veriic. uI. ppono. ff. de le⸗ nnegatue Pt. 2. quem refert& ſequ itur laſon ura he æmilsis tam E ono.ſolut. matrimon. num. z.& in ſecunda e⸗ m vetius vi rethi, Aura num. 20: late Alciat. num. 7.& pluri- de quaagit= ka bus ſequentibus. b 1, St gramſubc t Pnen Nonobſtat l. muto.§. d ff. de tutel, quia tur primi an ad eam reſpondet Bartol. in d.l.I. Siidr, ccundum=3s b verſicu. inſtatur ergo contra prædicta, d. k
gricne tom, muto.I. videlicet, tutorem ſub conditio- f 1 S...».
-uer 1 1 lell neaiudice darinon poſſe,& expreſsionem i0,5 loq* u conditionis, quæ acite inerat, non indu-
lagl ccreconditionem,& Bart. refert& ſequi- tut Nattad. conſ. 529. num. 26. poſt Bal. X bbatem in locis per eum citatis. Vetùm em hanc, n6 quiahac reſponſio non ſatisfacit Bartolo, n ſolum ſa 7 gchr 8 ideo ali accõmodatur, videlicet, t condi- nlonem ibi poſitam non ſuſpendere datio-
nem tutoris, ſed adminiſtrationem,& ſie executionem:& Bar. refert& ſequitur De- cius inl. in omnibus obligationbus. num. 7. de reg. iur. concludens, quòd vbi con⸗ ditio reſpicit executionem non ſuſpendit, neque facit actum conditionalem: ſequi-⸗ tur ibi Cagnol. num. 23. Sed in caſu noſtro conditio adiecta dicitur condemnationi,& ſic actui principali,& non executioni: er- go non obſtat d.lI. muto.§.1. Nec nocer do- cirina Innocentij in d.c. prudentiam. num. 9. verſicu, etſi contrarium. 3 domino Natta citata, quia eius pace dictum, ex fide non refert Innocentium. Nam loquitur per ver- ba præterititemporis: eius enim verba hæe ſunt. Mandatur iudici, quòd ſitalis proba⸗ uit, rem talem ſibi deberi, cõdemnes reum, & ſic in conditione de præterito: ideò ni- mirum, ſitalis ſententia valet, etiamſi pro- batum non fuerit, quamuis ea ſit contra ius litigatoris,& propterea non faciat condi⸗ tionem propriam,& dato, quòd verba ln- nocent. in futurum ſonarent, prout refert Bal. in d. l. præſcriptione, adhuc dicitur, Innocentium conſtituere differentiam, an huiuſmodi verba dirigantur ad eum, qui iudex eſt, vrputa ad ordinarium,& hoe caſu videatur excitata iuriſdictio,& non adiecta conditio: ſecus in iudice delega- to, cui mandata eſt iuriſdictio, quia tune faciunt conditionem,& propterea poteſt retorqueri Innocent. cuius dicta compro⸗ bantur ex nota. per Felinum in cap. ex par- te. colum. 3. verſic. ſecundò limita, de con- ſtituti. Præterca attentari poſſet, dicta In⸗ nocent.& Baldi poſſe impugnari ex nota⸗ per Pariſ. conſ. Al. num. 14. volum. 4. ac ne- gari, non valere argumentum à ſententiæ ad reſcriptum, propter rationis diuerſita- tem.
Nec vera eſt, quoad caſum noſtrum, dif⸗ ferentia, quam conſtituit Curtius Iunior inter conditionem affirmatiuęè conceptam, & negatiue, quoad hoc, vt acius dicatur conditionalis, vel non: t quia vtraque for- ma conditionalis eſt, l. in facto. ff. de con- ditio.& demonſtra. quam citat Barto. in d. 1.1. num. I. verſic. item ſiue affirmatina, ſiue negatiua.& in conditione negatiua eſt tex. in d.l. qui accuſare.ibi, actore non proban- te. qui ablatiui ſecundum crebriorem ſen- tentiam inducunt conditionem,& diſfe- rentia, quam Bartolus conſtituit in d.§. v- trum inter ſtipulationem affirmatiue, aut negatiuè conceptam, eſt reſpectu commit- ſionis ſtipulationis pœnalis, vt vno caſu ad euitandum pœnam neutrũ fiat: altero verò
vtrumque

—
S ENATVS PEDEMONTANI dle
vtrumque fat, vt ibiper Bart-& alios Do⸗ ctores. Non etiam obſtant, quæ ſcribit Socin. d. eonſ.91. numer.3. quia in caſu Socini ſen⸗ tentia erat abſolutoria, cui conſentaneus erat ſtatus illius cauſæ,& iuris diſpoſitio, ua actore non probante, reus erat abſol⸗ uendus,& in caſu reſolutionis expreſsẽ prouiſum fuit, ideò nimirum, ſi ſententia erat pura, reſoluenda in euentum conditio- nis, ſeilicet probationis allegati erroris. Sed in caſu noſtro ſtatus cauſæ, iuriſq; diſpoſi⸗ tio, cum ſententia condemnatoria non con- ueniunt, necſententia in euentum condi- tionis reſoluitur, imò eo caſu remaneret firma condemnatio, quoniam in noſtra fa- cti ſpecie conditio eſt negatiuè concepta, id eſt, ſi non probabit; ideò eius euentus non reſoluit, ſed condemnationem confir- mat,& obid locum in eo non habent dicta Socin.& gloſſæ in d. l. 2. ff. de in diem ad-⸗ dictio. dum volunt euentum conditio- nis reſoluere, non autem firmare contra- ctum. 15 Etſi dicatur, conditionem reſolutiuam 10 ſumi arguendo à contrario ſenſu, i quod etiam in conditionibus locum habet, ſe- cundum Bart. in d.l.. num. 4. ff. de condit. & demonſtr. Purpura. poſt laſ. in I. t. num. 682. ff. de offic. eius.& per Felin. inc. ſigni- ficaſti. numer.10.& ſequent.de fo.compet. Roman. conſ. 115. colum. I.& conſ. 399. col. 2. verſic. quintò probatur. Euerard. in locis legali. cap. 4. col. 82. per textum in l. Pom⸗ ponius. 9. ſed& is. f. de procurat. Namad hæc reſpondetur, Contrariam opinionem, quòd imò in ſententijs locus non ſit, argu⸗ mento à contrario ſenſu, tenet Dec. in d. l. 1. num. 50. ff. de offic. eius. Et in terminis noſtris videtur deciſio Baldi in c. quod ad conſultationem. colum. 2. verſic. illam ſub auditionem feci, dere iudicata, concluden⸗ tis, quòd argumentum à contrario ſenſu locum non habet in ſententijs, vt ſi dicatur, Si probatum eſt, condemno:? quia non ſe- quitur, Ergo ſinon eſt probatum, abſoluo: & hæc præſertim procedunt in caſu noſtro, in quo in euentum probationis factæ, no- luerunt primi iudices ſententiam ſtatim re- ſolui, ſed dixerunt, quòd probatione facta, erit prouiſum partibus, prout iuris,& ob id incertum adhuc erat apud ipſos iudices, quid eſſent facturi, facta plena, vel ſemi⸗ Pplena probatione,& ſic, an reſolueretur ſententia, vel non. Ex quo ſequitur in ca⸗ ſu noſtro, argumentum prædictum loeum
non habere: quia nedum non poteſt ſumi
—
arg
gumentum aà conttario ſenſu iiteræ ſidd, y,ue bllcb u 132 ſeo linunet
. 1 4 nec etiam à contrario ſenſu mentis ind, 7"69, a, we cum, quorum vtrumque requiritur, ut anuſfetaſſec cum habere poſsit, vt per Docio mn Wi guh. de officio eius,& clarids per Alciat 1 4 gruſnüi 4 quod ſedem. num. 5.& ſequent.d eoh cume Uinu, tun- recch ordina. Patet enim ex pPrædictis verbis 1 M iune 1, haaft delicet, probatione facia prouidebunt ani u'uBims tz inaeg ut iuris; noluiſſe tunc iudicare in aind hanamau. 8 lazuuo ſun bationis facix. ßunute haant, Jnclum Et ex præmiſsis apparet, calui noſ“ anui non obſtare, quæ dicit Zal. in à.§in en, a pumt tertun tenpu excepl ditione. attento maxime, qudd vetha ſu 8 4 ggue ſtrmn d tentiæ, de quaa gitur, effe ctum Probationu Wua 5 tempus futurum referunt, dum diciu- auſebwul riſtaad hrefetiaut x nunc, prout, ex tunc, 1. 4.9,Hnffd no,Ae condit.& nonſt Diclecans,af nultaſpacte tintriſecsde fuumo⸗ nionem Zaſij tutam noneſſe: tonnan 1u0 ee enim tenet Vitalli. intracta, clauſulaqiſa bnan 4 herek uf an iudex poſsit ſententiam ſuam nige fis ulhm nauſt utpo re.num.6. fol. 269. Franc. poſt Baldumina ben 1 præterea. num. 3. de appellat. haneqyno- Adſts däuulttredcher. nem ſequitur Dec. in c. in literis. olma Füurne unſ, st ſmtu utchznecſente verſic.ſecundò ampliatur, de offic tegn, & in d. c.præterea in primo notaxlou ſſteſäl n exctpti cenſure,ap conſ.iʒS. num.5.& ſequen. laco Philippu eäiſ tius lib.4. commun.opin. concluſio,qi 4 4 4 ke ird 4 hn verſic. ſextò limita. quos poſt hac ſam bieeas iien en vidi, concludentes, poſt Bar. Bal Salyel Anenti ub cn eſeme niazeparg & alios pereum allegatos, iſtam eſſe m hreihe Rin 1 communem opinionem cum limintini de qua per eos, videlicet, an conditous dECIO cxLVI lutiua præcedat, vel ſequatur ſenteuim quæ limitatio mihi viſa eſt dubia exciin bententſunt iiioneerriin, na Bartoli in d. L.. num. 10. ff. de condinſrlezs&quid” ſenti ü ubf hr demonſt. ſupra allegata, quòd magiana wanaüie dendus ſit ordo intellectus, quamſii ræ,& per ea, quæ ſcribit Imol. in däabe poſteaquam. col. fin. verſic. vnde noſas ff.de re iudica. Nec obſtat, quod dicitur, condin fetrotrahi,& eſſe purificatã, ex quolylt eſt trimeſtre ad probandum ſtarutum probatio non eſt facta, quia ſtante nf latione, non potuit retrotrahi, vt monli tim tenet Philip. Franc.in d. c.prætetuli quiſiuiſti. num. 7.& 9. poſt gloſ Bidim
per eum allegata. Et in hanc opamm
ap
tull. jfalum
— —
—
rinſeca an ten
b 1 mnte gſtur die ſen
eiacondttionali yi
En dumebhan aopro
92 lvelteſcindi dede
Am quaſtionem* u Prancil. M
8 1„ 1 J venit Senatus, quòd ſententia pade apruuget dnddeſn i conditlonalis. mer ne Alarnemculter 8 1A. 1 SVMNMAR IVM eglogt—coh quxadn . ersie 4 3 liner, Rex 9 ....” 8 Conditio intrinſeca quæ dicatur,& que rn diengo D.— dels depend he ca. dote ſ ed) .... notel„Umraer“ 2 Sententia lata ſub conditione extrinſeccouudſ d. d4 te me nef 88, v num. 6. a ſtur, h„Felliproh ... T dlam..1 4 SJententia eſt actus legitimus, A mcb madt bjimme

* ih ntom; „ UlAc etim. Ts. endn ds DdECIStO cCXL VI. 2go „Alorum dla, 1 4 1„7 1 laberene Pr 3 Fenlenlia debet eſſe conformis libelo. 1. generaliter. C. de reb. cred. Conditio vers iobehu Sadh gententia ſine cauſe cognitione,& deliberatione lata, extrinſeca ea dicitur, quæ de aliquo aCauek, Us 1 d.. 4— di. s eſt nulla. traneo interponitur, qui nulla nate⸗
ledem 1 atds gententia ſub conaitione extrinſeca lata, tenet, ſed per P.9 mcum mate
appellationem reſcinditur. d ia li iti attamen recepit det probation I täg gententia licet ſit actus legitimus, 5
ITr. 4—. ditionem.
url. ſou 4. diem,& con 4... 4.
3 nodlulſetn 14 8 Negula actus legitimi ff. de reg. iur. de quibus altibus
oniskade an loquatur num. eodem.
Et ex pramiſal 74 Fententia, quando dicatur lata cauſa cognita,& quan-
Nobſtare Jue4 ehe do cauſe cognitione præcedente, lata præſuma-
— An
lone. attentorn 2cd tuf.
tix d wdrn o 9 Conditio in præſens aut præteritum tempus exceptæ „dequaagtt 3a. non eſt propria conditio,& quæ ſit vera& pro-
W-
m. pria conditio. nunc, prout,& 8 0 dententia ſub conditione intrinſeca de præſenti, aut de ., 1 dit.& demond 1 præterito, an valeat. 1 7. Eim„ gententia lata ſub conditione intrinſeca de futuro an nem Zalijtutan, 1,
. 5— valeat,& nuin. i5. is. m tenet Vitall r ludex ſententiam certam ferre debet. ludex pobiit lei 13m 3 probationes ante ſententiam,& durante inſtantia fie⸗ um. 6 fol. 269.] ac iaebent, non poteſt concluſum in cauſa, aut poſt
1„
tenttam terea. num. z. 3...„. nſeou 5 Klu 4ludexex probatis& allegatis iudicare debet. — equltur eC lh probationes non ſunt de ſubſtantia iudicij, nec ſenten⸗ llc ſecundo am ,t tia. ad. præteteal Co* Aſententijs conditional:bus, exceptis cenſuræ, appel- Ciz8. num.&! mp landum eſt infra i0 dies. 1b. 4 commun 18 Fententia ſub condit one de futuro ferri quidem non 11.. 21(Chr. c ſ 6 lin 1n debet, lata tamen tenet, etſi fuerit appellatum re- lle. lexXio uni Sg ſcindenda venit per iudicem appellat onis. concludentes nz gententia ſub conditione ſerri à Principe poteſt,& liospereumall a ſbeciale eſt in eo. nmunem opint Kan qua pet eos vid esi u¹ iua præcedat, q! lpur ; limitatio mihl Kitti Bartoliin d.lt rMott nonſt. ſuprãalli uu dus ſit ordo in I & per ea, quæ 1 4 teaquam. coli 2 3
— 90
DECISIO CXLVI.
Sententia ſub conditione extrinſeca lata an valeat,& quid de ſententia ſub conditione in- trinſeca, an teneat.
See Tante igitur dicta ſen-⸗ ℳ tentia conditionali, vi⸗ dendum eſt, an appro- barivelreſcindi debeat, 1 quam quæſtionem latè rottahi, Ieſſeß eal- traciat Franciſ. Mar- trimeſtre ad y Paüh⸗ tius quæſtio. 418. refe⸗ batio non elt 3,E rens Doctorũ opiniones, nihil tamen con⸗ one, non poti* Audens ‚ego autem relatis opinionibus, tenet Philp.l i calculum excellentiſsimi Senatus addam: ſuiſtinum. 1 pro cuius quæſtionis indagatione præmit⸗ eum allegatas Ainwn rendum prius eſt, t conditionem duplicem
nun elle aliam extrinſecam, aliam intrinſecam:
ereiudicc. Tec obſtat, q Icns 2b
iit enatus, q9.. 2 9 de ür conditio intrinſeca ea dicitur, quæ ad nego- llo?e. 4.. 5 adion dum, de quo agitur, pertinet,& ex actis ſi⸗ SVII IE mſſertorijs ſiue probatorijs dependet, vt⸗
Pütacondemno Titium, ſi iuraueris, vel nſec ls cCondemnote, ſü probatum eſt, velſi proba-
ditio iun lerfr 17.,
65 a vus bun ellidicatur aſeignamus tibi immo-⸗ 4 1 et 1— 6. C 5 4 entütletiſubc—8 iia, qtenus mebilia non adſint, vt in l. à
70 7ʃ
ms,, aan uO Dl0.9. in venditione, ff. de re iudicata 111 ₰ 1
Atueſtadluil V gentenlu V
ria ſubiecta habeat conformitatem, neq; ex actis aſſertorijs, aut probatorijs dependet, vtputa, condemno te, ſi Rex in Italiam ve- nit, ſinauis ex Aſia venerit, vel ſi Cęſar Tur⸗ cas vicerit, ita declarat gloſ. in l. cu m iudex, in verbo, Palam eſt, in fi. C. de ſenten.& i
1.& in⸗ terlocuto.om.iudic. Bal. in l.non dubium, in quinta oppoſitio. C. de legi. Bar. in l. à di- uo Pio.§. in venditione. num. 4 ſf. dere iu- dica. vbi etiam Zaſſius colum. z. Abbasinc. præterea requiſiuiſti. num. 10. de appellatio. Vantius de nullita. ſenten. ex defeciu pro-⸗ ceſſ. num. Itt. ex quibus omnibus colligitur declaratio ſupra facia.
His ita præmiſsis, quæritur, an ſententia ſub conditione lata valeat? Et primo viden- dum eſt: t an valeat ſententia lata ſub con⸗ ditione extrinſeca, quæ videretur dicen⸗ dum non valere, prout ita tenet Bald. poſt Petrum in d. l. cum iudex. C. de ſentent.& interlocut. omę iudic.& in d. j. non dubium, in quinta oppoſuio. O. de legi. necnon in additio. Specul. in titu. de ſenten. colum.3. eandem etiam ſequitur Salyce. poſt Alber. in d.l. eum iudex. num.2. Zali. in d. lla Diuo Pio.. in venditione. col.3. ff. de re iudicato. Philip. Franc. in d. c. præterea requiſiuiſti. numer. I. de appellatio.& pro hac opinione adducitur.
Primò per Bal.vbi ſupra, quod talis ſen- tentia non valeat ſub conditione extrin- ſeca, quia ſuper hoc non fuit cœptum ne- que agitatum iudicium,& ideò, cum adij⸗ ciatur quod extra rem eſt,& ad negocium non pertinet, argu. I. t. 9. cum adijcitur ali⸗ quid. ffxde verbo. obligat. valere non debet, tanquam continens quid extra acia,& ab iplis actis non dependens. Pro quo facit, quia t ſententia eſt acius legitimus ſecun- dum aliquos, vt refert Bart. in d. l. muto.§. 1. ff. de tutelis. ideò vitiatur per adiectio⸗ nem côonditionis extraneæ, l. actus legiti⸗ mus. ff. de regul. iur. c. acius eodem titulo, libro 6.
Secundò, hæc opinio comprobatur,
4 quia f ſententia debet eſſe conformis libel-
10. 1. vt fundus. ff. commu. diuid. l. ſin. C. de ſideicommiſſ.liberta. vbi habetur, quod fa⸗ tuus eſt iudex qui in aliud condemnat, quâm ab eo fuerit petitum: nam iuxta for- mam petitionis partium ſententia diciari debet, c, licet Heli. de Simonia. Vantius de nullita. ſenten. ex defectu proceſſ. ac ſolem. ſent. nu. ↄ7. ſed hæc ſententia ſub conditio⸗
neSX⸗

—
—
S ENATVS PEDEMONTANI
ne extrinſeca lata, non poteſt dici confor- mis libello, cum ea conditio extra libellum, & acta ſit, ergo valere non debet.
Tertio facit pro hac parte, ĩ quia huiuſ- modi ſententia ſine cauſæ cognitione,& ſi⸗ ne deliberatione lata dici poteſt contra l. ex ſtipulatione. C. de ſenten.& interlocu. om. iud.& 1.. C. de ſenten. ex periculo re- citan. quæ volunt, ſententiam cum delibe- ratione,& cauſæ cognitione ferri. facit tex. in]. fI.& l. ſi iudex. C. commina. vel epiſt. c.ponderet.50.diſtinc. cum limilibus: ergo valere non debet, quia hæc ceſſant, quando apponitur talis conditio extr nſeca ad ne- gocium non pertinens,& nullam habens conformitatem cum materia ſubie cta, Saly- in d.l.cum iudex.
Oontrariam tamen opinionem tenet gloſ.& ibi Bar. in 1.2.§. biduum. ff. quando appellan. ſit, vbietiam Angel. dicens hanc ſententiam validam quidem eſſe, ſed quia iniqua videtur eo quod adiecia ſit condi⸗ tio extranea, ideò poterit per appellatio- nem reſcindi, idem Angel. in l. Diuo Pio §.in venditione, vbi etiam Paul. de Caſtro hanc opinionem tenet, ff. de re iudicat. ſe- quitur ibi etiam Alex. col.. verſic. ſi autem eſt extrinſeca. Bar.& ibi etiam Matheſila. inl. cum iudex. C. de ſentent.& interlocut. om. iudic. Angel.in l.non quemadmodum, col.z2. verſic. in eadem gloſ.ibi, in ſententia. ff. de iud. vbi dicit, quod ſiconditio eſt pœ⸗ nitus extranea, iniquitas eius eſt euidens, & ideò remedio appellationis extingui- tur abſque alia probatione: eandem opinio-⸗ nem tenet Vantius de nullitat. ſentent. ex defeciu. proceſſ.& ſolem. ſentente num. 1z. Abb. in c. quod ad conſultationem, in ſe- cundo nota. de re iudic.& in d. c. præterea requiliuiſti. num. 10. de appellat. hanc ean- dem conſulendo tenuit Alexand. conſ. 73. num. 12. lib. 3.& videtur magis communis, vt atteſtatur Portius lib. 4. commun. opin. concluſ. 9. col. 1. Adducitur pro hac opi- nione textus in d. l. 2. 6. biduum. ff. quan- do appellan. ſit, vbi habetur, ſententiam non eſſe ferendam ſub conditione, ſed ſi fuerit lata, appellandum eſt, inquit textus, & ſic præſupponit textus, quod licet nonſit ferenda ſententia ſub conditione, attamen lata, valet, ſed eius iniquitas per appellatio⸗ nem reſcindi poteſt,& ille textus ſecũdum
communem intellectum loquitur de con-
ditione extrinſeca, ſecundum Alex. in d. 9.
in venditione. col. 7. verſic. tamen dicatis,
uod communiter,& c.& ita etiam intelli- git gloſ.in d.. biduum, in verbo, Sub con-
iuris. quia reſpondetur, t ſentenumm
de velb, A 6 een ainfnia 9 1
ditione, vbi etiam Bar.& licet licuin
9 1. ſei xxco lui= rum mlhun ghal
lint, Lu tentum loqui etiam de condiia ne intrinſeca, attamen etiam de extrinſai intelligendus eſt, cum generaliter& 4 uchlktulle gckenten⸗ ſtinctè loquatur, neque magis denen 35 jodet 5, ca, quàm extrinſeca exprimat, ided en meſfecuuti 1 zelenten ter, è indiſtincié intelligenduscſs n b ta l. de precio de publiciana. Hacit etun pro hac opinione regula 1. quotiesinlin 3 lationibus. ff. de verbo. obligatlquass
ff. de reb. dub. cum concordan, ſcilice 3 utio vel terpretationem eſſe ſemper kaciendam aon pote äluln actus potius valeat, quam peteat ha aeuaone ni eqle u etiam, quia vtile per inutile non vitiam, aupt,& 2 elcetationle plo 1.5. penult. ff. de verbo. obligat..acconſi wptere Imriluumän tiſsima.§. ex imperfecio, in 2, relponboſ
de teſtam.
Non obſtant adducta in contrauma primo, quod ſuper hoc non funcopun neque agitatum iudicium, qyiallesiha lao, quodnan tia latz ttpreler huiuſmodi conditione extrinſeca ſoniis meelcouturte xrablente: Math rit agitatum iudicium, non proyanade eilcom iu Selin indc. quc bet validitas ſententiæ infringi, wiqun alitatioemm vero primo. jerl fuit principale negocium difſmum useitriucne m, dete indica regul. dict. l.1. 9. penultim, ff. de vettann Soaus onni an onclulum extt
obieeo aam lüh ceitt lone exuinleca on etiam mouet, quòd ſententa nnicreieetpte radtecionem co acius legitimus, qui vitiatur ex adedinſns extriſe,ſ parsgauntapp conditionis extraneæ. d. l. actus-ſ, deſtassitalölentr aperappelutone tenndi. d1 Co verdam dumarticnlum, lub ch ione intinfeca 3 sſciendune mo eſt condition uandoque in 8 oqle ſn n as, vel præterit knuh ur icoque in fururun aancle grüie eng aut preter, ein ans aut prateritu dos et concei. lanoneltyen ne eropricnd) e maqum CMiag Sonlilhen, enun hend 3 umadprelens
* 4„1* mexinen e r Dartolir latam. numero 1 7 1„* auen,An2 V. omm ilſe,V
ſ⸗ 2 laule cignige m pracebillepre
—
—
eſſe ex illis actibus legitimis, quinonis piunt diem, aut conditionem, quovin ſi ſententia feratur ſub conditione in randi valet,& illico condirio eſt m da, d. l. generaliter. C. de reb. cred i autem d. l. actus legitimi, locum ſn reſtringitur ad actus ſpecificatos, bus reperitur expreſſum in iure, ſaan illos ſpecificatos alij bene recipiumim & conditionem, Alexand. in d.ſise ſarer condt. Tyſ ditione, colum. J. verſic. non oblascitiſi, Ver a1 lditut deyee legitimi, Angel. in d.§. biduum eqin Tguldam Ku ſerſepropriacondit vetſic. non obſtat. d.l. actus legtimhtr ſfio ſided entus mqueme in d. c. quod ad conſultationem unt iaum cnn rgünseckecgus verſic.& ſcias. 11
Non etiam 3duerfatur, quoddemſi tentiam debere eſſe conformem lin fti quia ſatis eſt conformis libello,aſisue a dex pronunciauit condemnanc ſoluendo ſuper petitis in libello iien cum iudex. C. de ſentent.& inta om. iudic. Vnde, cum iudex ritèſun rit condemnando,, vel abſoluentoli petitis, non debet adiectio condliod traneæ ipſam ſententiam vitiate, Naei in d.l. cum iudex, num. Il.vtile enimg utile non vitiatur,ES penule ib
—
—

1 in Aln P EC I810 EXLVI.
26 dan V Stüeran, 1 xcommuniter Docto. ff. de verb. obligat. confirmationem libr. I. teneant, hanc ſen-
6„
en bu m düune& l. hac conſultiſsima. 5. ex nnmstfedie 2. tentiam non valére. Attamen communis d gena reſponſo. C. de teſtament. cum ſimili us. opinio eſt in contrarium, quam tenet gloſ. ue Nonobſtat vltimo, quod dicit Salyce- in d.§.in venditione, in verbo, Capiantur. epum tusin d. l. cum iudex ſcilicet hanc ſenten- vbi etiam Bartol. in principio,& ibi Ale- lg 6 tiam latam eſſe cauſa non cognita,& abſ⸗ xand. colum. 3. verſic. extra gloſſam. laſon
3 ble aue deliberatione, contra 1.2. C. de ſenten. numer. 27. Zaſius nume. 40. ff, de re iudica⸗ Copunion a uha exbreuiculo recitand. Quoniam reſpon- ta. Rippa in k.ait Prætor. 5. ſiiudex. numer. dduseſk 4 So. di detur, quòd ex quo, vt dictum eſt, ſuper 16. poſt Bartol. ff. eod. titu,& dicit Bartol- deb dudgg en etitis fuit pronunciatum„& ſequuta eſt ibinunmero quarto, quoòd hac cautela vtun- etationem Ten“ eondemnatio, vel abſolutio iuxta petita tur aſſeſſores, quando non habent plus de potius v er o in libello, non poteſt dici huiuſmodi ſen- termino, intra quem debeant pronunciare, quiavult 2 u,! tentia lata cauſa non cognita, neque iudi- vel quando tanta eſt eorum imperitia, f nmcemexabrupto,& ſine deliberatione pro- quòd ex actis colligere neſciunt, an ſis e.Hexim dod cebilſepropter adiectionẽ illius conditio- ꝓprobatum, vel non: idem etiam dicit Bal. tam. Ru abextraneæ in ſententia: ad quod faciunt qui hane partem tenet in dict. ca. quod ad Sn obltant Aaah, dicta per Bartol. inl. prolatam. numero 8. conſultationem. colum. 2. verſicul. nam ſi , quod(d Socmn C.de ſenten.& interlocu. omn. iudic. vbi quęris, de re iudicata, vbi vult, huiuſmo⸗ cagitatum Kciun, ⁵ dicit tcauſæ cognitionem præceſsiſſepreæ di ſententiam valere, ſi adisctum ſit„Etſi modicond Recn ſumi, ex eo, quòd ſententia lata eſtpreſen- non eſt probatum, abſoluo: alioquin, ſi te parte, vel contumaciter abſente: Mlathe- ſimpliciter iudex dixiſſet, Condemno te, ſi
flla. in d. l. cum iudex. Felin. in d. c. quod probatum eſt, tunc ſecundum eum non va- ad conſultationem. numero primo. verſic. leret, quia non eſſet lata ſuper toto, id eſt & ſatis dicitur iudicatum, de re iudicata. ſuper quolibet extremo l. in hoc iudicio. Ex quibus omnibus concluſum extitit, ſf. famil. hærciſcund. l.apud Celſum.§. Item ſententiam ſub conditione extrinſeca la- qußritur. ff. de exceptio. doli. Neque hoc tam, valere, licet propter adiectionem con- caſu vult Bald. ſubaudiri poſſe, neque va- ditionis extrinſecæ, ſi pars grauata appel lere argumentum à contrario ſenſu, quòd ditionis exiſt Ze.G let, poſsit talis ſententia per appellationem ſi probatum non ſit, cenſeatur abſolutus s quia reſpq fut, ſt reſcindi. reus, vt ibi latè per eum,& dictum eſt ſu- ex Illis acih gun Quo verò ad ſecundum articulum, An pra. Prædictam opinionem tenet quoque nt diem, ai S dün ſententia ſub conditione intrinſeca lata, Vantius de nullitat, ſentent. ex defectu mnentia fern Aba valeat, ſciendum primò eſt, conditionem proceſſ.& ſolemn. ſenten. numer. 107. poſt
——————
—— —
——————
itatum iud An nuh jaliditas ſen 2æ i prncipale cum 1dic. L. 9. 1 alumt atio.
Non etiam Set, Slegitimus, Zitunme
di valet,&⁵ coliê 3. genenli— cens em d.]. acius=tim Irmgiturada 22 ſpeci reperitur ei ſomi s ſpecifcato 2 ben conditionem Bexnl lone, colum,*! de ldimi, Ange 8 1.58, c nonobſti a* Jaäi d.c.quodad ultu
(ic.& ſcias.
Nonetumac ätun,.
quandoque in præſens, vel præteritum tempus concipi, quandoque in futurum. tconditio, quæ in præſens, aut præteritum tempus eſt concepta, illa non eſt vera, ne⸗ que propria conditio, cum actum, cui adij⸗ citur, non ſuſpendat, l. cum adpręſens. ff ſi cert. peta. õ.conditiones.Inſtitut. de verbo. obliga. Vera autem,& propria conditio
eſt, quidam futurus euentus, in quem di⸗
ſpolttio ſuſpenditur,& ipſius effectus in euentum conditionis differtur, l. itaque. ff. ſicert.petat. l. cedere diem. ff. de verbor.. ſi⸗ gnificat. Bartol. in l. 1. numero primo. ff. de conditio.& demonſtrat. cum concordanti-
colll tiam debete lobus. Itaque t cum fertur ſententia ſub con⸗
ditione intrinſeca, in præſens, aut præteri- tum tempus concepta, vtputa, ſiiudex di- at, Condemno te, ſi eſt probatum,& ſi noneſtprobatum, abſoluo, tunc huiuſmo- di ſententia ‚licet Raphael Cuman.& Pe trus Bellutius in d. l. 4 Diuo Pio..in ven- itione, quos ibi ſimpliciter ſequi vide- eut Rippa,& latiſsimè ac multis funda⸗ mentis baul, de Caſtro in conſil. 424. ad
gloſſ. in 9. biduum, 2. quæſtio. 6.& poſt Bal. Innocen.& alios, quos refert: idem te- net Neuiza. conſ.93. numero 10. poſt Inno- cen. Bald. Paul. de Caſtro,& Practic. Pa-
pienſ.in locis per eum relaiis:& facit, quod idem Bar.ſcribit in d..in venditione.num.
6. vbi dicit, quòd fiiudex ita ſententiam fe- rat, Condemno te, ſi eſt probatum, etſinon eſt probatum, abſoluo, ſiapparet pro par⸗ te probatum,& pro parte non, quod nihil⸗ ominus valeat ſententia, quia illa verba, 81
eſt probatũ, vel non, exponũtur, id eſt eate-
nus, quatenus eſt probatum, vel non. l. Sti- chum, qui meus erit. ff. de lega. I. ſubdens etiam quod de hoc, an ſit, vel non ſit pro- batum, cognoſcet iudex, qui ſentẽtiã exe- qui habet. Aduertendum tamen eſt, quòd ſi lata ſit ſententia ſub huiuſmodi conditio- ne, ſt eſt probatum, intelligitur de proba- tione, quæ eſt ſufficiens, non de ſemiplena, & ideo nõ veniet iuramentũ, quod ia ſup- plementũ probationis deferri ſolet, iſtud eſt d. Baldi inl. pe. col. vlt. verſ. ᷓro de ea ꝓ- batione.C. de ſenten. quæ ſine cert. quant.
11 per

S8SENATVS P ED per text. iing. in l. Lutius Titius, cum gloſ. ff. de cond.& demonſt.& hoc pro ſingulari commendat Felin. in rub. de probat. col.z. verſic. ſed aduerte. quem refert& iequitur Ootta in memorali, incip. Sententia lata ſub conditione. Et circa hoc inſiſtendum vlte⸗ riðs non puto, cũ hoc caſu ſine dubio huiuſ⸗ modi ſententia valeat, vt inquit Ang. in d. 1. non quemadmodum. ff. de iudic.hanc ta- men opinionẽ modiſicat,& declarat Crot. in contf. B8. numer. 4. vt videlicet id proce⸗ I2 dat, quando iudex ſimul,& in eadem ora- tione appoſuit conditionem, vt quia con- demnat reum in centum, ſiper actorem fuit probatum, ſecus, vbi ſeparatim appoſuie conditionem reſolutiuam ſententiæ: quia tunc illa conditio habetur pro non adie- a,& ſententia remanet purè lata, reiecta pradicta conditione. Videndum ergo eſt,
quid de ſententia lata fub conditione in⸗ II trinſeca in futurum tempus concepta, tquę eſt vera,& propria conditio, puta, ſi iu⸗ dex dixerit, Condemno te, ſi probauerit, 13 velſi probabit, veluti in caſu noſtro:& in hoc ſunt opiniones. Negatiuam enim opi- nionem tenet Gloſſa,& ibietiam Bar. in d. 1. cum iudex. num. 3.& Matheſfla. num. 3. O. de ſentent.& interlocut. omn. iudic. vbi volunt, ſententiam ſub conditione intrin- ſeca de futuro non valere, niſi conditio in continenti impleatur poſt ſententiam,& in continenti intelligitur, id eſt, antequam ad extraneos acius diuertatur, l.continuus. 14 ſſ.de verbo. obligat.& ideò ſententia, quæ ſub conditione intrinſeca fertur, ſi iuraue- ris, valet, quia conditio illico poſt ſenten- tiam impleri poteſt, vt in d. l. generaliter. C. de reb. credi. Zafius in d.§. in venditio- ne. numer. 40. ſecus autem eſt in conditio- ne, Si probaueris, quæ non poteſt in conti⸗ nenti impleri poſt ſententiam,& huiuſmo- diſententia non valet: ita nominatim Paul. de Caſtro in d.l.continuus, ff. de verborum obligat. quam etiam tenet Bal. in additio. Specula.in titul.de ſenten. col.2.& ibi loan. Andre. in§. iuxta. Imola in l. qui Romæ.§. Angerius.vbi etiam laſon, col. ſina, in fin. verſic.tene primam opinionem Bartoli. ff. de verbo.obligatio. poſt Alex. quem refert in conſ.73. num. II.& 12. lib. z. Idem Iaſon in d. l. ait Prætor. õ. primo. num. t. vbi Rippa dicit, hanc opinionem Bartoli videri ma⸗ gis communem,& in Practica vix ita con- tra eam obtineri poſſe,& quam in aciu practico eſſe amplectensam, dicit Vantius loco ſupra citato, numer. Ilz. verſic. ſed con- trarium, in fine: pro qua conſuluit Anton.
E MOGONTANI
cum iudex. C. de ſentent. Ruin repetito in conſil.33. numer 0: lb. 5. vbinum. II. in fine dicit he nem eſſe veriorem,& magis commn
Eandem tenet Gozadi. conſo. 6 unen 3 mwiuſmodi- Adducitur autem pro hac opinion
mòô, t quòd iudex ſententiam certan 4 1 debet, I.3. C. de ſenten. quaæ ſine naen ein
b conſl 4 anc Opiaua 4
5 ſic ece al 3 titate proferun. 9. curare. nſtitu deaa eelic cce a
Socin.d.conſ.ot. num. 2. volu m.. Runnä gdicit, auod 1 conſ.i33. num. 2.& ſeq. Vantius denulh anbau nbller ſenten. ex defectu proceſſ.& ſolem ſent ratamenlenTe num, 102. ſed hæc ſententia non pote toſequens ketni certa, imò omnino incerta apparet, aingeretun neF referat ad probationes futuras, reada, Pri Krdo uded tem ad futurum ſit incerta,& ob diaas uus c Clele non debet, l. vbi autem, 9. illud,céee, ſ'clantepen, P. obligatio. äbietianlenn Secundò adducitur, t quia ordbsita us häereih rius poſtulat, vt probationes fann mquenndmen. ſententiam, durante inſtantia, non auat Wdexplteaqem poſſunt fieri poſt concluſionem in cuni"dlnô qpemach minus etiam poſt ſententiam, vtinagat Kneius poteſtate lo ralis, de exceptio. I. peremptorias. Cſa un poteiit eam i ten. reſcindi non poſie. Sed in caſuiſſoniſntemtenet qlex. bationes fiunt poſt ſententiam,& dſndlione, ccl7 wen iuris præpoſtero: ergo valere ſententuns lcau eſtdetun- debet. ſtct quodqando n Tertiò adducitur etiam, tqyuutuiſfione intinſee modi ſententia dicitur lata, nulla pratm crodrbie numeran te cauſæ cognitione: nam prius delsid' ſemmoeum, valetras ci liquere id, de quo pronunccare dium ibexfcre non deln tequam ſententiam ferat,& iudicmtt queſblloqgemrug ex hiis, quæ ex fide geſtorum probun gwertasch eoffe 3 illicitas.§. veritas. ff. de offic. præſdiit ineſt. exqubusci latam. C. de ſentent.& interlocut, omit tocicit Glodindne, I. de qua re, in principio. ff de iudie toa da qrod ldiliaa docetur in ſacris literis, vt apud Dun Ioannem cap.. Nunquid lexnnoſtaſ cat hominem, niſi prius audinert d;h & cognouerit? cum alijs late cumlit per Didacum lib. primo Variatumulié tio.cap.t. num. A.& pluribus ſeqpmntu & latè diximus ſuprA deciſio. i. Nubo- gnitio cauſæ actum præcedere dtandi autem ſubſequi, aliàs huiuſmodi pi 9 ratio vitiaret, ſecundum Vantiumdendi tat. ſentent. ex defectu proceſſ. nunai poſt Bald.& Felin. in locis per emmch tis,& ibi in propoſito inquit, poſt dtm quem refert in l. non dubium. C den
comd
4
— — — — ₰△½ — — 2 ⁸ — — △η̈ —
gib. in. oppoſitio. quòd ſententia exſ bationibus factis non fiendis ferli 4h
giur, qwalin ſeret, quiaeſl m Bal inl. pe elcinnon pol iaccul. non pe 1.quRomæ. gat.icem An iinfia.fede iu dereiudic. lum qpodſin ere conditione reex interual adiuopio.9. maddatis,& fe dere iudic. niferturſabe uro, puta ſia num Tleio, c. venria, lcet h „quna ludexe edebet. Aillic
111 d.llæcauten mallten
dellationis iulti
nſenten ſequitur mt (lin, in d c⸗
Im. verſicu.
d.Laſlusin

Fſ ſlepan
1. de 7 eldeh
28
„Va.
atadproba 1enn sfon d futurm, aceln debet,bi anſl zatio, ecundo add eer poſtulat, dhn⸗ entiam, dun ainden unt ffjeri po- nelute usetiam pol 5 eni „de excepti denn, teeſcindinon ar. Seii dnes fiunt g irenten prapoſterd a)vaan er. Tertid addu ν eiitt liſententiad t irlun uſæ cognitic 2n ungi uere id,de q artonmns am ſententit aa tabit , quxex fit s ktouur
— —
I
as.h. veritas„ofte⸗ a.C. deſente inleh- quare, inpn docl etur in facris: 81g, nem cap..l zquld ominem, ni 2ls 3n ognouerit? ‿ 3*
.4 in ſubſequia in
6””'
4 12b ImV vitiatet ſect—„—
DECISIO CXLVI.
d in caſu noſtro dici nonpoteſt conſtare udici,& ipſum cognouiſſe, ex actisq́; pro-
pari, cum probationes rei nondum ſint re⸗ ceptæ: ergo huiuſmodi ſententia tanquam nulla pręcedente cauſæ cognitione lata, va-
lere non debet, d.l. prolatam. C. de ſenten.& interloc.om.iudic.. Contrariam verò partem, quòd imò ſen- tentiaſub huiuſmodi conditione intrinſe⸗ ca lata mero iure teneat, ſequitur Specul. intitu. de ſenten. prolat.. iuxta, verſic. ſed ecce, Bal. in J.l. non dubium, in quinta op- poſitio. verſic. ecce aliud exemplum.C. de
„ legi.vvbi dicit, t quod ſi iudex condemna-
uerit ſiprobauerit, licet ita pronunciare nõ debuerit: attamen ſententia ita lata tenet,& probatio ſequens retro fingitur, quia ſire- tro non fingeretur non valeret, quia eſſet peruerſus ordo iudicij, idem Bal. inl. per- emptorias, col.z. C. ſenten. reſcin. non poſſe. & inl.i. col. antepen. C. qui accuſ. non pof. Ang.& ibi etiam Alex. in d.l. qui Romæ. in 9. Augerius. ff.de verb. obligat. idem Ang. ind.lnon quemadmodum, in fin. ff.de iudi. & inl. iudex poſteaqaam. ff. de re iudic. di- cens in d.l. nõ quemadmodum, quod ſinon eſt in eius poteſtate implere conditionem ſtatim, poterit eam implere ex interuallo, eandem tenet Alex. in d. l. aà diuo Pio.§. in venditione, col. 7. ver. item addatis,& col. 8. verſic.aut eſt de futuro. ff. de re iudic. vbi dicit, quod quando ſententia fertur ſub con ditione intrinſeca de futuro, puta, ſi actor probabit ſe numeraſſe centum T'itio, con- demno eum, valet talis ſententia, licet hoc iudex facere non debuerit, quia iudex ex his, quæ ſibi liquent iudicare debet. I. illici-
—
tas. 9.veritas. ff. de offic. præſid. l. hæc auten,
inprinc. ff. ex quibus cauſis in poſſeſ. eatit.
& ideò dicit, quòd iudex appellationis abi⸗
que eo, quod ſibi liqueat de iuſtitia ſenten- tiæ poterit eam reuocare, ſequitur hanc
etiam,& in terminis noſtris Felin. in d. cap. quod ad conſultationem, num. I. verſicu.& adde, quòd quando, de re iudi. Zaſius in d. Hin venditione, col. fin. vbi dicit, totũ mun- dum hac conſuetudine vti, quamuis eius exempla loquantur in conditione, quæ po-⸗ teſt in continenti impleri,& probari, vt etam in tali conditione loquitur Socin. d. conſ. Ji. volum. 4.& eam conſulendo tenet din conſ. 73. incipien. In diſputatione, quævertitur, in fine lib. i. Rebufff. de contu- ma.& defect. articulo 2. glo. num. 7. Eirma- tur autem hæc opinio. Primò, quia valet ententialata ſub conditione extrinſeca de uturo, puta, ſi nauis ex Aſia venerit d. l. 2,
266 §. biduum.ff. quan. appell. ſit. qui text. vt ſu- pra dicebamus, ſecundum communem in- telligentiam loquitur,& intelligitur de con ditione extrinſeca, quod ſi valet lata ſub conidtione extrinſeca, multò magis valere debet lata ſub conditione intrinſeca, quam⸗ uis non veniat ſtatim implenda poſt ſen- tentiam, minus enim debet vitiari ſub con- ditione intrinſeca, cum ea ſit pertinens ad negocium, de quo agitur,& cõformitatem habeat cũ ſubiecta materia, vt ſupra dictum eſt, quam quando fertur ſub conditione ex- trinſeca, quæ ad negocium, de quo agitur, omnino non pertinet, imò cum tex. in d. 9. biduum, generaliter loquatur, vt ſupra di⸗ cebamus:ergo intelligi etiam debet de con- ditione intrinſeca I. I.§. generaliter. ff. de leg. præſtan. cum ſimilibus.
16 Secundò pro hac parte adducitur, t quia
probationes non ſunt de ſubſtantia iudicij, necſententiæ, probatur in l. poſthumus,§. ſi quis ex his. ff. de inoffic. teſtamen.& inl. cum putarẽ. ff. fami. hærciſc. quæ iura ad hoc allegat Bal. in l. cum& minores. colum. z. verſic. quædam ſunt de veritatis indagine. C. ſiaduer. rem iudic. nec non Alex. in ter- minis noſtris in d.. ſi iudex, col.3. in princi. notant Doct. in c. eccleſia ſanctæ Mariæ, de conſtit. Vantius de nullita. ſent. ex defect. proceſ.num. 38. verſic.& etiam, quia proba⸗ tiones,& num. 39. verſic. quia, vt diximus, vnde etſi iudex reum condemnet, contra quem non eſt probatum, valet ſententia, li⸗ cet ſit contra ius litigatoris. l.l.§. item cum contra ſacras.ff.quæ ſent. ſine appel. reſcind. ſicut itaq; ſententia nullis factis probationi- bus lata valet:ergo eodem modo valere de bet hæc lata ſub conditione probationis fa- ciendæ: quia non contra ius conſtitutio- nis, ſed contra ius litigatoris lata dicitur d. 1.l. 9. item cum contra. ff. quæ ſenten. ſine ap- pellat. reſcind.
Tertiò pro hac parte citatur textus in c. cum veniſſet, in verſicu. nos igitur, extra, de inſtitutio. ex quo textu probatur, ſen- tentiam ſub huiuſmodi conditione intrm- ſeca latam, ſi probauerit, valere in illis ver⸗ bis, dum dicitur: Nos igitur interloquuti fuimus, Archidiaconum eſſe in plena liber- tate eiuſdem Archidiaconatus poſſeſsio- ne tuendum, donec Pprobatum legitimè fuerit ex aduerſo libertates ipſas Archidia- conis ab Archiepiſcopis perſonaliter fuiſ- ſe conceſſas.apertè itaque ex eo textu pro- batur, ibi ſententiam latam fuiſſe ſub talt conditione extrinſeca de futuro, donec le- gitimè probauerit, valere,& eum textum
2 mter⸗

—
S ENATVS PEDEMONTANI
in terminis noſtris adducit pro hac opinio⸗ ne Alexan. in d. 9. in venditione.col.7. verſ. pene facit. c. cum veniſſet. ſimilem& qui⸗ dem prima facie vrgentem textum habe- imus in c. in noſtra, verſic. eiſdem præterea iniungendum duximus, extra de ſepultu- ris, vbi Summus Pontifex iniungit hoſpi⸗ talarijs, quod niſi probauerint, quo 4 qui⸗ dam C. elegerit apud eos ſepulturam, vni- uerſa, quæ ipſius intuitu receperunt, reſtis tuant parti.
Quid dicendum? puto hanc ſecundam opinionem eſſe de ſtricto iureveriorem, at- tenta indiſtincta diſpoſitione d. l.i. õ. biduũ. ff. quando appellan. ſit. quæ repetita legitur in c. biduum. ⁊. quęſt. 6. vbi pulchra gloſ.& per ea, quæ ſcribit Philip. Franc. in d. c. prę- terea requiſiuiſti.num.. de a ppell. conclu⸗
17 dens à ſententijs conditionalibus, exce- ptis cenſurarum, eſſe appellandum intraro. dies, quòd ſiappellandum, ergo tenent me- ro iure, quamuis Felin. in d. c. quodadcon- ſultationem, nu. I. poſt Bal. in l. perempto⸗ rias. C. ſenten. reſcindi non poſſe, dicat, id intelligendum eſſe, ſi iudex ita pronunciet ex cauſa, quia ſine cauſa ex interuallo facere non poteſt,& Bal. in d. l. peremptorias. C. ſenten. reſcind. non poſſe, refert& ſequitur Guid. Pap.deciſ.67. ſi iudex dicat, Et iſtud ex aliqua rationabili cauſa tollerari poſſe, vtputa, ob negociorum multiplicitatem, ſeu periculum inſtantiæ dicit Vant. de nul- lita. ſent. ex defect. proceſ. num. 32. verſic.
18 quod etſi ob negociorũ&c. t ludex tamen ſuper hac conditione, cui incontinenti ſatis fieri non poteſt proferre non debet ſenten⸗ tiam d.§.biduum, cum iudicare debeat ex his, quæ ex fide geſtorum probantur, vulg. 1. illicitas.§. veritas. ff. de officio præſidis. c. iudicantem.3. quęſt.. etſi protulerit, appel latumq́; fuerit, reſcindenda eſt per iudicem appellationis veluti prępoſtera, grauans, ac lædens ius litigatoris,& propterea iniuſta d. 6. biduum. Alb. in I. fi, co 1.3. ff.de iuſtit.& iure, Bal. conſ. ¹53. num. z. vol. 1. 8pecu.in tit. de ſent..ſpecies, num. 6.&§. iuxta. nu. 7. quem refert& ſequitur Alex. in d.§. in ven- ditione.col.6. verſ.item addatis, vſq; ad ver. in gl. in verbo, Exequi,& in d. 6. Augerius. poſt Bar. in d.l.cum iudex, nu. 4. C. de ſent. & interloc.om.iud. Fel.in c.quod ad conſul tationem. nu. i. late Ripp. in l. ait Prætor.§.ſi iudex. nu. 17. ffide re iud. Tiraq. d. retract. 9. 1. gl. 10. nu. 48.& duob. ſeq. Franc. Marcius, deciſ.1⁸. col.3.& pen. Rui. conſ. 133. nu. ac. verſic.& vbi eſſet aliqua, vol.5.
Et tenendo primam, ſiue ſecundam opi-
nionen non obſtant e. cumv noſtr: aduerſo allegata. Quia vl T han nes reſponſiones, de qu mnem, Datem,& alios 1 in no quod ibi Een ,chcenoltepeeſe Hasileancu 41—. s ellet fund iure cõmuni, vt etiam dicit Fel.in ad conſultationem. nu. i. verſ.& do actor,& quod c. cum v eniſſetlo 4 in interlocutoria. Poteſt etiam repo. 19 Tſpeciale eſſe in Principe, eum poſſe n re ſententias ſub huiuſmodi cõdi du ſecus in inferiore, ita tenet lImoin dliude aaten col.fin. verſ.& tunc hoc caſu, quemſ un urumg Crotus d. conſ.138. nu. qui licet bu hen 8 in cõditione reſolutiua, idem lamen dlen dum videtur in ſuſpenſiua, quandoc'ris Cursbe pellatum,& ita cenſuit Senatus eſſenſt, Iruoiſeman mandam primorum iudicum ſentenna 17 ſenn quatenus deuenerũt ad diffinitiuam nas ii har t probationem, ad quam fuerat admäun, ha eerna tra tres menſes præſtitutos non fecſ A 85 in caſu factæ probationis non preunn, runt: ſed reſeruarunt prouidendumyau iuris,& propterea in ea parte beneiiſt appellatum. enon confeas
SVMMARIV MN. arTrebelllanic.
2 Trebellianicam non amittit hæres ob inuentgrinn confeclum, contra num 8. 8 2 PFalcidia,& Trebellianica an æquiparentur,t4ii ſet Falcidia, ceſſet& Trebellianica,&e unii reprobatur diſtinctio Bartoli inl uicdluſi Trebellia. s8 Extenſio, an admittatur de vno caſu aiun 3i Wg. eſt pœnalis,& correctoria ſimul,& uunu e E 4 Priuatiua in materia quod expreßse caunniu eſt, priuationem non inqucit. lamrdcam Priuationis pœna ſimpliciter imponendi u dterem quenana à inre exprimatur, num. eod. riaeller ubeeit s5 Texiin O. ſancimus iguur. in authen de henati dinenſerbere a2 loquens de falcidia, an etiam loquimtaliint dernlänmi Trebellia.& num..i0. ua. nün 6 Tex in§ ſi vero non fecerit, in â authendiſeu falc. loquens de fideicommiſſario, an inliei tam de vniuerſali, quam de particulun&ni 16.
vun
nln daoh
adde, qua
danniſaroo u“
Aath u'nuanan
lteellencanon
kCISI
woCrauetacon b n Verim un ünein hac qual 5
aeatientes,nc.
eniſlet,E„G9 104 ¹— hij 199
ctur ai ibuspe Ih 4 de hen Aaun ber d auuttumoe luraudlen—
Alac mbaiunin amt d. c qun aen etuenm 1 4 on(ectio cul t=
t!
rani tvun fac htunéiiune trrun —
tionibua Nnana! ſe
nüiper ex⸗
77 ncani
nquum.
reteneri
11
ieiuneaenberan⸗
pl, Cvorpvalk
. A, k, quomodo nlcluge
en teſtatord letrahi⸗ wum cauſckum uat⸗ Jfal i⸗— tſlone anomulln Do untur.
zutu reſttune, amit. tarlum voncon ectum
eXLVII.
minuentatifhære
tin dematuprocei aquo quartur,a à grauatus ſide milo vniueriali, entarium non kec amittat Trebelli m, ſcutamitta unchum fluler,- va receptiorſen mans(iperſluum ene eam trackaue⸗ econlultidomini
dlanda Valle it eos aiqui no- ciiplerunt, vari
7 Hæres cohæredi ſuo inuentariam fatere wnttni lhdorum opi⸗ eputaui ſumma ſed ſolum legatarijs& ſideicommiſſrſion tae, vt di 1 8,R fundamen 8 Dohltores tenentes contrarium, quod amittutnac 8 3 8 88 Lit qwropi nic tur, ex quibus hanc eſſe magis commaitt ſa,“Denag tedt, klaC. nem demonſtratur. ſqud om litas 6 Hares circa inuentarij confectionem aultti dcn Acci r, daret) au non fideliter deſcribendo omnes res i a cictfi⸗ tmopanem priuatur Falcidia& Trebellianica. reten ohn acam non Falcidiæ appellatione etiam Trebelliꝛnicacntit atan eau lonen 12 Hæres grauatus reſtituere, an per ſabtrakinmntt Nt. d er deh 4 rã poßt inducere Trebellianicam,/ſicujdiit R an. g e. 19 dd 24 Diſpoſitio generalis omnes caſas incluliusianſ E aſe yn lacob ior ſit ratio in vno, quam in alio& un i 4 eange— 1ea,Dyn 16 Præcedentia magis influiit in ſequétu, qumen an poni Sipn ello. Pran
17 Haeres s confectione inuentarij, an debes ciun commiſſarios, ſicut ex legatariodeiſ gonc Trebe. amittat.
1

äueid e h . 9
dhedm— däu
us d.conſing ditionereſoli eiicn videtur inſ wiw b tum,& iac de dam primon räen enus deuenel adſf dationem ad“ esmenſespra
1 Sfe 1 osn ſ facia proh id un
„
led reſeruari aodi- „ propteré IAan elatum.
SVMMIHTI
cebellisnicam non; 1Kien, confeclum conti ann Acidia,& Trebelli u hn ſet Falcidis ceſt Kehal reprobatur diſtſ axieu Trebellia, xtenſio, an admittt mun eſt pœnalit& q a ruß viuatuuam materii aatyn eſt priuationem as lut riuation panaſiſ a arin aiure exprinaui al exin ſ ſancimuiig neaain loquens defalcd tuni Trebellia.C nu n ꝛex in h ſtvenono S n fuc boquendeſae mi tam qevnuueral ace 16.. nanezera ſuo 8 ci ſolumlegitdſ ⸗ fam o dort⸗ tenentes cc an
„*
A tur ex qulbush 2a kh nem demonßtratt
eres crca inuerta* 7 non felter deſt— truuturkaliut A 9
Falcidic yprluuus an
AEi 19 3p— Hærei grauctui 3 7 voſtinauer. 1 Cn,
ſiti geimulj us dor ſtrauoln d tia mag5 G
practſen„ion tan 9
Heruti ceſſcx 3 onm ſari 1r 9 rehel aunii V
bFCISIOEXIL. VII.
1 Repetitio eorum, quæ dicuntur in eo, ad quod ad- ditio fit, eenſetur ctiam facta in eo, quod additum eſt.
Lex noua etiam correctoria diſponens in vno ex equi paratus à lege antiqua,exte uditur ad al erum.
z0 Extenſto etiam in correctorijs aumtttitur,vbi per ex- tenſionem reducimur ad ius antiquum.
Inuentarij confectio cur introducta.
Inuentarium caput est redaitionus rationis, aumero
coaem.
Heres rogatus reſtituere, inuentarium facere teneri ſieicommiſſario, ut reſtituere tenerur,& ſecun- qum formam traaitam in l. fin. C. de iurt deuberan- dinum. eodem.
4 Hereditas tanquam quid vniuerſale,& inqrporale occultari, aut minui non poſſe, quomodo intelliga- tur.
3 Frebellianica contra voluntatem teſtatoris detrahi- tur,& ideò in concurſu duarum cauſarum illaat⸗ tenditur, per quam minuitur faleidia.
45 Diſtinctiones, quæ in hac quæſtione à nonnullu Do-
ctoribus affe untur, improbantur.
36 Heres ſuus ſicut extraneus rogatus reſtituere, amit-
tit Trebellianicam ob inuentarium non confectum.
¹9
22
DECISIO CXLVII.
An pernon confectionem inuentarij hæres amittat Trebellianicam.
—
he 5
4 Gitur in Senatu proceſ ſus, in quo quæricur, an
—
G hæres grauatus fidei⸗ O) commiſſo vniuerſali, ſi Siauentarium non fece⸗ Drit, amittat Trebellia- — nicam, ſicut amittit Fal⸗ cidiam?& cum mihi iniunctum funiſet, vt ſcriberem, quęnam verior,& receptior ſen- tentia eſſet, ſubſtiti exiſtimans ſuperfluum eſſe, in ea ſcribere, cum plenè eam tractaue⸗ rint conſummatiſsimi lureconſulti domini Aymo Craueta conſ. 7.& Rolland. à Valle conſ. 27. Verùm quia poſt eos aliqui no- uiſsime in hac quæſtione ſcripſerunt, variè etiam ſentientes, non ab re putaui ſumma- tim Doctorum opiniones,& fundamen- tarecitare, vt dignoſci poſsit, quæ opinio verior ſit,& à denatu recepta. Ieſu Chri- ſti itaque(à quo omnis veritas patet) au- xilio inuocato. Accipio primò partem ne- etiuam, ſcilicet † Trebellianicam non a⸗ mittere haredem ob non confectionem in⸗ uentarij, quam tenuerunt Roffre. Iacob. de Auis. Oldrad. Ioan. Andre. Rayn. lacob.
de Rretin. Franciſc. de Thoma. Riza. Dyn. loan deputhe. Angel. de Gambelio. Fran- eiſ. de Ramponi. Signor. de Homod. Bar⸗ tolus, Bald. Vincentius„Paul. de Caſtro. ngel Alexand. Corne. Petrus Ferr. Caſ-
267 ſiod. Anan. Bolog. laſon. Calca. Modern. in tractatu de inuentario. Sayſſel. Rubeus
Paris. Ruin. Socin. Iun. Crauet. in locis domino Rolland. à Valle citatis d. conſ.:7. num. 26. quos gratia breuitatis non refero, quibus addo Bened.de Landin. in additio. ad Bartol. in conſil. 2. Ancha. relatum per Ananiam, conſ. 61. Fulgo. inl. fin. 9. licen- tia. C. de iure deliber. Richard. Malumb. quem citat Cyn. in authen. ſed cum teſta⸗ tor, Guliel. Bened. in repetit. c. Raynutius. § mortuo, el primo, numer. 402. Bertrachi. m verbo, Inuentarium qualiter, num. 5.& in 6. hæres inuentarium, numer. 39, Calder. conſ.y9. Benedictus de Plombi. conſilio 62. numer. 18. inter conſilia vltim. volunt. cui conſilio ie ſubſcripſerunt Fulgo. Chri⸗ ſti. Caſtel. Paul. Arſonius, Benedictus Ca-
pra conſilio 7. Auffre.in addit. ad Cap. To-
1oOſ. 314. Natta conſ. 220. num. z.& conſilio 323. numer. 1. Turzanus opinione 19. Be⸗ rôus conſ.. num. 47.& ſequent. vbi pro hac opinone ponderat text. in cap. Rainal- dus de teſtamen.& conſ. õ3. numer. 77.& conſ. 138. numer. ę.& ſequent. volum. 2. Et ſuprà ſcripti Doctor. infra ſcriptis funda- mentis mouentur. Primò, quia iura anti- qua, quo ad Trebellianicam non reperiun- tur mutata, nec correcta, quemadmodum in Falcidia, vt in authent. ſed cum teſtator. C adl. Falcidiam: quod ſi non reperiuntur immutata: ergo ſtare non prohibentur. 1. ſancimus. C. de teſtament. correctio enim induci, niſi expreſsè non debet. I. præcipi⸗ mus. C. de appellatio. I Nec obſtat, quod Falcidia,& Trebellianica æquiparentur, & vbi ceſſat Falcidia, ceſſet etiam Trebel⸗ lianica l. Marcellus. ff. ad Senatuſconſult. Trebellian. ideò lex loquens de Falcidia extendi debeat ad Trebellianicam propter æquiparatfonem, I. ſi quis ſeruo perſuaſe- rit. C. de furtis, quia reſpondetur in corre- ciorijs extenſionem non admitti etiam ex maioritate rationis, iuxta nota. in authent. quas actiones. C. de ſacroſanct. eccleſ. in I. tam is.§. I. ff. de donatio. cauſa mort. in l. ſiverò.§. de viro. ff. ſolut. matrimo.& hoe fundamento vtitur Bart. qui hanc partem tuetur in d. l. Marcellus, colum. 3. num. 8. ff. ad Trebellia.& in d. authen. ſed cum teſta⸗ tor, col. penult. num. 1z.& ad textum in d. l. Marcellus. reſpondet, quod quando Falci- dia ceſſat iudicio teſtatoris, tũc ceſſat& Tre- bellian:ca,& ratio eſt, licet Bar. non dicat, quia tunc eadem eſt potentia cauſæ efficien tis, id eſt, teſtatoris in vna, ſicut in alia, ſed vbi extrinſecus,& non ex ipſo teſtamento IY 3 pro-

8 ENATVS PEDEMONTANI D ghgo⸗
prohibetur Falcidia, puta propter negli⸗ entiam non confecti inuentarij, tunc licet prohibeatur Falcidia, non tamen prohibe⸗ tur Trebellianica, quoniam talis prohibitio non eſt hominis, ſed legis, at lex hoc non dicit, ergo nec nos dicere debemus, l. ſi ſer⸗ uum. 9. non dixit prætor. ff. de acquir. hæ⸗ redita.& hoc fundamentum augetur, quia dato quod extenſio facienda eſſet in cor- rectorijs ex identitate, aut maioritate ra- tionis, attamen in caſu noſtro extenſio ad- mitti non debet, quoniam dicta authent. ſed cum teſtator, priuans hæredem Falci- dia, ſi inuentarium non confecerit eſt pœ- nalis,& correctoria ſimul, quando verõ lex eſt pœnalis,& correctoria ſimul, tunc ex- 3 tenlio nonfadmittitar, prout admitteretur, ſieſſet aut pœnalis tantum, aut correctoria tantum ſecundum Anton. de Butrio in c. fin, in prima fallentia de conſuetud. quem in terminis noſtris refert& ſequitur Ruin. conſ.jlz · num. 16. volum.z2. vbi per hane ra- tionem ſequitur iſtam opinionem, addens præterea, quod lex priuat hæredem Falci⸗ dia, quia præſumit eum tantum de bonis hęreditarijs ſubtraxiſſe, quantum valet Fal⸗ cidia, ſed lex procedens per præſumptio- nem non extenditur etiam in caſibus, in quibus ali 38 extenderetur, ſecundum Abb. in c.ſin. de ſponſali. ideò d. authen. ſed cum teſtator, loquens de Falcidia, cum pręſum- ptiue procedat, extendi non debet ad Tre⸗ bellianicam.
Secundò, pro hac parte dicitur expreſ⸗ ſum in iure non reperiri, quod hæres non conficiens inuentarium amittat Trebellia- nicam, ita dicit Bal. in d. conſ. 99.fuper primo quæſito lib. 4. quo fit, vt cum nulla lex hoc dicat, nec nos dicere debeamus, vul-
4 gata l. de precio. ff. de public. actio. quo, niam in materia priuatiua, quod expreſsè cautum lege non eſt, priuationem non in- ducit, dictum eſt Baldi, in authen. ex teſta- mento. col. penul. num. verſic.modo iuxta prædicta quæro. C. de ſecund. nuptijs, per tex.in authen.de non eligendo ſecund. nu- bend. in 6õ.cum igitur, ibi nec quælibet eſt lex, tale quid dicens, quem textum notabi⸗ lèm dicit Alexan. conſ. 92, colu. 4. num.. vol.6.conſ.lo3.col.penult.num.15. volum. 1. ac conſ. 212. col.I. num. 4. volum. 6. Nam pœna priuationis ſimpliciter imponenda non eſt, niſi à iure exprimatur, gloſſ. in c. fin. in verbo, Ex vi, prope fin. de iure pa- trona. vbi Abb. col. fi. inquit, pœnam, quæ à iure imponitur extendi per identitatem rationis non debere, cui alia ſumilis eſt in
E enonen, cum vos, in gloſa.i rldl funa in gloſa. in fine, extra flbelli bac
edir 1. de 410( 7⸗ us, de vita& honeſta. cleric, latg** 1Tei ecdlarte dũ po⸗
. ¹ li? al⸗ l lebel Ecete in verbo,, or runia
q. de reuoa Goll
quell.in repetitio. l. ſi vnquam uertatur. num. 249.& duob. ſe
donatio.& hac ratione motus hanc T Gl abſauelu tenet prudentiſsimus D. Rol bnen rsgere enus t hxtes
land. a Väll glhe
in conſ. 27. numer. 14. vbih—— 83 an. getel-) 9 rum Lopinionen mic 2. im le deraeu 4,
t 1. la Lnca mag S juam, magis pam b dällall* lunumin hæredl mmunem tet am A.
deſerinnte duln nctam lusddet; eu mtan m umnperlubtra iunt, quæ ponit gloſ. in Summa A no' en kll, crt Trebel
quæſtio. 8. circa finem, quami den du erum 1an ſe l hanc
refert in conſ. 103. nur dem Aler ualie noncllebe
3 2 m. 15. ib.J. dicena n eial⸗. tum Dodiimus
crimen inducere depoſitionem, ul nen ſn ſpecialiter à canone ſit expreſſum,quans dconeeꝰ n4 ſisn⸗ tionem ad terminos Priuationis benefas Leumadten C,quo ind.9. 4 1 dlecto, habetur, v
inuentarij adducit Alex. in!. ſcimus, ſellc Gi ſTari principium. C. de iure deliberandi den rlegatoi b ſdeicommiſſarios pœnam ſcilicet priuationis benekkjtne ttere S8 Vocari pet haredem tarij non debere intelligi impoſttan ê uum colet ntem, lümetuit nor vbi lex hoc exprimit.d.§. cum igitun l ſal n ed etam non lucrar then. de non eligen. ſecund, nuden a au ergonnr dät ſdeicommillario Pœna priuationis imponenda lalr beendhh tutdevniuerfalibu eſt, niſi cautum expreſsè à ture repenan:I m ile beretemminndiun ergo ſequitur, quòd hares nonſi pritm tnptie,e ecquitun qodlihær dus Trebellianica ob inuentariomnöca num 1e nodo confecert, a fectum, cum nullibi in iure hec expteli irladnon oddeicommiſariod cautum reperiatur. 1 luart 12 Mianica. Oon ad h⸗ Neque obltat t text. in§. ſancimusigim netu reclcem äleum.A in auchen. de hæred.& Falcid, quem m til Narcen qpodetamſtenus) te hanc quæſtionem decidere,& prohm tifceicend Numeinnincomat dicit Bal. in d. aurhen. ſed cum teſtam, nuemaim menronſequitu:E adl. Falcid. dicens, ſe mirari illumttexum uuentarum u confgcedit aut fecen nemine ponderatum fuiſſe,& cuimit ſteiconman mennonckan. ſponderi poſſe dicit Angel. Aretininſm inefcimm Ig lanie quonia dir traneis, inſtitut. de hæred, qualit. di dlore,:9 merjac pis euten rent. quia ad eum textum reſpondeniv iſ cium, èm, ſen Kbeſ vbu xand.& Iaſo. in d. l. Marcellus, vict däum aut e elandan k. dan quod dum Imperator dicit, ſe velle euti actamge ſdetlma lede dere, quoniam hæredes per fubtracionm Teihiladg, enulh naztsrar rerum inducere tentant Falcidiam, bta Iſigralcdd locus ei non eſſet: intentio ipſius fuii anconm ſtpuonnrerig uidere tantummodo circa Falcidum, i enono enaedennte ex eo apparet, quod de Falcidia unum quige un nmlhdehar mentionem facit, non aurem de Tncbeli W ihdumin vn nica, quod ſi de Trebellianica idem nn
rnulfficniphs n nulſſcun plus quan
ue luiſſet ſtatuere, quod de Falcidiſtut nr an annten vtique de Trebellianica idem cenſulſt Priden ileic loquutus fuiſſet, ſicut de Falcidueti- 8 lanre morſe dientiam, de decimis,& argu..vnta i9 legato m dat ſin autem ad deſicientis, infine. C. cecadu tceommilgn tollend.& quod lex non dicit, nec nos t d de Wiuerſalld cere debemus d. l. de precio de publicaſt nt one fideico rem actio. c. 2. 9. ſed neque illud, de ium welcom,herec lat. prælat. c. quod ſi dormierit 31. quaſia ſnonltratur,, 1.& id facilè ſuaderi poteſt, quia rto ſenda menſt, in textu poſita conuenit tantum Falciinn ngerm, F G 1 du. pan h& Hd a vüteg

loszaal
Ulla ers,A
wlatmdd denn Llta&—
3 ahadc mnfei epetid,) lle
Pium C dein 3 b chocexprmi— n denon eligen r ellgen, 2 4n Priuationis ¹ lcautume Su equttur, quod en tebellianica ol 1an n, cum nullil aan mreperiatur. ue obſtat ttex aäk hen. dehæred. dn c quæſtionem Ina Bal. in d. authé it, ar alcid. dicens, ſ Miib ne ponderatul u3, 9 leripoſſe dieit-AM” s, inſtitut. deſ r2 ,3 uiaad eumtei mun & laſo. in d rü dum Imperat es tif quoniam har Se
N
induceretent? rlg s
1 O
einoneſſet:ſ e oſe etantummod Sa apparet, qug 4 onem facit, alel quod ſi de T Alu⸗ ſtatuere, qu Ke ede Trebellig 22 der.
— 1 tusfuiſſet, ich ll
bECISIO CXLVII 268
zon autẽ Trebellianicæ: non enim dici po- teſt hæredem grauatum per ſubtractionem rerum hæreditariarum facere poſſe, vt in-
qucatur Trebellianica, quemadmodũ po-⸗
teſt per ſubtractionem rerum inducere Fal⸗ cidiam, quoniam Trebellianicam ſemper detrahit hæres grauatus, etiam abſque ſub- taactione rerum, ideò cum certus ſit hæres de Trebellianica,& eam ſe detracturum, etiamſiquid minimum tantum in hæredi- tate ellet, dici non poteſt, eum per ſubtra- ionem rerum tentare inducere Trebel-⸗ lanicam, cui alias Iocus non eſſet,& hanc reſponſionem ſentit etiam Doctiſsimus
Crauet. d. coonſ.17.
Nonetiam aduerſatur, quod in d.§. ſan- cimus, in verſic. illo adiecto, habetur, vbi text. dicit, legatarios& fideicommiſſarios cſtari debere,& conuocari per hæredem inuentarium conficientem, ſi metuit non damnificari ſolum, ſed etiam non lucrari, dum text. erxgo mandat fideicommiſſarios citari debere, intelligitur de vniuerſalibus: quia eorum magis intereſt.. nam ita diuus. ff. de adoptio. ergo ſequitur, quod ſihæres inuentarium nullomodo-confecerit, aut
fecerit, ſed non citato fideicommiſſario de- beat priuari Trebellianica. Quia ad hæc reſpondetur, vt per eoſdem Alexan.& Iaſ. in d. I. Marcellus, quod etiamſi textus ille velit fideicommiſſarium citari in confectio- ne inuentarij: attamen non ſequitur: Ergo flinuentarium non confecerit, aut fecerit, deicommiſiario tamen non eitato, perdet beneficium Trebellianicæ, quoniam etiam ereditores,& legatarij ad pias cauſas de- bent citari,& tamen aduerſus eos hæres Falcidiam, aut Trebellianicam non detra- hit, ita etiam reſpondet Imo. in I.l. 9. nacau⸗ tem ſtipulatio, col. penul. ff. icui plus quàm perleg. Falcidiam.
Nec in contrarium f pugnare videturtex. in9. ſiverò non fecerit, in d. auth. de hæred. & Falcid. qui pro affirmatiua opinione ad⸗ ducitur, dum inquit, quod ſi hæres inuen- tarium non fecerit Faleidiam non retine⸗
bit, ſed complebit legatarios,& fideicom⸗
miſſarios licet puræ ſubſtantiæ morientis uanſcendat menſuram legatorum datio: dumenimtex. nominat fideicommiſſarios, Vült pariter intelligere de vniuerſalibus, cumetiam veniant appellatione fideicom⸗ miſtriorum. Inſtit. de fideicom.hæred. cum milbus, idc ex eo demonſtratur, quòd bi in ſine dicitur, tranſcendat menſuram
Latorum datio, non repetens,& fidei-
comaiſſorum, quia hæxes vltra vires hære-
ditarias non tenetur, I. hæres ab eG. ff. ad
Trebellia. ergo datur intell gi, quod textus ſuprã dum dixit,& fideicommiſſarios, de- beat intelligi de vniuerſalibus,&ſic quod ſſ
hæeres inuentarium non fecerit, integram hæreditatem reſtituere teneatur, nulla re- tenta quarta Trebellianica,& hoc eſt, quod ibi vult textus, dum inquit, ſed complebit legatarios,& fideicommiſſarios. Quia ad eum textum reſponderi poteſt, quod loquitur de fideicommiſſarijs, intelligi de⸗ bet de particularibus, non autem de vniuer ſalibus, quia vult hæredem non conficien⸗ tem inuentarium teneri complere de ſuo proprio, ſi vires hæreditatis non ſufficſanit
ergo vult intelligere de particulari fideicõ-
d dum
miſſario, cum clarum ſit, quod in deicom-
miſſo vniuerſali ſemper vires hæreditarias ſufficiunt, ex quo hæres reſtituit ſolum .— 4‿☛ 1 2 quod in hæreditate eſt, neq; vltra vires hæ- reditarias tenetur d. l, ſihæres ab eo. ff. ad Trebell.& licet in fine poſtea non repetat, 3. 7— 2 & fideicommiſſorũ, attamen ex quo in prę⸗ cedentibus de particularibus fideicommii- ſis loquutus fuerat, intelligi ea pars debet ſecundum præcedentia l.ſi ſeruus plurium. §. fin. ff.de lega.1. cum ſimilibus.& hanc in⸗ terpretationem conatur defendere Ferdin. Vaſquius Hiſp. lib.x.de teſtam. poteſt.§. 8. 8... 2 num. 14. verſicu. ſed certe illa iura, poſt hæc ſcripta viſus. „ AX.. 2. Tertiò, pro hac ſententia adducitur,
7 † quod hares cohæredi ſuo inuentarium
facete non tenetur, ſed ſolum legatarijs,& creditoribus, ſideicommiſſarius auitem vn uerſalis dicitur hæres, l. ſi filius.§.. ff. quod cum eo. Bar. in l. 1. 5. deillo, perillumtex- tum. ff. ad Trebellia, ergo ei hæres graua- tus inuentarium facere non tenetur, at ſi non tenetur, abſurdum eſt dicere, quod ſi non fecerit, ideò priuetur Trebelltanica ita Ioan. Andre. qui per huiuſmodi ratio- nem hanc partem tenet, in additio. Specul, in 9.dicto, verſic. dicamus ergo, in additio, incipien. De Trebellianica, in titulo de In- ſtrum. editio. quem per eandem rationem ſequitur Paul. de Caſtro eonſ. 77. colum,⁊. num. z. lib.2.
Contrariam opinionem, videlicet, thæ- redem non facientem inuentarium amit- tere Trebelllanicam„tenuerunt,& ſequu- ti ſunt Oldrad. Cynus, Guliel. Rayne. Petr, Iacob. de Aretio. Richard. Malumb. Pranc. Tigri. Bar. Bal. Alberi. Salyce. Fulg. Alber- tus Galeo. Cuma. Imo. Florian. Paul. de Ca- ſtro. Corne. Capell. T'olloſ. Matheſ. Corſe, Barba. Guid, Papæ. Ang. Aret. Socin. De-
1I 4 ci, Ber⸗

—
ehj Bertrandus, Curtius lunior, Pariſius, Socinus lunior, Ruinus Crot. quos om⸗ nes citat D. Rollandus à Valle in d. conſil. 27. num. 3. quibus addo Roffred. in authe. ſimiliter. C. ad leg. Falc. relatum per Bened. Landri. in addit. ad Bar. in d. conſ.⁊.& eun⸗ dem Roffredum in libellis ſuis in titul. de Senatuſconſ. Trebell. quem citat Bar. conſ. 51. num. z.& conſ. 234 · num. 1. vbi etiam re- fert, hanc opinionem tenuiſſe Goffred. in libellis ſuis, de leg.& Senatuſcon. Dynum, & Iacob. de Belui. in authen. de hæred.& Falcid.§. ſi verò abſunt, citatos pariter ab eodem Bar. in authe. de eccleſ. titu.. ſi au- tem hæres. num. z. adducens Speculatorem ita etiam tenere, quos omnes refert& ſe⸗ quitur Benedict Capra in ſuis regulis,& tractat.concluſio. 1io. num. 19.& 20. quam opinionem etiam tenuit Anton. de Roſſel⸗ lis. in ſubſcriptione ad conſil. Paul. de Ca- ſtro, 4 45. quem refert D. Crauet. conſ. 219. num. G6. dicens, hanc eſſe communem, licet ipſe teneat negatiuam eſſe veriorem. addo & Petrum de Bella pertica in authen. ſed cum teſtator, relatum per Vaſquium loco proximeè citato, laſ. in. fin.§. fin. numer. ⁊. C. de iure delib. Gratum reſpon. ⁷. num. 28. ub. I. reſponſo. 2. num. 18.& reſponſ. 160. col. I.& 2. vol. z. Roman. in authen. ſimili- ter. C. ad l. Falci.& conſ.276. col. fin. Alciat. reſponſ. 264. PDaulum de monte Pico rela- tum per Grat. d. reſponſ. 160. Beroum in repet. c. Raynut. num. s. Moder. Pariſ. in additio. ad Alex. conſ.⸗7. 1b, 4. Socin. lun. conſ. 132. num.z. volum. I. Cagnol. in repet. 1. Papinianus. Ö. meminiſſe. num 18. ff. de in⸗ offic.teſta. Bello. conſ. 67. num. 4. lacobum Concenatium lib. 3. quæſt. c. 1I. Didacum in c. Raynutius. ô.ij. nu. io. de teſta. Viuium in ſuis commun. opinio. in verbo, Hæres extraneus. num. 4. lo. Bapt. Villalobos in lib. commun. opin. in verbo, Hæres. nu. 12. & in verbo, Inuentarium. num. 93. Leonar. de Baiolis Patauin. inter conſ. vlti. volum. conſ.87. num. 22. Ferdinandum Vaſquium lſb. I. de teſta. poteſt.§.8. num. 14. vbi dicit vtranque opinionem communem. huius etiam ſententiæ fuit Sayſſel. in d.l. Marcel- lus, in fin. cun: defenſio per eum adducta pro contraria opinione tollatur ex addu- ctis infra. num. 20. ſed hanc veriorem eſſe dicit Scip. Trig.in addit. ad Corn. in d. auth. ſed cum teſtator, num. 20. dicens, hanc eſſe communem,& eam tenuiſſe Rimin. Claud. Purpur. Cagnol.& Mantuan. Rub. in d. conſ.43. num.. licet in liberis primi gradus teneat partem negatiuam. Et hanc opinio-
§8 ENATVS P E D EMO NTANI nem comprobant infra ſeriptis torbu
primo extext. in 9. ſancimusigitur. then. de hæred.& Falcidia, tvbi l tor præcipit, per hæredes inuentarinin ri, quod ſi non fecerint, præſumuntu
lignari,& ſubtrahere ſiue occultare na
reditarias, qui textus procedit tam in Iu“ 1As
bellianica, quàm Falcidia: quoniam nt illa in textu polita, ſiue Præſumptio Gc lee cul tationis,& ſubtractionis rerum hæredi riarum, ita reſpicit ſideicommiſſumyuin ſale,& in eo procedit, ſicut in ſingului enim video cur non ita hæres poſitmi gnari occultando,& ſubtrahendonsha reditarias circa fideicommiſſum vniueti le, quemadmodum& circa particularan licta, cum ergo illa ratio ſiue pralumai ita militet in FPrebellianica, ſicut& in hi cidia,& ita in fideicõmi ſſo vniuerſiliſan in particulari: ergo idem ius in viroqlea ſu ſtatui debet. I. illud. ff. ad l. Aaulila Titio, cum ſimil bus. ff. de fur. qpttn quemadmodum haæres priuatur Hlala ſi inuentarium non fecerit, eo quamio gnatus præſumitur circa res hæreditnas ita hæres rogatus eadem de cauſa prun
debet Trebelllanica. 8
4 1 ¹
Juod t textt good hlenn
däeFaccdat’3 Luraxatmentl29
Pgde Tiebellben
Wppera oli i aunrtextum E n capere noſe umm proſltebis. afacidix etiamern matur, Nzo irnu. acd.«Flcidiate
anin illo ſextu e
& hanc ravionem:cdlunican, dicli
ducunt plures ex prædictis Dodonbuus audnno. à Mlex be nominatim Oldrad. d. conſ. 34. num 15 treuim abuitot i
quæ confirmatur argumento eorum qu labellunicz Aeig ſcribit Pari. in d. I. fin. in§. licentia, nunas raxtinquu Pulęn
& 4.C. de iure delib. vbiait, quod ſilen lanius lunor m
doloſe verſetur negando rem aliqumſiiſilodappellnoni
ſe in hæreditate, tunc quia maligmmch tiamcompieleneg inquit Bartolus priuarur& Falcds po reingur noh Trebellianica: pro hoc adducit intnas lod arem ſhad ch ra iura textum in l. Paulus reſponait dal noſtrs felert) Trebellianic.& in præallegato§.ſäncns igitur. in authen. de hæredit.& Fache præſupponit ergo Bart. illum textuma cedere non modo in Falcidia, ſedetumit Trebellianica, vt hæres ob inuenuriin non confectum prohibeatur, nontmns detrahere Falcidiam de fideicommibit ticularibus, verùm etiam prolbeumdh ducere Trebellianicam de fideiconmih
dci, qſoc 9,2 ſam appellatione 9. aam Trebellimn 9 erntenenäame, dam vilemun
17. K in corpon 9
ralzj cun n dipoltKaphaell,
f date,G mautly
nloquatut cum ahabuert quo voluilet facil timeret quia 7 dendenxred. kalcidiæ genet carwamſub n. u Trebelliani main d. authe rcalo noſtro F Nehendere eti lodern. Pariſi in conl. 67 lib elbis, Palcidia, ttanquam(no aj. numer.z §4. numer.1o. ridie Trebelliat eltcommunisc „1 Macelluaoin Na quem inte A allbrälte üige& Cum. Voss, que! lie oompreher ddenshanco ncuam comm temosin au wiltenC, ad!. le ſumantar 4
d haunnhin Fabiii 8 aelur hn dern enenäun mwen eenneegs delt, quab ten ed de lrebelan iura ehend 18 hanc ntior drum 3 2 Specul 3 8 heuit Heompen Heverle ſed ompen lilocuteri 4 4 Mctlop. Cascaußs nit epnmiſ
8 ſec etiam elet, non ſellnica,
vniuerſali.& Bartolum in d.5 liceniienm muniter ſequuntur Doctores tbigeui⸗ teſtantur Caſtren. Rlex.& laſ. intntand ta. idem etiam dicit ipſe Bar.inliſ iüñ ff. de his, quib. vt indig. in l. Paulust hin dit, Sinl. beneficio.fff adl. Falcidamqmn refert& ſequitur Roma. conſ. Voc verſic. quoad decimum Sgc. Bellonubo 30. num. 6.& communem eſſe opim ene atteſtatur Gratus reſponſo. 7. num ll itaque ſi hæres priuatur Trebellunde

an Oe Ir ira Xtexrid 2 4 8 . harc dman.
p
9
— dida les nu 9 1 ari lldte, at, dral an* Aueo
KGel-
8 n
la J SNOc p nteruprit J.nn
dni,& lud= di Alineoni, Aäedn
n
m video arſect
:
t
d
1—(5* lubrr ntarias citca 1enn quemadmod— a, cum ergo e ti nlli tet in Tre a. anical a,& tta inſic nlde articularten demäu
latui debet.Ed,, 4lI
1
DpEGCISIO GXLVII. 1 43 quia res aliquas doloſè omiſerit, quas in
nuentario non deſcripſerit, multo ergo d magis priuari debebit, ſtinuentarium dm- nino non confecerit, cum inuentarium
a ctiam fuerit inuentum, Vt habeatur noti⸗
tia& veritas rerum hæreditariarum; vt in- *
fa num. ꝛ2. probatur: ergo patet ſecundum
Bartolum,& alios ſupra relatos, textum ino⸗lancimus, locum etiam habere in hæ⸗- rede grauato, quoad Trebellianicam„per rationem iplius textus, quia præſumitur malignatus.
Neque obſtant, quæ contraeum textum in ·ſancimus, ex aduerſo adducuntur,& primo, quod is textus non de Trebellia⸗ nica, ſed de Falcidia tantum loquatur, cum
deea duntaxat mentionem habuerit, quod
ſridem de Trebellianica voluiſſet facilè fuiſſet Imperatori id exprimere: quia re- ſpondetur, textum in authen. de hæred.& Faleidia, capere nomen Falcidiæ genera⸗
Im ſie p. 4 do, cum limis ch ceg liter etiam pro Trebellianica: nam ſub f no⸗ madmodum s8 pu mine Falcidiæ etiam quarta Prebellianica
zuentanum t caeceu atus præſumi iran hæres rogatl as lemé- det Trebelliat a Xhnr cdunt plures ex 2 dul ninatim Old t 2. cn econfirmatuſ amenn bit bari. ind& ugr 4C. de iute d' ε buui loſe verſeturn xdom n hæreditate, x. quin wit Bartolus rm ebellianica: woeait Iratextumin auluf bellianic.&2 adte ur. in authet ⁴. han9 Krt.h
continetur, Azo in Summa in d. authen. de hæred.& Falcidia,& in caſu noſtro Fal- cidiamin illo textu comprehendere etiam Trebellianicam, dicunt Modern. Pariſien. in additio. ad Alexand. in conſ. 67. lib. 4. lex enim abutitur illis verbis, Falcidia,& Trebellianica,& ea capit tanquam ſmoni- ma, vt inquit Fulgo. conſil. 25. numer. 3.& Curtius lunior in conſ. 54. numer. 10. Et quod appellatione Falcidiæ Trebellianica etiam comprehendatur, eſt communis opi- nio, vt inquit Imola in d. l. Macellus. in 9. quod aurem. ff. ad Trebellia. quem inter- minis noſtris refert,& ſequitur Corneus d. conſ. 303. colum. 5. litera I. lib. j.& litera G. vbi poſt Raphaelem, Fulgo.& Cuma- num, dicit, quod§. hinc nobis, vſque in finem, appellatione Falcidiæ comprehen⸗ dit etiam Trebellianicam: addens hanc opi⸗ nionem tenendam eſſe, tanquam commu- nem. Nam videmus, quod textus in auth. ſed inea re,& in authen. ſimiliter. C. ad leg. Falcid.& in corpore dsſunadanur 10⸗ quuntur tantummodo in Falcidia,& ta- men locum etiam habent,& extenduntur sd Trebellianicam,& ratio eſt, quia Falci⸗ die nomen generale eſt, Trebellianicam domprehendens, ita per hanc rationem pradicta iura exiendi dicit Specula. in ti- tulo de lnſtrumen. editio. in õ.compendio- enumer.33. verſic. ſed eum deductio Falci-
ix&c. vbi loquitur in fideicommiſſo re- oadpias cauſas, vt in eo ceſſet, nonmo-
o Falcidia, ſed etiam Trebellianica, per
269 textum, quem adducit in authen, de non eligen. ſecund. nuben.§. ſi autem bæres, ibi, omni Falcidia vacante, qui textus o pti⸗ mè probat, Falcidiæ nomen generale eſſe & ita ibi iudicatum fuiſſe, dicit Speculator, accommuniter Docto. tenent in d. authen. ſimiliter. C. ad leg. Falcidiam,& inl. ſi quis ad declinandam. C. de epiſcop.& clericis: hancq; opinionem de iure veram,& J com- muni obſeruantia approbatam, dicit Alex. conſ.z. numer. 33.& ibi Modern. Pariſien. lib. 3. vbi plures alij referuntur. In propo- ſito autem noſtro, quod textus in dicto 9. ſancimus, intelligatur etiam in Trebellia⸗ nica, licet de Falcidia tantum loquatur, ex eo demonſtratur, quod licet Rubrica ſit ſo- lum intitulata, de hæred.& Falcidia, atta⸗ men in nigro pluribus in locis fit etiam mentio de fideicommiſsis vniuerſalibus, de quibus non Falcidia detrahitur, ſed Trebellianica, quo fit, vt multoties nigrum ſit generalius Rubro. iuxta gloſſin authen de inceſtis nuptijs, cum alijs, de quibus per Doctores in. I. ff. ſi certum petatur. S ica in terminis conliderat Curtius d, conſ. 544 num. Io-⸗.
Nec mouet 8 conſideratio, quæ ſit eirca illa verba in textu poſita, ibi, vt non per ea, quæ fortè ſurripiunt, aut malignantur inducerętenent Falcidiam, cum viique, ſi nihil malignati eſſent, fortè non compete- ret, quæ verba ſecundum eos aperte in- nuunt, textum illum loqui de Falcidia tan- tum, cum illa verba ad Trebellianicam ad⸗ aptari non poſsint, neque illi conueniant, quia non poteſt hæres facere, vt per ſub- tractionem rerum locus ſit Trebellianicæ, vbialias nõ eſſet, cum Trebellianicam ſem⸗ per detrahat hæres grauatus, etiam abſque ſubtractione rerum, ſiue ampla ſit hæredi⸗ tas, ſiue parua, non ſic in Falcidia, cui 10- cus tantum eſt, cum teſtator dodrantem legando exceſsit. Itaque cum certus ſit ha res de Trebellianica in omni caſu, præſum- ptio non eſt contra eum, vt per ſubtractio- nem rerum inducere tentet Trebelliani- cam, quæ alias ſi malignatus non eſſer, forie non competeret,& ſic cum verba legis non conueniant hæredi grauato: er⸗ go nec eius diſpoſitio, ¹. 4.§. toties. ff. de damno infect. Nam ad hæc reſpondetur, uòd imò illa verba etiam conueniunt, & adaptantur Trebellianicæ, ſicut& Fal⸗ cidiæ,& hæres grauatus ita poteſt per ſub- tractionem rerum inducere Trebelliani- cam, quæ alias non competeret, ſicur Falci- diam, vt pluribus modis exemplificat Cor. d. conſs

SENATVS PEDEMONTANI
d. conſ.ʒ03.colum.Ü7.litera 8. lib. poſt Ro⸗ manum, quemrefert inauthen. ſimiliter& ante ees Oldrad. conſ. 334. Incipien. ſatis credo conſonum, in principio. Nam pone quod hæres grauatus ſit reſtituere ſub ali⸗ qua conditione, vt plurimum fit, vel poſt certum tempus, tunc fructus pendente con ditione, vel tempore percepti imputantur in Trebellianicam. l. iubemus. C. ad Tre- pellia. l. in fideicommiſſaria. ff.eodem tit.& ſic ceſſat Trebellianica propter fructus per- ceptos. Nonne hoc caſu poterit hæres ma- lignari circa res hæreditarias, vtputa inci⸗ dendo,& ſubuertendo res fructiferas,& hoc modo malignando circa res inducere Trebellianicam, quæ fortè ſi malignatus non eſſet non competeret? Similiter pone, quod hæres in parte inſtitutus, rogatus ſit eam partemreſtituere,& eià teſtatore prę- legata fuerit pecunia, aut ſuppellex, quæ facilè ſurripi, aut occultari poſſunt, illud prælegatum non venit pro parte cohære⸗ dis reſtituendum fideicommiſſario, ſed tan- tum in reſtitutione venit, quod hæres gra- uatus à ſemetipſo percepit,& relictum ſibi eſt, d.l. in fideicommiſſaria. 9. fin. ff. ad Vre- bellia.& tamen illud, quod à cohærede ac- cipit imputat in Trebellianicam, cum ita⸗ que ea, quæ ſibi prælegata ſunt, faciant ceſ⸗ ſare Trebellianicam, nonne poterit hoc ca- ſu hæres per ſubtractionem rerum tentare inducere Prebellianicam, quæ alias ſi ma- lignatus non eſſet, fortè non competeret- eodem modo, ſihæres rogatus fuerit reſti- tuere totam hæreditatem deducta pecu- nia, vel deductis mobilibus, nonne per ſubtractionem pecuniæ, vel mobilium, uæ quartam ceſſare faciunt, tentabit indu- cere Falcidiam, ſiue Trebellianicam, qnæ alias fortè non competeret? ecce ergo quo⸗- modo apte conueniant illa verba Trebel- lianicæ: ergo eorum diſpoſitio conuenire quoque debet. d.l. 4.5. toties.ff. de damno infecto.
Secundò hianc partem probat textus in
§. ſi verò non fecerit, eadem authen. de hæ- 3z redit.& Falcidia, t dum inquit, quod ſihæ- res inuentarium non confecerit Falcidiæ beneficium non habebit, ſed legatarios complebit,& fideicommiiſarios,& ſic in- tegra legata,& fideicommiſſa præſtabit, nulla detracta quarta. Nam, vt inquit So- cin. in d. l. Marcellus, colum. vltim. Corne. d. conſ.303. colum. 5. litera Y. poſt Roma- num, quem refert in d. authen. ſimiliter, ille textus loquitur tam de fideicommiſſarijs, ſiue fideicommiſsis vniuerſalibus, quàm
14 cit, t quòd diſpoſitio generalis omness
15 finite. † Sed indefinita à lege proktass-
)„
1 iſton buin 7
rticularibus:. AE n„ ſſt Pa quodpluribus medisoſen pumi ſtbir en,1
ditur. Primòo, quia d. e ten autP— .. um textus indiſtinqh gluun,
loquitur de fideicommiſsis, ne exprimat de particularibus Auage* uerſalibus, generaliter,& indiſti omnibus intelligendus eſt, argu. generaliter. ff. de lega. præſtan. 4 115
5.litera A. Secundoè, quia dum textush
de wi nd 42
—. C. Cuia cis! ca, de priuileg. ita Corne, d. conan 1 uurtu9 4
ait,& fideicommiſſarios, ita de vninert, i tellgi, . 5 1 libus, ſicut de particularibus intelligiè, Sente,
bet, quoniam de proprietate ſermonu —
Pellatione fideicommiſſari, ita venim erläb.
uerſalis ‚ſicut particularis, ſtueſingukg à proprietate autem ſermonis non dtä ſcedendum. l. non aliter. ff. de legat enim, quando vult in ſpecie mentin
facere de fideicommiſſo, aut vniueril 1
aut particulari, hoc exprimit, vt in iiſpa Senatuſconſul. Trebellianic.& Inſtun ſingul. reb. per fideicommiſ. reliqi qa
cum text. in d. 9. ſi verò non fecerigan
liter,& indiſtinctè loquatur de ſtion⸗ miſſarijs, generaliter,& indiſtincheina, ligendus eſt, vt ſuprà dictum eſt qxoſyn cedit, etiamſi maior ratio in vno caſu mi- tet, quaàm in alio. I. 1. 9. quodautem.a aleatoribus. Dec. conſil. 5. numera, ybit
ſus includit, etiamſi maior ſit ratioin m 41.„. A„.. quam in alio, imò etiam in materia com ctoria,& pœnali, prout eſt incaſuroti
ercus luunue. aldepttitio t= llathelladie ais nur7s aadb 1utibus II F. ter locuatan eab in piaceitt fateltringitur II dallita quis. pit erio.Dec,in n doctabil,derodhh, in,A ſequttur m dum a0.1 d.. boktremoproig
vbi lex non diſtinguit, nec nos diſtingns ſten miltet.C .. 1— debemus, ſed indiſtincte, prout loquns ſauicet, quocd dun
eam intellig in c.contra Chriſtianos, in gloſ.inleb reticis in 6. Imola inl. ſiv erò.§, deſtſi luto matrimon. Aretin. in l. cum ſegi teſtament. Tertiò, quòd textus tibin
tur,& ita intelligi debeat, de ſideiernl
ere debemus, ſecundun,i ppuros conplelif
neſkabit, per hau eaiam fdeicon drer partichlariamt lo hſgolkr n heltum malio.
e enoftea näu.
ſis& fidicommiſſärijs vniuerſalibesi de particularibus, ſeu ſpecialibus, quia illud verbum, Fideicommiſſiidui textu poſitum, eſt prolatum zlegend
pollet vniuerſali, Bartol.& commmſ Doctor. inl. ſi pluribus. ff. delegaaſti perinde eſt, ac ſi dixiſſet, omnesſtutin miſſarios: ergo etiam vniuerſalese nus. ff.delega.3. vb Quartò, quòd ita is textus intili 4 beat, ex eo demonſtratur, qudd Impern in præcedentibus pluribus in locsann se loquutus eſt de fideicommiſʒis,& commiſſarijs vniuerſalibus, maximt principio in§. his igitur, ibi, fanan cos, qui ab aliquibus ſcriptiſunt haſs
tennusſahdt, bi le vn uerſa n edrecedentbe nlc pales S,
daonis bab
dhrihun dſ emi
m qupd L eſ. qozd 1 5 dloqain de aellioer ¹ getemus, 9 ct, R geclde.
ddicendum,
2 wents nderelte dubus ena 4 um. ſtecönſ.*
deöiſe on.
1 dd K T de 6
13 0l w) ier,n Ie, e hitlegala,, 4 Frednull mnuetl 4
R TAAE 4,
anmiln d nnpaneau.
Hecten tus. PO t nlraoenki honorän 4
1' 71 4 sigitul 4◻ dn m lupta 1
ati 2
rfecrt rri debent
131quintlabu in fh de lega.. dit. mntetmin ss. Cottiosu lieetpoſteainl generitet. menilad ſpolij us polttand pr à doctrinam Im ze ſ. de veibon anonabhomine auosin terminis n dreſponlo,
am Roman.ind g Falcid.Mom tus pumo dict, c elt lolica leg u comprehendu
einſcem ſecie
1 ipſotum fft adh
nocemſetur etia
ge dom verdp onm liios; deher, vt alic— deder lu in n ldantcalum ma⸗ KedeCnbon ulanbuseum G tluacpaodann 8 um, qulwi
et tibsime con ſon fecelit.
Cux Ht⸗ 2 1 at circa
—' 8 Dhunehurxt 4* menlun

u r. Prine K. dit momaa ur de vme ten ſgede pia ün allOUg ¹ 1
lbusj 2 dus nnellg 1 Au derzliter d e
' 1
atuſconſul.Tre 1* zul. reb. per ſidt, rr ntext. in d..1 S 5& indiſtind? em ariſs, generzlit in naus ett, vtſupt bm t, etlamſimaiot ran quam in alio. 2.u toribus. Dec, Irm tquod diſpoſtt, in ncludit, etiamt eil- min alio, imoò min ria,& pœnali,¹Slt lexnondiſtingſ i gin emus, ſed indil e
intelligere del t g
contra Chriſtia 2Clg- is in 6. Imolaiſ it an matrimon. Ar ninc ment. Tertio, ter & na intelligl Sa fideicommiſlie Tal articularibus, 2 pe llud verbum E ic- poſttum, eſſr car e, 1Sed indeliſ 1= be vruuerſäli, 8! V Jor. inl ſiplur bc deeſt, acſidi 1, o.
arios: ergo 1 lie Rdelegas.— duarto, quod i k 4 exeo demonl 5 zcedentibus i utus eſtd ee⸗
bun
A i tem. i „Pnen s quis autem,
inqult;
PEC 1810 CxXIL. VII.
e zigerunt fideicommiſſum forſan per enu autmeruerunt fldeicommi p
vniuerſitatem, aut per ſpeciem,& in 9. i n verſic. ſi verò nullus, dum Siverò nullus fuerit legatariorum, aut ſideicommiſſariorum per vniuerſſta-
iat tem, aut per ſpeciem maiori parte, aut le⸗ 1 5
ato, aut fideicommiſſo honoratus, Po- le ſubſequuntus 9. ſancimus igitur.&§. ſverò non fecerit inuentarium, ſupra ad- ducii, qui intelligi,& declarari debent tu⸗ xta præcedentia; vnde cum in præceden- tbus expreſse habita ſit mentio de fideicom mißis vniuerſalibus: ergo& de eiſdem in relligt debent d. 9. ſancimus igitar,&§.
aIg leetò non fecerit inuentarium, t præce⸗
gentia enim magis influunt in ſequentia, quam eco ntra l. quiſquis, vbi Bar.& com- munitet Doctor. ff.de lega. 3.l. quia filiabus, gl. ſi ſeruus plurium.§. fin. ff. de legar. i.l. vtrum. ff. de petitio. hære dit.& in terminis noſtris MatHeſila d. nota. 158. Curtius lun. d. conſ. 5. num. 7.& 8.& licet poſtea in ſu⸗ pra dictis iuribus non ita generaliter, ſed fimpliciter loquatur, attamen illa d ſpoluio generalis in præcedentibus poſita nõ pro⸗ peereareſtringitur, iuxta doctrinam lImo- lwin. ſiita quis. 9. ea lege. ff. de verborum obligatio. Dec. in c.cum non ab homine, in 2. notabili, de iudicijs, quos in terminis re- fert,& ſequitur Gratus d. reſponſo. 160. num 20.lib. 2.
Poſtremò probat etiam Roman. in d.au- then. ſimiliter. C. ad leg. Falcid. 2lio modo ſcilicet, quod dum textus primo dicit, le- gatarios complebit, hoc elt ſolida legata præſtabit, per hæc verba comprehendun- tur etiam fideicommiſſa eiuſdem ſpeciei, ſclcet particularia: quia ipſorum fit adæ quario,& diſpoſttum in vno cemſetur etiam diſpoſitum in alio. l. t. lega.6. noſtra. Inſtit. de lega. dum verò po⸗ Kea textus ſubdit,& fideicommiſſarios, in- telligi de vniuerſalbus debet, vt aliquid addat præcedentibus, vt debet, I.i. in fin. ſf. ad municipales,& vt decidant caſum magis dubium. l. quod Labeo. ſf. de Carbon. edi- Go. alioquin ſi de particularibus eum tex-
tamintelligeremus, ſuperflua qqodammo- doeßent,& deciderent caſum, qui minus duditationis haberet, quod dicendum non ex quibus omnibus apertiſs imè conſtat, eum textum in§. ſi verò non feceiit. loqui tam deſideicõmiſſarijs vniuerſalibus, quàm de particularibus. lonobſtat conſideratio, quæ fit circa illa verba ineodem§. poſita, ibi licet puræ ſub- antix morientis tranſcendat menſuram
& 2. C. commun. de
27³
legatorum datſo&c. quæ verba ſonare vi⸗ dentur ſecundum eos, quod Imperator lo⸗
quatur de fideicommiſsis particularibus, non autem de vniuerſalibus: quoniam in
fideicommiſsi vniuerſalis reftitutione ve- nit tantum quod in hareditate eſt, neque vltra hæres grauari poteſt, quam in hære- ditate defuncti fuerit, d. l. ſihæres ab eo-aff. ad Trebellia.l. ab eo. C. de fideicommiſsis. Oia ad hæc reſpondetur, vt per Corne. d. conſ.303. colum. antepenultim. litera Q. quod imo fideicommiſſum vniuerſale iun⸗ ciis particularibus relictis poteſt excedere menſuram ſubſtantiæ morientis, vt proba- tur in dict. I. Marcellus, in principio. ff. ad Trebellia. Præterea licet aliqua verba ad- aptentur ad relicta particularia,& non ad vniuerſalia: non propterea per illa verba
Imperator reſtringit ſuam diſpolitionem, per doctrinam lImolæ,& Decij ſuprã alle⸗ gatam, imoò illa verba probant, quod dum Imperator ſuprà loquutus eſt de fideicom- miſſarijs, voluit intelligere de vniuerſali⸗ bus, quoniam dum dicit, licet puræ mo- rientis ſubſtantiæ tranſcendat menſuram legatorum datid,& non repetit,& fidei- commiſſorum. ergo datur intelligi, quod ſupra dum habita eſt mentio de fideicom- miſsis intelligi debeat de vniuerſalibus, neqyue de eiſdem poſtea mentionem faciat in fine: quoniam vniuerſalia non poſſunt excedere menſuram ſubſtantiæ defuncti. Ira Roman. in d. authen. fimiliter. C. ad l. Falcid. relatus per Corneum dici. conſ. 0z3. colum. 5. lib. i.
Tertiò adducitur pro hac opinione tex- tus in dicto. ſancimus, in verſic. illo adie⸗ cio, d. authen. de hæred.& Falcid. vbi Im- perator præcipit legatarios,& fideicom⸗ miſſarios citari in confectione inuentarij, ſi hæres vult, non damnilicari ſolum, ſed etiam non lucrari. Nam textus loquitur tam de fideicommiſsis vniuerſalibus, quàm particularibus, vt ſuprà probatum fuit, imò magis de vniuerſalibus intelligi de⸗ bet, quia eorumm is intereſt citari. j.nam ita Diuus. ff. de adoptio. ad quod faciunt᷑, quæ ſupraà in ſecundo fundamento pro hiae parte adduximus, ad probandum, quod textus ibi allegatus etiam loquatur de fi⸗ deicommilsis vmuerſalibus. Itaque ſtan⸗ te hoc, quod teꝝt. loquatur de fideicom- miſiarijs vniuerſalibus, ſieut de particulari- bus, ſequitur, quod ſihæres rogatus, inuen⸗ tarium fecerit, non tamen citatis fidei⸗ commiſſarijs particularibus, ſicut hoc ca⸗ ſu priuari debet Palcidia, ita debeat privari
Tre⸗

SENATVS PEDEMONTANI
Trebellianſea, ſi idem Inuentarium con- fecerit, nen citatis ſideicommiſſarijs vni- uerſalibus, vt vna determinatio reſpiciens plura determinabilia, pariformiter ea de- terminet, l. iam hoc iure, ff. de vulg.& pu⸗ pülar. Et ex his ſublata remanet reſponſio Alexandri conſ. 29. col. 3. vol. 5.& in conſ. 67. colum. fin. volum. 4. qui dicit, quod li- cet ille textus loquatur de fideicommiſſa⸗ rijs, attamen, ex quo expreſse non dicit de vniuerſalibus,& poteſt verificari in par-⸗ ticularibus, non debet illud verbum ſub⸗ audiri. Quia vt ſuprd oſtenſum eſt, loqui- tur etiam de vniuerſalibus, imò magis de ipſis, quàm de particularibus, neque ra- tio vlla ſuadet, cur ille textus reſtringi de⸗ beat ad particulares fideicõmiſſarios, quin imo reſtrictio, quam facit Alexand. ad eum textum, vim facit literæ, quæ maxime in illo textu admitti non debet, ſtante dictio- ne, Fideicommiſſarios, quæ de ſui proprie- tate ita ſignificat vniuerſales, ſicut particus lares, quo fit, vt ab ipſa proprietate ſermo⸗ nis nonſit recedendum d. l. nonaliter. ff. de legat. z.
Minus etiam obſtat t reſponſio laſonis in d. l. Marcellus. num. 6. ꝑꝓoſt Imol. quem refert in l. 1.§. hæec ſtipulatio. ff. ſi cui plus quãàm per legem Falcid.& quam reſponſio-
nem approbat D. Rolland. à Valle d. conſ⸗
27. num. ꝛ5. dum dicit, quod licet textus ve- lit fideicommiſſarium vniuerſalem per hæ- redem citari debere in confectione inuen- tarij, non tamen per hoc ſequitur, quod ſi non citet, vel inuentarium non faciat, de⸗ beat perdere Trebellianicam: quia etiam legatarij ad pias cauſas,& creditores citari debent,& tamen aduerſus eos hæres quar-⸗ tam non detrahit: quia admiſſo, quod tex- tus velit fideicommiſſarios vniuerſales ci- tari debere in confectione inuentarij, pro- ut ſuprà probauimus,& laſon etiam admit- tit, dico conſequentiam valere: ergo ſi hæ- res non fecerit inuentarium, vel fecerit, ſed non citatis fideicommiſſarijs vniuer- ſalibus, amittere debet Trebellianicam, quoniam ſi diceremus, hæredem non citan⸗- tem fideicommiſſarios vniuerſales in con- fectione inuentarij, prout diſponit textus, non amittere Trebellianicam, illuſoria pe⸗ nè eſſet diſpoſitio illius textus volentis fi⸗ deicommiſſarios citari in confectione in- uentarij, quod eſſe non debet I. ſi Prætor. ff. de iudic..ff.ſf.ne quid in loco publico. Hæ⸗ res enim ſentiens, ſe nullam pœnam paſſu- rum, non curabit fideicommiſſarios cita- ri, prout lex præcipit. Præterea, quod hæ⸗
res in confectione inue„mmi ſideiconnifſano; vnr legunda alutone ngh„Pal tans, incurrat pœnam zmilzionn Dndiru 11477 1 & etiam Trebellianicæ, aperte prob ci a gäts ke 4 verba, quæ ſequuntur, ibi, ſi hæres un 609 16 eor E ſuen lvero non damnificari ſolum, ſed etiam un sem qu t tet in 6 tske crari, quæ quidem verba hoc volunt n 5 1onn ſ minl ſihæres inuentarium confecerit aa 5 ſochi ee e(ue tis legatarijs,& ſideicommilſarjs dn fuitl or vdd balc an lum damn ificetur, vt tenearurdemunh 8 99 Kdum lucn 4 ſed etjam non lucretur, hoceſt, annta andnnntre wdlilcalege neficium legis Falcidiæ,& Trebellund mnſt er2, eundne quæ continent cauſam lucratiuam, dln d3 econ R lOd, 4 mo, ſtante eo, quod textus ibi intell i deim nde, göi etiam de fideicommiſſarijs vnicetkädn 8 b b n Bkurfs ita e ſicut inuentario confecto non cita:ä 4 Adic r saulhemotum tarijs hæres amittit falcidiam, it ecn 4 modo debet amittere Trebellianicam 1 citatis fideicommiſſarijs vniuerſalibus 1 determinatio illtus textus pariformtad terminet d. l. iam hoc iure, ff. de vilgam ſimilibue.
Quartò pro hac opinione cituutas tus, in l. fin. in 9. ſin autem hocaliquue hoc adijci volumus,& in verlic ſiqunaut oqaditg,ie„inerlocerun tem temerario. C. de iure deliberädi qua 13 f cl Nam. C. ponder uit Pariſ. in terminis noſtris cal nee lſter
.. TliS l cadeea iom.ketiani leleg l.llext 126. num, 38. lib. 1. Dicit enim bitean incioio Aren. Ronot,«ll comu quòd hæres, poſtquam petijt tempusadi man 5 Füund uiberandum, ſi inuentarium non cont 3 8 an 1 3 ede, omnimodo,& inſolidum tenebiturom endeln ne Lenundi busoneribus hæreditarijs: ergoreſtuunu öh An ir nnchu ni totali dicti fideicommiſsi vninelili een, d kenäfini cum illud etiam ſit onus hæreditarum fahßen ſben. de ülis⸗ cohæredi.§. cum filiæ. ff. de vulg. Anl lf Gunemt i H mul,ä. nam verba illa vniuerſalia ſunt, mum- h fenlgeieh nenancpetlb portant integralitatem ſine vlla tum Pine mls mnat barecem tione,& detractione: nam dictio,q ninoc da lem, vt tenead modo, idem ſonat quod indiſtinceitn ateret ina nomnbus on nem cauſam comprehenqdit I. ſicman as Licemwellen ptione. õ. quatenus. vbi gloſ.& Banffqn 1 n dletan g. learcd.&F. met. cau. l. omnimodo. G. de inoffcttſi dn encen in l.2. num. 32.& ibi in additio. ſrderd l X T n ddetut,ſqu pupil. Felin. in c. ex parte el.x. cixcapttei aenen kedeh Aquiparant officio deleg.ſi itaque omnem cauſman r eräe 9 la ccetze T prehendit: ergo,& fideicommiſſim m 8 Git.llrs wetle quod uerſale, prout etiam comprehendmn rebelga n autem diloac illa dictione, Inſolidum, quæ ima. taliter& ſine aliqua detractione dim nurione l. 2.& authen. hoc ita.(dedmb 1 reis. l. Titius. ff. quibus mod. pignssiciiſ pot. ſolui. late Ronchgall. in replram &9. ff. de duobus reis, ex quibusommi 1 aperte patet, hæredem, qui pethit teni ad deliberandum,& inuentarium nonen fecit, indiſtinctè teneri omnibus ont 1 hæreditariſs inſolidum,& ſic etiam 1
manfaii3 mmllum prän? ſuniel meonfecer mpel dfnaler ron mode inſobdum omn drbos Hareinn s: et euum tin nalla, qucse qux dicumtut! auod additic epeitta cenlent

Aamnüica. 1 4
dg 8 1 damn feenu Wam non aen. deene
inuentarioco 3 hæres zmutt lo debet mite d. is fdeicommit rminatio illtug x inet d.l.iam N 9à libux.
)— raprA Larto pro hao een
la. be m ndela Aüien ma de
dan augmentum eorum, quæ in d. l. fin. di⸗ l ſpoſita fuerant, quod patet in d.§. ſi verò
D ECISIO EXLVII
um fideicommiſſum abſque vlla detra⸗
tone quartæ,& hæc comprobantur iurẽ
authenticorum, in authen. de hæred.& Fal⸗
ddia, quod ius factum eſt ad additionem, )
nonfecerit, ibi, non noſtram minuentes le- em, uncta gloſſa, ibi, in verbo ‚Minuen⸗ tes. quo iure diſponitur, quòd hæres, liue etierittempus ad deliberãdum, ſiue non, muentarium non fecerit, ad ſolida legata, &fdeicommiſſa teneatur,& compleat le- gatarios,& fideicommiſſarios,& ſic quod teneatur etiam indiſtinctè,& inſolidum omnibus oneribus hæreditarijs, iuxta d. 1. nalem. cui per dictum ius authenticorum derogatum non eſt,& conſequenter, quòd etiam teneatur ad integrum vniuerſale fi⸗ deicommiſſum præſtandum, ſi inuenta- rium non confecerit, cum per d.j. ſinalem teneatur omnimodo,& inſolidum omni- bus oneribus hæreditarijs: eſt enim trita
inl Hn. nHn m1 18 iuris regula, quod ea, quæ dicuntur in
adijci volumus An temerario. C,d der⸗ uit Pariſ.t 1. num, z8. li.I..Ca. dhæres, poſtqu ei randum, ſt inut, Aaa umodo,& inſq n oneribus hæred al otali dicti fide ch- illud etiam ſt na credi§. cum ſl.di verba illa vni aas ant integralita 1 e,& detracio an ,idem ſonatq 41 cauſam compt 1 ne.9.quatenus, d 1 cau.l. omnimo
1 num.z2. Ribil nt
1
Pelin.ncex a¹ ο☛½ tll deleg.liſtaq Si Zich
endit: ergo, d„ iat U
ale, prout etiar*
4 6—* 11e e ibenmnon, n
¹ tincte— ebu indiltnn, dlarß iſoliq 6 V
co, ad quod additio fit, repetita cenſentur ineo, quod additum eſt, l. inter locerum. §. cum inter. ff. de pact. dota. l. etiam. C. de zure dotium. l. etiam. ff. de leg. 1. 1. ſi ex to- to, in principio, ff. de pignor. l. ſi conue- nerit, lecunda. 9. ſi nuda, alias, ſi fundus. ff. eodem tit. confirmatur ex alia regula, quæ habet, quoôd omnia, quæ dicunturin lege interpretata, repetita cenſentur in lege interpretante, vt in authen. de filijs ante dotal. Inſtrument. natis. 6. inali.& in l. ni⸗ hil. f.de coniungend. cum emancipat. liber. Itaque ſi d. l. finalis damnat hæredem in⸗ uentarium non conficientem, vt teneatur omnimodo,& inſolidum omnuibus one⸗ ribus hæreditarijs: ergo& idem velle in⸗ telligitur in dict. authen. de hxred.& Fal⸗ cidia.
Quinto, hancopinionem tuetur, t quòd
Falcidia,& Trebellianica æquiparantur, & vbicunque ceſſat Falcidia, ceſſet& Tre⸗ bellianica, d. l. Marcellus. verſic. quod au- tem. ff.ad Trebel. quando autem duo æqui- paranturà lege antiqua, tunc diſpoſitum invno, ex æquiparatis à lege noua, cenſe- rur diſpoſitum& in alio, iuxta notata inl. iquis ſeruo perſuaſerit. C. de furtis.& in l. quod verò contra. ff. de legibus. ſicut ergo odnonconfectum inuentarium ceſſat Fal⸗ cidn dict. authen. ſed cum teſtator. ita de- betetam ceſſare Trebellianica,& dict. au- then. diſponens circa Falcidiam, extendi etiam debet ad Trebellianicam: quoniam lex nouaetiam correctoria diſ ponens cir⸗
271 ca vnum ex æquſparatis à lege veteri, ex- tenditur ad alterum, Rippa inl. ſi conſtan- te. num. 69. ff. ſolut. matrimo. Imola in l. ſi vero. in§. de viro, eod. tit. Geminia. in c.1. de tempo. ordinatio. Iaſon in authen. quas actiones. C. de ſacroſanct. eccleſ. Roman, conſ.32. colum. 3. verſic. ſextò ad idem. quos idem Rippa refert in d. l. ſi conſtante. vbi non recedendum dicit ab hac communi opinione.
Neque obſtat, quod inquit Bartol. in d.
1. Marcellus. reſpondendo ad illum tex- tum, dum inquit, quòd quando Falcidia ceſſat ex teſtamento,& ſic iudicio teſtato- ris, tunc locum habet d. l. Marcellus, ſecus eſſe dicens, quando extrinſecus ceſſat, pu- ta ob non confectum inuentarium, quia tunc non procedit æquiparatio, vt vbicun- que ceſſet Falcidia, ceſſet& Trebelliani⸗ ca: quia hæc diſtinctio Bartoli reprobatut per Bald. in terminis in d. conſ.ↄ9. colum. tina. verſicu.& Bartoli diſtinctio non eſt vera, lib. 4. vbi dicit Baldus, reſponden- do, quòd imò fortis excluditur quis de⸗ unquendo, quam iudicio teſtatoris, idq́ue olm patebat, quia teſtator non poterat Falcidiam prolubere, l. quod de bonis. 9. l. ff. ad leg. Falcid.& l. Seius,& Augerius, eodem tit.& tamen Falcidia ex delicto hæ- redis perdebatur, l. Paulus.& l.reſeriptum. ff.de ijs, quibus vt indig. Aliter etiam re- ſpondeturper Corneum d. conſ. 303. col. 5. Iitera D. E. F. cuius reſponſiones per te vi⸗ dere poteris.
Nec etiam nocet, quod idem Barto. di⸗ cit, extenſionem non eſſe faciendam etiam ex maioritate rarionis in correctorijs: quia
20 reſpondetur, f quòd vbi perextenſionem reducimur ad ius antiquum, tunc etiam in correctorijs admittitur extenſio, ſecun⸗ dum gloſſ. in cap. ſtatutum. in verbo, Nu⸗ merandum, de prabend. in 6. Anton. de Butrio in cap.olim tibi.per illum textum,
de verborum ſignificatio. Rippa in d. l. ſi conſtante. num. 6I. poſt Alexand.& Iaſon. quos refert, ff. ſolut. matrimo. Felin. in c. cum acceſsiſſent. colum. ⁊. de conſtitutio. Sed per hanc extenſionem reducimur ad ius antiquum: ergo extenſio admitti in ca- ſu noſtro debet de Falcidta ad Trebellia- nicam.
Necaduerſatur, quod Ruinus dicit, ex- tenlionem in caſu noſtro nõadmittendam, ex eo, quòd diſpoſitio dictæ auth. ſed cum teſtator, eſt pœnalis,& correctoria ſimul, quo caſu ſecundum eum, ac Sayſſel. in dicta leg. Marcellus, in fine. extenſio non ad-
2E. mittitur,

8ENATVS PEDEMONTANI
..2.. mittitur, prout alias admitteretur, ii eſſet aut pœnalis tantum, aut correcioria tan-
21 tum, t quoniam ad id in dict. authen. ſimiliter, colum. 55. ve V item non obſtat. C. ad l. Falcid. videlicer,
1
— 8» eſpondet Romar K
rſic 4 116.„
quod hic non agitur propriè de pœna, cum Khæres priuatur beneſicio Falcidiæ, dica- tur priuari lucro, quod alias percepturus
ſſet: lucri autem priuatio non eſt pœna, l. Titio centum.§. Titio centum. ff. de con- ditio.S& demonſtratio.aliud enim eſt, dam- num pati, aliud verò, lucra non capere, 1. fina. C. de codicill, Secundò reſponderi poteſt, prout reſpondet Gratus interminis moſtris, reſponl. 88. num. 16.& 17. l'bro 2. quòd inuentarij confectio introducta eſt, vt tollatur occaſio malignandi, ſurripien⸗ di,& occultandi, d.§. lancimus igitur,& ſic hic vertitur fauor animæ, vt vitetur pec⸗ catum, quo catu ſit latiſsima interpretatio,
.
7 (extenllo de calu ad catum, ettamil ehe⸗ 2
mus in pœnalibus,& correctorijs, gloſ- zuc. ſciant cunci:,& in c. final. de electio. Iib. 6. Abbas conf. a2. incip. In quæſtione loannis Andre. idem Abbas in c. ex teno-⸗ re, qui filij ſint legitimi. Addo Rippam in d. l. ſi conſtant&. num. 72. ff. ſolut. matrim. poſt Bar. Abba. Felin. Roma.& Barba. per eum relatos.
Non etiam obſtat, quòd nullibi expreſ- ſe cautum in iure reperiatur, Trebelliani⸗ cam amittiob nõ confectum inuentarium: pœna autem non veniat imponenda, niſi per legem expreſsè dicatur: quia reſponde- tur, quòd imò, vt ex ſuprà dictis patet, plu⸗ ribus iuribus expreſsè cautum hoc reperi⸗ tur, quæ iura, cum generaliter loquantur, cõôprehendunt etiam Trebellianicam. Vel
1n poteſt etiam reſponderi, quòd lic nonagi-⸗ tur de incurrendo pœnam, ſed potius de amittendo lucrum, vt ſupra proximè ex Romano probatum eſt: nam aliud eſt, pœ-⸗ nam euadere,& aliud, lucratiuè aliquid percipere, vt inquit Speculator in titulo de
vſuris, in fine. 22 Poſtremò, pro hac opinione facit: f quia cauſa, ob quam introducta fuit inuentarij . confectio,& ipſius inuentarij beneficium, etiam ea eſt, vt habeatur veritas,& ratio eorum, quæ teſtator hiabebat in patrimo- nio tempore mortis,& vt hæres maligna- ri non poſsit ſubtrahendo res hæreditarias, ſuccurraturque creditoribus, legararijs,& fideicommiſſarijs hæreditarijs, dicto§. ſan⸗ cimus,& in§. ſi verò abſunt. verſic. ſicque in his, quæ relicta ſunt à teſtatoribus inue⸗
nire veritatem,& in l, fina.§. ſubſcriptio-
1 e hlb ſorip'2 2 n ebete
Men.&c§. licentia. C. de ture deliherne'0, dier it, oin led hæres rogatus 1ta tenetur ad mreils m ier e oncoll. l reddendam fideicommiſſario vnn 4 Iecella miuerlal Hcut tenetur legatarijs,& f decco 9 ga itecon ohacpate lc rijs particularibus, ac creditoribus mi eaionem ſcum.e
textus,& ibi communiter Do do⸗ e uten Unn 1 ilegfuedd
cum tale.§. I. ff. de conditio,& de win 5 aruio6 laditdehæte
inl. mulier. 5. ſihæres. ff. ad Trebrdu wninh er 1 abconll- 5 ergo tenetur etiam inuentarium den Lffen Lenalltaxel cum ſit caput redditionis rationis; daconlz 3z columpenu- niam per illud fit facilior redditiornuii Corn,En ſo)
1. 1.§. officio. fr. de tutel.& ratio dted 1a br D. Rollandi imò cogi poteſt, ſecundum Bar. Ba A3 ſ fme„ 1ide cirot & Imolam in d. l. cum tale.§.1.& bip conl. Ie 4— de Caſtro. num a. Oldrad.d. onſinai rale 1s2e leu tos teneatt gel. in l..§. hæcc ſtipulatio. colum à-a gloc 1* t wun ie ſed hiceſt videndum de herede gauua uum aces, amen Wetan ſi cui pluſquam per leg. Falciduam i aeſccunen otmam 8
etiam Imola, colum. 3. v erſic. cireaprinmn acewedel eunda⸗ 8 quæſitum per Angelum&c. degbeiih cumdle,
titulo de Inſtrum. ęditione.§. fin. alecd
camus ergo. in additio. quæ incipiiqei
5 ldem T 1 4 eclam
tenet loan. Andre. in additio. Spaahgin 1 1. 1.
nouo iarene ſciendum perl. if
1 1 Er7... 8 eit ibitextus. vbi ait, quod omnes Mancdes inuentarium,& crucis ſignum ſacetetas
rur, Salycet. in d. authen. ſed cum teliau
wodheres l asteneturad inue
dce ie di e. idem fentit lo⸗ euem ain locolErn roximé ctato, dt
uodom der xredesinuentariu lnsſigaum wnr etenentur. Præte
C. ad legem Falcid. Curt. Sen, conſm ien detaſn Kracidilccum
lum. fina. Guid. Pap. quæeſt. 33u liceta wdoetiemtt ſufficere ſolam deſcriptionem: qudde taniarjs ni- ante Guido. voluit Paul. de Caſtroint cattum e tered.& Pal ¹ ficere, ſi faciat, prout tutor, quonm anemäln p nio non eſt tuta propter opinionemab ſeit inuertan rũ, quæ crebrior viſa eſt,& ſecundunas ſuenteslegeni
1. verſicul. ſed aduerte. dicens, hoccaſi
iudicauit Senatus die 3. Decembrismad Su-
de Strambino contra Soguengoon Pue in d. Som
eicommißis, R fic Alibus, vt ſopraäc da koit à. authent. laugmentom, Rac tind,.ſlverò nol bdi, non noſtrm cenſendumeſtdich Falich, velle om jota ſant obleruan
en, de hæn
conſuluit etiam Socin. coni./r inciyi aia onnhum zdibus tam quoad, ſo teſtamento, colum. 1. lib. 3. Petlſus ſummila yna la, quam puticu 79. numer. 17.& 18. lib. 2. fequiturenin Aarmlecue x wodſeernäum ſ Didacus, in cap. Raynutius. 9.w nun mä inebh einuenraiu verſic. nec mihi placet, extra deteſuna kiteiconni lnocial,h 44 vbi dieit, opinionem Pauli de Caltoli amigitur 3 dannhus dan non placere, Ruin. conſtl. 2. nuneru nlentariu gi i, dum in ena lum. 5. quem refert& ſequitur pluſti atereredit qrem eo alijs citatis elariſsimus dom. Joan. Bntt no,ſuneag 1 noſt aue Plotus in ſua docia repetit.—,Kunte Bölue e, 1R dun numer. 595.& pluribus ſequeniud tmürinzi um h henn vnde vi, poſt hæc ſcripta habitun itan aiincc tzcitt ür fideicommiſſarium poſſe in litam ia imomenn dehe
re contra hæredem, qui inuentnimni- drPald derzcd brosque rationum non confectt,&nid ates panic nbnac nem non reddidit: quòd ſi tenetutinbe ear u bollunt lubr tarium,& libros rationum facete, ans dild vnin nmilitat nemque fideicommiſſario vniuerfdhſai deam min„guod tangh legatarijs,& fideicommiſſarijs pattici K lele& incordo
ribus reddere: ergo ſequitur, quo eut non confecto nuentaris legitua —„ 6

. deine endam dd0 tenenn,
A
edeun Smünn
4 lenetur fac 4— dlt caput den der illuag— wud 1 offco rr o⸗ d 1& 1 G. 114 gipoteſt, Sm 43 „eamind. 2 a aſtroxnun e 6 nlrſähar Lt 1 Mel Dton elt vidend Deh 4 m Pluiquam Ag f nlmola coli evei
tum per A aen † 1*
tloan. Anqdt*
àtextus. vbi aucdt atarium,& q 2e lgn Salycet. inda n. dlegem Falch).n a bna. Guid.] eA ual cere lolamde atona Guido. voll Zäult- rlcul. ſedadi& Adien e, ſifaciat, pf tuut non eſt tuta aa rerc uæ crebriotu&,, A cauit denatus& Der rambino cot: 2o luit etiam 8*☚:oll tamento, cq malll umer. 17.& a acus, in cap.Ier uiiu c. nec mihip enne licit, opinioſ in Dalli
3 1 G dlacere, Rui ²eello t. auem relſ a0 li 5. d 41
Bdom
tatisclar ſoiſ t Sdom us in ſua doſ möepel- er. 595.& p I VI, poſt hæc 3 ſge 1 puil
commiſſariu 1 coll
ontra hærede b
6
DECISIO CXLVII.
gdeicommiſſariſs particularibus amittit fal- cidiam, idem dicendum ſit, eum debere
amittere Trebellianicam, non confecio in⸗
uentario fideicommiſſario vniuerſali. Ita er hanc rationem arguit pro hacparte Ro-
man. d. authen. ſimiliter. colum. 57. verſic.
iimo quia ratio,& c. C. ad leg. Falcid. An- dl. Aretin. in õ. extraneis, Inſtit. de hæred. qualitat.& different. Oldrad. conſil. 334. Baut. dict. conſ. 234. incip. Lena Matarelli, num. 4. Corne. d. conſ. 303. colum. penult. volum.I. Neque obſtant ſcripta D. Rollandi à Valle d. conf. 27. poſt Paul. de Caſtro in dl cumtale. 6.1. ac Corneum& Pariſium, ſcilicet, quod etſi hæres rogatus teneatur inuentarium facere, attamen non tenetur illud facere ſecundum formam traditam in fin. C. de iure delib. quia contrarium vide- tur velle Alberi. in d. l. cum tale.§.I. vbi in- quit, quod hęres rogatus tenetur ad inuen- tarium nouo iure conficiendum perl. fina- lem. C. de iure deliber. idem ſentit Ioan. Andre. in loco ſupra proximè citato, dum inquit, quod omnes hæredes inuentarium, & crucis ſignum facere tenentur. Præterea d. authen. de hæred.& Falcidia locum ſibt vendicat, etiam in fideicommiſsis,& fidei- commiſſarijs vniuerſalibus, vt ſupra clarè probatum eſt,& facta fuit d. authent. de lxred.& Falcid. ad augmentum,& addi⸗ tionem dictæ I. fin. vt in d. 9. ſi verò non fe- cerit inuentarium, ibi, non noſtram mi- nuentes legem, ideò cenſendum eſt dictam authen. de hæred.& Falcidia, velle, omnia quæ in d. l. finali ſcripta ſunt obſeruanda elſe ab omnibus hæredibus, tam quoad fi- deicommiſſa vniuerſalia, quàm particula⸗ ria,& conſequenter, quod ſecundum for- mam d. 1. final. hæres rogatus inuentarium faciat fideicommiſſario. Imõò dictal.finalis, in. cum igitur, vult ab omnibus hæredi- bus inuentarium fieri, dum inquit, cum igitur hærereditas ad quendam, ſiue ex te- ſtamento, ſiue ab inteſtato ſit delata, ſiue ex aſſe, ſiue ex parte,&c.& eum textum ita generaliter intelligunt Ioan. Andre. ac Speculator in loco ſupra citato.
Vltimò mouere non debet, quod ideò perditur Falcidia iure inſtitutionis debi- i, quia res particulares poſſunt ſubtrahi,
24 Koccultari, t quæ ratio non militat in fi⸗ deicommiſſo vniuerſali, quod tanquam nus quoddam vniuerſale,& incorporale Occultari, neque ſecundum iuris intelli- Sentiam minui poteſt propter delictum xredis, quia incorporalia contrectarinon
272 poſſunt. 5. primo. Inſtitut. de reb. corporal. & incorporalib.& ideò ceſſante ratione legis, ceſſare etiam debeat eiuſdem diſpo- ſitio, l. adigere.§. quamuis. ff. de iure pa- tronat. cap. cum ceſſante de appellation. quam rationem adducit Bald. in dict. l. fi⸗ lium, quem habentem, colum. II. verſicul. item quæro, vtrum hæres de reſtituendo grauatus, vbi per hanc rationem contra⸗ riam ſententiam tuetur: quoniam reſpon- detur, quod licet hæreditas vti quoddam vniuerſale,& incorporale conſiderata ſur- ripi, aut occultari non poſsit, tamen du- biumnon eſt, quin per occultationem re- rum particularium minui potsit, textus eſt expreſſus in l. final.§. illo videlicet. C. de iure deliberand. cui conuenit textus in J. item veniunt.§. ĩtem non ſolum. ff. de pe- tition.hæreditat. vbi nominatim lurecon⸗ ſulcus cenſet hæreditatem, augmentum, & diminutionem recipere, faciunt, quæ de peculio, inquit lIureconſultus in l. pe⸗ culium.ff.de legat. ſecund.& in l. peculium naſcitur. ff. de peculio, quod ſimiliter, vt quid vniuerſale conſideratum incorpora- le eſt, attamen augeri,& minui poteſt, ſi res peculij poſtea eſſe incipiant, aut de- ſinant, ita Romanus reſpondet in dict, au- thent. ſimiliter, column. 57. verſicul. quo- niam licet hæreditas. C. ad legem Falcid, ſed ante eum: ita comperio reſpondiſſe Oldrad. dicio conſil. 134. numer. 1.& Bal⸗ dum in conſil. 99. libro quarto, vbi dicit, quod licet intellectuale corpus hæredita- tis ſubtrahi, aut occultari non poſsit, ta men res ipſæ in hæreditate exiſtentes, mi- nui poſſunt, vt C. quando& quibus quar- ta pars debeatur, l. ſecund. nam ſicut hæ- reditas augetur per acceſsionem rerum etiam particularium, dicto§. item non ſo- lum,&§. fructus, ead. l. ita minuitur, ſi quæ res particulares hæreditariæ ſubtrahantur velalienentur. l. ſi ipſa. ff.de eo, quod met. cauſa, quam citat gloſſ. in dicto õ. item non ſolum, in verbo, Diminutionem, idcirco eadem vrget ratio in Trebellianica, ſicut in Falcidia.
Et pro hac opinione affirmatiua addu- citur etiam ratio per Ruinum in dicto con- ſil. 159. column. I. libro tertio. quod, cum etiam hodie quarta Trebellianica detraha- tur, contra voluntatem teſtatoris, vt eſt textus in cap. Rainaldus in fine,& ibi gloſ- ſa. de teſtament. Alexand, in 1. Titia. ſf. ad legem Falcidiæ, ideò in concurſiu duarum cauſarum attendi debet illa, per quam mi⸗ nuitur Falcidia, ſcu Trebellianica, quia hoc
2Z22. 32 eſt

*
§ ENATVS PEDEMONTANI
eſt fauorabilius, vt eſt textus nota. vbi Bat- tol.& alij in l. ſi pupillus. ff. ad legem Fals eidiam.
Ex præmiſsis igitur pro vtraque parte adductis, liquido patet, quęſtionem hane dubitabilem eſſa, cum pro opinione nega- tiua citentur 48. Doctores, pro affirmatiua verò 6l.
26 Sunt autem, t qui huiuſmodi conflictum opinionum fœdere diſtinctionis concilia- re conaii ſunt, prout Cynus in d. authent. ſed cum teſtator. C. ad leg. Falci. quam mul⸗ tùr ęquam dicit Aufrerius in additio. Ca⸗ pellæ Toloſſanæ deciſ.a14.& quæ placuit etiam Paulo de Caſtro in conſil. 36. colum. 1. lib. 2. Is enim ſic diſtinguebat, quod aut heres grauatus coactus fuit hęreditatem adire,& tunc non tenetur, quia omnia re⸗ ſtituit,& nihil ſibi retinet, l.i. ff. ad Trebel⸗ lianicam. Aut ſponte adiuit hęreditatem, & tunc aut hęreditas veniebat reſtituenda ſtatim,& tunc hęredi non incumbit onus conficiendi inuentarium,& conſequenter non venit priuandus, quia tunc ceſſat ſup- pletio ſubtractionis,& hoc caſu dicit pro- cedere opinionem Bartoli ac aliorũ, quod non amittat. Aut verò hæreditas reſtituen- da eſt ex interuallo,& tunc hęres tenetur inuentarium facere, quia tenetur rationem reddere, vt ſupra dictum eſt,& hoc caſu procedit ſecunda opinio affirmatiua, quod amittat Trebellianicam, ſed hanc diſtin- ctionem Cyni improbat Bal. dicto conſil. 99. vbi dicit, quod ſi liceret diſtinguere ſe⸗- cundum æquitatem proprij capitis, diſtin⸗ ctio ſic formari deberet. Quod aut hęres reſtituit ante tempus inuentarij,& tunc non tenetur facere inuentarium, quia nu- do nomine eſt hęres in eo, quod reſtituit, & quia omnia onerain alium tranſtulit,& 27 quod hoc caſu non perdatur i Trebelliani⸗ ca per hęredem, qui infra tempus confi- ciendiinuentarium tenetur reſtituere, te- net Paul. de Caſtro in conſil. 398. incipien. Et circa primum nullum videtur dubium, ubro ſecund. Aut hęres reſtituit hęredita⸗ tem poſt tempus inuentarij. Et tunc ſub- diſtinguit Baldus, quod aut eſt talis, in quo nec de iure, nec de facto præſumitur ma- chinatio, ſed potius quædam ſimplicitas, vt ſi ſit mulier, minor, aut miles, vel ab- ſens, qui non potuiſſet aliquid ſubtrahere, & tunc poſſet detrahere Trebellianicam, licet non fecerit inuentarium, quia in ta⸗ libus non pręſumitur dolus nec iuris ſci- entia 1. vbi. 6. final. ff. de dolo. Aut ſunt alij, qui teſentur ſeire iura,& in quibus
lac
ſhaſolt 1 crl e, in tcs iacKal TInigud nd albbe
.. 1.. 5 b quia inquit Ba dus, licet ipſum intelleciu ginimo: 8 mun,opinio
aut occultari non poſsit, tamen ſubtrahi,& occultari res particulares ipſn heęreditatis,& ſic hęreditas minui,iulhe ſupra allegatis, quibus addo 1.2. C. qun do& quibus quarta pars debeatur, Jedua etiam ipſe Bal. hane ſuam diſtincine probat, quoniam inquit, homo debesſi qui ęquitatem legis, non autem diopn capitis iuxta notata in l. i. C. de leghili ſecurius eſſe dicit, reiecta omni diſtinqun ne in hac quęſtione procedere pet vim (vt ipſe ait) ſilicatam, id eſt, per teume gum,& ipſos textus diligentius coalid rare.
Quapropter, omnibus matund diſal ſis, cenſuit Senatus, opinionem afrnas uam, veriorem,& crebriorem elb an ad hęredes extraneos, pręſenim ltan
r Renm „ſurng trane vu d pollun enfine Vuu⸗
d Hares extr7
„feo0, V 1. 3 undfzau
rABSI I
uon ciſecum grim erüt ad
biaa fcuc Ca iiem ſitde
Ald r, cetinproprie u gue tzalemdn ilcet mpropri,
dngän 34 am lucritiuan aliinsiei 2A Tauſt 3 eeure elber,71. cpitmuentemum⸗
1,
bamn hebktten än eredubus quam in rati. intereterſan Rin nen atfliſbri eleiim obinuchn Inoconfecun re dahr.
dsſgenutimoi de de bered&e fulcid fmi legitins diit zutronomn mntellg⸗
mero tenentium negatiuam tollanm i qut in ſpecie facti, in qua de libersyim gradus agebatur, reſponderunt, in quoa ſu dixit negatiuam opinionem, veluuih maniorem,& ęquiorem, hactenusques hac patria obſeruatam efſe ſequendu non ſolum in liberis primi gradus, ſu etiam in omnibus deſcendentibus, deqn obſeruantia in filijs teſtatur Neuizan coy fil.z. in fine. Cagnol. in dicto 9. memiit numer. 15. ffide inoffic. teſtament licetcun trarium teneat in alijs deſcendenubud niſiauctoritas Senatus me ad hancko- dam cogeret, profectò putarem di poſſe, contrariam opinionem eſems rem,& magis receptam ex cumunti Deci.conſil.236. numer. 48. poſt Conum conſil. 168. nume.z. lib.3. idem Dec inani 495. nume. 26.& 27. in quibus lchim
timceleltiinsftan E uum 7. bilat ralechulliuster
une teneſtes coinn n ſenxentium, quoc iſnon alitant in am ob inentarium aiſeckungtſeri aun
iija nulls cuſßs men tur lezline, niſ ex
gueiffeiſicem terxcludunt. legtiman arnoint gt flj obinuertcrun cnſeäun,ſe m ni herie ceator funci,nie d tfindo Khiun den muentarumnepe dun. Tüioscb uentan 6 üentam igconfechum eyeri a9 Ds egte, Cn mniſt aim aepny
Ahaj faradian 7' M CAt.„pwnd. gtu Malah, Guomodd.
legtineafht an gaumh wntdetr a ſliaut e. Ditite
nüttriz ſe ſ ſeclach Fte eneſ atingenere. 3 n gaanttat conſſte
liimsde orpo.
n conſeceojnenter ceſikionniſ miͦe luu ln corporibux he
eKA„. ditanij debrtun gen
nat limitationem Guido. Papæ, Aado- rationes reſpondet, dicens, eius ſimüute nem eſſe contra communiter Doi qui generaliter loquuntur,& mioti- quę adducuntur, ita militant im fih cut cęteris hęredibus. Imò maioruaſj filijs eſſe videtur, quia ipſi getrahun dus quartas, hane etiam opinionemt m gis eommunematteſtatur Socinusundt confilio 122. ad corroborationem enu numer. 3. libro primo. poſt Cynum,Bil Salycetum, Oldrad. Cumanum,Inan Paul. de Caſtro, Barbat.& Deciumam cis per eum citatis,& eandem ind
cte procedere in omnibus heredibus
ſuis, quàm extraneis, tenet vbique
ſqgtur filus 4 1 1. win lure.
d
CISd CkLym. ine 4 alperc abinuentrinm 1

apropté, anibu, ſuit den 23 opit verioren, grehi edes exean, 1 tenentiuſr gatiun lpecie ta 37 qat sagebatu apondh. tnegatiu am pinlen. rem,& ſar piem,n atria obſ a am da olum in J pnu inomnib acent uantiainfſ eaſektatun afine. Cag eSin düm⸗
DESEISIO CXLVIII.
nn conſilijs ſuprà adductis,& quam ſequi⸗ tur Didacus in c. Raynutius.§. II. num. i0. verſic. quinimò d liheris primi gradus de teſtament.& eam inter commun. opinion. refen Franciſc. Viuius lib. commun. opin. in verbo, Hæres extraneus, numer. 4. late Vaſquius in d. 9.8. num. iz.
SVMMARIVM.
Heresob non confectum inuentarium perdit æs alle- num ſibi à defuncto debitum,& an idem ſit de le- gitima, quæ æs alienum dicitur, licet impropriè,& num.2·& 9.
„ Hlius in legitima dicitur habere cauſam lucratiuam.
„ Lfin.C. de iure deliber. quæ præcipit inuentarium fie- ri locum habet tam in ſuis hæredibus, quàm in ox- traneis.
4 Dockores tenentes hanc opinionem, quòd filij priuen- tur legitima ob inuentarium non confectum recen ſentur.
5 Tex. in 6. penultimo in authen. de hæred.& Falcid. lo- quens de legitima debita patrono, an intelligatur etiam de legitima filiorum,& num. 7. vbi latè de intellectu illius textus.
6 Doctores tenentes contrar iam ſententiam, quod imoͤ filij non amittant legitimam ob inuentarium non confectum dtſcribuntur.
1 kilij ex nullis cauſis priuantur legitima, niſi ex illis˖, quæ inofficioſi querelam excludunt.
6 Legitimam cur non perdant filij ob inuentarium non confectum, ſecus tamen in hærede creditore de- functi, qui æs ſibi à defuncto debitum perdit ob muentarium non confectum.
..fidei enken, u Tilios ob inuentarium non confectum teneri ad inte-
m teneatſ: ſs dele cioritas S usmani ogeret,1 do g contrarid pini & magls paan dl conſil.az6 m rerc 168 nume— 53 ume. 26„ingpu nitationeſ iicont es reſponſi dicet
e elle cont* um von
eneralitet— Iducuntu a-
gra legata,& fideicommiſſa etiam de proprio, ſi vires hæreditatis non ſuficiant, quomodo intelli- gatur.
8 Legitima à filijs detrahitur non confecto inuentario, quando venit detrahenda de fideicommiſſo vniuer- ſali, aut delegatis conſiſtentibus in corporibus hæ- reditarijs, ſecus, ſi legata in quantitate conſiſtant, aut in genere.
u Legitima de corporibus hæreditarijs debetur, neque
cogitur filius eam acceptare in aliare.
DECISIO CXLVIII.
Legitima, an perdatur ob inuentarium non confectum.
Væſitum etiam fuit, an filij& alij quibus debe- ſj tur legitima, debeant ea priuari, ſicut Tre- bellianica ob inuenta⸗ 4 rium non confectum,
N& quamuis primo in⸗ tuitu poſdit dici ſuperflua propter deciſio- nempracedentem ‚attamen erit vtilis ſal⸗
273 tem reſpectu legitimarum debitarum alijs perſonis, quam tilijs primi gradus. Primò igitur aſpectu dicendum videretur eos pri- uandos eſſe legitima. Primò, quia t æs alie⸗ num hæredi per defunctum debitum per- ditur ob non confectum inuentarium. J. final. 6. in computatione. C. de iure deli- berandi. ſed legitima dicitur æs alienum 1. Papinianus.§. ſi quis impubes, in fine. ff. de inoffic. teſtament. I. ſi arrogator.§. 1. ff. de adoptio. not. in 1. ſi quis legatum.§. finali. ff. ad leg. Cornel. de falſis: ergo le- gitima ob non confectum inuentarium tanquam æs alienum amitti debet, ita ar⸗ guit Oldrad, qui hanc opinionem tenuiet in l. final. quem ibi refert Alberi. in§. ſin autem dubius, num. 11. C. de iure delibe- rand.& pro hac opinione idem Oldrad. conſuluit, in conſ. 4. num. 4. quod argu⸗ mentum adeò magnifacit laſon in dict. 1. fina. in. ſin autem hoc aliquis, de iure de- liberand. vt ſuper eo ſe dubitare dixerit, nullumq́; vnquam optimum reſponſum ad illud inuenerit: quod ea ratione confir- matur, quia ſi creditor hæres amittit ſuum creditum ſibi competens ex cauſa oneroſa, multò magis debet amittere filius, velalius legitimam, t in qua dicitur habere cauſam lucratiuam, iuxta gloſſ. communiter ap- probatam in l. 3. C. de iur.& facii ignoran- tia, in verbo, Si emancipata,& quæ legiti- ma non dicitur propriè æs alienum, nee proprie debitum, ſed improprie, vt in dict. 1. Papinianus, in§. ſi quis impubes, ibi, quaſi æs alienum: nam dictio, Quaſi, de- notat improprietatem 1l. in ſuis, ff. de lib. & poſthum. l. ſi cum dotem. õ. final. ff. ſolut. matrimon. l. ſi quis cum à fideicommiſſa⸗ rio,& ibi gloſſ. in verbo, Quaſi. ff. de con- ditio. indebit.& vbique Doctores,& in terminis legitimæ Iaſ. conſil. 181. lib. 2.& eo fortius debent filij& alij priuari legitima, quia lex magis fauet alijs creditoribus, quam filijs& cæteris in legitima, quod pa- tet, quia vult prius æs alienum ſolui, quàm ipſam legitimam, quæ debetur deducto ære alieno,& funeris impenſa l. Papinia⸗ nus.. quarta. ff. de inoffic. teſtament. nota. in d.l.final.§. in computatione. C. de iure deliberandi, imò ipſa legitima non debe- tur, quando æs alienum totam hæredita- tem abſorbet, Bal. in dicto§. in computa- tione. colum. 2. verſicul. tertio quæro, poſt gloſſam magnam circa finem,& propterea dicitur quota bonorum. d.§. quarta. Bal. in J. quoties. C.de hæred. Inſtit. Pariſ. conſ. 7, num ly. volum z.
3
Secun⸗

2
2
SENATITVS PEDEMONTANI
Secundò pro hac parte facit, f quial. fina- lis. C. de iure deliberand. quæ præcipit in⸗ uentarium fieri, mixtim loquitur de filijs, & extraneis hæredibus, paisimꝗque vtitur hoc verbo, Miſcuerit, quod ad ſuos hære- des tantummodo pertinet. 9. extraneis au⸗ tem, vbi gloſ. in verbo, Deadeunda. Inſtit. de hæred. qualitat.& differen. quod autem paſsim vtatur eo verbo, Miſcuerit, proba- tur in 9.I. ibi, ſpe certiſsima hoc fecerit, vel ſeſe immiſcuerit,& c.& in 9. ſin autem du- bius, ibi, vel ſeſe immiſceat, in§. ſin verò poſtquam in illis verbis, poſtquam adie⸗ rint, vel ſeſe immiſcuerint,& c. Itaque ſſ illa lex expreſse,& indiſtinctè loquitur tam de filijs qum de extraneis hæredibus: ergo de eiſdem omnibus perſonis intelligi debet, & locum ſibi vendicat authent.de hæred.& Falcid. quæ facta fuit ad addendum illi legi fᷣnali, vt probatur in§. ſi verò non fecerit, ibi,& hoc diximus non noſtram minuen- tes legem, quam poſuimus, vbſetiam gloſ- ſa in verbo, Minuentes, dum igitur d. au⸗ chen. de hæred.& Falcid.§. ſi verò non fe- cerit, damnat hæredes dare de proprio& legata de proprio complere, ſinon fecerint inuentarium, dicitur damnare tam filios hæredes dare de debito bonorum ſubſidio, ſiinuentarium non fecerint, quàm alios hę- redes extraneos.
Tertioò hæc clariùs comprobari viden- tur ex text.in d.J. final§. ſin verò poſtquam qui loquitur de filijs,& aliis hæredibus ex- traneis, vt patet ibi, dum inquit, poſtquam adierint, vel ſeſe immiſcuermnt, hos autem, ſNi inuentarium non confecerint, damnat, vt depitis hæreditarijs inſolidum teneantur, ex quo ſequitur filios in debito iure natu⸗ ræ damnari, ſi alia bona nõ ſuppetant, dum eos non vult beneficio legis vti, in illis verbis, Nec legis noſtræ beneficio perfru- antur, quam contemnendam eſſe cenſue- rint.
Quartò, hanc partem tenet t gloſſ. in dict. authen. de hæred.& Falcid. in 9. ſi quis au⸗ tem non implens, in verbo, Auferri, Oldr. in d. l. finali, quem ibi Alberi. refert in d. 9. ſin autem dubium, idem Oldrad. in contil. 334. num. 4 Salyc. in eadem l. finali. 9. ſi quis autem temerario, num. 35.& in authen. ſed cum teſtator. num. 6. C. ad leg. Falcid. in au⸗ then. hoc amplius. C. de fideicommiſſ. Ra⸗ phael. Cuman. in d. authen. ſed cum teſta⸗ tor, eandem etiam tenet Bald. in d. l. fina.§. penult. vbi ait, ſe credere, gloſſamibitenen tem contrarium nõ eſſe veram,& ibi etiam reprehendit Nicolaum de Matarel, dicens,
9 Amu ſsimo pung, uütee n e n punde,, conlltitun
n. ind* gram C 6 nd. authen el„. sill— ſed nunc ſi eddipils e
eum erraſſe intellectu in leui Hanc etiam ſequitur Roma fimiliter, colum. 57. verſic,
dit dubium. C. ad leg. Falcid. vbi daius au llcet 1 22 Ppinionem de ſubullitate iuris ven engellcrum, eſſe Paul. de Caſtro in dicto conſ. 8g9 timam, x 5 Pien. quia dubia ſupra formata liba e aus ecimdö, 3 in puncto iuris veriorem dicit lmolk 1 a quafto, 1 §. hæc ſtipulatio. colum. 5. verlicitemalt ihe elt ordo, E in quantum Angelus. ff. ſi cui nunnit gult qpodele per legem Falcid.& hanc ſequntum an isvetlcult A rio Didac. in c. Raynutius,.§. Il. unnde de anaat p circa finem, de teſtament. pro qrapohn dundum vir 5 adduci rationes, quæ in præcedent c decunco,quo'E. ſtione ſcriptæ leguntur pro patte ränma clerarilets
tiua,& auctoritates eorum, qut tenen 1 lios primi gradus priuari Trebellam Irqui lad ob inuentarium non confec um cumeen reuüm detiſste nulla vrgens allegetur ratio diderltatgn mweprebik- Dt ſi quia legitima lit quaſi æs alienum, qu agracipitut at ratio mouere non debet, quiaſthæaan, ſuimlegiimemi- tit ſuum creditum non confecio unemn, nat eum nonne rio, vt ſuprà probauimus: multou auncontect, io debet amittere legitimam, quę eſtqqulas Rauirur,pod he ditum. laſt, ſed n pœn Neque huic opinioni refragaturtenn
in 6. penult. in d. authen. de hæred.&'gutis G qig⸗ cidia, ſuper quo ſe fundant Barto.& caurum non otobas- tenentes contrarium, dum ille teu ſen Kitaeumtern vnlt, quod gatronus non priuetur egi lauthen ſed cumg ma ſibi debita in bonis liberti. lſt quubiſtune. in conl. eöin hertum. õ. fin.& ibi gloſ.in verbo, Nonmui ſcnopinionem cous ſe. ff. ad leg. Corn. de falſis. quia relponi- vouperdaturlegitg tur, t illum§. referri ad id, quod lmpenn lones Kapkaelbng dixerat in Ö. ſi quis autem non impani Bonlonesa- tVa dicitur, quod ſi hæres non adimpam Ilis h 98 depon. luntatem teſtatoris,& non fecertal nquoquechlar teſtator iuſſerit, priuari debeat eo, qtt H amen non 9
teſtatore habuit, niſi ſit patronus, qulcd Jtenei de inre ve
verd non 20 ar quia adprn
ldum Gge Kan iolldum Uas
„1
—
btels,
dem urtoonne
„ arc (.0f 9,0
ubautem he
03
„ D
FI5
ttur 1 1 1 9 Im c ess relleiun
1 elerarurprimn
fecdibos, erli ntibus bb int ntenere ſtatu Inuunt llave nvt legalis qu , reliqua ve- bisapenam b licnum.lqu Lnonad pro- ſt inuentariut refenetur, q eßsillet, lcut quuibi ind apnrono qu zumtuerit, qu t, aui inuen am contta el a, quod eir non contect or cfeditorit perte patet, e ntrariam ſenn eellt Raphae tor, quem re a K lb, z. q m bditeneat, attamen hasre Uie Alias dua wpoſt haclen Ke, num, F.„
„„ dus Contral
41 eceptor v
non adimpleat voluntatem libeni u, Tiiquamtenerge biRangb men non priuatur legitima ſibi debiaſ leito Alleri n n 1 bonis ipſius liberti, non autem refenura e iu C. de fäes G lauiſend §. penult. ad id, quod Imperator disens aldcumteltac), e daaa 9. ſi verò non fecerit inuentarium, ii an,C adleg. Pa ela Mtio tribus modis probatur. Primoò, quats rmult.Ooden.„Nann! tus id exprimit, dum inquit, huncad- u d commun. An guamſ nem tenere ſancimus, quem hanclan T quiendemop, heödam conſtitutionem inchoantes dixims ip acon7, ne. emeoaſue ple ad hæc verba, prout ibi gloſſiisat tantc cede pP,bS d Diximus, ſupplet: diximus ſupndatm duudcqge on wcd ſqus in 9. ſi quis autem non implens, idqjetm perd cuo n 9 Emmagn Alud
ſuadent illa verba, in eodem§epenutm düc pimale
*.., 1. timac 8 1.. polita, ibi, quicquid vltra hanc legim ſerulni
4a
5 1⸗..—¼„„ 9 1...
eis, ſcilicet patronis relictum fuert,ai Kene Cpnd ſo etinma
bertis aliquid petiti fuerint: lli autem 9 rdcert n dentem in
troni complere deinde noluerint, labaue weg ech halci 4 luer 122 11 1 auncots d s
ca, quæ a libertis iuſsi fuerint,! 1 nsedn“.Ra

)al n 9 Aulmuh m
am tter, 5 nittere 1ünan gi aue huit Enion rn.
Fg au enult. it. Kartenagant r 9 luper qu a funämänn, entes c tziin inle
auod paeeu n ue di debita Sonoll n.9. fin,3 gſluntaſe d leg Cen eflka 1
Ulum§.1 ar iadügdſ
tt in§.liq an merutim
r, quod it Iresdmg
em teſtaſ an, anmeen
r iuſſerit Juncinte dre habut um 1ſteais g” dimplea lonnn tn non pri m leginſb t pſdus lib an onnn ni „ lr. ad d— dlanstorc ero non π ſt Guußtnm modis i et po- mnl,
— —
rutionen hæcverh 1 ls lupg„dird i 1us, Fr0c l uis aute: valm
eliäuh b * e
77, aln
ſenolbeult 6 lua 1
bESGISIO cxXL VIIiI.
nem tenere ſancimus, quem inchoantes hanc ſacram conſtitutionem,&c. ordo au- tem eſt deſcriptus in d. 9. fi quis autem non implens, ſcilicet, vt auferatur ab iplis pa⸗ tronis omne lucrum, quod eis relictum eſt vltra legitimam,& illud deferatur primò ſubſtitutis, ſecundò, eoharedibus, tertiò, legatarijs, quartò, ſuccedentibus ab inte- ſiato.& iſte eſt ordo, quem tenere ſtatuit ind,.penult. quod etiam innuunt illa ver- haſequentis verſiculi, ibi, ita vt legalis qui- dem pars maneat apud eos, reliqua verò veniat ſecundum viam à nobis apertam in malibus. Secundò, quod ad dictum§. ſi quis autem, referatur ille text.& non ad proxi- mum§. fi verò non fecerit inuentarium, probatur, quia ſi ad proxima referretur, qua re non etiam de filijs expreſsiſſet, ſicut de pacrono expreſsit? Teruò, quia ibi in d.§. penult. præcipitur auferri à patrono quic- quid vltra legitimam relicium fuerit, quod referri ad eum non poreſt, qui inuenta- rium non confecit, quoniam contra eum nonſtatuitur, quod amittat, quod ei reli- cium eſt, ſed in pœnam non conftecti in⸗ uentarij inſolidum teneatur credicoribus, & legatarijs. ex quibus apertè patet, eum textum non probare contrariam ſenten⸗
tiam,& ita eum textum refellit Raphael in
d. authen. ſed cum teſtator, quem refert Corne. in conſ. 168. litera A. lib. 3. qui li⸗ cet opinionem contrariam ibiteneat, quod non perdatur legitima: attamen has reſpõ- ſiones Raphaelis non tollit. Alias duas re⸗ ſponliones addit Vaſquius poſt hæc ſcripta viſus ĩn d.§.8. de poteſt.teſta. numn. 15. verſ. non quoque obſiat.
His tamen non obſtantibus contraria
ſententia de iure verior,& receptior viſa 12
fuſt, tquam tenet gloſſa,& ibi Barto. Paul. deCaſtro, Alberi.& laſon in d. authien. hoc
amplius. C. de fideicommifl. gloſia in au- then. ſed cum teſtator, vbi eciam Barto.& Alberi. C. ad leg. Falcid. alia gloſſa in I. fin- in§. penult. C. de iure del. ber. quam ibi ſe- qunur,& communiter approbatam dicit Alex. qui eandem opinionem conſulendo tenuit in conſ. 67. in princip. lib. 4. dicens leindubitanter credere, quod ſi quis con- Narium iudicaret, poneret ſe in magno pe- Mclo, per id quod notat Bartol. in I. fin. O. epœna iud. qui male iudica.& in l.manci⸗ PiaC. de ſeruis fugiti. Addo etiam aliam Llollam hanc opmionem tenentem in 9. ſi vero nonfecerit, in verbo„‚Lucrari, in au⸗ then, dehæred.& Falcid. vbi Bar.& Ang. cam approbant, eandem opinionem tener
274 Specula. in tit. de Inſtrum. editio. in§. di- cto, verlic. quid de ſuo hærede, qui inuen- tarium non confecit,& ibi lo. Andre. in ad- ditio. Ang,. in l.i. in§. hæc ſtipulatio, col. G. fI. ſi cui pluſquam per leg. Falci.& ibi etiam Imola, col.. verſicu. item adde inquantum Angelus,&c. qui licet dicat contrariam opinionem eſſe de iure veriorem, attamen hanc dicit in practica ſeruari:& durum eſſe ab opinione gloſſarum recedere, ſequitur eandem Bal. in hac re ſibi contrarius in I, filium quem habentem, colum. z. verſic.& quia de inuentario. C. famil. hærciſcun.& in l. I. C. de bon. auto. iud. poſsid. vbi dicit, quod filius non faciens inuentarium detra- het primo de ommibus legitimam, ad reſi- duum, puta de 12. tenebitur ad ocio,& li- cet in hæreditate non ſint ocio tenebitun inſolidum ad ipſa octo, etſi contingat tunæ carcerari, ponetur in carcere pro octo tan- tum& non pro xij. eandem opinionem ſe- quitur Angel. Aretin. in§. extraneis autem col. vlt. verſic. ſed debitum iure naturæ&c. Inſtitut: de hæred. qualitat.& differen.& in tractatu de teſtam. in gloſ. item reliquit P. nepoti. col.z. verſ. quæro an filius ingratus, & in eodem tract. in gl. qui B. ſciens&c. col. J. verſ. nec poteſt detrahere Falcidiam, Re⸗ peten. in authentica nouiſsima, in quarta quæſtio. ſecundæ quæſt. principal. C. de in- Offic. teſta. Paul. de Caſt. in d.l.fina.§. penult. in fin. C. de iure delibe.& ibidem Corneus col. fin. vbi ait, gloſſam ibi communiterte- neri, Iaſon in eadem l. final, in principio, col.fin. num. 6.& inò ſin autem hoc aliquis nu.². C. de iure del, b. eandem communem eſſe atteſtatur Corneus in conſ. 180. colum. 7. litera 8. lib. 4.& in conſ. 168. in hac con⸗ ſultatione, lib. 3. vbiait, itaſcommuniter te- neri,& non eſſe tutum à communi opinio- ne recedere, ſequitur eam Fulgo, in conſ. 95. in principio, dicens, hanc ſententiam nullum habere contradictorem, quod an ſit verum, ex adductis pro contraria Opi⸗ nione iudicare potes: hanc opinionem pa- rſter communem dicit Decius conſil. 480, num. 17.& 18. quam tenet etiam Gozadin. conſ.42. num..& quam communem eſſè atteſtatur quoque Rubeus Alexandrin. im conſ. 43. num. 9. idem dicit Guido Papæ quęſtio. 53. in principio, Ruin. conſil. 135. num. 9. lib.ʒ.vbi dicit, Doctores communi⸗ ter ſequi gloſſam in d. l. fina. 9. penult. C. de iure del ber. quam pariter firmat in conſil, 57. lib. z. Et hanc eſſe magis commun. atte- ſtatur Franc. Viuius d. liP. commun. opin. in verbo, Hæres extraneus, nu. 5. poſt Cor-
4 ſeium

—
S ENATVS PEDEMONTANI nwlpr
ſetum de poteſtate Regia in materia Tre⸗ bellianicæ, quæſtio. 73.& Lauren. Calca. conſ. 36. per eum relatos. Vaſquius d. 9. S. num. i5. Pro qua opinione adducit Bar. in d. au⸗ then. ſed cum teſtator, textum ſin§. penul. verlic. non autem excepimus, in d. authen. de hæredit.& Falcidia. Nam in proximo §. ſi verò non fecerit, d citur, quod ſi hæres inuentarium non confecerit inſolidum te- neatur legatarijs,& creditoribus, deinde ſubſequitur§. non autem excepimus, vbi ſi patronus inuentarium non confecerit nih lominus legit mam ſibi debitam in bo⸗ nis liberti non amittit, ſed ſi patronus legi- ta mam ob eam cauſam non amitt t, multò minus debet filius amittere debitum iure naturæ: magis enim eſt debita legitima fi⸗ lijs in bonis parentum, quam patrono in bonis liberti, cum hæc iure poſitiuo, illa ve⸗ rò iure naturæ, filijs debeatur. nota. in 1. ſi quis libertum.§. final. vbi gloſſa. ff. ad leg. Cornel. de falſis. Neque obſtat, quod dicit Raphael in d. authen. ſed cum teſtator. Quia reſpon- detur, quod imò dicius 9. penult. cum ſit zu fine dictæ authenticæ poſius, refertur ad omnia pracedentia l. talis ſcriptura.§. fina.vbi Barto.& cæteri, ff. de lega. primo, maximè verò ad proxima refertur,& ſic ad dictum§. ſi verò non fecerit inuenta- rium, imò in dubio magis ad proxima l.. §. hoc edicto. verſic. deinde adiecit, vbi Do- ctor.ff.de poſtul.l. ſiidem cum eodem, vbi etiam Dodo.ff.de iuriſ.omn. iudic. Neque mouent illa verba in textu polita, hunc or⸗ dinem tenere ſancimus,&c. quia reſpon- detur, præcedentia ſatis apertè declarare, quod refertur ad confectionem inuenta- rij, quia dicit, hunc ordinem tenere ſanci- mus, quem diximus(ſupple) in confectio- ne inuentarij in d..ſi verò non fecerit, vbi in fine ordo deſcribitur,& dicitur, quod ſi heres parere noluerit, eum quidem rece- dere ab huiuſmodi inſtitutione, locum ve- rò fieri, ſicut dudum prædiximus ſubſtitu- tis,& cohæredibus,& fideicommiſſarijs, & legatarijs,& ſeruis,& qui ab inteſtato ſunt,& alijs ſecundum prius à nobis in- uentam in talibus viam. in dicto auten§. ſi quis verò non implens, non tractatur de aliquo ordine, quem habeant tenere hære- des, ſed mandatur quod impleant id, quod à teſtatore eis fuerit iniunctum,& per iudi⸗ cem iuſfum, ob id illa verba, huncordinem tenere ſancimus, magis intelligenda ſunt de ordine circa confectionem inuentarij,&
illa verba, quem hanc ſacram nem inchoantes diximus, po ad õ.ſancimus igitur, vbi aucto tractare& præcipere circa m tituli,& licet totus ille textus ſit e, ufem 10n 1, eleg ſub rubrica vnica, attamen poſſu 1 poltn ie icbetinf ſonlees conſtitutiones, e e necieihn tune⸗ ſoien elne n res con 3 X uo dec dunturph uunpkeeipjee ingeſ, res caſus penitus ſeparatii ita Corneusin]abſecetb l wiomacip en l. finali, in 9. ſi verò vel Doſtqquam,C.an ate ne pa re deliber. ceue üus ſlt ſtan, d. Non etiam aduerſatur, quod non din V de filio& eius legitima, ſicut depauan ſenr nän kn quia reſpondetur, quod ideò expreſsta di fair.A patrono, quia de eo magis poterat dutias en.qiodq;2i: an perderet legitimam ob non confecdun nmu lut 1En ml inuentarium, quo fit, vt expreſsiocaſiuna i ntonmcuſt aunenmfe gis dubitabilis decidat calum minus quu, ſrnmiliterprat Nio ſübm tabilem. Sed hæc reſponſio parum moust ſzignuiti,ſia ncaſu nnnco debet propter diuerſitatem rationbina nentari deönen Tum diuen legitimam debitam patrono, ex culi, aiduurſtätuta- muneratoria ob manumiſsionem ulae durobltantin c⸗ rium adduc timam, quæ debetur filio non ex aloqnoh mno quod diceſmm shæredem c I'gatione paterna, ſed ex quodamininu ſinyiunttate! lefuncodeb naturali, ita ſentit Vaſquius d. num e antarium nona ecum: ergo pPræterea patron's. areetlangtit gtun,que Non eriam obſtat tertia ratio, quæaya- manum, inò meOmags, qulan Raphaelem magis vrgere videbatur, qui nme, vete, ſed be Aimpiopri reſpondetur, quod imò non auferuu unmm icitut,iln flluspouus reſiduum ſecũdum eundem Corneum,Ginderatiam badelt ditur, quim o diſponitur, quod legitima pars remmalſeim. Quia elcdaſt Horſione lo pura& immunis à talibus pœnis reſtmſnn nec cium ip Nobu, ſedie
ſſu 8 plenll, 4 on nt retem ac att?n ſl And.
ateriam ll
—
verò veniat ſecundum diſpoſtta ſupatnt ogitnumiuſ, inalang mau licet, quòd ſubiaceat pœnis, quodtusiuſiscaiqyistheſp un pron per! dent verba text. dum d citur, itavtlaabé ſnuminconſ-⁷ und— quidem pars maneat apud eos puniuê legitma glo ureong zrorum dt bus, reliqua verò veniant ſecundunmm onmib, gunrenos mam mum à nobis nunc apertam in talibus. aiorefeituqlo in ororbe b
Pro hac etiam opinione facit, fqxamn noſie eſtam& kamüf 5 filij ex nullis cauſis priuantur legitimſtt iinventztiim 13 K at th lege attributa, niſi ex illis cauſis, quæiui i e analnen
2 m mtemmtt ulng, alegaca Val ficioſi querelam excludunt l. lac aiſi ſum præſtit hen e,,::
77. 1b.:. quoc
in principio, verſ. ita tamen. Cdeſtan enon concit, n d düu nupt. Moder.repetentes latèᷣin ³.auibg im autpropene emala Gh⸗ uiſsima. C. de inoffic. teſta. præterealegi i to legan, aut lo rerumt ma debetur filijs libera,& ſinevllogam iſintnull eo 4 miſa qn mine, aut onere, l. quoniam in priorbuls ſ lusoniſbin mnuanr e de inoffic. teſtam. ergo quoad eamlatin neltare: ſe 1 tiotenenn
intelligitur voluiſſe grauare filic en ctione inuentarij, vt eius omiſsioiſin legitimæ amiſsio, quoniam hoc moloinn diceretur ſine grauamine contra, qum
ſpoſitum a lege fuerat: ita Speculatinti ndn Bebere de
de Inſtrument, editio. in. dicto t R tcere3 ab nito
gnatione teſtamenti,&c. num.- peh ſtucich,* brum d
mo hanc partem confirmat ratio go 1 ahzüte d ali
§. ſi quis verò non fecerit inuentarium 4 d gumnus lore cont
d. authen. de hæred.& Falcid, in ratha 4 labean 1 rio non 1

choa 3heten E 6 1 8S1G6 CXNI. VvII I.
deimd e mu n uri, feilieet, quòd Hlius teſtatori legan- nai legi præc pienti,& iudici decernenti ſi- nanan mul non pParuerit, attamen non Prilatut dlcaw 2 zülle tenu legitima, vi habetur in§. his igitur.& in d. altitutt 7 awenda,§, quis autem non implens, multo ergo us pen a. daods minus puniri debet in priuatione legitimę, ſlegitantum præcipienti inuentarium fie- Vl doln ri, non ſatisfecerit. ſiquidem minus eſt, vni
er. ſre netiam tantum non parere, nempe legi præcipien- 58 2 dütmn e ti qam pluribus, ſcilicet teſtatori, legi& 3 ein züüm audici, quoniam plura& potiora iura præ⸗ pond— quodt, ualere debent.§. fin. in authen. de contan-
h u.& vteri. fratri. l.fin. C. de edicto diui deret le snamo be Adria. tollen. quod quidem argumentum tatium,ai nee vonviſum mihi fuit ſtringere propter di⸗ bitabili Kuna nerſtatis rationem, cum in caſu non imple-
6 m. dedh donlan entinon militet præſumptiò ſubtractio- 1 U 1
—
de
Proptet hltan us,& malignitatis ‚ſicut in caſu non con⸗ Nſa* 7 7 94. 1 2.. 7. mam de 3 ran fecii inuentarij: ideò nimirum ſi diuerſa Pal e 54. cll U wanunä œna dicitur ſtatuta.
Neque obſtant in contrarium adducta, onepatef Ee dergn f& prmmò quod dicebamus hæredem cre- ali, itaſet au fulſm ditorem priuari ære ſibi à defuncto debitò 1 lel a10 ſahnen 4 5 reapar 222 alpmn ob inuentarium non confecium: ergo fi⸗ „ lios debere etſam priuari legitima, quæ eſt 9- 4 as alienum, imò multò magis, quia non nelem m tt yrgensia 8.
d 2 ndetur, 6* a
on etiam uettenin
upropriè, verè, ſed fictè,& impropriè* ur, a mün alienum dicitur,& in qua filius porius cau⸗ ꝛumſecũd iundnen ſam lucratiuam habere dicitur, quam one- nitur, qu=giem roſam. Quia reiecta reſponſione laſonis, & immun lbunhu quam nec eriam ipſe approbat, ſed relin- veniat ſeq&miy quit cogitandum in d.. ſinal.in. ſinautem quodſubi 2² pepiih hocaliquis. t Reſpondetur prour per Rui⸗ verba text Indeum num in conſ.57. num. 6.& 7. lib. ⁊. quod de em pars m uat miiyr legitima ipſo iure onus legatorum,& fidei- eliqua vet 2e anthr commilſsi, quatenus legictimam minuit ab is nunc ap Z üni inicio reicitur. 1. Juomlann in Prioribus. C. ohac etian diontc de inoffic. teſtam& obid, etiamti filius po- rnulliscau iuragim ſtea inuentarium non fececit, attamen le- u gitma remanet ſalua, quia legaca vallda an tantum præſtat hæres integre ſi inueftta⸗ . mnae“ rium non conſicit, non autem illa, quæ in ineipi, au totum, aut pro parte ab initio fuerunt nul- Moder.r 4 m L. ideò legata, aut ſideicommiſſa, quæ ab neC. dein Sir 1u mitio ſunt nulla, eo quod minuant legici- ebetur filſſ de na Gnr mam, ſilius omiſſo inuentario tenetur inte⸗ autonere, 2 T 1 rè præſtare: ſed nihilominus legitinam offic. teſtam o ſuam detrahet, quoniam ab initio ipſo iu-
ttributa, n ilba querelam 1= Lü 1
) 6
gitur volc Enua re legatorum aut fideicommiſſorum onts
e inuentart in eam minuere non potuit, ſed non ſic eſt in mx amißiq Pnn are aljeno Hæredis, quod Hiabere debebat etur ſine gr m roh Lehuncto, quia nõ ipſo iure ab initio onus tum legett ail 8 eguorum& fideicommiſſforum de xæré 2 in d aleno deducitur, imò ipſum æs alienum
atimadita hæreditate ipſo iure confaſio- fecno iiur, quamuis inuentario non cori⸗ Tecto nor abeatur pro confuſo, vt plene
473
nota. in d. l.ſnal.§. in eomputatione. C. de iure deliberand.& in l. ita tamen. in. ſiex Trebelliano. ff. ad Trebellia.& propterea quia ab initiò legatum ve! fideicommiſſum non minuitur per æs alienum, ſed potius ipſum æs alienum eſt ſublatum contuſio⸗ ne, ideò prouiſum eſt, quod non deduca⸗ tur, ſi muentarij confectio omittatur, ſed potius remaneat confuſum, nedum iplo zure, ſed etiam cum effectu, itaque in caſit iſto in odium hæredis negligemis confice- re mnuentarium legatum ab mitio in totutn validum conſeruatur, non autem augetur, vel de nouo validatur legatum à principiò in totum vel pro parte in valldum, ſicut de nouo validaretur, ſi omiſſo inuentario le- gitima amitteretur,& na, vt ſupra diximus, reſpondet Ruinus dicto conſil. 5⸗. numer. 6.& 7. dicens, iſtam reſponſionem fuiſſe quorundam citatorum ab Angel. in l. i.§. hæc ſtipulatio. ff.ſi cui pluſquam per legem Falcid.
Non etiam nocet, quod ſecundo loco dicebamus. quia reſpondetur, vt per Albe- ricum in d. authen. ſed cum teſtator, vidè- licet, quod licet text. in d.I. hna.& in d. au- then. de hæred.& Falci. indiſtinctè loquan⸗ tur, imò mixtim de filijs& hæredibus ex⸗ traneis, attamen diſtingui debent per alias leges, velper rationes I. quæſſtum. ff. de te- ſtib. l. non eſt nouum, cum lequenti. ff. de legi. ſed per alias leges diſponiſtur quod le- gitima nullomodo amittatuũr, niſi ex cauſis, quæ inofficioſi querelam excludunt d. 1 hac ędictale. ergo per non confectum in- uenrarium non amntetur, cum hæe non ſic ex illis cauſis:
Non etiam aduerſatur, quod dicitur, le- gem damnare filios hæredes non facientes inuentarium, vt teneantur ſoluere integra legata& fide commiſſa etiam de proprio, ſi
hęreditatis vites non ſufficiant, auth. ſed cũ teſtator, vbh: Bar. num. it.& Paul. de Caſt. in 1.f. pen. in fi. C. de iure delibe. Vaſquius in d. d. fi.num. 26. ergo& de debito iure natu⸗ ræ, quia adhæc reſpondètur, vt per Bartol. & Alberi. in d. authen. ſed cum teſtator nec nen Paul.de Caſtrò in d.]. fina. G. penult. in fine. quòd legata& fideicommiiſſa minuun tur per debitum iure naturæ,& catenus minuuntur, quatenus eſt legtima, cuius detractione facta filius ad reliduum tene- tur mſolidum, etiam de ſuo proprio,& ſic quia detraxit quartam, per detraclionem quartæ bona propria pluris ſunt,& ſoluen- do, deinde legata, ſinon ſufficiant vires hę- teduaria, iple complebit,& ſic minu ſol- uet,

SENATVS PEDEMONTANI
dicit text. nec legis noſtræ ben
fruantur intelligitur de 1e. I.. Pels lat g benelicio illius d rtclan
uet, quam ſi legitimam perdidiſſet, quia ea ſolueret integraliter. Itaque hoc modo fi⸗ lius dicitur ſoluere legata& fideicommiſſa integra, quod intelligitur quatenus deben- tur, quoniam ea diminuũtur propter legi⸗ timam,& exemplificat Corneus in d. 1. tin. in 6. ſi verò poſtquam. colum. ꝛ. C. de iure delib. puta, hæreditas valet ducentum, le- gantur tricentum, filius de tricentum de- trahet quartam,& ſic centum, reſiduum ſoluet,& ſic integra legata ſoluet. Vel po- teſt conſiderari legitima reſpectu ducen⸗ tum, quæ ſunt in hæreditate,& ſic ex illis detrahet ſexaginta ſex, quibus detractis de trecentum legatis ſoluetur integrum reſi⸗ duum, licet vires hæreditatis tranſcendat, ſed hæc reſponſio ſalua pace tantorum vi- rorum parum apta, quin potius in ſe repu- gnans videtur, quia ſimul ſtare non poſ- ſunt, quod legitima filij diminuat legata, obq́; non confectum inuentarium nõ per⸗ datur,& quod propter inuentarium non confectum teneatur ſoluere ſolida legata, uamuis fines, ſeu ſubſtantiam hæredita⸗ tis tranſcendant, ſatisfacereq́; de proprio, & ſic de legitima, quo caſu inticiarinon po-⸗ teſt, quin pro ea parte, pro qua ſatis fit le- gatis de legitima, dicatur effectu ipſo per⸗ di legitimam,& dicere, quod ſoluent filij ſolida legata diminuta per legitimam, in- congruum videtur, quoniam ſi ſolida, quo modo diminuta? etſi diminuta reſtricta propter legitimam filij ad beſſem hæredi- tatis, quomodo dicentur legata tranſcen- dere vires hæreditarias,& filius dicetur, ſoluere de ſuo, nulla ratione ſubſtitere po- teſt: nam demus, exempli gratia, hæredita- tem eſſe tricentum aureorum, quo caſu le⸗ gitima filij erit centum,& legata fuiſſe ea⸗ dem tricentum: certè detrahendo centum pro legitima, dubium non eſt, quin lega- ta remaneant de ducentum, quæ ſoluere tenetur filius, nec dicetur tranſcedere vi- res hæreditarias, nec filium ſoluere de ſuo, & hæc videtur ſentire Angel. in dict. l. 1.§. hæc ſtipul. colum. 7. verſicu. ſubſequenter eſt videndum.
Non obſtat vltimo text. in d. I. fin.§. ſin verò poſtquam.C.de iur. delib.quia reſpon- detur, illum textum non loqui de debito iure naturæ, ſed de debito iure inſtitutio⸗ nis. vult enim quod quilibet hæres non fa⸗ ciens inuentarium, ſiue ſit filius, ſiue extra- neus priuetur beneficio illius legis, videli- cet detractione quartæ iure inſtitutionis, quo beneficio vtitur is, qui inuentarium fe- cit, vt in 9. etſi pręfata, verſic, itaq́; ibi, dum
gis, ſcilicet detractionis quartæiurei tionis, non autem loquitur de quar naturæ,& nimirum, quia vtriuſa
tio non eſt, vt notat gloſſa in. ſiqubs a tem non implens, in verbo, Aufeni V
then.de hęred.& Falcid. ob idſ
non confectum, licet priuetur debitoinne inſtitutionis, prout quilibet extraneus’a e, ghles res, gloſ. in§. cum igitur, in verbo, Omm bus, in fine relata ad textum ibi, qui orni„lgitlnti
tur in filijs.
Hanc tamen opinionem affirmatinan
ta iu parus
non indiſtinctè tenendam, nonnullidin runt, ſed eſſe limitandam, procedderetn
22 tum, t quando legitima venit detnalena de fideicommiſſo vniuerſali,& de legutt conſiſtentibus in corporibus harediins
ſecus autẽ eſſe, ſi legata conſiſtantmqum- titate, aut in genere, aut ſi ſint crecta gi tunclegitima non detrahitur, prouiadb ſtinguit loan. Andre. in additio. Spauia in d.§. fin. verſic. quod de ſuo hæretenm
additio. quę incipit, Autem, intitm deli ſtrumen. editio. ita etiam tenet Angern d. l.. 9. hæc ſtipulatio. ff. ſi cui pluſquami legem Falcid'am. colum. 7. verlie.locu tem intellige. Paul, de Caſt. d. conſ iian 2. Corne, dici. conſ. 168, lib. 3. Ruin,conlſ
num. 8.& 9. lib. z. Et quoad credioraſt
reditarios ratio in promptu eſt
non detrahat legitimam, inuentaby
2e. Nt „quodhu
confecto: quia etiamſi confectumeha
tamen aduerſus eos legitima nondta-
belh
tur, quoniam ea non eſt, nec debengl
deducto ęre alieno, d. I. Papintianusii ta. ff. de inoffic. teſtamen. imò ſi tommi reditatem abſorbeat ęs alienum, nuſim
nino debetur legitima, vt dicit Baluntlz.
fin.§. in computatione. C. dei
ure delde
Itaque quia ęs alienum pręceditlegtim ſiue factum ſit inuentarium, ſiuenont deductio illius locum non habet duerd
creditores: ita Ioan Andre.& PauldeCe
ſtro in locis proximè citatis, cumt lpa probatum eſt, legitima ſit quotabannim
—171 24 9 Quo verò ad legata conſittentinahe ribus hęreditarijs, vel quo ad deſcome
miſſum vniuerſale, quòd legiiman deducatur, etiam non confectommte— 13 rio, ratio pariter in promptueſtiſqn
gitima debetur ipſo iure de corpo 1 reditarijs, vt eſt text. in J. ſcimus in
tionem. C. de inoffic. teſtamen ſine onere, d. l. quoniam in
t, debell
rioribus eo
M 14,„ ectenj: dem m vull Bal, indn us Celum.. 1)
M
2 ☛ —y
— — —
nerbinau anmüluit, lius debza ſgpra iure naturę non priuatur ob inuentiun“
3 Admir=
0
ddo ine tlegitin en dxL qucte onuseti a ratarſs, D reäilulyer!be ateiſitur ſ0 wlaciurtnens 1 lun ſuce aunt, quoca Kcolporl dict.Here 1 impulet ll 6C. de ira
— =—2
lutioin ec⸗ un de app a a cui telict genete, gu
ſidicere, Ny
—
—
,(ed volo
dum in mille 8 dd ickem Z 4
imbonotum n epottionebon
16' dlülere aft . 8 ltn 10!
* rdi . ebuste elicio per⸗ Aclleöte
ſarin 1 1 ecitinam nihi
5 uuft . os,unt Ip0en
11
b initio pel legi
Infe En iaitio legata ln
er legitimam, ue
2 m, vel Hdeicom
nimitumlletian d, nihlominus etrahere: prouill in plioribus, er eale appoltum ro onus adectum ip hæreditariß reme ter luamlegitimar per Ba Baldlm f dehæred. inſtit ntum debetur le ſeu rebus hæredit dnem, quod licet legitimam. l. om teſtament.& fort „caterum. inꝛuth d cognoſci, tamen uamitas, vel aliq lcint pto legitim Ic quodmih relico nam incorponbus
Quæro pater inſttl lnoffc teltam. Jac in non amplius.i e celegan l vbile
1 Dlle nüllenon oteft he
em, gtna
ſhee cun n. legg jen ſed hancliin ndulo iurag lonöprob 4 guiem dnn qicas tactionem! din Klanlce( lei din ſumratio eüinindit en 8 n Werllati in 8 al veli n dhaut rom dneu n 190 sdebitorumn a h 1 beat det ſah W ia ſlue“ Tl 2n. h am- nuch. N nlea anuca. Nec
ribusf „
Klaiine Nla r ſtato Gcoporal, e ala ho Aa pin— linn omt
e ſerl d m 1d0,— iean ntin.„

N 1 r* text. nec
2 1 dur ntel a. de
alicetden S ehrt bogem titu.ideò relictis rebus hereditarijs, 8,non au 1. aglanan lue per particulare fideicommiſſum, ſiue rx, A nn, VanNt er vniuerſale ipſis filijs, ſtatim ab initio xælitum eſt ius quoad legitimam in ipſis Jdakan rebus hæreditarijs, neque valet onus lega- de hered E zeädä torum, ſiue fideicommiſſorum, quatenus
naturen wnld legitimam minuit, imò ipſa legata,& fidei- confecun 1 durcdn commiſſa, vt ſupra diximus, ſunt ipſo iure
t5 iun efalcata,& diminuta ab initio per legiti- mamob id, cum ſtatim ab initio legata ſint auminuta,& defalcata per legitimam, ne- Sxun auevaleat onus legatorum, vel fideicom- nanc tamel 2— mibi, quoad legitimam, nindrdnſerchm uinditinat Sionene non confecto inuentario, niht ominus. t, ſed eſer andm jius poteſt legitimam detrahere; brouiſio
en elle li rndm cnim diciæ l. quoniam in prioribus, reij⸗ , fquando m, cit omne onus etiam reale appoſitum re⸗ deicommil lue pus hæreditarijs, ideò onus adiectum ipſi liſtentidus potte fllohærediſuper rebus hæreditarijs remo- autẽ elſe, nann netur,& reijcitur propter fuam legitimam: ne autin geſat aull proquo faciunt notata ꝑer Bar. Bal.& Imo⸗ clegitiman ritn lamin l. ſuus quoque. ff, de hæred. inſtitu. guitloan., ia Vbi volunt, quòd in tantum debetur legi- 1.§. Hin. verſ old tima de corporibus, ſeu rebus hæredita- dto. quę ina eAun rijs per dict.§. repletionem, quod licet le⸗ umen. editic 2 imuh Latum imputetur in legitimam. J. omni⸗- 16. hæcſtipu 22 fHlt“ odo. C. de inoffic.teſtament.& forttùs em Lalcidah, 1ur-Inffitutio in re certa. 9. cæterum. in authen. nintellige.D RCAt cum de appellatio. COelolcis famen l Dorne dchch rdius, cui relicta eſt quantitas, vel aliquid ein genere, quod ſufficiat pro legitima po⸗ m 8.ld ichteſt dicere, Nolo hoc, quod mihi relictum litarios ratioſ miſeſt ſed volo legitimam in corporibus hæ- n detrahat li Imnreditarijs: idem etiam vult Bal. in d.]. ſci- nfecto: quiaſ es lcein mus. colum. z. verſic. quæro pater inſtituit nen aduerſus xegun flium in mille. C. de inoffic. teſtam. Facit „quoniamea— tiaft quod idem Bal. dicit in l. non amplius. in ducio grealie=0r H. cwmbonorum, in fine, de legat. I. vbi le⸗ fe de inoftic. Am ata portione bonorum fllię non poteſt hę⸗ litatem abſor uſ res ſoluere æſtimationem, vt in d. 5. cum
D 19
ef
no debeturles 56 bonorum,& lege ſequen. ſed hane limita⸗ „§ein compuſ de tionem puto iure aliquo nõ probari, quan- que quiagsal rAnga doquidem quoad detractionem legitimæ deAnnitig Sul Trebellianicæ ſiue Falcidiæ, non video ias S us 1me Congruam rationem diuerſitatis, an hære- üuenon ral— nu I ditas ſit in corporibus, vel in pecunia nu- ciuur merata, aut nominibus debitorum, quin 0 11 omni caſu regulariter debeat detrahi legiti- obꝛtumeſ ot ma Palcidia, ſiue Trebellianica. Nec ob- ſtatex. in!. penultim. 9. repletionem. C. de inoffic. teſtament. quia retorqueri po- iſum vniue Si M9 teſtz aumloquatur de ſubſtantia teſtatoris: ducatut, eta- CMus appeljatione veniunt, pecumia nu- J
—
6 m. 4. 10 erraaa, nomina debitorum,& alia bona — 5 1. 1.„. rima debetur 2 Illn amnon corporalia,& in ſumma omnia
. 00 3— 4 7. 1 dit uiß uteſt ak ene Mtentain patrimonio, J. fina. in tin. vbi dnem. de in L 1 octo. deverbo. ignificatio. nec aduos-
2
rc 6,1.
onelt,
PFEOCISIO CxXI. Ix.
276 ſatur l. cum pater, in prineip. ff. de leg. 2.& J. deducta.§. nummis. ff. ad Trebellia. quia licet conſtituant differentiam in modo de- trahendi Falcidiam, cum altter detrahatiir ex corporibus, aliter ex quantitate ſecun- dum diſpoſitionem dictorum iurium, at- tamen quo ad detractionem legitimæ, quin ita detrahenda ſit de hæreditate conſiſtente in quantitate,& nominibus debitorum. ſicut ſiconſiſteret in corporibus, nemo iu- re negare poteſt. Quid dicendume Sena-⸗
tus cenſuit, ſequendam eſſe crebrſorem ſententiam, videlicet legitimam non amit⸗ ti,& ſic contraria forte de iure ſit verior-
SVMMARIVM.
Sententia an in perſonam procuratoris domini luk effe cti vel heredum ferripoßit, mortuo reo polt li⸗ tem conteſtatam,& de crimine conuico, vel con⸗ feſſo,& num.;& 9.
2Mortuo reo, crimen cum fœν extinguitur, niſt lis fue⸗
rit conteſtata,& condemnatio ſe quutg.
Actiones pœnales poſt litem conte ſtatam hærea bin dantur,& in hæredes tranſeunt.
4 Fqna peruniaria in priuatis delictis ita den
rede incipit, ſi viuo reo accuſatio mota c
non fuerit condemnatio ſequuta.
89
5 Actiones omnes, quæ morte aut tempore pareunt, iudicium ſemel deduttæ ſunt, ſaluæ permanent, t perpetuantur.
6
Reus poſt mortem condemnari poteſt ratione confeſ⸗ ſionis,& pr obationtum, quæ reum conuincunt.
7 Pnain hæredes trauſit lite conteſtata Hiue actio cri- minaliter intentetur, ſiue ciutliter, vbi diſtin ctig Bartoli reprobatur.
Inquiſstio, quæ fit officio iudicis, ſuccedit loco accuſa⸗ tionis,& eius naturam ſequitur.
9 Sententia, in qua imponitur perna prcuniaria poſt mor
tem inquiſiti confeßi. ve conuicti de cyjninne pro
ferri poteſt.
80
PDECISIO CXLIX.
Sententia in pœna pecuniaria ferri poteſtin perſonam procuratoris domini litis effecti mortuo reo poſt litem conteſtatam„&c de de. licto conuicto, vel confeſſo.
e Nſcriptus crimine, de 5 5 ‿A ſſß 3 Na quo confeſſus, vel con⸗ uictus pœna pecunia⸗ ria cõdemnandus erat, ante ſententiam prola- tam perijt, quæſitũ eſt,
½
ratoris dominij litis iuxta l. nulla. C. de pro-
ri poſsit: in qua quęſtione varia iura, Do⸗ Corumdue diuerſæ opiniones conſcriptæ leguntur. Nam aliqui partem negatiuam
ſuſtinent,

S ENATVS PEDPEMONTANI
ſuſtinent, eamque in infra ſcriptis iuribus conſtituunt, videlicet in 1. i. ff. de priuat. delict. in l.3.& inl. defuncto. ff. de public. judic. in l. ex iudiciorum, in princip. ff. de accuſatio. inl. crimen. ff. de pœnis. in 1. ſi⸗ cuti pœna.& in 1. pupillum.§. in hæredes. ff. de regul. iur. in l. 2. 3.& finali. C. ſi reus, vel accuſa. mortuus fuerit. in§. penult. in principio. Inſtitu. de perpetu.& tempora. actio. c. admonere, 33. quæſtio.z. c. cauſam, quæ. el 2. qui filij iint legit. cum alijs ſimi⸗ Lbus citatis in gloſsis diciorum iurium: in quibus expreſse cauetur, i defuncto reo, crimen cum pœæna extingui, niſi lis conte- ſtata,& condemnatio ſequuta fuerit:& licet prædicta iura loquantur in publicis iudicijs, attamen idem cenſendum dicunt in priuatis delictis, quando criminaliter agitur: gloſ. penult. in d. l. ex iudiciorum. ff. de accuſatio. Hanc opinionem tenuerũt Bar. in d. l. defuncto. poſt gloſſas per eum allegatas. Marſil. in l.fin. num. 28. poſt Gan- di.& Curt. per eum citatos, ff. de quæſtio. Bolsius in titulo de accuſatio. numer. 34. Et qui hanc opinionem tenent, reſpondent adtextum in d. l. ex iudiciorum, in fine,& alios ſimiles in contrarium adducios, quòd intelligi debeant, quando ex delicio age- retur ciuiliter. Ita videtur ſentire dicta gloſ- ſa penultim. dum exponit, accuſatio, id eſt, actio, quam ſequitur ibi Bar. in fine. Albe- ricus inl. vnica. C. ne ex delic. defuncio.& ibi Angel. col. z. verſicu. in citatis veroò cri- minibus. Pulchra gloſſa in Summa 24. uæſt. 2. Dec. inl. pupillum. 6. in hæredes- num. 5.& 6. Boſsius de accuſat. num. 34.& duob.ſequen. Reſpõdent etiam adl. Caius. ff. adl. Syllania. eam loqui in caſu, in quo pœna ipſo iure imponitur, tunc etſam in hæredes tranſire affirmant: ita reſpondet Bar. in d. l.l. num. 3. ff.de priua. delic. quem refert& ſequitur Dec. in d.§. in hæredes. num. 5.& 6. poſt Ang. in d l. vnica. C.ex de- lic. defunct. Idem tenet Cepolla conſil. cri⸗ min. 23. num. 8.&. reſpondendo ad l. com- miſſa. ff.de publica. poſt Bar. Bal.& Salyce. in locis per eum citatis,& communem eſſe opmionem, atteſtatur Didac. in epitom. 2. part.de ſponſ.& matri. c.6. 9.8. num. 6. poſt Tiraq.& plures alios, quos refert:& Di- dic. ſequitur Villalobos in ſuis communi. opin. in verbo, Pœna. num. 63.& ſeq.& no- uiſs imè lul. Clar. lib.. ſent. iur.§. fi. quæſt. 21. verſic.ſcias etiam. t Qui verò partem affirmatiuam ſequun- tur, eam tuentur ex l. omnes. ff. de action. & obligatio.§. penult. verſ.pœnales. Inſtit.
de perpetuis,& tempora. ac uetur, pœnales actiones po ſtatam hæredibus dari, in hæredestr ire, l. ex iudiciorum. verſiculo
ſt litem conts T 4
i V 0. quibus 3 do decrel— onmunen 7 1.
-
Pab, le rrlcul 3 ve lotem, dafetnibus,
verò. iuncta gloſ. in verſic.pend,Re hcotl 2 lun, qu ſcib nali: vbi † in priuatis delictis pand gsac 24 ner.C'dei niaria ita demum ab hærede meipeen grdchl, caſtanter de teſt, ſi viuo reo accuſatio mota eſ ahancch n refen&
condemnatio non fuerit ſequuta lCn Whe n V quin ſenle b ff. ad Senatuſconſul. Syllani. vbi Pan usCin 3l& quod v ſpondet, cauſam, de qua quæritun,und prlſo lau, Keamtener pecuniaria, morte ingratæ haredis eann epœx hanlo 7lo
ctam non videri: quibus accedit texi vnica. C. ex delict. defuncto.&! ana §. qui pendente. ff. ſi penden. appellanan interueni. 13. verſic. an verò. C. eod; tiet
mortuo reo pendente appellatione, cuia
ſententia bona fuerunt expreſsè abhn, la capitis cauſa perimitur, bonorum rn nente quæſtione: quod& in! tm Ol reus vel accuſa. mortu. fuer. repetunal adducunt etiam l. fin. C. de iure ſlälhn & reg. l. omnes. ff.de reg. iur. vbiCauiſu reconſultus Tomnes actiones, quæ man aut tempore pereunt, ſt in iudicoſeman cluſæ ſunt, ſaluas permanere cenſet h opinionem videtur tenere Bart.indm
kereitiit dier ulicar intentatam, po applcee 7& tunc m haredh alte olfle ta, vel criminalite en b icetur,& tune ne Kaquiaves turde poema non; dauogen(ran tatis, cul magls p3 areritgq icanda patti, debe dein har e ite conteſtata, qu- Mapplibe afſco, qumndoexo rics per ap, ltionem, procedit ainquiiin brogetur loco accu iteiaſde a ſitnaturæ,vt nom
1
ca. in 2. lectura. num. 9.& ibi Alexinatt ſ'ict Ban 1m La.Sü pulco
poſt Ioan. Fabrum per eum allegatun Salyc. num.. idem Bar. in 1. num 3 e3 extra contractum.& num. 7. poſtopealii de priuat. delict. quem refert èé ſcqutuſ
rno n.ff. a, ſem lulam de adolten iteniom 1. ſ..c nnio, 8 ſic
famento h helle ulus kuert, qu ſet,& d dim Boerius Gdeclſone
Bal. in d.]l. vnica. col. ². verſ. ſed hiediii pumeo., Abbuem, Burrlum
8... 6 IA.
tur. addens, quòd id, quod dieiturhälcenſuni ſ fios pereum ciiatos, .—.. 7 V, ex iudiciorum requiri ſententiamaultei- conlllon, umero 19, Angelus gell
ta ſimteruenerit confeſsio, vel ſicnth
auditionem, ſcilicet, vel æquipoiue ſum in cauſa:& quod dixit de contlaid
9 1
ne, idem dicit de pœnis pecuniarſsan ſtentibus in certa quantitate, punacenin
vel mille, quia eadem eſt ratio,&mut litis: ſequitur ibi Alexand. poſtbm in c. z2. vt lite penden. Angeliin dlach verlic. quid autem, ſtreus noneſtconct tus litem, ſed eſt confeſſuss. quos telen ſequitur Curtius Senior conſ.60,ohm6 verſic. ſecundò obijci videtur, ſcsunie
rium in caſu ſuo reſpondeat prqyttcear tum Mediolani,& Bal. etiam ſequtitt 1 gel. Aret. de maleſic. in verſio quſdonn
judex. num. 42. loan. de Plateainlin verſic. attende tamen. C. de iure fſfeſn Boſsi. in titulo, Quomodo brocrhun crimine notorio, in fine: vbi poſt un d. l. vnica, dixit, t quòd ratione conles nis,& probationum, quæ reum c
1 eunt, poteſt quis condemnari pol
am lon, Sond
9” 1
do 94. numer (1,. 4 5 dercon itamt inall Zuleti lo leusin dngs apir 7 uen Gdp,primo numer t pratatam d de1 r)- üigeneneayhe aneb r).(lteus eel zccul en flerit. ufll.C, 3 ent en ult Kece iore fici haha)
4 rquene d con uim milt g, tC
b) ub. ndun de pena ilco;
dodar⸗ radietas leges Aeeum ſenn, qpixtern at iſ inon lauj ed q. 5 tur d( nuorn tco„- det innrcomche nüte d aram 88 le e E( gia l cbeur., el Conuic n! u 1 aret) quib al mntiam C 33c Aèra. L.de —— nter ſe El — 11¹ de nan 2 A nui s.

2.C.ex Gelic nipendente,e
rueni. 1z.verica
ktuo reopendenn
entia bonakgent
pitis cauſa perim te quaſtione: ꝗ vel accuſa, moni ucunt etiam liin eg.l. omnes Häde onſultus fomnes tempore pereun ſe ſunt, ſaluas p6 nionem videtur! nz. lectura. num tloan. Fabrumy Vc.num idem B tacontracium& priuat. delict, qu . in d.é. vnicarco addens, quod ic udiciorum requi tionem, ſcllicet unteruenerit con nin cauſa:& quo
idem dicit de pq
atibus in certa qui
qut
12 3 3 4
1l
DECISIO CXLIX.
jem,& in titulo, de pœnis, num. 34. ver- ſculo, quo decreto ſtante ceſſat alia iuris
concluſio, dicens, iſtam eſſe communem
concluſionem,& in verſiculo, item nota illud, quod ſi conſtat confeſsionibus, vel teſtibus,&c. His accedunt, quæ ſcribit Baldus in dicta l. final. numer. 7. C. de iu- reßſci,& hanc opinionem conſtanter de⸗ fendit Alba conſil. 90. quem refert& ſe- aitur lulius Clarus libro quint. ſente. iur. §. finali quæſtio. 5t. verlicul.& quod vbi agitur, de pœna pecuniaria,& eam tenen-
7 donon videtur obſtare reſponſio t Barcol.
in dicia l. ex iudiciorum, in fine, conſti⸗ tuens differentiam inter actionem crimi- nalem ciuiliter à parte intentatam, vt pœ- na parti applicetur,& tunc in hæredes tranſeat lite conteſtata, vel criminaliter, vt fiſco pœna adiudicetur,& tunc non tranſeat, quia vbi agitur de pœna non vi- deo rationem diuerſitatis, cur magis pœ- na, quæ venit applicanda parti, debeat tranſire in hæredes lite conteſtata, quam quxæeſſet applicanda fiſco, quando ex off̃- cio iudicis per inquiſitionem, proceditur,
as f cum inquiſitio ſubrogetur loco accuſa-
N
E
mille, quia eade*
: ſequitur ibid co2, vt lite penden ic. quid autem, en uutem, ſed elt co ditur Curtiusdef
pt
1. Iſic.ſecundoobic it
imin caſu ſuoreli
„A Iu Mediolant,Aà1
tionis, eiuſdemque ſit naturæ, vt nom na⸗ tim dicit Bartolus in l. 2. 9. ſi publico, nu- mero 12. ff. ad legem Juliam de adulterijs. per textum in l. 1.§. hæc ratio. ff. ſi quis teſtamento liber eſſe iuſſus fuerit, quem refert,& ſequitur Boerius deciſione 259. numero L. poſt Abbatem, Butrium, In- nocentium,& alios per eum citatos, Are- tin. conſilio 5I. numero 19. Angelus de Gambilionibus conſilio 94. numero 16. inter conſilia criminalia Zilleti, Ioannes Milleus in ſua praxi, capit. primo numero B.& ſequenti.& contra præfatam diffe- rentiam militat l. tert. C. ſi pendente appel⸗ latione. l. finali. C. ſi reus, vel accuſa. mort. fuerit. I. finali. C. de iure fiſci, libro decimo. qui loquuntur de pœna fiſco ap- plicanda.
Nec obſtat, prædictas leges loqui, quando lata eſt ſententia, quia textus in J. finali. C. de iure fiſci non loquitur de ſen- tentia, ſed quando rei ſunt conuicti, cum duo conuenit communis concluſio, quæ
adet, parificari ſententiam eſſe latam, vel zcum eſſe confeſſum, vel conuictum, vt uprà probatum apparet, quibus addo texum in l. qui ſententiam. C. de pœnis, duamuis aliquando inter ſe d'fferant, vt atè Boſsius in titulo de conuictis.
Necrepugnant 1.3.& l. defuncto. ff. de
257 public. iudic. cum alijs ſuprà in contrarium allegatis, quia intelligi debent reſpectu pœnæ corporalis,& confiſcationis bo- norum tacite, non autem pecuniariæ ex⸗ preſſæ.
Quid dicendum? negare non poſſum quæſtionem hanc ob iurium& Docto- rum varietatem eſſe dubitabilem. Ego au- tem exiſtimo opinionem affirmatiuam crebriorem eſſe, videlicet t ſententiam pe- cuniariam mortuo inquiſito, poſt litem conteſtatam(quo caſu, eius nomen dici- tur receptum inter reos modo de delicto confeſſus, aut conuicius fuerit, vt per lu- lium Clarum poſt alios, quos refert libro 5. ſentent. iur.§. final. quæſtio. 14. verſicul. ſed hic incidenter quæro,&c.) proferri poſſe, pro qua ſtant textus in dicta l. ex iu- diciorum, in fine. l. v nica. verſicul. quam- uis pendente. ff. ſi pendent. appellat. mors interuen. in l. 3.9. final. C. eodem titu. in l. final. C. ſi reus, vel accuſat. mort. fuer. in l. final. C. de iure fiſci, lib. 10.& in§. penult. in fine. Inſtitut. de perpetu.& temporali. actio. iuncta doctrina Baldi communiter recepta in l. 1. C. ex delictis defunct. dum dicit, quod dictum eſt de confiſcatione om⸗ nium, vel partis bonorum principaliter facia, etiam locum habet in condemnatio- ne facta in quantitate,& quod cautum le- gitur de ſententia lata, idem dicendum ſit, ſi reus confeſſus, vel conuictus fuerit,& ita iudicatum extitit in cauſa fiſci contra Michaelem Genumum Nicenſem defun- ctum, poſt confeſsiones per eum factas,& deſtes nomine fiſci examinatos& publi- catos.
SVMMARKRIV M.
1 Societas morte vnius ex ſociſs diſſoluitur, nec ita con- trahi poteſt ab initio, vt ad hæredes tranſeat,& ibi multiplex ratio aßignatur.
2 Pupillus ſocietatem contrahere non poteſt ſine auſto⸗ ritate tutoris.
Mandatum licet regulariter morte extinguatur, atta- men hæredi,vel extraneo poſt mortem duraturum
fieri poteſt.
4 Mandattm teſtatoris, quo præcipit ſocictatem poſt mortem durare, parit actionem aduerſus hæredes mandantis.
Pupillus hæres tutore au ctore ſocietatem tacitẽ,& ex- preße contrahere,& renouare poteſt.
6 Socius, ſeu eius hæres, an teneatur ad de bita ſocietatis
inſolidum, vel pro parte. 38
Mercimonium, vbi plures cxercent miniſterio vnius,
tunc quilibct inſolidum obligatur. A44 s Soch

PDECISIO cCI.
Societas, an& quando ex pacto tranſeat ad hæredes,& an ſocij teneantur ad debita con- tracta pro rata, aut quilibet inſolidum,& an ſocij pariter teneantur ad debita vſque ad ſummam ſortis in ſocietate poſitæ, vel inſo- lidum.
„8 3 ACOBVS Ame⸗ Ne dęus,& Michael Ge- nuinus Nicienſes, An⸗ 8 2 no 1555. per ſe,& ſuos e hxredes ſocietatem in aliquot Annos duratu- Ʒ2 ram iniuerunt, deinde teltamento lacobi Amedæi Anno 1560. fa⸗ da mentione dicię ſocietatis pręſente Ge⸗ nuino prædicto legitur ſcriptum in hæe verba. Quam ſocietatem de nouo, tam ipſe teſtator, quàm dictus Michael Genuinus ibidem præſens ambo approbauerunt,& voluerunt illam de nouo durare per An- nos ſex proximè venturos,& vlterius qua- tenus placebit tutoribus infraſcriptis, pro- hibens dictus teſtator, tam ab hæredibus, quam a tutoribus moleſtiam aliquam Ge- nuino, quem ſocietati præpoſuit, inferri, qui quidem tutores mortuo Iacobo teſta- tore inuentarium fecerunt,& in eo dictam ſocietatem in teſtamento relatam poſue- V runt, in qua Genuinus vnus ex tutoribus nomine ſuo,& pupillorum hæredem per- ſeuerauit, quamplurima debita contrahen- do. Quæritur, an pupilli,& hæredes lacobi Amedęi ex huiuſmodi conuentione teſta⸗ toris obligentur, proinde ad ea debita per Genuinum contutorem,& ſocium contra⸗
8 cta ſoluenda teneantur:?
Et prima facie videbatur dicendum ex dicta renouatione ſocietatis à patre facta pupillos hæredes non obligari, cum cla-
1 ræ ſint iuris deciſiones, ſocietates † diſ- ſolui morte vnius ex ſocijs.§. ſoluitur. Inſtitu. de ſocie. l. ſocietatem.§. diſſocia⸗ mur. l. ſi fratres. 9. idem reſpondet. l. actio⸗ ne.. morte. l. ſocium, in fine princip.ff.pro ſoc.& adeò morte diſſoluitur ſocietas, vt nec ab initio ita contrahi poſsit, quod ad
—
V 2 9. S ENATVS PEDEMONTANI Ibuci 8 Soej, ſeu eorum hæredes an teneantur inſolidun pro— an toto debito, an vero vſque ad ſummam ſortis poſi- tæ in ſocietate. Socij,vt inſolidum obligentur erga contrahentem cum inſtitore,& præpoſito ſocietati, quæ requiran- tur.
. nconc Cmall- hæredes tranſeat, vt ſocij ſint.. nemg eathe 1 lncaum 1 tatem. l. hæres ſocij. l. aded.] Veru de robh 9 Ulo 4 6⁴„ 4 redem.& 9. ſocietas, eodem titulo* e ane Clo—n Bäldm .. el. d. U penult. ff. de his qui nota uri up0 in vcb pel
n.i f.u mulatéè conſilio bersegeſenden auſs mer. 3. volumine primo, late Cunnn conſilio 53. vbi plures rationes adducit dn b ſocietas ad hæredes non tranſeat ꝛci pa m um ſeltet quoc rum duæ primæ in idem reincidun 1 delicet, ne tollatur libera facul di.
dunt 1 V tas teltn
. 4 3 l— 3 4 Tertia vero ſecundum eum poſtha lunt edes lanlte,
dum eſt, quia ſocietas ſolo conſenſueai 1 glolſedincauno ſo, vel tacito contrahitur. l. dcſetatnn nci principio.l. vt ſit, in princip..quiadmit a2 ers luos heredes, polit tur.. plane ſi duo. ff. pro ſoc, Barto inll; ſern em opetantur, quo tium. H. altero, numero quinto. ſf dieain, dun, redes, vtluelerb niſtra. tutorum.& alij cumulati pet Ri. binf 5 vag ergo ad dicte num conſilio 9z. numeroprimo, yoln- b vin 1 cerd hanc op primo, Pariſ. conſilio 82. numer. trigeln nnſn I canllo da,n quinto, vo lumine primo, ideo eataludi e h ü Ruinus con rat ſocietas, quatenus conſenſus, qlam kiin 1 1 1 Hrune morte finiatur, dicto§. ſoluitur cale unn 2 dan ſulu quens eſt,& ipſam ſocietatem finite Cun 1 eeen h tam addit rationem, quia in ſocietate ide lai n Mahnagno tur eligi induſtria perſonę, quænontaii 1iE iet,quod vethall ad hæredem.J. vni..ne autem. C derde trunrdußr erlexannosventurc tollen. hanc rationem ponit Aretm ind nn berenalegall ſoluitur, numer. tertio. Inſtitu. deſocta leae llevermeligagn dens etiam hoc ideo eſſe, quia ignoratung ⁄ 1 in la mexeuuos i hæres prudens, vel bonus erit, autnon, 5 ade lledena cuoderu liam pariter& quintam adfert mtiaui d Sd aulam c quem quia non valet conuentio, quod quba iende Wando,& lelocſß petuò ſtet in ſocietate, ſeu commu*n h pronteltdenanunaſoc
., 4410
l. nulla ſocietas. ff. pro ſoci. l. in hocin §. ſi conueniat. ff. communi diuidui wo cnn xand. conſil. 59. numer. 9. libro quſtunn nure 1 (Il.34. numer. 4. volum.⁊.& conllmanm an de 10. volum. 3. ſed ſi tranſiret ad hęrcdas dlndn indirectum perpetuò induceretut ſin dfan cas, ergo nôn tenet huiuſmodi conuenui delerſ wiera etiamii in teſtamento fiat, cum valeua buaniaß Lmter cauſs,f n. mentum de contractibus ad vltimait almin m eletdal
. Ge n.C eod 1 nn lramanda. erng, Wüulo.A luntates. l. ſeruum filij.§. eum quichitcu. ran erecli, gel exttane
nlegiur 1 P
——
5
—
ulem opirioneynge rerononrenumerad tmand d quænotz dinl finol cireahnem
bb. jurns us junbus hbetun
um tegu
phum. ff. de lega.j.l. iure ciuili ſdecuchi Nnen mn tunm ber pae tioni.& demonſtra.& Cur. dicio cnlſ eüumnge lgat laad 1 colum.z. verſicu.& ideo, expreſſtdthid iisdee uscoalliaß i pactum eſſe contra ſubſtantiamana Neinalllo a,un ſocietatis, cuius naturam teſtatot iiu ncel, frage uamerd mento non potuit effugere. l nemèſfä 1. 9,9 an qunto, lega. primo, etiamſſ pœnam impoſiſeui e ſuenr, ſmummfn ſocie vnica, in fine. C. de his, quæ pœnaie 3, ſo= hie⸗ mandan mine,& hæc multò rnagis Lrgeiet Wfte,r aa cletatem 2 dentur, quando heres eſt pupillus t Vnaihn wi onem aduer non poteſt contrahere ſocietatem ai Der, dcrminisnol auctoritate tutoris, cum conſenſum ſno.— dio conſllio. habe WMut, concl de

RAN2
tranlen 30 88. Ate Locien Nna
e n Pari(coonll** Avolumine n ſens, quatet en timniatur, 52 T eſt,& iplam nsenn, ddit rationet a* rün giinduſtria tewan redem.Ivni auts hancration mn, ur, numer t abti etiam hocidt is gin sprudens, v Junr. pariter A—Knim non vꝛlet co ailiai ſtet in ſocit a sſom a ſocietas.ff. a dlli onueniat. ff. rauiir conſil59.nul S. bd numer 4.v ra dcha dlum. z.ſedlt ectum perpe gonontene li inteſtame tum de cont tes.ſeruum n. ff. de lega. e R demonltt ou n3z. verſicu.d S el mellecontn ehn niis, diusl ec,
to non potu
„ℳ kanſe
eI e” 1= W-GB” a. ewd edll
lgel
1
bLCISIO GCL.
habeat..vt in conductionib us, iuncta glo. frpro ſocio. Bald. inl. mandatum. C. man⸗ dati Ioannes Crotus conſilio. numer. 6. & ſequenti„poſt Bartolum, Baldum An⸗ cl. Roman.& Curtium in locis per eum relatis, quibus addo Dec. conſi. 213. numero decimo, ex cuius dictis, numero quinto& nona, circa finem, elicitur aliud pro hac opi⸗ niono non leue argumentum, ſclicet quod in calbus, in quibus ſocietas dicitur tranſi- read hæredes, neceſſario requiritur, quod interlocios expreſſè conuentum ſit, quod ſocietas deberet ad hęredes tranſire, dicta Iadeo.ff. pro ſocio, vbi gloſ. ſed in caſu no- ſto non legitur, ita expreſſe conuentum, Alla verba, per ſe,& ſuos hęredes, poſita in prima locatione non operantur, quod ſocietas tranſeat ad hęredes, vt latè ſcribit Decius dicto conſilio 213. ergo ad dictos pupillos non tranſiuit ſocietas, hanc opi⸗ nionem ſequitur Pariſius conlilio 84. nu- mero ſecundo,& ſequenti, Ruinus conſi- lio 9o. numero ſecundo. verlicu. ſecundo requiritur, volumine primo, qui conſuluit in caſu Decij,& vnum dicit incaſu noſtro conſiderabile, videlicet, quod verba illa, voluerunt durare per ſex annos venturos, non operantur, vt ſocietas tranſeat ad pu- pillos hęredes, ſed debent intelligi, quod durent per ſex annos tunc venturos, ſtan⸗ tibus rebus, prout itabant. l. quod Seruius. ff. de condition. ob cauſam. c. quemad⸗ modum, de iureiurando.& ſic ſocijs viuis permanentibus, prout eſt de natura ſocie- tatis.
Pro contraria autem opinione vrgere videntur tex. in l. ſi veronon renumerãdi. 9. fin. cuml. ſequenti. ffmand.& quæ notat Bartol. poſt gloſſam inl. finali. circa finem. ff.de ſolutionib. quibus iuribus habetur,
IG 3 quod, t& ſi mandatum regulariter mor⸗
te mandantis ceſſet. l. inter cauſas. ff. man⸗ dati.& l. mandatum. C. eodem titulo. At- tamen mandatum hęredi, vel extraneo poſt mortem duraturum fieri poteſt,& tale mandatum obligat hæredes iuribus ſupraallegatis, Socinus conſilio 87. nume- ro primo. Decius conſilio 441. numero 8. ate Boeri. deciſio.348. numero quinto.& ſec. ſic in caſu noſtro, quamuis ſocietas 4 morte ſoluatur, nihilominus t mandatum teatoris, quo præcepit ſocietatem poſt monem durare, parit actionem aduerſus ætedes mandantis, vt in terminis noſtris ita reſpondit Decius dicto conſilio 441. numero primo,& ſequent, concludens
5
6
278⁸ valere præceptum teſtatoris factum hære⸗ dibus, vt poit mortem iplius teſtatoris per- ſeuerent in ſocietate,& ante Decium ita ſenſit Curt. dicto conſilio 53. in fine. addu- cens text. qui videtur in terminis in l. qui negociationem, in principio. ff. de admini⸗ ſtratio. tutorum., vbi Bartolus& Doctores, & Bartolus in dicto 9. altero. numero pri- mo. Pariſius dicto cõſil. octuageſimoquar- to, numero ſexto, volumine primo, poſt Corne. per eum citatum: at in caſu noſtro apparet patrem voluiſſe eius filios,& hæ- redes perſeuerare in ſocietate, illiſque præ- cepit, ne moleſtiam inferrent Genuino, quominus ſocietatem inſolidum exerce- ret: ergo ex dicto præcepto,& renoua- tione à patre facta obligantur hęre- des.
Pręterea certi iuris eſt t pupillum hę. redem auctore tutore ſocietatem poſſe ta- citẽ,& expreſſe contrahere,& renouare l. in conductionibus, verſicul.& ideo. ff. pro ſocio. latèẽ Pariſius dicto conſilio 84. nu⸗ mero quarto,& ſequenti, poſt Bartolum, Baldum, Abb. Alexandrum, Barba. Cor⸗ neum, Socinum& Decium per eum ci- tatos, Decius dicto conſilio 213. numero octauo. Ruinus conſil.õz. numer.primo, at in caſu noſtro tutores cenſenſerunt man- dato patris, vt apparet in dicto inuentario, in quo inter bona pupillorum poſuerunt iura,& bona eis competentia virtute ſo- cietatis, de qua in dicio teſtamento, ipſeq́; Genuinus exercuit ſocietatem nomine dictorum hęredum, ergo renouata cen⸗ ſetur ſocietas, Decius conſilio 548. nume- ro primo,& ſequentibus, facit text. in l. ſed & ſi pupillus, in principio. ff. de inſtito. vbi ex eo, quodtutores nonremouerunt inſti- torem à defuncto prępoſitum obligant pu- pillos ex facio inſtitoris, facit quod dicit Baldus in l. mandatum. columna ſecunda. C. mandati, quod ſocietas cum patre cõ- tracta intelligitur cum pupillo renouata, ſiinterueniat patientia tutoris,& Baldum refert& ſequitur Luppus in repetitio. c. per veſtras. in rubrica§. 78. numero vigeſi- moquarto. de donationibus inter virum & vxorem.& latius in eadem rubri.§. 62. num. 28.
Non obſtant in contrarium adducta, quia nullum patris mandatum ibi interue- nit, nec tutore auctore renouata ſocietas, prout in caſu noſtro fuit.
Hinc ſuborta eſt alia quęſtio, t an hęredes dicti Amedęi teneantur inſoli-
Aaa 2 dum

S ENATVS PEDEMONTANI 3 10
. idt 11, clor 2 bet inſolidum obligatur,& Bartolumm Dun:
dum, vel pro parte ſoluere debita 3 Gen i- no, ſeu onorato inſtitore nomine ſocietatis contracta. Et primo aſpectu dicendum vi- detur teneri pro ratal. plane ſi ambo ſo⸗ cij pro ſocio, quo loci cauetur, periculum eſſe commune, quando ſocij ahquem præ- ponunt ſocietati, ſi igitur periculum elt commune. ergo quilibet pro rata tenetur. Bartol. inl. ſi vt certo.§. ſi duobus velicu- lum, numero quarto. ff. commod.& iilam legem ad id citat Pariſ.conſil.õ7. numero trigeſimoprimo.& ſequent.volum. primo, pott Anchar. Caſtrenſ.& Deci. per eum al- legatos. his accedit Bartol.in l.ſi tamen-ff. de exerc.& in l. eadem, in ſeptima quæſtio. ff. de duobus reis. dicens, quod ſiomnes ſo⸗ cij exercẽt, qul bettenetur pro rata; quem refert,& dicit communiter approbatum Ruin. conſil. 77. numero tertio, volum. quarto. ſed ex Inſtrumento ſocietatis Anni 1555. de quo fit mentio in teſtamento, om⸗ nes debebant exercere, ergo quilibet pro arte tenetur,& huicopinioni hæret Ruin. conſil.92. numero ſexto.& ſequent. volum. primo, concludens, poſt Bart. in l.ex duò- bus, quæſtio..ffde duobus reis, quemhibet ſociorum teneri inſolidum, quando ſunt rei debendi, ſecus ſi ſint ſimpliciter, idem ſentit Bald. conſil. 125. verſicul. ſed ſifuiſſet probatum. volumi. quinto. Alciat. in l. eius ai, in fin. ff.ſi certum petatur, vbi exceptis quibuſdam caſibus ibi politis, dicit regula- re eſſe, ſocios non teneri niſi pro rata, Ale- xand. coniil. 147. columna prima, libro ſe⸗ cundo. poſt Bartol. Bald. Angel.& Fulgo. in locis per eum relatis,& tenendo hanc opinionem reſponderi poteſt adtext.inl. r. §.fna. cum legibus ſequentibus. ff.de exer- citoria. diuerſam eſſe rationem quando quis præponitur negociationi naualt ‚Vel quando præponitur negociationi terreſtri, cum in illa maior verſetur vtilitas publica, ideo pinguius ſit prouiſum, ita reſpondet Paul. de Caſtro in d. 1.1. 9. ſi is, qui, numero ſecundo. ff. de exercito. quem refert,& ſe⸗ quitur Pariſi. dict. conſil. 93. numero deci- moociauo.& ſequ. volumi. primo.& pro hac opinione ſacit regula l. reos.§. cum in tabulis. ff. de duob. reis.& l.cum te in Gal- liam, in fin. C. de reb. cred.
In contrarium adducitur text. in l. 1. 6. fin.& tribus legibus ſequentibus. ff. de exercito, vbi Bart.& in l.eandem in 7. quæ⸗ ſtione, de duob: reis, communiter receptuùs
7 concludit, I quòd quando plures exercent vnam mercantiamminiſtexio vnius, quilis
fert& ſequitur Ronchagallus imre ne l. eandem, numero 164
quibus addo Petrum de Vbald intraq de duobus tratribus, parte ,einpuiheh verſicul.ſed contra hoc obijcit Buta f conſil. 26².& ſequent. volum. quinto 4 xand. conſ. 139. numero primo voln 1 conſilio quadragefimoquarto„volun . lle cundo. repetitum conſil. 28. volum. ſeau pulchre conſi.vltimo, numero decimo 3 lum. ſeptimo, Natta conſil. 567. nunen ſexto. poſt Cyn. Bartol. Bald.& Alexans per eum citatos, ex quibus apparet ihan eſſe communem concluſionem,& nonoh ſtare in contrarium adducta, cum noni quantur in caſu, in quo vnus ab omnba ſocijs præpoſitus ſocietati mandas i tris fuerat,& tutorum conſenſuszaai rat.
Tertiò in dicta cauſa incidit aaqa ſtio, t an inſolidum pro toto debitoma ro vſque ad ſummam ſortis poſitæmnſoct tate duntaxat tencantur,& cdceciliueb quendo crebrior eſt Doctor- ſententaſ cios non teneri vltra corpus ſocſetaub,i delicet vnumquemque pro quanttan quam habet in ſocietate obligari& nan alijs bonis, ita nominatim tenet ènch conſil. 32. columna prima. verlicul plm mo præſuppoſſto, quem refert d ſcgin Deci. in l. ſi ſocius. numero quantoſſia
tum petatur,& in l. qui cum alio,pune
ſecundo.ff.de regul.iuris Parili. Coullos
numero vigeſimooctauo.& ſequnad i
Anchara. Bartol. Bald. Caſtren.&Dun per eum adductos. Stracca in ſuo taan de mercatura, in ritulo de cõtracibun
cat. numero decimoquinto.& raröohn
eſſe dicunt, quia qui conttahuftt nona 1 ſocietatis, inueſtigare de qualitate&n 1 tirate ſocietatis eorum, cum qu bus comn 8 6 hunt, debuerunt, alias eis impurandund- 4.
prout& voluit Patiſi. d. conlil Jhma ndtun uüßt Piceiutte,. ſoreslim
ulgatede a licala
quinquageſimoquarto.& ſequentum primo. idcirco non ab re A lexandindh conſil. 30. volum. quinto,& collasei0' lum. 2.& 28. volum.)5. dicit mulgtechi vt ſocij inſolidum erga contrahentench
* 8.„7 4 9 4 inſtitore obligentur. præſertim, oodcn h — ſtitot noma
ſit inſtitor,& tanquam in ac in cauſam ſocietatis,& non vllts d mam in ſocietate compreheenſam,coi hat, quibus omnib. ſupraſcriptis äe
ertelcs genatus cenſuir hæredes d. Amede*
1 Petuo, & ſequen. ſR ud ent. ff.
duobus reis, poſt a drelaa reis, poſt alios per eum relaai
—— —
drummaſi= Aam amn d
6'
umldffamar tu. uurmaumlifmm gasliah'd dantreneauum am ian.. Ang nunu adir ni a pNgrcg, n78 aßeſtiogah procei u i Pcheratun nnter dſpo Aratb annn
æreſ mlafmde dſcnteneh g f arbic, afed guünin unqt ipieietuum ſt
aufh 1 7, 47. aarcd ai nvocireG lewiffim⸗
liden yero cchr. fund naanpeii ewannunc
linitavt n
dagrge ümic Plennte
urjen nin cher, leetlrge, G inp
M.
eluckiuind. dittten, nbitorum. Ifg cien tur.
ther ai Nd. ſicogtenut f. flei laif ma. ugen manun uefitren 1
dAlo ctl.
Nemediam mmaniC. deingmam
ntenransin h. Kicaturelteus, gy
eXadeuy ic Ladeunduf agatuthoctemedios
LGARIS, 66 4 ur quæſtio fanind 1af ms temecium! d.
u Cdd ingen. 8 umigcebentlegu a ſi amantis, pro
—
mp dnetſour
medium. dmenttitptopo udorisex üimmim 9 mäwttu 3 fili gu pre
101 ullbenminn Fleiniu
3 SVocand 8 0. Atacdor
em a 6. 3 ilet 5 Peliclericun und 8 ehrtenla d idec minis qu dud 4 7.num, ai m, rgo aälea, mdf ia lec lttama der„ 1 T , o copinie

NTAIE olidum
J. 5 . SaAup 9, ſequitu—lzdda,
,„ ndem— aapalunn Horcis in foci— eh Kto 6ag alcendit ſumma ſortis in ſocietate à patre
Ar ſopal ommune„ dede
in contra a.2 addu-
p
tur in ca qoo aeh. 3 dræDO 2en Præpolſ: TOcletſaa,
. 11
Sro 2r 27 Uerat,& 1— romc
nOn aada
non tenet ½2aonaxcal Cet vnum 1 ndlequn mhabet in raren a bonis, itz 22 inanſe Gi. zz. colu as prinäſtd- præſuppo ver al
c.in.lifoc* umanto
numeroe
1II 7o —nt Ci ulLWn dicunt, q́—
2 ⁸
1 u 0 re(ed lal)
etatis, nue;
1D0s
te 10e ütaut 1. 9 91 ge A debuetule 8 9 8,— / V olun 1, 1
⁹4 6 c
Ut& 1 ue
weſm So 1Cuagenn r 15 beri
bECISIO CLI.
erga Darut actorem inſolidum quatenus
poſitæ cum omni lucro percepto ex dicta
ſorte.
SVMMARIV N.
Aſtoran reus dicatur intentans remedium 1diffamari.
C.de inge.manu.& nu. 4. „ AMor dicitur qui ad iudicium prouocat, limita vt nu-
me. 8. 3 Lſicomendat.ff de fideiuſſo. diſpoſitio quãdo procedat E ibi ratio diuerſitatis aßignatur inter diſpoſi- tioneml. diffamari.& d.l. ſi contendat, quæ refel- litur nu. io. Actor an reus quis iudicetur quid inſpiciendum ſit& nu..in fine. 6 Diffamare eſt ad iudicium vocare& ideo diffamatus dicitur reus, diff amans vero actor. „ Remedium l. diff amari non competit excommunicato & bannito. 9 Reus excipiendo dicitur agere, licet large,& impro- prie. u Bartoli doctrina in l. ſi ſocietatem.. arbitrorum. nu. 18.f.. pro ſocio.declaratur.
t u Rctio diuerſitatis interl. ſi contendat. ff. de fideiuſſo.
& l. diff amari.C. de ingen. manum. quæ ſit remißi- ue.
DECISIO CLI.
Remedium. diffamari. C. de ing. manumiſ. intentans an actor dicatur vel reus,& quis iu- dex adeundus ſit ſi agatur hocremedio?
☛‿ VLGARIS verti-
— 8 . 7 Wn tur quæſtio t an inten⸗ d 4 e ℳ.. 2 N/ Stans remedium l. diffa- mari. C. de ingen. ma- numiſſ. debeat ſequi fo-
rũ diffamantis, proin-
„Hcetatit e mc tibus actoris, ex eo, quod f illi, qui prouo⸗
cant ad iudicium dicantur actores l.in tri- bus. ff. de iudic. cap. forus., accuſator, de verbo. ſignific. Barto. in l. libertus in prima, & ſecunda lectura. ff.de in ius vocand. De- eiconſil.43. numero primo. At actorem ſe- quioportet forum rei, cap. ſiclericus laicũ, &cap. cum ſit, de foro competent. l.2. C. de iunſdict. omn. iudi.& in terminis quæſtio⸗ nispropoſitæ Deci. conſil. 487. numer. de- dmo& conſil. 686. in fine. ergo agens re⸗ medio d.l. diffamari forum diffamantis ſe- qui debebit& ſecundum hanc opinionem uit decium in concilio Neapolitano, vt
279 refert Afflict. deciſio.268. quem refert& ſe- quitur Deci. dicto conſil. 686. in fine, ean- dem opinionem tenet Paul. de Caſtro inl. in criminali, colum: ꝛ. verſicu. ſed quæro ex⸗ tra gloſſ. C. de iuriſdictio.omn. iudic. Pariſ. in cap.in præſentia, numero decimonono. de probation. Deci. in cap. cum inter, nu- mero decimoquarto. de exception. Rippa libr. primo. reſponſo. cap. 8. nu. 7. verſ. quar- to negatur.
Et tenentes hanc opinionem dicunt nõn obſtare Doctores relatos per Cagno. inrepetitio. dictæ l. diffamari, numero no-⸗ no.& per Nattam in repetitio. clem. ſæpe, de re iudic. qui videntur tenuiſſe contra⸗ rium. quia eorum dicta procedunt,& lo- quuntur in terminis l. ſi contendat. ff. de fi-
3 deiuſſo. t quæ procedere videtur, quando
non ſimpliciter petitur ſilentium imponi aduerſario proponenti ius ſuum in iudi- cium:ſed quando principaliter petitur pro- nunciari ſuper aliqua exceptione compe⸗ tente ipſi reo ad excluſionem iuris actoris, quod ipſe reus confitetur, argumen. nota⸗ to. per Bart.in l.ſiſocietatem.. arbitrorum, numero decimonono. ff. pro ſocio, vbi di- cit, nullã in eo caſu actori fieri iniuſtitiam: quia illæ exceptiones reo competentes eſ⸗ ſent omnino coram iudice rei tractandæ, quo caſu nullum præiudicium conſiderari poteſt,& rationem adducit, quia reus ipſe debitum conſitetur, quod ſinon confitere- tur, nulli dubium eſt, quod per creditorem peti deberet coram iudice rei: quare cum actor releuetur ab onere probandi ſuum creditum ex confeſsione debitoris, conue⸗ niens eſt, vt grauetur in alio, ſcilicet, vt compareat coram iudice rei. ſed in caſiu l. diffamaris, is, qui illud remedium inten- tat, nen fatetur debitum, nec innititur iuri ſuo, ſed tantum ſe fundat ſuper iure acto- ris, ſecundum gloſſ.& Bald. ibi. ergo non poteſt trahere diffamantem coram iudi- ce ſuo,& propterea dicitur erraſſe Cagno- lum,& non conſideraſſe diuerſitatem ter- minorum, cum Doctores per eumallega⸗ ti loquantur in terminis dictæ l. ſi conten- dat, huicque opinioni inhęret regula ru-⸗ bricæ, C. vt nemo inuitus agere velaccuſa- re cogatur. Quibus tamen non obſtantibus, pu⸗ to contrariam opinionem eſſe veriorem, 4 ſcilicet t intentantem remedium dictæ l. diffamari, naturaliter,& vere dici reum, & trahere diffamantem ad iudicem ipſius diffamati. nam hanc tenuerunt Bald, in d. 4. diffamari, columnaz.& finali. Abb. in c. Aaa 3 ſi quis

A
.—
S ENATVS PEDEMONTANI
ſi quis contra clericum, num ꝛ. verſi.& hoc puto procedere, de foro com pet. Anto. de Butrio in d. c. ſi clericus laicum,& in cap. Quintauallis, colu. antepen. de iureiurand. poſt Feder. de Senis, quos refert,& ſequi- tur Alexand. conſi. io3. volum.5. Soci. coni. 94. nu. I.& 6. lib. 3. Natta in repetitio.dict. clem. ſæpe, in principio, col. 4l. verſic. quis autem erit iudex, de verbo. ſignifica- Go- meſ. in. præiudiciales, col. fin. circa finem,& Inſtit.de actio. Capicius deciſio. 18.& hanc eſſe communem opinionem, affirmat Ca- gno. in d. l. diffamari, vbi ad huius opinio- nis corroborationem adducit plura, citat⸗ que omnia iura in contrarium adducta, eandem tenet Boeri. ſi recteé ponderetur deciſio.⁊/5.numero ſeptimo,& nouiſsime hanc etiam ſequitur Didacus, quem poſt hæc ſcripta vidi lib. I. variar. reſolutio. c. 8. nu. 3. verſ. erit autem operæprecium inue⸗ ſtigare, affirmans iſtam eſſe magis commu⸗ nem opinionem, poſt Soci. quem refert in c.cum ſit generale, colum. ⁊. de foro compe. Barba.in d. c. ſi quis contra, num. 6. Roma⸗- conſ. 41². col.1. Abb. inc. ex parte, num. 5. de reſtitutio. ſpoliato. adeoq́; veram hanc eſſe opinionem dicit, vt hac ratione poſsit etiam epiſcopus ad iudicem laicum trahi adem dicit Capicius d.deciſ.iS. num. 7. verſ. ſed maius dubium, quem refert& ſequitur Port. libro primo, com. opinio. concluſio. 19. in quarta amplia. Mouentur autem prę- fati Dociores ea ratione, quia regulariter debemus potius attendere originem natu- ralis cauſæ, quam accidentalis:& inſpecta origine cauſæ, diffamatus dicitur reus, ſe- cundum Alexand. d. conſi. o3. quem refert
& ſequitur Craue.in conſi. 182, numero ſe- cundo, dicens, I quod ad iudicandum ali⸗ quem eſſe actorem, vel reum, non eſſe at⸗ tendendum, quod quis fuerit vocatus in iudicium, ſed attendenda erit petitio,& originaria cauſa, quod etiam expreſſè vo- luit Barto. in J. ſi ſocietatem.§. arbitrorum, num. i9. verſ.vnum tamen puto aduerten⸗ dum.ff.pro ſocio, de quo infra latius dice- mus,& idem etiam ſenſiſſe videtur in l.li- bertus.ff.de in ius vocãdo, dum dicit, quod quoad propoſitum edicti de in ius vocan- do libertus qui prouocauit, dicitur fungi partibus actoris, ideo veniam petere de- bet, ſed quoad alia dicetur partes rei ſuſti- nere, pro qua opinione adduco gl. commu- niter approbatam, in l. vnica. C. vt nemo in- uitus agere, vel accuſare cogatur, vbi pro- poſita regula d.l. ſubdit caſus, in quibus re- 7 gula locum non habet,& inter alios ponit
„ prol
caſum d. l. diffamari. Si ergo citatus.„ hrai both 3 dictæ legis cogitur agere,ſequiturmaas errirclim 5 dicſs gl pn rio, quod dici debeat actor,& ſequat 1 olexmus„Hnico, b rum rei c.cum ſit, de foro competem ſ 1 auncke Hungobttte de iuriſd.omn. iudic.J. fi. C. vbi tem udd alun 4 laanur 9 exer. debe. idem etiam expreſſe voluith uncborse unraun lel in d. l. diffamari, in fine. vbi nominat dü relcet 4 Mctrol matum reum,& diffamantem aciotem zuh raticE 1IE0 ponderc, adl 1.Pura. I de excep dolia b or, eom qul dens t quòd diffamare eſt ad tudicium ſo iluucboE ir nbeil care,& ideo diffamatus dicatur reus 1 dieum 2 2— zeume prouocatus ad cauſam,& colua verſdena ui tèpe e difam de oppono, reſpondens adregulam êm'ubetee enagal nemo inuitus agere, vel accularecogann aicaC,n 3 vharem dicit, quod nemo inuitus compelliurage onderiulte zalin Tine re niſiſe aſtrinxit expreſſè, vel tacitaſtaiNſ Nitnviſellꝰen famantem dic
vocavit, cum d
le qui diffamat aſtringit ſe tacittaiagm ſqliadiiiim dum, quia diffamare eſt ad judiciumm ſtad idic t uocare, d. l. diffamari.& per Boerdin 1ndibiindtt ſio. 255. nume. 7. ergo diffamans diciun, I llttut,cx. ceſſario actor,& ideo ſequi debaun uurloun rei diffamati. nbilde k Neque obſtat deciſio Afflictiaaaa mpellpi ſe fundat in dicto Bartoli ex Alexanana ettterid i 1. libertus, quorum verba præſerim l nquoadq toli, ſi rectè ponderentur, apparebtm ſradorts,&d obſtare huic opinioni. nam propoltaqu ſm lle, qui ſtione, ſilibertus, qui habet exceptons, ſiuàè impto vel defenſiones aduerſus patronum am uinptinci in ius vocauerit, vt veniat ad agendun erindlüm vel accuſandum: quærit Bar. anmcitun ſuptincipo edictum de in ius vocando, ſipattonum ld gee g vocauerit ſine venia:& diſtingui auls ſdetoftcun bertus fuerat accuſatus à patrono, àmm auodſtacorii cum dicatur reus neceſſarius, daan: iber alamm interpellet iudicẽ ſine venia, nõpnua aninbericeim dicitur incidiſſe in edictum de mniui boon incpiſe cando d. l. libertus. Sed ſi nonfuertus ſtmoque, ſatus d patrono,& per conſequensnnt ſim, effectus reus neceſſarius, dato quodh trireii competant exceptiones,& defealunst ſinsceno 1n faciat citare patronum, ex quo tuncdan ſinper Denn reus voluntarius, incidit in adicumein ndoquoden, ius vocando ſi veniam non impenaut än fauo argumento à contrario ſenſu 3,Jlhnm itt, quocg vbi patronus iam libertum reumfunmn eaadens, n ergo ſi non feciſſe libertum reum nigſe& Detal
vouocare, ſqu
d5 Ang ateti eptio col7. qu aniz inc dura, hmatom dlciſti amationem.
aden, qpod in veſt dicifongi :8& impropree ſ it dicitut agere, Iaſdeexceptio ade imr.& fadii columa. Decir tranlact vbidici endit, R dicetur nsexercere, non lin d,kdeexa donperi,num. inisdd amar. riti coêr. verſt Ocompeten. Ac temedio dreus leerreſpecdu gre diatrador a 1 cdlum z ver neitzeum, d ores. uma f. b reus ecicinur adebiton dilas ri berpetuum
incidiſſet in edictum Ilibertus, quicha nponigo,ae ſer caſum propoſitum, vt dicatur ſolga pfr dranog 1 rezeffelu cidere in edictum de in ius vocanioiat plsnaa? di leggitn tur fungi partibus actoris, cum wem ticanur; welquod rit voluntarie patronum ad ius, lietgh aibuslac 5 le deus, cog ad alia dicatur partes rei ſuſtinere Au i ,& perſeue hoc infert Alexand.in d.libertus, caun e lätt d.
2. poſt Paul. de Caſtro, quos ſequitu Cm PoldN donlio ad a) in d. l. diffamari, nu. 9. in fi. quod exco- Nocidn duodh iuna municato,& bannito non competie Kide uld, 4 Lſi co
¹ gendorat

n, quiadiſ eatecadu
W
are, d.l. di: err.Ln
H.nume. 2. Päſkma ario actor„Ejeo bel liffamati.
N undat in di caroolaan bettus, qu aeenſeihjen
Nequeob! ecld.
DECII1O0
dium l. diffamari, quia prouocando i⸗ cuntur rei voluntarij, ideò obſtat diſpoli⸗ tio c. intelleximus, de iudicijs. quo nr„vt argumentum de excommunicato,& ban⸗ nito, quoad caſum noſtrum poſsit retor- queri ad corroborandam communem Oopi- nionem, videlicet, quod intentans reme- dium l. diffamari, dicatur reus, licet volun⸗ nnonobſtac quod dicitur, eum qui pri⸗ mo in iudicium prouocauit, hiaberi loco
1 8 actoris. quia reſpondetur, t dictam regu-
amnonhabere locum in caſu l. diffamari, loſinl.vnica. C. vt nemo inuitus. Vel po- teſtreſponderi, vt per Bal. in d.l. diffamari- cola.& fin. videlicet, diffamantem dici pii= mum, qui ad iudicium vocauit, cum diffa- mate ſit ad iudicium prouocare, ſequitur Joan. And. ibi in additio.& Ang. Aretin. in rubric. Inſtitut. de exceptio. col. 17. quibus adſtipulatur lo. de Anania inc. dura, col.3. de crim. falſ. dicens, diffamatum dici ſtimu- nari,& impelli per diffamationem. poteſt tertiò reſponderi, quod in caſu noſtro quoad quid poteſt dici fungi parti-
1.11 ecke— f PSn he. 8.—. „lirecte gt8 renuge busactoris, ſed large& improprie, f quia
tare huic dt nonn ene ne,(iliber 2 ui tnen gelenſi gerſeegg detenllom: declasgtcnn lus vocaueſ t yeustm
accuſandu: uæridma
auerit ſine 22 a düne
tus fuerat a srattoinbnd d. Alber. in l. amplius non peti, num. 5. ff.rem
ndicatut 1* vecdiu, G erpelletiud neſch tur incidi cäüſcel do d. l. libén. Saüinr sà patron pnnthe
ctus reus t uu ne apetant ex naſe atcitare pat! maße G voluntatt wüee vocando ſſa um 4 imento à0 rol- 1
ztronus! Ibemmde ſinon ſo 17 ten
et in ec San lists, di voſl ut ntätut m pra eusſoc, delt pan ane
un aunen 4 du in lia dicatu 1
etiam ille, qui excipit dicitur agere, licet large& improprie, 1.I. ff. de ey ceptio. Bar. inl.. in principio. C. de iur.& facti ignor. Alex. in d. l. libertus, colum. ⁊ꝛ. Dec. in l.age in principio. C. de tranſact. vbi dicit, eum dici agere, qui defendit,& dicetur agere, id eſt, officium actoris exercere, non tamen uod ſit actor, gloſſ.in d. l. i.ffB.de exceptio.
rat. haberi,& in terminis d. l. diffamari, ſen⸗ tit Socin in c. propoſuiſti, col. 10. verſi. duo decimo quæro, de foro competen.& conſ. 4l. num. 4.& 5. vbi in remedio d. l.reus po⸗ teſt trahere actorem, licet reſpectu prouo- cationis certo modo dicatur actor, faciunt notata per Decium c. I. colum. 3. verlicul. ſecundò quod dictum eſt, reum, de proba⸗ tio.& in l. fauorabiliores. num. ⁊. ff. de reg. iur. dicit, quod licet reus efficiatur actor per accidens, vt quia debitor prius com-⸗ pareat,& petat actori perpetuum ſilen⸗ lium imponi, non propterea efficitur actor ſedhabet prærogatiuas rei, ſequitur Crau. d.conſ. z. nu. z2.& 3. dicens, quod ad hoc, Rquis dicatur actor, vel reus, cognoſci- ttexactibus ſucceſsiuis,& perſeuerantia nmdicijs.
Neque ſubſiſtit reſponſio ad allegata per Cagnol.& Nattam, quod iura pet eos allegataprocedant in terminis l. ſi conten- dat.c; dedeiuſſo. conſtituendo rationem
C L I. 2 de
diuerſitatis inter eaſum llius 1.& I. diffa⸗ 10 mari, t quia ratio diuerſitatis adducta, vi⸗ delicet confeſsionis rei in caſu l. ſi conten⸗ dat, non videtur concludens, quoniam, li⸗ cet in caſu d.l.ſi contendat, fideiuſſor tacite videatur fateri debitum ex eo, quod pro- ponit exceptionem, ne conueniatur inſo- lidum, ſed vt fiat diuiſio inter alios fideiuſ- ſores, attamen non tollitur, quin diſpoſitio dal.locum habeat in quocunq; reo habente exceptiones peremptorias, Alex. in d.. ſi contendat, Abbas in c. ſi quis contra, in primo notat.de foro competen.& alij plu⸗ res cumulati per Cagnol. in d. l. diffamari, col. 2. verſic. ſextò amplia. Ang. in rubric. Inſtitu. de exceptio. col. 25.& tamen regu⸗ lariter excipiens non dicitur confiteri in⸗ tentionem aduerſarij, c. cum venerabilis, de exceptio. c.exceptionem de reg. iur. in 6. nec memini legiſſe, quod confeſsio exci⸗ pientis tollat regulam l. in tribus: ff. de iud. 11 †& Bart, in contrarium allegatus in l. ſiſo- cietatem. õ. arbitrorum, num. 18.& 19. ff. ro ſocio, non dicit id, ad quod ex aduerſo alle⸗ gatur, videlicet, quod prouocans cõfeſſus fuerit intentionem aduerſarij. Sed expreſ- ſè ſentit contrarium, vt ſuprà diximus. Di- cit enim, quod quando officium iudicis imploratur à reo, cui exceptio competit, poteſt implorari coram iudice ipſius rei, li- cet non ſit iudex actoris,& ratio eſt ſecun- dum Bartol. quia cum iſta exceptio nune ſit examinanda principaliter, quæ alias in iudicio actore agente examinaretur inci- denter, poteſt examinari coram illo iudice, coram quo actor haberet hanc actionem proponere, nec in hoc actor grauatur, cum ſic de iure communi habeat neceſsè facere. Hæc ſunt verba Bartoli, ex quibus liquido apparet, eum non facere aliquod funda- mentum in aliqua confeſsione prouocan- tis, ſed ſuper eo, quod prouocatus de iu⸗ re communiomnino haberet neceſsè age⸗ re coram iudice rei prouocantis. Et huic dicto Bartoli arridet ratio ſupra allegata per Doctores tenentes hanc opinionem, videlicet, quod potius debeamus atten- dere originem naturalis cauſæ, quam acci- dentalis,& inſpecta origine naturali, diffa⸗ matus dicatur reus, ideò puto rationem di- uerſitatis inter caſum l. ſi contendat,& I. diffamari aſsignatam non poſſe defendi, 2 ſed veram rationem differentiæ inter di- cias leges allegari per Socinum d. con(.4. num. 6. volum.3. quam refert,& tenet Ca⸗ gnol. in d. l. diffamari, num. 5. Et hæc ſine ſcrupulo locum habẽt, ſi velres, ſuper qui- Aaa 4 bus

S ENATVS
pus diffamans iactauit ſe ius habere, ſint in ditione iudicis ipſius diffamati, iuxta l. fin.& ibi Docto. C. vbi in rem actio. exer⸗ ceri debeat, c. ſane,& ibi gloſ.& c. fina. de foro competen. Alexand, conſ.l. numer. 2. ähwsehresr a arbitror eſſe diluta in contrarium adducta,& firmam remanere communem concluſionem, quod inten⸗ tans remedium 1. diffamari dicatur origi- naliter reus, non actor. Et ſic cenſuit Se-
natus. SVMMARIV N.
a Haeres ex delicto defuncti iure ciuili non tenetur pœ- nali actione, niſi lite cum defuncto conteſtata, pel quatenus ad hæredem peruenerit, amplia. num. 2. ſecus de iure canoniconum..
3 Hares vaſalli, qui feloniam commiſit a Domino mole⸗ ſtari iure non poteſt ſi contra vaſallum delinquen- tem lis conteſtata non fuit.
4 confeßione delictorum auriculari facta ſacerdoti di⸗ citur, quaſe contrahi cum delinquente miniſterio ſacerdotis.
6 Vhi ius Ciuile& Canonicum contradicunt ſeruandund
eC ius ciuile in foro ciuili,& canonicum in foro canonico, quod intellige, vt num. 7.
8 Acttio,ſi ex vtraque parte ſit pœnalis ex vtroque iure canonico& ciuili non datur contra hæredem.
Haeredes dato quod teneretur ex delicto defuncti, vltra vires hæreditarias non tenetur, etiamſi inuenta- rium non confecerit.
DECISIO CLI.
An ex delicto defuncti hæres conueniri poſsit,& quando.
X ackis agitatis inter
2 O ſpectabilem Franciſcũ Pe de Pectis ciuem Ver- 4 8 cellenſemagentem ad- 2 f uerſus Illuſtrem Mar⸗ 9 chionem Meſſerani vti haredem quondam D.
Philiberti Ferreri eius patris, eliciturarti⸗ culus diſcutiendus, an iure potuerit con- ueniri aſſertus hæres actione iniuriarum, ciuiliter intentata, vel damni paſsi propter capturam,& detentionem, vt prętenditur, illicitam ipſius actoris longi temporis in caſtro Zumaliæ, mandato prædicti quon⸗ dam Philiberti patris defuncti, in quo ar⸗ ticulo, veluti in difficili poſito, quę propo- nuntur contrariæ cõſtitutiones, altera iu- ris ciuilis, altera verò iuris canonici. Qua iuris ciuilis conſtitutione ſancitum legi- tur, Ipœnalibus actionibus, quæ ex deli- ctis defunctorum oriuntur hæredes non
PEDEMONTANI
teneri, niſi lite cum defuncdo aut quatenus ad hæredes peru principio,& in fin. ff. de
conteſtan enit. 1. 1. 19
gul, iuris. vbi Caius Iureconſultus nom 1
natim cenſet actiones Pœnales, qugexm 1 3
leficio ſunt veluti furti, damni iniuria vi bonorum raptorum, nontranſireini 1
redem, quod pariter locũ habere ina de 4
ne legis Aquiliæ ſcripſit Vlpianus inli
de Neratius.§ hancactionem. adl,q 4 liam. l. fin. ³in fin. ff. de fideiuſſ.& hæreq 3 & adeò eſt ſolida hæc diſpoſitio de— 9 uili, t quod ſiis, qui iniuriarum acuru erat ſtipulatus ab eo, qui iniuriamintu fuerit, eum iudicio ſiſtere, quod indeman te præuentus ſeruare non potuit, nonpho pterea datur aduerſus eius hæredemerſ pulatu actio, cum ſequatur naturamaq, nis iniuriarum. I. ſi eum.§. qui iniuriam
verſic.idem dicendum eſt, ff. ſi quiscand
& horum luriſconſultorum reſponſiun
probantur ex l. vnic. C. ex delictis deima inquant. hæred, conueni. l. furti. detun §. penultim, verſic. eſt enim ceniiſimai ris regula. Inſtitut. de perpetuis& tem actio.& quæ ad hæred.& in haæred tram & vbique gloſſæ& Doctores, Batt inli quis iniquum.§. quod autem, vbi Alexn ff.quod quiſque iuris. Ruin. conſ.oum
1
. Men,9 oni 1 Priuat. delic 1uviE, ex iudiciorum, in fin. ff. de accuſt did ta e
pœna,& l. pupillum,§. in hæredes ſden 3
.1 8
⁴s 5 41 71 1' „Maddbn, elc
k den onqdel. 7n. 92
Juolog 1 landſn 1 aemn 4 bis,in gne, de cwdn reitellgt citt 4 8. 4 wnnucde B erzen 1 eacqu T in Feene plla naicel aneritione anr ero lKerd— m de fluri 1 9 eei W 1 2 0.& datid 1 „num.—. u vendlkv weldicverius ae e Nalios per eume adlns lios pere d d, o9 n nobtb,in lehra go deanabdan naxcomm? cens ilidlap P
(an biapparok confebcione, 3 urir qi quam ret araritone ncdl,. 35 aurRuimen 20. numz. e bäipotele dlnnoCaid. A etdereur tos Bened. Ca ar pereufis cr lenec
com mole Gullod reg.
8 r Ne 4 d..lic dleqlen. Ineriusinc.kllc ſeq. ſqb 9. excuſiut, qu Fſcqutur Nrlobänluiscomi oſein verbom esnuma. Doopinione d afurmatica, ql
renCmooith Velicer,fquodhe
derwor exdelit etuncti etamſi! teum peruenw ellis comeſtata
1.& ſequent. volum. 4. late Mayneruun d. l. ſicuti, num. 1.& 2. Poſt hæcc ſcripuyb e
eiit, addncuge tincGmlinft dalt. biert lefundorum,
ſus. His accedit doctrin. communitert ycili, irenen yiolentuss necc
pta Bal. in titu. de prohibi. feud, alenan Fed. 5. inſuper, num. 1I. verſic. conlim quem ſequitur ibi Afflic. num. 37. Anan minis noſtris Berous conſ.ↄ8. num.*o lum. 1. † quod hæredes vaſalli, qui ſ niam commiſit, nõ poſſunt à Domiron leſtari, ſi contra ipſum vaſallum liman non fuit, hæcq́ opinio non ſoluminni uili, ſed etiam ratione naturali ſuſtinenn vt delicta ſuos teneant auctores,&non quæque ſuum caput ſequatur: itanomim tim dicit gloſ. 1. in d. 1. 1. ff. de primti & vbique Doctores, Boſsi. de pœnbanm 3. dicens, cõmunem eſſe opiniomnſet hæres non teneatur ex delicto dumnci niſi lite cum defuncto conteſtata, ugni tenus ad hæredem peruenit,& Inne inn ciuilis diſpoſitionem ſequuti fuenimt 1 normit, in c. fin. colum. fin. verſic ſedegd ſemper tenui, poſt gloſ. fin. ſin dnobic ſentent. excommun.& Ioan. Andte. au ſupra citato, quem refert& ſequitutfeln in dc. Ä nobis in f.. poſt Car.& lo de 9
—-—
——;ꝛ—ę——
es petſonas m nilerent, cenſur dſticgcompehe iſunt adtüthe in damnorum e xum, cui capit edonttext,in ln tets de raplori unos, de in audd gena apüracapitulm ulara derbaar Roün name. pult& vdiane inmumier dr. uſte cizti 1D Wararum T ahnc quxſta dnos(ätat a
Cz.num. 7. vb ntadn 8. nänn Kp bn nr S reten zlis ac Wlaru, 0 4 M 4 rüſin lil acii, criminal, Aylt 1 UO n. 8 disgu 6 1unquidheres ädo cimuſa t Zenedicho lhe ed ctoC. ocogluſieer age diKregulacor
dbapn V, b n Sa ſbapit V, d,in ſuis com
lacroſ hene acrolanc, lecque luridug e ldus cun

1 a,&! eald 3 — pupil riuris,vh dd 49 m deſdiCimih. olrnltzäme a nerummpwan e em. Be docpai 3 Sis Aqull Sn8 d laipd S
eratt 3 r ninen ded ettſolc deit doelt lolidahacg itnn ,u 8 it eumindlicolie Tauentusſeruaren beadatur aduetſise u actio, cumſequ mluriarum.lſeun lcadem dicendum if orum luriſconlült u banturexl. vnic.0 x vant. hæred, conue enultim. verſic, eſt ur tegula. Inſtitut deſ o.& quæ ad hæred biquegloſſe& n, siniquum.§.quod 7 uod quiſque iuns.it ſequent. volum.& ſicuti, num. 1.& à 0 His accedit docti Bal, in titu depro i 1.§. inſuper, num.. m ſequituribiul ie is noſtris Berousſ a 1I. quod hæted mcommiſit nopq e. ari, ſi contta Jpi i afuit, hæciy opiſj t 1, ſed etiam ration qelicta ſuos teneſ 3/ rqueſuum eput T dicit glolol in d bique Doctores=
⸗ R⸗ icens, cömunem 6
res ute cum defu ct 20 s ad hætedem. lis diſpoſtione 45 mmit in o li 5 4 ineg ae a npertenuhpoltg e 9 nt excommul zcitaio quemn- 1 alop an
dä 4 a p
4 G
PECISIGcCLI II.
der eum adductos. Et tenendo hanc opi-
.... ⁸—* 41 1..— hionem, quæ de iure ciuili eſt indubitata
h d tex.in c. 3. de pigno.& in ctua nos, de vſuris, quod loquuntur in contractibus ad text. autem. inc. fin. de ſepult.in c. in li⸗ teris, de rapto.& in c. à nobis, in fine, de ſent. excommu: dicitur debere intelligi, in daſicontractu t inito propter pœniten- liam&contritionem defuncti delinquen⸗ tis miniſterio ſacerdotis parrochiani, cap. uanquam, de vſur. in 6. ita reſpondet Car- dinad. c.3. num. 3. de pigno.& clarius in d. fnalcol. penult. verſic. vel dic verius, de ſepult. poſt gloſ. Imo.& alios per eumci⸗ atos, pulchra gloſ. in d. c. nobis, in fin. deſentenexcommun. dicens, illa iura pro⸗ cedete, vbi apparuit de confeſsione, aut altem contritione defuncii, quam refert & ſequitur Ruin. d. conſ.20. num. 3. verſic. ſecundò dici poteſt, poſt Inno. Card. Abb. & Salycet. per eum citatos. Bened. Capra in ſuolib. commun. concluſſo.& reg. c. 67. num. 4.& ſequen. Maynerius in d. l. ſicuti, num. 2.& ſeq. vſque ad9. excluſiue, quem refert& ſequitur Villalob. in ſuis commu. concluſ. in verbo, Hæres. num.. pro opinione verò affirmatiua, quam tenent Canoniſtæ, videlicet, f quod hæres
an teneatur ex delicto defuncti, etiamſi nihil
ad eum peruenerit, vel lis conteſtata non fuerit, adducuntur text. in c. final. in fin. de ſepult. vbi hæredes defunctorum, qui ho⸗ micidia, incendia,& violentias, in eccleſia- ſticas perſonas commiſerunt, cenſura ec- deſiaſtica compellendi ſunt ad ſatisfactio- nem damnorum illatorum, cui capitulo accedunt text. in c. in literis. de raptori. in c. tua nos, de vſur.& in c. 2. de pigno. ac alia plura capitula cumulata per Panormi. in d. c. ſin. num. 5. de ſepult.& vbique glo. & communiter Canoniſtæ citati à Didac. lib. z. variarum reſolut. c.3. /˖um. 7. vbi ar⸗ Pane hanc quæſtionem tractat,& plures Modernos citat, quos refert, alijs additis lulius Qlarus in ſua Practi. criminal... fin. verſic. vlterius quæro nunquid hæres, qui- bus addo cumulata à Benedicto Capra in ſuo libro concluſionum& regula commu. 4c67. Baptiſt. Villalob. in ſuis commun. apiioin verbo, Hæres, num. z2.
Cid dicendum? puto has conſtitutio- nes fœdere diſtinctionis poſſe coneiliari exdocirina Bar. commu niter recepta in l. priullegia, num. 2. C. de facroſanci. eccleſ. quemrefert& ſequitur pluribus cumula-
7
tis Neuiza. in ſua ſylua lib.5. verſic.iudi-
tad iura canonica reſponderi,& pri- 6
281 candum in dubio pro communt, fol. 214. & ſequent. ſecundum paruam impreſsio- nem. t videlicet in terris non ſubiectis ra⸗ tione temporalitatis eccleſiæ ſeruandum eſſe ius ciuile, in locis verò ſuppoſitis eccle⸗ ſia ſeruandum eſſe ius Canonicum, etſi di⸗ catur, hic agi de materia peccati, vt exone- retur conſcientia defuncti,& propterea ſtandum eſſe iuri canonico. reſponderi po⸗ teſt, vt per Angelum in l. ſi certis annis, co⸗ lum. 3. verſic.& ideò audeo dare talem do- ctrinam, t quod vbicunque ratione pecca⸗ ti in iudicio ſeculari quis non auditur, au⸗ diendus eſt in foro eccleſiæ, ſi in eadem ſpecie peccati ius canonicum contradicat iuri ciuili, cui reſponſioni accedunt, quæ ſcribit Aretin. conſ.48. colum. penult. verſ. ali quando lex canonica, vbi dicit, quod quando lex canonica, quæ diſponit ratio- ne peccati, concedendo nouum remedium coram iudice eccleſiaſtico excitando ofti⸗ cium iudicis eccleſiaſtici, tunc non poteſt agitari in foro ciuili, ſeu ſeculari. At in ca⸗ ſu noſtro lex canonica contradicit iuri cis uili, vt ſupra diximus,& dat remedium nouum excitando officium iudicis eccle- ſiaſtici, vt in d. c. fin. de ſepult. c. in literis, de raptoribus, vbi Summus Pontifex excitat Epiſcopos ad compellendum cenſura ec- cleſiaſtica hæredes defunctorum ad ſatis faciendum damna illata ex delictis defun⸗ cti: ergo coram iudice ſeculari Papæ non ſubdito non poteſt agi contra dictos hære- des, ratione prædictorum deliciorum defuncto perpetratorum,& hanc diſtin- ctionem in terminis noſtris facit Ruin. d. conſ. 20. num.3. volum. 4. Franciſc. Tigrin. conſ. 16. num. 3.& 4.& Voglinus Pelulis conſ.17. num. 7.& 8. inter conſilia vltima. volunt:
Poſſet etiam reſponderi t iura canonica procedere, quando actiones deſcendentes ex delicto defuncti, ex parte hare dis ſunt pœnales, ex parte verò actoris ſunt rei per- ſeq uutoriæ, ſecus verò, ſiex acoris& rei parte ſunt pœnales, quam reſponſionem ponit Abbas in d. c. fin, colum. penult. de ſepult. poſt Barto. in l.. ff. priua. delict. vbi
leclarat, quando actio dicatur perſequu- toria ex parte actoris,& quando pœnalis ex vtraque parte, videlicet, ſi actor agat ad damnum, vel ſit rei perſequutoria. ſi verò aↄgat ad pœnam actori applicandum, licet ab eo nihilabſit, tunc ex vtraque parte di⸗ citur pœnalis: quos Bar.& Abb. refert& ſequitur Capra d. c. 67., num. 2.& Berous d. conſ.y. num.30,.& 33, volum.. Mayner.in cht.

A
S KENATVS PEDEMONTANI
d. ſ. ſicuti. num. 6.& 7.& hanc opinionem ſequitur Florian. in d. l. inde Neratius. 9. hancactionem, num.a. fEad leg. Aquil. poſt Innocent.& lIoan. Andre. per eum citatos, pro hac opinione videtur vrgere text.in 5. His autem verbis, in fin. Inſtitu. ad l. Aquil. At in caſu, de quo agitur actio, dicitur ab vtraque parte pœnalis, quia ex actis non apparet aliquid de patrimonio actoris pro- pter dictam capturam perditum, ſeu dimi⸗ nutum fuiſſe, quo caſu quis propriè dam- num pati non dicitur. l. 3. ff. de damno in⸗ fecio: ergo in ipſum hæredem actio de iu- re Canonico non datur, etſi dicatur, plura acorem lucra amiſiſſe cum eſſet, vt propo- nitur, commiſſarius Cæſareus,& vir indu- ſtrius, quia non par eſtratio amittere lucra, & damna pati.i. in. C. de codicill.& l. Pro- culus.ff de damno infecio, cum ſimilibus in gloſ. citatis. Quid autem iuris ſit, admiſ- ſo, quod contra hæredem detur huiuſmodi actio ex delicto defuncti, an vltra vires hę⸗ reditarias teneatur, ſiinuentarium non con fecerit, crebrior ea eſt ſententia, t vt non teneatur teſte Didaco d. c. 3. num. S. Capra Claro, VHlalobos, poſt alios per eos cita- tos. In controuerſia autem propoſita Se- natus cenſuit Marchionem conuentum,
ræſertim, cum non conſtaret, ipſum eſſe hæredem defuncii, eſſe abſoluendum;& quem abſoluit, à qua ſententia actor ſup-
plicauit. SVMNMARIV M.
Vfſufructuarius tenetur ſatiſdare de vtendo& fruendo arbitrio boni viri, nec ſufficit iuratoria cautio, fal- lit num 2.
3 Arbitrio iudicis relinquitur, an ſit ſatiſdandum.
4 Vſufructuarius vbi ſatiſdare non poteſt,& perſonæ non eſt ſuſpecla admittitur iuratoria cautio cum hypotheca bonorum.
DECISIO CLIII.
Andonans reſeruato ſibi vſufructu tenea- tur cauere de vtendo fruendo.
2 iugera viginii quatuor 3prædiorum ruſticorum Sreſeruato ſibi dum vixe⸗ rit vſufructu, donauit, S donatarius proprieta- Se tem fundi donali ven⸗
didit alteri, cui omnia iura ſibi competen- tia ceſsit, quibus venditione,& ceſsione ſtantibus emptor petijt ſibi à muliere do- nante caueri de vtendo,& truendo, præ-
dio donato arbitrio boni viri muli f fideiuſſorem præſtare non poſſe d cim iuratoriam obtulit cautionem, e nei ratoria cautione ſatis ſibi cautu ideneeque caueri oportere dicebat, an uuruxime n 3 quin ipſa idonee non cauente præcium 1
bi relaxari petebat, offerens ſingulss a;
mptor i Noa
1
ſe de fructibus prædij ipſi mulier vlohn AldusPius 1 ſtuariæ reſpondere. quæſitum fuit min genginr * 4.
toria cautio ab vſufructuariaoblataad tenda ſitę Et videbatur dicendumuona- mitti debere, ſed idonee cauendum 1 t quia ex quacunque cauſa competatyſs fructus, ſemper vſufructuarius cauetee I'tivt eguiee netur de vtendo& fruendo axbitrio ban Nunten umnc. viri. l. vſufructu conſtituto. C. de elufus le corditob² qui ita ſummatur per Butrium, Bald àn um ligatar lycet. cui iungitur text. in l. ſi cuius, nia alu qebet= fl.eodemtitu. vbi dicitur, vſufructunim Ii ie lega Pi teneri cautionem præſtare de vtendom n bi ſtt, quib endo arbitrio boni viri,& hocinquine Tualus ſe pol. conſultus ad omnem vſumfructunaan alitus welioft net, ad idem eſt text. in 1. 1. in princpaß alaten cauh n vſufructua, quemad. caueat. ibii ſed eila au cauete tetu alia quacunque cauſa cõſt itutus fuetita terum, eocun fructus, idem dicendum eſt, quodſtaahro, lictt ina quacunque cau ſa com petat vſusfruciust ſ nuleni vlifrucim bet præſtari cautio,& ea ad omnem ſunſealis ſepcſtulaſ frucium pertinet: ergo etiam ad vſumſi 4 oogj dedeni cCtum ex cauſa donationis retentum pen'ſiim eſt dematon nebit, ex regu. J. lulſanus, de legaé&ay ſhciatem decic ſolitæ, de malorita.& obed. nam cummm ſnÄ:m eſſedicta dicta iura generaliter& indiſtinddelormn ſtnäia(obriſiien tur, generaliter& indiſtin cté ſunt itl' ipſtus mulieris vſ genda. I. 1.§. generaliter. ff.de legapain tumintemilsnehs 1. ſi pluribus. ff. de leg. ⁊. quo ſtantennit remappell Sociln ficit vſufructuariam cauere iuratonain uo ennden eti 1 dum gloſſ.& Doctores in d. J. vlataid Jivndlio a67, i 1 conſtituto, quam ſequitur laſ. inlcim rerltenconß fina. verſic. decimo limita. ff. qui fuſiu ſittonlulni d
cogan. poſt Paul. de Caſtro,& Romaqut nte vtendofmue,
refert idem laſ. in I. 1. colum.⁊. vetſena qindeſt, quia eua ex iſto text. C. de Carbo. edicto. Runcs ae onueniatu 4 206. numer. 25. lib. 2. Caccialup. decäu lhagunter)
maunon del- m non eiaric’n, e
anon ufticit 4 ono
buscontrariu a uraorix ca ele, iunc 4 motds per le
rauea. vbl pa Hlio ſuo, cul laum et ſet emancipauer zicauere, iu eo quod 1m atem dederi i,, nihilomi exiſtimauit, timere, vt! cum hypot odo ergo it n polſe vid t, quxfcult rabuerit,& hilominus m d calam pe iudicando? tionem iurat mnium bon uarix,& eur apendit& omnes, fhd nderat Corn gloltstione, dur pradicta nnon tener birio bonit Morexſua- 1 cm eo Wia qwi
m püdlicon 0
Papien. in forma libelli, quo vxorit ineer ſia lhe Amidd dotem, in verbo, Dedit, columauſten Nidcit text in, enam opinionemtenet Bal. in auth. cuitine edico, Ei donatas colum. z. C. de indic. viduit. tollenta Tpntata li 12 Kiberzait cit, quod eſt in electione proprietn i Pyetere l 1a undeph velit illam admittere,& ipſi iuraton d eciu io.qun tioni ſtare, an verò malit ipſe rediubi n in c, Lus Dius ctuario ſoluere, vt in authen. denupſ u.. z vu p Go §. ſi verò vſusfructus, late D. Rolln 4 cbſt nn m.lo. Valle.conſ.ꝰ⁊.num.I.& ſeque nt.vſcm 6* oßten ntrarinn num. 15. excluſiue, lib. 1. Sed neaum halran e uiuſm

A 4
onato 3
lſlor Robw 1
Uorem 1 lyüid Orlamd Kate A toprietarius recuſat admittere Cautionenm ncaur* dtcäunna bblatam,& elegit ſe poſsidere,& de fructi⸗ eecue Ltü n bus iplifructuariæ reſponderei ergo eo in- iekau Gponen uito admitti non debet huiuſmodi cautio axz a oncuen juratorfa maximẽè in caſu noſtro, eo quod ld U 5
f aß Ke oien donatio hæc ob cauſam fuiſſe praponatur. rucid Rj ilr uo caſu non ſufficit talis cautio, ita tenet Tl. 1 A-e, 1 8. 1 8 4 wrrelg e egoadr 6 Dec.in l. diuus Pius, in princip: vbi etiam 0„Alhe„ 4. utd*— Cagnol.ff. de reg.ſur.. aliE 11 tamen non obſtantibus contrarium deb 4 Mlräͤla His ta bere
24 lonae Senatus cenſuit, ſcilicet, t iuratoriæ cau- 1 T 4 4
nexqua aaue aad as onimulieris credendum eſſe, iuncta hy- dus, ſem a lien othecabonorum ſuorum, motus per text. rde vten hrehe in! fllio. ff. vt lega. nom. cauea. vbi pater l. vſufruc auän 3 hares non tenetur cauere filio ſuo, 5 17
ah iti 1 ed ſi ta ſummi werBn gaatum ſub conditione relictum eſt,
ciiund een n Puer fllium legatarium einjanlcipauerit, 3 Accet hoc caſu deberet cogicauere, iuxta — abine unjäle— d„doſt 1 di nihilominus lultus ad—uum ru lio aduerſus ſe poſtu. hiſowine 3d idem 1e lureconſultus melius el e exiſtimaui ꝛper waus a Rundn meciocritatem cauſam dirirdeie„Vt Ke 1ee cet pater cauere teneatur cum ayPot neca 1 21 düigin ſuarum rerum, codem modo ergo in ca- s dem Fnänt ſu noſtro licet imputari poſſe videatut 1 mperſin ipſmulieri vſufructuariæ, quæ facultatem dlalianica it Kaaſm aduerſus ſe poſtulandi præbuerit,& pro- peti pterea cogi deberet, nihilominus melius nex cauſaſE toumn viſum eſt Senatui, hanc cauſam per me- it, ex regu I aug diocritatem decidere, iudicando admit- tæ, de malo a oumu tendam eſſe dictam cautionem iuratoriam aiura gene ränpit iuncta ſubmiſsione omnium bonorum generalite„Enudiindic ipſius unlierie niüvknariar, A Tehter, da. l.§. get eiaitge tum in terminis noſtris Erden it, 3 Hei lun bus.ff. E. Jagpima larem appellat Socin: in Soassdeſ ees „ſufructua ue caceshl ceptio. eundem etiam Puderar ort . in conſilio 267. in hac conſultatione C0⸗ ato qur lum. 4. verſicu.„nüsn intun a 2r b verſc dec wlirhi” 4. vbi conſulnit dateeunderodeiea 3P. altenen uere de vtendofruendo arbitrio bontyir n poſt e Un rratio eſt, quia cum donator ex ſua libe- tt icem la* 1 ralitate conueniatur, mitius cum eo agen- botextC.d— bas qum eſt, argum. text. in l. vnica. 9. quia ve- numer z5. cun 10. C. de ratiocin. operum publicor. ne c.& fugic„ alioqui beneficium ſit ipſi donanti onero- colum ch Sen ſum,& ne ex ſua liberalitate pœnam patia- en. in form a lli,g tur, vt dicit text. in l. ad res donatas. ff. de m in verbi Jice dlltio edicto. I inl. ne ex liberalitate. ff. 9 Vintan 1 inaff dere iudicata, Idem tenet Ioan. de Platea in ſenpde 3 Hlunt præterea, Inſtit. de actio. quem re-
quacunqu* Tacätann 1
—
oloſſ.& I otalſ 8 S poirgpu
m. zC,de Kviduie
uod 3 J— är regu iuris,& in conſ. 265. num. 5. Gozadin, tülama 4 Snulte conſoinum. 5. acconſ 95. num. Io. ü ſtare, an auraie leque obſtant iuta in contrarium alle- rio ſoluele⸗ n gata, quireſpondetur, quòd huiuſmodi ſa- vero vusdi= t eildatio praſtari debet arbitrio boni vir’ e. conſ.921„JSedä
D ESEI810 CcCL 111.
Jionfl fen idem Decius in d. l. diuus Pius. ff. de
272 vt dicit textus in d.l. vfufructu. C. de vſu- fructu, neque ditit text. quòd debeat vſiu- fruciuarius vtifrui arbitrio boni viri, ſed quod debeat cauere arbitrio boni viri, t v⸗ bicunque ergo bonus vir arbitrabitur eſ⸗ ſe ſatiſdandum, tunc locum non habebuns iura in contrarium allegata, ſed in donan- te retento vſufructu nemo ſani conſilij ar- bitrabitur, donatorem eſſe cogendum ad ſatiſdandum ex dicta l. ad res donatas. ff. de edilitio edicto. cum alijs ſupra adductisʒ ergo eo in caſu locum non habent iura in contrarium allegata, licet generaliter& in- diſtinctè loquantur, Corne. dicio conſil. 267. colum. z. verſicu. in contrariam autem partem, libro quarto. t Et dato, quod etiam in caſu iſto ſatiſdandum eſſet ab huiuſmo⸗ di vſufructuaria, attamen ob impotentiam ſatiſdandi per fideiuſſores admitti debe- ret cautio prædicta iuratoria cum hypo⸗ theca bonorum. Neque aduerſatur, quod vbi ſatiſdandum eſt ab vſufructuario non ſufficit cautio iuratoria ex gloſſ. in d.l. vſu⸗ fructu.& alijs ſupra adductis, quia contra⸗ rium verius eſt ſecundum Pettum& Oy⸗ num, quos refert& ſequitur Bar. in dici. l. vſufructu, maximè, vbi vſufructuarius non eſſet perſona ſuſpecta,& vbi eſſemus in dubio etiam tunc admittenda eſſet ta- lis cautio, prout tenet idem Bartol. ibi ſe- quendo opinionem dictorum Petri& Cy. ni, quam etiam ſequitur ibi Angelus, Pa- normitan, in c. fina. colum. penult. in gloſ- fin. de pignorib. vbi dicit, opinionem Bar⸗ toli ſibi placere,& eam eſſe ſecundum ęqui⸗ tatem, quam ſequitur etiam late Alexand. conſ.57. numer. 6. verſic. quinimò dato,& ſequent. volum. 3. poſt alios per eum cita⸗ tos, Guido Papæ deciſio. 250. incipien. ſed ſi non poteſt,& deciſio. 189. Chaſſane. in conſuetudin. Burgund. fol. 163, colum. z. Gualdenſis de arte teſtandi, titulo octauo, cautela prima, num. 5. vbi dicit non eſſe ſe⸗ quendam opinionem Iaſonis in d. l.. ff. qui ſatiſda. cogantur: nam vbi quis cum fideiuf- ſoribus cauere tenetur, ſiis propter pauper- tatem vel impotentiam, velquia ſit peregri nus non inuemat fideiuſſores, tunc ſtatur eius iuratoriæ cautioni, Bald. in l. omnes,
perillum text. col. 1. C. de epiſcop.& cleric. & in authen. cui relictum, col... C. de indic, vidui, tollen. vbi etiam Paul. de Caſtro,&
hos refert,& ſequitur Iaſ. in l. ſancimus,
col. 2. verſic. ſexto pro limitatione prædi- ctorum. C. de verbor.ſignific.& dicit etiam Purpura. in l. i. 6. mutui datio. numer. 119.
ff. ſi certum petat, quod vbi lex requirit ca- ueri

8 ENATVS PEDEMONTANI
ueri, cum ſideiuſſore tamen ſtatur cautioni iuratoriæ, quando quis ob paupertatem, vel impotentiam non reperit fideiuſſores, vnde dato, non tamen admiſſo, quod hæc mulier vſufructuaria teneretur cauere cum fideiuſſoribus, attamen cum ſe ob pauper- tatem, forte reperire fideiuſſores, non poſſe dicat, recipienda eſt eius cautio iuratoria, & illi ſtandum, quam ipſa offert, maximè iuncia bonorum ſuorum hypotheca, iuxta d. l. filio. ff. vt lega. nomi. cauea.& ita vt prędiximus ad iuratoriam cautionem, cum hypotheca bonorum donatariam admiſſit Senatus.
ptcls
V rm ſqutu
.— 4„mtl 3 OMINVS Tndon k Battol lipet hathum ᷣ cus Nü du uicus 4 celegit N Ndicellus, cumel elluced pallh non tamenin ſacrisa reetumm aabwe di 5 4 l,, Ue 6 Kutus, fllios exq nätancgiee almültfac dam muliere vili d uronissdek o de caul 2 8 4 7 1’ bii Aſaſee quin conditionis Al müinell meroterlio, mpari, ſuſcepit, quam paulò ante mar eg'imutho pllbn tem deſponſauit, quærebatur, an wi deguentbus Ie Barte huiuſmodi matrimonium cum beneice xuicnenc e. K tan dele contractum,& quatenus vali uretor 1g „Se validum funn nun lione, nemp
72.) 2a nli antea nati, cenſeanrurllegiinatiga vniuſchpE ubſequens matrimonium, capacesi;ſia
* 4. 7.. A 1 commiſsi auitic- Et videbatur dicendun cheumde f
10
44
A
8 VMMARIV R.
rilij non aliter legitimantur per ſubſequens matrimo- nium, quam ſi mulier talis ſit conditionis, cum qua commodè,& pro dignitate natalium matrimo- nium contrahi poßit,& quæ vitæ tur pitudine ca- reat.
Conditio, ſi Titio nupſerit, in legato appoſita, intel- ligitur, ſi honeſte Titio nubere legataria poßit.
Mulier cum turpi,& indigno merito matrimonium contrahens, paternæ dotis auxilio priuari mere- tur.
Legitimationis per ſubſequens matrimonium, beneſi⸗ cium a lege introductum, vnde inſurgat.
Matrimonij tanta vis eſt, vt qui antea illegitimi nati ſunt, poſt matrimen ium ſubſequutum legitimen tur.
Matrimoni ad ſubſtantiam ſolus conſenſus requiri- tur.
Mulierem vilem,& vitæ turpitudine infamem, cor- pusq́; ſuum turpiter proſtituentem, ducere in vxo⸗ rem, inter opera charitatis repatatur.
Matrimonium, ſi quis contrahat cum ancilla in concu⸗ binam retenta, filij antea ex ea nati legitimantur etiam de iure ciuili.
Natrimonij in materia, iuri Canonico ſtandum eſt etiam in foro ciuili.
Filij nati ex quacunque muliere, cum qua tempore conceptionis poterat eſſe matrimonium, legitiman tur per ſubſequens matrimonium.
Matrimonij in ſacramento acceptio perſonarum non
eſt, ſed libera eſſe debent matrimonia.
Legitimatio per ſubſequens matrimonium, eſt poten-
tior cæteris ſpeciebus legitimationum.
Veritas præſumptionem vincit,& præſumptio vna fortior. aliam tollit.
DECISIO CLIIII.
tale matrimoni ci ſubſiſtere& e neeeh n 6„filios antea m tos non legitimari, hanc opinionem tau Bartol. in lꝛ. num 5. in fine. ſf. de conali nis. vbi dicit, quod ſi clericus in minarhu conſtitutus non eſt beneficiatus, èenahe bat concubinam, tunc nati per ſubium matrimonium legitimantur, eo lätmne cum cam retinebat concubinam ubu ſic ſe habentibus, illa poterat eſſenn Sed ſi clericus erat beneficiatus,& nane bat concubinam, tunc filij antea main legitimantur per ſubſequens maum nium, quia tempore quo nati fueront,i bus ſic ſe habentibus, concubina nony terat eſſe vxor, pro hac opinioneadin Bartolus textum in l. etſi contra. Qcen
lo,nqunad? geülifanteantn gümi per(an upuinfep nercalpolt m
anton de Rcul Alluth hicite herea in calben aut qusltio ſt doite olutoc⸗ donditionis ie aguens untet 5
ſne
Rpto odinion: danſed Ralun
ucnqvib moh
ndn.(tiglm
„. 47 8 11„. 1
ptijs, vbi habetur, quòd filij nati exegqn imaseodem 7 non poterat eſſe vxor non legitimant ſecvens man per ſubſequens matrimonium, ſenttimiu, quam(imul que apertèe Bartolusbeneficiatum nonos acommock, Shn
ſe contraliere matrimonium,& conin h colſn d
ter, quod filij antea nati, non certant legitimi, eò, quia concubina, ex deand ſunt filij, vxor eſſe non poterat tenynt conceptionis filiorum, pro quo eiq dicit Baldus in dict. l. etſi contra. Occens ptijs.& in l. Paulus, vbi etiam Ari de ſtatu hominum, Ludouicus dedul in tractatu de legitimatio. in ſecuncaſr⸗ te princip. 6. de legitimatione, perſm matrimonium., numero 16. dum i
quæſtionem, quod cum quidamdi
in vxorem ſuam conſobrinam, aſi
buit filios, poſtea ſequuta eſt Ghüi Summi Pontificis, quærebatur,antiin diſpenſationem nati cenſeantur legtm & determinat quod non, eò, quiamilu ex ea, quæ non poterat eſſe vxot enomn
mnpitud necan
rinlpekde da Verutin neaunt.geg ealberss filus u rento pitem, alicelor ein
dlt muleete, 14
rün. Illud tarige
An fllij ſuſcepti ex vili femiĩna, à clerico be⸗ neficiato legitimentur per ſubſequens matri- monium. 8
conceptionis, ſic ergo in caſu noſtiodt 1 dum eſt de huiuſmodi fllijs, vt non dle tur legitimati, eò quod nati ſint exe,g non poterat eſſe vxor benelſcanie
e.
1 dei
dnuhtg cot,
4 dot grint 5 „„
zbenencumh on cenſenture Uens matrime eſtrssin; nola „Bald,Ang. d Nicode Vba-
icio exalio ca jnatiexvior nieregnobili b mentur prop licsos matrin
eg tioa adduci felbo, Proctea l legitäund mtia, in verbo, vbitnon alie um fiij legitu glt concitoni lignitate mtali pobit,&egux. tquæiuraita ſe bns Aincon duchj numzllc 1os.C. denatur als lmplicter znominatus!
4
3 dummodo e
U 6 lamtimoni
relligtur dho
o

nionem Bartoli ſuprà relatam ſequitur
„ 1..
1 3 G„. Ah ettam d. Ludouicus 3 821d1S de Simne 40 tione in ſecũda parte principali. 9. de legiti-
tione per verum matrimo. quęſtio.3.nu-
1 ma. 5 21, 85 mero 17.& hanc quęſtionem latiſsimè di- 8 ſputat Antonius de Roſellis in ſimili tract. 4 1¹ 7
1
2 1 8 1 1 1.. deſpo Squm a e legitimatione libro primo. 9 de cauſa 1duanedan materiali legitimationis, numero tertio,&
.)
38 21 luribus ſequentibus,& tandem poſt lon- 7ne dam diſputationem concludit cum Barto- Manic Io dicens, numero 17.& 18. quod aut defe- duen a Aus eſt non in ſola prohibitione, nempe mils 44 quia lericus ſit prohibitus concubinas ha- matrit bere, fed eſt etiam defectus in aliquo facto lere extrinſeco, vt quia clericus beneficium ha- onleg mir, nen heat, tunc filijantea nati non cenſentur ef- ol in a mgneen fectt legitimi per ſubſequens matrimo- ebi dicha ou nium, Lupu. in rep. c. per veſtras in 3. notab. ſtitutus an ent Thani Hatnumero. z1. poſt Barto. Bald. Ang. Sal.
1 eltbenegcian ie Ncc⸗
concuh ae dah Abb. Anton. de Roiellis, Nico. de Vbald. doncnai pa Imo.& Math. ibi citatos
rimonit degitmagn, 1 mo. 1..
Pręterea in caſu prędicio, ex alio capi⸗ te ponitur quęſtio, an filij nati ex viro no⸗ bili& diuite ſoluto ac muliere ignobili vi⸗ liſch conditionis legitimentur propfer ſubſequens inter prędicios matrimo- nium?
Et pro opinione negatiua adducitur tex. in 9.ſed& aliud. in verbo, Procreauit, teſſe vi as ppoaquim in Auth. quib.mo.nat.effic. legit. iuncta gl. tolusteſ in leltonn notab. in§. ſit igitur licentia, in verbo, Per s,vbiha e qudimimittimus eodem titulo, vbi t non aliter per n potera 2: won lg ſubſequens matrimonium filij legitiman- ſubſequ æraumaiun, i tur, quam ſi mulier talis ſit conditionis, cũ aperel Susbexcgiam qua commode,& pro dignitate natalium ontrahen acinrunde matrimonium contrahi poſsit,& quæ vi- quod ſiſ es teamnonca tæ turpitudine careat, per quæ iura ita ſent⸗ timi, ed ar crtpae tit Bar. in l.pe. ff.de concubinis,& in conſi- flr vt a lermſetemt no. incip. Verutius Coraducij num.z. licet eonn T rum rhcpoi enim per auth. ſi quis! beros. C. de natura- depilon lelrml libus liberis, filius naruralis limpliciter in Baldus gletm’ teſtamento paterno filius nominatus legi- »Kin! uh uia timus ſucceſſor efficiatur, dummodo ex ea ale natus ſit muliere, cum qua matrimonium eſſe poſsit, illud tamen intelligitur ſihone⸗ rincip.9 ℳ ſte& ſecundum dignitatem ſuam poſsit imoniu„umanſ, iux. gl.notab. in l. nepos Proculo. ff. de ver- Nionem Gongune bo.Cig.l. filius. ff,de cond. inſtit. Iaſ, in l. non litgan ſalum. 9. morte, nu. 56. ff. de nou. ope. nun. filios, t hau deinccum M. Ferrarienſis, coloz. de con- ami bom 1.,Oad Kiratio.& in l. Diuus, col. fin. ff. de reg. iu. Si
nſatiom:. Naeſtator homo nobilis eſſet,& diues, cõ- . doneo. cubimvero meretrix aut viliſsimę cõditio etermina
eam t t g bar eonuban lnbet 1 48 phten. licleric, at bereRtatu concub s8. tmelij an tmantt er(üag e n, qula aotequtzni ſic ſe ha t aba okubmr
tatu hon Son, Lut ſ aciatudi w tmäin dp. 9 glünänee
1, 17 uæ ne leuaſe 4 nisnonligitimarentur filij naturales antea 4, Te n rgoinen, natl, cum nuptię condignę inter eos con⸗ ceptionus elsnn trahi. J'odlblſs,, nonpotuerint, vt etiam firmat Bald.
e k e t elams 5 wodan, egl potelat
in la colua C. quib. res iud. non nocet,&
DECISIO CL IIII.
2⁵3 conſi.206. nume.. volum.z. Angel. in alle⸗ ga. S. ſed& aliud, in auth. quib. modis natu- rales effici. legitimi. Nam honeſtas, non autem ignomimioſas nuptias paſsim in iu- re requiri videmus, prout eſt text. in 13. 9. ſi emancipatus.ff. de bonorum poſſeſſ. con- trab. l. cum ita legatum. ff. de cond.& de-
2 monſtr. t conditio enim, ſi Titio nupſerit,
in legato appoſita, ſuſtinebitur, ſi honeſtè Titio nubere legataria poſsit, alias ſiindi⸗ gnus ſit nuptijs, reiecta conditione cui⸗ cunque voluerit, nubere poterit. huc ſpe- ctat text.in l.in libere. ff. de rit. nupt& ibi gloſſ. in verbo, Mulieris.. fina.. quæ ita cuſtodiri. C. de ſponſalibus,& ad hoc vt nuptiæ condignæ eſſe dicuntur, natalium progenies inſpici debet, vt not. Alexand. in l.licum dotem.§.tranſgrediamur. nume- ro ſexto, ff. ſolu. matr.& ibicæteri ſcriben- tes tradunt, patrem non cogi obligare ſe pro dote filio tradita, vbicunque eo inuito, & indignæ mulieri filius nupſit,& adeò honeſtas hæc,& dignitas nuptiarum ſer-
3 uanda eſt, t vt ſimulier cum turpi& indi-
gno marito matrimonium contrahat, pa- ternæ dotis auxilio priuetur, teſte Alexan. conſi.97. numero quinto, volum. I. Ruino conii. I. numero quinto, volum. 4. Pariſi. late conſ.29. nu. 65.& ſeq. vbi de communi opinione atteſtatut, volum. 3. Nec ratione carere videtur hæc opinio, t quia cum le⸗ gitimatio hæc, per ſubſequens matrimo⸗ nium dicatur eſſe quoddam beneficium à lege introductum,& ex tacito conſenſu ipſorum contrahentium inuicem matri- monium proueniat, vt ſcilicet, qui hodie nuptias cum aliqua contraxit, ex qua antea libera ſuſceperat, præſumatur eundem ani- mum abinitio,& affectum habuiſſe matri- monij contrahendi, certeé hiiuſmodi iuris beneficium,& tacitus conſenſus ceſſare in eo caſu debebit, vbicunque mulier ancilla foret, vel vilis conditionis,& vbi verſare- tur diſsimilitudo,& imparitas, argumento l.donationer. ff. de donationib. in princip. quam refert Oldradus conſi.. numero primo.incip.factum tale eſt. quia non prę- ſumeretur maritus nobilis,& in dignitate conſtitutus, eum animum habuiſſe, vt ta- lem ſibi vinculo matrimonij coniungerer. argument. l. obſeruandum. ff. de ritu nu- ptiarum. l. ſemper in coniunctionibus. ff. eodem titulo,& licet de eius animo con- ſtare videatur per ſubſequutum matrimo- nium, tanquam per extrinſecum& certum actum: tamen, ex quo præſupponitur in facto fuiſſe in mortis articulo confectas,&
Bbb cele⸗

-7
S ENATVS PEDEMONTANI fela uno
celebratas nuptias, potius præſumptio- nem illam dicere debemus eſſe inductam fauore filiorum, vt per talem actum matri- monij legitimarentur, ſi de iure legitimari poſſent, quam vt dici poſsit habuiſſe ani- mum cum vili,& turpi muliere contrahe-⸗ re,& Inſtrumenta dotalia celebrare. quare ceſſante huiuſmodi legis fictione fundata ſuper tacita mente iplius nuptias contra- hentis, erit dicendum, non legitimatos eſſe fllios per ſubſequutum matrimonium in- ter nobilem virum& mulierem humiliſsi- mæ,& vilis conditionis. hanc opinionem poſt Doctor. ſuprà enumeratos ſequitur Cepo. cautela 250. colum. ⁊. in fin. allegans Bal. in c. illud, de præ ſumpt. Oldrad. conſi. 196. factum tale eſt, numero primo. Curt. Iun. conſil. 136. numero nono. Socin. Iun. conſi./2 · nu. 2. vol. l. poſt Cardinal. Alexan. per eum citatum in c.anta qui filij ſint legi⸗ ti. in 16. q. verſ. aduerte ad hoc, vbi de com- muni atteſtatur, ſequitur Rui. conſi. 1. nu. 5.& 6.vol.. conſ 66. num. 24.& 26.& conſi. 92. nu. II. vol. 3.& ante eum laſ. in l. Gallus. §. quid ſitantum. nu. 107. ff. de lib.& poſtha & in l. neq́; profeſsio, num. 4. C. de teſtam. Gerar, de Petraſan. ſingu. 60. incip. legiti⸗ matio. Did.in epitome 2. par. c. 8. 9. 7. nu. 2. verſ.tertio infero, Pau. de monte Pico inl. Titia. õ. Titia cum nuberet, nu. 52. ff. de leg. 2. Cagno. in authen. ſi qua illuu. num. 5 in fin. C. ad Senatus conſ. Orfi. Picus in l. Titia. ô, Titia cum nuberet.col. 47. in prin. ff.de leg. 2. nouiſsimè Ceph conſ. S. numer. I1. poſt alios plures relatos per Boer. deciſ. 40. nu. 16. quamuis ipſe contrarium tenere videa- cur. Contraria vero opinio, quod per matri- monium ſubſequutum filij antea nati legi⸗ timati cenſeantur, iuuatur primo ex gene-
ralitate, tex. in c. tanta, qui ſilij ſint legit. t nã
matrimonij vis tanta eſt, vt qui antea ille-
gitimi nati ſunt, poſt matrimonium ſubſe-
quutum legitimentur, per quem text. ita
ſentit Panormi. inc. innotuit, nu. 17. verſi. & quanquam. extra de electione.vbi etiam tenet, quod in materia reſtringibili appel- latione legitime nati veniat legitimatus per ſubſequens matrimonium, quòd tamẽ nunc pro conſtanti non pono: t cum. n. ad ſubſtantiam matrimonij alię ſolemnitates non requirantur, præterquam conſenſus, vt not. Abb.in c.cum locum, per illum tex. de ſponſalib. glo, fi. in c.ex publico, de con⸗ uerſ. coniugat. c. matrimonium. 17. q. 2. cũ alijs not.per Dec.in l. nuptias.ff.de reg. iur. non erit habenda ratio circa perſonarum
Ibb.la
tion aibica bona uin
qualitatem, an ſcilicet æqualis eond eſſent vir,& mulier, ita vt ſecundum mores matrimonium inter eos conllls mncol wolinr potuerit, ſed eorum ſolus conſenſus erti oluc 7 dt ſpiciendus, eo maximéè, quòd t inter ge rnl e graaer charitatis non illud minimumeſſe cenle 71 tur, ſi nobilis vir mulierem vilem, Rmn d- turpitudine infamem, corpuſq; uum egrs gooll ſtituentem, vxorem ducat, c. inter oper ſainuf e de ſponſalib. Didac. in epitome a. patae matri. c. 8.§. II. numer..& ſeq poſtaliospa Ran k= lun, ctum t be eum citatos,& addueitur exemplum Ok 3— prophetę, c. z. qui meretricem, quam qun vidutne 4nnum 8. A ad pudicitiam. conuertit. c non eſtcupm 39 Bariialpulleg dus, 32. 1. c. integritas, ead. qualtdè, 3 coe minqull, quod inc. non omn s.32. q. 2. vb refert, lacoh, au hün Knhmnat üen ex ancilla liberos ſuſceperat, tillos bgl he nenn co Areli conli 4 maſſe per contractum matumoniſcuma 5 1 1 colantepedel cilla, idem& in c. dixit Sara. 32 441g henees„Co numzz. tur, Abrahlam propter Sargę ſtenlmun dn 8 nionem de iu cum ancilla: rem habuiſſe, vt filiopesa h ch⸗ d nlſivnq procrearet,& hæc ancilla vxor er dbha h 1 de din 3 ad hæ vt ex tex. Gene. c. 16., habetur iniliigs fu 4 e 1 eie 4 bis, dedit eam viro ſuo vxorem legiut iuui A aeen/ r Salomone viro nobiliſsimo, qut dun lhoreon en defal Rhaab meretricem in vxorem, exquam um leim umnurberlüblech „„ E AVR Trntus.idenum tDecccondiaff.n tus eſt Saluator noſter Chriſtusl Bd hi asin tu achl M Matth. c.r.& d. c. integritas, 32. quaſtod unende nobſtanths,gh in àſecuit ſt ci,depraump.re
hæc opinio non ſolum de nure diuino canonico locum habet, ſed etiam denn ciuili, t vt ſi quis contrahat matrimonin cum ancilla, vel cum liberta retentaincoh cubinam, nihilominus filij ex ea ui
eim ſau d intn Ludo dede
— —
taalegiim.ſ Hdelegtmatione tom mairingn m G4 numer,.
letgeiureciun mmuniterabomn
gitimentur per ſuperuententes nuiai
tam,& ibi glo. auth. de triente,&'ſ dotalibus enim inſtrumentis cono iij etiam ex liberta nati legitimantoſch tex. allegatus ibi per glo 1n§. autfehit liberi de cætero. quos tex notat kſcadl 234. colum. 3. volum. a. vbi hanc auia opinionem, quod per ſubſequens mu monium filij legitimentur, eo nonchſm te quod nobilis mulierem humilem ai jectæ conditionis vxorem duſfe ia tur, poſt Nicolaum de Vbaldsahn ſio, ibi per eum allegatum, in madn ſucceſsionum, in 35. colum, cthtn
8 4 uls & duabus ſequen.& antea eumdod
eſt Caſtr. conſil. 4²9. incip. preſuphäſch colum. 2. verſicul. ſecundo dicirBm lum. 2. allegans textum in capitimei ra, de ſponſalibus, vbi de iure Gnom
n 1 cit ſc hanc opinionem veriorem eſſe dicit
—. ens mattimm vt eſt tex. in§. fin. verſicu. ſi enim adlim euan Rnati ex colnd
ceptum ſt, e polſe Hlos per ſ negitimar, ndit uindomoretentz urnanot per Cur. naliß notz, per C luus dum.& nu a ceinre canond
ematecoelli nſkdeconcun anautn Jqonu d canun enäem qao aun utaeginmno tenn pete, womatiin i plus 1 uüljntinäe dena guſn monglegtiman, degaon edlimiſdem e abe dugt 1 5 lleädacc dopini apolit, Nled annan 1 incapgeruns taprnde e ltime.Dic dem à. kum.gfer.„*.nd, 58hl
3 11„. degeeen. ca, vbi Inter,
E” mdimo 2 onlbetudi
a ſern eontral oblles, 8
. ureculs lenan. in materia matrimonij, etiam deiufed ſepatrin. tamenſe
— k ſtandum eſt. e.pen.& fin. de ſecumn 3
2 mehd Baltraditin c. ex tranſmiſſa, eoluma 1
4. 2
8 ſnen onceptz itmi Ce tanta 1
1

e, i ah ſitu. ſpol. Abb. in c. eccleſia ſanc. Mariæ, nene 3lum. 6.& ibi cæteri ſeribentes, de conſti- erit, ſedſ e nttane iu. notat Ruin. conſ. zu. nume. 4. volum. i. a. 1 le Pariſ conſ 29. colum. I. volu.z.& Canones tatis nd ,a de matrimonio iudicantes, non ſolum præ- lnobili.mane ualent quo ad ordines clericales, ſed etiam tudine Aletenſie quo ad ſucceſsiones,& legitimationes, quę entem, 8n, ipen funt ſequelę matrimonij,§. fin. vbi glo. Inſti-
tu.de gradibus cognation. gloſſin 1. 1. C. de d1 enzdh ſecun nup. Bal. ASancsrot ſal auhus citatos, ⁵ d an f. deſtahomi. vbi in ſpecie legitimationis
nete cnl b iara ius canonicum ſequendum, etiam reſpe- udi ci 1 Inetenn cu ſucceſsionis tradit Curtius Iun. conſil.
ir 18 2 denega 7 numero 6. Natta conſi. 473. num. 38.& ijs 9*. 1 AASeegrit
nonond. Wugts conueniunt quæ ſcribit Bar.in J. priuilegia. r eb O.de ſacroſan. eccle, dum inquit, quod in nſlh lid e ülcena Puitualibus,& pertinentibus ad fidem, ſe per cot ⸗ ummn ſtandum ſit iuri canonico, Areti. conſi. 48. idem I2 dirt,, nume. 4.not. Dec in l.i. col. antepe. O. de ſe- „Abrahas, Oe e cund. nupt. Alcia. in l. 4.9. Cato. num. 38. ff. nancilla randal geverb. oblig. Et hanc opmionem de iure Krearet,& us anclir, canonico veriorem dicit Rip. in l. ſi vnquã, textex( chlrn q. num. 55. C. de reuoc. dona.vb inquit, dedit eaf lonn o quòd nati ex quacunque mulſere, cum omone N Sbl quatempore conceptionis poterat eſſe ma⸗ nab meret inmna trimonium, legitimantur per ſubſequen- eſt Saluat t ſterCnalh tes nuptias. idem tenet Dec.conſi. 155. nu. f. dichCa.d. Ste verf.ſed tamen his non obſtant bus. quem Dooinio n e=yluneee fefert& ſequitur Alci. de præſump. reg.² * co loc aEuber tim P ræſump 3 unel.7. infin. Ludo. de Sarein tracta. legitim. 2. par.§. de legitimatione per uunz! vtſ GZomun gerum matrimonium, q. 4. numer. 18. nam Man ellle mlmmm licet de iure ciuili communiter ab omnibus binam, ni: Iunwikra receptum ſit, non poſſe filios per ſubſe- imentur p pearte quens matrimonium legitimari, niſi fue⸗ eſttex. in an /eiſun iat nati ex concubina in domo retenta in p,&ibig axhänfe ſchemate concubinæ, iuxta not. per Cur. in alibus enii nnſ pen. ff. de concubi. cum alijs nota, per Ca- etiam ex l¹ mhtnn gno. in auth.ſi qua illuſtris, num. 4.& nu. 12, allegatus Whls CQad Orficianum. tamen de iure canonico, eri de cæte aom u ſecundum quod in materia legitimationis . colum z. mifal iudicari debet, cum illa ab ipſius matrimo⸗ nionem, 1 7 gelghe nj validitate pendeat, filij indiſtincte pro- wn glll u nenuonn pter vim ipſius matrimonij legitimantur, aanch—. leereßn d.c. tanta. qui filij ſint legitimi. Idem tenet wodnoe woc u Boeri. quæſt. 240. nu. 16. verſ. ſed hæc cõis wn aſat oOpmio. vbi allegat Præpoſit. Mediolan. t hancopinionem tenere in cap. per tuas, qui ibi pereili ce hijlint legitimi.& nouiſsimeè 9. Dida. in e- 3 pitome 2. par. de matr. c. 8. 6.z. nu. 5. Syluan. „n p conſznum. 43. ver. præterea, vbi inter alias Kndc mones generalem ineſſe conſuetudinem Alega vtmatrimonia inter nobiles,& vi⸗ in espellonas contrahantur,& tamen ſobo- de ſponſa ee hd ljesame tale matrimonium concepta legi⸗ nc opini metur per generalitatem, d. c. tanta, qui materia ma a ndhio Eljſintlegjuimi.
dbECISIO 6⁶L1IIII.
284
Er his igitur firma manet hæc ſecunda opinio, legitimationem validam fuiſſe non obſtante, quod diſparitas,& conditionis inæ qualitas eſſet inter maritum,& vxorem
I t cum acceptio perſonarum in ſacramento
matrimonij, non admittatur, ſed libera ſit. c. gemma, de ſponſalib. c. fi. de ſecun, nup. in quibus leges ſacros imitari canones non dedignantur. d. c. fin. cum alijs ſupra allega. Quod ſicontra riam opinionem admittere- mus honeſtatẽ in matrimonio eſſe conſide- randam, an, ſcilicet potuerit maritus cum concubina, ex qua liberos ſuſcepit honeſtè contrahere, certe nulli vel pauci in huiuſ- modi terminis per ſubſequens matrimo-
z nium legitimarentur, ⁊ quæ ſpecies legiti⸗
mationis cæteris eſt potentior, iux. latè no- ta.per Pariſ.in conſi.13. numer.z4. volum. 2. Tiraquel. in l.ſi vnquam, in verbo, Dona- tione largitus, nu. 304. C. de reuocan. dona. nam eo ipſo, qd mulier extra figuram ma⸗ trimonij cum viro rem habet, inhoneſte vi⸗ uere dicitur, ita vt acceſſus ad concubinam alterius remaneat impunitus, cum tales cõ⸗ cubinæ viles in iure reputentur. l.ſi vxor. ff. de adulterijs. Angelus in§. conſideremus, colum.z3. in fine, in authen. de triente,& ſe⸗ miſſe, Matheſ. notab. 100. incip. nota, quod concubina. Stergo inhoneſtæ ipſo iure,& viles ſunt, non erit inquirendum, an po- tuerint eum his honeſte nuptiæ contrahi, quia alias redderetur inutilis,& ſuperflua diſpoſitio, quod per ſubſequens matrimo- nium cum concubina filij legitimantur. quare vt plurimum videmus conſuetudi- ne receptum, quod etiam nobiles contra⸗ hentes matrimoninm cum proprijs concu- biis filios antea natos legitimos efficiant, de qua conſuetudine notoria Sylua atteſta. in allega. conſilio 3. quo fit, vt quæ ſemel certam interpretationem habuerunt de fa⸗ cili mutari non debeant.].minime. ff. de le- gibus.l.fin. C.de iniurijs. Dec. conſ.IlI. nu., Cur.Sen.conſ.74. col.pen. Afflictus deciſ. 79. in fine.
Nec obſtabunt, quæ pro eontraria parte adducebantur: quia facile per ſupradicta diſſoluuntur, cum illa opinio firmata Doc. auctoritatibus, quas ibi retulimus de iure ciuili locum habere poſsit, non autem de iure canonico, quod in terminis propoſi- tæ quæſtionis obſeruandum eſt, per ea qua ſuprà deduximus,& in ſpecie reſpondet Iaſon in allegato conſilio 234. columna3. volumi.ſecundo.& Caſtr. d.conſi.429. in⸗ cip.præſuppoſito, colum.ꝛ. volum. ꝛz. Card. in d.c.tanta, in 6. quæſt. Ruin. conſi. ꝗ. colu.
Bbb a antep.

*
S ENATVS P EDEMONTANI
antepen. libr. 5. Emanu. Coſta inl.— §.& quid fitantum, in 2. parte. numel. ↄ8.. de lib.& poſth. vbi late de intellectu d.õ. ſed& aliud. Minus etiam obſtat conſideratio illa de legitimatione, quæ inducitur ex præ- ſumpta mente contrahentiumnuptias, vt eam mente contrahendi matrimonf) ha⸗ buiſſe antea non præſumantur, vbicunque mulier vilis eſt conditionis,& vertitur di- ſparitas inter maritum,& vxorem, quia re⸗ ſponderi poteſt, huiuſmodi præſumptio- nem confundi per veritatem matrimonij tz ſubſequuti, t cum veritas præſumptionem vincat. c. fina. de præſumptionib. c. ſuper hoc, de renuncia. I. cum ſeruus. Ö. cum ita. ff. de verbo.obligationib.& præſumptio vna fortior, aliam pręſumptionem tollit. l. di- uus. C. de in integ.reſtitutio. cum alijs ſimi- nbus. Ideoq; concludendum erit, per ma- trimonium ſubſequutũ pręſumi, vt ctiam ante habuerit animum nuptias contrahen- di,& filios legitimandi,& ita iudicauit Se⸗ natus in cauſa hac Nicellis.& portis, vide⸗ licet per ſubſequens matrimonium cum matre agentium, etſi v.lis condit onis ſit, fil os eſſe legitimatos, cum pater tempore conceptionis,& ſubſequuti matiimonij non eſſet beneficiatus,&. ꝓropterea eſſe comprehenſos in fideicommiſſo petito.
SVMMARIV M.
Dux dabaudiæ in ſuo dominio,& territorio ea poteſt, quæ um perator,& qullibet Princeps poteſt in ſuo.
8 Princeps, qui habet dom inium,& iuriſdiclionem in terra, illud etiam habet in mari terræ adiacenti.
3 uuriſdictio in mari, vſquequo extendatur d littore.
4 Princeps imponere poteſt gabellas in mari,& cat cxigere à vehentibus merces per mare ſuæ terra adiacenti ſaltem intra centeſimum mn liare.
DECISIO CLV.
An principi liceat in mari vectigal, ſiue, vt vulgò dicitur, pædagium imponere.
V NM nauis quædam onuſta mercibus, ex B. 2 Hiſpania Neapolim
8 nauigaret, pertranſiens mare Nicenum longe à portu Herculeo, per 2 ſpacium quinquaginta capta fuit à milit bus dereniſsi- mi Ducis Sabaudiæ ob non ſolutam gabel⸗ lã prætendente magiſtro nauis& domino mercium, nullã gabellam deberi, eo quòd
Sereniſs imus Dux nullam turiſdicio nullumq́; imperium in mari labere: ſitum fuit quid iuris?& omiſsis diſputaas nibus, ac ſola Veritate inſpecia, dicendu eſt, Sereniſs. Ducem potuiſſe,& poſſe 1 fodererac exgere pedunzlnaga
llem,
Cue.
lam in mari prædicto: ad quod Probaudun'
duas adduco de iure veras Rcommuaa receptas concluſiones.
1 Prima eſt, fquòd præfatus Serenit. Du in ſuis dominijs,& territorijs ea boteſt qué Imperator,& quilibet Princeps potetu ſuis, Pau. de Caſt. in conſ. 196. colum lu. z. Brunus loquens de Comittatu Aſten in confi. 45. numero decimooctauo&ſeg poſt Iſer. Bar. Bal. Angel. Pau. de Caſtm Barba. Cuma.& Alexand. per eumalege tos, lo. à ſancia lulia inter cõt. feudalahu- ni conſil.). numero ſeptimo, D cconla numero primo. Cur. Iun. coni.. numan & 30.& conſi 6l. numerO08.& 9. vba tur de Ducibus Mediolani,& Mnha Pariſ.con.s⁹. nu. 3. vOl. I.& hanc eku munem Opnionem attettatur doOdhn ſan conſ.92. num. z. vol.⁊. Pariſ. con.nuaa ſeq.& conſ. z5. numcr. 53. lib. 1. Egd beh de crimine lęſæ maieſt. num. 52.& ſeg&n tit.de Regalib. nu.5. Et de Ducc bus dabau diæ ſcribit Soc. conli. 4. num. 23. vol⸗ qun refert,& ſequitur Pariſ. conſi.l. nuy na Iaco à ſan. Georgain ſua inueſtitura mea- bo, Catolus Dux.verl. dubitaturetamb ſon conſi.227.col. 8. lib.2.
3 Secunda erit concluſio, quod ferinanp quihabet dominium,& iuriſdictioran terra, illud eciam habet in mari teſſis centi.l.vnica. C. de claſſ. Lb. lI.vbiBi gel. Luc.de Pen.& lo. de Plat.idembud tract. de inſula, nu.I. Ang.& Pau. deCn L.inſulæ-ff. de iudt idem Paul.in Caum 5. f. de publica. Marſil. in repes thſinnn 183, poſt Bar. Angel. Bal, Gemi Seen per eum relatos,& ibi etiam Cagonl
—
donmu drrcu,auſie
Nlclus ſue myyt g
3 ſe lunl
nclulic.
9 oncl. a2 e pdalal
We uilk, t et, r
mwe. sexige 4
Klwingonere 4
ea macs pent lmum,
f blem unee if umat mid,lere ſelel
radtellaln ü e ecm
ei v 1 derer dull hoc Um M gickeit olun c 5 C0. 1 cuCen pondSd, rBald.ncc ₰ lo textu allt 00 fonole, in m lvedexuial apllut!
aitur; 1 eomten n ſequutu. erra, Glem e Vect
aalcul.ſexlo Ri. iin S. ddn Lorius procedie ant vop
deealils 4 En 1s Dont h neralibls4 eih muls qbus tn o Ducd0
Aaaln Almpis cõceduntu gdlle, f
antumiusimpo b ngrrus 1 g,& alia quac fecdigalla,, aidenatus,
CSVMMAII M.
muec cogttckuic f dalat i C be uwinmachmar, i gruerdaslueſt ttru⸗
lnato ein hſpottele tengtoren, lbetſngllren en enaichſerumt tractus.
hpotnecs eiimm gent onrradtu locan poſttaoperatr, ie orper ſngale ciſotemexpell. dunamentun nabetyin fre epnjoni cantudor hihem inn nopierty poth eralm, vi ſenah lalen ndt nunt gſoo numg tiſluam ſtitn
FM 7 0 Mlerr
iire conm ſi⸗ nit enttaſtoe ali, ſeuaum ubn dacontulnfen 4 atherm, g ſe
tuts mponer G uomodo,
tm in feuao, uln ge ſint ontrume batur.
& 3. poſt Aret. Barba.& Decc. pereunois tos, dicens iſtam eſſe communem ci nem, quam etiam ſequitur pe nau⸗ randum, in prin. de ludæis, Cepali 4 3 uit. ruſtic.præd. tit. de mari, nu.naſ 1 iuriſdictio intra mare protendiui 4 vſqʒ ad centum mil aria ſecundmig d. trac. de inſula, nu.i. Pau. de Caſuſ 19 ſulæ,& inl. Cæſar. ff. de publcxaèn precatio. ff. ad l. Rod. de iaciu,Ceponn co proximè citato, quos ſequli ua ny. de Monte in trac. de finib.regel nu.iz.& ſeq.addens Feli. ita tenele:
olim, de exceptio. 2
mni dre duus non ſtageraſallun, ſtnyt atominag dllto urtutor e ur ius ac
ſuand locm h ea. 4 1 d inciodh ühuſc un bus 1 1
füneſhas 1 hn ran3 Ram va ſ enren titm fau er,
3 w feudo ſatoming enſtiue 7
unrſa 40 feutun dleum, Ure domgi
Matio nies ¹ ahs nätlolidanten— ſeudgn

DEGISIO CL V. 2⁸⁷
MPIIYTEOTA,
Aldiad—. WWa Quibus concluſionibus ſic ſtantibus, c loh ne e ün uris eſitlicuiſſe,& licere præfato Du ſi eendaden s certiluris e ttlicuiſſe,& licere præfato Du⸗ ue vaſallus rem em- enüe.D 2 deaiar ci gabellas imponere,& eas exigere à ve- phyteoucam, ſiue feu⸗
dum triennio, conſtitu-
te, 2 dan— 1 4
S c exigen 3 hentibus merces per mare prædictum ta hypotheca, locaui
3„locauit:
* 7 1„ ꝓ. 55 umariprzd.ü tranſeundo, ſaltem intra centeſimum mi⸗
adduco deid, h are, prout etiam licere expreſſè firmat Bal.
— 2, ſen ler Bar.Bal,. 2 4 C„ 3 49 — uma A Ka d. a lancia luli a. mll.aumerd g, dero pr mo.C. Ic. »X conſt6l.n Erg,; de Duc bus NM L (con 69.nu.z 5 d dem 0p IOneſats kh 192 num. vq lan X cont. 2. nun.. rimine lelem m
1 ¹ „nh n—, g Reg dl b. nu.— L
1 4 lCribit S0C.,COII= WN.h.
n.& ſequnur 120; aſan. Georgi Mun Carolus Dux. abu conſiax⁷ο,
ecunda erit cof a3 9 habet dominid rul a, ilud eimm da 1.I.vn ca C.de! K) Luc.de ben.& 4 de inſula, nu i ulæ.fdeiudui ⁸*e, de publica.l 1 t poll Bar.Ang 8⁶
latos, eumte 4105,—
U
doſt Aret. Bat 4
16 d 12 rc
dicensiſtame 1,0 am etiam ₰ dum, japrin. 12 ruſticpræd ti 5 Idictio intla 3 zadcentun 1n 1 tac deinlulanm 3 15 2,& ul Cæſa 9 erockadll 19 roximè cla 1 6 dedlontein 4 7 aloqad
inrub. ff. de rer. diuiſio. col.z. verſ. ſed nun⸗ uid, vbi dicit totum mundum hoc iure viiidem Bald. in l. cum proponas, col. fin. C.denautco fœnore, vbi ex illo textu no⸗ tat, quod pędagia ita ſoluuntur in mari, ſcutin terra, quem refert& ſequitur Affl.
titulo, quæ ſint regalia, in verbo, Vectiga«
la numer. 101. Firma. in tracta. de gabellis,
atte l.col. 4. verſic. 6. quæro,& parte ſexta, col.fi. verſicul. ſexto quæro. Et præmiſſa multo fortius procedunt, ſtantibus priuile⸗ gis lmperialibus à ſummis Pontificibus confirmatis quibus præfato Duci omnia aura Regalia,& Imperialia cõceduntur,& nominatimius imponẽdi angarias, pręan- garias,& alia quæcunc; vectigalia,& ita cenſuit Senatus.
SVMMARIVM.
„ Epotheca contractui adiccta realu eſt,& per ipſam ius in re acquritur, ſiue ſit generalas, fiue ſpecialis vt nu.z.
Locatio cum hypotheca obl gat emptorem,& quem
libet ſingularem ſucceſſorem ad obſeruantiam cõ-
tractus.
4 Hpotheca etiam generalis contractui locationis ap- poſita operatur,yt onductor per ſingularem ſuc- ceſſorem expelli non poßit.
3 luramentum habet vim ſpccificæ expreßionis.
Conductor habens ius in re propter hypothecam ge- neralem, poſt rem locatam alteri venditam reti= nere pro ſuo uutereſſe,& ipſirei inſiſtere, donec ei ſolutum ſit intereſe.
7 Dominus directus, cui fendum, iure comm Hi perue⸗ nit, tenetur ſtare colono, cui feudum ſub hypothe⸗ ca conductumfuerat.
8 Vaſallus, ſiue emphyteota, hypothecam,& ſeruitu- tem in feudo, vel re emphbyteotica imponere poſ⸗ ſunt contrarium verius nu. i.& quomodo intelli- gatur.
Domimus d rectus non tenetur ad onera feudo impo- ſita per vaſallum, quando feudum ad eum reuer- titur, vt ad dominum, id eſt iure dommij.
10 Reſoluto iure datoris, re ſoluitur ius acceptoris,& quando locum habeat in feudis nu. i2.
u Alienatio de quibuſ dani hominibus facta à vaſallo re- ſcinditur. ſi feudum ad dominum peruenerit ob fe⸗ loniam vaſalli.
s deruitus in feudo per vaſallum conſtituta extingui-
tur feudo ad dominum reuerſo.
DECISIO CL VI. . Dewinus directus auocans feudum ad ſe
iure prælationis, anteneatur ad onera feudo
Tahuli per vaſallum, vel locationi ipſius eudi.
K durante tempore loca- tionis rem locatam cui⸗
7S dam tertio vendidit: dominus direcus precio emptori reſtituto, rem ipſam em- phiteoticam, ſiue feudum iure prælationis habere voluit, quod iure fieri potuir. 9. por- ro, qualiter olim feu. pot. aliena.& ibi Do- cio.ſi modo eam rem ſuo nomine auocare
& ſibi retinere velit, ſecus ſi nomine alicu⸗ ius amici, teſte Guid. Papæ deciſio. 4 1I. Quæritur, an dominus teneatur ſtare loca- tioni vaſallo factæ? Et prma facie dicen⸗ dum videretur dominum teneri ſtare
aut ſaltem conductorem poſſe vti iure re tent onis rei ſibi locatæ propter hypothe- cam pro damnis,& intereſſe cum t hypo- theca contractui adiecta realis ſit,& per ipſam ius in re acquiritur. l. eos. C. de pi- gnori.§. item ſeruiana, Inſtitu. de action. & ideo feudum, ſiue rem ſequitur,& ter- tium obligat, vt eſt textus, quem omnes ſingularem prædicant inl. ſi creditor.§. vl⸗ timo. ff. de diſtractio. pignor. vbi Bartol. notat, idem Bar.& ibi etiam Bal. in l. ea le⸗ ge.C. de condicti.ob cauſam,& communi⸗ ter Docto. in l. filiusfamiliAs, in§. diui. ff. de
2 lega. i. t locatio itaque cum hypotheca, quo-
niam per eam conductor in re ius ſibi ſer- uauit pro contractus obſeruantia, empt rem, Naen bet ſingularem Leeeſe 5 ad contractus obſeruantiam obligat, Bart —₰„ B 2 5 Bald. Paul. de Caſtr. acalij communiterin l. emptorem. C. locati. idem Bart. in L.1,5 pe- nul. numero ſexto. ff. de ſuperficieb. nl. qui fundum, in principio. ff. locati,& in l. ſi filiofamiliAàs. S. ſi vir in quinquenmum, in fine. ff. ſolu. matrimo. Paul. de Caſtr. in J. ſi merces. 5.i.vbi etiam Bald. in reporta. anti- quis. ff. locati. cum multis concordan. tra- ditis per Tiraquel. de retrac. conuentiona-⸗ li. 6.3. gloſſ. vni. numero quarto. Hinc dicit Raphael Cuma. in d. l. ſi filiofam.§. ſi vir. ff. ſolu, matri. quem ibi refert Alexan. nume⸗ ro tertio, necnon Moder. Paciſ. in conſue⸗ tud.Pariſien.titulo 1.õ.50. numer. ↄ4. quod ſi conductori res eſt obligata,& ſic habee ius in re, ſi dominus rem locatam alteri donet, non poterit donatarius expellere inquilinum, quamuis pro vſu ſuo indi⸗ geat re locata,& ſic hoc caſu locum non habebit diſpoſitio.l. ædem. C. loca. Neque
; refert, t an hypotheca ſit ſpecialis iplius
Bbb 3 rei

SENATVS PEDEMONTANI
dea tur magis communis„quann tenen
retin. Roman.& lmolaind. 1..qui 55 uet 1L
reilocatę, an veròg generalis omnium bo- norum, quia Pet„iamie⸗ ius in re acqui- ritur, l. Leneraliter. ff. qui potio. in pignor. habe.& l. ſiis qui. ff. ds iure fiſci. tranſiens cum ipſa re ad ſucceſſorem. l. pignoris. fl. de pignori. l. pignori- C. eod, titu. 8 1. ſt cum venditor, in principio. ff. de eui- io.& ideo, etiamſi hypotheca contractui locationis appoſita, fuerit generalis, ni 3 19. minus non poterite conductor expelli, ſicut ſi fuiſſet ſpecialis, Bar.in locis ſupꝑ raalie ega⸗ me in d. l. qui f andere loca. vbi
tis, maxir
dicit, t oc Alafiei antum generalis hy⸗ Pereſehe 621 rum ad hoc, vt ſingularis ſuc⸗ ceſſor te r ſtare colonòo, Bald. in d. J.
emptotem, colum. fin. verſicul. Cacra an emptor. C. locati, v bi Angel. verficul. ea- demergo ratione, proc cautela tradit, quòd ad hoc, vt conductor non poſsit expelli, faciat zpponere ialafirumens olc Oeati Onnis hypothedan momnium bonorum„‚Paul. de Caſtr. in d.l. ſi merces.§.. ff. ſocali.& 1Bi Bal. musatsaivneipus, vbi dicit, quod ſico- lonus habet hypothecam, poteſt rem loca⸗ tam retinere pignore, donec ſibi ſoluatur, quod ei debetur, debeturautem ſibi facdum .1. paci tentfz, quod poſsirfr utre bene, do- nec frui debet. i. donec locatio durat non pot eſt expelli, nec poteſt ſibi offerri iuter⸗ eſſe, quia ipſe ſe reperit in retentione pro- ipſo facto;duodſibi principaliter debetur idem Bald. in l.1. columna ſecunda. verſicu. pone Rariiasete de fructi.& lit. expẽ. Cro⸗ tus in repetitio. 5. Diui.l. flliusfami. colum- 113 trigeſimatert aa. fl. de legat.1.1 Lanfran. in c. quoniam n Crtt a in trac 4. de ex Henlfl- columna ſecunda. verſicu. eccee xemplum extra de P roba tio. Abbas in c. ſin. eDi la. vices iua dee 1see 4.Conl L7 eon tia. verſic.& vbi prędicta ceſſaret
2 †
elſe communem opin. Keteſtatur I'ybpol. ſingula. 321. credo re ſcire quod em ptio, vbi zulros refert Gratu sreſponſo õ. colum.
prima& ſecunda, Len P. rimo, tenet ean- dem Rutn. conl. 180. colum. penul.& vlti. lib. t. Boerius deciſio. 8 nar eidehede feq. vbi, qod plus eſt, dici tquod etiamſi non
appolſita eſſet! hypotheca per notarium, ſed omiſſa per errorem forte, aut ſimplicita⸗ tem, idem tamen eſſet, quia in omni luftru⸗
11⁄1
mento ſemper conſuetum eſt apponi obli- gationem omnium bonorum, poſt Bald.
aſtren. Iaſo.& Cepolam in lcis pereum citatis,& ſecundum aneop pinionem iudi-⸗ catum furfſè teſtatin Gu do Pa pe deciſio 480.& lehed traria.
II! 10.4 10QG G imo re- quiratur: ſpe
45
51 13178 4 5 1 14115 11„ PO IIeCA Le locàtę VI⸗
6.. f. de acqui. poſſeſ. idem Imol lama ui. colum. 5. Alex and. in d. L. ſiiliolan
vir. ffſolu. matrim. Iaſ. inl. quoties, 4 f5— ke Pu⸗ y. verſ.hoc con uproho. deriwmaa 1 undotem e in Iſlita Uis Prine 6 erit,5 eal ege,. colo N ranhalos hs malie⸗ nanona. ff. de verbo. obliga. ind,g, 3 licl ſlamee öen. qui eandem eſſe communemaſſerit ne uechaind en
6
ſi. 21I. colu. 6. verſ. item in iſta conuentiohe lib. 2.& ex mente Imolę,& laſoniseena eſſe communem dicit Capicius declie,
aleendum 46 tonintm* rübi, tenebi 1 3
in betuen uat lcl
minus dire 1
Neapolita. 182. numor3. attamen prate ono, clikelr raf lüpolhe 3 dens epinio verior videtur,& ſuſtenaa orducun Suſ; wqoni 1 lior, prout inquit Crotus in d.* duioi ere- alorS itunperli hlun quę ſine dubio procedit, quandoinlcage ncomnilun hr reſolultur ne interpoſitum eſt iuramentum ⸗Fqunn euld o qt d20,hum.84. 8 ramentum habet vim ſpecificę esnas etio, nu 8 K in nis, doctrina Baldi in l.l. colum.Can ar tvailonc ehypothecan
mod. quem ſequitur Romainbia anneminfeine uponere cumh
ita. ff. de verbo. obliga. quos ad unsi noſtros adducit idem Crotus in oii gkald diz colum. 33. verſ.& iſta concluſio. Mana arinlzl licet multis placeat, quod quandoinan isubch et a tractu locationis appolita eſt nuumſ pothieca generalis non tamea imaedh
alienatio,& dominij translatioreibasteca, ſcuuch
& emptor non teneatur ſtare locnlllt dare„An attamen in lioc omnes conuemiunt, uat lmm naiit.
vllus diſcrepat t conductorem lubensastamennonſ ius in re per Dypdiccame enen enun li rem locatam,& alteri venditam lelne
pro ſuo intere eſie a99 1rei inſiſtere tent andofeud duma fibi perſolutu m fuerit intereſſe, krai vm mum, iden pterea expel llere eum dominus unaa* tunc m rit, niſi cblato intereſſe: ita inea re
mllegis Mae eimponatut. l.le
de pignori. f
rultut. tlu gelli 1
. vrogtom 2 Wleotam polle! 1 4
o mlegisa0 tate conltſtuta!
m, mlmum dlrectu um cum eo one
nt buscomt na f 1 imd 90i ſominus colot, xp
—. IIm U lla Her Barto. ,inpeprenn C. o oenns 33 m, ſälh iPerſ ſtingu A 1 Ait keudumte
inguit Salycc. Alexand. ine 4.litdparr b Sn rum teerti
nileut Lr Kc mn 4 Me it clmpet quinquennium, colu.3. fl. 101 41O Wall u Aleted, 6 Aan..tan Fe 132 2 fe an lllve 0
erdinand. Loazes in 3.S.düea 4auat eraur id 9 19 dlelt
ſic. ex quib. conclu do. Secuunturlloste e
riſ. in conſuetu. Pariſien. d. 6.30,qpldh er doh nug
nu. 96. ae Stante frecue! hac conclalouetn 434. 88
emptor aut qullibet ſucceſſosl laan
teneatur ſtare colono, aut laltengt ſeletlum.
Ctorem poſſe vti iure retentioumu
3 5 1. ke Kkencalid p rdomn. 5
Kaqult. ergd 02 1 tæ, donec ſibi per ſolutum funtſti tegt en,! 6 ſe, ſequitur in caſu noſtro conlläcin nom mae ia cum eng expellinon! poſſe per dominumöasm tire, eſin re praut iure prælationis fuccedentem ii 53 dino h teltate fer.. ſiue in re emphytk neo ica, au tlälemm lore dlohe diplus 3 perſiſtere donec perſolt atur lbi nn tium. 4 ſluiter ſe. Nam ſi adid renebatur empt veria 6„che. d1, d10 CeDſopa. KX VGS catæ, eodem modo teneri üsa vpſer S fegabts Sal dueci Leg qai cum in e ds na 4 elr dun Scaſ dn ch 1 veud

7
urm „Ros eumuni 1 DECII8 t de acc nraat elle cenſetur. l. ſi eum.§. qui iniuriarum. ff. olum. lelätni ſiquis cau nio.§. fuerat, in ft tu. de actio. cun Rlolu.r endadli lnil B.& ſicut teneretur domi nus ſtare lo⸗ ⸗ erl. noc kebändan catio! 1;, aut ſaltem intereſſé of dlere eff.
lta qu den f e dorem ab ipſo vaſallo Ci ſete ie ehene nona. ai.Adenae modo, quando r m feudalem àb: i eandem Momüg iure prælati nngaane vaallo föa. it ncolu5 omnonnn na nibilaliud eſt, quam valallo feudu um alieé⸗ 2& alem idl, 1 narevolente dominum eſſe, cuilibet em⸗ *eXr.ld Pal. ptotipræferendum. Nam Kalias ‚ſifeu- Lomm zan det oa 1 dumaddominum directum peruen: at 1u- zpolit 3 necommiſsi, tenebitur dominus directus
eline dub interpoſt
nentum 1 8. vi
4 ff. de vel⸗ ſtros add z
lum.;z. vo..
ret multis
actu locatt
† otheca get ◻ tamenin!
:m loca la afl ro ſuo inte 1 perlolu erea exp c „ ntſt 8 arto. n d..
2 gſ L Saly
1 8
inquennit 2
nd erd1IIand. 2
„ 904 1ℳ
do ec ſih
— eeguuun
2 —— C — — — — — — = 8
à
ſtue colono, cui ifeudum ſub hypotheca à
dit Ca valallo conductum fuerat, quoniam hy- plle. Sſtirt
Cocecige potheca per Vaſallum cöſtituta per lapſum
. e u udaliin commiſſum non reſoluitur, Mo- ane
dern. Pariſ. d. 9.30. quæſtio. 20. 1u. 34 5
30. quæſtio. 23. num. 94.& 95.& clarum
38 videtur, f vaſallum poſſe hypotliecam ſi⸗ eutleriitutemin feudo imponere, cum hy- potheca legis auctoritate imponatut.l. lex vectigali prædio dicta. ff. de pignori. fa⸗ ciunt nota. in l. 3. ff. de ſeruit tut. titu. gene- rali, vbi gloſ. dicit emphyceotam poiſe in Ihliyrhetie⸗ re ſeruitutem imponere,
&ideò, cum legis auctoritate conſtituta ſit
potheca ſequitur domi num directum
mteneri illi ſtare,& feudum cum eo onere Snnesoserim acdil um rranſire.
2 conduitenb His tamen non obſtantibus contrarium thecnnnr verius viſum fuit, quòd imò poſsit hoc ca⸗ d alren gäm ſu dominus colonum expellere, quoniam
Näulit Tquando feudum ad dominum reuertitur, reuerti tiel vt dominum, id eſt, lure dominij,& pote-
Meunäeſnut ſtate fer 191 li, tunc dom nnus directus non
7 hien 1 8
Non wwenir kaniu lado
MPep Ttene. Guſtare
da nte 4 1 tenetur ad onera feudo impolita per va- aT toten on Hallum, ec liberè ad cum feudum teuerti= Aler aeat, tur, prout ab eo proceſsit. c. lmperialemn. rnh.prate e3,&§. callidis, in ec ibe⸗ aneun, Tereufertatur, vbi Doclor. de bit. keu⸗ . Eöſra dialiena. per Fedeti. Dec. c6 30. 39. dunn. . rien n.& conſ. 607. num. 7. poft Bald.- Lie. Xlmol. per eum citatos, Sigiſmund. con. lncdch 7. num. 34. Sed hoc cafu ſute dominiij
1 Poteſtate feudali dicttur feudum ad don- aber. numte euetſum, qui iure prælationis illu 1euf- recuperauit: ergo onush yPothecæ plum 4 8 rrenchir non obl: gat,& rart Oe K ia cum feudum 22 ſolsnin ad dominum reuertitur iure Prælationis, u dh elio iure, ex iure& poteſtate feudal;,
„ Pardufinn rane omnino reſoluitur lus ipfius vafalli, ſccainie 10 †duns jure. reſoluto keeneea quoque 7 ncoicd l luslubentium caufam db eo.i. lex Feeiſa⸗ * zerdihin i fundo. ff. dep gnori 1. 1. 5. 1 qu. busmed. 3retagu n bignor vel hyl Sthec. ſoluit. c.. S. rurſus, lo legen de controuerf. ac titu. Sed ſi feudum w1mlne, ad dominum peruenit, non vt addomi⸗
19
II
6 kL N f. 256 num hoc eſt non ſure„Epoteftat e feuda- li, ſed ex alia cauſa tanquam ad quemli- bet priuatum, puta ex voluntaria emptio⸗ ne ab ipſomet vaſallo, vel donatione, aut datione inſolutũ, vélaiſa ſünni licauſa, tun teneretur ad onera feudo impolſta, ſicut quilibet priuatus, neque locum haberet reg. d.l. lex vectigali: ita originaliter deci- dit Petrus ſaco. in titu. de actio. in rem pro re emphyteo. col. 10. verſic. item prædicta vera ſunt.& in titu. de actio. in rem, quæ datur pro re, quæ cecidit in co mmiſſum, verſic. item eſt notandum. quem refert& ſequitur,& ita vidiſſe determinari, dicit Guido Papæ deciſion. 575. emphyteota poteſt, Boeri. deciſio. 181. lacob. à 8 S. Georg. in ſua inueſtitura, in verbo„Quiquid. in⸗ ueſtitu. præſtite. num. 83. g in verbo, Ita etiam quod ipſi vaſalli, num. 10.& ſequen. verſic.& ex hoc ſequitur magnus effectus. inferens propterea aad affranchimenta a, quę vaſalli hominibus ſuis faciunt, quia ſi feu- dum ad dominum reu ‚non tene⸗ bitur dominus illa ranchiments ſeruare per prædictam réẽgulam, quia reſoluto iu- re datoris&c.& Chaſſa. in eo onſuetud. Bur⸗ gund. rubric. 3.. 8. numer. 36.& fequent. 3 ideò infert ad quæſtionem, quam de fa⸗ do fuiſſe dicit poſt loan. Reine quod, cum quidam vaſallus remiſiſſet certum auxi- lium ſibi debitum ratione feudi„Puta de præſtandis quibuſdam homini ibus ar tis&e poſtea feu dum deuolutum eſſet 34 dominum n d rectum, ſuit determinatu quod dominus non tenebatur ſeruare il-
Uaré
ertatur
lam remiſsionem, liue affranchimencum, & facit ettam ag ſeribit Bal. in l. Kina. 9. ſed quia noſtra mateſtas, ad finem. C. com⸗ mun. de lega. vbi d: cit, t quod ſi vaſallus
tenebat caſtrum in feudum a duodam brin cipe,& is alienauit bus ſuis, deinde commilit feloniam, per quam feudum fait domt ino apertum, de- didit ibi Bald. quod aliehatio huiufmodi reſcinditur, motus ex regu. quia reſoluto iure äatoris reſalunt m cenſetur ius acce-
—.. quoſdam de homini-
7 27
Ptoris,& Bal. ad terminos noſtros, poſt
lacc 8 Di. 3 4— 1
. Georgig o in locis ſuprã citatis adducit Curtius de feudis parte 4. quæx- ftio. 14. vbi etiam cum prædictis Docio- Iibus tenet,& cum eiſdem tenent etiam M derm Pariſ. in conſuetud. Pariſien.& Modern. Dariſ. in conſuetud. Pariſien.§. 7. quæſtio. 20. numer. 26. poſt Bei⸗ kan qnem referunt in&onſ. 3. incipien, ins
13. 3 lol.
t ſpecto, in fin. lib. 3. vbi dicit„t quod qua
do res reuertitur ad dominum iure Na fationis, vel conimiſsi, tunc ha 88 tlocunmt
Bbb 4 regula
1 8 5

1
S ENATVS P EDEMONTANI
regula, quod reſoluto iure datoris reſolui- tur ius acceptoris. d. l. lex vectigali. ff. de pignori. vbi Angel. in fine dicit, quod em⸗ phyteota donec durat emphyteolis, ſi fa- ciat aliquod pactum cum vaſallis ruſticis, quod non præiudicat vero domino em⸗ ph yteoſt ad eum redeunte, imò reuertitur res emphyteotica, Prout S&ante erat, ad ve- rum dominum: nam res feudalis, ſiue emphyteotica libera reuertitur ad domi- num ab omni onere pignoris ſiue hypo- 13 thecæ, t quoniam in præiudicium ipfius vaſallus feudum pignorare, vel hypothe- care non poteſt, ſicur nec quamlibet ſerui⸗ tutem ſuper re feudali cõſtituere, quia hy⸗ pothecare, ſiue ſeruitutem conſtituere ſpe- cies ſunt alienationis. j. fin. C. de reb. alien. non alienand. ideò ſicut in præiudicium ipſius domininon permittitur alienatio. d. c. Imperialem, de prohibi. feudi alienatio. per Federi. ita nec pignoris, ſiue hypothe- cæ, aut ſeruitutis conſtitutio, vt eſttext.& ibi gloſ..& omnes Doctores traduntinc. 1.§. rurſus, de controuerf. inueſtitu. inl.& in prouinciali. C. de ſeruitut.& aqua, vbi 14 Bal. dicit, t quod ſi feudum ſit apertum do⸗ mino extinguitur ſeruitus in feudo conſti- tuta à vaſallo, lacobi. à 8. Georgio dicta in⸗ ueſtit. in verbo, Ita etiam, quod ipſi vaſal⸗ li. num. 10. Curtius de feud. in 4. par. quęſt. 14. Afflict. deciſ. 380. Dec. conſ. 607. nu. 12. Clarus lib. 4. ſenten. iur. de feudis, quęſt. 35. cum multis concordan. traditis per Ti⸗ raquell. deretractu. titu. ꝛ2. 9. 3. gloſ. vnica, num. 12. ex quibus omnibus concluditur dominum, ad quem feudum peruenit iure prælationis, non teneri ſtare colono, eo quia onushypothecæ adiectum rei feuda⸗ li reſoluatur, feudo ad ipſum dominum perueniente. Nec obſtant in contrarium adducta. Et primò dum dicebamus, ſingularem ſucceſſorem teneri ſtare locationi cum hy- potheca factæ, eo quod ius reale per hy⸗ pothecam in re quæſitum ad quemlibet ſingularem ſucceſſorem tranſeat, ad quem res ipſa peruenit. Quia reſpondetur, illud verum eſſe, vbi res ad ſucceſſorem ſingu- larem tranſit iure priuati,& eodem mo- do idem procederet in domino, ſi iure pri- uati res feudalis ad ipſum perueniret, vtpu ta ex cauſa emptionis, donationis, vel le⸗ gati, aut ſimili ab ipſo vaſallo: quia tunc teneretur dominus, vt& quilibet priua- tus ad onera, rei feudali impoſita. Sed quan do feudum ad dominum peruenit iure prælationis, tunc illud conſequitur, non
pIels 0
O⸗ nt Do
„1. i katene
ſtepge ſ,del 1
mprol 11
22. num. 93.
Minus repugnat, quòd cum in loaum emptoris ſuccedat eiuſdem condiutons eſſe debeat,& ſicut teneretur ſtare loca ni, quando ipſemet emiſſet a vaſillo, in ,2ig eodem modo debet teneri, rem feucdalem end En G lcuis zrinci⸗
7 7
ab emptore auocando iure pralatlons ah eree oblielagälud ta⸗ quia reſpondetur, quod dominus quienu din 5 1 A allum,bnes ſequitur feudum iure prælationis nond́ iee Ke* 0 cun(milib eitur ſuccedere in locum,& ius,atas deemnse u 7 aih uIn din ptoris, aut vaſalli, tanquam per modum gdenuuge lirao a vaſallo tranſmiſsionis, ſed potius per modung unterell haun Mal 8 uationis: non enim capit ius, velaulm eniſtedtée m caula Alan
a vaſallo, aut ab emptore, ſed à ſeipinn ehieimm danc amenopinio dominij directi, tanquam finito, dam Glterga ke ommus Macansa cto vſufructu per ius prælationis, qa,l fm nne ſäs ſons nonteneatu iure dominij competit. Et propterchem nfeudd io, lin, modſtcandar non dicatur in locum, vel emptors àl
4 teoriaſeruit⸗
narem qben ofeudum lmplicit vaſalli ſuccedere, eorum conqditionemſ lum iüt l oenhreld dnere,
ui non debet. Faciunt, quæ in temii allmdecit dneper alällum,: ſcribunt Modern. Pariſ. d.§. 30, quaſtinn ſenioptet iit em ecictionis,& num. 93. nam diuerſa eſt ratio, quandoſſt mnem b anum futtkillbin met dominus à vaſallo emit, quiahœeclſid dſtnei ion mäin inne zure priuati, tanquam cauſam habemates percepi addo k ad Trebelle
4
ipſo, vt quilibet priuatus ſuccederedi n.precian ff ad legem Pileid retur,& ob id tenetur ſtare locatiou, E ronus tun iem viltpreco ab e onus adiectum ipſum quoque aach ekeucmg at, tunc teneatur g ſed quando iure prællationis habesti ribus vali(ich pnus diſcuſsion à ſeipſo cauſam habere dicitur, qudt Pra kabllun ſndtorem,& ſe ius domino datur iure dominij, Ain baräil pplere icge An cum in ijs calibus diuerſa ſit ratio, n ncim im keudi, ne domwny ſum quoq; ius ſtatui dicendum eftlli rlemnaah aplereun. unſe ff. ad leg. Aquil. l.4 Titio-ff. de funi e euidecnß aindeh,locn„ ſimilibus. Kgjur in n lenmmogie
Non etiam mouet vaſallum pileß roderſg umin znden dd gnorare, aut hypothecare feudum 6n iculum i) ionis de br Ubet ſeruitutem conſtituere, cumph mnetitium in daunn holdec theca,& omnis ſeruitus auctotinſ Penne, quen ipſe fan bänäu conſtituantur,& ob id acktalia omm n eaiculd honds R 8 elt:
uplete
. 8„ 4 1 Vpofr dF minum teneri, cum auctoritau apiopierx uum h, de
3 ſica. e j aoddat en ve„n 1 hoc calu e impoſita,& iure permittente, hu d e t dſſtum dre ene i reſpondetur, t vaſallum poſſe quiimi ſäliltme de Lelum ſ
dum pignorare, aut ſuper eo rumnn dretenc n conſtituere, ſed in ſui præiudicimt
tum, non autem domini,& ided ben m feudo impoſita tenebit, donec feh apud vaſallum permanſerit: eo aan dominum reuerſo, omnis ſeruitus,
potheca reſoluitur, ex regula
dickDnn vA

) 11 4 riuatus h, bDECISIO CʒCL. VI 2837
te domin; Sl⸗din mn gecligali. f. de pignori. ita tenent Docto⸗ nh Reuane res in d.l.& in prouinciali. C. de ſeruitu.&
R aqua,in c.i. 9. rurſus, de controuerſ. inue- aqua, in c.l.9
U nO 1;—.—⸗.—— 4 ne den 4 ai ſtituræ. lacobin. d. inueſtitu. in verbo, Qui U en.. 11* ,—4 2„ 4 8
dura, 8= Uir quidem inueſtiti promiſerunt, numer. 83.
8 verſicu. ad ſecundum, Curtius de feudis. entum Ulq h 6. 4. part. quæſtio. 14. in principio, Chaſſa.
umoz. 1 inconſuetud. Burgund. rubric.. 9.8. num. Ninus re r e. verſicul. aduerte tamen, vbi dicit, hanc ptoris ſuc 2 N elc veram opinionem,& ſecundum eam le debeat,&s 1 Hn, luriesconſuluiſſe lex enim, quæ faculta- uando ig aun tem vaſallo concedit, aut emphyteotæ ſu- ddem modo= pertefeudali aut emphyteotica, ſeruitu⸗ emptore a P zuiß remimponendi, non intendit domini ius d zadere-l. z. 9. merito.&§. ſi quis a Princi⸗
wodän pe.ff. ne quid in loco public. l.. 9. illud ta-
lepra men- ff. de aqua quotidia.& æſtiua. l. nee un zuus. C. de emancipa. libero. cum ſimilib. ann Ft ided Senatus cenſuit dominum dire- oiu um, non teneri ſtare locationi à vaſallo, n ſuue emphyteota factæ in cauſa Malleti, Valallo, aut Il euo,& Praic. Nicienſium. Hanc tamen opinio- lowiniſdirech erunt nem, ſcilicet quod dominus auocans ad io vlufructu enan ſefeudum iure prælationis, non teneatur are dominijch vii ad onera feudo impoſita, modificandam non dicatur in Sm ſüfn exiſtimarem, quando feudum ſimpliciter aſali ſuccede unan venditum fuit, nullo expreſſo onere,& zui non debet Iunan promiſſum de euictione per vaſallum,& cribunt Mode rſchm forte propter timorem euictionis,& ſu⸗ um 93. namd 2 chrfe ſpicionem hypothecarum, fuit viliſsimo net dominusa Ebenit
naſmiſsionis a or. 1w
ntionis: non ekcani
precio diſtractum, iuxta tradita in 1.1. 9. ſi
ure priuati, eammt hæres percepto fundo. ff. ad Tebe liant dſo, vt qullbe unt& in l. precia rerum. ff. ad legem Falcid. 1 Sbid autie Patronus tunc eodem vili precio ab em- etur, 5 e ptore feudum euincat, tunc teneatur cre- us Aed 1 ahn ditoribus vafalli, facia prius diſcuſsione d quando iu M un contra vaſallum venditorem,& ſuper ſeipſo caulen teeth eius bonis ſaltem ſupplere vſque ad iu- 3 ſtum precium iplius feudi, ne dominus im in jß calh ud cum aliena iactura locupletetur. l. nam hoc im quoq; ius* ius natura. ff. de condictio. indeb. c. locupleta⸗ ad leg,Aqui„ b n, de reg. iur. in 6. illud enim modicum pre- milibus.„uum, quod erat iuſtum in emptore pro- Non etiam 1 pter periculum euictionis,& hypoiheca⸗ norate, aut hy Lan rum, non erit iuſtum, in domino feudum bet ſeruituten e lr retrehente, quoniam ipſe ſecurus elt ab
1s domino da mei
eca,&omni— keien omni periculo euictionis,& hypotheca⸗ t uanu, di rum:& propterea æquum hoc caſu eſſet, a1 tenen adift a ſaltem vique ad iuſtum precium ſup- ¹„ 1 † 3 mauſr& iu mile pleat, vel ſaltem onera ſubeat: ita compe- n oün olmitare hancopinionem, Modern. Pa- 1„. 1—
onfenen ſipd 1§,3. gloſ. 5.num. 28. qui& alio mo- lum pignon. uj gli do limitat, vtibi per
P ere ſe ſui d 9 5 3 onſtitu 4 u eum.
autel„ b
m nnpoli bt 5
0 I e, eud al nla
numteucſ. gh ominum- cxI
77 SVMMARIVNM
² Sententia lata contra vaſallum, præiudicat ſucceſſori- bus in feudo, ſed contra, num. 8.
2 Sententia, ſuper re prohibita alienari, contra prohi- bitum prolata, ci præiudicat,& etiam fideicom- miſſario non citato, ſed contra, num. 14.
3 Citandus tantummodo ille eſt, ad quena principaliter negocium pertinet.
4 Subſtitutus non eſt citandus in cauſa mota contra hæredem inſtitutum, ſuper rebus ipſi ſubſtituco reſtituendis.
s Sententia contra hæredem inſtitutun prolata, nocet ſubſtituto, ſed contra, num.:9. vbt limitatur.
& Sententia prolata contra de functum, præiudicat ſus- ſucceſſori non citato, ſed conira, num. 9.& 0, vbilimitatur.
7 Res inter alios acta, alijs non præiudicat, æquale ius habentibus, quod ampiiatur, vt num. i9.
9 Sententia, inter alios lata, ad hoc vt faciat ius, quo ad alios,& præiudicet requiruntur, inter alia, quod tertius litis motæ, ſcientian habuerit,& ſe non oppoſuerit,& quòd per proclama generale ſ tem citatus fuerit.
zo Sententia, quod valeat abſq́; citatione, eorum, quo- rum ſecundarie intereſt, procedit quo ad actus validitatem, non aatem, quo ad pariendum tertio
1 45 9* præiudic ium.
11 L..§. denunciari. ff. de ventre inſpicien. declara- tur.
35 L. ſi patroni.§. penult. ff. ad Trebellia. explicatur. gloſ.in l. de vno quoque. ff. de re iudicat. elucida- tur, d. num. ia.& eod. num. 3. per cĩta.locum Bar. Alex. ac aliorum, ibidem.
1 Appellare, à ſententia lata, contra prohibitum, ille poteſt, ad quem res prohibita alienari, transferri debet.
17 Citatio perſonalis,& ſpecialis illorum, quorum ſe- cundario intereſt, licet nõ exigatur, tamen citandi
ſunt, per proclama ſaltem generale, ad hoe vt illis præiudicetur.
18 Sententia lata, contra vnum, ex hæredibus debitoris, cohæredi ſuo, etiam litem motam ſcienti, non no- cebit.
L. ex contractu. ff. de re indicat declaratutr.
L ſi patroni. final. ad Tre bellia. enucleatur.
Gloſ in l. an eadem.f.de exceptio. rei iudicat. eæ- plicatur.
DECISIO CLVII.
An ſententia lata contra vaſallum, ſuperre feudali præiudicet agnatis ſucceſſoribus.
Q
¾⅞ Ominus Ropoli con-
Iuentus a communitate 9 Cereſolij, Comitatus — Valpergicæ, vt ſolueret 4 alpibus, proprijs ipſius Spe e 8 domini excipiebat eas eſſe feudales,& ob id pro illis non teneri ſubire onera, enixusque eſt probare ſuam exceptionem, quam, cum in tempore non probaſſet, præcluſa illi via lata fuit contra eum
—
F onera, pro quibuſdam
— ꝗ——— 1—
— —

SENATVS PEDEMONTANI 19
eum à Senatu, tunc Vercellis ſedente ſen⸗ tentia, qua condemnatus extitit ad ſoluen- dum onera pro prædictis alpibus, deceſ⸗ ſit deinde ipſe dominus Ropoli, abſque liberis, cui ſucceſsit proximior agnatus vocatus ad feudum ex pacto,& prouiden- tia maiorum, qui ab eadem communitate interpellatus, dicebat ſe ea ſententia con- tra defunctum lata minimè affectum iri, eo quod ſe ignorante,& anteceſſore, pro- bationes afferre negligente, prolata eſſet, ideoque eaſdem alpes feudales eſſe pro- ponens, ſed ad probandum admitti requi-
ſiuit, dubitatum fuit, an admitti deberet:
Et videbatur dicendum, non eſſe ad- mittendum, obſtante illi ſententia prædi- cta, t quoniam ſententia lata contra vaſal⸗ lum præiudicat agnatis ſucceſſorbus in feudo, argumento notatorum per Angel⸗ Raphael. Imolam, Alexand. laſon.& com- muniter Scribentes in I. filiusfam.§. diui. in I. quæſtio. Bartol'. f. de lega. I. dum in ſimili, volunt t ſententiam latam ſuper re
rolibita alienari, contra prohibitum, præiudicare ei, etiam non citato, ad quem ea res prohibita alienari transferri debet per fideicommiſſum,& eam eſſe commu- nem opinionem contra Bar. ibitenentem contrarium, atteſtatur Rippa in dicio§. diui, numer. 60.& Ferdinand. Loazes numer. 308. quos refert in terminis no- ſtris,& ſequitur Didacus lib. Practic. quę⸗ ſtionum. c. 13. num. 6. vbi hanc opinionem ſibi magis placere dicit,& ſe exiſtimare, eam eſſe magis communem, quam proce⸗ dere vult etiam ſi ſucceſſor ſcientiam litis motæ contra vaſallum defuncium non habuerit. Hanc opinionem tenet Oldrad. conſ.ↄ4. incipien. Eleganter. colum. vltim. vbi aperto ore defendit ſententiam latam contra patrem Regem nocere filio primo⸗ genito ſucceſſori in regno, eandem opi⸗ nionem ſequitur lacobinus à 8. Georgio, in ſua inueſtitura, in verbo,& dicti vaſal⸗ li pro dictis rebus feudalibus, numer. 41. vbi etiam hanc opinionem ſibi veriorem videri dicit, poſt Alexand. quem refert in l. ſæpe. ff. de re iudica. pro qua adducitur, quod dicit gloſſ. ab omnibus approbata, inl. de vno quoque, in gloſſ.. in fine. ff. de re iudicata. quæ vult, t: eum tantummodo eſſe citandum, ad quem principaliter ne- gocium pertinet, non autem illum, qui per quandam conſequentiam,& ſecunda- rio prætendit intereſſe,& illam gloſſam communiter approbatam, dicit Alexand. conſ. 86. numer. 3.& conſ. 156, colum, x.
libro 2. vbi multis ſimilibus eamc bat Felin. in c. exhibita, in principio;& eunde„. Itime .... Pio, d A 10eun neinc.VI iudic.& in c. illa præpoſitorum, colu n, aaſe elnan, elu verſicu. item dicas, de accuſatio, Cum rn7.„ hbedlenl., lunior conſil. ur. in fine,& alijomnes 1 teriorn pra relati, concludentes quod ille ſolu 1 eſt citandus, qui habet ius in retempon 3 ndtca.& opinio iudicij, non autem, qui ex poſt facto iu här 1un dict habere ſperat, vnde ſubſtitutus noneſ um.* citandus in cauſa contra hæredem inſtiu an Deci 1449 num.2 tum mota ſuper rebus, quæ ſubſtituto na 1 2i dit et*r igiſnund co ſtituendæ ſunt, Bartolus, Angel.& Ro⸗ b ſi ſul, lſetgo a man. in l. in diem. ff. de aqua pluuia, acen de bnfucn citati, aut lele pertextum in 1.1.9. denunciari, ff. gereh⸗ nſetn motæ ſenten tre inſpiciendo, vbi dicit textus, demm 1 l E acalunoſtropꝛ ciandam eſſe litem ijs tantum, qui pumum heinfs 5 ꝛm ſpeclabꝛt b locum in ſucceſsione tenent,& ſie hared hneu nonfuit citat inſtituto, non autem ſubſtituto,& ides henramdas liscontm deft fſententia contra hæredem inſtitutumi eda tete etetgoeidemf ta nocet ſubſtituto, vt eſt textus inlas faur du d anum! contractu. ff. de re iudica.& ſentenuulun n e aſe ge te iudi contra hæredem præ iudicat fideicunat fundene t„ 8 fuicet ſario. l. ſi patroni.. vltimo. ff. ad Travdin lan 3. 1,n terhr ſecundum vnum intellectum,& ſentan en 3 nlden ſori tia lata t contra defunctum, præuuden ene 102 3 9 ſucceſſori, gloſſ. in l.& an eadem, inſe l erdele eund bo, Perſonarum. ff. de re iudica. ſic ergon ru awecnn 5 entiam al caſu noſtro dicendum eſt, ſententiamk ure ch oin praſum tam contra dom., Ropoli. defunctumſ in eprobenolſt per dictis alpibus præiudicare agmoſii h dn nneſmino dekc ceſſori, etiam non citato,& proptereaad 1 n un ait ät SNe mittendum ipſum nõ eſſe ad probandum antndeß 5 drocell habet enim vaſallus legitimam perſomm fen duif 1e wmdiit ſci ſtandi in iudicio pro re feudali, ſuueu wanan ae Bacd.& Ale ſiue conueniatur,& ſententia contnem en Cors„C de iure cen lata alijs præiudicat, vt eſt textus inaſt ta eon. Nlaramt poft vaſallus, de beneficio, in titu. ſi deiub 8 d mum di ſeſeqpened fuer. conten. inter. dom.& agnar&èênel tbe rec Kip ul qui Roma de controuerſia inter vaſallum,&alumie her ann5h verbor. oblig beneficio, quibus iuribus haberur, qol 6 e, vt lente g. natis defur ſententia lata contra vaſallum, noctici ur in lite cor mino directo, etiam non citato, cutes- gnatorum non ſimiliter præiudicabit agnati ſun ſoribusc
Quſbus tamen non obſtantibus, Gol trarium verius viſum eſt Andrex deſt a 5, peru elumo num nia in d. c. 1. in§. ſide beneficio ſuoil cbec. 6 de feudo fuer. conten.inter domaegus ſe eselem vbi concludit, quod ſi feudumnddpim beag alioiſe erat apud vnum de agnatione, cumqni deh inrt ua in robr litigabatur ſuperre feudali,& lata couln 9 200 ehea an eum fuit ſententia, talis ſententianonpte Leckht te ca. iudicabit alijs ſequentibus agnatbni- quos feudum tranſire debet, nili illagm 8 ler ipſt E p ti fuerint citati, vel ſciuerint cauſam 1 gecchluder 8 tari cum illo agnato,& Andre. dellern. 1 negl hn Niktan quuntur ibi Aluaro.& Præpoltuui 6 wDunopacce. Jpl bi
„4epenek= t ompro de bene A HiturCui
14

DEIC IB10 c(LVII.
dro 1. v 1 un heln.ne ütan rüe iein na4 afellus de beneßcio, vbi etiam Affſi derlcu ie a ſi vaſallus ebe e de zud esdnetus de mior mäe 3 Ktus, num. 20. eundem ſequitur ü 4 onln a el feudis, parte 7. quæſt. 9. Felin. in c. vltimo, 4 relat, anc 2 Aün num. z. de maioritat.& obedient. Zalius it citandu u e At nepitome feudorum, in nona parte,& in uch oneue lung Tſepe:colum.t. verf. quid autem de agna⸗ dadere ſpens ¹ an tis. l. de re iudica.& hane opinionem ma- dtandus inca 1 di 8 ximam habere xquitatem dicit Alexand. eummotallpe 3 a znd.§. diui. num. 9. quam& communem lituenda(un u nen eſſe, atteſtatur Decius conſ. 445. num. 29. maninliichen u roquaconſuluit etiam Sigiſmund. cont. pertextum mlu un o. infer conſilia feudalia 3 ſi ergo ene re nſpiciendo 2 ua Mbdternon füerunt eitattzann cien⸗ dandam eſſeli„ ta, zim non habuerunt litis motæ ſententia lellten 2
Kuminſucceſig,
' Sen ximior agnatus, ad quem ſpectabat feu-
ebnon præiudicat, ſed in caſu noſtro pro-
b lt.. 1 ntitulo, non au n dum poſt mortem vaſalli, non fuit citatus,
(lententia contra a nocet ſubſtitun aenl contractu. ff. de n 1922 ¹
en! neque ſcientiam habuit litis contra detun-
1„ 7 1 dum agnatum intentatæ: ergo eidem ſen- tentia contra prædictum detunctum lata
ntra haredem sia, obeſſe non debet, l. ſæpe: ff. de re iudicat. ario.blipatroni u qui ſi ſcientiam habuiſſet, aut fuiſſet cita- . 4 d
ſcundum vnum ia lata f contra ucceſon, gloſſ. i Ine d, Perſonarum. tiu alu noſtro dicem a am contra dom
2 au rNan
eſſori etamnon a zn
nittendumipſum Za
LT 2Uln er dictis alpibusſ Sian
tus, interfuiſſet liti, ne colluderetur;& probat ones adduxſſer. l. ſi perluſoriæ. ff. ceappellatio.& l. ſi ſuſpecta. ff. de inoffic. teſtamen. neque eius litis ſcientiam habuiſ- ſe præſumitur, quia potius præſumitur ignorantia, l. verius. f, de probatio. l.fina.ff. pro ſuo. c. ab excommunicato, de Reſcrip. cum huiuſmodi lis non ſit de concernen- ribus conſanguinitatem,& proceſſum na-
turæ, quibus caſibus præſumitur ſcientia.
abet enim valall nz Octaui. ff. vnde cogna. Bald.& Alexand.
tandiin udiciog ca
ue conueniatur, un
ta alijs præiudic e luu
inl. quoniam ſororem. O. de iure deliber. quos refert& ſequitur Marant. poſt alios inl. is poteſt. num. 296.& ſequent.ff. de ac-
afallus, de bene&iòd quiren. hæred. Rippa in l. qui Romæ. 9.
ter. conten. inte Kii
duo fratres, num. 5. ff. de verbor. obligat.
„.—.„. controuerſain i& ad hoc, vt ſententia agnatis defuncti eneficio, quibuf un præiudicaret, requirebatur in lite contra
ino directo, eti tanl
on limiliter pra K
r us erb 1
12 in d. c. J. 1 efeudo fuer col? e
1 eud biconcludit, qu 5 u at apud vnum 10 tigabatur ſu vſe
ſoitlententi rits adicabit alſs 0 uos ſeudum e vel fuerint citati,= 1u9t lloagn 7, mianr iAld 2 3
unu ententia lata cof Sül
eum mota ſaltem citatio agnatorum per generale proclama, quæ non interueanit: navoluit Curtius de feudis d. quæſtio. 9. colum. I. verſic. ſed quo ad hoc, vt prætu-
dicetur,& Felin. in d. c. vltimo, num. 5. de t. inl*e
maioritat.& obedient. poſt Bar. Alex.& oman. quos referunt.& his famulatur re-
7 gula f res inter alios acta, toto titu. C. res inter alios acta, vel iudicata, in rubro,& digro.L.& 2. O. quibus res iudica. non no- ceil f.de except. rei iudica. c. cum inter, quamuis, extra dere iudicat. Neque
euim debuit per ipſum agnatum defun-
ctumſottaſſe colludentem,& forſitan pro-
aal ationes facere negligentem ipſi proxi-
mmioriagnato iniqua conditio afferri,& ius
ſuum adi aut minui, aut in totum tollisl-
283 tranſactione matris. C. de tranſaciio. I. ſer- uus,& l. filius. ff. de paciis. l.15. de eo ope- re. fl.de aqua pluuia, arcen. l. non debet al⸗ teri. ff. de regu. iur.& ad hoc, vt ſententia inter alios lata faciat ius quo ad alios,& præiudicet, requiritur interuentus mul⸗ torum,& omiſsis alijs, requiritur inter cę⸗ tera, quod tertius ſcientiam habuerit litis motæ,& ſe non oppoſuerit, d. l. iæpe. Ang. inl. ſiperluſoria.§. tin. ff. de appellat o. vbi dicit, t quod ad hoc, vt ſententia inter 2lios lata alij noceat, requiritur quod ille, cui no- cere debet, ſciuerit caufam agitari,& ad eam fuerit citatus, ſaltem per generale pro- clama, ſieius nomen ignorabatur, per d. 1. ſæpe.& nota. per Innocent. in c. ex inſi⸗ nuatione,& inc. in noſtra, de procuratori. vbidicit, quod ſententia, proceſſus,& te- ſtes, aut acia, nunquam nocent ijs, qui ne- ſciuerunt cauſam tractari, Afflict. deciſio. 380. num. 6.& 7.
Non obſtant in contrarium adducia, quia vnico verbo omnia tolluntur: nam ea procedunt, quoad actus validſtatem, vt ſcilicet valeat ſententia abſque citatio⸗ ne eorum, quorum ſecundario intereſt, non autem procedunt, quoad gignen-
10 dum tertio praæiudicium, I& ita debent
83
intelligi d. l. 1. 6. denunciari, de ventre in- ſpicſen.& l. ſi patroni. penultim. ad Tre⸗ bellia. ac gloſlin d. l. de vno quoque, de re iudica.& ſentit Bart. in d. l. fillusfam.§. ditti, in prima quæſt. dum dicit, quod talis ſen⸗ tentia eis non facit præiudicium, ita diſtin- guit Alexand. in d. l. de vnoquoque. in vlt. fallentia. ff. de re iudicata,& in conſ. 84. num. 10. lib. 3. Hyppolitus in d. l. de vno quoque, num. 57. Curt. de feudis d. quæſt, 9. verſic. ego tamen reperio.
Sed ſingulatim omnibus reſpondendo, non aduerſatur primo communis opinio, de qua per omnes in dicto§. diui. quæ habet, ſententiam latam contra prohibi- tum alienare, præiudicare ei, ad quem res prohibita alienari transferri debet, quia reſpondetur, illud verum elſe, vbi tertius ſciuit litem motam contra prohi- bitum alienare,& tacuerit, ſed ſi igno- rauerit, non adeò illi præiudicat talis ſententſa, t ſed poteſt habita illius ſenten- tiæ notitia ab ea appellare, neque ei cur- rit tempus ad appellandum, anteqttam fuerit certificatus, adeò quod ſi ignsraue- rit cauſam agitari in prima, ſecunda,& tertia inſtantia, poterit nilulominusappel- lare, licet principalis condemnatus non Poſsit. C. ne liceat in vna eademquæ cau.
tertio

8 ENATVS PEDEMONTANI hue celunci, traci. ffrde re iud.& nocet etiamſidecon abt e pe ſiylbere⸗ miſſario, d.l. ſi patroni. 9.fin. ſf ad Trebe cxaben 4. e.
16 † quia illa iura loquuntur, quando la 4 ontra= r ſuccecit in 4 u conuenitur ſuper nullitate, aut reſciſoig gusolkro? her eronaagnati
tertio prouoca. Alexan. in d.§. Diui, num. 9. in fine. Ferdinand. num. 319.& 320. qui ita numer. 225. intelligit Andre. de Iſernia in d..ſi vaſallus de beneficio, quod ſcilicet eius dictum procedat, quantum ad hoc, vt non poſsint agnati appellare, quia quan- tum ad hunc effectum, non nocet talis ſen⸗ tentia agnatis, idem voluit ibi loannes de Montefetrato. colum. 17. verlic. ſecundo fallit, Affl d. nominatim in d. deciſ.380. num. 6. poſt gloſ.c.. lac. Butr. Bart. S pec.& Imo.per eum citatos.
Non obſtant ſecundò, quæ dicit gloſ. in d. l. de vno quoque, de re iudica. dum vult, illum tantum eſſe citandum, qui præten- dit principaliter intereſſe, non autem eum qui ſecundario,& per quandam conſe- quentiam. Quia reſpondetur, non eſſe ne⸗ ceſſariam citationem prætendentis mter- eſſe, aut per conſequentiam, quoad actus validitatem, prout ſupra dicebamus, quia talis ſententia abſque tertij prætendentis intereſſe ctatione valet, non verò illud procedit, quoad generandum ipſi tertio præiudicium irreparabile ex tali ſfenten- tia, prout ſupra in prima reſponſione di- cebamus. Secundò reſponderi etiam po-
14 teſt, t quod licet non ſint citandi illi, quo-
rum ſecundario intereſt citatione perſona- li& ſpeciali, attamen citandi ſunt ſaltem per generale proclama, adhoc, vt illis præ- iudicetur, Bar. in Extrauaganti ad repri⸗ mendum, in verbo, Per ædictum, idem Bar.& ibi etiam Bald. inl. ſi eo tempore. C. de remiſs. p'gnor. Curtius d. quæſt. 9. verſ. ſed quoad hoc vt præiudicetur. Felin. in d. c. fin. de maior.& obedien. Neque mouet textus in d. l. 1. 9. denunciari. ff. de ventre inſpiciendo, quia reſpondetur, vt per lſer- niam loco ſupra citato, quod ideò ibinon requiritur eitatio ſubſtituti, quia præiudi- cium nõ eſt irreparabile, quoniam ſaluum erat ius ſubſtituto probandi partum fuiſ- ſe ſuppoſitum, l.. 9. fin. ff.de Carbonia. ędi- cto:& hanc reſponſionem ad eum textum approbat Felin. in d. c. fin. de maiorita.& obedient.ſed in caſu noſtro agitur de præ- iudicio irreparabili, ſi dicimus, non requi- ri citationem agnati: ergo ea interueni⸗ re debet, quia vbi præiudicium, quodali⸗ quem tangit, eſt irreparabile, tunc is, de cuius præiudicio agitur, citari debet, Iſer⸗ nia in d.. ſi vaſallus, quem refert& ſequi- tur Felm. in c. exhibita. colum. z. in princi⸗ pio de iudic.
Non obſtat, I quod ſententia lata con⸗ tra hæredem nocet ſubſtituto, d. l.ex con⸗
Ttvbi ſi vnus ex duobus hæredibus debi
Seae 18 ptio. rei iudicat. quia reſpondetura
teſtamenti, quo caſu, quia eius magüspin cipaliter intererat teſtamentum conſernii ri, ideò ſufticit ipſum citari tantum,& ſa 1 tentia contra eum lata nocet ſubſtitutis munucof aſe „— 72 93 A„ deicõmiſſarijs,& legatarijs, quorum inasiii onle nu. eſt ſecundario, non autem principaliter ,quodd 2 le 00, d. dum non 0 cus autem eſt in caſu noſtro, quia agnat ſemuts ehen bien non ſecundario prætendunt interelle ſai ſnſentemt= anatum. coequale, ac æque principaliter intereſſe prætendunt in cauſa, quo caſu ſenteai"MM N V' NS eis non nocet, vt eſt text.in l..ſdeeexc rei iudic. vbi vno legatario agente, ſteſtu iidtitmer e mentum nullum fuerit pronunciatumu. midhe leſa iuſmodi ſententia non nocebit collega Swyu:. dkgungi ſelnen
8. 8 rijs& ratio eſt, quia! iusi d e 1.4 egatarius ille,quſſe mtt nu r aileſionen, dummodo
cubuit non habet principale ius in culia beutrkcon. eua 7 1 6 1 e 4
ſpectu collegatarij„ſed alter collegnanm elſsun nen uunto act i quodqu coequale,& æque principale ius lbanèè lyen auem ſacertt. ideò ſententia ei non nocet: ita decunſtt arsſirutu: aiu ut probatione, omiſſs,et Bart. in d. l.l. Sigiſmund. d. conſ.o tum alleſons malpeeltante probets, edco, 4. in fine. Ad idem facit textus indſapo"av6 ˙
eenleb i omilſgeeacl’, qumfaciendo
ris conuentus fuerit condemnatus, ſi cany ettun — uzilt ſaraffcllis nſude raauerſuſuum contr⸗ tentia cohæredi ſuo, etiam ſciemii li fumaluerun me tempors motam non nocebit,& ratio eſt; qund ber E dhſen em lpeblice ecuipirantu que principale; ac coequale praiendt impora data ad Ir mäum ita currunt ma tereſſe cohæres, ideò ei ſententia fofſdt huſtcut mao, cet,& ratio eſt, quia inconuemens eezgei entemis ollipreſun vt facio alterius, quem prohibere nonpol 8 lſonn .., u 0. 1
ſum agere, aut conueniri, fiat mni pasſertfäf in vrenpeſeleuutune
...„..„ 1 ad 2 dicium, ideò dicit ibi Alexan. nde naſit ſle
al. eCortaab
colum.is. quod ſi aliquo agente co CISIA
pellur non dutefE na feſtitutlo in mter
mpter lipſun tempo
—
—
quem, quem prætendebat ſuum ſanm cCLVIII
z eſec, ,. a. pronunciatum fuit, llum ſeruum eitn ſanor elitu z genuum, talis ſententia non praiudtant tgelationem A alteri prætendenti ſe dominum llu hi anrbrrionein n rationem ſupraà dictam, argumenlio
eat adappellandu quendum nulla Miente,
1. ſæpe, quod confirmat, quia abiſa 5 ſü
tia de ſui natura facit ius, quoadaliot quam tamen facit ius, neque nocet umn tibus ius æque principale, vt patetlu d, ſ rela inofficioſi, vt in l. duobus.„dein teſtam. iunctal. Papinianus. Slinan
ff. eod. citul. cum itaque in caſuſ 1 9 Maſini prætendat intereſſe nõ ſecsi u ſed æque principaliter cum agnaio a cto, merito dicendum eſt, dicamſn
— 4„ coct Non etiam obſtat, ſententiam cbi defunctum latam præiudicate ucc
ſonis det= feturdi bus, ex gloſſ. in l.& an eadem-fdeas l brb jen cend
upor dis nem requiri Rnora 24 4 1 minort a olbv almge.
gloſſ.loqui in hærede ipſius defuna

atio, d. in nacen, 18 wniſia cum veniat ex perſona ipſius defuncti, duu aa iplamq́; repræſentet, nimirum, ſi ipſihęre- lamenti lanan di ſententia contra defunctum lata nocet: 1 1. A.. aliter in at aJlae fed in calu noſtro agnatus non ſuccedit in
ded ſunt— maa feudo, tanquam heres,& ex perſona agnati
—
dia conti S,iat defuncti, ſed potius ex propria, tanquam
cöm anan vocatus à primo inueſtito, ideo nimirum, ſi
2 d-.— 5—
1 examn ei tum lata, nõ ſccunda. Sienh eidem ſententia contra defunctu 3
nauen nocet, Dec. d. conſ. 445. nu.29. verſ.ſecun⸗ dadillud, quod dictum eſt. Et propterea
equale r enin cenſuit denatus eſſe audiendum non ob- atencu-. eneh ſtante dicta ſententia Agnatum. enaun ta ut mne
adand) rektenn SVMMARIVM.
iudl.vh lennd C, era
entum nu Auen hi 1 Leſus quis dicitur, ex quo appellare non poteſt,& an
modi ſen as 4n rnhe minori aliter læſo ſit danda reſtitut io in interũ,
68 rau S on gaſehe diſtinguc, vt nu.². 8 lialegn 3 Minori alleganti ſe leſum propter lapſum temporis
buitvon. pracgäit non incumbit onus probandi læſionem, dummodo de
ecu colle; ij.( 1 lapſu temporlʒ conſtet, ſed contra nu. 9. hle Arca 1 2 li
eequale,& ee uuen4 Minor læſus non dicitur, quando facit id, quod qulli-
ſelu bet diligens paterfa mil as faceret. 2 4 Minor reſtituitur aduerſus probationes omiſſas, etiam anrein d.Lt Tlmunden nulla læſione inde reſultante probata, ſed contra untne. Ac Snfactterue nu i. 4 1 vbiſtvnus Sloduntns hher leſo 88 omittendo facilius, quam faciendo cõ- conuenti t ert wmm. ceditur reſtitutid. 1
1 3„ Auinor difficil is reſtituitur aduerſus fuum contractũ, ntia cohæl ESſuo, en um 7 fz0t
„ uam aduerſus lapſum temporiz.
olam, not? Sebi ihpehg Minor,& abſens cauſa reipublicæ æquiparantur. deprinciph co,iato Tempora data ad appeilandum ita currunt minori- relle cohæt aieddinat bus ſicut maioribus. e,&’ ratio Ir guuntun præſumptio, quæ ſtat pro ſententia, tollit præſumptio- acio altet 2. Jem bn nem leſiona-— ttactoaiteſ Seplen Quando poßeibile eſt, minorem poſſe lædi, tunc perin- cium, ides ee ktbiäthn lum.. qu Rriqeh DESCISIO CLVIII. nem, quen tentlun onuncitu tt rtun An minor reſtitui debeat ad appellandum,
1.Stewu ralt vel appellationem proſequendum nulla læ- enuum, fal vſecebnh honis probatione interueniente. ailſe ch teripralef ea.= VAESITVM fuͤit,
nemſup 4cun—ᷓ..
110„rp Ranminori concedenda
5
eolentent 1e on non eac
ſit reſtitutio in integrũ ad appellandum, vel appellationem proſe- ) quendum, aut ſuppli-
a h WaDʒ candum, nulla alia pro-
tam. iunc Mapm bntalæſione, quam ſolo temporis lapſu ad apellandum, aut appellationem proſe- duendum conſtituti, an verò probare de⸗ den de iure ſuo, vtappareat, ipſum fuiſſe lelumob omiſſam appellationem, aut illius
vattpit us ius æqu Sunn
mt , werito d
linon üer Prolxquutioneme Et videretur dicendum, m netias ſtat ak nullam lelionis probationem requiri, ſed
dohe e pral 190 apſum iemporis ſufficere, vt minor reſti- dn ſoll.2 tuatur, lliminor xxv. ann. filiofam. 9.1. ff. de m era 1i h minori. iuncta gloſſ.vbi habetur, quòd mi⸗ io.cine eipllen,
DECISIO CL VIII.
209 nor eo ipſo videtur læſus, quod cauſam 1 compromattit,& gloſſ, t ibi in verbo, lure deſiderar, dicit lælionem apparere ex eo, quod appellare non poteſt: ſimiliter ergo dicendum eſt, minorem ſatis dici læſum eo ipſo, quod paſſus eſt tempus ad appellan- dum prætterire,& non appellauit, ex tex. il- lo, ita tenet Bar. inl. fin. num. 10. C. in quib. cau. in integ. reſtit. non eſt neceſſ. vbi re- 2 ſpondendo ad oppoſitum dicit: tQuòd ſi quidem certum eſt, minori non expedire appellare, tunc non datur reſtitutio, ſi verò certum eſt expedire, tunc ei reſtitutio con- ceditur, ſi autem dubitatur, an expediat vel ne, tunc in dubio pręſumitur lęſus, eo ipſo, quòd non vſus eſt beneficio appellandi. Hanc opinionem ſequitur ibidem Angel. colum. fin. verſicul.& ex prædiciis do tibi practicam. Et pro hac opinione videtur tex. in l. etſi ſine. 6.pen.& fin. ff. de mino. quibus iur bus cauetur minores reſtitui, ſi non prouocauerunt intra decem dies,& etiam ſi lapſa eſt inſtantia. Hinc dicit Re- buff. de reſtit. art. I. gloſſ.z. nu. io. minorem dici læſum, ſi non prouocauit, vel lapſa eſt inſtantia:idem etiam confirmat num. 16. di- 3 cens: Quòd t quando minor dicit, ſe lęſum propter lapſum temporis, tunc ſuffioit pro- bare lapſum eſſe tempus ſine alia proba- tione lælionis, c. auditis.& c. coram, de in integ.reſtit. His deſeruiunt notata inl. fin. 4 C. de in integ. reſtitu. minor. vbi t minor non dicitur circumſcriptus, quando vtitur iure communi:G& facit id, quod quilibet di- ligens paterfamiliâs faceret: ergo vbi non vſus eſt iure communi, nec fecit, quod dili- gens paterfamiliâs facere debet, dicitur cir- cunſcriptus. At diligens paterfamiliâs ap- pellaſſet: igitur minor non apellando di- citur læſus. Præterea demus primum, iudi⸗ cem forſan minus rectè iudicaſſe,& contra ius ipſius minoris, non ne hoc ipſo dicere- tur læſus, ex quo non appellauit, vel proſe- quutus non eſt? idem ſentire videtur Alci. de præſump. reg. I.præſump. 4². num.. vbi iſtud verum eſe iarelligitt minor ea alle- get, quæ pro cauſa non ſunt dicta, l. minor autem magiſtratus.§. ſi autem. ff.de minor. & pro hac opinione Bar. ſtat glo. in d. l. fin. C. in quib. cau. in integ. reſti. non eſt ne- ceſſ.dicens: Quòd ſiminor petit ſe reſtitui aduerſus lapſum temporis, hoc eſt, aduer- ſus præſcriptionem, ſatis eſt, quod appareat tempus fluxiſſe abſq; eo, quod appareat, rem ante pręſcriptionem modo aliquo fuiſſe ſuam. Pro eadem etiam facit, quòd 5 ſiminor † infra tempus ſtatutum non pro-⸗ Ccc bauit

7
8
bouie, etlam aduerſus probationes omiſ⸗
ſas, ex ſola ipſius vel procuraiOtis ſui alle-
9 EUIS.
S ENATVS PEDEMONTANI ar eber qultelen receptior, quam tenet Battol,ihi n bæ“is ſl numn contrarius, in d. l. nam poſteaq uam 9 Grtneu. reguu coullt
35* 1 11.H.Um b,pr dec nor. numero ſexto. ff. 1ne antionlb,e 77 ff. de iureiuran. dices 7 3 E ti n9o 19“'
gat one, reſtituetur, nulla lælionis proba- none interueniente, Specula. de reſtitutio. in integr. 9.. in princip.& verſicu. illud prę- termittendum non eſt: quem ſequitur Bu- cri. in c. auditis. colum. penul. vbi etiam Abb. in 8. notabili, de reſtitutio. in integr. idem Abbas in c. ſuſcitata, in ſecundo nota- bili, eod. titu. Areti n. conſil. 66. colum. pe- nul. verſicu. non obſtat textus. vbi t differ⸗ re dicit, an minor petat reſtitutionem in in- tegrum aduerſus factum ſuum, cum aucto- I ate tuͦtoris factum, an verò petat ſereſti⸗ ti i duerſus aliquid omiſſum, quod ſi feciſ- ſet, eſſet ſibi vtile& neceſſarium, quoniam primo caſu difficiliùs reſtituitur, eo quia præſumptio eſt contra eum, ideo requixi⸗ tur probatio lęſionis: ſecundo verò caſu, uia hoc facilè in minoribus, aut eorum ad⸗ m niſtrator bus cont ngit, ideo faciliũs eis conced tur reſtitutio, licet alſter non do- cear ſe llud ius, vel probationem omiſſam habere: idem ſentire videtur Angel. in d. fin. colum.penul.dum d cit, t quod aut mi- nor petit ſe reſtitui aAduerſus ſuum contra⸗ cium,& tunc debet probare ſe minorem, & lęſum. l. nam poſteaquam. 9. ſi minor. ff. de iureiuran. Aut petit ſe reſtitui aduerſus laplum temporis, puta aduerſus præſcri- ptionem,& tunc ſufficit probare ſe mino- rem, quia eo ipſo, quod decurſum eſt tem- pus apparet læſio,& Aretin. ac Specula. re- fert& ſequitur laſon in d. l. nam poſtea- quam§. ſi minor. colum. penult. verſicuk ſdtu aduerte. ff. de iureiuran, cum quibus tenent etiam Aufreriuss in addit o. Capel. Toloſa. dec ſ.53. Cap. deciſſo. 1O. numero ſeptimo. Addebam pro hac opinione vr⸗ gere, quod dicitur, abſentem ex cauſa rei- ſ ublicæ reſtitui conta omiſſam appellatio- nem, gloſſ. fina. in l. his, qui reipublicæ. ff. ex quibus cauſis maior. quam citat Rebuffin titu. de reſtitut. articulo primo. gloſſ.⁊. nu- mero vigeſimotertio, quæ allegat l.inuitus. C. de appellationi. quam fateor in meo co⸗ dice non inueniſſe.Si ergo abſens cauſa rei- publicæ reſtituitur ad appellandum, nec requiritur probatio læſionis: ergo idemn di- cendum videtur in minore, I cum fauor reipublicæ,& minoris æquiparentur. l. res publico. C. ex qu bus cau. maio. l.rempubli- cam. C. de iure reipub. libro II.& vbique Docdl. Contraria verò opinio, quòd imòo requi⸗ ratur probatio læſionis,& non ſuffficiat ſolus temporis lapſus, veriot videtur, ac
10 hoc ꝙ temporat data ad appellandum,in
minorem petentem ſe reſtitui ad appelt aabler 4 5m dum, debere docere ſe aliquid habere drapallain Te’guænh pter quod in cauſa appellationis vicihn Fadqua appellaſſet, quia eo † ipſo ſolo, quoduman 9 appellauit, non dicitur læſus: ſequitur i Wuud. 83 1„ 1zciteto.) 1 272 Angel. ſibi quoque contrarius, colum in fis lot tentisleteltitui 1 lo. in vei. dusnunot en veriic, in gio. iu verbo, Captus.dicenonan ſdſt nwoEt gunlelusvt a valere conſequentiam, minor non appel fält nnonn blonemp lauit: ergo eu lælſus. ſeu mi Ppel mnotes olellonen auit: er8 exl rus-eu munornonptob guondt ntaappelatum uit: ergo l⸗ ſus ob id probare debet Joi gqucna a n
34-eoe Odlitiuſta,l. 3 rin mitur re awodtitt infra terminum ſtatutum ad proban- e n binotafdee 9,
2 1„ dum probationes habebac, quas ui Ctre k Ethacptalump facditate omiſit: idem tenet ibi dalycetq e= Kcul.&cxiſta Oſfa aln alungde Keions.Duuu um. 1. verſicul. 8 exiſta gloſſa collgtu 7 wer ac Barſl de .*„N n„ 1 8 al. II. s vbi Alexand. columna quarta. vetſicu,n inzeiho ete manlas 119 gloll. ſecunda, addacens pro hacopinone maegcua bietamglde!
2„„ 4 1—.— 1 le decifionem Rotæ 84. quam habeo ſubau- euupfr e 4 llemän mero octuageſimoſeptimo. quæ ncpi, hümmbee a matr. Cagno.
7n Cdeen umconcordant
Non ſuffici petere reſticutionem ino- uis. Nec ab his diſcedit laſon ibi couma verſ gloſſella. in veibo Captus, inferenses
abkantincostr ium adducta,& wobliat te n liminor. 9.1.f n quiateſpak tut, quod ibieuiW Rapharequih bligauitper com
taquæ,& iniqu
—
currunt minoribus, ſicut maiortbas qui dilationes legales pariter vtriulque dus runt, ſecundum Bartolum in dical. dê ſine.§. fin. ff.de minor.& in L.. C. ſiſępiust t òTethe integr. reſti. fuer. poſtula.& argu. tevni ehn ſe noſtro:Bald. properandum§. fin. C. de iudi. Hanc oye derni ainor. Etcümm nionem tenuit quoque Bal. in d.limls niert kareht aie potertelſe, fin. verſ. ex hoc dicit Bar. C. in quib cauſi— keren que, quoinlpec integr. reſti. non eſt neceſſ. concluden, kedi lieumm nus, quodſi mine minorem debere probare ſua intuule nauit appet m anle klamfen quod non apparet ex ſolo curſij tenaaii ttunun Ira lalglionss proba & ibi etiam Saly. in fin. Pau. de Caltccim ſemat mm iit lara lente pen. dicens, hanc opinionem ſeruaniſtel- lel eng. m krrininkan ria Romana, quod etiam dicit in d.mn malamgd niturleſus da poſtea quam.§. ſi minor. ff. de iureiun yn erdichem oleaäz 4 qua conſuluit Abb. conſ. 77. inciplnq aenchen g turAufte 4 d ſtione, quę ad pręſens verri ur, couns kalteqlot er or Rebe 4 verſ. aduertend um tamen.lb zmnecno lane gzm g. ttproh nlech lex. conſ. 55. colꝗ. fi. ib. 5. eandemtenet T eülkelr e ſro spin frer. in additi. Ca. Toloſa. d. deciſp ens tale, iaid LOfrandum,
dum tare lentatn faappelaren polle vi dicit bt eanpiolerre. wfrdeardit, que
adde quod ſiminor. Beltamet. decdloſt arä adh edlum ina incip.Eccleſia,& minor re ſtituunam Cahl ſutmigorn a d Setots, tius deciſio. 96. nu. 14. Guid. Padecleib ſantat„Auod paſſus Boer. deciſ⸗7. nu. 6. Gratereſponiihnun- aorunlat— eu actorum 45. li. i. Rebuf. in ſuis commen. tir derette Alex. 8 otelterg tu.& releuam. arti.. gl.3. nu. 19.& nouli iproben nutionem mẽ Natta conſ. 604.numer.iz. Viui inſut contſa mnipaſs
. 0 commu.opin. in verbo, Minor petere ęc ſeri iſus. opinione Nan hęc ſcripta viſus. Pro qua op aus
2.. d. gula l.ei, qui.& l. verius, de probatſo 1 ecngii lminor, dicenti incumbit onus probandi ſmi dnetladd, 8 acionen . 1 8 0b. ergo dicat ſe lęſum, eo quod non a 6 obiti ue non yic 1 1 G

numer amp. uuĩt, probare lęſionẽ debet: quilibet enim
men WDfft hare tenetur, quod eſt tundamentum
Fei ionis, prout pro regula conſtituit
m debett 3kei ug intentionis-Prort Proreg
debere Ceeng Cagno. inl. ſi emancipati, nu. 90. C.de col⸗ Ahapa
quod;*½ 41 n aro Parpalia in l.ſi quis maior, ini. not. C. bellallet,. 1o fiü h tranſa. quæ habentur per Corſe. in ſin⸗ dellauit, 1 4 ſpaln u. in verbo, Qualitas. Fel. in c. examinata. gel. libi keandh num.de iud. quos refert& ſequitur Viui. ic, in glg n Kbacan loco ſupra citato. Sed fundamentum inten⸗ lere conſe ran e dontsiplius minoris petentis ſereſtitui, eſt,
iit: ergoe 1 man non quòd ſit minor, ſed quia lęſus, vt habe- tur ind.5. ſi minor. ergo lęſionem probare
ſta term 4 nh dae debet: ex quo. n. 3 ſententia appellatum nõ n laun mitur pro ea, quod ſit iuſta, l. He-
im proba: s tahe 4 elhpræſu P.4—
3
Aitateom a en
nnius. 9. Caia deia. cum bi nota. ff. de euic. mt. ve ete acuminter, de re iudic. Et hæc præſumptio —eitanl ftollit pręſumptionem lęſionis, l. Diuus.&
ugſan ibigolin verbo, Exiſtimari. ac Bar. ff. de re⸗ Rcei ſtitn integ. c.-tuam.& ibi etiam glo. de ſpõ⸗ zoljonem! 1= 84 ahd fal habetur per Doc. in l. ſicum dotem.§. ero octua it olegin 4 tranſgrediamur. ff. ſolu. matri. Cagno. inl. ton luſticn 3te dnen, fenum. 77. C. de pac. cum concordantibus. 8 Necab22 cecaa, Nec obſtant in contrarium adducta,& pri- ellgloſlelli t debdn moônon obſtat tex. in d.ſi minor. 9. 1. ff. de decp tempe ie Muungl minor quiareſpondetur, quòdibi euidens arunt mn as ſana elloapparet, quia ſe obligauit per compro⸗ lationes l6 5.; ant⸗ miſſum itare tententiæ æquæ,& iniquæ,& m ſccond Iguniatst abipſaappellare non poſle; vt dicitibi 2lo- de Hen d Swrin Ldiem proferre. S. ſtari. f. dearbit. quæ lęſio tegr. reſt. 2 pohtne nonita aPParet in eaſu noſiro: Rald. d.i.ſi. 5 d col. fi. Alex. in d.. ſi minor. Et cũ minor ibi noperanſ vüfd promiſerit ſtare ſentẽtiæ, poterit eſſe, quòd oden ten whehs ſententia feretur inique, quo inſpecto, di- n verberh riut etur lædi, ſicut dicimus, quòd ſi minor re-
4111 bECISIOCLVIII. arrius Btde
tegr. reſti, ee eltuco norem dε grtſ
nunciauit appellationi ante latam ſenten⸗- tiam, reſtituitur ſine vlla lęſionis probatio⸗
ſapſtfte—. lod nonag eterintüi,ne: quia t cum nondum ſit lata ſententia, bi etiam d e 1inhi poſsibile eſt, ſententiam ferri iniuſtam,&
ſteaquame Iaconſulur ſ ve 4 elewlihc lone, qu 4 hunsbuu raduertet nlach ſac bdden „1g —, To.d”
— 41 UI poh. ulae¹,q dnuxſe 1 centjincul e cg
—
0 dicatſel M
3z. verſ. adde quod ſi minor. Rebuff. d. cit. de reſtit. artic. I. gl.3. nu. 9. Et pro hac opinione vrgere videtur tex. in l.properandum, in fi. C. de iudic. vbi aduerſus lapſum inſtantiæ culpatutoris, actoris, ſeu procuratoris, non reſtuuitur minor, niſi in id, quòd paſſus eſt, & ex inſtantia tutorum, ſeu actorum vel btocuratorum ſatisfieri non poteſt: ergo ibi Ndetur tex. expreſſus reſtitutionem non danniſ probetur qualitas damni paſsi. Nec contrapugnat gl. in d.. f. O. in qui. cabnon eſt neceſ. in integ. reſt. quia reſpon etut cũ Alexandro in d.§. ſi minor. quòd ex ipapræſcriptione contra actionem de⸗ curſa apparet Iæſio, quæ hic non videtur, niſſ petrobationem demonſtretur. Item
290 quia ibi nulla eſt præſumptio in contrariã, prout in caſu noſtro, in quo adeſt præſum- ptio ſententiæ, quæ tollit aliam præſum- pPtionem, d. l. Diuus. ff. de reſti. in integ. cum alijs ſupra adductis.
Non etiã nocet, quod t dicebatur, mino⸗ rem ꝓbantẽ infra terminũ ſtatutũ, reſtitui per ſolam allegationem lapſus termini,& non faciæ probationis, abſq; alia læſionis probatione, eò quòd præſumatur læſus, eo ipſo quod non probauit:quia reſpondetur,
13 Tcontrarium verius eſſe,& communiter re⸗
ceptum, vt per Bar. in d.§. ſi minor. num. 7. vbi etiam Bal.col.fin.verſ.extra notata.di- cens, minorem, petentem ſe reſtitui aduer- ſus probationes omiſſas, debere probare bis, primò pro habenda reſtitutione, ſecun⸗ dò ea habita:& quòd imò pro habenda re- ſtitutione non ſufficit leuior probatio, ſed requiritur plena, l.I. C. quib.& aduer. quos. iſta tamen probatio valet poſtea in cauſa reciſſoria: hanc etiam tenet Ange. in d.. ſi minor, dicens non valere conſequentiam. Minor non probauit: ergo eſt læius. Paul. de Caſt. conſ. 18. libr.z2. Capella Tolloſa. d. deciſ./ʒ.Boeri.deciſ.79. nu.6.Imola in c.au- ditis. colu. i. n fi. de reſti. in integ. Alb. in l. minor xxv. ann. omiſſam. ff. de minorib. Silentio hic prætereundum nonexiſti- maui, quod pulchrè,& notabiliter tradit Bar.in d.l. minor 25. ann. omiſſam, qui dicit, minorem tunc demum reſtitui aduerſus omiſſas probationes,& obligationes, quã- do ipſe per ſe cum curatoris auctoritate li- tigauit, non verò, ſiper procuratorem, d ſe cum iuramento conſtitutum: quia tunc nõ
14 reſtituetur, eò quia t iuramentum faciat
ipſum maiorem,& tollit beneficium reſti⸗ tutionis in integrum, vt in authen. ſacra- menta puberum. C. ſi aduer. vendit.& pro-
15 pterea t aduocatos cautos eſſe præmonet,
vt curẽt, ne minores litigent per procurato rem cum eorum iuramento conſtitutum, aut ipſi per ſe, etiam cum iuramento, quia hoc modo beneficium d.l. minor omiſſam, perderent:& hanc cautelam mirabilem,& perpetuò menti tenendam, exclamat laſ. in authen. ſacramenta puberum. col. 18. verſic. nota perpetuò. Cſiaduerſ. venditio.& Bar. refert& ſequitur Maranta de ordme iudi- cior. par. 6. in ſecundo actu principali. nu. 9².& eſt deciſio Capellæ Tolloſa. 45.& quadrageſimanona.& vbiq; in additio. per Aufrerium,& per eundem d. deciſio. 53. verſicul. ad id, quod dictum eſt. Rebuff. in d. tit.de reſtitution.& releuamentis, atticu. 1. gloſſ.z. numero quarto, dicit tamen ipſe,
C ce 2 ſe vi⸗

S ENATVS PEDEMONTANI. hypo- eculem bfl
ſpecialitas generalitatinon den quid operetur.
ſe vidiſſe in vtroq; caſu minorem lelum re- ſtitutum fuiſſe in integrum:& hanc Barto- li cautelam non ſeruari in praxi, ſed falſum eum dicere exiſtimo, prout patet ex deci- ſionibus Capellæ T olloſanæ ſuprà addu⸗ ctis: quas, ſi vidiſſet, non 1d fortè dixiſſet: 16 requiritur ttamen pſum minorem conſti⸗ tuentem procuratorem cum iuramento, certiorari de beneficio reſtitutionis in inte- grum, quia ſinon eſt certioratus, non pro- pterea prętextu iuramenti amitteret bene- ficium illius legis: quia ex quo non fuit certioratus, pręſumitur ignorare. lta Cin. & Salycet. poſt Din. inl. 2. C. de reſcin. ven⸗ dit. Eranciſ. Martius deciſio. zl, numero ſe- cundo.& in terminis noſtris ita ſentire vi- detur Aufrerius d. deciſio. 49. licet contra- rium teneat Villalobos in ſuis commu. o- pin. in verbo, Minor. nu. 97.& 98. Nic. Are⸗ Ie. in addis ad Alcia. de præſump. reg. i. præ- ſump. 4². Sed vt ad rem redeam, patet ex prædictis, minorem, petentem ſe reſtitui, vtroqʒ caſu debere edocere de læſione, ſiue etat ſe reſtitui ad appellandum, ſiue ad probandum, neque ratio differentiæ aſsi- gnari poteſt, imò& multò magis, quando reſtitutionem petit ad appellandum, pro- bare debet læſionem, cum habeat pręſum⸗ ptionem ſententiæ contra ſe, quæ in ipſum onus probandi de iniuſtitia iplius tranſ⸗ fert, l.ab ea. ff. de probat. c. bona fides. extra depoſiti. Bartol.in lin illa. in fin. ff. de verb. oblig. Alc/ de pręſump. in3. Par. principij. numero tertio.vbi concordantes allegat:& hanc opinionem ſequutus eſt Senatus, in ipſo minore actore ſecundum diſtinctio- nem Raphaelis,& Caſtr. in d.l.fin.colu. 3. in fin.& ſeq. C. in quib. cau. reſti.in integ. non eſt neceſ. quam vti æquam, ſequitur quoq; Alex. in d.§. ſi minor, col. 3.verſſed Fulgo- ſius hic,& in conſ. iiy. in fi. Vol.. Rui. conſi. 68.nu. 204 verſ.& quamuis debeat probari lęſio, lib..
SVMMARIVM.
1 Creditor prior habens ſpecialem hypothecam, ſuper aliqua re debitoris,& generalem ſuper alijs bo- nis, nõ poteſt agere contra ſecundum creditorem, habentem ſpeclalem hy pothecam ſuper alijs bo⸗- nis.
2 Hhpothecæ res ſpecialiter ſuppoſita, præſumitur ſuffi- cere pro ſatisfactione debiti.
3 Lex 2. C. de pigno. ad hoc, vt locum habeat, quæ requi-
rantur,& nu. 5.
4 Lex. C. de pignor. eit exorbitans.
s Creditor prior ſemper præfertur poſteriori, genera- lem ſiue ſpecialem hypothecam habenti.
7 Clauſula in Inſtrumentis apponi ſolita, ita tamen quod
oget nec ec
PEGCISIO CLIX ga
Anhypotheca ſpecialis de n yP 3 roget generali N pol= ræiudiciu ä MBROSIVS Ggee g eccem pecuan Ktanei ciuts hnuen baeditol= ocidtiluis
—. 2419 1. debitor honeſtę müle nheaa; cee pralumitur ris Theodorina dep.
3 A 8 f ral fa — cio, Promilit eidemſal- eocon L Neigere, quar G uere inkra terminäch gähin e 1L. han
uentum ſun m balycin E to. 2000. ſub hypotheca, R obenſ hcse gula. omnium bonorum ſuorum,&ſpe n unna gant ſub hypotheca vnius eiuſdem dedian Nac bt. raar. reſoluto, domus, exiſtentis in eadem ciuitatelann ita tamen, quod ſpecialitas generaltatäns aveto The inalocum none deroget, nec econtra. Deindeidem un ncauiſtent olitionida, Tu broſius contraxit cum Alexandro Cuan ſe alexann. nonlaberetſpec na ciui Mediolanenſi, cui etiam ceram 1 laltecam 1299 ilapecunia,&a cuniarum ſummam ſoluere promiſ i ltiwrigb trequirturadh generali hypotheca omnium banaum Nuprocedat 20 lle ſuflicere hab ſuorum, contentio inter iſtos duoseed, Waen, quanleh ebebat: ita in tores orta eft Prætextu ſcutorum odoſh tum elle lli d diſpolitionem, enaidſene Aeshroii anbi oedeis netdo a pitiqvam ſequ diri Olaiari, cinis Vetcellan esDA'&dalyce. e. teineorum èum 8 verdin 4,5 Ca her de ehn euns iinu- lus Upaie d ſumma cuilibet reſpecliue dehia, unh ineliol 3 coni.. olu de,„vjigat tilb.odg te duplcauma lypothecæ, quam quil bec ipſoruminbu anconli 75.vm 14. Tumetia
nis ipſius debitoris habebat. Qualtun(tem le 8 Ghe goai ide h fuit, quis iplorum potior habendus eſes u eſſet, vbim, dus credi h Nam ſe præferendum contendebat iten ad pecillen l di 1n Ilexander Cremona, nõ veròipſam e um rebus d 4 an luper dorinam, eo quòdipſa Theodorinaſa⸗ iluper aljs 4 4 ceinde lem hypothecã haberet ſuper domais als non u 8 qualtinlubſic creditoris, qua ſtante, non poſſe eamini gen tnnu ſbe conuerſ dire ſuam generalem hypothecam lunt Tauur ſ endn alb,& deindet alijs bonis, cuius virtute ſe debereconfali* 1 a 1 in calu nol ſolutionem ſuper ipſa pecunia,&ineal la nwe 3 e eamlegem, Theodorinæ pręferendũ dicebat, perix- aru 4 8 ilti quam ſequ tum notabilem in l. 2. C, de pignorqum ae g- 3 el ttica, Alber non eſſe alibi,& mirabilem dicitibihi& 1 hn den er lremen, d. ſin vnicum in iure eſſe dicit, inc. winfnedt iai coblgſem hoc calu Reſcrip. quem etiam ſingularem appaltt a diariam guo Cremenſis ſing. 54. incip. Obliguu il—
itioni tunc der
5.54 M enon ſucca a'Odebiti de quo meminit etiam Angel.Aternäns. dene tica erens, ob dt item ſeruiana. col. pen. circa medlſtude ußeen n ſuperaddit actio. Roma. conſ. 7. col.. vetſendsqua aniltnite con cum lij b. 6 Gn uiſſet nere
exalijs bonis, Crau. conſſi. 77.Hum b:&
Ez adet tex b ehancin
heciaſtaa= 1 d, alitef aige=, Vniuer
cuius legis diſpoſitione cauetur, ſplo- rem creditorem habentem ſpecialem hjp
thecam ſuper aliqua debitorisre,& del Sumt
de generalem ſuper alijs eiuſdem debio- eJrochol, S t uum hi ris bonis, non poſſe agere contta ſecu alegs ROe Veütial, dum creditorem, habentem ſuper d onlitgg. p t ſecu
3— 8f Conſi eialde üleczt Ali= 8 usn

ſeruaig, 1 ägan 11 mu DECISIO CLIX. 25 d cuuldem debitoris bonis ſpecialem hypo- propterea, cum in caſu iſto non militet V
ar A 0 whecam,& id quidem optima ratione ab zpotherag Imperatore ſancitum eſt, quia noluit prio- * ben tem creditorem ſpecialem hypothecam
9 Kbka habentem, poſſe ad generalem ſuperalijs
eih bonis confugere,& ea vti in præiudicium
2 eu Kacuone,& quæ t ſufficere præſumitur, e en donecabeo contrarium fuerit probatum, d.. f 7 3
2 n ſecundum gl. ibin verbo, Redigere, quam
nnium bun San— onapntaite vau b lydd Tar. wonn conſo. nume 28eli 1. guia. de pig „potheca zen en ri in quinta parte, in ecundo membro, zwmus, exiſtent mic jnfine. Didac. libr. 3. Varlar. reſolutio. c. 18. tamen qudd A tasg nul
. toget, necec aD. lpſa verò Theodorina locum non eſſe Ollus contraxil ,2 In dicebat in caſu iſto diſpoſitioni d.lz. Tum cuidlediolag eat qudd ipſe Alexander non haberet ſpecia- niarum ſunm lln lem hypothecam ſuper illa pecunia,& alijs i hporl om rebus debitoris, quod t requiritur ad hoc, vtd. l. procedat, neque ſufficere babete res ortaeſtpr ne 4 generalem„quam ipſe habebat: ſalntel⸗ imipſg n jigendam eſſe illius l. diſpoſitionem, vult ſ Ioſ. bi, in verbo, Accepiiti. quam ſequun- Olgiati, ciuis dan tur Bal. I Balyge. prousin eorum 5 mma⸗ wrroc eam iſ un rio,& ignrratione ealis apparet:& ita 1 n etiam intelligit Socin. conſi. 198. colum. 2. mma cuilibet Piu&vlti. lib. z. quod errore duplicatum appa- pothecæ, qua 2 li ret in conſi. 75. volum. 4. Tum etiam, quòd siplius debitd 2a eiuldem legis d ſpolitioni runc demum it, quis ipſorun Aolocus eſſet, vbi primus creditor haberet am ſe præferen a3 n primò ſpecialem hypochecam ſuper qui⸗ lexander Cten auνeρ́õſdam rebus debitoris,& deinde gene- rinam, eo quò& I ralem ſuper alijs bonis, quaſi inſubſidium n hypothecãhenl ſpecialis, non autem, vbi conuerſo ordis dutoris, quaſt saou ne, pręmittitur generalis,& deinde ſub- e ſuam genel ſequitur ſpecialis, prout in caſu noſtro: s bonis,cuiusſ el& ita intelligendam eſſe eam legem, vult lutionemſupeſ yec loſ.bi, in verbo, Accepiſti. quam ſequun- heodorinæpr acät tur Petrus de Bella Pertica, Alberic.& m notabilem. 100 Ange.& voluit etiam Cremen. d. ſing.54. nneſſealibi,&ſ n vicer dicens, hanc obligationem hoc caſu elle n iuet Sictt conditionalem„& ſubſidiariam, quo caſu veum eramg resſpecialiter hypothecata pro debit’ ſolu⸗ Eeeß iee 84 cp tione non ſufficiat, inferens, ob id talem ſemenſis(ing, gn obligationem generalem ſuperaddita ſpe- quo meminn e cali minus vtilitatis in ſe continere, quam ilolum fuiſſet generalis:& hunc intelle⸗ uch Gumſuadet tex. ibi, dum dicit, Quamuis c Coterſpecialiter quædam& vniuerſa bo⸗ teni mxneraliter aduerſarium tuum pignori
2 — — — — — —
' 1
— 8 = — — —
im ſub ſequeſ
cedtotem- t 4 Acepiſe. Pro quo facit etiam, quia t diſpo- cam liper al uu ſtioilius legis exorbitans eſt, ſecundum generalem l eun Socindconſi. 98. lib. z& conſi.76. numer. bonis, non p pi. libr. 4.ideo ad alium caſum extendenda gedtorem Non eſt, quod verò contrà. ſf. de legi.&
diſpoſitio d. l. z. ſe eſſe potiorem,& præfe- rendam, dicebat, eo quòd anterior ſit ex l. qui generaliter. ff. qui potio. in pigno. ha- bean.& l. generaliter. C. eod. tit. quibus iu- ribus cauetur, priorem t creditorem ſem- Per potiorem& præferendum, ſiue gene- ralem, ſiue ſpecialem poſterior habeat.
Sed hæc non obſtare, quo minus lo- cum habeat diſpoſitio diciæ 1. 2. dictum eſt, quoniam t non refert, an ſecundus cre- ditor ſpecialem habeat, vel generalem, ſiu- per illis rebus, in quibus ſe potiorem& præferendum contendit,& aduerſarium ſuum excludere conatur, cum eadem v⸗ troque caſu ſit ratio ſecundum Bartol.ibi colu. ⁊.prout ita etiam tenet Salyce.ſibi in hoc contrarius, in d. l. qui generaliter. vbi melius ſenſit ff. qui poti. in pig. hab.& ſe- quitur Didac. d. c. 18. num.i. verſ.tertiò ea- dem conſtitutio. Minus etiam refert, an primus creditor habeat primò ſpecialem hypothecam,& deinde generalem: an ve⸗ rò generalis pręmittatur,& deinde ſpecia⸗ lis ſubſequatur, prout in caſu noſtro, quia inſpecta illius l. 2. ratione, talis ordo ſcri- pturę,& verborum, non mutat ſuſtantiam ipſius rei, prout inquit Didac. d. c.18. nume. 1. verlic. quartò aduertendum,& ita intelli- git Salyce, necnon Fulgoſius in d. l.z. Ne- guſan. d..part.membro 2. num.5I. Pariſ.d. conſi.50. nu. 38. lib.t.
Ex alio tamẽ ipſam Theodorinam prę⸗ ferendam cenſuit Senatus,& in caſu iſto locum non fore diſpoſitioni d. l.z2. putauit, nempe ex clauſula in Inſtrumento ipſius Theodorinę appolita, qua dictum eſt, ita quod ſpecialitas generalitati non deroget, nec econtra, quę operatur, Tvt anterior cre- ditor non aſtringatur, potius agere prius ex ſpeciali hypotheca, quàm ex generali, etiam in pręiudicium ſecundi creditoris, ex quo notabilis affertur limitatio ad d. l.2. & ita compertum eſt tenere Caſſ.in ſuo Ca- talogo Glorię mundi, par. uL. conſideratio. 99. charta 327. verſ. pro 25. limitatione: ita etiam limitat Pariſ. conſi. 103. nnmero 3.& ſeq.lib.ʒ.
SVMMARIV AN.
à Emptor rei minoris, vel alterius ſolemnitate iuris, ſen decretorum non ſeruata dicitur eſſe in mala fide.
à Male fidei poſſeſſor ad omnium fructuum reſtuutio- nem tenetur.
3 AMinor reſtitutus aduerſus alienationem non ſolemnè, cenſetur reſtitutus, vt rem ipſam cum fructibus recipiat.
4 RKeſtitterc totalem reſtitut ionem importat.
Ces Tita⸗

4
SENA TVS PDEDEMONT A N 1 has Itbus;
Titulus iniuſtus errore iurii cauſatus an proſit quo ad acquiſitionem fructuum, quod nume. ſeq̃.· declara tur,& nu. ¹¹
Bona fides ex iniuſtis,& temerariſs cauſis poteſt cau⸗ ſari.— „ Titulus non requiritur, duo ad fructuum acquiſitio- nem, ſed ſufficit bona fides ex errore iuris cauſata⸗ ANala fides adeſſe non dicitur, ybi error iuris interue nit,& ad eam excludendam ſufficit qualis qualis occaſio poßidendi· Bona fides ſiue vera ſiue præſumpta excuſat poſſeſſo⸗
7 rem à fructibus, quod nu. ſeq.limitatur.
io Error iuris ex qualitate facti,& perſonarum proba⸗ tur.
u Alienationi rei minoris non ſolemniter factæ lex ex-
reſſe reſiſtit, amq; irritam ac inanem declarat.
12 Titulum habens nullum,& miuſtum,& qui habetur pro non titulo, tenetur ad reſtitutionem frucluum non ſolum perceptorum, ſed& percipiendo- rum.
46 Paria ſunt, nullum titulum habere: vel talem, quoͤd ipſo
iure ſit nullus. 34. Titulum habensex contractu aduerſus quem ſeit poſ. ſe competere reſtitutionem in inte grum, dicitur eſſe in mala fide. 15 Bonæ fidei poſſeſſor quis dicatur, duo ad acquifitionens fructuum. 36 Debitor vendicans eius rem alienatam non ſeruatis ſeruandis, tenetur ſoluere debitum cum legitimis vſuris. 17„Debitor poteſt recuperare eius rem illegitimẽè aliena· tam, etiam ſi debitum nono fferat,m odoò non oppo⸗ natur: poteſt tamen ad debitum oluendum con- demnari. DHECISIO CLX. Minori vel alij recuperanti eius bona non legitimè alienata, an etiam ſint cum re princi- Ali fructus omnes à die tradirionis percepti reſtituendi, ipfed; precium, duod accepit vel alia ex cauſa etiam iudicari debeat cum legi- timo intereſſe foluere. Nexecutionem ſenten 2 iæ, qua reus fuit con- demnatus ad certam ſummam pecuniarum ſoluendam actori fue-
9) ſtante actore) capta bo-
ſeruatis ſeruandis deliberata ac tradita: qua nullſtate geſtorum ſtante, condemnatus poſt aliquot annos à creditore poſſeſſore bona prędicta ſibi reſtitui petijt cum fructi- bus, intentando etiam remedia poſſeſſoria reintegrandæ. Quęſitum fuit, an fructus o- mnes tempore deliberationis cum te ipſa ſint reſtituendi,& quatenus eſſent reſtituẽ⸗ di, an debitor condemnatus teneatur cum principali ſumma iudicati interuſurium ſeu intereſſe præfato creditors ſoluere? Et cic bant aliqui ſenatores, Omnes fructus
1 reſtiteundos eſſe, quia T cum deliberasia umztöie fr e qxxäͤete
ſeu alienatio iſta fuerit facia, omiſsis ſolen uteſtit es nitatibus à iure,& decretorum formam Musverb tituert, kiencit ſiti 1 twlus ve. ampt b quiſitis, talis emptor ſeu acquirensinma neumfut Spe on e fide eſſe dicitur, ex tex. cum glo. in verha rumsion⸗ adereg t. Mala fide. vbi etiam Bar.in! 1e, g bo 3 1.1, C. defid alRaf ſetutionein in
R—
Inſtrum.& iure haſt. fiſca. lib. x. qui enin Kalocuin i ttu er ... all. ₰ contra legum interdicta mercatur, huns us noe 1 ) 6 ld— 11 89 m reltitut
malęfidei poſſeſſorem eſſe nemo ambigt clalibin T igtu V 1. quemadmodum in fine. C. de agrico 3 inptiſtinum ** 4 5 cenſi. lib.r.c. qui contra, de reg:iur iné pa ꝗᷓ iura ſcribit Ab. inc. ſi ddigenti. ma.a de Iusſuimrt ge d.li iuines 3. 2* 2 Q) pręſcript. ementem rem eccleſie, nonſer, iabi Hanit zart. ind. ab ho Uatis ſolemnitatibus, cenſeri eſſe in mak cosſn. ter, colum..vet fide:& Abb.ſequitur Pariſ.ibi lar maio. e. ſequitur Pariſ. ibi nume a6ad ſtitta ſke bus cau. malo. „. 1„. Sell 114465*“— idem eſt tex. in l.1. C. de præd. decunoſſne ibus videto= ncludendum, h decre. non alienan. lib. x. quo loci habenn, em ſeliac d oremrel captæ A 5 4 dlelli) d 1- 2 † quòôd non obſeruata forma Prælerpn noneiodich? traditi nonſeru contra vetitum acquirens, in mala fided muutibuz pr2. ptis, tanqua rITA citur,& ad omnes fructus tenetur-aiß ſ ureriflun omnes cum re mulatur l. domum& l. certum.(,cent Time . 3.. ſele, rndadanedenidehar denl h unrniom verzi eſſe liquidicel t 704. ₰ d grauis. de reſtitutio. Pol,H. ſi quis ànonèdt iinnmi concu me, fquod pe mino. verſ.ei verò inſtitu. de rer. duſſo& m nors veni tiusextitulon in emptore rei eccleſiæ minu is Cem Cend r. gur P Kuicgei us lolemnm mai,faciat frur 5 ſuos, quia ti ta iudicatum fuiſſe in Coneilio Neapal' N elputatiu, ar Wvelputatiwer Xerroteiuris, tano, teſtatur Gramma. deciſio. 79.,uns ld cquſgtus Ge am ſidem proc 0 octauo& juribus S audiorth daane ro octauo& nono, iuribus& auciotiii taad praſciiben m ſufficit, vb 1 1 1 d, Vb. bus ab eo citatis: quibus addo Neuizaca mpneſtad praqt ti„, ſ acche noneltad praßt tionem necel 1.85. num. 14.& 15. poſt glo. Bar. Eeli hate unc concuigs N probani d Jaſ. Roman. Balb. Socin. Rippam SReeu in 1. igt ½ 8 min. per eum adductos:& de ewptorena n Anep ent 1 de „.„ ꝓ. 2 8 1 een 7 minoris minus ſolemniter, quod teneant nditio, bilme lu zdeemp rem cum fructibus reſtituere, elt texinl a dui leetenn d⸗derie d.. 1 1 1§. 4 contra. C. ſi quis ignor. rem minolt Rui ſſtud exto idi ka in l. ſi prędium. C. de pręd. minor.iſun uri reſe an cens qu tur, diſtractione rerum minoris(nedi- ſ m 15 ull impecliat cis decreto facta, emptorem teneium unguam fls Uitituttitul „ all dlS cum fructibus reſtituere,& nonmodhtt ritpraſcu 9 cap. aitamet perceptis tenetur, ſed etiam ſecunduni un„adcuiusſuu quos de percipiendis, taͤm ante qumm inäſequiuur 1 lus:& Bu litem conteſtatam,& non ſolum decu, ne.. de 5 ſin cap. dec tibus, ſed& de cõſumptis: quodianuſ en columz 8 d D.
8, 1 Kncali, vt qußs dSeu= cncallt,,
mnon re
l in c. cur
centur. en d 3 Accedat, t quòd ſi minor, velmanli Wdietiam bau
integrum reſtituatur aduerfus tüiina
di alienationem, reſtitutio ſi hei 4 eſt, vt rem ipſam cum fruciibtcph I. quòd ſi minor.§. reſtitutio. pecuniam.& l. minor XXO. ann. commiſſum. ff. de minor. ff. ex quib. cau. maior. nam ſi i nor emptoti precium in eius v verſum cum vſuris re 1. patri.§. ſi pecuniam,&l. ſipra
de prædijs minlot. eodem m·m
in d. l. ſicontra. ibi, fructus vniuerltehh acm! Cnre tript. iden D b.

I I 19. ti A dn fon 3 neritlag nen 1„ 1 reonn
den Smand Abb Sneefu JB ziturba
·ſt teſ m 1Cogeite nona Suhagoh 1 non eernm vetit us cquienzun K adir es näten ur l. Can am äͤlceum Jmalt? iiCcendie ade rel aiocaſjqu verl. 5 nſer ptore ERcclälapult dicatut Aden delb teſtatuh—mmäle dauo&ao u Aai beocitt az ubud eu- numa 3 pol aR Aoman.* 5. daaſähhr pereun* vän ℳs oris min e emunch cum frut. sräitci ra. C. ſC Ee gro nt prediut* degnüfi diſtracti feli” tue ecreto f* enjatnie fruchbl u tin
dunplec
reläuti-
Im gä
Anon
dECISI0 CL X. mipfumemptèrem rem cum fructibus,&& da concluſio. Hinc t dicit Bal. in l.. per
gereſſoribus reſtituere debere, quod etiam ſuadet huius verbi, Reſtituere, ſignificatio,
eungae 4 iquæ rem cum fructibus compreſiendit, l.
in tondemnatione. 9.1. ff. de reg. iur.& l. re⸗ ſiituere I.& 2. ff. de verbo.ſignific. cum ſi⸗
pusiuribus videtur concludendum, hune emptorem, ſeu acquiſitorem rei captæ pro cxecutione iudicati,& traditi non ſeruatis ſolemnitatibus præſcriptis, tanquam ma- læ fidei teneri fructus omnes cum re ipſa reſtituere.
Contrarium verius eſſe aliqui dicebant,
; ex communi concluſione, t quòd poſſeſ⸗
ſorreiminoris, vel alterius extitulo minus ſolemni, faciat fructus ſuos, quia titulus nullus, vel putatiuus, ex errore iuris, etiam iniuſto cauſatus, bonam fidem producit, quæ ad præſcribendum ſufficit, vbi titu- lusnon eſt ad præſcriptionem nereſſarius: & hanc concluſionem probari dicunt ex textu in I. igitur.§. poteſt. ff. de liberali cauſa.& in cap. peruenit, de emption.& venditio. vbi Imol. colum. 2. verſicu. item nota, quia licet error iuris. vhi etiam Bu- tri. qui iſtud extollit, dicens, quod licet error iuris reſpectu tituli impediat præ- ſcriptionem, in qua requiritur titulus, vt inl. nunquam. ff. de vſucap. attamen non impedit præſcriptionem, adcuius ſubſtan- tiam non requiritur titulus:& Butrium
refert& ſequitur Felinus in cap.de quarta,
numer. 34. de præſcript.& in c. cum eon- tingat. colum. 3. de Reſcript. idem tenet Bartol. in l. Celſus. numer. 17, verſicu. dic ergo. vbi etiam Paul.de Caſtro, columal. ff de vſucap. dicens, bonam fidem præſumi, ſpræcedat titulus verus, vel putatiuus, etiam ex errore iniuſto, per textin d. l. igi⸗ tnr.. poteſt. idem Paul. conſ. 44. colum. Mnult. lib. z. ſequitur Alex. conſ. 1*5. col.z. IbaEthane opinionem ſequitur Rubeus Conl.. num. 4. vbi poſt Bal. Barb. Alex. h. per eum citatos concludit, ex iniu⸗
1s aus induci bonam fidem, dicens, hanc ese communem opinionem: quam equitut Didac. in reg. poſſeſſor. 5 7. ſecun⸗ dæ partis xclectonis, num.. verſic. ſecun-
292 4
gloſ.ibi. C. vbi cauſa ſtatus. quòd bona fi⸗ des poteſt cauſari ex iniuſtis,& temerariis cauſis, quæ concluſio, licet quo ad præſcri- bendum dubitabilis ſit, attamen quo ad fructuum acquiſitionem, indubie dicitur procedere, prout eam ita procedere vo- lunt nonnulli, maximè Imo. in c. fin. colun. 4. de præſcriptio. quem ſequitur Alciat. de præſumpt. regu. 3. præſumptio. 5. num. 4. verſic. ſed Imola. Nam t ad fructuum ac⸗ quiſitionem titulus non requiritur, ſed ſuf⸗ leir bone ſides es errore iuris producta: oſ. in. ſed etſi leg r. B. Pan lcchna eclacfedeeweereen .. JI. fl. de petitio. hæred, in J. ſi fur..l. ff. de vſucap.& in l. de fructi- bus. ffxde donatio. inter virum& vxorem, Paul. de Caſtro in d. I. Celſus, colum. I. vbi Balb. in 4. nota. limitatione tertia. num. 18. ff.de vſucap. poſt Bar. Bal. Ang. Imol.& Felin.per eum relatos, Alciat de præſump; regu.z. præſumptio. 30. numer. ⁊. latiſsimeè Curtius Sen. conſ. 72. colum. 5.& 6. Curt. Iun. conſ. 28. num. 6. quos refert Menoch. de recupe. poſſeſ. remedio 15 um. 593.629. & ſequent. Plot.in repeti.l.ſi quando. num. 291. C. vnde vi. Et eſt communis,& firma concluſio, prout prædicti Doctio. atteſtan⸗ tur, bonam fidem ex errore iuris, etiam in- zuſto cauſfatam, ſufficere poſſeſſori ad fa⸗ ciendum fructus ſuos:& rationem addit Bar. quia quo ad eorum acquiſitionem, titulus(vt iam diximus) non requtritur, ſed ſufficit non adeſſe malam fidem: quæ t profeciò non adeſt, vbi error iuris in- teruenit,& ſufficit qualis qualis occaſio poſsidendi, vt dicit Baldus in I. irritam. colum. ꝛ. verſic. modo quæritur. C. pro do- nato,& licet non habeat veram,& poſiti- uam bonam ſidem, quæ eſt excluſiua om⸗ nis ignorantiæ iuris& facti, attamen ſuffi⸗ cit, hunc poſſeſſorem non eſſe in dolo, qui non eſt, vbi error iuris interuenit, vt habetur per laſ. Alexan. Dec.& alios in l. ſſ quis id, quod. ff. de iuriſd. omn. iudic. ſuffi- citq́; quòd ab eo mala fides abſit,& ſic quòd medium teneat inter bonam,& malam fi⸗ dem, vt dicit Bar. in d.§. ſcire, num. 4. quem ſequitur Balb. de præſcriptio. in 2. part. 32 part principa. quęſtio.t.num. 7. at vbi non eſt neque bona fides, neq́; mala fides, tune potius præſumitur bona fides, quàm mala, Bal. nc. vigilanti. col. I. verſic. extra nota. de præſcriptio. Facit l. meritò, ff. pro ſoc: Erit ergo bona fides, quam habet errans in iure, præſumptiua: quanquam dici etiam poſsit, hane bonam fidem eſſe ve- Scc 4 tam

6 ENATVS PRDEMONTANI
um ad factum,& quan- um, vt voluit Didac. d. ndæ partis reiectio. us demonſtrat, Bar- nſiſſe, cum quo videtur tran-
ſire Menochius d. remed.i. num. 6²9. t· ed
cam re ipſa, quant tum ad ꝛuris effect reg. poſſeſſor. 7. ſecu num. 6.& 7.vbi plurib tolum malẽè ſe
ſiue vera, ſnie præſumptiua bona fides sr, dicunt ſufficere, quod ea. qualis qualis ſit, poſleſſorem excuſat a fructibus,& eos ille acquurit, proutt in errante in iure obſolem⸗ nicates non ſeruatas in alienatione rei mi- poris tenet gloſ.notabilis in d. l. ſi contraã. C. ſiquis ignorans rem minoris. quam ibi commendant Bald.& Salycet: cui alia ſi⸗ mil'seſt inl. quæcunque. 9. lin. in gloſ.in. ff. de Publicia. Eandem etiam notab lem dicit laſ.in l. i.. ſi vir. num. ꝛ2. f. de acq'uir. poſſeſ.C rtius den. d. conl.7⁊ colum. S. n fin. poſt loan. de Platea inl. 1.in 4. nota. C. de prædiis decurio. ſine decret. non alie- nan. lib. 10.& Lauren. de Rudolph. in re- petitio. c.ſine 1² quęſt. z.in penult. quęſtio. Id veròmultò magis verum eſſet, vbi cum errore iur's eſſet quoque admixtus error facti: quia tunc error iuris bonam fidem produceret, quæ uon modo ſufficeret ad frucduum acquiſitionem, ſed etiam ad præ- ſcriprionem: Balb. in d.l. Celſus.in 4. no- tab. num. 22. poſt Felin. Dynum,& alios, quos refert C urt. d ct. conſ. 72. colum. S. n to prncip. hoc tamen tnon indiſtinetè in⸗ eligendum putarem, ſed Umitari exiſti- mo, vt non procedat mempiore rei mino⸗ ri viro prudente,& ſagaci, quia is non ex- cuſatur à fructibus ob bonam ſidem ex er- rore iuris cauſa am, ſecundum Aret. conſ. 17. colum. 8. verſic. præterea alia ratione. & Grammaticum d. deciſio. 77. num. 7.& g8. Hinc dicunt Modern. Pariſ.in conſuet. Pariſ..22· num. 5². quòd niſi adſint ver ſi⸗ miles conecturæ ignorantiæ iuris, ex qua⸗ utate emptoris, aut ex qualitate vendito- ris, qui erat fortè vicinus ætati maioris, ex- tra tutelam& curam,& forte vxoratus, ꝗ Iminduſtrioss res ſuas per ſe exercebat, l. 1. C. qui ei aduerſus quos difficile erit ex⸗ cuſare emptorem à vera mala fide: quia ſcientia iuris præſertim vulgati præſumi- tur, l. leges. C. de legib. Poterit itaque bo- nus iudex ex concurrentibus coniecturis exiſtimare, an emptor errans in iure dolo
careat,& mala fide: quòd ſi compererit,
eius ſacramento ſtabitur de errore iuris: maximè, ſi ſit perſona fide digna, vt dicit Bald. in d. l. ſi contra. C. ſi quis ignorans rem minor. Curt. Sen. dicto conſ. 72². colu. 9. verſic. verum, vt nilul omittatur. Balb.
11
na fructus ſuos. t Accedat, quòd q
— Uf)
Atiodt T tiemn,gla in d.l. Celſus. numer. 23. in fine. ff. de 6 gitle nit 05 ontt⸗ dum cap. Si verò non eſt perſona fide d0 Muin educaad 3 k5 tunc probabitur error iuris ex quai 4„ phrom nte kan facti,& perſonarum, iuxta Prlt as au 3p cũfructbuble quamtradit Bartol. inl. non fatetur uun mden ndlſcontra. 12. ff. de confeſs. Quid dicendume u fühnie clee Rommnumch tot Doctorũ opin ones concluſum am n rt ſconſß.nume iore parte Senatorum fuit, primam opis ie he da bitatonum 638. re⸗
nionem in caſu propoſiro eſſe veriorem& qiciu Rra ni ad minotem, it
—. w al 3
crebriorem cui non obſtant in contrarum Ii eſſſmꝶ te, quod ſalua eiu. z
5a oque vé 3 reſiſtentis, quta talis titulus non cauſatho- nncſteqe nam tidem, ſed potius malam,& ided er Lazgtiten rans tenetur ad tructus, dict. l. 1. defdeln- aiulls ſtrumen. l. q emadmodum. C. de agim iu æe8its & cenſ.l.. C. de præd. decur. ſiue deces unian 4 non alien. Ita notabiliter tradit,& limiat e Bartol. in dici. l. ſed ſi lege.§. ſcire, numen Alixcvil. 4. de petitio. hæredit. ſic intelligewye, iyſc elenn dicta tura,& c. qui contra iur, deregiun. teeutrur 2 in 6. quem retert& ſequitur Felin, me ten Ircenkl cum ca uſam. numer. 27. de re iud cat, pol ſin mc 1 Bucri. Abb. Cald.& Lauren. de Rudolpt 1 b 46 4 per eum ciratos. Pariſ. d. c. ſi diligenti,num 35 do. et 27. de pr xſcr pr. vb limitat, nonprocai ſi genad re in perſona ſimplici, vel ius eſſet du e tiot bium:& quòd talis tirulus non ſtt ſiij ann A deßb ciens ad acquiſitionem fructuum, eſttes burechden
tus in l. iubemus. 2.§. ſane. 1. C. de ſaco- nnis 3 iure 9
ſanct. ecclet.& in d... C. de fide Inſſummm us reſtiu, c. ſi quis presbyterorum, de reb. ecck’ aſftdul, non altenan.& Bar. ſequitur Abb incal epok noſtram. col. fin. cica finem, eodemtule i f qud 1 in c. dile cto. col.2. verſic. nota. mvetm 88 1 de dictum, de pra ben.& in c. graus.cd oan 6. verſic. item dubitatur, de reſtitutio po 1 ato. Felin. in c. de quarta. num zl. verlim tia reſtrictio, de pi æſcript. Sequitureimm Balb. in repet. l. Celſus. in 4. notab.nuh ff. de vſucap.poſt Abba.& Alexand,Sod refert in locs per eum allegatis: idemie adelCl 3* net Alciat, de praæſumptio. reg palm abg 7f 1 ptio. 30. num.3. at tali titulo emptoastc düee,P
mmorts non ſolemniter factæ lexenhi ie reſiſtit, eamq́; irritam declarat,zuinlen quæ tutores. C. de adminiſtrat tutooeis
poſsidens ex tali titulo, cauſatoex eno⸗ re iuris reſiſtentis contractui, non hacl uando tè lus&, e-
net. cauſa vbi dici vo non titulo labe d iure, tunc poſſ us etum percipier unt nullum omnit lem, qui ipſo iure nprino ſhde petit ligendam, dicit! Aquemadmodu .I. ſequitur dipfh auſa. colum final legaadducensad! non liceat bapæ. lum. Atincalunot eu deltberationis, vlum, imo nullus iſolemnitatis or lliti: etgo empto neridicendum eſt quod ſcribit Imo lum z dedonano. ſi labet titulum 1g v. ſitunn— un ann eiei Ret rellitut; 1 bnen ſeesi uüin Ptum ad ptaſ
dtuw 1 net elle 2 na g 17 w Ila lide
1
tulus, quo quis ſe tuetur, eſt nu
ritus, habeturq́; pro non titulo, tunc
ſeſſor fructus reſtituit, non modõ pen
.„„ n ptos, ſed& percipiendos: ita in termi
noſtris conſuluit Roma. conſ4iséco, P 5

. DECISIO GLN peaultein tertio dubio, per textum, quem i nio. t vbi bonæ fidei poſſeſſor, quo ad
Neſt e., ba m. balonit Licit ſingularem inl. filio.õ.contra tabulas.
1 n fde inoffic. teſtam. vbi reducta 44 irritum 4di 2 ln mana ſententia, cuius contemplatione in re poſ cot OQnche feſſor tenebatur, res ipſa cũ fructibus reſti⸗ do n ud dndn wvitur: adducit& text. in d. l. ſi contra. C. 4 4 mmeteitin ſquis ignorãs rem min. eſſe. Romanumq́ʒ;
um t e netert& ſequitur Natta conſ./ 35. nume. 12. b 4 9 whalngen, Menochius loco ſupra citato, num. 638. re⸗ onchianan ſumgens dicta Romani ad minorem, in
quo deit, eſſe ſingulare, quod ſalua eius . mn pace non puto verum, cum 1. filio.§. con- e aſtenu,ſta tnatabulas per Roma. allegata indifteren- u3 beruen arloquatur:& idem, quod Roman. vi⸗ 11, g zalosiulnen detur quoque velle Ang. in l. ſed 8 par⸗ dem, tSotiu nim 1 uus, in princ. ff. quod met. cauſa. vbi dicit, netur ica 1 quod quando titulus pro non titulo habe- n..q admot., tur, quia eſt nullus ipſo iure, tunc poſſeſ- .l.I.(an pradtn ſor tenetur de fructibus etiam percipien⸗ en. lC aKabiltangt h dis: fquoniam paria ſunt nullum Venn in i dälgſe titulum habere, vel talem, qui ipſo iure ſit 1„Sſen nullus, l. nec vllam, in princ. ff. de petitio. Petuiid: Ledit lcrelln—... hared.& ſic eſſe intelligendam, dicit 1. 1. Cdefide Inſtrum.& d. l. quemadmodum. Ode agri.& cenſi. lib. II. ſequitur id ipfum Panormi. in c. cum cauſa. colum final. in principio, de offic. dele ga. adducens ad hoc text. cum gloſ. in c. non liceat Papæ. 12. q. er rler Salmnſunn 2.& d.l. quemadmodum. At in caſu noſtro peilon 1R plii äwdh titulus emptionis, ſeu deliberationis, re⸗ 1:& Qu kds mina ducitur ad non titulum, imò nullus eſt ad acq us nenpim ipſo iure ob defectũ ſolemnitatis& omiſsi linbeg x=. Laſ, ordinis a iure requiſiti: ergo emptorem ecclel. à 1AKVen fuctus reſtituere teneri dicendum eſt. His quts preſe= roun h etiam adſtipulatur, quod ſcribit lmol. in lenan. IN vſcurh c. ad apoſtolicam, colum. 3. de donatio. di- cfunpba cens, † quòd ille, qui habet titulum ex Atlecio.e„feram contractu inito cum minore veleccleſia,& aurn Ge e benge ſeit, quòd aduerſus illum contractum po⸗ em, maun“ teſt peti reſtitutio in integrum, talis non R nsge dicitur habere titulum aptum ad præſcri- aſansur bendum, nec eſſe in bona fide,& Imol re⸗ lnlo fert& ſequitur Felinus in d. c. de quarta. ain repet- bhten numer. 35. in fin. de præſcriptio. nec non evſucap. N bb Balb. in dicta l. Celſus. numer. al.ff. de vſu- 2 capionib. quòd ſi nec titulum, nec bonam ſddem dicitur habere is, qui contraxit cum 30, num. un minore, licet contractus ſit inualidabilis per reſtitutionem in integrum, eo quòd ditminorem poſſe petere reſtitutionem, toresGn Ione, mts minus titulum: aut bonam ſidem ehn u,, dere dicetur, qui inualide cum eodem minee vel alio contraxit,& conſequen- ter dh defectum tituli,& bonæ fidei te- nerl ad reſtitutionem fructuum. Et hæc
lura, R e conna quem t 28 A ſcike auſam. 2 eran Kode .Abb. G R&Lannteku
Im cſtat, an delſg
ram. coſ.
rſic.item „Pelin. un
3, quo q dnüne comprobantur ex l. bonæ fidei, in prin- lebe a cpio,& ,ff. de acquirend, rerum domi- ſed èpe a gsi 7
8, 1 zm p
293
acquiſitionem fructuum is dicitur, qui ſci⸗ entiam rei contra iura alienatæ non ha- bet: vtputa, ſi quis emat ab eo, qui rem à pupillo ſine ſolemnitate emerat, vel à præſide, cui contra legem repetundarum fuerat res donata,& in ſpecie facti, de quã agitur, ſi res empta fuerit ab eo, cui pro pignore capta, tradita fuerat, non ſer- uata forma decretorum, vt in verſiculo, ab eoque poſtea alienata ſit bonæ fidei emptori: ergo vbi quis ſciens rem pu- pilli, vel in executionem iudicati captam, & non ſeruatts ſeruandis tradiram acqui⸗ ſiuit, dicetur malæ fidei, Propterea non facit fructus ſuos. Et his acedit text. iun- cta gloſſ. in l. bonæ fidei. ff. de verborum ſignificatio.& quod ſcribunt Modern. Pa- riſ. dicto§. 2z. numer. 54. ex quibus col⸗ ligitur reſponſio ad gloſſ. in dict. l. ſi con⸗ tra.cui etiam reſpondet Neuiza. d. conſ.85, num. 16.
Quo verò ad id, quòd quæritur, an mi- nor, vel alius debitor, qui bona non ſer- uatis ſeruandis alienata cum fructibus re- cuperat, teneatur pecuniam debitam euat legitimo intereſſe reſtituere creditori, o-
16 miſſa diſputatione, ſancitum extitit, t de-
bitores debitum ſoluere teneri cum legi- timis vſuris, ſeu intereſſe, per textum inl. vtere.& in l. ſiprædium. C. de pręch minor. hoc enim caſu locum habere po⸗ teſt æquitas, I. curabit. C. de actio. empt- quam ad hos terminos citat Franciſ. Marſi. deciſio. 2t. in fine. quem refert& ſequitut Rebuff dereſtitu. artic. i. gloſ.3. num. 31. Et huic quæſtioni ſuper addita fuit alia, an debitor, antequam agat, debitum cum in⸗ tereſſe offerre debeat, etiamſi non oppo⸗ natur? Et videbatur dicendum, teneri of⸗ ferre, l. ſicum militaribus, in fine. C. de re- ſtitut. milit. cui accedunt text. in d. l.. C. de fide Inſtrum.& iure haſt. fiſc.& in l. lu- lianus.§. offerri. ff. de actio. empt.& quæ ſcribit Roma. conſ.: 44. colum. 2. verſic. ſe- cundo, quia certum eſt.& verſic. ſeq. Dec.
7 conſ. 421. num. 6.& ſeq. Quibus t non ob-
ſtantibus, cõcluſum fuit, audiri poſſe acto- rem, ſi de precio non ſoluto non oppona- tur, cum prædicta iura ex crebriore ſen⸗
tentia intelligantur parte opponente, ex
his, quæ notat laſ. in§. actionum. num. 1344 & ſeque. poſt Barto. Bald. Angel. Roman. & Cuman per eum allegatos. Dec. conſ. I119. numer. i.& conſ.298. numer. z2. Afflict. deciſ.zꝛo.nu.4.& 5. Quibus òmnib. accu- ratè diſcuſsis declaratis actis exequutionis
nullis,

NN
—
—
———. 5———— ———————ʒ—
—
nullis, condemnauit Senatus poſſeſſorem conuentum ad reſtitutionem bonorum cum fructibus à die traditionis, actore prius ſoluente, quantitatem debitam cum legitimo intereſſe, quod cum fructibus fa⸗ ca omnium liquidatione proportionabi- liter compenſari mandauit; ſequutus ea, quæ ſcribit laſ. in dicto 9.actionum. num.
337.& ſequent.
sVMMARIV M.
1 reuda, quæ dicantur ex pacio& preuidentia,& quæ hæreditaria.
Reudum an dicatur ex pacto& prouidentia, aut hæ- reditarium: ſi in inueſtitura dictum ſit pro ſe filijs & hæredibus, vel dictum ſit, pro ſe& hæredibus maſculis,& num. i0. G& 1².
rkeudum, an efficiatur hæreditarium, ſi in clauſulis exe- quutiuis eſt poſita dictio, hæredibus,& non in principali aiſpoſitionc.
4 Feuduni ſimpliciter conceſſum nulla facta mentione liberorum, vel hæredum cenſetur hæreditaruan, non ex pacto& prouidentia, contra num. 5.
& Feudum hæreditarium venit in petitione hæreditatis er ſideicommißi, quomodo intelligatur.
„ reudum nouum,& antiduum regulariter æquipara- tur, etiam quoad ſuccedendum.—
3 Feudum poteſt eſſe rectum, proprium& ſimplex, li⸗ cet non ſit hereditarium ſecundum quid, ſecus, ſ non eſt tranſitorium ad liberot, cum qualitas libe- rorum ſit de natura feudi proprij. 1b
Neudum dicitur ius quoddam cohærens perſonæ, ſimi⸗ le vſufructui⸗
a kEilius ſuccedendo patri in feudo, non dicitur de nouo acquirere, ſed iam acquiſitum capere.
23 Dictio, Plerumque, quomodo intelligatur.
14 Intelle tus c. vni. de duob.fratr.à cap. inueſtit.
s Hares, dictio in materia feudali regulariter intelli⸗ gitur de hærede ſanguinis, non bonorum.
z6 Feudum conceſſum pro ſe,& hæredibus quibuſcun- que, ex communiſententia dicitur ſimpliciter,& mere hæreditarium, tranſitorium ad quoſcunque hæredes etiam extraneos, quæ concluſio non habet locum in hac patria ſtante decreto.
PECISIG CLXI.
Feuda, quæ dicantur ex pacto& prouiden tia,& quæ hæteditaria mera, aut mixta, etſi ſimpliciter conceſſa, an in dubio cenſeri de- beant hæreditaria mixta vel ex pacto,& pro- uidentia.
—
8— — 5 8
Voniam ſępiſsimè con N tenſum extitit, ſuper
Wreciſsione alienationũ
AP bonorum feudalium, tanquam contra ſuris communis diſpoſitio⸗ A nem,& decretorũ do- minicalium formam factarum, operępre⸗
8 ENATVS PEDEMONTANI
cium exiſtimaui, ad tollendas(De t 119— fejelſ te) lites occaſione dictarum ltenaun dam, lachle 1 2 lconclul futuras, aliquos articulos diſeutere dan pt i Ao ſucmac culo Senatus abſoluere, quibus coo de pe nu ut, lhn facilè erit ſcire, quandoalienationèu aäuls ofl lbes,a dictæ legitimè factæ dicantur,& Lapid i 5 1 haredtbus res tuti eſſe poſsint.„Rempo alc res t aifferent Inuocato igitur domino,& Saluasn dceturh noſtro IESV Chriſto, Dei vinute dh dr m ſapientia, à quo cuncta bona,& omus veritas procedit, cum omnis ferè en trouerſia à natura feudorum oriatur V ab re eſſe arbitratus ſum, omiſsis dli d acgs ſequent,d ſtinctionibus feudorum, hanc vti prac dal. puam ad declarationem inſtituti noſtt, palten proponere, videlicet feudorumaliaa Do- molun h 19 detut, G doribus nuncupari feuda ex pacdo&&a, din d i deeo, uidentia, ſeu ſecundum aliquos ecqags um i& fer terna, alia feuda hæreditaria, ſeu cond athus e ſ läe tionata,& horum alia dici feuda d rna 1r
euerenti!
ee
taria ſimpliciter, alia verò feuda hancdte- apuingeltiat hal ria mixta, velſecundum quid, de qu d mjinterhtetace de teudo ſtinctione latè ſcripſit Camerarius teuo umen biſtta n ohar hibit. feud, alien. per Federi. 9. pratne füs, mifne helbim lo Ducatus, reprehendens Dociores un, 1” polt aloch t eum ade quam feudorum ignaros, qui hancdin igaumz Jffh. deci.14d. ctionem fecerunt: ego autem, pratemi nplunes failt dicatum: ſis his diſpurationibus, pro mote ſeaut num D lick. 6. Doctorum receptorum ſemitas, potiu ele contranile entit Bau. ſubſtantiam, quaàm vanas verborumdip ſen telolci,n.3. Berous tationes amplectens. u conl. 5. ni.. con.67. Feuda igitur ex pacio,& prouiden rlu Ldr eJH.nvlt. ea ſunt, quando in inueſtitura dicim aonem exiſtſo veram: tun Pro ſe,& eius filijs, ſiue liberis, autddelen- 5 in contram adductær dentibus:hęreditaria verò mixta velſam urgeane cim m atera feuck dum quid, quando eſt facta meuid tijs,ertsit rendentiu hæredibus, puta, ſi dictum iens nas uß anin 6 hæredibus, teſte Deci. conſil. ¹y,umna mpliiter locn gt, empe 1.&e 2.& conſil. 208. numer. 7.&collt Seendembi tellgtun 445. numer. 8. poſt alios per eumschidi celuc faudg it lientulus Alexand. conſil. 55. numer. 9 volum4 4 wmilter,t I. Alex 1 Pariſ. conſil. 3. numer. 9.& conſ..nunn olum.a anſn
volum..& conſ. 72. num.z.& ſequenit igletetta Dia ſo 4. Gozad. conſ.. num. 52.&ſequentann. aquo fermin n 8 ri de Alex. conſ.52.& ſeq inter wonlltdgl aloc norneren emnerl Guliel. d Perno late in notabilbusfict Kläß gun 1 ſ. in 4. notab. numer. 9. Curt. lun deſeuim ang iddeſt. 7 cope prima parte, quæſt. 8. col. ũ. veſſaqunnd aprnc em ud.& de ſub hac prima, laté lulius Clans de did, gdictdJ. 1 llesrb quæſt. 9. vbi plures cumulat, qubuiadio erari, Ra E lbus, de Neuiz. conſ. Io. num. 15. Aflcidecl ebitur,l feperzu 140. Viui. in ſuis communibusopinia lo maeald ſus, gebe in hal iumen
verbo, Feudum hiæreditatiumvbiatt 4 tur, iſtam eſſe communem opinionen
1- d. hxres . m 0, W. Villalobos in litera F. num. al. Tar e ares innos ll 507. num. 37. Boſsi. de prinepnamn umä 2 Socin.] & pluribus ſequent. Ioan, Ferraiin u Mit,-ſen n w.z.C 4 WKu ualau* cipali di

enanus R. uinthn
35 PpFCIS Ock. xI.
ed. feudo. lib.i. col. 60.& ſeq. cumulatiſsi⸗ mnè Porti. in ſuis commun. concluſionibus, 1ib. i. cap. 15. vbi plura de hac materia ſcri⸗ bit, tractans etiam remiſs ue, tamen ſi di-
leſſepo a die e Kum fuerit, t Pro filijs ſeu liberis,& hære-
0 14 G ſe 42 i .1. AA ati 3 u 8,1 1
us nuncl elc, ntia, ſeu un a, alia feu nie ata,& hot aerlat Umplicite 18 ven nixta, vell a lum tione latel tm t. feud, ali wrra atus, reg Adene mfeudorut, Auo nem fecerd: Jom üs diſpurat us n Gorum recir aamiht ſtantiam, qu tnmua ones ample n⸗
l 3ozad conſ ſah
lit r liiaboela 9 7. umo A ou
dibus, vel ſi dictum, Pro hæredibus maſ⸗ culis, tanquam inter hæc ſit differentia, vt arimo caſu dicatur hæreditarium mixtum, ſecundo verò non, iuxta tradita per Deci.
d conſas num. 3. Iaſ.conſ. 7. colum. pen. voL3.D. Rolland. a Valle conſ. 67. num. 30.& ſeq. volum. 1. Nat. conſ. 127.& 128. Bero⸗ conſ. 58. num. 71.& ſequent.& conſ. vynum. 4. vOl. I. quæ quidem differentia ſaluatantorum patrum reuerentia, potius verbalis, quàm realis videtur,& contra eam adducuntur text. in tit. de eo, qui libi & hæredibus ſuis maſculis,& fœmin. in robro,& nigro,& clarius in c. I. de duob. fiatr. a capit. inueſtit. qui tex. intelliguntur cõmuni interpretatione de feudo hæredi- tario,& tamen ibi dicitur, Pro hæredibus maſculis: ita tenet Rub. ſibi in hoc parum conſtans poſt alios per eum adductos, conl(i8. num.z. Afflict. d. deciſ. 140. vbi di= cit, ita pluries fuiſſe iudicatum: Crauet. conſ. 1. num. 8. Port. dict. c. 16. colum. 53. verlic. ſed contrarium ſentit Bar. Dida. lib. 2, Varia reſol. c.18. num. 3. Berous ſibi con⸗ trarius conſ. 6s. num. 95. conſ. 67. nu. /5.& 75. vol. I. Iul. Clar. in d. q. 9. in vlt. q. Et hant opinionem exiſtimo veram: túm quia ra- tiones in contrarium adductæ non mul- rumvrgeant, cùm in materia feudali, quan- do de filijs, liberis, deſcendentibus, hære-
dibus agnatis, proximioribus„& ſimili-
bus, ſimpliciter loquimur, ſemper de ma- ſculis deſcendentibus intelligitur, c. 1. in princ. de ſuc. feud. 6. etſi clientulus, de alie. feud.§. ſimiliter. d. I. Cor. Alex. conſ. 107. num. 4. volum. 4. cum alijs cumulatis à Ca-
mer.§. præterea Ducatus, fol. 21. litera S.
& T. ex quo fœminæ regulariter ſunt ex- dluſæ. 5. hoc notandum, de his, qui feud. da. poſſ.&§. quin etiam Epiſcopum, vel Abbatem.§. fin. de ſucc. feud.& de ſucceſ. fratr. in princ. cum alijs vulgaribus: tum etiam, quia dictio, Hæredibus, debet ali⸗ auid operari,& non eſſe ſuperfluo poſita, & operabitur, ſi dixerimus, debere intel⸗ We de filio maſculo, qui tamen habeat qusitatem hæredis, ſicq; hæres primi in⸗ veliiimediate vel immediate: ica poſt plu- res Dodores citatos tenet Socin. lun. dict. conſ. a. num. 7.& 8. volum. 3. Quid au⸗ tem iurz(it, ſi non in principali diſpoſitio⸗
ne, led in claululis exequutiuio ſit poſi-
294 ta dictio, hæredibus, an feudum cenſeatur hæreditarium, Curt. lun. conſ. 3. numer.z. tenet eſſe hæreditarium, cum poſita in exe- cutiuis,& t ſi non alterent principalem diſpoſitionem, attamen eam declarant, cui contradicit Dec. conſil. 38. colum, 5. verſ. quartò me inducit.& illi hærei Boſsi. de princ. num. 308. in fin. à qu bus non diſ- ſentio, quia etſi verba poſira in exequuti⸗ uis declarent præcedentia, illud procedit in dubijs, vtputa ſi dicium fuiſſet, Pro ſe & ſuis, quæ ſunt verba dubia: Neutz. conſ. 9- numer. 8. non autem inclaris, in quibus non eſt locus conieciuris, l. continuus.§. cum ita. ff. de verbor. obligatio, vt quando dictum fuit in principali diſpoſitſone, Pro ſe& filijs ſeu liberis. Sed quid, ſi dictum fuerit ſimpliciter, Pro ipſo inueſtito, nul⸗ la facta mentione liberorũ, ſeu hæredum, an cenſeri debeat hæreditarium, vel ex
4 pacto& prouidentia? Et rprima facie vi-
detur dicendum, feudum ſimpliciter con= ceſſum in dubio præſumi hæreditarum, rper regu. l. ſi pactum. ff. de probatio. vbi in dubio plerumque tam hæredibus no⸗ ſtris, quàm nobiſmetiplis cauemus,& In materia feudali videtur text. in c. vni. de duob. fratr. à capit. inueſtit. bi vnuſquiiſq; enim ſibi ſuisq́; hæredibus videtur preſpe⸗ xiſſe, per quæ iura ita dicit gloſ. in c. i. in titul. quibus mod. feud. conſtit. poteſt. in verbo, ſuccedente. Iſer. in titu. de alienat. feud§. etſi libellus. colum. 3. in prin.& in tit. ex quib. cauſis feud. amitta. Ä. huius au⸗ tem generis. col. z. verſic. ſiergo non pro- batur.& in titu. an agn. vel fiſ. n princip. & ibi Bald. col.; num. f. Iaco. Aluaro. col. penul. in princ. Paul. de Caſt. conſ. 311. col. penult. vol. i.& in l. pro hærede.§. ſi quid. num. 9. ff.de acqui. hære. Alex. conſ. 8. nif. 9.& conſ.26. num. 3. vol. 5. Curt. Iun. conſ. poſt tractatum feud. qui allegat Cuman. conſ. 166. idem Curt. conſ.iz8. num. 15. Bru. conſ. 18. Pariſ. conſ.2. numer. 18.& conſ.z. num. 9. vol. I. Rub. conſ.18 num. 3. A flici. deciſ.140. Nat. conſ. 624. nu. 6. Neuiz. conſ. 9. nu. 8. Roll. a Valle, conſ.⁷. nu.. Dida. lib. 2. varia. reſol. c.18. num. 3. circa fin. poſt plures per eos adductos. Paul. de Caſtro conſ. 179. num. it. in antiq.& 208. in nouf. qui omnes nituntur d. l. ſi pactum.& c. vni. de duob. fratr. à capit. inueſt. quorum opi- nio coadiuuari videtur ex textu in titul.
an agna. vel filius. vbi filius non poteſt re- tinere feud. paternum, repudiata hæredi⸗
tate paterna, ſed habet neceſſe, vel vrrun- que retinere, aut repudiare:& tamen ſe- cundum

S ENATVS PEDEMONTANI 2,1= Dler,no
cundum laco.de Bel.& Bald. intelligitur, quando feudum erat ſimpliciter conceſ⸗ ſum, vel pro ſe& hæredibus, quem ſequi- tur lacob. de S. Georg. in inueſtitu. verſic. ita, quòd ipſi. num. 2. Huic opinioni adſti⸗ pulatur text. in d.§. cum Verò.&§. ſed. de his, qui feud.da.poſſ.cum ſimilibus, vbi fit mentio de legitimo hærede.
In contrarium verò, quod præſumatur ex pacto& prouidentia, faciunt t infra ſcripta. Primò, quia ſi ius antiquum con- ſideramus, nemo dicere poterit, feudum ſimpliciter conceſſum, eſſe hæred tarium, quoniam feudorum ea erat ab initio natu- ra, qua poterant domini ad eorum libitum feuda vaſallis auferre, deinde eòventum eſt, vt per annum tantum firmitatem habe- rent, poſtea vſquequo vaſallus viueret, quo mortuo iure ſucceſsio ad filios non pertinebat, c. vnic. 9.& quia de his ‚qui feud. da. poſſ. cum ergo perſonam vaſalli feudum non egred ebatur, fateri cogimur, illud iure antiquo non eſſe hæreditarium. Si verò conſideramus media tẽpora, etiam dicemus, feudum alicui ſimpliciter con- ceſſum, non eſſe cenſendum hæredita- rium: quia illo iure ſtabilitum fuit, quòd feuda, quæ primęuo iure perſonam vaſal- li non egrediebantur, ad filios, in quos dominus vellet, deuenirent, poſtea ſtatu- tum fuit, vt æqualiter ad filios tantum per- tinerent, d. 9.& quia. verſic. ſed cum inde, ex lege Corradi ad nepotes ex filio exten- ſum fuit. 9. cum verò, eodem titulo: ergo etiam ſecundum iſta media tempora dice- re non poſſumus, feudum ſimpliciter con- ceſſum eſſe hæreditarium, cum non ex prouiſione inueſtiti, ſed legis ad filios& nepotes perueniſebat, nec egrediebatur eorum perſonas: ſi autem ius nouum in⸗ ſpexerimus, quo in maſculos deſcenden- tes in infinitum talis conceſsio extenditur, S. hoc quoque, eodem titulo, ſimiliter di⸗ cemus, feudum non eſſe hæreditarium: quia ſi feudum alicui conceſſum per exten- ſionem à iure nouo introductam intelli- gitur conceſſum pro ſe,& eius deſcenden⸗ tibus maſculis in infinitum: ergo feudum ſimpliciter conceſſum cenſeri debet con- ceſſum pro ſe,& liberis maſculis in infini- tum,& ſic ex pacto& prouidentia conce- dentis, cum eius mens talis eſſe in dubio præſumatur, qualis eſt legis l. ex facto, in princip.vbi Bal.ff. de vulga.& pupil. Bal. in c.i. colum.z. in tit. apud quos controuer. inueſtitu. termi. Felin. in c.cum veniſſent, in princ. de iudica. Pariſ. conſ. 1. num. u14.
ſum præſumitur pro ſe& liberis ſ
vol.i. etſi diceretur ſupra dicta iura q b Acchlat, intelligi in conceſsione facta e p edere nent ſe& liberis, non autem in ſim ſione, reſponderi poteſt, hoc dicdum e˙'’ di ir vidi diuinatiuum, cum non poſsint aliter* üpräalege polltumit ligi, niſi in conceſsione ſimpliciter ch woyponcenleh ti d Vür quoniam ſi expreſſum fuiſſet de liberis 4 dermoinfetat- lceot Opus fuiſſet interpretatione,& extenſon umiaton qu). rte ſem iuris, quia eſſemus in certis& claris in qul god mör
bus non eſt opus conie cturis, lgenerati mel d6 antiq* idem quæſijt cum eodem, ff. de vſufrudh ſin aliquo eor* lega. lexq; diceretur facta ſuper indubita bili contra l. quod Labeo. vbi gloſff e o- ſeudi pa carb. edicio comprobatur hocex).ſmau landsauuche tem.& ſequen. eod. tit. de his, qui feud qa nwantiquaf re poſſ. vbi licet ex diſpoſitione iuns ſeu, ed dorum frater non ſuccedat fratii in feuso mus om nouo, nec filia patri, attamen ſtita nomim vuico quite=t im tim,& ſpecialiter dictum ſit admittenau atin veticulee minuel. d. c.I. õ. hoc notandum, de his, quifeucch gundo feudul timo quan poſſ.cum ſimilibus. nd§. etli lb columna
Secundo, quòd feudum ſimplictuern ceſſum non præſumatur hæreditarumſed ſt nocet qudchr rd ciafeuc
2en int necellat
pro ſe,& liberis maſculis tantum, ptond dit meun, cunt: feudo and ex pacto& prouidentia. facit text.indꝗu um tnnſuerſal.: ecus auter §. ſin autem vnus, etiam de feud. Mluch“ouo; guia ts Ierſales, q §. fin.& de benefi. fratris. vbi feudumm Tntur in feudo quo, non uum ſimpliciter conceſſum, cenſeturan tierales ilius m i iaueſtu- ceſſum pro ſe& liberis tantum maſoltt ſaus deſcenden tom in leu⸗ in eoq́; non ſuccedit frater fratut, quimN acquitens pi ppomauur
men ſecundum iura ciuilia eſt hæreslegti nunis aguuo dicio h. mus fratris, I. 1.§. poſt nos. ff. de ſuis èiſ; ſehs, qui eudi are pollun &l. 1. C. eodem titulo, cum ſimil bus& it feud. in prre parte, in- tamen ſuccederet in feudo, ſi eſſet hat columaa ſecih„inprnai ditarium, cum t feudum hęreditariummè euus intitulon afallus 2u torum Doctorum auctoritate venuit aau defet, mtir uinimo ſt petitione hæreditatis,& in reſtitunate f dcerentur tran„ſles Illius fideicommiſsi, de eoć; iudicatur, puun fueſiti, ndn ucca ent in feud de alijs rebus hæreditatijs ſecundum i“ adptimo nue capn 8 3 nionem Doctorum ſuprãà pro parte c iole ratrum, 7 dbos traria. Allegatorum per Curtium lund Naleudo iddeocals lebet 5 quæſt. colum. 5. in fin. poſt Barto.&li ober ſeeſte 5 inl. ſipatroni. ff ad Trebell. Cun. deiii noinueſtio,. ndeibu in 4. part. fol. 48. colum.z. verſ. ſecundipy an in dich 4,9 2. teſt decidi. Socin. Iun. colum. 72, um is ii & 3. volum. 1. Dec. conſil. 395. numenſi conſ.78. num.6. quod tamen nonadmito
in feudo hæreditario mixto, nilireligu
ſecundum Curt.in d. quæſt.9.dume 3 princi. ſcilicet dummodo fideicomm d rius ſit de perſonis, ad quas poterule
tranſire poſt Alex.conſ. iy. num ⁷0 5 ergo feudum nouum ſimplicitet cnct
non obtin
hæreditarium, cum frater legſtimusu non admittatur: idem dicendum êt in feudo antiquo. A

d iponch den d nuu tig. und rong d 11n G 2 done l
(ſequen2, „ quen, 2 te.det
1 poh
n rater rAcceti nectlla a ten, lpecizlit, aun hoc nota et um ſimilil 22 cundo, qut! dun nnon præ ra uria „& liberis aeuulen, do& proi P tuaſan autem vn aunt & de ben nattiit mpliciter Sellen m pro ſe d Tturm ch non ſuc d kt ſecundumſ ziultaè fratris,1I.1aStuwii 1. C. eoden is loct en ſucceder! fat um cumi amten m Dociot trudn3 tone hæred= in commilci,= hi lis rebus ha Danh
dem Docio arlih
O” febel⸗
—— ſei hreſumtu axr
2
ater ditarium, iif
dmittatul wdoantiq
DECIS TO CLXI.
Nec obſtat, quòd dici poſſet, non va- lere argumeninm de feudo nouo ad feu- dum antiquum, cum in feudo antiquo frater fratri ſuccedat, dicio§. cum verò, & alijs ſupra allegatis: quofit, vt diſpoſi- tumin vno, non cenſetur dſpoſitum in al- tero,nec ex vno inferatur ad aliud, l. finali. f. de calumniatori. quia ad hoc poteſt re-
ſponderi quod imò Tregulariter idem iu-
dicandum eſt de antiquo feudo, quod de nouo, niſi in aliquo eorum aliquid ſimpli⸗ citet conſtituatur: ita dicit Iſer. in c.vnico, de allenatio. feudi parerni.§. etſi libellus, colum. ſecunda. huiuſq; dicti ratio eſt: quia Heferamus antiqua feuda ad tempora pri- mi concedentis,& primi inueſtui, profe- dodicemus omnia feuda ab initio eſſe no⸗ ua capit. vnico, qui teſtes ſint neceſſarij ad no. inueſt. in verſicul. nouam inueſtituram dico, quando feudum primò quæritur. lſern. in d.§. etſi libellus, columna ter- tia. Nec nocet, quòd inter dicta feuda di- verſa ſit natura, cum in feudo antiquo ſuccedant tranſuerſales, ſecus autem, in ſeudo nouo: quia tranſuerſales, qu ad- mittuntur in feudo antiquo, non ſunt tranſuerſales illius primi inueſtiti, ied ſunt eius deſcendentes, cum in feudo an- tiquo acquirens præſupponatur pater communis agnationis, dicto§. cum ve- ro dehs, qui feudum dare poſſunt. Cur- tius de feud. in prima parte, in 8. quæ⸗ ſtione. columna ſecunda, in principio.& facit textus in titulo, ſi vaſallus feudo pri- uetur, cui defer. in fine. quinimò ſi tales a- gnati dicerentur tranſuerſales illius pri⸗ mi inueſtiti, non ſuccederent in feudo ac⸗ quiſito à primo inueſtito. capit. vnico, de
fucceſsione fratrum,& grad bus ſucceden-
di, in feudo, ideo cautus debet eſſe agna- tus,vt probet, ſe eſſe de deicendẽtibus abil loprimo inueſtito, alias non obtinebit: luarot. in dicto§. finali, columna quin⸗ u. verſicul. decimaſe ptima concluſio,& in titulo, ſi vaſallus feudo priuetur, cui defer. inprincipio.& columna ſecunda, numero tertio. imòô fortiùs talis interpretatio fa- tieenda eſt in feudo antiquo, in quo ſucce- dont liberi maſculi tantum, nulla ordina- one defuncti in feudo manente, vel va- lene c. vnico, in principio, de ſucceſsione eudi cum alijs cumulatis à Pariſ. conſilio eltio numero primio. volumine primo. traio eſt, quia filius ſuccedens non habet eudumiure habito à defuncto, ſed ex iure acquiſito ab anteceſſoribus ex pacto,&
295 prouidentia concedentis: ita dicit gloſſin d. c.vnico, de ſucceſſ. feud. in verbo, Inue- ſtiti. argu.. ſi arrogator.§. penulti. ff. de ado- ption. Socin. Iun. in dicto conſi.72. numero ſeptimo, volumine primo. poſt alios per eum relatos: quæ enim a genere velà Prin- cipe, aut ab ipia rerum natura, proueniunt, debent hberis manere incolumnia 3 1 eum, qui. ff. de interdictis& relegatis, vbi Bartolus,& in l. vt iuſiurandi.§ͦ ſilibe- ri. ff‚de operis liber. Paulus de Caſtro con⸗ ſil. 7ę. numero vndecimo. verſicul. ſecus, ſi accepit.& conſilio 372². numero octauo. volumine primo. Nam text. in dicto capit. primo, de ſucceſsione feudi, loquitur ſim- pliciter, non exprimendo, ꝙ in conceſsio- ne feudi fuerit dictum, Pro ſe,& liberis, vel, Pro ſe& hæredibus:& tamen Docio. intelligunt illum text. in ſucceſsione feudi pro ſe,& liberis, non autem hareditarij: quia iure hæreditario non habetur feu- dum. Ita Bartol.& Bald. poſt Cyn. inl. item videndum.§. nunc videamus. ff. de petit. hær. addens poſt Dyn. quòd ſi frater fratri facit quitationem de omni eo, quod poſſet petere in hæreditate paterna, quòd per hoe non impeditur petere feudum, quia non petatur tanquam de hæreditate paterna: quos ſequitur Dec. d. conſ 395. nu. 8. Catel⸗ la. Cotta in ſuis memora. in memora. incip. Emphyteoſis non venit. verſi.& ideo ſin- gulariter.& in memor. incip. Feudum de- bet. ac in memo. incip. Filius renuncians, poſt alios Docto. in locis per eum relatis. Sed ſi feudum pręſumeretur hęreditarum, tunc in eo defuncti ordinatio maneret,& valeret, poſſesq́; pręlegari,& inſolutũ cre- ditoribus dari, ſecundum Doct. ſupra alle⸗ gatos, cum hæres regulariter non potsit fa- ctum defuncti impugnare, vulgata l. cumà matre. C. de rei vend. Pariſ.conſi.z. nu. 27.& plur bus ſeq. vol. I. Neuiza. d. conſ.9. nu. 8. veniretq́; in quitatione facta de hæreditate paterna, contra Doct. Bar, in d.§. nunc vi- deamus communiter approbatam.
Terciò, quòd non præſumatur hęredita- rium, probatur, quia verbum, Hęreditariũ, eſt quędam qualitas extrinſeca, quę non eſt de natura feudi, nec de requiſitis ad feudũ, cum potsit t eſſe feudum proprium, ſim⸗ plex,& rectum, ſine tali qualitate, vt faten- tur omnes Doctores, maxime Curt. de feu.in prima par.d. quæſtio. 8. col.5. verſicu. quarto ſub hac prima, imò diuerſam,& ſe⸗ paratam habet naturam ab hæreditate, vt concludit Deci. d.conſi.78. num.4.& 5.& conſi. 185, Ergo talis qualitas extrinſeca
Ddd non

S ENATVS PEDEMONTANI non eſt expreſſa qualitas, Proſe,& hae bus.
non præſumitur, arg. not. in Iſſita.§. Gri- ſogonus, in fin. ff. de verb. oblig.& in.ſi repetendi. C. de condi. ob cau.vhi quali⸗ tas in mente retenta dicitur abortiua, nec arit effectum, cum alijs cumulatis, per Li- raquel. in rep.. ſi vnquam in verbo, Liber⸗ tis. nu. 18. 20.& ſeq. ſed qualitas liberorum eſt de natura proprij, recti& ſimplicis feu- di, ac de ſeptem requilſitis ad hoc, vt feu⸗ dũ dicatur proprium, rectum,& ſimplex, videlicet, quòd perpetuò tranſeat ad libe- ros maſculos, d. 6. cum verò. c. vnic. de ſuc- ceſ.fratr. c.vni.de ſucceſ. feud.& Bal.in titu. de alie.feu.nu.7. Cur.in ſuo trac.de feud.in prima par. in 6. q. col.. Alexan. in conſ. 17. nu.3.& conſ.o. nu.5.in fin.vol.. Dec.conſ. 78. colu. penult. in fin. Zalius in ſuo trac.de feud. in rub.de orig. feud. in prima par. nu. 7. igitur talis qualitas à iure ſubintellecta ſemper tacite intelligitur repetita, nec di- cetur aborriua, arg- l. ſi cui. ff. de ſeruituti. 4quanquam. ff. de ritu nuptia. Rip.in ſimi⸗ jibus terminis, in repeti.l.ſi vnquam, in pri- ma quæſt. in fi. C. de reuo. don.per tex.inl. cum acutiſsimi. C. de fideicommiſ.& ibi Tiraq.in præfati. num, 6.& in dictione, li⸗ bertis. nu. 6. 4 Quartò, quòdnon præſumendum ſit hę- 9 reditarium, videtur vrgere: t quia feudum dicicur ius quoddam perſonæ cohęrens ſi⸗ mile vſufructui, ſecundum Bald. de ſucceſ⸗ ſio. feud. õ. hoc quoque. colum. 3. quem re⸗ fert& ſequitur Socinus lunior in dicto conſil.72. numero decimooctauo, decimo- nono. poſt acob. de Ardi. Socin.& Calca. per eum relacos, Bald. in dicto§. nunc vi- deamus, poſt lacobum Brut. quem refert Ourt.de feud.in quarta parte, in prima reg. quæſtio. penult. col. 6.& conſil.7. nume.z. poſt Ang. conſ.2l. Ergo extmguitur cum ipſo vaſallo,& ſie non poteſt dici hęredita- rium. Quintò pro hac opinione maxitnè ſtrin- git, quia ſivera eſt illa opinio Doctorum 10 ſupraà citatorum tenentium t feudum ex- preſſè pro ſe& hæredibus maſculis conceſ- ſum, propter illam qualitatem maſculinam adie ciam verbo, Hæredibus, non dici hæ⸗ reditarium, nec tranſire ad deſcendentes per vſam ſucceſsionis, ſed ex pacto& pro- uidentia ſecundum Docto. ſuprà citatos: quibus addo Dec.conſ.95. num.7.& Soci. Iun. d. conſi. 72. nu. 27.& 28. volum. I. Afflic. in pręlud. feud. colu. pen. Rub. ſibi contra⸗ rium conſ.8.& nu..& 6.& conſ.110. niu. 4. Bello.conſ3. numero ſecundo. Etgsa for- tiori non debet cenſeri hæreditarium, vbi
Sextò confirmatur hæc opinioex o, Aconlie fina. quam ibi Bald.& communtter 4( uu ciores notant de feud. cogn, t quòd fi 6 ſuccedendo patri in feudo non dicitun nouo acquirere, ſediam acquiſiinm caper dlens ſequitur Tiraquel. pluribus cumulatin ſ tractatu primogeni. quæſtio. a0, numer 96.& in tracta. le mort ſaiſit le vit, in. de
in tad le de Ialeg hete
— 47 —
. nume 4= 3s emr g ia
clara. præfationis. lacobus Aſſaa L uſitans I imolex t
de primogenit. numero quinquagelmo- tertio.& ratio eſt, quia dicitur mueſtitus
rius in d.d.præterea ducatus. col.é. literal
ſlberusr!
— ◻ = F —— 0
penuliſkde
& N.& Socin. Iun. d. conſil. 42. colum in, llus, dam recté,nu
volumi.tertio. vbi dicit procedere, etami 1 nſ tcdn. columpen
feudum eſſet mixtum. Si ergo iameſta- 1 d 5—
quiſitum viuo vaſallo, non poteltdes eee
quòd ſit hæreditarium iplius vaſili e ne 7 4 70 7
functi.
Quapropter ex ſupraſcriptis inae mentis videtur defendi poſſe vetotem de iure eſſe opmionem, q pliciter conceſſum præſumatur proſes Uberis,& ſic ex pacto& prouidentacon- 12 cedentis,& non hæreditarium, i quans
pinionem tenuerunt infraſcripti ſaita
tes, And. de Iſern
dare poſſunt. c. vnico. 9. ſed quia.& inc vim, in principio, de ſucceſsio. feud. u
.in titu. de hus, quifeub
uod feudumſm.
nppatet dets eln, mcoran Gumeroꝛn. At.
damit, colum. n.) uy. recedeb a entenueruntiſna Gabo, Nin rel. uitg poſtllett umallegatcd ah0,§.in.n 9.
ina parin pihe
1
dicit, quod lex et legis rouidenan dit 1, e 2 S P Um. fina, in p
feudum liberis, dicto§. cum vero Com
dus. Si ergo legis prouidentia datfendm Dberis, debet intelligiin conceſsionelm plici,& in dubio: quia vbi dicium eltew
preſſe, Pro ſe& liberis, iſtud elletexpo unſione hominis expreſſa,& nonexpi
uidentia legis,& i & ſi clientulus, de
dem Ilſern. in cap imn alienatio. feud. lacobu
de Beluifio, intitu. de eo, qui ſbi&hm⸗ dibus ſuis maſculis& feymin inſmnali ro. in titulo, quibus modis feud conſipo teſt. colum. penulti. Bartolus in dch
nunc videamus. vbi dicit, quo aditam hæreditatem paternam dum, non iure hæreditario„ſedex vel legis prouidentiain. ſimiidꝭ in fine. ff. de verborum oblignl Baldus expreſſè poſt gloſ. ibi, m bus modis feud. conſtitu. poteſt, 1
lumna ſeptima. ff. de oper. acutiſsimi, in principio. C. de
miſsis. Paulus de
& Titio, columna primas in 1. 2
3d flliusanle het feu⸗
Pac0,
ttor dei⸗. ddeolum. 5. veld. üm concefſuuh
diunun K n.„
douam eti
an etiam ne aurdoc. un.cc.— 1 2
dlſcorl co
dens. A rolu. 3. ſ.
ertacin verbo expfeſſemt den. loquens, ſtitura conſt.- Burgun inr n titu. ex qull ime. 70.& ſe vontraria opiu ludij Hyppe vni. numer.l ld. Alexand. eſt demente dh. f ad Treb. tquxſtio. pr. ſo. an feudun. z in conlil pe adeovb ag noliciter vei 1 lca. ttagg rep Mſuorumcor nunem conſt num 3.& ſee
„ 3 Besvelng.„au& conl
& Tnio,. ſb d dnun onbus fin poe= ennid fe nggit i antra d d bus, ntwe teergoligRm agnatos,
1 60 Plensn Ater, ſecu. 1. liberti libertæq; emoneſte ed, 8 lberialcmm ſeläkdpoſ lllatium,) Caſtro in d.«tnn Eer nelig eharetei doptiun hacdib apro de 1aceure hond 17, 58

ud n—Spatronum, nume. 4. ff. de in ius vocan. con- nm t m ſtituens tamen ereatkanzier l ue naumeel hone agnatum oniseenl. nche ein. endo pan AA breuiter prę icta.VO ve en 8* cquienal dd mum.4. ff. ad Trebel.& in authen. po kra⸗ ur Tn— b nia tres. C. de leg. hęre. quos refert& ſequitur 4 45 ds 5 Rlexand. dicens, hoc habere pro conſtanti eok dodel in lquod dicitur. colum. antepen. verſicul. minia en e ſedcica hoc. ff. de verbo. oblig. conſi. 7.& Dratatlonig 2rng ſmogenit, r
feudum ſimplex& rectum intelligitur »Kmio eit eſe proſe& liberis. Iaſ. in l.i. nume. 57. C. de iu⸗ batre, quode msm re emphyteo. expreſs uùs in l.z. numer. 188. m..quem reh; a9. eod titu.dicens iſtam eſſe communem opi- 1dprateta uu nonem. num. 194.& 211.& 213.& inl.ſinon & Socn lun 2 brtem. 9.libertus. colum. penul.ff. de cond. mi tertio,vbi indeb. in l. Gallus. 9. quidam rectẽ. numm. 42². um eſſet mal ν 4₰.&idem ſentit conſi. 57. colum. pen. verl. um viuo vada amquando. volu.i. Bertac. in verbo, Em- Llt hæredita n pPhyteoſis. i. num. z. Dec. expreſſè in termi- di nis in d.conſi. 78. colu. pen. loquens, quan- Dapropter e ki do non apparet de inueſtitura. conſi. 5.& 208. Caſſan, in conſuet. Burgun. in rubric⸗ de numero 22. Afflic. in titu. ex quib. cau. 5 feud amit. colum. i. nume.270.& ſeq. vſq;
ler Loncenum C adnu. 278. recedens à contraria opinione, is,&iceXP Hn quam tenuerunt in pręludijs Hyppo. Mar. muis, Knon ann ſingu. 160.& in rep. l. vni. numer. 10. C. de onem tenuerl i mp. virg. poſt Iſer. Bald. Alexand.& laſo. And. de llern 1 per eum allegatos:& eſt de mente R p. in epoſſunt, vni Lex facto.§. fin. nume. 19. f. ad Tr⸗b. Qur. de n‚in princpioſ 20feu. in 4. par. in penult. quæſtio. primę reg. . quod lex et ½τκ colum. fina. in quæſtio. an feudum veniat Jum liberis, di&l mreſtitut. ſidei? fol. 48. in conſi.. poſt trac. „Siergolegb] ε feud. colum.. verſic.& adeò. vbi æquiparat debet mto 30feudum conceſſum ſimpliciter vel pro ſe, Sem doboh,&liberis.& colu. 5. verſic. z. itaq; repetitũ, 2 pro ſe&lſ Iai conſi. I. nu. 11.& tꝛ. in vol. ſuorum conlilio- rum. quam etiam communem conſtanter r teſtatur Soc. Iun. conſ. 42. num 3.& ſeq. vſq;ʒ o adnum. 6. vol. 3. Sigiſ. conſ.l. num. 100. 127. Dtc n8.ll. in volum. conſ. feuda. Guli. à Perno Beluiſoin uun conſ.z. num. õ. in vol. conſ. feud. Dida. lib. ⁊. us ſuls muleuli 3 Variarelol. c.18. num.3. in fin.& nu. 4. verſ.
lo. quibi in titulo, q 1 m quintò deducitur. poſt plures per eum cita- t colum. penn i
us videtur d 82 ne eſſe opmot n
ſſe one homins c gentialegis, d lclientulus, ce
tam hærediate callia Bru. vbi dicit quòd quãdo feudum n. non lufe hr 4 9 et conceſſum pro ſe& hæredibus,& non 1 e gis gwule 2 mpleiter non tranſit ad agnatos, niſi ſint lne⸗ f de re eſ medes: ergo ſi ſimpliciter, ſecus:& per aldus exptele 3ug nkeuens non eſt hæreditarium. Neuiz. nodis teu ,9 s 10' oni verſ.ſed poſito. Goza. conſ.4. nume. 3 veibs int— 6 26.dicẽs, quòd vbi non apparet de inueſti- b epuma f 1 1 turaſemper intelligitur facta pro deſcẽden
in priſ? 2 2 e us, prohęredibus,& ſucceſſoribus ſan- uribim 4 Zuints, eif„ſiee 1 Cb. Pulus uſ 29 Suinis,. etſi clientulus. Iul. Cla, de iud. q 4
6 bEFCTISTO CLXI
H.mum 5. volum. 5. bi expreſſè dicit, quòd
296 9. verſ.ſed quid dicendum. Mod. Pariſ.con⸗ 123. nu. 18. Bero. conſ. 68. nu. 10. vol. l. Came- ra. in d.9. propterea ducatus. colum. 8. litera D.& ſequ.& colum. 2. litera T.& pro hac opinione facit, quod ſcribunt Mar. Lau. col.pen. Præpoſ. col. fi. in tit. de ſucceſ. feud. .hoc quoqʒ.vbi poſt lſer. dicunt, regulari- ter feuda eſſe ex pacio& prouidentia,& non hæreditaria: quibus accedit laco. de S. Georg.in tract.de iud.in verbo, Et promi- ſerunt. colu. pen. nu. 53. vbi dicit, quòd in materia feudali propriè non eſt ſucceſsio hęreditaria, imò feudum antiquum& pa⸗ ternum habemus beneficio,& prouidentia ſuperiorum, quod etiam firmat laſ. cõſ. 68. u. 7. vol.4. dicens, iſtam eſſè claram, indu⸗ bitatam omnium Doctorum concluſionẽ: quem refert& ſequitur Soc. Iun. conſ.77. nu. 123. vol.z. Et tenendo ſupraſcriptam o- pinionem, ad cõtraria rñderi poſſet, primò ad tex. in d. l. ſi pactum. ff. de proba. illum procedere regulariter de iure cõi, ſed limi- tari in pluribus caſibus,& maxims, quando natura rei, de qua agitur, eaẽ, vt regulariter non tranſeat ad hęredes, prout elt natura proprij& ſimplicis feudi:ita reſpondet gl. li. in fi. in d.. ſi pactum.& ideo non ſine my- ſterio lureconſultus in illa l.vſus fuit dictio
13 ne, Plerunq́;, t quę videtur facere regulam,
à qua tamen caſus aliqui contrarij excipiun tur, lxcum virum.& ibi gloſſ.& Bal. C. de fi- deicommiſſ. Bart. in l. i. in prin. ff. de tut.& rat. diſt. arg. l.tutela plerunq;. ff.de tut. Dec. inl. i. nu. 3, ff. de reg. iur.
Non obſtat ſecundò tex.in tit.de duo.
14 fratr. à cap. inueſti. r quoniam ibi expreſſẽ
pactum fuerat, vt quàm diu ipſi duo fratres de nouo beneficio inueſtiti, vel eorum hæ- redes maſculi viuerent,& maſculis defictẽ⸗ tibus fœminæ, ſi ſupereſſent, feudum habe- rent, ideo nimirum, ſi ihi dicitur, vnum- quemq; ſibi& hæred bus ſuis proſpexiſſe videri,& propterea filiam excludere a feu- do fratrem, qui admitteretur, ſi defunctus ſine filia hęrede deceſsiſſet: quia hoc non aliter fieri poterat, niſi ex expreſſa forma inueſtituræ actum fuiſſet filiam admitti, ſi ita expreſſè conuentum non fuiſſet, filia vtiq; etiamſi patris hæres eſſet, ad feudum non admitteretur, eiq; hæredi proſpectum non fuiſſet in ſucceſsione feudi paterni, ſed patruus illam excluderet: tex. eſt ex- preſſus in c.i.9. ſinautem de his, qui feu. da. poſſ& in tit. de ſucceſ.fratr. c..& in feudo nouo ceſſante tenore inueſtituræ, domi⸗ nus fratrem excluderet. d. c. I. de ſucceſ.fra. & in d.tit. de duo⸗.fratri.cum ſimi.infinitis. Ddd x ldeo

2
S ENATVS PERDEMONTANI Uannobkinih Ideo illa verba poſita ind. titu. de duo.fra- Gallus. ũ. etiamſia Parente, colu.. ſf. defih Gdhtos, ☛ lbuſcngue trib.à cap.inueſti. videlicet, Vnuſquiſque& poſthumis. Docto. maximè Rüpiialis abke drwadec enim ſibi ſuisq; hæredibus, in quibus Do⸗ facto. 5. fina. ff. ad Trebellianum. Relag uſttura 1 Flimpl Gores aduerfantes fundant eorum inten- ibi Deci. in capit. I. colum. ꝛ2. de proband alecdun lena Alexa tionem, ſumentes dicta verba pro regula, nibus. Bald. in titulo, Qualiter olim feut aa pacio bu lun oc non ita paſsim, ſalua eorum reuerentia, de- potelt alien. 9.donare. quem refert& ſequ guumeroc n enſ 4 bent intelligi, quòd in dubio in materia tur Corneus conſi. 16. litera E' volumun unn. di ahe feudali intelligatur perſpectum ſibi& hæ⸗ 1n0. Socin. conſi.. numero tertio, voluni' Plureſte addu 1 6 redibus, alioquin malè loqueretur gloſſ. ne primo. Socin. lun, dicio conſilio 75, e„diyium? um, prop nher⸗ quæ communiter approbatur in d. l. li pa⸗ merò 25.& ſequenti, volumi. primo, Des: ielbus ³ ceſtiturainler detex pacdo d’p
um. dicens l. illam non habere locum in rebus, quæ natura non tranſeunt ad hære⸗ des, prout ſunt feuda,& ſecundum talem interpretationem per illum tex. ſubuerte- tur vera,& recia, natura feudorum, qua ſoli maſculi deſcendentes in dubio admit- tuntur, excluſis fœminis, vulg. iuribus ſu⸗ prà citatis: nam in caſu illius c. filia hæres admittitur propter expreſſam conuentio- nem, quæ non ad mitteretur, etiamſi ſimpli- citer de hæredibus fuiſiet conuentum:quia tunc de maſculis deſcendentibus tantum intelligeretur, d.§. etſiclientulus, de alien. feud.& in titu.de leg. Corradi.§. ſimiliter. Idcirco puto ſic eſſe interpretanda dicta verba, Vnuſquiſque enim, videlicet dicto- rum duorum fratrum eo tenore inueſtitus videtur a. apertè& verè iudicatur, quaſi oculis corporis legendo tenorem inueſti- turæ, ſibi& ſuis hæredibus,& ſic filiæ hære- di proſpexiſſe, ita vt portio defuncti defe⸗ ratur filiæ,& non fratri. Nam verbum, Vi- detur, nonnunquam eſt veritatis expreſ⸗ ſiuum, vt expreſſè notat Aretin. in J. 3.5. ex contrario.columna ſecunda.ff.de acqui. poſſeſſ.& in c.de cętero. vbi etiam Felin, de homicid. Et hunc credo verum fenſum illius c. quo fit, vt non obſtent dicta pręfa- torum Doctorum, cũ debeant intelligi ſe⸗ cundum lJ. allegatam, vulgata doctrina Bar. inl. non ſolum.§. ſi lberationis. ff. de liberatio. legata. Curt. Sen. conſi. 7. colum. quarta.
Secundõ poteſt reſponderi. Et hæcre- ſponſio etiam conueniet fundamento fa- cto de legitimo hærede, quòd illa verba, ſuisq; hęredibus, ſi ſumantur pro regula extra caſum illius capituli, debeant inter-
15 pretari, id eſt, t liberis maſculis deſcenden⸗ tibus, non de filia, ſeu aliquibus deſcen⸗ dentibus maſculis, aut tranſuerſalibus, vel alijs quibuſuis hęredibus extraneis, ſicque de hęredibus fanguinis, non autem bono- rum, d.§. etſi clientulus.&§ ſimiliter, cum concordantibus:ita intelligit Bartol. in d. l. ſi mihi& Titio, in fin. princip. Iſer. in d. 9. ſed quia, de his, qui feud. da. poſl. Socin, in l.
conſi. 185. columna ſecunda, verſicul,non gceneee obſtant.& conſil.395. numeroſeptimo qus mando bus accedunt dicia Docto. ſupra pro ha alulufe opinione allegatorum: cum igitur D)ocia, n apit= tenentes contrariam opinionem adducant lerr V.de
gentionehære aterea ducatus. ubi feualie.per
iſta duo iura, quę non obſtant, pariternon umſſ deꝰ'n- litura non appa nocent illorum opinio. veluti diruto fun, aſonitur i iſecundum deci damento, in quo fundatur arg. Legiſide aalts Aflb epraterea duca
except: rei iud. c. veniens, de presbytau aiſarulr'ee non baptiſ.—
Nec ad uerſatur capit. an agnatusvcſſ üm omptee lius. quinimò retorqueri poteſt, um a, im auit lha pareat, illud ſimpliciter loqui in feulo eur kachmn terno:& ita eum intelligit Paulus deca* pil ſtro dicta l. adoptiuum.. patronum, den n luepòv, ius vocan.& dicto conſi.31l. colum. penuli rbos malre Ruinus conſil. i. numero decimoquang inazdiet volumi.primo.& plures alij ex ſupraci lng,kantem tis, quinimò Curtius lunior in conflos ler hereche 338.& 155. dicit intelligi debere de feudoes d mixh pacto& prouidentia. Nam quoddictu neebe qun tilium non poſſe feudum retinere,&pu i quorunn tris hęreditatem repudiare, ſpecille etim recelem u filijs,& non extenditur adaltos etumde käu primi a ſcendentes tanquam odioſum: Deciuson tes cehent ſilio 445. numero quinquagelimopmnn dineex on verſiculo etiam dici potlet.& videunde lanlgna mente Caſtren. in dicto conſiliozuconm lenſgen 4 penult. vbi citat dictum c. primum, ans eneßſlug gna. vel filius,& Angel. conſiliolsmlt aiqg un mero ſecundo. Alexand. in l. quoddecnm kRuſt 23 colum. 10.& ſequen. ff. de verbo. obiipn una 1 de quo latè ſequenti quęſtione diceint mfen 1 pro hac opinione, quod feudum cella 1
—
Oitrle dmth ide n debeat in dubio ex pacto& prouideni lratzere
Alex pereum-
ſupraſctiptis at inquotum mu ntio hæredum, n qualitate adie putafllis liberis zlegitimss,& ſi ione vniuerſali, a decreti Domi- a, non mere ſeu llecundum quo vum ſuccedenti eſſores non cog mredes, ſed dut ſtitr culus omne hæredes immec uniſententiz de 180&ſequ.&d . voluz.Orauec ſizo nu.poſt:
Rli vero ſimpl 1. u ecadige
Illa facia memt
vrgere videtur decretum Dominicale riead ecum, dropr 68.& ſequ. quo diſponitur, quodſfeudm rCu neim requiſita de cenſeatur eſſe rectũ, proprium, Almpe nkra pane, Juat non obſtante, quòd in inueſtiuaſitho
ſitalla verba, Pro ſe, hęredibus&lucced vu.
ribus quibuſcunque: quę verba excrd V Irtſty M
re ſententia, circunſcripto decreto, dibium faun
non eſt facere feudum ſimpliciter, mete auenn botegt batrj hereditarium,& ſic improprium nan lo Kaefia feri nu4. uh rium ad quoſcunque hęredes, etiam edn m gepten ii curfilin neos, Soc. lun. d. conſ. 4². nu. 1.& 1.lulCn- uuſetſc.— ereütatem
Dodo
in d.q..circa princip. polt plures
pn

4 zangiu '
„„ͤ illoru mohääm
to, in 1Stancnzglg reriud wenen de aptiſ. ecadue; Atcaptennad uinimd S qonirt, „illud 1 icnenni & a èramelul al.adh* cumſſun
can.& d Fodlumg
us conſil.e unening
D ECIS10 cLXII.
er eos eitatos, quòd ſi non obſtantibus Ilis verbis, Hæredibus quibuſcunque, po- ſitis in inueſtitura, feudum ex forma decre⸗ ti cenſetur rectum, proprium,& ſimplex, roinde ex pacto& prouidentia: Alexan. tonſ.i9. numero quinto, volum. 5. Socin. lun. d. conſ.72. nu. 24. vol.1.& conſ. 42. nu. „volum. 3. plures alios adducens, aut ſal⸗ tem hereditarium mixtum, propter dictio- nem, Hæredibus, in inueſtitura inſertam, multomagis cenſeri debet ex pacto& pro⸗ uidentin, quando feudum eſt ſimpliciter concellum, nulla facta mentione hæredum: Camera. in capit. I. 9. præterea ducatus. co- um. 7. litera V. de prohibi. feu. alie. per Fe- de,& etiamſi de inueſtitura non apparet: quia præſumitur facia ſecundum decreta dominicalia, Afflic. d. 5. præterea ducatus. nuz. poſt Bart. lmo.& Alex. per eumalle⸗ g4los.
Qribus omnibus ſupraſcriptis atten- tis, dictum fuit, feuda, in quorum mueſti⸗ tura legitur, facta mentio hæredum, ſiue
Impliciter, ſiue aliqua qualitate adiecta, ſueantè, ſiue poſt, vtputa filijs, liberis, de- ſcendent bus, maſculis legitimis,& ſimili⸗ bus, etiam addita dictione vniuerſali, Qui⸗
ni.primg Sluln paſcun ſtante forma decreti DOominica-
p
4 4. 4.„.. 2* Iin mo(rrusluan. lis, cenſeri hęreditaria, non merè ſeu ſim-
P.dicit lgläice
pliciter, ſed mixta, vel ſecundum quid, non
& prod*dtn.unit tamen reſpectu omnum ſuccedentium in
n non po S udmner gereditate V & none ea dinat
feudo, quorum ſueceſſores non coguntur
poceti eſſe præcedentium hæredes, ſed duntaxat
reſpectu primi inueſtiti: cuius omnes ſue-
—— 2 ' M 4 2— 5 1 44 lentestan: a otide celsores debent eſſe hæredes immediate,
445 num 2e G culo etiat: d
—
Jan lt. vbi citt** n, vel bilius,— e
-
— and
ſecundo. 2
nalrr ſeumediatè ex communsi ſententia, de qua Pariſ. conſ. 23z. numer. 180.& ſequ.& Soci, on Jun. d. conſi. 42. num. 8. volu. 3. Craue. conſ. an 197. nume. 5. Sylua. conſi.0. nu.. poſt alios 1 à prædictis cumulatos: ſi verò ſimpliciter nu ſit facta inueſtitura, nulla facta mentione
'
delt heredum, nec adiecta aliqua qualitate, quę m.1o,8e in feudum faciat improprium& alienabile, uo late ſeq n A g cenſeri debet, ſtante præſertim forma de- hc opim d creti Ducalis, feudum rectum, proprium, at in dubi hunſ& ſimplex, habens ſeptem requiſita, de qui- re videtur un he per Curt. in prima parte, quæſtio. 6. „ UI. u M Ol. küegeien Grcf 2 Kain SVNMARIVR.
Il 1 U f.;. uibuſcuſn vige* dlu feudum retinere non poteſt, patris hæreditate 3ce a cite Ap 9 repudiata, contrarium verius nu. 4. ntentla, G nlmg„ 2 K iohes diuerſitatis afferuntur„cur filius non poßit eſt facete= Ngc, ulum acteptare,& hæreditatem repudiare, d’
n8 qvolca— 410
„— „Soc un.
* 1 circap 49*
natus vero ſic,& nume, 3. quæ improbantur in..
f 7
297
s Feudum in dubio præſumitur hæreditarium.
7 Filius ad emphyteoſim acquiſitam, pro ſe& libe- ris: admittitur, repudiata patris baredita- te.
8 Opinio illa ſumenda eſt, quæ diſtinguendo conciliat opiniones contrarias.
9 Feudum in quibus caſibus acceptari repudiata hære- ditate poßit,& in quibus non, diſtiuctio optima traditur.
DECISIO CLXII.
An in feudo antiquo, paterno ex paſto,& prouidentia locum habeat titulus, An agna- tus vel ſlius.
ATO, quòd feudum ſit antiquum, ſeu pater- num ex pacto& proui- dentia Principis conce⸗ dentis,& primi inue- ſtiti acquirentis pro ſe Ec ſuis liberis maſculis, quæritur, an filij repudiare hæreditatem patris,& retinere ſeu recuperare feudum poisintę X per conſequens, an titulus, an a- gnatus vel filius. locum habeat in feudo pa⸗ terno, ſiue antiquo ex pacto,& prouiden- tia: In qua quæſtione totus neruus reſidere videtur in perſcrutanda veritate opinio- num, quæ nam ſit crebrior: idcirco eorum, quos legi, opiniones referendas duxi, vt il- lus ſupputatis, facilẽ dignoſci poſsit, quę ſit magis recepta ſententia.
t pro opinione affirmatiua adduci- tur glol.in d.titu. an agn. vel fil. in verbo, Repudtare.& in verbo, Aut vtrunque, per illum tex.& ibi Iſer. verſicul, vbi verò,& c. Odofred.in titu. vtrùm aliquis hęres alicu- ius eius feudum renunciare poſsit? Iacob. Belui.in d.titu.an agna, vel fili. Bartol. in J. vt iuſiurandi.§.ſi liberi. numero quarto.ff. de op.lib.& in l. quod dicitur. numero ſex- to. ff. de verbo. oblig. ac in l. item viden- dum.§. nunc videamus. ff. de petitio. hęre⸗ di. couſtituens in hoc differentiam inter feudum,& emphyteuſim. Pro hac opinio- ne etiam citatur Bald. in J. qui ſe patris, co- lumna ſexta. verſicu. item quęritur. C, vnde libe. aſſerens Nicola. de Matarell. ita tenuiſ= ſe: quem refert& ſequitur Alua, in titu. an agna. vel fili. numero decimo.& in hoc puncio ſe Bartolum ſequi velle dicit idem Bald. conſi. 461. Bartolomęus, numero ſe- cundo.verſic. ego per omnia, libro quinto.
Ioan. And. in addi, Specul. de feud. verſ. 7. Ddd 3z inad⸗
—
——
————— ———

8 ENATV S P E DE MONTANI af aeedere inle
in additione, incipiente, directè, citans la- cob. de Ardi. alias de Verona, de ſucceſſ. feud. columna decimaquarta. dixiſſe, hoc eſſe valde æquum,& adfert duas rationes, quare conſtituaturinter filium,& agnatum di fferentia. Prima, I quta agnati potius le- gis, vel Principis prouidentia, quam iudi⸗- cio, ſeu voluntate defunctiad feudum ve-⸗ niunt: ꝗuam rationem dicit ceſſare in filio. ſtem quia filius ad debita paterna potius renetur, quàm agnatus: hanc opinionem ſequi videtur Angel. conſil. 184. columna ſecunda. referens Azon. ita in ſuis Brocar- dis tenere Imo. in. ſiquis non quaſi, in fin. ſf. de acquir. hære.& ibi Are. qui clatids id explicat in l. pro hærede. verlicul. quòd ſi tamen, colum. fin. eodem titu. vbi impro- bat diſtinctionem Bald.& Paul. de Caſt.& conſil. 14. columna decima. aſſerens, hane opinionem eſſe magis communem: duam etiam tenuit Riminal. conſil. 389. numero duodecimo. Abb. conſil.z. columna ſecun- da& tertia, volumi. ſecundo. Alexand. in 1. quod dicitur. columna decima, duodeci- ma& decimaſe xta. ff.de verbo. oblig. Paris de Putheo in titu.an agn. vel.fil. colu.z. Ce- polla conſi.z1. col. pen.& fin. Guliel. Bened. in rep. c. Raynutius. verſ.ſi abſque liberis. & numer. 7. verſic. ſed aduertatis, de teſta. Brun. conſ. 4. Afflic. in d. titu. an agna. vel Glius. num. 4. lo. Petr. Ferra. in formalib. ad reuoc.feu. col. Io. verſic. tertio priuatur feu- do. Cur. lun. latè conſl.38. nu. 18.& ſeq. 8i-
ſmun.conſil.l. numero 52.& 68.& Anto. de Alexandro conſi.52. nume.3. inter cofi- ſilia Sigiſm. Neuiz. conſi.9. num.. verſ. ſed poſito. vbi loquitur in feudo ſimpliciter conceſſo,& conſtituit differentiam inter fi⸗ lios& agnatos. Ca pic.deciſ.ↄ7. numero. tranſiens ſimpliciter cum Iſernia, Rub. con- (il. 18. numero tertio. Rob. Mar. in l. is po⸗ teſt. numer.38. ff. de acquir. hæred.& in 10. diſputatione, numero quarto& 46. Grat. conſ.5. numer. 31.& ſeq. lib. i. Tiraquel. de iure primigeni. quæſtio.z. numer. II. Abb. conſ.76. numero 6.vbi dicit, titulum, an a⸗
na. vel. fil. ſecundum communem intelli- gentiam intelligi debere in feudo antiquo expacio,& prouidentia Sylu. conſ.30. nu- mer. 19. Socin. Iun. conſ. Ii4. numer. II. vol.⁊ Susbe. in 9. parte, nu. ¹60. Guli. 3 Perno cõſ. 6.& latiùs in 4. nota. Dida. Vari. reſolut lib. 2. c.18. numer. 4. quem refert& ſequitur lo- ſeph. Cum Siculus de ſucceſſ.feud.in ver- bo, Antiquis. numero 66.& ſeq. dicens, id eſſe, t quia magis filius, quam agnatus eſt obligatus defuncto, cum oriatur,& proce-
4& Nicolao de Matharel. exceptis. Pantean ircomt 1) ne
dat à patre, reputeturq; ea a oec
cum patre,& potius G 1— let d P ue debet patus hono. Ennne c. Lden eon rem defendere, quàm agnatus, Baras fa woloi pur⸗ Camera. in rep. c. imperial ateebä⸗ P 2 fol P 1 Perialem.§. pratens Dec.con ſc nolob! ucatus.fol.ↄ7. colum3 dicit, filium debe) g colu= awer no
3 Ronl. 1 re eſſe hæredem patris honoris gratia:& 3 deg 4 Hnr e.. 1 ede e Umer.2 ſic pro hac opinione negatiua citanturao, aneliu ant, numel2
Docto. quos omnesinf di l 1 q onte vidi, Azona uu, G Im— 4 erDo
verò negatiuã, videlicet titulum anagha- zefeudet Imapatte,qus
tus vel filius. non habere locum infeudo 1 efeau maimus. 2 X.. lll.„. paterno, multò magis antiquo conceſo nuner4 m. Ferrari. ca pro ſe& liberis, proinde ex pacio,& pto- iame“ mmunem cor uidentia concedentis.& primi inueſtitiſe Bnſconl-= um.5. Panil. quuti ſunt Bulgatus& Pileus gloſſanona 14 K. e 1 Socin lun. quos refert& ſequitur loan. Blanchiints 5 con.7. m. B4. poltO tu. quis ordo ſuecedendi ſit. colum penuli als perti alleguos vol loquens in ſucceſſ. feudi auiti,& proauli; un.,c ka num. 6.& 8 2. ⸗ O. 9,C4 Iſine. loco à Iacob. Ardi. citato,& cid 3 avolut. Nonſi. volu 17 4...)),— 42, mente Accurſij inl. ex facio.§. inanfnſß aanlotinfs eltdemente, ad Trebel.& in titu. de ſucceſſ. feudiiſtoc 7 dun„an ubitat, quan .. 1/. IIUlI.), ½εα4 1 quOque.in verbo, Inueſtirt llernintiste unacſtnot nriohrecdum alie. feudi paterni.§.& ſilibellus, couumna cnd. nunt icens, omn . 5..(OIIL † 2 tertia. verſicul. quid ergo, Cyn. in læintm, a Gedecr„Eede 1 Sch 1 5. tm d dectt Federic. Sch C de libert.& eorum Lᷣbe. Dyn. conlilane an zora la li 4 In.conllanee nnan gmals ius,num al. latus à loan. And. in addi, ſupra ctas&, erne zie jnenet Bertclin de&, Hunc vides Nlninmemetie incipFiliusre per Bertol. in d.§. nunc videamus. Huu ſ xmemo ncipi. Emphy ſententię fuit lacob. Faſol. in titu quaim Gauit P. Lrufn 3 3 want anenit,fequit attaconl. hé,p alienatione perdatur feud. relatus a B alodusſen Ni . li a Dit aeduobusſchu Atib.Rollan. à in titu.an agna. vel. fili.numero decimoq Ke nom 2- 1 mumerovüdecimo lequitur ha e eel 1.ncmac equent Ruin. ecimo ſequitur hanc opunte S, ,en. Z3ſ nem,& ibi Lauden. in 4. limita. Alunale iin, cchn üh dur del mero nono. adducens Iſern. laco.dedih welttund dicit, titu „„ 1 IIIUISD & laco. de Belui. ita tenuiſſe, Prępoſumsm loern.ſi eeeinfeuddol mero ſexto. in 4.& 6. limitat Odoftendh beneschnne n conſi9.n .—. 5 5— 1/ tus per Bald.in l. qui ſe patris. columm ica a 2 nete,& conſy ta. verſicul. item quxæritur. C.vvnde libin ſ aun bon.num 4. G um equltſo inionem Bal aon.. aoni lder N iat. clarius in
cu. in titu. de feud. 6. quoniam. quaſtioft ſin Alber. in l.tres fratres, numero quanot dnrumeen de pactis. Angel.in l. ſi quis non qudiſiit ang, Pn zde verbo ob. acquir. hæredi. Pau. de Caſt. in J. prolund a;d ,iſ8 ius de Prin de. H. ſi quid tamen. numer. 4.& 9. eod thn K e quentibus.] & conſil. 0S. volum 2.& conſ.all volins aikcodnnes ſecundum impreſsionem Papienſem, n nmune
Mi u feuch; ſlehh Cuma Petrum, Bartol.& Bald. per eumalleguu as qodin ſntiquis nun Imo-in c.ex parte, colum. 7. verſiomonch- anct 4 1 paterno vel ſtat, de feud. vbi dicit, hanc eſſecmm e Tfantet fil
3 vbi dicit,! anojlarde nt hætede
nem opinionem. Salyc. in 1.z Cdelbenek an Far V eorum libe. Paris de Putheo defaiiimem-, C Na defcud.i
tegr. c.iio.num.ʒz.& c. 12O. nu. II. Mexsn 3 enea men,& a addi. ad Bald. in d. l. qui ſe patris& colit hachſeracn num gu 19. numer.5.& clarius conſi.7Genumezin m Gs ir tlale en lum. 5. quem refert& ſecquitur Cafmin u mine, ſe cfebyedn 1. 1 onſonem cepſam crebriore
de feud. 6.5. nu..& 6. Iaſ. in l. ſinonlor blneedee m, e §. libertus. nu. 33.& ſeq. ff. de condi inc in üua 1 mn colu;.Aſeg m wpu m cot
& conſ.. colum. 7. conſil. 56 colu 5*⁸ 4b verſicu. ſecundò vltra, volu a. vbidci hetſior hrac ciun rumce eſpue it

unl 4 mte refert Doranſan Sdöurturle a
sordd 3 edenäüt ns inſ e keün 1 loco 4 b. Krül Accuj aarti ebel. I ratu ceinic Ue.in v nucknlen, eudipa ue Hällllue verlicn tSdenhhal libert. Sum lbelden loan. Am Kma ertol. in. Inuncſima atig fuiſ 8= bHültu atione urr üſeui 1anagn E Hliamddi ero vnd* ſcpran- & bil annggade nono. à Kewollcoi d.de Bel= teniſgne ſexto-n ee Gned er Baldi lülemſd culiite? anllſtd Tgle
titu. del.* .in l.tre AA re ctis. An 31lgf r.hæredi?—,del 3 quid tat tenumd
T
dE CIS10 CLXII.
Aum eapitulum non procedere in feudo antiquo, Corne. conſil. 309. colum. 4. li⸗ tera A.& B. volum. I. Curt. Sen. conſ. 83. colum.. Dec. conſ. 445. num. 5I.& ſeque. & in conſ. 95. colum. fi. verſic. non obſtat, lacob de 8. Georgio, de feud.in verſic. ita auod ipſi inueſtiti habeant, numer. 2. poſt Ncob. Belui.& Imol. in loco ſuprà allega- to dicens, ita communiter tenere Docto- res, Curt. de feud. in prima parte, quæſtio. 8. vetſicul. effectus eſt maximus. Calcha. conC*. numer. 4. Thom. Ferrari. cautel. „ dlcens, iſtam eſſe communem conclu- ſonem, Bru. conſ. S8o. num. is. Pariſ. conſ. „num. 3.5.& 21. volum.i.Socin.lun.conſ. unum. ꝛ9. conſ. 77. num. 134. poſt Oldra. Hocin.& alios per eum allegatos, volum. i. conſ. S0. num. 9. conſ. I12. num. 6.& conſ. 103, num. 33. volum.z.& conſ. 13. volum. 3. Rube. conſ. 84. in fin.& eſt de mente Crau. conſ. 97. num. 5. dum dubitat, quando in inueſtitura eſt facta mentio hæredum. Go- zadi. conſ. 84. num. 14. dicens, omnes ità tenere. Aſflict. deciſ. 112. Federic. Schench. ind. titu. an agna: vel filius, num. ꝛ1. Catel- h. Cotta in memorali, incip. Filius renun- cians,& in memorali incipi. Emphyteoſis non venit, ſequitur Natta conſ. 126, per to- tum,& duobus ſequentib. Rollan. aà Valle conſ. 67. num. 20.& ſequent. Ruin. conſ.i. num. 12.& 15. volum. 1. Zaſſus de ſucceſs. feud. in 4. concluſio. vbi dicit, titulum an agna. vel ſilius, procedere in feudo ſiæredi- tio. Modern. Pariſien. conſ. 18. numer. 3. aſlerentes omnes ita tenere,& conſ.50. nu. 48. Alciat. reſponſ. 179. num. 4.& 186. nu- mer. I. dum ſequitur opinionem Bal. in d. titu. an agna. Idem Alciat. clarius in d. l. quod dicitur, num. 27. ff. de verbo. obligat. Bello. conſ. 33. Egid. Boſsius de Principe, num. 06.& pluribus ſequentibus. lulius Clarus 9. feudum, quæſt. 9.& 76. dicens, iſtam eſſe communem, loſeph. Cuman. de ſucceſs. feudi, in verbo, Antiquis, num. 88. affirmans quod in feudo paterno, vel anti- quonon eſt neceſſe, vt fiij ſint hæredes, ſed ſafficit, quod ſint hæredes primi acquiten⸗ is, Ioan. Ferra. Monta. de feud. lib. 3. c. 3. colum. 7. verſic. veruntamen,& attentis ſapraͤſcriptis auctoribus, num. 53. quos fers dmnes vidi locis citaris: clare patet, hanc ſecandam opinionem eſſe crebriorem,& mags receptam, eo maximè, cum multi ex aduerſo adducti potius eam compro⸗
ent quam impugnent. Nam ſi accuratè
legatur qoſ. in dicto c. I. præcipue in ver- bo, Aut vitumque, non firmat pedes, ſed
298 dicit prædicda poſſe notari, prout contra, Iſern. autem in d. verſic. vbi verò, an agna- tus velfilius, variè loquitur, vt eſt videre in verſic. incipiente, Moderni tamen,& in verſic. incipiente, cum pradicta diſtin- ctione. Odofredus verò,& lacob. Belut. intelligunt titulum, an agnat. in feudo ſimpliciter conceſſo, vt expreſsè idem Bel⸗ uiſi. ſcribit in titulo de eo, qui ſibi& hære- dibus ſuis maſcul.in fin.& ſic mixto ſecun- dum eos,& per conſequens hæreditario ſecundum quid, ⁊ Bartol. autem in dicia 1. vt iuſiurandi.§. ſi liberi,& alijs locis ſu- pra citatis, loquitur in feudo acquiſito à patre, quo raſu inter agnatum,& fllium poſſet aſsignari ratio diuerſitatis, de qua in l. ex qua perſona. ff. de regul. iuris. vbi, ex qua perſona, quis lucrum capit, eius fa⸗ ctumpræſtare debet, ſed filius immediate conſequitur lucrum ex contracu patris, ergo non debet eius hæreditatem repu- diare,& feudum retinere, pro qua ratio⸗ ne faciunt, quæ ſcribit Alexand. in dicio
conſ. 19. numer. ↄ. verſic. confirmo prædi-⸗ cta, volum. 5. ſed agnatus, vtputa frater, qui ſuccedit in portione fratris defuncti ſi- ne liberis maſculis in feudo à patre acqui⸗ ſito, non habet eam ab ipſo fratre defun- cto, ſed à patre acquirente, ideò nimi-⸗ rum, ſi poteſt fratris hæreditatem repudia- re,& feudum retinere, ſed& hæc ratio, etſi prima facie vrgere videatur, attamen non multum ſtringere videtur, quia in di- o titul. an agnat.&c. feudum præſuppo⸗ nitur abalio anteceſſore, quam à patre ac⸗ quiſitum, vt in illis verbis, quo repudia- to,& paternum ſit, ad agnatos pertine⸗ bit,& quia ſi præſupponimus ſimpliciter d patre acquiſitum ei non ſuccederet eius frater, cum hoc caſu ſit feudum nouum niſi diceremus, feudum patri fuiſſe cons ceſſum iure antiqui ſeu paterni feudi, cum etſi vera eſſet prædicta ratio, vtique mili⸗ taret in emphyteuſi à patre acquiſita pro ſe& filijs, in qua ſecus eſt, vt nominatim dicit Bartolus, locis ſupra deſcriptis, nul- lam tamen rationem diuerſitatis adducẽs niſi id eſſe ex conſuetudine feudorum, quinimò in dicto§. nunc videamus, di- cit quod filius antequam immiſceat ſe hæ⸗ reditati habet feudum, ſed non vt hæres, quod etiam firmat Alexand. dicto conſil. 19. numer. 5.volum. 5.& Bal. in l. qui ſe pa- tris.etiam loquitur in feudo mixto,& ſic hæreditario ſecundum quid, ita eum de- clarat Pariſ. conſ.3 numer. 175.& ſequent. volum.l.& id conijei poteſt, cum dicit feu⸗ Ddd 4 dum

—
GENATVS PEDEMO NTANI
dum illud eſſe de hæreditate,& filium ve- nire, vt hæredem, quod non haberet lo- cum in feudo ex pacio& prouidentia, te- ſte Bar. in dicto 9. nunc videamus,& alijs ſupraà pro hac opinione citatis„‚lacob. au- tem de Ardi.loco ſupra in contrarium ad- dudco, de ſucceſs. feud. colum. 13. verſicu. item quæritur, videtur ſequi hanc opinio-. nem negatiuam, dum reſpondendo quæ- ſtioninoſtræ dicit, filium non poſſe repu- diare hæreditatem,& retmere feudum, niſi in acquiſitione feudi ſit dictum, pro ſe& liberis,& licet colum.ſequent. verſic. ſed tamen, videatur tenere contrarium, attamen non firmat, ſed dicit, quod vide- tur valde argumentum optimum,& non reſpondet ad multa iura in contrarium ad⸗ ducta, idem dicitur aduerſus loan. Andr. qui eſt merus relator lacobi de Ardizo, quorum rationes diuerſitatis inter filium, & agnatum parum mouere dicimus, tcum
rima ratio differentiæ ita vendicet locum infilio, ſicut in agnato, quandoquidem fi⸗ lius feudum antiquum, ſeu paternum ab aliquo anteceſſore, quàm à patre acquiſi⸗ tum, ex pacio& prouidentia conceden- tis,& primi agnati, non autem iudicio,& voluntate patris defuncti habeat, gloſ. in d. titu. an agna. vel filius, in verbo, Repu- diare,& in dicto. hoc quoque, de ſucceſ. feud.& alij ſupra citati. Improba etiam redditur ſecunda ratio, quòd filius potius teneatur ad debita patris quam agnatus, cum iure cautum ſit, filium non hæredem ad debita patris non teneri. C. ne ſilius pro patre. I.1. 2.& 3. Nec etiam aduerſa⸗ tur huic ſecundæ opinioni Angel. conſil. 184. cum in caſu in quo conſuluit ageretur de feudo à patre acquiſito, ſecus dicit in feudo auito, ſeu antiquo ex ratione ſu⸗ prà adducta, videlicet, quaſi iniuriam fa⸗ ciat patri repudiando eius hæreditatem, ex cuius prouiſione feudum habet, Imol. in l. ſi quis non quaſi. ff. de acquiren. hæ⸗ redit. loquitur ſub dubio forte, Alexand. in l. quod dicitur, loquitur in feudo à pa- tre acquiſito, vt ex eius lectura dignoſci poteſt. Minus hanc ſecundam ſententiam offendit Cepol. dicto conſ.31. colum. pe- nult.& fin. quia feudum, de quo conſul⸗ tus legitur, erat hæreditarium ſimpliciter, aut ſaltem mixtum, vt patet ex illis ver-
bis,& ſuis hæredibus. Practic. Papien.
non dicit dict. cap. intelligi in feudo es
pacio& prouidentia, ſed ſimpliciter re⸗ fert diſpoſitionem dicti cap. an agnat.vel filius. Brun. dicto conſ. 24, tranſit ſimpli-
citer cum lſern.& Baldo. Sigiſmund, n. 70o0 ſil. primo, ſcribit in feudo Tpatreacguds gr
10„ Rube. conſll. 18.& Grat. reſponib 1 4 b bſ num. 31.& ſequent. lib. 1. expreſsè in 9 ollbe do ſimpliciter conceſſo,& ſic ſecundin un,n eos hæreditario mixto loquitur um om
tur, quo ft ianlege ² vt in feudo ex pacto,& prouidentiaanti rnerat
1a aum. 41
4 1 ¹ 4 rentiæ lnle- i
9„. ☛△ 1„ 3 — V verudfts udo
chle elein beud
1
quo aliter ſentiant,& Tiraquell.ſcniitn nies E kee uni goll nj
feudo ſimpliciter dato, quod vtpradii. 4
mus præſupponit hæreditarium, ac rem; 4k.
ſiuè ſcribit. Siluanus autem, qui diligen⸗
ter has opiniones concordare conatur d, ſaſio&'es en medn ſentent 4„Ao
conſ.30. colum.5.& ſequent. num.. dicit i'n Doctores communiter intelligere d. titu⸗ 88 lum an agnatus, vel filius in feudo accen ded, e pro ſe,& hæredibus,& ſic hæreditan 7 i oſn ſequln— quo& ipſe dicio conſ. reſpondit impn, Srtilt. bans intellecium Curtij lunioris did con l ſ ſiI. 138.& aſſerens num. 0. acceptiſimam n 4 etiam Dociorum ſententiam ſatselſe ſe 39 ſa. cedentem in feudo, ſi ſit hæres priniin- Ma ueſtiti mediate vel immediatè,& mner 21. reprehendit rationes diuerſitatis a Do- ctoribus inter filium,& agnatumaliti das, inhæretque rationi lacobi Beluli quia filius acquirit feudum patre ſuom dio, quæ ratio, ſi Siluano credimus cud iuuatur, quia in feudo ſucceſsio ſit non ſaltus, ſed continuo, ita quod nulla in lble ruptio interuenire poteſt, ſed& hæc nn 4 lit clauda eſt, vt ſentit idem Siluan, numen 38 mell 34. nec defenditur eius reſponſione, eum welt) 1 ſemper erit verum dicere, quod pro pos ead 1c tione, qua quis non eſt hæres patus dè, ſi. da functi ſuperſtitibus pluribus liberis, qyx ih 1* rum aliqui repudiarunt feudum, de ann 3 reditatem, vel ſine liberis deceſſerunt 1 un. d repręſentare defuncti perſonam. Dus h ben rea ſihæc ratio Beluiſi,& Siluani eſſime ſen eli ra, vtique militaret in emphyteuſtacqiê ſita, pro ſe& eius liberis maſculis, qus non poteſt deuenire ad liberos, niligy datim,& medio parentum, à quſbum
—
mum ſens dimplcteon el lbelree F„ ie ſopta
endum qu0, ncdtatem dg beumchh
—
Raälbar aun doelui J 2 usdchnn
& liberis, clari iuris elt filium admitti etiamſi patris hæreditatem repudet, n
concludit Bar. in dict. l. vt iuſtumndis Waläim 1 liberi,& alijs locis ſupra alleguntoe aChoe
communiter receptus, vt teſtauut ura 1 libro 4. ſenten. iur.§. emphyteuſt quali i8 37. verſicul. tu dic. poſt Alexand ſäon. iofen, loan. Dileci. Ruin. Curt. Iunio,&Dii cum in locis per eum relatis. idem etim lio pan dicendum eſſet in donatione pa liberis facia, iuxta I. quoties. C.
tio. quæ ſub modo, quæ acquiritur— redes:it 4 urſopra 31 notal
ris gradatim, etiamſi non ſint hæ
trſeucume
dCna
glol. mc. quaten
Nalflie,cuin wilhærciſc que at, reſponl 63.n conl. 3). num 78 ulatus, numer 6
eſtigitor, faut ſe⸗ iquum lebitur afacia mentione m, quo caſu ſecu 1.161 numer. 4.6 atum, ſeu hæredi (tunc fllius non diare& feudum diſpoſitio d, c. an feudum paternu ado& prouiden oc calu poteſt ii ate, ſeu ab ea ab tte, nec habet lo⸗ natus vel filius. ſern, incidoget le.quid ergo, de⸗ 4 derin an agnatu letar in conl 70. notandum tam, oſtller laco, de.
con(i num.)
n 1
ur m z.volum. ſeuntur, t& tamen in emphyteuſipuſi 3 8 d
75 Imatn tri,& eiui dusBar.) tiua etian qe don negtul itur lbe ud; pa= 3

A7 1
lllen
dla d DECIS10 e. conl 1 3 voe htant& docte quidem Modern. Parilſi. & ſegl* met conſ. 39. numer. 1.& 2. ideò nimitum, ſi liciter La Bartol. locis ſupraã citatis, nullam, vt dixi, editatt ,dh adducit rationem differentiæ inter filium do ex do lal.& agnatum, niſi conſuetudinis feudorum, ſed quia allegare ſpeciale eſſe in feudis,& non dicere rationem ſpecialitatis non eſt
rluppon R contrarietates ſoluere iuxta glof. in 1. fi⸗
bi. dl ein humquem habentem. C. famil. hærciſcun. 1 d..
0 nen ama g ldedfſumenda eſt ea opinio, quæ diſtin- Dnion aaten endo opiniones conciliat. l. adeo. 9. cum
— b doh- gu 1
.(0 um.,. d, 0
qubs, verſic.& tamen media ſententia. ff.
deacquir. rer. dom. gloſ. in c. quærente, de offc. deleg. Salycet. inl: filiæ, cuius pater, d vetſic. expediat. C. famil. hærciſc. quem re- ipſe dic 2 r ſert& ſequitur Grat. reſponſ. 6;. numer. 1* 26. lib. 1. Socin. Iun. conſ. 39. num. 78. vol. „X aſſereſ ma.. Rippainl. ita ſtipulatus, numer. S. ff. de verbo. obligat. tem in fe ll„ Diſtinguendum eſt igitur, t aut feudum medaate Ima Paternum, ſeu antiquum legitur conceſ-⸗ rehendun zvin daa ſum limpliciter non facta mentione hære- dus inter ſſ, An dum, ſeu liberorum quo caſu ſecundum mharetcu as bin Docio. ſupra Deci. 16t. numer. 4. citatos alius cqu Auans dicitur feudum mixtum, ſeu hæreditarium dux ratio, Sam fecundum quid,& tunc filius non poteſt r auigin Slann Prreditatem repudiare& feudum retine- T re locumq́; habet diſpoſitio d. c. an agna- „ſecconri Wthu tus vel filius, aut feudum paternum, ſe 1e„ L Iim paternum, leu Sinternen s. t antiquum eſt ex pacto& prouidentia pro et v 6 lnar ſe& liberis,& hoc caſu poteſt filius hæ- ec delencit an geditatem repudiare, ſeu ab ea abſtinere, der erit veru’ Iass feudum retinere, nec habet locum di- e, qua quis Slbn ſpoſitio d. c. an agnatus vel ſilius. hanc di- iiſuperſtiiſ unn ſtinctionem facit lſern. in dicto§. etſi libel- aliqui repu πι lus, colum. 3. verſic. quid ergo, de aliena. atem, velſt EE an feudi pater. Bal. in d. titu. an agnatus. nu. ſentare def u u n.& idem velle videtur in conſ. 70. pun- hæc ratio B e bin cus, col!. fina. verſic. notandum tamen eſt tique wilit Suan 1b.2. Aluar. num. 9. poſt Iſer. Iaco. de Ardä pro ſe&e ee bei& laco. Belui. Alex. d. conſ.. num. J. in ſi. potelt deue Auhe& latius deonſzona ohnnFredene. n,& medic: awde d. conſ.09. col. antepenult. voll. Ruin. d.
n conſ. numer. 1z.& ſeq. vol.i.& ferẽ omnes ch alj ſupra pro ſecunda opinione adducit, u quibus ſi addiderimus Odofred. lacob. nli patris u” Belui. Bal. Cepo. Rube. Grat. Tiraquell.& n Silua.in contrarium adductos loquentes 1,& alſs 1 8 mfeudo ſimpliciter, ſeu mixto, certum munitet tec o, opinionem negatiuam eſſe crebrio⸗
em N 4.ſenten.— oſ nm& multò magis ſi de numero deſcri⸗ „erſicul. tu-:12n Piotum pro parte affrmatiua etiam ſub- 1.Dilect.N2 9 dunsimus, Bar. Ang. Alex.& Sigiſmun.
intellgentes titulum, an agnatus, vel fi⸗ ndumelſet- vo nce keudo 2 patre acquiſito, ſed quo- lis facua, iu IrI,„bin dicttur ſupra ſcriptam diſtincti nem
ue ſib mq aru, on eſſe utam, tum quia dubitabilis ſit
e LXII.
255 opinio, an feudum ſimpliciter conceſſuin non facta mentione hæredum ſeu libero⸗ rum enſeatur hæreditarium, mixtum, vel ex pacio& prouidentia, de qua quæſtione late ſcriptum legitur, præcedenti deciſio- ne, cùm etiam communis ſit concluſio quod in feudo hæreditario mixto non fit differentia inter filium& agnatum, debe- req́; vtrumque eſſe hæredem, ſaltem primi inueſtiti mediatè, vel immediatè, vt laté ſuprà proxima quæſtione comprõbaui⸗ mus, idcirco ad ſequentem diſtinctionem concluſum extitit eſſe deueniendum, aut ſumus in feudo paterno ex pacto& pro- uidentia, præſumpto tamen,& informi, vt in feudo alicui ſimplicitet conceſſo, nulla hæredum ſeu liberorum facta mentione, & hoc caſu intelligi debeat cap. an agna- tus vel filius, locumq́ue habeat d ſtincqio ibi poſita inter filium& agnatum vaſalli defuncti, loquunturq́; Doctores primam opinionem tenentes, aut ſumus in feudo paterno ex pacto& prouidentia, vero, proprio,& formi, vt quia expreisè con- ceſſum ſit prõo primo acquirente& eius li- beris,& deſcendentibus,& hoc caſu lo- cum non vendicet diſpoſitio d. c. I.& lo- quuntur Doctores ſecundam opinionem negatiuam ſequentes, etſi dicatur huic di⸗ ſtinctioni obſtare, quòd dicitur parem eſ- ſe virtutem taciti ſeu præſumpti,& veri, ſeu expreſsi. l. cum quiĩd. ff. ſicertum petat. Reſponderi poteſt, regulam illam eſſe bro- cardicam, propter aliam concluſionem, quæ habet, quòd expreſſa nocent ſeu pro- ſunt, de qua in c. expreſſa, de regu. iur. in 6& in l. nonnunquam. ff. de conditi.& demonſtrat.vbi gloſ.& Docto.& in mate- ria feudali, quod non ſit par virtus taciti ac expreſsi, tenet Afflict. in d.§. præterea ducatus, num. 34. quod comprobatur ex eo, quod dicitur, prouiſionem hominis eſſe potentiorem prouiſione legis, de qua latè per Felinum in c. paſtoralis.§. cum autem. num. 28. de offic. deleg.& Docto. in. fin. O. de pact. conuen. fortior enim nexus exi- ſtimatur, ſi cum prouiſione legis concur- rat hominis prouiſio, vt in ſimili vide- mus de re fideicommiſsi reſtitutioni ſup- Poſſta, quæ à iure communi alienari pro- h betur, poteſt tamen pro dotibus aliena- ri. 1. Marcellus.§. resque. ff ad Trebellia- authen. resque. C. communia de fideicom- miſs.& nihilominus ſi cum prohnbitione legis concurrat prohibitio hominiis, non poterit etiam ex cauſa dotis, vel alia per- miſſa alienari, laſ. in d. auth. resq́;. num. 24. poſt

SENATVS PEDEMONTANI dio franen
oſt Bal. in c. 1.9. donare, numer. 3. qualiter olim feud. poterat alien. late lo. Crot: conſ. 144. num. 16.& quinque ſequent.quibus accedunt, quæ ſcribit Port. conſ. 33. in fin. ſic in terminis noſtris, quamuis feudum ſimpliciter conceſſum cenſeri debeat iuris præſumptione conceſſum pro primo in⸗ ueſtito,& eius liberis maſculis,& per con- ſequens ex pacto& prouidentia, attamen multò magis,& à fortiori debet iudicari ex pacto& prouidentia, proinde vocatos eſſe liberos maſculos, ſi expreſseè dictum ſit pro ſe& liberis maſculis.
SVMMARIV M.
Feudum francum varie à Doctoribus interpretatur, & num. 9.
Actus,vt valeat potius quàm pereat, faeienda eſt inter- pretatio.
2 Actus ſemper interpretandus, vt euitetur contrarie⸗ tas,& repugnantia.
4 Feudum rectum dicitur proprium, perpetuum,& non reuõcabile.
PFeudum ligium eius et naturæ, vt vaſallus iuret fideli- tatem, nullius alterius fidelitate reſeruata.
6 PFeudi nobilis, antiqui, auiti,& paterni natura eſt, vt inalienabile cenſeatur. 1
verba pro ſe,& cuiuslibet eorum liberis maſculis, feudum ex pacto& prouidentia eſſe arguunt.
s Clauſula, quod deficientibus liberis maſculis ad nos
feudum reueniat pleno iure, tollunt omnem alie-
nationem durante linea maſculina.
„ kFidelitatis iuramentum,& premipio de præſtando conſueta ſeruitia, feudo franco,& libero aduer- ſatur.
0 Feudum non dicitur francum, niſi eſſet data facultas alienandi irrequiſito Domino:idem dicendum eſt, ſi fancum,& liberum inſcriptum eſſet, numer. eodem.
1 Feudum francum à feudo non franco licet in aliqui- bus differat, non tamen quo ad poteſtatem alie- nandi.
12 D„Dictio, Francum, dato quod alienabile interpretatur, nihilominus reſtringitur,& declaratur, iuxta ſub ſequentes clauſulas,& diſpoſitiones.
DECISIO CLXIII.
An feudi ex pacto vel prouidentia, ſeu mixti natura mutetur propter dictionem Francum poſitam in inueſtituris.
NVcceſsit alius articu- Mn lus, an natura feudi hę- & reditarij, mixti, vel ex SA pacto& prouidentia primorum contrahen⸗ tium mutetur ex di- Y ctione Francum poli-
A
ta in inueſtituris, tanquam ex ea feudum
effieiatur alienabile,& licet ſecundum 1 Autöttic, 2.. 3 3 3 82 4 quotum Opinionem virtute Prædicæ 4 argop 4 11 recl ctionis feudum franchum dicatur ſm 3, nitpoltact ſenſu Domini alienabi 1r eCc amfeudu ak⸗ ile, vt Per Hoſtien ecdum riu tame
in c. fin. de reb. eccleſ. nonalien. Attane tucptur⸗ e iiquan veritas videtur in contrarium, vtc amen. Larere me dit laſ. in vlibus feudo. numtʒ poſtqa ner(un— ſohar Innoce. per eum citatos, quem referi 4 overli adepd quitur Socin. Iun. conſ. 77. num 3 h fudi proprije ſu deiin Paris de Puthe. de feud, c.ↄ. nun aürecdiruc 4 ag poſt Bald. ad cuius cognitionem tia 1om zini rdi 5 1
t niunt præmittenda, Primò' t varièa De Praucum, ₰ zni ctoribus interpretari feudum Prancu 2 m ncn leCias eeni m Uenabiſeiten 1ctũ ltmte
vt late per Iaſ.in vſibus feudorum & ſeq. latiſsime Bartol. Camera,quem oſ hæc ſcripta vidi in repet. c. Imperialemſiꝗ aus näcn Au 34.Colum.i.& ſequen.de prohibi feudale m nulligil 8 ſcelta per Federi. nam Bald. in l. ſiplures coiii auti ronſolen tudalea fin. C. de conditi. inſer. interpretatut ſu ium non kaude ige ſub po dum francum, id eſt, ſine fidelitatecspo enCurnind,pr iiparte, qus cto expreſſo,& quod dicitur feudunſn, vevetſequrt a b ue,Aſe cum, quando eſt infeudata proprei iudin dointi eclod doe præludijs autem feudorum, num„6et 1i7num uvo) urt uncon feudum eſſe francum, ſcilicet à ſetuiiſ ã analex. onue mazdib. operis exercendis,& iſte eſt verus,& om ſequitir Cott e, memoral munis ſenſus huius dictionis francum umligium latnnt eiradunt! cundum Paul. de Caſtro, Xlexand. Arn ſalnconloetu. ſ n. glo; Zaſium, Sonsbechium,& aliosinfaan iuenn poſipluen lios, quos tos. item dicitur Francum, ſecumma i Neuiza conlit 1um 4.! legis, id eſt à pœna caducitatis, nonanm ſiuii qusſtu. u uum vero àlege conuentionis, Bald. in c. interdie wproprum, ig tæltaturſe ctos, colum. fini. de fide Inſtrumen qusim guosfddelitas,ſa zmagium. terpretationes refert Cur. de feudisdlſin ſeadaln untlinn teltate don 8. Natta conſ. 507. numer. 10.& duobus taua& franca, via, idem Cumn quentibus, poſt hæc ſcripta in lucenau uime citato, comm I verſicu, ditus, ſequitur Iulius Clar. de feud,ant rcpals pecies t impro fj 12. latiſsimè ſcribit Paris de Puthe, deſed Pimäſequnurlol. Ib 1 reinte.c.96. nüm, quæftio-h. 2. 2 4 Secundò præmittendum eſt, tfemi der ſcriptom 2. uſhe aciendam eſſe interpretationem, itaiu aaniquun auin e 3 8 valeat potius, quam pereat. I. quollaſi rünatoraeſtte,d 3 dan actionibus, cum ſimilibus allegatisingit uiembile iune, dnid ff. de reb. dubijs, latè Deci- in lincan iefeudipatern=. henda, num. 4.& ſequent.ff deregum 8 per Cottam in memorali incipi dcuſ re Rup cani
nu. n. wmd uuodetam as ſes eſt leu⸗
7,p vaſallust
debet interpretari, t ſemperq́; intepteamm nad eſt ſen 4 me.&ſ dum eſſe actum, vt euitetur contulkas dyltem ſ one in & repugnantia. c. inter dilecvs ſ cate po ſe, clin e. eudun
rum, extra de fide Inſtrumen. Decstuh
cupatim, vbi in inueſtitura eſt polig 1 dictio, Francum, conſ. 9. colum penun
8 cum ſimilibus cumulatis in ſeque.qut 3 aquæ ſtione f Vt kt nibus. Ideò animaduertendum ett, qu Nie, defeud uimun, vbi per dictionem Francum poſtamina min ine=s ſtegrac ueſtitura feudum fieret impropriumi mcapeeer n= dcztun alienabile, reſultarentq́; in eodemmel 96 dnis gn ceſzion ſtrumento,& contractu contraries ſprino lbe datum

d ugnantiæ, tune dictio, francum, non grehusnae uta ſiin in- ſchun d retinet propriam naturam z21 ſunn n.derag—le ueſtitura ſit poſita dictio, rectum feudum, derd h cium feudum dicatur, licet multi⸗ and, Teumfecnr rium tamen per⸗ . Ton plieiter accipiatur, Proprium P Anvldu S min P tuum,& non reuocabile aliquando di- Vur vt per Curt. de feud. parte prima, ae aeſt,s. col.5. verſic. tertio, ſub hac prima 2de puthe 21 W ſpecle feudi proprij, infin. Doctoinc r de Bald.ad 2 dun daſterudrecii feudi. Bald.in d.e. inter di- i præmitt r phi ledostolum. 3. in fin. per dictam verõ di⸗ idus inter mi 4 Fhonem, Francum, diceretur feudum im- uf d proprium, non rectum,& ſecundum ali- latiſsime en quosalienabile. item ſidictũ ſit 38 encü ſcripta vid d3 lgum, quod etiam ſpecies eſt eudi pro⸗ dluma d Mac ptij& eius naturæ, t: vbi Vala⸗ züra* bederinan Ka deltatem, nullius alterius delirafe er⸗ 3.de condl umta,facitq; non ſolum feudalia, ſed etiam e alig bona non feudalia eſſe ſub poteſtate üimaneum, llun domini, Curt. in d. prima parte, quæſtio. 8. rpreſſo è 13 läene colum. S. verſic. quinto ſub hac,& ſequent. quando Keutz poſt Bald. in d. c. inter dilectos, Socin. Iun. ludhſ aute t dar conſ.⸗ ⁷ã. num. 22. vol. I. Curt. Iun. cofiſ. 140. dumeſſe fra e) ſ num.7. Alex. conſ. 0. num. 3.lib.l. quem re- exercen 2 itei fert& ſequitur Cotta in memorali incipi. nis ſenſus h edin Feudum ligium latilsimè tradunt Moder. dum Paul.d=N io, Pariſ.in conſuetu. Pariſien. 9.I. glo.. nurm. 5. lum, donsl mau& ſequent. poſt plures alios, quos ibi refe⸗ item diciti T um runt, Neuiza. conſ. 3. num. 4.& Slal. Olar. u, id eſtapo aerdun de feud. quæſt. iI. Feudum vero francum ge conuent an bum eſt improprium, nec præſtatur ſecundum 5 colum ſiſt s geltir aliquos fidelitas, ſeu homagium. Nee bo- retaliches„ZCuu nà feudalia ſunt ſub poteſtate domini, ſed d lbera,& franca, vt not. idem Curtius loco aurconlo„ proximè citato, colum. I. verſicu. ſecunda entibos h principalis ſpecies feudi imprôprij, quem l, ſequinm Kelh refert&- ſequiur lul. Clar. lib. 4. ſent. iur.§. atiſsimeſcri ³ id” Kudum, Gueſtioesitem, ſim inneſtitura, nte..6. vraſſolet, ſcriptum fuerit, in feudum no- decundo prietaiie bile, antiquum, auitum,& paternum, I de lencameſſe ra 21 quorũ natura eſt facere feudum proprium teat potius, nra inalienabile, iuxta notata in c. 1. dæ alie- onibus, cun witu natione feudi paterni. Curt. in loco ſupra je reb. dubi citato, quæſt. 8. colum. verſic. ſecundo ſub dda,num.4 ⁸⁴ br ac ſpecie, Rub. conſ.z. num. a. de ſefſreene Cottam in ci ſecus verò eſt ſecundum aliquos in ſei 0 Interptet aſem funco. Item ſi conceſsio in feudum fuerit 4 ſſe actum aw eulle 8ca, pro ſe,& cuiuslibet eorum Uberis melle⸗ nt 2 ntele 7 maſculis, tquæ verba faciunt feudum ex repugn⸗ 6 ſin— mdo,& prouidentia,& per conſequens eli droprium,& inalienabile, vt latè fupra ah oima quæſtione probauimus, quibus
dio, Fanc darbit addd purhe, de feudor. reintegra. c.85. vbi n ſimlibus n ertt ct hum in inueſtitura vocatum per di⸗ dus. ſdeo an R da veiba capere ex Vi conceſsionis, non gerdeii n Ir vi ſuccelsionis, quia videtur datum per 8 iicur feu 1 j„ m, vt primo habeat pater, deinde s- mabile, re tradi 64
PBEGCISIO Cſ. XIII.
306 lius, ſi ergo filius debet habere iure ſuo, quomodo poterit à parre alienariin præiu- dicium filijc
Alia etiam poteſt eſſe repugnantia, ſi in inueſtitura, vt nonnunquam vidi, dica- tur, ita quod deficientibus liberis maſcu- lis ad nos reuertatur pleno iure, t quæ ver- ba tollunt omnem alienationem durante linea maſculina, quod apertè demonſtra- tur, quia fieri non poſſet, vt deficiente li- nea maſculina, feudum huiuſmodi reuer-⸗ tatur ad ſucceſſores concedentis, ſi apud vltimum ex liberis maſculis inueſtitis non extaret feudum, ſed alienatum eſſet, ideò militat regula, quòd vno conceſſo cen- ſeantur omnia conceſſa, per quæ perueni- tur ad illud l. 2. ff.de offic. eius, cui manda. eſt iuriſdictio. I. oratio. ff. de ſponſalibus. Vocati enim fuerunt liberi maſculi ad prædictum feudum, non ſolum expreſse per illa verba, pro ipſis,& eorum liberis maſculis, ſed etiam tacite, virtute dictæ clauſulæ, ita quod deficientibus liberis maſculis,&c. argu. l. Titia Seio.§. Seia li- bertis. ff. de leg. I. vbi ſi teſtator legat præ- dium libertis,& grauat eum, qui vltimo morietur, reſtituere totum prædium ter- tio, omnes liberti cenſentur ſubſtituti ſub ordinatè, Pariſ. conſ. 42. num. 19.& ſequen. & conſ.43. num. 26.& ſequent. volum. 2. cum plurib. concordantibus adduciis per Portium lib. 4. commun. opini. conclufio. 34. verſic. ſi autem ſubſtitutio ſit facia,&c. ſic in caſu noſtro, cum Princeps ſit vocatus poſt mortem liberorum maſculorum, con- ſequens eſt, omnes liberos ſubordinatè fuiſſe vocatos.
Sexta etiam contrarietas,& repugnan⸗ tia reſultare poſſet t ex iuramento fideli- tatis, ac promiſsione, quæ inueſtitura fa⸗ da, præſtari ſolent de præſtando conſue- ta ſeruitia,& obſeruando contenta in ve- teri& noua forma fidelitatis, quæ omnia contrariantur feudo franco,& libero, vt nofat Bald. in d. 1. ſiplures. col. t. circa fi- nem. C. de conditio. inſer.& in præludijs feudorum. num. sz3. imò etiamſi non fuiſſet facta talis expreſsio, nihilominus intelli- geretur vaſallus, non obſtante quocunque pacio genefali dante libertatem, obliga- tus ad ea, quæ in forma fidelitatis conti⸗ nentur, vt inquit Oldrad. conſ.23 4 facqum tale eſt, quidam miles. col.z. verſic. ne ergo datio in feudum. quem ſequitur Paul. de Caſtro in conſil. ʒuI. ineipi. Circa id, quod primò quæritur, lib. primo, quos refert, & ſequitur Præpoſ. in prælud feud, cot. n.
verſic.

S ENATV S verſic.intelligas tamen libertatem&c. di⸗ cens, poſt Paul. de Caſt. in loco proximè citato, quod licet feudum expreſse con- ceſſum ſit liberum,& francum, attamen er talem conceſsionem non mtelligun- tur remiſſa prædicta,& conceſſa facultas alienandi irrequiſito domino per textum, quem ad hoc allegat inl. final. C. de oper. lib. vbi licet patronus liberet libertum à iure patronatus, tamen remanet libertus obligatus,& ſubditus quo ad ea, quæ con⸗ cernunt fidem& reuerentiam erga patro- num: idem etiam ſentit laſ. conſ.57. col.z. verſic. præterea feudum dicitur franchum. libro primo.
Ne igitur ſtantibus prædictis contrarie- tatibus, inueſtitura ipſa corruat, iuxta l. vbi repugnantia. ff.de regul.iur. cum ſimi⸗ libus, vtque actus magis valeat, quàm pe⸗ reat, debet fieri mterpreratio dictæ dictio- nis, Eranchum, id eſt, libertum a ſeruitijs realibus,& perſonal:bus, exceptis ex- preſsis in dicta conceſsione, prout, hanc eſſe communem mentem Dociorum tra⸗ dit lulius Clar.d.lib. 4. ſent. iur.§. feudum. d. quæſt. 12. poſt Curt. quem refett in loco ſæpe citato. Vel intell gas Francum id eſt, ſecurum a lege legis, hoc eſt, à pœna cadu-⸗ citatis, nonà lege conuentionts, ſecundum quam reſtringitur,& limitatur ſignitica- tio verbi, Francum, vt not. Alexand. conſ. 30. colum. penult. volum. I. reperito conſ. 2. colum. fin. vol.5. vbi. num. i3. poſt Bal. di-
10 cit t feudum non dici Francum, mſiquan- do data eſſet facultas altenandi irrequiſito Domino. ſed in forma inueſtituræ ſupraà conſt tuta, non eſt data talis facultas: er-
non nocet dicta dictio, franchum, niſt eſſet diqum, Francum,& Lberum, Deci. inc. cæterum, colum. 5. de iudicijs. Et hæe comprobantur ex ijs, quæ in terminis ſcri- bit Paul. de Caſtro conſ. 179. num. 5. vol. 1. ſecundum impreſsionem Papienſem, vbi
iI expreſse dicit, t quod licet feudum fran- cum differat à feudo non franco in hoc, quod pro feudo franco non præſtatur ho- magium, ſeu iuramentum fidelitatis, nec aliquod ſeruitium(quod tamen non ad- mitto ex his, quæ ſuprà dixi,& quæ ſeribit Dec.in d.c.cæterum, colum. 5.) non tamen differt in poteſtate alienãdi, quia ſicut non francum non poteſt alienari, ita nec fran- chum,& loquitur in alienatione facta per patrem, concludens num. 9. non poſſe di- ſponere in extraneum: ſatis enim operari dicit prædictam dictionem, franchum, ſi contra diſpoſitionem iuris communis feu-
PEDEMONTANI
dorum vocantem omnes filios xqualite rurpre vnum poſsit pater præeligere, quod en men pro conſtanti non admitto. ſern, minatim,& in fortioribus terminis rein 19¹ det Aretinus conſ. 14. colum. 2. verſic 4 Aca terea verò contractus, vbi facia egaa dram ceſsio in feudum francum retenta dun gd
5u0
ldem Jo, M,
8=B
ſuperioritate,& fidelitate debita 8w.— 3 5* 4 6 men dicit Aretinus, quod verba comua, Ö
ctus in dubio debent intelligi ſecundun naturam contractus,& vt quantq nhüut al fieri poteſt, eam lædant, quo ſt, uto 89⸗ natura feudi ſit, vt non polsit alenan 4 bug tis titulis, de prohibita feudi alienarione ges. per Lotharium,& Federic,& cumillave, 19e ba, concedo tibi in feudum francum, ni Kdita hil retinendo præter dominijſupenoris 1ub tem,& fidelitatem, poſsint referi ad Niui bertatem ſeruitij, quod debetur mione umn 2 feudi,& in hoc iudicatur factum contla ié
naturam contractus, non ideo videaurim, Ateiuuc! mutata natura feudi quantum ad eulia. npotan tem alienandi, hæc ſunt dicta per Mrein, ced3 quem refert& ſequitur Dec. conſ8.mn. lütlant 5. Bartol. Camera. in repetit. dictic.lmpei alem, fol. 36. colum. 4. Rolland. à Va Bradlet conſ.. num. 34.& ſequent quæ multom ſaur ele gis vrgere dicuntur, vbi dictumeſh fu od an dum elie ligium, rectum, antiquum, àyu mduaonn ternum,&reſtrictum ad liberos maſcuſoh eropii ita quod maſculis deficentibus ad conss aprohe dentis ſucceſſores reuertatur, prafiapſ flceinun eſt fideltras,& promiſſa obſeruano cm Mlacdl- tentorum in veteri,& noua focma ſcit i Dara
1
nus quibusaddo D nis conſl 449·numeé
& ſecundum tenoter
auod ſ in principio .7
ſi, proſe,luis; rare bis omnes vocamur, ur: itatamen,quodi eiba ſublequentia lij atprecedentin l.vbi b
1 ,& verbaillaiurefran
quod primogenitust
quando vocatmaſcu
s,& mulid magis ex
Yocorum ſententiac nmuni regula, qua c nrentibusmaliquadu
auſs altera permibsiu
ditiuacgteris paribus:
nonautempermibs ligiturdenegandaeſt:
ſiRuftinus C. de tegt
arlberii e lulpec
tatis, in quibus continentur obl grtud ADec,n 3au4, Rconl4 nu non alienando, vt ſentit idem Aretinut um op iccentiam, inz noral colum. z. verſicu. ſed ex verbis vetersta ai* r illa dee d maæ,& proptetea concludit, colum et algiumn hbile anti duit 4 ſiue dicamus, quòd alienatio non vuit tilemle- otwi neden & filij, ſeu agnat poterunt vendicareteu dmaſa e. nen di Aenum da alienata, cuius dicia, etſi ven euli' titieigi uslibe d Aper ila mem loquendo in terminis genenlin, intlit eueni uenabulsad & ſecundum ea, quæ eidem fuere ſi’ i oehi d al 4 Dlenoinned ſita ‚attamen non procedunt, attenttſ ed 1 14 ni le ritate facti, ſuper quo reſpondit cumm aun ken ditio eſt conſe ta ei fuerint expreſſa,&e plura iacisue⸗ uini 2e udorum, etſupr ſi intellexiſſet aliter reſponqdiſft, nrlo de d alen em perdaſt loco demonſtrabitur,& Paulde CatBo⸗ ii, aulquos(liet eno Alex.& Aretin. poſt Dec. l täbspa dj Cei eudi ergoc eum relatos refert,& ſequiturRounii nane 4 P ohibitiua Alie Valle d. conſz. numer. 34.& puunidus b mä 1 iina, accedha quentibus, affirmans, hanc elle commn⸗ ene diver aappon nem opinionem, quam etiam ſecpin mSn otarioru Somsbechius Germanus, de feud. qunm e nitug parte, numer. 32. Zaſius de feud. degen an ate cont 4 verſicu. decima tertia concluſio. Etein ſ di— den ar küen ſatis apertẽ demonſtratum eſt, eſen Ka=,n I ſc al. umeS n notato
neeal

1s 2 8 1 em eorum, qui dicunt proconl dan neam interpretation, Aeu in Aidam dictionem, francum, poſitam in dann dicteut limi& reſtrin- Areiinne hun principio contractus, limitare,& r ſauscoh a tes diſpoſitiones, conuen- rea vers en amag Gere ſubſequen P,
N— 21„ onnt 5 Ad s.& clauſulas. Quinimò quatenus di-
- tiones,
o feudun 3 4 tio francum, interpretaretur, id eſt aliena⸗ er, ⸗ 3.
— ritale, g aiede pile, quod expreſſè negatur, t reſtringere⸗ n dlci Areu 2
90 ur,&R limitaretur per ſubſquentes diſpo- us m dubode e ſiones, conuentiones,& clauſulas: ita 1 concuudunt omnes Docto. ſupra citati,
Oldnd Bald. Paul. de Caſtr. Aretin. Deci-
atura ſeuilt, alus,& Somsbechius, quibus addo Dec.
in Umlibus terminis conſil. 445. numero er Lorhanum 3 2 ſeptimo. verſicul.& ſecundum tenorem, Fiexpreſſè dicit, quod ſi in principio in ueſtituræ dictum ſit, pro ſe, ſuisq́; hæredi- em, Hdellat an bus ex quibus verbis omnes vocantur, de- eratem ſeriij 3 undeinferius dicatur: ita tamen, quod iure dide Kin dee. ftancorum iſta verba ſubſequentia limi⸗ eant,& modificant pręcedentia, l. vbi ad- aunamconcm an huc.C. de iure dot.& verba illa iure franco- nulatanatura t itu num important, quod primogenitustan- zmalienandi, h Nâ tum ſuccedat,& quando vocat maſculos em reten&ſei excludit fœminas,& multò magis extra- aniol. Camen n neos. lem, fol.6. co Et prædicta Doctorum ſententia com⸗ onla. num. 4. 3e probatur ex communi regula, qua caue- is vrgere dicunn austur, quod concurrentibus in aliqua diſpo- lum elſe ligum a ſitione duabus cauſis, altera permiſsiua, al- emnum KAreſtic tera vero prohibitiua, cęteris paribus atten taquod maſculi aluditur prohibitiua, non autem permiſsiua.1. lentis(äccelltt mu niverſic. interim igitur deneganda eſt actio. t deliras,&Ineufrad Macedo.. ſi Ruffinus. O. de teſtamen. entoruminvett„milit. Bar. in 13. 9. liberti. ff. de ſuſpectis tu- torib. Dec. conſ.ʒ. nu. 4.& conſ. 44. nu. 7.&
in quibus E. 1 atis, 1n q inc. nam concupiſcentiam, inz. notab. de
onal ſcnando, De conſtitu. Sed per illa verba, in feudum re⸗ olum. 2. verſcci ctum, ligium, nobile, antiquum,& pater- aæ,& propteéie* num. ltem per alia, quod ipſis,& eorum li⸗ ue d camus, ql 4 beris maſculis& c. necnon& per illa: ita Hlij, ſeuagnal 2 u1 quod deficientibus liberis maſculis ad nos, a alienata, cul- 4 ſeu ſucceſſores deueniat pleno iure& c. in- mem loquendo u ducitur prohibitio alienationis feudi ex- 3 ſecundum ea- 12 ta liberos, hæć; prohibitio eſt conſenta- gta, zttamen nq 4 nea iuri communi feudorum, vt ſuprâ latẽ anefaci lupet 2 probauimus: per illa autem verba, francum z ei fuerin exg dt dicitur ſecundum aliquos( licet erronee) intellexiet J eh dermiſſa alienatio dicti feudi ergo deber do demonlim a auendi diſpoſitio prohibitiua alienatio- alex& Aretin 2d) isnon autem permiſsiua, accedat quòd
— 1 ,f teielemper huiuſmodi verba apponuntur Poius de conſuetudine notariorum, qui⸗
8, dusmtura verborum peenitus eſt inco⸗
bus 4 4 f 1 guent nion uu Snia quàm ex voluntate contrahentium, nem op 3 ideoeorum non eſt habenda ratio, ſed prin
bechius at, cipalis&offriomi Soms unen= lui Palis diſpoſitionis, argum. notatorum, pnt, n jm e Per Bartolinl. fin, nume. 10. ff. de iure codi-
d e DECISIO CILXIII.
cil.& latè per Tiraq. in repet.. ſi vnquam. inpręfatione, nu. 26.& propterea dictum extitit, ſtantibus prædictis, feuda non cen⸗ ſeri alienabilia propter prædictam dictio⸗ nem, francum.
SVMMARIV M.
1 Clauſula ad habendum, tenendum, poßidendum,& quicquid perpetuò ſibi,& ſuis placuerit facien- dum, appoſita in verbis diſpoſitiuis inueſtitur
ijmportat facultatem alienandi.
2 Clauſula prædicta,&aliæ acceſſorie poſitæ, ſeu in exe- cutiuis non mutant, nec ampliant ſuperiorem di- ſpoſitionem.
s3 Clauſulæ, quando dicantur poſitæ in executiuis.
Clauſula ad proxima præcedentia, non autem ad re- mota referri debet, nu. eodem.
4 Clauſula conſtituti poſſeſſorij executionem reſpicere dicitur.
Media iudicantur ſecundum præcedentia,& ſequen- tia, ibidem.
3 Clauſula in diſpoſitiuis ita debet intelligi,& inter⸗ pretari, ne contineat in ſe repugnantiam diſpo- ſitio.
& Clauſula, quicquid perpetuòͤ placuerit faciendum, quomodo intelligi debeat.
7 Clauſula, ſaluis ſemper ſuperius reſeruatis,& deſcri- ptis, quid operetur. Idem& de clauſula, ſaluo be- neplacito Principis,& ſaluo iure tertij, numero eodem.
8 Dictio ſaluis, modificat,& reſtringit quod dictum eſt in ſuperiori clauſula.
9 Mod ſficationis ea eſt virtus, quod vbi non inuenit, quod mod ficet, orationem præcedentem extinguit,& in negationem reſoluit.
10 Socini conſilium ³2 vol. 4. confutatur.
u Animus deliberatus contrahentium ex eoruna verbis ſæpius repetitis dignoſcitur.
12 Clauſula ad habendum, tenendum&c. vltra inten-
A tionem ipſorum contrahentium operari non de- bet.
D„Dietio vt ſupra, repetit omnes qualitates præceden- tes.
14 Clauſula reſeruatiua operatur, vt ratio præcedens, ſiue ſubſequens ad id ſemper reſtringenda ſit,& interpretada, vt non contradicat clauſulæ reſerua- tiuæ.
1s Clauſula ad habendum, tenendum&c. dato, quod fa- cultatem alienandi importet, debet tamen intelligi de alienatione facienda ſecundum naturam feudi,
ſcilicet, inter ipſos.
16 Alienandi licentia reſtringi debet ad vitam alienan- tis.
414 Viam quam quis ſemel elegit, eandem ſequi de- bet.
DECISIO CLXIIII.
An propter clauſulam ad habendum, te- nendum, poſsidendum,& quicquid placuerit faciendum, poſitam in inueſtiruris, cenſeatur conceſſa licentia alienandi feudum.
Eee Alia
——,
3
—— ——.
—

SENATVS PIPEMONTANI
LI A ſaæpe contingit quaæſtio, an ex clauſula, quæ in inueſtituris ap- poni ſolet, videlicet, Ad habendum, tenen-
dum, poſsidendum,& cquid perpetuò ſibi,
2
quæſtionem diſertè tractarunt Paris de Puth. de feud. reintegratio. c. 95. Iacob. a 8. Georg. in verſi. ita etiam quod ipſi vaſalli, colu. I. Curt. de feud.in 4. par. princip. inz. regula, quæſtio.. ex quorum necnon alio- rum, qui infra citabuntur dictis, ſequens 1 diſtinctio colligitur.t Aut huiuſmodi clau- ſula, vel alia ſimilis ponitur in verbis diſpo- ſitiuis inueſtituræ, vtputa ſi dictum ſit, In- ueſtiuit N. pro ſe,& eius hæredibus, ſtatim adiecia dicta clauſula, tunc communis eſt cõcluſio, ex huiuſmodi, vel alia ſimili clau⸗ ſula cenſeri conceſſam licentiam alienandi feudum, ita concludunt ſupraſcripti Pa- ris de Putheo, Iacobin. 3 ſancto Georg. & Curti. locis ſupra citatis, per tex. in cap. vnico, de feud. non habente propriam na⸗ turam feud.& alios Doctor. ab eis addu- cos, quibus addo Dec.conſ.ʒ90. numero 8. loquentem de verbis, quibus voluerit, Curt.lun.conſ.4. de verbis, quibus dederit, quos refert& ſequitur Crauet. alijs etiam citatis conſ.⁊6. numer. 4.& in fin. loquens e clauſula, ad faciendum, Brunus conſ.zS. numero primo.& tribus ſequentibus, ſcri- bens de clauſula, ad habendum&c. de qua etiam ita ſentit Grat. reſponſ. 9. numero 4. libro primo, poſt alios per eos relatos, Pariſ.conſi.z.numer.3.& 2y. volum. primo. 2 †Aut huiuſmodi clauſulę ponuntur in ver⸗ bis executiuis inueſtiturarum, reſpiciuntq́; earum executionem,& obſeruantiam.& tunc non alterant, mutant, nec ampliant diſpoſitionem principalem clem. i. de præ- bend. vbi communiter Doct.& alij cumu- lati per Decium conſi. 413. colum. fina. con- ſi.ãoo. numero nono.& tribus ſequent.& conſi.505.nume.Ü.Iaſ.in l. ius ciuile, nume. 8. ff. de iuſtitia& iure. Natta conſilio 263. numero 3. regulanturq́; ſecundum natu- ram principalis diſpoſitionis, Imol. inl. pe⸗ t0.§. fratre, verſicu. in ea glo. ibi..fundum. ff. de legat. 2. Socinus in I. 1. numero 24. ff. ſoluto matrimon. laſon latè conſilio ſexto. colum..verſic. quinto principali, volumi. tertio. latiſsimè Felinus in cap. licet, colum- na tertia. de offic. ordi. concludentes, clau- ſulas poſitas ad confirmandum,& con-
ualidandum diſpoſitionem, non aler 9irdſpol,— nne i nec mutare principalem diſpoſitionen guſhe naacime Craue. conſil. 25. numer. 2.& lequen, 9 rucnn) er a ectio cohl plures per eum citatos, Paril. contin enfkc numero 101.& ſequen, dicens eas pouin han drene poni ex ſtylo notariorum, quam conlen, hne Ju ſu partium, quam clauſulam ad termina enge Decconſi noſtros adducit Decius conſiz. colum fina.verſicu.ſecundò reſpondetur,& co M ſilio 5i. numero 14. vbi dicit, di ciam chu alhing 2 3 ſulam, ad habendum&c. cenſeri poltan ktſ⸗ acceſſoriè,& in executiuis, Zaſde feu degeneran. colum. mihi7. verſicul ſecun. un e)s ecu. I Calcan do fallit. vbi ponit exemplum in forie, ribus terminis,& his conueniunt, qus agros g nsSignorii idem Dec.ſcribit conſ. 213. numero.& naoswe 1 Ben 83 vbi loquitur de clauſula, non poſsintrema ſlalelimel 8 Ransl ueri,& conſi. 305. colum, fin. vbi conſiuu deaulhlan3 ins, fü differentiam, an verba ponantur inptiaa mt wülen en„— pio contractus in verbis ſubſtantullu kadisſnne 5 8 4 an vero ponantur inferius cum intenal lnc eqie„quo 8 f in clauſulis executiuis,& acceſſoriſs quot aeliiurg dirn alt, den 5 etiam ſentit Zaſius loco proximè anna, inouoprumt plev lue r quando autem dicantur poſitę inemeu, eantiquum tnt um,& pale tiuis dignoſci poteſt, ſi fuerint ſenptam häͤlbersmu s praſerum medio clauſularum executiuarum, vtnus t dicic tminn a,& an cl ſi ſunt poſitæ poſt clauſulam, de qubu iruna Aclauiſ ita quod fe caſtro,& bonis infeudatis Princepiſ in lle mete esen d0 d prouic deueſtit, dictumq́; N.inueſtit,& in pckiê iih pincipali. Utioni adiec ſionem corporalem, ſeu quaſi poſuit,&m aciuſula,adi endum, vel ducit per traditionem vnius dagheę, qut ii tuncperhte ululzs nonc verba nemo negabit concernete excas iekcultas liehr i, neinduca tionem conceſsionis feudalis, pręcedentt tetzs,Rcorreie ncontinenti, etiam traditione poſſeſsionis, licetabula ſucetentur, ſim ite dictarum vt in tit.quid ſit inueſtitura. Nam ſiſſeam 4 faudum elp fecuum aliem ſequitur clauſula, ad habendum Rcam neos, Elicn oprum: nam per ſe ſtare non poſsit, ad proxima pas ui princioali G Nironiin du dentia, non autem ad remota refertideti: ſoin eo, quocus ſelſum eſt leu Bartol. in J. fi. ff. de reb. dub. multòmaqßſ ud G lben Larglis nobile, poft dictam clauſulam immediate bes aultom,, 2, num, d ce quatur elauſula conſtituti poſſeſſoriti 36 rouigenti e propterea in etiam reſpicit executionem, vt concudt diproprium,. inſ Natta conſ.ʒ72². num. 14.& conſa7) un 20. ergo clauſula ad habendum inmdh
4 guitur Bello
clauſularum executiuarum poſita, cenſii ip dauſil dm meen debet eiuſdem naturæ,& ſic executiua inur mptoyii penchn 1. ſi ſeruus plurium. 9. fin. f. de lgubst um ſinplcir A le, ff. de lib.& po ſthu. vbi media iemtt anz ſech end 9 ſecundum præcedentia,& ſequentas ſegjzeet 1 dn aduerſatur Curt. lun. conſiz colimafte uſacergn 1 3 ch ex pręmiſsis appareat alias eſſe Gua ſum, gin be Lubi executiuas, præter illam mandansicet iare, fünr Nal dicit ipſe ineipere clauſulas executiuus„ etiam Auderet
Animaduertendum tamen eitpn Lortunla ab intelte to, quod ſcriptæ eſſent dictæ caulu 4 dionen, nl 4 bi diſpoſitiuis) qualia ſint verba ipſius pi8 Prelſexdit- celbio al
8
9 er clauli, Perenh
cipalis diſpoſitionis, quia ſem V cultzte
a,kt qudd

— ti
8
e. con 8 d oretari, ſne diſpoſitio contineret in ſecon⸗ Ian harietatem, vel repugnantiam„induca- n nä turq; incontinenti correctio contra regu⸗ ex ty 1 tari rdlane zam.non ad ea. ff.de condi.& demon. cap. — Ng inter dilectos. d. cæterum, de fid. inſtr. Bart. .eeimnd zal. fin.9. idem quæſijt. ff. de cond.indeb. verſicu. 12dor l laſconſil.8. num. z. volu. i. Dec. conſil. 500. dl.nun, n numeroé.& duobus ſeq.& d. conſ. 193. col.
18 le prædiciæ deberent intelligi, ac inter- 8
n, adh* taah penulverl.primo præmittendum eſt, poſt ſorie,* t, Bar Dau de Caſt.& Abb. in locis per eum neran. 293 mül atatis, quem refert& ſequitur Rubeus Alit. od* 1ſet conliuo. numero 51.& ſeq. loquens de hac ztermit d nn clulula, poſt Ange. Specu.& Calcan. per Deeſe En eum allegatos, quem ſequitur Bello. con-
4 in Laznumero 4.& 5. addens Signor. ita tene-
econl. o. laſ. in vſibus feudorum, nu. 13. lo⸗ ün quens de clauſula, cedens,& transferens n t directam,& vtilem actionem in vaſallum. Contracit veüiſti Curt. de feudis, in. parte, quæſtio. 6. col.2. ero pona ma infeauum in fine. Hinc ſequitur, quod ſi in princi- luſuliser Siusanle pio inueſtituræ dictum lit, Inueſtiuit in m ſentit 85b bopin hulun proprium, ſimplex, ſiue rectum, ando aut awienuſten nobile, antiquum, auitum,& paternum, dignolt Jelünl Proſe,& liberis maſculis, præſertim ſipo- doo clauſu an anum ta eſſet dictio taxatiua,& alia clauſula unt polita d. cauhv éncontraria alienationi, ita quod feudum
1. 1,.. ro,& b gike lipſum eſſet mereè ex pacto, 8 prouidentia, jeſtit, dictt Nuuathuicc; principali diſpoſitioni adiecta eſſet zem corpo Ifaurhidicta clauſula, ad habendum„ vel aba ſi⸗ at per in dun üünilis, tunc per has clauſulas non cenſetur
A 1.*. 21
ba nemo abt annddata facultas Viewandisneuchecarsrceu nem conci wabliſorarietas,& correctio in continenti, prout Tua unducerentur, ſi virtute dictarum clauſu⸗
m traditio— leszcdleeie— 2 arum feudum eſſet effectum alienabile in
tit. quid&r Wlimd 1
At. ſu ſ xtraneos,& ſic improprium: nam repu-
Iicuur claut ex alsdm) 21e.ed. A. nitur chuſ Aun gnaret principali diſpoſicioni in duobus,
ſeſtare nol axzii drimo in eo, quod conceſſum eſt feudum tia, non ad umit ro ſe,& liberis maſculis nobile, anti- rol. in!.f. rten quum ‚auitum,& paternum,& ſic ex pa- ſt dictam 2no,& prouidentia,& propterea inalie⸗ atur clauſu iunne nabile, proprium, ac tranſitoriumin om- ꝛm reſpicit nuin nes maſculos deſcendentes ex primis in- tta conſa7¹ en nrueltitts, excluſis penitus extraneis, ex di- ergo chaul ik en Ais vero clauſulis feudum incontinenti aſularume un eſiceretur improprium, alienabile,& hæ⸗- reiuſdem e reditarium ſimpliciter„ vocans omnes ſcruus plurr. ſä traaeos. ſecundo alia repugnantia,& belb. Kpg A ha Gnectio ſequeretur, ſi dictæ clauſulæ enor ruäb doccaſu facerent feudum alienabile,& undume ccuh mproprium, quia decedente vaſallo ſu- getiatur 1 ebe eie fratre,& filia, excluderetur fra- premitsis a lmpu teratlia etiam veniente ab inteſtato, ſe⸗ ecutiuis 2 Sſliusar cundum Curtium Iun. conſi. 4. vbi firmat itipſeineip Si onne Lam opinionem, quod ſucceſsio ab inte- Animaduel dis ſtato comprehenditur ſub facultate con- vod ſcid n ui Ceſſa vaſilo per illa verba, Et quibus de-
4 07
DECISIO CLXIIII. 302
derit, quem refert& ſequitur Crauet. d. conſ. 256. numero4. poſt alios per eum ad- ductos, qui intellectus repugnaret menii & verbis concedentis, qui ſolos maſcu-⸗ los vocauit in inueſtitura. Debent ergo 2...„* D
intelligi dictæ clauſulæ,& quicquid per-
6 petuò placuerit faciendum, ſcilicet, t ci⸗
tra præiudicium liberorum, quibus ius erat quæſitum ex ipſa inueſtitura, vt in præcedentibus deciſionibus plene pro- batum excitit, quibus addo Bald. in ſimi⸗ libus, imò fortioribus terminis reſpon- dentem conſil. 452. numer. z.& ſeq. vſq; ad numerum 5. volum. 5. latè Deci. conſi. 239. col.pen. in fin. poſt Bart. Bald. Butri. Imol. & Alexand. per eum citatos, Rub. d. conſ. 110. num..& ſeq.& nu. II. abunde,& diſer- tiſsime more ſuo D. Crau. quem poſt hæc ſcripta legi in ſuo fertiliſsimo reſponſo pro genero, à nu. 293. vſq; ad nu. 355. vbi tri- ginta validiſsimis fundamentis hanc ſen- tentiam munitiſsimam, ac receptiſsimam demonſtrat,& ſequentibus numeris ad contraria reſpondet. Et hæc interpreta- tio eo magis vrget, ſipoſt prædictas clau- ſulas addita ſit clauſula reſeruatiua prin- cipalis diſpoſitionis, vrputa ſi dictum ſit,
7 1 ſaluis ſemper ſuperius expreſsis,& de-
ſcriptis, ex quibus conſtat contrahentes ſemper voluiſſe ſaluum eſſe ius libero- rum, dum extant, argum. notatorum per Gratum reſpon, 132. numer. 10.& ſecj. vbi dicit per illam clauſulam, ſaluo&c. con- trahentes non videri voluiſſe diſcedere
à prima conuentione, ſed eam confirma-
re. His aditſpulantur, quæ ſcribit Bru- nus conſi. 23. numero quarto,& ſequen. vbi ponit de clauſula, ſaluo beneplacito Prin⸗ cipis,& quæ remiſsiue de clauſula, ſaluo iure tertij poſita in inueſtitura ſcribit Pa- riſ.conſi. 6. numer. 5ůt. volum.z.& conſi.. numero 26.& ſequen.& nume.AI. volum. primo, vrget text. in. ſi debitor.§. i. in illis verbis, niſi ſalua cauſa pignoris,& ibi gloſ. & communiter Doctores, ff. quibus mo- dis ius hypoth. ſoluit. Neguſant. de pigno⸗ ribus, in tertio membro. 6. part. numer. 26. verſicu. tertio fallit. Hormano. in repetitio⸗ ne§. morte. l. non ſolum, numero 45. ff. de noui operis nunciat. glo. in l. item Labeo, in verbo, Si pure. ſf. famil. hęrciſcun. Decius conſil. 42. numero duodecimo.& conſilio 6s. numero ſexto. vbi dicit dictionem, ſal- tuis, modificare,& reſtringere quod di- ctum eſt in præcedenti clauſula, quod ex⸗ preſsius firmat Angelus conſilio 290. co- lumna ſecunda, verſicul.& hoc importat
Bee 2 u1II4
—————O—————
—————

—⸗
S ENATV SZ PEDEMONTANI
Ala dictio, faluis, quam dicit immediatè præcedentium eſſe modiſſcatiuam,& re- ſtricliuam, dictæq́; modificaticnis tantam „ eſſe virtutem, I quòd vbi non inuenit, quod modificet, orationem præcedentem extinguat,& in negationem reſoluit. l. ſi
quem ſequitur Felinus in cap. inter mona⸗ ſterium, numero tertio. extra de re iudica. vbi laté per vnam colum. traciat de hac clauſula. Et in terminis noſtris Caſtr. con⸗ ſi. 311. colum. 2.& 3. volum. i. Bald. d. confil. 452. nu, 5. volum. 5. concordantes plures ad hoc cumulantur in addit. ad Albericum in ſuo dictionario, in verbo, Saluo. ex qui- bus patet hanc eſſe vommunem interpre- tationem,& concluſionem.
Nec obſtat, quod dicitur, dictam clau- ſulam, ſaluis,&c. debere intelligi, lo⸗ cumque habere, niſi alienatio fuerit ſe⸗ quuta, qua ſequuta nihil operatur dicta clauſula, vt in ſimili clauſula reſeruati⸗ ua tenuit Socinus confilio quadrageſimo-
10 tertio, volum. 4. 1quia hæc interpretatio eſt contratextum,& contra eius receptiſsi- mum ſenſum in c.vnico, de feudo non ha⸗ bente propriam natur. feud. quo cauetur, quod ſi Princeps rem aliquam in feudum alicui conceſſerit,& cui ipſe ſalo iure feu- di dederit, non poterit huiuſmodires alie- nari, niſi iure feudi propter clauſulam re- ſeruatiuam, qua non exiſtente, iure allo⸗ dij potuiſſet alienari dicto cap. i. de feudo non habente propriam naturam feudi, Item& contra text. in dicta I. ſi debitòr. §. 1. ff. quibus modis pignus, vel hypo- theca ſoluitur, vbi crednor, qui conſen- tit pignus poſſe alienari, ſalua cauſa pi⸗ gnoris ſibi non præiudicat, ſed conſer- uat ius ſuum etiam ſequuta alienatione, quod non conſeruaret, ſi intelligeremus ſecundum Socinum, ſalua cauſa pigno⸗ ris, ſcilicet, dummodo non alienet, ergo ſi alenet non erit ſaluum ius pignoris, quod dicium quam abſurdiſsimum fit, hi iudicent, qui firmo pollent iudicro. Nam vt proximè diximus,& probauimus communis eſt ſententia,& concluſio, clauſulam reſeruatiuam, ſaluis&c. eſſe modificationem,& reſtrictiuam præce⸗ dentis orationis. At ſecundum Socini opinionem eſſet dare totum contrarium, videlicet, præcedentem orationem mo- dificare,& reſtringere clauſulam reſer- uatiuam, contra iuris diſpoſitionem,& mentem contrahentium, qui omnino vo- luerunt ſaluum eſſe ius liberorum, quæ
... 4 mens liquidiſsimè demonſtratur pluribus locis inneſtiturarum re
e fali am, dicta claufula, ſaluis, ex qua replicatig 4 eudi pa fl,, e
unne exuberans,& deliberatus
7
im pſe 1 z lecundum matur
et)es maſculos deſcen
comm
losinks is,& vocatos in n
tur optime, volum. tertio. Ideo non deben 8 1ne meeponder lexa rædiciæ clauſulæ, ad habendum,&alia„* A bGu. volum. 4G operari vltra intentionem iplorum comn he 1 1us. volum.5. Oe hentium, vulg.l.non omnis-ffſſicertumpe 4 d8 tabemen zua tatur, late Neuizanus inter conſilia Buns f Ge conſi.coum fin. conſil.z. numero quinto citans Arſſtot, 44 tet&clariüs conii bro ſecundo metaphyſicorum. Idemtenet eſi ſt Balc Salyceela8. Baldus copioſe„& interminis noſtuus- duc e eun citatos, B do conſr 45 numero quinto- ee num.s hlundergubee vbi addit d ctam clauſulam, ſaluis&c. ſem-. Doctorum per ineſſe,& propterea tulſum potuiſtren- e e anen C bic R dicare rem a patre alienatam,& ia ful- malicra ſerede ta 3 ſe pronunciatum, Brunus conſilas.ume, hune l. e ted niene 1.& tribus ſeq.& prędicta elavfuhaſius, eomneif 6 nnpo nat 33&c. coadiuuatur ex dictione, vt ſupaafcu ne lle orore deſideico ius natura eſt facere relationem omnun naſf naſſt reponcenlllcen qualitatum ſupraſcripturarum.. delit tmüchtsn ektungjaduitemal &§. ex hoc edicio, vbi Bartolus f.diqe lerndg alo6.num.z. volu ſtula. Decius conſilio 182, numero quna lcondm Z.&leq pertexii plures citans concordãtes,& conſiloi kennludts llen keud Ruinus numero decimo. Crauet. conſi. 88. numats umä.ann na polt dpeculller tertio. Etſi dicatur, opinionem docinipio h Klina d,pereum allegato cedere, vbi propter clauſulam reſeruas in umi tun depræiudiciod uam præcedens oratio mihil operaretmm fiumſn zconliz0 num, ad hoc reſpondetur duobus modis. Pum 4 dalact eaanin.ib, Reſpo potius eſſe annullandam orationempiat mhoreſ sckauſulas deberiin dentem, quam claufulam reſeruatiuamt Fäiaiu cdummodolegitin concludunt Angelus,& Felinus lcdi ſeralerg Neuiz conſi nua 14 ſupra citatis. Secundo reſpondetuntqiò- goodnllh atcontra ius,& co quotieſcunque oratio pręcedens, vellb am um exprelle notat gi⸗ ſequens claufulam reſeruatiuam poteſie mun dltat quod dicitun ſtringi,& aliquid operari, vt non on ulieae Nec obſtatc det
add dicat clauſulæ reſeruatiuæ, ad id fnf eafhis Lta co
eſt reſtringenda,& interpretanda n
8 †*
nus in capit. cum M. Ferrarienſt, colum⸗ 4 apinc finali. verſicul. ſexto fallit poſt lmnocen- den ete
tium, Butrium, loan. Andream, Ang lum, Paul. de Caſtro,& Abbatempeteim allegatos. At clauſula, ad tab & aliæ multum operari ſine eo ne clauſulæ reſeruatiuæ polſunt
adcie ſeudden : d-⸗ beigu
..§ go ad eos actus,& effectus relttigen ir ſcunc
tur.
Quod autem poſsint aliqu clare patet. Nam poſſent liber vo principali diſpoſitione diſponere,&: aathrum nate intet ipſos non ſeruata gra
a rogatiu- 1 ſodo
amnatur feudi,& 1 numer. 4 circr
endum, lunlb 4 elt chaulala:
V uid open, ſieneoi= e eudum ven catt 7† di iree—
2 1

rto, ce dünu Alienatione facienda ſecundum naturam nam hoc caſu cum à facultate eis ab inue- pime S ſide feudi, ſclicet inter maſculos deſcenden⸗ ſtitura conceſſa receſſerint, ſeq́; ad for- lce 4 5 Kenlinn tes ab iplis inueſtitis,& vocatos in inue- mam,& obſeruantiam decretorum Duca- zad intd ſtitura ita nominatim reſpondet Alexand. lium adſtrinxerint, iuuari uullomodo po- la conſtlos. colum 1.2.& fiu. volum. 4. quod terunt generalitate ſupradictæ clauſulæ, ſel eſtrepetitum conli. 128. volum.5. Dec.d. ex quo non abſolute ex diſpoſitione de- ll.n, n Sef conlil93. colum. fin. Cubeus conſ. i0. colu. cretorum permiſſa eſt alienatio, ſed tan⸗ e e dgunnn,„ſequen. Gozad. conſi. 4. olum. fin. ver⸗ tum in certis caſibus ibi expreſsis ex re⸗ lecundh Iraphlan h ſcu. ad decimum patet,& clariùs conſi. 84. gula l. multum intereſt. C. ſi quis alteri, vel dus coß dw nniin numer. 14.& ſeq. poſt Bald. Salyce. laſ.laco. ſibi, videlicet, quod potui, nolui, quod vo⸗ Conll mer de Ardiz.& alios per eum citatos, Boer. lui adimplere nequiui, quam reg. multis addit d 18 cauluagu conſi. 41. num. 18. volum. 2. ex quibus elici- exemplis confirmat Roman. conſi. 446. nneſſe, I Reredippor tur hanc eſſe communem Doctorum opi⸗ 17 numer. 7. t& viam quam ſemel elegerunt, are tem ſeee aleug nionem, cui deſeruiunt quæ ſcribit Ruin. eandem ſequi,& ab ea non recedere te- ronunci& brangal conſi. numero. Il. verſic. ſed alio. volu. 4. neantur contrahentes: l. quod ſi mulier. ff. indus 1. eprtiult quöd verbum placuerit, importat arbitrii quod met. cau.j. ſi 3 iuſiurandum. C.de coadiui Vexdän nt boni viri.l. Thais. 9. ſorore. ff. de ſideicomtn, reb. creditis, Dec. conſi. 146. anen n naturz&t etennneno lbert. ltem poteſt reſponderit licentiam bus famulantur Nocat⸗ Pereoie0o litatum! leiyun ſtaltenandi debere reſtringi ad vitam alienan ier kereßtznin 22. in del 9. epe bie. .ex hoc o, ulbiitis, lexand. d. conſ. O⁶. num. 3. volum. 4. ver Ledeirem 1 rric uee⸗. Kine emp yt. a. Decid ilatier Sigiſconſ. J. num. 3.& ſecp St texi, inS. X quam ibi ſequitur Ia uere ſt, Fin resctan i enl fi clientulus, de alien. feud. Ruinus conſi- I.ſin. numer. 31. 0. de edic. diui. 6 en. — a37.num. 18. volum. ². poſt Specul. lſern. Al⸗ vbi poſt Bartol.& alios per eumallegatos nerdd 4. 2Cnurlllnuaro. Ie Alexand, per eum allegatos, præ⸗ dicit, quod licet quis ex conuentione poſ⸗ no Etlich 3 chnmſerrim cum agatur de præiudicio deſcen- ſit propria auctoritate ingredi fundum jere, vbt cha dentigentium, R uinus conſi.203. num. 25.& ſeq. attamen ſi adeat iudicem ſibi præiudicat, m pracedt aainlèvOI.2. Grat. conſ.z2. in fin. lib. J Reſponderi quia via, quam elegi debet ſibi patẽre per hocrepd furäimohetiam poteſt dictas clauſulas debert intelli- d. I. quod ſi mulier,& Sigiſmun. conſi. 7.
b * 3X! liqu ſam, DECISIO CLXIIII. z0, .. 5 I dus ucchnnte sogatiua, quod non poſſent circumſcri- cap. 1. 6. hoc quoque, de ſucceſſ. feudi,& de daulſ e un dn pia dicta clauſula,& quicquid placuerit alie. feudi pater. Alexand., d. conſi. 106.& R 6 uber 2 at n laclendum&c. c.1. de ſucceſſ. feudi.& de alias plenius dcetur. Animaduertere etiam ahent d lübra alienat. feudi paterni„Alexand. conſi.o. debent vaſalli, qui virtute dictarum clau- ndod n numer.z. volu. 4.& propterea quatenusex ſularum poſſent alienare eorum feuda, agrich andſäe aclauſula videatur conceſſa facultas alie⸗ ne ad ea diſtrahendum impetrent(vt fieri V t) 1„.„» 1.. à... 7. müld Scnläad nandi t deberet intelligi, vt quantò mi⸗ ſolet) licentiam à Principe alienandi ſer- . 1 9 4 3. 5 1 J„. 3— 1 2ũ 2 7 N— 7 decim hald nus fieri poſſet ius commune læderet, de uata decretorum Dominicalium forma,
lte J muam
— — =
ius eſſcat an aninerigi quòd faciant&c. dummodo legitimè fa- num. 57. vbi poſt Inno.& Abb. dicit, quòd nem, qu auhinſennclant, ſeu alienent, Neuiz. conſi.9. nu. 20.& ſi in aliquo acdu non eſt neceſlaria auciori⸗ cludunt en nzi. ita quod nihil faciat contra ius,& conſue tas ſupirioris, ſitñ fuit poſtulata ab eo qui Na citati— ntrintudinem feudi, ita expreſſe notat Signo. non habebat poteſtatem, non valet actus orieleung rutffüen conſ., Io. verſ. non obſtat, quod dicitur feu-& ſecundum ſupraſcriptam opinionem, 1 1 gens clat ma mu emg dum qualificatum. Nec obſtat c.i. de feud. quod ex prędicta anuea4 lehendum 4& ofrtin nonhabente propriam natur. feudi,& quæ&c.& quicquid Blafnen clennanen poll⸗ 8. ſolt mus u ſcrbit Crau. conſ. 256. numer. 4. circa me- ta in executiuis, vbi ſumus in feudis ſimpli-
aat clau Lrſtein dium,& alij in contrarium adducti, quia citer conceſsis, aut mixtis, vel merè ex pa⸗ reltinsc M lnel loquuntur de feudo dato proſe,& hæredi- io,& prouidentia non cenſetur conceſſa zin capi= 1 8 po bus,& ſic hęreditario, cui illa clauſula non facultas alienandi in Pręiudicium libero⸗ ali. verlic vvan Gr ropugnat, nullaq́; ibi adeſt clauſula reſer-⸗ rum ſeuagnatorum vocatorum in inueſti⸗ m, Butrit 825 blba uatiua iuris liberorum. Nos autem loqui- turis, nec etiam ſi ſit poſita in diſpoſitiuis n Paulcde 6 aàd murin feudo ex pacto,& prouidentia pro conceſsionis feudalis ſeprelſe 5 pacto,& ſegatos- open ſeliberis, quorum ius primi contrahen- Prouidehei, otpet Hie im ſitproſe.Se Aliæ mul uus 5 lemper voluerunt conſeruare, ideo non filijs ſeu liberis, aut e 3 entibus maſcu⸗ chuſulæ* 49 bouerunt poſteriores feudum vendere lis in feudum nobile zntheudeeiſu 1 e0s 3—e 1 aliqaidde in eo facere, etiam cum conſen⸗& paternum, ne zoege u 8 notint eon
ehaus u domini directi in præiudicium libero⸗ trarietas,& Dufe Hane n in köthen
Cod 34 T ſulhut fum vocatorum in prima inueſtitura, vt iudicatum uit in cauſa feudorum Oza-
tet.Po Jhr notantllern,& alij Docto. communiter in ſcu& Noni, Ie Pe, S one ug FEee z SVM- ncipal fend 1 G V Ehat * 1

S ENATVS PED
S VMMARIV HN.
3 Nunciatiuis verbis in Inſtrumento pofitis inter ipſas partes ſtandum eſt, quod maxime procedit, vbi an- tiquitas longißimi temporis xxx. annorum inter
nenit. 1
Alienatio rerum feudalium etiam ex cauſa dotis, vel
alterius neceßitatis prohibita eſt ex iariͦꝗ commu-
nis feutlorum diſpoſitione. 1
3·Decreta vti contra ius commune poſita proprie,& ſtri cte ſunt intelligenda. 1.
Forma,& qualitas in decreto requiſita ad vnguẽ ob-
4 ſeruari,& probari debet.
Ad ſubſtantiam actus, vbicunque multa requiruntur⸗ tunc non ſuffcit plura eſſe obſeruata, ſed omnia adimpleri debent, ita vt nec vnum omittatur.
s Tege vel ſtatuto diſponente aliquas ſolemnitates, aut
qualitates in actu aliquo interuenire debere, is qui eo vititur ſtatuto, aut lege, non ſolum actum pro- bare, ſed etiam qualitates ab eo poſitas debebit.
„ Regula, æquipollentium nihil intereſſe quid Rat, limi⸗ tatur, vbi formaſi ubſtantialis requireretur.
s Lex, vel ſtatutum præcipiens aliqtuid fieri tempore contractus, tunc ſi eius forma non obſeruetur, con tractus erit nullus ipſo iure.
9Solemnitas requiſita tempore contractus, ſubſtantia- lis eſſe dicitur, quod ampliatur nu. i0.
Statutum, quando aliquid inducit cum certis modifi⸗ cationibus, quicquid ibi exprimitur, cenſetur pro forma.
Ablatiui abſoluti conditionem,& formam impor- kant.
Verba non aliter, necalio modo, inducunt conditio-
nem,& formam præciſam.
Verba nullatenus, nec alio modo, quæ nullitatem a- ctus inducunt, idem operantur, quòd claufula de- creti irritatiua,& faciunt actum factum contra prohibitionem eſſe nullum, etiamſi expreſſe non annulletur.
korma data alege. vel ſtatuto ſemper intelligitur eſſe præciſa, adeò vt ea non ſeruata nullitas actus in- ducatur.
Lex, quando refiſtit actui à principio, tunc ex eo nul- la oritur, nec ciuilis, nec naturalis obligatio.
81
DECISIO CLXV.
Decreta Dominicalia diſponètia ſuper alie natione bonorum feudalium ſunt ſtricte in- telligenda, eorumq́; forma debet obſeruari, & probari, alias alienatio eſt nulla.
BSOLVITIS igi⸗
C 8* 8 8 tur prædictis articulis,
c 5 98 ſupereſt iuxta inſtituti A VWnoſtri propoſitum vi- S, VII dere, quando rectẽ,& 9 W NE rite dicatur facta feudi D Valienatio ſecundum de- cretorum Dominicalium formam.& pri-
EMONTANI cqcbere t . 2. nl mo videndum eſt, an poſsit dici obſerua uimurico cucoalel ſi in Inſtrumento alienationis ven dor 4 äi Jliol* liute emptor enũciatiue aſſerant ſolemmitatesi alolu, ſcuee 4 numenl alienatione feudi interueniſſe, eas non den Dec. C 4*„ tim exprimendos& videretur prima fron Chalan col un e orbitat te dicendum, ſtandum eſſe Inſtrumema lreti iiu teni ex reg. 1 1. optimam. C. de contrahen, ommunl, nus conſ.5) commit. ſtipulat.& notatis pergloſ,ini I.libGlex e, ualtate in verbo, Omni ordine. verſ. vel hic n ſounofe, 9 .—. nC erat. 8 baridebent ſcriptura. C. de fide inſtrum.&iure haſt 3ie, 1eblerumié 2e lcumv *IE— act zl.
Iib. 10. quod præſertim procedit, ſigguu ddienatio= de inſtrumento facto longiſsimotempote 30. annorum, quo tempore præſumiturſo,
in 2 Mele unn. l.verlic. lemnitas ſeruata. I. qui in aliena, ff, de a. Bart-it! 1m.ever
quir. hæred. l. ſifilius. C. de petit. haredi J. ſciendum. ff. de verb. oblig. cap. pervent de empt.& vend.& vbiq; gloſſ.& Dado,
Dec.latè conſi. 222. nu. 6. Contrarium tamen verius viſum fu ad cuius cognitionem preęmittendum eſ quatuor eſſe decreta Dominicali ſ- per alienatione bonorum feudalum ſponentia. Primum quondam Viokmtm- no 1475. quod confirmatum fuita Cuclo primo illius nominis Duce anno uie tertium Blancæ anno 1 4 9 1. quanum à quondam Philiberto anno woz. pu- bens feuda alienari, niſi eo modo,&m de cauſis d iure feudorum& decctis ha calibus permiſsis, quæ decreta cum in contra ius commune feudorum t pichi bens regulariter alienationem bononm feudalium, etiam ex cauſa dotis vel ha anima, aut alterius neceſsitatis. 9. neccbi tate,&§. donare, quali. olim feud alim ri poterat,& in titulo, quæ ſit primacu ſa benefi. amit.§. 1.& de prohib. feudèin nat. per Lotharium,& de prohib-feuah nat. per Federicum,& per Felinuminc quæ in eccleſiarum, colum. ꝛ8. numero5i de conſtitut. vbi ponit regulam cumoi declarationibus, Iaſ. in authres quæ nun
26. C. commun. de legatis, Socin. coneiy
numer.z.& ſeq. t debent propri, ſtnsd intelligi, Bart. in l.omnes populbinoqis ſtio. principali. ff. de iuſtit. R iure,&n quicquid aſtringendæ. ff. de vethah & in 1. 3.§. hęc verba,. ff. de neggeilt lianus. 9. ſed& ſi quis,. ff. ad exnibend quod conſtitutum. ff. de teſtam wilade l. conſtitutionibus. ff. ad municip Ict de retractu lignagier, in verbo, au 1g,
gier. 9.1. in glo. 9. num. 180.& plunibus &§.35. num. a. Deci. conf.a2z. numersſp— Inno. Barto. Bald. Alex. Aret. Kaloh eum citatos, concludens conſuetudin
permittentem alienationem
contra* ſpolitionen
ddichacaue ²“ li Nictan A.lib. 1o. in!. tgän fkge pil Ainl Inum alnſtrunen 3 ire huſt.iſeli n4e.num. ei! conſ. i9. nu a'Decconlfn. m z conſclj.c col cobl. 90 lu. penalt. VL Acon 3n. 4ac conl. aconſzernut«n te Alex. con nlunbusler ,Aum Icor vol5. Cdcant conſè.num. cnſa. num a42&,1db. à8. Geoꝛ aueltito. vetſic. 2 m pacio, de ſenndo,num a8. G elsé dicens,, ge ſtarutum ſit qb Ga ſolemni aitione feudi, hry itio facha no ablemniratcelll a. ladlatein! ncolama 19 jdis eum qu auus eſt vi exicſe eelinein c.c a de Reſcript.*xaminata.- udiainctatemim S,num..de er inlfin 9. ech afitam. in deiure delib, vhi n agloſ poſt
7 aie&' Speculm, Natex llote 8 qundo muls uirunturad unm alicuius ac)„ Inc non ſut aeſe obſeruata, lumo m 3 i, Prator, H 85 88.b tranſact, 8 ald. biat ninos alien 3 ſüe Natt lrnumer 3 nare, m Mar, ine Unec⸗ dregeiur. in6. e conſ- dconf. Gh.cl, M er onibus colu 8 89 — legal 8 næ, Cra a ecll. dd.cone., 5 o0 — 0 ſeode otat adè g. nan 35 Na. no abf. n po dlura ad, hiunaad an debent int. eeium tobart Ku. ue, — Imadeo

. 2 reni † ſenancn 1 oKtionem lutis communis debere eſehe iond 3 dante intelligi,& in alio ſtatuto, ſeu conſuetudi- drim e Alenenſhe ne correctoria, ſeu exorbitante a iure 8 endu. lüaann muni, idem Dec. conſ. 444· Ruaefat,
n. latè Chaſſan. conſ.32. colum. 2.& in ter⸗
minis decreti noltri veluri exorbitantis
bo G Adonae Aiure communi,& tollentis ius tertij, re⸗
Wotäne ſoondet Rub. Alexandrinus conſ. 59. nu-
Seinmin mero.t eorumq formæ,& qualitates ad
*quod e glerim nn 1 vnguem obleruari,& probari debent, alias V
3. dah. O an eeadohnie non valet alienatio jſauaeudel enrj 5 3 orunm Pytenyute§.ſubuentum. ff. de fideicommiſs. lib. l.1. 9. w
itas ſei 1 aunn hac verba. ſt. ne vis fiat ei. per quæ iura 4 anotat Bart. in I. I. colum. i. verſic. item
nou quod dictæ cauſæ. C. de præd. decuri. ſne decret. non alienand. lib. 10. in l. qui⸗ aunque. 9. in. ff. de public.& inl. vnum. 10. C. de fide Inſtrumen.& iure haſt. fiſc. lib. 10. Zlex. conſ. 42· num. 28.& conſ. 1i9. num. 5. volum.I. Dec. conſ. io. num. z. conſ. 13z. col. z. conſ. 64. col.3. conſ. S3. colu. penult. verſic. e eeee ſ quinto,& conſ. 356. num. 4. 2c conſ.528. entia. amqumſ num. Ia. conſ.532 ·num.z. lace Alex. conſ. 112. F:un mimmini num..& pluribus ſeq. volum. 6.& conſ.5O. o aums eunt len num, 4. vol. 5. Calcaneus conſ. 8. num. 22.& dum B 2 amd ſec conſ. 5. num. 24. lacob. d 8. Georg. in ondam ar bens ni ſua inueſtitu. verſic.& cum pacto, de non feuca 12ε i,hmalienando, num 28. expreſsè dicens, quod auſisàid adan denſi per ſtatutum ſit inducta ſolemnitas in dus pemn 1=, qus igen wenditione feudi, venditio facta non ſer⸗ ra ius cirure ſaſum uata ſolemnitate eſt nulla. Iaſ. late in l.. 9. in s regulat aalentn hneum. colum. I.& 2. ff. ne quis eum, qui in ius dalium nexcdäubwocatus eſt vi eximat. Felin. in c. cum di⸗ na, aut 1 ne:s ncciſuſilecta. de Reſcript. in c. examinata. num, 5. ,& 5.do ar quliſtice iudictin areruirasſs armea zeliid oterat,& bgCorneus in!fin§. etſi præ Jeanh dnſn 3 = AarbeC. de iure delib. vbi iuncta gloſ. potſt Paul.
96. 1 3 6„ nen, Am de Caſtro,& Speculat. notat ex illo textu, per Loth n,Aäffohd
ver Fedel r*ν
ndum, as vetdah
d
n ltè cot ae Vafi ontrat: atamen gi, 1us cog Amem ggiin uor ell den inn Altenatiſ ua bononn eui
vaiur quod f quando multa requiruntur ad ſub⸗ ch uu ſtantiam alicuius actus tunc non ſufficit, 2 Iunu plura eſſe obſeruata, ſivnum omittatur.l. onſimm, Naqr cum hi.§. ſi Prætor. ff. de tranſact. quem arationih e binm text. poſt Bald. ibi ad terminos alienatſo- commu* leen i nis feudi citat Natta conſ. 162. numer. 7.& &ſ eii 8.loan. Andre. in Mercur. in c. ſmne culpa. 1lici. Bal* omaſt cola. de reg. iur. in 6. Alex. conſ. ,ume. 7. pumncipa N d uie vola.laſ.conſ. 65. col. z. vol. I. Dec. inc. de I antale appellationibus. colum. 2. de appellationi.
b„ T en p. yſ lafd 1 6,1 8 aft Puerar. in locis legalib. pag. 53. vbi latè de
1 1.7 3„ 4 3—.—
e6 ſed ℳ quui b delectu formæ, Gramma. deciſ. 79. num. I. 111. 41. 7 7
lu⸗ ltit 7 ehd 1&. Dec.d. conſ./32. numer.5.& in c.pru- d cot Sfadn deniam, col. 2. in 4,¶Otab. de offic. delega. „ſtitutic 4¼. e „ dier inſn didem notat Bald. in 1. nam poſtea. 9. etractu 1— dd im. 5 1 d d rettacc mäce, mor, in 2. notab. ff. de iureiurand. quo
10 ⸗ l— rHeinge e ile do plura ad vnum effectum conſe- .35.nlumn Al da quendum debent interuenire, non ſutfi⸗
eit vnum probare,& in c, cum adeò, Cola-
d näi DECISIO cIXV.
324 verſic.item ex paruo defeciu, de Reſeript. His accedit doctrina Alexan. in l. ſiis, qui quadringenta. õ. quædam, in 2. notab. ff. ad h Falcidiam, quam refert& ſequitur Bru- nus, de forma& ſolemnitat. verſic. de po- tentia& effectu, colum. 3. verſic. quartus ei- fectus, quod forma ſemper eſt indiuidua, faciunt in terminis ea, quæ ſcripta ſunt à Iaſo. conſ. 213. colum. i.& 2.& Marſil. latiſ- ſime per duas columnas, in rubr. C. de pro- bationibus, num. 437.& ſequent.& in pra⸗ ctica§. quoniam. num. 92. vbi multis argu- mentis probat, t quod quando lex, vel ſta⸗ tutum requirit in aliquo actu aliquas ſo⸗ lemnitates,& qualitates interuenire, is qui ſe fundat in lege vel ſtatuto, non ſolum de- bet probare actum, ſed etiam qualitates, quod pariter firmat Alex. conſ.77. num. 5. vol.7. ſequitur Curt. conſ. 60. col. 2. verſic. tum quia, vbi dicit, quod quando aliquid requiritur à lege limitatiuè, vel qualiticati- uè debet prius conſtare de dicta qualitate, ſeu limitatione, alias nõ verificatur diſpo- ſitio,& ad hoc quoque plura cumulat Pa- riſ.conſ.ʒ 4. numS.& 10. conſ. 66. num. I1z. & ſequent. vol 3. conſ. 3. numer. 44.& ſeq. conſ.6s. num. 4.& ſequent. conſ. 62. num. 42.& 43.& conſ. 158. num. 24. vol. 4. Go⸗ zZad. conſ.5. mrm. 16.& 17. bonus texu inl. Eulcinius. S.1. ff.quib. ex cauſis in poſſeſsio. eat. latiſsimè more ſuo Tiraquel. de retra- ctu lignagier.. S. in verbo, le retrant, gloſ 7. num. I.& 2. vbi innumeris auctoriati- bus cumulatis per vnam columnam con⸗ cludit, fundantem ſe in lege, ſtatuto,& diſpoſitione præſertim exorbitante, debe- re obſeruare,& probare omnes qualita- tes contentas in ſtatuto, quod etiam firmat Socinus conſ. 220. numer.§.& 9. Natta conſ. 254. numer. 2. conſ. 474. numer. 38. Pariſ.conſ.7. num. 28. colum. i. Socin. Iun. conſ., volum. I. conſ. 4 num. 30. volum. 2, Grat.reſponſ.43. numer.31.& pluribus ſe⸗ quentibus; lib.2. Nec locum habet regula, t quod nihil intereſt quid ex æquipollen⸗ tibus fiat, ſecundum Bald. Angel.& Alex. in l. 1. ff. de lib.& poſihu. quos refert& ſe- quitur Socin. conſ. 24. numer. 21.& conſ. 33. num. 6.& ſequen. vol.. Felinus conſ.3 4. num. 3.& ſequent. Alex., conſ.37. num. 1ꝛ⸗ & 13. volum. 2z: latiſsime Pariſ. omnia præ- dicta referens conſ.iꝛz.a numer.43. vſque ad numerum 53. incluſiuè, volum. 2. Gratus reſpon.: é. num. 4. 19.& 20. lib. i. concludens formam ſubſtantialem, ſeu formalem non poſſe impleri per æquipollens,& teſp. 5ν. numer. 36.lib. z. Boerius deciſ.z. numer. 22. Eee 4 Præte-
—
———
7

SENATITVS PEDEMONTANI
Præterea dicit Bart. in l. ſi ita.. ea lege, co⸗ lum. a. ff. de verbo. obligat. t quod quando lex vel ſtatutum præcipit aliquid fieri tem- pore contractus, tunc ſi non ebſeruetur forma, contractus eſt nullus ipſo iure, quod etiam voluit Bal. inl.=. colum ². ver- ſic. quædam enim ſolemnitas. C. quando prouocare non eſt neceſſe. quem refert& ſequitur Afflict. deciſ.78. num. 4. Abb. in c. 2. num. 5. de teſtibus,& ibi Aretin. in ſexto nota. addens procedere, etiamſi non ſic verbum Annullatiuum, Iaſ. latè in l.vnis uerſa. num. 7.& 8. C. de precihus imp. of- feren, dicens, poſt Bartol. in rubric. C. de reſcind. vendit. t ſolemnitatem requiſiram tempore contracius dici ſubſtantialem. Benedict, in repetit. c. Raynutius, verſic. in eodem teſtamento, numer. 24.& ſeq. de teſtamentis. Brunus latiſsimè de forma, & ſolemnitate. verſic. quando aliquid cen- ſetur tradi pro forma, colum. I.& a. Guliel. a Perno conſ. 4. num. 12.& ſequent. poſt Bald. in l. eos.§. apoſtolos.& in I. hi, qui ad ciuilia. C. de appellationib. vbi ponit differentiam inter formam, quæ ſtatuitur actui faciendo,& eam, quæ ſtatuitur aciui facto, pulchra apoſtilla Abb. in d. c. cum dilecta, numer. 12. in verbo, forma, facit quod ſcribit Iſernia, in titu. de prohibit. feud. alieniat. per Federic. 9. præterea ſi in⸗ ter duos, colum. I. verſic. ſed quid ſi domi⸗ nus, ſequitur Felin. in c. quoniam frequen⸗ ter, col. 4. verſic. limita quinto, vt lite non conteſt. non procedat.& inc. 2. num. I. de teſtibus,& in d. c. cum dilectus, de reſcri- ptis, Bertachin. de gabel, in tertia parte
to octauæ part. principalis, t quod maximè
II
procedit, quando qualitas,& ſolemnitas eſt data pro forma actus, ad conſeruan⸗ dum iuris rigorem, prout in caſu decreti argum. eorum, quæ copioseè ſcribit Feli- nus in c. cauſam, el primo, num. 6.& 8.& c. nouit, num. I. poſt Abb. ibi. num. 4. de iu- dic. Quod autem illę qualitates, de quibus in dictis ſtatutis, ſint introduciæ pro for- ma euidenter apparet,& dignoſcitur. Pri⸗ mò, quia t quando ſtatutum aliquid de no- uo inducit cum certis modificationibus, quicquid ibi exprimitur reputatur pro for- ma ſubſtantiali, vt concludit Decius conſ. 434. num. I.& 2. 455. num. 7. d. conſ. 528. in fin. d.conſ. ʒ2. num. 2. poſt Anchara. conſ. 242. in fin. Crauet. conſ. 182. num. 10. poſt Anchar.& Socin. conſ.9ꝛ.volum. 4. quod præſertim procedit, quando qualitates po-
12 nuntur conditionaliter, f† vt in illis ablati-
uis, noſtro præhabito,& interueniente
13
14 quæ ſcribit laſ. t de dictionibus peniu, uoAſc. co
conſenſu,& alijs pluribus lo ptione. ff. de pactis. l. à teſtatore.ſf de peman ditio.& demonſtrat. Dec. conſqss, nan- 1 lan.= ltlamen— jet 18.& ſequent. d. conſ. 532, num. 4 T.us e ſt nullu 44 minis noſtris, quando ſtarutumvrim i fl nn 1 ranli latiuis abſolutis d.conſ.H. num.9. Grh 4 1C m.49, conſ.z. num. 22. Crauet. d. conſ.ld ne tr pod in fi. late Rip. lib. 2. reſponſorum. c num Tuuon i 1.& 2. Item in illis verbis, ſitamen Rl ore † quo,&c. quæ verba conditionem im 4, 1 3 2 ſint, etam appal tant, Bart. in l. I. col. i. ff. de condit&eda
d tom reu 4 26 cer b —
ad. 1 mocdl,, 2,numg a onm eltipſo i
unn E mek,,decreta Dor
& formam inducunt, quam debere obler, Ptiſät“ e ilenalionibus feue uari etiam tradit Bald. in autheen, matng er dc ionem uris comn auiæ. C. quando mulſer tutelæ offe ſun nußte ubusdt quulre gi poteſt, quem refert& ſequiĩtur Felinus u 9E n, quo incaſu, tq in c. quod ad conſultationem, numer 4 ff iir it, cenſetut pro for verſic.& vltra eum adduco, de ſent, An cPes ti diximus. Et in iudic. Neuiz. conſ.87. num. 5.& 6. ltem 1 nim g. forma lubſtanti illis verbis, †& non aliter, nec alio mocn her 1 4 1. comparatior quæ etiam inducunt conditionem,& ſ, 1ue e. C. defdde lnſtrum mam præciſam. I. fin. vbi gloſ.& Bm,. aS 3 vitm Felinwsindic de vend. rer. ciuit. lib. Ix. Bartol. in dehhis ddc ſerar onem numer. I. ve Pesſepre e rea,& ibi laſ.col. pen, num daunkit„de ſentent.& re iu 8 de 3 Conf nib conſe4. Col.h wac eanſelen 1m. 6 dicio tonll. .86. num. 16. vOl.3. Felim indg ſid cob. 34. num.:.Aconſ. quæ in eccleſiarum, numer. 85. Iin c an i 33, Ausmtitulo, de fe acceſsiſient, num. 8. eod. tit. ac mc. cun übene wr.marur ſeid. num lecta, col. 8. verſicu. ſeptimumſignum ana 43 Idarun de Reſcript.& huiuſmodi verba ſunt nii hand 4 hci drton 5. etillair tureſſe præciſa ade ctiua. Pariſ. conſ.18. num. 6.& 7. vol.uind i 3 3 Hlaülls ſunt annullatiua diſpoſitionis, in quapio- a dii gucant fotm pla f P onis, in quapto n d.1.CE 1biglolC de vendh eruntur, ſinon concurrant in actuomna ba. con con qualitates præcedentes, Tiraquel. dem, Ser nsdndf 4.nol — ct. dech.num. 4& ſec laſila eactu lignagier.§. S. in verbo, Aune- rin f 48 ſeqplaſela mant,& de retractu conuentional.( un S Penus nre verſic. in main de Court. num. 14. Goad. 4.1 5 us.. zudam, d. conſ.z. num. z23. Pariſ. late conſ. i9. nuns bitones 1 6 oft wbi notg, & ſequent. volum. 2. Lucas de Penmi, Pnan 1n nleea hoſt per leg vnicuique, col. 3. C. de proximisſacronm ſeinh Nnecelliram, Felin ſcriniorum. uib. 1z. Dec. d. conſ. oruma.eene z norebiltet de e vbi dicit, dicta verba adeò haberenaum ane um reodem ti in
— —
—
d vetlic
5—,..(*.:
præciſam, vt modificatio aliqua alilen ie Bü 1 3 undum ſignum, de
terpretatio à verbis ſeparata non adni iat it tu qua(tprimac
tur, Gratus reſponſ. 2. num. 35.& ſeqta 3 b vdiexprebse loc dann tors verb qu
Nat.conſ.ʒ72. numer.. His famubniu
nullatenus, nullo modo,& ſimilbus qux indueunt nullitatem actus, idemqueope- he
rantur, quod clauſula decrettiniuinm ifc Ifin. num. 25.& 26. ff. de ferijs. Soci con i1. num. 4. volum. 1. Dec. conſso numd M & Neuiza. dict. conſ. S7. numer. êibipot um bi gloſ. in l. ſiquidem. C. de exceptio. Cun uo num. 8 faſ.& Brunum, de forma,& ſolemnitale ſhdd SSenot So aneſe verſic, quando aliquid cenſeantur, duns de in ſin. qu pro forma, colu.5 6.& S. ponit concule ſ d pan tancs Kuce
„ 1 fu.
nem, quod quando lex, vel ſtatutum 1, Kene ‚ 21(. 64 3
aät ndebi,,—

8 G 3.
S RG rär auid prohibet fieri niſi certo modo pręuio,
3 4 inducit formam,& dato quod non pro⸗ us noſtiig g h eedat annullando, artamen actus factus usadſold, Solaan non ſeruata forma eſt nullus, quod etiam w ſequitur Leonardus inter conſilia feudalia lateRi utt a Bruniconſil. 114. num. 483. Sed decretum altem in Alehal Philiberti eſt huiuſmodi, ergo alienatio Kc qu⸗ 5 tn ipſa facta non ſeruata korma eſt ipſo iure nulla. Et quod huiuſmodi qualitates in⸗
ormamin de 5 noductæ pro Henn ſe 1 S apharet, ietnam r a une qpia vt ſupra ictum eſt, Lbhß 2 Se
ir. C. qu. lha nicaluſtatuũt ſuper alienationii us feu 0⸗ porei ur Slec, wm contra diſpoſitionem iuris commu- 8 1 naäl atscum modificationibus,& qualitatibus,
4 Slana
y be quibus in eiſdem, quo in caſu, t quic- dlic. R vler. 8 äl
quid ibi exprimitur, cenſetur pro forma libſtantiali, vt ſupra diximus. Et in du- verbis, 1 n ni bio, vt prædiximus, forma ſubſtantialis Stennae praſumitur, Bald. in l. comparationes, im praciten u, mtertia oppoſitione. C. de fide Inſtrumen. vend. rerd wioui, quem refert& ſequitur Felinus in dict:c. erlc prætere ed blb quod ad obſeruationem, numer.nn. verſic. de tranſacti a con nacit dictum Baldi, de ſentent.& 1eKe, dconl. 8 234 Decconſil. 0ο. num. 6 dicto conſil. 466.
num, 12. d. conſ. 434. num. 2.& conſ. 403.
2meccleſta ta uuma. A.— .ſ. ſ. Gnt colum. 2.& 3. Afflictus in titulo, de feudòo ceisiltent, nu„Hodan
Ca, col. 8, vI 2 hang non habente propr. naruir. ſedh dätnde. eſcrpt.& h Ban A. quando lex vel ſtatutum der Lornr at denp eln ſemper illa intell g tur eſſe præciſa, adeò vt ue bariſco neman nullitas actus inducatur, forma ipſa non ntannulkail e ünt ſeruata, d.l. fin.& ibi gloſ. C. de vendit. rer. runtur, ſinota Sani ciuil. lib. ſt. Alex. conſ. 50. num. 4. volum. 5. valitates præ t2 AfHict. deciſ. 355. num. 4.& ſeq́ laſ.latè in l. aciu lignagi Lin ſed etſi quis. 6. quæſitum, num. z4. ff. ſi quis ant,& de ᷣuo—νꝙ cautioni.& in l. Gallus.§. quidam rectè, rc.in mainé mal num. 1. ff. de lib.& poſth. vbi notat; quod conſ.z.num, Alg conditiones extrinſecæ poſitæ per legem ſequent. vo mlut important formam deee artek eFalzes 3 icuique, co dti 6.2. colum.⁊. verſic.3. notabiliter, e eft 4 riniorum.1it Ks inc. fraternitatis, num. 1z. eodem tit. in d.c bidicit, dicta in dilecta, verlicu. lecundum Emnn— 1 aciſam, vtm tchüiſi ſeriptis, Bald. in eite quæ ſit Miim d cckemen eh beneßic amittendi, vbi expreſsè oqun 3 npretan ſ au de natura iſtorum verborum, non aliter un(Tauusre e 9 nec alio modo, Dec. conſ. 6t. numer..& d conſ7. conſ29. num. 2. Socin. conſ.25I. num. 4.& rapoſ. inc. Imperialem, colum.. num. 6. u deprohib. feud. alienat. per Federic.& alij wures relati per Piraquell. de retractu lo⸗
antur, quod 4&2 3 dsſuprd citatis, Pariſ. conſ. 92. num. 18.& n. num. 5.G Dec- Kouent. volum.z. Sebaſt. Va t. de nullits. „num. 4. vol 2m& defedu proceſſus, num. S. hinc lequi⸗ Neuizaqdich LCun tatiäquod adducit,& not. Bald. in titulò
de lodjjs, num. 17. in ſin. quod quottes lex rmouet potentiam à contractu, ibi contradus eſt ipſo iure nullus. J. ſi non ſor⸗ G9 tem) in ptinc fl, de condit. indebi⸗l. à diuo-
vEcCISIO cIXV. —
385 ff.de ritu nupt.& l. eum lex.ff de fideiuſſori. vbi Bart. colum. 2. cuius doctrinam dicit eſſe communem Caſsiodorus deciſ.;. num. 2. poſt Abba. in c. cum contingat, col. a. de iureiurand.& ibi Alciat. num.z. Calcaneus
33 conſ.:6. nu.i6. concludentes, t quod quan-
do lex reſiſtat actui à principio, tunc ab huiuſmodi contractu nulla oritur obliga- tio, nec ciuilis, nec naturalis, quod eriain expreſse firmat Bart. in l. de his, num. 1I. F. de tranſact. Sebaſt. Vant. de nulli. ſcrten. ex defectu, ſeu inhabilit. mand. num 53.& quod lex, ſiue decretum in caſu noſiroze- ſiſtat alienationi à principio liquido appa- ret, qua quando ſtatutum in contractuù mandat aliquam formam ſeruar:, illa qua- litate non ſeruata, eo caſu Parutum ſum dicitur prohibitiuum, Felin in c.⁊. num I. in fin. de teſtib. cui alludit,& deſeruit de- cretum Philberti prohibens alienationem niſi in caſibus expreſsis,& ſeruata forma decretorum præcedentium.
Cum igitur prædictæ qualitates ſint in- troductæ pro forma concluſum extitit de- bere conſtare illas interueniſſe rempore venditionis feudi, argu. notarorum per Bart. Bald. Io. de Platea,& alios Scribentes in 1.. C. de prædijs decur. ſine decreto non alienandis, lib. 10.
Non obſtant, quæ in contrarium ſuprà adducebantur, ſcilicet, ex verbis enuncia- tiuts in Inſtrumento alienationis politis, quibus ſolemnitates interueniſſe aſſerun- tur eandem alie nationem validam eſſe pro bari, iuxia regulam dict. l. optimam. C. de contrahen.& commit.ſtſipulat. cum alijs ibi allegatis.& quod ex antiquitate longiſsi⸗ mi temporſs 30. annorum præſumantur ſolemnitates in ea alienatione obſeruatæ, quia appoſitè infra deciſi. 7².& 174. puta⸗ mus reſponſum eſſe,
S V RMARIV N
4RKeſcripti tenor in inſtrumentb inſertus non probat, nec fidem aliquam facit, quòd limita, vt eodens numero. 1
a Licentia à Principe obtenta ſubreptitia dicitur, cum non fuit narrata Principi qualitas,& natura ſeudi.
3 Licentia alitui conceſſa aliquid fatiendi ſeruatis ſtatu- tis nulla efficitur, ſi probatum non ſit, quòd fus⸗ rint ſeruata ſtatuta.
4 Contractus in quo reſeruatur conſenſus domini ha⸗ hetur pro imperfecto, domino non conſentiente.
Contractus ſub aliqua conditione adm ſſ cenſe⸗ tur ſub contraria tonditione reuocatus, numers eodem.
r

SENATITVS PEPEMONTANI
conqditio nihilpoßit in eſſe.
* Conſenſus Prin cipis habetur pro non poſito, quande non eſt ſeruata forma tradita.
Vorma inducta à lege, vel ſtatuto A partibus remitti non poteſt.
2 Conſenſus vbi requiritur ad ſolemnitatem actus, tunc dehet interuenire in ipſo actu& non ſufſicit, quod poſtea interueniat. 1
„ Vhi conſenſus requiritur ante actum, tunc per ratifi⸗
cationem ſubſcquutam actus non confirmatur,
quod maximè procedit, quando huiuſmodi ratifi
catio tenderet in tertij præiudicium,& num. 10.
11 RKuatificatio domini ſuperueniens, agnatis nonpræ- iudicat.
Verba ſecundum tempus intelligi debent, ad quod re-
lata ſunt. 13 35 RKat ficatio omnes ſolemnitates requirit, quæ in actus confectione interuenire debent.
DECISIO CLXVI.
De conſenſu, ſiue licentia Principis à decre- to in alienatione feudi requiſita.
VIA tractatum ſupe-⸗ X rioribus deciſionibus
e qualitates à decretis —/Dominicalibus requi- 9) ſitas, introductas eſſe
re obſeruari,& probari, ideò diligenter de ipſis ſolemnitatibus,& qualitatibus di- ſcutiendum erit. Prima igitur ſolemnitas, ſeu qualitas(prætermiſſo ordine ſcriptu- ræ primi decreti) erit impetratio conſen⸗ ſus Principis, cuius ſit mentio in illis ver- bis, noſtro tamen, ſeu filij noſtri, aut hæ- redum,& ſucceſſorum ſuorum præhabito, & interueniente conſenſu, de qua impe⸗ tratione cautus erit emptor fidem facere per productionem originalis reſcripti, non autem per inſertionem tenoris in In. 1 ſtrumento emptionis, I cum tenor Duca- lis reſcripti in Inſtrumẽto emptionis inſer- tus non probet, nec fidem aliquam con- tra non interuenientes in Inſtrumento fa- ciat. authen. ſi quis in aliquo. C. de eden⸗ do, vbi Communiter Doctores, Alexan. conſ. 6. num.s.volum. 4. laſ. nominatim conſ. 168. num. I4. volum. 4. poſt gloſ. Bu- trium,& Abbatem per eum allegatos, latè Barb. conſ.8. colum. I.& duabus ſequent. & colum. 7. volum. 4. Corne. conſ. 243. in litera I. volum. z. poſt Innocent. Abb. Paul. de Caſtro, Cardin. Panormit. Bartol.& Bald. per eum citatos. Natta conſ. 143. nu. 5. ex quibus elicitur, iſtam eſſe communem opinionem, cui non aduerſantur, Felin. in c. inter dilectos, numer. 7. de fide Inſtru.
& Pariſ.conſ.a3. numer.7. volum alios ab eis citatos, quia loquuntu nore priuilegij inſerto in originalt priuilegij, quod poſſet concedia concedente, en confirmante pri ideò nimirum ſi ſtatur inſertioni
rò, quando tenor relatus vonſtamn lebfkloln. 7e ſtate referen tis, quia tunc militat daufan danem ü. ſi quis in aliquo„cum alijs ſupra citann gätacar 1 nec contrariatur deciſ. Boerij 281. gaial gopiiie* recte videatur num. 4. 6. 8. 9.& 3. ken icbleruttu,) hanc opinionem,& loquitur in aciuiudè ciario, in quo Doctores dicunt eſſe ſpecd⸗ le, vt inſertioni exempli in actis faci da datur. Admonitos eſſe velim contrahen.0i en poftrb,reſ tes, vt curent ne abreptitia, aut ſubte di feunefe vbinomin. tia ſit licentia, ſeu conſenſus alienandi nt- nerah ſ. 1 m 1 concellam rum exprimant t naturam feudi,icehan atentane utis, elſe nu ſi ſit ex pacto,& prouidentia Princpi nüſſa theene concedentis,& primorum inueſticonm i dinan zſeg vocatique omnes liberi maſculi, anthans mmüdeonen. 4 tur ditarium ſimpliciter, ſeu mixtum 1alaln aonnrackum Fſe 3 qualitas in inueſtitura expreſſa, umans iomini labei 4. io, 6 feſte probat Sigiſmund. dicio conſan eeonkemtſent„wod etlam,( numer. I. vſque ad numerum 6. Gozndn manlahjnnn 3 ſegun conſ.26. num. 41. verſic. primo, quu mon secon 4, concelio,a fuit narratum,& verſic. ſequent. Soci jn 4 Ghifgrils t liqun condi conſ. 77. num. 84.& ſequent. volum u ſi cnin nälllone nus conſ. 08. numer. a5. volum. Neua gnund,de. numc conſ. 12. num. 17. inter conſilia Bruni,N aͤber. Aluuz Romam per ſi dicatur huiuſmodi expreſsionem vidun tos Felind,n um.vingne⸗
ws, lacob, de On- in ſ. ſuperfluam, cum ex forma decretorum un„lacob, de dR orgo inlin
quam generica cenſeantur comprebeni h Verdo, gem pacio de no omnia feuda. Ad hæc reſpondenipotti nom.6,gem. a7. Dec. co decreta prædicta, vt in præcedenti decl- 8 bi logu à licenti da ne demonſtratum fuit, eſſe iuris commn dimeuis ma diligent nis feudorum correctoria: quoft, vtan i, wri u regul ,ſ loquantur de feudis mixtis ad agnath 3 ſeadimendls, fConditioe tranſuerſales tranſitorijs, vt apparetin ꝗ 3 Yponünel, proinde. ff( creto Violant,& Blancæ, non debenten henerche verſicu. vhi tendi de caſu ad caſum, de re ad remitꝭ meſic ver.er gniftcat.1. perſona ad perſonam, vt pulchre pebi 3 lione amcg decem.. Sigiſmundus conſ. 7. num.;3. vſq uiw ea eſani.ſ mih.. merum 93. vbi dicit, prohibitionema unz in lec de le 84 nationis feudorum eſſe introductamd anpti delemee 5 fauorem publicum ex præmiſiis appuch arum.aee
„„n Hott L poſt asderrede, rete, uſlut con⸗ alteriuf kore, Barto lrunch ade ondit, uilegium. allegat.„ Slum gprialleg bon
p ſcri t 1 onum.Ae, 1na(.
V Lu quod ſi in precibus facta ſit mentiocma hul colum. ge kund
rum cauſarum, quarum occalotefeniſ qudqäe„ allus, licentia alienandi,& pro eis conctli ue lepiurame 1 rit, non poterit alienatio exali aalsnad— ſünnaun expreſsis fieri, vt infrà numer., onßte Ste n 3 batur. Conſultum igitur erit contmhel. 4s donndn bus, ſi feudi qualitates, necnoncam 1. enpe Za per 1 Lal) gitimas alienationis in precibus ehii 2 nCcfr n rint, argu. notato. à Gram. decis⸗ ⸗nnn ntes 91 6 57.& ſeq. Verum quia huiuſmod licen en,ei alienandi ſolent concedi adiccia cauiun orn kann
ſetuun Menlum 92 uiter non

nen feruata forma decretorum noſtrorum„qui d 9 odpolet u ablatiui abſoluti conditionem important, 5 mih 31ateſtatore, Bartol. in l. 1. colum. penul. uredu num 34uffde condit.& demonſtra. cum ſi- tenni dilibus ſupra allegatis, quibus addo Rip- tefet mn ana nnn am in rub. ff. ſolut,. matrimon. num. 30.& 8 in leno vnen ſeg. dicentem id procedere etiam in con⸗ ontt n lal nactibus,& facerocõditionem propriam: In 1,in curbunt propterea venditor, 2 Lnnpdr, opir 0em, drist unforma obſeruetur, ne eius defe us ſrri⸗ d in eOsg. Kine tetalenationem, vt abunde ſuprà proxi- lan madeclione demõſtrauimus, quibus con⸗ i uenitquod ſcribit Alexand. conſ. 4. num. Ldee ene 6& ſeq. volum. 3. Pariſ.d. conſ. 8. num.⁊. dptaa vol. Gratus in terminis noſtris, reſponſ. nkeglune uy-,numer. I. 15.& 16. lib. I. vbi nominatim . a concludit, licentiam alicui conceſſam ali⸗ 4 1—,pracen quid faciendi ſeruatis ſtatutis, eſſe nullam een pimnmm i nonprobato, quod fuerint ſeruata ſtatuta. tiqlue aresllennatal Sigilmund. d. conſ.. num. 54.& ſequen. tium micter eminn dicens, contractum in quo reſeruatur con⸗ litas it eſtiun gpe ſenſus domini haberi pro infecto, domi⸗ prob aginunddh no non conſentiente, quod etiam firmat der.1. Seatumnne Brunus conſ. 23. numer. 4.& ſeq. laté Curr. (26. n 1 2 cltprm SBen. conſ. 8. col. 2. Nam conceſsio, aut li⸗ mrrat ad welqun centta contractus ſub aliqua conditione 077.na 4&iaaucenſetur ſub contraria conditione keo. conſ.¹ 2 umarn oln Cata, Sigiſmund. d. conf. 17. num. 56. po .u. n 22„.nn u Bald. Alber. Aluaro.& Roman, per eum atur l 5ml gelünd legatos, Felin. d. c. 2. num. 1. in znels te⸗ fuam rexin daulibus, lacob. de S. Georgio, in ua inue- ſtitu. in verbo,& cum pacio de non alie- m hell us celkun Cnnando, num. 6.& num. ꝛ7. Dec. conſ. 395.
4. ſ 9, 1 di d Ainthatnam. 2. vbi loquitur in licentia data alie- reta pra la ithghcsäan
lemonl m liidle im et obſeruari. facit ad hoc regula l. ſi lega⸗
[mundt rl aed grtis,num.. in 2.lectura. ff de legatis 1.& um 9z. lct gätidin Jupra ſcriptis deſeruiunt ſcripta a Capici. onis feſ Jum inum deciſ. 0. num. I.& 2. poſt Lucam de Pen-⸗ ren be Amke mon. lib. II. quod quando vaſallus alienat uuunpccd ſeudum,& promilit cum iuramento non ades ntrauenire venditioni, nihilominus po⸗ vexdh itreuocare non obſtante iuramento, ſi ume on interuenit conſenſus domini, quia rebisbo en⸗ uei atio feudi ſemper habet tacitam con-⸗ niheh tionem, ſidominus conſenſit. c. conſti- feudl*tar u ttusdeReſcript. c. venientes, de iureiura. 3 Zndtn h 30 I ergo non appareat formam ſtatutorum Gi 9 fatſle pleneſeruatam, ſequitur non inter⸗ ueniſſe comſenſum Principis, argum. eos
7
d dECISIO GELXVI. 306
rum, quæ ferè in ſimilt caſu ſcribit Dec. d. conſ. 445. num. 22.& d. conſ. 532. num. Ia. Alex. d. conſ. 4. numer. 6. vol. 3. vbi loqui⸗ tur de conſenſu Epiſcopi limitato, quod etiam firmat Curt. lun. de feud. in 4. part. regula 2. verſic. quarto quæro. Afflict. de natu. feud, in 5. notab, dicens, licentiam a- lienandi conceſſam reſpectu vnius perſo- naæ non valere, ſi fiat alteri, quod dictum fuit gloſ.in tit. de prohibit. feud. alien. per Federic. in verbo, Sine permiſsione. idem ſiconcedatur licentia reſpectu certæ rei vel cauſæ. Pariſ. d, conſ. 18. per totum conſilium volum.. Gozadin. conſ.43. colum. penult. verſic.præterea,& 3. Afflict. deciſ.35, num. 14.15.& 16. poſt Bald.& Abbat. per eum re- latos, t concludens, conſenſum Principis haberi pro non poſito, quando non eſt ſeruata forma tradita, præſertim, quando licentia alienandi cum dicia qualitate, quod ſeruetur forma eſt acceptata a parti- bus, vt reſpondet Neuiz. d. conſ. 87. num. 14. Bartol. Camer. in reper. c. Imperialem, fol.56. col. 4. poſt lſer.& Bart. per eum al- legatos,& hæc forma t non poteſt remitti à partibus, argum. notatorum per Docto. in l. final. C. de vend. reb. ciuit. lib. 12. Nee actus conualidatur per ſubſequentem ra- tificationem Principis. Andre. Barb. poſt Bald. in auth. iubemus, in fin. C. de iudic. Socin.conſ.S7. num. 4. volum. primo, ad⸗ dens, t quod quando conſenſus requiri- tur ad ſolemnitatem actus, tunc debet in⸗ teruenire in ipſo actu,& non ſuſſicit, quod poſt interueniat. latè Calcane. conſ./7. nu. 4.& 5. Curt, lun. conſ. 100, numer, 6. Af- flictus in c. Impertalem, in princi. verſic. vigeſimo quarto quæro, num. 12. plures cumulat Tiraquell. de legibus connub. in verbo, Conſentement, num. z.& ſeq. vbi ponit pulchras rationes. Philip. Franc. in c. ratum, num,. in fin. de regul. iur. con- cludens, t quod quando sonſenſus requi- ritur ante factum non confirmatur per ra- tificationem ſubſequutam, Bald. de feud. ſine culpa non amittend. c. 2. Felin. in c. cum dilecta, colum. 6. verſ. ſextum ſignum. & col. 19.verſic. amplia quinto, de Reſcrip. & in c. nonnulli, verſic. ſunt alij, num. 40. & ſeq.de reſcriptis, poſt Bart. Bald. Imol. Dom. per eum allegatos. Rip. poſt Barto. inl. ita ſtipulatus, num. 7. ff. de verborum obligationib. Chaſſan. in conſuetud. Burg. rubri. 4. 9.I. in verbo, Sans licence, num. 1. & 2.& latius in eadem rub.§. 7. in verbo, Sicen' eſt du conſentement, num. 40. vbi poſt Barba, in locis per eum citatis, e quo

per confirmationem, vel r
quod vbi requiritur licentia alicuius in
actu perficiendo non poteſt poſtmodum atificationem
c ratihabitio poſtmodum ſu- perueniens conualidat actum, nec facit valere, quod actum eſt. His adſtipulantur quæ cumulat Tiraquell. de iure primige- niorum, quæſt. 34:num. 20. quòd qualitas ſubſtantialis ſuperueniens nihil operatur, ſi defecerit tempore neceſſario, quod præ-
ſuppleri, ne
10 ſertim procedit, quando huiuſmodi t ra-
11
tificatio ſuperueniens, tenderet in præiu- dicium tertij, Ruinus conſ. 41. numer. 20. volum. i. Afflictus in cap. Imperialem, in principio, verſic. vigeſimo quarto quæro, numer. 7. faciunt, quæ ſcribit Dec.conſ.ʒ8. colum.z. verſic. præterea,& ſecundo, Curt. de feud. in quarta parte, in prima regula, quæſt. penult. col3. vbi dicit, t ratificatio⸗ nem domini ſuperuenientem non præiu- dicare agnatis, cui accedunt, quæ notat Barto. inl. obſeruare, numer. 7. ff. de offic. proconſul. vbi Bal.& alij Docto.Innocen. in c.prudentiam, de offi c. deleg.quos refert & ſequitur Ruin. conſ. z. volum. l. quod acaus nullus ex defectu formæ, vel ex alia cauſa, quàm ex defectu conſenſus ratificari non poteſt, ſed ex forma decretorum re- quiritur duplex conſenſus. Primus ante a- lienationem, vt in illis verbis decreti, no- ſtro præhabito conſenſu, qui conſenſus re/ ſpicit licentiam alienandi. Secundus au- tem conſenſus requiritur in ipſo actu con⸗ ſtitutionis, vel reſtitutionis dotium, ſeu ſo- lutionis debitorum neceſſariorum.& hoc quidem probatur ex illis verbis poſitis in primo decreto,& interueniente conſenſu, qui ablatiui cum iungantur illis verbis in- finitiuis, transferre& alienare debent in- telligi& referri ad tempus dictorum ver⸗ borum, iuxta notata inl. in delictis.§. ſi ex- traneus. ff. de noxalib. actionib. l. Titius. ffde teſtamen.mili.l. ſciendum.. fin. ff. qui ſatiſd.cogant. Grammat. deciſ.õ7. num. 18. Barto. inl. ex facio. num. i. ff. de vulg.& pu- pil. Pariſ. latẽ conſ. 6z. num. 37.& pluribus ſequentibus, volum. 1. vbi multa ad hoc congerit,& num. 41. expreſsè dicit, non ſufficere dictam qualitatem ex poſt inter- uenire,& conſ. 50. num. 22. volum. 4.& ſic ad tempus alienationis, vt in ſimili ca- ſu,& in materia facultatis alienandi bona feudalia ex diſpolitione decreti Regij re- ſpondet Sigiſmund. dict. conſ.⸗7æ. num. 48. quod expreſsè comprobatur ex ſecundo decreto in fin. verſic.& conſenſus, qui re⸗ quiritur, vbi nominatim dicitur conſen-
nz
ſum, de quo fuit facta mentio in Primo 6o din 85
creto, debere interuenire tempore contit avur 1 na, 4 4
tutionis, ſeu reſtitutionis dotium autſ numune hexun 2 9
mun heee
37 n
modi ſecundum conſenſum arbitror lo Huanuu ’ auulgo 1 entut att hiiatxr
uſkertunge n
S
g'hiimplse
eorum alienationibus fuiſſe obleruatm allitrnie 152
nationum, in quibus dicitur, quod ſerues w langiit tur forma decretorum, quia ſi non conſi ſua 4 ſeruatam fuiſſe formam decretorum non fa9ihus prodeſt ratificatio, vt not. Dec. expeli d rau-
13 conſ. 532. numer. z.& 4. † Et dato, quod lun, ſusteer den poſſet confirmari, debent tamen in tuu nnerſrib,en modi ratificatione interuenire omselp eerzechin lemnitates in actus confectione requſia tem arſimd: 1. ſi vt proponis. C, de nupt. l. nuptia ſ ꝗ 8*. ritu nupti. Innocent, in c. cum diſeciſc ihur uſus emptio.& vendit. quem refert& ſequiui ſip, Vntun 8 Rolland. à Valle conſ. 90. num. 49., A k
poſt Bal. Angel. Salycet. Decium&li ſennädetneten num per eum allegatos. Calcan. d. conl Huſe num. 6. Ruinus conſ. 31. num 32,voum, Naſteuſane Afflict. de alien. feudi pat, in princip uum 8* jſacj 26. 68.& ſequent.& alij cumulatia Tſaj i he de retraci.§. I. gloſſ. io. numer. 97.&lcd dn ctum extitit, ſaltem debere conſtate iine cipi approbanti aliquas filias fuiſſe nu i CI52 traditas,& dotes de precio fuiſſe contw tas,& ſolutas, aut reſtitutas, vel debini- qua neceſſaria perſoluta.
duta corecolif: tum quqiter 39
. 4 caulls pelmaan
SVMM ARIVM 2 Alienandi legitima,& neceſſaria cauſs comunai 8 inter principales qualitates,& ſolemniun V creto requtſitas.. 2 Neceſßitatum ſpecies plures recenſenturgusi 3 Debitum neceſſarium dicitur pluribus neu’ ur
lratuuponn uumwie lraiuhom s tah. V
8
9 65
DEel-
ſe, augu
lmit
unflerxshu 1
luatuorum uutſi llus quod hleniur
tr uluendkalgꝛin n ſuealuu ſatuum inſ letuumia
nt. 3 lebent, vtminusd tommune.
hibuio triliireſt
3* um,& uuooperari intellgzort vnumta
quenjde debitizint tem voluntariſs ne⸗ erumeratæ. Zomodo alcitur, quc m.
cuiſttur abdlio no auſans.
ung contractus ütte
lprineip, quod ef um idem iudicandu opriofaco, Croli iet
CLXVII
is communis,e lig debeant,& ur alienatio ſen
A qualitas
mero 4. tnCs aut aljsd
6 Dos debieum nereſſarium eſſe dicitu rh A luendis, 8 7 Dicto, Alis, regulariter ei impliciuus Jar buenie⸗ dngu ueniend
ua qualitatts præcedentis. Anquenecel— un
8 trecedentia declarant,& qualifcetſehent na boßzi& 1* usſuisali
„ Caſu⸗ ſeri vel dißimiles in maknuͦ ſan„ 8 Blan qui dicantur. N& ebitis
10 AQualitas poſita iu vna parte orationi enſeuu aud tamn— alia repetita.& num.is.. e nter jenan aß
Legis vna pars ſiue ſtatutiiper alim delaain 4 tſcotes= ibor d V a lriagaſh iendh
9 Deceretum violant, loquens de debitis, un 9— Jperllo 1das,;
2.7 ba 4 8' vi nm ell 3* m,
—. zinter cuuas illa qualitate„ neceſſari, ſunil aur

0N
—
„+ m ff.* 4
— ede Na nnrih zationem à decreto Blancæ. hęc qualitas. ſiue ſolemnitas principaliter dnts ſe⸗ 2 tuti dee 4 Dictio tantummodo eſt taxatiua ponens ea, quæ af⸗ reſpicit cauſam alienandi argumen. c.2. de 1b. 3 3
anusdel 2 dece firmat.& alia negans.. limitat rebus eccleſ.non alienad. in 6.& aliorum ſ ſecun wWnn h„ eeenrdan gerene ingitur,& limitatur milium notatorum per Decium conſilio eti elllin. er ſecundum ſpeciale. 1.
1 ele e du ld 16 uli dockrina inl.ſt ita ſcriptum. ff. de hære dibus in- 142.numero quarto.& conſilio r74.in PFII- 8 Op.n 1a Vep flituend quod, ſcilicet ſtatutorum diuerſimode cipio, Socinum conſilio 27. numero ocia- Lcontra 12bo un loqventium atteſtatur illud, quod plenius proui- uo,& ſequenti.Ioannem de Platea in J. pri- reſcria b vüt det, Mitatur. ma, colum. 2. C. de prædijs decurionum, ſine
lenna. umfeud 2 i ü ler ſiue ſtatutum generaliter loquens declaratur,&
m alies e tunln limitatur per aliam legem, ſiue aliud ſtatutum, er nel m niba dule nuas. vbi ampliatur, etiamſi ſtatutum dicat, quod
am à d 1Sis prag k verba ad literam intelligantur. nitos eſ 8 gtauta correctoria wantelligi debent, vt minus quam
in ene, ¹5.4,eee e ſengaen, ſeri poßit corrigant ius commune.
mſlſn en ütehat 1a Uenationis rei feudalis prohibitio ſtrictior eſt, qua tiwaadhne rei minoris, vel fideicommiſſo ſ ubiectæ.
mite bosdi a keudum de iure communi ex cauſa dotis, vel alia ne-
orma de— rum gin ceſſaria alienari non poteſt.
atam fut 1unmahn u gtatutum quando poteſt vnum,& duo operari con-
deſt rati nral tra ius commune, debet intelligi, vt vnum tantum
ſ. 2. n V, operetur.. — T ſat Statutum, ſiue decretum loquens de debitis, intelligi- 1 contin u8 cebeume tur de neceſſarijs, non autem voluntarijs, ne abſur- dt ratitic je intie ditates plures ſequantur enumeratæ.
mitates it 2sscoion, 34 Debitum neceſſarium largo modo qicitur, quod ha- etpropot. 2.tenn m buit initium voluntarium.
ti. Contractus vnas, quando cauſatur ab alio, non con-
nupit. 12 a uümmd ſideratur cauſatus, ſed cauſans.
tio.& v b2qpennas Or go,& mitium cuiuſcunq; contractus attendi de-
land. 1 N Tconlgmg bet.
t Bal. An S hnnem7 Cauſatum debet referri ad principiu, quod eſt ipſius mATAnn cauſa.
Aberein aulan De Aſ eauſante effeckum idem iudicandum eſt,
n.6 Ruiſ eSalnde odde ipſoeffeu
dicd de ali tiant Neceſzitate aſtricto ex proprio facto,& volũtate, lex
68.& ſeqf ar⸗diigun. fiue decretum non fauet.
retraci. H.l urh
mextitit, Tnckaſcht
approba in oau DECIS10 CT XVII.
litas,& do: zepanuitt
„. ectnapelde 1 decelin Statuta correctoria iuris communis, etiam
neceſſarite cd feudorum qualiter intelligi debeant,& pro quibus cauſis permittatur alienatio feudo- lum.
L I A qualitas, ſeu ſolemnitas à primo de- ⅞ creto requiſita, ea eſt, vt
inter princ
geto requ nt O pro conſtituendis do- leceßitatunſſ 1 VN tibus, aut alijs debitis chuuneeſ es an perſoluendis,& etiam 1.8 inſi Ee ⅞n ad ſubueniendum alijs 6scennuns e dubulcunque neceſsitatibus ſuis alienatio
dicio, Alſe Kuiiſieri poſsit,& in decreto Blancæ ad- uu fucltal Ephe dineſtillis verbis, aut alijs debitis, dictio,
Paſan⸗ 9 ſe necgſarijs,& quod diſpoſita in primo de- uſe creto titca facultatem alienandi bona feu⸗
altta poſ 4. alia propter dotes conſtituendas,& de- 3 ¹ 1,
nnet emn g, bita neceſfaria perſoluenda, vim,& locum
911 etiam.... E legum. vuts mnbeant in reſtitutione dotium. t Et
decreto non alienand.libro decimo.vbi in- ter ſolemnitates connumerat cauſam iu- ſtam,& neceſſariam alienandi, idem ſentit ibi Bald. Ad cuius articuli intelligentiam præmitto quòd& ſt in iure variæ ſcriban⸗
2 tur neceſsitatis ſpecies, videlicet, taliam eſſe
præciſam, aliam cauſatiuam, aliam hone- ſtatis, aliam vtilitatis, attamen eas dunta⸗ xat attingendas exiſtimaui, quæ ad no-⸗ ſtrum negotium,& propoſitam cauſam pertinent: videlicet, debitum dici neſſa- 3 rium tribus modis. t Primò ſtricte,& pro- priè, quando ab origine nullum habuit ini- tiũ voluntariũ, nec aliquo modo cauſam ꝓ ximã traxit a voluntario contractu, ſed a lege inducta eſt neceſsitas abſoluta, vtputa quod pater teneatur nuptui tradere,& do- tare filiam, ſeu facere donationem propter nuptias pro filio, aut eum alere,& ſimilia, ad quæ omnia poteſt officio iudicis cogi, nullo eius facto interueniente, vt infra pro babimus. Secundò largo modo dicitur debitum 4 neceſſarium, t vbicunque eſt introductum à legis diſpoſitione, ſed tamen habet ali- quam originem àâ facio hominis volunta- rio, non tamen principaliter ad illam obli- gationem ordinato, vt in quarta legali de⸗ bita ex diſpoſitione, authen. præterea. C. vnde vir,& vxor.& in lucro dotis. quod defertur ex forma ſtatuti,& ſimilibus. Tertio modo ſumitur debitum neceſ- ſarium largiſsimè, vt in quouis debito de- ſcendente ex quocunque contractu, vtpu- ta mutui, emptionis,& alijs ſimilibus. Hæc ſupradicta eliciuntur ex dictis Bartol. Iaſ. aliorumq́ʒ in d. auth. præterea. C. vnde vir, & vxor.& inl. Marcellus.§. res quæ. ff.ad Trebel.& nominatim declarat Rodericus Suares Hiſp.in tractatu de las aras. numer. 37.80 38. Kliam diſtinctionem ponit Bald. conſ. 20. vol.z. quẽ refert& ſequitur Boer, deciſ. 44 num. 27. Crau. poſt hæc ſcripta viſus in d. reſpon. pro genero, num. 94.& 95. vbi ci- tat Suares ſub.i7.& eſt num. 27. videlicet, 5 Tneceſsitatis tria eſſe genera, ſcilicet, fata- lis, naturalis,& data opera, ſiue voluntaria, quib.addi poteſt quartum, ſcilicet legalis. Fff His
———
———————-—

S ENATVS PpEDEMONTANI
His ſic prænotatis, aduertendum eſt, quod hæxc qualitas probetur, vt prædi- Aum eſt interueniſſe tempore venditio- nis feudi, videlicet, quod appareat eo tem⸗ pore conſtitiſſe, venditorem habere filias xtatis nubilis, quas tunc nuptui tradere eisch dotes conſtituere& ſoluere, aut do- tes aliquas reſtituere teneretur, vel ære alieno neceſſario preſſus, aut in neceſ- Orate conſtitutus eſſet, quorum vnum ex forma prædictorum decretorum neceſ⸗ ſario debet eo tempore vrgere, ad hoe, vt feudum poſſet legitimè alienari, vt la- te probauimus ſuprs dec. 5. quibus addo tex. in c. conſtitutus,& ibi Felin. colum. I. de reſcrip. quem refert& ſequitur Rip.lib. 2. reſpon. c.24. nume. 4. Dec. conſi 5586. nu.z.
& ſeq. Pariſ. conſi. 6. numer. 33. Tiraq. de
retr.§.l. gloſſo. numer. 98. Nam etſi in de- creto Violant fuerit ſimpliciter facta men- tio de debitis, non adiecta illa qualitate, neceſſarijs, attamen cum primo fecerit men Stionem de dotibus conſtituendis, ſ quod eſt debitum neceſſarium patris à lege in⸗ troductum. vulg. l. qui liberos. ff. de ritu nup. l. fin. C. de dotis promiſsione. cum ſi- milibus. Bartol.& Doctor. in l. ſi cum do- tem.§. ſi pater. ff. ſol. matr. latèẽ Campez. de dote inI. par. quæſtio.. latiſsime Lup. in rep. rubr. de donat. inter vir.& vxo. S. 22. Boer. deciſ. 0. numero 4.& ſeq. Neuiza. conſi. 45. numero 34. ob id eadem ratione dicendum erit, quod cum de alijs debitis loquatur, debeamus intelligere de neceſſa- rijs, quia dictio, t Alijs regulariter eſt im- licatiua,& repetitiua qualitatis præce- dentis, gloſſ. fin.& communiter Dodio. in J.ſi fugitiui. C. de ſer. fugit. quamad hoeno⸗ tat Dec.in c. ſedes. colum. I.& Felin. nu. 6. de reſcriptis. Pariſ.conſ.isS. numer. 18. volu. 4.plures citat Socin.Iun. conſi. 160. num. i3. & conſil. 168. nume.5. volum. z2. Cardin. in repet. c. perpendimus. numer.⁊l. deſenten. excom. Bertran. conſi. 126. nu. 6. Rip. libr. 1. reſpon. c. i. num. 41. laſ.in vſibus feudorum, nu. 12. in fin.& in. ſi vnus, in princi. nu. 10. ffde pactis, loquentes de dictione alijs iun- cia dictione vniuerſali, Ruin. conſ. 1o. num. 12. volu. primo. conſi.. num. 22. volum 3. Alexand. conſil. 76. numer. 5. vol. 4. Goza. conſi. 87. num. I0. Præcedentia t enim de⸗ clarant,& qualificant ſequentia. Bartol. in J ſi ita ſtipulatus.§. Griſogonus. ff.de verbo. oblig. Aretin. conſi. 8. colum. t. in fine, glo. fin. in l. fin.§. cui dulcia. ff. de tritico vino oleoq́; legaro. l. quiſquis, vbi Bartol. ff. de leg. 3.I. qui filiabus,& l. ſi ſeruus plurium,
10 poſsint& valeant, † quo ſiit,v
§. fin. ff. de leg. J. app oſite Bero, conſinn momnbc 4 d wui mero 39.& ſeq. volum. 2.& ſic fiet nuasd conliet me tatio, vel alijs debitis, ſclicet,ſmil bu Ie,Al bito conſtitutionis dotis: tunc,n 19 ,quibus q= teria ſtatutorum i illi dicuntur caſusſN irnc e num les in quibus eſt eadem, vel muior & Hli dicuntur diſsimiles, quando n odqualit⸗ liicn eſt eadem ratio, Paul. de Caſtr. in.l 1 gpidd cure, ua 3 3 numero 4. C. de lacrolanct.cccle poſihai 5 oratione bi nilit ibi, per tex. inl. non ſolum. H quipu 1 is comm) an idele lum. ff. de excuſ. tuto. quos retert& ſe 1 Gitatbos lI 3 tur Bero. conſi. 150. numero 19. ause adlatz curk. xcedente, in vtputa in conſtitutione donauioons p tde diblus hel ineeligic pter nuptias pro filio, quod eſt debiun i, vt ninu=s nur inscom patris etiam à lege introducum d.bina mprchbes= enationem, verſicu. neque enim leges. O. de dotisnn, Iin necclstai x hac interp miſsione. item in donatione propterm, abr demons mit ex de ptias, quæ fit à marito vxori, qux eiim Bnca, i dictiprimic ex neceſsitate d lege introducig cani rapretetio t etquod vbii tuitur, vt in authen. de ęqualit. dots Gca, Iaceto de delta loquitur, cu- nationis propter nuptias.§. dedmnus ſſem ineneceſtisi ligatur; vte in obligatione quam cogiturpauafaane Sbcs prxdic à= undjdecreti de bonis ſuis pro reſtitutione dotumm, ſanu,& pumo? erſicucum in rus. l.ſi cum dotem.§. tranigrediamusiſt iatuonim vr ferensprimu lu. matrimon. vbi Bartol. Bald. Angelda um dict ilud Prit in conttit de Caſtro. Bartol. in authen. res quæum um,& in cam 1 ro tertio. C. communia Geleg. Süce de 4 denen Dec.conſi. 376. numero ſecundo,&ma aum conſtitue it lotes, Ietiꝛ Baldus Nouellus in 6. parte, priuileguw aneceſſaris de, ten clarſ & in alendis fllijs. l.I.& toto tituloſtdeteiſencum vetb. ddecreti, lo beris agnoſcen. Villalob. in ſuis conmm moddo videnr, d wedan opinio. in dictione, pater. numerouyfuf onkitntioneng tium, R de Socinum, Aretin.& Alcis. pereum ciuua ſluia perloluel ltem Et huiuſmodiinterptatio corroboraua diſpofriuis, i ſcu, de 1n illis verbis ſtatim ſubſequentibus, um hils verbi, pr* v⸗ ad ſubueniendum alijs qu buſcunqum tn necellina. E 5 48 Afes ceſsitatibus ſuis, quæ ſunt poſirain uini qsdb patet veba 1 5 omnl oratione,& reguntur ab eiidem rats ulmolicter bn ni decreti tdichah ee neppi cn 1 8 inte litas neceſsitatis poſita in vna pantecin fui ler flah 4 olius erat nis, cenſeatur repetita inal a, Banc'nt d ceberi nnell debi fin.§. erit differentia, columnaphms unum, quo 4 8, dedtu vi bonorum raptorum, in I. Seig SCaah de fundo inſtructo.& inl. in fepecch
columna ſecunda. ff. de legatistenomn uexcludens aemat, refert,& ſequitur Decius Conſlliooa-num, ldeaduit, d in lin not ſecundo. Pariſ. conſilio 108.nunewo6i tumerog le nlnume lumi.3. conſi. 72. numero trigelnalm, derquen 8 Tius dicen trigeſimoſeptimo, volumi. 4 naca. wmumel 8 equiturh
253. numero 10. Berous per mül üius un coniga w 2, 7 2. 3, ſi. 41. numero 18. voluminez. Go ngs 1 anc chumn»Vola ich conſi 82. numer. 9. Vna enimpals 65 n ec conſ 8843 umerg de 1. aratur, DLecahna 2,l br
ue ſtatuti per aliam declaratun tend Nr.völ er. Bero cum omnes, col. 2. in fi. de ronlim ul dus oujfl eni pertextum in l. vtrum.ff.de petwen 63 8 tatis. Pariſ. conſ. a3. nu.i. volb ac d
am ratione d¶qzðMliᷣ⸗ 2 numer. 17. volum. 4. Nam 1 6 Koctrim ba
— —— — — — — — — —

3 4 tollitur omnis dubitatio, vt notat idem lsparil. dicto conſi. 43. numer. ũ0, volumi.3. aſan Wntam oſt Bart. Bald. Alexan.& laſ. in locis præ-
äm allegatis, quibus quidem conueniunt no⸗ Gien tata per Alexan. conſi.ʒꝙ. numer. 5. volum. mie Sargum. textus inc. cauſam quæ, de teſti-
e 5. baläld pus, f quod qualitas appolita in vna ora⸗ adinan tione copulata cum alia, qualificat præ- jber u Aneanli cedentem orationem, vbi niſi id fieret læ- ſ de landggan deretur ius commune, idcirco illa quali-
ero. oo nn tas neceſsitatibus poſita in ſequenti ora- duta in Süiruiche M tione copulata cum præcedente, in qua r nupt Solld, t loquitur de debitis ‚debet intelligi de ne- ris etia regennin ceſrijs, vt minus lædatur ius commune
ſicu. n a² dameg feudorum prohibens alienationem, etiam gione.* ahe in caſum neceſsitatis,& hæc interpreta- 4, qu dt imangen, jiio verior demonſtratur ex t decreto neceſst and lgx aai dominę Blancæ, in quo dietiprimi decre- tun vtil a xn a,, dftinterpretatio, ſcilicet quòd vbi in pri⸗ tonis pian dfa mo decreto de debitis loquitur, cum illa obl 5 Tanne qualitate neceſſarijs intelligatur: vt explu- bons arele nbus locis prædicti ſecundi decreti com⸗ 16e⸗ elet probatur,& primo in verſicu. cum in volu⸗ llcun Kengugeie mine ſtatutorum, vbireferens primum de- malrim Diban ä cretum, dicit illud loqui in conititutione Gſtro linauthran dotium,& in caſu neceſsitatis. item in teruio. Q32 manegiverſicul. cum autem, in illis verbis, circa ecconii Snumtuthmodum conſtituendi dotes,& etiam pro ldus No Susneeniialijs neceſſarijs debitis. item clariſsime in in alent islitowerſicu. cum verba dicti decreti, loqui tan- risagnoln. Vnlubatummodo videantur,& formam dare cir- inio. in*Sne nunca conſtitutionem dotium,& debita ne- cinum. 1 22 18lpetrceſfaria perſoluenda. Item& in illis ver- huiuſmé n teaſenebis diſpoſitiuis, in verſicu. declaramus,& s velbis Im ikoinin illis verbis, propter ipſas dotes,& de⸗ ſubuent amaitbirblta neceſſarſa. Ex quibus omnibus li⸗ itatibus qupaliquido patet verba primi decreti de de- Kicle unndelta bitis ſimpliciter loquentia, ex interpreta- Kion, a altu tione Principis, cutus ſolius erat inter- Kint d em fahnahu pretari. l. ex facto. ff. de vulga.& pupilla. as necels 1— a labſt. deberi intelligi de debitis neceſſa- a, cenſea he nm rijs tantum, quod probatur ex illo aduer- .9. eritq; aſtbo tantummodo, t quod ſui natura eſt
bonotun en nxatiuum, ponens ea quæ affirmat,& alia fundo! 4 mater omnia excludens. Bald. in l. ita nobis. C. umnaſet P adl Iul. de adult. Bartol. in 1 1. numero 1.& en,&ſe-hg ihi laſ.numero 9. ff. ſi quis ius dicenti non undo. nl drg dbtemper. quem refert,& ſequitur Ruinus niz con 68 dnltzs numer.2.& conſi. 33. num. 6. vol.i. oelmoſc 6 1 Remelun. conſi.33. nume.5. vol.. idem di- numer Knl diPelin. in c. contingit, numer.5. de fid. In-
Al. num Vnpnie um Dec.conſizes. numer 5. Bero. conſ 1)—.V 9 MNaumer. 9. volu.z. conuenit tex. in 1.I. C. nl 82. mn dchan ebamibus qui filios diſtrax. quo fit, vt ſtatutiPſ— inßec nonſthic tractandum de correctione, ſed
nes“ gegü * rmmſii ernteidretatione, 3 propterea non ad- deu S wng Uerlatur doctrina Bartol. in 13. 9.cum Ti⸗ 15. ar ed..41 all 1 “ ner.7
bECISIO CLXVII.
3⁰⅝ tio. ff. de adimend. leg. concludens ex di⸗ ctione taxatiua non induci correctionem legis ſeu ſtatuti pręcedentis, quæ dicitur communiter recepta, Viui. in ſuis com- mun. concluſio. in verbo, Statutum vnum cum vt diximus non agatur de correctio- ne primi decreti, ſed de interpretatione, quamuis contra concluſionem Viuij vr- geat tex. in l. ſanctio legum. ff. de pœn. nec eſt nouum, quod priora ſtatuta à poſte⸗ rioribus declarentur, ſuppleantur& ter- minentur,& econtra, argu. l. non eſt no- uum,& duabus ſequentibus, vbi gloſſ.& Bart. ff. de legibus. Alexan. conſi. 145. num. I. verſicu. vna niſilex, volum. 6. Bald. in l.. colum. 2, C. de inter. quem refert& ſequi⸗
I tur Port.conſ.iS3. numer. i. t imò ſtatutum
primum generale limitatur,& reſtringitur per ſecundum ſpeciale vulg. regula generi per ſpeciem derogatur in 6.& l. in toto iure. ff. de regu. iur.& ibi Dec. communi⸗ terq; Doc.& in c.i.de reſcrip.poſt Bar.inl. ſed ſi adijciatur. ff.pro ſocio, concludentem ſignificationem verbi generalis, reſtringi additione verbi ſpecialis, d. l. ſanctio le⸗ gum.ff.de pœn. facit tex. in l. quoòd liquide, iuncta glo. fina. ff.de penu. leg. vbi verbum vnuerſale præcedens reſtringitur per ſe- quens qualificatum. Huc pertinet, quod ſcribit Barto. in l. quæſitum. 9. fina. ff. de fid. Inſtru. quem refert,& ſequitur And. Barb. conſi, 123. inter conſilia Alexan. vol. 4. num. 19.& pluribus ſequentibus, concludens ſtatutum ſpeciale debere attendi, Ioan. Crot.conſ:.Oo. nume.19.& ſeq. Alex.conſi. 52.nu. 18.& ſeq. vol. 4.& in l. ſiab hoſtibus, col.i.verſ.pro hoc facit. ff. ſol. matrimo.& ex hoc ſubmouetur difficultas, quæ fit de doctrina Baldi in l. ſi ita ſcriptum. ſfde hæ-
16 red. inſtit. videlicet, t quòd quando ſunt
ſtatuta diuerſimode loquentia, eo caſu il- lud quod plenius prouidet, attendatur, quia intelligitur, niſi aliud ſit ſpecialius, & poſterius, vt ibi etiam per Imol. ſequi⸗ tur Dec.conſi. 44. num.7.& conſi. 47. nu. 5. Bart. in l.omnes populi, num. 35. ff. de iu- ſti.& iure, quem dicit communiter appro- batum Pariſ. conſi. 44. numero 14. volum. Primo, Abb. in c. gratum.& c. ſuper quæ- ſtionum, de offic. deleg. Berous conſi. 86. num. 7. vol.3. poſt glo. Dom.& Abb. locis ſupraà citatis. Item non procedit, quando ſtatuta eſſent correctoria iuris cõis, quia tunc attẽditur ſtatutũ, qd minus derogat iuri cõi,& iuri tertij, vt& infrà diximus. Io. Crotus d. conſi.50, numero 21. Sed ſta⸗ tutum Blancæ eſt ſpecialius, quia tam in
Fff 2 verbis

SENATVS PEDERMONTAN 140 itub, 9 J. ſi ſerui veſtri, vbi Bartolus,& Ba verien i. doelarencus Ic. Jocuiturde de noxalibus actionib. Bartolus in authe t debitis neceſſarijs, minusq́; derogat iuri quas actiones, numero octauo, ſequn bu di⸗ 16 E krchen „. 27 4 3 100h d ́ 5, communi feudorum,& iuti tertij, quam C. de ſacroſanci. eccleſ. Imol. conſſ. 45 d elbrj⸗ nonal
ldus.G N tet
verbis enunciatiuis, quam diſpoſitiuis, rkuc P
primum deretum. ergo illud attendi de- mero ſecundo. Curtius conſi.79. colum 00 bet, Decius expreſſè conſi.3. numer.. ver⸗ circa medium, Pariſ. conſi. 1o0. numero npzimelle luſrcolum he ſicu. quia in duobus. Nec enim eſt incon-& ſequen. volumi. primo,& dicdo enn adxn. nmutein! 17 ueniens, t quòd vna lex, ſiue ſtatutum 158. numero 17. volum. 4. dicens debeten ät ſimpliciter,& generaliter loquens decla- ſtringi ad naturam rei, de qua— 4 retur,& limitetur per aliam, ſeualiud, decreto, ſiue ſtatuto, quod etiam finn dgpae& htge de argum. authen. offeratur. C. de litis con- Oraueta conſilio 186. numero⸗. poſt unn mpjoplii firäne i. teſtat. quæ dicit ſimpliciter ſatisdandum. centium, Baldum, Oldradum, Anchan 5 d 3. tamen reſtringitur ad eum qui non poſ- num, Bellameram, Cuman. Corneum 5 fod,am. Butrrine 8. b ſidet immobilia: ita expreſſe dicit Barto. in cinum, laſon. Deci. per eum citatos, 5 oompelelt abme 4 extrauaganti ad reprimendum, in verbo, regula l. quoties, vbi latè Decius,fiden de oalutan ine, quune Non obſtantibus. verſicu. ſed ſi ſtatutum gulis iuris,& conſi. 93. colum, ſin,&Rus gteſpcn, 11a ero llbat e præcedens, quem refert& ſequitur Vi- nus conſi.ioꝰ. numero quarto, volumipi aiqhndoe numporcten
ui. in ſuis communib. concluſ. in verbo, mo. Rippa lib. primo, reſpon. ca. numes,'operin ceta ius commune ſtatutum vltimum, in fin. Romanus con⸗ 20& ſequen. Siquidem 7 fortior eſt&ſn. tedlig;ſt tat vnumoperet ſi. 245.colum. penult. Aretin. inl. decem. co- ctior prohibitio alienationis rei feucaſa god mings P uscommune lum. ꝛ. in princip.ff.de verbo. oblig. laſſinl. quam rei minoris, aut fideicommiſbliiee as6.conidte merz. con ſiquis exargentarijs.. ſiinitium. colum.⁊. cæ, aut eccleſiæ, vel prohibitæ alennn. olé. Lpktide 1 86 numeto in5. notab. ſ de edendo, plures cumulat Haæc enim ex cauſa dotis, etim man wrauneio e ſt lexand. R Tiraq. de retractu.§.15. glo.3. numeroz2 Pa⸗ ſeruatis ſeruãdis poſſunt alienari, vtderan inocgelait perconlequs riſ.conſi.54 numero 10, volum. 2. conſi. 97. ſtitutioni ſuppoſita habemus in auihenaa sproprſeneck is,non auter numero 16. volum.z.& d. conſi. S. nume- quæ. C. communia de legatis.& in rem renis, ioquurb:quibuſcnaq ro 17.& ſequen. colum. 4. Dec. conſi.z. co⸗ hibita alienari, per Bartolum,& alos elam vcluntefrmntelligeremu 1um. a. dicentes, ftatutum vnum peraliud Ii:filiusfamiliãs 9. diui. ff. de legatis pun lerentur b biet Prmo, q
intelligi debere.& Decius in l. fi. nume.34. Opizo latè in repetitione§. diui, colum aAſuperdao 1n pets in ſecunc
18 de edendo, t dicit quod ſiſtatutum dieat, 74.& pluribus ſequent.& de reminant and ellet addnaß: o,neceſsariſs
verba intelligi debere ad literam, non ta⸗ gloſl. ordinaria in l. lex quæ tutores inſa- olldet deb tun- eiapeinclpio
men tollitur quin vnum ſtatutum per aliud ſicu. vel in dotem. C. de adminiſtrat uo Inrium, attam ex poſt facio
declaretur,& ſuppleatur,& conſi 40. infin. rum. quam ad hoc notat Fabius inliolm llerum.bincog dato H. ſcut
Soci. conſ. 147. numero decimo. volum. l. cta. de emptione,& venqditio. in qphis ddati,& tamelſen lum verhug
Pariſ. conſi. 16. numero 52².& ſeq. volum.; parte, columna 27.& in rebus ecclelaii ie,& ſmeeffecg poliumcen
Socin. lunior conſi. I. numero quadrageſi- authen. hoc ius porrectum, C. de lactoy Rauto ſiue es do aitprztor
moſecundo, volum. 3. poſt plures per eum cciiss eccleſijs,& in in cap. nulli, de reb.a9t n& viaman B, no.n! citatos Brunus de ſtatuto excluſiuo fœmi- 2⁰ ſiæ non alienandis, t feudum verodeint rvev decimnoqu fcect 1 narum articulo 5. colum. 2. Idem in reſcri- communi etiam dotis, vel alia neceſuns ln n npri* Tl
ptis, quia vnum per aliud declaratur Ro⸗- cauſa non poteſt alienari d. 9 donatdſ an& in iler,e ar, 5 ne
man. conſi. 334. verſic. alterius, quiaclarum neccſsitate, qualit. olim feud.poterataan teleg.pr mo,l, da eſt Socin. lun. d. conſi. 60. numer. z5.& ſeq. Decius in c. quæ in eccleſtarum, intaus ead. m rubt teden rudr je contrah
volum. z. Hieron. Schu. conſi. 149. num. 2. notab. de conſtitut onib. Socinus d i,9. I inl.l.ge goſif
....— 3.„/ A ff. o
inter conſilia feudalia. Et præmiſsis deſer- conſilio i9. numero decimotertio&ut«undum ab zciüte taret
uit, quia dicta decreta, ſiue ſtatuta ſunt ex- fortiorem in feudo eſſe proh bitionem eſe in po
b orbitantia, imò correcioria, vt diximus iu- cit Baldus in dicto 9 donare, Crauet,cnl- 5* *... 1 f 1
ris commuris feudorum, quo prohibentur 24. numero vndecimo. poſt Decum 3& decretat, Da
..174.„ ſ, 11,2.
huinſmodialienationes etiam ex cauſa ne- cinum per eum allegatos, Neufamen lſete oportetg euuranin
ceſſaria fieri, vt ſuprà demonſtrauimus,& ſi. o. numero quarto. poſt Ladesſemit
id in ſtatuto llluſtriſsimæ quondam domi- dicto§. Titius filios, Decius coilathnt
8.2 3—
nę Violant expreſſè dicitur, verſicu. quod mero 34. Socinus lunior conſieunmA Miquc eis qe os ſeu. 19 quia iure feudorum cautum eſt,& c. ſ ergo 73.& ſequen. volumi primo. ded ſeihe ernia mtital— Uon interpretanda ſunt, vt minus corrigant ius gamus de debitis neceſſarijs, rii ma.veſlſeda funde. d commune quam ſit poſsibile,& ſufficit aut ſaltem fatali, legalt, ſeu natutalt 19 natus feltiluu lcialiw&
dοσ 1— ◻. 9—. C 1 quod qualitercunque verba veriſicentur. c. ceeſsitate, ſecunãum Baldum minusco prodigus lum,ſin
odeinn uare, vvel
4 zvelfe no
cum dilectus,§. quia nobis, iuncta gloſſ.im gitur ius commune feudorum d ae um 26*
verbo, Nec iuri, vbi Abb. de conſuetudine, in caſuu neceſsitatis prohibet feudun' u

——
aari, vt habetur in dicto titulo, qualit. nn olim feud. poterat alien. d. S. neceſsitate, cle ln§.donare, vbi Bald.& communiter Do⸗ un nen Ciores, ob id proprie,& ſtricte, vt ſupra rlcal d diximus de debitis neceſſarijs, non autem a voluntarijs intelligi debent, argu. eorum x notat Socin. in conſi. 252. colum. penul. infin.& his acced t doctrina Bart. inl. hoc legatum. ff. de legs. 3. vbi verha quæ poſ⸗
0 9 1. leta con„5 andis lant intelligi per prius& poſterius, pro-⸗ d6..48G 2 um, B19 3 Oba prd,& improprie, ſtrictè,& large, debent Bellam e(unan pet prius, propriẽ& ſtricté intelligi. His , laſot Ji den ladie docir. Anto. de Butr. in c. dilecti, — recde
lal,quq=eb u d de loro competenti.& Abb. in c. cum di⸗
dh dus, de conſuetudine, quam ſequitur Gatus reſpon. 16. numero 18. lib. i. videli- V a,cœxt quod quando t ſtatutum poteſt vnum, quen, en velduo operari contra ius commune, de⸗ prolub S i betintelligi, vt tantum vnum operetur,& nreimmi enun n ilud quod minus lædit ius commune. Go- attäunn zadinus d. conſi. 8. numer. i3.& coniil.35. aut ecch e volpäbn numero 14. Porti. conſi. 86. numero 6.& enim e d. N n, conſt. 27. numero 8. poſt Alexand. Roma. tſerua, allmtgn,& Felin. locis citatis,& per conſequens de lon ſupſ t alabna debitis propriè neceſſarijs, non autem vo- C. comm an deleain luntarijs, altoquin li de quibuſcnnque de-. aallenart! thnt bitis etiam voluntarijs intelligeremus, plu efamilids edl. fäggn naſequerentur abſurda. t Primò, quia fru- zolate in Aiion am ſtra& ſuperfluo tot locis in ſecundo de. A plurii t denin creto eſſet addua dictio, neceſsarijs. cum Lordinart az leriu quodlibet deb tum liceta pe incipio ſit vo- vel in do aeCcduuin luntarium, attanen ex poſt facto eſt ne- ouam ad 22 wNrbt ceſ arſum. l. incommo dato. 6. ſicut. Hfrcom⸗ enotit 2s dGen’modati.& tamen nullum verbum ſuper- de empuf n Aue,& ſine effectu appoſitum cenſetur in column e Aunfe ſle, 4 Pb
n hociu ruler ſtatuto ſiue edicto. l.t.ö. ait prætor. vbi glo. . eene e a f. de vi& viarmata, Barto. n.4. 9. prętor, ccleſijs,& 1Chrl numero decimoquinto. ff de damno infe. en alienatt li waſe Kto laſenl. fin.in princip. num.5. f.ſi certum nunt etid Aus e petatur,& inl. ſi ſerui legati, numero quar- non pot dem to ff. de leg.primo, Dec. conſi.;ο= numero ſexto. Bald. in rubr. C. de contrah. empt.
quæſtio. ↄ.& in l. i. poſt gloſ. ff. quod met.
. c inchore gitate, qu milm
b. de con 5 cau. Secundum abſurdum reſultaret ex eo, lio 194nu dc quod eſſet in poteſtate cuiuslibet vaſalli remin fe Keler conſictis debitis circumuenire legem feu- dGus indi doue dorum,& decretorum Dominicalium
ſech„ L merovnt opé. contral.ſcire oportet. ff. de tutorib.& cura-
ao woribus dat. ab ijs.& l. cum ij.õ.ſi cum lis.ff.
npet eu* D etranſaction.& priuare filios, ſeu agnatos numero.. ſendo antiquo eis debito, vt nominatim §.Tiuus 0h ſadit llernia in titulo, de inue, de re.ali. 34. doem gih accdlum. 2. verſ. ſed an iudiciali,& in titu- ſequen.1* a3s anagnatus vel filius, colum. fina. verſic. de deb ², aloqpin prodigus pater, vel non frugi altem falq* h Pollet priuare, vel feudum ad nihilum re⸗ zte, ecuſl e.c, Aucete,& filio per vias circumſcriptorias us eean 2 rolbt 4
necels
DECISIO CLXVI.
329 præiudicium afferre, quod eſſe non debet d. l. ſcire, vnde dicit eſſe auferendam oc⸗ caſionem malignandi.§. ſed nedum talia, Inſt. vi bonorum raptorum, quam admu⸗ tere abſurdiſsimum eſſet,& æquitati con- trarium, cui ſemper ſtatuta quantum fie⸗ ri poſsit, ſunt conformanda. d. c. cum di⸗ lectus, vbi Abbas,& Bartol in d. l. omnes populi, quæſtio. 6. numero 66. Card. d. con⸗ ſi. 79. colum. 6. circa finem, Roman. conſi. 345. colum. penu. in fin. dicens ſemper re- petitionem deberi fieri, quando abſurditas quæ ſequeretur hoc ſuaderet. Calcaneus d. conſ.i. numero 8.& ſeq. Dec. conſi. i9. co⸗ lum.z. in fine. lImo in l. quanquam, numero 3 C. de mili, teſta. quos ſequitur Riꝑpa d. c. 3· numer.73. libro I. reſponſorum, Rubeus conſ. 145. nu. 7. ita in ſimili caſu reſpondet Calcan. in d. conſ. iy. numer.35.& ſequen.
non valere actum propter quem lex cir-
cumuenitur, pulchrè autem de hoc argu- mento ab abſurdo Euerrardus in ſuis locis
legalibus, c. 8. cuius ſcripta melius,& faci-
luus erit videre, quam ea referre, latè Hiero. Schurpfconi.ia8.nu.4.& ſeq. inter coniilia feudalia.
Tertium quoque abſurdum ſequere- tur, quia feuda recta red'gerentur fere ad inſtar allodialium, effeniq; laxioris na- turæ,& deterioris condition s, quam bo- na emphytheotica reſtitutioni ſubiecta,& alienari prohibita. Intelligi ergo debent praædicta decreta de debitis neceſſarijs itrictè,& proprie, cum vt ſæpe dictum eſt in ſtatutis, ſiue decretis exorbitantibus, & cocrectorijs verba debeant ſtrictiſsimè, & proprijſsimeè intelligi d. l.3. 6. hæc ver- ba. ff. de neg. geſt. cum ſimilibus ſupra al- legatis, qu bus addo Bero. d. conſil. itz. nu- mero trigeſimooctauo.& ſic de ijs ad quæ contrahenda à lege, vel natura vaſallus co⸗ geretur, quę propriè& ſtrictè neceſſaria di- cuntur, vt not. Iſernia, Bald.& Afflict. in d. 9. neceſsitate.& in§. donare, Bar. in l. ſicum dotem.§.ſi pater, numer.3. ff. ſolu. matr. Iaſ. in authen. præterea. C. vnde vir& vxor, num. 18.& ſeq. vbi declarat, quę ſint debita voluntaria& neceſſaria, Deci. conſi. 586. nu. 12. latẽ Rodericus Suares in dicto tracta tu de las arras, numer. 17.& ſeq. vbi nomi-
24 natim d cit debitum, t quod habuit ini⸗
tium voluntarium, vt in contractu mu- tui,& ſimilium, largiſsimo modo dici ne- ceſſarium, ideo non eſſe conſiderabilem dictam neceſsitatem. Alex. conſ.215. num.5.
25 volu. 6. dicens, quod t quando vnus con-
tractus cauſatur ab alio, non conſidera⸗ Fff 3 tur

S ENATV S PEDEMONTANI
tur cauſatus, ſed cauſans. l.l. 9. idem Pom⸗ ponius. ff. depoſiti, cui proxima ſunt quæ ſcribit Aretinus poſt Bartol. in J. is poteſt, in fin. ff. de acqui. hæred. vbi actus neceſ- ſarius, qui ſequirur ex actu voluntario præcedenti, non propterea dicitur neceſ- ſarius, ſed voluntarius. idem videtur te- nere Imol. in l. gerit. in fin. eod. tit. dicens a6 attendendam eſſe originem, ſ pro quibus ſtat regula 1.1.§. non ſolum, in verbo, lni- tium. ff. depoſiti,& l. ſi procuratorem, in princip.ff.mand.vbi hæc verba ponuntur vniuſcuiuſq; enim contractus initium ſpe⸗ andum eſt,& cauſa, cum alijs ſimilibus in glo. notatis,& in l.vnica, verſicu.& ſiad primordium tituli poſterior formatur e- uentus. C. de imponend. lucrat. deſcrip. libro decimo.& inl. qui id quod. ff.de do- nation, vbi dicitur, cauſam,& origmem contractus, non iudicij poteſtatem præua- lere debere, pulchrè lureconſult. inl. tutor, verſ.& non titulus actionis, ſed debiti cau⸗ ſa reſpicienda eſt,& in l.in ratione. l. falci- diæ. la prima.§. ſi filio ſuo, verſicu. ſed ve- rior, vbi gloſ.in verbo, Opes patris.ſfrad J. falcid. notat omnia debere referri ad id à uo originem trahunt: his accedunt quæ ſcribit Bald. C. de nouo cod. compon cir⸗ 27 ca principium, t quòd omne cauſatum de- bet referri ad principium, quod eſt ipſius cauſa, Curt. lun. conſi.i. numero 8. 9.& 16. Iaſ.in l. ſtipulationes non diuiduntur, nu⸗ mero 2l. circa finem.ff.de verb. obl g.& inl. uominus, numero 17. ff. de fluminib. vbi perillum tex.& alia iura per eum allegata, 28 notat f idem eſſe iudicandum de cauſa cau⸗ ſante effectum, quod de ipſo effectu:& zdem ius eſſe in cauſa efficiente, quod in effeciu,& cauſa finali,& quicquid eſt cau- ſa cauſæ eſt cauſa cauſati, Bartol. in l. 4. 9⸗ actor, numero ſecundo. ff. de re iudic. inter- pretanda igitur ſunt prædicta verba, vt lo- quantur de debitis verè& propriè neceſſa- rijs, non autem de debitis à prinicipio vo- 29 luntarijs. t cum lex ſiue decretum non fa⸗ ueat ijs qui in neceſsitate ſe conſtituunt. l. ſi fideiuſſor.. ſi neceſſaria,& ibi gloſſ. Bar- to.& communiter Docto.ff.qui ſatiſda.co- gan. l.z.§. ſi quis tñ. ff. ſi quis cautionib.& 1. 3.§. ſi ſubuenitur, ff. ad Senatuſconſult. Syllanian. l. cum prætor, verſicul.reſpon⸗ dit, ff. de adminiſt. tuto. glo.. in l. ſi mulier, in princip.ff.de eo quod met.cau.geſt. etit. Barto. inl. ſi pignori, nu. G. ff.famil. hęrciſ- cun.& arg. eorum quæ tradit Iaſconſi.231. numeroz. ad intellectum, authen. res quæ C. communia de legatis, Afflict. deeiſ. 13⁷.
numeroz. quibus conuenitalludens, qie minos noſtros Bald. d. conſ. 20, vOſin
facto ſuo, non alege, vela natura coac ſe conſtituit in neceſsit 4 ate, non poſſe alte
nare bona, quorum alienatio erat ei cona
ſa in neceſsitatibus ſuis. quem refen&i quitur Barbat. in additionib. ad Barto u quamuis. ff. ſol. matri. Boeriusd deciſt nu. 27. Tiraq. de retractu Ligna gier. 51 ęquipollant, glo. 14. nu. i. dicens non poſe debitum neceſſarium nuncupari quodia puit initium voluntarium,& dicit Leonas Piſan. inter conſilia Brun. conſ.u7 numen 184. poſt Afflict. quòd licet valallus puo pter eam neceſsitatem poſsit feudũaliem re, id procedit dummodo culpaabſit plun ad hæc citat D. Crau. in d. reſpon progena ro, numero 32.& ſeq.& numerr. 386.ybi ple ribus argumentis hanc interpretationem exornat,& ita decreta Prædictaloqueana de debitis, debere intelligi de neceluui propriè,& ſtricte, ad quæ quis alegan à natura perſoluenda cogi poſſet, nonau tem de merẽè ab initio voluntariſs liceten poſt facto neceſſarijs, ſancitum fuitineu ſa Caſænouæ 1557. Ozaſci 1566,& Non 1568.
VNMARIVA
3 volum concludens eum, qui data opera exaliai 1 24 0
5 1
oe
N
2 e= kb unga raikais, aes de Qan
11 riur nub 30 ruur
1 7 4 bentuſGh 5 fea
V nrudun, bue hd alun hro Actiyetiy.
A fellitibus,tan gſe, nh naurot felditibub,
lndune ſ. mad ichum /k. eankit bſuede hine
twnio wolintrie d a ſto proeedat,i
uvoluninue iT.
ſis noh euee hienſli hieun
mit märuü eiren Fris lunb commu ge ſichtlij2
utum glxxeloin a iebiti mmiel neſlrj, pat lan rationibus con ehan
n. lnl auafgeu K minitioen non lrugmanum,e2n. lerario declaratut
dEcIS O cLXvnIt.
duld, conuliur et'ola declaratu
nos conllliu .wolum a. verlicu ſed
² halai conſtlium vigeſimum, in verſicn hM mus e
quæſtio, vol. 2. quo diſponitur eum, qui inttadt qua bona prodigaliter alienauit, nonptluaiſn cultate ſibi poſtea tonceſſa à teſtatore dlend
qualtio lupe
1 deciftoni ac ppidetur, du 2„Gun iralone debitld untarj feudh:
*
bona pro eitus nece ßeitate,& redlemptionan anmohhte lar aided 45 9 1 3 ence,
ne declaratur,& pluribus ſequentibus.
4 1. de illo. ff. pro ſocio, adaptari ad qusſtionen 3 in ſupra allegato conſilio non potet,& nununt ſecundum mentem Baldi præallegatus tetſusi ducitur.
Damni,& lucri regulariter datur compenſo
1 L. de illo, per Bald. allegata, e& quefton dan ſupra allegato conſilio propoſitæ naiv tuenhu tis.
6 L. Ar illo, noua, S tleganti mauckone Ge opinionem declaratur.
7 L⸗matrem,& auuneulum. ff. ad genatiſuſ inducitur.. 8 Auth. contra rogatus. C.ad Trebel indtit-. 4
„ L. 2Adem. C. locati, non fauot his quiſeim renſ poſuerunt, nec authen res quæ. C. dec l. delega.& fideicommiſſ. qubd declarazn ro 10. 1
u Balci opinio in ſupra allegato conſili rieimo,
us caſibus ſaluari,& ſuſtimeri poßit,¶ ur
a Alienationes prohibitas poſt cœptum udiciun 1, intelligitur de alienationibus voluntariſt non i tem de neceſſarijs.
8 Ae
doüerigoterime onſcrapi aipoterine onſtrabitur, un dciscuer 21 periusallegat Nareinquit et, bi Bal,† ps, dnn IBal, t Eun 8* na 3 lgaliter Alien 9 poſte latore conca
bOna e
9 e b necelsitate,
0 an 4 dullbiln de, a und em däligimas 3 5 duß dut ſor te en iaü 1 opidione, den9 itat, ut hione, dtqgitenet. 3 cecendo; 31 Lnuiha le hai 1 8 luctur ilo use ex cülpa, detr bad rromnmoch dacm:;* eſ, A a, Klbu 11 ain, amediu

toz gui e ad enseun eprena toſuo n a noa e ad fonſtiwitnn W di 4— unn 3 n na quor* n necekoizn 2 3 ütur Bada. 3u amuis tk(o. 8 d ry. Trraq,d end
itinitium yol Sn ſamimterconlt 39 bott Atich agh er eam neceſzit 3 d idprocedit u mnlac haccitat DO wan numeroza A.m dus argument Ain lornat,& ita d a debitis, deb ch coprie,& ſtid e m mtura perſolu- 1 m de merè abi im- oſtfacdo neceſſ atan Caſænoux ijſ! u 68.
tvAIA
Aaldi conſtlun g atiiit ueſtio,vol.= e qua houa rd ArE cultate ſibioq 20h bona pro euuſ 8 ue ne declartur e, de ilb ff ptoſte en in ſupra alegal en 19,1 ſceuntum nen rdf duciur. 3 Dann E lucrini 2 1 1. de llo, per Bali nu ſupri alegauo
4 Sü 1.Se lo, nbl,*
opmionen decl ua Lmatrem& auu 1
mducitur.
0. 1 . bn buch 9”
nbſih== K uliſge ſal A 4„
uni pro 3. 1 Alernul 25
A tellgitu-
44 p
D ECI810 CLXVIII
3 Alienandi licentia, ſlue beneficio non gaudet, vbicun- que quis animo euertendi fideicommiſſum alie nat.
ræſumitur malo conſilio,& animo alienare, qui
ſubſtantia ſua,& bonis abutitur.
a Fraus ex magno exceſſu in alie nando præſumitur.
36 Debita voluntarie contracta antt conceſſam licen tiam alienandi, an dicantur cauſam vetuſtiorem habert ita vt pro ijs valida ſit alienatio.
glienare prohibitio in aliquo caſu, cenſetur etiam in eo interdictum, per quem ad caſum prohibitum dcuciretur.
F'penſe, vbi maiores ſunt redditibus, tunc facile quem ad inopiam redigunt.
i9 Dotis conſtitutio ſiue reſtitutio. dato quod ex matri- monio voluntarie contracto procedat, nihilomi- nus voluntaria non dicitu.
„ mͤefinita non æquipollet vniuerſali vbicunque ſu- mus in materia correctoria iuris communis,& que ſtrictẽ intelligi debet.
Decretum Blancæ loquens de debitis, intelligitur de neceſſarijs, quod multis rationibus comproba- kur.
RKegula, quod inducta ad diminutionem non operen- tur augmentum,& econtrario declaratut᷑.
7
DECISIO CLXxvjIIi.
Bald. conſilium 20. vol.z. declaratur.
Voniam ſuperiore deciſ. num. z25. citaui⸗ mus cônſilium Bal. 20. volum. z. quod in verſicu. ſed remanet ℳ quæſtio. ſuprâ dictæ decifioni aduerſari videtur, dum dictũ
fuit ratione debiti voluntarij feudi aliena-
ionem prolubitam eſſe.ideõ aperte,& cla⸗ rè, quo fieri poterit demonſtrabitur, d. con- ſilium Baldi aduerſus ſuperius allegata nõ pugnare. inquit enim ibi Bal. f Eum qui antea aliqua bona prodigaliter alienauit, facultate ſibi poſtea à teſfatore eonceſſa a⸗ lienandi bona pro eius neceſsitate,& fe- demptione perſonæ non priuari, cum hiæs Intdiuiſibilia. I. de illo. ff. pro ſocG. quia ſiintelligimus Bald. prout prima frõntè videntur ſonare reſponſi verba, dici po- teſt eius opinionem erroneam efſe, nee dicta lege probari, cuius epitome eſt hu⸗ ulmodi, t qui tenetur ratione culpæ, nori Wberatur cedendo actiones,& luctum con ngens ex induſtria non compenſatut cum damno contingente ex culpa, quod meopuſillo iudicio apte accommodari ad quxſtionem Baldi non pôteſt,& in hioc fogo, vt accuratè animaduertatur, quia multavera,& ſubtiliainfra inmedium af-
310 ferentur, nam aut eſus opinioriis proba- tionem ſumere vult Baldus ex eo, quod in dicia lege damnum& lucrum ponan- tur, vt diuerſa, ſeu diuiſibilia, S& propter- ea non detur eorum compenſatio, nec ex vno inferatur ad aliud,& id erroneum eſt cum etſi damnum,& luerum ſint diuiſi⸗ bilia, imò contraria, f attamen eorum re⸗ gulariter datur compenſatio,& viciKitu- do. l. ſi negocia, vbi gloſ. Bar.& Docio. ff. de negocijs geſt. l. lecundum naturam. ff. de regulis iuris.& in cap. rationi con- gruit, eodem titu. lib. 6. Si autem eius ſen- tentiæ argumentum ſumatur ex eo, quod in dicta l. probetur propter culpam præ- cedentem culpoſum non priuarilucro in- duſtria poſtea quæſito, reſpondetur cul⸗ poſum effectu ipſo conſiderato ob dam- num eius culpa prius ſocietati datum, pri- uari lucro ſubſequuto, cum huiuſmodi damnum totum ad eius, non ſociorum pertineat periculum d,. l. de illo,& l. non ob eam rem. ff. eodem titu. pulchra gloſ. in 1. ex qua perſona-ff. de regul. iuris.& pro- pterea non admitti, vt Bald, dicit, damni, & lueri compenſationem, qua ſublata non poſſumus dicere culpoſum lucrari, quate- nus damni illati aſcendit quantitas, quæ tota in eius portionem imputabitur.l. Mu- tius.ff.pro ſocio,&§. I. Inſtit. eodem tit. etſi dicatur t opinionem Baldi probari argu. del. de illo, hoc modo inducendo, vt quem⸗ admodum in d. 1. præcedens culpa ſocij non priuat eum portione lucri ſubſecu- ti, ita in quæſtione Baldi, prodigalitas Præcedens non priuat hæredem prodi⸗ gum facultate alienandi â teſtatore con- ceſſa: Reſpondetur, huiuſmodi argumen- tum non cohuenite quæſtioni Baldi pro- pter diuerſitatem rationis, t quæ in eo con- ſiſtit, quod in d. l. de illo, non mirum ſi ſo⸗ cius culpoſus non priuatur lucri ſubſe⸗ quuti portione, cuin ea debeatur ex na- tura contractus ſocletatis. l. coire ſocieta- tem,&. ſinon fuerint partes⸗ ff. pro ſocio, &§.t. Inſtit. de ſocietate, neminiq; nocet, imõ ſocijs prodeſt lucrum ſubſecutum. in quæſtione verò Baldi facultas alienandi cquiritur ex mera teſtatoris voluntate;, quæ legi conformis præſumitur, qua non ſubuenitur conſtituentibus ſe in neceſsi⸗ tate, tractaturq́; de præiudicio ſubſtituti, cui bona etant reſtituenda virtute ſubſti- tutiotiis: ergo exl. de illo, non aptè argui- tur ad quæſtionem Baldi. l. interpoſitas. C. de tranſaction. l. Papinianus exuli. ff. de minoribus. Hinè fit, vt audacier ſuſti- Fff 4 neri

neri poſsit, d. l.de illo. b dam Baldi opinionem,& ſtatuere pri- mam in l. matrem,& auunculum. ff. ad Trebellia. fundatam, hoc modo inducen- do, t quod ſicut in d. l. de illo, culpa ſocij, ſeu eius ſerui operatur, vt damni culpa il⸗ lati,& lucri induſtria acquiſiti non detur compenſatio:& propterea culpam præ⸗ cedentem priuare culpoſum commodo, & beneficio compenſationis cum lucro eius induſtria poſtea contingente, quo non priuaretur ſi damnum fato, non cul⸗ a contigiſſet, iuxta adducta per gloſ. in dict. l. de illo, in verbo, Non compenſan- dum,& in dict. l. ſi negocia, in verbo, Lu- crum, verſicu. dic ergo, quam ſequitur ibi Bart.& Paul. de Caſtro in fin qui facia op- poſitione de d. l. de illo, ſoluit diſtinguen⸗ do inter damnum caſu emergens,& dam- num culpa ſocij eueniens, vt primo caſu audeat benèficio compenſationis, ſecun- do verò illo priuetur. ſic in quæſtièòne Bal⸗ di dicendum videtur, quod damnum, ſi- ue neceſsitas euenens prodigalitate, ſiue culpa hæredis grauati priuet eum faculta- te alienandi ſibi à teſtatore conceſſa in ca- ſu neceſsitatis, argument. d. l. matrem,& auunculum. ff. ad Trebellia. f vbi creditor hæres inſtitutus aà debitore,& grauatus reſtituere ſubſtituto quicquid ex bonis, ſeu hæreditate teſtatoris tempore mortis ipſius hæredis ſupereſſet, quibus verbis videtur conceſsiſſe facultatem alienandi bona hæreditaria. l. Titius, vbi gloſ.i. Bart. & Dodores. ff. ad Trebellia.& in authen. contra cum rogatus. C. ad Trebell. ſi con⸗ ſumat, ſeu dilapidet aliqua ex bonis hære⸗ ditarijs, non poſſent eius hæredes repe- tere alia bona hæreditaria peruenta ad fi- deicommiſſarium, quaſi plus debito fue- rit ei reſtitutum propter creditum hære⸗ dis grauati, cum ſit imputandum ipſi gra- uato, ſi conſumpſit bona hæreditaria,& ſibijpſi non ſoluit. Culpa igitur hære- dis grauati dilapidantis bona fideicom⸗ miſſo ſubiecta, quæ tamen ex facultate ſibi à teſtatore conceſſa poterant alienari, vel pro credito retineri, priuat hæredes grauati repetitione fideicommiſsi plus de- bito reſtituti: ideò nimirum ſi Baldus in quæſtio. propoſita loquitur per verbum, Non videtur, nec reſpondet ad l. matrem, & auunculum. ff. ad Trebellia. in qua fun- dat primam opinionem, quam defendo veram,& communiter receptamà Docto- vibus. Ad cuius quidem comprobationem, pri⸗
S ENATVS PEDEMONTANI deſtruere hãc ſecun⸗ 8 mò adduco text. iuncta t glol.ſin, in dan nenls eittG, Auth. t N
SDnttaChin rogatus. C. ad Trebell,bi 1o. ccnden n labuerit nominatim dicit, hæredem grau 0. ge cum ſtituere fideicommiſſario quicqu erit ex hęreditate teſtatoris tem tis ipſius hæredis, ſiconſumpſit drantem,& vellet, non habensv quartam reſtituendam fideicommiſſasò ner opif im, ex facultate ſibi beneficio d. authen, cu cdcr V
ceſſa, propter impenſas faciendas An. rudich 82* sln aluſuo dl nuere, non eſſe audiendum,& lienade⸗ atelereten blo
nem nontenere, cum ſua culpa ſe in nece ¹ ae len ² cie proptet h ſitate conſtituerit, dilapidandototum dn 9 fcau ſtamentum,& drantem, quam gloſ. ſequitur ibi Bald cd Is. I reſpicientidus 2. verſic. gloſ. vltima quærit. Albericwxeuſ, 5 ld. intelligit I. quærit gloſ. allegans dict. l. matrem. ſfa 4 Aſere 8 1§rkin verbo, Trebellia. Salycet. num. 3. dicens opini⸗ de ol.14. num.6.
atum re alkopum riginem A id ſupy 3necne ſolbto POre mo leninti5e 1 colu antepel totum da dinonnne firmans, hanc nde viua erielt— fun
alentaren,=
mdh g. n em d. glo. eſſe veram, ſi grauatus conſin tona.hxrxcitcunda,
pſit dilapidando, ſecus ſi caſu fortuito, Se. h cctnra kiones elle pro ... 4 4 4 1 ℳ. cinus in d.l. Marcellus, 9. res quæ, colaff l ceprun ta icium, intellig ad Trebell. laſ. in d. authen. res qua, cdi an- ze voluntaris,no fin. verſic. decimoquarto limi dn oh. Kalenmonrat voluntalſs, nede enen quarto limita, C.am, atcſBß h'utibus caulam lA dl 18113, amn ante lud n,& Albericu Secundòadduco in terminis noſſtste nir le Nesar Sionn tum iuncta gloſ.in verbo, Ad inopiam,u ſüedüt ſh 5 Vi ſin 8 .) 1 4 4 1! m c. quæ in eccleſiarum, de conſtitutidequ flm 3 15 ſin 1 Aieneſ. erh. Hrarm.4. 6olum. 4.&nilli ne AaA Lr g⸗ rni His accedunt, t quæ notat idem Ban u el de pradealna Lxdem C.IOeati col dum econceſam E.(ltatem zlienanc dem. O. locati, colum. penult. verſeſt eaton niis iufe(ül quid ſiin iſta neceſsitate, dicens, eumqu 1 dlet n. nniis, kure lul .. Un ſ 21 jime facto,& culpa ſua in neceſsitatemincdt 8 ſen dan e im non gaudere beneficio illius legis, pton Ir 4 1 i emüüſg nec etiam beneficio auth. res quæ. C, com hld n 9 iüänten .„. d- 8—e 4 munia de legatis, vti poteſt, quiſuo me an t contracka cht ficio in carcerem fuit cõſtitutus, teſte Bn 8 keit ome contear . llamale. in d. authen. res quæ, numer, II. quemſe le Ca m nilt, nongauc . 1 ⸗. K r 4 1 quitur ibi Barbatia poſt Bald. in autha aan 1G nd præſertim! contra cum rogatus. C. ad Trebellia. An enn 5 mmuillum alien d, conſ. o. volum. 2. Angelus, Romanum, 1d praſumitur i,
dendo ſiu 4, & lImo. inl. Marcellus.§. res quæ. ffad Tie oiaihn in bonss al din i ebibaul de Ca
. lllüus,
bellianum, vbi Socinus columaa vetſiſ 9 1
circa, dicit hanc communem eſſe piud- aad e la cui kamula nem,& in iure veriorem, reprobataop"I md.3 en. contra cun
..„ 0 U z 1 mione Fulg.& Alex. qui tamen ſequui- nn n.arg ſarantis dolu dlpam qo, un
1o tur hanc opinionem alienttio n V p m, t quando ceniee ſumptionen
rei tenderet in præiudicium tertijprouin dclum 951 in in dicdo h alienatione feudi,& hanc opinionmmamm ar. eiresd ſi hom, 3 munem tenent& ſequuntur Oalyceuuo 5 haunn conſum 1 3 Paul. de Caſtro in d. auth. res qux,qê taſg 2 ungne g⸗ bus addo Alexand. idem tenentm aonſ. 6 dn lnder ſam verl 23. num. 22.& ſeq. volu. I.& ijs conuenit düin el. tper wend quæ decidunt domini Rotræ decſio,iièx hane donar Sei
vaoben= Onationih.
Epiſcopi Caturcenſis in fin. in antiqgi dn. Xma
vbi alienatio facta d Rege Franciæ ciutu 6 eelu an ra Snder tis Caturcenſis propter pacem cum de⸗ 8 us. I. on ge Angliæ initam,& ſic ob cauſam nece fein doſt= 3
ſariam, non tenet in præiudicium Epiſco' ſ oheff pi Cmn 8

8 Santurcienſis, ius habentis in dicta ci⸗ ere de nti hate ex conuentione inter ipſum Regem ex here n naa& Epiſcopum facta, cum habuerit dicta
d 1 zlienatio,& neceſsitas originem ex facto dem,&. roätne Regis alienantis. Didacus ſuo libro varia- dtam r 3 enn um reſolutionum c. 16. colu. antepenult. tn. verſic. tertia eſt,&c. affirmans, hanc eſſe a, propt de otd, communem opinionem, quando agitur
Adam ene — dena, ſudicio tertij. 3 aintn lefier tamen Baldus in caſu ſuo ſaluari, he onſtit a.mkage n ljeumintellexerimus loqui de alienatio- den dha n bus, quæ fuerunt factæ propter prodi- In, qu dläe
à galtates factas ante teſtamentum,& aà te- ugra ſiuore cognitas,& ſic reſi picientibus cau- is vetuſtiores: ita Bald. intelligit Tiraq. udic. tract.de retractu.§. I. in verbo, Ou
rehe u 1* tebell l s 1auide ts, poſt cœptum iudicium, intelligi de- verlic. 3; as quman bet de alienationibus voluntarijs, non au-
tem neceſſarijs habentibus cauſam vetu⸗
decundoac ea ima ſtiorem ante iudicium,& Albericus ibi
nia de leg; a²
—— eeaa au u niunctagl Svetbſen plures concordantes allegat. Siquitur An-
ue neccl en ne gelus conſ. 243. circa Preneipiumn. Hoein⸗ usſtatim d G Da7anien dezeweltn,Krczeunrne. fls acced 3 qun ligamus ald. Hia. fle pro 185 ſadlhen⸗ dem C.log, ungt ante Loneeſim fa tatem ieneuli te⸗ dlim ita Wm a Cis⸗ à teſtatore cognitis, iure ſuſtin
, non poſſet eius opinio, vt proxime pro- Wo 8 all ſt mnu Pauimus,& vlterius diceretur ſibijpſi con- n gaudereſi eeli trarius in eodem conſilio, dum dicit, quod cetiam ben? Panim⸗ quando neceſsitas eſt contracta data ope⸗ inia delega xinaiira, vtpote ſi debita ſponte contraxit, vel oin caceert t nitii aliqua maleficia commiſſt, non gaudet be- I. authen. n nli neticio licentiæ alienandi, præſertim ſiani- tur ibi Bat:& lllh, mo euertendi fideicommiſſum alienaue⸗ tra cum ro iſti nit, t prout in dubio præſumitur is, ui onſ.0. voll ⁵ Pöl abutendo ſua ſubſtantia& bonis alienat moinl. Mi/ auſiſei d. l. Titius, in princip. vbi Paul. de Caſtro⸗ lanum“b, emucfa numer. I. ff. ad Trebellia. cui famulantur 3, dicit hat? matt ſcripta Baldi in d. authen. contra cum f⸗ 9 n iur olcf Satus, colum. 3. æquiparantis dolum 3 S m. 4 A HG latam culpam quo ad conſumptionem bo⸗ ne Fulg. 8 ti norum, idem ſentit Socin. in dicto§. res
1 1 4. in dan, i 3 e hanc df diab quæ, colum. 2 verſic. ſed ſi bona. dicens tend lr un bona, quæ reperiuntur conſumpta, præ⸗ natione ler un u ſumi lata culpa eſſe conſumpta,& qui nemtenent—
21 lan malecirca ſubſtantiam ſuam verſatur, di- 1. de Catlſ en npidare dicitur, gloſ. in c. per veſtras, in
addo dlex: fü⸗ Neibo, Ad inopiam, de donationib. imter um.22.& ſe* b„ B5 Wmm& vxorem.& ex magno exceſſu edeciduntſ knr o mänando præſumitur fraus. J. omnes, ſcopi C Rc⸗ 4 Ludius. fl. de his. quæ in fraud. credſto- alienatio f 71 um, Dart. in J. poſt contractum, in prima
Crurcenſij da Praæſumptione. ff. de donationibus, Alex. 7gleeni a nus conſg, num.7.& 8. vol.l. poſt Bald. Ang. prxi
PDECIESIO CLXVIII
16
311 & iura per eum allegata, vbi dicit quod qui alienat bona meliora præſumitur in fraudem alienare. His deſeruiunt, quæ infrà dicemus reſpondendo ad l. cum à ma⸗
tre. C. de rei vendicatione, in ſecunda re-
ſponſione. Et ſi dicatur, t debita volunta- riè contracta ante conceſſam licentiam alie⸗ nandi feuda, ex reſcripto Principis, poſſe dici habere cauſam vetuſtiorem, ideò pro eis poſſe feuda alienari. Reſpondetur non eſſe attendendam dictam licentiam ex re- ſcripto conceſſam, cum veniat acceſſoriè, & in executionem facultatis alienandi, jam in caſibus permiſsis a decretis conceſ- ſæ, à quibus validitas cauſæ alienandi de⸗ pendet d. l. 1 C. de imponend. lucrat. de⸗ ſcriptione: nam ceſſante diſpoſitione des cretorum nihil præſtaret licentia alienan- di conceſſa per reſcriptum in præiudicium filiorum, ſeu agnatorum. c. I. de alienatio. feudi paterni, vbi communiter Doctores, & alij infra in quarta ſolemnitate a decre- tis requiſita cumulati, quinimò ſicut ex diſpoſitione, tam iuris communis, quàm decretorum dominicalium, præſertim Phi- liberti, ſaltem ex veriſimili mente ſtatuen⸗ tium cenſetur prohibita alienatio bono- rum feudalium, propter prodigalitates, & impenſas ſuperfluas faciendas: ita cen- ſeri debet prohibita ob debita voluntariè, & prodigaliter propter ſumptus ſuper-
17 fluos contracta, cum regulare ſit, t vt qui
18
aliquo caſu alienare prohibetur, ei quo- que interdicatur id, ex quo, vel per quod ad alienationem peruenitur, Decius conf. 5O2. numer. 3. laté pluribus iuribus& au⸗ ctoritatibus comprobat Tiraquell. loco Pproxime citato, numer. 14. Socinus dicto conſ. 76. numer. 4. vol.z. laſ. in I. quominus, num. 18. ff. de fluminibus, vbi dicit, quod quando aliquid prohibetur in termino cenſetur etiam prohibitum& in via, qui- bus deſeruit regula l. oratio. ff. de ſponſa- libus, quod vno prohibito cenſentur pro- hibita omnia, per quæ peruenitur ad illud, Item alia de qua in c. cum quid, eodem tit. lib. 6. iuncta gloſ.& Ioan. Andre. vbhi ali-⸗ quo prohibito omnia cenſentur prohibita, quæ ſequuntur ex illo. † Nemo eſt enim qui ignoret eos, qui plus expendunt quam in fructibus bonorum habeant dici pro⸗ digos,& male vti ſubſtantia ſua,& per conſequens, cogi debita plura contrahere, & ad inopiam vergere, tandem ad aliena- tionem bonorum venire. 5. primo in auth. vt detetminat. ſit numerus cler. Sayſſel. in L. ſi conſtante, col. 6. in prineip. poſt Bald.
Angel⸗

2
SENATVS PEDEMONTANI Angel.& Kretin. per eum allegatos. Facit 21 communis t indefinita non equipollet,
illud Catonis: Qui ſua conſumunt cum deeſt aliena ſequuntur, quod ipſa expe- rientia rerum magiſtra docet, vnde illud vulgare, Qui plus expendit, quàm ſua bur- ſa rependit, non admiretur, ſipaupertate grauetur, quæ omnia coadiuuantur ex re- ulac. damnum, de regu. iuris. in 6. plura ſimilia adducit Crauet. conſ. 202. colum. I. ſecundum primam impreſsionem. Si igi- tur, ex recepriſsima Doctorum ſententia, facultas conceſſa alienandi in caſu neceſsi- tatis rem prohibitam alienari fauore alte- rius, non comprehendit neceſsitatem cau- ſatam ex facto alienantis, multò minus de⸗ bet comprehendi caſus neceſsitatis ortæ ex facto alienantis virtute decreti corre- ctorij iuris communis feudorum prohi- bentis feuda alienari, etiam in caſum ne⸗ ceſsitatis ſtrictè,& propriè, ſeu naturalis, aut legalis, vt minus derogetur nuri com- muni. Nec ijs aduerſatur, quod dicitur, 19 tconſtitutiones, ſiue reſtitutiones dotium, cauſari ex præcedentibus matrimonijs vo- luntariè contractis, cum hæc cauſa ſit remo⸗ ta,& per conſequens non conſiderabilis, ad finem, vt debitum dotis dicatur volun⸗ tarium: ita nominatim reſpondet Socinus 20 conſ.291. num.3. t Poſſet etiam reſponde- ri Bald. in d.conſ. z20. loqui in licentiaalie⸗ nandi conceſſa à teſtatore in teſtamento, in quo plenius eius voluntatem interpreta⸗ mur, I. in teſtamentis. ff. de regu. iur. Nos autem ſumus in decretis correctorijs iuris communis, in quibus ſtricta fit interpre⸗ tatio, vt latè probauimus, ideò ex caſu illo ad noſtrum non poteſt ſumi argumentum affirmatiue, præſertim propter diuerſita- tis rationem, ſed præcedens reſponſio tu- tior eſt.
Non obſtat quod in decreto Philiberti, poſito ſub titulo, quod pro ſoluendis, ſeu conſtituendis dotibus, dum loquitur de debitis, loquatur indefinite,& indiſtincte, ſine qualitate neceſſarijs,& ſic generaliter de quibuſcunque debitis debeat intelligi, quia in contrarium eſt veritas, vt ex ſupra dictis apparet, præſertim cum in eo fiat re- latio ad decretum Blancæ, in quo additur qualitas neceſſarijs, quæ cenſetur in hoc Ph Lberti decreto repetita cum relatum ſit in referente cum omnibus ſuis qualita- tibus vulgatal.aſſe toto. ff. de hæred. in⸗ ſtitu. Dec. conſ. 47.& conſ. 63. numer. 6. Pariſ.conſ.io.numer.i6. volum.z. Item re- ſpondetur, quod cum ſumus in materia ſta- tutorum ſtricti iuris,& correctoria iuris
niuerſali, Barto. in l. omnea
quæſtio. princip. quæſtio.ff de iuſtit; 9”
iur. Bal. pulchrè in I. fina.§.i da, colum. fina. C. de iure deliber Gr
ſponſo 16. numer. 2. lib.. zcorin num. 24. volum. z. Et hæc i preſsè legitur in decreto dominę Blancz
.— Tmamda, re circa conſtitutionem dotium„& debita
neceſſaria,& propterea poſsit ex tacita
mente dicti decreti elici,& comprehend 88
dotium reſtitutio, quæ etiam comprehen⸗ debatur ex iuris communis diſpoſttione vt nominatim ſcribit Decius conſ. 76nu, mer. 4. nihilominus adhuc dubium ful propter ſtrictam interpretationem qux fit in decretis exorbitantibus à ture con muni, an illud ſtatutum extenderenuras
dotes reſtituendas. Verùúm, quia in lis
eadem, imò maior ratio, quam inconli- tuendis dotibus, viget, idem ius ſtatueno dum eſſe voluit, vt ſcilicet feuda poſim
etiam alienari pro reſtituendis dotba-
cum augmento, quæ declaratio proſeſ neceſſaria non fuiſſet, ſi ſub illis verböo ſitis in primo decreto Violantproaliyti bitis perſoluendis,& etiam ad ſubuenien dum alijs quibuſcunq; neceſsitatibusſlui
antum;
üm ollitut 15 a gae ain Rdl lgn, jdeccum ulb cllicet entum ⸗ grindiciun e peruicum eaen ifchr auctl ecteti ad ca aereglio- oeigebꝛt ace ſonis di m conltitut niot i die akcreto Blan 9, Vt n. optereꝛ ex r n egituk;) ferr ad debits donspote Klo
an f dE. mnitorbus as.C.detlan Kion.& præle di, qmi ke neto Blanca 4 aur de gebit ddit qualtrter an, mcclleti limplicte lin wmniueſtli 1 eneral,, iä vt dlirutionemo t ium pradictun mndicatut eran ſiuum, quo ve adicatut mit catiuum,& li
im gropter ilr Palitatem, nes
adecam, ddeol um onbabet mod induchoe“ diminutionem mntur augre um,& econtt
aolebaul, de Ne o, Alexand& legta natilifn delega.primo. tim igiturſt a. conl.Bal.0. igntum norut eiſari prædicqæ
omnia debita etiam voluntaria compre, aniioni.
henderentur. Si ergo non obſtante, quol in primo decreto eſſent verba indeſnim ſcilicet, vel alijs debitis, imò vniuerſili videlicet, etiam ad ſubueniendum Ö
GVANIA RIVM
quibuſcunque neceſsitatibus ſuis,& ſtwpligrnndins, frar dgeejfau dem imò fortior rario in reſtitutione do timynuerſalae lnn lege ſue ſtatut
tium, quaàm in alijs debitis eſſet,& nillb minus adhuc dubium erat, an primumdu- cretum intelligi deberet etiam de dotibus reſtituendis,& in illis locum non hbac- rit ab anno 1475. quo publicatumfutyti mum decretum, vſque ad tempus ſecun/ di decreti 14 91.& ſic annis ſexdecin/ã tamen reititutio dotium, præſerimit- xoribus filiorũ erat neceſſarium qehium ex neceſsitate legali, vt ſuprà probaumui quibus addo Bartol. in l. mule proponebatur. C. ad Trebelli quito minus locum habere debent dectenpta dicta in debitis voluntarijs,& data open nulla legitima ſubſiſtente cauſa„ſed 59 tius prodigalitate,& ſic vitio lienanls contractis, cum prodigalitas ſi vitium. ſæpe. 4r. diſtinct. de conſuetud.c. penul
& ibi gloſſ. in verbo, Prodigalituisê
nihing ddhaln ma aſundü
V ntiuofel (uentus
autam Aanui dan gliter erbi niera e n, vf ninu
n. yt eultetux corree ſantuy, vteuitetur boguatur pel
tamen recipit gee⸗ 8. 6 44 Pr ſins tommune, zu
nist.
nii rech 1— lahaß gſtine,
feiptfeſt em, ſecu ſin 44
tnſtegrgn t in „ 4
eneralia vniuerd
nananipun nlemuaſl
Rem
1A verba 7.
um teppn ne 25 inpropri
terſals a küſtr lta vtnum ulegigaunn 85 8 1 4 ue Pretationen,&,! ſtitie,„
— — —̃
equitat dka dhanical 4
70 ufegt= ſerdehem
¹. min— ſius commn 1 2 ſahla rt— dentur ne deae Srqai.» ad upa. Luls cen ‧ .n anurlamae dat
1 A
h WNom V na mad. pri
Fmuuerſa

54. 2 d
24. v. L lh 1benne le Emen Mo eg n 118 rlicu. annentwm . un dh 8 nit d doe, uun. wslafe ngian In gloy te ſden
cdl Bis nnnd ria a e dich nopteag raielci
4. nil as lunus app2 —2 ellhge de ter ſtig
busa ina dtutungten, s reltl 28 das. ſai,. m, um ans ior nii
1, an i
— luam. 18 dg 33 vige tm u elle vr I, wllt ſat nallet o nirencht augm 1, qurtchraten ſlartan enuüſcer(dulin inprin, enſitarmme
perſolſ e abz Keitzdlin
Lalijs qpIlemulin
nia deb setiam ohtaraidr
derentt ietgonoblim
rimo d' rao etkntba n
cet, vel un dedii no m
31 2d(Wniendu diet, a Kid 1Claaſuls generalis non refertur ad ſpegficata. a Verbum, Vniuerſale, poſiti in lege, ſiue ſtatuto debet reſtringi ad habilitatem, vt euitetur corre ctio iu- v,& abſurditas. 3 Verba vniuerſalia reſtringantur, vt euitetur fraudis elentus.
4 Statutum quamuis generaliter loquatur, vel vtatur verbis vniuerſalibus, tamen recipit declaratio⸗ nem, vt minus lædat ius commune, quam fieri poßit.
3 Vniuerſalis dictio poſita in legis diſpoſitione, ſiue ſta- tuti recipit reſtrictionem, ſecus ſi in hominis di- poſit one ponatur, limita vt num. 1.
6 verba legis, quantumuis gene ralia, vniuerſalia,& ge⸗ minata recipiunt interpretationem,& limitat:o- nem laudabilem, etiam verba impropriando,& cum temperamento iuſtitiæ,& æquitatis,& niu- mer. 9. 615.
7 deereta dominicalia intelligi debent, vt quantò mi- nus ſteri poßit, corrigant ius commune. Verbavniuerſalia reſtrmguntur, ne abfurdum fequa- tur& ne quis damnum iniuriamue pattatur,& 1 dum. 14. 1e Verbum nullum adeò generale,& vniuerſale dicitur,
duſcunc 2a jecclinhoslü imd f armtifeimm n, quen Aästeler us adhu—⁵ bimen aapin um inte*acbengtamd tuendis=nlbumn 01„Juc banno! 3 drrn
oüleeum
DECGCISIO CL. XIX.
his etiam tollitur atgumentum, quod fieri oſſet d. l. legata inutiliter. ff. de adimen⸗ dis legatis, ſcilicet, quod decretum Blan- eæ fuerit inductum ad augmentum primi decreti: ergo non debere operari diminu- tionem, quia etſi ex ſecundo decreto fue⸗ rit fucta extenſio primi decreti ad caſum reſtitutionis dotis, in quo vigebat eadem, mò maior ratio, quam in conſtitutione dotium, vt in dicto decreto Blancæ no- minatim legitur, non propterea ex reſti- tutione dotis poteſt inferri ad debita vo⸗ luntaria, in quibus eſt diuerſa,& longè minor ratio. l. Papinianus exuli, ff. de mi⸗ goribus. l. fin. ff. de calumniatoribus. l. in- ferpoſſtas. C. de tranſaction.& præſertim dprocedit, cum in decreto Blancæ, dum loquitur de debitis, addit qualitatem re⸗ ſtrictiuam, neceſſarijs, ſimpliciter ſine di⸗ ctione vniuerſali vel generali, ita vt quo ad reſtitutionem dotium prædictum de-⸗ cretum dicatur extenſiuum, quo verò ad debita dicatur modificatiuum,& limita⸗ tiuum propter illam qualitatem, neceſſa⸗ riß adiectam, ideò locum non habet regu- 3 k, fquod inducta ad diminutionem non operentur augmentum,& econtrario, Bartol. Paul. de Caſtro, Alexand.& laſ. in d.].legara inutiliter. ff. de lega. primo. Con- cluſum igitur fuit dict. conſ. Bal. 20. ſuprà allegatum non aduerſari prædiciæ inter- pretationi.
5 VMMARIV M.
38
quin debeat ciuiliter intell gi, habita confideratio- ne circumſtantiarum.
Gene ralis diſpoſitio ſemper intelligi debet ſecundum naturam rei,de qua loquitur aiſpoſitio.
1à Antidoralis obligatio, licet ex ſui natura non ſit po- tens ad agendum, attamen quando eſt facta pro- mißio ex cauſa remuneratoria, tunc actionem
parit.
Ad conſequentiam tollendam ſufficit dare inſtan- tiam.
1s Gloſ. in c.ſtatutum, in verbo. Numerandum, de præ- bendis, linaitatur.
us In contractu, ſiue conceßione à principe facta, per quam non acquirenti ſolům, ſed& liberis proui- ſum eſt, ſucceſſor alienare non poterit, niſi duran- te eius vita.
17 Decreta dominicalia an in omnibus,& per omnia ſint latè interpretanda ex eo, quod vtilitatem pu- blicam concernant.
1s Reipublicæ intereſt, ne rebus ſuis quis malè vtatur, vt homines in eadiuit es habeantur.
19 In ſtatuto quamuis fauorabili ea ſacienda interpreta- tio, ne contineatur abſurdum.
20 Decreta dominicalia, ſi diſponerent, feuda prodebi- tis voluntarijs alienari, tanquam contra publicans vtilitatem non ſuſtinerentur.
ai Principis boni officium non eſt, vnum altare diſcoope- rire, vt alterum cooperiatur.
22 Statut um tollens ius vni competens,& dans alteri, non valet.
DECISIO CI XINX.
Verba vniuerſalia in decretis poſita ad ſub ueniendum quibuſcunque neceſsitatibus re- ſtringuntur ad habilitatem, vt contrarietas, abſurditas,& quanto minus fieri poteſt, cor- rectio iuris communis feudorum, euitetur.
2VBIVM nunc aliud ex verbisvniuerſalibus decreti nobis tractan- F dum eſt, ſcilicet, an illa hverba, etiam ad ſubue- ℳ niendum alijs quibuſ⸗ D cunque neceſsitatibus ſuis, operentur, vt feudum proprium ſim⸗ pliciter,& antiquum, alienari licitè pro quibuſcunque debitis, etiam merè vo⸗ luntarijs poſsit,& omiſſa diſputatione virtutis,& naturæ verborum generalium, ſeu vniuerſalium,& geminatorum, con- cludendum videtur per prædicta verba nullomodo alienationem feudi ex pa⸗ cio,& prouidentia, aut hæredicarij mix- ti, antiqui, auiti,& paterni pro debi- tis meré voluntarijs factam iuuari ex in⸗ frà ſcriptis fundamentis. Primò, quia clauſula illa generalis, ſiue vniuerſalis non porrigitur ad debita, de quibus fuerat in proximis amecedentibus ver- bis

S ENATVS PEDEMONTANI fraudis euentus. I. creditor.§. Lu C
mandati, cui addo ſimilem text, 8. ff. ter. ff. de his, quæ in fraud, credit
bis facia mentio,& prouiſio, cum regula-
1 re ſit, t clauſulam generalem non referri ad ſpecificata. l. doli clauſula.ff. de verborum obligatio. l. ſanctio legum. ff. de pœnis. 1. alimenta.§. baſilicæ.& l. Stichus, in prin- cipio.ff. de alimen.& cib.lega. Barto. inl. talis ſcriptura.ff.de leg. 1. Card. in Clem. 1. §. 4. in prima oppoſitione, de probat. Ol⸗ drad. conſ. 21l. num. 14. Alexand. conſ. II. num. 10. volu.z. Curt. Sen. conſ. 49. colu. õ. cum ſimilibus adductis per Paul. de Caſtro in l.. num. 6. f.ſicertum peta. quibus addo Pariſ.conſ.8S. num.32.& ſequent. volum.r. & conſ. 66. num. 14. volum. 4. c. ſedes, vbi late Felin de Reſcript. Dec. conſ.I71. num. 3. Socin. conſ. 57. num. 10. volum.3. Afflic. de controuer. inter maſcu.& fcœm.num.20. & ſequent.& clauſula generalis poſt poſita ſpecialibus reſtringitur ſecundum pręmiſ- ſa, vt pulchrè tradit Cotta in memor. incip. Claufula generalis. poſt Corne.& Bald. in locis ibi eitatis,& pertext. in l. vlt..1. ff. de vin. trit.& oleo lega. quibus addo Oldrad. conſ.8. quidam paterfamilids ‚vbi colum. fin. verſic. quarto verba illa& c. tradit pro regula, quod enumeratis quibuſdam indi- uiduis ſi ſubijciatur clauſula generalis non ampliatur indiuiduorum enumeratio, imò ſtat in ſuis viribus, ſicut prius,& genus ipſum ad indiuidua limitatur,& reſtrin-
itur.
3 Secundè, t quia verbum vniuerſale po- ſitum in lege, ſiue ſtatuto debet reſtringi ad habilitatem, vt euitetur contrarietas, ſiue correctio iuris,& abſurditas. I. 1. C. de ſacroſanct. eccleſ.vbi communiter Do⸗ dores, gloſ. ordinaria in l. fina. in verbo, Omnes. C. ſine cenſ. vel reliquis,& ibi Bal. Bart. in I. ſſis, qui ducenta. Ö. vtrum, num. 6. ff. de reb. dub. pulchrè Felin. in c. in om- ni, num. z. de teſtibus, poſt gloſ. Bar. Bal. Angel. Salycet. Imol. Butrium, Gemin.
Oldra. Roman& alios per eum allegatos, Pariſ.d. conſ.88.num.34. vol.I. Natta conſ. 159. num. 7. Crotus in conſ. 336. num. 50. poſt Bald.& Bart. in locis per eum relatis, Gomeſ. in regula canzel. de trien. poſſe. uæſtio. 14. verſ. non obſtant modo. Item ad caſus ſolùm eandem rationem haben⸗ tes, non autem ad habentes diuerſam, Crauet. conſ. 144. numer. 6. poſt plures per eum citatos, Calcaneus dicto conſil. 1. colum. 19. verſic.& propterea, per text. inl. creditores.õ. datur. ff. de bonis auth. iudic. poſsiden.& in l. 1.§. nunciatio, in verbo, Omnibus. ff. de noui oper. nunciat. addens 3 † debere fieri reſtrictionem, vt euitetur
conceſſa libera adminiſtratione peculi non cenſetur conceſſa facultas altenant in præiudicium tertij, Decius conſi 3
2))4
1„ numer. 6. lIaſ. late in authen. prætere⸗ c 6. verſic. tamen puto. C. vnde vir&vra 1 ln
vbiponit regulam, t quod licetlex noua ſiue ſtatutum generaliter loquatur,& vI tur verbis vniuerſalibus, vtputa onde omni caſu, vel quilibet, tamen recipit t terpretationem,& declarationem, vt m, nus deroget iuri communi, quamferipol ſit.& ponit exemplũ in ſtatuto Mutinen⸗ ſi, Dec. conſ. 444. num. 15. Bartol, in Inſtrumenta, num. 3. C. de fide lInſtrumev to,& iure haſtę fiſc. lib. 10. quemrefert& ſequitur Iaſ. in L.. 6. nunciatio, numeriſſ de nou. oper. nunciat. late Felin.in cfen num. 3.& ſequent. de Reſcript. Cun lun, conſ.I. num. 3. poſt Bartol. Bald. ſacob de Aretio, Alexan.& laſ. per eum ciaos concludens, hanc eſſe differentiam intet diſpoſitionem legis ſeu ſtatuti,&homini, vt in diſpoſitione t legis, ſiue ſtatuti dian vniuerſalis recipſat reſtrictionem, vteui tetur correctio iuris communis, qum minus fieri poteſt,& abſurditas, in hani nis autem diſpoſitione non ſiat reſtridit, Tiraquell. de retraci.§. I. gloſ. 7. num y poſt Jacob. Aretin. Bart. Bald. Alexand. Alcia.& Rui.in locis per eum citatis ſequi tur Afflict. in titu. qualita. poterat olm feud. alienari.§. donare, colum. 4. idemli- in vſibus feudorum, num. 49. pluna ſa bens de verbis generalibus,& vniuen libus à lege, ſeu ſtatutis prolatis inlimtt omnes, colum. vlt.& in 1. 2.§. pratoral, colum.vlt. verſic. ſecundo notabiltterlm ta, vbi etiam Alexan. ff. qui ſatiſd cog a in§. in perſonam, num. 26. Inſtitu deaci dicens, ibi num. 29. quod verbumgenens le prolatum à lege, ſiue ſtatuto eſ nale gendum ſecundum iuris diſpoſtonema, bi poſitam, referens Nicol. de Nepitm dicere inl. diuæ memoriæ. C. dedeuu 10.& inl. ſtipulatus ſum damamauma ſequent.ff.de verbo. obligatio.altangi Bald. Salycet. Anchara.& Alex cd dens, t verba legis, aut ſtatuti quantumubs præciſa, vniuerſalia, etſi geminatazecipet interpretationem, ſiue limitationem etim verba impropriando, laudabilem,&' ci temperamento iuſtitiæ,& æquitatisiqe referunt,& ſequuntur Modern. Pmna feudis.§. 8. glo. 4. in verbo, Princip 4 ¹
1
—
ajonem derpim⸗
p
ngularirecit. teNantua.in,
deiin ius voc,i ebitekerr deſen IrCalmaneusin
brgunc. titid conclul K endleruc Burn 1
dchw dconſen. 9
rfot nhulde 9₰ rlotum Declu
1
akgen, tat. noderati ſaelgleth, r a bocum
ardum, Si h delegatis E 19, an 1 quando exdi teriislegi laatuti tepern ricid unc= agenetallare parmuur i lgolius in cor copisteſtanl affirmans yer italempes2 ringende ne niquts, e3 ſtdtas, placlp cum ſtrut x intelligendalt antominus fi poßit corrig nmunt, utr= am Marlilſing neralits vectra n,& quotiesc aborum egaliib voſttionis, vel intt in liquss ſurditatem, re
umeſta jerbisn a enseſtamples dem dici Natia nſiliotzonum polt Baldungn
uthen. ingrels wolanct eccle in cap.l. de co
alwerba gener,le:gis reſtringur
qlodeitratio, R recipiuntin nrationis, Ki
ume, ſecundun ttextum in ,qu
Bald.in dicia:
lam icend. ſner den 0, con&umero decim

do, u noir, numero octauo. vbi poſt Bartolum, dan an Baldum, Paul. de Caſtro, Albericum, Ol- lt dradum, Socinum, Lancelotum, Decium, cenſe un ſltan& iuraper eum adducta conſtanter tenent, riudh era h mnem legem, ſtatutum, ſiue conſuetudi- e1.6,1 g Dan nem debere interpretari, ſiue moderari ſe- llc, t Naend cundum bonum& æquum, etiamſi opus Kentn ſteius verba reſtringendo,& improprian-
e do, vtnon contineant aliquod iniquum, vel abſurdum, latèé Socin. in l. r. numero V, tertio.ſide legatis primo, vbi notabiliter diſtinguendo dicit, quod quando ex diſpo ſitione alterius legis vel ſtatuti reperitur Hacn teſtrictio, tunc verba generalia reſtri⸗ donem patiuntur. Fulgoſius in conſi. nun Ne svifa copia teſtamenti, affirmans verba generalia ita ſemper reſtringenda, ne ſe⸗
iſe dp,qn quatur iniquitas,& abſurditas, præcipuè umaen inquit, cum ſtatuta ita intelligenda ſint, du. p men agen vt quantominus fieri poſsit corrigant .3.R! 1=n dekgen 1 jus commune, latè etiam Marſil. ſingul. nuf gr of Ban.Bal Go. generalitas verborum,& quoties cor-
no, Ke=n dllſeten texverborum legalis diſpoſitionis, vel ſta-
duden! nc dlecherem tuti ſonat in aliquam abſurditatem, rece- oſition tzegulateun dendum eſt a verbis,& mens eſt amplectẽ- diſpoſn eteggpeln qa.ldem qjeit Natt⸗ conſilio 130. Aumer rerlalis 3pte onn nono. poſt Baldum in authen. ingreſsi.C. rcorte au iuni onnun, de ſacroſanct. eccleſ.& in cap. l. de conſt. usherl eeſt,lrhin, quod verba generalia legis reſtringuntur
o adid quod elt rationis,& recipiunt inter⸗ dutem A ſiafeadid quod nis, P.
quel.. md lz bretationem per pũctum rationis,& iſtud inb 3 OnPro ſingulari recitat Mar. Mantua. ſingula. hcod s 9 1aldo nume, ſecundo, per textum inl. quam- .R. 28 docgentm nuni ff. de in ius vocan.& Bald.in dicta auth. Afflich eai gi ingreſsi. refert& ſequitur Caſſaneus in con laliens e2 onnzgum tſgetu. Burgund. titu. de concluſ.& appro⸗ lbus ſſ2 umm.G,datconſuetud. Burgund. numero quarto. sde ve t Getalts, d Hier. Schu. d. conſ. 46. numero quario,& 8 legi tuigobiitfequ. Alexand. d. conſi./2. numero decimo⸗ des, co vlänz gitertio,& ſeq.& conſ. 107. num. 4. volum.5. m vlt, a ſernmordi quod etiam ſentiunt Moder. Parien. conſi. bi etia eun ſgibi 4 Einumero 21. Gozad. conſi. 88. nu. 9. 10.& nperſi⸗ run ſkim ſeqvbi numero 12. loquitur de verbo, quo- nsbi l n ynivetbm qunque, dicens, quod verba vniuerſalia po- we luztuni Utain lege, vel ſtatuto nonreſtringuntur, ſumſec mmirnüipal quando lex, vel ſtatutum non eſt contra n ersl-ded ids, alias ſecus, idem dicit Dec, conſi. 451. ſtam rerkCC numero quinto, declarans dictum illud, einl4en quodſtatutum generaliter loquens gene- vliter debet intelli gi procedat, quando in⸗ vemN igendo generaliter, minus derogaretur ueommuni, ſequitur Hierony. Schu. in⸗ tersanli fkeudalia Brun. conſilio 48. nume⸗ 10auo,poſt Pariſi. in c.cum dilectus, de aodh donluetud. His accedunt, quæ ſcribit Crau. edectetis noſtris conſi. 97. numero ſexto.
Poſt Roman. Alexand.& Comen. quod
DECILSIO CLXI xX.
313
7 1 decreta noſtra dehent intelligi, vt quan-
tominus fieri poſsit corrigant ius com- mune etiam verba impropriando. Si ergo verba decreti ſunt improprianda, vt eui- tetur iuris communis correctio, multò magis propriè,& ſtrictè ſunt acciptenda ſi per propriam ſigniſicationem non in- ducatur iuris communis correctio. Item reſtringuntur, t ne abſurdum, vt diximus ſequatur,& quis iniuria damnum patia- tur. Barto.in l. etiam, numero quarto.ff. de minor.& latè inl. omnes populi, numero 55.& ibi Alexand. ff. de iuſtit.& iur.& conſ. 80. nume.5.volum. I.& conſi. 83. numer.5. & 6. volu.z. ac conſ. 2. nu.; volu. 4. conſ. 42². nu. 6. volu.5 conſ.34. nu. 27. vol. 6.loquens in ſtatuto cõcernente publicam vtilitatem, Dec. conſ. 445. numero 48.& duobus ſe- quentibus, v bi in materia feudali,& de re⸗ gni conſtitutione loquitur. Huc etiam ac⸗ cedunt, quæ ſcribit Iaſ. in l. properandum. §. ſinautem alterutra, numer. 7. C. de iudic. per textum inl. ſcire oportet.§. aliud. ff. de excuſat.tut. Angel. conſi. 6õ. vbi loquitur de verbis, in omnibus,& per omnia, quem re- fert& ſequitur idem laſ. in l.I. numero vi⸗ geſimo ſecundo,&ſequen. ff. de legatis pri- mo, vbi reſpondet ad contraria Oldra. con- ſi. 48. numero ſeptimo. qui pluribus legi⸗
9 bus probat t nullum verbum adeò genera⸗
le, ſeu vniuerſale eſſe, quin ex conſideratio- ne debitorum circumſtantiarum debeat ci⸗ uiliter intelligi,& limitationem recipe-⸗ re,& conſi. 268. numero primo, loquitur de dictione, quibuſcunque, quem refert,& ſe- quitur Neuian. conſi. 40. numero duode- cimo. poſt Felinum, laſ. Purpura.& Zaſ. per eum citatoc, Iatè Barbat. in c. I. colum. 10. verſicu. ſiue lex, de conſtit. expreſſè dicens legem vniuerſalem concedentem exten- ſionem antiqui actus, reſtringi ſecundum ſubiectam materiam, ne ſequatur abſur- ditas, dicit etiam Gomeſ. in regul. Can- Zel. de infir. reſign. quæſtion. 19. verſic. non obſtat, quod generalitas diſpoſitionis re- ſtringitur ſecundum ſubiectam materiam, poſt gloſſ. quam allegat in c. ſi Papa. de pri- uileg.libr. 6. Idem dicit Alexand. conſ. 48. numero duodecimo, volum. 6. in generali liberatione, vt non extendatur ad ea, in quibus captio eſſe poteſt, Iaſ. conſi. 219. nu. 2. verſi. ſecundo reſpondetur lib.z. Crauet. conſilio 70. nu. 1. poſt Paul. de Caſt. Socin. & Imol.per eum citatos,& conſi. 144. num. 7.& conſi. 86. num. S. latiſsimè d. conſi. 186. numerr. 5. vbi poſt innumeros Docto. per ipſum citatos, concludit, diſpoſitionan
Ggg gene⸗

—
SENATVS PIDEMONTANI
generalem t ſemper debere intelligi ſecun⸗
dum naturam rei, de qua loquitur diſpoſi⸗ tio,& plura in conſiz. fere per totum Bald. in conſi.67. quia ex ado.colum.z. verſicul. nec obſtat, lib.⁊. Cor. conſi. 99. colu. 4.1 b. 2. quos refert Cotta in memor. incip. Quan- docunque.verſic.& ideo dicit elegãter, di- centes, verbũ, quomodocunque, limitart, & reſtringi debere ſecundum naturam a⸗ dus, eui attribuitur,& dictt Gemi, in conſi. 29.col.fi. verſ.nec obſtant rationes, quod li- cet verba vniuerſalia ſint vniuerlaliter in⸗ telligenda, tamen debent reſtringi ſecun⸗ dum naturam ſubiectæ materiæ ſubdens cbi quod dictio, quoquomodo, licet fit vni⸗ uerſalis, tamen reſtringitur ad modos pro- portionabiles materiæ in qua exprimitur, & conſi. 92. colu. ꝛ. in fin. ſcribit, quòd licet dictio vbicunqʒ ſit vniuerſalis, attamen ſi rofertur in materia, quæ per alia iura, vel aliam diſpoſnionem eſt reſtricta, non intel⸗- ligitur vniuerſaliter, ſed intelligitur vbieũ- que, id eſt m quolibet loco, vbi materia de qua loquimur vendicat ſibi locum, Euerar. Iati simè d. c.5.& Rebuff. in tracta. de literis obligat. gloſ. i. nu. 4.& ſeq. plura etiam po- nit Sylua. conſi.56. nu. 16. vſq; ad nu. 22. poſt Rot.& alios quam plurimos per eum cita⸗ tatos, quibus addo Parid. de Puth. de feud. reinte. e. 83. num..& ſeq. vbi expreſſè dicit
A verba quantumuis generaltis:ma, ſunt
ciuiliter intelligenda,& verba Principum
eneralia reſtringuntur ad intellectum le- gis Bal. de capi. qui cur. vend. nu. 20. in fin⸗ dicit quòd verba generalia funt intelligen- da ciuiliter,& prout ratio dictat,& non ab- uſiuè, quem refert& ſequitur Nac. conſ- 580. nu. 1l. lac. a 8. Geor. inl. fideiuſſor. 9. prę- tor. nu..& ſeq. ff. qui ſatiſd. cog. Ioquens de dictione Aaliceunich Alioquin, ſi de qui- buſcunq; neceſsitati us intelligeremus, fe- queretur, quòd etiam poſſent alienari feu⸗ da pro reddendo voto, quod à principio voluntatis eſt,& poſtea neceſsitatis. c. ma⸗ gnæ de voto,& pro ſolutione legatorum, quæ hæres cogitur ſoluere, Inſt. de leg. in princ. Item pro ſolutione dotiũ, quas quis ſoluere promiſiſſet pro alienis filiabus, ad quarum ſolutionem virtute promiſsionis cogi poſſet.l.3 Titio. ff.de verb. oblig.& tñ res tideicommiſſo ſubieciæ non poſſunt a- lienari pro dotibus conſtitutis à perſona, quæ non tenebatur datare Bar. cõiter rece⸗ ptus in authen. res quę, nu. 3. C. com. de leg. quod multò magis locum habere debet in in feudo, cuius ſtrictior eſt proliitio aliena-
tionis, vt ſupra probauimus dec. 166. num.
19. Item vt ſatisfiat promiſsioni fac
uufide
remuneratoria, ſiue anti dsheres q. n2 e 3 antidorali, Nam lice Mdlls9 42 celega än⸗
1z tobligatio antidoralis non ſit potensad „
gendũ, vt concludit Curt. lun. in auth n
. 3 5i— 8 uff. quę, nu. 55. C. cõia de leg attamen, qñ eſtſ anumt terllconlial
cta promiſsio ex cauſa remuneratoria pent actionem, tanquam cum cauſa promulid
ſit facta, vt not. in addit. ad Felinc. noui de iudic. nu. z2. verſ ſept imus effecius z nemo ſani capitis dicet, pręmiſsis decauls Principes ſtatuentes voluiſſe feuda preler tim ex pacio,& prouidentia potuiſſezlt, 13 nari, Sad fit,tvt ad tollendam conſequen- tiã ſufficiat dare mſtãtiam gl. in e. ſicut vrg ri, in verbo, ſic& ego. 1. q. tlalein lipwo fundo. C. de tranſact. num II. Expremiba ideo tolluntur omnia ꝗᷓ ex aduerſo oppeni poſſunt„videlicet, quod decretam defa te, gñaliter,& vniuerſaliter loquanuu, d quod lex indiſtincie gñaliter,& vniteral ter intelligi debeat, quia pręd ca nònaæ- dunt, qm induceremur iurium coneco ſeu abſurditas, Ivt late probauimus qubas addo Ruin. conſ. 18 8. nu. 10.& duob ſcqao lu. 2. vbiexpreſſe dicit, quod vniueralta- ab homine prolata reſtringitur conm
5 ra ad Trebel en Lss colum pel niſan unemopi aiet,tam m ue ppo lle reſponan
1 elle commu
albbci— nnc
auitatam ofn lja umm 64 eq poſth
o,& Dec.2 eum citatos.
tum citalos. dichm mam laterpreta
das ſcrn ad primam n norunalis n drum, nec ad mne, quo vIm niſque,& lept entesjege ümpoluerunt be alitoenco t feudum legen al,C,cene quæſib mod.v enandats C,Er d, quam zd bon⸗ adducjtller Kn titulo, de fe abenteyrofie Itnaturam, vert ademgtor r Acob. à d. Geo
tengſs uno 48.rehus. C. de
lt,) in traco 1Dus. ft depac
tanuenertt.t dli. Gram. deciſ.
propriam ſignificationem, ne ſequauui roe. Afi eptdicæinter 15 ſurditas. Nec aduerſus ſupradicta t pua ini aduetſu od dictur don glo. in c. ſtatutum, in verbo, numeranim, acctet) vtqn irmi lecundi de p̃bẽdis, quã ſequitur Fel. in c.cũ acctiſe ie legitut i icere Vlitate ſent, de cõſtit. concludens, latiſsimameſt am ellecgfa it dilia,& perc G faciẽ dam interpretationẽ, qñ per eamm inrerpreran loxt ri er dimus ad ius cõe, quia vt fuprdabundeg nll.,ui Woumene batũ extitit decreta ipſa ſunt coneeciom moiſdẽ nen nuncia inl. 3
iuris cõis feudorum, quorum primamam’i
ra eſt, vt ſint omnino i nalienabili igiturd umè. coy 8 ci non poteſt, quòd concedendoalienat trao octuom nem ſit redire ad primæuam naturam, en ſ procec, vult dicta glo.quæ in hod retorquetur o 1 cedat quod etiam ſemota iuris cõôs feudo⸗i nd tmierangh, ma u dl
rum diſpoſitione,& dato citra venipralu
dC deagr i tenlilihn.Oecc numer ,conſt; a teſponderi pot quando fauor e
ſersprircip, Princp en non autem prin
tptiuatus,
—.* 4 Mpf) ,4 diciũ, quod bona, de quibus agitun fuiſen dincid e mat, in additio,
donata parentibus antiquis velutialoi
lia, ſeu emphyteutica, vel cenſualanodt & formis, de quibus in dicia Inreftiun profecto non potuiſſent per pattemd bita voluntaria alienari, cum exui prouiſione donãtis, ſeu concedun bli⸗ mi donatarij, ſeu primi acquiräsſnlpo ris debita,& potuerint cötrahemtte n. ſuis legem, quam voluerunt, imponeteſe vt ſtante forma primi contractus Nc 16 ceſsiõis t ſucceſſor nõ potuerit de iteto alienare, niſi durãte eius vita laffceimn dic.& releg.l. quoties, vbi communice
ctores. C. de donationib. quæſſib nocd
3.6 nib. quæ u Bar.& omnes interpretes inl. qui Ne pre„3e Puuis
1 1
* atiO.i nütats ltet., din verbo,p
upoſöiht d arguü etlidi deanſtitune,. tem publicu
adcernere 15 4 8 eltitutiones d' 44 U„ 4 1 ion en ai venedmne domo ader toal W debita vol 3 ubiene perſolun
ublice: olue dnſchun ſe bon fa delt ne. Aenari,
delllt,.aal, cum decgo ſisgquis mal in Repub u noniu Kchuhcüu ſtit, zen oi glo
1ü ns unver

5 Flauius. ff. de verborum obligat.& in 1. dä, vt e üödndn Marcellus.§. res quæ. ff. ad Trebel. in auch. nu, C2. na res quæ. C. communia delegat.& in auth. nor ſ eegn contra cum rogarus. C. ad Trebel. Deci. — Salama conſia30. num 5. conſi. 468. colum. penult. lem, t enm ct verſſecundò princi paliter. laconſi.z13. nu. a,V ge Gta 4. vbi dicit, iſtam eſſe communem opinio- m nem, appoſite Gratus reſpon. ⁊2. numero
8.& ſequ. lib. I. dicens hanc eſſe commuem,
d leen 1 8
nelpes ſt n indubitatam opinionem Rolan. a Val- , Uhe. 7
XDacd 2s noutm led. conſi.z. numero 106.& ſeq. poſt Paul.
do n 5 quo tit„ dtolnt A
de Caſtro,& Dec. per eum citatos. Patet 1.. ſGhnen ufici* lanang
ergoper dictam latiſsimam interpretatio-
inverbo aulle enhä nem non dari reditum ad primam natu- do. C. de Sennn an bonorum alienatorum, nec ad ius
3 um 4 9*—. 3. otollunt c6 commune, quo vnuſquiſque,& ſie primi
undergu lunt d M „ VIG n t 1..
gRaliter guacha ſuis conſtituendo ea in feudum l.legem. C.
3fal er, verdhaſ
dlex ind i 19 9 tel dede 44 linre mandata. C. mand. quam ad bona feu
ntelligi W guungte
abſurdita hip un7 onhabente Pipkiam 1 nsutan, verſieu. p. 5* ſed apud emptorem. lacob. d 8. Georgio doKuin. 1enSSaun c de homagijs, numero 48. j. rebus. C. de rer. e'bieug(Rütegm permut, l. in tradtion bur. ff. de pact. l.. homine aekn ſihen Sſüconuenerit-fl. depoſi. Gram. deciſ. 103. pram ig Atiomſianumero 30.in fine. N c prędictæ interpre- ditas. Nec iEruldi tationi aduerſatus ‚quod dicitur domini⸗ in cſtaru ax inmunncalia decreta, vt ex pr mi,& ſecundi præ- bẽdis, qu Auuhecfatione legitur, reſpicere vtilitatem pu-⸗ t, de cöſti au Kltaltunblicam, eſſeq́; fauorabilia,& per conſequẽs ledam int ar unuipppadhte interpretanda, iuxta notata per Bar⸗ nus ad iuſ νν quuicthtol. in l. 1. 9. nunciatio. numero vigeſimo- ũ extitit qroait wquarto. ff. de no. oper. nuncia. in l. quemad⸗ s cöis feulr en pir;umodũ, C. de agric.& cenſi. lib. iI. Oec. conſi- brlo. numer. 2. conſ. 65. numer. 3. conſi. 370. auunumero octauo. quia reſponderi poteſt, onpotelt da dcrchäodnumen, dufanDif Inn prædicta procedere, quando fauor eſſet nſttredim afa publicus principaliter, non autem princi⸗ dictaglo T paliter priuatus,& ſecundario publicus: at quoce enan ita reſpondet And. Pomat. in additio. ad dipalti, aaen Bartol in dicoH.nunciatio: in verbo, pub- quod bi* lecs lieæ vtilitatis. Item accedat, quod etſi dicta ata paren decreta poſsint dici fauorem publicum, quoad conſtitutiones, ſeu reſtitutiones do
1 4
t. vtſinto un wims
aut
b ſau— 5 dimis, de: Pn mn tium concernere. l. I. ffſoluto matrim. atta- ecto non ilkaſh„ men nulla ratione mihi perſuadere poſ⸗ voluntal keuf ſum quomodo quo ad debita voluntatia, iſione die is late Aprodigaliter contracia per ſoluenda di⸗ natarij a ini p poſſet publice intereſſe 3 bona feudalia ebu⸗ 31ermſta poilorum ſolutione alienari, fcum Rei⸗
7
ut aberech homines in Repub. diuites. Kumm Antoninus„& ibi gloſſ. in verbo,
relusoe, NtaturInſtit. de his qui ſunt ſui, velalieni
ate,n V 16z wi iuris. 6conſiderauimus ‚in authen. vt iud. .„ l.
Lu Suvas e quoquo ſuffrag. Item intereſt Rei-
amues hraui
10
X 8.. 1 dod interlit, ne rebus ſuis quis malè vta⸗
bECISIO CLXINX. 34
pub. bona in agnationibus, ſeu familijs, vt earum conſeruetur dignitas, remane- rel..§.enult. ff. de ventre inſpicien, Socin. late conſi. 26. numer. 8. volum. 4. Dec.dicto conſi.372. numer.5. quod retorquetur. nam in caſu ſuo ideo extenſio de filijs ad nepo⸗ tes fit, quia in ſtatuto per eum adducto vnica erat ratio,& fauorabilis Reipub. vt bona conſeruarentur in agnatione, quæ ratio ita militabat in nepote, ſicut in filio, ideo lata fit interpretatio ſtatuti, alias ſtri= cié fieri regulariter debet, vt firmat Deci, dicto conſi. o. nume./. in fine,& conſi. 625. numer.24 hinc ſubnecti poteſt alia reſpon⸗ ſio, videlicet, quia quæ aliquo modo ſunt publicè vtilia cedere debent ijs, in quibus maior publica vtilitas verſatur. I. cætera, 5. hoc Senatusconſult, ff. de leg. i. vbi pu⸗ blica vtilitas, quæ verſatur in eo, ne adtixa ædibus detrahantur maior eſt, quàm vt debita publica ſoluantur,& ibi Iaſ.§. ſed ſiquis, numero tertio. Zaſi. conſi.t. numero 26. lib. 2. ſi igitur vtilitas publica quæ verſa- tur in ſolutione debitorum publicorum cedit vtilitati publicę, ne adfixa ędibus de- trahantur, quanto magis vtilitas quæ ver- ſatur in ſoluendis debitis voluntarijs pri⸗ uatorum, in quibus nullomodo poteſt conſiderari vtilitas publica, cedere de- bet vtilitati publicæ, vt bona conſeruentur in agnationibus& familijs. Item Reipub- li. intereſt, vt delicta non remaneant impunita, ita loquitur Bartol. in dicta l.
quemadmodum,& vtile eſt Reipub. ho⸗
mines eſſe liberos dicto§. vtrum. l. ſi quis in graui. ff. ad Syllanianum. Sed in caſi noſtro diuerſa eſt ratio inter debita vo- luntaria, conſtitutiones, reſtitutionesqʒ dotium,& alia ſimilia debita neceſſaria,
cum iſtis veluti Neipub. vtilibus, lex fa⸗
ueat, illis vero veluti damnoſis reſiſtat. Ergo ad illa non poteſt fieri extenſio: vbi enim non eſt fauor Reipub. ibi non fit ampliatio. Bartol.in l.quod ait.§. exerci- tium, in fine. ff. de ijs qui notan. infam. quem ſequitur Decius dicto conſilio 372.
iꝰ numero 8. Accedat t quod,& in ſtaturis
continentibus vtilitatem publicam, vt in ſtatuto fauore conſeruandarum agna- tionum facto, ſemper ea facienda eſt in⸗ terpretatio, ne contineatur abſurdum, vel
iniquum, Alexand. dicto conſi. 134. nume.
20 27. vol. 6. quinimò attentari poſſet, t quod
ſi decreta expreſſè diſpoſuiſſent feuda pro debitis voluntarijs poſſe alie nari, tanquam facta contra vtilitatem publicam, non vValerent, vt in ſimilibus inquit Decius d.
Ggg 2 OHIL.
1
——

SENATVS PEDEMONTANI
conſilio to.colum.z.verſic.tertiò quia. Ne⸗ que enim ſtatuentes potuerunt id quod b ſui natura odioſum, aut iniquũ eſt facere fa- uorabile, aut ęquũ, cũ naturales qualitates à ſtatuentib. mutari nõ poſsint, vt in ſimili ſcribit,& quidem doctè Tiraquel. deretra- ctu, in præfatione, num. 66. Alexan. conſil. 134. numer.34.& ſequen. volum. 6. Poſſet etiam reſponderi, oppoſita non procedere, quando veriſimiliter ſtatuentes, ſi interro- gati fuiſſent, non ita diſpoſuiſſent, vt ſupra latè probauimus: non enim veriſimile eſt Principes æquiſsimos voluiſſe creditores voluntarios, qui proprio facto nullo co- gente contraxerunt,& in damno ſe con- ſtituerunt, cum certi eſſent vel eſſe debuiſ- ſent conditionis eius, cum quo contrahunt J. qui cum alio contrahit.ff. de regulis iuris, praæferre filijs,& agnatis habentibus ius radicatum virtute primæ inueſtituræ, qui- bus nihil imputari poteſt,& contra regu- laml. non debet alteri. ff. de regulis iuris, cum ſimilibus, cui conueniunt, quæ ſcribit Baldus in titulo, de pace conſt, in verbo, Amplius, dicens boni Principis non eſſe t vnum altare diſcooperire, vt alterum co- operiatur, argum. l. aſsiduis. C. qui potio- res in pigno.hab.vbi Bartol.idem notat in tertio notab.·hinc dicit Abb.in conſi.55. co⸗ aꝛ lum, penultima, quod t ſtatutum tollens ius vni competens,& dans alteri non va- let. Nam ex huiuſmodi feudi illegitimè a- lienati reuocatione, non dicitur is, in quem alienatum eſt, pati damnum indebitè, quod tamen filius vel agnatus vaſalli, pateretur, ſi ad feudi reuocationem non admittere⸗ tur. Ita in ſimili caſu nominatim reſpondet Sigiſm. Neapoli.conſilio primo. numer.Sz. Quartò tolli poſſunt oppoſita ex reſponſio ne, quam in ſimili obiectione facit idem Si⸗ giſm. conſi. 7. numer. 42. quod tunc lata fit interpretatio, cum diſpenſatur circa ea, quę ex ſui natura non debent ſtrictè interpre- tari, ſecus autem, ſi diſponitur ſuper re ſui natura ſtriciè intelligenda, prout in termi- nis noſtris late ſupra tractatum eſt,& latiſ- ſumè D. Crauet. poſt hæc ſcripta lectus, in dicto reſpon. à num. 67. vſque ad numerũ 78. Et ita concluſum fuit, decreta prædicta reſtringi ad cauſas neceſſarias, in qui- bus vaſallus non culpa ſua eſt conſtitutus.
sSVMMARIVR.
2 Decreti Philiberti Ducis incip. ltem quia verd
quæ ſueceſſor in feudo cogi poteſt alienar⸗ dum pro ſoluendis debitis,—
functus, declarantur,& nu. 2. t
3 In generali, ſeu vniuer ali conceßione non veni quæ veriſimiliter quis non eſſet in bbecie na vs.
4 Principes ſtatuentes veriſimile non eſ voluiſſ ex pacto,& prouidentia conceſſa bro 65 luntarijs alienari. 6.
Princepꝛ non libenter eos ſuſtinet, qui rltra ſhſt tiam ſuam expendunt, nu. eodem. 4,
⁊ Princeps ca velle præſumitur, quæ leget»olumt
6 gtante ſtatuto,& conſuetudime, quod bona fuuc poßeint alienari in caſu nece ßitatis non Tarau cum, quando quis ſuo facto, ſeu prodigdlteeß neceßitate conſtituit.
7 Prodigalit as peccatum iudicatur.
8 Voluntates hominum ex veriſimilitudine Kcleun⸗ tur.
5 A veriſimili argumentum ſumens erguit d ndias naturali, cum veriſimilitudo ſii cognats ſah. ræ.
1* Veriſimile habens pro ſe caſum legis habere ielnn
11 n ſtatutis contra ius commune ſit extenſio er tm ie rationis, qua ceſſante, reſtridiu fen
ere.
conceſ
e alioquin uii ctaſyllogiſmum iumm intelliggen tur verba decre „. d„ P
aetur, qpod. Valallus defun upo ſais dee potertt compen aacione, omn exſuo delicto abvelquiam ilerit dotespro mulierdu A fddeiaſsit pro
DECISIO CLXX
Deecreti Philiberti Ducis declaratio,
ama nlln debttiet e Gu
„ a D fadala, K eudh, in qubus
albraomp hecafe, rintelle batut en 8 8 li veth 8,& 4 ſon pobittes alienatio, 8 nileon d p. jg cali 5 ur zolteles mationem recto zum trpe tunt,quævelba nepettain S enticapitulo ta lübieci&r eriæ, quim ex! elicaper i ionem, item, qu aüm 1n r2 G endis. fl de leg enium f. 1 S etitio,hæred.& Dodor&llen Lind que,nun
agelmoquaeInſtitu. de act lurerds pcnni infine dicti cap
anptemiſomu ſtatutorum dif
avelfuithaſte licuius extranei
E D quoniam coau Wh prædiclam interpreuy Mop tionem pugnare viti
tur argumentum qlol prima facie lier polle ex verbis vltimidecte ti Philiberti Ducb i⸗ cipientis, Item quia, hoc modopropotens do ſyllogiſmum. t Succeſſor in feudoca poteſt alienare feudum, pro ſoluendidi bitis, pro quibus poterat cogicdefincti at defunctus poterat cogi ſoluere ca etiam voluntarie contracia: etgoit ſucceſſor compelli poteſt. conſnaneim viſum fuit demonſtrare in pradêiviſio giſmo apertam eſſe fallaciam, qum èie ctici etiam legales appellant fallacum eo, quod eſt ſimpliciter ad id quod in ciu dicti decreti eſt in illis verbis, Ptoquibis poterat cogi, ille, cuius ſucceſsio ad eospe uenit.quæ verba non debent referriad e bitorum ſolutionem ſimplicitet; Wn
deli Ilis debitis, ad quorum elicet, vt pro illis debitis, adq b
dalieno, nelae ſcio legis, eim apro eiſden ai fir eram na ki,lodm an ibimumelh, auodquis imputari det
endis cogi poſſe det hæres valali le, quod dicere
ſl loglinun Dh inkra dass dt 3 10 lllis de ds plo 8 Poterat val ſaus compe alienand 3 eiſtem. is potel um eadum len Sed elt lac d non dote 4 Vaſallu lddum. ogi fu toc dlad ali 4 kereſ 2 c untar 3 ſm lieh Ben Un aſ. Prqholiti cbar r hui t ex

ti phiu ,?. ue ſuec e un d
„AR
lue ven rlüee 1 1
heceßttatt aaatni. eu Smüͤutag intatet R dn, n tur.*¹
rriſtmili 4 a ttan 1 dnd z ederjind 1 uihmĩl hA aA kahn A kaut co a em e tate rati A ua dlenda here. e
dEO ox ecretibhi: eidräkan
S D ain⸗ 8 re un * E n lgin rarrrnedrun 2 ,, 5 pin die ber c feaolime =u bet De — 8 9 atus, lten T bacde logiſmmu uccsdle
Mienan 3e dum ſolue
8'
DECISIO SLX X.
ſolutionem Poterat cogi vaſallus de- functus, poſſet ſucceſſor compelli, ſed debent intelligi ſecundum quid, id eſt ſecundum qualitates præcedentes, quæ ſui natura influunt in ſequentibus, ſeili⸗ cet, vt pro debitis, pro quib. ſoluendis pote rat vaſallus defunctus cogi ad alienandum pona feudalia, pro illorum ſolutione poſ- tlucceſſor compelli, feuda, in quibus ſuc- cebitalienare,& iſte eſt germanus verusq́; ſenſus& intellectus prædicti decreti: quod comprobatur ex verbis poſitis in pręce- denti capitulo, in illis verbis,& de tali feudo non poſsit fieri alienatio, neque di⸗ poltio, niſi eo modo,& ijs calibus, qui⸗ hus ſtatuta noſtra alienationem rectorum ſeudorum fieri permittunt, quæverba cen⸗ ſentur repetita in ſequenti capitulo, tam ex natura ſubiectæ materiæ, quam ex repe⸗ titione facta per dictionem, item, quæ eſt repetitiua, l. in repetendis. ff. de lega. 3.1. ſtem veniunt. ff. de petitio. hæred.& vbi- que Doctor.& per Iaſ.in 9. æque, numero quadrageſimoquinto. Inſtitu. de actio. ac ex illis verbis poſitis in fine dicti capituli, ſeruata præmiſſorum ſtatutorum diſpoſi⸗ tione, alioquin, ſi iuxta ſyllogiſmum pro- poſitum intelligerentur verba decreti, ſe- queretur, quòd ſicut vaſallus defunctus, qui pro ſulis debitis poterat compelli ali⸗ qua actione, oriente ex ſuo delicto, vel quaſi, vel quia promiſerat dotes pro extra- neis mulieribus, vel fideiuſsit pro extra- neo, vel fuit hæres alicuius extranei onuſti ære alieno, ſine beneficio legis,& inuenta- rĩ ita pro eiſdem ſoluendis cogi poſſet ſuc⸗ ceſſor, etiamſi non eſſet hæres vaſalli de- functi, feudum alienare, quod dicere ab⸗ ſurdiſsimum eſt,& contra regulam c. dam- num, quod quis ſua culpa ſentit, ſibi,& non alijs imputari debet. quo fit, vt ad tollen- dam conſequentiam dicti ſyllogiſmi, ſuf- ſiciat dare prædictas inſtantias. Qua propter, retorquendo prædictum de- cretum, proponere poſſumus infra ſcri⸗ 2 ptum ſyllogiſmum. † Pro illis debitis ſoluendis, pro quibus poterat vaſallus defunctus compelli ad alienandum feu- dum, pro eiſdem debitis poteſt ſucceſſor ogi feudum alienare. Sed vaſallus de- mcus non poterat cogi ad alienan- ommleudum, ꝓpro debitis voluntarijs, nul- n keitima neceſsitate cogente contra⸗ 6 ergo pro illis non poteſt cogi ſuc- cellor feudum alienare. Maior huius ſyl⸗ ogilmi propoſitio probatur ex dicto
315 vltimo decreto. Minor ex iuribus, ſupra in præcedentibus deciſionibus abunde ad- ductis, pręſertim notatis per Doctor. inl. Marcellus.§. res quæ. ff. ad Trebel. in au- then. res quæ. C. commun. de lega.& in au- then. contra cum rogatus. C. ad Trebellia⸗ num, vbi hæres grauatus reſtituere, licet poſsit bona reſtitutioni ſubiecta pro ne⸗ ceſsitate alienare, attamen pro debitis ab ipſo voluntatrie contractis non poterit alienare, niſi durante eius vita, iuxta notata in l. peto.§. prædium. ff. de lega.z. Didac. dicto capit.1⁰. colum. penult. ergo pro de- bitis voluntarijs pręſertim vaſalli defuncti ſoluendis non poterit ſucceſſor cogi feu- dum alienare. Conſequentia autem neceſ- ſario ſequitur. Cum igitur expreſſerit de conſtitutionibus dotium, aut alijs debitis, & inde dixerit, ad ſubueniendum etiam alijs neceſsitatibus quibuſcunque, intelli⸗ gi debet de ſimilibus conſtitutioni do⸗ tium, vel ſaltem de alijs neceſsitatibus, prę- terquam de debitis, de quibus proxime di⸗ xerat, vtputa pro redemptione,& alimen- tis proprię perſonæ, parentum,& filiorum, ſi in carceribus, aut apud hoſtes, vel in in- firmitate, non propria culpa,& facto con- ſtituti eſſent,& non extarent alia bona, ar- gumen. l. quamuis. fl. ſoluto matrimonio. l. fina. ff. de iure dotium,& notat. per Ioan⸗ nem Andream in capit. peruenit, de em- ptione,& venditione,& per Baldum di- cto conſilio vigeſimo.his famulatur, quod dicit Bar. in d. 9.vtrum, numero nono, poſt Dyn. in reg. c. in gñali, de regu. iur. in 6. vi-
3 delicet, I In generali, ſeu vniuerſali conceſ⸗
ſione, non venire ea, quæ veriſimiliter quis non eſſet in ſpecie conceſſurus, Alexand. conſi.76. numero quarto, volum. 4. Ruin. conſil.6. numero ſeptimo, libro tertio. Cor- ne. in conſil. 89. litera O. libro tertio.& in ſtatutis generaliter loquentibus: idem fir- mat Dec. d. conſi. 532. numero 9.poſt Bart. & Alexan. in locis citatis. quos refert Crau. conſi. 70.numero 25.poſt Paul.de Caſt. con ſi.32. volum. I. Alexand. d. conſi. 48. nume, 13. volu. 6õ, ad quam regulam accedat alia, de qua per glo. ordinariam inl.tale pactum. õ. 4 fi. ff. de pact. t nec. n. veriſimile eſt, vt ſuprà ſępe dictum extitit, Principes ſtatuentes voluiſſe feuda, pręſertim ex pacto,& pro- uidentia conceſſa, pro debitis voluntarijs ob ſumptus ſuperfluos,& prodigaliter cõ⸗ tractis perſoluendis, poſſe alienari, cum& Imperator ipſe libenter non ferat eos, qui vltra ſubſtantiam ſuam expendunt, 6.cum
Ggg 3 uere

6 ERNATVS PEDEMONTANI
vero Deo amabiles in authen, vt de termi.
ſit nume.cleri. cui arridet text.in 1.3. verſicu.
modum. ff. vbi pupil. educa. debe: ad quæ
alludunt Catonis verſus, Ne tibi quid deſit
quæſitis vtere parcè: Vtq́; quc d eſt, ſerues,
ſemper tibi deeſſe putato. Item, Vtere quæ
ſitis modice, cum ſumptus abundat. Nam t Principes præſumuntur ea voluiſſe quæ leges volunt.õ.omnes, in authen. de iudici,. Bald. in l. ex facto, in principio, vbi laſ. ff. de vulg.& pupil.per illum text. Dec.conſ.48.
colum. penult. conſi. 64. numero ſeptimo,
leges autem, vt proximè annotauimus,
non ſubueniunt ei, qui ſuo facio, ſeu culpa,
ſe in aliqua neceſsitate,& ægeſtate conſti-
tuit:bonus tex.in c. ex parte, de conſuetud.
vbi glo.& Docto. coneludunt, non valere
conſuetudinem, per quam quis indueitur
ad prodigalitatem,& diſsipandum bona
5 ſua,& in terminis noſtris, i quòͤdſtante ſta-
tuto, ſeu conſuetudine, quòd bona feudalia
oſſent alienari, in caſu neceſsitatis, non
habeat locum, quando quis ſuo facto ſeu
prodigalitate ſe conſtituit in neceſsitate: eſt
cex. in cap. quæ in eccleſiarum, de conſtitu-
tion, iuncta glo. in verbo, Ad inopiam, quę
allegat tex. in l. bona fides.ff.depoſi.& in d.
cex parte,& conuenit d. l. ſi fideiuſſor.§. ſi
neceſſaria. ff. qui ſatiſd.cogan.& l.veteres,
in fin, ff. de itinere actuq́; priua. cum ſimili⸗
bus ſupra allegatis,& eumulatis per Felin.
in d.c.quæ in eccleſiarum, mumero 67. hinc
videmus, quod licet bonareſtitutioni ſub⸗
iecta poſsint alienari per hæredem, vt ſe in
captiuitate detentum redimat; attamen
hoc non poſſet facere, ſiex ſuo delicio eſſet
carceratus, Ang in d. c. authen. res quæ, co- lum. penult. verſicu. eodem modo. C. com.
de lega. quem refert& ſequitur Alexand.
b in conſi.23. numero decimoquarto. libro. V& in conſi. 59. numero octauo. lib.5.cum pluribus relatis per Dida. d. lib.z. Var. reſol.
c16. numero nono. verſic. tertiò, in eandem
quæſtionem. quibus addo Cottam in me⸗ mor. incip. teſtamentum, in quo pater, co- lum. 2. verſicu.& ideo dicunt Doctores er- go Princeps non præſumitur voluiſſe ſub.
uenire debitoribus voluntarijs, præſertim prodigaliter contractis, ne videatur pec- 7 candi præſtare occaſionem, I cum prodiga- litas vt præcedenti deciſione dictum fuit,
ſit peccatum: quibus addo late narrata per diuum Antoninum, in ſumma, parte ſecun da, tit. 6. c.8. de prodigalitate. Caietanus,& ſumma Angel. in verbo, prodigalitas,& eſt text.in c.ſæpe. A1.diſtinct. gloin penult. de conſuetu.qux iura allegat Neuiza, con⸗
*
4 ſi, 22. numer. 36.& pProdigalitas ſit mom 1 44 4 apumnyni voluntarius, vt inquit Bald. in Wunu 3 aaumneſi Liunu uönefl tis.colum.pen. verſ. quinto— anita, 5 uummen mimia impub.& alijs ſubſtitu. necin brenuche ig ami⸗ xläriiun filiorum,& agnatorum vocatorum nui V Vmuu 1 enenh cuma ma inueſtitura paſsim prębere pro 5 d eſm Lia cunq́; debitis voluntarijs cauſam alie u giſcheee ianid nach di feuda, viamq́; malitijs,& fraudibu nan⸗ uuurzin nidn ſißſan rire velle præſumitur contral. ifun ahe No ſhſamu h aſtumm 8 de rei vendic. cum feni volumauacef aſurenpeen 4 Inponta d Füß in declarantur ex verifimili, nn heui xmpies 8*1 m. 1.A 5. eſt veriſimile. ff. de eo qd met. cauſ. gelt eunnnftee Kaßeſib, 4
luui oneeſute auſtue 48 flazuſeweges liſtäealſ
ußtie trnur
eſt. in l.cum res legata, ſt.de lega.i,& ſiml bus 1bi notatis,& qui arguit a verilmi 1 guit a ratione naturali, t cum verlſimlliu do ſit cognata naturæ, Bal. conſi.ldo.num, mcuicie ni 3.volu.z.& pro lege habetur Oldrad oſ wjantömſee 13. quos refert& ſequitur Craue, conſ 9„. 10 num. 6. inferens, t eum, qui habet veuiini rnnianichaeen le pro ſe, habere caſum legis, areumähm retütfßt 8 Per in ſtipulationibus.ff de regdunglha hehnan 1 dina. in d. l. tale pactum.§. ſin. vbi commu uremſeicunm niter Docto-latiſsimè Euerard, inſuisloas kwi- legalibus, c. 5. Tiraquel. in pręfatio]ſium
A in quod adfund d Krin ueabor ſi
contracku nulltat tilitaten minoris
ecibu Prneipi po tſein literis licent
inii digul oni m prolationis in
quam, nume. 7.& ſequen. Neuiz onſo; numer.55. poſt Marſi.& alios in locis ba auuunhundte irwtitede citatis. Ideo verba illa generalia decrelis lanere dnahhe veroſimilia reſtringuntur, Pariſe coniu nſenſs hautan nume. 16. lib. 3.& id expreſſè demonſian lnn han lian yazüüid ſ ex d. decreto Philiberti in fine, dũ in calieT Kidlenatonenine allſie,g ninari. turione dotium vulthaberirationemqun lrnnüfulta iie coneeſe ncaſune titatis patrimonij,& qualitatis domu3t izchoeRyint Ainaio ue en perſonarum,& per conſequens dotesnm eu. conſtitui immoderatas: ergo multomagb ſhe 4 i knſtxſeungue dicendum e noluiſſe feuda alienarihrott eump„ucrgi ernittitur, intell bitis ſuperfluo,& prodigaliter contradi cufprrms, wia uus Et ex præmiſsis tolluntur, quæ deveni ujrfirarauns tuchin un vniuerſalibus, ſeu generalibus ſtatuno- anxetsgecliu Nüthu; nit Dec. conſi. 6r*. numero decimoſed laad lintiseiſſe neec hienm vbi dicit, quòd in ſtatutis contra ius com iſginmwiö las tſipr heturun mune ſit extenſio ex identitate ntioabſt 9 laaſenne anſbtotz ann ii tibus verbis vniuerſalibus: Tergo vbim rebfchez h eſt identitas rationis non fit extenſoſt 8 un unbin iu benen reſtrictio, ne inducatur iuris commund der gmenr mau unu on correctio. at in caſu nereſsitatis auſira ludienmucſn terfaſteuſe i facto proprio, cui lex non aſsifti, duaa mpeßit ſii g. Nuſ. 3 eſt ratio a neceſsitate inducta abge llllentann 1 totun cen natura, cum huic lex faueat, illmunmm himlieme ga nſehene enati
tumſi britespe,, itantur
vt ſupra ꝓbauimus: ergo pro lxcopitolt ꝛ⁊ ſtat dicium conſilium Becij, tältandun prædictam interpretationemi d fuit, debere intelligi decretum pręfatum Philiberu Ducis.
dECIe kECI8 cLxNI
iemptche 5 ienztig ſi dectet prol dosfel„probat
dotiun, ſeu n evetſum in ſelat debita 12 leni neceſſa donig, ſaia extaro te
8VWW

n 4 et er ius lu lan, n werlüktühln 3 y KMARIVM. Lal larcuine Asin feudi alienatione ſatüſit per emptorem proba⸗
19 Ktit 9 Ad ri, venditorem tempore alie nationis habere filias 3 S torom Agae nubiles, an verò ad eum ſpectet probare, precium lin s llsim cäna, fuiſſe verſum in ſolutionem dotium. vel debitorum edit, ehlu Dienge neceſſariorum,& pluribus ſequentib. cumulatè Vi mnlaihacae tractatur. epr h nalttſs ne Verbis coniuncta facto etiam verifcaridebent.
nur contn, 3 barticipia duo reſpicientia vnum ſubſtantiuum debent
end mümi Gd ſmul in eo ſubſtantiuo concurrere. mc nule. pariicipia futuri temporis important neceßitatem. mil Lnak verbum futuri temporis conditionem importat,&
1 4 ee rum 33 0 me Gl formam.... . Lala eleg, S Conäilone non verificata ceſſat diſpoſitio. Ri guiangliaſe,„ kuuum alicui conceſſum pro conſtituendis dotibus 2 turali fame tius fillabus, reuocari poterit, ſi de alijs bonis pa⸗ m. gna n liæ dotentur.
whatio vnicuicque incumbit eius, quod ad fundan⸗
rgehaberor irtent 9 Nhihr d qam intentionem ſuam deduxit, ſiue actor ſit, ſiue 2 ſeqpungt Cann
1 rens.. 3
inf re feum guileln inptor rei minoris allegantis contractus nullitatem: »ha.3 calonltois n probare debet, precium in vtilitatem minoris faiſ⸗ „ 11d—
tipu auboſiceng ſe conuerſum.
d.. ws paäm neh* probatio contentorum in brecibus Principi porre⸗ 0G bimde Va ctis incumbit ei, qui fundat ſe in literis licentia a: Smebterarän lienandi.
1S,. E Raqpdlin ptit„ Alleganti aliquid onus etiam probationis incum- nun. Eſequen Neur bit. H.]Iclarlälicnt ¹ Alienatio vbicunque regulariter brohibita eſt, eo cer lde e ballane läah tis tantum caſibus, ac ſeruata certa ſolem nitate per „.1.] u= g De miſſa, non ſtatur dicto aſſerentis alienationem in rulta e igent, Dala aſu permiſſ fuiſſe factam. 164lü Slidenteſſe cen, Alienationis bonorum feudalium prohibitio ſtrictior ecret Ailbenit fine tin eſt alienatione rerum eccleſiæ,& minoris. e do us völtbberitatotit Alienandi facultate alicui conceſſa in caſu neceßita- 3„ daleran ris ad hoc, vt valida ſit alienatio, quæ concurrere patt u,Aqdalinnui 4
ebeant. 1 nrul 3 prrankquemin Dictio, Pro, cauſam finalem ſigniftcat, qua ceſſante, tuiin ader'ergomut ceſſat& diſpoſitio. dumſ Fluſſekndaalern;6 Alienatio vbi ex cauſa permittitur, intelligitur de ve e Nprdhoaliterce cauſa proxina, non remota. be 2 Ae ae 1 L.fin. ff de exercito.& Bart.doctrin. in ciuitas.ff. ſi
lbos cert. peta. declaratur. ralch eſergaraban 1 Alienandi licentia conceſſa reſpectu debitorum ne⸗
r. ca Fm unero dei ceſſariornm, nõ alias valet, niſi probetur ſummam
n uus coule precij feudi alienati prætenſis debitis commenſu⸗ 7.„Acitatert
ſdentitatenat rari. ſtex a dellce„ f verlibas:ferg ih Donatio facta à patre filio propter eius benemetita, zei 4 ſon fitenus eatenus valet, quatenus donatio menttls commen- . I HL
entit ur lonspn ſuratur,& non vltra.
16 1. 1 9. tio,* aducdit iulß 3„ Licentia alienandi conceſſa x falſa cauſa, licet par- 710 lerclebsirnie tim poßit dici vera, attamen in totum cenſetur 1(, 1 au kanonase nulla licentia, num. ꝛi.
prog= Inindoch 8 Reſcriptum licentie habet in ſe hans condlitionem ta⸗
1 tam. ſi preces veritate nitantur.
, cut clextreat, citamäſih ngt 1wiaſadi DECISIO CLXXNI . lionl ech 1 5 1 drcationceae. 1 dicis rereſeit⸗ mademptorem feudi ſpectet, probate prs- fuit, einle ſlhe eumalienationis feudi fuiſſe verſum in ſolu-
um hüü tionen dotium, ſeu ęris alieni neceſſarij: an
8 Ducb. verdluffciat debita neceſſaria extare temo- re altenationis.
Vonlam ſuprẽ conclu- Iſum fuit, decreta do⸗ minicalia non debere 1h intelligi de quibuſcun-⸗ 2* 8 que debitis, ſed de ne⸗ d,ͤ NE=) ceſſcarijs, ad quæ valai- M= lus a lege vel à natura, aut alia neceſsitate, non cauſata culpa alie⸗ nantis, tenetur: ſæpiſsimèe autem contingit, verum eſſe, vaſallum, ſcilicet tempore alie⸗ nationis habere filias nubiles, aut debere dotes aliquas reſtituere, vel eſſe onuſtum xære alieno neceſſario, in Inſtrumentoq́; li⸗ centiæ alienãdi,& in alienationibus enun⸗ ciari feudi venditionem ſieri pro dotibus conſtituendis, aut reſtituendis, vel debitis neceſſarijs perſoluendis. Quæſitum fuit, an ſat ſit rei veritatem ita eſſe abſqʒ eo, quod probetur, precium ſolutumverſum in con- ſtitutionem, ſeu reſtitutionem dotium, aut debitorum neceſſariorum ſolutionem fuiſ- ſe? Etvidebatur dicendum ſatis eſſe empto- ri, ſi probauerit venditorem tempore ven- ditionis habere filias nubiles, quibus iure tenebatur dotes conſtituere. d. l. fin. C. de dot.promiſs. cum ſimilibus, vel teneri do⸗ tes aliquas reſtituere, aut aliquibus debi⸗ tis neceſſarijs ſatisfacere,& propterea de- bitum neceſſarium tuneè temporis ſubeſſe, nec ad eum pertinere probare filias nuptut traditas fuiſſe, preciumꝗue verſum in con- ſtitutionem, aut reſtitutionem dotium, vel ſolutionem æris alieni neceſſarij, argum. l. final. in primo reſponſo. ff. de exercito. actio.& eorum, quæ notantur per Bartol-. inl. ciuitas, num. 3.& 14. ff. ſi certum peta. & Docto. ibi præſertim laſ.& Alciat.& in authen. hoc ius porrectum. C. de ſacro ſanct.eccleſ.& in c.2. 9. hoc ius porrectum. 10. quæſtio. ꝛ2. in dubió; præſumi in cau- ſam neceſſariam ſolutam pecuniam. Qui- bus tamen nonaduerſantibus, articulo ac- curateè diſcuſſo, dictum extitit, decreta Du- calia, dum diſponunt bona feudalia poſſe alienari pro conſtituendis dotibus, aut re- ſtituendis vel debitis neceſſarijs perſoluen dis, non ſolum conſideraſſe, vaſallum habe- re filias nubiles,& debere dotes conſtitui, vel reſtitui, aut debita neceſſaria extare tẽ- pore venditionis, vt ſuprà probauimus, ſed etiam ipſum actum nuptui tradendi, ac dotium ſoluendarum, ſeu reſtituenda⸗ rum, aut debitorum perſoluendorum, id; probari in decreto Violant in illis ver⸗ bis poſitis in præfatione(filiarum dotes & alia debita ſua in earum dedecus, ac damnum gonnunguam remanẽèt inſoluta)
Ggg 4⁴ Item

8 ENATVS PEDEMONTANIL
Item in illis verbis poſitis in diſpoſitione, pro filiabus ſuis nuptui collocandis„& ea⸗ rum dotibus, aut alijs debitis perſoluen- dis, quæ duo, ſcilicet filias nuptui colloca- re,& earum dotes perſoluere: item debi⸗
2 taextare,& perſoluere, ſ ſicut verbis con⸗- iuncta ſunt: ita facto verificari oportet, vulga. l. ſi is, qui ducenta. 9. vtrum, vbi Bartol. ff. de reb. dub. l. ſihæredi plures. ff. de condit.inſtitu.l. ſi quis ita ſtipulatus. ft. de verbo. obligat. Campe. de dote, in pri⸗ ma parte, quæſtio. 3. colum. 2. Nam cum illa duo participia, nuptui collocandis„& dotibus perſoluendis, reſpiciant vnum ſub 3 ſtantiuum, ſcilicet filiabus, I vtique vtriuſ- que concurſum requiri dicendum eſt, Bar. in l. qui concubinam,. 9.ä.ff. de lega.3. Alex. d. conf. 7. num.5.& 23. volum. ꝛ2, quod in ſi⸗ milibus terminis firmat Brunus de ſtatu. exclud.fœmi.artic.6. quæſt. 28.& iuri com- muni conforme eſt, quo pater tenetur fi- liam nuptui tradere,& dotare. 1. qui libe- ros.ff.de ritu nupt. Iaſ. in authen. res quæ, num,. 14 in fin. C. communia de lega. Pariſ. conſ. 34. num. S. volum. 3. idq́; præſertim locum habet, cum decretum prædictum 4 vtatur participijs futuri temporis, t pro do tibus, ſeu debitis perſoluendis, quæ im⸗ portant neceſsitatem, vt volunt gloſ. Bal. Ang.& laſ. in rub.ff. de lib.& poſthu. idem Iaſ. in§. præterea, num. 10. Inſtit. de actio. & etiam conditionem, cum reſoluantur in
5 relatiuum,& verbũ futuri temporis, quod conditionem importat,& formam, l. Sti⸗ chum qui meus erit. ff. de leg. primo. l. me⸗ tum autem præſentem. ff. de eo, quod me- tus cauſa. Bart. in l. I. num. 35. ff. de condit. & demonſtrat. Alex. conſ. 2. num. tz. vol. 4. Guid. Pap. quæſt. vlt. num. 5. poſt Bart. inl. Titio.§. fin. colum. 2. verſicu. conclu- ditur.& col.fin.ff.de condit.& demonſtra. Corne. pulchrè conſ. 185. col. 3. verſic. illud participium, volum. 4. Iaſ. late conſ. 55. col.
5. verſic. ſexto, pro iſta, volum. 3.& conſ. 115. colum. z. verſic. ſecundo principaliter. volum. 4. Ruin.conſ. 60. num. Il. lib.2. Di- dac. lib. z2. varia. reſolut.§. 17. numer. 2.& 3. Rube. conſ.160. num. II. vol. 2. Natta conſ. 103. numer. 8. Neuiza. conſ. 50. num. II.& ſequent.& ſic illa verba, Pro dotibus, ſeu debitis perſoluendis, debent intelligi,& interpretari, id eſt, quæ perſoluentur,& quatenus perſoluantur: ita interpretatur Corne. conſilio ſuprà citato, vbi expreſse
E ait, quod t non verificata conditione ceſ- ſat diſpoſitio, bonus text. in l. ſi quis pro redemptione. C. de donatio, vbi pecunia
data pro redemptione captiuorum
refectione domus, debet neceſſarioi cauſam conuerti, quam ad hoccit Corne. d. conſ. 1. litera Y. vol. i. B
ar. in 2,9. Titio. col. I. verſic, tu autem
ſcias ſh d
donat. quem refert& ſequiturin temint
noſtris Ruin. conſ.3, numer. 9,& ſe uan vol.i.vbi concludit, per textum inl ſie 0
ff. de iur, dot. quod ⁊ feudum concellun alicui pro conſtituendis dotibus eius h 3 liabus, ſi de alijs bonis paternis fllix do,
tentur, poteit vendicari,& ceſſat concuſ ſio,& diſpoſitio, quod etiampprobaturin l. licet.. quoties. ff. de iure dot, His acaa dunt; quæ in ſimilibus terminis reſpan det Alexan. conſ. 20. nu. 4. vol. G. qui licet loquatur in participio præteriti tempori idem dicendum eſt in participio kuumn temporis, cum non detur ratio diuerſus- tis,& concludit, probari debere facum & qualitatem, imò multò fortius ſocum habent in participio futuri temporis quod vt ſupra dictum extitit, imponaatconqi tionem, quæ impleri debet in formaſpes fica, vulgata 1. Mœuius. ff. de conditio,è demonſtratio. quod etiam clariusappan ex eo, quod in decreto Blancæ expul
diſponitur, conſenſum Principis, qua
primi decreti forma debet interuan
intelligi debere, quod interueniattm
pore conſtituendarum, ſeu reſtituenau rum dotium,& non ſuſſicit prahabium
ta latè probauimus. His deſeruiunt, qus ſcribit Dec. conſ. o⁶. numaa. vbidicitquit verbum, dotare, ſignificat cum eſſecu, num. 4, verſic. ſexto,& vltimo, dicit qut
tentione ſtatuentium, non eſtopusconii uris,& præſumptionibus. Idemdtern-
natio plura reſpiciens determinabilapan
vulga.& pupilla. l. ſi legatarius(cumie vbi Bar. de lega.z. Quo fit, vt niliperon ptorem feudi probetur, de precotm conſtitutas, aut reſtitutas luis dorhan debita neceſſaria ſoluta, non dtemmſine factum decretis,& eorum cltalhol⸗ tio, ac licentia alienandi. Nam eim n, dorum alienatio à iure communl 4 cretis, præſertim Philiberti prohibioh mittatur ex forma decrerorum incna tium conſtituendarum, ſeu reſtituen 1 rum, aut debitorum neceſſariorum 3 uendorum, fundamentumque inteni
. 3 onem nis emptoris ſit demonſtrare empul
8
antaliqridann u ardelola allern quando ex verbis ſtatuti apparet delt n ain uthen, hi,
daändh . 2.„ danct, eccl— dum in debitis neceſſarijs, vt vna detem" el mil
Ä
daon n analſen e nnocei iad Abpa ſ cenn. Buu
t dect lpre 14 u⸗ 4 banckekler
9
neam 7 tinam. Jeſeustntenti at idem ſegrcbate recium feu⸗
aadumentu aut re ain nckan tun bhend llie Lanr ſ
nan coe puma(.ſacdue
coOlim41e ſecundo hæc col
b 2.& pr rea t raßehe r alegmtz ntractume k nu lbet ploh e ptecium luill co nn vültatre hinotis, qula ül lwairten 8 lis li pradiufh. almünor èee trefert& lequit anlG,nu. volum.. text. eſt potcing2 alsim,&ibi gloſ.
5
Trulbten e ,9.ſeqiſk dereb. ee
aintur icta 20ijconl. 60, numer. nvonlaic n Iin libello enunc con.403. mu er.h.& pluribus Pn praſett Im.7. vhipoſt lo⸗ dte Domi C.ocis citatis conc fauod dlle, i fundat ſein literis ane alienandt hetprobare conter 9
1”
tecbusbritig portedtis, bonust ninorem. ptad. minot, vbin
fuiſſe: vt ſuprà in prima qualitate tequli Kidde Pote cauſam Alien
.: 7 dd probarſ t, quod etum ſcr
ſex in conſuu- nꝛ0& duob ſequ
videlicetnn - Mcetng od quando iuracc
alleganti, non inte ne ſec de probati- otobantut ex anno 3porrecdum, C. d
Ahremagom.
Uis verbi. htodinde ls, preei
91 g inv 4
1 odando, A/„8eVerbo, pr
formiter determinet. l. iam hoc iune,ed„Aut. thnedor
9„
1 authen de aliena
m, colum, gei N N— 111⁴ benu me. qäod car dam lbe u Adein Clen o in. dem 3 ma qua) dere
11 1 dein dc 6e. Sconl.. nundt Dec.di oe cnnen. er, G. qulo

0R12
10 rede—
dn T un ſeudi ex aliqua cauſa in doerese ePiatſs :d.c aih g ſe legiti seſt, vt ad eu 2.0 St n faiſſe legitimam, conſequens eſt,
Ldi 32 cnde ſtteus.l.z. ff de procurat. Socin. conſ. 24. e S G 1,5,An, Solei, olum.II. verſſcu. agens vero, lib. 1.& in
qux t uibo ie 9 duſylib. 2.& propterea t emptorem rei exan. onut, minoris allegantis contractum eſſe nul⸗ aturin an pioga um, debere probare precium fuiſſe con-
1 ingi uerlum in vtilitatem minoris, quia illud orls, c edn dennge eſt cauſa ſuæ intentionis. l. ſi prædium. C. 4 1= pron en depræd. minor.& Bart. refert& ſequitur alitateſ no nüen Alex. conſ. 46. num. 1. volum. 5. text. eſt in ntinpaſ as iofme l magis puto, in§. ne paſsim,& ibi gloſ. in prà did as ei, a verbo, Titulotenus,& 9. ſeq.ff. de reb. eor. m, qua 1lendenaln fimulantur dicia Decij conſ. 60. numer. 4 Tulgata 1Semäemn vbiatt, non ſufficere id in dähenoe unto e, onſtrati a. odeingi fe, 3 dene 4236 nln Er, 2. rf 556 lonn, 5 duo aE eqanlnag quenti. Hr eeic rhend⸗⸗ 4 g cnohte ditur, aäin ſa Aldre. Jom Ab f N. ſen ſternte l i decee m i un) dit, f quod ille, qui funda eris li- lioi ncentiæ alienandi, debet probare contenta lgi deh e dennnſn precibus Principi porrectis, bonus tex. conif Ream tinzn l. minorem. C. de præd. minor. vbi non docium S3 mnüimn ſufficit in libello allegare cauſam alienan- e:vtlug rruil di, ſed probanda eſt, quod etiam ſcribit d robt Iuhſnn glex in conſ.78. num. 20.& duob. ſequen. t Decq& e üät vol. 5. videlicet, t quod quando iura con- um, dot m gtetmdn cedunt aliquid alicui alleganti, non intel⸗ 4. vetl oipodt ligitur de ſola allegatione, ſed de probatio- do ex ei kaiſpp ne,& hæc magis comprobantur ex annò- oneſtat imptlch tatis in authen. hoc ius porrectum. C. de s,& pt Amüu lir ſacroſanct. eccleſ. in illis verbis ed indebit ciſtmi pro debito dando,& ibi gl. in ver 8. 916 oluran er ewiemi debito dando. Ang. de zUient ter det e netlulorim& emphyte. 9. hoc eram zoluhn Heng r. 4 gpu. Lltruſ Zabain c. quod dichrſelann⸗ohefiſhe e 5 .„Avunl deiuſſo.& in Clem. prima, quæſt.. dnr. char lep ecdele non alien. Imo. poſt Innocent. Butr. u 4 Cardin.& Abba. in c. i. num. 12.& 3. de pn depoſtquos ſequitur Alex. conſ. 4. num. S. wolum.z. Corne. conſ 243.litera B. volu. 2. N aul de Caſt. conſ. 74. vol.I. Socin. d. conſ.
clicen 8 hnum. 10.& ſequent. volum. l. Dee: dict m aliel i. p tig⸗ G, 142.& conſ. 252. numer. G. qui om- DræſqralI cdornu uI nesi hoc conueniunt, f quod quandò turex*³⁴ 20 alienato eſt regulariter prohibita, ſed cer
is cdius, ac feruata quadam ſolemnita- u Lepermiſa, non ſtatur dicto aſſerentis fo-
me, Jemaitate ru. ienationem drum, 99 Urec nitatem obſeruatam,& alie
dnedh Aeeh pPECISIO CLXNXI
3¹⁷ factam in caſu petmiſſo fuiſſe, ſed vtrum-
que probandum eſſe ab aſſerente, quæ re⸗ gula etſi à prædictis Doctoribus ad alie⸗ nationem rerum eccleſiæ,& minoris pro ſoluendis debitis factam adducatur, etiam vrget in caſu noſtro, in quo alienatio eſt regulariter prohibita,& in certis caſibus permiſſa, imò fortius locum habere debe-
iz ret, cum vt alias diximus, t ſtrictior ſit pro-
hibitio alie nationis bonorum feudalium, quàm ectleſiæ,& minotis, cum feudalia in caſum vtilitatis, neceſsitatis, aut pieta⸗ tis, etiam pro anima iure alienari non poſ⸗ ſint, vt in titu. qualit. olim. feud.pot. alie. bona verò eccleſiæ,& minoris aliquo ex prædictis caſibus ſeruatis ſeruandis alie- nari poſsint, vt de bonis eccleſ. latè Di⸗ dac. dicto c. 16. num. 9. lib. 2. varia, reſolut. & in ſimilibus, imò in fortioribus termi- nis reſpondet Bald. conſ. 332. num. 3. vol,
14 primo, vbi nominatim dicit, tquod data
facultate vxori alienandi res mariti teſta- toris pro ſua neceſsitate, ſi vxor infirmi- tate grauata aliquam rem teſtatoris ven⸗ didit,& precium confeſſa eſt recepiſſe, huiuſmodi venditio non nocet hæredi, nec tenet, niſi quinque concurrentibus, Primò, quòd ſit euidens neceſsitas. Secun- dò, quòd in eum modum ſit permiſſa ven- ditio. Tertiò, quòd in illam cauſam neceſ- ſariam fiat venditio,& non ſit ſuperflua quantitas. Quartò, quòd reſpeciu loci,& tẽporis, immineat opportunitas. Quintò quod ceſſet fraus. Cum igitur decretum re⸗ quirat effectualem ſolutſonem debet em⸗ ptor fundans ſe in decreto probare ſe ob⸗ ſeruaſſe formam decreti, cum ſuis qualita- tibus, Alexan. conſ. 138. num. 5. volum.7. Dec. conſ. 142. numer.4. Idque confirma-
t tur ex illa præpoſitione(pro) t quæ cau-
ſam finalem lignificat.l. penult.§. fin. verſi. ſipro alimentts. ff. de alim.& cib. leg. qua ceſſante, ceſſat diſpoſitio, vt late conclu-⸗ dit Dec. conſ. 46. num. t.& 4.& conſ. 350. num. 2.& 3 poſt Bar. Bal. Archidia. Domi. Paul. de Caſt. Fulgo.& alios per eum cita- tos,& Sôcin. conſ. 227. num. 7. lib. 2. quos refert& ſequitur Crauet. conſ. oz. num. ꝛt. verſic. ſecundo, quod iſta cauſa, Rippa in c. cum M. Ferrarienſis, num. 7. de conſtit, vbiex hoc reprehendit, quod decidit Cor-
ne. in conſil. 187. colum.penult. lib.z2. vidé⸗
licet, quod ſi teſtator dederit vxori vſu- frúciuariæ facultatem alienandi res hæ⸗ reditarias pro neceſsitatibus ſuis, q́uod il- la poterit alienare, etiam ſi non egeat, quod verum non eſſe, dicit Rippa. His addo
Jacob,
—

SENATVS PEDEMONTANI
lacob. Mandel. cognomento Alba conſil. 52. num. z2. ergo ſicut non ſufficit filias nu- biles habere, niſi nuptui tradantur,& do- tes conſtitutæ ex dicto precio ſoluantur, vt concludit Alexan. d. conſ. 7. numer. 22. vol.z·& Bal. d. conſ.332.vol. I. Idem dicen- dum eſt de debitis neceſſarijs, vt non ſuffi⸗ ciat probari ſubeſſe, niſi probentur ſoluta.
His deſeruiunt, quæ ſcribit Alex. d. conſ.
101. num. II. Natta poſt Io. Andr. conſ.52. 16 colum. 4. quod t vbiex cauſa permittitur alienatio non eſt ſumenda occaſio pro cau- ſa, quam non ſufficit præcedere, ſed proba- ri debet.& 162. num. 3. Non obſtat l. fin. ſf. de exercitoria actio.& dicta Barto. in l. 17 ciuitas. ff. ſi certum petat. t quia reſpon- detur d, l. fin. continere caſum ſpecialem, cuius rationem ponit Ang.in§õ. hocetiam, colum. penult. inauthen. de alienat.& em- phyteoti. Secundo reſpondetur ex aduerſo op⸗ poſita loqui, quando cauſa contractus, ſeu alienationis non eſt data pro forma, ſed potius eſt impulſiua, quam finalis, ſecus verò, vbi data eſſet pro forma, eſſetq́; fina- lis, vt in alienatione rerum eccleſiæ, mino- ris, Reipublicæ, vel feudalis facta lege per- mittente vrgenteq́; neceſsitate, vt ſatisfiat debitis eccleſiæ, minoris, Reipub. vel va- ſalli: in qua alienatione duo probari de- Pent, ſcilicet ſolemnitatem,& iuſtam cau- ſam alienandi interueniſſe, vt ſupra latè probauimus:quibus addo Felin. inc. quæ in eccleſiarum, col. I. de conſtitutionibus, & infrà comprobatur.
Tertiò reſponderi poteſt, ſaltem emp̃to- rem probare debere ſe feciſſe diligentiam, vt precium conuerteretur in illas cauſas, propter quas fuit feudum alienatum. arg. d. l. fin. verfic.& in ſumma. ff. de exercito.
Et dato, quod poſſet conſtare de ali- quibus dotibus,& debitis neceſſarijs ſolu⸗ tis, attamen debet probari aſcendiſſe ad
18 ſummam precij feudi alienati, T̃ vt alie- natio commenſuretur cum prætenſis de- bitis, quod fieri debet, vt concludit in ſi- mili caſu, Dec. conſ.8. num.z. verſic. non obſtat,& clarius conſ. 63. col. fina. in prin⸗ cipio,& conſ. 638. colum. fin. per text. in c. quod pro neceſsitate.i.quæſt. prima, Bar- tol. in l. 1.6. nunciatio, num. 25. ff. de noui oper. nunciat. Dec. conſ. 587. num. 5.& d. conſ. 403. numer. 18. laté in l. I. num. 35. & ſeq. ff. de officio eius, cui mandata eſt iuriſdictio. Gratus reſpon. 140. numer. 52, lib. 1.& videtur bonus textus in d. l. fin. in verſic.quare etſi.ff. de exercito. acti, quem
19 Alex. f de donatione facta à patrefilio pro⸗ ngulieses
„numer. 9. poſt Bartolum,& alio
.. 24. d ad terminos noſtros adducit Bald. a forli rurij deckelo⸗
1 l⸗ conſ. 332. volum. I.& dicto conſ. 20. inſm,1 n leceum,A 1 volum. 2. Natta dicto conſ. Io?. num M4 al Gxari nterpo ſequent. loquens in alienatione feudi alenane cſturure lelma
ſternæ, dicens, ratione naturali manit Plemt ea loan de ſtum eſſe, feudum nõ poſſe dict aliemat nbio 2 ſcen ob æs alienum in ea portione, quxasqli 1derle ononalienanl num excedit,& reſpondet conſi. Bal 4 addecur n et vol.. quod conſilium retorquetur 13 addi p 1 n,9 teppon.pro do extant alia bona allodialia vel da artrpl perin 3 benapo ſunt diuiſibilia, prout generaliterſuntſe nius edänontos da huius patriæ,& ijs conueniunt dica 9 ülu. toptela bono⸗ lex. conſ. 4. num. 9. volum. 3.& quadi mvindit&emptote
Corneus conſ. 189. colum. 3. volum. 4 Panſ. ulum, conſ. 77. num. 70. vol.x. faciunt quæſcuh d pditre
2 obtinenda licentia rationem habeant, alienandi obrepti-
cctam pter eius merita, vt valeat quatenus com, euu-repſe bore, predic ꝙ
menſuratur ipſa donatio meritis,& nn inenim ei m, ex fallacſa a vltra inl. ſi donatione, colum.z. verſou, i,ſtéprc? enulamqt innai xta prædicta quæro. C. de collatio,& qua caraile) 4 taai gola Do notat Bald. in l. ſin. 9. ſinautem legauade ahcelolilen except. ecius con bonis, quæ liberis, vbi executores tta ant’ lor- n. polt go Banio menti non poſſunt vendere VItra, quamſt Ceminian charan. Abbat. Ale neceſſe, Viui. in ſuis commun. opin inver Käfelnurhe, dens idetimm proc bo, Donatio facia à patre, num. 8.&qus lhla cu ia iet allegata per err congerit Crauet.in d. ſuo reſpon. numy aod cian net Oldrad. onſ.20 & hæc fuit mens principum ſtatuentum tra dam reſqt um centiæ alienat vt ex decreto Ducis Philiberti in vltas inbetin ſeme lltionem mane,ſi pr verbis etiam dignoſcitur. Ideò quun ernatenita eeh igiturveritate n alienatio facta apparet vltra ſummamas mnur licem ait obreplitia, ſeu ſu alieni ſubſiſtere non poreſt iuris commu nia.l vnitan C de diuetlereſcri nis,&decretorum diſpoſitione refragnnts N inl.præin one, numa. 6 ſeque imò in totum corruit, vt infrà demonſta ſcontraiusni til. public.&c. 7 bimus. liſti, vdig t t communiter Doc EFtex hoc capite ſequitur venditionen ieteſcrptin a inſmillbustermi in totum nullam eſſe, etiamſi probatun icon I,ner:5, verſia fandn fuiſſet de aliquo ære alieno, dummoi iin&num 18 un, con 9⸗ vun t non aſcenderet ad totam ſummam pxac ſaarmning alebuai Buhg
dipp. lb.
20 feudi venditi: t quia cum pro ez ſumma aindrum, mer 4.poft Ibha
pro qua non conſtat de ære alieno ell iim Soinuq reumaleg denter appareat licentiam alienandt fult ielupglicanne teneri dedſ conceſſam ex falſa cauſa, licet panimpuſtu inuiiut ele as in kuhen dici vera, attamen in totum cenſetur ul- umpofeligd rdes vera la licentia,& per conſequens vendioi ſianiia liende bon 1 8 n term gumento eorum, quæ notat Bart èehC allieuun, 14 alencali pre inl. ſinon ſortem. 9. ſi centum, vlillic? uivtron 18 4 dnde luppl cæteri Doctores. ff. de condit.indeihê" ia Rpn— m7 dehin cius in l. cum amplius.ff.de regulimns aſülzles dundenparelge in. certi condictio.. quoniam uumtdêA. pluriauſer n poſt Bald. ſf ſicertum petat.&⅛e- n b.2s 142. num. 4.& 6. conſ. 463. num de' 24. Afflict. deciſ. 1⁷8. num. 8.& decé— Curt. Iun. conſ. 118. num 10. conſ onn V mer. 2.& 3. Neuiza. conſ. 85. num. o- b V ſequent.Natta conſ. 6⁊. num. 7& ſequem V V
. 4 0 Alciatus de præſumpt. reg.ʒ3. pt rlumßi V s citatos V nie

1 8
ſcl
6 I 6
uodg d a. Krant a a
„Cn e allog liuilbil* dute lus patt, ann.
11 de 88 me d tædicta 8eCtäla t Bald in*2e. 1
adim 1e h ltunnd s, qux li aes, tacn
unon po ad wente
ſle,N lui. I Scomac Donario e mfet Jonatio 1Ann n. erit Crau düneaan
dc tui m eernanten
t i
lec, tio in iſt
pECISIO CLXNI
ſars Pariſ. conſ. 100. nu. 32.& 33.& ſequen. volum. j·& licet loquatur in decreto, ta- men num. 24. Equiparat decretum,& li⸗ tiam alienandi: nam decreti interpoſi⸗ is alienationibus eſt futuræ aliena⸗ tjonis permiſsio, ſeu licentia, Ioan. de Pla- tea in l. I. verſic.& debet iſtud decretum. C. de pręddeeur. ſine decreto non alienan. b. 1o. his addi poſſunt, quæ in terminis noſtris latẽ ſcripſit Crauet.in d. reſpon. pro eneronum. 129.& pluribus ſequent. poſt hxcſcripta viſus. Quapropter admonitos eſſevelim venditores,& emptores bono⸗ um feudalium, vt in obtinenda licentia enandi prædictorũ rationem habeant, meontingat licentiam alienandi obrepti- um, ſeu ſubreptitiam fore, prædictamq́; Aenationem ſimulatam, ex falſa cauſa, ac
cen
goloſam, t& propterea nullam,& inuali-
dam declarari. l.z.§. circa, vbi gloſ.& Do⸗ dores.ff. de doli mali except. Decius conſ. 316. num. 4.& ſequent. poſt gloſ. Bartol. Bald. Geminian. Ancharan. Abbat. Ale- xand.& Felinum, addens id etiam proce⸗ dere, ſi falſa cauſa eſſet allegata per erro- rem, quod etiam tenet Oldrad. conſ. 08. num. z. Nam reſcriptum licentiæ alienan⸗
decteto Klinadi t habet m ſe conditionem hanc, ſi pre-
1s etuam Sin ſam atlo facia etetitpum i fubſiſte u atude Adecretol aipigente in totum as it dm u8. V tex hoc a a ſapajeni dbtum null cale dhü et de alig teil t aſcenderl e= trünun li venditi** ucjo d ua non νi Jler terappare 1 ttrier eſamex t Yuihiſenn Vpera, attalt e uran entis, Eg. Rena ento eori naarsbn non ſorte lccſ Docdon.Gechn al⸗coma Tulig erticondi* ce 6
ces veritate nitantur, ſi igitur veritate non nituntur, licentia erit obreptitia, ſeu ſub- reptitia. l. vniuerſa.. de diuerſ. reſcript. Bart. in l. præſcriptione, num. 2.& ſequen. C. ſi contra ius vel vtil. publi. c. 2.& c. pro⸗ poſiiſti, vbi gloſ.& communiter Docto⸗- es de reſcriptis, Dec. in ſimilibus terminis in d. conſ. 143. numer. 5. verſic- vlrimò non obſtat,& num. 6. Brun. conſ. 87. num. 21. & 22, conueniunt, quæ ſcribit Ripp. lib. ꝛ. reſponſorum, c. 24. numer. 4. poſt Abba. Felinum, Socinum, per eum allegatos, con cladens ſupplicantem teneri probare om- nes qualitates expreſſas in precibus veras fuiſſetempore ſupplicationis,& in termi- nis licentiæ alienandi bona feudalia pro⸗ pter æs alienum vrgens tempore ſuppli⸗ cationis, vt non trahatur ad debita poſt ea contracta,& non vrgentia tempore licen- iie conſuluit Alex. conſ. z. num. 13.& pluribus ſequentibus vo- lum. 4.
43
34
15
16
87
18
19 20
21 22
2½
24
2* Dr
e5
318 SVNM ARIVyM.
Enunciatiuis verbis partium, in Inſtrumento poßtis,
etiam intey eaſdem perſonas ſtandum non efl, vpi aliquid inter ipſas partes prohibetur,&certis tan- tum caſibus permittitur. Cauſʒ cognitio præcedere debet, antequam alienatio- nis feudi licentia concedatur. Eccleſiæ rerum in alienatione, non ſufficit æris alieni narrationem fieri, ſed ud ſubeſſe probari debet. Creditor pignus vendens ſe creditorem eſſe probare tenetur, nec ſufficiet aſſertio ipſarum partium, quod creditor eſſet. Aleganti factum etiamſi ſit pater., vbi iura aliquid con cedunt, non ſuff iciet ſimplex allegatio, ſed proba- tio etiam requiritur.
Notarij aſſertioni, nec partium ſtandum non eſt, vbi
agitur de tertij præiudicio.
Alienanti rem regulariter prohibitam,& certis tan- tum caſibus permiſſam, credendum non eſt, ſi as caſu aliquo permiſſo atteſtetur..
In conditione poſitum pro forma datum eſſe cenſetur.
Confeſßio ſola non ſufficit, vbi actus verus requiriuur, etiamſi confeßio fuiſſet iurata.
Auth.res quæ. C. commun. de lega. non habet locum in dote confeſſata.
Confeßio dotis receptæ ante matrimonium facta, ex- cludit præſumptionem donationis,& fraudis. Confeßioni ipſius partis alienantis diceniis ſe plura drbita centraxiſſe, non ſtatur, he aperiatur vis
fraudandi filios e agnatos.
Confeſßio vaſalli vendu oris de receptione precij non ſufficit, ſed requiritur precium fuiſſe realiter ſo- lutum.
Confeßioni patris vendentis omnia bona,& conſi⸗ tentes cum iuramento precium recepiſſe, in præ⸗ ludicium legitimæ filiorum non ſtatur.
Legitimæ nullum ius competit filijs in paternis boni viuente patre cum legitima ſit quota bonorum, de- beaturq́; poſt æs alienum.
Gloſ. in l.. C. de fide inſtrum.& iure haſtæ fiſca lib⸗ io. declaratur. 1
Solemnitatibus renunciare partes non poſſunt, vbie cunque alege pro forma iaductæ ſunt, imoò nec aſ- ſertioni ipſarum partium ftatuy, quod ſolemnita= tes fuerint obſeruatæ.
Clauſula annullatiua vbicunque ponitur in aliqua di- ppoſitione, tunc conſenſus ambarum partium nibil operatur, num. i9.
luramentum non poteſt ſupplere defectum conſen- ſus,& formæ.
Authenticæ ſacramenta puberum. C. P aduerſus ven- dit, diſpoſitio limitatur..
Ius tertij etiam cum iuramento tolli non poteſt.
Legi renunciari non poteſt, etiam cum iuraments vblcunque formam dat,& procedit annullando.
Contractus, quando prohibetuf ratione rei vel mate- riæ, non firmatur iuramento.
Decretum ſeu ſtatutum, quando procedit ad annul- latĩonem actus, conſenſus partium tunc nibil ope- ratur.
keudi alit natio facta iu pœnitus extraneum non ſer= nata forima iuris, net decretorum, ſeu ſtatutorum dominicalium, non vnlet etiam à principi.
Paria ſunt, aliquid non gerere, vel abſque dchita ſo⸗ leunitate gerers:
bIGL

GKNATVS BEDEM GNTANI. auule
DECISIO CLXXII.
An verbis enunciatiuis notarij, ſiue pattium qudd ſolemnitates adecretis requiſité in alie nationibus feudorum ſtetur prælertim in prę judicium vocatorum in inueſtitura. Voniam ſupràâ deciſio. 165. in fine ſcriptum le- C gitur, hac deciſione re-
ſponderi quæſtioni ibi propoſitæ, ſcilicet, an 2, verbis enunciatiuis in nſtrumentisalienatio⸗ num poſitis, quibus ſolemnitates aà decre- tis requiſitæ enunciantur interueni ſſe, ſtan te diſpoſitione l. optimam. C. de contrah. & committen. ſtipu. credatur. Idcirco ex⸗
pedire viſum eſt promiſsis ſatisfacere,&
demonſtrare non eſſe credendum verbis enunciatiuis notarij, aut partium in dictis Inſtrumentis,& precibus contentis, cum aliter, quam per aſſertionem partium,& notarij conſtare debeat de debitis,& alijs neceſsitatibus, etiamſi eſſemus inter eaſ⸗ dem perſonas, t præſertim vbi princi pali- ter de debitis neceſſarijs agitur per ea, quæ ſcribit Bart. in l. ſi fortè, in fi. ff. de Caſtren- ſi pecul. quem refert& ſequitur Felinus in c. eccleſia S. Mariæ, de conſtitutio. in c. il⸗ lud, de præſumptio.& inc. per tuas, col.3. & ibi Dec. colum. 4. de probatio. Mateſil. ſing. 33.& ſequent. cum pluribus ibi in ad⸗ ditio. relatis, Roman. ſing, 451.& ibi etiam in addit. late Brun. his ſcriptis viſus de for- ma,& ſolemnita. articulo de probatio.& præſumpt. formæ,& ſolemnita. col. 41.& ſeq. vbi poſt Gemin. quem refert in c. i. de reb. eccleſ. non alſenan. dicit, quod ſi in In⸗ ſtrumento rei eccleſiaſticæ narretur, vel enuncietur, quod ſubſit vtilitas in tali alie⸗ natione, vel ſubſit neceſsitas alienandi, ex hoc non erit probata vtilitas, vel neceſsitas alienandi, nifi aliter conſtet de eis, laſ. plu- ribus ad hoc accumulatis inl. ſi donatione, num. 4.& ſeq. C. de collationib. quos re- fert& ſequitur Dec. conſ.20. numer.3.& conſ. 60. col.z.& latiſsimè in ſimilibus ter- minis, in conſ. 403. num. 17.& 18.& ſequen. vbi nominatim dicit, cum precium rei ven ditæ ſaltem in totum non ſit datum credi⸗ toribus, prout ſupplicatio indicabat, indu- bitanter gratiam videri ſubreptam,& ta- lem contractum eſſe ſimulatum,& inuali⸗ dum, quem refert in terminis dictorum decretorum Ducalium Neuiza. dict. conſ. 10. num. 10. affirmans neceſsitatem debe- re probari, non fingi. l. fideicommiſſa. 9. ſi 2 rem. de legat.z. faddens propterea debere
præcedere cauſæ cognitionem ſecund mainken 4 ud ſicte⸗ Angelum in l. Diuus; in prino- ſf. de u ugi A 4 hæredit. Dec. in c. cum Romana deaan 3 endat lationib. col.i. vbi dicit, quod quandon Lleinter quid fieri non poteſt ſine aliqua cauſa ain adiohal tioni partium non ſtatur. His acces 13
authen. ſi quis in aliquo, col. fin. C. de eden c
quod ſi in Inſtrumento alienationis qica. eli
legrtoneſol, e
S&ideò conſilium dat 1 mntir nora ‚quod fiat Inſtrumens Nii l. Numcum
ul a talienatio feudi, ni⸗
& Socin. in locis per eum relatis, quibus albindece
ribus alijs relatis in additio. ad Mantelii Itr onehan ſing. 79. num.z. laſ.conſ. 24. numer.&in aoenium Ctn den⸗ vſibus feudorum, num. 90. vbiexiunbus auonô oun nona, vetſi& ideo per eum allegatis dicit, certiſsimameſſere, Mtolim, Bbl m& Alexandrum gulam, quæ nunquam fallit, quod ubias meutorine sconlilo5òcolun ſertio facit contractum, vel negociumeſe a Acicdo n 1az,numero quart licitum, quod alias eſſet à iure improbaſ dleens, aup rentem rem prohib certe tales verborum cautiones, velmiuf ſiimsi debqar robate neceßzitaten modi partium enunciationes nihdprot ndiſtiſſe êu, ve.ſexto dicit, quò nec eis eſt ſtandum, imò ex huiuſmodim iindo agiuurq;, hręiudicio tertij, no bis circumuentio iuris aperitur: hisalli leniorinotn lecpartumſandun pulantur, quæ idem laf. ſcribit conuſ. ulin bi. nunn qummo C.desdell colum.z. verſic, tertio facit poſt plures Don men.& iur x Blca libro decime ctores per eum adductos, concludensmos mrefett& tur Craue, conl 85 r eſſe ſtandum aſſertioni alicuius, quando ua0. 4lexa onſilot unemd nõ poteſt libere actum exercere, quatunso& duode volum 44 ſuſſ pecta eſt,& præſumitur in fraudem lasero; 4& zul m Afhlc Suln gis facta. Accedunt quæſcribit Ctausconl e e,e).. 175. num. 2.& ſequent.& quæ latiſimmeſti ovolum-”i buntur in nouiſsimis additionibusadſit no;& dude, gul. Guid. Pap. 377. per tres colum, qua apoltgampar poſt hæc ſcripta vidi vna cum Brunoind tvonclleren. tractat. de forma,& ſolem nita. articulode nar rem rgn poten.& effect. formę,& ſolemn colat äcenäscn* ſeq. verſic.ſeptimus effecdus, vbipoſtoli aum ſelin n 3 res, quos ibi refert, concludit, quod 5 1 em Nattai⸗ 2u. ctus ſolemnitatis& formæ cauſat, auipe- aceeſap ſumi facit delictum,& dolum, aumin fidem, vel peccatum in omitteme ſe dDeſasgerhe
32 4 olent gf, Serlg 8.nu aſſertioni partium ſtaretur figip legum, P.reror debita, contra l. cum hi.§. ſtcumlbde agerſ 4 belo tranſaction. Curtius lun. conſa duma enr ſa Cs tti Etpramiſqis Hucpertinent, quæ de alienationetaè iPln,n x. ü eccleſiæ adducit Paul. de Caſtro,colach da colum. z. verſic. ſecundòo videndum Voi amari R* lirument&B 1 † concludens non ſufficere narrationem* Lguendom,— æris alieni, ſed debere probari quoden I 9= ſdicentes; ulsr voluit Decius confl. 142. numer. be 1 iſtis ſunt proxima dicta Barto in co
In Oo,colum,a nu lime Natta conllye, uentibus conclu-
*
790,, am pror g nuc 1
† ,d e1duod

TAI
A
42. PsciIslo CLXXII 3„ a,
G in fin. pertextum in l. i. C. credit. ſolem. artic. quando aliquid cc̃ſea.trad. pro reci.Des 3 E numer. 10. in 1 Psos ſebere tquòd ſicre⸗ for.colum. 17. verſi. vndecima concluſio, dis 4 d. 7. 8...... nb oln don euictio. p dt ignus tanquam credia cens, modum aliquid faciendi traditum ldtjerinonp Scut ditor, vendat pig fuit aſſertum, quòd conqditionaliter, ſeu poſitum in vel ſub con V d a tor,& ſic inter partes 2 tti ſignificare formam ibi traditam n de: ditor, attamen adhuctenetur doce- ditione ignitica m San W— reditorem etſi non docuerit, fuiſſe, adeò quòd conditiones important, nuan,aol ec JEg Te, ſcelle cr ſinon eſſet creditor per ſeu importare poſſunt formam,& nimi⸗ 1 Nnchacn a habetur perinde, ac inon elſe dich 2 rum cum conditiones importent cauſam mnen(iqutsina Ba uem text.ita concludit Socinus dicto con 1
dieti d, lum. penult. volumi. 3.& ſupra finalem, vt ibi idem Brunus dicit poſt Bal. een) 1 Ldio 92. cOolum. Den aodſtin! ſc
niunt ea. quæ ſcribit Alexand. Alexand. Aretin.& Felin. in locis ab eo re- i Uentt 4 2.. 5. nhad nh 11 Uane den elimſcert numero vigeſi- latis: quibus omnibus adſtipulatur doctri⸗ 1 M 17 V 0 20 N—.. du nalcenna cono v18 Wure d0 d vbiiura con- na Barto. communiter approbata in d. l.i. Stractanidun, g moptimo, La-— fadum aliquod, nume. z. C. de prædijs decurionum, ſiue de- liedeonlumc celaralquiales ione ſola, ſed creto non alienand. libr. decimo. quod cau- mſ 1n intellguntur non de allegatione ſola, 11, eparatum de S1u mrelern. r, ita verum eſſe. Nam cum ſ alienationis debent probari, alids non 1 8 1 1.. 2„„* spolt Bat. Abd,, oprobetur, 1.7 io feudi, ni⸗ tenet iudicis decretum, quod etiam vide- docin,in loee ellaxiter prohibita ſit alienatio d 3 diſpoſitum in decreto Blancæ, dum in 422 m locizſ An. in decreti ſsis, vt in decre- tur diſp. 7 ſis in decretis expreſsis, 11148 lio lex anli 4— rtinominatim prohibetur, debet caſum reſtitutionis dotium vult deberele- bus alijs relatis 1 e ob hiliber a te ts er verba enun gitimè conſtare, dotes vereè fuiſſe ſolutas,& 79.(ad Eeetzalfter conſtare, quam per terea non ſufficere dotium recepta- 887y.num.z lal nC iua partium, Curt. Sen. conſilio quadra prop 1m 1.fin. S. ſ libus feudorum 8)) datlir ba nirnr nOna verſi& ideo. rum confeſsionem, argum. text. in l. fin. S. 8 4*. 5 5 ceum alegate 8 llonorc Idum,& Alexandrum, quis autem.vbi Barto.& communiter Do- 1 ¹ 1 14 AM arto um 4 1 5 Kc. 7 1. à P ul* bo 3 G6. colu cto.C.man dati.cum alijs cumulatis à Port. ulem quæ nunq Sesl citatos. Decius conſilio 60.colum. C. Llklab — Hel euumn. in ſuis commun conclu: libro tertio. ca. 43. 3 · 9 5 uarto 111 uISC. 8 tacitconnd 1n kecunda.&dicio Snalinaz nakmer Den. verſicu.& nat. cui arrident textus in l.r. C, tum quodalid 1 expreſſe dieane aeshnireite re p denu eltcſGsres eweeeeeeeenenhe lere — duehi er di cit, quòdd cauta non numerata. vbi confeſsio mariti dodipartiumenu n ali ifuiſſe,& nume. ſexto, dicit, quò‧: dalparnumend alienandi fu d; Areio tertij, non non probat veram dotis numerationem. —— deheeſn tumſtandum: aciunt quæ ſcribit Iaſon conſi. 172. vol. 2. ircumuentio 2m elt. ioni notarij, nec partium ſtandum al ITe Akis, scincumentio au eſtaſſertion 4 Dain C. de ſide In-· vbi in fine poſt Barto. Bald.& Alexan. di⸗ Alantur, qux id T Bennol ndekearnes 6 lir eleimo 9 cit, t quòd vbi requiritur actus verus, ſola „ ſ ſca. li C. 2 114 121 Aumaz verlie.ter ſtumcn.& Atler, Cralegcgnſi g. A confeſsio non ſufficit, quod etiam proce- ſorespereumadh uem re 8 dele onſ.. ot. numer. vnde- dit, ſi confeſsio fuiſſet iurata, Bald. in auth. 5 8 f 41 2 all C 1I. ³⁴*⁴ 4*.. N ſſe ſtandum aſſet Sh ArerO O. KeAfdl⸗& conſi. 55 ſi qua mulier. colu.z. C. ad Velleianum. per poteſtbereat iu timo& dudecmd,vOlumdeee Lun⸗— hdtde in ltm Qrir ee6 3 Lnie ir 1 5 decll..— b ſt&pra uann numero3.4.&5. volum.5. die 5 2 leg. 3. Viuius in ſuis communi. concluſiin ibeereipeer, num.‚z5.& ſeq. Parif. conſi. 100. colum.⁊. nu- 8 fürionon(ratur.dle facta. Accedun ,ii um.z atiſsimè Natta conſſ.352. verbo, luramento neceſſarion„dt num Kl, mero s.vOhum Llatiltimel atta— cens, hanc eſſe communem opinionem. 5. num.* ſequ i& duobus ſequentibus, conclu-. 2 Aen numero;. 3 1 ſi lu. fin. in tur in nouiſsi a³¹— ima iura, per eum alle- Idem tenet Roman. conſi. 445. colu. fin. in3, Sr d Pap. 3 ſens poſtgua Düeninwrui 3 nti, etiamſi dubio, affirmans, tertium conuentum ex- 1. Guid Pap.]N eſſs credendũ alienanti, etian 14 n. T gata, Jnone iter alienari prohibis cludere vxorem agentem hypothecaria ithaclerpaet i pater, rem regulariter aliena P feſsionis dotis factæ à marito omma Br Pater, rern üb s permiſſam, quod ob virtute confeſsionis d— t0, acat detomms 3 tam,& certiscaſibus perm ſum aliena- etiam ante matrimonium, de cuius dicti oten.& effeck ſo asalienum, vel in calumper mil um a dſme veritate nunc non eſt diſputandum:& ijs erſlaſeptim 0 uerit. Idem Natta in rep· auilien.quõ. 1b De emakaletat ſrrahe q Dil timuminl. qui 10 adſtipulantur, t quæ quos ibi relet— 1 quæſt. 10.de teſta.per tex.Op in 1.1 thenti. res quæ. colum. penult. verſicu.no- 27 1 2„. wlolemnitatist a2m teſtamentum. ff. de Drehat⸗NOuSuurafnl, nolmita. Clcorurnie ielegatis.conel⸗ nulcitdelicun a intitulo, De las———— derr diotieogemillius anthenehonpro⸗ „— 1. em vel peccatl r⸗ Croconſi. z. numero ⁊. Bello. con 1.— S,stnriceonbe dareunlno ea em as u meroz, verf.& in prohibitis. Et præmiſsis entioni paltlul,
1 ian t An⸗ 1.7 40. circa finem, quod etiam tene contalâ ν cε⁷cordant dicta Caſtren. conſi. 74. nume- Wun Aird nagrin 42 reſtitutio. Ieea,quas in. 1 nu. bits ne, rolum..Felin. in rub. de probatio. nu. 3.
—
W üt i imo menſe- col.pen. verſ.vn- . arumeni. S& arit in vndecimo menſe. col.ꝑ n ent,, Bar. in l.. C. de lide Inſtrum enn drzat. Pettmnarctulrgoidem Scer urrel en⸗ ntinen„ iæ. C. quando mu 2IelSd, 2 ve dducit ch⸗ ien matri, Se alfieCac quòd Iijs debitis neceſſarijs, vt de eis verè cõſtet, dihavn aog— 1& non per ſolam confeſsionem. luma veric 1 quands aliquid poſitum eſt inconditione, 9
— Jec in contrarium vrget, quòd ali- oncludens nꝗ=pt cenſetu datum pro forma,& non ſufficit,. Nee 8 uidem) Aure volwerunt, galieni c u Pręſumptiue probare: Brun⸗late de for.& qui(arguts q
-Neg
Hhh vꝝ dh 4³ J
4

SENATVS PEIDEMGNTANI 2 . 3,„ 7„ 41*. 13. Al 1l videlicet, decretum in dotium reſtitutio⸗ 14 eum allegatos, concludit, in præiu dieud/nal ſduch 4 doꝛlqqu U
ne requirere veram ſolutionem dotſum ad euitandum præſumptionem donationis, quæ induceretur ex confeſsionibus mari⸗ torum: quia hæc conſideratio non eſt gene-
an ralis, t cum non habeat locum præſumptio
donationis,& ſic fraudis in confeſsione re⸗ ceptionis dotis facta ante matrimonium, præſertim ſiex interuallo eſſet renũciatum ſpei futuræ numerationis, vel lapla eſſent tempora opponendæ exceptionis non numeratæ pecuniæ, vel ante confeſsionem præceſsiſſet promiſsio, I. fin.& authen. ibi poſita, vbi Doctores, C. de dote cauta non numerata. Socin. in l. I. columna tertia. ver- ſicu. tertia concluſio. ff. ſolu. matrim. Do- Ao.inl. in eontractibus. õ. ſed quoniam. C. de non nume. pecu. late Affli. dec: fio. 402. numero ſecundo, tertio, nono& decimo, vſque in fin. Rub. conſilio 72.& tamen in dicto caſu non admitteretur alienatio feu- di, niſi dotes probarentur verè ſolutæ, vt co ncludit Sigiſmun.conſiliozz.per totum, vbi cõſuluit in ſimili decreto, ſeu pragma- eica ſanctione: ergo idem dicendum eſt in alijs debitis confeſſatis, alioquin duo ſeque rentur abſurda. Primum, quòd fauorabi- lior eſſet cauſa debitorum voluntaric con- tractorum ſi in ijs ſufficeret ſola confeſsio, quàm cauſa reſtitutionis dotis, quæ eſt o- mnino neceſſaria,& a iure priuilegiata, in qua requiritur probatio veræ ſolutionis.
Secundum abſurdum ſequeretur, quia
eſſet reperta via fraudã di filios,& agnatos, con ficiendo plura Inſtrumenta, in quibus confiterentur, ſe eſſe debitores dmerſarum perſonarum ex derſis cauſis forſan con- ſictis, vt in ſimili dicit Bartolus in d. l.. nu- mero quarto. C. de fide Inſtrum.& iure ha⸗ ſtę fiſcalis, lib. Io. per tex. in l. doli exceptio. ffide nouationib. Natta conſi. 162. numero
33 quinto, ex quibus clarè patet, t non ſuffice-
re confeſsionem vaſalli venditoris de rece- ptione precij feudi venditi, ſed oportere probare, precium fuiſſe realiter ſolutum, argum. notatorum per Ancharan. con- ſilio vltimo, columna ſecunda. verſicu. ter⸗ tiò dubitatur. poſt glo. Bartol.& Bald. per eum citatos: quem ſequitur Corneus conſ. 243 litera B. volum. 2. quod comprobatur ex ijs, quæ notat laſ. in l.t. numero quarto & quinto. ff. de eo, per quem factum erit. & in authen. vnde ſi parens. numero pri- mo d& tertio. C. de inoffic, teſtam. ac in l. nam& poſtea. 9. ſed& ſi quis. ff.de iureiu- ran.vbi poſt Bart. Specul. Io. And. But. Pa⸗ nor, Alexand. Ioan. de Plat.& Cepol. per
1. 4. 4 eʒ rę, vt ſupra probauimus, f cum mtione la aiſipell e
17 lege pro forma, † non eſt in poteſta
legitimę filiorum non eſſe ſta n ar 5 ii patris, vendentis vn acn enic, bee.e varta& in fitentis precium recepiſſe, ſed oponer con aügroorm 2 orma d ſolem. bare, precium fuiſſe realiter receptun aren. Ae bam latur.& ſolutum, quod etiam voluit Lancelot Leſtc l go quem ci. in l.ſi conſtante, col. 8. ff. ſolu. matr 6 d Jachar En) d conſ.57. nume. 1.& 2. vol.5. dicens; den gwnuscon hhon nonſunt procedere in confeſsione patris uraa apoemon jur communi. go multò magis debet probari, drecin poltio irit 4
fuiſſe realiter receptum,& ſolutum mn
ius vendicantis eſt radicatum in raui bonis feudalibus virtute prinmg tnucfün Woſiri
gitimè nullum ius competat fiijsinbons rriumnihle 3 Paternis, viuente patre: quia legitimalt nütumnle lodemiate quota bonorum, debeaturq; poſt esalg- n BaldAlere 4 d0 num, l. Papinſanus.§ quarta. ff.deinoffc Wudgeandes ditasacius no ſo teſtamento.l. cum quæritur. C.eodema, Ilapittier; teſtate Henturm tulo. Dec.poſt alios conſi. 3. col.& ide, iuiqua ſolertæſ ite interuenſente tur expreſſẽ cautum in decreto Vionn in liochntrara' tium per quæcun verſ.& preciũ ipſum exburſare noluecn cha nonprec illam imtewwen aut plus debito diſtulerint. Si igitrnon odſthit qe ulnſtrumento ve conſtet legiti mẽ de aliquibus veri debin adlit iun èe tum„cuius vigol præſertim neceſſarijs, nec quòd precun tupuxgaiusonn z defecius ſolemn fuerit realiter ſolutum: ergo legitimanun Wimipet nor nauthen. acrame erit alienatio feudi, argum. textusliOtt ſbemm.ſa venditionem.& prædijs decurionum, ſine decreto nonſt mcontingt ui eiutando.late Al nand. lib. 10. Paul. de Caſtro dicio couli aconſiuoz.vem,quatto,& conſi⸗ volumi.primo. Grammat.deciſa9. unas meroſecundoſo um.. Atetin, con 13.& 14.& notatur per Sigiſmun. d.conle derand in at onibad Bartolein 1O022. 1 upro eo nu ch efideiullo, vbiloq Nec obſtabit † gloſſ-in l.z. C. defdeln quando iuram tüeſtadditum con ſtrumentorum,& iure haſtę fiſcal qun l celebr.to, in eruata orma. 0 debet intelligi, quando ſcripturaſuuelus treſponſionam maduenendum ſtrumentum hoc contineret diſpoltint mañhuiuſm i endtio fuerttfid ita dictam glo. intelligit Bart. oommah butelationeag ntam conceſm: ter approbatus in d. l.i. numero ſecundo ſiiquęlicent tconcelſa, dun ſequen. C. de fide Inſtrumento.vbid ciide iueturtoima orn orom Pad bere de quolibet actu fieri Inſtrumentum, aanſentite vom int nilſ vraf Sequitur Felin. in c. quoniam conim nie ſtacttorum. 3 Tun eruatafo mero trigeſimoquarto, de probatiognt iqouit ſapplé'⸗ efech menenn eccleſia S8. Marię, de conſtir. numeroi qu- maltin Cd un um conſenſ bus conueniunt ſcripta Angelxin repet' danum&. 1 d. um peclo. C. ſciendumcol.4. in princ.& citca mecſtoe aüleen ge g einlnonomn verb.oblig.vbi etiam dicit, prædicunge
eſſe communiter reprobatam- Echcunt ſenunmn, 8 phanusin
NMarto, in! adducta per Dec. in d. auth. ſi quisnalquo be tan ainenligusg
. R1411 Ie ti colum. pen. verſicu. tertiò limianuttoce A er rand 1 3 Ain. conſla4 co. dere. C. de edendo. Nam cum hvidſmo KAcolucn V. 5. num, 10.Nr
— 4 ſolemnitates inducantur à decta d werdo lur aiscommuc
tium facere contractum ſine ſolemnſtato
illiq; renunciare, nec ſtatur aſſertioni. menta quod diſpo rum: Deci. conſi.5ůi. numeroz.— n um proced ſüpr allegat 7— 6 1 8 ene 1 4. A„
in d.ſi fortè, de caſtren. pecul. B e stku ndo inhib
1 1 erbo M— 2* d. repetit. cap. Raynutius, in verbo, den oteäluo tdnimin 5 kenunciate

. u disprech naon, precin cgltet de forma.& ſolem.articulo, quando ih um gug tan cenf.trad. pro forma, columna quarta.& in nltc onſt mmuadi artic. de poten.& effect. formæ,& ſolem. Con nun alaän 4 colum. 34. verſicu. quartò ampliatur.& fa- ceddere.aeh ciunt dicta Ancharani conſi. i0. quem ſe- i Eſcne uitur Socinus conſi. s. numer. ꝛ1. quòd ſi natrata in proœmio diſpoſitionis non ſunt ai vera, diſpoſitio irritatur de iure communi. Btlacit quod ſcribit laſ.in l.omnium. num. dd 15Cdeteſtamentis. t quòd vbicunq; in ali- anu dipoſitione apponitur clauſula An- 8 nulltiua à ſuperiore, tunc conſenſus am- hauum partium nihiloperatur. Purpuratus inla H.creditum. num. 91. ff. ſi cer. petat. vbi poſt Bart. Bald. Alexand.& Moderniores dcit, quòd quando validitas actus non de .Dec, poſt a pendet ſimpliciter à poteſtate agentium, expreſſe ca w i 9 ſed ab aliqua ſolemnitate interueniente, & preciit Nneid tunc aſſertio contrahentium per quæcun- plus debit, w que verba non probat illam interueniſſe. t tn ue Nechis obſtabit, quod in Inſtrumento ven nſtet legitim 1Slauia gicionis adſit i 29 dſerim nec 3, n ditionis adſit iuramentum, cuius vigore dit naldter Iumin ditatur purgatus omnis defectus ſolemni⸗
rel.s Amiahn tatis ſtatuti, per notata in authien. ſacramen talienatio fe ngnra ta puberum. C. ſiaduer. venditionem.& in ddis decurit un ſann ccum contingat, de iureiurando. laté Ale⸗ db 10,Da Cunt and. conſi. 102. volum. quarto,& conſi. 27. lumi.primo iminumero ſecundo, volum. I. Aretin, conſi. A14. not Jefnt22. Alexand. in additionib. ad Bartol. in J. ſi 21. quis pro eo, nu. 9. ff.de fideiuſſo. vbi loqui⸗ Nec obſtab duutur, quando iuramentũ eſt additum contra umentorum* Teiti Kui celebrato, non ſeruata forma. Quia het inteligi rütm PrO reſponſione animaduertendum eſt, zmentum. uun primò an huiuſmodi venditio fuerit facta, d ctam glo, uælgiſer habita relatione adlicentiam conceſſam a- app: Cbonu de uere lienãdi, quę licentia fuit conceſſa, ita quòd en C deſd a lundi ſeruaretur forma decretorum,& ſic partes uennde, Au non conſentire voluerunt, niſi ſeruata for- ede quolbe ans ma decretorum. Ergo f tale iuramentum uicarFelin, Kamm non potuit ſupplere defectum conſenſus no inigelimoen u& formaæ, l. fin. C. de non num. pec. Io. Cro. leſa. Marig h r conſi. z. num. i5.& 16. Dec. in l.non omnis. mm. i. ff ſicert. pet.& in d. conſi. 403. coliu. benult. verſic. cum ergo Stephanus.& ind. b oblig.vbi eonſi.5z. num.. poſt Barto. in. ſi quis pro communitt Iohh eofft de fideiuſſorib. Aretin. conſi. 24. col.⁊.
—
ucta perDec n u diephan. Bertrand. conſia8. num. 10. Ang. Im. pen. ver s den eenl. colu. fin. Viui. inſuis commu.con- e.C deeden Aaſ in verbo, Iluramentum ſuper contra- mnitates inq uun, mulato, verſic. quia conſenſus deficit. M1 20 Napoteſt reſponderi, t quòd diſpoſitio
ut.. „cete con 1 hacramenta.& alia ſupra allegata in
enaum procedunt, quando inhibitio Deo coni K u- ls allenationis fit fauore alienantis, nimirum, „U, 2 ſech
ſllorte de 1 se I Tuli poteſt ſuo fauori renunciare, l.ſi
petll cap
DECISIO CLXNII. 320
quis in conſcribendo. C. de pact. cum ſimi. Sed alienatio feudi eſt prohibita fauore al⸗ terius, videlicet domini directi, filiorũ,& agnatorum, c. 1. de aliena. feud. paterni,& ibi Bald.& in c. 1. de prohibi. fteud. alienat.
21 per Feder. Ergot ius huiuſmodi non poteſt
etiam cum iuramento maxime in odium filiorum,& agnatorum vocatorum tolli, gloſſ.i.& ibi Doct. inc.ſi diligenti, de foro compet.& glo.fin. per illum tex.in d. capit. cum contingat, de iureiur. Alexan, conſ.55. nu. 9. vol. I. Aret. conſ. 18. col.z. in fin. laſ. lo- quens de alienatione feudi in authen.ſacra⸗ menta puberum. num. 47.& 48. C. ſi aduer. vendit. Tiraq.in repetit.l.ſi vnquam, in prę fatione. num. 164. C. de reuo. donatio. Nat- ta conſ.4 70.num.is.Vital.in tractatu clau- ſularum, colum. 744. num. 16. Bald. Nouel⸗ lus in7. parte priuileg. 18. Corne. in ſimili- bus terminis d.conſ. 43. litera C. vol.z. latẽ Paul.de Caſt.conſi.4 41. col. fin. verſ.ſecun- dò videtur facere dubium iuramenaum.
22 vol.2. Tertiò poteſt reſponderi, t quòd vbi
lex dat formam,& procedit annullando, tunc etiam cum iuramento renunciari non poteſt:Barto. in l. cum hi, in fi. principij. ff. de tranſact.& in l. filiusfamilias. 9. Diui. ff. de lega.. Alexan. conſ.95. infin. vol i. Item
23 poteſt reſponderi, t quòd quando contra⸗
ctus prohibetur rarione rei, ſeu materiæ, non firmatur iuramento, Abb. in c. cum
24 contingat, nu. 29. de iureiurando. tEt quan
do decretum, ſeu ſtatutum procedit ad an- nullationem actus, cõſenſus partium in o- mittendo nihil operatur, Feli. in c. cum di- lecta.col.3z. verſ. quintum ſignum.& col. jt. verſamplia quintò, de reſcriptis, vbi latiſsi- mè de materia hac tractatur, late etiam Bru. dicto tractatu, de for.& ſolem. artic. quid & quando aliquid cenſe. trad.ꝑro for. con- cluſ.i.
Quartò poteſt reſponderi, quod de- cretum præſertim Violant reſpicit perſo- nas vaſallorum, quo caſu non firmatur iu- ramento, Bartol. in l. ſi quis pro eo, numero nono. ff. de fideiuſſoribus. quem refert,& ſequitur pluribus relatis, Decius conſilio 536.columna fina. Didacus lib. ſecundę par. relecti. 6. ſecundus. numero primo. Cum
25 igitur dicti feudi antiqui t venditio facta
fuerit in pœnitus extraneum, non ſeruata forma iuris, nec decretorum, ſeu ſtatuto-⸗ rum dominicalium, nihil valet etiamaà prin cipio, õ.vult enim illa.in authen. de non alie nand.& permutand. reb.eccleſiaſt. dicto c. I. de alienatio. feudi paterni.& ibi commu- niter Doctores, Bartolus in l. cum lex. co-
Hhh 2 lum..

S ENATVS PEDEMONTANI
Ium. 2. ff. de fideiaſſorib.& in. ſi ita quis. 9. ea lege. num. 6. ffde verbo. obligat. vbi di⸗ cit, contractum eſſe ipſo iure nullum: laco. de S. Geor.in d.verſ.& cum pacto, denon alienando, numer. 32. Curt. in d. verf. 7. reg. colum.z.fol. 50. Deci. conſi. 208. colum.z.
oſt alios per eum relatos., quamobrem 26 perinde habetur, ac ſi non eſſet facta, t cum aliquid non gerere, vel abſque debita ſo⸗ lemnitate gerere parificentur: Vant. de nullitate ex defectu citationis. numer. 25.
Corn. in d.§. etſi præfatam. l. ſin. C. de iure
delibe. venditio enim nulla ex defectu ſo⸗
lemnitatis non eſt venditio, arg. l. 4.§.con⸗
demnatum,. ff. de re iud.& l. 2. ff.de aucto, tuto.cũ ſimilib.adductis per Cottam in me- morali, incip. Actus nullus.& ꝓ nõſcripto habetur, quod fit non ſeruata forma, ſecun⸗ dum Bald. in J.l.. pro ſecundo, in fin. C. de cad.tollen. quem refert& ſequitur Brun. cum pluribus concordantibus in tracta. de forma& ſolem.artic.de poten.& effec. for⸗ mæ& ſolem. colu. 22. verſi. vltimò alius hic reſtat, dicens poſt Bald. Rom.& Barba. quòd non valet alienatio, facta non ſeruata forma legis: quoniam non ſeruata forma permiſsiua, ſuccedit immediatè forma de- ſtruciua. Faciunt etiam, quæ idem Brun. tradit d. tracta. articulo, quando aliquid cenſeatur traditum pro forma concluſ.j. Et ſic concluſum fuit verbis enunciatiuis po- ſitis in Inſtrumentis alienationum bono- rum feudalium non credi, ſed emptorem neceſſariò teneri probare ſolemnitates à decretis requiſitas interueniſſe tempore a⸗ lienationis,& de hoc articulo latè etiam ſcripſit D. Craue.d.ſuo reſponſo. nu.24.&
pluribus ſequentibus, poſt hæc ſcripta vi⸗
ſus.
SVMMAKRIVM.
4 Solemnitas actrinſeca ex diuturnitate, ſeu antiquitats temporis præſumitur: quod tamen limitatur plu- ribus numeris ſequen.
2 Solemnitas ex diuturnitate temporis non præſumitur, vbicunq; de maximo præiudicio agitur.
3 Mdem dicendum eſt, vbi agitur de præiudicio tertij.
4 Solemnitas ſubſtantialis, quæ reſpicit iuſtitiam tituli, ex antiquitate non præſumitur.
g Solemnitas ex diuturnitate temporis tunc præſumitur, quoties probatur ſcientia,& patientia eius, de cu- ius præiudicio agitur.
6 Solemnitates, quæ non potuerunt interusnire tempo- re contractus,& quibus partes renunciare non potuerut ex diuturnitate temporis nõ præſumun- tur.
ᷓ Præſumptio reſultans ex temporis antiquitate, pro- bationem in contrarium recipit⸗
2 Anutiquitas ſecundum communem 9 cſſe centum annorum.
3. Generalis expreßio ince rtitudinem parit it
rata in genere,& ſub inuolucro verbo
de ſint, ac ſi narrata non fuiſſent. un
10 Solemnitates requiſitæ in aliquo contracu
n Notario atteſtanti de aſſertione partium de proprio viſu, vel auditu cre ditur.
2 Tempus iadetermimatum ſecundum iuris e diſpoſitionem intelligitur de duobus menſibus
13 Textus ia c. peruenit. de emptio.& yendit, declaras
tur. DECISIO CLXXIII
Diuturnitate ſeu antiquitate tempotia præſumatur ſolemnitas interueniſſe.
teriam nonnunquam prębuit quæſtio alaa
Tan diuturnitate, ſeuan r tiquitate temporspto 2 ſumendum ſtt. ſolena tat aſecam interueniſſe, iuxuns inl. ſi filius. C. de petit. hæred.lqui nil na, ff.de acquir. hęred. in l. ſciendũ.ſh ems bo. obligat.& in c. peruenit, de empto8 vendit. Deci.latè conſi. 409. Quibusnon obſtantibus, putamus poſſe multismott reſpondere,& demonſtrar e, diutumniu- tem temporis non operari pręſumpto- nem interuentus ſolemnitatum. Etpum prędictas leges loqui, quando ſolemmlus
præſumitur ex diuturnitate, reſpiciteom ſrium acul, G paldun
modum, ſeu lucrum eius, qui patitunſ paruum damnum, ſecus, ſimagnum, uipi- ta amiſsionis dominij: quia tunc ex dunus nitate non præſumitur folemnitas:itano- minatim declarat Bartol. in quęſtiomule- habens amplum patrimonium. columm fina. in princip. quem refert& ſequtm v lexand. conſi. 1=. numero ſeptimo, ichm 4. 3 conſi.z18. numero. 5.& ſeqvovli de materia pręſumptę ſolemnitaberdij turnitate temporis tractans,&coulitt nu.6.& ſequen.vol.7. vbi loquſutdego dam Inſtrumento venditionis ctſeso annis quinquaginta duobus, muncciſ concludens, ex eo tempore non prgſum
ſolemnitatem, quod etiam dixit di c9
ſilio 218. numer. 10.& ſequen. volum. An
ſon in lLl. colum. 5. verſ.quartò limita. ·
admitti. poſt Alex.& Fulg. per eumen 3 Oue.
Socin
tos. Idem laſ. conſ. 148, nu. J.& ſeq.v
rtnc. beri. g
ſpeat nonx genere, ſed in ſbecie,& ſigillatim exprimi dä ¹ amon autem
ommungz
præcedenti emergens
docow
birionen aie“ I b nemm dicitan aräkconl, ner be
rmallextrinlec V mſclemnitan ſaantiali, tqug Naitamttul E atunc nom prel K diuturnit:-2 tem tenet Gran 7y. uul4 ide antiqrtep·p NnciprMane fq poſtaͤlexan ialos inlocis E. Um telatis, quib Jun,deform* dlem artic de p alum fot—r Aſolem colum. vadecinoelhke ertendum. vbic mam, luelblien tatem eſſentiale aum pralimi E llicelletpralum im kacm, na r Nemniatem fac dautem luiuſoc lſolemnitates ſi ltales gpra cie 165. ſitis probal a Vel poteſt ro⅓αν deri, prædict aumptonem ne gere, niiprob: mia Ge patientig ,de cuiuspræiu agitu Rol.aà Ved. conſixznum. 1 ¹ 64 laad bat.lal. alios mallegatos. Deh 8 Ke unn d onexcuiusdictisc ſtat alie Aqun ven reſponſio fice præſumpua im prædidam 4 um abere, qugh wis, in cuuus c7 ch elthauulmg el 1, Oſh tauminpugnas 3 Prlo, potu Snad poltquamſciui Pier 0 inrelompiio vp 4 5 labeb ryegnare non 5, ſün et actum dnputar pote t. 5 uf amtuncn item exprellnn t n.Cdeanr H huluſmod. de. conſi.4 A 31 ſäecemonſir
¹ 1 18. acitarztionee unt deciſ⸗

8 häa dn emn D ECISIO eLXXIII. 321 nühe dm 1 Socin. lun. confi.56. numero u.& 12. volu.. ditionis, ſi modò debito nõ fuerint expreſ- aeng enti& clarius conſi.6. numero 12. volu. z2. Affli. ſe ſolemnitates, vel aliter probatum fuerit, teſinac ulenn decil.o⁷. col. fin.& deciſ.ʒ45. numer.5.& 6. vt concludunt ſupradicti Docto. quibus mnitaten 28 ufan oſt Alexand. Abb. Barbat. dicens, t huiuſ⸗ addo Alexand. conſ.l. nume. 19. verſic. prę⸗ denereſa d A n modi pręſumptionem non procedere, terea.vol. 4. Feli.in c. ſicut. nume.30. verſic. aniatteſ a. ſeihen quando pars negat, vel vbi agitur de præ⸗ tertiò aduerte.& col. 7⁷. verſbene fateor, de wnhe ah udicio tertij, ſed debere fieri plenam pro- re iudi. Curt. Iun. conſi. 30. nume. 4. Afflic. 5 Dea me bationem, Natta Aeedni 162. numero 29. deciſ.ioꝰ.nume.5.& ſeq. Ruin. conſi.&;. nu. maae n 16 vbinumero 24. poſt lexandin d. J. qui in 16.& 19. volu. i. Crau. loco proximeè citato, 4. amu alena. dicit, prædictam præſumptionem num. 17. vbi mulos allegat concordantes.
militare in ſolemnitate formali extrinſeca,
4 ſecus in ſolemnitate ſubſtantiali, t quę re⸗ dEeo ſpicitiuſtitiam tituli, quia tunc non pręſu- O miur ex diuturnitate. Idem tenet Gram- masdeciſ. 7„. nu. 14. Crau. de antiq. tẽp. par tezin princip. nu. ꝛ2.& ſeq. poſt Alexand. 1aitite Dec.& alos in locis per eum relatis, quibus ue addo Brun. de forma.& ſolem. artic. de pro ba.& præſump. formæ,& ſolem. colum. 9. verſic.vndecimò eſt aduertendum. vbidi- cit formam, ſiue ſolemnitatem eſſentialem nunquam præſumi, quia ſic eſſet præſume- te ipſum factum, non ſolemnitatem facti, quod autem huiuſmodi ſolemnitates ſint ſubſtantiales ſupra deciſ. 165. ſatis probaui⸗ mus. Vel poteſt reſponderi, I prædictam præſumptionem non vrgere, niſi probata ſcientia,& patientia eius, de cuius præiudi⸗ deacqut ednnit cioagitur: Rol. à Valle d. conſi.. num. u7. bligrn. 3 2 peſtemf poſt Bal. Alexand. Barbat. laſ.& alios per li. Deci, Soml ir cum allegatos. Deci.d. conſ.409. numero ntibus,*emafänün B.er aduerſo adducto ex cuius dictis col- ondere,—mott in lgitur alia,& quidem vera reſponſio ‚Vi⸗ tenpot en am gie delicet, præſumptionem prædictam tunc nternen ekenmet locum habere, quando is, in cuius odium mteruem duc e inducta eſt huiuſmodi pręſumptio, potuiſ⸗ ctasleg Tugrſ 1 ſetactum impugnare,& poſtquam ſciuit, umitureſ tSimgu diu tacuit,& paſſus eſt: ergo non habebit um, ſeul Smteſupe jdc pręſumptio, vbi quis ſciuiſſet actum, um damt as fahonn ñ im pugnare non potuiſſet: namtunc ni- unc Hlei imputari poteſt, l.i.9.in fin. O. de ann. excep idem expreſſè dicit Dec. conſi. 442.
tim decla ar uuile nu. 23.& hutuſmodi ſcientia debet eſſe cer- ns ampl anan tavt latẽ demonſtrabimus infra deciſ.76. aprincig mucht vide tacita ratione loquuti fuimus. Item Glconſi.—eipin 6 reſpondetur, non procedere reſpectu t ea⸗ onſtals. eneiſc rum ſolemnitatum, quæ non potuerunt ateriapf adkäen interuenire tempore contractus,& quibus a trdt,) partesnon potuerunt renunciare, Bar. com & ſequei ubq Puniber approbatus in lſciendum nu. 3. 4. dn M hoh öſkde verb. oblig. Socin. conſi. nu. 20. nſtru 2 dubtuse ſeq. vol. 1.loquens de tꝑore 40. annorũ,
e non pr utur
aate tem
quinqu=tengen Noan A Valle conſi.90. nu. 39.& ſeq. poſt udens, 6 2 jeusdi Socgonſ. a6. vol. 4.& Rui. conſ. 54. vol.5. mitatemn— R en, 7 Neſponderi etiam pteſt, prædictam t præ- 18. nom ags lumptionem recipere probationem in con ltcos 254 faal cratium velper viſionem Inſtrumentiven- ti polt 1 n, 2*
em lal c uu
quibus addo Brun. d. articu. de proba.& præſump. for. colum. 12. verſ. eſt tamen ad- uertendum. dicens, quòd in factis de anti- quo non præſumitur folemnitas, vbi con- ſtat de ſeriptura continente actum, in qua deficiunt ſolemnitates: quia tunc dicitur per rei euidentiam conſtare de effectu, Nat. d.conſi. 16²2. numer. 29. Rollan. a. Vall. cõſ.. nu. 0.& conſ. ↄ0. nu. 44.& ſeq. De- cius conſi. 4. nu..verſ.& dato, ꝙ eſſet prę ſumendum. Neuiz. d. conſi. 85. nu. 8.& ſeq. Paul. de Caſt. conſ. 83,colum.z. volu. 2. Soc. conſ.46. nu.7.& 41.vol. 4. laſ.conſ. 48. nu.
8 7.& 8. volu. 4. fconcludens, antiquitatem
ſecundum communem eſſe centum anno-
rum. Si ergo ex Inſtrumento venditionis apparet non fuiſſe ſeruatas ſolemnitates, & alia in decretis requiſita, easq́; fuiſſe nõ- debito modo deſcriptas, præſumptio, quæ ex antiquitate ſumi poſſet, dicetur eſſe ſub- lata. Narrandum enim, vt ſupra dictum fuit, debito modo Principi erat ſubeſſe ali⸗ quam ex cauſis legitimis in decreto politis, videlicet pro conſtituendis, aut reſtituen- dis dotibus, vel pro ſoluendis debitis ne-
ceſsarijs, omnia nominatim exprimendo, nec ſufficit in genere exprimere, quod non nullis vrgentibus neceſitatibus,& maxi- mè pro ſolutione æris alieni cogitur pe- cunias habere, tacendo quęnam eſſent illę
vrgentes neceſsitates, ac quantum& quale ęs alienum, an neceſſarium, vel volunta- rium?& an neceſsitates cauſatę culpa, vel facto ipſius venditoris fuerint: quæ ſingula exprimenda ſunt,& non, vt fieri ſolet, in gñe ſubinuolucro verborũ preces porri⸗ gere: tunc enim perinde eſt, ac ſinõ fuiſſent narratæ, teſte Alexand. conſi. 182. volum. 2. poſt glo. Specul. Bart. Bald. per eum cita- tos. E id comprobatur ex doctrina Barto. per illum textum in l. I. numero ſecundo. C.de prædijs decurionum, ſine decreto nõ alienandis, lib. 1o. quam legem loan. de Pla- tea adducit ad omnes venditiones, quæ non ſinpliciter,& abſolutè permittuntur, ſed ſeruatis quibuſdam ſolemnitatibus,
0 concludens, t in illis non ſufficere cauſas
Hhh 3 alie⸗
8

1
—
S ERNATV S3 P ED EMONTANI
allenationis in genere proponere, ſed de- bere ſigillatim,& in ſpecie exprimi, quod etiam voluit ibi Bald. in z. notabili. Lucas de Pen. in verbo, Sigillatim. Brun. d. tracta. de form.& ſolem. articu. de probat.& præ- ſumptio. formæ. colum.trigeſimonona. verſicu. item prædicta ſunt intelligenda. poſt Albericum,& laſo. in locis per eum relatis, Crau. de antiq. temp. par. 2. in fine, numero 34.& ſeq. vbi dicit, partes ſiue no- tarium poſſe confiteri factum in ſpecie, ſed in genere aſſerere, quod cauſæ cognitio præceſsit, iſtud ad eas non pertinet, nec ad notarium,& ſic enunciationem ſolemniita- tum debere eſſe ſpecificam, nec ſuffieere ge- neralem. Faciunt quæ notat Dec.conſi. 42. numero octauo,& quę de libello generali ſcribuntur in l.l.in princip. ffrde edendo.& in cap.debitus.& cap.bonæ, de ap pellatio- ni. vbi licet generaliter loquatur de cauſis veriſimilibus,& probabilibus, attamen in⸗ telliguntur, quòd exprimi debeant, vt ſen⸗ tit Dec.in d. c.bonæ, columna quarta. ver- ſicu.item reſpectu grauaminis. Item tolli⸗ tur dicia præſumptio, ſiex lectura Inſtru- menti venditionis dignoſcitur, tuncnon conſtitiſſe notario, nec alijs de aliquibus debitis neceſſarijs, vel quòd venditor eſſet onuſtus ęre alieno, vtputa, ſiinlnſtrumẽtis ſcripta legantur, vt in pluribus Inſtrumen- tis legi, ſimilia verba, ecce quod ibidem per ſonaliter conſtitutus præfatus dominus N. venditor cogitans vt aſſeruit ſe pluri- bus,& diuerſis creditoribus teneri,& in pluribus locis Inſtrumentorum vtuntur notarij verbo, Aſſerit. TNam tunc ex diu- turnitate non præſumuntur ſolemnitates interueniſſe: ita nominatim decidit Gram- mat.d.deciſ.79. numero 19.& ſequ.vbi di⸗ cit, ita fuiſſe iudicatum. Rolan. a Valle con- ſi.yo. numero 38.poſt Socin.conſi.2. volu, quarto,& Laurent. de Rodulph. in repeti.
c. ſine exceptione.ꝛ. quæſt. 1o. Faciunt quæ
ſcribit Bartol.in l. ſciendum. numeroz. ff. de verbo.obliga. item ſilet dicta præſumptio, ſiappareat, ex nimia acceleratione ad præ- dictam venditionem ventum fuiſſe. Nam cum in decretis non ſit expreſſum tempus quo lapſo dici poſsint agnati, quibus fuit facia oblatio, plus debito emptionem,& exburſationem pecuniarum differre, nec appareat, quòd recuſauerint emere, debe- mus interpretari dictum tempus iuxta
x iuris communis diſpoſitionem. fEt ſic duo-
rum menſium à die oblationis, ex doc. Bar. inl. qui Romæ.§. cohæredes, numero ſe- cundo.ff.de verbo, oblig. per tex. in l.fin. C.
de iure emphyt. vbi laſ.numero vigelirna ArlamgdcYꝑ quarto,& ſequ. Roman. conſizy,& 1u. menunika 182.in fin. Brunus conſi gr. numeaagituni uy 12s V malta contrahentes non expectarunt à die dbi ouna 2 hai ſcu dle tionis duos menſes præteriri, ſed intra d4 Vinughs J
cium tempus(non expectata acceptatio 4 limul
ne, vel recuſatione agnatorum) contraxe,"'addh runt, euidenter apparet, non obſeruatas b xxlll- fuiſſe ſolemnitates à decretis requiſitas& I0 3
ſic non præſumitur ex longiſsimo tempa⸗ 4 lbas non pofunt
. 72 1„016402 2. re, vt in ſimili caſu reſponder Neuizs,d.“i,e pmalenut „ e afoima
conſi. 85. numero 4. poſt plures Docdoteg per eum allegatos. Ex pręmiſsisigiturse- ſponſionibus, pręſertim quarta tollitur pr We ſumptio ſolemnitatum ex lapſuxxxanf 1 rum, iuxt. d. c. peruenit, de empt.& vendit, eiis Mun flal cuius diſpoſitio nequaquam vrgetincſn ur lhae noſtro, cum multa in d. c. requirantura e nil d, 5 inducendam dictam pręſumptionem ſiy Nper onlegu licet iuſtus titulus, bona fides emptoriphe
1— alodialanon ſu⸗
G
cium cõuerſum in vtilitatem communem aurgudep ainsfecmäum ü exiſtentia aliorum bonorum tempotesen änen 90 2 ubic endendius ditionis, in quibus poterat eſſe conſutun npufeuni cumllectannum. multeri conſentienti per lapſum 3o. am, acdeikpinm locum dbunet,&
rum: quæ omnia neceſſariò requiruntunit aſennuum ul emintelectus col⸗ probatur ex verſi. ſi vera ſunt, quæpiemie iiyineri'n- biin decteto Vio ſimus. Ergo ſi non ſunt vera, nonmulis nuis lin R, quia lcet bona diſpoſitio. At in caſu alienationis feudo, anfeuäala,e, niptamen numera- rum, in qua non apparet, ſeruatas fuiſeſ, miiquidiin vtſæpediium fuit, lemnitates, iniuſtus eſt titulus, nonſerm, auionen, ê? formam ſignitcant, tis ſeruandis, ex quibus inducitur mahaſu adiqotonli lnnis.tem in il⸗ des, vt latè per Brun. d. artic. depoten& abispoſuin cetoBancx nefi effect. formæ. col.n. verſ. ſeptimuseffectus iloron qpte debembomfeudala, preciumq́; non conuerſum in vtilitatem anent ine Felim ine. cum d⸗ eorum, quorum fauore eſt permijſſa feudon a colum é, a ſccundum(onu
rum alienatio. Igitur non habet locumdu Neſpus, lit Tlis erbs 5 9 cla præſumptio: qua ceſſante, concluſun èbouferas ausdd, fuit, venditionem veluti factam, nonſer, aasturiam 3 aDec 89. u uata diſpoſitione ſtatuto rum, eſſe ipſo iure nawtn ſhrnd oo nullam. lacob. à 8ancto Georg. in ſiainte- mär Ainn 1 ſtitura. in verſi.& cum pacto, de nonalis inauſalioe nando. nu. 28. Natta conſilio 162.1u7,&5, gl glen. cum alijs innumeris à nobis ſupra declſiſe it aina- & ſequen. cumulatis: ex quibus appales uleanr hanc eſſe communem opinionem, authas ncospum
tem eſt annullanda, vel reſeindendadæſs atalate alienatio, iux. nota. per Dec. poſtalosino danh f
82.
„num. 10, ff de
dtwalus, prater
1 Ao as uenitea. c.ꝛ⁊·de teſtibus. 1 dr 1 kenitead aliena⸗ us ers lum Rdeuenſen, ndgand nominaim dc t ..:d ewn HMaRlvn axeſeudt dverloſecumd m dkaanus uobloßn, Gereia ll Ven⸗ „ ds Kt ee mlbmlihe 1 Tertia qualitas à derretis requiftta in aliendtious fer lci ac ae qalitast di, ſcilicet, vt non adſimt, niſi bona— 10 en, mmuni, 85 pluribus verbis in decretis poſitis colligitur,G Dodedat). bCaſe Muͤlder conformis iuri communi,& nu 4. b l au— ſe rnumer,, 2 Dielio, Nff aducit formamn. rlepn 5 wJe,C. on, m

tn Brg arna veumenkum eontrario ſenſu validum eſt, etiam in ahentes—· düund ſtatutis.
expeg atiua, vbicu d dec 1 N Atllld,. t nam*— eo debet probari.
emput a düas 6 Excußio bonorum alienantis feudum Fiei arbes a4
nque eſi fundamentum intentionis ali-
ne. recuſa. ns hoc, yt cognoſci poßit, an alia habeat bona alls- veuiden 4 Waega dialia... ſolemn a an Lirentia alienandi obrepta ipſo iure nulla eſt.
34 e 1 3 1 kela PECISIO CLEXXIIII.
2, u na 32
dſ.nun ra u gtantibus bonis allodialibus non poffunt
Nadg ſeudala ea forma decretorum alienari.
1
w enn
An
ERTIA ſuccedit qua AA litas à decretis requiſi- ta in alienatione rerum
dtio lolet aa tuma. luxtd.c an enit diſpoi ecu
a 3* 3——. 2— ro, cum enna 8 6 feudalium, t ſeilicet nõ ucendam in am n adeſſe, niſi bona feuda-
— — —
1
iuſtus tig an bonaj ncdͦuerſu vrjuili
dux om Secelag etiam ſecundum ordinem intellectus, col-
ciumq; nor. moeiſi remaneant indotatæ, Felin. in c. cum di⸗ um quori t sottilt lecta. colum. õ. verlic. ſecundum ſignum. malienaic Burtafie de Reſcriptis. ltem in illis erdes⸗ den præſumpt cois ſint, niſi bona feudalia, quæ dictio, 1 ili, venditio er veum inducit formam, vt notat Dec.qd. con SF3r. diſ oſtic 1 auiſit num. 2. tradit Bartol. inn 1. nit 10. M 3 lam lacob,= Golgu⸗ condit.& demonſtrat. Argue do 2e— Ira. in ver aun oz contrario ſenſu, j quod ein er* 1 enlas.= coGu tutis, Bar. in l. omnes populi. num. 6l. fi. do'nuas-*S, as Fdeiuſtit.& iure. Felin. in c. ſignificaſti co⸗ naljuinnu 3e üg lum. penult. verſic. vltimò fallit in ſtatutis, equen. cu„ de foro competenti. ſi pecuniam numera⸗ celſecomt mme, aam, aut alia bona habet vaſallus, præter eſt annull re ü feudalia, non poterit deuenire ad aliena- natio,iux 2 petD jonem bonorum feudalium,& deuenien- le teſtibus do adus erit nullus: vt nominatim dieit Pelin. in d. c. cum dilecia. verſic. ſecundum
lgnum, per text. in!. à diuo Pio.9. in ven⸗
111 p Cuione. ff. de re iudic. cum limilibus ſupra
a4 ditatis deciſ. 165.& liæc qualitas con⸗
10 fotmis dici poteſt zuri communi, l. mulier.
urfu§emproponebatur.& ibi Caſt. numer. 3.
6 RKad Trebellia. authen. res, quæ. C. com- lurihu ueſ vem munia delegatis, Alexan, conſ.123. num.&⸗
ſuxlrau 9 9
lleg ¹bln DECIS1I0 CLXXIIIB
3³³ volum.ꝛ.& conſ.õ6. num.z. vol.1.& in. fi⸗ liusfamilids. 9. Diui. num. 10.& ibi laſ. col. 14. verſic. ſecundò pro iſta communi ſen- tentia.vbi etiam Loazes num.3 47. Opizo. colum. 79. circa medium ff. de leg. I. Ro. man. conſ. 457. colum. ⁊ꝛ. verſic. quoad ter- tium. Salycet. in d. l. fin. penult. quæſt. C. de rebus alienis non alienand. quem refert & ſequitur Iaſo. conſ. 66. volum. I. vbi lo- quitur in materia feudali.Iſernia in d.§. do- nare.& ibi Aluarot. colum.z. num. 9. Bald. in d. titu. de prohibitio. feudi alienat. per Federicum. colum.⁊. verſic. quæro, an va⸗ ſallus poſsit donare in dotem. Curt. in tra- ctat. de feudis, in 4. parte principali, verſ. quartò principaliter quęro. fol.41. Rubeus conſ.59. num. 5. Neuiza. dicto conſ. 10.& n. poſt plures Docior. per eum allegatos.
Nec obſtat, hanc qualitatem eſſe negati⸗ uam, cum etiam in ea, ſicut in alijs, funde-
5 tur intentio emptoris, t quo caſu fundans
ſe in negatiua, debet eam probare, præſer- tim, quando eſt data pro forma, l. magis puto.§. non paſsim. ff. de reb. eorum. Bart. communiter approbatus in l. in illa. cohu. 2. ff.de verbor. obligationibus.& non ſuf- ficit, quòd in Inſtrumento alienationis enuncietur à partibus, nulla bona extare allodialia,& ſubeſſe zs alienum neceſſa⸗ rium, quia de ijs aliter liquere debuit, ſci⸗
licet, t per diſcuſsionem bonorum alienan-
tis, argumento eorum, quæ notat Bartol. d. conſ.90. Rolland. à Valle late conſ. 99. num. 7.& ſequent. poſt Pariſ. conſ.9.& ſequent. per eum allegatum. Neuizan. in terminis Decretorum noſtrorum, d. conſ. 10. num. Il. poſt Brunum conſ. 18. colum. fi. verſicu.ſextò etiam. idcirco ſi venditor in precibus Duci porrectis ad obtinendam licentiam altenandi dictum feudum narra⸗ bit ſibi deficere bona allodialia, idemq́; ex⸗ preſsẽ cõteſtatus fuerit, vt ſolet in ipſo con- tractu venditionis,& nõ probauerit, mul- tò magis, ſi contrarium probetur, doloſe dicetur egiſſe, argumento nota. inl. ſi quis
7 affirmauerit, iuncia gloſ. ff. de dolo, t quo
caſu gratia ſiue licentia vitiatur. c. ſuper literis de reſcriptis. Dec. dicto conſil, 142. numer. 6.& per conſequens alienatio eſt nulla, vt nominatim ſcribit Neuizan. di- cto conſil. 85, numer. 8. 10.& duobus ſe⸗ quentibus.
S VMKMARIV M.
1 Oblatio non ſolum agnatis proximidribus, ſed etians alijs vlterioris gradus fieri debet, vbicunque alie- natio extraneo fit.
Uhh 4 2 Oblatia

SENATVS PEDEMONTANI
.COblatlo prius filijs faciendaeſt, cum proximl agnati dicantur patri,vbi alia etiam affertur ratio.
„ Oblatio ſi per procuratorem fat, conſtare debet, quod tempore oblationis fuerit exhibitum man-
datum.— 4 Mandatum ex diuturnitate temporis non præſumi-
tur.
D ECISIO CLXXV.
Oblatio agnatis facienda,& qualiter.
GVARTA,& vltima
— 1 ☛ N qualitas d decretis re- 82.
ꝗ quiſita eſt, quòd fiat ob
„Jatio agnatisvaſalli alie
nare volentis, quæ ob-
atio ſuccedit loco con- Æ X ſenlus agnatorum, qui
etiam iure communi debet interuenire, alias conſenſus domini non ſufficit, c. pri- mo, in principio. de alien. feud. pater. vbi Iſern. Bald.& Aluar. in titul. quæ ſit pri. cauſ.benefic.amit.colum..verſic.z22. con⸗ cluſio. Curt. Iun. in tractat. de feudis, par- te 4. verſic.tertia igitur concluſio. Neuiza. dict. conſ.10. numer. 4. poſt Bal. Bologn. Iacob. de Beluiſijs, Laud. Aluar.& Præpo- ſitum, in locis citatis:& in hac qualitate communis eſt opinio, e quòd quandoalie- natio fit extraneo, tunc oblatio non ſolum debet fieri proximioribus, ſed& omnibus agnatis, etiam vlterioris gradus, ad quos quandoque feudum eſt reuerſurum, c.alie⸗ natio, de alienat. feud. paterni. per quem textum ita notant ibi Iſernia, Alua.& Prę- poſitus in dicto§. Titius.& ibi Afflictus, num. 9. verſic. nota. late Iacob. à 8, Geor- gio in ſua inueſtitura, in verſie.& cum pa- cto, de non alienando, num. 32.& 38. Cur⸗ tius in d.tractatu in 4. part. princ. verſicu. 3. regula, colum. 12. ex quibus apparet, quòd primo filijs debet fieri oblatio,; cum proximi agnati dicantur patri, l. filius. ff. de ſuis& legitimis. quam in terminis feudi allegat Afflict. lib.z. conſtitutionumregni. §. conſtitutionem. num. 16. Guliel. Per- no, conſ. 6. num. 8. inter conſilia feudalia. Iſernia in titu.de alienatio. feudi paterni.. & licet, in fine.&§. ſequent. colum. 2ꝛ. verſ. ſiverò ex pacto.& in titulo, Per quos fiat inueſtit.. ſed& res, colu.3. Facit& text. in c. conſtitutus, de in integr. reſtit. vbi filius, tanquam proximior agnatus, poteſt virtu- te ſtatuti retrahere intra annum& diem rem à patre alienatam: quem text. notat ad. hocibi Henrich. Boich. quem refert& ſes quitur Tiraquel. de retract. 9.. glo.y. num.
46. dicens, propterea filiumva nauit feudum antiquum, poſſe ſ alienationem reuocare, in eoõ cæteris agnatis, ſi alienatio facta eſt ir
vel conſuetudine non permittente 1 Iſer. Alua. Cardin. Bald. Lauden, Cabe alios in locis ab eo citatis. Faciunt, quaſ
bit laſ.conſ.ę.num.6 allegans textin 3 7 mo, de natura ſucceſsio. feud. quòd una admittantur ad feudum, quiſunt de
ſiuit,& dicuntur proximiores, imò magi debuit fieri oblatio filijs, cum eſſent in
cedendi in dicto feudo, dict. 9. Ttius Pa, ciunt notata per Alexand. conſi.as. numa volum.S6.& in ſimilibus terminis oblatio⸗ nis faciendæ agnatis ex forma ſtatuti con⸗ ſuluit Socin. Iun, conſ. 4. num. 10,& plur bus ſequentib. volum. ⁊. vbi concludiſqp lationem debere fierifilijs, ſi pater vuntn Sonsbechius de feudis in 13. part. num us & ſequent. Nec obſtat, quòd prima has dici poſſet, ſuperfluò filijs eſſe faciendam oblarionem, cum non habeant, vndelop uant: quia hæc ratio non eſt concludem, alias ſequeretur, quòd pariter non eſſetſa cienda agnatis oblatio, præſertim prox- mioribus, ſi eſſent pauperes, prout lafi contingit, etſi nõ haberent, vnde precim ſoluerent,& tamen decreta in hac oblatio ne non conſtituerunt differentiam intet agnatos diuites,& pauperes, ſed omnius indifferenter voluerunt fieri oblationem, Præterea iſtud obiectum pugnat conun textum in 6. Titius. ſi de feudo fuerit con
trouerſia inter domin.& agnatos, vbiſs
cundum communem intellectum fliuspo teſt recuperare feudum à patre alienatum, viuente patre, reſtituto precio, quodteſii tuere non poſſent, niſſ proponatur, ps poſſe habere: ita reſpondet Sonsbechiuu loco ſupra citato. Si igitur hæcqualitasnon fuerit ſeruata, quia non appareat de aliqu oblatione facta filijs,& agnatis ommiu nulla erit alienatio feudi, veluti ſacu us ſolemnitate non interueniente, qummo ſeruatam fuiſſe probare debet empuorcon uentus. Nec eſt ſtandum aſſettionl pau- tium, ſeu notarij, Barbat, conſ 40.cdtum s. volum. I. vt ſupra diximus, diniaad- undẽè cõfirmabimus: quinimò cumptoho, natur facta miniſterio procuratotis, ſolum debet conſtare de oblatione, quòd tempore oblationis fuit exhibitum mandatum, Neuiza. dicto conſ. 10. num,
tos. .& 1z. poſt plures per eum aleg um
tle
ſalli quialie, Rals
eam cel ᷣα U.„„emal 4 d e præfen rede
deſcendentium ab illo, qui feudum rcgu
probabili,& conſiderabili, ac proximaſt 4
heerpiippein
vnpus anni
non
¼ dum. T bn conlh 19 Ebi laben fente foll= n 4cllr— — u I ralumt eale oris n0 Fſe 1 Aſtalc 74 J annine une 4 lun. idem 6 clun K4com-f jannevnm- Sconlh ſnmorxam eiol nauten aClt. neinide duur⸗ ſe ben eue G 7. 3 3 ee exibabilt. 1 elo ben jababllit 1 aun aucion n me euicke i 1— 3 rf. lhehnnulud aqa ,nol risſolemnital 4 repli oncludit Neuize, 1 u aliotcs o Marc Mantua
nateriaoblationis, Rin« patt princ.un. dem qualiiates leu teauiſteetamob-
1. 4. Iicentia alienandi
ocgentern. maee ſcrbittn. niqusk. reacesadecten teben, 1t
alerchäure drplicre
ugimentee abrrnzondl wMamlmne,
nata formaſtatuto- ſß ſiconti 2] 9, ncella llcentla abe
dſie Im Lorrarioenll« um. Perrarlerllls,
ra r, ff„ hechus d. Conlll. 403,
SVHIEIRIVR tonnaiurberlſt gue maucitur. dconpettfliſtyelagnaat
aidlenakiin agtatum reno.
gertenporüin
recuperatuen toremert eftfakzueme euntſeſr 7 leniegeſec. in tgeurn ad ragn
, G nug c r alus 6.
Iade ſaanie.
hocn Rerplun tempo. ur uriuu caenſun ſue
darmuamant an bynchann F
18 V
uültezaeguni ln hurequnitur as tellg ur.
d2
CLXXVI
ſapusal eu daneutttnl dcle ci
u fenäumaliena.
clentia a
—
¹
(Ae. Velentla
ſqponiam aan
—
er. 2 ſetos,velagnatos ſcantes faui” 12 ſellonbug alienn 3 usopponi can. cepti — onem E n 3 lus, oue
dlr 7 ee vni m natum y. Ulus ann) 4
10,
dannos d. quanto lenato
*

A nſtare damandato,& num. 4. concludit,
demae b aclaet volum. 4.& conſ. 47. num. 7. volum. 6. Fa- ciunt late ſcripta per Felin. in c. I. num. 33. trantur d. did te qefide Inſtrum. Curt. lun. inauthen. ſi quis inaliquo. num. 48.& 50.C. de edend.& eſt dicui 2 dolan jaterminis decilio Afflict. 273. late Van⸗ de tus de nullitate ſentent. ex inhabilit. ſeu defectumand. num. 71. quibus auctoritati- buss uribus attentis dictum extitit, alie-
1 adiinch S. aeg diindi beu 4 3 nauones feudorum aliter factas, nullas eſſe dlata t 1 felui factas, non ſeruatis ſolemnitatibus m. 6.& ulldan 18 decretis requiſitis, vt concludit Neuiza. ciendæ ie
conſ prædicto: cui addo Marc. Mantua. Socin. an onf conſa35. loquentem in materia oblationis, eguenti en lmaen dequa latè ſcribit Curt. in 4. part. princ. in nem deh; Jerüi dn reg. in I. quęſt. quæ quidem qualitates ſeu dechius w türgn ſolemnitates à decretis requiſitæ, etiam ob⸗ auent. Naerbln ſeruari debent 1 vbi in licentia alienandi poſſet, ſ chu h nonfuiſſet dictum, Seruata forma ſtatuto- nonem, da nm. num, ſed ſimpliciter conceſſa licentia ale- quiah Lionſang nandi, argumento c. Cum. I. Pertatient s cqueret inunn de conſtitutionibus. Decius d. conſil. 403. a aona hner t num. 17. cum ſimilibus. Slat Ss Kalogennmg nbus ſie eepanapn ingit,etſſ Sabe Pſaten erent,&t dtiha præſcriptio appellari poteſt omnis iuris excluſto, quæ don conſſaundden per temporis lapſum inducitur. atos dioit punſtin? Tempus anni vnius, quod comp eritflhwelsgnatir ad recuperationem fe udi alienati in agnatum remo-
1u Stüöegg
§ VMMARIVM.
iflerenter Cenndlod
terea iltuj teiregun eſt facta in extraneum,& vtroq́; caſu, non alids
uminz.] a tgohr currit præſcriptio,nſt à die ſcientiæ.
teerſia inte rin qae, 3 Scientia certa eſſe debet ad hoc, vt ber lapſum tempo⸗
lumcom Wminiiun. ris z0. annorum inducatur tacitus conſenſus, ſiuue ex preſſus.
recuperan Slritir 4 Scienia cum omnibus ſuis qualitatibus requiritur ad
entepatte, r uif enon pol ralun e labere: ü thruden cita eeigtmtla- tta= igt. ſupracit unga Tempus ad reuocandum feudum'aliena- — 8 1 ür tum non currit, niſi à die ſcientiæ,& ſeientia ſone taci*.35, 3 ertalen 1 dauſe debet eſſe certa
hoc, vt aliquid perfectè intelgatur-
DECISIO CLXXVI.
nnitate nq auns Erùm quoniam aduer- cam fuilſe naet ſus liberos, velagnatos us. Nec t 2 du vendicantes feuda, ab
6 9 1 1—— l ſeu notat ub N anteceſſoribus aliena-
,5 89 A
aui 7 ¹⁰ 5. citi conſenſus„ quem 1 bet ce dre de g dicuntoriri ex taciturnitate vnius anni, n debe e baaud commagnatum vlterioris gradus, vel30. lenn N a dina annorum, ſi aduerſus extraneum empto- atuſf, jet euri 9
polipl
euds Imada DECISIO CLXXV. CLXXVI
tiorem, extenditur ad annos 30. quando alienatio
323 rem feudi agatur iuxta diſpoſitionem 9. Titius filios: iuncia gloſſ. ſi de feud. fuer. controuerſ. inter dom.& agna. exceptioq; taciti conſenſus larga interpretatione ſum- pta, præſcriptio dici poteſt, ⁊ cum nthil aliud ſit præſcriptio, quam ad omnis iuris excluſionem, temporis præfinitio ſeu prę⸗ fixio, vt nominatim concludit Balb. de prę ſcriptionib. in prima parte, colum prima, iuribus per eum adduciis, Didac. in rele. c. poſſeſſor. in princ. num.3.& 4.& in ter- minis noſtris textus in d.§. Titius. iuncia gloſ.in verbo, Conſenſit.& in verbo, Per annum. intelligendo eam ſecundum leges ibi allegatas, quę in præſcriptione loquun- tur: ideirco lectores admonendos putaui, quo ad hanc exceptionem taciti conſenſus, fvt quemadmodum tempus anni, quod competit filio vel agnato ad redimendum, ſeu recuperandum feudum in agnatum re- motiorem alienatum, incipit currere à die ſcientiæ, d.§. Titius, in fine: ita incipiar a die ſcientiæ currere tempus annorum 30. quando facta eſt alienatio in penitus extraneum: ita nominatim ſcribit Afflict.
in dicto 5. Titius, in fin. poſt gloſ.& alios
Scribentes, vbi in3. notab. vnum dicit no- tatu dignum, ſi verum eſſet, quod ſi fiat a- Hienatio feudi ex pacio& prouidentia in penitus extraneum, requiritur conſenſus agnatorum expreſſus,& non ſufficiat ta- citus:& ratio prædictæ extenſionis eſt in promptu, quia ratificatio, quæ induci⸗ turex tacito conſenſu proprer lapſum tem- poris regulariter non currit ignoranti, Bal. qualiter olim feud. pote. aljen. porrò. numa3. t huiuſmodiq́; ſcientiam actus, qui dicitur ex curſu temporis ratificari, ſemper debere eſſe certam, nec ſufficere, eam eſſe præſumptam: ita expreſsè tenet gloſ.com- muniter recepta in§. præterea, in verbo,
Regreſſum. verſ. item iſtud intelligo, quan
do ex certa ſcientia, in tit. quib. mod. feud. amittatur,& in titulo, de prohib. feud. alie. per Lothar. in verbo, Permiſsione, in fine, Iaſ. conſ. 107. num.2. vol. 4.& late, ac in in⸗ diuiduo in terminis d.§. Titius. idem laſo, conſ.iʒꝰ.col.penult. verſic. tertiò principa- liter.& colum. ſeq. vſque ad verſic. vltitnò accedit. volum. z. quod conſtlium omnino videndum eſt, quia ponit falcem ad deci⸗ ſionem huius quæſtionis,& declarat, quo- modo dicatur certa ſcientia: cuius opi⸗ nio comprobatur ex notatis à Specubin ti⸗ tulo, de empt.& vendit.§. tertio. num. 26. vbi nominatim dicit, quòd perſonæ con- ſentienti iam factæ alienationi, legi, vel ſal⸗
tem
—
————
—

S ENATVS PEDEMONTANI
tem declarari debet tenor Inſtrumẽti alie⸗
nationis,& de Aquiliana. ff. d
hoc plenè certificari, l. cum e tranſact. quem refert& ſe-
quitur Ruin. conſ.128. num. 4. vol.. argu⸗
mento notat
orum per gloſſ. ordinariam
inc. concertationi. in verbo, Sciuit, de ap⸗ pellationib. in ſexto. quam refert& ſequi⸗ tur Alex. conſ. 14. num. 4. volum. primo
4 concludens, i quiritur ſcient
quod vbi in aliquo actu re- ia, non ſat eſt eam ſimplicem
eſſe, ſed oportere ſcientiam facti cum om⸗ nibus qualitatibus ſuis interuenire adeò quod perfectè res intelligatur, vt late con-
cludit Crauet.
conſ. 97. num. 14. poſt gloſſ.
Oldra. Bal. Paul. de Caſt.& Corn. per eum citatos, cum multis alijs concordan. Tira- quel. more ſuo congeſtis, tracta. ar retract. §.36. gloſ. i. numer. 30.& ſeq. quibus addo Parif. conſ. 47. num. ↄ7.& ſeq. vol. 1. Natta conſ.i6z.num.z.& in conſ.6z6. num.192. & ſeq.vbi poſt laſo.& Paul. de Caſtro, in locis per eum relatis, dicit, quod rext. in d. §. Titius. ſide feud. fuer. controuerſ. inter dom.& agnat. loquens de agnato ſciente alienationẽ feudi, vt excludatur ab eius re⸗
uocatione per lapſum anni, ſitacuerit, non
procedat, niſi in agnato ſciente tenorem .. 4. alienationis. Conueniunt ſcripta a laſo. in
1. prima. num.
3.& 4. ff. de eo, per quem fa-
Aum erit.Idem etiam in ſimilibus termi- nis tenet Ruinus conſ. 49. num. 12. vol. t.
66. num. 18. v
ol. 3. expreſsè dicens, quòd
in caſu, in quo ſcientia,& patientia præiu-
dicat, debet de re, non autem
. 1 ſcientia vere& certe conſta-
præſumptiuè, quia concur-
rerent duæ præſumptiones. Prima, ſcien- tia præſumptiua: ſecunda tacitus ſiue prę- ſumptus conſenſus in liberorum, ſeu agna- torum præiudicium, quæ duo ſpecialia non admittuntur propter regulam l. pri- mæ. C. de dotis promiſsione. His conue-
niunt, quæ ſer tingat. colum.
ibit Felinus in c. cum con- 4. verſic. ſecunda concluſio,
de offiicio deleg.& Socin. Iun. conſ. 76. num. 53. volum. I. poſt Salycet. in l. filius- famil. C.de petit.hæred. Si igitur non ap⸗ pareat, feudum vendicantes habuiſſe cer⸗ tam ſcientiam venditionis,& qualitatum
eiuſdem, cum
potuiſſet venditio eſſe con-
ditionalis, vel ad certum tempus, ſeu ad
vitam tantum modificatione
alienantis, vel cum aliqua „ quibus caſibus cognitis,
forſan fuiſſet ſequuta ratificatio, vel non, & ſi fuiſſet ſubſequuta, fieri potuiſſet cum qualitate vel modificatione aliqua adiecta: idcirco ſi non conſtabit de vera ſcientia dictæ venditionis indubitati iuris eſt, non
nocere tacituritatem vnius. 1
tacitum conſenſum:& ita cenſuit 8 eſſe neceſſariam certam,& ſpeciſic entiam Inſtrumẽti alienationis in minorum Alerami,& lo. Antonij fratru Condominorum Cercenaſchi,& alias 4 ries iudicauit. Vnum etiam Putaui non 4 cendum, quòd quando conſenlus eſ 4 ſubſtantia alicuius actus, nunquam ex d turnitate temporis pręſumitur teſte Alex conſ.50. num.5, vol. 5. diſtinguente inre conſenſum requiſitum de ſubſtantia acdus & conſenſum requiſitum de ſolemnitate &X eſt de mente Bar, in l. 1. num.a. 8,;,0. de filijsfamil.& quemadmod. paterproei tenen. lib. 10. Cephal, conſ. 148. num.& ſequent.vt etiam ex his, quæ infra Dec 79. num, I.& a. reprobatur.
am ſci
SV M MARIV N.
Actioni nondum natæ, ſeu competenti preſasiut poteſt.
2 Præſcriptio non currit contra eum, Tui dliquo ini
im pedimento agere non potuit. Præſcribi non poteit id, quod non eſt in actu,neri potentia, num eodem.
2 Actioni filio competentiaad recuperationem feulii nati à patre nullo reſtituto precio, non preſani tur, niſt poſt mortem patris alienanti.
Bru.conſ.Sy.in fin. confutatur.
Corn. conſ.30 4. col.i2.& ſeq. vol,s reprobatur.
Præſcriptio non currit propter dolum,& nulin ſ dem præſcribentis.
/ Malam fidem contrahentes habere preſumuntui, ſui cum prodigo& conſumpturo ac ſolemnitateſn contractu requiſitas non obſeruant.
8 Mala fides aff icit etiam ſingularem ſucceſſorem.
△9.
Tregua ſiue induciæ magis bello, quam paci equ rantur.
io Præſcriptio tempore belli non currit, ſel qurſtiu dormit.
u Impeditus aliquo impedimento an teneatur ſrnuur diligentiam, vel ſaltem de ea adhibita priuſn
ynpedimentum vbicunque notorium ei, wuiſci proteſtatio, ſiue aliqua diligentia proketijalhe yt a mora excuſetur, non eſt.
dECISIO CL XXHII
1
Aduerſus filium vel agnatum endem. tem feudum alienatum aufrit præſciipuo quando.
&OLET etiam tp- 2 rimuͤm aduerſus 108, ſeu agnatos ven ican⸗ btes feuda abantece ⸗
ribus alienata, 0ppo⸗ ni exceptio praſci-
8 n j vellon ptionis longi, 6
A
. vel tri annorum reſpectiue, nec indu du ugn 4
cauſa do 19
7, lo. Ween awlicetin Crn. Klp,r det deanm niwd dan Net aciicſi preraiqun didereno ſeixecde ne aotgen gi denboin7 2r 5
h! abtulo Q⸗- exnl enpor 5, pena 6 kr fud p= lin rtl omi⸗ 15 V„com lu fun cefe V eas 5 Bagu u ze mmika odemtlt far ner ir ones ln nes jani 4 l lechsltesac cere, ſt! 4* pim wtut a fiberei t 3 3 Ptan wwndum hars, vertacnn h meurz ani aſee andn, ſeicto un ongibimi temp aia te incplät, 8 non: S
r Renre L iure zcines cce⸗ o vbiglolinver- Nlch ir fgovbl uunk 1r norſbim. 5 4gis praſciptione rrr, . d cverie⸗ſed ex quo vonpes. ſemelmanelt C. de galid nun mootes C. de eitmad“ g'oleBan, m dena- Il dotn Praldlexconſ.lol. &lihreumaconf7n. nu3. ddenelenn vibus iaytinm parte ratspritc, s, perle.- gelimus riscait ncipo. Curuus lun. legum,*. Socin lun. conſ. 52. 1z. Mcat. ſſp. z99. uofolan nonbenedl⸗ mm. 4eſequenlb.r. n4 daft,numet.). dd competeret, ſeuna- impedterun quisagere Kimpedimentum, cuj 9. ache nonanrerer 2,C Ce anlexce⸗
gennale Cde honts
u2E omnis,C., de iune entch eres unus mn dackm C.„Cen..468,1u d enlagnn. pgp.enum dädduc 5 oſt Bar& Mioeper mdcd 7.h cuminer„ ſ.
.„ l 8 8
1 düminter cd..8. raen Keptio Daldus larz N dSe pPartis Sf.„
aaen ns nnchiie
28 d 1., do b mn polills doſ ti
Ses(conchuditic quod

gioni nondi us eſa poteſt.
reſcnptio 11 mang, 1 impecim* erxmn Neſerbi non 2 Lihaan, botentia amden tonifliocs eamilteeinn nati pat aearua tur niſtgi un rn einan ru conſ, engfun om onſ 0, e ent dreſcipti n dimehm en iempreſc. delanfiäͤen Zentiieteim
cum prodh) aſnzu ſa contradu a Ttumen ualafiae ffi rarfzaſun rreguaſucn rtiſanne rantur. 4 reſcrotiolt lerizſ dormit. npecituralij i tan en allgentiam tautän inpeamentun atain j pwoteſtatig e auüſ
tamoraet amun V
bEGCISIeO CLXXVII
gibimitemporis, ſuxta tex. intitulo, Qua- liter olim feud. pote. alien. 9. porrò.& in titulo, ſi de feud. defun. cont. fuer. inter domi.& agnat.§. ſi quis, per 30.&§. Titius
los, eodem titu. in qua, cum varie ſcripſe-
rint Doctores, non abre putauiad litigan- tium vtilitatem communes concluſiones proponere, vt illis intellectis lites ac con- vouerſias fugere diſcant. Prima igitur 1 concluſio erit, actioni t nondum natæ, ſeu competenti præſcribi non poſſe, cum om- nis præſcriptio etiam longiſsimi tempo- ris tunc,& non ante, currete incipiat, ex quo natæ& competere iure actiones cœ⸗ peunt, l. ſicur.§. qui ergo. vbi gloſ. in ver- ho, Seruanda. l. cum notiſsimi.§. quam-
obrem.& 5. illud. C. de præſcriptione Xxx.
annorum. I. I. 9. ad hæc, verſic. ſed ex quo abinitio competit,& ſemel nata eſt. C. de annali præſcript. l. contra maiores. C. de inoffic. teſtament. vbi gloſ. Bart. in l. Sena- tuconſulro. ff. de offic. Præſ. Alex. conſ. ior. num. 21.& ſeq. vol. 7. Cuma. conſ. 177. nu.3. Balb. de præſcriptionibus in Prima parte ſextæ partis principalis, verſic. vigeiimus ſecundus caſus, in principio. Curttus lun. conſ. 181. num. 4.& 5. Socin. lun, conſ. 2. num. 9.& 10. volum. 3. Alciat. reſp. 399. num Il. licet in caſu ſuo forſan non benedi-
cat Grat. reſp. Ior. num. 42.& ſequen. lib. z.
Crauet. de antiq. temp. 4. part. numet. 199. .. X Quinimò dato, quòd competeret, ſeu na⸗
ta eſſet t actio, ſed impedirertur quis agere
propter aliquod iuris impedimentum, cui prouidere non poſſet, adhuc non curreret præſcriprio, d. l. 1.§. fin. C. de annall exce-⸗ ptione, authen. niſi trigennale. C. de bonis maternis. l. in rebus.§. omnis. C. de iure dot. vbi Baldus, I. Ghæres vnus, in fin. ff. famil. hærciſcund. Dec. conſ. 468. num.3z. & conſ. 498. num. 23. poſt Bar.& alios per eum adductos,& in cap. cum inter. colu. 8. verſic. ſucceſsiuie, de exceptio. Baldus laté ind. prima parte ſextæ partis principalis. verſic. z1.& 22. caſus.vbi in apoſtillis, poſt Daul. de Caſtro,& Bal. concludit, id quod non eſt in actu,& potentia præſcribi non bolſe,& colum. 8. verſic. amplia ſecundò. dcit, quòd Bcut non valenti agere non currit præſcriprio: ita nee illi, qui ſtageret mpelleretur exceptione, Do. Rolland. 4 Nlle conſ. 79. numer. 14.& ſequentſus. accedit regula l. nihil intereſt. ff. de Tegtzur. Bal. in 1. quamdiu, in quarto not. i.decqi.hræred. vbi perillum tex. notat, duodamequam ius incipiat cõpetere non Poteſt cuttere terminus ſuper exercitiov el
324 acteptatione illius iuris, ſequitur ibi Imol- num. i. Socin. Iun. conſ. ‧28. num. 140.& ſe- quent. vol. j. Tiraq. de præſcript. 9.1. glo y. col. penult. Neuiza. d. conſ. 1. num. 18.& ſequent.vbi dicit, poſterioresa gnatos non poſſe dici negligentes in agendo ad reuo- cationem feudi, ſi proximiores eos præce- debant, propter quos non valebant agere, quia non valentiagere non currit praſcri- ptio, Modern. Pariſ. conſ.2. num, 13. conſ. S. num. 14.& pluribus ſequentib. conſ.*. num. 49.& ſeq. f At eum actio ſiue ius re- cuperandi feudum alienatum ab aliquò anteceſſore non reſtituto precio, non com⸗ petat, niſi mortuo alienante,& alijs, qui vendicantem præcedunt, vt concludunt communiter Docto. præſertim Afflid. in d. 9. Titius. Neui=. d, conſ. 1o. Ergo prædi⸗ ciæ actioni, ſeu iuri ante mortem alienan- tis,& aliorum prædeceſſorum, non com⸗ petenti, non poterit præſcribi, iur bus& auctoritatibus ſupra allegatis: quibus ad- do nominatim in terminis noſtris idem te- nentes, Afflictum poſt lſer. Præpoſ.& Al- ua. in tit. de inueſtitura, de re aliena. facta, 9. quid ergo. colum. S. verſic. in contrariunn tamen eſt veritas. vbi expreſse dicit, quòd ex quo iſta actio non competit filio, nif poſt mortem patris, propterea non currit præſcriptio, viuente altenatore. laſ. conſ.7. col. penult.& vltima. vol. 3. poſt Iſerniam Bald. Anchara.& Abbatem, per eum citä⸗ tos,& conſ. 118. num. 4. conſ. 13 6. colum. firi. volum.4. Dec.conſ.z08. col.3. verſic.& hos maxime videtur. conſ. d. num. 4. verſſ. ter- tio conſiderandum,& conſ. 445. num. 48. Gulielmus a Perno in 3. notab. num. 4.& 5. Corne. conſ. 94. litera R. volu. 2. conclu- dens, ſemper eſſe detrahendos annos vitæ patris, Curt. lun. de feud. in 4. part. verſic. pruma ergo regula. poſt Socin. conſil. 86. Balb. de præſcript. in 4. part. in 8. quæſt. i3. quæſt. princip. Pariſ. conſ. 23. aum. 9.& pluribus ſequent. vol.t. Rube. conſ. 84. nu. 5.& G. Natta conſ. 437. num. 5.6.&. Fede- ric. Schench. de ſucceſ. feud. 5. hoc quoque. col. 4. Sonsbechius Germanus in vſibus feudorum in decimatertia parte à numer, 136. vſque ad numerum 142.& numer. t⸗, cum ſeq. Alba.conſ.76. num.z.& in termi- nis huius concluſionis, Pari. de Puthie, de feud. reinteg. c. 285½, poſt hæc viſus. Ex qui⸗ bus patet, iſtam eſſe veram& communem concluſionem, cui famulatur, quod dici ſolet, Sicut nõ poterit fieri alienatio in prę- iudiciumfiliorum ſeuagnatorum. lta in eo- rum præiudicium etiam non poterit va⸗ ſallus

S ENATVS PFERDEMONTANI
ſallus pati præſcriptionem, Dec.dict.conſ. 445. num. 28. poſt Paul. de Caſt.& Alua.
er eum citatos, quos refert& ſequitur Rub. d. conſ.4. num,. R 6. addens lſerni. & Præpoſi. ita tenere. Facit text: inl. alie⸗ nationis. vbi Cepol.& Alci. ſf. de verbor. ſignific. Bar. inl. vbi lex. ff. de ſucapi.l.ſi. penult. C. commun.de lega.late Zaſi.conſ. S5. numex. 25.& ſeq. vol. 2.& alij cumulari à Tiraq. de retraci..i. gloſ.. numer. 244.& ſeq. Nec ſuprãà ſcriptis aduerſantur ſcripta Bar. in l. fina. numer. 7. C. de in integ. reſtit. quòd quando alienatio alicuius rei permit- titur, ſeruata quadam ſolemnitate, tuncpo⸗ terit etiam præſcribi: quia non habent lo- cum, quando decretum permittens aliena- tionem reſiſteret contractui, illumq́; irrita- ret, non ſeruata ſolemnitate, cum eo caſu acquirens tanquam in mala fide, c. qui con- tra, de reg.iur. nullo tempore præſcriberet: ita in ſimilibus terminis reſpondet Iaſ.conſ. 166. in fin. vol.z. Alci. de præſumpt. regu 3. c.30. quos refert Plot. in repet.l. ſ quando. num. 166.& ſeq. C. vnde vi. quibus addo text. in d.§. ſin autem auaritiæ. Et ex præ- miſsis demonſtratur, i non iure compro⸗ bari, quod ſcribit Brun. conſ. 6⁷. in fin. eſſe impurandum remotioribus agnatis, ſinon petierunt, proximioribus tempus ad ven- dicandum feudum alienatum præſigi:deò dictis agnatis remotioribus non prodeſſe, dicere, quod non cucurrerit præſcriptio, quia antè ipſis non competeret actio: quæ cõcluſio videtur comprobari poſſe ex his, quæ cumulat Tiraquel. in titu. de retract. 9. 1. glo. 1o. num. 57.& ſeq.& quæ ſupraà deciſ- 130. num. 9.& ſeq. diximus, videlicet credi- torem ſub conditione, vel in diem poſſe ante euentum conditionis, vel diei agere, vt reus condemnetur, vel ſaltem ſatisdet de ſoluendo eueniente conditione, vel die: quibus addo Mod. Pariſ.conſ.26. num. z23. & ſequent. vbi plura pro hac opinione ad⸗ ducunt: quoniam ſi vera eſſet, iure defendi non poſſet, quin omnia iura ſuprà citata, quibus cautum eſt, nullam etiam longiſsi- mi tempori præſcriptionem incipere cur- rere, antequam nata fuerit, exercerique ſine iuris impedimento actio potuerit, de⸗ ſtruantur, cum ſemper is, qui præſcriptio- ne ſe tueri vult, opponere aduerſus agen- tem poſſet, iuri agendi etiam antequam competeret eſſe præſcriptum, cum potue- rit agens petere præfigi tempus proximio- ribus ad vendicandum feudum aliena-⸗ tum, vel condemnari reum ad dandum, velremittendum, eueniente natiuitate&
exercitio actionis, quod affirmare una 2
abſurdiſsimum ſit, quilibet ſani iudici 9 Gonduon,
terit diſcernere, eò maximè, quod iura S Bruno& Modern. Pariſ. citata eorumo,
' — M 1 ionem non pro 1 et? nionem non probant. Nam in 5. pon aspet ad
qualiter olim feud. pot. ali. à Bruno adau-
cio, ideò præſcriptioni aduerſus dvemdtie
domi- 2 r 1 num& agnatum locus eſt, quiaillis reſpe,
ctiuè competebat ius vendicandi feuqũ
alienatum, quòd ſiinfra legitima tempon non vendicauerunt, nimirum, ſi cannt eos præſcribitur. Nec Alberic. in l. finum.
u.& 12. C. de furt. à Brun. citatus, dict r ſumae pül
N 2. 2 9 ¹ quòd ſi illi, qui ſucceſsiue per ordinem ad mittuntur, non petunt prafigi prionbus tempus ad agendum, propterea conti ipſos poſteriores præſcribatur: ſed dici
mimpot a ſlüü eomhiren ondinone, veldie
debenr, r
9„ r ſdi preſcnptio etia Nũ non cpiatad-
ſtc cõciio, dieſuͦe
poſteriores poſſe petere præfigi priontus veſeit 5t exprebi ml. ſin.
tempus agendi, quo præfixo& lapſo, nohd non egerint priores, admittentur nmo Wlcmnotri- tiores, nrhil omnino tangens de praſn, o'oano.? ptione. Hinc fit, vt quod remotionmpas anitr Dore teſtati datum eſt, non debet ad necelna nnlſemmlege. tem trahi, argu. l. non quicquid. ſf, deivin intunädie- & quatenus opinio Brun. ſuſtineni poſſet, angxſbilp reſtringi deberet ad terminos, in qubbus aſcgt an loquitur, videlicet, quando plures ga, itrpeſCornn dus ordine ſucceſsiuo poſſent feudumale, nyoumaa9
natum recuperare, ſecus, quando prozu inlſiꝗ coure miores non poſſent vendicare. vtpuns, ſ miuloogn
vaſallus, qui alienauit, vel proximiotes aupréſct 1
conſentientes,& alienationem compro, mento ach
bantes viuant, quibus viuentibus non num anpi
poſſunt filij vel agnati remotiores vendꝭ
tius fllios. ad quod reſtituendum coginon poſſunt, quo fit, vt his caſibus non Üitim putandum remotioribus agnatis, ſi non petierunt tempus præfigi prionbus
precio. Faterer tamen remotioremagms⸗ mimc”l
uapontlan
care feudum, niſt reſtituto precio, d.. T8 belceoß lemuf fatan igrocſdereung Mlaſlien. m manale 21 vendicandum feudum alienatum, cumit, urus unate lud non poſſent vendicare, niſi reſtiuto ir one
1 iquen,C/comu de Slud Cde præ- gol& magis qubus deſeruiunt ju.f, Gelega,.ln 4. I demonſt. cum letetract 91. glo.1o. bitantrelponliones aſizo. colum. Ia.& iceth mautem aua⸗ d defcecom. loqui pors pralenptone, dlöglbimi temporis,
llo eala guodargu- i ti ſpolitione ne⸗ auusautem nume Wcu mandh eſtuns- . Eqneni dro nhe Qum- audühd Ontra⸗ Psin(mii cl Pſu
V cia regu⸗
.. d. me 4 tum, qui ſucceſsiue per ordinem polle dimdud fmedd muhter, viuente alienatore recuperare feudumae- nelccnna, 4 holtd itudh rgu⸗ ſtituto precio, poſſe petere ſtatuipos,‘ ,em dem ilud mioriagnato tempus ad redimendum fel ſin eron 1 sdegſeprni dum, quo lapſo vel proximiore telim ürnag Snonektanten te poſſet remotior reſtituto precotei um entor müütat ugum recuperare, d.§. Titius.& argwli a9 enxeitr e Dlopteteaarg tra. ff de ſucceſs, edicto. Sed mouuoane- enndela d lrum keg u
.... 0.— natore, poterit proximior vendicute 4 luſäe 5 n uneGld dum à remotiore agnato, iuxtanotatat ttupaen deio notann 5 d.§. Titius.& per Dec. d. conſ zs.un nten 1 colu tſo verſ.& ſtante tali fideicõmiſſo.poſt 8- ur nni— b Ma. in l. qui Romæ. 9. cohaæredes.f dene 7 ni en 13 iolon oblig.quibus deſeruiunt, quæ ſctidit 1 ſeua 4 amp dh 20 null Wuaritig
qu 0 ia G»nt lloa
ete

näſoimn Iäuadä t diſcerne dulde, 1 uæſtio. colu.i.2.& 3.& arg. tex. in l. grege, ano& Nla mar§. ſiſub conditione, verſic.ſed ſi ſub condi⸗ dem don e aita tione · ffde pigno. Nec obſtant quæ notan⸗ nnn e tur ſuprà,& in deciſ.i30. nium. 9.& ſeq.cum 9 aljs adductis per Modern. Pariſ. d. conſi. 26.,nume. 23.& ſeq. quia admiſſo, quod cre⸗ d aitor ſub conditione poſsit ante euentum mn cöditionis agere, quod reus condemnetur Sila adſoluendum aut reſtituendum, vel adſa⸗ uſdandũ de ſoluendo, ſeu reſtituendo rem debiam eueniente conditione, non pro- pterea ſequitur, ergo ſi nõ eo modo egerit, eritpteſcriptum actioni, liue rei debitę ſub conditione, cũhuiuſmodi pręſcriptio etiã vaglsimi temporis initiũ non capiat ad- aeclus eum, cui res ſub conditione, vel die mcerta debetur, niſi poſtq́; cõditio, dieſue mpus agenn. vn iacerta venerit„tex. ſunt expreſsi inl. fin. an egetint p 238, nemo.& duobus 99. ſequen. C. cõmu. de ores, nthil c aunom lega. inl. cum notiſsimi. 9. illud. C. de præ- lonc. Hinc aa ſcnptio.z0. anno.& vbiq; gloſſ.& magis tati datum Fung communiter Doctor. qurbus deſeruiunt dnd l. ſeruo legato. 9.1. ff. de lega. 1.& in Itraht argu„nah: text, t I.. S 5. dquatenuso 11 1. ſ fundum. ff. de condi. demoutt. cum ring deb 4 un alijscongeſtis à Tiraq de retract. 9. 1. 3lo.10. — debe Aii num. 45.& ſeq. t ⁸ec obſtant reſponſiones Mrur, vid u adductę per Corne. conſi.04. colum. z.& usordineſuc itohias ſequen.volum.3. videlicet 9.linautem aua⸗ atum recupe ati ſanh xitię, in J. fi C. commun. de fideicom. loqui
notes non pi Iticm tantum in longi temporis præſcriptione, B⅔ P 2
aſallus„qui aaun ſecus in pręſcriptione lõgiſsimi temporis,
onſentientes Zlanaargumento à contrario ſen ſu, quod argu⸗ antes viuan itmentum an procedat in diſpoſitione ne-
oſſunt flij viꝝ uiuatiua pouit Iaſ. in l..9. Auius autem. mme.
are feudum, Alnii
39.& 54. ſf. de offic. eius cui mand. eſt iuris.
us Hlior adꝗ cuas R dicemus infra deciſ. ſequenti.& dato 5 UIOn i Fiit.
oſſunt, quolr l utandum ret ætts
etierunt ten pafton
endicandum a nämn d non poſſe wii recio. Fatere: del m, qui ſuc? Jer luente aliena enl
h-
d cuto precio ck!
ea
u quod procederet, Iocum non habet, quan-
do huiuſmodi argumentum eſſet contra⸗ rium rationi alterius legis in ſimili caſuf ſtatuentis, ita notat Euerard. in ſuis locis
legalib. c. 4. colm. 8. verſic. tertiò dicta regu-
1 lo, poſt lmol. inl, quiteſtamento. 6 multer, n fde teſtam. Sed in caſu noſtro iſtud argu-
mentum eſt contra rationem d. Ö. illud,& §.Un. L.. C. de anna. excep. vbi pręſcriptioni longiſsimi temporis locus non eſt ante na- tam actionem:ergo non militat argumen⸗ tum à contrario ſenſu,& propterea argu- endoa coniunctione dictarum legũ, quod
ugumentum eſt validum in iure. l. Gallus,
ft de ſuccel 8 Kllecaſus, vbi Bar.& Docto. notant. ff. de e poterii m clm, U poſthu. Parp. in 1.3. colu. 4. ff. ſol. mar. aore bio ue uet in ſuis locis legalibus. c. 2. prohibi⸗- mnare Ap ec taceſetur omnis pręſcriptio longi,& etiã ITihu 3 e ongibimi temporis, idq́; comprobari vi- 1 d une,. han 9 detur extex. in d,§. ſinautem auaritiæ, in fi. Lquike— une, millisvetbis, nullo obſtaculo à detentato- l8 un nui ſeu.1 1.
DECISIO CLXNXVII.
325 ribus opponendo, ſinullo, ergo nec pręſcri ptione longiſsimitꝑis, cũ negatiua vnuer ſalis omne excludat obſtaculũ,& ſic Pleri- ptionem etiam longiſsimi tꝑis, vt in fimili ſpecie facti per plura iura reſpondet Crau. conli.146. numero quarto. quib. in termins noſtris accedit tex. in d. l..§. fi. in illis verbis nullam temporalem exceptionem opponi in c. I.§. præterea, de capit. Corrad. in illis verbis, nulla obſtàte pręſcriptione,& inc. 1.9. nos aũt, in illis verbis, nullius tꝑis præ- ſcriptione impediente, de prohib. feu. alie. per Fede. Nec vrgẽt quę ibi in contrarium dicit gl.in verbo, Pręſcriptione, illa, ſcilicet verba non cõprehendere longilsimi tꝑis præſcriptionem, eum cõiter reprobetur di- cta gl.teſte Afflic.in d.. præterea, nu. 29.& ſeq.& deciſ.5 4. nu.3ʒ.& ſeq.poſt. Bart.in l. cumn ſatis, nu.. C. de agri.& cenſi. lib. iI. Nec mouere debet reſpõſio à Corneo adducta, d.conſ.ʒ04. colu.3.& ſeq. litera C. ad d. 9.il- lud,&§. fi.l.I. O. de anna. except. videlicet, pręicribẽtem lõg ſsimo tꝑe rem ſideicom- miſſariam conditionalem, non pręſcribere aduerſus ipſum fideicõmiſſarium, ſed ad- uerſus hæredẽ grauatum dñm pendente conditione, qui agere poterat contra p̃ſcri- bentem,& impedire pP̃ſcriptionẽ, qua per- fecta viuẽte grauato dicit Cor. cõpetere ei quipᷣſcripſit aduerſus fideicõmiſſariũ cõdi⸗ tionalẽ exceptionẽ nõ p̃ſcriptionis, ſed de- fectus intẽtionis,& facti, tãq́; nulla fuerit fideicommiſſario nata actio, cum naſci im⸗ pediatur ex dicta pręſcriptione,(Lni etſi aures demulcere, ſubtilisq́; videatur Cor- net reſponſio, attñ contra Mllam pugnant prædicta iura, quibus ſancitum legitur, prę ſcriptionẽ longiſsimi tẽporis nõ excludere creditores, ſeu fideicommiſſarios condi- tionales, niſi tale tempus effluxerit, poſtq́; creditores prædicti agere potuerunt, quo fit, vt neceſſariò p̃ſupponendũ ſit in termi⸗ nis illorum iurium poſſeſſorem pᷓ̃ſcripſiſſe aduerſus grauatum,& tñ talis præſcriptio non nocet creditoribus conditionalibus ad quod miror Corneum non animaduer- tiſſe.accedat, quòd ſi vera eſſet opinio Cor- nei per indirectum tolleretur ius creditorũ conditionalium line eorum facto contra regulã l. ſcire oportet. 6. ſi mater. vbi Bar. ff.de tutor.& curato. dat. ab his. c.cum quid vna via, de regu. iuris in 6. cum alijs con⸗ cordantibus allegatis in gloſſ. Cro. conſil. 103. nu. 7. ergo non nocet d. pręſcriprtio cre- ditoribus conditionalibus. proinde vana reſponſio Cornei, contra quam maximè vrget text. in authen, de nupt.. ſed quod Iii ſanci⸗

S ENATVS PEIDEMONTANI
ſancitum eſt. verſicul. interminatur, à quo ſumpta eſt, aut. niſi trigennale. C. de bonis mot.& in d. l.. 9. fin. C. de ann. exc. vbi poſ⸗ ſeſſores bonorum maternorũ, vel aliorum ſpectantium filijsfamiliãs nullam poſſunt aduerſus ipſos filios temporalem oppone- re exceptionem: niſi trigennale tranſeat tẽ⸗ pus,& detentatio dominos accipientes co ſtituat, incipiente filijs tempore currerè eꝝ quo ſuę poteſtatis apparuerint exiſtentes. Si ergo tertij poſſeſſores bonorum quorũ proprietas ad filios pertinet, etiamſi ex ali⸗ quo contraciu,& facto patris à iure per- miſſo poſſederint longiſsimo tempore no excludunt filiosfamilias dominos, quia no
otuerunt agere viuo patre, quantò magis excludi non debent creditores, ſeu fidei- commiſſarij conditionales, qui ante condi- tionis euẽtum agere non potuerunt, factũ enim ſeu patientia patris, vel alterius gra- uati non debet nocere fideicommilſarijs cõ ditionalibus, iuribus ſupr allegatis, qui- pus famulatur regula l. non debet alteri-ff- de reg.iur.& c. 6. Nam etſi, qui grauatus eſt aliquid reſti⸗ tuere ſub die incerta, vel ſub conditione interim ſit dñs,& poſsit alienare, aliena- tió; mero iure teneat. d.§. ſinautem auari- tiæ, vbi gl.& communiter Doc.Alex. conſ. 65. nu. I.& 2. volum.. Dec. conſ. 323. nu. i.& alij citati ab Hyppol.in 1.fi. nu. 74. ff. de iur. om. iu. Attñ eueniẽte conditione ipſo iure reſoluitur alienatio,& habetur, ac ſi nõ fuiſ- ſet facta d.6.ſinautem. vbi Doc. Dec.conſi. 155. nu. 4. verſ. nõ obſtãte aliqua pręſcriptio ne, intelligens d.§. ſinaũt de qualibet p̃ſcri- ptione.& hęc a fortiori locũ hẽnt in feudis ex pacto,& ꝓuidẽtia, vel mixti antiqui in quib.pᷣſcriptio ẽt lõgiſsimi ꝑis cõtra vaſal- lum defuncũ non nocet ſucceſſori nõ hæ- redi, vel hęredi, cũ inuentario, vt concludit laſ. d. conſ. 6. nume..& 6. vol. 4. poſt Bal. & alios per eũ relatos, Pariſ.latè d. conſ. 23. nu. 199.& ſeq. vol. I. cæteriq́; ſupra citati qui bus addo Bero. conſ. 67. num. 47. vol.. Se- cunda põt proponi cõcluſio, nullam curre- re p̃ſcriptionẽ dũ emens non ſeruatis ſer- uandis vixit f ꝑꝑ eius dolũ& malam fidem c. f. de pręſcriptionibus.c. poſſeſſor de reg. ju. in 6. Dec. conſ. 14 4. nu. 4. Balb. de pręſcr. in 4. par.princ.in 12. q. prin.verſ.ſed dubita⸗ tur, col. 42. loquẽs in p̃ſeriptione rei feuda⸗ lis. Calc. con. 25. nu. 13. Alc. d. reſp. 394. nu. Il. cumulate Porti. in ſuis cõm. cõcluſ. lib. z. c. 44 ·& 46. latiſsimè Didac.in ſua relect. d. c. poſſeſſor, qui dolus& mala fides probatur,
Iſicũ vẽditore prodigo& cõſumpturo cõ⸗
non debet aliquis, eo tit.in
trahatur J.ſi quis cũ ſciret.ff.pro emptote 7 4ſ
vero. 9. ſi adoleſcens luxurioſus, ff 4
nu.38.Itẽ mala fides probaturexe nõ ſeruauerint cõtrahẽtes ſolènitates de cretis requiſitas, p̃ſertim vbi obſeruan pᷣſſe ẽt reſcripto Principis mãdatur qui omiſsio arguit, vt dictum eſt, mala kdem I. vbi gl. Bar. nu. II.& cõr Doc.C. defma
ſtru.& iure ha. fiſ. li. 10. c. qui contra. dereg iu. in 6. Neuiz. d. conſ. 85. nu. 14.& in tern— nis qñ forma ſtatutorũ non fuit obſeruaa
Pariſ.conſ.l00. n. 67.& ſeq. vol.i.poſt Bart
Ang. Abb. Ro. Barba. Pau. de Caſt. Alex.
& doc.per eũ citatos, latiſsime Bru.defor,
& ſolem. artic. de potent.& effect. fomma col.. verſ. 7. effectus T His deſeruiuntqua nominatim ſcribit Rui,. conſ. 170, nu.34 vo⸗ Iu. i. per tex. in l. in cauſæ.§.interdum;&ſe fl.de min. poſt But.& Imo. ꝑer eũ citatosq titulus qui põt reſcindi nõpᷣſtat luſtaui p̃ſcriptionis, ſed arguit malã fidẽ, quama la fides afficit ẽt ſingularẽ ſucceſſorẽ,8iuin tẽ acceſsione ſui auctoris, vt latiſsimè con cludit Pariſ.conſ.29. nu. 24.& ſeq.& conſi 101. nu. ↄ8.& ſeq. vol.. Balb. de pręſerſinn par.3. par. prin,. q. 12. colu. z.& ſeq́ pertenm auth.-malęfidei. C. de pręſcrip. longi tẽpo Tertia erit cõcluſio, ꝓſcriptionẽ noncun re, ſed vt aiunt, dormire durante tempo- re induciarum,& belli, t quia treguali
pace Conſtant. verſicu. vaſalli quitempo- re, quem refert& ſequitur Felin in cſign ficauit. num. i. de Iudæis poſt Roman iin 306. Ange. Pau. de Caſt. Calderinum inße cis citatis, quos refert& ſequitur Boer,qli ribus alijs additis, quæſt. 40. numero*d deciſ.7 ². nume. z3. ex quibus patet hanct
ſe communem ſententiam: quofſ, vtheuk
propter bellum ſuperueniens non curit ſed dormit pręſcriptio, vt intra ſtatimde monſtrabimus, ita propter in ducias ſeu treguam, vt concludit Boerius loco ſuw 10 pra citato. Qurod autem f tempore bi non currat, ſed dormiat præſerpro,ie nent communiter Doct. pręſenim Ahh & PFelin. inc. ex tranſmifſa, deptsſciſtò- nibus vbi Pariſ. num. 6.& 7. dicttpiocę 2 re ſiue tempus hoſtilitatis ſit losgum ii ue modicum,& ita eſſe communemeon⸗ cluſionem, quam ante Parifctenuitibdt pręſcriptionib. in 7. par e 6. partis ptincipa Iis, ver.. caſus. 1der Parſ.conſ.o; nvass lb.j.vbi loquitur de bello quod durauitſe
ptem annis tantum, poſt Bar. Caſtr. mot ) Alex
„.1,.. mand, cum alijs ſimilib. citatis per Neuiz. conſi 1 pucbote Conllan
Aepondenne, Ke quandi 1 qulaln ze elluia u pralern induciæ magis bello, quam paci aquipa- aciln ranrur. Bald. per illum textum, intitudde dimasin n Caltrer, dier en. 1) tenndore deci⸗mr Rtidtt, 3 dlgfen 4 m dränod
d
610 oncl 4 mmkl quue 5 un lch lunſclim 1 4 fatanke
dhl ima⸗ 4 1 8 4 4
1 5 nuosk
Bäüc d
du
V lleimf lebere pro⸗ eſtaiiux⸗
◻☚
apel
ixpctinn ff rüsctnn du fuiſetadhibitus äflGhen ue exiitilet,& magis incge up m acuskuſtratorios aaxetp'sn Dodho,eoncludit ba- nluſt e Klegyolut Boerius amar uf ndo pattes erant ſub enomima apreſſ dict nume 9. ſttpradictanon pro⸗ edimentum eſt noto⸗ dimento notorio non dllgetta,euprote⸗ ſta morz exouſerut ita boerunddecl 40 n tranlmilt numne.t K. ler per eum allegatos ſc onlezfacol.. ver erlpotelt& verſi e jdtalnaunaſ eCeclloomer,& ile lucl
b uclearum Brun, . rdn apoſtad A,
c!
10

dhatur. eſee a DECISIO dce 64 Alexan, Abb. Corneum, Felin.& Baldum n der eum citatos, dicens etiam illud proce- naen, Wäahd a dere, quando redderetur ius, ſed litigantes getn e tc 1 commode, nec ſecure venire poterant. Se- S⸗ guitta j md quitur Roll.a Val. conſi. 79. numero 28.& die etreterh ſeqvbi plura ad hoc adducit Calcan. conſi. vagnin— 7 1 colu. J. verli. ſed præmiſsis non obſtanti⸗ diBaaund en bus,& numer. 8. Quo fit vt exiſtis conſtet 1 K panceſſe Doctorum ſententiam receptiſsi- m6.Ncuiz,- 2 h, mm. 3. 4 Nec obſtat, quod dicitur t debere pro- anf conſacoa 31 ban dligentiam, aut ſaltem proteſtari, iux- Ang, Abd Ra S danoataper Boer. deciſ.40. num. 4.5.& 6. A DWc. pereüciaa excoctrin. Barto. in 12. H. quod diximus.ff. ſolem aic d en Fſquis cautionib. quia diuerſa eſt ratio in An vetl7 cfen 1¹ alu Bartoli à caſu hoſtilitatis. pręſertim dwminarimſabdil † de qua agitur, quo tempore. non erat tu⸗ unpertexinli 1 tum mœnia locorum egredi, nec commo- heunn vollh kt de,& ſine periculo perſonarũ 4 fieri pote- Kulas* 1Di n nt, omnisq́; conatus qui fuiſſet adhibitus L zqutpot reic bj nullus,& fruſtratorius extitiſſet,& magis aptiontszledar nl prodeſt tacere, quam actus fruſtratorios atdes aftictrlin heesc,t poſt plures Docto. eoncludit Pa- eaccels'one ſuiau on nl.d. conſi. I6I. nu. 93.& ſeq. volu. t. Boerius Aucttbariſconla un verò loquitur, quando partes erant ſub 31nu98.& ſeqv. eodem dominio, vt expreſſè dicit nume 9. dar par.prin, qu Velreſponderi poteſt t prædicta non pro- uthmalefdei. C.** edere, quando impedimentum eſt noto-⸗ Teniaentcöcluſt ie fium, quia in impedimento notorio non e, ſed vtaiunt, d er eſt neceſſaria aliqua diligentia, ſeu prote- einduciarum,& En ſtatio, præſertim, vt à mora excuſetur, ita nduci mags b n expreſſe dicit idem Boerius d. deciſ 40. nu. nnn Balo er a Pelinus in d.c. ex tranſmilſa, nume. i.& 6. nron. Balcperl poſt Caſtren.& Alex. per eum allegatos, ace Corſunt." 2 Pot walt. Fiee Pef, nm allegases; b a ibi Pariſ. nu. 14. Dec. conſi.356. col. 2. ver⸗ e, quemrefetè’ſ f ſic. ſecundò reſponderi poteſt,& verſi. ſeq. cauit. numl cel Afllic. deciſ.79. num. 3. deciſ. 56. numer.5.& 66. Ange.Paude 5 ſequ. vbi dicit, ita fuiſſe iudicatum, Brun. citatis, quosteſ conſi. 45. nu. 4. Franc. Curt. in apoſt:ad A⸗ bus aliß addis JIlexand. in l.. 9. quod diximus. ff. ſi quis cau⸗ eciſ. 72.nume. x 4 tionib.latiſsime Rippa, de priuileg.: iud. ca, communemſe peſtis, nume. 24. cum duobus ſeq. vbi poſt ropter bellum 2 1 multos Docto⸗cõneludit, communem eſſe d dormit preſef 3 opinionem, probato impedimento præ⸗ vonſtrabimus, 18 9 ſertim notorio non eſſe neceſſariam proba- eeguam, vt conl 1 lionẽ diligentię,& proteſtationem, quam deato. Qoh*& ſentẽtiam ſequutus eſt Pariſ.dicto conſ.iot. 1 e, ſdneh num. vol.I. I& clarids conſi. 5. numer. 68. Iâ VolL4. Ruinus conſi. 150, num. 14. cum duo- dil dbus ſequenti. vol..& conſi. 38. num. 4.& 5. duobus ſequen. vol. /, quem refert& ſe- okur Socinus lunior conſi. 104. num. 16. 7 g Vug dicens iſtam eſſe opinionem verio⸗
on currat, led ent communitſ
modicum, ä un kem&magis communem. Neuizan. conſ.
ſonem quam 9 2 SW.mma6. ſequens deciſiones Afflicti ſu-
cipionb 1 Hracitatas, His accedunt Dec.& Cagnol-.
vervcaſs.ſd lhden in linomnibus cauſis. ff, de regul. iuris. Ru- „ vbloquttun 2e
CLXXVII.
0.
d
A☛
326 be.in repeti.§. morte. l. non ſolum, nu. 418. & ſequen. ff. de oper. noui nunc. vbi pole Bartol. Ang. Paul. de Caſtro, Iaſo.& Areti. quos refert, dicit, ſatis eſſe quod probetur impedimentum,& non eſſe neceſſariam proteſtationem, quia omiſsio proteſta⸗ tionis non debet tollere ius partis. Crauc. conſi. 252. numero 5. concludens, non eſſe neceſſariam proteſtationem, quando con⸗ ſtat de impedimento, poſt Gazodinum conſi.66. nu.9.& ſecundum prædictas con- cluſiones fuit iudicatum in dictis cauſis Ca- ſæ nouæ, Ozaſci,& Lagnaſci.
S VMMARIVM.
boſitioni multiplici quis reſpondere non cogitur.
Proteſtationnis clauſula, reuocando reſponſiones&c. ſaluat omne ius,& facit reſponſionem nõ dandam
bhaberi pro non data.
Cathegorica propoſi io,& hypothetica quæ dica- tur.
4 D Decretum diſponẽs reſponſiones cathegoricas fieri de-
bere, intelligitur, quando interrogationes, ſiue po- ſitiones ſunt ſiniplices,& cathegoricæ, ſecus,ſi ſint duplices,& qualificatæ.
Relatum dicitur eſſe mi referente cum omnibus ſuis qualitatibus.
6 Ex negatiua diſpoſitione nulla ſequitur affirmatiua,
nec ſumitur argumentum à contrario ſenſu con- tra negatiuè reſpondentem, numero eodem, quod ampliatur infraà numero 9.
7 Argumentum à contrario ſeuſu nunquam ſumitur,
quando ita ſumendo inducta ad vnum finem opera rentur contrarium,& nu. ii.
8 Negansſententiam recte latam non propterea fatetur
latam& uegans qualitatem factinon fatetur fa- ctum.
Excipiens vel replicans, non fatetur intentionem ada
uerſarij, etiamſi cũ qualitate fuerit oppoſita exce- pᷣtio vel replicatio.
io C. ſuper, de renunci. quomodo intelligatur.
Negatiua reſpouſio aliter ſumitur, ſi præcedat quali- tatem aliter vero,ſipræcedat verbum.
B E GI810 6LXXVIII.
Reſponſio quæ dicatur cathegorica,& quę
hypothetica,& an ex reſponſione negatiua 6 La lh 8
qualificata reſultet implicita affirmatiua.
„ 8 N
8
PPONITVR non- nunquam exceptio ra- tificationis venditio⸗ d A nis bonorum feuda-
/lium: qua ſtante exci-
8) piunt conuenti,& poſ- ſeſſores reis feudalis ad- uerſus agentes, dicti feudi non competere 1 lii 2 illis

SENATVS PEDEMONTANI
illis vendicationem, ſeu recuperationem, cum ei qui conſentit alienationi feudi vl⸗ terior ad illud non detur regreſſus, vulg.§. præterea, vbi glo.& communiter Doctor. in titu. quib.mod. feud. amitta. 9. Titius ſi⸗ lios, ſi de feud fuer. controuer. inter domi. & agna. cum ſimilibus cumulatis ad regu- lam, J. quæritur.. ſi venditor.ff. de edil.edi. per Tiraq. de retrac.9.i. glo. õ. numero l. & ſequ. Et hanc ratificationem aſſerunt probare poſſe pluribus modis. Primo ex confeſsione ficta reſultante ex decre⸗ torum dominicalum diſpoſitione ob re- ſponſiones cathegoricè non factas poſi⸗ tionibus partis aduerſæ. Idem ex confeſ- ſione affirmatiua implicita, oriente ex re- ſponſione negat: ua, iuxta notata in c. ſu⸗ per, de renunciatione cum ſim ibus. Tertiò ex confeſsione vera, in quibus omnibus animaduertendum eſt, quia quo ad confeſsionem fictam reſultantem ex diſpolnione decreti nouiſsimi poſiti ſub titu. delle poſte cautus erit, is cuius con⸗- feſsio ficta allegatur, an poſiciones leg ti- mè aſſeueratę fuerint, vt latè ſcriptum le⸗ 1 gitur ſuprà dec(. ui3. t item an poſitioneæs ſint multiplices, cum poſitioni mulcipli- ci quis reſpondere non cogatur, ſecundum gloſſ. communiter receptam in c.⁊. in ver- bo, Abſque rationabili, verſi, item ſi ſit multiplex, de confeſsis, in 6. Curt. in ſuo tractatu, de poſitionibus, breuiloq. 10.& 18. poſt Bald.& alios per eum nominatos, ac proteſtari de reuocando quamcunq; aà reſponſionem, ſi danda non eſſet, Iquæ pro-⸗ teſtatio ſaluat omne ius,& facit reſpon- ſionem non dandam haberi pro non da- ta, Curt. depoſiti. in br uiloq. 9. ciica fi- nem. Anton. Franc. latè in addui. ad Abb. in capit. examinata, de iudic. his famulatur text. in l. maritus. ff. de quæſtio. vbi con- feſsio eins qui reſpondere tenebatur ei non præiudicat, nec probationem facit regulal. ſi debitor.§. I. vbi Bartol. ff. qui⸗ bus modis hypotheca ſoluitur, cum ſimi⸗ Lbus. Animaduerte etiam, an poſitiones ſint cathegoricæ, vel hypotheticæ, ad qua- rum cognitionem ſ præmitto illam dici ca- thegoricam propoſitionem, ſiue reſponſio- nem, in qua ſubiectum,& prædicatum ha⸗ bet principales partes ſui, hypotheticam verò quæ habet duas cathegoricas princi- pales partes ſui,& fit hypothetica per di-
ctiones di, vel aut,& ſimiles: ita declarat mento ratiſicaſſe, t quo caſu relatumin rente cum omnibus ſuis qualitatibus ſe dicitur, vulgata l. aſſe toto.fi.de he
nominatim Bartol. in l. ſi is qui ducenta. § vtrum· ff. de rebus dubijs, in principio,
4
4
poſt gloſſ. finalem, in Iquæſitum, e quiren. rer. dominio, per illai quitur decretum, ſi accurate verſiculo incipiente, le riſpoſte,& dum cit eſſe in arbitrio partis reſpondentisf 4
re reſponſionem cathegoricam, ideſtimn 8
aliqua quali, 3 Itd, te, aut copulatiuam, addendo eu
qualitatem, ſeu exceptionem,& his dusſ
plicem, velabſolutam line
bus modis dicitur reſponderi cahegoti ce, quia vtroque modo reſponſio habet
partes principales ſui, quo fit, vtluere, ii
ſponſio fiat ſimpliciter ſine qualttate, vipu ta ſi poſitio ſic loquatur, pono quod ſpan
te ratificaſti.& reſpondeatur, non ctedo ſ
ratificaſſe„ſiue cum qualitate, non credon, tificaſſe ſponte, vtroque modo eſt casſe- gorica, quia habet partes ſui principales Hypocheticam reſponſionem intelligi decretum, quando reſponſio inciptg dictionem, Si& ſimiles„Vt expreſſelegtum verſicul. ma volendo alcuno far a iſha- ſta in forma hypothetica, reſpondendoin queſto modo, ſe me gli ha preſtati ogi ho reſtituiti, nam hac reſponſio eſthypo thetica, tùm quia incipit per dictionemii cuùm etiam contineat duas caxhegorien principales partes ſui, prima mn illtsves bis, ſe me gliha preſtati. ſecunda iogi ho reſtituiti. Ita dicit Bartolus in dicto 9. ve- rum. Item animaduertendum eſt, dum decretum iubet reſponſiones fieri cathe⸗ goricè, ſeu ſimpliciter, debere intellg tſi poſitio ſit cathegorica& ſimplex, vtes exemplo in decreto deſcripto appatet ò ita etiam ex iuris communss diſpoſſtione cauetur, quod ſtatutum d ſponens deben ſimpliciter reſponderi poſi ion bus, inter- pretari debet, ſi poſitio fuerit ſimplex, ſ cus ſi duplex, ſeu quahtficata, quiaeodem modo poteſt reſponderi, quo formauſun poſitio, Alexand. in 1..5. ſi quis ſimplictte. columna ſecunda, verſicu. ſecundolmſas ff, de verborum obli gat. vbi Alciatusnum y.& ſequen. Socinus in l.i. colum ſelſ, ſecundò limita, poſt Baldum. fde rulgri & pupllari. Sayſ. colum.i. Rippaumclo 26. Boſsi. in titulo, de falſis, numerii ſi poſitiones non fuerint ſimplcesſſdcum qualitate, ſeu relatiue ad Inſtrumentum quo aliqua qualitas contineatunexem gratia, ſi ponatur aliquem libere, volunda
1 rle, vel ſpontanee ‚Aut prout in ul luito te
inel⸗
dead D ura, ſicq; lo, pondereturi an wn
, ime rà“ ſd oue daue Aega
us lntrund- had Pi„. legie
ei ilrfice ug
1— ngrua,&ca- dbit N. 1„c iont N ſalo, polt Nieruficill, ke⸗ ur,on= bbone nttalle wweiul 465 uiuſmodh reſpon⸗ axtlät 3 b rftmaiin ſclli nſpotte iuxtano- cür pergolbin ddlſell cum limili⸗ vetlis vilumfuit, ſonem negatiuam in tepondentium eum egulzteſit ex thilſequinullamq; efcho.ffdehære⸗ 3lnlzC. decon- epace contt.valal⸗ lem notat ex diſpo- dacrmiuam, tar Alekand. conſi. ſexo wolumi qpin⸗ canonumſtatuta,de dens eg teonſlone
allenon Tn llpe,deen adccil(2 tratiom fr ae akmte ernee inb maftumti r lonegegu n vchrraiulen Kitexuo en le Acntirb. enpote citt renegaat 1 dllreiett deg aumero vig tn antAnchtege ditut on. chu tiua rüqu argumena deponcentem lcoluma m
conttario ſenſuxcon⸗ nI, telle Cun Len, imn ie im verltu’ſor uorinit a Berpurar nll dedeifte eiu cu mandheſt ſGälo wlan ntum contraro unmganu nandoi ahndzt, eritnet rrusefnemoperzten, deaninc argligleranä De
laltare akrmrioam,

kRo 1
deugta
dünmaed 1G D ECISIO GeLXXVIII 327 reinkana 8 natẽ Dec. conſi. 47 tuins iſboadne non Seiäih& conſi. 49. nume. io. volum. 7. af⸗ ttcledeßa ſmplices, ſed awaliicarg, ie zius. 8 rmans, omnes Leui prædictam deciſio- ten aadinon 2 ſidicatur, non credo 3 3 g ⸗ nem.qlaam etiam ſequitur Zaſ. conſi.i. nu. donlloene 2 tificalſe, aut, Pꝓut in tali n rumẽto relato, 70. lib.z. Natta conſi. 18. num. 8.& 9.& hoc lirem, zekdan 8 congtug& legitimę dicentur. congrua idem tenet gloſſ.communiter recepta inl. le, aut coxäha 1 enim illa dicitur reſponſio, quæ poſitioni⸗ 2.9 quod obſeruari ‚in verbo, Exiſtimet, Aualitate 1 1 1 bus,& interrogationibus correſpondet, circa medium. O. de iureiurando, propter bos mod vuan 2 ex cömuni Doctorum ſententia in dicto 9. cal. vbi expreſſè dicit, quod ſi aliquis poſi- de, qun vnn 5 9 ſiquis ſimpliciter,& echnt de vulg.& tioni continenti aliquem eſſe mortuum re⸗ henes pid d pilla. ſubſtit. quo t, 5 congrua,& ca- ſpondeat, non credo talem viuere, non ſe⸗ honlotini 4— thegotica de ta toſbon 10, 1 Laeſtlone quitur, quod credat eum mortuum. Idem alpoltio ſeßti a continenii aliquem ſponte ratificaſſe, re- diccit poſt illam glo. Specul. in titulo, de po-
deun. ſpondeatur, non credo ſponte ratificaſſe. dpoe Hinc quæritur, an ex huiuſmodi reſpon- uialſ ſ'uecumg 16 ſone t reſultet implicita affirmatiua, ſeili⸗ alſe Iponte, un ₰b FJttatificaſſe, non tamen ſponte, iuxta no- Porlca, quia hber a ntain c.ſuper, de renunciat.& per gloſſ.in ipochelicam n Inec codicillos. C. de codicill. cum ſimili⸗ decetum, quand a bus Contratrium tamen verius viſum fuit, dicionem, Sidè ſimi videlicet, talem reſponſionem negatiuam verlicul. ma volenda 2 non continere in odium reſpondentium ſainforma hypoieh Saliquamaffirmatiuam, cum regulate ſit ex queſto modo„ſewe diſpoſitione negatiua nihil ſequi nullamq́; dreſtituiti, nam ha niaduci affirmatiuam. l. ex facto. ff.de hære⸗ dhetia, tum quia id üilb. inſtit. ex quo text. Bal. in 12C. de con- 4 liteinſert.& in titulo, de pace conſt. 6. vaſal- 1 iqui tempore, circa finem norat, ex diſpo- cione negatiua non ind uci affirmariuam, Bald. refert& ſequitur Alexand. conſi. o numero vigeſimoſexto, volumi. quin- 90. poſt Ancharan. in e canonum ſtatuta, de 1 onſtitution. concludens ex reſponſione goric, ſeu lmplcl egatiua nũquam refultare actirmatiuam, tſipoſnioſtt cuhegon inec argumentum à contrario ſenſu con⸗ exemplo in decetod ita reſpondentem ſumi, teſte Curt. Sen. ta etiam ex iuts cen Monſi. ¹6. columna ſeptima, verſicu.& for- auetur, quodſtatuuut bius,& nominatim notat Purpurat. inl.i. mpl citerteſpondenſ taumero G82.ff. de officio eius, cui mand. eſt retari debet, ipoltſ Wluriſdictio, quod argumentum a contrario us ſi duplex, ſeu qus aſenſu nunquam ſumitur, quando ita ſu⸗ nodo poteſt reſponde mendo inducta ad vnum finem operaren⸗ oſino alexendin!t Iturcontrarium,& citat Bald. Alexand. De- olumma ſecunda,tſ e cium,& Aquenſem ita tenere, Pariſ. conſi. bg ul. numero decimequarto, volum. quar- de verborumoblgy 3 ſ di .en. Sceind 1 to.poſt Oldrad. conſi. 228. exprelſſe dicens, .3 ſeque volß t inductaad negandumnon poſſe interpre- ſeundölmdi, uriaffirmatiue,& videtur deciſio Imol. in pup luni daſ LGallus. 9. forſitan, poſt glo. in verbo, Non Bobi intitulo, 7
—
cum etiam continezt prncipales partes ſu bis, ſeme glilapreſt feſtituiti. lta dicit Bat rum. ltem animadut decretum iubet repo
4 dverj ndae ff de lib.& poſth. Bald. tamen colum. oluionesnone 71 8Lpuma, ibi, fquodnegans ſententiam re- aliatſerenn Katam non propterea fatetur latam quia uo aliqua quulma 25 negns qualitatem factinon fatetur factũ, tu,lpomuualg Selmol. refert& ſequitur Iaſ. in l. decem, e, elhemman numero quadrageſimoſepti mo. ff. de verb.
1 1* 7 5 4 8.. ente cum matu⸗ 3 etertio.ſide condi. indeb. Alexand. in Apo- lgala
dicitur, rulß ſtullis ad Bartol.in l. non vtiq;.ff. de exce-
„. 90 4 4..... 4 etonalkealeſc obligatio.& in l. Iulfanus, numero decimo
ſitionib. 9. ſexto, nume. 14 concludens, per huiuſmodi reſponſionem nihil poni,& di⸗ ctam gloſſ.& Specul. refert& ſequitur Geminian.in c.præſentium, num. 31. de te⸗ ſtib. in 6. Hinc infert laſ. in§. item ſi quis poſtulante, num. 77. Inſt. de actionib. quod vbicunque confeſsio, vel reſponſio eſt ne⸗ gatiua, ſiue in ciuilibus, ſiue in criminali- bus, nunquam ex tali confeſsione, ſiue re- ſponſione ſequi poteſt ſententia. Idem laſ. inl.licet Imperator, numer. 37. ff.de legat. primo.Et ſupra dicta elarè comprobantur ex cõmuni regula,& cõcluſione, quod qui 9 Topponit exceptiònem velreplicationem, quæ etiam exceptio dicitur, l.2. 9.1. ff. de ex- cept.nihil de intentione aduerſarij confite- tur.l.non vtiq;.ff. de exceptionib.c. exce- ptionem, de reg. iuris, in 6. text. eſt in for- tioribus terminis in c.venerabilis, de exce- ptionibus, glo. communiter recepta in l. ſi quidem, in verbo, Conteſtatione. de exce- ptionibus,& eſt communis opinio legi⸗ ſtarum,& canoniſtarum, vt concludit So- ein. in d. c. non vtique, Abb. Imol. Felin. Dec.& Pariſ.in d.t.cum venerabilis, ſaſ. in lj. decem, numero quadrageſimoſexto,& ſeq. ff. de verb. obli. concludentes, id pro- cedere non ſolum ſi ſimplicer fuerit nega⸗ gatum, ſed etiamſi cum qualitate, vtputa negando exceptionem oppoſitam eſſe le- gitimam, non propterea fatentur exceptio nem, ita dicunt eſſe communem opinio⸗ nem Deci.in d.c. venerabilis, columna de- eima.Pariſ.numero quadrageſimooctauo: & his adſtipulantur, quæ ſcribit Speculat. in titulo, depoſitionbus.§. 10. nume. 14. in fine, quod facta poſitione contra aliquem aſſerendo illum eſſe debitorem, caute fa- ciet reus ſi pręmiſſa negatione reſpondeat, Ego non debeo pure, quia reſpondendo hoc modo nõ videtur fateri actoris inten⸗ tionem d.l.non vtiq;.
Non obſtat tex.in d. c.ſuper hoc, de re- nunc.cum alijs ſimilibus in contrariumal- legatis, quia multifariè tolli poteſt. Primo
lii 3 quia

11
SEINATVS PEIDEMOCONTANI
10 quia loquitur, t& ita à Doctoribus inter- pretatur procedere in materia probatoria;, ad effectum vt is qui negat, admittatur, ad probandum ſuam exceptionem ſiue repli-
cationem propoſitam ad excluſionem in⸗ tentionis aduerfarij, cuius intentio iam erat fundata, vt in d. c. ſuper.verſ.quam ſi forte, ideo nimirum ſi negatiua quæ ſui natura eſt improbabilis, habeat incluſam affirma⸗ tiuam, ad hoc vt negans ſuam exceptio- nem ſiue replicationem probare poſsit, non autem ad effectum vt cenſeatur ali- quid cõfiteri de intentione aduerſarij, alio- quin actus agentium operarentur contra eorum intent onem quod lex non admittit 1. non omnis. ff. ſi cert. petat.& inducta ad vnum effecium operarentur contrarium cõtral.legata inutiliter de adimend. leg.& L. legata inutiliter de legat. primo, ex qui- bus regulis in ſimilibus terminis laſo. in d. L. lulianus, numero decimotertio.verſicul. ſecundò bene facit.ff. de condit. indebiti, cõcludit rñſionẽ ſeu confeſsionẽ ab aliquo factã ad vnũ effectũ non debere operari cõ- trarium effectũ, dato quod verba illud in⸗ nuere videantur. Et ſic in caſu dicti c. ſuper affirmatiua implicita in negatiua non ope⸗ ratur contrarium effectum negatiue, ſed tendit ad eundem finem,& propterea ar- umentum à contrario ſenſu facilè in eo caſu admittitur, t ſecus eſt in terminis no- ſtris vbi contrarium effectum operaretur, quo fit vt nullomodo ſumi poſsit dictum argumentum: iia notat Purp. loco ſupra ci⸗ tato,& niſi ita intelligamus, offenderetur regula d. l. non vtique.& d. c. cum venera- bilis, ac communes Doctorum ſupra rela- tę concluſiones, quod negans ſententiam rectè latam non cenſeatur fateri latam, ſi= militer negans exceptionem eſſe legiti- mã non fatetur exceptionem,& qui negat ſe debere pure non videtur fateri ſe debito rem ſub conditione. Reſponderi ſecundo
2 poteſt maximã eſſe differentiam, an dica-
tur, credunt non legitimè ſeu ſponte ratifi- caſſe, vel dicatur, Credunt non ratificaſſe ſponte vel legitimè,& ſic an negatiua præcedat qualitatem, an vero verbum, vt primo caſu quando negatiua præce
dit qualitatem vt ſi dicatur credo non ſponte ratificaſſe tunc habeat implicitam affirmatiuam, tanquam fateatur ſe ratificaſ- ſe licet non ſponte. Secundo vero caſu quando præcedit verbum non habeat im- plicitam affirmatiuam, tanquam neget a- ctum verbi.ſ.non ratificaſſe,& hanc reſpon
3 Ijbiaus
V am1 W vmümiſa ſionem comproba mus ex doc Geni putia a. Nlrun niani in c. præſentium. colum. penul de h wafan unuuns cu.ſecundò not.de teſtibus in 6. poſt 4 uenania hiaun in d.. quod obſeruari.& Speculat ol al Guuiffchn. de poſitioni.§. 6. Sed in d. c ſuper ne: id 2 kiune 12 præ ponitur qualitati vt ibi gloſſiin Se V cvu Neget.& Innoc. in fin. ideo non mitu 4 1010 V in ſe affirmatiuam continet, quod man G Lae tcit len fortius procedit ſi aduerſarius pradicand jati 1 auundo icatut va⸗ reſponſionem improbabit& nonacce u aunfeuc bit, quia tunc in ea ſe fundare non pohe uuretum vtplu- c. ex eo de regul. iuris in 6. c. cum olim d um ratlcutioex cenſibus. Bald. in l. cum precum. columu entis, in quibus prima. C. de liberali cauſa Dec. ind cum 5* 0 un nonnun venerabilis, colu. 9. nam ſicut expoſttione A v Döu exprel⸗
negatiua, quis non poteſt ſe fundaretpec de poſitionibus.§. 8. nu. I.& ibi Bald.na
ditionibus, col. S. verſ. ponens Guid. paag 79
conſi. 182. vbi dicit iſtam eſſe commune
opinionem quam tenet Prac. Pap. defenma ztuünd
exceptio, contra poſitio. in verbo, Pino hi quod eſt publica vox& forma, verſcunas
tiò quæritur an ex poſitione negata, iam. mdlbèiun pugnans reſponſionem non poteſtſeinee wwntenet
fundare Peruſ.in d. c. fin. numero⸗ deiute, anit
atan ipls ali⸗
iones bonorum eu
dcumüunae orenuncutionibus, Wa älisld a nlibus raufccattoni- A e, conluetis, contka ateaiont a di lcpius Hljs p⸗ ddiun Hefuilſent& pro⸗ cnocete plisljs to⸗
lis, E. imeuulieccauſa gelt.
iurando in 6.& ita pluries iudicatum iun Odexin lcrco videndum elt,
in Senatu. derprobeg iuſmodi metus, cum tinslt, ue Im probari præſum⸗
SV MMARIVM aubos Rchd imrszytlane concludit
ackclgon migtuvrgens pra⸗
1Metus probatur coniecturis& preſumptioniu- ionetut ert imanimina, aut 2— llauus coniunctis ſanguine dicitur nobis ili h da— meien 1S„Seuic ia patris vel alterius, cui debetur reuetenuupu= 3 R enecepralum bata, non tenet ratificatio. wua tepettelê,colum,6(
4 Metus præſumitur ex precibus eius, cui debeturn- de ſhperli lilt quudem ſ deeo uerentia. dämek cut ſckm alſs ſngune
S Netus præſumitur probata enormi læſione ratffecun rin alna
faclum eius, cui debetur reuerentia. adt ſüch
6 Laſione enormi data renunciatio facts patri nnoh- n unip
ſtante iuramento reuocari debet.
7 lus in ſpe radicatum in contractu ex cauſa deprateniu dicitur confiderabile,& probabile.
8 Metus, quando dicatur purgari tacito conſenſu caſ⸗
Mecwar gur
änm,
5 conſenſus mentalis nec verbo, nee facdo denonſhuns ſSän nt e ad
unplatcn le 10
Cceind vid ollyhi lat metum dici alcui kangrine inferarur, n. depupllosh mad. fdenou.de, elash de uniurjs d 1146,in nouss.lariſ⸗
den:
ſctil
non accommodatur actibus hominum, nerttii itnone 1 Dunienumg.
actus ipſos eſſentialiter profector. mallin 1 in damna ver⸗
10 Tacens in actu quem non poteſt Bimpelie ſeſa nadd 89 nciiſengume Alijs tur diſſentire, ſi agatur de eius præuduuò 8 1 cm. ata, plura adl 1
u Conſenſui nihiltam eſt contrarium qunm& r. i K E l le tus ecgnn aleconda nm
».. 4 1 mi. 4 Netus nunquam dicitur purgatus dunatt im u ia ſilm ſ da langune ne S flaillatug xr,e
ſa metus. nobun mele onun lig. Sextitn vii.
L fin. C. fi maior factur alien. rat. hab quo lat lgais, p erri, hinc ſt ligatur. w. tohln t facere dai
14 Præſcriptio longi temporis non currit contram hen ſevbi A f ne im triantccſe nl ä) nreten è ged is Præſcriptionem longi temporis alleganti tru 6hoen 10 ſecpunwr riò ſunt probanda, e. ſtellim. poſt nehar, 16 Kulf 3 m l alan.
l
—*

—
ecunA. NCoii
Noer r iv 19.
n' man* 1
no, contl eJuor ddeſt public ⸗Sxf Coqrrrituran f lto Paguns reſpot aaima tunce Peru(i IEna munndoin 6.& aS lunt
Adcnatu. 1V M 1
Metu prebatarch 2 Mctu n coft r 65 ta.
1 Sauupunl W. We
Alent 1 e WE tch Netn— Mes peemi ic untus,t um Leoatnemid du r
AANN4 tan rfrac „nfd
6
oret r
— nemal— a4s
0400 mmnd 4ctus P 0s 1An
2 4 Tuu⁵⁴l me ⁷* 8 6
ar in ſeuue. 4 1 K
n Aalt4 1 2„ un
8 5
uutu unfucs 8
1 Uin. r. L 4
8
DECISIO CLXXIX.
anddhe s Aatiftcstio eitam iurata ex defectu conſenſus iuſto 6 nod—₰ ſtib 1 A „ Quos
errore cauſato propter aſſertionem venditoris, ſeu emptoris non valet. 1 clauſula, i preces veritate nitantur, etiam locum ha-
het in contrackibus.
as Rutificatio limitata limitatum producit efft ctum.
G u
DECISIO CLXXIX.
den 8 utiſicatio expreſſa, ſiue tacita alienatio-
bonorum feudalium, quando dicatur va-
nis
Robatur etiam, vt plu- rimum ratificatio ex In z ſtrumentis, in quibus uilij vel agnati nonnun quam minores expreſ⸗ 5 8. ſe ratificant ipſas alie- 6 nationes bonorum feu dalium, cum iuramento renunciationibus,
politum, quod metu factæ fuiſſent,& pro- pterea non tenere, nec nocere ipſis filijs to⸗ totitulo, de his, quæ vi, metuſũe cauſa geſt. ſunt. ff. C.& extra, idcirco videndum eſt, qualiter probetur huiuimodi metus, cum certi iuris ſit, t metum probari præſum- ptionibus,& contecturis, vt latè concludit Boer. deciſ. ot. Prima igitur vrgens præ- ſumptio metus, illa erit, ſi matri minæ, aut verbera illata fuerint, cum pars viſcerum maternorum ſit filius. c. afferte, de præſum⸗ ptionibus, Bal. in repetit. l. I. colum. 6. C. vnde vi. per text. in l. iſti quidem. ff. de eo, quod met. cauſa. t idem ſi alijs ſanguine coniunctis, Bal. in l.l. C. de ind. vid. toll. vbi ex d.l. iſti quidem, notat metum dici alicui atum, ſi coniunctis ſanguine inferatur. faciunt quæ ſcribit Bart. in l. de pupillo. 9. ſi quis ipſi prætori, num. i8. ff. de nou. ope. nunc.& in l. lex Cornelia. ff. de iniurijs.& quæ notat Rota deciſ. 463. in nouis. lat iſ⸗ limè Eelin. in c. eccleſia S. Mariæ, num. 9. de conſtitutionib. vbi iniuriæ, damna, ver- bera, minæ illatæ coniunctis ſanguine, alijs coniunctis dicuntur illatæ, plura ad hæc adducit D. Rolland. à Valle conſ. z2. num. 6.& ſequent. nam ſiconiunctis ſanguine metus ea, vel ſimili cauſa illatus extitit, vti- que timere potuit ſibi inferri, hinc fit, vt dia ſint aliquid coacte facere, vel metu mcogatur. 1. nouiſsimè, vbi Bald. ff. quod falld tut. authen. quem refert& ſequitur
ec conſ. 690. numer. 10. poſt Ancharan.
& Andre. Iſern. per eum allegatos, Barto. in, in a, lectura, verſic, debetis ſcire. C.
328 de his, quæ vi metuſue cauſa fiunt, Patiſ. conſ. 9. num. 17. volum. 4. poſt Felinum locis ab eo citatis, Aretin. conſ. 14. colu-. 1z⸗ tQua patris vel alterius, cui debitur re- uerentia ſæuitia ſic probata etiam remo- tis minis vel verberibus, deberet officio iudicis reſcindi ratificatio, veluti ob ni⸗ miam reuerentiam,& iuſtum metum fa⸗ cta, vt eleganter concludit Rodoricus Suares in ſuis allegationibus, cap. 24. vbi plene hunc articulum diſcutit, poſt gloſſ- Bartol.& alios per eum citatos, Pariſ. dicto conſ. 139. volum. 4. Secundò præſumitur etiam iuſtus metus, ⁊ ſi ad preces ſeu ro- gitum patris vel alterius, cui debetur re- uerentia, probetur ratificatio facia, quia quo ad reſciſsionem alicuius contractus, preces maiorum æquiparantur metui, te⸗ ſte Soein. conſ.263. numer. 8. poſt Innocen. Bartolum,& Seue. locis citatis. Neuizan- conſil. 22, numer. 22: Iaſo. conſ. 133. num. 8. volum. 4. Tertia præſumptio metus reſul⸗ tare poteſt t probata enormi læſione, quia tunc ſola reuerentia paterna, vel al- terius, cui reuerentia debetur, non proba- tis minis, ſeu verberibus, ſufficit ad indu-⸗ cendum iuſtum metum& diſcenſum, ita tenent Dec. inc. cauſam matrimonij, col. 3. verſicu.& concluſio ſuprà facta limita- tur poſt Caſtren. Anchara. Butri.& Cald. per eum allegatos, citans ſeipſum conſ. 86. num. 6. concludens poſt plures, t quod da⸗ ta enormi læſione renunciatio facta patri reuocari debet, etiam non obſtante iura- mento, Socin. d. conſ.2 63. num. z2.& ſequen. Ruin. conſ.70. num. 16.& ſeq. poſt plures citatos, volum. i. Socin. lun. conſ. 47. num. 31.& ſeq. vol.3. Alba. conſ. 77. num. 21. poſt plures Doctores, per eum allegatos, aflir- mans, hanc eſſe communem opinionem, & conſ. 89. numer.5.& conſ.ioo. numer. 4. Crauet. conſ. Ii. num. 12. Curt. lun. conſ. 4r. num. II. Grammat. deciſ. 103. numer. 49.& ſequent. concludens hoc caſu non eſſe ne- ceſſarium probare minas vel verbera, Ca- pic. deciſio. 19. num. 34. Boer. deciſ. 100. num. id. Didac. in 3. parte relect. c. quam- uis, de pact. in 6. 9. 44 num. 7. Neuiza, latè d. conſ. 22. num. 20. Quando autem rati- ficantes enormiter dici poſsint læſi, id fa- cile dijudicare poterunt iudices, nempe ſi feudo antiquo mixto, ſeu ex prouidentia anteceſſorum ad eos ſpectante priuaren- tur, præſertim ſi nihil ex precio dictæ ven- ditionis in vtilitatem ratificantium ver- ſum fuerit, nec prædicta tolluntur ex eo, quod obijcitur, filios, vel alios diei non ii 4 poſſe

§ ENATVS PEDEMONTANI
poſſe lęſos, cum ius tantum in ſpe viuente vaſallo alienatore habeant. quia reſi ponde⸗ tur t tale ius eſſe radicatum ex contractu
rimæ inueſtituræ, quo fit, vt ſpes huiuſ- modi ſit conſiderabilis,& probabilis, cum ſit radicata ex cauſa de præterito, vt in no⸗ ſtris terminis reſpondet Ruinus conſil. 3. num. 2. 6.& colum. fina. volum. I. Aretin. conſ. 3. circa finem. faciunt, quæ ſcribit Ol⸗ drad. conſil. 224. numer. 27.& quod dicit Decius conl.io⁷7. colum. fina. ius, ſcilicet in ſpe quęſitum ex contractu non poſſe retra⸗ ctari,& conſ. 468. numer. 26. Zaſ. de feud. alien. colu. i8. verſic. cum enim. Socin. lun. conſ.5. num.29.& ſequent.vol.z. latiſsime more ſuo Tiraquel. de iure primegenito- rum, quęſt. 40. num. 96.& quęſt. 43. num. 20.& Grauet. in ſuo libello diſſolutionum dubiorum pro genero, col. 62.& tribus ſe quent. nec in contrarium vrget, quòd mul- ta poſsint contingere, ex quibus tilius non ſuccederet, cum mali euentus non ſint ex⸗
ectandi. l. inter ſtipulantem.§ ſacram. ff. de verbo.obligat.vbi Bar.& alij Docttores. Veruùm quia poſt ratficationem ſæpe eue- nit, decem,& plurium annorum tempora labi.quibus lapſis ſolent conuenti replica- re metum purgari tacito conſenſu poſtea interueniente lapſu temporis. l.2. 3.& 4.& vbique gloſ.ae Doctores.C. de his, quæ vi, metuſũe cauſa fiunt. Animaduertendũ eſt, t quod ad inducendum conſenſum taci⸗ tum neceſſe eſt ab eo, qui vim,& metum patitur aliquem actum ſpontaneum fieri, ex quo huiuſmodi tacitus conſenſus indu⸗ catur, d.l. 2. vbi Barto. in fin. Imol. in l. quæ dotis, col. fin. verſic.item adde. ff. ſolut. ma⸗ trimo.vbi quęrit, an tacens dicatur conſen- tire,& concludit taciturnitatem, ſeu patien tiam ſimplieiter non præiudicare, ſecus, ſi ſit admixta cum actu poſitiuo, Dec. in l. in omnibus cauſis pro facto, numer. i2. ff. de regu. iur. quibus conueniunt, quæ ſcribit Bald. in l. potuit. C. de iure delib. in 6. op- poſitione, dicens, actum exteriorem re- quiri ad declarandum interiorem animi motum, quia t conſenſus mentalis, neque verbo, ne que facto demonſtratus non ac- commodatur actibus hominum, nec red- dit actus ipſos eſſentialiter perfecios: nam taciturnitas ſola etiam per longiſsimum tempus non inducit in hac materia conſen- ſum, quinimò habetur pro contradictio- Io ne, cum communis ſit concluſio, quod ſciens,& tacens in actu, quem non pote⸗ rat impedire, pręſumatur diſſentire, etiam- ſiſit coniunctus, quando talis coniunctio
1t
1 1 2 habet in ſe reuerentiam, dec; eius præuu- dicio tractatur,& eo magis,ſ ſeuitia illius, cui debetur reu
quæ dotis, num. 22.& 23. ff. ſolut. matrimo vbi Barb.in apoſtil.poſt Innocen.ine cru ſam matrimonij, de offic. delega. Alexan in allegata l. quæ dotis. colu.. verſic. pol ſunt nhilominus,& verſi, ſecundo modo
Iaſ.num. 95.& 104. Sayſſel. colum. 6. inſn Docto. communiter, præſertim Dec, ind c.cauſam matrimonij, in 3. col. de offic, q
lega. poſt Caſtren. Ancha. Butri.& Cald,
per eum allegatos, Felin. num. 3.& 4.& in
c. nonne. num. I. de præſumpt. Alexan,in l. interpoſitas, colum. i. verſic. operaturta- men. C. de tranſact. vbi Curt. lun. numy. Alciat. ibi verſicu, quoties tamen damno⸗ ſum, Natta in repet. auth. quodſine, qua ſtio.5. C. de teſta. Bald. in L1. col fin verſe & ego plus dico. C. de bon. mater. dtn, quod ſilentium interueniens proptere uerentiam patris poius reputatur contus dictio quam conſenlus,& Baldum acba⸗ tolum locis ſupra citatis refert& ſequiuu Atflict. deciſ.58. numer. 3. Ruin. conl. 69 num. 54. volum. 3. concludens, ſcientem, & tacentem in ſibi præiudicialibus haben pro diſſentiente,& quod taciturnias non operetur conſenſum manitfeſtiſsima ntio. ne patet, quia probato metu diciturpto- batum quoddam factum, quod eſt con- trarium conſenſui, t cui nihil tam contn- rium eſt, quàm vis& metus, I. nihilcon- ſenſui.ff.de reg.iur. Pariſ. conſ. a. num* & conſ./ 8. num. 66. vol. 4. Mutatio autem voluntatis non præſumitur. j. cum lic ſta tus.§.i. ffxde donat. inter v irum& vxotem. & I. eum qui. ff. de probatio. Hineinfen Corn. conſil. 40. litera K.& ſequent. vola poſt Barto. Bald. Angel.& Imol. pereum citatos, metum ſemel illatum præſumidu- rare. Gozadin. conſ. 9. num. I. quodetiam ſentit Barto. in d. l.z. num. 10. vht exprebe dicit, quòd quando ex actu ſubſequuo poſt metum illatum poteſt ſumi alqus præſumptio, quam approbations adus ea debet ſumi potius, quam quod plall- matur purgatio metus: ergo adtolendim hanc præſumptionem neceſſe eſtiobat aut alium conſenſum expreſſum, velſi- tem aliquem actum ſpontaneum exintet⸗ uallo interueniſſe, ex quo nulla alia pfa- ſumptio ſumi poſsit, quaàm purgitioſſ metus, quæ per expreſſum conſenſum,
vel ſpontaneum aliquem actum ſupem nientem, deſumitur: ita nominatim d
ſit Probata
2 erentia, ita“
communiter tenent Docio. teſte Bant 11 in!
allin 9
1
8 7
apetw ks acont re , 8 rn aaun3. aarbls En tilälm n orcegigt ola am zenſebtrac eon un ampurgime anbintiln aum 6 Can noluntaug. netus(a- T nt conig 6,z Valh maz,Alſger det. aun edecſlcun, deatmal ag, ſguen Nraſml— ten muoh L 1 1lge dalienang.
—7 V um . b dcentuilge naldens nal
14
groslogpens qunn, um metumnoninte⸗ opinionem ſequitur on60 num 34. vbt s loquiu, quando maliqui acdus exte⸗ Igmndum metum ido auſ wetoslubliſtente gauus ldem ſequitur aa8. volu. 4.Vbi ait,& lieinonpolſe xbicunq; osfoit docin un coni. atiFcuionemaliquam maͤicinonoſſe dutan- nt. veſpon.nume.5. wm. y,& num 10. Rol⸗
— —
Na numer7 A conl. 9,
Hy7 nuner,, Crauer, da meduum, lqemtenet m h vbiplpresin lanc Krisconlſnnum z
N qainqvennin, due vit malorem Xtatem
— —

do mä DECISIO
l a Decand.lin omnibus, num. u.&. ſ. de amnitnn regu. iur. addens hoc ſane debere intelligi, Ldend A procedere ceſſante cauſa metus, ⁊ alias
ddtts nar.„ na durante eadem cauſa nunquam dicetur ex
manet fubſequenti actu purgatus metus etiam
len dec 3 per longiſsimum tempus. Idem etiam te-
. dnr lorata 94 net Alexan. conſ. 98. num. 8. volum.3. laſ.
oMnuR 1 conſ.*. col.I. vol.z. Dec. conſ.:19. num. 7. 1m9, K K,“
dn d verlic. ſed his non obſtantibus,& num. 10, Cdmm, poſtAret. conſ. 14. vol. II. verſic. ſed reſtat „ videre de quarto dubio, vbi latè in hac ma- teriametus concludunt, viuente perſona,
eum alegnaap,,? quxmetum intulit, eadem cauſa,& poten- tiadurãte, nunquam induci purgationem
ten Ache meus. Idem Dec. conſ. 498. num. 15.& ſe- enC. Ge ianhe quen. atiſsimè Pariſ. conſ. i39. num. 25. vol. · 4flIaCL,I 1. en poſt Bart. in l.z. C. quod met. cau. Ancha. 1i
ee aAlex. per eum allegatos loquens, quan- n doagitur contra tertium metum non infe- aan an rentem,& eandem opinionem ſequitur Sdhed O a conſz. colum. fin.& conſi 60. num. 34. vbi nlum inteng in forcioribus terminis loquitur, quando ium pairs poiu apoſt inductum metum aliquis actus exte- Aam coalenust drior ſuperuenit ad purgandum metum ido n octs lupra ctu neus, quia eadem cauſa metus ſubſiſtente decſd. numa. Anon cenſebitur purgatus. Idem ſequitur m.14. volum. 3. odh Ruin, conſ. tzi. num. 28. volu. 4. vbi ait,& ucemtem inſb pri ametum purgatum dici non poſſe, vbicunq; dulentiente, R aactus ab initio nullus fuit, Socin. Iun. conl. gereturconſenſumga 77-num. 62². dicens, ratificationem aliquam exvoluntate factam dici non poſſe, duran- mrrhbem th emetus cauſa, Grat. reſponſ. 71. nume. 25. Natta conſ. 451. num. 17.& num. 20. Rol-⸗
m nel 1 w d. rm and. a Valle conſ.⁊. numer. 87.& conſ. 95. meſt, quim vu&t C um. z. Alba. conſ. 77. numer. 14. Crauet. „ fesen ronſ.z13. num. I. circa medium. Idem tenet 3 58 AINA 44AL V
h Boer. deciſ. 1ο0. num. 13. vbi plures in hanc ts nooptzum uſententiam allegat Neuiz. conſ.z. num. 52.
een
9r ff de com mer N& ſequent. Nec etiam ex lapſu quinquennij, ſiue 40 enſ t decem annorum poſt maiorem ætatem Bario. Bald. Ang cenſetur purgatus metus exl. fin. C. ſi ma- „ wetumſemell a ior fact. alienat. ratam hab. t cum non ha- din conloth beat locum d. lex, quando interuenit do⸗ „ein d.arl t lus. l.I. eodem titulo, vel vbi alienatio irri- andoe t efficitur alio defectu, quàm omiſsionis
„ 4e ord 4 1
e Im Ou
metum llatum] i decreti, ſecundum Curt. Iun, conſ. 50.& dumono, quun] a· eui in hoc, quod de decreto dicitur ad⸗ rom verſatur Corn. conſ. 36. litera L. volum. 2. zebet ſum po 4 dicens, l. illam generaliter intelligi de om- rpurgrione, idefectu, quodetiam ſentit Pariſ. conſil. n clemhinl Haum. 24. volu. I. Igitur prima reſponſio talum combe 1- 3 glolo tutior eſt, quam ſequitur Ruinus alqpemacum onlwo. num. 29. volum. I. Bariſ. conſ. o0. illo metuenſei 3 num 69.& ſeq. volu. 1. latè Natta conſ.295. mprio lumm Wg 15 lamrs 2. pulchre Corne. conſ. 207. per erus, qu 3* 2 1 otum volum. 3, vbi inlitera F. dicit, vnum Hontuncum 2 14 emren Gelumlun
CLXXIXv.
2 notatu dignum, poͤſt gloſ. Bar. Bald,& 32, lycet.per eum allegatos, quod quinon ha- buit notitiam venditionis minus ſolemni⸗ ter faciæ, ita quod potuit credere, illam eſ- ſe ſolemniter factam, non cenſetur tacen- do conſentire, vel ratiticare, argu.l. is, qui putat. ff. de acquir. hæred. cum duabus le- gibus ſequentibus.
Quod verò pertinet ad illud, an præ- ſcriptum dicatur actioni, ſeu replicationi quod met.cauſa, iuxta l. 3. iuncta glo. C. de his, quæ vi metuſuũe cauſa facta ſunt Re- ſponderi poteſt, non poſſe dici præſcri⸗
14 ptum ſpacio longi temporis, t cum ea præ-
ſcriptio temporis non currat contra mino- rem ipſo iure, l. final. C. in quibus cauſ. in integr.reſtitu.non eſt neceſſaria, vbi com- muniter Docto. gloſ. in verbo, Minorum, verſic.ſi autem tutos, in l. final. C. ſi maior fact. alien. rat. hab. Alex. conſ. Iol. num. 2. volum.7 gloſ.fin. in 1.. C. ſi quis igno. rem minor. Balb. laté, de præſcrip. in prima par. tertiæ part.princip. verſic. a3. caſus, in princ.
15& colum. 4. Præterea t alleganti præſcri-
ptionem longi temporis tria ſunt neceſ⸗ ſariò probanda: titulus habilis ad transla⸗ tionem dominij, bona fides,& continua- ta poſſeſsio. c.i. de præſcriptio. lib. 6.& ibi Doctores, latè Franc. Balb. de præſcriptio. 3. part.princip.quæſt. prima. Cum igitur raciturnitas,& ſilentium in præiudiciali⸗ bus potius habeatur pro diſſenſu,& con- tradictione, quam conſenſu, vt ſuprà di⸗ ximus, abſonum eſt dicere taciturnitate induci tacitum conſenſum, vulga. l. legata inutiliter. ff. de adimen. leg. l. non omnis. ff. ſi certum peta. cum ſimilibus cumulatis per Crauet. in ſuo reſponſo pro genero, numer. 460. Quid autem dicendum erit, ſi aduerſus ratificationem non opponatur exceptio metus, ſed ratificationem fuiſſe factam ea mente, ea conſideratione, quod alienatio feudi eſſet facta ex neceſſarijs de⸗ bitis, vel ex cauſa alia neceſſaria, ſeruataò
fuiſſet decretorum dominicalium forma, quod cum obſeruata non fuerit, dicunt in- ualidam præfatam ratificationem, etiamſi
16 ſit iurata? Ad hoc reſpondetur, t quod
præfata ratificatio ea mente facta, tanquam ex defectu conſenſus,& iuſto errore cauſa⸗ to ex aſſertione venditoris,& emptoris aſ- ſerentium in Inſtrumento emptionis ſo- lemnitates ſeruatas fuiſſe, nõ ſuſtinebitur, L.ſi quis affirmauerit,& l. quod venditor. ff. de dolo, gloſ. ordinaria in l. z2. in verbo, Recte. ff. quando de peculio actio. annalis fit, quam citat,& ſequitur Barto. conſ. 90,
num.

S ENATVS PEDEMONTANI
num. n. quem refert& ſequitur Dec. conſ. 318. num. 4. Pariſ.conſ. 72. num. 59. volum. 1.poſt Barto. Alexan.& Dec. per eum alle- gatos, Calcan.conſ.i7. colum.penult. quos refert& ſequitur Crauet. conſ.¹57. numer. 14. Ruin. conſ.37. num. it.& ſequent. vol. 3. Alba. conſ.. numer 50. vbi firmat, iſtam eſſe communem opinionem. Faciunt, quæ ſcribit idem Calcan. conſ.iy. num.33.& plu- ribus ſequent. vbi latiſsimẽ de ratiticatio- ne iurata cõtractus inualidi ratione ſolem- nitatis non obſeruatæ,& Dec, conſil.532. num. n. verſic. quia reſpondetur, dicit rati-
ficationem videri nullam ex defectu con-
ſenſus: quia partes non conſenſerunt, niſi eſſet ſeruata forma ſtatuti,& iurtamentum non intelligitur defectum conſenſus ſup- plere. idem ſentit Ruin. conſ.64. num. 1². volum.i.vbi expreſse dicit, ratificationem juratam expreſse ſe referentem ad formam ſtatuti non obſeruatam, non nocere.& conſ.z7. num. 9.& ſequent.volum.3. poſt Bart. Bald. Paul. de Caſt. Raphael.& Alex. per eum citatos.Socin.lun. conſ.47. num. 20.& pluribus ſequent. volu.z. His conue⸗ niunt dicta Decij conſ.475. num. 28.& 29. dicentis, ratificationem laudi inualidi fa- ctam ſub ea conſideratione, quod laudum eſſet validum, non nocere, Pariſ. conſ. 24. num. i56.& ſequent. volum. 2.& id probat textus in l. ſi debitor.õ. ſi in venditione. ff. quib. modis pign. vel hypothe. ſolui. ex quo expreſse notat Bart. quod conſenſus adhibitus venditionis inualidæ non valet, nee nocet, quem ſequitur Alex. ibi, Rom. conſ.34. col.i. verſic. an conſenſus præſti- tus, Neguſan. de pign. in 6. part. in3.mem- bro, num. 27. Rollan. à Valle, conſ.z2. num. 142. Quibus accedunt, quæ ſcribit Bru. de forma,& ſolemnit. in tit. de poten.& effec. form.& ſolemnit. colum. 18. verſic. vigeſi⸗ mus effectus. Nam clauſula, ſi preces, ſiue narrata veritate nitantur, Iocum etiam ha- bet in contractibus, quando narrata reſpi- ciunt cauſam finalem, Bartol. in d. conſ. 90. num. 8. Dec. d. conſ.350. col. penult. verſic. illud videtur procedere,& Calcan. d. conſ. 17. ſuprà citato. Limitata enim cenſetur ratificatio, dummodo ſeruata fuerit forma 17 decretorum, t ergo limitatus fuit eius effe⸗ ctus. l. in agris.ff. de acquiren. rer. dom. l. iu⸗ bemus. C. ad Velleia. Pariſ. conſ. 8. num.5. & plurib. ſequentib. vol. r. 8i igitur conſta- bit venditionem non obſeruata decreto- rum dominicalium forma, quam illęſam Princeps in conceſsione licentiæ alienandi eſſe voluit factam fuiſſe dicitur ipſos con⸗
trahentes contrafacientes decr 18 tiæ omnino verſatos fuiſſe in caſiu ratificatio non validat v ita concludit Pariſ. conſ.00 pluribus ſequent. volum.. chara. Aretin. Alex. Roma eum citatos, quod ma quando conſtaret venditionem aliquo falſo credito, argu. l.1 verſic.proinde.ffine vis fiat ei 464. num.z.& 4. concludensc ctam ex falſa cauſa, ſeu debito Et præmiſsis attentis cenſuit 8 ficationem eo modo factam, filijs vendicantibus in prædici
ni,& Ozaſci.
S V MMARIyM
4 Heres fackum defuncti regulariter infingene ui poteſt, quæ tamen regula pluribus modu Kale ratur,& reſtringitur, vt infra lat ßimt hae
tur.
2 Hares factum defuneti inualidum,& contna bin,g decreti prohibitionem ſeruare non tenttu Quod etiam locum habet, etiamſi iuramentum intn uenerit, eodem num. s Contractus, quando redditur nullus ratione mulleni bæ, tunc poterit nullitas per contrahentem ale-
gari.
veãditio à principio nulla non conualiltur ex e
quod venditor nunquam contradixerit, vlquus conſenſus filiorum, aut agnatorum interueneri Regula ſupra dicta l. cum à matre. C derei vendiealo- cum nõ habet, quando factum patristenditalpni uandum filium hæredem eo, quoi ſibid lege ul 3 prouidentia anteceſſorum debeatur. s Pater, quando præſumatur capere ſanum conſilum
pro filijs.
2
Fraus ex magno exceſſu in alienando preſumitur Pater dilapidans bona fideicommiſſo ſubiecta coginu
ante euentum fideicommißi illa reſtituere flig
9 Expenſc cum rcdditibus ita moderande ſum vtſſu gulis annis aliquid ſemper ſupereſſe poßiquoo ditoribus ſatisfꝛat.
18
Mala fides in venditione interueniſſe preſumiun i
qud non fuerunt ſeruata ſeruanda.
11
Regula l.cum à matre. C. de rei vend lqcum unks.
bet, vbi hæres inuentarium conficertt Felemu in feudo ex pacto& prouidentia.
DECISIG
CL. XM
Regula l. cum à matre. C. de reitendic quo- modo intelligatur,& reſtringatut
OLET poſtremdad⸗ Auerſus agentes adduc diſpoſitio l. cumã in-
tre. C. de rei vendicat
St quod ſeilicet velu
8 alienantis heredes eitis ) factum infringere, alien-
non valere. enatus rati⸗ non nocere 18 cauſis No-
G a. numm(al an.l lcat te- 4
1nlotsp n e ü kalus dealenat„ 1 nollone gulltue dieie ven ücnceen olmamiults,& de- amigem e nans lacum, pra- qagded alio dſtnellavore anthwan noltratpolet veni- nn utug vpriom,& reuocare ataneinm nto Banolin. poſt m nprite iexin apoltluff de anionbqchentermins alienationis amketalin„kertdlſequitut Aflic. loozs dogr zoſtlnnocent Apba. ap noſti“S ione, Feinum in ca. m.9. de eſhe Onib. Alexand, conll, dom, NO,e G conl. o. Dum. 3,& Kao Hponet aongubm/ neantem,35 licion J conlas, a4 Gels. eusconſ.ß,num.5. tccſißus conſ449, Nma 9 ikä Alar pereum relatos, laſ. Gmnfoncn Her⸗.C decollaf. d UNolm G Rüdcon4.u. a Natacozs-nome polt Dar 6. dKecet e 3, 5. dVante „A Lan
n legad. nund. Neapoh conſ. d Sconr, anmat..
b— Im. 24,Cn Gaumz. e ren U' namwat, d. 16 ldi— 14 1S Conue 1 h inle am c0 4 fan nbEolumpenul „plocg 1do conttag K.
4
dullus e Kius nd. mue ait per connnhenten datn em vbinominae eatnm do nite co un meae 3ſacenna e 8, qa f. ſin teglernc c. ,Tnod 26 1 m aitr kal eſt nullo
zelttex
Gurt- ollune eto,&elicen, 1f egrn V noctaln i Gaie aes ehus ſpenauf⸗ 4 1” 4 endlitionem winums iechenanon 4 Hl andan amimal poſt Bardh hngale udkin— * 4 11” 8. n.& Barbat de ge puamc xcectet pa 19 Lis procedere deber um d ennn en Uö nus conl. §. hæc verba geitat ſen Haciulun⸗ 2 ec. conlil 134 3 on 7 eſsionem fa⸗„aor4 lecilo aum,
—

'
cem citanos, aa teſt. Primò regulam d. l. cum à matre. non
diquofalo nüin inualidum,& contra legis, ac decreti pro- Lng. n, hibitionem, quo caſu hæres non tenetur „ ond n öludſeruare: ita reſpondet Socinus conſ. 4 ei Frun 9. num. 34:& 47. volum. 4. Socinus lun. d.. ua Lth con⸗ · num. 134. Crauet. conſ.oo. num. 2 mmli 1 5.6.& ſequent. Grammat. deciſio. 93. num. vnem ed. mein, 7.&fequent. poſt Iſern. Bald. Socin.& ucm ae Compo. per eum allegatos. Faciunt quæ AOaalcl 8 mſmilicaſu ſcribit Rolland. a Valle conſ. 2 num. 143.& ſequen. Neuiz. conſ. 9. num. VINI.& Alciat. reſponſ. 162. num. 4. Caſſan. in oonſuetud. Burg. rubric.3.§. 8. in verbo, Ne ¹Ken ſcn dnl prent la poſſeſston, num. 12. poſt Aluar.& ei, uel an Afflict. in locis per eum relatis,& per text. . E en quem allegat inc. ſi vaſallus, de alienat. pa- 1 Snnſahen d ter leudi. lmo ſtante nullitate dictæ ven⸗ 4— a ditionis faciæ contra formam iuris,& de-
ifc pfobd ae
en cretorum ipſemet alienans feudum, præ-
Sederian locd s... nt Ps fertim, quando alienatio eſt nulla fauore
4ν. alterius, vt in materia noſtra t poſſet veni- de, tune pele e Te contra factum proprium,& reuocare tmn. non obſtante iuramento, Bartol. in l. poſt 4 vManbpiet Ban mortem, in princ. vbi Alex. in apoſtil. ff. de edmaidh annn adoptionib. quos in terminis alienationis cenſeiſafit Mean xerum feudalium refert&ſequitur Afflict. 1Esſchrlddh Neunr deciſio.35. num. I. poſt Innocent.& Abba. entch an jn cap. noſti, de electione, Felinum in c.². umfla umum. 9. de exceptionib. Alexand. conſil. eennt e z. num. 5. volum. I.& conſ. 109. num. 2.& ³ker, ſee iſ equen. vol. 4. vbireſpondet ad regulam l. —„ vendicantem. ff. de euictionib.& conſil. 22 — an num. 4. vol.6. Calcaneus conſ. 125. nurm. 5.
1 u ute Dec.conſ. 185. num. 6.& conſ. 445. num. 29.
1 poſt Bald.& Alexan. per eum relatos. laſ. deenud ef inl. ſidonatione, numer. 7. C. de collat.& ah conſ. 87. colum. ⁊. lib.I. Rub. conſ. 84: nu. 7. udsamd Wie infine. Natta conſ. 289. num. 6. polt Bartol.
enfund A Bald. Feder. de Senis,& Canoniſtas, per eum allegatos. Sigiſmund. Meapol. conſ.
1 141 8
11 AEA LA! n erh e num. z.& conſ. o. num. 24. Grammat. d. afeue caf deciſꝰ3.num.z.& ſequen. His conueniunt dida Baldiinl. acceptam, colum. penul. C.
(. devſuris, I quod quando contractus red- duur nullus ratione culpæ mutuæ, vt in clu noſtro, poteſt tunc per contrahentem Megarinullitas,& in 1.2. in 3. notabili. C. Haduerſus rem iudicatam, vbi nominatim ſenbi, patrem poſſe venire contra factum
uum, tam agendo, quàm replicando de nulltate, quia factCom, quod eſt nullum nunquam parit reo defenlionem, facit tex-
A&
dECISIO CLXXX.
330 tus iuncta gloſ. in§.t. in verbo, Interdicia.
Inſtit. quib. alienare licet vel non,& quod dicit Angel. d. conſ. 94. colum. fina. verſic, ad quartum, Campe“z. de dote, in 4. parte, quęſt. 20. ¼& data nullitate venditionis à principio etiam quod venditor nunquam contradixerit, non propterea validatur venditio. c. quod ab initio, de reg. iuris. in 6.& argum. notatorum per laſo. conſil. 44. num. 4. verſic. nec dicat, vol. I. ergo multò magis filij,& agnati etiam hæredes. Afflic. in d.9. Titius, colu. 3, num. 15.& 16. poſt la⸗ cob.de Beluiſio ibi, argum. l. veteres. C. de contrahen.& commit.ſtipul.& Crau. conſ. 200. colum. penult. poſt Paul. de Caſt. per eum allegatum, etiamſi filij conſenſiſſent. Bart.& Alex. in l. ſi debitor.§. ſi in vendi- tione, per illum textum. ff. quib. mod. pign. vel hypotheca ſoluitur. Brunus conſil. 36. numa. quem refert& ſequitur Rolland. à Valle, conſ. ⁊. num. 142.& ſequen. Si igitur venditio fuit inualida, vti facta non ſerua- tis ſeruandis, ergo contrauenire poteſt, etiamſiagentes eſſent hæredes ſine inuen⸗ tario, cum& ipſe pater contrahens potuiſ- ſet, muliò magis ſi factum fuerit inuenta⸗ rium. Secundò poteſt reſponderi, t regu- lam l. cum à matre. non procedere, quan- do factum patris tendit ad priuandum fi- lium hæredem eo, quod ſibi debetur à le- ge, vel ex prouidentia anteceſſorum, non ex facio defuncti: ita nominatim in ter-⸗ minis noſtris decidit gloſſ. communiter recepta, in titulo, de ſucceſs, feudi.. hoc quoque, in verbo, Inueſtiri, quam ſequitur ibi Bald. num. 5.6.& ſequent. Paul. de Caſt. conſ.445. verſic. circa finem. vol. 2. Afflict. in d.§. Titius, colum. i in fine, Iaſo. conſ. 7. colum. 5. verſicu. quartò adhuc,& conſ.56. colum.5.& 6. ac conſ. 64. col.3. verſ.nec ob⸗ ſtat. vol.3. vbi dicit, illam gloſ. eſſe ordina- riam, idem etiam dicit,& tenet in conſil. 168. colum. fina. verſicu. ad hoc tripliciter, lib. 4. Dec. conſ. 78. numer. 5.& ſequenti. Natta conſ.470. num. 16.& ſeq. poſt Bald. Innocent. Aluarot. Abb.& Paul. de Caſt. in locis per eum citatis. Bal. in l. ſi pater, colu. 2. verſic. tertiò oppono. C. de inoffic. donat. quem refert& ſequitur Saluſt. in⸗ ter conſilia Pauli de Caſtro, conſil. 99. in principio, vol. ꝛ. ſecundum impreſsionem Papienſem, cui ſe ſubſcripſit Alb. Siculus, Pariſidito conſ. 6õ. num. 52. vol.z. Neuiza. dicto conſ.õ. numer. 10. poſt Iſern. Paul. de Caſt.& Curt. Sen. locis citatis. Grammat. d. deciſ.93. num..& 12. Hine fit, quòd ſi feu dum, de quo agitur, fuerit antiquum mix-
tum,

SENATVS PEDEMONTANI
tum vel ex pactò& prouidentia,& acqui- ſitione Principis,& anteceſſorum, præ- tenſaq; venditio à vaſallo facta tendit ad priuandum filios, velagnatos feudo anti- quo, mixto vel ex pacto,& prouidentia anteceſſorum ad eos ſpectante, venditio- ni ſtare non tenetur. Et ex hac reſponlio-
6 ne tollitur id, quod dici ſolet, i Patrem præſumi capere ſanum conſilium pro filijs,
vt concludit Socin. d.conſ. 263. num. 5. laſ. conſ 133. colum.antepenult. verſic.& pro- pterea Paul. de Caſtro,& in conſ 56. col. 6.
7 vol.z. Bal. conſ.15. col. 2. vol.2. ᷑ Ex magno enim exceſſu in alienando, id quod alijs eſt reſtituendum præſerim filijs, præſumitur fraus. l. omnes.§. Lucius. ff. de his, quæ in fraud. credito. Bart. in l.poſt contractum, verſic. prima præſumptio. ff. de donatio. Dec. conſ. 659. textus appoſiteè conuenit ijs, in l. Imperator, iuncta glol. in verbo,
8 In fraudem. ff. ad Trebellia. vbit pater, qui tenetur bæreditatem de functi reſtituere filio, ſialienet, vel conſumat aliqua ex bo-⸗ nis fideicommiſſo ſubiectis, præſumitur in fraudem facere. Et propterea poteſt cogi ante euentum conditionis reſtituere,& hanc expoſitionem illius gloſſæ in dicial. Imperator, dicit, communem eſſe, Aretin. conſil. 72. colum. 4. in 5. dubio. verſicu. ſi enim aufertur. Idem dicendum in feudo, quod pater tenetur ex natura feudi reſti- tuere poſt eius mortem filio, vt inquit lſer- nia in titulo, de alien. feud. pater.§. etſi li⸗ bellus, colum. 3.& in tit, an agnatus, vel fi- lius, colum. penult. in fine. verſic. pater ha⸗ bens,& colum. fin. dicens, t patrem vaſal⸗ lum ſic debere moderari ex penſas cum red ditibus, vt ſingulis annis aliquid ſuperſit, quo poſsit creditoribus ſuis ſatisfacere, non autem omnes redditus expendere. His etiam accedunt, quę ſerrbit Alex. conſ. 57. nume. z. volum. 5. quod ex confeſsione magnæ quantitatis pecuniæ receptæ per patrem, præſumatur talis confeſsio in frau dem filiorum facta. Sig ſmund. conſil. 1. numer. 6.loquens in terminis reſtitutionis feudi.& conſ. 46. num. 24. poſt gloſ. Barto. 10& Caſtren. in l.z. C. de donat. Item t fraus, & mala fides, tam in venditore, quàm in emptore præſumtur, vt ſæpe dictum eſt exeo, quod fuit facta emptio,& venditio non ſeruatis ſeruandis, dict. l. I. vbi gloſ.&
communiter Dociores. C. de fide Inſtrum.
& iure haſtæ fiſcal. lib. 10. facit regula c. qui contra, de regul. iuris. in 6. gloſ. inl. quem- admodum. C. de agricol.& cenſit. libro It. Calcaneus dict. conſ. 25. numer. 13z. dicens,
II
*, auandtgtur Auu. m non ſennn. lnab eus
ulu Al 1 nyeſcaut n fo8dh oſum, uibus Ae aiunee
ementem, ſeu vendentem re ta forma ſtatutorum, eſſe dol addo Grammat. deciſ. 79, num,& plur Aalt. ReCtüiurazd⸗ bus ſequent. A Plun, ranſh d f nrlunuus Tertiò reſpondetur, regulam d. l. cun 4 sſan 6,Il
matre. non t procedere, vbi hæres conf, wlu“ee hanirgfe ceret inuentarium,& feudum eſſet m a ndherſan d tum, ſeu ex pacto& Prouidentia, lſemmi 4 Se ve, N gatino⸗ in tit. qui ſucceſſo.tenean. in fine Amtt wiaufehne luttg guuta .)„ 1
an agnatus, vel filius, verſicu. vbi vend furaſe b. Bald. in l. qui ſe patris, colum,.C.un. 8 1 n. eſin ſeretu lib. Alexan. conſ. 19. num ken
** 9.10.& ſequens eylentt. nereproba⸗
volum. 5.& conſ. 28. num. 17.& h. in coul 29. num. 17.& 18. eodem lib. 5. Dec, conſ. 185. num. i.& 4. vbi dicit, ita concludcete omnes Dociores, quem refert& ſequi- tur lul. Clar. lib. 4. fentent. iur.§. feuqum quæſtio. 4². verſicu. ſucceſsiue quæro, Pro eimfke etiam ita tenet in feudo hæreditario mi lheſed to, idem Dec. conſ. 208, num. 9. conſ 6 ltfapwss num. 56.& conſ. 468, num, 29. Cam gelegulmde de feud. fol. 5. colum. 3. lacob. à8 C&np ntialuentne gio, in verbo, Et cum pacto de nonalte berpaci,C ie nando, num. 43.& in. fin. in principonu, iaaſnzſuſg: 7. C. de iure delib. Iaſ. conſ. 56. coom r volum.z.& conſ.6. colum. penult vola. ſ ahu 3 un, Ruin, conſ. 38. num. 21.& conſ.iæ numa uimafc u lib. I, Idem laſ. in d. conſ. J. columa3 verſes gma ichletin quinto facit,& colum. 5. verſic. quartoad- num fauepd huc, ac colum. 7. verſic. nec obſtatſi diceres Wnconriſicunime tur, lib. 3. ac conſ. 168. colum, final, velſc, ii
ad hoc tripliciter, lib. 4. Afflicq, inpralud."1iſänh feud, colum. 28.& de ſucceſsionefeudi,ſ ,dnn hoc quoque, colum. 1.& 15. vbi etim o- tina quitur in feudo mixto,& in tit. anagm liu len mnaum uunerim fryelli tus, vel filius, num. 4.& de Capit, qut cn miuin mi te iparediena vendit.§. filius, ac deciſ. Itz. num. 1. Gn ſasanapute e hun, 150 & in dicto§. Titius, colum. I. in fine, Pauſ
nie., e 76,n huöſſuſainee
b 2 e, bo rſcufeho ſuce trurin wiüsten h 1
un nirtugenl
uns recugeniip
84 o muiimtaalt fe uciſoreherete cum le cudunt, G here- tdo.
dlenttun, poſſunt unſthertditatem ie⸗ ohe inuentarij. nucoiſequendo noß feu mentarij confe-
trrnegz cormmoaum, Phet eberedlate,
ellinia malts minus prouientia. dilleiimum eniteo⸗
iin euao ntiuo xpe⸗ uutrenpeſſin. lünt onneza ſceentenn
conſ. 1o. nume. S.& ſequent. volum.i dE18IO&,KXXI 3 quens et am in feudo mixto, citans plures
1 pe Doctor.& conſ. 65. num. 48.52.& ſequent eurfedimg, urꝛmedicionem
dainnprogitee e NdeOR dr iii usſin miig in aes ⸗
4 inuentasià g. tnanoeu ine, entatiſa glio,
vol. 3. Brun. conſ.S. num. 16. Zali de ſu feud. col. 4. Sylua. conſ. 15. num. 36,Gam.
d. deciſ. 93. num. 10.& ſic iudicatumeuiit ſtiim andn ſclente minus. „ 2... ,. ¹.. in prædictis controuerſijs. de citanchlnni. ben demtes teudumey ſoneinuenta.
m yendic 3 prouidentia,gus
— ſrb. Ae hli
sVMMARIVM dintareig,. b ſolis
ui.) henehcioleis d
2Solemnitates in confectione inuentaij ueregirat
tur remißius. V IAk 2luentarij in confectione creditores cetivi gide cl 1p Xee
facili certificari poſſunt nominatin ſant a one ſcnn 3 Cerqditoris appellatione venit etiam creditor ſube(ndentarj on,
ditione, intellige vt num. 6C7. Lna tollere exc 4 Actio de euictione ante ſententiam,& traum en vompete
ctionem rei, ad quam agitur, nata non deha I 1X lnio el 1
s Actio de cuictione,& ad precij recupertionen 8 Tm. eCumz
—
terum vongruuaturle.

gulariter non dantur lite mota, ſed ſolum ad defen
dendum, vel cauendum, aut liberandum.
leri ne., mptor ante euictionem ſequutam non dicitur verus
„ pon a. er certus creditor.
4 Inuentarij in confectione legatarios& creditores ci-
tandos eſſe, de quibus legatarijs,& creditoribus
intelligatur. Inu. 9.
viſctio ſtvero, aduerſatur præcedentibus in iure,& fa-
cto.
fel 8 63 lnuentarij in confectione creditores„ legatarios
dade ſ abſentes necaſſarioò non eſſe citandos,& quid tunc
dl faciendum.
un pro muentario preſumitur, præſertim ſi decretum
n wMeruenit.
a lle opinio, ſiue illatio in conſ. 76. in fine reproba- tur.
luentarij confectio quid operetur in vtilitatem hæ-
1b 428. redis.
4 Feudum mixtum, vel ex pacto,& prouidentia alie- natum recuperari poteſt à ſucceſſore hærede cum jnuẽtario, etiamſi teneatur de euictione,& hære-
1 ditas alienantis fuerit ſoluendo.
4 S Feudum d defuncto non legitimè alienatum, poſſunt filij vel agnati vendicare, etiamſi hæreditatem de⸗ functi adiuerint abſq; confectione inuentarij.
16 Ün feudo ex pacto,& prouidentia conſequendo non
11 eſt neceſſaria filio,& hæredi inuentarij confe-
ſtio.
1, Heres coactus adire hæreditatem neq; commodum,
1 neq; incommodum ſentire debet de hæreduate,
ug kilius ob non confectum muentarium non priuatur le-
gitima, neque etiam trebellianica, multe minus etiam feudo ex pacto,& prouidentia.
1 Heres contra factum defuncti illegitimum venire ps-
3,2c con u teſt.
o Vaſalli filijs ſuis, vel agnatis in feudo antiquo ex pa-
cto,& prouidentia præiudicare non poſſunt.
Liberorum appellatione veniunt omnes deſcedentes ias
infinitum.
Filius hæres non conficiens inuentarium repelliturà vendicatione rei aduentitiæ à patre alienata,& iſtud quomodo intelligatur, ibidem.
D.ECISIOCLXXXI.
etammt Emptor feudi ante ſequutam euictionem un nö dicitur propriè creditor,& propterea cità- dus non eſt in confectione inuentarij à filio, ſeu agnato feudum reuocare volente, minus- que eriam creditores& legatarij abſentes à ciuitate citandi ſunt in confectione inuenta- nj. Et feudum ex pacto,& prouidentia, ſiue mixtum vendicari poteſtà filijs, ſue agnatis, etiamſi ſinthæredes, ſine beneficio legis& muentarij.
1A*!
SVONIAM præcce- X denti deciſione ſcriptũ Ij legitur, inuentarij con- n feciionem tollere exce-⸗ ptionem competentem ex diſpoſitione l. cum 3 matre. C. de rei vendi.
—
DECISIO GI. XXXI.
331
& aliquando contra inuentarium fuit op⸗
poſitum, obſeruatas non fuiſſe ſolemnita- tes a iure requiſitas, tde quibus inl. fina. C.
de iure delibera. in auth. de hæred.& falci.
§. fiat autem inuentarium, per Angel.inl. 1.9. hæc autem ſtipulatio. ff. ſi cui plus quam per legem Falcidiam, laſon poſt Bartol. in
dicta l. finali, in principio, numero tertio.
& ſequen.C. de iure deliber. Dec. conſi.6z3. numero ſeptimo,& ſequen. Guid. Pap.
quæſtio. 571. præſertim quod emptor feu-
di, qui feudo euicto poterat agere de eui-
ctione contra hæredem, non fuerat ad con- fectionem inuentarij citatus,& propterea ei nocere non debeat. Idcirco congruum eſſe viſum fuit, aliqua de quæſtione hae tractare.Et primo aſpectu dicendum vide-⸗ batur, emptorem feudi conuentum de⸗ buiſſe citari d. 9. fiat igitur inuentarium, iuncta glo. in verbo, fideicommiſſarios, in authen. de hæredi.& falcid. Barto. in d. l. fi. §. cum igitur. numero tertio.& ibi laſ. in princip. numero tertio. verſicu. quintò re- quiritur, Deci. conſi. 25. numero quinto. Maran. de ord.iudici. in 6. par. in titulo, de citatione, numero 98. concludentes poſt alios per eos reſpectiue allegatos, T credi- tores certos, vel qui de facili certificari poſ- ſunt, nominatim eſſe citandos. At emptor feudi conuentus poteſt lite conteſtata dici creditor venditoris, cum poſsit contra eum agere, l. vtique iuncta glo. magna. ff. de rei vend.per tex.in l.emptorem, vbi etiam gl. quam ſequitur Bar.ff. de actio. empti.l. ha- bere licere à contrario ſenſu.ff. de euictio.l. ſipoſt perfectam.C.de euict.aut ſaltem ſub conditione in caſum ſubſequutę ſententię, & euictionis. Ergo erat citandus: f nam
creditor ſub conditione etiam venit appel- latione creditoris. l. is cui. ff. de actio.& ob⸗ uig.l. creditores.ff.de verbo.ſignifi.l.in quan titate. Ö.magna. ff. adl. falcid.§. ex conditio- nali. Inſtit. de verbo. oblig. Si igitur non fuerit citatus, dicitur inuentarium ei non nocere, quo fit, vt perinde hæres agens ſit habendus, ac ſi inuentarium non feciſ- ſet.Prædictis tamen non mouentibus con- cluſum extitit, inuentarium ſubſiſtere,& neceſſariò non fuiſſe perſonaliter citan- dum huſmodi emptorem feudi conuen-
tum, cum non poſsit propriè dici creditor
certus prætextu dictæ futurę euictionis,
rquia ante ſententiam,& realem euictio-
nem rei, ad quam agitur; non dicitur na-
ta actio de euictione. l. ſi ſeruum, in princ.
iuncta glo. in verbo, Abeſſet,& ibi Bartol.
Kkk Alb.

S ENATVS PEDERMONTANI
Alberic.& Paul. de Caſtro. ff. de action.
empti. 1. euicta.§. duplæ. l. minor. 25. an- nis, in fine principij. l. ſi ſeruus. l. habere licere, vbi Angelus in primo notabili. ft. de euictionibus, I. qui rem. C. eodem titu- 10, Imol. inl. ſi fundum per fideicommiſ- ſum, in fine princip. ff. de legatis primo, Alexand. conſil. 4. numer. I.& ſequent. volum.3.& conſil. 19. numer. 33. volum. 6. Cepol. caut. 71. Iaſo. in l. quoties. num. 48. C. de rei vendicat. Benedictus Capra in ſuis regul. communib. cap. 87. numer. 20²2.& 214.
Non obſtant in contrarium adducta, quia non dicunt, quod lite mota, ſiue con- teſtata, emptori competat aliqua actio, præſertim de euictione ante ſententiam, eum expreſsè iure tantum ſit, t lite mota regulariter non dari ad precij recupera- tionem, nec de euictione actionem, ſed ſolum ad defendendum, vel cauendum, aut liberandum. 1. ſi plus. 5. mota. ff. de euictione, d. l. qui rem,& l. ſiue inliber- tate,& l. ſipPoſt perfectam,& vbique glo. C. de euictione, per Benedictum. Capra, dicto cap. 87. numer. 202.& ſequent. qui⸗ bus addo Paul. de Caſtro conſilio 207. nu⸗ mer. 4. volum. primo, ſecundum imprei- ſionem Papienſ. prolata verò ſententia, agi non poteſt de euictione, niſi in caſibus fallentiarum cumulatarum per Capram loco ſupra citato, actione autem ex em⸗
pto agi poterit, re non euicta, propter qua- litatem non patefactam, dictal. ſi ſeruum, vbi Bartolus, cæteriqque Doctores. ff. de actione empti, cum igitur nulla competat emptori actio perſequutoria eius, quod eidem debetur, non poteſt dici creditor verus, ita quod eſſet neceſſariò eitandus ad dicti inuentarij confectionem. Nee videtur obſtare, quod poſſet dici, empto- rem eſſe creditorem ſub conditione, ſci⸗ licet, in caſum euictionis,& creditores ſub conditione etiam venire appellatio-⸗ ne creditorum dicta I. creditores. ff. de verborum ſignification. t quia illud pro-⸗ cedit, qnando conditio eſſet certa, ſecus, ſi incerta: ita intelligunt Doctores,& præ- ſertim Cepol., numer. 10,& ſequenti.& Alciatus ibi.at conditio euictionis eſt in- certa propter dubium euentum litis: t: er⸗ go non eſt verus,& certus ereditor, ita nominatim tenet Neguzan. de pigrior. in quarta parte quint.part.princip. numer. 26. poſt Baldum,& Alexandrum in l. ex prę- dijs. C. de euiction. quibus accedit Rippa
8
in l. qui Romæ. 9. duo fratres & 52. ff. de verborum obligationib., uu?: cludens, debitorem ſub condition 4 81 lenbe dici debitorem, de quo vide Deciun non 3 1 Veraalenté prima, numer, 29.& in repetitio. nn 1 eaß 3 enno, 4 19. ff. ſi certum petatur,& ibi Rippa at. dn kue te mero 101.& ſequent. Curtius lunior 1 m= 13,plA C abiu. mer. 72.& ſequent. concludentes u u02 bn. nC, munem eſſe cum Bartolo ibi,quitenetan alte ditorem conditionalem non propra— luut uibum, nümnel, 4„ ci creditorem, ideò neceſſariò non debui- 60 econlleun he* ſe citari, præſertim, ſi tempore 6 uyle ne lermmm a ctionis inuentarij huiuſmodi cecin 8 ee ten& kequin Cntt erat abſens à loco, in quo fiebat ſen ueu in Dectetum maiorls, tarium, commodeq́; euocari non polne 3 E ha ſalo conl F. in tquia iura, quæ requirunt citationem le 4 P Nü qu dci, puun elſe gatariorum, ſeu creditorum loquuntn ette quem mlenptain m de legatarijs,& creditoribus exiltenit, aayos fber,uregoſordim, bus in loco, in quo fit inuentarium ſe aleg 3 gre deptobas, quam cus verò, ſi abſunt, ita nominatim diat deirt qutut Alexiin rub. de textus in authentic. de hære dib.& Paua a olumantepen. laſ. poſt dicto 9. fiat igitur inuentarium, varlalo dita. cimus„icentianum, quanticunque in eadem ciuitate mn lhne ⸗deiutedelb,Rip. n. leut. Barjaheunzemae. einae id Clastus DrGharben Sra eun d1 endken unure,queadintel- ſunt, quæ clauſula aeelauu 1 niaigh nanneeiſdernquod
21 Præce arn B quando eſtauſa defen- dentibus in iure,& fact in di ſ gmde
„& faclo, vt in dickzau, amſu npioptoingentzrioh thenti. de hæredib.& Falcid. in pluribus khan tt. na ndne 09. incipi. Si verò,& in I. ſi cum fliusta 1 nfn hn ahſende mil'às, in principio. verſiculo, ſi vero,ſ ften 19 ut eahan Suen de donationibus, Socinus conlilio=,nu- 176 h d ac Aiſ Abe n mer. ſext. volum. tertio. Decius conſilio enaehn I n ngpene vide⸗ 322. numer. primo. poſt Bartolum,&dm uda u 4 b e veri gelum pex eum citatos, ſicut ergo aducx- unſee in kberes nuen, ſantur præcedentibus in facto, cum lo- ahe 1 dmpgcommocbm ſen⸗ quantur præcedentia de legatarijs, ſeuc kemnh ump imum babercon, 5 ditoribus præſentibus,& dictus paragn ſanan Plubonem,erdemon⸗ ſi verò abſunt, loquatur de abſentibus mmaſt b.a’ſequenes ſic etiam aduerſantur in iure, videlicetly in fits tolliar
ſcet aiſumc,n .— wancmamen, cut in pręcedentibus ſtatuit euecandos 4
52 „numer.. Brn 4
1 8 eſſe legatarios,& creditores conltituns en ecentreſponioner in ciuitate, ita in dicto 9. ſi verò ablint, it 4 Im fequnitum dat caueatur creditores abſentes à ciuitatenon of mebrft eprobatn eſſe neceſſariò vocandos,& ita illumpan 1 aus 1 celege eem t graphum, ſi verò abſunt, ad hoc esptſe ins 14. lem g.. dl notant Angelus inl. finali, in pnicpb e 8 dionusgadnäien⸗ columna quarta. C. de iure delbetandi Kninn tr kelublkanne d. quem ibi refert& ſequitur(orſeus ui; de n ahei de du mero 35. verſicu. ſi autem crediotes no- u4 4 ic mitanaio⸗ minatim dicentes, quod t vbi aeäio⸗ winen 4 trinere n manan 4 res, vel legatarij ſunt abſentes à ciuitute la Tur s nratjjco G minatim in qua fit inuentarium, non ſunthece un u s er oper red riò requirendi, ſeu vocandi: ſed loco ilò ſ en redſan, Gler rum ſunt adhibendi tres teſtes diuitestſidẽ 1 im f1 fer topia digni,& optimæ opinionis, idem vident i nin J eun dud on. ſentit nltedi Cucom uni dtes non 1 d Nactis, 8 ii —* Penig.“ echn, Aur vl vi 8

1 A,
„ v da. Cen d A A „Adpo⸗ Ahh, ldebe An A Aloren a m I— 1 mm d, 1 d.
11) 6 .
düe 1* 41 dlle cen B n
„ *— R
Lalanhorm , leu
b t ſ r0(124b. 2e lunt n.
12BeHr⸗ u hentic,
* Kh dargs.
— ———
MO, mg ul 1/
r e „ 44 d Tn P Knquen 84
„ 2 kbroo, llin
vir 419
necelta
LUal tqux clauf der miute, d
7
„
1 1 Ar
5 — domden Ran P
14
DECISIO0O CLXXXI.
ſentire Bartol. conſil. 154. numer. i.& ita alias iudicauit Senatus, in cauſa inter ma- gnificum Theſaurarium Raſpam& Ste- hanum Viglerium Vercallenſes, t pro quo inuentario, attento, præſertim decre⸗ to, præſumitur, vt latè tenet Alciat. de præſumption. regul. 3. præſumptione 20. argumen. notatorum in l. fina. C. arbitr. uutel. Baldus conſilio 4. in fine, volum.*. palonin l. pacta nouiſsima, numer. 5.& 6,0,depaciis, Oec. conſil. 222. numer. y. & conſl. 209. colum. I. Alexan. conſil. 125. numlib. I. quos refert& ſequitur Cotta in memoria. incipien. Decretum maioris, Nutta conſ. I⁰⁊. numer. i9. Iaſo. conſ. 55. in punc. lib. t. ita quod qui dicit, plura eſſe pona in hæreditate, quam ſint ſcripta in in⸗ uentario probare debet, iuxta gloſ.ordina- liam in l. eum de lege. ff. de probac. quam ad hoc refert& ſequitur Alex. in rub. de nou. oper. nunc. colum. antepen. laſ. poſt Bar.& Caſtren. in l. ſcimus.§, icenta. num,
1 1.& Corn. num. i. C. de iure delib. Rip. inl.
ſiconſtante, num. 19 ff. ſolut. matrimo. ex uorum dictis tolluntur ea, quæ ad intel⸗
jectum d. glo. adducuntur, videlicet, quod
loquatur in reo,& quando eſt cauſa defen-
ſionis, cum præſumpiio pro inuentario ha⸗ beat locum, tam in actore quaàm in reo,& ex hac præſumptione reſultante ex inuen-
in Pimcpg tario † redditur erronea illatio Albæ in
„ 1 1
dedomlomb, conſ. 76. in fine. vbi præſupponere vide-
, erme r 1 elpPichd..
ſan. volum. i tur, tr a eſſe à filio vendicante feudum veri⸗ ifcanda, videlicet, quod ſit hæres,& inuen-
gum pel cum ci tarium fecerit, nu lumq́; commodum ſen- ntu przccdemb u tiat ex hęreditate: nam primum habet con⸗
zprxlenlldh g
vcro abfunt, lod 1
cl 40 2 erlahtl 8 cut in pncedeniie 1 eſte legu nos,&” 5 in Guntate, ita in d 1
urqecuore M neccſſanio vocl M vero 1 81 72 ad 5. dun Angelus if it e 44ʃ 7
na Guenn.0 M 4847—
r A 41 goer met
T Cen 15 F
vel legauari li 34
4 4 8 1 4 auentan un
I, ſeu
8*. 3
1200 · 3 weotll 4⁰ 8 ½
tra ſe communem opinionem, vt demon-
ſtrauimus ſupra deciſ 161.& ſequen. ex qua communiopinione tollitur ſecundum re- quiſitum de inuentar o conficiendo, quod etiam remouetur ex ſequenti reſponſione: quæ aduerſus terttum requiſitum datur, videlicet ex regula I. 2. ff. de probation. ltem ex gloſ. in l. cum de lege, eodem titu. & ex text. expreſſo in d. l. ſcimus.§. licen- tia. C. de iure delib.vbi onus probandi ma- orem eſſe in hęreditate ſubſtantiam, quam hares in inuentario ſcripſerit, ad credito- tes legatarios,& fideicommiſſarios, non autem ad hæredes pertinere nominatim v autum eſt: t nam inuentarij confectio duo unter alia principaliter operatur, ſcilicet coneruationem iuris hæredi ex propria petfona ſpectantis, d. l. ſcimus.§. in com- Putatione, in fine, Decius,& communiter hoco. in l. debitori. C. de pactis. Secun-
6, vthares non conueniatur vltta vires
33² hæreditarias.. etſi præfatam. d. l. ſcimus, vbi communiter Doctores locis ſupra ci⸗ tatis,& ipſemet Alba conſil. ſupra allega-
14 to. Hinefit, t vt dato etiam, quod hære-
15
ditas vaſalli alienantis eſſet ſoluendo,& hæres teneretur de euictione, adhuc pro- pter prædictum inuentarium poteſt ſuc- ceſſor recuperare feudum alienatum mix- tum, vel ex pacto,& prouidentia anteceſ- ſorum debitum: ita expreſse dicit Dec. d. conſ.445. num.5.& ſequent.poſt Bal.inl. qui ſe patris, col. i0. C. vnde lib,& Alexan. conſ.i. colum. penult verſic. aut filij dicti Mœuij,& alijs pluribus conſilijs, Iaſ. conſ. 56. colum. 6. verſicu. quartò reſpondetur, lib. 3. cum alijs ſimilibus relatis in præce- denti deciſ.num.il. Poſſet etiam ſuſtineri, quod etſi inuentarium illegitimè confe- ctum fuerit, adhue ſucceſſori ius competit vendicandi,& recuperandi feudum anti⸗ quum, mixtum, vel pacto& prouidentia anteceſſorum acquiſitum illegitime aliena- tum, t cum in huiuſmodi feudo aditio hæ⸗ reditatis etiam abſque confectione inuen- tarij non obſtet, quominus feudum non legitimè alienatum à defuncto poſsit ven- dicari,& recuperari per filios vel agnatos hæredes: ita expreſse reſpondet Decius d. conſ.445. num 56. verſic. m hi etiam vide- tur, adddens filium poſſe vendicare feu⸗ dum, etiamſi de euictione teneretur, Soci- nus lun. conſ. 74. num. 29. verſi. ſed ſecun- do loco,& idem ſentit Gulielm. à Perno, in notab. feudalib. in quart. notabili, num. 15. vbi dicit, hęc procedere in feudo ex
16 pacio,& prouidentia, t in quo conſequen
do, non eſt filio& hæredi neceſſaria in- uentarij confectio, cum ſit hæres coactus a lege cap. I. an agnatus vel filius,& ſicut filius ex diſpoſitione dicti cap.i. an agna- tus vel filius, ſi vult habere feudum cogi⸗ tur ſecundum aliquorum opiniones, quas ſupra deciſio. 16². numer.ʒ3.& 4. citaui, eſſe hæres patris, etſi in hoc grauatur, decens eſt illum in alio releuari, vt non aſtringa⸗ tur reſpectu feudi ad onera hæreditaria, proinde non ſit neceſſarium inuentarium,
ſicut cautum eſt, in hærede coacto adire
17 hæreditatem, ſ quia tunc nec commodum,
nec incommodum debet ſentire de hære- ditate, vt expreſsè dicit Albericus in I. ſci- mus. õ. ſin autem dubius, colum. verſicul-. vel die, aut hæres adit coactus, dicens, tunc hæredem non teneri facere inuenta- rium per textum in l. quia poterat.& in J. ita tamen. 5. qui ſuſpectam,&§. qui per⸗ ceptis.ff. ad Trebellia. idem ſentit Angel.
Kkk a inl.

SENATITIVSPEDEMONTANI
in 1.1. 9 hæec ſtipulatio, coln.⁊. circa linem. ff. ſi cui plus quàm per legem Falcid. His ac⸗ cedunt, quæ ſcribit Caſtren. conſ. 445. in nouis, vbi vult, huiuſmodi hæredes eſſe neceſſarios, nõ autem voluntarios,& huic reſponſioni fauet communis Doctorum 38 ſententia, qua cauetur, I filium non priua⸗ ri legitima, ob non confectionem inuen- tarij, nec etiam Trebellianica, ſecundum Bar.& plures alios Doctores in l. Marcel⸗ luseff. ad Trebellia.& in l. iubemus. C. ad Trebellian. iuxta quorum ſententiam ita cenſuit Senatus, vi diximus ſupra deciſio. 147.& ſequent. ergo multò minus deber priuari feudo ei ex pacto,& prouidentia anteceſſorum debito, in quo fortiora iu- ra habet filius, quam in legitima, vel Tre- bellianica, ſeu in fideicommiſſo, vt con- cludit Decius dicio coniil. 445. numer.34. hinc fit, quod ſi confectio inuentarij, quo ad huiaſmodi feudum antiquum, mix- tum, ſeu ex pacto& prouidentia anteceſ- ſorum acquiſitum conſequendum, non erat neceſſaria, ſi fuerit confectum,& mi- nus legitimẽè hæredibus non noceat, ex regula l. vnicæ.§.I. C. de rei vxor. actione, cum ſimilibus latè cumulatis per Felinum in cap.cum ordinem, colum. 2.& ſequent- de Reſcript.& præmiſsis deſeruiunt, quæ præcedenti deciſion. diximus in reſpon- ſione prima ad regulam l. cum à matre. C. de rei vendicatio. ſcilicet non procedere, vbi factum defuncti illegitimum fuiſſet, quo caſu, ipſe defunctus contra factum proprium venire poterat, iuribus ibi alle- gatis, quibus addo text. iuncta gloſſ. inc. quod quis.35. quæſtio. 9.& gloſ. in c. ve- niens, in verbo, Reſtituas, de filijs preſ⸗ byte. Afflict. deciſio. 278. num. J.& 2. ergo multò magis hæres,& præmiſſa compro- bari poſſunt ex ratione, cur filij vel agna- ti poſsint feudum proprium antiquum ex pacto,& prouidentia, vel mixtum, à va⸗ 20 ſallo alienatum recuperare, ſ quia ſcilicet non poſsint vaſalli filijs vel agnatis in eo feudo præiudicare, cum ſolum in ipſo ius habeant, eorum vita durante, ſimilesq́; fuerint vſufructuarijs, vt ſicut vſusfru⸗ ctus extinguitur morte vſufructuarij..fin. Inſtitu. de vſufructua. cum ſimilibus: ita morte vaſalli ius, quod in feudo is habe- bat, finiatur, ipſiq́; filij& agnatidicuntur habere ius radicatum,& formatum in pri- ma inueſtitura ex perſona propria,& ex iure habito d Principe concedente,& primo inueſtito, non autem ex perſona va- ſalli alienantis, quo fit, vt ea, quæ non à va⸗
ſallo, ſed à Principe, vel anti proueniunt, poſteris debeant columnia argumento I ſiarrogator ft. G adoptio. I. 3. ff. de interdict.& releg ℳ
Bartol.& in l. vt iuſiurandi.h. ſi liberi ſf de
oper. liber. Paul. de Caſtro conſil. ν. i mer. II. verſicul. ſecus, ſi accepit,& coul 374. num. 8.& conſil. 31I. colum. penultim
volum. I.& itatenuerunt Iſern. in dic 55 6
hoc quoque, colum.i. verſic. veròtuncma.
nebit,& colum. z. in princ.& coh ſ. de ſue 4
feud.ac in õ.etſi libellus, col.3. dealie, feud pater.& in cap. 1. 9. ſed& res, verſic.& has venditio,& verſic. item reuocat, intit. per quos fiat inueſtitura, quem refers& ſequi⸗ tur Alex. conſ. 8. nu. 10.& 1I. vol.3.& conf 15. num. 7. volum. 5. Dec. d. conſ.ao8.&noh. nume. Io.& ſequent.& coni. 89, numa& ſequent. ac conſ. 445. num. 34. Barbariach tra de feud. col. fi.in princ. Calcan lats coſ 14·num. 5.& ſeq. Calcialup. in ſuo tracqaai feud. arti. 6.num. 20. loan. Ciricer, depunno genitura, libr.. q. 14. num. 23. Iaſo. dconſ, col. 8. verſic. vel aliter,& quinto,&conlis, col 5. volum. 3. conſ. 168. col. penultvolua Socin. Iun. conſ. 72. num. 18.& ſeq́ con y=. num. 120.& ſeq. vol.i. latiſsime Panl coul 2. num. 7.& 49. Conſ./5. num. 15.& ſeqopluni.
„vurE cllm tus n praur qucan
quò parente temanerein“
dlauete g e oe
m 14 5 A⁴ lummäſcquene
3n as mpend eeſace Cohro acd 4
womn fers 1 quod pleinue ſt.
fedena De ch intttulo, eluc⸗
idoce ecolum 4. verſic
oCraxet re 19.num 10. Guid autity Si in! qu ſe patris, ain Chncial'r&onl.ui,voOle. awäom æ lum.„Jvbiexpreſsẽ mpbeoln epampro ſe blijs& abusp'opt, vere comprehende⸗ aaies eanir s poſt mortem ac mni qfod trn Emagsslocum habe⸗ tguando if eſtdelberss, fquo⸗
bus,& conſ.23. num. 128.& plurib. ſeqvoli atppellaiot uuntomnes deſcen⸗
& conl. 6s. num. i5.& ſeq. per duas colum, nsiainini vol.ʒ.poſt quamplurimos Docto per eum icnxni
adducios, Curt. Iun. conſ.. num. 18,& ſius.num.z.l ne,lde feuc
feudo conceſſo pro ſe& filijsvenire omnes aommt èiin
conſ.181. Natta conſ. 64. num. 3z. vbidichin
deſcendentes in infinitũ,& conſ.470,uu
Cepolin conliis ci⸗ & wbrapoſin. d.qoxro qud 8items controuer interdom, conſlo. numer,14
dh conl4,8 7 Adtcir Cunlor, 15.& ſequent.Socin.conſ.iꝰ.numer 6.lin uc,nagn
materi’ queſt,Oo
Guliel. à Perno, conſ. 7. num.& ſecuen Rlendibiat a gulbux audor-
Afflict.de grad. ſucce den. in feud, colici ca fin. dicentes, quod huiuſmodi feudum non deuoluitur iure ſucceſsionis, ſeutran miſsio. defuncti, ſed virtute primi contta- us, Paul. de Caſt.& alij in l. apud lulmi- 9. ſi quis alicui. ff. de lega. 1. Modem. Dauil in tractat. de feud.9 30. num. ʒ in bohne dicit gloſſ. ad hoc ordinaria in cap.inin,
de feud. cog. quam ſequitur polthaidiut
Gulielm. à Perno, in tertio notah'numes
9. quod filius ſuccedendo pauii feudo,
non requirit feudum, ſed acquiſtum ca
pit. Idem Gulielm. in notabilſeudorum
in quarto notabili, numer. 15.&’ ſeqlenne Socinus lunior conſilio II2. nume piimo & ſecund.volum. z. Natta conſin7 num⸗ 3.& ſequent. vbi num.6. poſt Iſerniam di cit, huiuſmodi feudum videri datum per ordinem, vt in vita patris habeat pate & poſt mortem patris habeat 3ilius, 4

Dame i
„, MAlcdl Lnu m 0 d.R inat qpue cot . dl, A 4. 71 1 Cdlum Wacinſ Hler. A in cad Rdl 10 ver 1— Kinuett. 1 Vex.ong 1492 4 1* NI m. volun me. l0.& leq 1 lcereee, ¹ Kon. 2Leleud. col. 14 nuams. R ſeg 5.leq IC*.ar S. num I. Dr.J.q verlic. vela (A. volum. ca 8 mA nl; Dho A leq. 1..7. 49.0 bas,Aconlaz. nä
& con.6f. aum, vola poſi quam addudios, Cun conſasr. Natiac ſeudoconccſog dcſcendentes in
. 4 15. A 1ECoenle
7 3u4 U
de lcuο‿εεμειεμτ
3 Ne
4 1 A 1 N
1 w.„ 4.. e decretis,& latè Bartol. Cameran. in re-
Alla petit. c. Imperialem.§. præterea ducatus,
colum. 5.& ſequent.Ruin.conſ.8.nume..
au& conſ.8. num. 16.& 17.& ſequent. vol. 1.
n ekal tnen loquens in alienatione feudi hęreditarij ſe⸗
lan cundum quid, Gozad.conſ. 9. num. 54.& 1
Nconſ. S4 · num. 14:& ſequent. Dec.conſ.245. num. 3. conſ.498. numer. 7.& ſeq.& conſ.
468.,num. 28.& ſequent. laſ. in l. z. num. 12.
&.C,de iure emphyt. Tiraq. de nobili⸗
del geet tate,c.35. numer.z. 4.& 5. Curt. Sen, conſ.
. 4 13. Bello. conſ.3. num. 4. Rolland à Valle an conlenum. 141. Sylua. conſ. i. num. 16.& ant fequent. pluribus,& colum. 7.& ſequent. 1 ¹ Bun. conſ. 78. numer..in 4.· part. princi p. uſt. n. verlic. octauò quęro, lacob. 4 8. Georgio, in verſic. item quod ſe inueſtit. aum. 2. Federic. Schench. in titulo, de ſuc- 4 ceſs feud. d.õ. hoc quoque. colum. 4. verſic. Aadeo, Crauet. conſ. 19. num. 20. Guid. papæ quæſt. 267. Bald. in. qui ſe patris, eil colum. ſin. C. vnde liber.& conſ. 215. vol.2. u& conſ. 7G. num. 6. volum. 5. vbi expreſsè dieit emphyteoſim receptam pro ſe tilijs& Aa nepotibus propriè,& verè comprehende- tnn re nepotes etiam natos poſt mortem ac- Lun quirentis, quod multò magis locum habe- rali re dicit, quando dictũ eſt de liberis, ⁊ quo-
in rum appellatione veniunt omnes deſcen⸗- dentes in infinitum, Cepol. in conſilijs ci⸗ n uilib. conſ. zt. num. 12.& 13. Præpoſi. in§. Titius. num. 3. verſic. quæro quid ſi tem⸗ pore, ſi de feud. fuer. controuer. inter dom.
& agnat. Sigiſmund. conſ. 10. numer. 24. aRub. conſ. S4. nnmer. 7.& dicit Curt. lun. de feud. in3. part. in 2. materia, quæſtio. 15. bhoc eſſe indubitatum. Ex quibus auctori-
—2—*
DECISIO CIXXNXI.
333 tatibus, patet hanc eſſe veram,& indubita- tam cõcluſionem, ſiue is filius ſit, aut agna- tus, poſſe feudum antiquum ex pacio,& prouidentia, ſeu mixtum, à vaſallo defun- cto illegitimè alienatum, recuperare, ſiue hæres fuerit cum beneſicio legis,& inuen⸗ tarij, ſiue non. Nec huic concluſioni ob⸗ ſtat alia communis concluſio, de qua per Paulum de Caſtro in l. fina.. in computa- tione, num. 8.& 9. Corne. num. 19.& ſeq.
22 laſ. num. 5.& 10. C. de iure delib. f hære- dem, ſcilicet non conficientem inuenta- rium repelli à vendicatione rei aduentitia à patre alienatæ: quia procedit dicta con- cluſio in alienatione valida, rectè facta, cui lex non reſiſtit, ſed mero iure tenet, cum res aliena vendi poſsit.l. rem alienam. ff. de contrahen.emptio. ita ſentit laſ. loco ſupra citato. facit text. in l. venditrici, in princip. argu. à contrario ſenſu. C. de reb. alie. non alien. concluſio autem præcedens proce- dit in alienatione inualida, cui ius feudo- rum,& decreta dominicalia reſiſtunt. An autem huiuſmodi hæres, non conficiens inuentarium, teneatur de euictione, aut ad reſtitutionem precij, ſtante præſertim pro- miſsione in Inſtrumento venditionis con- tenta,& iurata, nunc non diſcutio, etſi ar⸗ ticulus ſit diſputabilis, multaq́; hinc inde dici poſſent, ſed ea in aliud tempus differo. In præcedenti verò quęſtione licet iudica⸗
tum non fuerit, attamen ita iudican- dum cenſerem, prout ſupra concluſum fuit.
FINIS. Kkk z

DISPVTATIOANPRIN. C1pT E H RISILANO EAS 8I11 PRO SVI SVORVMQVE BONORVM tutela fœdus inire, ac amicitia infidelibus iun- gi, ab eisq; auxilium aduerſus alios Prin- cipes Chriſtianos pe-
tere?
OCTAVIINO OSASOO OOMITE Rochæ Aratij, ſecundo Præſide Excellentißimi Se- natus Dedemontani, Auclore.
, ☛ ’ WA. ☛—— 8 K☛ 4 3,2 ͤ—— = àA E 1 Wa u 6,7= d
—
AN N M N 5
N ffſceraag WN
B
I. 1 G
M
„ K Nn J
N ☛ 8
n 6 d.i
r yln
NNSS n
rEANOCOOFVRTI AD MOENVM
M. D. LX X.

1ILLVSTRISSIMO T HOMAE LAN
GVSCOGOMITISTROPPIANK SABAVDIK, Cangellario meritiſsimo, Octauianus Cacheranus ab Oſaſco, Comes Rochæ Aratij, Secundus Præſes, S. P. D.
VM Fama percrebreſceret, Mœcenas Illuſtriſsime, acerrimum illum Chriſtianæ religionis hoſtem, Turcarum Principem, hac proxima aſta, te in Chriſtianorum regiones magna claſſe, maiore cum exercitu, con, ſlio,& ope nonnullorum Principum Chriſti fidem profitentium, pra, ſertim Stephani Vaiuodæ Pannoniæ inferioris prætenſi Regis ventu- rum: cuius aduentu, non niſi furta, latrocinia, incendia, homicidia,vir- ☛‿☛☚ ginum etiam ſacrarum violenta ſtupra(proh dolor) Chriſti ſidelium apud infideles ad perpetuos carceres, triremes, ad perpetuam ſeruitutem addictiones, pro⸗ dire facilè præuidere poſſumus. Operæprecium putaui his diebus Paſchalibus, quibus aſo, renſibus negocijs abſtinere conceditur, à meis mutis magiſtris ſciſcitari, an iure, vel iniuna huiuſmodi cum Turcis fœdera, ac colligationes factas fuiſſe exiſtiment, eorumq́ſcripuahis paucis folijs cõgerere,& tibi dare, quem ſupplex rogo, vt ſi quid minus ornaté, doctedeſci⸗ ptum legeris, id mihi veluti humanarum legum parum erudito, ſacrarumq́ literarum igm- ro, condones, ſin verò ex ordine,& veritate omnia compoſita eſſe perſpexeris, Deo Pani Filio,& Spiritui ſancto, gloriam,& honorem tribuas: Vale.
5
T HO ME CILIONI IVRECONSVILTI Aſtenſis ad Lectorem Carmen.
Barbaricum ſitien? mouet Mars bella cruorem, Doctus in hoſtiles vertere tela manus.
Et cupit ltaliæ pacatas reddere ſedes, Quzas Turca immiti relligione premit.
Fœxdera non animos iungant, tœdaæq́; maritæ⸗ Quos incerta fides, relligioq́; tenet.
nuſte agitur, dubitet nemo, quod lege iubetur Diuina: Oſaſci id pagina docta docet.
Ad eundum Carmen Sapphicum.
Regna Turcarum, fide derelicta,
Saxa quos ducit, pietasq́; nulla,
mpij quidam mala quos trahit mens, Dira ſequuntur.
E docet verð tuus hic libellus,
Poctus is certe, Cacherane, quantuem,
git malum, nos chriſticolas
nungere dextx as.
nonbipenaltid aiinem annipeme
uitum ef ccton
Feeneſahſeilelhen
dutftleg bemi a Mlaboneztſe a lüsetthoſtſeranrner Nvnnn cefamitugn lie, dageni deſr
Turci grSure,
Enſtam em gn antinepr
dunennnh g n rziuſſe um vrſur ſchnlnas ne itllieſm le mn dide n 1 e eane
aſgem. aybunon en
. lorpii
v
4 i ug Artein lehſuo nabniuc m hnul nittlenzi faij
arus Bn ube I
M,
mI
rntan Hd 1
u, e Hanajsuinene 0e
num dahph unr num au,
lanchu. de er g n zun⸗. l zeße ſn ſifilun
alhe aeleuuen nißi nnnaes nuvinimf 8
cnn. YT um auzn aed ſga üſin
11. 7 ſun ttecriorum
nut unph ee 5 rlluun Fi n.gucd ntellee,
6 113, 5 uyen wftrim nobit
4 tzegtinpitena 1 munleiiſe videtur
Wao, 4. wun cuileſerumnum
Amitr heur dte tanenen peccatum,
mn ll. G. no uemodo ntelliz
.
wen tenenimler uenumtlulei tum Sa-
runtmugomo un lgiur.
an putir& quomo⸗ omteligiur,1
nnum.6.
117.
erſs tumas.
tegioribus chriſtind⸗ noiſun friniſiſce iete viuant. tiuunpacriurn etim
nmmoleſiae libusſieiſta
nlitenumen, heuu
Aneruandké datittntg. fenuui nomai
ernn yoet quotierpar e dotxwſgm heſt Lazhes
harntum. 05 nrebuu lciti et
iindtnimr n.. ſer bit indnecſ. Kentar maor,
—
Voreſenir ſgy
rr M
r ungatentag
Dhge
*8 gicatio
dinciöhhe
ncipiCwdi, anorugtael teliduſi p
nei
doh) d.. dl auxi benas ſados lim i

HOpx DISPVTATIO. M 1 2 NAIA l 2VNMARIVN. 4 r- 4 1. A....2*. 7 nned Ahr 4 Denfenſio vnicuiq; de iure licita eſt, quo ad ſui,& ſuo- du, 8ddh rum tutelam, num. i quod intellige num. i4. 3 Neceßitas non habet legem, facitq́; de illicitis lici- Tenan Uuſ tum.* 7 nas lluldiu 35. 1 Argumentum à maioritate rationis in iure valisißi- Rearumprinc a. mum eſt. aguchſc nal a 3 Argumentum ab oppoſitis, vel à contrarijs in iure mu dam vü. A nitißimum eſt, nu. 4. limitatur, num. 21. — z Wzumentum ab effectu eſt de iure ſuff ultum, num. 5. 1econa 1& intellige vt num. 14.
2 Andciia n, 5 Wpumentum ſumptum aͦ fine virtutis in iure firmißi- topn(ph d d mum eſt, num. s. eperuam ſcrunn 1 1 3 Hiieſt eius naturæ, cuius ſunt, quæ ad finem tendunt tauihis C4⸗bn, At num. 7. 4hIs dledusb 1 1.. magilri Aumentum deſumptuma remotione contrariorum ePnd dlet„ in iure validißimum eſt num. 8. quod intellige, vt ai tullle cxiſime 9. num. 23. — Malum contingens vltra intentionem noſtram nobis * WMale non eſt imputandum. o Occaſionem damni præbens, damnum dediſſe videtur nlem. 10⸗
vrLA 8** m
I 9 udito ſaca n
. 1 2...** u. NVale, lus diuinum& canonicum,& non ciuile ſeruandum eſt, vbi tractatur materia concernens peccatum, Nim. 11. ECONSIIu CS. Geneſ. abijeite Deos alienos, quomodo intelligi- — 4 tur ³
C. 4. loan. non enim bene conueniunt Iudæi cum Sa- maritanis, quomodo intelligitur.
r 14 Quod fit lege permittente non punitur,& quomo- un. do intelligatur, ibidem.
m 8 Doli duo genera eſſe dicuntur, num. 16. a Freat. 15 Fides ect hoſti ſeruanda, aum. 17.
rc lllatio non deſumitur ex diuerſis, num. is. nr. 8 ludæ,& Pagani degentes in regionibus chriſtiand⸗ dent uücta rum moleſtia,& damno non ſunt afficiendi,ſi fidt- aot don. libus ſubiecti ſint,& quiete viuant.
Turcis,& Saracenis volentibus in pace viuere, etiam 1 gupoblen indicendum eſt bellum. 4 a0 Chriſtianis Terra Sancta debetur.
44 Incantationes pro fructibus conſeruandis, quomodo 1, admittantur.
nen, 38 Argumentum ab oppoſitis non vrget, quoties par ra⸗ amtar. tio oppoſiti,& propoſiti non eſt. i Principibus ſiue boms, ſiue malis in rebus licitis eſt — parendum.
24 Non ſunt facienda mals, vt veniant bona, imò nec fa-
cienda minora mala, vt euitentur maiora.
Turcæ idololatræ ſunt.
26 Reges, non dicũtur Deo in timore ſeruire, ſi EεVM Chriſtum negantes ſeueriter non prohibeant atq; caſtigent.
Lex vbi non eſt, nulla ect præuaricatio.
38 Argumentum à contrario ſenſu non procedit, quando aliter deponitur in caſu contrario.
y Argumenkum à fortiori affirmatiuè validum eſt.
m principi Chriſtiano fas ſit pro ſui, ſuo- tumäebonorum tutela fœdus inire, ac ami- citimmdelibus iungi, ab eisq́; auxilium ad⸗ Nerlin alios Principes Chriſtianos petere?
—
— 0 7 4„
Ke e N hae diſputatione, vt
‿ à noſtris incipiam, re⸗
J perio magnæ auctori-
tatis virum, Oldradum WW a Ponte Laudenſem c5 ſilio 71. reſpondiſie,& parté affirmat uam in⸗ fra ſcriptis fundamentis ſuſtinuiſſe. Prims 1 ratione naturali, † qua vnuſquiſque iure facere id exiſtimatur, quod ad ſui tutelam fecerit, præſentim ſi aliter ſe tueri non pol⸗ ſe iuſtè timeat.J. vt vim. ſff. de tuſtit.& iur. l. ſcientia, õ. quod cum aliter,& I. ſi quis fu- mo.§.J. ff. ad 1. Aquil. cum ſimilibus, vbis per gloſſ.& Doctores adductis. Nam ei ignoſcendum eſſe dicit, qui qualitercunqʒ ſanguinem ſuum redimere ſatagit. 1. I. in fin.ff.de bon. eor. qui ant. ſent, mortem ſibi conſciu. Et huic fundamento illud adde- 2 re poſſum, quod dici ſolet: t neceſsitatem legi ſubiectam non eſſe, facereq́; de illici⸗ to licitum, cap. quod non eſt licitum, de regu. iur. c. remiſsionem. 5. ſed notandum, prima quæſt. I. Hinc videmus Dauid fa- mis neceſsitate ductum comed’ſſe panes Propoſitionis, quos niſi ſacerdotibus co⸗ medere licebat, libro l. Regum, cap. 21.& Iudæos, quibus belligerare non licebat die Sabbati, eadem die bella, vt ſe defende- rent, ſuſcepiſſe, lib. 1. Machab. cap. 2.& A- poſtolos Sabbato euellentes ſpicas, Matt. 12. cap. ſi nulla, 23. quæſt. 8. vbi pro defen- ſione ſua,& patrię tempore quadrageſima- li licet bella inire. Si igitur quod quis ad tutelam ſui corporis fecit, iure feciſſe exi⸗ ſtimatur,& vnicuique licitum eſt ſangui⸗ nem ſuum redimere, neceſsitasq́ʒ facit de illicito licitum: conſequens eſt, vt fas ſit, ad ſui defenſionem fœdere atque amicitia iungi infidelibus aduerſus alios Chriſtia- 1108. Secundò, hanc opinionem defendit Ol⸗ 3 drad. t argumento à maioritate rationis ſumpto, vt ſicut inſidiijs& dolo poſſumus hoſtes propulſare. c. vtilem. 22. quæſt. 2. c. Dominus, 23. quæſt. z. l. nec intereſt. ff. de capti.& poſtli. reuer. canesq́; propter pa- cem in Eecleſia tollerare. c. quidam. 22. q. 4.& pro defenſione fructuum arte magica vti.leorum. C. de malefi.& mathema. mul- to magis ad tutelam propriæ perſonæ,& bonorum ab infidelibus auxilium implo⸗ rare licitum videtur. Tertiò eandem ſententiam compro- 4 bat t ab oppoſitis, ſeu contrarijs, ſumpto argumento, quorum eadem debet eſſe di⸗ ſciplina. l. etſiecontra, in fin, ff. de vulg.&
pupil,

DISPVTATIO.
pupil. cum ſimilibus quod argumentum lic deducitur. Fideles in bello iuſto intide⸗ les iuuare poſſunt. c. Iulianus. II. quæſt.z.c. quid culpatur.§. Ordo. 23. quæſt. 1. ſic econ- tra, Infideles in bello iuſto poſſe iuuare fi⸗ deles, dicendum eſt vt idem operetur pro- oſitum in propoſito, quod oppoſitum in oppoſito.l.fin. 9.fin.ff. de leg 3. Quartò hanc opinionem munit argu-⸗ endo ab effectu, t quod argumentum effi- cax eſt, vt in proœmio ff.§. illud verò ſatis, in illis verbis, quorum effectus iniuria eſt, & in l. debitor, verſic. videamus, de effe- ciu rei,& ibi Paul. de Caſt. ff. ad Trebellia. cap.vbi periculum; in princ. de elect. in 6. conuenit quod ſcribitur Matth. 12.& Lue. 6. ex fructu arbor dignoſcitur, at effectus, ui ex dicto fœdere prodeunt, ſecundum Oldrad.ſunt diſſenſiones,& diuiſiones in- fidelium,& in neceſſarium conſequens eorundem deſolatio regnorum, quam in⸗ ducere Chriſtiano expedit,& licitum eſt. Ergo infidelibus fœdere iungi prohibitum non eſt: huicq́; argumento famulatur a- 6 liud, t quod à virtute finis ſumitur, à quo, (ſi Ariſtoteli, quem citat Bald. conſ. 272. num. I. in fin. volum. I. credimus) iuſtum eſt omnia denominari, propterea ſcribit Socin. in rubric. de verbo. obligatio. col. 7 fin. verſic. non obſtat ſextum. t eius natu- ræ finem eſſe, cuius ſunt ea, quæ ad finem tendunt, argumen. l. oratio. ff. de ſponſal. I. eius effectus.ff. de reg. iuris. Hinc dicit Bald. in l.l. colum. 2. verficinxts hoc que⸗ ritur.ff. quod cuiuſque vniuerſ. nom. quòd ex fine, ad quem confœderationes terra- rum,& Principum fiunt, cognoſcitur, an licitæ, vel illicitæ ſint, quia ſi ad legitimam defenſionem fiant, legitimæ iudicantur, ſi verò ad illicitam, cenſentur illicitæ. 1. ſia reo.§. I. in fin. ff. de fideiuſſor. Cum igitur huiuſmodi fœdus cum Ethnicis ob neceſ- ſariam defenſionem fieri, proponatur: ergo licite factum dicitur.
Quintò eandem ſententiam tuetur Dei viuentis exemplo, qui in vlciſcendis lu⸗ dęorum peccatis gentibus vſus eſt, vt mul- tis exemplis in c. remittuntur.. hine no- tandum. 23. quæſtio. 5. ſcriptum legitur. Item exemplo Abrahæ, qui fœdus pepigit cum Amorræo,& Excol gentilibus, eosq́; ſecum in bello duxit, Geneſ.c.14. Adduxit & exemplum ludæ Maccabæi,& lonathæ fratris: qui in pace Nabutheum genti- lem ſiſceperunt, lib. 1. Maccab. capit. 5.& cum Romanis pacem, ac fœdus iniuerunt c. 8. eodem lib. 1. Addit quod à diuo Pau-
10 factum eſt„qui timens 3 qpadmginn nucbo, V monum e, fi Iudaæis in eius necem coniuratis, offend adttei auxilium à Centurione,& Träbuno mnlem, tilibus ne occideretur, implorauit Ada Apoſtol. cap. 23. relato in cap. ſex aſ grunnev rentiæ, in fine.& cap. ſequent. 23. quaſt 4 1 quibus exemplis,& auctoritatibus ab 3. drado citatis addo, quod ſcribitur Genet guhäl 9n cap. 21. Abraham cum Abimelech, Re mieRa? 9 Paleſtinorũ, fœdus percuſsiſe, quodeni& recing lucho cum iuramento firmauit lſaac, Geneſica aleat 8 26. legitur& lacob cum Laban ex Meſo, 1ush Oe 4 potamia Syriæ tunc gentili fœdus pepy," Ni giſſe Geneſ. cap. z1.& loſiee cap. ꝛ, duosex, em ploratores Iſraelitas ingreſſos lericho, ii, 1c mentes à viris ipſius loci occidi pactãam ulls en 41. Rama Raab meretrice gentili, vt ſaluifierent, u. nplcfulse luitatemque l ramento firmaſſe, conuenitq́; quod labi. unn ils,defrnct, e tur loſue, cap. 9. illum cum Gabaonitisgen getpdln No— tilibus pacem feciſſe, fœdusq́; percuſsiſt, icgurte le&maceekgegem & ludic. cap. 9. Abimelechfilium Geceo, anfadene aduerſus Achuz Re⸗ nis ex Phano Baalberit ſeptuaginnspan- ukalleſi lun Achue auxilium do argenti recepiſſe,& ex eo viros wägor gabfriau, adueriis Reges dy- & mopes ſibi adiunxiſſe,& cap. 14. amſo. Gaällauline ſſe, ecemque omne nem Philiſtæam in vxorem duxſelege dagn 1) qood inuenitipo⸗ mus, aclibro 1. Regum cap. 7. pacemſull utond Im di millee eiulq pe⸗ ſe inter lſraelem& Amorraum. Atoy i Kaxend riorum acpieuiſſe, pius ad quæſtionem noſtram accedunt, mniens im lium Achaa vaſtauit quæ de Dauid eodem lib.. Regumcapan elum; Ce ſem lbno.Regumc- & duobus ſequentibus, ac Paralip.ca. tolee Re n lrael nincios ad dua 12. leguntur: qui timens in manus dault en Aeg ieſſt&amllio, ne Regis Iſrael eiuſdem legis,& fidei incde, ntaeet uieß ægi Aoſtiorum wilg- re, ad Achis Regem Paleſtinorum idobo&Rſdmlen cqpa legimus ehe⸗ latram confugit, voluit́; cum eo in bell am etral uteeniiskeegisBab, contra Saul Regem Iſrael,& luda perge ispinemd, eo aurlium ad recdi re. Et dicit Nicolaus de Lira in expoſusi aacam laum imperralte& ſn ne dicii cap. 28. in gloſ. in verbo, Nut heaham ſciet, quem refert Archiepiſcopus Florem tinus, in ſua Summa, in tertia part:tituæſ n. quod ex quo Dauid ius in regno llac habebat, ideo illud virtute armorum, cultate ſibi occurrente acquirere, inhunui modiq́; bello iuſto vti auxilio Philiſtino⸗ rum licite poterat:& quamuis fllj liae non poſſent fœdera perpetua cum ehll ſtæis inire, ex rationabili tamen aulin⸗ 3 ducias paciſci,& iuramento firmate pole lam an 18 Wolenluchm,
nernaläach,S. ge lac,(ugi nerde kugiſſe, le⸗ maog e ds Alb. lhan
ulixns em ulh bacem: le feiogg bacem miniſſe cum
aandto g lochi 4 a iochi Regs Antio. Rcptenn Dolanad geg
luäe, a bopu⸗
3
4 men J zmetrh dl„d. pti nRomi.
rant. Legimus& lib. 2. Reg c8 D. Denenit 1 Denana Kne munera a Thou Rege Emalhaccepiien udetm eembemnde ibidem c. 10. miſericordiam cmm Bano ilachage Pelellbiſecdie filio Amnon feciſſe, ſicut Amnon cum n d uid fecerat: ac c. 13. Abſolom occilo Aw d fum 3 4 non fratre ad Regem Geſſur tugſlells ar dn eld letenie deſeruiunt, quæ de Salomone ſegunmm ſonenrun 18 dangume lib.3. Regumn cap. 3. qui in vxotem fillam qch are le id condanin Pharaonis duxit,& cap.. fœdus cum 1 nne vlus et de 8 V em 1
1. jam ram Rege Tyri percuſsit. Accecunt&na„Krae, unncd in! h un—
agtenmin d V denmin ,e Itum, vt non inter⸗ 10
— —

N Kmalelem
hiiſtæam in
1
genu recepiſſe i asbiadiumg N n clbfol Reg ut 84
f 4 44
4 4 A
& agentum, quod remanſerat in theſau- ns domus Dei,& Regiæ, ſeruis ſuis de- dit,& ad Benadab Regem Syriæ idolo- uaram miſit, cum eoque fœdus percuſsit, Aab eo auxilium aduerſus Baaſſa Regem Ilael implorauit, ciuitatemque Rama, quam extruxerat Baaſſa, deſtruxit. legi⸗ tur quoque eodem libro 4. Regum. capit. 16 Raſin Regem Syriæ,& Phacee Regem Iſrael confœderatos aduerſus Achaz Re- em luda fuiſſe,& ipſum Achaz auxilium Rege Aſsyriorum aduerſus Reges Sy⸗ iix,& Iſrael inuocaſſèe, eidemque omne aurum,& argentum, quod inueniri po- tuit in domo Domini, miliſſe, eiuſq; pe- tit'oni Regem Aſsyriorum acquieuiſſe,
du qurftionet d qui veniens in auxilium Achaz vaſtauit
„
„Leeim
D
R duoobas ſequentt i 9* it g Regem Aegypti, vt eſſet ei auxilio, ne præſtaret tributa Regi Aſsyriorum, miſiſ- ſe.& Eſdræ libro 2. cap. 2, legimus Nehe- miam Hebræum Artaxerxis Regis Baby- lonis pincernam ab eo auxilium ad reędi- Rgen fcandam Ieruſalem impetraſſe.& Vriam
ceultreleuldem ½
Achs Regem s wof gtt, vo 1
1 ouem reiert Al A¹ Somma zer quoDad eo illuc n „ioccunen oſto 18 arora 4
14 oterat ent fœdefd 2 re, ex fatol G oſo, Xi f
r deDauideodet Damaſcum:& eodem libro 4. Regumc.
7. Hoſee Regem Ifrael nuncios ad Sua
prophetam in Aegyptum, vt non inter- ficeretur à Ioachim Rege luda, fugiſſe, Ie- remiæ cap. 26. Habemus& lib. 1. Machab. cap. 1o. Ionatham fratrem ludæ, ac popu- lum Iſrael fœedus,& pacem iniuiſſe cum Alexandro filio Antiochi Regis Antio- chia.& capit. II. cum Ptolomæo Aegypti Rege,& Demetrio Demetrij filio.& cap: ncum Romanis, ac Spartiatis fœdus,& amicitiam renouaſſe,& Symonem ludam, & lonatham fratrem cum Demetrio An⸗- iiocho Demetrij filio,& cum Romanis, ac dartiatis etiam fœdus pereuſsiſſe eodem
Ibro t. Machabæorum cap. B3. 14.& 15. le«
dmug. denté I vltimò hanc eius ſententiam
(omproöbat Oldrad. 1 ſumpto argumento
à temotione eorum, quæ in contrarium adduct quo argumento vſus eſt idem
drad. conſ. z9. numer. 6. Barto. inl. fina. num, u,C, de paciis.& in l. 1. C. vt nemi.
. 1 2 liceat in emptio: ſpeci.ſe excuſare libro io. Quamobrem dicit, non obſtare quod ſeri⸗ bitur Paralip:lib. 2. c. 19. de Iehu Propheta increpante Ioſaphat Regem luda, quod impio auxilium præberert,& jjs, qui ode⸗ rant Dominum, amicitia iungeretur: nam bellum illud fuiſſe iniuſtum dicit, ſecus eſ- ſe aſſerens, ſibellum iuſtum ſuiſſet- Haæc ſunt fundamenta, aliquibus ta⸗ men adcitis, quibus Oldrad. in partem af- firmatiuam trahitur, cuius dicia tranſcri⸗ bit Alber. in l. 1. num. y. C, vnde vi quos refert& ſeqquitur Martinus Laud. de Bel⸗ lo, quæſtio. 3. Abbas inc. quod ſuper, num. S5. de voto, Corſet, de poteſtat. Regia, in 4 part. quæſtio. 33. Socin. conſ. 20. verſic- non enim, inter conſilia Curtij Senioris, Afſtict. de feudis, in titu, de pace iuramen- to firmanda, in verbo, Conuenticulas, nu- mer. 32. Et præmiſsis alludit text. in l. 2. C, de offic. Præfecti Præto. Affri. vbi Iuſti⸗ nianus gaudet, quod per Chriſtum pa⸗ cem perpetuam fecerit cum Rege Perſa- rum. Nec propterea videtur peccare Prin- ceps, quĩ pro defenſione vorporis,& rerũ ſuarum auxilium ab infidelibus inuocat etiam quod homicidia,& alia ſcelera e2 huiuſmodi auxilio ſint euentura:quia cum ex præmiſsis proponatur licere pro defen⸗ ſione ab infidelibus auxilium implorare, tſi aliquid mali præter intentionem im pe⸗ trantis acciderit, non eſt ei ad peccatum imputandum cap. de occidendis. 23. quæ- ſtionis 5.& ibi gloſ. in verbo, Bonum, ad- dens tunc non habere locum regulam I. qui occiderit. õ. final. ff. ad legem Aquil,
10 videlicet, t quòd qui occaſionem damni
11
dederit, damnum dediſſe videatur, pul⸗ chra gloſ.in d. c. Maximianus, 23. quæſt.. bonus textus in c. occiderat Phinæes, 2z. quęſtio. 8.
Contrariam tamen ſententiam conſtan⸗ ter exiſtimo eſſe veram, ſcilicet nefas eſſe Chriſtiano Principi feœdere,& amicitia Turcis iungi, ab eisq́; contra Chriſtianos auxilium etiam ad ſui rerumq́; ſuarum de- fenſionem petere. Ad cuius cognitionem præmitto, t cum de peccati materia tra- Gatur, nullas leges, eonſuetudinesũe hu-⸗ manas præſertim laicorum iuri diuino; & Sanonico aduerſantes eſſe obſeruan- das, ſed duntaxat ipſum ius Canonicuma & diuinum ſequendum, cap. f.& ibi com- muniter Docto, de præſcriptio. c. Eecleſia ſanctæ Mariæ,& ibi Abbas, nume. 9. An-⸗ ton. Franch in additio. Felin num. 41. Dec. colum. I3. de conſtitu. Barto: in J. priuilegia.
G. de

DISPBVTATIO.
G.de ſacroſanct. eccleſ.latẽ lImol.in c. cum contin gat, colum.ꝛ. de iureiur. Iaſ. in 9. fue⸗ rat, num. i7. Inſtitut. de actio. quibus con- uenit, quod ſcribitur in Euangelijs diuo⸗ rum Matth. cap. i5.& Marc. 7. populus hic labijs me honorat, cor autem eorum longe eſt à me. in vanum autem me colunt do- centes doctrinas,& præcepta hominum: relinquentes enim mandata Dei tenetis traditiones hominum. c. qui reſiſtit,& c. ſe- quent. il. quæſtio. 3. Quòod autem iure di- uino, ſcilicet ſacris,& canonicis ſcriptu- ris paſsim ſint prohibita huiuſmodi cum inſidelibus fœdera,& amicitiæ, proba- tur. Primò Geneſ. capit.34. vbi filij lacob, Emor,& Sichem, incircumciſis quęren- tibus, viciſsim cum eis iungere connu- bia, reſponderunt, non poſſumus facere quod petitis, nec dare ſororem noſtram homini incircumciſo, quod illicitum,& nefarium eſt apud nos: ſed in hoc vale- bimus confœderari, ſi volueritis eſſe ſi- miles noſtri,& circumcidatur omnis ma- ſculini ſexus, ſi autem circumcidi nolue- ritis, recedemus.& Geneſ. cap. 35. abijcite Deos alienos, qui in medio veſtrũm ſunt, u mundamini.t quid enim aliud eſt abijcere Deos alienos,& mundari, niſi infidelibus non miſceri?& c. 43. dicitur, illicitum eſſe Hebræis cũ Aegyptijs comedere:& Exo- di c.23.in fine, Deus populum ſuum pro⸗ hibet, ne cum infidelibus fœdus paciſca⸗ tur, dicens, non inibis cum eis fœdus, nec habitet in terra tua, ne fortè faciat te pec⸗ care in me:& cap.34. loquens de infideli⸗ bus repetit: caue ne vnquam cum habita⸗ toribus terræ illius iungas amicitias, nec ineas pactum cum hominibus illarum re- gionum:& Leuit. cap. ꝛ0. nolite ambulare in legitimis nationum, quas ego expul- ſurus ſum ante vos:& Num. cap. 25.& for⸗ nicatus eſt populus cum filiabus Moab, & iratus eſt Dominus,& dixit ad Moy- ſem, tolle cunctos populi Principes,& ſuſpende eos contra ſolem.& Deuthe. cap. 7. in principio iterũ prohibens dicit: Non inibis cum eis fœdus, nec ſociabis cum eis coniugia, filiam tuam non dabis filio eius, nec filiam illius accipies filio tuo, quia ſe⸗ ducet filium tuum, ne ſequatur me, iraſce- turq́; furor meus,& delebit te cito.& cap. 29. iraſcitur Deus populo Iſrael, quod in eo ſit vir, aut mulier, familia, aut tribus, cuius cor auerſum ſit aà Deo Iſrael.& loſue cap. 23. quòd ſivolueritis gentium harum, quæ inter vos habitant, erroribus adhære⸗ re,& cum eis miſcere connubia, atque ami-
citias copulare, iam nune ſcitote, qudd De7“! 4 1p rlengene, quen minus Deus veſter non eas delebit ang, 14 Kgainne aiter faciem veſtram: ſed erunt vobis in 2“ch lkucen o⸗ Lete ueam,& laqueum, ac offendiculum in h cui 1 odo cnub us 13 tere veſtro,& ſudes in oculis veſtris, q angnt 1 lemriludens„ nec vos auferant, eitoq́; diſp erdant de me une mmccg bro⸗ ra hac optima, quam tradidit vobis:&u. u pwskllcdn 2nn dic. cap. 2. in Principio loquens Angelli ww 4 re angultt, d ad populum Iſrael dicit, Eduxi vosde qe iiet 5 mluper iula gypto,& introduxi in terram, pro qua 1. Iu: vr asca. proce- ſal raui patribus veſtris,& pollicitusſum t³*. tà 9 nun lod ſeru non facerem irritum pactum meum do⸗ apul m dor gean Iſrac biſcum, ita duntaxat, vt non feriretis fu, 1n’ m,das nisad⸗ Pha dus cum habitatoribus terræ huius,& aras l'n dun tpo⸗ lior eorum ſubuerteretis:& noluiſtis audie ayltee ſeo codcbienh„ C vocem meam, cur hoc feciſtise& capp, as0 our aämteu 5 non ingrediar oppidum geniis alenz imt 188 Am llio. quæ non eſt de filijs Iſrael.& Paralpaca uuct ecceadduct Dom⸗ P— 1. impio præbes auxilium,& his quiode, Ntwt fuminb fottes ne runt Dominum amicitia iungeris& pih, aht.22 m timebont,& con⸗* 1. Eſdræ cap. 8. repetito in lib.3. capqen, o,iet pi gella Kabae⸗ P; bui enim petere à Rege, ſcilicet Bebes niluy Üicet habitator inſule eo nis auxilium,& equites, qui defendetent aknn erat pjs noſtra, ad R nos ab inimico in via, quia diaennus inmainauxlium, itlibere⸗ io- Regi, manus Dei noſtri eſt ſuper nos& late i AGytiotum& quo⸗ nu ſuper omnes, qui quęrunt eumin vinu- agetenetimas:& czo. Veh lei te,& imperium eius,& fortitudo eius,& noes b: Domius vt face- Pü furor eius ſuper omnes, qui derelinquunt aliur non exme, Kordire⸗ ec eum. Et c.y. eodem lib.x. exclamat Eſdns, im(ie ipet hitun meun, au & nunc qui dicemus Domine Deus nos us t tum lupe caun, p ſter poſt hæca quia derelinquimusmandu auutſ deſcendatb in Seoys p ta tua, quæ præcipiſti in manibus ſeruo- èoari nonimtenogatt 38 9 rum tuorum& Prophetarumo nunc ergo awili in fHnttucine du b, filias veſtras ne detis filijs eorum,& filas ſalent, ducam in eh 9 3 eorum ne accipiatis filijs veſtris,&& non& entau fortiu o gp 2 de f quæratis pacem eorum,& proſperitatem iſore jiuch aus an ma eorum vſque in æternum, vt conforteni iariud,:c aVei eh cos ni,& comedatis, quæ bonaſunt terræ,àè a uqe 8 elgu de hæredes habeatis filios veſtros in ſeculum: 8 b ad auxlium in(al & cap.W.& nunc date confeſsionem Do⸗ aaani 1 1 icncam ſi, df mino Deo patrum veſtrorum,& faciteph in ſin h lim äl et Bex citum eius,& ſeparamini à populis tet iii 99 f rumd, Anon R. ræ,& abvxoribus alienigenis:& capes inn tehi ium liag ddo, Re libro 2. mandat Nehemias ſeparatialeni- ii 1 1 Krm degypuus e0 genas ludæis,& exclamat Dauid Plm. iu dn edlui eonm ear A u primo, Beatus vir, qui non abijt in conl- 4 6 musinelindi m⸗ lu lio impiorum. Et Pſalm. 2. Quꝛeeffemue- nene allatot Aca,„e tunt gentes,& populi medtmimtim- uim um Eteptn ke nia? Aſtiterunt Reges terræ,&Pince iiene tiom fanäum ſu pes conuenerunt in vnum aduerius Doo* dentium& nüe 3 minum,& aduerſus Chriſtum eius, DL ten, lutare Dei 4, e runpamus vincula eorum,& prociu- ſ Nerite inde 2 tu mus à nobis iugum ipſorum. Etbſlmaſt i 3* tecemeit, Alu, n odiui eccleſiam malignantium, K cum. A aaDomint Asd g impijs non ſedebo, ac Pſalm.32. Dominus 3 dedite ne 1, quo⸗ le diſsipat conſilia gentium, reprobat autem ane ödi an kug 9 cogitationes populorum,& reprobat on ſtiece ſsſei cublle b zletemizg 5

¹ Ecäh m c 1a he prineipum. Pſal. quoque 105. expro- 2 aa dt ludęis quòd non diſperſerint gentes, i uasdixirillis dominus,& quòd mixti eſ⸗ 2 wWau nt inter gentes,& didiciſſent opera eo⸗ n& Pfalm. 136. quomodo cantabimus G.d n a ic anticum Domino in terra alienac alludens dopd edid, quod ſcriptum eſt Exodc. 8.& Pro- eepuua b Nueibiocaß. Dens putridus& pes laſſus qui . dd a erat ſuper infideli in tempore anguſtię, ove d ALcdeſia.c. 36. alleua manum tuam ſuper ncrnen in a gentes lienas. Clamat& Iſaias c.⁊. prole- dum iadeng aſt enim populum tuum domum lacob, cam daditnt G. uia tepleti ſunt vt olim,& augures ha- um lüdaenet ar, Pueumtvt Philiſtijm,& pueris alienis ad- eem meam d udh hylerunt,& capit. S. pro eo quòd abiecit po- den mgreda e pulwiſteaquas Syloe, quę vadunt cum ſi- rnoneſtdehl kentio,& aſſumpſit magis Raſim,& filium wempioprabez w. Romelię: propter hoc ecce adducit Domi- runDomnum a. Ils ſuper eos aquas fluminis fortes& 1Ktrx ap.8. e 1 multas. Et capit. vigeſim. timebunt,& con⸗ da cnm peree ,⁵ kandentur ab Aethiopia ſpe ſua,& ab Ae- darnlum X à Nplo gloria ſua,& dicet habitator inſulę don ab mmco,(us in die illa: Ecce erat ſpes noſtra, ad Ne,manas De n Wos confugimus in auxilium; vt Aüboa, — eatnosd facie Regis Aſsyriorum,& quo- .„ nodo effugere poterimus?& c. 30. Veh tea mperumel aiifj deſertores, dicit Dominus, vt face- rot dusiuper tis conſilium,& non exme,& ordire- cum, Bt o code
d am.
tterpeſthac- qut ai ambulaſtis, vt deſcendatis in Aegy⸗ n tua, quæ praci Nium,& os meum non interrogaſtis, ſpe- umwotum& oiates auxilium in fortitudine Pharao⸗ filias veſtrasnede,& habentes fiduciam in vmbra Ae⸗ al Npypti,& erit vobis fortitudo Pharaonis
eorum ne acci forti auxratis pacem e u confuſione,& fiducia vmbrę Aegy- —„Luenat m'tiin ignominiam. Et cap. 31. Veh qui de- endunt in Aegiptum ad auxilium in I.& COmCd,*.
auu ſperantes,& habentes fiduciam ſu- mwerquadrigis, quia multa ſunt,& ſuper KcpHamae quitibus, quia pręualidi nimis,& non mino eu, Gunt confiſi ſuper ſanctum Iſrael,& do- t nmum non requiſiuerunt, Aegyptus 17. homo,& non Deus, equi eorum caro,& libro* manduN ¹non ſpiritus,& dominus inclinabit ma⸗ ecuusi ludzis,8 2 num ſuam,& corruet auxiliator,& ca- - mo, Beztusu det, cui pręſtatur auxilium. Et capit. S. lo mpiorum f duauit Dominus brachium ſanctum ſu⸗ tunt gentes, g’ 2 nin oculis omnium gentium& vide- nn⸗ Aſtiterunt 8 uut omnes fines terrę ſalutare Dei no⸗ 6 onucnernt„ 4 nunceite, recedite, exite inde— pollu- & aduct 2, kum aote tangere, exite de medio eius,
mirh acil e mundamini, qui fertis vaſa Domini, quo-
hrredes habeann
en
but uul
Aabvxont
runne e Hiam non in tumultu exibitis, nec in fuga mus n E Proſperqiis,& capit. 57. dilataſti cubile ci ecc cbg 3 tuum,& bepigiſti cum eis fœdus.leremias.
. v'h
DISPVTAT IO,
cap. 2. in perſona Dei magniloquenꝰ, 39 Duo mala fecit populus meus, me dereli- querunt fontem aquę viuę,& foderunt ſibi ciſternas diſsipatas, quæ non valent conti⸗ nere aquas. pro aquis ciſternarum intelli⸗ gens Aegyptios,& Aſsyrios, ad quos con- tugerant,& c. 3, tu autem fornicata es cum amatoribus multis. Et cap. 10. ait, Iuxta vias gentium noli diſcere.& c.i. muenta eſt cõ- iuratio in viris Iudęis,& habitatoribus leru ſalem,& abierunt poſt deos alienos, vt ſeruirent eis. necnon c. 37. Hæc dicit Deus Iſrael, ſic dicetis Regi luda, Ecce exercitus Pharaonis, qui egreſſus eſt vobis in auxi⸗ lium, reuertetur in terramſuam,& redient Chaldęi,& bellabunt cõtra ciuitatem hanc, & capient eam.& cap.46. Ecge viſitabo ſu- per tumultum Alexandriæ,& ſuper Pha⸗ raonem,& ſuper Aegyptum,& ſuper deos eius,& ſuper Reges eius,& ſuper haraonem,& ſuper eos, qui confidunt in eo. Et Ezech. cap. 7. cominatur Sedechiæ Regi, eo quòd violato fœdere,& iuramen⸗ to pręſtito Nabuchdonoſor Regi Chaldęo rum, qui voluntate Dei expugnata leruſa⸗ lem, illum Regem conſtituerat, miſit ad Pharaonem Regem Aegypti, vt daret ſibi equos,& populum multum, vt Pharao cum eius exercitu interficeret Chaldęos, propter quod cominatur, prędicens i- pſum Sedechiam non proſperaturum, nec ſalutem recepturum à Pharaone, ſed mori- turum in Babylonis ciuitate,& c. 23. incre- pat Samariam,& leruſalem quòd tanquam mulieres meretrices ad Aſſyrios& Aegy⸗ tos contugerint,& cũ eis fornicatę fuerint, & Oiea Propheta c. 4.a it: Nolite zngrediin Galgala, quod interpretatur collis præpu- tiorum, id eſt gentium,& ne aſcendatis in Bechauen, id eſt ad domum idolololatriæ, & c.⸗.& abijt Ephraim ad Aſſur,& miſit ad Regem vltorem,& ipſe non poterit ſanare eos, nec ſoluere poterit d vobis vincu- lum. Etc. 7. factus eſt Ephraim quaſi co- lumba ſeducta non habens cor, Aegy⸗ ptum inuocabant, ad Aſſyrios abierunt,& cum profecti fuerint, expandam ſuper eos rete meum, quali volucrem cœli detraham eos, cædam eos ſecundum auditionem cœ- tus eorum, quoniam receſſerunt à me,& c. 12. in princip. exclamat Deus contra Iudam, & Iſrael quod fœdus cum Aſiyrijs,& o- leum in Aegyptum contulermt. Amos quoque cap..dicit Dominus domui Iſrael. Querite me,& viuetis,& nolite quęre- re Bethel,& in Galgala nolite intrare, LII& in

PISPVTATIOG.
& in Berſabee nen tranſtbitis.& Naham cap. 3. redarguit Niniuitas propter forni⸗ cationem eorum, ſubſannans eos quòd A⸗ Phrica& Libyes fuerint eorum auxilio. Et libro primo Machabęo, cap. I. dicuntur ini⸗ qui filij Iſrael, qui teſtamentum cum genti⸗ bus diſpoſuerant,& cum nationibus iun- cti fuerant. Hoc idem in Teſtamento No⸗ uo ſancitum legitur in Euangelio diui Matthæi. capit. decim. in viam gentium ne abieritis,& in ciuitates Samarita- norum non intraueritis. Diui etiam Ioan- nis capit. 4. † Non enim bene conueniunt, vel coutuntur ludæi Samaritanis; id eſt fideles infidelibus,& Actu. Apoſtolorum capit. 10. ait Petrus: Vos ſcitis quomodo abominatum ſit viro Iudæo coniungi, aut accedere ad alienigenas:& capit. vndecim. quare introiſtis ad gentes præputium ha- bentes,& comediſtis cum illis? Hinc no- minatim prohibet diuus Paulus ad Corin- thios I. capit. 5. ne commiſceamini fornica⸗- rijs non vtiq; fornicarijs huius mundi, aut auaris, aut rapacibus, aut idolis ſeruien- cibus: quælibet enim noxia ſuperſti⸗ tio, prout eſt Mahumetanorum& in⸗ fidelitas, fornicatio eſt, capit, idololo⸗ latria, 28. quæſtio.. quod comprobatur à leremia capit. 3. Idem Paulus dicta epi⸗ ſtola I. ad Corinthios capit. 6. redarguit Chriſtianos quod iudicio contendant,& hoc apud infideles. 81 igitur delictum eſt Chriſtianos controuerftas adinuicem habere,& ab infidelibus iudicari, quan- to maius ſcelus erit ab inſidelibus aduers ſus ſideles auxilium quærere?& ad Co- rinthios ſecund. capit, ſext. nos admonet, ne iugum cum inſdelibus dueamus. quæ enim participatio iuſtitig cum imniquita te? aut quæ ſocietas luci ad tenebras: quæ autem conuentio C HRISTO ad Belial aut quæ pars fideli cum in⸗ fideli? quis autem conſenſus templo Dei cum idolis?& in decret.23. quæſtio. quin. cap. omnium,& 23. quęſtio. 8. capit. om⸗ ni timore, quę capitula ſcripta fuerunt Francorum exercitui„vt omni timore, & terrore depoſito contra inimicos ſan⸗ ctę fidei,& aduerſarios onmnium reli⸗ gionum pro deſenſione Chriſtianorum agere viriliter ſtudeat. Nam negotium domini noſtri I E S V Chriſti agitur, cum infideles pręſertim Tanf impu⸗ gnantur, vt in extrauaganti, loan, 22. incipiente copioſius„& ibi gloſſa in verbo, Negorium, 8i igitur Francos,&
— uini— 1 eorum exemplo omnes Cbriſtiands, 44“ niurn in lum contra infideles pro defenſione lanee jus lium hortatur,& excitat ſancta 1 1t= 2 Eceleſia, neceſſario ſequitur, velle di ain= tub re, ne cum inſidelibus Pacem,& amicii fe,S cuinn me⸗ pręſertim in Chriſtianorum pemicient i e7. gon ongleg vod beant, cum bellum gerere,& pacem u. 9 12 em m re contraria ſint, quę ſimul conſiſtere e ipwe 1p Chriſtanispro- queunt: vnius enim incluſio, eſt alert 1 Chriſtan excluſio. His accedit, quod a dino Ga gorio ad Brunichildam Reginam nu corum ſcriptum eſt, de quo inc,
quęſtio.4. qui admonet vt viole
„ m, egom 1 uod ad multarum nation ee traCriſtias quod ad um vIdicam eChiſc dum con
excitatum eſt, Deus inducat. Sier odma lim es reere ilicroln⸗ Leeorſus Leanedron Reginam admd, aſal,) neniiconellfs, de net,& hortatur ne ſit negligensincone Aneh Inn lam Acadlberan- ctione malorum, vt Deus perfidas ganes e
.& conſtitutioni⸗ b hricti allkk teluie Ns te Acd in nationes Chriſtianorum non Indlen, efin tiſcom Clementis
multo mais eam, ceterosdhue Ghie ncgpen A cguodolim, eod. nos Principes monere, hortari, ind come 4 6 8. lom windictoex- nari Velle, exiſtimandum eſt, nelldape Kdere olb RDaul. re, induſtria, conſilioe perfidi Turcen* 4 5 miipi 4 lub Chriſtianorum prouincias,& pernicem homn kane edalt immittantur. Hinc conſequenseſt,naui fen dn che nblletſo Chriſtiane fidei inimico iungitur, p 3 un ſumencup 3 ter eiuſdem Chriſtianę fidei inimicus d Kondſum, ene riiena ipſe cenſeatur, capit. quiſquis.3. quęllio eaüüi 1 ne aliquid 1d Sicut enim qui adhęret Chriſto, unm. mnrideſſe ſes delennt velmit⸗ ſpiritus eſt cum eo,& tollens menin vh ch mamliumgeltauo, Chriſti, ſt adhęreat meretrici, vnum arlt te dyetkchm quoint— pus cum ea efficitur, Paul. ad Corinthin d ain unc zadinnennur„oueo capit.ſext, ita fidelis ſt infidelibus adhęta m nrgn aural, G lggburc vnum corpus cum illlis conſtituitur, iraſ hlGequxres cut ſcriptum eſt Pſalm. 17. Cum i h e ul n Cquxres cto elecius eris,& cum peruerſo penan 45 lecommer&mer⸗ teris, Et Eccleſia. capit... qui comium 3 r ſe buum Cnſen dde. cum viro iniquo, obuolutus eſt inpeten inn neneh dae dolesin Onn tis eius,& cap. ſequenti, in principio i ag Jane anitt duoczre d tetigerit picem, inquinabitur an 2a, N dolli qui communicabit ſuperbo, indust ſie Cnu viu perbiam, incorruptus enim quomoco poterit permanere, qui coruupti aſbck- tur,& fauetsę c. quiſquis,& ſequae qufſta,
u. mred l 4:c. ſępe. 28. quęſtio. 1. his eeniee mmih Kemta comprobatur, quod dicit Brsmmi aa ſa et is hrdmn
C. de inoffi. teſta, quem refen&lecqitut dem Ancha, conſil, 158. columna ſecunda.N 1 ddiema ti. Lauden. in tractatu, de confacendenn oſr Princip.verſicul.6. confœæderatoseiul 3 ab p olnbe intentienis,& voluntatis eſſe,&am 1
inimici præſumi inimicum. Gol 6 ſrur. inimicus.in verbo.Nolite⸗„ dftin au ful. Gccen end in lſciendum, in9. ſiaccuſatio.ſide 88 la, S. ducut

chone malorun ra u miones Ch Ay ncld magi e r dai Pnncipest nc, dul velle, exiſſ ,ei, n nduſtrua, c dnl. Crritianorum 1ar9„ immutantur. H g (brſtane Hde o
tn eiuſdem( Har ipſc cenſeatur ca Piag dcm enim qut kautt ſouitm eſtcum cu Orilh, ſadder Aun pus cum acfiic tul capit ſext taid 2
vnum cofpus
cut ſcnptum Ao elecius eris r teris, Et Ecclel dh
a a A cum vrro inqu—σ.
tis eius,& capiſ b teuigert plcem 3 aui commurici aix ham„ ineg de3- potent perman 3 tur,& fuuett c. 4c. gpe. 3.qu 71 comprobatur, 12„ C. de moffa teit 1 ncha conli 2n wl Ira!
DISDVTAITIO.
Nam qui inimico Chriſti communicat, is Chriſti inimicus pręſumitur, Card. in cle. 19.porrò, de iureiur. cuius dictum compro- batur ex eo, quod ſcribitur Exod. capit. 23. inimicus ero inimicis tuis. Accedit quod ſcribitur Matth. cap. 12. qui non eſt mecum contra me eſt,& qui non congregat me- cum, diſpergit. His etiam famulatur quod legitur apud Paul. ad Corinth. 1. c.5. in fin. aſepe,& ſequ. 28. q.. vbi Chriſtianis pro- hbetur commercium,& communio cum Iudeis,& infidelibus, ita, vt ab eis nec ci- bum ſumere, nec recipere medicinam li- cea., imo nec benedictiones, nec cum eis orare fas ſit. c. non oportet.& ſequenti. t. quęſtio. i. ergo multo minus licebit à Tur⸗ cis inimicis Chriſtianorum contra Criſtia⸗ nos auxilium petere. Pręterea ſi ſacroſan- ciis Lateranenſi,& Generali concilijs, de quibus in c. ita quorundam,& c. ad liberan- dum, de Iudę.& darace.& conſtitutioni⸗ bus ſummorum Pontificum Clementis tertij in c. ſignificauit,& c. quod olim, eod. tin de ludæ.& Sarace. Ioan. 22. in dicto ex- trauaganti incipiente, copioſius,& Paul. tertij, in bulla, in ccena Domini, Pij 4. ſub pœna excommunicationis,& anathematis ipſo facto,& iure incurrenda, publicatio- nisq́; bonorum, quæ occupanti concedun- tur, interdicitur Chriſtianis, ne aliquid ad
Chriſtianæ fidei hoſtes deferant, vel mit⸗
tant, opem, conſilium, auxilium, vel fauo- rem præſſtent, aliquid ve faciant, quo infi- deles aduerſus fideles adiuuentur, quæ o⸗ mnia etiam ratione naturali,& legibus ci⸗ uſlibus comprobantur, l. I.& 2. C. quæ res expor. non debe. l. penul.& fin. C. quæ res
mvend non poſſ.& l.2. C. de commer-& mer-⸗
cat, multò magis prohibitum cenſeri de- bet, ipſos Turcas Chriſti fidei hoſtes in Chri ſtianorũ regiones,& perniciẽ aduocare& adiuuare: prohibitis. n. reb. multò ſatiꝰ p̃ſtat perſonas veluti maiores eſſe prohſbitas, argu. notatorum à Bal. in l. conſentaneum, colum. 3. C. quomodo& quando iudex,& Bartol. in extrauagen. qui ſint rebelles, in vetlieu. repellendo, columna ſecunda. Et prætermiſsis argumentis, hæc nominatim interdicta leguntur eoncilio Vienenſi, de quo in clem. 1. 9. porrò, de iureiuran. vbi lm- Heratori confœderatio cum Paganis& Kncenis prohibetur, cuius conſtitutionis ſaltio ad omnes Chriſtianos Princi- besuſte Cardi. in d.§. porrò, in II. nota. eXtenditur. his accedit tex. in l. quiſquis, Cadllul. maieſta, vbi militibus,& pri⸗
uatis perſonis interdicitur„ne cum har baris factionem ineant.
Animaduertere igitur rogo Principes Chriſtianos præſertim Chriſti nomine rlo- riantes, quibus auctoritate ſanciæ Eec imò viuentis Dei, præcipitur, vt cor fideles Turcas pro defenſione Chrili, rum aſsidue pugnent, nec cum eis paem ineant, ne in Saulis pœnas incidant: huie enim cum Samuel, vt lib. 1. Reg. c. 15. legi⸗ tur, in nomine Dominipræcepiſſet, Agag Regem Amalech, omnesq́; eius habitato⸗ res, pecora, ac armenta interficere, eo quòd reſtiterant populo Iſraeli aſcendenti ab Aegypto,& non perfecie paruiſſet præ- cepto Domini, ſed Agag, optimiſq; gregi⸗ bus duium,& armentorum peperciſſet: quoniam quaſi peccatum ariolandi eſt, præcepto Dei repugnare,& quaſi ſcelus idolololatriæ nolle eius voluntati acquie- ſcere, ait: Pro eo quòd abieciſti ſermonem Domint, abiecit te Deus ne ſis amplius Rex.
Ex prædictis igitur ſatis firmatam eſſe puto hanc partem negatiuam, videlicet non licere Chriſtiano Principi fœdere,& amicitia iungi Turcis, ab eisq́; auxilium contra Chriſtianòos etiam pro rerum ſua⸗ rum defenſione implorare.
Nunce verò ſupereſt, vt in contrarium allegatis reſpondeamus. Et primo regu⸗ læ l. vt vim. ff. de iuſt.& iure, cum alijs ſi- milibus, in primo argumento cumulatis,
14 †f quia loquuntur& debent intelligi de
defenſione licito modo facta,& cum mo⸗ deramine inculpatæ tutelæ, vt conclu- dunt communiter Docto. in d. l. vt vim, & in d. l.i. C. vnde vi, quæ tutela ſiue de- fenſio, tune inculpata ſecundum leges humanas intelligitur, quando illud fit, ſi- ne quo violentia repelli non poteſt, gloſſ. Abb.& communiter Docto. in c. ſigni- ficaſti, extra de homicid. Ioan. Lup. de bello. 9. habeas, numerò tertio. non autem de eo, cui lex diuina, aut ſaltem canonica reſiſtit, Felin. poſt Bald. in c. in omni, nu⸗ merò tertio. de teſtibus. c. noli exiſtimare, & c. quod culpatur.verſicul. non eſſe con- tra Dei præceptum. 23. quęſtio. I. ſed hæe defenſio non fit legitimo modo, cum fiat lege diuina& canonica prohibente, vt fu- prà probatum eſt. ergo non obſtat prædi- cta regula. Velpoteſt reſponderi, leges il⸗ las loqui de iure fori, ſecus de iure poli, ſeu diuino. Nam etſi aliqua de⸗ licta iure præſertim ciuili, veluti lege permittente(vt inl. Gracchus. C. ad l. lu-
LI 2ĩ lia⸗
5 2 —— 8——
4
———. —
—— ——————

DISPVTATIO.
lia. de adult.& l. vnica. C. de concub. cum alijs ſimilibus) ſint impunibilia. At- tamen non tollitur quin huiuſmodi deli- a committentes mortaliter peccent,& legi Dei, iuriq́; canonice contraueniant, c. inter,& ibi pulchra gloſ. 3. quæſtio. 2. las ce Abb. in c.z. in 4. notab. de homicid. vo- lunta.& caſua. Felin. in d. e. in omni, poſt Abb. inc. fin. de præſcrip. ſic enim in ca- ſu propoſito,& ſi forſan iure poſitiuo, (quod tamen non admittimus) liceat au⸗ xilio Mahumetanorum iniuriam nobis illatam propulſando vti: attamen cum à ſacris, canonicisq́; ſcripturis id prohi⸗ beatur, citrac Chriſtianorum iniuriam, eiusq; ſanctę fidei iacturam fieri non poſ- ſit, grauiſsimè peccant, legiq́; Det reſi⸗ ſtunt, qui contrà faciunt. Necobſtat quod dici ſolet, dolo,& inſidijs hoſtes propul- ſari poſſe. c. vtilem 22. q. 2. Quia reſpon⸗- i5 detur † doli duas eſſe ſpecies, boni ſcili- cet,& mali. 1.1.G. 1. ff.de dolo malo, vbi La- beo iureconſultus definit, dolum malum eſſe omnem calliditatem, fallatiam, ma- chinationem, ad circumueniendum, fal⸗ lendum, decipiendumùe alterum adhi- bitam,& ibi gloſſ.in verbo. Adhibitam, ex⸗ ponit, ſcilicet, contra ius. Bonum verò dolum dicit, veteres accepiſſe pro ſolertia, maximeè ſi aduerſus hoſtem, latronemue machinetur. Vnde illud Virgilij: Dolus, an virtus, quis in hoſte requirate quo fit, vt id quod de dolo,& inſidijs in d. c. vti- lem,& d. c. dominus. dicitur, de bono do- 10, hoc eſt ſolertia intelligi debeat, quæ à iure non improbatur: ſed ſi quis dolo ma⸗ 36 lo vti velit, puta frangere fidem, I quæ etiam hoſti eſt ſeruanda, d. c. noli exiſtima- re.§. fides, tunc non licet,& propterea congruere non poteſt argumentum, quod fit de dolo ad caſum noſtrum, cum ille non prohibeatur, ſed laudetur, hic autem omnmo interdicatur, Deci.& Cagno. in 1. ea eſt natura, in fin. ff. de regu. iur. Iaſo. in 1. ſi rem tibi, numero tertio. ff. de pręſcriptis V verbis:t vnde ex diuerſis non infertur vul- gata I. fina. ff. de column.& l. Papinianus exuli. ff. de minori. Item reſpondetur ad id, quod dicitur, canes tollerari in eccle⸗ ſia propter pacem. Nam debet intelligi ſi ſubiecti fidelibus quiete viuant, nihilq́; contra Chriſtianos moliantur,& atten- 18 tent, tunc enim non ſunt moleſtia af⸗ ficiendi, ſicut dicimus de Iudæis,& pa- ganis in ditione Chriſtianorum de gen- tibus. I. Chriſtianis. C. de paganis. cap. diſ- par. 23. quæſtio. vl c. etſi Iudæos, de Iudæis.
19 tSaracenis& Turcis volentibus im ie
20 quia occupant terram ſanctam, ſqm
21 magicam pro defenſione fructuum, iqua Chriſtang,
4 tubunin, nus e wuidauun
...( 1, ſuper, numero decimo, infine, de voto Ba faine leiumei
& Saracenis. Abb. poſt Hoſti in c dunü 9 rol. in l.hoſtes, colum. ⁊ ff,de capt.& poſi an von nob b mi. reuerſis, vbi ponit quatuor genera 3 aulunal fum mentum ſonarum extranearum. Primum genun lpuolkcs ſeunn hello iullo nobis confœderatorum contra Turcas: alt ju c ldlams 1.. erant Græci. Secundum cum quibuslabe hwunt. uæſtio.
8 1 ordo
⸗
mus pacem, vt ſunt Tartari. Tertium cum ec 4 qunbus nec bellum, nec pacem habemusan imnio 1n 9 l Nambu⸗ ſunt Indiani. Quartum, cum quibus cont gpoltnn en— nuum bellum gerimus, vt ſunt Sarracenu, Wapum 2. 1 anei Gio & Turcæ,& ſequitur Alexand. con6io prli de po 93 1Bac volum.7. Boer. deciſ. 78. numero decma, conus ug b du znd⸗ Nam aliud eſt tollerare infideles, Miudegs gſtpae„. De ton⸗ pro defenſione contra Chriſtianosmuoca, Nudtds oblig& Dec.
edi
re. ex illo enim pax nemini nocens ſedom, aucunedæe ſedine alabet nibus proficua oritur, ex hoc veròͤ bellum. actieria ratio iceono 1 —..A⸗. 4
& diſſenſio Chriſtianis nocua emergitaua aleglorE umenium oda 9 uln aleg)) ſ. chare demonſtratun:
imò concludit Oldra. conſi. 72. quod tnm, ipult e tu ſcripſit Alber. in rubri. C. de paga.& laam, vol kyetts- pronibitum Chriſtia⸗ nes de Anania in dicio c. ad liberancm telsult Wee inkaetes contl⸗ ntages,Fol)erulünus cum ſimi⸗ legmuma en prohbitum Chro B ure Rie eles contra Chriſtia⸗ lohraen aumus, quibus addo veluti Chriſtianis debita ſub(Outta darumin 2 ulanus.l G 3. vbi di⸗ norum dominio,& iure exiſtere debe, aaubolirs nielt dlit, quod licet ret; teſte Bartolo, in l.1. C. de pagts imi mi 7 qi lubno lmpen- & ibi Alexand. poſt Innocen. in d. quod apo kte ee ant, eiprelpienti, vt ſuper, numero ſeptimo. de vot. vbi êbb, e ćtenſun jpod icr auma produ- numero ſecundo. Nec repugnat l, eorum, ant, o-xcht- C. de malefic.& mathema. admittensanem iinperqd
viuere, etiam indicendum eſſe belumm tionibus per eum adductis, praſenm
berent ätamenqwnn bioducetentamma con- on dedebant obtempe⸗ ſere Imperatorem cop ndum ett quam hom C Jpollolc d 3
huiuſmodi incantationes, pro frucibus te, ſcd rech defendendis tunc d iure ciuili adimnun cumgun tur, quando nemini nocere poſſunt ſens au fahe. verò ſi ex eis alicuius ſalus, velexiſtimal qun 7
læderetur, quia eo caſu artem magicames- lerdet 1 em N, quxſtioo;. ercentes etiam à iure ciudli puniuntmd Adäde dl Aenud qaſio l. eorum, propterea notat ibi Angelus d dn. Dac idanr. d ge non quod in dicta l. dicitur de incantatoni ennree* qux iura 2lh A
bus pro fructibus præſeruandis, debes teml h en meis concor⸗
intelligi, ſi fiant virtute diuina, ſec us ipek gunk eeet chl lenim, eis
incantationem demonum velalle, u nadidai 3 Vüpotett reſponde. 5 e⸗. 2 d 1 Com 4
tunc omni iure ſunt improbatæ, vtſibes iide Crn Kuium addducha
tur in titulo de ſortileg.& 26. quæſtiolas 3 4.& 5. Paralip. libr. primo c..&e libroſtann-. 7, harete raidn dorſdi do, c.23. Iſai. cap.2. Et libro Regunscule deChruhe gimus mortuum eſſe Ochozuam Regem nentc Iſrael, eo quòd pro infirmitat ſus cnſu- luerat Beelzebub deum Acharoma& Nag. r. eſtio,7 ae
4. c. 17. iraſcitur Deus contralſtaeltasicò* Paulum aiRxbdt quod diuinationibus,& augurſſm ee. a 1 diſtol onn. uierint, vt irritarent Dominum- 1 bas pu em dehne propter retorquendo argumenta 4, ſeb, b leitis 1 obe co, quòd ſicut pro recuperanda ſam oſ ¹ clrguoch nnnenpi te,& defenſione fructuum, qux ube 4 nti naim üo
94 ddulglrne Hcr
at

dh nnn aeeene; arte magica velutt idololatriam enn kapiente, vti non licet: multo minus pro
8
lonamen drrr defenſione bonorum licitum erit vti auxi⸗ e Kin.d Uo infidelium alijs damnoſo. ie eeehe Minusofficit tertium argumentumab
L Ah 1A. IH8„ dalel.
3
dde ma oppoltis facium, vt ſicut in bello iuſto emVi rane Fdeles iuuant infideles c. Iuliamus uI. q. 3. ecdellt Kc. quod culpatur..ordo.23. quæſtio.i.
an Anh laargumento 1. fin.. fina. ff. de leg.3. in⸗
dellum e n fdeles poſſunt iuuare fideles. Nam hu⸗ ie Rlo urgee iulmodi argumentum non vrget, vbi pa- umJ. Doe Si d Tatio oppoſiti& propoſiti non eſt, Gloſſ. leſti en, d Fnnlecontra.ff. de vulg.& pupil. Bartol.
w aO, inlinter ſtipulantem.§. lacram. colu. 2. nu- 1t um m mero tertio. ff.de verbo. oblig.& Dec.con-
udas profce 1 n ſess. circa medium. Sed in caſu noſtro ma⸗ RaenloChNeen,? nleſta eſt diuerſitatis ratio, ideo non habet
drcude e locumregula, nec argumentum. Quòd au- dA ber, tem diſpar ſit ratio, clarè demonſtratur:
. uia non reperitur prohibitum Chriſtia- 48, nis in bello iuſto iuuare infideles contra alios infideles, dicto c. lulianus, cum ſimi- et enn lbus, legimus tamen prohibitum Chri⸗ it m ſanis iuuare infideles contra Chriſtia-
pan 25 nos, vt ſupra probauimus, quibus addo
tex. clarum in d. c. Iulianus. II. q. 3. vbi di⸗ domif uus Ambroſius expreſſè dicit, quòd licet
ta ieſte Bart“ Inapp Chriſtiani milites, qui luliano Impera- A bdlexand" πυιεαοοεπ apoſtatæ ſuberant, ei pręcipienti, vt der, numerq 2m pro defenſione reipubicæ arma produ- numero ſecun Kenlelcerent, ooedire deberent. Attamen quan- demalchc do imperabat, vt producerent arma con- ragcm prod asum' tra Chriſtianos, non debebant obtempe- od me Frare, ſed recognoſcere Imperatorem cœ- Dends nrli, cui magis parendum eſt quàm homi- tor. unncon Sn nnibus, vt habetur Act. Apoſtol. c. 4.& 5. l rinsdicto c. qui reſiſtat, eadem II. quæſtio. 3. e en Idem dicitur in c. ſi dominus. II. quæſtio. mgz.& dicto c. quid culpatur. ibi, vel non
. naenan nuni eſſe contra Dei præceptum, quæ iura Lcorum; A m pariter retorquentur,& cum eis concor- quod 9—„„, dat c. noli exiſtimare. verſicul. ſienim, ea⸗ bus potut, dem 23. quæſtio. 1. Vel poteſt reſponde- mrclig,iat lu, ti, prædicta iura in contrarium adducta mantnonen n loqui de Chriſtiano ſubdito Principi in- conc omnl lut 32 ain fdeli, cui in licitis parere ratione iuriſdi- den
c Gionis,& ſuperioritatis tenetur, ita re- „ u 6 Il..... 2 alipt Ing ſpondet Gomin. in dicto c. Iulianus, in fin.
rerl’ n argumento c. fin.z. quæſtio. 7. pulchra gloſ. morul e in c. catholicus. 2. quæſtio. 7. facit quod 9.el eo Ged h legtur apud diuum Paulum ad Roman. rcl I e,.G diuum Petrum 1. epiſtola, capit. ⁊ cit ehg 3 ſqudus auctoritatibus iubemur obedi⸗ 4 matn Sug einrebus honeſtis,& licitis Principi⸗ quod“u i an enk amg bus ſue bonis, ſiue malis:quod etiam do- uncn rana minus noſter Ieſus Chriſtus nos facere Prop 3(— o„a9 docuit, vt in Euangelio diui Matth. cap. 2. Co, nam 1 1
aunsh Schp, PISPVTATIO.
4 Reddite quæ ſunt Cæſaris Cæſari,& quæ
ſunt Dei Deo, iuſsit quoque ſolui Caſa⸗ ri didrachma Matthæ. capit. 27.& confeſ- ſus eſt Pilatum habere à Deo poteftatem in ipſum, loan. capit.9. Non haberes pote- ſtatem aduerſum me vllam, niſi datum eſſet tibi deſuper. Et quod legitur de Dauid libro ſecundo Regum.c. al. fuit ex permiſ- ſione diuina propter peccatum Saulis: quia contra iuramentum, quod loſue,& po- pulus Ifrael Gabaonitis in deditionem loſue venientibus præſtiterat, vt legitur loſue capit.ↄ.& propterea ſeruandum.a2
quæſtio. I. Gabaonitas ipſos occiderat, vt ex lectura dicti capitis z1. videri po- teſt, effectusque fuerat reprobus,& dęmo- niacus, eo quòd Dei præcepto non ebe- dierat, libro Regum., capit, 1s.& ſequenti. Quartum argumentum, quod fit ab eſte- ctu ex prędicto fœdere prodeunte, ſcili- cet diſſenlionis inter infideles, huic quo⸗ que opinioni non aduerſatur, cũ aliquam diſſenlionem inter infideles ex huiuſmo-
di concordia oriri non appareat. Quin-
imò, etſi ex hoc cum infidelibus pacto aliqua diſcordia inter infideles prodiret: attamen maius damnum, grauioraq́; ma- la Chriſtianis ex dicio fœdere futura vi- demus, quam ſit bonum ex diſſenſione
24 oOriturum. t Hinc dicimus non eſſe facien⸗-
da mala, vt veniant bona, Paul. ad Roman. cap.3.& nota. in cap. ſuper eo, de vſur. imò nec facienda minora mala, vt euitentur ma⸗ iora, diſtinctione 14. capit.⁊.& 2. cap. forte & ibi gloſſa, 14. quęſtione quinta. Mala autem, quæ euentura proſpicimus, in⸗ munera,& grauia ſunt, inter quę vnum illud grauiſsimum omnium eſt, Chriſti ſcilicet religionem(niſi ipſe cauſam ſuam defendat) magnum paſſuram naufragium. Non etiam aduerſantur auctoritates no- ui,& veteris Teſtamenti in contrarium adductę. Et primò, quod ſcribitur Actuum Apoſtolo. capit. 23. quoniam illud quod ibi legitur Paulus fecit vti Pręſidt, ac miniſtris ſubditus ratione iuriſdictionis cui etiam ſubijciebantur Phariſęi coniu⸗ rati, quibus non nocuit Pauli recurſus. Ita reſpondet Gloſſ. in d. c. catholicus. 2. quęſtio. 6. His conueniunt alia ſupra alle- gata in reſponſione tertij argumenti, quę non repeto. NMinus contrariatur quod ſcribitur Geneſ. capit.14. cum Abraham in regione Mambrę& Eſchol fratrum ha- bitaret. Ideo nimirum ſi erat cum eis fœdere iunctus, nec legitur ab eis au- xilium aliquod impetraſſe, pręſertim Lll z contra

DISPVTATIG. Aphuun 3.. 8 PA 1e0⸗ contra Deum colentes.& in capit. 21. 26., eorum operibus malignis. Mecex eo uet orcudtie nßhis, 3 habitabant Abraham,& Iſaac terram Abis Turcæ Deum adoraré dicantur, idololat uchu Am a vemane 1 melech Regis, qui& Deum colebat,& eſſe deſinunt, cum& Ma umetum 1 cieltgln vDandle adorabat, necidololatra erat,& propterea corum Deum colant inſtar eorum col unkeite etawin eg ... 4„ 4 1*„ fœdus, quod ab eis perquiſiuerat Abime- norum, quiaà Rege Aſſyriorum in Samas gu, renyinncien 0 lech veluti nemini nocens licitum erat, riam miſsi, licet Deum colerent, dijstamen akute man, gauxilio eorum inſeruiebant, libro 4. Regum, ca(un ale 3 u niones bi 2l⸗
Nec dicatur prout aliqui diuinæ legis doctrinæq́; Chriſtianæ parum eruditi auſi ſunt affirmare, Turcas veluti Deum ado- 25 rantes, non eſſe idololatras: t quia omnis, qui Deo repugnat,& voluntati eius reſi⸗ ſtit, is quaſi peccatum ariolandi,& quaſi ſcelus idololatriæ committit, b. Regum, capit.i.·c.ſi qui. 81. diſtinct.ſed Turcę repu- gnant,& reſiſtunt voluncati Det: ergo funt idololatræ. Quòd autem voluntati Deirepugnent, omnibus patet: quia cum Deus loquens de leſu Criſto dicat, eum eſge ſuum tilium dilectum, vt habetur Pſal. 2.& Iſai, capit. 42: quem reſert Matth. cap. 12. Ecce puer meus, quem eiegi, dilectus mẽs in quo ſibi bene cõplacuit anima mea: ponam ſpiritum meum ſuper eum,& iu- dicium gentibus nunciabit,& cap. 45. Ego Dommus creaui eum,& c. 55. Ecce teſtem populs dedteum, ducem ac præceptorem gentibus.item Actuum Apoſtolor. cap. 10. Quia pſe eſt, qui conſtitutus eſt iudex vi- uorum& mortuorumi Item& capit. 13.& Paul. ad Hebr. cap. i.& 5. Filius meus es tu, ego hodie genui te.& in Euang. Matthæ. cap. 3.& 17.& ſecunda Petri. cap. 1. Hie eſt filius meus dilectus, in quo mihi bene com⸗ placui, ipſum audite. Et loan. 5. Qutnon honorificat filium, non honorificat eum, qui miſit illum,& ca. 14. Creditis in Deum, & in me credite: ego ſum via, veritas,& vita, nemo venit ad patrem, niſi per me: quia ego in patre,& pater in me eſt.& cap. 15. Qui me odit,& patrem odit. ipſi verò Turcæ negent leſum Chriſtum eſſe fi- hum D ei, nec eum audiant, dicuntur re⸗ ſiſtere voluntati Dei: ergo ſunt idololatrę, qumimò& ſeductores, Antichriſti, men⸗ daces, prophani, hoſtes Chriſti, Deum non habentes, ſuper quos ira Dei manet, loan. cap.z. in fin.& eius epiſtola prima, c.2. ſcribitur. Quis eſt mendax niſiis, qui ne- gat quoniaim leſus eſt Chriſtus? omnis, qui negat filium, nec patrem habet.& cap. 4. Omnis ſpiritus, qui confitetur Chriſtum veniſſe in carne, ex Deo eſt,& omnis ſpi- ritus, qui ſoluit leſum, ex Deo non eſt,& hic eſt Antichriſtus.& c.5. per totum caput. & tota epiſtola ſecunda.c.alienus,& capit. omnis. 24. quæſtio. I. vbi& qui huiuſmo- di hominibus dicunt, Aue, communicant
26 re, exultate ei in tremore. t Quomodo olii-
17. Quapropter Dauid eodem Pſal. dic o, 1 . 2 41. a
Et raeſs Heges nre legite⸗ erudiminiqul en 18 lcruone a0 goi
18dicatis terram, erulte Onuno in timo, 11 140 17 ddnonha Uit a⸗
eo te lobantur in
ergo Reges ſeruiunt domino in timote vüflgi ei lir zllaelon niſi eos, qui contra Dei iuſſa faciunt, hoc ſempofs ſlu uan eſt Saluatorem noſtrum leſum Chn ſäum deſeRern dule
non recipiunt, religioſa ſeueri bolſet
beant, atque caſt gentE c.ſi eccleſia.a. ua⸗ voehhcere 24 5 dbaulet eiusmanuminſt
extendit manum neo ernnt conſur⸗ n,ſcd tantum illius li quamſcidiſſe de-
ſt o. 4. Quod vero legitur Geneſ. caaꝗſu, i cob fœdus ferijſſe cum Labam, Ils aum. 1g, êon culus,& ſocer erat lacob. vt habetur Gene. tevſo capit. 28.& ſequenti, fœdusq́; nemmno zamiundt cuum erat, nec aliquo iure prohibetum öoumplnt
27& t vbi non eſt lex, ibi nec præuanens, umpunn 1. ALRegum cap. 4.
Pau.ad Roman. c. 4. Nec aduerſatur,quod aquncditer adidit daulem Do- legitur loſue cap. ⁊. Qroniam ic fuſalas, annausts:ſii cmmcaſ poluit ſtri doctrinam,& exemplum,&ad de, mDalidin 4e a Hachilæ, deſcen⸗ monſtrandam Raabmeretricis idem oye. Duii Rir tdacjem, Abner ribus munitam, vt habemus in epiton apemeusti a, acpopulum dor- Pau: ad Hebr. c. lI.& laco. ca.⁊. Ac quantum inen,& u non petcuſoit eum, profuerint fidelibus pacta illa, nonauem nelet vna« Yomſo,ſed anceam nocuerint, prout nec damno fuerut axn acdutm acpe exportauit, quæ nono capite ſcribuntur, ex eoquod ſite tſtiu, ams m Domino, qui Gabaonitæ, quorum eo loci memtio iin m ibemtet m mianguſta,yt hibe⸗ fuerunt hi, qui venerunt ad loſueintet, reodem b Jca6⸗Kplalm o.in ram promiſsionis, vt ab idolis recedentes ſe- Dancbi n lum ce nbulai colerent Deum lſrael, eiq́; ſeruirent. Nat niuam vanſa homins wo erdns enim legicur Ioſue auxilium à Gabroae alum dum I. raraum 4 derhe tis contra Iſraelitas perijſſe. Ideo obſe, im Naneſ u vnGus i Bail uandum erat illis iuramentum, ſtcuch mädemſele fg9. Lu bende betur Geneſ. capit.4. Di, ſed inhloc valeli Kunnmq il, mus confœ derari li volueritis eife imi Kakefümog les noſtti. His arridet c. non oporteua rlgren bus ce⸗ n quæſtio. 1. Nec etiam elt contra, quodle bakkeam 1— ca gitur ludſcum cap. 9. Quia argentum dhi Kmäu, un utamortuo daul melech ex phno Baal captum, ludabsnod aex qhibuse e nocuit, ſed vtile fuit, cum ex eo conduse- dolgeani ge wicſüt Dauicem rit viros inopes. Et quod de Samſonec No, dum var 4— d daulem
1 15,. Regum a. dnon fut, vetunc ¹ aul, qnod appanet
14. ludic. legimus, qui Philiſtæam inmo um pfala„loäitadaſſet rem duxit, à Domino faciumeſi, qu, ſ: gia é, ,in Ruuiedd reret oecalionem contra Phliſtæos, q tecgbul tconun ein iurs Ifraeli tunc dominabantur. ſiminet quòh m aeſelſe 1 Hca4 Aub id
libro Reg.1.. ⁷. ſcribitur, de paceinerpoâ nuer paulee d gwwiſite pulum lſrael,& Amoræum, opinionino“ tint——, quodcom 4 ſtræ non aduerſatur, cum pax ila nema d 5 de= ſilm. oß, 3
ni fidelium nocuerir. Minus ſunt impe tſenditmin
5 8,ne— dimento de Dauid ſcripta eodem b.. ſeen— eeos, ne u
1 11 3 I. c. 27. Quia» licet Dauid confugelit 1
2.. 10 3 8 au Achis Rege ſtinorum, non Puuh a. ſegem P. ltem R gem Pluliſt 1 piern Regan egem Smanl

—
ter Deun A
u N,
1daluatoem un L
dn ſecpiunt 2 e,
A 4l Aquecal H
4 Qoc Bodw O idar. ;—„„ dOo kadus tert m u R locere J ohe Gdapu..& ſeq ⸗
di. I. R leq ass im. um erzt, nec 1 o a 5 1 vdinan dir
1 Hdonc 1 1 dee
1. 40 Pan. 1ROman. Naas
A
legrarloſae ca 8,dn in Cocm nam 1Eun monltrandam!*& unn 1 ntam! umg PaaadHebr.cCh(3 cdg f ermt dde pan
nocuenint, pnt acatt & inde reſtituit ſperans in Domino, qui aeum liberaret ab omni anguſtia, vt habe- tur eodem lib. 1. Reg. c. 26.& Pſalm. 50. in
Gabzonux, q danemt hl. Qul? WNN 1 Ofomllot*
vĩd animũ pugnandi pro infidelibus con- tradaulem,& populum ludæ, ac Iſrael, con ſuuuendiue ſe Regem: quia ſi hunc ani- mum habuiſſet, vtique commodius,& ſe- curius hoc facere poterat, quando Domi⸗ aus tradidit Saulem in eius manum in ſpe- lunea Engadi,& non extendit manum ſuam, nec viros, qui cum eo erant conſur-⸗ gere permiſit in daulem, ſed tantum illius clamydis oram præſcidit, quam ſcidiſſe de- inde eum pœnituit, 1ib. I. Regum cap. 24. ltem quando iterum tradidit Saulem Do- minus in manus Dauid cum caſtra poſuit contra Dauid in Gabaa Hachillæ, deſcen⸗ ditq́; Dauid,& inuenit Saulem,& Abner
Principem eius malitiæ, ac populum dor- um mientem,& tamen non percuſsit eum,
cum eſſet vnctus à Domino, ſed lanceam duntaxat, ac ſcyphum aquæ exportauit,
dunl fine. Da nobis auxtlium de tribulatione, n quoniam vana ſalus hominis, vocauique Saulum dum vixit, Dominum& Regem ſuum. Nam etſi Dauid vnctus in Bethle- hem à Samuele fuiſſet, 1'b. 1. Regum cap.
16. Attamen illa vnctio non fun, vetune eſſet Rex, ſed mortuo Saul, quod apparet ex ſequentibus capitibus, præſertum cap.
1.1. 2. Regum, vbi Dauid, mortuo Saul, fuit vncius, vt regnaret luper domum
luda. ex quibus dignoſcitur, Dauidem non habuiſſe animum expellendi Saulem a regno, dum viueret, quòd ſi habuiſſet animum præliandi,& eum percutiendi, peccaſſet: quia veniſſet contra eius iura⸗ menta, de quibus in dictoc. 24& 26. lib. 1. Legum.& feciſſet contra id, quod ipſe ex- drobrauerat populo Iſrael, quòd commix- Keſlent inter gentes, Pfalm. 105.& quod denbſalm. 58. Deus oſtendit mihi ſuper mimcos meos, ne occidas eos, ne quan- do obiuiſcantur populi mei. Pax autem inter Dauid& Thou Regem Emath. de qualida Regum c. 8, fuit in auxilum po-
DISPVTATIO.
7
pulo Iſraeli,& eontra Adadezer Regem Soba gentilem. Quid autem acciderit nun- cijs Dauid miſsis ad Hanon filium Naas
legitur eodem libro. Regum cap. 10.& Paralipomenon I. cap. 19. decaluati enim, & media barba raſa, tunicisq́; à natibus vſque ad pedes ſciſsis turpiter dimiſi fue- runt. Nihilq́ue moli populo lſraeli attulit fuga Abſolon ad Regem Geſſur, libro 2. Regum. 13. Fuit& innoxia coniunciio Salomonis cum Pharaonis filia quam non nulli Proſelytam fuiſſe allerun'. Vtils etiam dignoſcitur Salomon's cum Hyra Rege Tiri amicitia ad ædificandum tem⸗ plum Domini contracta, hbio 3 Regum cap.õ.& fuga leroboam in Aegyptum, de qua eodem libro 3. cap. iI. nullun fidelibus incommodum intulit. Quod verò legi- tur eodem libro 3. Regum, A ſſa Regem Iuda iniuiſſe fœdus cum Benadab Rege Syriæ, ab eoq́; auxilium contra Baaſſa Re⸗ gem Iſrael petijſſe, eo quod, vt ſcribitur c. 15. aduerſus ipſum Aſſa ciuſtatem in ter- ra luda conſtruxerat,& eam oblidebat, vt nullus tute poſſet egredi, nec ingredi de regno Aſſa, peccauit Aſſa Rex ob huiuf- modifœdus coram Domino quem pro- pterea acerbe redarguit Anania prophe- ta lib. 2. Paralipomenon cap. 16. dicens eis Quia habuiſti fiduciam in Rege Syriæ, & non in Domino Deo tuo. Idcirco eua- ſir Regis Syriæ exercitus de manu tua: Nonne Aethiopes,& Libies multò plu- res erant quadrigis& equitibus,& mul⸗ titudine nimia, quos cum in Domino cre- didiſti tradidit in manu tua? oculi enim Domini contemplantur vniuerſam ter- ram,& prabent fortitudinemijs, qui cor- de perfecto credunt in eum. ſtulte igitur egiſti,& propter hoc etiam præſenti tem- pore aduerſum te inſurgent bella. Et ægro⸗ tauit Aſſa dolore pedum,& interfecit Do⸗ minus de populo in tẽpore illo plurimos. Ecce enim textum apertum, quo Aſſa Re- gi luda, fas non fuit(etſi in eius regnoa Baaſſa Rege Iſfrael conſtructa eſſent pro- pugnacula)inire fœdus, auxilium q́ue pro detenlone ſui regni à Benadab Rege Syrixæ infideli contra Baaſſa Regem ſi- rael fidelem, implorare. Sic in quæſtione noltra nefas eſt cuilibet Chriſtiano Prin- cipi, quamuis in eius ditione alius Chri-⸗ ſtianus Princeps loca munita habeat, feœ- dus percutere,& auxilium ab infidelibus contra fideles impetrare. Nec contrariam ſententiam defendunt, quæ lib. 4. Regum cap. 16. de confœderatione Raſsim Regis
Lll 4 STrix,

DISPVTATIG.
Syrtæ,& Phaceæ Regis Iſrael aduerſus N- chaz Regem luda, leguntur. Quia ſi veri- tatem facii, ſiue hiſtoriæ intellexerimus, poſſunt ea ad tuendam opinionem no- Nram retorqueri, prout eam ex fide reci- tat Dionyſius Cartuſienſis, in Iſaiam c.7. artic. 17. Narrat enim Achaz filium loha- tam, cum regnare cœpiſſet in Hieruſalem idololatriam cõmiſiſſe,& propterea a do- mino in manus Raſim Regis Syriæ tradi- tum, ab eoq́; magna capta præda per- cuſſum fuiſſe. Deinde etiam in poteſta- tem Phaceæ Regis Ifrael plaga grandi af- fectum veniſſe(occidit enim Phacee de Iuda centum& viginti millia virorum)& eo tempore Regem Achaz nuncios ad Regem Aſsyriorum miliſle, ab eoque au- xilium imploraſſe, quamobrem humilia- uit Dominus populum luda propter A- chaz Regem, eo quòd nudaſſet eum au- xilio,& contemptuihabuiſſet dominum, nec profuiſſe auxilium Regis Aſsyriorum, ſed nocuiſſe, cum inde eum afflixerit,& nullo reſiſtente vaſtauerit: reprehenſumq́; fuiſſe, quòd in tempore anguſtiæ auxiſſet contemptum in dominum. Poſt hæc au- tem Raſim Regem Syriæ,& Phacee Re- em Iſrael in ſuperbiam elatos, quod A- chaz Regem luda deuiciſſent, inito ſimul pacto, ſiue fœdere, iterum contra Achaz
in Hieruſalem aſcendiſſe, vt eum debel-
larent, cumꝗque miſertus eius eſſet domi⸗ nus, non potuiſſe, qui ad Iſaiam dixit: Egredere in occurſum Achaz,& dices ad eum, Noli timere,& cor tuum non for- chidet a duabus caudis titionum fumigan- tium Ralim, ſcilicet Regis Syriæ& Pha- ceæ Regis Iſrael, eo quòd conſilium inie- rint contra te, dicentes: Aſcendamus ad Iudam: hoc enim conſilium,& fœdus ex- oſum habuit dominus,& propterea dixit: Non ſtabit,& non erit iſtud. Nam Ra⸗ ſim Rex Syriæ interfectus eſt à Rege Aſ⸗ ſyriorum,& Phacee rex Iſrael ab Oſea filio Hela: Et hoc eſt, quod legitur, ſi omnia ex ordine componamus, lib. Regum 4. cap. I. Paralipo. 2. cap. 28. ſai. cap. 7.& 8. Vides ergo mi Chriſtiane lector huius noſtrę opinionis forte argumentum: Nam cum Phacee Rex lſtael contra Achaz ſo⸗ lus bellum mouit, victor euaſit: cum ve- rò fœdere inito cum Rege Syriæ infideli in Hieruſalem aſcendere voluit, non po- tuit, verùm à Rege Aſsyriorum Dei per- miſſu profligatus eſt,& interfectus,& cum Rex Achaz auxilium petijt à Rege Aſsyriorum nihil ei profuit, ſed eius po-
pulus occiſus fuit. Cum autem popul Hieruſalem ſperauit in domino doh 6 ſignum liberationis. Ecce, Virgo ets piet,& pariet filium,& vocabitur none eius Emanuel, quodeſt interpretatum 4 biſcum, Dominus, lſai, dict. ca. 7,& Mau cap. 1.& ſide leſu Chriſto intelligendaſ prophetia. Quid autem profuerit Ole Regi Iſrael mittere nuncios ad Sylam K gem Aegypti, vt rebellaret à rege Aſe riorum, eic; tributa non ſolueretę legb uib. 4. Regum cap. 17. Nam propterea fult ab eo obſeſſus,& in carcerem miſſus 3o quoniam ſequuti fuerant lſraelitæ genten miſit in eos Dominus leones illos interſ, cientes. Quamobrem caueant, quia Tur cis, alijsue infidelibus auxilium implorant eosque aduerſus Chriſtianos prouocant ne hæc ſint eis in figuram, vt ſicut in lias- litas, qui ad Reges infideles confugennt miſit Dominus leones: ſic aduerlus 60 hoſtes mittat occidentes, bona dirpiem tes,& Regna deuaſtantes: non euince bent Chriſtiani confidere in T urakegs Aegypti, de quo ſcriptum eſt Regun cap. 18.& Iſai. cap. 36. ac Ezechl. capiay, Ierem. d. c. a. ſuper eum rugieruntleones & dederunt vocem ſuam, poſueruntter- ram eius in ſolitudinem. Nunquidnen iſtud factum eſt tibi, quia dereliquiſtido- minum Deum tuum? An ſperasin bacu⸗ lo harundineo, atque confracto Aegypto, ſuper quem ſi incubuerit homo, commi nutus ingredietur manum eius,& perp- rabit eam: vt experimento didicit Con ſtantinus. Nec contra etiam pugnat qud ſeribitur Machab. I. cap. 5.& 8. quia Näba thei, qui prophetantes dicuntur, idedpu cfice à Iuda fuerant ſuſcepti: quia mama uerunt ei omnia, quæ acciderant fran bus eorum in Galalitide: Et fœdus am Romanis initum non fuit in pernieiem, nec aduerſus Iſraelitas aliquos, imò, ite contra alias gentes Syrios,& Perſas ido/ lolatras eſſent auxilio.& fortè dicipoſti rædicta cum Romanis fœdera Deo non placuiſſe, idcirco ipſum ludam Muſa- bęum, eiuſque exercitum percuſſm, interfe ctum fuiſſe à Demetrio(tacotum Rege, eodem lib. 1. Machab. ap?con quem Romani promiſerant ſe lvdam ſin⸗ chabęum,& ludęam gentem adictujon quod tamen non fecerunt. Hoc idem po- teſt reſponderi aduerſus omnesalias con- fœderationes, de quibus lib. i- Machub cap. 10.I..31.12.14.& 15. I adl. 2.C.de off præfect. præto. Affri. Quia unulswi
—

4 2nsü 9 Agoc uni 48 a edeeſate 1 nür. 1 34 inn, a, qui ad Re Se aln Dominut 18 der. l lien mlltat O A. 1 6,& Regnaſu⁵ n dnt Chiliiani tN can 1 deg ſou, de at eme äg 4.Alc ai. Kn dim 2r c.a(u eR ruk X dederunt vqO asrunan am eius in ſoll waagi ſtdſactumelt Anru winum Deum am /u do harundineo Pr ¹ per goem liit 14 Wcr nutus ingrediet: mmaär abit cam: vt e& n tantinus. Necc 1ra In bin Nuch-* hei, wqui prophe e“ 3 chce: luda tuc eatf” verunt ei omni 5 de Wmind din Romans initun? nec aluets li li⸗ 8
Negr eocen, 5 quem Rom chabeum,

5
N
ppiio inea
ulterit 9 oinioinch anliteris, de
fiuio ſolu teywbatur
t auao olao7 da ſeconat
teriinmetmoremdte en⸗ durktſt ue nu fol an
kuuiuſoltirulerter on⸗
tionurin habent, ieciſione
rv ſ 1 n ti ſt idelii tner onitinen eh 4 fanntenen gitumt,G i nuaa ſaina dnernmm n. num ſala auuienäme Cfimmaninpuktant c muſes aifttaſegxn mtibehen Keſſo ga.nu. fAis eaxwkegcot arn iprotelido, pro quo impo⸗ rnrgens nand aiote, ſeuſi mior,& nu⸗ nidec om ſ 19o duſtteiltte nnorezupetir eri as fol9) 1 ie onrie in Min liuod wo aeguiritar ſeltaniiien drrmmfl. dierſinleinm tj, timatereſfrtunn Dabunmann vnnunier ennt Dech a⸗ vnua. fͤo Kogo en! 4 Vuni dee br ihfrunenum„o„9p. 4 aaien e wn waatse nun 4 ts raa un asgmie hue und en u. 5 7 81. r n laeſnui eſ au lüramep e, vorfanefſo fio decdohhen 5 iiergne z den riſ vocatz Glihanoe, iaunh ee Auahlopeg n, inſig in neunta, n 4 uunnunieto dliuronmo. e, dadt Kuußhe lanchſtüſene„en ma lannatiſtg m. 3 Iepta, an woe eoden tenderec arno iuito, e kc 49u ulge— mwnnaza a lutes Garma, 8 der u, fam kfnou. R 9. e. ſeſn 23 Ln 3 froiuie n intele ain vno ludiid, 3 hnamalé,, c. mtſgege— duitalo iuadi dt
8 io na f dl.
1 103 . 7*
1
15 0
3

— 1
INDEX VERBORVM
RERVM ET SENTENTIARVM INSIGNIVM IN HOC VOLV-
mine Deciſionum,
ILLVSTRISSIMI SENATVS PEDEMONTANI contentarum, locupletißimus, ac diligenter ſecundum alphabeticum ordinem digeſtus.
Cuius primus numerus Deciſionem ipſam: ſecundus deciſionis cuiuſque numerum: tertius folium indicat.
B 3. opinio in cap. in literis, de ureſtitutio. ſpoliat. reprobatur 5 dec. ii. nu. 10. fol.207 Abba. opinio, in cap. 2. de donat. inter virum et vxorem, defen- ditur, deciſi. i40. nu. ↄ. fol. 251 2ℳ 2 Ablatiui abſoluti regulariter con- Sò itionns vim habent, deciſione 145. numero s. fol. 262 A qblitiui abſoluti tunc ſemper conditionem important, quando futurum tempus reſpiciunt,& id quod ſui na- tura eſtincertum, deciſ. i45. num. 7. fol. 262 Ablatiui abſoluti conditionem,& formam important, deciſ. 165. num. iz. fol. 304. lhſeng ex iuſta cauſapro præſenti habetur, deciſio. 92. nu⸗ 10. fol. 1s6 hſens non poteſt condemnari pro delicto, pro quo impo- neretur pœna maior relegatione, ſecus ſi minor,& nu- mero 8. dec.io. num. 2. fol. 190 ſens cauſa reipublicæ,& minor æquiparantur, deciſ. ss. num. 8. fol. 259 ſenti ex contractu alterius, ius aliquod non acquiritur, niſi ſecuta ratificatione, dec.33. num.i. fol. 6v. ſentiex ſtipulatione notarij, etiam ante ratificationem ius,& actionem, acquiri communiter tenent Docto. de- ciſ. 33. nu. 4. fol. 62 ſolutio non retardatur propter inſtrumentum non pro- ductum iudicialiter,& parte non vocata, dec. i. num. 47. fol.7 bſolutio à iuramento non requiritur, quando hæres iu- rantis agit ad reciſionem contractus ſimulati, deciſ. 42. num. 6. fol. 75 uſolutio iuramento non prodeſt obtinenti, niſi vocata parte, euius intereſt, dec. 175. nu. 7 fol. 223 zßſolutio aliquando petitur, etiamſi quis excommunicatio- nem non incurrat, deciſ. 38. nu. i6. fo. 242 alſolutio aiuramento debet omnium obſtanti facere men- tionem, alias ſubrepticia iudicatur, deciſio. 242. nu. ia⸗ fo254 lbſaraum reputatur, quòd quis vno& codem tempore ob- ligetur,& in mora conſtituatur, dec 49. nu. 5. fol. 82 Mafacta in vno iudicio inter eaſdem partes,& coram eo- uce mos probant, niſi producantur, dec. i. nu. 40: dalo7 Acuſacoram primo iudice, an debeant produci coram ſuhmt,& neceſſarioͤ, dec.i. nu. 52. fol.7 ainthiloria,ſiue probatoria, facta in vno iudicio, an fi- cen ſciunt nter eaſdem perſonas in alio iudicio ad di- nerſin anen tendente remiſßiue,dec, 107⁷. nu,n. fol. 192
Acta ſunt nulla, in quibus interuenit circundictio, deciſ. i40 num. 37. fol. 254. 1
Actio de dolo contra parentes non datur, quod in nouerca limitatur, dec. 31. nu.3 fol.59.
Actio de dolo per lapſum biennij, cenſetur extincta, dec.;9. num. i7. fol. 94.
Actio de dote, quæ communis eſt patri,& filiæ, non poteſt in præiudicium filiæ ſine eias conſenſu à patre intentari, deciſ.62. num. 20. fol. i0
Actio intentata quæ ſit in libello, ex medio concludendi co- gnoſcitur, dec. 74. nu. ui. fol. 125
Actio& papio, in eodem ſubiecto eſſe non poſſant, dec. 95. num.ꝛ. fol. 162
Actio de dolo ceſſat, quando dolus actione ex eo contractu in quo ineſt, purgari poteſt, quod intellige, vt num. i7. de- ciſ.i7. num. 4. fol.240
Actio ſi ex vtraq; parte ſit pænalis, ex vtroq́; iure canonico, e ciuili, non datur contra hæredem, deciſ. uz2. numer. 8.
0l.281.
Actio de euictione, ante ſententiam,& realem euictionem rei ad quam agitur, nata non dicitur, dec. 18i. numero ꝙ. fol. zz
Actio de euictione, et ad precij recuperationem, regulariter non dantur lite mota, ſed ſolum ad defendendum, vel ca- uendum, aut liberandum, dec. isi. num 5. fol.331
Actione carere dicitur, qui ante diem iudicium mouere in- tendit, dec. 130. num. 4. fol. 232
in Actione perſonali regulariter,& ſerundum communem opinionem reuocatoria actione contra tertium poſſeſſo- rem agendum eſt, dec. 65. nu. fol. i0⸗
Actioni cuilibet& iuri, ſpacio triginta annorum præſcri- bitur,& nu. i6. dec. iis. nu. i. fol. 205
Actioni nondum natæ, ſeu competenti præſcribi non poteſt, deciſ.1⸗⁷. nu. i. fol.324
Actioni filio competenti ad recuperationem feudi alienati aà patre, nullo reſtituto precio: non præſcribitur, niſi poſt mortem patris alienantis, dec. i77. nu.. fol. 324.
Actiones directẽ adeo infixæ ſunt oßibus cedentis, vt vix ab eo popint ſeparari.deciſ.z. nu. 4.· fol. ioo
Actiones vtiles habens adeo præfertur habenti directas, vt etiam executionem ſententiæ ab eo obtentam impedire poſit, deciſ. 6n. num. i7. fol. 104
Actiones pœnalespoſt litem conteſtatam hæreclibus dantur, e in hæredes tranſeunt, dec: 149. num.3. fol.a76
Actiones omnes quæ morte, aut tempore pereunt, ſt in iudi- cium ſemel deductæ ſunt ſaluæ permanent,& perpetu- antur. deciſ.i49. nu.5. fol.276.
Actionibus perſonalibus,& officio ludicis minori ſpacidò nõ præſcribitur, quam xxx nnorĩ dec: u. nu. 16. fo: ꝛ32
F† Actor
V

IN D E
gctor qusà principio noluit iuramentum deferre, ſed onus probandi aſſumpſit, ſi non probauit, tune reus abſolui debet, nec cogitur iurare, deciſio. 97. numero ². pagina 1683
Actor ſuam actionem probare tenetur antequam reus ſuas exceptiones, deciſi. i4 4 num 15. pag 259
Actor an reus dicatur, intentans remedium.. diffamari. C. de ingen. manumiß& num 4 dec ii. num 1. pag. 1279
Actor dicitur, quiad iudicium prouocat, limitat. vt nume. S. deci.iyi. num. ⁊ pag. 279
Actor an reus quis iudicetur, quid inſpiciendunn ſit,& num. 9 in fin. dec. isi. num.5 pag. 279
Actor,& reus in quocunque iudicio etiam ſum marijßimo dcbent legitim? comparere, deciſione i, numero 35. pagi- nA 6
Actori eſt imputandum qui non probat id, quod eſt ſunda- mentum ſuæ intentionis, deciſione i42. numero i5. pagi- nAd 252
Actum ex neceſiitate facienti magis ſuccurritur, vbi neceßi- tatis ſpecies duplices enumerantur, deci ſione 6i. nume.. P ½ 99
Actum directo contrarium faciens iuri& priuilegio ſuo, di- citur illi renunciaſſe, deciſione ↄ1. numero a¹. pagina 154.
Actus& potentia inter ſe diuerſa ſunt,& à poßibili ad eſſe argumentum non deducitur, deciſione is. numero 6. P4g. 27
Actus noſtri voluntarij non extenduntur, niſi quatenus de neceßitate inferunt, deciſione ↄ9. uumero 16. pagina 171
Actus factus non ſeruata forma eſt nullus, deciſione us. nu. 8. P*9. 203
Actus ſubſequentes contrarij præcedentibus, faciunt videre receſſum à præcedentibus, præſertim quando de illis fa- cta reperitur expreſſa mentio, dec. i 4. num. i0. pag. 254.
Actus ſequenteʒ ape llationi contrarij, faciunt praſumi ap- pellationi renunciatum, dec. i4². num. 22. pag. 254
Actus an valeat potius, quàm pereat, facienda est mterpreta- tio, dec i63 num. z. pag 300
Actus ſemper interpretandus, vt euitetur cõtrarietas,& re- pugnantia, dec. 163. num.3 pag. 300
Actus ad ſubſtantiam vbicunque multa requiruntur, tunc nõ ſufficit plura eſſe obſeruata, ſed omnia adimpleri debèt, ita yt nec vnum omittatur, dec. 165. num.5 pag.304
Accuſator, ſeu denuncians teſtis eſſe nõ poteſt:alius enim ac- cuſator, alius teſtis eſſe debet, deciſio. 79. num.54. pagina 157
Accuſationem,& teſtimonia per ſcr pturas proferri non poſſe iure canonico cautum eſt, deciſio. ia8. nume.. pag. 229
Adminiſtratio longa bonorum vxoris cum eius participatio- ne habetur pro tradit ione, dec. ꝛ1. num. 8 pag. 29
Adminiſtrationem qui ſuſcipiunt, iurare debent fiſcalia vigi- lanter inſpicere,& cum omnivehementia exigere, deci, 86. num. pag. 146
Adminiſtratores, ſeu electi ciuitatis non poſſunt emere, aut conducere res ipſius ciuitatis, quarum admimiſtratio eis commiſſa eſt ſub pœna irritationis contractus& qua⸗ drupli, dec. 109. num. 6 pag. t96
Adminiſtratores ciuitatis propter negligentiam pœna ſim- pli puniuntur, deciſi. o9. nume. 7 pag. 196
Adminiſtratores publici ſt legitime rationes nõ reddiderint, & contingat probare aliqua bona ad Cameram ſpectan tia ad ipſos perueniſſe, qua pœna puniantur, deciſio. 70. numero 9. pag. ns““
X
Adoptio quare non operetur defectum ſulſtituti ſub conditione⸗ſt ſine liberis qece ſerit. deciſi 16. pag. 224.
Adoptione. ſiue arrogatione filij rumpitur teſtamentu luti agnatione ſui hæredis: donatio autem adoption arrogatione non reuocatur, deciſione uu numero Ke 216 NS
Adoptiui filij ſimul cum legitimis,& naturalibur aimſ tur ad ſucceßionem, deciſione 75. numeroz. u 126 bhne
Aduerbia plerunque tenent locum forme,& qualtatm cti denotant, deciſione uz. num. 7, pag a63
Adulterij crimen iuſtam præbet exhæredationis cauſena cifio.2 4. num. a. pag. 222 5.
Aduocatos denegare, eſt magnam partem defenſionixtol⸗ re, dec. i. num. 3 pag. 6
Aequalitas ſeruanda eſt, deciſione 23. numero. ngu 35
Aequiparata à lege veteri vbi duo ſunt in ealmm mabau diſpoſitum à lege noua in vno, locum babetin m e ciſtone zu num. 7 pag.59
Aequiparatio de caſu ad caſum, vt valeat quæ maquianti, dec.6. num. 2ꝛ pag.i·
Aequiparatorum eadem eſſe debet diſpoſſtio, deaſinen num 7 pag 93
Aequiparatorum regula locum non habet, vliiſis ratio.dec. 6i. num.io pag 69
Aequiparatorum eadem eit diſpoſitio, quod naltuimm in pœnalibus, dec. 94. num. ꝛ0. pag 160
onig 14
——
4 17
112 dec.4 2. num.5 pag 75
conſil. Balb. numero 23. pagina uiz
Agendi ius quibus competit, multò magis exciimig&n 8* dahto
eicommiſim lec ctoniproêintuo h eer o umn, dtnnjnninanpn, ad
tinendi competiturum erit, deciſiont unz.numeai,ue 23
Agens ex vna cauſa, ſi ex alia probet intentionem ſune cumbit, dec.5 4. num. 3. pag. 89
e 1h6 f ne uons n uumm iue
ülheſckenndltn am tec nunn S iexcuſgni den utremoieſhear ſekaſmnllmuden tmüiceuoluit feudum aid ecſta hr devonibttricet e Aeſtimata res ſi peruenit ad eccle ſiam, debuitinſunteyt ullg aſtgm lato à cathaſtro deponi, conſil. Balb. numero 4 ehu ainenuhünon ſ tlengiſttn ane
Aeſtimatio rei venditæ conſideratur tempore veuianſi fenrzpronitt:po i.
Aeſtimum quaſi contractus eſt,& ex eo obligatio ntuchnn kuſee 4 dke 168. nm aAa f
1N biuun
V 8 eheim Aecl
1 nterlea ln ſtmm⸗
ainon enp ente
. dt ral
7 al.12 u'aututent 1 pfe n'uma. 0„
67,„d dere hauſpaiia unwnciinn!„ auepond ie 14 1 ſ pyhnt„42
4¹ 1
nnero 23 maonam inunutionem g Mias doecari ſon eMa negt relocar eüth 1 ehalur— „fAra 9 arſa toren quond h ieſocha h lca= eatpuunaem 444 4 b 8 audvldlorfeindi abuſtnſyy St ſculufllnſn t oöſclonum
aum at unine enen
.ntlufo 1
nnuie. aitbübninin
dgroſuch e cmmunafen
un legſbath r uloe⸗ ,.
ieangzrgu e. ibiuc eni
Bu acuu ne lenniat tem ſi non ꝛem incaupekmſo fu⸗
meliiurdecuſipro⸗ un a6 fol ns
folu⸗ bitomtüalienatio ne⸗
zfolibd irr fcte, ler expreſſe Tdeclert dec.60.num.
miuitum ſeintellzi⸗ ſonor uten de necrſſ⸗
mütneinzuatn inaueit rſola eäuinn,& frige itel⸗
tluum e heuun.
agens ante diem male agere dicitur, deciſione to na irhahes 59,3„, ,, ,v ehedi aiin aletaurn Agens ex cõtractu vltro citroq́; obligatorio, teneueſ 8 dißlenn un alralean te ſua adimplere, quæ ad ipſum /pectant,& hrolat rbma tle— rum implementum, deciſio 5i numero.pcei iienmn laim li un oumn Agens ad diſtractum,& ſic ad reciſionem contraatudi numuleitjfi Kebu edi ſequi forum rei, deciſione 78. numero tz gis e) uſnas 8 fuoren Aagentes,& conſentiẽtes pari pœna puniuntun& ſuns 4 nuhünba⸗ uan mautenn intelligi debeat, de ciſio. 8o. num. 6. pag z⸗ tcla ulm edenh oitzas gus
Agentes,& cooperantes pari pœna puniumtun ujſdut
num. i. pag. 190
Agnato ſufficit, quod ſit hæres primo in hæres vltimi defuncti, vt ſuccedat in fe dec.26. num. 10. pag. 45
Agnatus poßidens, fœminam defancti hera ti in poſſeßionem bonorum ſt inconti rum bona eſſe feudalia offtrat, dec ſio ab'nm
uao zaradtinli
eninpelt ni⸗ entiſe prabatu⸗ 4 9
44 Aalbæ opinio, ſiue illatio in conſil. 76 in n nnnheunaui 181. um 12 pPag 332 Alienans& poſſeſſor quando eodem gen tur, tunc executiue contra tertios po teſt, dec. 65. num. 10. pag. 104. gais Alienatio rerum minora legitime facluꝛ teiſi 4
„ cſnes prottalt
b fei feuali kawn
en’ weſc4, ln Iſtit lieyun, dvelſileich uuſ 1. nnſi ae
imxrugfauii mun cat'ſe 6
epe alionittnel e a
eiſigs,umerd, 3.
v rin z an ri 5 eeab aanend r iüto ſrir,d un— inch dlie — dein une.
ieun dlun.
iſaauge.. tj,dg n maioreg an Nreularte 4 160 be⸗ — Tprohi amch* FNcextz cieimm hri tant. bir ne Wihr d 1 dliga ber ·
1 doloca 1 er qus„ ſel 4. Luennaic, eur ei. g, ccſan a la ine
K7 fon 1⁴ ſn on

26 dhe
danah...; 7 er poterit per minorem maiorem effectum, deciß. 58. num.
Nſtge 1 u. fol.)4..— d, dm llienatio rei fideicammiſſo ſubiectæ valet intercedente 1 n d 2,orantia contrahentium, ſi fidei commiſſum ſit vni- „Wfpe, 4 1 nn uerſaleſecus ſi particulare, deciſione 73. num.4. fol.24
aoalen atio diure prohibita, ita demum non dicitur valere, ſi
a p ſe oppoſuerit, deciſione ↄ4. numero 23. folio
A 410n⸗ ‿ V
W 6 doge, 6 160... 3 NNa lenatio à rege facta cedens in magnam diminutionem
2 Nergd a. un Repic iuriſdictionis non valet,& poteſt reuocari non ¹ichtet ann ohſtante juramento, dec. 139. num. 7. fol.3 47
IIe n. 6. 1...,...
n ee Aleuatio, ſuue ceßio facta in bor aiſnen Tarmads dica
4un ,23, tur V deintellectu tit. C. ne liceat poten. dec: 144 nu. denegen en u fol. 2599“
tun h glenatiode quibuſdam hominibus facta à vaſallo reſcindi⸗
sſcuad Fng tunſfeudum ad dominum peruenerit ob felloniam va- Hati ſdlec us6. num. iu. fo. 286 1
Naalee„ A 1. Aeuti rerum feudalium etiam ex cauſa dotis, vel alterius
i ccßitatis prohibita eſt, ex iuris communis feudorum umo iſßoſſtione, deciſio. i5s. num. z. fol.04 glenatio vbicunq; regulariter prohibita eſt,& certis tan- — n um caſibus, ac ſeruata certa ſolemnitate permiſſa non atur dicto aſſerentis alienationem in caſu permiſſo fu- 4ν ſſe fackam, dec. 7i. num. u. fol 3165 Alienatio, vbi ex cauſa ꝑmittitur, intelligitur de cauſa pro- unn ramne xima,non remota, deciſio. 171. num 16, fol. 318 nd S139 glenatio facta ſine licentia directi domini deuoluit feudum adoram ch umithne pfidomino, deciſio. 69. num. 17. fol. 1is rulbu de auπν☚ qJBnatione prohibita videtur prohibita omnis alienatio ne- naareiſipet uednan, ceſſcria à lege, deciſio. ↄ4. num.; fol. 160 ahairo aes Nlinstioni rei minoris non ſolemniter factæ, lex expreſſe reſiſtit, illamq́ irritam, ac inanem declarat, dec. 160. num. orii ven ſundn 1i fol. 162 inationes prohibitas poſt cœptum iudicium, eſſe intelligi- aatur de alienationibus voluntarijs, non autem de neceſſa- rij, lec. i6s. num. iz. folzio ienationis prohibitio, vt res familia relinquatur, inducit idei commiſſum, dec. 50. num. i fol.sda enationis prohibitio odioſa eſſe dicitur,& ſtricte intelli- enda, dec. 50. num. 12. fol.d133 mucat ienationis verbo comprehenditur legatum,& hæredis in- er4 ſtitutio, dec. 85. num. 3. fol. 144 ne enationis prohibitio, vbi duplex inducitur, altera à iure õmuni, alteraà teſtatore, vna ceſſante, altera locum ha- r bet,dec. S5. num. i4. foliJ4s 9441 pur iNenationis rerum dotalium prohibitio non ſolum fit pro⸗ me pter ſexus muliebris fragilitatem, ſed etiam ob fauorem .
e,
— 6
0 mariti, dec.9 4. num. 26. fol. 160 1
3 ieglienationis prohibitio ceſſat, deficientibus perſonis, ad quas
maprohibita alienari, debet venire, deciſi. 8. numcro. 9„be. gas, fol. 69
alenationis rei feudalis prohibitio ſtrictior eſt quaàm rei
4— minoris, vel fide icommiſſo ſubiectæ, dec. i6- ⁷πnumero 20. 1 e, falzo7 bleuationis bonorum feudalii prohibitio ſtrictior et alie- Mameh natione rerum eccleſiæ,& minoris, dec. i7i. nume. ¹3. mn 5 uh 6 ſalas. „.» llencionis rerum dotalium prohibitio maior eſt, quàm pe- 3 Du Aliietuentitij,dec.94 num. 2.folaoo
rus houtiſ Altlairem regulariter prohibitam,& certis tantum ca- buerniſſe am credendum nõ eſt ſi de caſu aliquo per- 4 miſo ttteſtetur, dec. 17 anum.7. fol 318 1 S n 4 lenare pribito in aliquo caſu, cenſetur etiam in eo in- 1e it terdiun per quem ad caſum prohibitum deueniretur,
— aras„ 6 ee o uum. fol z
anm 1 N DE X
Alienare qui non poteſt, non etiam litem mouere poterit, de ciſio. 62. num.iz. fol. io
glienandi licentia reſtringi de bet ad vitam alienantis, deciſi. 164. num. 17. fol.301
Klienandi legitima& neceſſaria cauſa connumeratur inter principales qualitates,& ſolemnitates in deereto requi- ſitas, dec. is⁷. num. i. fol.07
Alie nandi licentia, ſiue beneficio non gaudet, vbicunque quis animo euertendi fideicommiſſum alienat, dec. 16 8. num. 33. fol. 310
Alienandi facultate alicui cõceſſa in caſu neceßitatis ad hoc, vt valida ſit alienatio, quæ concurrere debeant, deciſio. i.num.14. fol.316
Alienandi licentia tonceſſa reſpectu debitorum neceſſario- rum nõ alias valet, niſi probetur ſumma precij feudi alie- nati prætenſis debitis commenſurari, dec. i⸗i. numero is. fol. 316
Alleganti aliquid onus etiam probationis incumbit, deciſio. 171. num. nn. fol. 316
Alleganti factum etiam ſi ſit pater, vbi ura aliquid conclu- dunt, non ſufficit ſimplex allegatio, ſed probatio etiam re- quiritur, dec. 1⁷. num.5 pag. 18
Allegare non ſufficit, niſi quod allegatur probetur, deciſio. 17. num. ꝙ1. pag. i37
Alere filium pater tenetur qui portionem ſibi aßignatam lu- dendo conſumpſit,& nunc ſequ. latius comprobatur, de- ciſio.i24. num. 9. Pag. 222
Alexandri conſilium 10i. num. i. volum. 3. declaratur, deciſt. 59. num. is. pag. 89
alimenta quis habere non debet ex his bonis qua illi ratione delicti auferunt,& nume. i2. deciſio. i=4. num. 7 pa.22
Alimenta parentibus filij præſtare tenentur, vbicunq; habẽt, vnde ſe alerent, deciſione 124. num.&. pag 222
Alimenta de iure naturali deb tur,& nullo effectu tolli poſ- ſunt, dec. i24. numero 1o. pag. 222
Alimenta durante matrimonio per maritum præſtita vxori remiſſa titulo donationis præſumuntur, vbicunque taci- turnitas longi temporis,& mors ipſius mariti interue- nit,& num. 11. deciſio. 132. num. ⁊. pag. 235
Alimenta libertis relicta, dato quod per longi temporis ſpa- cium petita non fuerint remiſſa, eſſe non præſumuntur, dec.iz2. num.ia.pag. 235
Alimenta quomodo præſumantur per maritum vxori remiſ- ſa titulo donationis notabili diſtinctione declaratur per quam diuerſæ in hoc articulo Doctor. opiniones concor- dari poſſunt, dec. u32. num. i9. pag. 235
Alimentorum cauſa adeo eſt fauorabilis, vt impediat perpe- tuo translationem dominij rei donatæ reſpectu alimento- rum, dec. 85. num. 10. pag. 145
Alimentorum petitio hæredibus competere non debet, qui onera matrimonij non ſuſtinent, quorum reſpectu alimẽ- ta iure debentur, deciſio. i32. numero 7. pag. 335
Altare vnum diſcooperire non debemus, vt alterum coope- riamus, dec. 59. num. u. pag. 90y
Alternatiua legis reſoluitur in coniunctam, dec. i3. numero 1. Pag 20..
Angeli opinio confutatur, dum vult patrè tanquam fideiuſ. ſorem obligari, vbicunque filius cius voluntate dotem recipit, dec. 44. num. 12. pag. 77
Animus qualis fuerit, ex actu ſubſequenti declaratur, deci- ſio. 7i. num.33. pag. 120
Animus præcedens ex actis ſubſequentibus declaratur, dec. 90. num. 19 pag. 151
Animus deliberatus contrahentium ex eorum verbis ſæpius repetitis dignoſcitur, dec. 16 4. num. un. pag. 30⁄
† 2 Arimo

IN D EX
Animo nocendi alteri non licet aliquid facere, etiam in ſuo, deciſio.i7.num.ui. pag. 25 Antidotalis oblig atio licet ex ſui natura non ſit potens ad agendum, attamen quando eſt facta promißio ex cauſa remuneratoria, tunc actionem paret, dec. 169. numc. 12. Pag.312 Antiquitas ſecundum communem opinionem dicitur eſſe centum annorum, dec. 1 73. num. 8. pag. 321 Appellans poſt lapſum fatalium, etſi ex perſona ſua proſe- qui appellationem non poſit, attamen ſi appellatus intra fatalia reſcriptum impetrauerit, vel proſequi inchoaue- rit,& proſequatur poſt lapſum fatalium poterit ex per- ſona appellati etiam lapſis fatalibus ſuam proſequi appel⸗ lationem, deciſione 28. unmero 8. pag./i Appellans d ſententia lata contra falſum procuratorem ge- ſta falſi procuratoris ratificare videtur, deciſione 39. nu. 25. Pag. 7¹ Appellans an poßit intra tempus appellandi variare,& à iu- dice, quem primo loco appellauit recedere alium appel- lando,& num. 9. cum plurib. ſequen. declaratur, dec. 32. num. 4 pag. 233 Appellanti vt biennium concedatur duo concurrere oporte- re, dec. 28. num. 4. pag. 51 Appellantes diuerſos iudices coram maiori iudice appella- tionem interponere debent, deciſio. i20. nume. i4. pagina 23 Appellantis proteſtatio neceſſaria eſt, quod per eum non ſtet, quo minus cauſa expediatur,& requiritur repeti- ta, nec vna tantum ſufficit, deciſio. i2. numero. 7 pagina 19 Appellare, an legitime liceat verbo ab interloquutoria, ſi cauſa grauaminis in ſcriptis redigantur ſtante decreto, quod ab interloquutoria appellandum ſit in ſcriptis,& in ea inſerantur cauſæ grauiminis, deciſione s. numc.1. pag. 14 Appellare idem eſt facto, quod verbis, dec iſione. numero3. Pag.i· Appellare ſine grauamine nemini licet, deciſione éi. nume. aas 99. quod declaratur numero 6.& alijs ſequen · tibus.
Appellare regulariter à quacunque ſententia licet, deciſio. ꝗi. num. 6. pag. 99
Appellari iudicis negligentia poteſtſt ter requiſitus, pro- nunciare diſtulerit, dec. i2. num.. pag. io
Appellari an popit a ſententiain poſſeſſorie lata, dec. 25. nu. 1. pag. 41
Aᷣppellari à ſententia lata contra prohibitum ille poteſt ad quem res prohibita alienari, transferri debet, deciſione 157. num. 6. pag. 287
Appellaria ſententia ſuper poſſeſſorio lata boteſt, vbi poſ⸗ ſeſſorium habet annexam proprietatis cauſam, deciſione 25 num. 10. pag. 42
Appellari poteſt a ſententia ſuper poſſeſſorio,ſi poſſeſiio per hypothecariam actionem, vel ad exhibendum auocetur, dec.25. num.2. pag. 42
Apbellari poteſt in cauſa alimentorum, quæ iure actionis petuntur.dec.⁊5. num. 20. pag.54
Appellari poteſt ab interloquutoria iure ſcriptis, quod ta- men limita locum non habere in patria noſtra, deciſione 1. num. 32. pag. 6
Appellari a ſententijs Zpiſcoporum, ſeu eorum vicariorum prolatis in cauſis temporalibus, in terris Imperij appel⸗ lari ad Imperatorem debet, ſeu alium Principem, aut ma-
E hnaeun ſecularem, deciſione 30. numero é. pagina 4
3 ragt⸗ G, 1n kuneno
Aalib, he
Apellariã ſententia ſuper poſſeſſorio lata mpofit, auuukihi—
131. num. 3 pag. 233 beche 8 riarj uoſeh Appellatio iudicatum extinguit, vel ſaltem ſußpenai Gnünuen 641 Kind
eius effectibus, dec. num. 1. pag. i2 19e za fauxuij nüllo Appellatio ab interloquutoria à quoad uuſtifcation ritkuuen e lumnaabt
ctum duodecim requirit, dec. numero begin 6 uan leiee G Lii uum 4 5 8 Appellatio ab interloquutoria,& appellatio inerruſun guxpri pelien
interuallo a diffinitiua æquiparantu 6. pag. 14.
Appellatio deſerta redditur.ſi per appellaiem tenr he minus omnia litis certamina complea 5 gur in
ntur,& cua 842 finem producatur, dec. 12. num. pag.19 4 let ca
3. men! 2 dec ſione 6nan Kirrut ian
lale
o context“
ltione conce⸗
e Fntio eur iu cos-
mdn eTn r. ps
Appellatio à diffinitiua poteſt iuſtificari. aferur b 1.62. n4 hiai aan ſſtañ& mimas ulatzuun fim nueſ
ctis, dec. 14. num. 3. pag. 21
Aphellatio ã ſententia ſuper poſſeſſorio lats quid oenenn riaet ſſls unen h4
boſtquam non obſtante appellatione, ſententu easu. i toria mittitur, dec. 25. num.3 pag. 41
Appellatio an admittitur in remedio adipiſ cende heryer. dem ſcriptum intentato, deciſione a5. nuneno 2 4²
Appellatio an in caſibus, in quibus admittituraſentntunn h
hagins
Gen ue G teuntum bdchttſe te dunaune, Fſ mutteriin,decd vum zz pi uu 4 aureliuunr A ſauuunungteiſ b mu
f
..... 1„Ae„ x tempo. poſſeſſorio lata impediat ipſius ſententie ergugunz aurtalunſ opence ne et enp
dec.23. num.iʒ. pag. 43 Appellatio an admittatur ab aliquo adu brecedenteeum. uhch tiam diffinitiuam, dec. ꝛ5. num. 14. pag. 43
Appellatio an cenſeatur deſerta per lapſum hinftuln auetg
uüne nangre lae Nißgyubeur aecſſl. 9.
Menntriſenueim reſerptiliet, eciſ
licet apbellans,& appellatus proſequutiſent eu. Nlebat ppelme tleitmet lecſt 4.nu.
ſam,& ludex appellationis ſententiam prauulertinns au
ſecundum fatale, eo tamen expreſſe non couaſt tunſ. enienttriy d negrurücornhe Appellatio ſi fuerit deſerta per lapſum primi amninlbis eunintrrunune ſto impedimento interueniente, an appellauus ulpdt uiſiniurecſim lans poteſt illam proſequi, deciſio. 28. numero iaotu enmaipatodim
28.num.. pag. 50
50 una P4R
Appellatio— proceſſu Iudicis recuſati ad vlteriofa prart⸗anum acorir dentis, an habeat vim appellationis ab interbouutaui unyiler udii rntumacogtrange
an vero à difrinitiua, deciſio. 84. num. 10. pag.4 Appe llatio, recuſatio,& relatio, vt paria ponuntun&iu um up dicantur, dec. 84. num. i2. pagr 4-æ 4 Appellatio ab interlocutoria debet in ſcriptis, er anit. lum 4 9
ſertione cauſarum fieri, itidem& recuſatio, desiiint aum ĩmmna de, elſo,44 pum
13. pag. 144 Appellatio alternatiua non prohibetur, dummols iuſt nun anpuii
tempus appellandi certa reddatur appellatio, teſtann denenſacopra u
nume. 8. Pag. 233 Räg
Appellatio effectum ipſius ſententiæ extinguit dec muſtit n crntuitj
8. pag. 233. Appellatione pendente ſi compromiſſum fueritdumäleti promiſſo, etiam ſi longißimo tempore qurartt wnch runt fatalia, niſi præterito termino compromi lphis ſit biennium, dec. 28. num. 6 pag.⸗ 2„ Appellatione ſententiæ, intelligenadum eh entnum & recte lata, dec. i4* num.3. pag 2²6 r nt Appellationi renunciaſſe cenſetur, qui nf⸗ tmhuus 6 madelico; bræſcriptum Apoſtolos non petijt, duu— Appellationi reniiciari nõ potes per ahhellatem t 4 de præiudicio appellati tractaur, des nintin vda n. Appellationis cauſa iniuſta,& illegitimanoi ſhen risdictionem primi iudicis, dec. 5. num. b4gu eſe Appellatus ſi dilationem petierit ad drohãinnte iur 1 hec dilatio nõ imputabitur ahpellamſeznahe— Appellati cum dicitur præſupponitur rit&re t 4 F latum,& omnis diſpoſitio præſupponit ſibſanti 1 qualitatem ſuppoſiti, ibidem, dec. ꝛ5. numa-e Appellandi ratio in promptu eſt, ſi ex actis enu 8
neeait na
derari ton
a corha
mentumagoßih
= 0S
niton zutiſn. aannce oftrag d anſtiiexxgun, aſſo,
dim cotra e,. unnd diſtcznunu. d dum olliin b lalümm eiſ
—— E
zmecklcrjn, 3
mnruet gr aa
un acontrar teno Lconftuationd
un ec,,
nematyinon,
. mnoni e put
4(uu tuum vilj
dacongran 6 E
atiue loneed
* 549,30
1»„
far
on dnititur, quomodo cſiuj mum. 9a9n
7 taodrne itellg debet,
19 b4g4 iinure aänittiur, deciſt
n contntinnbu feudul teiſizum 249 9 linſtutß raltuneſt ec
e üil tliun, Knſ
vnru fanmnei 7 Mninor otes, uncofe.
lalterus kei leci46.
diii lſ n. dlteriu Ranun op — Ruiſ ennegs Ciudicia ba9. 16
„
n ſenrniſ b R euruß fortßemu
1o 69 nunne.
minomit 4*agn mi.
3e,, 7. hdus ſe, . ¹ X taliay 1.Aul Lumenonn, auneſt * uminon .„in P0. ☛ lh d 4 teſt, hi 4 4 neg na 8* c Sdunn ge V nleeſß
COntr,

Men,
1 mid 7 du, 1 ☚ ¹
.„ de 1
2 ület nulitas ſeui iniquitas, deciſio. ꝛ5. numcro ts. pagi- ngain
Ne 4
V aun Nr undum ad quem ſit à ſententia vicarij, deciſi. iii. nu.
* 16. pag· 133
Sar elimdumeſt inffa decem dies à ſententijs conditionali- 21 3
bri pucexceptis cenſuræ, deciſio. i46. num. 17. pag. 264 eeſalclranan pars appellationis, deci. 7. numero 4. pag.
n niui inſtantißime petendi ſufficit, tamen vnico contextu,
. 9 ir 12. num.z. pag. 19
uigpoſtoli— ſemel ſuper prima appellatione conceſ⸗ lant,non licet ſecundo appellare,& ratio, cur ita con- au n ſiautamſt, it, affertur, dec. zi. num. i5. pa.233
hnabuuſemel amplius reprobari non poteſt, deciſ. 6².
De. ean numaspag. 102
u grbürumg iure regulari debet, deciſi. 6s. numero 19. pag.
7). grulium iudicis debet eſſe regulatum à iure,& ſecundum ſibieckam materiam, deciſio. 71. uum. 53. pag i2¹
e Flino iudicis relinquitur, an ſit ſatisdandum, deciſ. i5 nu-
neroz. pag. 282 Nyairorum poteſtas a compromiſſo pendet, quæ ex tempo-
„ bngitudane non præſumitur, niſi probetur, deciſi. 9.
in num. 5. pag. 69 vguere Acontrario ſenſu etiam in reſcriptis licet, deciſio. 7i. num. 15. pag. 119 utguere a libello ad appellationem licitum eſt, deciſi. 4. nu. 4. ag. 14 eungtgumentum à contrario ſenſu non admittitur, quomodo induceretur iuris correct io, deciſi. 15. num. 3. pag. 22 agumentum in termmis legis, aut doctrinæ intelligi debet, azuadeſuamitur. deciſi. iõ. num. 9 5.24 huunazumentum A pacto ad ſtatutum in iure admittitur, deciſi. 10. num. 2. pag. 28 11 hit annen un cnuvyan ſenſu in conſtitutionibus feudali- 64 unihu⸗ non valere quod procedat, deciſi. 23. num. 5. pag.9 guumentum à contrario ſenſu in ſtatutis validum e ſt, deci. 11 nuas. num. 1. pag.51 umentum à poßibili per aliud poßibile tollitur, deciſio- n. num. 14. Pag. 52 ihjuumentum A communiter euidentibus fortißimum eſt in iure, deciſio. 44. num. 4. pag. 77 ungumentum a contrario ſenſu ſumi non botet, quando re- uniſultaret ſenſus contrarius rationi alterius legis, deci. 46. um. iz. pag. 8 rumentum à contrario ſenſu ex dictis gloſ. vel alterius dDocto. ſumi non poteſt, deciſio. S8. num. 30. pag. 95 iurgumentum de contractibus ad Juaſi contractus& iudicia afan validum, in iure reputatur, deciſio. 6õ. num. 8. pag. 16 4 uanzunentum à contrario ſenſu in ſententijs fortißimum eſt, leciſi. o. num. u1. pag. 104 e un rgumentum Aſolitis in iure eſt ualidum, deciſio. 9. nume. 1 Snr u.pag. ui4 Akrgumentum à delicto in committendo ad delictum in omit- ſn tendo non valet, dec. 74. ,um. 39. bagizi
1* 1 un kaumentum a contrario ſenſuin conſtitutionibus feudali- e Sin 9, bus non procedit, maxime ſi ex tali argumento reſulta- Aiin Mtbeccatum, deciſi. 77. num. i9. pag. 130 1☛ 0,. Adumentum matrimonio ficko ad putatiuum validum eſt, „ruu ig enum. 20.& 23. pag.izo 22npe vgumenum a contrario ſenſu deſumi non poteſt, vbive 7 12 u 5 ſenegaiue concepta cum inducta negandum non 4* vran eantoperari contrarium effẽctum, deciſi. 79. nn. 28. to n ba. 4 d Hrbunemun z contrario ſenſu validum cſt in contracſi-
NSD E X
bus, deciſt. 8s numero 4. pagina 14 4. quod procedit, vt numero. 14.& ¹s. Argumentum ab vltimis voluntatibus ad contractus validi eſt, dec.85. num. ii. pag. i45 Argumentum à contrario ſenſu non debet plus operari& extendi quam in caſu directo operaretur, deci. 8s. num. 15. pag. i45 Argumentum a minori ad maius affirmatiuè etiam in deli- ctis procedit, dec.9 4. num. 14. pag. 160 Argumentum de pacto iurato ad ſtatutum, vel conſuetudi= nem validum eſt,&num. iz. deciſio. ioo. numero i. pag. 176 Argumentum de pacto ad ſtatutum quomodo validum ſit, dec.ioo. num. 35. pag. 17 Argumentum ab euictione abſurdi validißim um eſt, cum d ratione,& iudicio naturali deſumatur, decifi. 10⁷. nu. 3. Pg. 192 Argumentum à communiter accidentibus transfert onus brobandi in aduerſarium, deeiſi. 108. num. 10. pag. 193 Argumentum à rebus ad tempus in iure validißimum eſt, dec. uui. num. i3. pag. 199
Argumentum ab eo quod natura non permittit,& à veriſi-
mili, eſt in iure validum, dec. u⁷. num. 8. pag. 209 Argumentum à ſpeciali in iure validum eſt,& firmum, dec. 121. num. 4. pag 216 Argumentum de dote ad alimenta, in iure receptum eſt,&
num iz. tractatur, deciſio. i2 4. num.; pag. 122 Argumentum à contrario ſenſu, an locum habet in ſenten-
tijs,& conditionibus, dec. i4 5.numero ¹0. bag 262 Argumentum d veriſimili ſumens arguit à ratione naturali,
cum veriſimilitudo ſit cognata naturæ dec. i70. num. 9.
Pag. 3 15 Argumentum à contrario ſenſu validum eſt etiam in ſtatu-
tis, dec. 174 · numero 3. pagina 324 Argumentum à contrario ſenſu nunquam ſumitur, quando
ita ſumendo inducta ad vnum finem operarentur con-
trarium, et num. ii. dec. ⸗⁷8 num. 7. pag. 326 Argumentum à contrario ſenſu non ſumitur contra reſpon-
dentem negatiuè, cum ex e nulla ſequatur affir ·
matiua, dec. 178. num. 6. pag. 326 Aſignatio ad faciendas reſponſiones habet vim aſsignationis
Ainnhoheeef, dec. 109. num. iz pag. i96 Auctoris mala fides nocet ſingulari ſucceſſori, deciſi. 56. nu.
6. pag.i. quod limitatur, nume. i0 Auctoritate propria ſibijpſt ius dicere, licet etiam bona fur-
tiue diripiendo vbicunque officiales negligentes in iuſti.
tia adminiſtranda ſunt, conſil. Balb. num. 4ᷓ1. pag. ii Authen. bona damnatorum C. de bonis præſcrip. etiam habet
locum in crimine l. iuliæ. C. de vi publica, declaratur, nu.
ii. dec. ios. num.5. pag. 190 Authen. contra eum rogatus. C. ad Trobellia. inducitur, dec.
168. num. 8. pag. 310 Authen. res quæ. C. communia de lega. non habet locum in
dote confeſſa, deciſ. ⁷. num. i0. pag. 318 Authenticæ ſacramenta puberum. C. ſi aduerſus vendito. di-
ſpoſitio limitatur, dec. i⁷. num. 20. pag. 318 Auxilij cooperatio, vbi ſimplex eſt ex qua delictum, ſeu tra-
ctatus non eſt auctus, pœna mortis non punitur⸗ dec. 79.
num 60 pag. ¹38
—
B.
Al. in l. teſtium. C. de teſtib. ſibijpſi contrarius oſtendi- ditur, dec. 53. nu. i5. pag. 88
Bal, dictum in! manumißionieſf de iuſt.& iure, el
3 4

1N DERX
qaum vult, cuilibet ſpurio ineſſe quandam naturalem legi⸗ timitatem, de. 119. num. 20. pag. 211
Sal. doctrina inl. ſi ita ſcriptum. ff. de hæred inſtit. quod ſcilicet ſtatutorum diuerſimode loquentium attendatur illud quod plenius prouidet, limitatur: dec, 167. nume. 15. Pag. 307
Bal. conſtlium vigeſimum, in verſic. ſed remanet quæſtio. vol 2. quo diſponitur eum qui antea aliqua bona prodi- galiter alienar inon priuari facultate ſibi poſtea conceſ- ſa à teſtatore alienandi bona pro eius neceßitate& redẽ- ptione perſonæ declaratur,& pluribus ſeq. dec. 168. nu. 1. Pag. 310
gal. opinio in ſupra allegato conſilio vigeſimo, quibus caſi- bus ſaluari,& ſuſtinere poßit, et nume. 20. dec. i58. nu. in. ba 9.310
Banniti noſtri temporis, an æquiparantur deportatis, vel re- legatis, dec. 105. num. 9. pag. 90
Bar. diſtinctio affertur quibus caſibus contra ſingularem ſucceſſorem poßit fieri exequutio ſententiæ,& eius opi- nio plurib. Doctor. confirmatur, dec. 65. nume. A. pag. 103
Bart. dictum in l. quinque legibus, in principio ff. de bon.
damna. quomodo procedat& intelligatur. dec. S0. nume.
16. pag. 139
Bar.doctrina inl.priuilegia.C. de ſacroſanct. eccle. pluribus auctoritatibus exornatur, deciſi. 9. num. 2u. pag. 71
Bart. doctrina in l. ſi ſocietatem. O. arbitrorum. num. is. ff. pro ſocio.declaratur. dec. 15i. nuam. u1. pag. 279
Beneficium ad eum non pertmet qui gerere officium non de- bet, dec. 27. num. i. pag. 48
Beneficium eccleſiaſticum non poteſt lite ſine canonica inſti- tutione obtineri, dec. S5. num. 4. pa. 90
Beneficium parrochiale alteri annexum non dicitur vacare, nec vti vacans impetrari poteſt, dec. u6. num. 3. pag. 207
Beneficij vnio ſiue annexio ex eo probatur quod ſpacio qua- draginta annorum tanquam annexum& vnitum poſ- ſeſſum fuerit, dec. u6. num.s pag. 207
Beneficiorum vnio, ſiue pluralitas cura animarum habentiii omni iure diuino canonico,& titulo eſt prohibita, deci. 116. num. 9. pag. 207
Bona à iure præſumuntur allodialia. deciſi. 26. num. u3. pag. 46
Bona vxoris, quando confiſcantur, vtrum publicetur etiam dos. dec. 80. num. 17. pag. 139
Bona in regiſtro vniuerſitatis poſita dicuntur pro oneribus, & collectis hypothecata. deciſi.ↄ1. num. 4. pag. i53
Bona quæ non tranſeunt in hæredem extraneum non veniit in confiſcatione generali, etiam ratione criminis læſæ maieſtatis. dec.ↄ 4. num. 4. pag. 160
Bona filij aduentitia, profectitia, caſtrenſta, ſeu quaſi caſtren- ſia non comprehenduntur in publicatione honorum, deci. 94. num. i5. pag. 166
Bona in futurum acquirere poſſe quis à iure præſumitur, dec.i07. num. 8. pag. 192
Bona fides ex mniuſtis& temerarijs cauſis poteſt cauſari. de. 160 num. 6. pag. 292
Bona fides, ſiue vera, ſiue præſumpta excuſat poſſeſſorem fructibus, quod nunc ſeg. limitatur. deciſione 160. num. 9. Pag. 292
Bonæ fidei poſſeſſor qui de hæreditate expendit in id quod etiam ceſſante hæreditate fuiſſet de patrimonio ſuo e- rogaturus, dicitur factus locupletior, ideo reſtituere tene tur. dec. ↄ5 nume.z3. pag.i63
Bonæ fidei poſſeſſor quss dicatur, quo ad acquiſitionem fru- ctuum, dec. 160. num. 65. pag. 292
Bonocum aduenticiorum alienatio prohibitafilio eſt pro-
1 N
4
Hn.,
„⁴ heim nwumpeni⸗
cſi9 Maaun 48 finiſaimh ia 4
„
pter vſum fructum quem habet in ein bater. hne Pe tes.— Bonorum aduentitiorũ proprie„ dſuanma inſolidum ſpect 35 brietas,& domimium ipſi i 70 Ii ſiueaſ inſolidum ſpe at,& uiuamodi dominium bonoru 3 u Se um qu bellatione continetur. dec. ↄ4 num.3.· ouan. tarſime* uu ... 1 3 1 3 71. 1 Brun. conſili. 67. in fine confutatar. decaayn nume un e N aßeiſ 1— 324. 4 nuhauſ 1 1 fectun „neteffee Scis tir,tmete z C. faumt Nr. b*. 4 7 mad 3 unentkii,un 4 6 gpellanus compellere parrochianum poteſtal gyjeunn⸗ dlennita buiß ognoſ tionẽ cerei, vel alterius rei, Tuant conſueuenatiße gyiulic 3 1 nviſfnpliite, O de re, dec. 99. num. 18. pag. 171 daudb ſoc L. 1.H..P48.)
. 54.. idef 1 iz 6 1 nai⸗ Capitula connexa,& ſeparata quæ dicantur. dec.z3 nnn. iche acieiſineralt b
p⸗
29. Pag. 71 4 Atb. u.. Ptg u„ Capitulatum quod ſemel eſt, viterius non eſteepitalauue“ guuse rnundim tinufeu⸗ dec.34. num. 8. pag. 17 ioprotkee ass S auceſtum,*= um 1 Pc, Cap. fina de præſcriptionibus in actionibus percnlhab uonceſem turm daßun.uk cum habet. ec. u. num. 9·pag.ꝛ0s unniſunrunnee iure co i, in dubi— Capitula de iure communi, in qubio ſunt admitenaaade Irreneus blimaſtt, dterare⸗ rantur. u interue
4 Priſt Capitula debent admitti etiam lapſo terminodi mhlanij raiur pihn iipian faiyeſſ boſitiones negatas ad articulos, ſt in temins panas. 15au traria non accuſauit contumacid aduer anj unnaus nur prii tes poſitiones negatas ad capitula:dec. annuusgs nuncccfey Caput 7. libri Eſdræ declaratur: dec. SS. num,agocao 9, Cap. ſuper.,de renunciat. quomodo intelligatntaaſim mſtyet en ebantn Cihiesmro⸗
läre dihur egariturlbellu, 7
en Mcre debeant deciſ. 1. nu.
10. pag. 326 entertt ene fünenin aaſnu olum Charitatu ordo operatur, vt per prius diligatnuun Gœ iiyſtt cumn iei ntun Pant, laem nu⸗ per poſterius nepos:dec. 23. num. 51. pags 1
Carthago aratro ſuppoſtta fuit ob crimenleſe maiſa: ulſama ei it j uiſenſupar. dec.7. num. 2. pag.i5i annune ſoct n dn droceſli teneat, bidem Caſtitas dupliciter conſideratus tam reſpectu conituntiu hig qudm matrimonij:dec. uu9. num.i3 pagau e ſannanigſifge gleraprabatio tin execu⸗ Caſtrum, ſiue oppidum ſe ſubijciens alicui domino annm. itr.s.um.⸗de i tis tamen capitulu ceuſetur eſſeſubditum, quoll icinimäbun lagini erigentibus, eim pitula tantum, non quo ad alia: dec. 139. num.. ptn ¹47 alam aut certamn hn ddetermiatonä ſeu eſtm⸗ Caſus ſingulares in con/ſideratione habendi non ſingnans inemzntenſſenein itur,deljſo, o.nmero 5 hendi in conſequentiam: conſil. Balb. numero 2.ygus ig.
2 1 imeii uns udijj pohe uler i Caſus ſimiles, vel dißimiles in materia ſtatutorum guduo euiggaeui ur al inſtantum eun tur:dec. 16 7 num. 9. pag. 107— 3 eeſut lA 9 15 Caſum legis vbi habemus, diſputandum ylterius nonettu ao- atir Ke 9 zue wuntis uſ
s Mler-
28. num. 13. pag 51. etg. n ddiſ./. Caſus ſpeciales in quibus per procuratorem pueriuratd nanulxcamd nh gi ßanſta
dA, Tohle ſe doll.
ſine ceßione:dec.33. num. 2 pag.62 dajcſastenun ſe odl
„ kum. 4,d9 16 & f.,** 2 n ung 6 11 deul caſus euictionis contingentis pot perfectam nuditata anſſid ſe ie fact
r. 5.. deteo. 1 ad emptorem, non venditorem, pertinent de a8 is kaͤeterßigio, um ga 56 d e b Pag. 78
pag 81 a endanilpre ne utthlordhoc Caſus quæ æquiparanturà lege antiqqualex urualſpudän teun gizlb., ie 1 deſn⸗ 4
vno, non cenſetur diſpo ſuiſſe in alio niſtincaſtusnfer acamcoſa ae ititrsun
bus à iure antiquo facta fuit equipanitiutteſius uus geriaulen api zngn
10. pag. 14., aricſßona,n w raen de o. Caſus verus,& caſus fictus, quandod iurtæuyaan a,g. 10 lenlri e. 6.
poſitio loquens in illa materia ſic intypnunt Ni üherealm g⸗ Iite,
vero; ſicut in caſu ficto:deciſione 9z unano 3 enarii ter n aimeenpta
b ldey„ l zat) 156 n, 47 dobu⸗ 1 ai Kauan ”ofei d
Caſus dubius& pendens, idem iaaicatarulenncaa der dec. 3 m. 1 actum impediendum. dec 4. num. 29 cg.6 lond. delurfan ed 3 Cathaſtra ad quem effectum introducta ſnt, cn ſapleze ſonaxj duanid in. num. 20.& 23. pag.3 citmus ur acticne 1 un, ſecusve)— Cathegorica propoſitio,& hypothetica, ue dietin hetene uſt, ua un 4 ¹.
Kciofe hic
178. num.3 pag. 326„ bporal hu ſ. 6 n.
—.. 2 iden⸗ 1 dro 7. do. A
Cauſa noua iuſta dicitur, vt à contractu rarian ſig E eiäer d 4 lo ſuperueniat,& ab mitio non fucrit ogus ini ka e Hn

„
6 14 n 1
C dell a
A
9
4 4 9
„a num.⸗. paß- i’0 b ehen Cauſatum debet referriad principium, quod eſt ipſius cauſa, 69 8 dec. 167. num. 27. Pag. 307 4 Cauſa etiam iniuſta excuſat à dolo& culpa, deciſ. 71. num. G I. Pag. 119„ cuuſa cauſans effeckum idem iudicatur, ac ipſemet effectus, 12 leen dec. is7. num. 28. pag. 307 ue leun cauſtrili leuiſue naturæ, tam ratione materiæ, quaàm per- a Lonarum,ſine iudiciora ſtylo, ſolemnitatibusq́; cognoſci 1 pcaaa, cterit quando proceditur ſummaxie, ſimpliciter,& de e plino ſecus ſi de re graui agatur, dec. 1. nu. 8. pag. deh. Cuuſe viplures concurrunt in vno actu, ea ſemper attendi- nnjue minus grauat, dec. 4. nu. ĩ. pag. i
— 8 6
nd e wri: cuſecognitio procedere debet, antequam allenationis feu⸗ Nhdhe. een Alcentia concedatur, dec. 172. num. 2. pag. 318 Crali te. nn cuſeſuinatura ſummariè quæ dicantur, deciſion. 1. nu. 5. A lehen Ae Hee Cuſtspluribus interuen entibus, vbi vna ceſſat, alterare- s es d, manere dicitur,& diſpoſitionem ſuſtinere facit, deciſio. us. zum. 6. pag. 210
7
110 an
2 t corm. 27...—
ueh inauſts ſummariſs, vbi eſt contradictor, requiritur libellus, .chmn wtſciat reus, cedere vel contendere debeant, deciſ. i. ni. 1 421 0
3.bag. 4
Lei eatha inCauſts ſummarijs poteſt ludex partem& teſtes interro-
10
gure, ac repetere poſt concluſionem in cauſa non ſolum te exofficio, ſed etiam ad inſtantiam partis, ibidem nu-
Id radgs mero 0 A hptrieauſe, in quibus ſummariè procedi debet, ſi conſenſu par-
14
1n tium ordinariè procedatur, an proceſſus teneat, ibidem A ranhhn num. 19. pag. 5 arauneu ICauſis ſummarijs ſufficit ſemiplena probatio, vt in execu-
cc uk elurbion kiuts, dec. 38. num. 7. pag. 68
ad Cauſis crimmalibus pœnam ſanguinis exigentibus, cùm
eaCd L 1 a maea nullam aut certam recipiant determinatonẽ, ſeu æſtima⸗ an eionem,intereſſe non attenditur, deciſio. 70. numero 16. an fas. 2
Cauſis, vbi proceditur ſine figura iudicij, poteſt ludex in XLMAauR duacunq; parte iudicij etiam ad inſtantiam partis inter- — rogare alteram partem, dec. i. nu. 6 pag. 18 12 autio quæ dicatur neceſſaria,& quæ voluntaria, deciſ. 70. * num. i. pag. u1¹5 pnuutio iuratoria locum non habet in eo qui ſpontè ſe obli⸗ guuit ad ſatisdandum, dec. 70. num. 4. pag. 116 cdentis confeſzio, ſtue liberatio facta post cepionem, an preiudicet ceßionario, dec. 45. num. 1. pag. 78
I.... ud urtu Cezens non potest in præiudicium debitoris hoc facere, ne
beßit eum gratis liberare, niſi debitor cõſentiat ceßioni,
Cνεεα☚⁴* quod dictum conſutatur in fin. dec. 5. num. 3 pag. 38 eßtnominis periculum in caſual. pupilli. 9. ſoror. ff. de ſo- 1 afe Uutio, cur ad ceßionarium ſpectet demonſtratur, dec. 62. um. 10. Pag. 101— 1 CEßinominis periculum principaliter ad mulierem ſpectat, n Huiſt culpa mariti interuenerit, ibidem nu. 12 dr ceßio urium, an duobus fieri popit, breui diſtinctione hic eclaratur dec. 63. nu. 1. pag. 102 dasum, chhatunc dicitur fieri periculo cepionarij, quando nomen V d ur u3 ieytanig ſimpliciter in ſolutione datur, ſecus verõ quan- un ienuntur actiones ſolutionis cauſa, quia tunc pericu- Cceimtis facka dicitur ceßio, dec. 62. nu. 7. pag. i00 Coßion neorporalibus pro traditione habetur, dec. Su. nu- AG 9 5. P. 84 * tat Caſhenſt epnio confutatur, dum vult debitorem ceſſum 11 L
1N DEN
boſſe ignorare ceßionem etiam interueniente aliquo ex requiſitis in l. 3. C. de nouatio. deciſio. 45. numero 6 pag. 78
Ceßio etiamſi ſit facta periculo cedentis, eius confeßio non nocct, nec prodeſt ceßionario, dec. 45. nu. 7. pag. 78
Ceßio,& ſinplex conceßio, ſiue locatio inter ſe diffèrunt, dec. 51. num. 3. pag. 84
Ceßione facta, an cedens contra debitorem agere poßit, an vero exceptione ceßionis alteri factæ excludatur, latißi- ma hic tractatur, dec. 62. num. 1. pag. 100
Ceßionarius Inſtrumentum ceßionis ante litem conteſtatam ædere debet, alias proceſſus inualidus redditur, dec. 58. num. 3. pag. 93
Ceſſus debitor de iure ceßionarij contra cedentem excipere non poteſt. dec. 6². num. 6. pag. 100
Ceßio quæ fit ad commodum cedentis, tunc eius factum no- cet ceßionario,& ibi Doctorum communis diſtuctio adfertur, deciſ. 45. num. 4. pag. 78
chirographum conditionalis debiti qui deleuit conditione ipſius debiti nondum purificata, I. Aquilia condemnatur, quamuis exactio ad tempus purificati debiti diſſeratur, dec. 130. num. 11. pag. 232
Circuitus ſunt euitandi,ſi ſint inutiles, dec. 129. numer. 16. pag. 230.& dec. 133. nuam. 10. pag. 237
Circuitus inutilis, etiam vanus euitandus eſt, deciſ. 34. num. 10. pug 64.
Citatio ſaltem peremptoria requiritur in cauſis ſui natura ſummarijs,dec. i. num. 6. pag. 4.
citatio perſonalis,& ſpecialis ilorum, quorum interedt ſe- cundario licet non exigatur, tamen citandi ſunt per pro-
clama ſaltem generale ad hoc, vt illis præiudicetur, dec.
157. num. 17. pag. 287
Citatio illius neceſſaria non eſt, quem conſtat nullam habere defenſionem, dec. 135. num. 7. pag. 239
Citandus tantummodò ille eſt, ad quem principaliter nego- cium pertinet, deciſ. i5. num. 3. pag. 287
Citatio facta ad hoſpitium non valet, quia non dicitur facta ad domum habitationis, dec. 71. num. 20. pag. 119
Citatus voce præconis con feſtim per terminum elapſum ad iudicium veniens facit ceſſare præſumptionem contem- ptus iudicis contra cũ reſultantem, dec. 71. nu. 31. hag 120
Citatus ſub pœna, ſi non comparet, mulctatur, licet illo die ludex non ſederit, quando cauſa est talis, quod in ea pro- ceditur ex officio iudicis, dec. 71. uu. 6. pag. 118
Ciuis nouellus præſumitur ignorare ſtatuta, ideo non puni- tver‚ſi contra ea fecerit, dec. 71. num. 42. pag. 121
Ciuitas non potet reuocare immunitatem conceſſam pacto vel conuentione, dec. 95. num. 11. pag. 162
Ciues ſt tempore neceßitatis compellãtur ſubuenire vniuer- ſitati,& ciuitas liberè poſtea ſtatuerit dictis ciubus lu⸗ crum, puta quinq́; pro centenario, non cõmittitur vſura, cum hoc non dicatur mutuum, dec. ↄ5. nu. 8. pag. 162
Ciuitas in ſui præiudic ium poteſt immunitatem concedere ciuibus& incolis,& pro eis ſoluere collectas, dec. 95. nus. 12. pag. 162. quod intellige, vt nu. 8. ibidem
cluuſula,ad habendum, tenendum,&c. dato quod faculta- tem alienandi importet, debet tamen intelligi de aliena- tione facienda ſecundum naturam feudi, ſcilicet inter ipſos, dec. 164. nu. 15. pag. 30¹
Clauſula, ad habendum, tenendum,& poßidendum ſecuta morte donatoris, adeò generalis eſt, vt quandocunq; mors donatoris ſuum ſortiatur effectum, reſbonſ. Crau. nume. 6. pag. 219
claufula, ad proxima præcedentia, non autem ad remota re- ferri debet. dec. i6a. num. ³. pag. 30¹

IN DB NX.
clauſula ad habendum, tenendum, poßidendum,& quid- quid perpetuò ſibi,& ſuis placuerit faciendum appoſi- ta in verbis diſpoſitiuis inueſtituræ importat facultatem alienandi, dec. 16 4. num. 1. pag. 301
Clauſula annullatiua vbicunq́; ponitur in aliqua diſpoſitio⸗ ne, kunc conſenſus ambarum partium requir itur, deciſ. 172. num. 18. pag. 318
clauſula ad habendum, tenendum,&c. yltra intentionem ipſorum contrahentium operari non debet, deciſ. 164. num. 12. pag. 30¹¼ 3
Clauſula non obſtantibus in reſcripto appoſita breſi umitur ſubreptitia,probato, quòd reſcriprũ ſit obreptitium& ſubreptitium, dec 142. num. 17. pag. 254
clauſula, ius& iuſtitiam miniſtrariin reſcripto appoſita de- clarat mentem reſcribentis, dec. i4 2. num. i9 pag. 254.
clauſula citra onus&c. non aſtringendo&c. plus& mi. nus& ſaluo iure&c. quid operentur, deciſ. i4 · num- 17. Pag. 259
clauſula in inſtrumẽtis apponi ſolita,ita tamen quòd ſpecia- litas generalitati non deroget,& econtra guid opere- tur, deciſio. i59. num. 7. pag. 29¹
Clauſula, prout iuris fuerit, dec. 5. num. ↄ. pag. 19
clauſula, quòd deficientibus liberis maſculis ad nos feudum reueniat pleno iure, tollit omnem altenationem durante linea maſculina, dec. 163. nu. 8. pag. 300
clauſula generalis,& alio quocunq; iure adeo potens eſt, vt caſus non expreſſos etiam improprios,& maiores comprehendat, deciſ. i02. num. 4. pag. 187
Clauſula generalis renuncians omni iuri,& legum auxilio, an inducat renunciationem. de his. ff. de tranſact. dec. 112. num. 21. Pag. 201
clauſula ex certa ſcientiaim reſcripto poſita nihil operatur, quando declaratio facta eſſet ſolum ad re quiſitionem partis, dec. 88. nu. 13 pag. 148
Clauſula generalis non refertur ad ſpecificata, dec. 169. nu. 1. pPag. 312
Clauſula, ſi preces veritate nitantur, etiam locum habet in contractibus, deciſ. 179. nu. 17. pag. 328
clauſula, ſaluis ſemper ſuperius reſeruatis& deſcriptis, quid operetur, idem de clauſula, faluo beneplacito principis, & ſaluo iure tertij. dec. 16 4 num. 7. pag. 301
Clauſula, quicquid perpetuò placuerit faciendum, quomodo intelligi debeat, ibidem nu. 6
Clauſula reſeruatiua operatur vt ratio præcedens, ſiue ſub- ſequens ad id ſemper reſtringen da ſit,& interpretanda, vt non contradicat clauſulæ reſcruatiuæ, ibidem nume- ro 4
clauſula in diſpoſitiuis ita debet intelligi,& interpretari, ne contineat in ſe repugnantiam diſpoſitio, ibidem nu- mero5
clauſula conſtituti poſſeſſorij executionem reſpicere dici- tur, ibidem, nu. 4. pag. 301
clauſula, ſola facti veritate inſpecta, quid operetur, deciſ. i. num. 20. pag..
Clauſula, omni iuris ſolennitate remiſſa, eſt eiuſdẽ virtutis, Cuotbs eſt clauſula ſine figura iudicij, dec. 1. nu. 16. pag. 5
clauſula ſine figura iudicij, quid operetur, ibidem nu. i)
Clauſula? ſine iudicij ſtrepitu, quid importet latißimè decla- ratur ibidem, uu. 12. pag. 4
Clauſula irritatiua in reſcripto deducta etiã ludicem igno⸗ rantem afficit, dec. 5. nu 2. pag. 12
Clauſula, ſie quatenus, facit diſpoſitionem conditionalem, idem eit de clauſula, prout iuris fuerit, dec. 5. nu. 9. pag. 13.& dec. 131. nu. 1. pag. 233
Clauſula irritatiua adie cta conditionali diſpoſitioni nõ ope-
1„ u ratur aliquem effectum ante euentum conditionis det. 1 ſni 3-e6, eral.
9 4
5. tm. 11. pag. 13
clauſula reſolutiua contractus operatur, vtipſo iue nat feratur domimium abſq; traditione, ceciſ os. name elrrilq pag. 104 nunde,
Clauſula, ad habendum, tenendum erc.& alie acceſin poſitæ ceu in executiuis non mutant, nec anpium 1 riorem diſpoſitionem, dec. 164. nu.⁊. pag. 31
*
üteumſou—
Clauſula poſita inter aliqua capitula debet ad omniu nfr. lnauune 2
ruſi commode fieri poteſt, uomodo procedit, ie,&, nkriſicpe :Su num. 7. pag. 140 iiutst
clauſula, ſeu verba m medio poſita, que commod nfan fucpm aaute
boſſunt ad omnia contenta in diſpoſitione precedemial un nihäde⸗ ea referri debent, ibidem nu. 15. pag 141 thriſenil en Clauſula in parte,& partibus non reuelat, vii vnieun tat. VvreſellustS tum eſt capitulum indiuiſibile, dec. 71. num. ê⸗ pgm apn75 8
Clauſula ex certa ſcientia,& de plenitudme poteſtatſu, alrt oioi bet vim clauſulæ derogatoriarum,& exea collgipyn. wüm ſucie
cipem voluiſſe au ferri ius tertij, quomodocung ſusſf. nanitietitunde
= enu pt Imsc,
1
T„. eiay iſt* d 3 annlahe, 8
er. 30.R 3.
Il 30. aiſuſ
eſ hent grulim
V 19, 105 Im.7u. 50, .num.7,P06 uuiee
V m fuegrauti V ttoren tamrreſeu pt.7 5 iquo ayntße cutum le, autetinnper una c,
uſiam yrbns pre·
Fucb, F lud mtinre, dillut lünitiyellt, ⸗ uam rocatus ex peterim⸗
tum, dec. 102. nu. 7. pag. 187 veltewonte zdecſion nunerd 14. Clauſula, rebus ſic ſtantibus prout ſtant, quomotwinelie 16 i
tur,& quomodo procedat, dec. 31. nu. a egua mielinm t vriniliie rlkſufio clauſula, omni exceptione remota, debet itellia ie euuli naltſeniun reclſtueperſonaljacii-
dec. 88. nu. 12. pag. 148 i n. den P9.6 Clauſula, rebus ſic ſtantibus, prout ſtant ſemperinualiiief antn toritid Vepertmen, iſe co⸗
in qualibet diſpoſitione etiam conuentionali Gunau gutinelie Zo nl.4R49,56
dec. 91. nu. 2. pag. 153 arrienpytcin Eiluireinere, quando Clauſula ſaluo iure, cuiuslibet tertij facit connauntas- zterum iderrimal guoſeungq here·
ditionalem, dec. 139. num. 20. pag. 247 uguün nue dr iumenhproſe,& qui⸗ Clauſula pe rſe,& ſuos hæredes æquipollet vniuenſdhek⸗ aatereilunyelus, detertxl maſculis,&
Kaäei Iihhas hæredes in infinitum, dec. uantn. b e.hun Pe 49
11. Pag. 218. bſ(cpicuoa a ri tilmperz⸗ Clauſulæ ita tamen reſtrictius,& deterninitè ſahſu. eenns Feh*
mamq; inducere dicitur, dec, 128. nu. 16, pa, ug annenrieimide linpnibi de ure ciuilh Clauſula de plenitudine poteſtatis ex certa ſcientuu& nt. n. n8.
tu proprio, ius tertij non tollunt, deci. un. num, i9 pea geinprün miu pärinanülbn C
247 eatüdebetinponie fl , un dr klöram dec, 68,nume. 16
clauſula volens quod bona perpetud in familis oſmun 1 ns. 15.
tur prohibet fœmuas à ſucceſpione huiuſmodibonm eq olun met vrerirnſ er dec. 127. nu. ð. pag. 227 1.e inpnunt un ear aem jen Clauſula renunciationum ſi ponatur in inſtrumentuas mertrgirmd luhmonualun g lo potius& conſuetudine notariorum quim ex entui i anaun* præcogitatione, dec. 112. nu. i5. pag. 201 t rijhnenen 5 Clauſulæ quomodo dicantur poſitæ in executiuis der u. a du 1* num.3. pag. 301 ae eſ,.... Clauſulæ ex quibus inducitur remiſio jielun⸗ eameen te conitine feri e. mißi, dec. u12. num. 17. pag 202 u d no cgenan,e crigen Clauſulæ pro ſe& filijs maſculis,& fœminis, n t0 Knnmunus 1 e maſculis,& his deſicientibus pro faminibininusſiu dirſa fein mmthegi bxßiient on Alarune
fornu emolb ach) uhngrr zeti ie
* 3. poſitæ, æquipollent, deciſ. 23. num 54. 94, äſeht 3 nume,6. Clerici cum laicis contribuere tenentur, vhieiuxei gue propſit ae z. vtilitate clericorum er laicorum, conſtliobalinun, 2 e kiſi Fy numero 4 pag. uio. quod ampliatur num. 6. ustaralter ai 8„ dac dGn Clerici an ad collectas teneantur pro rata faulanm aſb un
Totarum der., un, ſer cundum eorum arbitrium, deciſ. Se⸗num ſſig ns we n 1 1 nülter ne⸗ clerici, an in negligentiam iudicum talſtſiunaR- benuſanf d am mliteinn, ſint aucoritate Ducis compelii ad clentunanm pulla ras dk ſinen erneſe⸗ ciſ. 68. num. 22.& num. 23. pag. 10) elun ae Pntl.
oſtte ah ue Wee .— adcon⸗ Aoſtte ab e.,. clerici tanquam ſuſpecti remoueri bohtainn hag 6 ten S lhdheant e hee tributionem one rum faciendam ſe intromitelt kone de haſ Atenen boſſßand,—
conſil. Balb. nu. 43. pag. uiz e tc. 62 4 ſtii .-1.„ Henſacriscoſſte ec. 82. bionüfuch Clericus, vel alius qui religionem wouit ieiſon af, henantn* hiha tutus ſit ſiue non, vt conuerſus regulaiurſ d4 eas ur quis ah vn preten, nere non poteſt, quod limitaavt infra num ſegue onim un er btime weh nütagaae 4 eeltſtfe
27. hHu. 4. Pag. 48 Cn 6
1 1 6146 llem, tecſh e

K ad e, cbrieu ſuceedere poteſt in feudo francho ey libero, licet n Gnal 4t e aliquod preſtetur ſeruitium, cuius occaſione dicatur feu 8 104 Fere, — an qum, dec. 27. nu. 5. pBag. 48 An Cerici dicuntur ſorte electi,a cleros, quod et ſors, deciſ. 30.
eceanch A üt. A num. 11. Pag. 57.. e aa kenccſolo viclu,& veſtitu contenti eſſe debent,& nullam — pyoprietatem habere, dec. 32. num. i. pag. 6¹ cericiad collectarum ſolutionem compelli poſſunt pro ex- e peleendi deprædatoribus, dec. 68. num. 7. pag. i08 carieus pretendens ſe oppreſſum, fiue grauatum à ludice ttium eccleſiaſtico, poteſt ad imperatorem recurrere, ſeu Aalium Principem ſecularem, dec. 30. nu. 13. pag. 57 clericus ſuccedere poteit in feudo, in quo expreßè cautum egpreſteri deberi ſeruitium reale, aut etiam perſonale, aumnodo honeſté illud per ectleſiaſticam perſonã præ- ſuipoßit, dec. 27. nu. 7. pag. 48 cmius ſuccedere non poteſt in feudo,& illud retinere,
emluſea aeen 4 mando per modum ſucceßionis ad illud admitti vellet, ſe- r nd euſiper viam inueſtituræ tanquam vocatus ex veteri in- rrhuſſct do ufkttura, vel de nouo inueſtitus, deciſio. 27. numero i4. e, Fromoid g, Pag. 49 1¹
ercc a a Clricus conuenire laicum poteſt coram iudice eccleſiaſtico 1u.I. prorcbus eccleſiæ vel ſuis, ſiue reali ſiue perſonali actio-
1 AA, NFeexperiatur, dec. 32. num. 3. pag. 61 c cfericus recurrere non debet ad Imperatorem, vt ipſe co-
.p a ghoſcat, quod intellige, vt dec. 30. nu. 4. pag. 5 eee, Cericus ſuccedere poteſt in feudo,& illud retinere, quando
n fudum eſt paternum tranſitorium ad quoſcunq́; hære- * des, puta, quia in inueſtitura dictum eſt, pro ſe,& qui- . 1 in uſcunq; hæredibus, vel quibus dederit, vel maſculis,& itn fœminis, dec. 77. num. u1. pag. 49
Clerici,& Epiſcopi quo ad temporalia ſunt ſubditi Iimpera-
4 tori,Regibus,& Principibus, dec. 0 4 eereKia Coitus cum meretrice innupta eſt impunibilis de iure ciuili, 44 1
n dec. 77. nu. 33. pag. 131 pronasic it hiCollecta quæ imponitur pro oneribus patrimonialibus,& mixtis debet imponi ad æs& libram, dec. 68. nume. 18. e Qus e ruud pag. 109 ahleſrh n fulkolleckas ſoluere vnuſquiſq; pro rata patrimonij tenetur, bh quæ imponuntur ratione onerum patrimonialium& 1 auu extraordinariorum, dec. 95 l ununCollectas, ſeu onera ſubire ſub certa forma, vel modo pacto, aaut tranſactione oneroſa quis ſe aſtringere poteſt, dec. e i. num. 8. 11. pag. 153 Collectarum executio etiam pendente cognitione fieri de- un bet,& in eis procedendum de plano cogendo,& exigen- do, dec. 86. nu. 4. pag. 146. intellige, vt nu. 7 aun Coleckarum munus illis imponendum eſt, qui poßident pro
ap
,1—
n ho er iure ſuo,& faciunt fructus ſuos, dec. 83. nume. 6. Eee teerapele eeg Cllecte quæ propriè dicantur, deciſione ↄ5. numero 4. ico, pag. 162 mhurdercnt olecta naturaliter dicuntur onera rerum, formaliter one- Hndt h raperſonarum, dec 95. nu. 46. pag. 163 let olecte impoſitæ ratione expenſarum militarium, præſer- mecvnund&.à tim ad propulſandas hoſti incurſiones, multa egent dili- ngig 1 19 dentia, E nullã recipiunt dilatione, dec. 86. nu. 6. pa. 46 del uee dice impoſitæ ab vniuerſitate, an habeant executionem u urttam ibidem num. 1. pag. 146 n ChleReratione poſſeßionis,& perceptionis fructuum im- 11 veu honuntur, dec. 82. nu. 4. pag. 142 19.4 1j 490 Collcteſimponantur ratione onerum præteritorum non àꝗXn gſg compelltur quis ad ſolutionem, ſi legitimè velit ſe defen- eee h aneinnon immineat damnum publicum, deciſio. 86, tat“ decuh uum,8.8,146
IN D E X.
Collectis allibratus renunciare non poteſt, niſipræſtet alte- rum æquè idoneum, dec. 95. nu. 4 7. pPag. 16 Colonus ratione tacitæ hypothecæ quam habet in fructibus propter operas& impenſas in eis factas, non potet ab eorum perceptione expelli, dec. 82. nu. 9. pag. i42 Colonus partiarius expelli non poteſta ſingulari ſucceſſore cum habeatur loco ſocij, dec. 82. nu. 5. pag. 142 Coloni ita demum ad collectas etiam contribuere tenentur, ſi deducta impenſa aliqui fructus ſupereſſent, dec. 83. /nu. 8. pag. 143 Coloni decimam ſoluere tenentur, dec. 83. nu. 2. pag. 14⸗ Coloni in fructibus pendentibus nullum ius habent, dec. 82. num. 3. Pag. 14 ² Colonis partiarijs, an imponi poßit collecta prætextu fru- ctuum partis colonicæ, dec. 83. nu. i. pag. 142 Colono partiario competit actio perſonalis pro ſocio, deciſ. 81. num. 4. pag. 14 2 Colono ſtare tenetur, qui per ſententiam iudicis ſuccedit, ni- ſt locatio eſſet facta in fraudem, deciſione 8z. numero?. Pg. 142 Comes in perpetuum inueſtitus de comitatu dicitur eſſe princeps.& ea in ipſo comitatu poſſe, quæ Imperator us ſuo imperio potet, intellige vt num. 16. dec. i29, nun 5.Pag. 247 Comitatus regno adiectus principaliter, non acceſoris, ne ligatur decretis ipſius Regni. dec. 22. nu. i. paę. Communitas non poteſt ſoluere pro alio, nec ei ren debitum liquidum, dec. 95. nu. 24. pag. 162 Communitas ſi ab incola mutuò centum accepit pacto adie- cto, quod donec ei ſatisfecerit, nihil ſolueret pro colle- ctis, valet haiuſmodi contractus, nec vſurarius dici po- teſt, dec. 95. num. ↄ pag. 16 Compenſatio quando admittatur, vbi quis præcisè ad ſoluen- dum iuramento ſe obligauit notabilis diſtinctio, dec. 92. num. 25. pig. 156 Compenſatio loco ſolutionis admittitur, etiam ſi quis ſe ad ſoluendum præciſe adſtrinxit, vbi proce ditur de æquita- te,& ſola facti veritate inſpecta, ibid. num. 3 Compenſatio, an in cauſa appellationis admittatur, ibidem num. 37 Compenſatio facta ſolutio dicitur, deciſio. ↄ2. numero un. 14. pag. 156 Compenſatio opponi poteſt aduerſus executionem rei iudi- catæ, dec. 92. num. 1. pag. 156 Compenſatio fieri poteſt non obſtante iuramento virtute eiuſdem clauſulæ, deciſ. i. num. 27. pag. 5 ompenſatione oppoſita, an tollatur debitum,& obligatio, dec. 9 2. num. 10. pag. 156 Contrarium tamen quod imò non liceat compenſare, tenent plures relati, num. 26. qui æque communem tradide- runt,& quarum verior, dec. 92. num. 33. pag. 156 Conatus in enormißimis delictis an ſit puniendus,& ſi non fuerit ſecutus effectus, dec. i9. num. 2 pag. 27 in Conceßione generali, ſeu vniuerſali non veniunt ea, quæ veriſimiliter quis non eſſet in ſpecie conceſſurus, deciſio. 170 num. 3. pag. 35 Conceſſ vno ex his quæ alicui competunt ratione dominij, vel ſpecialis reſeruationis, ita intelligitur eſſe conceſ ſum, vt ius aliud remanens concedenti ex ipſa conceßio- ne nullatenus violetur, deciſione io. numero uu. pagi- na 183 conceſſum quod eſt attenditur, non quod ſupplicatum eſſ, deciſio. 23. num. 4. pag. 34 Conceßio à Principe facta, per quam non acquirenti ſe lum, ſed& liberis prouiſum eſt, id operatur, vt ſuc- — teſſor

1NDEX
eeſſor rem conceſſam alienare non poterit, niſi eius vita durante, dec. 169: num. 16. pag. 312
condemnatus per ſententiam ad factum, tenetur præciſe ad illud, nec liberatur, ſt vellet ſoluere intereſſe, deciſ. 92. nu- mero 25. fol. 156
Condemnatio fieri debet in toto eo, in quo quis in f uturum dam nificari poſſet, licet differatur exactio, deciſio. 24. num. ia. pag. 40.
Condictio ex lege, vel ſtatuto, quando oriatur, deci. 59. num.
2. Pag.96 condictio furtiua contra eum competit, qui ſciens rem alie- nam pignori accepit, dec. 40. nunn. i. hag. 72
condictio furtiua ſoli dom ino competit, ibidem, numeros
Condictio in certi competit ei, qui ius aliquod habet in re, ibidem, numero 6. pag. 73
Condictione l.fin. C.de litigio.agere nõ poteſt, qui doli par- ticeps eſt in alienando rem litigioſam, deciſio. 14 4. nu- mero ii.pag.59.
conditio, etſi debeat in forma ſpecifica impleri, tamẽ quã- do qualitas, ſeu ſolutio eſt in conditione, dicitur adim- pleta, ſi iuſſus dare compenſet, deciſio. ↄ2. num.3. pag. is6
Conditio nihil ponit in eſſe, deciſ. 34 · num. uu. pag. 64. deciſ. 166. nume.5.pag. 306
Conaditione deficiente fideicommiſſum ſub conditione po- ſitum deficere dicitur, deciſ. 50. num. 12. pag. 84.
Conditio appoſita in teſtamento, non cenſetur repetita in codicillis, deciſio. 52. num.. pag. 86
Conditione non verificata ceſſat diſpoſitio, deciſ. ⁊i. nume- ro 6. pag.ʒ16
Conditio in diſpoſitione appoſita, pro forma data eſſe cenſe- tur, deciſ. 172. num. 18. pag. 318
Conditio appoſita in aliquo actu, cenſetur cauſam ſufficien- tem inducere, deciſ. 120. numero 10. pag. 214
Conditiones plures à iure reijc iuntur, quando publicæ vtili- tati aduerſantur,& turpitudinem in ſe continent, deciſ⸗ 126. num. 3. pag. 22 4
Conditio ſi ſine liberis ex ſuo corpore legitime procreatis deceſſerit, quomodo intelligatur, deciſ. 12 6. num.. latiſ⸗ ſime declaratur, numero 10. uu. pag. 22 4.
Conditio in ſententijs retrotrahitur, deciſ. 145. num.3. pag. 26 ²
Conditio ſi ſatisdederit, de qua inl. muto.§.i. fe. de tutel. dationẽ tutoris non ſuſbendit, ſed admimiſtrationem, de. 145. numero 8. fol. 262
Conaitio in ſententijs, ſi præcedat vel ſequatur condemna- tionem, an ſit differentia, vt ſententia dicatur conditio- nalis, dec. ead. nume. ꝛ. ibidem
Conditio, an ſit negatiue, vel affirmatiue concepta, nibil re- fert, quo ad eſfectum, vt actus dicatur conditionalis, ibiaẽ num. 9
Conditio intrinſeca quæ dicatur,& quæ extrinſeca, deciſi. 136. num i. pag.264.
Conditio in præſtns᷑ aut in præteritum tempus concepta, nõ eſt propria conditio,& quæ ſit vera,& propria condi- tio, ibidem num. 9
Conductores percipientes omnes fructus,& ſoluentes mer- cedem in pecunia, tenentur ad ſolutionem collectarum, non autem locatores qui pecuniam percipiunt, deciſio. 83. num.. pag. 14.. contrarium verius,v t num. ſeq.
Conduckor domus, qui in annum habitationem conduxerat, boteſt penſtonem totius anni ſolutam bro dimidia vel pro rata temporis repetere, quando domum caſu fortuito Slalſem habitare non potuit. deciſio. os. nume. 9. page
169
Conductor habens ius in re propter hypothecam generalẽ,
aleum les tüuliu A 14 4 poteſt rem locatam alteylvenditam relineye Droſio en 7“ rei 4 runuro tereſſe,& ipſi rei inſiſtere, donec eiſolutum ſtinenſt gmhun chtm⸗ deciſ.iʒ. num.. pag. 285 2 Antur gaüo Jſn Conductori dicentiſe impeditum, vti fru ire cöducta incua atauupers 1 miſgeut, bit onus probandi,deciſ./i.num.3 pag.84 tuuii he .. d 11 40„ uflcln Ad conductionem admiſſus cum conſenſu locatoris, leinn 37uls 1 lin nijwnſiſ .... 97 97. eC,1724 8 principalis, ac pſe admittens deccſio Qnunen lrinn— linlbuna 48.127 nuvyles Connexitatis ratione laicus fſimul obligatur cumcleniag rg 6 urhrir aft occaſione clerici laicus coram cccleſiaſtico conueniin ungfttyiie † uuuem dec.io. num.;3. pag. 188.& declaratur num. ſtturauadt* auum ſchu erluüi Confeßio vera vel ficta non dicitur probatio, ſedntleuais trhe ate udi, biem nun
ab onere probandi, dec. 10. num.3 pag.
Confeſio extraiudicialis poteſt quandocunque corizi g reuocari ante litem conteſtatam, deciſi.79. nuas ha 9
Confeßio extraiudicialis, vt indicium faciat, probari dehet per duos teſtes, ibidem num. 29. pag us
Confeſoio in criminalibus facta coram ludice infematcox⸗ fitentem infamia iuris, ibidem num.3 1
Confeßio ficta quæ reſultat ex contumacis, aniniſat at hæredes, intellige, vt num. 3. deciſio. 106. nunero h 192 1
Confeſʒio partis tollit omne vitium nullitatis, necenanui de ordine iuris, aut hominis, deciſio. i0 9.num g5
Confeßio iudicialis in iudicio obligat, cum incoquſn trahatur, dec. 134. num. 3. pag. 238
Confeſzio iudicialis habetur pro iudicato, quo ſ, taapſt confeßione oriatur actio,& obligatio ciuliinſecinn decſio.i34. num. 4. pag 238
Confeſio delicti extraiudicialis,& abſente parte adagn. bat contra confitentem, etiam inter alias perſona duiſ 138. num. 3. pag. 24
Confeßio inter alias perſonas facta, aliis non proleſt ieiiſ 138. num. 14. pag. 242
, ,, Jd Confeßione delictorum auriculari facta ſacerdoti, iuiu
quaſi contrahi cum delinquente miniſterio ſaceriui deciſio. isz. numero 4. pag. 281
—₰.... 1 8¹„ cõfeßionis tacitæ, ſiue expreſſæ rcuocatio, quantoſenio“ tnie luuin
teſt, deciſ.2 9. nume. io. pag. 70
tis ſit, nulla datur differentia, deciſ.33. numero bi
nnem rtto ee, r debita n 4 L ſirus— 1 lus pahrd luurruffaubandjgi won ſti, 8
biepum. aſaſl lffet ddde- madehhei t al Ah e rmettiſip tcſh mu 63 reſupentpee rntuut uris qucfit agesſupfon eue raurguasen t det. 9. 1l.p 5— goruedt 1 mititur, ni m crunin hi Kioaan 9 v5 thid lean h 1 enprernmad ucltuß commiſſim, ſ comaunu nen u pote nſſcata i. F ſimam o urn aacuntaxat conſt⸗ 11 6 1 ai94 nun e vd Radlrs purnei enunerd 3. ps⸗ 1 b lacgrele ar vwhanu, gue diftali Aanr gu⸗ erbeing,Cn or oſiunt ecl z1. num. ho
rttroyripg g vune lictz, quis non feropenienäadt duisligkti.h, numero
18 u7 emoorun klidch Cei on obuichtes, ſon inturnort:ſti an prun. 30. nune.7.
12 ſiſ puta mac leguto,
ineliec an kgenum . Tdco in bgenunith ac publicazno Confeßio an acceptata à parte, velà notario nomine iit⸗ en kanſtimunna euils
la u Pag.
perjmaſena huimnanu grucas b ec darterſanan ſenhſummaie ruce, Confeßio procuratoris, aut ſindici non nocet domitaitt ésthtaane 3
vniuerſitati, præſertim quando eſt facta per mumm o uonpela luntariæ iuriſdictionis, dec. 39. num. 6.pag. 69 arkeankita confeßio reſualtans ex productione alicuius ſerptune, u eiinezuirgra,
htun gortz onne aimtelgiur puceie.( Rum.37949 7
7. 4'n une e lifcat præiudicat producenti, niſi ab aduerſa parte aeethuat aſtatem a d„ kerntiftctio.
ſit ſcriptura, ibidem numero 8. razgaando hi
ſoe unann uod maxime
3 1. 4) amn en ftciot Confeßio ex productione reſultans non preiuiict,qud aun ieſſe niett itenj
ea quæ enunciatiue in ſcriptura ſunt baſäubuüms Confeſʒiones ex libello,& poſitionibus reſultantes, ſnt“
. ,N Cl3 dum contentioſæ iuriſdictionis facte dieuntunt 9 mentalz necven
2s Wlaturachibug. Amienti teuuciss e, Kallhl, u Confeßio reſultans ex productione lnſtrumentjttuss echs buen nu.
nunero 38. pag. 7²
P poteſt, niſi falſum Inſtrumentum probeuut;äaêl
num. 40
.
Confeßio procuratoris,& propria raucm bot 3— modo res& error aliter ſe habere mujvnewa in republica,& minore locum non hahetz
49.. tacionem der Confeßio iudicialis vtilem confeſſoriam barit 4
34· num..pag.238... ta neiun Confeßio delicti, reſultat ex gratia: ſeu ntuien enug
te pecunia à Principe facta, deciſio. ias.nuntnt
nf, vfas coftus confeßioni patris endentis omnia bons,& f 9
nii tneäkcont
r„Cwg. 306 dar guanag⸗ n. n.t za8 imnuise
ſch imndrt,og
iitacin tſatſenial.
Nneppis 1
eenchaen ahſtauma näfehaſar encia 1 iebet date e an guodoſtenn. deſttur alnai Kenjttat ubinpeaire 1 numero 8 39
tlationen ahn 4
4 2 1* „num. 9ð ꝑfgtreſo Uintelli men 3 9. 6 81 de.
Al 1. d3 gg 2 ſrwai hon aeze⸗ 5 1

en„ d an iuramento precinm recepiſſe, in præiudicium legi- netmien e, rims flliorum non ſtatur, deciſione i⁷i. numero 14. pa- —conen aa 3 tur, vt ad mortem quis condem- nüenn à a d confeßio qualfficata ohera ur, v tem q nepnaapan nann narinon debeat/ ſed pot ius, vt pœna mitigetur, deciſione Rae g0. num. 9. pag. 98 cafeßio vaſalli venditoris de receptione precij non ſufficit, das(lne. u ſelrequiitur precium fuiſſe realiter ſolutum, deciſ. 72. aa num. i3. GC 14. Pag. z1s. — Butude nffſoſola non ſefſicityhi ackus verus requiritur, etiamſt lhe a cifeßio uiſſet iurata. deciſ. 172. num. 9. ibidem „ h
trrue. n cnfeßiodotu receptæ ante matrimonium facta, exeludit +8 ae reſumptionem donationis& fraudis, ibidem nu.un
at ten uag ouffe ioniipſtus patris alienantis, dicentis ſe plura debita „cuä a conhraſnon ſtalur, ne aperiatur via fraudandi filios In emaa s. cujpextraiudicialis etiam ſine cauſa, ſola ſufficit ad de- Anſeniai a aat nem iuramenti ſuppletiui, deciſ. ↄ6. nu. 4. pag. ¹58
de uen de Lufrutio præſupponit præexiſtentiam iuris quæſiti,& nutellge, au 3 Ueõmenſuratur, quod confirmat dec. 39. nu 11. pag. 70
onßſeatio bonorum hodie non admittitur, niſi in crimine Lnchopais tollt andn. leſe maieſtatis, deciſ. 94. nu. 5. pag. 156 errine uni acnfſcata; propter crimen læſæ maieſtatis commiſſum. ſ1 pabet bona communia ſolum ſua portio confiſcata in- telixitur,& ſi nudam proprietatem ea duntaxat confi⸗
4 1 5 ſcatur, deciſ. 94. num. 18. Pig. 160 epne oriata 1Pen niecturis in claris opus non eſt, deciſ. 88. numero 3. pa⸗ un.J Ln ghnaus (eiechci exn n cuxcturis,& præſumptionibus probantur, quæ difficilis r. conften T ſant probationis,& in animo conſiſtunt, deciſ. 2. num.
inſu 30. pag. 120 irt nſcientia propria non debet mouexe ladices, quia non n airr dla ihtu ſant in foro pœnitentiali, ſed iudiciali eciſ. 79. numero 47. Pig. 137
Crſrhene Kelcer Knuiſſcij atrociorum delictorum,& eis non obuiantes, non ri ci Hanpipumuntur morte: ſed alia graui pœna, dec. 80. nume. 7. 11. Iuncſ Pag. 139 Crhenntacts, π ſctentiæ alicuius cauſa commiſſa, puta ludici delegato, un Nebet intelligi de conſcientia lege munita, ac publica, non C dd aunautem de conſcientia priuata, deciſ. 79. nu. As. pag. 7
duuern humißgſenſaus patris neceſſarius non eſt, vbi ſummarie procedi- t“ tur,& debet ludex curare, vt legitimè partes compare- ant,& eas compellere poteſt, quod intelligitur procede- veante litem conteſtatam, dec. i. num. 37. pag. 7
ndnſenſus, vbi requiritur ante actum, tunc per ratificatio- une nem ſubſecutam actus non confirmatur, quod maxime „ procedit, quando huiuſmodi ratificatio tenderet in tertij rn ull preiudicium, deciſ. 166. num. 9.&. 10. pag. 306
cestis erau e Muͦlinſenſuinibil tam eſt contrarium, quam vis& metus, det. aft ueacia 1*☛ n 179. num. uu. pag. 328 Crnſcsencitxl-— ua Cunſenſus mentalus, nec verbo, nec facto demonſtratus, non ntentoſt N Au atommodatur actibus, nec reddit actus ipſos eſſentiali 193,h e ter erfechos, ibidem num. 17 atunst 1 Conſenſus Principis habetur pro non poſito, quando non eſt — ſfahut 1 ſeruata formæ tradita, dec. 166. num. 6. pag. 306 —„ ernſenſusvbirequiritur ad ſolemnitatem actus, tunc debet —— e tmenire in ipſo actu, et non ſufficit quod poſtea inter⸗ om„ſeg eniat, dec. eadem, num. 8 Se a e e e dolſeus preſtitus alicui actui, quem quis impedire pote- unfn b upreuaicat conſentienti, deci. 62. numero 19. pagin. wulut o 101
Ca, eE g conſenſu gpellatione regulariter de expreſſo intelligi de
4 ni eXg7, 9— 15. pag. 77 eud e a Lonſenſuvltementem contrahentium operari non debet,
d*
tepaasuss 30 Ke 76, um 9. pag. 1u8
6 ,495
12N DCE X.
Conſenſus contrahentium non releuat in piclis futuræ ſuse- ceßionis, dec. 100. num. 23. pag. 177
Conſequentia vt tollatur. ſufficit dare inſtantiam, deciſ. 169. num. 13. pag. 312
Conſecratum domino ſiue homo, ſiue animal ſiue quid aliud ſit ſanctum ſanctorum erit domino,& ad ius pertinet ſa cerdotum, dec. 68. num. 2. pag. 107
Conſilium, ſeu ordo decurionum repræſentare dicitur to- tum populum, limita, vt numer. 22. deciſio. 95. num. 3. pag. 162 5.
Conſtitutum nihil operatur, ſi conſtituens tempore conſti- tuti non poßidebat,& idem, ſi alieno nomine poßidebat, dec. i4 4. num. 4. pag. 259
Conſtitutum cenſetur annullatum reſolato cõtractu,& by- potheca.cuius eſt acceſſorium, dec. 35. nu. i.prg. 66
Conſtitutum generale adiectum hypothecæ generali euane- ſcit,& extinguitur ſublata hypotheca,dec. 144. nume. 5.pag. 259
Conſtitutum non dicitur acceſſorium obligationis, ſed tradi⸗ tionis,& trauslationis dominij, ideoq́; reſoluta obliga- tione non reſoluitur conſtitutum, dec. 35. nu. 7. pag. 6
Conſtitutum licet ficta traditio eſſe dicatur, per illud tamen vera poſſeßio acquiritur, dec. 36. num. 2. pag. 67.& de- ciſ. 133. num. 6. pag. 237
Continentia e matrimonium inter ſe pugnare dicuntur, dec. 1¹9. num. 14. pag. 2u¹
Conſuetudo vt inducatur, actus animo fieri debet inducendi conſuetudinem, dec. 99. num. 9. pag. 171
Conſue tudo efficit, vt officium ſtipulandi cum officio ſcri- bendi ſit coniunctum,& vt alteri per alterum ius acqui- ratur, dec. 33. num. 5. pag. 62
Conſuetudo, quod in quibuſcunq́; cauſis inter fiſcum,& pri- uatum expenſæ compenſentur, quomodo intelligatur, dec. 29. num. is. pag. 54.
Con ſuctudo per teſtes ſingulares probaxi non poteſt ſecun- dum communem opiionem, deciſione ↄ9. numero 8. Pag. 171
Conſuetudo ad vſum reſtringitur,& proprios termĩnos fa- cti non excedit, dec. 29. num. 16. pag. 54.
Conſuetudo loci contractus attenditur, in his quæ reſpiciunt ordinationem actus, ſiue eius ſolemnitatem, aut litis de- ciſionem, dec. 114. num, 5. pag. 204
Conſuetudmes vires ſuas non porrigunt extra territorium in quo vigent, dec. 100. num. 48. pag. 177
Conſuetudo probata cenſetur, probata frequentia actuum. dec.ↄ9. num. 45. pag. 171
Conſuctudo ex ſolutione vario modo facta, introducta eſſe non cenſetur, præſertim in actibus voluntarijs; ibidem, num. 7.& limitatur num. 43
Conſuetudo dato quod iniqua ſit, iuncta tamen cum tolle- rantia,& patientia ſuperioris ſuſtmetur, conſil. Balb. nu. 39. G 40. pag. 113
Conſuetudo fori poteſt in cauſarum cognitione abbreuiare dilationes,& eſt ſeruanda, dec. 21. num. 12. pag.:2
Contrahentibus tam de iure Ciuili, qudm Canonico licitum eſt, ſe in precio circumuenire, dec. 42. nu.. pag. 75. citra tamen dimidiam iuſti precij,dec. 95. nu. i. pag. 165
Contrahentes non præſumuntur ſe incontinenti corrigere, dec. S/. nu. 17. pag. 145
Contractus etiam in materia attenditur id, quod veriſimili- ter contrahentes ſi fuiſſent interrogati, diſpoſuiſſent, de- ciſ. 90. num. 16. pag. 151
contractus innominatus ad naturam contractuum nomina- torum reducitur, ſi illi interponatur ſtipulatio, dec. 98. num. 6. pag. 169
LContra⸗

1 N D
contractus nominatus, quando habet dependentiam con- tractus innominati,tunc in contractu nominato militat regula, Ceſſante cauſa ceſſat effe ctus, ibidem, numero 14. folio ⸗7ο. contractus ſubſtantialia in voluntatem promt ſſoris,& ſic contrahentis committi non poſſunt, accidentalia verò ſic, deciſ. ui 1. num. ii. fol. 199 contractus talis eſſe præſumitur, qualis per nomen appel⸗ latiuum profertur, dec. iꝰ num. 24. fol. 247 contractus ſiuc tranſactiones initæ cum Principe ab vniuer- ſitate in remunerationem meritorum reuocari a Princi- pe nonpoſſunt, Aeciſ. un9 num. 28. fol. 247 contractus Principum pro lege habentur, deciſ. 14i. nu. 6. fol. 252 contrattus alienationis rei litigioſæ,& in potentiorem, eſt nullus, nec iuramento firmatur, deciſ. 14 4. nume. 2. fol. 259. vbi de intellectu l.vn. C. dc contract.iud.& aliorum iurium, num. 13 C ntractus in quo reſeruatur conſenſus dominiohabetur pro imperfecto dommo non conſentiente,& contractus ſub conditione admiſſus, cenſetur ſub contraria conditione reuocatus, dec. i5. num. 4 fol. 305 contractus ſimulatus redditur ex modicitate precij& pa⸗ cto de retrouendendo appoſtto, vbicunq; exceſſus precij immoderatus eſſet, vbi etiam contrariæ Doctorum opi- niones conciliantur, deciſ. 42. nu. 9. fol. 25 contractus& diſtractus tanquam diuerſa iudicantur, deciſ. 53. nem. 3. fol.g 8 1 contractus vnus, quando cauſatur ab alio non conſideratur cauſatus ſed cauſans, dec. 167. nu. a5. fol. 307 Contractus quando prohibetur ratione rei,vel materiæ, non firmatur uramento, deciſ. i72. nu. 23. fol zi8 Contractus quando redditur nullus ratione mutuæ culpæ, tunc poterit nullitas per contrahentem allegari, deciſio. 180. nu.3 fol. 330 1 contractus ad obſe· uantiam quæ tendit, poſſunt per teſtes probari, ſecus ſi ad reſolutionem, dec. 5³. nu. 15. fol. 88 in Cont ractibis venit id quod veriſimiliter in contrahentes conuentum eſſet, deciſio 64. nu. 6. fo. 103 contraxiſſe in eo loco quis videtur, in quo quis ſoluere ſe ob- ligauit, dec. u 4. nu. z. fo. 204 Contractus non valet quo aliquis dat pecun iam, vt non gra⸗ uetur munexribus ꝓublicis, deciſ 95. nu. 9 fol. 163 Contractus ſimulationenn probare vellens, eandem in princi- pio contractus interueniſſe probare debet, deciſ. 42. nu- mero un fol. 75 Contrariorum contraria eſt diſpoſitio,& idem operatur oppoſitum in oppoſito, quod propoſitum in propoſito, dec. 25. nu. i6. fol. 43 Controuerſia ſi fuerit mter maſculum& fœminam de ali- quo feudo, maſculo dicente, illud eſſe feudum, fœmina ve rõ negante⸗ ſi pro maſculo aliquid ſit, quod iudicem mo-
ucat, creditur maſculo cum duodecim ſacramentalibus,
deciſ. 26. nu'ʒ fol. 45
Contumax quis non dicitur, niſi eius contumacia accuſetur, deciſ.3. num.2ꝛ fol.c
Contumax ſiue verus. ſiue fictus, audiri non debet, niſi refe- ctis expenſis, deciſ 9. nu. ⁊. fol.
Contumaciæ rei effectus omnis tollitur, circunducto termino propter abſentiam actoris,& econtra, dec.⁊ nu. 4. fo. io.
Contumax conſentire non dicitur, dec. 10. nu. 4. foli⸗
Contumacia tollitur, attento notorio impedimento belli, de- ciſionc ↄ. nu.z.fol i⸗
Contumaciæ accuſatio, quando requiratur,& quando non, deciſ.Ti.na..· fol, us d
4. hemſo ilſu . n N Wann ant blks Contumaciæ præſumptio, tollitur per breſumptuuam aruben iimst 1 boußn d 3 dientiam, dec. 71. nu.32 fol. 12 mohe.„oeneraen) unkn haat .„, 82 Contumax in reſpondendo boſitionibus,poteſt burgir 4 an ſeuum nii No.“”“
ram, ſi aduuerſarius non ſit in probando grauaius def un ſgealßio 2e, 1
1 b; ſnun„6⸗ „ iſe rohare tene
galaciior
7i. nu. 56. fol.122 duumuͦmſ Inl Contumax in criminalibus non habetur pro confeſoon auſen pſas
105. num. 6.& nu. ia fol. 190 1e n un.4.p. n unbiitultatem, Contumacia accuſari debet, vt reus moroſus dicatur Eha nuuin
fum,
wnikeluautes ſaoh
*
nam incurrat, dec. 71 nu. 4 fol. un aeg wilgreup- pro Contumacia non imponitur vera pœnadelichi, qer u nuutfuui lume; b
contra Contumacem no itur, niſt manuſſum itellt N contra Contu n proceditur, niſi altera parei amuſſim 1 g 4
ſtante, deciſione 28. nu. 9. fo. 5i ſeum etter 1 3nſpluta — 8 49.„ farla,qClhd bn,
Copulatiua, vt verificetur, requiritur concuxſu vnjiſga winpontiufpen S dr Tut ſuur qualitatis deciſio. 7i. nu. 66. fol. 122 arwerenxetudt oue,
1 jellctunon au- Copulatiuæ natura eſt, vt vtrunq; fieri requimtur, der n gyelſtatu 1 phonee„,, 5 2 3. 1. 26 nu. z fol.124. auer deitércen Ledee b5 nſß Copul do ponitur inte 1 4„„ ando Sn eruntur Doctoruf opula. quando p inter perſonas inter qucg caline. Ancuſ qumnio ceßitas inſtituendi,& ordimata charitas affaunii une ia truent ſmpch non ſtat proprie, nec retinet naturam ſuam ſeuimallga. n o nu.epc,„„ 4, tur ordine ſucceßiuo, deciſione 8a. numeroſuua aucauſs qunlade umehiſanf⸗ Copulatiuæ orationis ea eſt natura:vt omuegperſuc anna. anſtuue qupr in Aeur piferſſepr⸗
At inponit mätloren
liter vocentur, ibidem, nu. i. fo. 40 atauao unutona n olem ellura idoſe Copulatiua, vt verificetur requiritur vtrunq fereiſtme aniſſefdeiu ſcregee tun 2 bigußs 110. nu.i. fol. 97 1 Drs nagitrtbu u butenperalihu Corneu⸗ conſilio 304.· col. iz.& ſeg. volu. z rephlaluza uuſt etpietie te wlut cecſio. 30. eiſ. 17⁷. nu. ⸗ fol. 324 u9n Correctio,& repugnantia incontinenti noninuuin,it, uu aſim yunint ſſoneoa. numero 23 nu. 40. fol.37 o Correlatiuorum eadem eſt diſciplina, quod ſalit qunivdh tneectregulifiter n ſenun cebet eum de⸗ diuerſa ratio, deciſione i40. numero ⁷ folꝛꝛ.do iu udurt tnenan t dſu. 83. num 3. Correlatiuorum æudem debet eſſe diſpoſitio, leiſſmem. num. 10. fol. 265 1 iecyelltinſe, Ey un riu contietur, vnde Correlatiuorum vnum aliud declarat, deciſio ii; nume: u teentur ſuglartin reipzmndemnen erua⸗ fol. 203 lontur Niecamis aeirferenti, i 8.
creditor ab infante tutorem non habente creditun peit a qius volens, eo remedio iuuatur, vt adeat iudicem,& feriiu. nns gaunipllona in poteg dec. 8. un tiones coniunctorum,& affinium infantis hetuttiuni 9t9 u9 Weo um tuttorem, dec. 89. nu.7 fol.1z= Ktonexoffcb ule ie thife an ef Creditor poßidens pignus ex quo fruclus perapitauuſt anjaguinenun ſein ſſ Lhe eiijejs tem computare tenetur. dec.iuʒ.nu.u. fol.ꝛ5 rttguut aaliun, 4* ,n Creditor poßidens pignus repræſentat perſonam delitid enift amina ma 4„ Mez & dicitur procurator ipſius in pignore ibiiem/unt inn,xtrnittww 3 wenuanan AI ro 5— 4 leume en a Kr Creditor in diem, an ante diem agere poßit luriu nun. en ⸗ hac⸗ ſeqᷓ · tractatur, deciſ. i30 num.i. folizz Creditoribus ſoluto matrimonio per mortem maniicnnt tit ius offerendi ſolutionem dotalis debitiigꝗ reiyvuit hypothecatas proſequendis deciſione us numa⸗ ens tpeti hoſun
ſſone 9e nan.
dd
lio 238 lus negoejgali proueniurt. o 2e a aresſ„Adueieſtte legociß gui unt, guod Creditor in diem ante diem agere poteſt,y dic atueniente ktgn. ſauu n as nuneron 8 5 2„, 1 4 eſa heechs B-eun, Afdan igriunpen, 4 oballainfe uo ien creditori poſteriori ius offerendipriori ert dernft ee wn. eiäunnieis
deciſione iz8. num.i fol. 228
3 odin conſe ern 9 8'r Creditores priorem hypothecam babe ſcan
iute in ine 94 8 ntes8 ſienublle, der. f lit, ber eien n
.— numc. 7 3 no eſſe debent, quod ampliatur nume. teaſhnehy vlnixrgulnin i y 1. fol. 237. 399,31 on penſai 7..„„. umvxo⸗ 5310 ſallo, qec 169 Creditoribus poſterioribus non licet cfenthe ti iraanſuetuone 5;. ipropter 5— oll 3 ri petenti dotes ſuas in tuto collocari prop 1. lang re tent ſeenum ne
1 piam ſuperuenientem quod ſane conmunn. 1 eiſite 1 e, fmadh T 2— 1 G da Be eſt, dec, 135. numer. 12. O declara ſckons, 3 a h ean hhat ei io 239 tex au he ſr a nberäh
„. vorj iimm ſu— 1 4. Run Creditor prior ſemper prefertur poſteniongma 8 utione 4 ann 13 Kigegn ... 359. d, 114.,, KAido ag. 9
fpecialem hypothe cam habentisʒeciſiy 9 vopriaauffritt. 0.40
1 pedn
fol, 29² Gu lanen ſnelane d figra lneleentie er⸗ cu ſ klentide gredi boker
W papt 9 b⸗

(on* n cl., 18... uncn Geditor prior habens ſpecialem hypothecam ſuper aliqua
. d denc„
7o ſi ün vedebitoris,& generalem ſuper alijs bonis non boteſt
Nnuss a anſianna agere contraſecundum creditorem, habentem ſpecialem 6*. 4 ene» ⸗..
Enramcn m K hpothecam ſuper alijs bonis, ibidem num.: IDs.L 1.
105 ,um 6. ſamütn credtor pignus vendens, ſe creditorem eſſe probare tene- , ¹ 8. Mo..... Cetunccia a ift tur nec ſufficit aſſertio ipſarum partium, quod creditor
um ewg demma Iſtt, dec. 171. num. 4. pag. 318 „ ncludunt ali rituali Cnntamd, Pa cummaregulariter non includunt aliquam ſpiritualitatem,
u fol⸗ mpeneee Jec. z0. um. 16. pag. 57 — annn imenleſe maieſtatis diumæ, ſiue humanæ aà lege æquipa-
dac 1 dn wn partn, rantur, dec. 94. num. 29. pag. 160 2 dech uy crinentunc commiſſum intelligitur, vbi aliquid probatum
keart, n cen contrtaccuſatum eſt, dec. 16. num. 12. pag. 24.
. ass en m oſ crinen proquo imponitur pœna pecuniaria, qua non ſoluta
— mae copons pœna remanet in obligatione ex diſpoſitione lai a ſuam legus, vel ſtatuti,& ſi ſit ratione delicti, non au- depals, quand an ar ntrnfau ncontumaciæ, dicitur capitale, dec. i8. nu. 3. pag. 26
4. RPſohd. 1. cfitanſt an g fin 4b Crnitallbus in cauſis, quando variè reperiuntur Doctorum
nonſtat pn ceneiuga CPmiones,ea ſequendaſemper eſt, quæ imponit mitiorem trerineſ aa ud kſa ga pernam, dec. 80. nu. 8. pag. ¹39 1et. minalibus in cauſis qui relaxandus non eſt, niſi datis fide- uiſoribus, ſatisdare qui promiſit, videtur ſatisfeciſſe pro- Cpaltust e tumern nſßionipræſtando iuratoriam cautionem, vel iurando ſe 19 uAh, RMmuninueniſſe fideiuſſoresdec. 70. num. 2. pag. 1¹s Craas coafill n Kluaſa CHRISTVS magiſtratibus& princip bus teniporalibus tu] a ln iniuſta præcipientibus obedire voluit, deciſio. 30. lum. 12. pag. 57 ſupapræcedens caſum punitur, deciſione io4. numero 5. 16. 189 it ul ipa vbi non eſt regulariter, pœna eſſe non debet, cum de- wecſaratic Somlauynſg Lka ſuos auctores tenere debeant, deciſio. 88. num. 3. Crrdataorun aen anegfhhſase bg. 14.8 uun 0. fol c ſtodie appellatione,& ſaluaguardia continetur, vnde Crrrelctucrun a duleltenſtn qui tenentur ſaluaguardiam Principis indemnem ſerua- 1la0 re, obligantur,& de damnis de nocte inferendis, dec. 88. Crlror abinf amrtensvllatein num. 5. pag. 14.8 en ro Hra werduun gatoris pactum pupillo nocere non poteſt, dec. 98. num. tones comu n,T6n 16. pag. 169 nen dee 2’ Htor, ex officio à iudice dari poteſt infanti, cum conſenſu . üors aas un uasft'iconſanguineorum, ſi eius bona eſſent peritura, vel immi- — matunſtn neret grande es alienum, dec. 89. num. 6. pag. i5 4 e e tbeerator infanti dari non poteſt, cum regulariter non niſi Grester pohnf ₰ utxri preſenti,& petenti detur, dec. ibid. nu. ¹
—ꝭ/
fae ore Weatſt urz te
M
4 Ker vocenh 12 em nu
—
11 A o, Cn euta kaeentn 3 40 fo d . Crrelhaorun en
tur bt* r & diciturp urie appellatione veniunt decuriones, deciſione ꝰ5. num. ngr9 uSgn. 2 rditor in dun tsiuν ſo.trackatut— me 2. 19* D Mcfhal 2*
* 1 N ln Drltoribus oh—t F
tit ius offtren Auun
pypotbecat-
„1 2ℳ 1n
4
4 )'us repeti poſſunt quæ ex eo proueniunt, quod
V ſuis negocijs quis auocetur, dec. Q& numero il. pagin. 79
Crutor i diem uuε imcs 4 dunnum eo ſolo alicui infertur, ex quo aliquid contra eius aſluatur,dt an wluntatem fit, dec. 30. num. 7. pag. 232 „ori boſter uur dn Damnum quodin conſequentiam venit,& per accidens, non 44— ge izs 2 l eſt conſiderabile, dec. 17. num. 3. pag. 25 — otha Dmni,&y lucri regulariter datur compenſatio, dec. 168. Oeanui 1 zolutef num.3. pag. 310 6 ge„ 9 dusque ex conſuetudine ſolui debet, ſecundum æſtimatio- —* 1 u n ncuiuſcunq; rei petitæ in iudicio, ſi modò quis petat
vnuah alio poſſeſſa ad ſe pertinere, eam erogare debet
n lerm 1 2 1gaſg atune poſſeſglonls, ve! proprietatis, dec. 4. num. i pag. un
puan ſeνm☛νπν⁸ Debiunnetur ex cauſa ſatisdare de ſoluendo adueniente
pumc j itc. 9 3 lienlncitione ec.24. num. 3. pag. 40
lo z 3 e“ t ltor guipropria auctoritate fundum ingredi poterat, ſa Crer veryſu 5 Snb elus poſſegionem ſine licentia iudicis,& parte non voca-
gecutn
EN D E Xx.
ta fuerit ingreſſus, parte citata, poſtea per iudicem in ea erit confirmandus. dec. 34. num. i.& pag. 63
Debito probato ſuper quantitate ſtabitur iuramento credi- toris, dec. 96. num. 3. pag. 168
Debitor congruo tempore offe rendo debitum, vel ſoluenco poteſt facere, vt ſibi actio pignoratitia naſcatur, quæ an- te oblationem aut ſolutionem non competeret, deciſ. it. ¹ʃ. 3. pag. 205
Debitor qui dilationem à lege conceſſam habet, ſatisdare co- gitur de ſoluendo die adueniente, dec. i20 nu. i4. pag. 232
Debitor vendicans eius rem alienatam non ſeruatis ſeruan- dis, tenetur ſoluere debitum cum legitimis vſuru, deciſ. 160. num. 16. pag. 292
Debitor poteſt recuperare eius rem illegitimè alienatam, etiamſi debitum non offẽrat, dummodò non opponatur poteſt tamen ad debitum ſoluendum condemnari, ibidem. num. 17
Debitum neceſſarium dicitur pluribus modiʒ, deciſ. 167. nu. 3.& 4. pag. 307
Debitum neceſſarium largo modo dicitur, quod habuit ini- tium voluntarium, ibidem num. 21
Debita voluntariè contracta ante conceſſam licentiam alie- nandi, an dicantur cauſam vetuſtiorem habere, ita vt pro his ſit valida alienatio, dec. 168. num. 16. pag. 310
86. num. 2z. pag. 14.6 Decij opmio in conſil. 426. col. i. circa intellectum,& de- clarationem. c. quæcunq; 17. q. i. confutatur, dec. 126. num. 23. Pag. 224 Decreta Principum contraria vtilitati publicè et rationi na- turali valere non debent, dec. 88. num 4. pag. 148 Decretum Dominicale ſub rubrica, quod notarij groſſent, declaratur, dec. 57. num. 2. pag. 92 Decretorum Ducalium diſpoſitione circumſcripta, quibus cauetur ſecundam dilationem ad probandum non debere concedi, niſt ex cauſa fieri poterunt probationes post la- pſum tempus datum ad probandum, virtute clauſulæ, ſola fact veritate inſpecta, dec. i. num. 25. pag. 5 Decreta: ſeu ſtatuta, quibus cauetur alterum pro alterius de licto obligari, reſtringi debent, vt intelligantur, quando aliqua culpa, vel negligentia poteſt imputari ei qui pro altero obligatur, deciſ. 88. num. 5. pag. 148 Decretum Violant, loquens de debitis, intell gitur cum illa qualitate, neceſſarijſs ſumitq́; interpretationem d decreto Blancæ, dec. 16 7. num. 13, pag. 307 Decreta vti contra ius commune poſita propriè,& ſtricte ſunt intelligenda, dec. i6s. num. 3. pag. 304. Decretum Blancæ loquens de debitis intelligitur de neceſſa- rijs, quod multis rationibus comprobatur, dec. 168. num. 22. Pdg. 310 Decreta dominicalia, an in omnibus,& per omnia ſint latè interpretanda, ex eo quod vtilitatem publicam concer- nant, deciſ. 169. num. 17. pag. 312 Decreta dominicalia, ſi diſponerent feuda pro debitis volun- karijʒ, tanquam contra publicam vtilitatem non ſuſtine- rentur, dec. 169. num. 20. pag. 312 Decreta dominicalia intelligi debent, vt quanto minus fieri poßit corrigant ius commune, deciſione i699. numero 7. pag. 212 Decretum, ſeu ſtatutum, quando procedit ad annullationem actus, conſenſus partium tunc nihil operatur, deciſ. 72. num. 24. pag.z18 Decretum diſponens reſponſiones cathegoricas fieri debe- re, intelligitur quando interrogationes, ſeu poſitiones * ſunt

1XD
1 N D E X.. adij nun 10-
ſunt ſimplices,& cathegoricæ, ſecus ſi ſint duplices,& qualificatæ, dec. 178. num. 4. pag. 326 Decretum Philiberti Ducis, incip. item quia,& verba per quæ ſucceſſor in feudo cogi poteſt alienare feudum pro ſoluendis debitis, pro quibus poterat defunctus, declaran- tur, dec 170. num. 1. 2. pag. 318 Decurionum decretum, vt ſit validum debet eſſe honeſtum, ꝛuſtum,& rationabile, deciſ. 17. nu. 8. pag. 25 Deductum in prima inſtantia,& non probatum, poteſt in cauſa appellationis probari, deciſ. 14. num. i. pag. ꝛ Delegatus in cauſapetitoria, non cenſetur delegatus in cau- ſa poſſeſſoria, dec. 78. nu. i0. pag. ¹32— Delictum punibile dici non poteſt, quod in alicuius dam- num non vertitur, deciſ. 109. num. i. declaratur, num. 7. pag. 196 Delicti confeßio, reſultat ex narratis in precibus Principi porrectis, dec. 138. num. i. pag. 243 Delictum de præſenti, non inducit præſumptionem de præ- terito, deciſ. 138. num. 30. pag. 243 in Delictis occultis, proceditur ex coniecturis, ſeu præſum- ptionibus,& aliſs leuioribus probationibus, dec. 72. nu. 1. Pa g. 103 Delicta quando vniuerſitatis nomine facta præſumantur, ſi- ue de eius mandato, dec. 138. num. 31. pag. 243 Delictum ſine fraude,& dolo commiſſum, non dicitur eſſe punibile, dec. 109%. num. 4. pag. 196 Delicta ſuos auctores tenent, conſenſu& ratificatione ceſ- ſante, dec. 128. num. 20. pag. 243 Delicti confeßio reſultat ex gratia, ſiue indulgentia median- te pecunia à Principe facta, deciſione eadem, nu. 2 Delictorum noctis tempore commiſſorum ignorantia præ- ſumitur, dec. 138. num. 25. pag. 243 Delicti occulti diffcilis eſt probatio,& in eo procliuior eſſe debet animus iudicantium ad torturam, dec. ⸗79. num. i0. pag. 134 Delictorum numerus, pœænarum etiam numerum exigit, de- ciſ. 4. num. 4. pag. 11 Delictum quod committitur in negligendo, non punitur cri- minaliter, dec. 71. num. 37. pag. 121 ex Delicto ſuo quis commodum conſequi non debet, dec. 205. num. 12. Pag. 190 Denominatio fit ab eo, quod plurimuùm poteſt, dec. 105. nu. 10. Pag. 190 Depoſitioni primæ ſtandum videtur. licet contrarium in tor mentis dixerit ſocius, vbi de facᷣo proprio,& alieno in- terrogatur, dec. 79. num 22. pag. u35 Deſcendentium appellatione veniunt ſtliæ, deciſ. 23. nume. 38. pag. 37 Deſcendẽs ſemper præſumitur ſuperui xiſſe aſcendenti, Pur- pur. conſil. num. 5. pag. i95 Deſcriptio bonorum facilè conceditur, cùm nemini præiu- dicium aſferat, conſil. Balb. num. 26. pag. u12 Deſcriptus in æſtimo poteſt præcisè compelli ad ſolutionem collectarum& onerum, nec vt ea non ſubeat poteſt æſti- mo renunciare, dec. 86. num. 5. pag. 146 Determinatio plura reſpiciens determinabilia,& pari formiter debet determinare, deciſione 20. numero 5. Pag. 28 Detrahere aliquid alteri,& hominis incommodo ſuum au- gere commodum, magis contra naturam eſt quàm mors, dec. i7. num. 12. pag. 26 Dictionis yltra, natura eſt implicatiua,& incluſiua dicitur, dec. 5. num. i. pag. 86.& num. ¹5 Dictio alia, adiecta diſpoſitioni vniuerſal
iinducit maiora ex. preßis, dec, ead, num. 7. pag. 87 3—
Dictio, alius, ſimilitudimem denotat, ibid num. in unjtunan V niuys . 2„, 3. 44 é old E Dictio, mox, poſita in l. tutores. C. ad Tertull gaona, 988 vtur genſ, telligatur, dec. 58. num. 24. bag. 95 oin. apö n ci wonſaent
...— Py„
Dictio, cuiuſcunque, etiam in dignitate conſtituti nongan uihu,G b us
tur, vbi agitur de tertij bræiudicio, deciſ 24 nunan l⸗ 7u4 8* t eaume hautu
o e opotn
bag. 119 aloahtk
1—,.. 7 uod Dictio, cum,& dictio,&:æ quiparantur: paria enim ſan rs n. 3 eruretco ſob, 9
dictionem er, vel dictionem tum, coniundi ir autnpnſter, Anwnimet,cec.
— zcoſtunctionem ſien. HArlcarlà
in quo differant. dec. 81. num.2. e ¹s. Pcg.160 Wnſenue
. 2.. 7 54,2„„ le⸗ Dictioſemper,pro plerumq exponitun decſ, 87 muned 5n 4 ewalatunuſanh
bag. 147 utonihen e
.1,„.—. 4 P=.„ Dictio ex, relatiua est bræcedentium, deciſ 8o, nuner, 9, nunſhe lRaleri prte duerſa
bag. 139. vnnuxuieſt hen Dictio cuiuslibet, ex ſui natura actum vnicuig inſol lamditeure) Sen fült
buit, dec. 23. num. uu. pag. 34 1 tenkin erhue Dictio tanquam,& dictio quaſi, aliquando ſceundum ſiie terbixnie,N ſuitnſhins
di 97. A1u. 4. iaumtn.
4 1 enh e vreftaitone certiter⸗
ctam materiam ſunt veritatis expreßuue, lec,30 vune mcedungr lds ptt
ro 10. pag. 57 11,1und.S„ereſ,
S a man iudicis conquleſcit,
ictionis,& natura eſt denotare diuerfitatem intreagiu⸗ ntente Nrlge uum iuaic Jqläle, „.2— 4.
ter quæ ponitur,& ſi ponatur inter laecompatlbilitceget um. 28 Pch.
aſeultak ue ia am eiſtentbunin eftu, eri, cum pro⸗ zketu pipo auuſe cump
ur dunetr e.8 p4g,21 aner 1eloo Ir ſt tetimentum yelyt alia
arluntcs, Kecenm f. C9. bc. 89
ten en a, A reſolui inter alternatiuam& aiſiunctiuam t. a 9. Pag. 252
Dictio vniuerſalis, quisquis, in omnibi veriftatlreng4. num. 10. Pag. 160
Dictionis parrochiæ, ſign ſicatis quæ ſit, deciſ; ſunas
bag. 171 ber inerkel 4 tconſulißima. at locum Dictio vel,ſiue& aut, nonnunquam pro id ett ostnbu antxfunanorpn tuoeſoo4. numcro
exponuntur,& declaratiuè ſtant, deciſio, unea
pag. 151 amüprzſcp ſantum, G qualitatem Dictio berinde, denotat fictionem, dec. in9. nu.e pgiu kargo bo nn Hetum.8te.4. C dec.
Dictio nihil, eſt vniuerſalis negatiua, idem de ditunnenule dec. 100. num. 25 pag. 177 Dictio autem, aduerſatur in iure,& in facto, deciſum ruur nuſpig 13. pag. 193 Kägerintentam de Dictio alioquin, est conditionalis,& interpretatun ildiſ topenalseune a non fuerit, dec. 145. num. 5. hag. 262 eenm Guantdcam Dictio plerunq;, quomodo intelligatur, deciſio. 16i,mas perſonan dec. 5⸗ 3 nperſom äet. pag. 294.. eſttol. wicoptan Dictio ſaluis, modificat,& reſtringit quod dictuncqiuſt enſusau èn perlori clauſul dec. 164. num. 8. pag. 301 4 twolgt gun Dictio alijs, regulariter est implicatiua,& rpetituugu 99 tatis precedentis, dec. 16 72.4 num. 7. pg. 0„) ul nplorig n ge Dictio, vt ſupra, repetit omnes qualitates preccdentsa tet, Tp haſ 164. num. 13. ag. 301 1 9aſ4 Dictio, francum dato, quod alienabile inte preteturuiib. aer i
1 neralls Cntes e Luat enre,
. 14.; 5.. hn kuat minus réſtriitur, declaratur, iuxta ſahſegaantg doimo, quanmae 1 zehln N 12
ana0. fg. b0
tol in pud. ge 1 kiz.agpt loeum habeat, C enptoris,& grauati, un. 1.19, 114 ſanftaungretendtaque C ſus nibiciunt ein. d2.ht.nl
iua multz moaßz Unitetn gu
mhominigder u. uun 3
lhrun, Tuando chpell
k r. nunera⸗ ¶
, Nalor ſit
F. 2 29 10, 1 clauſulas,& diſpoſitiones, dec. 163. num. u. p0gied i Muun.14. Gr. Dictio tantummodo, est taxatiua, ponensea Que gftmuhd tganb dtt 4 1 1 Wi mae alia negat, dec. 167. num. 14. pag. 30 heredem, hel enerinſredehe.
88 ente in d„ un tunc donec A tgeenäentem d
„ dperegt denn, e. ⸗ o ſcenaentge 5 dema lneg en.
c uim ltetſſt e
Dictio niſi, inducit formam, dec. 174. num. 2 ptgans 1 Dictio pro,cau ſam finalem ſignificat, quaceſſinu acſt
diſpoſitio, dec. i71. num. 15. pag. 316 lea tranſt a tlen o.
Dict o niſt,ex præcedente oratione negatiuuuni igra,des. nten za d p .3.. lpro⸗ mat, dec. 131. nu. 2. pag. 23 virti usm fun bgz Dictum diui Petri in epiſtola canonica, cih: heuh dinas in 19 8 ſons, nor one os eccleſtarum eſſſe ſubditos omumwmunsqeatute uſut bfehen. electos eccleſiarum ſe ſubditos omm 6 9 akio, dec, i u quomodo intelligendum, dec. 30. nun.9 pig nmis hnpter L.,„, 14 4 . 3. 4* P, Gkn Dies non interpellat pro homine, quand anee 4 mn yerite boſf nrin te .— 72„. e⸗ 1 P 1 1 Klnteio. breuis, cum anguſtiæ temporum im pediunt i gena. 449 A ſbus„Laam r7 5 71. num. 4 4. pPag. 127 gnatuata. ruconne 81 e Nopalie .,..) 4 5 1 1 Diff amare eſt ad iudicium vocare,& ileo qff 9 1 raro ac ſnmunef tur reus, üiffamans verõ acton dec urnunaiiag ſe ura d 51 Minrau Differentia conſtituitur inter eum qui diciſe I f bus e noner, eum qui de domo,& de cognomine ſeynftebin Nlus pett aegynen num.. pag. 227 Ko, en un
) † 6e
1 e, n eara an

*e Mee te Cd glt gexcuſat iurantem à periurio, deciſ. 92.· nume. 20. 1. 24 66 4 aDffieu 4, hh pag. s„„ n gae dijtliino impoßibilia reputantur quæ in ſola Principis 2 preun, hh
1 e voluntate ſunt,& de facili concedi non ſolent, dec. 26. 1i mum. 7 Pag. 45
4 quppen d nitas feudo annexa operatur. vt feudum efficiatur indi- onene ächn. 8 aaad Siduum,dec.3. num. 12. pag. 34. ennsd ADguits vicariatus Imperi non confertur ex eo ſolo, quod ger Wmperator aliquem in inueſtitura vicarium nominet, dec.
4 ee n 39. num. 18. pag. 247
rerrienu Diguursimitatione habentur„quæ excellentiora ſunt pie-
det d tite, dec. 79. num. 58. pag. 138 A 1
rache Dilionipas renunciare non potest altera parte aduerſa- da I riainutscum dicatur eſſe communis, deciſ. 97. num. 4. ed ocn dg. 169— Wrta d Plutunsſunt arbitrariæ,& poſſant reſtringi, præcipue 1 mub conceduntur à lege ſine præfinitione certi ter- X enot, ninbdec. 22. num. 13. pag. 31 10 don ae Dutune pendente in reliquis officium iudicis conquieſcit, crd ee, c. 34. num. 28. pag. 66 d Dpenſandi facultate alicui conceſſa, cum exiſtentibus in 1a ui nn gualicung; ſtatu, non poterit diſpenſatio fieri, cum pro- üttis d iure diuino, dec. 119. num. 8. pag. 2u¹ rd e e,, Dißofttio inter liberos an valeat vt teſtamentum, vel vt alia pima voluntas, dec. 54. num. 7.& 9. pag. 89 „A, ,e. Dofttio§. ex imperfecto. l. hac conſultißima. an locum beat in teſtamento nuncupatiuo, deciſio. 54. numero 1— wanehze w. pag. 90 uie A fhun Dihoſtto omnis, præſupp onit ſubſtantiam,& qualitatem IIuman ackus, de quo loquitur, dec. 6ù9. num. 8. pag. 114.& dec. ¹eiiſ 31. num. 20. pag. 60 2 ſßpoſitiol fina. H. final. de legatis 2. an vt locum habeat, gh uhasſ pequiratur vtriuſq; ignorantia,& emptoris,& grauati, vel alterius tantum, dec. 73. num. 1. pag. 124. 1 ürumaſſpoſttio pœnalis, tunc etiam caſum fictum prætendit æqus nnſh acverum, quando caſus verus& ſictus reſpiciunt ean- Sonignußdem perſonam, dec. 77. num. 32. pag. 131 ſbofttio l. vbi cœptum. ff. de iudi. multis modis limitatur ae Trinilaß em ſpiué, dec. 78. nu. 18. pag. 133 u ſoſitio legis, reputatur factum hominis, dec. 21. num. 2. pag. 29 athadr Vſpoſitio l. ampliorem. non habet locum, quando appella- e orens tur in parte,& paſsibus odioſis, dec. 142. numer. 27.& 0l 46. pag. 254 utdipoſitio generalis omnes caſus includit, etiam ſi maior ſit Iuttio in vno, quàm in alio, deciſio. 14 7. num. 1¼⁄.& ¹5. 3ag. 267 Dipoſttio, quando dicit aliquam rem debere tranſire de hæ- ale in heredem, vel de deſcendente in deſcendentem in inſinitum, tunc donec aliquis ſupereſt de vna lmea ſem- e per portio aſcendentus de vna linea tranſit ad talem de- 2 ſcendentem, licet ſint alij alterius lineæ in pari, vel pro- 2n ꝛimiori gradu, dec. 23. num. 34. pag. 36 e dieoſttio nqucka m fauorem agnationis, non comprehen- 9. dit feminas, in quibus tenet agnatio, dec. i27. num. 4. bg. 227 Ditoitio l. propter. C. qui bon. ced. poſſ. vtrüm intelliga- in tm m oneribus patrimonialibus, quam perſonali- ( 9 deec.95. nu. 48. pag. 163 1dd ten. Dſtehouuem contmens, quod ius commune, firmior redai- 2 dinſ fracor dec 139. num. 21. pag. 247 1 n e g facki uurts diuerſitatem introducit, dec. 99 um. Kn 34:Sagw ra h Diuſionutiulus petitionem hæreditatis non excludit, dec. dechge So nun. 6,pag. 91
I.NDEX.
Diuiſio facta patre inter filiot, habet vim vltimæ volunta⸗ tis, dec. 125. num. 1. pag. 223
Diuiſio patris inter filios in poteſtate exiſtentes, regulariter
non valet, fallit deciſione 125. nu. 4.5. G 6. pag. 223
Diuiſio hæreditatis per quotas, differt à diuiſione rerũ par- ticularium, ibidem nu. 9
Diuturna præſtatio in dubio animum ſe obligandi præſume- re facit, dec. 909. nu. 19. pag. i7
Diuturna ſola præſt atio, abſq; aliqua cauſa, ſiue obligatione introducta, non obligat ſoluentem, deciſ. 99. numero is Pag. 171—
Doctores,& gloſſe non perſiſtentes in vna opinione, ſed ad alias procedendo, videntur vltimam tenere, dec. 77. num. 19. Pag. 130
Doctoribus& Medicis ciuitas ſalaria conſtituere poteſt, & de publico dare, non autem alijs, deciſio. ↄ3. num. ꝛ6. Pag. 162
Doctoribus etiam mortuis, atteſtantibus de conſuetudine, & alijs, quæ ſunt facti, non eſt credendum, dec. i4. num. 16. pag. 252:
Doctrina Bar. in l. centeſimis. O. fin. nu. 6. ff. de verb. oblig. declaratur, dec. 111. nu. 7. pag. 199
Doctrina Bart. in l. poſt legatum ff. de his quib. vt indign. declaratur, dec. 39. nu. 31. pag. 71
Doctrina Bart. in l. ſi cum emptore. num. 2. ff. de pact. de- claratur,& auctoritate Doctorum confirmatur, dec. 6². nu. ↄ pag. 100
Dolus& fraus præſumitur ex eo, quod ſolemnitates requi- ſitæ non reperiuntur ſcruatæ, deciſione 109. numero 9. pag. 196
Dolus ex perſpicuis coniecturis probatur, deciſ. nuu. nu. 8. Pag. 199
Dolus& fraus, ex contractu inito per inter poſitam perſo- nam præſumitur, dec. 109, num. ¹0. pag. 196
Dolus, à quocunq; iuramento exceptus cenſetur, dec. 41. nu. 3. Pag. 74.
Dolaus, in omittendo non facit retractari ſententiam, ſecus in comittendo, dec. 71. num. 39. pag. 121
Dolus in ſcientem commiſſus, non punitur pœna ſtelliona- tus, dec. 27. num. 4. pag. 240
Dolus,& improbitas, nemini lucrum præſtare debet, dec. 58. num. 36. pag. 96
Dolus, in quocunq; contractu cenſetur exceptus, dec.;8. nu. 33. pPag.96
Dommus directus, cui feudum iure commißi peruenit, tene- tur ſtare colono, cui feudum ſub hypotheca conductum fuerat, dec. ¹s6. nu. 7. pag. 285
Domini prædiorum, non autem coloni, tenẽtur munera ſub- ire,& collectas ſoluere, dec. 83. nu. 3.pag. 142
Dominus directus non tenetur ad oncra feudo impoſita per vaſallum, quando feudum ad eum reuertitur, vt ad domi- num, id eſt, iure dominij, dec. 156. nu. o. pag. 285
Dominij appellatione proprie, e ſimpliciter loquendo in- telligere de bemus de directo, dec 29. num. 4 pag 53
Pominij probatio difficilts est, dec. ⁊5. nu. 6. pag. 40.& dec. 29. Hll. 190. Pag. 55„.
Dominus præfertur agnatis, qui conſentiendo nouæ inueſti- turæ ꝛus veteris inueſtituræ perdiderunt, dec. 23. num. 28. pag.36
Donatio regulariter facta, de omnibus bonis præſentibus&
uturis, nihil penitus retento, non valet, dec. 70. num. 10⸗ pag. 116
Donatio cauſæ mortis quinq; teſtibus probatur, ad cuius re- uocationem ſufficiunt duo, dec. 53. num. 6. pag. 88
Donatio alicuius rei, multo tempore continuata in Eccleſia.
obliga⸗
* 2

1-NDEX.
Donatio, quæ non fuit mofficioſa re,& conftlo, u tſan matibene 4„Arertum
obligationem in futurum inducit. vt ſingulis annis more ſolito idem donetur, dec. 99. num. 4 4. Pag. 171
Donatio cauſa mortis, ob eam cauſam facta, quod donans in longinquas partes iturus ſit, an cenſeatur reuocata,ſi do- nans non iuerit, vel confecto itinere redierit, declaratur, dec. uus. num. 2.& pluribus ſequentibus, pag. 210
Donatio cauſa mortis propter filiorum legitimationem ſub ſecutam non reuocatur, cum ius uccedendi à iure legiti- mationis, ſiue filiationis ſeparatum ſit. dec. us. num.io. pag. 210
Donatio cauſa mortis per inſtitutionem hæredis vniuerſa- lis non cenſetur reuocata, dato quod adſit clauſula dero- gatiua caſſans,& irritans, ibidem numero un
Donatio cauſa mortis collata poſt mortem, cenſetur vti le- gatum, vel fideicommiſſum, quod ob reconualeſcentiam non reuocatur, ibid. nu. 3. pag. 209 Donationes cauſa mortis in omnibus redactæ, non ſunt ad inſtar legatorum, dec. iz0. num. 2. pag. 214
Donatio cauſa mortis, an reuocetur propter legitimationem filiorum ex beneficio l. ſi vnquam. C. de reuocan. donat. ibidem num. 2. cum pluribus ſequentibas.
Donatio cauſa mortis facta metu alicuius periculi immi- nentis, tacite reuocatur periculo ceſſante, declaratur re- ſbonſum Crauet. dec. 122. n'm. 2. pag. 219
Donandi cauſa quamdiu permanet, tamdis conſtare debet donatio, ibidem pag. eadem
Donatio cauſa mortis, an reuocetur in totum, vel ſolum pro virili per legitimationem filiorum ſubſecutam, dec. 122. num. 12. pag. 208
Donator. vbicunq; poſt donationem factam aliquo tempore ſuperuixit, quo donationem reuocare potuit,& non re- uocauit, cenſetur in eadem voluntate decedere,& pro- pterea firma manet, ibidem num. 9
Donatio facta cum clauſula, pro ſe,& ſuis hæredibus, agna- tione ſui hæredis non reuocatur, ibidem num. 10
Donatio cauſa mortis, an legitimatione ſpuriorum per re- ſcriptum Principis facta reuocetur, Rippæ diſtinctio af- fertur,& num. 2. communis opinio traditur non reuo- cari donationem per reſcriptum Principis ſubſecutum, dec. 121. num. 1. pag. 216
Donatio inter viuos, reuocatur propter ſuperuenientiam li- berorum, quod multò magis in donatione cauſa mortis dicendum videtur, dec. 120. num. 3. pag. 214
Donationis inter viuos,& donat ionis cauſa mortis, diuerſi- tas rationis affertur,& cur beneficium, l. ſi vnquam. C. de reuocandis donationibus. locum non habeat in dona- tione cauſa mortis, quemadmodum inter viuos, ibidem nIm. 12
Donatio per ſuperuenientiam liberorum, an reuocetur, vbi- cunq; conſtat donantem ante donationem factam filios habuiſſe, dec. 122. num. 6. pag. 218
Donatio,ſiue promißio bonorum poſt mortem valet, ſiue ſit donatio cauſa mortis, ſiue inter viuos, ſecus ſi donaret poſt mortem cius hæreditatem, vel omnia bona præſen- tia,& futura,& promittat quod hæres erit, deciſ. 100. num. 25. pag. 177
Donatio inter virum& vxorem ſuſtinetur, ſi ſit reciproca, quæ alias regulariter prohibetur, declaratur, ibidem nu- mero 19
Donationem in dubio reuocatam non cenſeri, interpretatio f acienda eſt, reſponſ. Crauet. nu. 4. pag. 219
Donatio remedio, l. ſi vnquam. C. de reuoc. donat. non re- uocatur propter legitimationem filiorum ſubſecutam,
quando tempore donationis alij extabant liberi ibidem num. 16 8*
non reſcinditur, ſed ad legitimam tantum
dicatur eſſe inofficioſa tonſlio,decleratun Eiugnona ngeſ 20. pag. 220 Ana ua jbus 9 Donatio inter perſonas prohibitas, non preſumitur, qeci nuurtütt 132. num. 15. pag. 235 ceiſ„ Donatio facile præſumitur inter affines, er coniunceo ie unhubbe d dem num.; d amun.
Donatio in dubio non præſumitur, niſt illa expreße pna eununbel S tur, ibidem num. un 4 gushn Donatio facta patre flio propter eius benemerita eat nuttende valet, quatenus donatio meritis commenſiratur, Gy eulo vltra, dec. 171. num. 19. pag. 316 autelgenn Donatio, an& quando, tanquam in officioſ⸗ her ſahſeeltm re gune 11 filij naturalis, aut ſpurij legitimationem reuotani peßt, burezunei Crauet. reſpon. num. 18. pag. 219 ſge.nengen Dos debitum neceſſarium dicitur, deciſione i6, umems, dalyrdll e P49. 307 8ß Dos primo viro data, de iure communi in dubio nſehym. un Maen tee petita ſecundo, deciſ. 21. num. 1. pag. 29 feni al. Doʒ reſtituta improprie dos dicitur,& ſecundun cunnte agnt nem vſum loquendi, non autem propnt, morinlaie miettn t dotis retinent, ibidem num. 20 tingersſtl e Dotis datio, ex longa poſſeßione ſecundi vini preuvnmuin Raſtbun ud ſolutum datorum nomine dotis probatur, iun uua in incſjitse 5 6. baeh factaa le in fauenan ernpeli eni S otis conſtitutio, facta à patre filiæ in fraudem eattun-. ae xi,tn non valet, dec. 107.. 7. pag. 192 4 eiene Dotes, vbi arbitrio boni viri conſtituendæ ſunt, ipiimmte 8 ſec. ſunt qualitates fllie quæ dotanda et,& faculatuiyia r uiierti dotantis, ita tamen vt minores congruis alimenti ua l anei. ſint, quibus dotes æquiparantur, dec.10 ⁷. nu pcgit e nin petn Dotes an virgini ſtupratæ conſtituende ſint ſecundmn ſe, ſi. cultates ſtupratoris, vel patris virgmnis ſtuprae iinm ia ueoii zume. 2..... run pero Dotium collocatio in tuto, ſiue aßieuratio fieridelet iuu i an prius creditoribus, dec. 131. num. 6. pag. 228 1 ſate zut Dota les caſus, etiam ſub regulis generalibus conhnint. g tuui duntur, dato quod priuilegiati ſint, dec. u35 nusei rpuralae 1 1 Potis conſtitutio. ſiue reſtitutio, dato quod ex manuits,, 7 3 5 voluntaris contracto procedat, nihilominus ulumt gg acm 1 non dicitur, dec. 188. num. 19. pag. 310 5 Ducale decretum, ne ſubditi conueuiantur de remaneſi douſ an grtß Ne phana coram ludice eccleſiaſtico iure ſuſtinetut danſn Tditentge K. num. 7. pag. 61 taaa d Dubius euentus in omni ſui parte conſtderiniuxeha irraria ail 18. num. 2. pag. 26. u N Dux Sabaudiæ in ſuo dominio& territorio es boiet,ſa ndi Imperator& quilibet Princeps potett n tonſſ
Aldtffeteſten d.
1 1 tguttt eguibol
enlentibus e⸗
fdbluch
Lee nl⸗kE,ckuüm inmu⸗ scoledti, ctum 1
9. 11 n hum. 11.548 3 laicosra-
eeetun mia * 7,, ee I ner. 1. i dec. 76.Hun
roſtict⸗
4„Api⸗
lio eſt nnhliujrzulan 1. i boſ⸗
j. er laboris alenarl po)
ſ& uinj
fl
lgeto, eſbo z nune
porüfti eri alieni nar-
„
t pvohaiteheh derſ. 77
meet ilut, ed vteroget C K. 68. pum.5 19. 108 ſelutinen onerum tenen pontffe p. unt a ludic um 29. 18. 112
ekcalſſe udicantur, dec
fni giurtin ione real
coran uadie eccleſiaſtico Kettum 6. 54,61 noli um E partinfauc uun n. ,. 9 ſtherndleregeinpene⸗ iir, qie i eicd exgre 39 eniezeontraau n publien Knt, ſftert erhbere un ſetass cntrackun coytinen. E Arlirtur uumn nun
1 tieff Hex aun 7„ Ne 9
ſl luenun hr,
AtAAr. danfutnn ec 1.
5 talle eorſt Bal,n
440. huhe
num. i. pag. 285 tzuang nai Lne E bashdh, Arti,fus * 16 849 33, teenne me Wunde dgbu, Llccleſia ad onera hellica, errpartinstana af A ſcontrri i.. 1 nes murorum tene tur/ dec. 68, unt 6. ſg n mie i b48. 89 it Ecceſta generaliter ab his oneribids imnuns us 26 Ranpie renunciuſe ae non publica verſatur vtilitas, ibidenm un.dG neriun n peg n doligno eadem luerereſe⸗ endo ren ordietur n. Eceleſtaſticæ perſonæ, an teneantur coleckasſcl a uiten. unah auer e ctu onerum militarium, ibidem num.*04 ſar, ralte⸗ N 8 ſaunn. Eccleſiæ bona inconſulto Romano roiſerduna e fin 1 hraſen 1 vbi helli neceßitas imminet, ibid. nu 24. Hai eaß ſe 1anhe. rir Lunne Eccleſiæ incaſtellari, fiue in caſtelli formam rriucn nu ſ Korſen S bi gr nncente nece ſiitatis poſſunt, quod alias illicitumè 1 etieai du Lukoſa 28.Hag. cadems 1 dieheſe ſterrh s ſon vaſängr

Te e Arſchn offtce e se„„ nib 7 qzis g. 7„ nefles ſenſi ae Palleſts immunis dõ omu- us collectis, quæ impon utur„a. dno lhen rione occurrentium onerum, eſſe cenſetur, conſil. Balb. nterg S— numero i. pag. 110. quod ampliatur, ibid. nu.z.pag. ead. um g 8 1 h lea kecleſtuſticæ berſonꝛ turiſdictioni, 22 poteſtati laicorum ſaale⸗ ine A non ſabijciuntur, ibidem num. 3. idem in bonis locum ha- nnam., i e bet, num. 4 wnnuil a8 Malleſtapro oneribus bellicis,& a bello dependentibus te- diteng ingſde netur,ibidem num. 5 pag. adeoo 4as A. 4 valkeſt quæ immunus eſt aſoluendis collectis, etiam immu- 1ee 2 öhnnta Raconſtgnandis bonis,ibidem num. 21. Pagni drn nnihae Eülkſliſtcus iudex dicitur competens, etiam imter laicos ra- „,1 ee inneuramentt in contractu appoſiti, dec. 76. numer. i. 5 drae, pign.n intellige vt num. 14 „a Wmſtaunen Peckſtſtte res, quorum alienatio est prohibita regulari- e aga ikſhſemuneratione obſequij,& laboris alienari poſ- daae närman un akc. 99. num. 22. pag. 171 — Habtanex prælati delicto obligetur, deciſio. 138. nume. enremd er naai Wrhag,:43 ttteſecunt eenn,e Falſe rerum in alienatione, non ſufficit æris alieni nar- Inſttuts im a e 6 dnem ſieri, ſed illud ſubeſſe probari debet, deciſ. 172 A 1 10— maafnn nnn. 3. pag. 308 rtnen mm Raleſia aurum habet, non vt ſeruet illud, ſed vt eroget& derl Soſt* ſabueniat in neceßitatibus, dec. 58. num. 5 pag. 108 en dat Fmar ſe kullſte in caſibus, in quibus ad ſolutionem onerum tenen- d9g. ur etiam inconſulto Roma. Pontifice poſſunt à iudice anſttutit a zperi a. lico compelli, conſil. Balb. num. 29. pag. 112 andlet det X,rmnshh kadkſſie fructus, idem ac res ipſius Eccleſiæ iudicantur, dec. cbut dt unaeſe. An. B3,67. n.. e altt geebane kaltſic de rebus ſiue clerici„ vbi agitur tam ackione reali, „ e br luam perſonali poterit quis coram iudice eccleſiaſtico, „ velſeculari conueniri, dec. 32. num. 6. pag. 6¹ anu atum de in ius vocando partim odioſum,& partim fauo- 1 atangeſin rabile eſſe dicitur, dec. 31. num. 12. pag. 59 eitag denfefſneggtam dc in ius vocando, cum ſit pœnale reſpectu pœænæ, ad 4 eu tantum perſonas trahitur, quæ in edicto expreßè mcclocg tis woſeegeumeh ſunt, ibidem num. 12. pag. 59 rritt i uou o ſtante, quod notarij, omnes contractus in publicum 3,E dum grn redackos denunciare debeant, ſufficiet exhibere iudici ardi Da nüigeteta ſeripturas legendas, quæ in ſe tales contractus continent, nal n rättnua dec. 128. num. 6. pag. 229.& drclaratur ibidem num. — er prafnlena 17. pag. eadem „endcitar? rahse Plit,‧ludic' facienda Inſtrumenti eſt, vt ex eius inſpectione dl decretu ². atrn cognoſcat, an partis interſit tale inſtrumentum habere, nacOrd a e& Decij opinio contra Caſtren. confutatur, dec. 57. nu. 519 Ln 8 bag. 92 wnentus. üiſiſ Hnpertionan debet ſuæ cauſæ, conſil. Balb. nume. u. pag. 111 Jar rnecfindn kffectus vbi idem reſultat, non refert quid ex æquipollenti- „ enebeittt busfiat, deciſ. 109. num. 2. Pag. 96 4 Nlctio pbicunq; in alicuius voluntate admittitur, poteſt cuis vno electo ad alterius electionem deuenire, dec. 3. num. 6. pag. 233. Ulgens vnam de duabus actionibus contrarijs, alteri renun- cigſe cenſetur, dec. 54. num. 2. pag. 89 7 4 n dligens vnum ius, non videtur alteri renunciaſſe, quod igno- d erei rchatſibi competere, ibidem nu. 6. pag. 89 Jernerd bou UNernsremedium incompatibile, non dicitur alterirenunci- Arnuüs
iſequando remedium intentatum ab aduerſario impu- tur, ibidem num. 12. Pag. 900. E Wel facultas hæredi conceſſa in caſum, in quem in eos V fuiſalocue,fdeicommiſſariæ ſubſtitutioni non cenſetur coieiſt, vt fideicommiſſum contingeret in perſonam fi- Korunpocatorum, dec. 81. num. 6. pag. 140 mohnedehitæ, ſeu cõſuetæ daripauperibus, ciſdem per-
Peuuu auni debent, dec. 99. num. 20. pag. 171
IEN DE X.
Emphyteoſis contractus, an ſcripturam requirat, deciſ.;3. num. 1. pag. 88
Emphyteoſis proprie non dicitur, vbicunq́; Canon fructibus reſpondet, ſed potius locatio iudicatur, ibi nu.a. pag. 88
Emphyteoſis licet in vna parte alteretur, tamen in reliquis retinet ſuam propriam naturam, ibidem numero 16. pa- Lina 89
Emphyteoſis iure ſi res aliqua ab eccleſia conceſſa ſit: pacto adic cto, quod purs alterius præmorientis deueniat in ſu- perſtitem, poterit ſuperſtes actione in rem agere contra hæredem promortui, dec. 85. num. 8. pag. i45
Emphyteoſim propter canonem non ſolutum ad dominium translatum, hæredes vendicare non poterunt, ſi dominus tacuerit, dec. 132. num. 6. pag. 235
Emptor licet ante rem euictam agere non poßit, poteſt ta- men agere, vt res libera tradatur, dec. 24. num. 4. pag. 4ο
Emptor poteſt agere ſeu excipere, vt tanto minoris æſtime- tur precium rei emptæ, quanto minoris valeret, ſi res empta non eſſet fideicommiſſo ſubiecta, ibid. nu. 5, pa. ead.
Emptor poteſt agere, vt res libera tradatur, etiamſi res non ſit obligata, ſed aliquo caſu poſſet ad tertios poſſeſſores deuenire, ibid. num. 6. pag. eadem
Emptor rei, quæ eet peculij aduentitij filij, poteſt contra pa- trem venditorem agere, vt rem venditam proprij iuris eſ- ſe doceat, aut quod euictionis nomime ſatiſdet, licet filius vinente patre non poßit rem aduentitiam à patre vendi- tam vendicare, ibid. num. 9. pag. 40
Emptio non reſoluitur nuda voluntate poſt traditionem in-
5. pag. 66
Emptoris ius potentius eſt propter titulum, quàm creditoris propter pignus, ibidem num. 19. pag. 67
Emens prouentus alicuius pedagij ſoluere tenetur precium etiam ceſſantibus tranſeuntibus ad ſolutionem obliga-
tis, dec. 51. num. 6. pag. 84
Emptor licet vigore pacti de retrouendendo rem emptam reſlituere teneatur, quia tamen remanet dominus, pote- rit in alium ſecundum emptorem rem emptam trangfer- re, dec. 65. num. 7. pag. 104.
Emptor. ſeu ſingularis ſucceſſor non tenetur ſtare colcho, ſed ei datur actio aduerſus locatorem, vel eius hæredes ad intereſſe, dec. 82. num. 1. pag. 14
Emptio contrahi poteit in rebus dubium ac incertum euen- tum habentibus, puta captus piſcium, mißilium& ſimi- lium, dec. ↄ5. num. 3. pag. 162
Emptor rei minoris, vel alterius, ſolemnitate iuris, ſeu de- cretorum non ſeruata, dicitur eſſe in mala fide, dec. 160. num. 1. pag. 291
Emptor rei mmoris allegantis contractus nullitatem, pro- bare debet precium in vtilitatem minoris fuiſſe conuer- ſum, dec. i⸗i. num. 9. pag. 316
Emptor ante euictionem ſecutam, non dicitur verus,& cer- tus creditor, dec. 181. num. 7. pag. 332
Euunciatiua verba in antiquis, non probant concludenter contra tertium, dec. i3. num. 45. pag. 38
Enunciatiua verba alicuius Inſtrumenti antiqui, probatio-
nem inqucunt, dec. 69. num. io pag. i1 4
Enunciatiuis verbis partium in Inſtrumento poſitis, etiam inter eaſdem perſonas ſtandum non eſt, vbi aliquid inter ipſas partes prohibetur,& certis tantum caſibus permit⸗ titur, dec. 172. num. i. pag. 318
E piſcopus teſtari non potect de fructibus prouentis ex agris Eccleſiæ, dec. 32. num. 4. pag. 6¹
Epiſcopus hodie iudici recuſato non datur, adiunctus ſecun: dum communem opinionem: dec. 84. nu. 8. pag. 4.
4& 3 Epiſco-

1NDEX.
Excipiens,vel replicans, non fatetur inkentio
Epiſcopus comitali di gnitate decoratus, præſumitur eam ab Imperatore habere tanquam ã dignitatum fonte, dec. 30. num. 7. pag. 56
Error iuris dicitur error iniuſtas,& tribuit malam fidem, dec. 10i. num. 30. pag. 183 4
Error iuris ex qualitate facti,& perſonarum probatur, de- ciſto. 160. num. 10. pag. 292
Euentus tunc conſideratur, quando id, quod euenire poteſt præter legem& naturam, præſens ſtatus indicat, dec. 95. num. 41. pag. 163
Eueniri quod poteſt inſpicitur, quando illud, quod eucnire poteſt eſt contingens ſecundum naturam,& diſpoſitio- nem hominis, dec. 24. num.. 8. pag. 40
Exactio licet à principio in ſpiritualibus etiam pro labore non admittatur, ſpontanea tamen oblatio,& donatio ſubſiſtit, dec. o9 num. 33. pag. 171
Exceptio iuris tertij, etiam quòd ſit excluſiaa iuris agenti non admittitur m cauſis ſummarijs, nec reprobatio per- ſonarum teſtium, dec. i. num. 11. pag. 4
Exceptio quæ altiorem requirere indaginem dicatur,& quæ ſit remiſiue, ibidem num. 2. pag. eadem
Exxceptio illegitimationis perſonæ poteſt quandocunq; op- poni etiam poſt tres ſententias, ibid. nu. 36. pag. 6
Exceptio quæ æquitate nititur, eſt admittenda, deciſio. 24. num. 7. Pag. 40
Exceptio proprietatis, quæ incontinenti probanda offertur, opponi poteſt intentanti remedium, quorum bonorum, dec. 26. num. 1. pag. 45
Exceptio veniæ non petitæ cenſetur excluſa, vbi pars in pri- mo actu iudiciali eam non opponit, dec. 31. nu. 21. pag. 6⁸
Exceptio reſultans ex natura contractas,& actionis pro- poſitæ, cenſetur pſo iure probata, ex quo actor propo- nendo actionem, eam cum ſua exceptione proponere in- telligitur, dec. 5u num 19. pag. 85
Exceptio proueniens ex natura contractas, etiam iuramen- to in contractu interueniente non excluditur, ibidem nu. 20. pig. eadem
Exceptio omnis, quæ poteſt opponi contra accuſantem, op- Poni pariter poterit contra iudicem inquirentem, deciſ. 71. hum. 49. pag. 121
Exceptio firmat regulam in caſibus non exceptuatis, deciſ. 108. nume. 8. pag. 193
Exceptio prohibita opponi cõtra tenorem Inſtrumenti, non prohibebitur opponi contra inſtrumentum, vt cognoſca- tur, an ſit Inſtrumentum necne, dec. i22. num. ⁊. pag. 218
Exceptio non numeratæ pecuniæ opponi poterit intra bien- nium ſiue confeßio ſummæ fiat i ſcriptura priuata, ſiue in publica, dec. 13. num 1. pag. 238
Exceptio non numeratæ pecuniæ, non tollitur per confeßio- nem quantitatis etiam iuratam, ibidem num. 2
Exceptio non numeratæ pecuniæ, quando tollatur per con- feßionem in iudicio fackam,& quando non, notabili di- ſtinctione declaratur, ibidem num. 6. pag. eadem
Exceptio, quòd quid non ſit tale, prout aſſeritur, nunquam cenſetur excluſa, dec. 141. num. 14. pag. 252
Exceptio præpoſterationis iudicium non vit iat, dec. 2. num.
2 8. pag. 9
in Exceptione ſuccumbens, poteſt illud idem intentare in alio iudicio, dec. 74. num. i5 pag. 125
Exceptiones ſi opponi à decreto prohibeantur, non tamen cenſentur ille excluſæ, quæ ſubſtantiam rei reſpiciunt,
deciſ. 119. nu. 8. pag. 230
in Exceptionibus reus partibus actoris fungitur,& eus pro-
ka bahte u 1. Pag. 84. quod declaratur ibid. um. 1
et iamſi cum qualitate fuerit oppoſita exceptio, vel- 5 utlis licatio, deciſ. i⁷8. num. 9 pag. 326„Rig. empue pn F 8.3 nnr,degu9." 1 awnchslec Exculpatio ſocij criminis prodeſt exculpato, dec. uutnnita, n hyliü
79. umK epricreaad 21. pag. 135*. un umniufi
Excuſans ſe prætextu emendationis criminis, duod eiopſca““ 9 5 Enn tur, debet dictam emendationẽ probare, neſſiffa a girahdf hoßgn eam alleget, ibidem num. 40. pag. 13⸗ 4 mſn, en upelbuua Al,
Excußio bonorum alienantis feudum, fieri debet alhoe hinmgie, cognoſci poßit, an alia habeat bona allodialia, iee. an.48 kh 8 ferxaräbuli num. 6. pag. 322 4 rurhitan 4 98 lnuenizdecznum.
Excußionis exceptio fideiuſſori competens, in nyeden ung ilentu quando proceditur ſola facti veritate inſpect dec a u,
6. pag. 7
lntuntbu iuscon
— = —̃ù = 8 ) —
— dtiarnatunice
99„ iet au reralibezanites
Excußionis exceptio dicitur eſſe de apicibus uri,ibia un as hn, e rttvrmn enten, Auw dot fanb 0 An A c9” 4. 4, 7. G 11. pag. 9 ſan nirſt ratlo, lictt un ad eumcum it
Excy ſionis exceptio repellitur,- bi procediturſoli fackin. ritate inſpecta, ibidem num. 10 Excußionis exceptio cum dilatoria ſit, oppomittjetanel- tem conteſtatam, dec. 44 num. u3. pag. 7 E ſeri exceptio opem non poteſt ſtante ünmendo ibid. num. 14. pag. ead. 1 3 Exemplum in aeh bublico repertum, an& quanißt einin correäniſün in Ein eriſn dem faciat, dec. 69. num. 4. G&7 pag. u aucimur adis Gnk&ra dte 147. numer. 20 Exemptio, ſi à Principe concedatur alicui, onus minſta. non accreſcit, ſed Principi decreſcit,& abuunin. uitrpfettti ti eiſh en umatur, ts nus exigere debebit, dec. ↄ5. num. 3. pag. ii M enittur ahſtetie juittizne delicka re Executio facta auctoritate perperam interpoſttaanta eatinpunikgere 0 5 145 catur: ſi lud, quod ſolutum eſt, apparcat eimſiſtj ſa ſrms lijpui tt unr, unc yendite dec. 34. num. 3. pag. 63 aiäone tenetgr e e 7pt Executio non ſeruato iuris ordine irritari debet, quonau intelligatur, ibidem, num. 6. pug. eadem Executio ſententiæ contra ſucceſſorem condennai ſeti 1 poteſt, niſi ſummaria cognitione præmiſſah bilem un 46 rola elneſene isſit e,B um. a,6 a Executio, vbi fit in re petita, à conuento poſſiſtnneimm Nicen i ſachib het uct ull, umnac tius ſe opponens executionem non impedit, decx ſun tinepaüurfetgiſt d cttyicnol 4. pag. 68 1 rat, gec. 7.lumg. Aug Executio ſententiæ bropter preſumptam malitiminztn Kalwaniunam0s non debet, ibid. num. 8. pag. ead. Executio ſuper intereſſe non liquido concedi potett a tſeſamnpizunun tamen de proximo veniat liquidandum, dec. ug nanſd ſiis 19— &14. pag. 231 aulgendi uhio ae u in Precatinem ſententia petens ſe mitti in poſſſhanm Feneamfalſinmd 3 anaſ n debet diligenter inquirere, quis ſitpoſſeſon& caiaun— 5 1 unpeia, c. citetur, dec. 34. num. 16. pag. 64 e Trehellimmiescn Exhæredatio ex quibus cauſfsnteffripetekersſen diſſe Tbela, aizszierſafa poterit alimentoͤrum priuatio fieri, ec. u un rhe ſ um. 19. ie Laeuntr. 9. gina 221 ls f. d Tyehel nig dartol. n Exorbitantia ex identitate rationis extendunit:t&, ms acpelationcetia ni- num. 4 pag. 214. eAdh in.u.ag:6, Mn Expenſæ, vbi maiores ſunt reditibus, tune failkguen intparte cgiuln opiam redigunt, dec. 168. num. 18 pag⁶ο ba. um dec.if. nmn ſ Expenſcæ cum reditibus ita moderande uo'9, a. ir guia con, Se .,„Ageatonbnft- äuen zun. ſunptan nis aliquid ſemper ſupereſſe poßit, qunadii uaenanuſ. hionbu d fiat, dec. 180. num. ↄ. pag. 330 0 46, hropro ien ü buah t Expenſarum appellatione non veniunt datant tibetun, iien 7; dbeigppeuudn 22,73 kant RAufenad da Expreßio ſpec ificata vbi requiritur, non ifeii M Matufaſtufan.. ckone dnale, mi per relationem ad aliuchdecrꝛs unfan däccens ſeſci inp. 4 Expreſſum, vt aliquid dicatur verbis generiliiu 4 tpurgare t. 1 intelligatur, dec. 13. num. 42. Prg.37. 10 Expreſſum ſaltem naturaliter& mplieit ſinn generalitate continetur, dec. 102. hum. 3. hg.2
Al gerinon ber⸗ wun unat a vrübllgen on be dl ctiug untd vrülen un
1 119 repon. Cfuuennc uhy). khee Les zaldlum, hilex eſt
avorrecpruſne unumer;. Gau. 7,
Acrum anf
aum. operanuraiu 6.
Galenuuzauiſ
Gireuumde 34,Hm. a
iclcont,. J. tinetun ei
— fetüt dunn capitu.
da -,, dd. ua rpre ſem iius eſe ieiur, gusirclelmthataaeſ un aanent

nſßek un ge ſetaie.
AD Heo,
fuer
A
1
4.. 41 T
. elrepf
dei
a
1 1 Cal2lI
a Zodetiam mnyltimis volunkatibus locum habet, deciſio. uus. num. 2. 4. Pag. 229. kupreſlum proprie illud intelligitur, quod per relationem ddaliud habetur, dec. 129. num. u3. pag. 230 nd Fxtenſio in correctoris ex cadem ratione licita non eſt.dec. n n z7. num. 13. Pag. 30 1 rtenſio in decretis diſtinguentibus ſeu limitantibus ius com dua, mune licité fieri poteſt, dec. 12. num. 10. pag. 30 Ne Paenſio inpactis regulariter non ſit de vna perſona ad alia, da, ac. 13. num. 48. Pag. 38 Exeſpoin exorbitantibus limitatorijs, ſiue pœnalibus lici- e Acit vbicunq identitas rationis interuenit, dec. 3u. num. 1.i, 5.— 7, Extenſio ipœnalibus admittitur ex identitate rationis, de-
19 d M 4 1 1 vteſ, 316 Drog⸗ Teaaie 5
9,89 ., 1
madto
da.
4 9 A, 77 de dgln,
12 7 p
748,„ aſohnum. 8. pag. 106
ruſbon ſolum ad caſum diuerſam rationem habentem, Nn mnetiam ad eum caſum, in quo minor ſit ratio, licet undiuerſs, etiam in materia fauorabili fieri non per- mititur, reſpon. Craue. num. 5. pag. 219 Hrunſio non admittatur de vno caſu ad alium, vbi lex eſt analis,& correctoria ſimul, dec. i⁷. numer. 3.& 21. bag. 267 Eutenſto etiam in correctorijs admittitur, vbi per extenſio- 4 nem reducimur ad ius antiquum, dec. 147. numer. 20. cn pag. 257 i en o Putenſiua interpretatio etſi in ſtatutis non ſumatur, ta- Gaſgn nen admittitur cauſa euitandæ iniquitatis, ne delicta re- dtenrafenzn maneant impunita, dec. 88. num. 30. pag. 148 elaanttzzarten Eaub ſt ex forma legis ad bona reſtituatur, tunc venditor x cuictione tenetur, dec. 4ᷓ8. num. 7, pag. 81 F uAcere de nouo vel reficere, paria ſunt, dec. 23. num. 25. Pae ao FEacere in ſuo quilibet poteſt quod vult, dummodò aari principakiter fiat, vtſibi proſit, licet vicimo lucrum au fe⸗ rat, dec. 17. num. 4. pag. 25 mnerluka ad continuandum& conſeruandum, operantur ad ac- K1hd Len B 03 quirendum, dec. 34, num. 8. pag. 64. 1e ur altrea kcti quæ unt, non præſumuntur, niſi probentur, deciſ. 44 Dnadaui num. z3. pag. 76 kacultas indulgendi, in dubio in inueſtituris conceſſa non cenſetur, cum ſolis ſupremis principibus competat, dec. „eb lli 29. num. 5. Pag. 53 En rdudia,& Trebellianica an æquiparantur, vt vbi ceſſat fal- cilis,ceſat& Trebellian ca, deciſ. 147. numer. 2. pag. 267.& num. 19. vbi reprobatur diſtinctio Bartol. in I. Nlarcellas. ff. ad Trebell. au klluidie appellatione etiam Trebellianica continetur, deciſ Ae 147. num. 11. pag. 267 hiſitas in vna parte capituli indiuidua reddit totum capitu- lum falſum, dec. 1i. num. 4. pag. 209 Nitas ex quibus coniecturis& præſumptionibus probe- betur, ibidem ànum. 7. vſq; ad num. 1z. pag. cad.
— 4
4 2.*
reni
T derh 4
r „eof,g.
A „pote ed” „aAAPMMONIIeas 79
Sece
„ lel net ueff
—
eubt 4 4e 165. t4 an iia Non“
d 606
e bklſtatis fufpitio pro falſitate in ciuilibus, et proplena pro-
d aione habetur, ibidem num. 6. pag. ead.
nM WMai ſuſpitio, quando reſultat, vel ratione producentis, iſebricantis falſa Inſtrumenta, ſemper debet intelligi, Mxroducens, ſeu fabricans fuerit infamatus, alias non togr ſe purgare, dec. i6. num. 11. pag. 24.
Tanazgublica vox, quomodo probanda ſit, deciſ. ioi. nu. 1).h9;
familarum dignitatem conſeruari Reipublicæ intereſt, de- ſno num. 3. pag. 176
3 1.b *
„60 14 A o 4 17 un 1 20“ 1 dat 1euſ
41,0 „ 5
11 101 AWo⸗
um 4 f
1 NPDBX.
Famulus, cui dominus mercedem perſoluere denegat, ſubtra- here pecunias,& res domini poterit impunè, dec. 68. nu. 31. Pag. 109 Eatalia quando currant,& ſi per iudicem ſteterit, quo minus cauſa terminetur, dec. 12. nu. 9. pag. 20 Fatalia vt non currant, quæ requtrantur, ibid. nu. 10 Fauor, mixtum in ſe odium continens, non eſt conſiderabilis, dec.iz6. num. 14. pag. 224. Fatalibus elapſis perinde eſt, ac ſi non fuiſſet apbellatum, dec. 10 9. nu. i4. pag. 196 Fœmina vocata cum maſculo, ſemel excluſa perpetuò manet excluſa,& ratio cur ſic duret excluſa, dec. 23. nu. 17. pa- gina 35 Fœmina deſcendẽs niſi aliter appareat ex inueſtitura, agna- tos præſertim in feudo nouo excludit, quando illud da- tum eſſe in remunerationem meritorum apparet, deciſe 23. 1m. 32 pPag. 36 Fœmina non admittitur etiam in feudo fœmineo, ſtantibus maſculis ex primo inueſtito, procedit& intelligitur, ſi illud ſit verificatum, dec. 26. nu. 19. pag. 47 Fœminæ in dignitatibus, yt eſt Comitatus, ſeu Baronia, ſunt inhabiles, deciſione 26. numero 9. pag. 45. quod intelli- ge, vt num. 19 Fœmina, etſi regulariter inhabilis ſit in ſucceßione feudi, tamen ſcienter inueſtita admittitur, deciſio. 27. num. ¹5. pag. 49 FEœmina nupta extra familiam, non eſt de familia patris, ſed viri, dec. 1257. ni. i. Pag. 227 Fœxmina excluſaà ſubſtitutione ob id, quod extra familiam ſit, non prohibetur capere pro ſe tantum,& eius vita du- rante, ibid. num. 9. pag. ead. Fœmima habilitat ad feudum, poterit per ſubſtitutum, præ- cipuè per maritum, ſcruire, dec. 6. nu. 20. pag. 47 Feudum nouum non dicitur, quod de nouo conceditur, dum tumen alias fuerit conceſſum, dec. 23. nu.. pag. 34 Feudum, per illa verba, De nouo concedimus, nouum dici non poteſt, nec etiam ex qualitatibus adiectis in inueſtitura dici poteſt mutata natura feudi, ibidem nu. o. pag. ead. Feudum eſſe nouum, ex quibas verbis colligitur, ibid. nume: 21. Sag. 35 Feudum nouum dicitur, cum noua qualitas,& noua forma in vltima inueſlitura eſt addita, ibid. nu. 22. pag. cadem Feudum ſi ſit conceſſum pro ſe,& deſcendentibus hæredi- bus, tune ſucceſſuri in eo non admittuntur, niſt ſint hæ- redeꝰ, ibidem nu.32. pag.36 Feudum non uenit in petitione hæreditatis, quuando ab eo pe- titur, qui iuſte poſidet, vtputa à filio, vel agnato, dec. 26.: nu. 4 pag. 45 Feudum hæreditariu venit in petitione hæreditatis,& quo- modo, ibidem num. 17. fo. 46 Feudum qi fetinere poteſt,& acquirere, dec. 27 numer. 23 bag. 48 Feudum Franchum non dicitur, ſipro eo ſeruitium præſtas tur, ibid. nu. 6. pag. ead. Feudum in dubio rectum,& proprium præſumitur,& per conſequens, quòd ſeruitium perſonale, etiam militare pro eo praſtetur, ibid. num. 8 Feudum rectum,& ſimplex dicitur, quando pro ſe& libeè- ris conceditur, ibid. num. 13. pag. 49 Feudum ex negatione amiſſum, cui applicetur, dec. 2. num. 17. Pag.54 Feudi cauſa poſſeſſoria poteſt cognoſci per iudicem ordi- narium,& tamen quæſtio proprietatis feudi non co- gnoſcitur, niſi per dominum feudi, deciſione 78. num.9. Pag. 132
†$ Feudum

1 N D E X. K 1 hkken vof o⸗
reudum, etfi regulariter nau veniat in confiſcatione bono- rum, tamen fallit in confiſcatione ratione criminis læſæ maieſtatis, deciſ.4. num. 31. pag. 160
reudum, quando quis dicatur haberc ex pacto,& prouiden- tia primi inueſtiti,& primi concedentis, dec. i39. nume. 1. pag. 247
reudum conceſſum pro ſe& liberis maſculis,& hæredibus, dicitur eſſe mixtum, quo caſu ſucceſſor tiebet eſſe hæres vaſalli defuncti,ibidem num. 14. pag. cadem
Feuda quæ dicantur ex pacto,& prouidentia,& quæ hære- ditaria, dec. i6¹. num. 1. pag. 294.
keudum, an dicatur ex pacto,& prouidentia, aut hæredita- rium, ſi in inueſtitura dictum ſit, pro ſe, filijs,& hæredi- bus, vel dictum ſit, pro ſe,& hæredibus maſculis, ibidem num. 2. 10.& 12. pag. cadem
reudum, an efficiatur hæreditarium, ſi in clauſulis executi- uĩs eſt poſita dictio, Hæredibus,& non in principali di- ſpoſitione, ibidem num. 3. pag. eadem
Feudum ſimpliciter conceſſum, nullafacta mentione libero- rum, vel hæredum, cenſetur hæreditar ium non ex pacto, & prouidentia, ibidem numero 4. ſed contra, numero 5. pag. eadem
Feudum hæreditarium venit in petitione hæreditatis,& fi- deicommißi, quomodo intelligatur, ibidem nume. 6. pa- gina eadem
Feudum nouum,& antiquum, regulariter æquiparantur, etiam quoad ſuccedendum, ibid. nu. 7. pag. ead.
Feudum poteſt eſſe rectum, proprium,& ſimplex, licet non ſit hereditarium ſecundum quid, ſecus, ſi non eſt tranſt- torium ad liberos, cum qualitas liberorum ſit de natura feudi proprij, ibidem nu. 8. pag. cadem
Feudum.dicitur ius quoddam cohærens perſonæ ſimile vſu- fructui, ibidem num. 9. pag. eadem
Feudum conceſſum pro ſe,& hæredibus quibuſcunq;, ex communi ſent entia dicitur ſimpliciter,& merè hæredi- tarium tranſitorium ad quoſcunq; hæredes, etiam extra-
neos, quæ concli ſio non habet locum in hac patria ſtante decreto, ibidem num. 16
keudum hæreditar ium filius retinere non poteſt patris hæ- reditate repudiata, dec. 162. nume. i. pag. 297.& con- trarium verius, num. 4
Feudum in dubio praſumitur hæreditarium, dec. 162. num. 5.P48. 297
Feudum, in quibus caſibus acceptari repudiata hæreditate poßit,& in quibus non, optima diſtinctio traditur, ibid. num. 9. pag. ead.
Feudum Franchum varis à Doctoribus interpretatur, dec.
163. num. i. 9. Pag. 300
Feudum rectum, dicitur proprium, perpetuum,& non re-
uocabile, ibidem num. 4. pag. cadem
Feudum ligium eius ect naturæ, vt vaſallus iuret fidelitatem
nullius alterius filelitate reſeruata, iid. nu. 5. pag. ead.
Feudum nobile, antiquum auitum,& paternum eius est na-
turæ, vt inalienabile cenſcatur, ibid. num. 6. pag. ead.
Feudum non dicitur Franchum, niſi eſſet data facultas alie-
nandi irrequiſito domino vel niſi Franchum& liberum inſcriptum eſſet in inueſtitura, ibidem nu. 10. pag. ead. Feudum Franchum a feudo, non Francho, licet in aliquibus differat, non tamen, quoad poteſtatem alienandi„ ibidem num. u. pag. ead. Feudum ex cauſa dotis, vel alia neceſſaxia alienari non po- teſt de iure communi, dec. 167. num, 21. pag. 30⸗ Feudum alicui conceſſum, pro conſtituendis dotibus cius fi-
liabus reuocari poterit, ſi de alijs bonis paternis filiæ do⸗ tentur, dec. 171, num. 7. pag. 316
Feudi alienatio facta in penituus extraneum uon ſeruataſor 0 ma iuris, nec decretorum, ſeu ſtatutorum aomindeah b 3
non valet etiam d prancipio, dec. 172. num. 23. bag 19 Hntau 4 ea fuohnäts G reinkto
Feudum mixtum, velex pacto,& prouitemtisleninn abeui 12 guumti iiſ recuperari poteſt à ſucceſſore hærede cum muemtan matrzalſt R nahuäemn etiamſi teneatur de euictione,& hereditas alienati 4 griſiimidt 4 1 au rit ſoluendo, dec. 181. num. 14. pag. 332 n. wet uſciiiul u
5
in Feudo ex pacto,& prouidentia conſequendo non eſhn wunaſten heu nnn f 9 ceſſariafilio& hæredi inuentarij confectio ibidem 1 iauppune— dauculhdteo,e 16 pag. ead. Ang naiſtnrai ii 4,
Fendum d defuncto non legitime alienatum poſſuntfil ℳ r Ainen munüatino agnati vendicare, etiamſi hæreditatem defunchi au emm itn un, Ft e rint abſq; confectione inuentarij, ibi. nu. i, Pages kan fäe aumint mhuuuram feuidum,
Feudi in alienatione, an ſatis ſit per emptorem prohan pet. aniiaue nuin faun ſucctſu⸗ ditorem tempore alie nationis habere fllisnubilerana. ara git a Kudier-nunero ro ad eum ſpectet probare precium fuiſeyerſumin ſal eriur lfil fh tione dotium, vel debitorum neceſſariorum, àe bercluuuntur deci. 3. 1.& pluribus ſequen. pag. 316 maeſcantns V
Feudo conceſſo pro ſe& liberis maſculis,&reeuiin. 1 w. ſculo in maſculum deſcendentibus, pater ion poteſt in bmeuuime eodem filijs præiudicare, dec. 29. num. 20.g ntß46ß
Fictio quando idem operatur, quod veritas, liet aaunttà ningcun gile aeriret caſu ficto ad caſum verum, dec.:6. num. 3.54e G n eucimpiuh ſitnudla
Fictio ab homine induci non poteit dec. 75. u., pea us ulmm ,ſ
Fictio, ſiue præſumptio ceſſare dicitur, vbi locunta&in. auſe nuſttn ef nbaraene,* batio, ſeu veritas, dec. 78. nu. 28. pag. 148 agtegtbeſulnne acfulum tht
Fictio,vpicunq; lege introducta eſt ſuper actuikqgoles ſeur dienen e nouo nucſed, bldem, ipſa diſponere poteſt, tunc lex dicitur veres ſanatanſt. 1“5gs 1 cte facere, dec. 126. num. 5. pag. 224 rurhzeteenſne falianid on ae
Fidelitas vbi promittitur,& vltra fidelitatem proniiin gtteſßin utid. ha5 kunha ꝙ5 penſio, tunc feudum propter penſionem dutun m”na. intu herabparn ſentimpiſtßonem tur, ſed penſio eſt quaſi cauſa impulſiua,dec. nuntt nim etnnjgue dr npereworte boßilebat pag. 49 eeicuſfegulbe uafunaien tſtlegi⸗
Eidelitatis iuramentum,& promißio de preſtanio enſen ontalyetm: dinen mpriun hiem, ſeruitia, feudo franco,& libero aduerſatur te, u. 14 4 d4,
9. pag. 00 mdtr ein ce m atrn narptniſet
Fideicommiſſum reciprocum inter fratres remiti catih onantenpu lciet 4 umen⸗ dec. 100. num. 3. pag. 176 Kdn
Eideicommißi dubius euentus conſiderabilis noneʒtttt elue aune famymn tiuit henatai datrne num. 2. pag. 40 wwnuffanuamnme umiuuude
Eideicommiſſo ſubiecta non veniunt in generaliinſtuttt ſa vel donationc, cum poſt mortem veniautreſtteni unſoerenocge g thntuns luenahn⸗ 85. num. 18, pag. 145 autaltan 3 zus
Fide icomm ſoi conditionem in dubio extitiſſe lienämdh erxrau lgtmnad rae laie eene & ei, qui dicit fideicommiſſum defeciſtiineunttan ietächemfn mne ipreij auf. probandi, dec. 108. num. i. pag. 19 4 irttzumnsz k*
Fideicommiſſum conditionale, per verba quantumubgett wweſultaipherm deenan pon alitg ralia remiſſum eſſe non cenſetur, ſecundum connumm ann ranſtit K ahianun, a4 1 opinionem, deciſ. 112. numer. i4. pag. 20% liniam eritenum ent, num. 17. ibidem na aäimm
Fideicommiſſarius bona agenti interdicto, purnlgeb- den ensmm, 2 rum, reſtituere tenetur, vbicunq detractunſdbieb aeſcm an wetiſann cus eſſet, dec. 34. num. 9. pag. 64 urnmraiciae ga 1
Fideicom miſſarius ratione incertitudinis Inpnunu 4 T fideicommiſſo ſubiectas occupare nonnutstquunt verſona ceſt dum nec filius legitimam, ibid. num. i86 rn⸗ 4
Fideicommiſſum abſolute inducitur etianſtot nienuem ü ente crniltſ air tisgune te caſu alienat ionis vbicung; habita futrtoguio iubeitſt huercon, nonpmwinn ete
3 894. fiaf 4 conſeruandæ, deciſ. 50. num. 4. pag. 8 gun, u 6 uun d Shufluggleen.
Fideicommiſſum quando abſolute cenſeatuf ntuumz 44 uenſtan. in caſu interuenientis alienationis tamum nutux 1 rtuſßerea üukimm ana
C. 17ʃ1 0 etinnſtece ſitratio
„.. nn mittenil eſt in poſ⸗ ſeillus ca⸗
jentis con⸗
98 num n.
keonmuni atteſta.
tfb nite olleckuuo
uumero 16.
1 R aty k kel zunum. bd.
3 p. 1' afe ſon
ſtinctione oſtenditur,ibid. num. 14. ins Terruli 3 d. tttli donato ha
Eideicommiſſum reciprocum pacto vel tranſactotta Lomtiten, M 5 P ionis aut mhhe enis bondn ſa
poteſt nec prætextu alicuius circunuei
cun .... 201 ris ætatis reſcinditur, dec, ua, nu. 16,Pu: 1 29
1 ſuſtinen bi e ben dignane d
4 c
— laid 5 tel, SOa 1 ₰ ſm datri 4

1 Kent D,4 2 Su*0 SSum 1 N D de K
95 455. 3. Täc eu 4 Aſ. 3* 4. 8 mma 18 Jte riuſordebitor dicitur,& ldeo ſoluens repetere non po
od, 12
dan„be. 1 dwn— K dec.2. un. 9 P 8.9
. N., keßt,.. terer 2 de, u e—.. e o aiffe- aderai gut a leiuſſor incemnitalls e fideiuſſor ſimplex, in quo diffe
. 11 8 hofe den. rant remi iue, ibid. num. i4. pag. ead. 4 1. deſtlendd„ n died Flkeiuſor promittens aliquem repræſentare infra octo dies, alt lge 8 74.„. 7„ emeco Sen n aeitur eſſe in mora per lapſum octo dierum, niſi fue
ntrequſitus, dec. A9.: num. a. pag. 6⸗
v29 nchass Fbeuſſor promittens ſiſtere reum in cauſa criminali, in qua 1n ges nautimponéda pœna pecuniaria, æquiparatur fideiuſſo- 1n Sn 4 tipromittenti ſiſtere aliquem in cauſa ciuili, dec. 70. nu.
,, 1b” Kgohſe RuſlbC hg at. ta
7f
d, 1g,117 f.A eu.n, d S. 8 rileuſor diem, ſt ante diem ſoluat, actionem mandati nõ
L, Bll
habet,niſidie adueniente, dec. i30. num.5 pag. 232 dk n dube rilanondebet admitti ad boſſeßionem bonorum feudalium, ecte 4 pagnatus, qui de iure communi in feudo ſucceſſu- Kea uandi gnat us, Gut de 1une comn. rel a un wehyeperitur in po ſeßione feudi, dec. 23. numero 19. Junöasſel. g9 caneroprſ aenen Flsgyerum deſcendentes, 4 feudo excluduntur, deci. 23. ma 1nn umapags ea e, 1klleappellatione non venit ſoror, etiamſi eadem ſit ratio, emcp* i num. i5. pag. 35 d ee EKücontendens cum agnato interim mittenda eſt in poſ⸗ „ 81 ſebionem feudi, maximè ſi ex inueſtitura dicat, ſe illius ca-
Ka patem, ibid. num. 36 pag. 37
1 lle vocatæ per mueſtituram, qaæ tempore euenientis con- 5 44 a düionis, id eſt defectus liberorum maſculorum reperien- ac eleg dnauth, tu cenſentur adueniente caſu de nouo mueſtitæ, ibidem, rpoh dte aten zum. o pag 38 81 1. Flanon potect petere poſſeßsionem feudi, quando non eſt de 4—
Aann comprehenſis in inueſtitura, deci. 26 num. 3. pag. 45 feuad Senzlnlainſtituta hæres à patre, ſi petat ſe mitti in poſſeßionem
bet alte omniun bonorum, quæ pater tempore mortis poßidebat,
989. 4 etiam incluſts feudalibus, agnatus defuncti non eſt legi-
deltanurmertu ae miuian tünus contradictor,vt hanc miſßionem impediat, ibidem, u udoPh ,nuwa um. 4. 4. pPag. 46
l propter eius delickum dotem amittens, non patri, ſed
nAd fLi, poſt mortem patris præiudicat, deci. 94. numero 7. bag. 160
l, quæ fauore fratrum renunciauit hæreditati paternæ
4 dna eief mortuis fratribus non nocet renunciatio, dec. 98. num u. 3 4am euii ec,. 2.— ua non ſolet reuocare donantem à donatione, que madmo- IeN dum maſculus, dec. 122. num. 7. pag. 2i8 u t, llie acceptanti legitimam in quantitate licite debentur rvſure, ſicut debentur fructus legitimæ in præaijs conſi- If e ihn ſtentis, dec. 143. ntim.3 pag. 258 12☚ lus ratione ſuitatis, hæreditatem paternam non aditam, e almatrem tranſmittere poteit, vbide communi atteſta- 17 tur, dec. 58. num. 2. pag. 93
rane lj cum matre admittuntur, licet ſub nomine collectiuo
den 1 ſint vocati, dec. 3i. num. 10 pag. 140
run bd Hlj naſcituri,& ſic incerti, quando vocati ſunt in teſtamen⸗-
2 aa Be toxenſentur vocati ordine ſucceßiuo, ibid. numero ¹6. N 86 1 bagia
rn lu eadem perſona cenſetur cum patre, dec. 3. num. iz pa-
20 an⸗ lina 59 2ed llo ommittente crimẽ læſa maieſtatis, non ponitur pater, 1 Sdd qaod ſecus eſt, ſi pater committeret, quia filius plectere- 1a⸗ i iro4. um. 6 Pg. 60 teades 15 naſua aduentitia in patris præiudicium donare non 4,1 bolnec mortuo patre conualeſcit talis donatio, ibid. gu ſen u kun pag. ead. „ra n, KEus daum committens ſatis dicitur ſuſtinere pœnam hac eotſ bublinionis bonorum, cum ſtatim dicta bona patri ap- auſr n ℳ Dcenmnibiq num u6 intellige vt num. 29 r— 4 4 „4
E X△ Filius familias, ſi habet ſpem de præſenti contra debitores patris eos liberando ſibi præ iudicat poſt mortem patris, ibid. num 21. pag.i60 Filios licet quis ante habuerit, non tamen bræſumitur habu⸗ iſſe tempore mortis, dec. io8. num. ⁊. pag. 9; Eilius, quando præſumatur ſuperuixiſſe parenti,& euiin⸗ cumbat onus probandi, ibid. num. i6.& 17. pag. ead. Filio paterna ſucceſßio, tum ratione pietatis, tum etiam ra- ttone naturali debetur, dec. 126. num. 17. pag. 224 Filius in legitima dicitur habere cauſam lucratiuam, deciſio. 148. num. 2. pag. 273 Filij ex nullis cauſis priuãtur legitima, niſi ex illis, quæ inof⸗ ficioſi querelam exc ludunt, ibid. num. S. pag. ead. Filios ob inuentarium non confectum, teneri ad integra le⸗ gata, ¶ ſideicommiſſa, etiam de proprio. ſi vires Hæredi. tatis non ſufficiant, quomodo imtelligatur, ibid. nume. S. pag. ead. Filij non aliter legitimantur per ſubſeguens matrimonium, quam ſi mulier talis ſit conditionis, cum qua commode & pro dignitate natalium matrimonium contrahi poſ⸗ ſit,& quæ vitæ turpedine careat, dec. isꝗ:: num. i. pagina 283 kilij nati ex quacunque muliere, cum qua tem pore conce- ptionis poterat eſſe matrimonium, legitimantur per ſub- ſequens matrimonium, ibid. num. i0. pag. ead. Eilius ſuccedendo patri in feudo, non dicitur de nouo acqui- rere, ſed iam acꝗuiſitum capere, dec. 161. nume, ui. pagina 294 Filius ad emphyteoſim acquiſitam pro ſe,& liberis admitti- tur, repudiata patris hæreditate dec. 162, nume. i. pagina 297. verius num 4 Filius oh non confectum inuentarium nõ priuatur legitima, neque etiam Trebellianica, multo minus etiam feudo ex pacto,& prouidentia, dec 8* num. i8. pag. 332 Filias hæres non conſiciens inuentarium repellitur à vendi⸗ catione reiaduentitiæ à patre alienatæ,& iſtud quomodo intelligatur, ibid. num. 22. fag. ead. ilij an priuentur legitima ob inuentarium non confectum. dec. i4.8 pag. 273. vbi Doctores tenentes tam affirm atiua, qiutim negatiuam deſcribuntur. Filius non tenetur dotare matrem, dec. 12 4. num. 4. pag. 222 Fiſcus in crimine læſæ maieſtatis eripit à manu cuiuſcunque ſucceſſoris, ſeu hæredis bonacommittentium tale crimen, dec.9 4. num. 28. pag. 160 Forma,& qualitas in decretis requiſita ad vnguem obſer⸗ uari,& probari debet, dec. 165. num. 4. pag. 304 Forma data lege, vel ſtatuto, ſemper intelligitur eſſe præ ciſazadeo vt ea non ſeruata nullitas actus inducatur, tbid. num. i6. pag. ead. FEorma inducta à lege, vel ſtatuto à partibus remitti non po- teſt, dec. 166. num. 7. ag. 306 Formam ſpecificam quæ requirunt, quando per æquipollens impleri poßint, dec, 92. num. 15. pag. u56 Fornicatio crimen est,& de iure canonico inductum diei- tur, dec 103. num. 2. pPag. 188
Fortificatio, aut exterarum gentium introductio, quando ab vniuerſitate licite fieri poſit, dec. 138., numero 29. pagins 243
Forum ſi quis ſortiatur alicuius iudicis, puta eccleſiaſtici ra- tione contractus urati, non tamen dicitur eum ſortiri,ſi agatur de diſtractu, dec. 78. num. 4. ag 332
Fratres mmores mendicantes,& Carmelitani incapaces bo⸗ norum eſſe dicuntur, dec. i26. num. 27. hag. 225
Fraus ex magno exceſſu in alienando præſumitur, deci. 168. num.ꝛ. pag 2io. item infrà dec. iso. num. 7 pPag 330
Fructus,
83 —

4 14 14
1 1 1
1NDEX
rruckus, fiue obuentiones eccleſiaſticæ, inter temporalia ma- gis quam inter ſpiritualia connumerantur, deciſione 32. num.5. pag. 61
Fructus pendẽtes pars fundi eſſe cenſentur propter vnitatẽ, dec. 82. num.⁊. pag. i4¹
Fructuum pars colonica præſtatur loco operis, laboris,& ſumptuum factorum in percipiendis fructibus, vnde im eis dicitur colonus habere tacitam hypothecam, ibidem num. 8. pag. eadem
Fructus proprie dicuntur deductis ſumptibus, dec. 83. num. 7 bag 145
Fructus pendentes pro re collectis habentur, dec. 82. numero 10. Pag. 14 ²2
Eructus qatus loco quantitatis debitæ pro dote, dotalis est, de. 21. num. 7. pag. 29
Fundus dotalis dicitur, quoties de dote actio competit, ibi⸗ dem num. 19. pag. 30
G.
Abella res odioſa dicitur,& contra diſpoſitionem iu-
8 ris ciuilis ac iure canonico prohibita, deciſi.*. /um. 7. Pag. 11
Gabella ſi vnica ſit ſoluenda pro qualibet cauſa in iudicium deducta,ſi plura ſimul deducãtur, ea attenditur, quæ ga- bellam minuit, ibid. num. 10 pag. ead.
Gemĩnatio arguit validitatem actus, qui geritur, deciſio. 39. num. 16 pag. 70
Geminatio actum efficatiorem reddit, ec. 58. num.37. pa 96
Geminatio verborum enixam voluntatem octendit, deciſtone 128 num. 14. pag. 229
Generalis liberatio, ſiue quitatio extẽditur ad omnia ea quæ admmiſtrationem reſpiciunt, ſuper qua tales liberantes fiunt, dec. 58. num. 10. pag 94
Generalis diſpoſitio idem operatur quoad omnes ſpecies, vt eas includat, quod ſpecialis enumeratio, vbicunq; eadem interuenit ratio, reſponſ. Crau. num. 7. pag. 219
Gene ralis di ſpoſitto reſtragi non debet, nulla interueniente ratione reſtrin gendi ibid. num. 8 pag ead.
Generalia verba incertitudinem mnducunt, ibid num. 12 ba⸗ Lmla cadem
Generalis diſpoſitio ſemper intelligi debet ſecundum natu- ram rei, de qua loquitur diſpoſitio, deciſione i69 numero 11 pPag. 312
Gencralis expreßsio incertitudinem parit, ita vt narrata in genere& ſub muolucro verbori permde ſint, ac ſi nar⸗
rata non fuiſſeni, decaſi. 1723 num 9. g. 321
Geneſ cap.7. declaratur. deciſio. 6s num.i3.pag. 108
Genitiuas proprie domimium im portat. dec. 71. nu. is pa. 119
Gerundia bofita in caſu abſatiuo, de ſui natura determinant & qualificant actum verbi, cui adijciuntur, deciſione unz. num. ↄ. pag. 202
Geſta poſt appellationem interpoſitam ab interloquutoria, eas ende nulla ſiue irrita, dec. 5. num. 5. Pag. 12
Geſta post inhibitionem non legitime bi dar ridn gitimè factam tenent, ibid.
Geſtum vt aliquid dicatur nomine alicuius, quid neceſſario requiratur, deci. 138. num. i8. pag. 243
Glo. intelligenda eſt ſecundum iura quæ allegat, deciſione é. num. 8. pag.1ꝙ.
Slo vitima opinio Kattendenda. dec. S. num. 6. pag. 16
Glo. in l. lultanus. 9. ex vendito. ff. de actio. emp. declaratur,
6 ler ae enhg dn
4. in 8 lone. Cde tranſ. declaratur, deciſi. 8, numero 35. 48 ·9
*
„ fa. Non f⸗ ſrrefttts e
Glo. inl. tale pactum, ff. de pac. in Aualibek mater an 2. hrumen 4 habet, deci. 64. num. 7. pag. i03 ia loeum tungn 4 nee Lcths. Glo.fin. in l.ob carmen ff. de teſtib. quæ vult peſſeß e raliusi— 84 nn pote ſingulares teſtes probari poſſe, an ſit kelefeu 35 muni atteſtatur, dec. 99. num. u. e 5 pag 9 de cog 4 Jurhux i m umero r Glo. in l. Can cademn.ff. de excep.rei iudi. euleatg tulu ine 10* b 157. num. i8. pag. 287 Kndeaſt Glo.in c. ſtatutum. in verbo, Numerandi,de tatur, dec0 num. i5, pag 312 Glo.in lꝛ. C. de fid Inſtrum.& iure haſtæ tur, dec 172. num 16. pag.18
ecre⸗
2
p„ vſtrale
brebendis län zlubi tudli= ualetun locu
n ruunſr tanem, 1 Gid 1um. 2.94- uramegtum fe
fiſca liud declan anllurangh
192 4. 7
1 omnodum fecß i⸗
Gratia, ſiue remißio delict per principem facha, imi Gas aair herdtarit a uner — at(.161,1 offenſæ ex delicto quaſſito non bræuudicat diſtusa nenièr thetene fäl⸗ uLesas V oteſt,
M ſthe dfan Se mum, venfe
44 lo piged
nifures ſunde Pe
Abilia omnia præſup bonuntur pbidt alinocſaue aeleſuſtichil,n lcg„ I tur, dec. io i. num 36. pag. 18 crilis verbß ini Ee nahie 1
Hæreditas iacens dicitur, vbi rerum hærcditariuni domini nelio dec. Snunde 95
nemine adhuc et ac qulſitum, deciſt 3s.unapn ſe aothrackuiadeckn 4 miimiui
gina 91 rur ſueſigene de theilh es bn u.
Hæreditati iacenti dandus eſt cuirator, contra guen dſet u f. acienda exequutio iudicati, dec. 344. num a1. 98:6 u ttan geuefäu
llgiolaluntu, CU
Fheriyſim iu m
ni brationis appoſits
Hæreditatem qui adit ab inteſtato, an eam repaiiurente⸗ unit oniudor gcg uen ſucer ofem ex⸗ ſtamento videatur, dec. 5 4. num. 1. 4 G₰ 5 paggh angoßitibin fum. dd. V Hæreditate non adita omne ius tectamenti rejoluns tßß. ruuns nſtiier, t utnckoen rerum 100. num. 6. Pag. 175 Kkuuere Trelellu ena atfalecaum, bid. nu⸗ Hæreditas, ſeu ſucce ſio in vniuerſo pacto darins-oei&i auyig eti. num. i7. pag. ead. naſecione mente lett ite fideicom⸗
Hæreditas pacto dari non poteſt, dec. 2.ntumezz hugau ſeus lentC lgttu d Tronctet, an Trebel⸗ Hæreditas, tanquã q id vniuerſale,& incorpordle ccull aumanitur buen ina dkanoeptino,pigins
14
ri, aut minui non poſſe, quomodo intell gatun dcaiſ, im
num. 24. pag. 26 lus ſtetextrttensrenn tſittere, anutit Tre⸗ Hæres quamuis extraneus repræſentat perſonam tiſudii iinitam ab muentaiee cuffectan bun
dec. 31. num.i. pag so 1Stg.a68 J
19
ſ qut
z, A' Er tenetur nendl Naltzneluatrnuan
mero1a, nero a, F gagi. 9
l en elammn bonmomolege
ontenta in tectamento, deciſio. 73. nume. 6. hublut aunpotegt, ſ ontn⸗ u 2ruſmo moleſtar
r de awon fui ſeet Kelnuentem la Heres agens petitione hæreditatis, an neceſaropentti ſaunfuit ecnjn e lgc.
f
da neefang, latigs on tenetur. netl, rltra rires
nere, ibid num. 6& 12. pag. 125 9. G tar un 8p 09 co.
Hæredes mariti eti ſui non poſſunt accuſae nilumdeals hium gpe 1 terio commiſſo in vita mar ti vel mulieri gent mon c. iuinmatenn feule ſunt obijcere exceptionem adulterij commßi, iunſun ſiſatguni, aon⸗ 77. num. 10. pag. 12 34
Hæres, enance omn dici non poteit zuid Kiiuan enespecialp ſuccedit, dec ꝰ4. num 17 pag. i5o 2 kione debiti t. tſanin ig
nanumierizmor ſf 85
3. ere py
Tu e„ mili; Ke ſe 0
Hæres ſub cõditione inſtitutus ſi Stichhum/ uiliinputmuumn, kämnageg. . u
lerie int
14 7
5p. . lligtur ie Ofe n num 5 * 1).
ulotvidetur i d 1 tuo Sticho nihilominus remanet henzgtane gg decätteʒzuſ e ſnm i defectus in conditione, cum condituni pute o ah i thenaumnn .— nleci tuerit, deciſio.98 nume. 4. pag. 169 tii nteſtan⸗ uſem bralen ex 2 Hæredes extranei preſumuntur ſciuiſſe conten ſuriſinn eaed unie gmirzg to, quod ſecus eſt in ijs, qui ab inteſtauo ſun iſenon ain 4 deciſione iiz. num. iz pag. 201. dip num.6,9 1 8. dem ſel 1,. ere notenetur,; ingulivjien ſe Hæres cohæredi ſuo inuentarium facere 1WAulimni V bar lum legatarijs,& fideicommiſſariſs dec. u/ uT ebrſenniea= g ꝗ/ ◻ 00 4 7722 6 lofe ben zencätuntg ci
Pag.167 19 8a6
Mo

—
al deh dr 1 V a e, r Am 8e..—. ansaſt leres eircainuentarij confectionem dolost verſatus, non fi⸗ eintſern en, geliter deſcribendo omnes res hæreditarias, priuatur fal- 3ctefiang,. A cuia,& Trebellianica, ibidem numero 9. pag: ead. Garaeap. An leres factum defuncti regulariter inftingere non poteſt, Tun 4 6 uæ tamen regula pluribus modis declaratur,& reſtrin- acannenan. gituryt infra latißimeè tractatur, deciſio. ⁷ο. numero 1. . 10 nun 2 pag. 330.. r.; 8 q nres factum defuncti inualidum,& contra legis& decre- nep tiprohibitionem ſeruare non tenetur, quod etiam locum 221 a ſ habet, etiamſt iuramentuin interuenerit, ibid. num. 2. pa- dgutadd. i erescoactus adire hæreditatem, neq; commodum neq́; in-
commodum ſentire debet de hæreditate, dec. i8i. numero
17:pag.32
eres cnnna factum defuncti illegitimum, venire poteſt, lilnum. i0. pag. ead.
3 Himbohmitani fratres, ſeu milites religioſi dicuntur,&
aſnæ eccleſiaſticæ, ibid. num. 18. pag. 50
jhpotheca ex illis verbis inducitur, Promitto cenſum ſu- 4 per tali prædio, dec. 8. num.1.pag. 95 hypotheca contractui adiecta re alis ect,& per ipſam ius in e acquiritur, ſiue ſit generalts, ſiue ſpecialis, dec. 156. nu. M 1.03. pag. 285 *
Hpotheca ctiam generalis contractui locationis appoſita operatur, vt conductor per ſingularem ſucceſſorem ex- pell non poßit, ibid. num. 4. pag. cad. ures grauatus reſtituere, an per ſubtractionem rerum poßit deducere Trebellianicam, ſicut falcidiam, ibid. nu- mero 12. pag. ead. Mueres in confectione inuentarij, an debeat citare fideicom- miſarios, ſicut& legatarius,& ſi non citet, an Trebel-
dlunicam amittat, ibidem numero decimoſeptimo, pagina a eadem
Heres ſuus ſicut extraneus rogatus reſtituere, amittit Tre- a bellianicam, ob inuentarium non confectum, ibid. nume
27. pag. 268 ileres ob non confectum inuentarium perdit æs alienum ſibi a deſuncto debitum,& an idem ſit de legitima, quæ es alienum dicitur, licet improprie, deciſ. 4. 8. nume..2. GC9. Pag. 273 leres ex delicto deſuncti iure ciuili non tenetur pœnali actione, niſt lite cum defuncto conteſtata, vel quatenus ad heredem peruenerit, deciſio. i5:2. numero 1.2.& 5. pagi- na281 eres vaſalli, qui felloniam commiſit, à domino moleſtari iure non potect, ſi contra vaſallum delinquentem lis cõ- teſtata non fuit, dec. usz. num. 2. pag. 18¹ Meres dato quòdteneretur ex delicto defuncti, vltra vires kareditarias non tenetur, etiamſi inuentarium non con- 2ſecerit, ibid. num. ↄ. pag. ead. urres dictio in materia feudali regulariter intelligitur de herede ſanguinis, non bonorum, deciſione i61. num. ¹5. bag. 294 Wpothecæ res ſpecialis ſuppoſita, præſumitur ſufficere pro ttüfactione debiti, dec. is 9. numero ſecundo, pag. 291 bmicidium illi imputandum eſt, qui operam rei illicitæ,& 4 prohibitæ dabat, ex qua ſequutum est homicidium, deci. d 4. um. 6 pag. 189
Wnadij cauſam præbens extraordinaris puniendus eſt, 4. anum. 4 pag. cad.
Homaihuc eſſe non dicitur, qui in vtero eſt, ſed eſſe ſpera- 3 tun60. num. 6. pag. 98 vmineintſinguli vniuerſitatem facere non dicuntur, ſed
colleciue, deciſione decimaſeptima, numero decimo Tara Cpig. 26
2
1 NDBX
Honeſtatem magis expedit reipublicæ ſeruari, quàm multi- plicationem populi ex corruptis moribu⸗ 2 ocedentem, dec. 77 · unm. 18. pag. 129
Hoſpites nihil pro domo dantes, ſed tantum pro victu, aut pro lecto recepti, magis dicuntur detineri in domo, quam ipſi domum teneant, vel pro conducto, aut præcario ha- beant, dec. 71. num. 19. pag. 119
J.
Aſonis opinio conſil. A0. vol. 3. reprehenditur, deci. 119. num. 18. pag. 2¹1 gnorantia in mulieribus ruſticis præſumitur, dec.54. nume. 11. 5ag. 90. 1 Ignorantia eorum quæ publicè fiunt iuramento non proba-
tur cum iuris præſumptio ſit contra ipſum iurantem, de-
ciſo. 7i. num.3. pag. 118
Ignorantia eorum quæ publice fiunt in exiſtente in loco non præſumitur, imò ignorantia dicitur craſſa, neſcire quæ in ciuitate publice promulgantur, deciſto. 71. numero 1. pag. 118
Ignorantia cum in animo conſiſtat ſtatur iuramento cauſam aſſerentis, intellige deciſio. 71. 1um. 24.& 46. pag. 120. 121
Ignorantia in probo viro probatur per iuramentum etiam contra præſumptionem iuris præcipueè concurrentibus alijs coniecturis, dec. 71 num. 26. pag. 120
Ignorantiæ præſumptio potentior eſt præſumptione ſcien- tiæ, quia ſcire aliquid fuiſſe factum eſt per accidens cum facta non præſumantur, dec. 71. num.:5. pag. 12
Inorantia iuramento probatur, vbi de modico præiudicio agitur, ſecus ſi de maximo, deciſione 7. numero 46. pa- LCad 121
Ignorantia in mulieribus ruſticis præſumitur, dec. 54. nume. 11. a.90
Ignorantia ſemper in dubio præſumitur in acquirente, deci. 73. RAm. 5. Pdg. 124.
Ignorantia præſumitur in his quæ non publicè fiunt, ſed oc- culte, dec. 101. num. 22. pag. 183
Ignorantia iuramento probatur, deciſione ioi. numero24. pag. 18 3
Ignorans conſentire, nec delinquere, aut pati dicitur, deciſio. 338. num. 24. bag. 243
Ignorans contemnere non dicitur, deciſione i. numero 23. bag. 120
MHegitumi ſtatus vitium vbicunque à iure diuino procedit, tunc legitimatus per reſcriptum Principis non dicitur vere legitimatus, ſed ſicte,& potius diſpenſatus, deciſione 119.Nll. 3. pPag. 211
Hlegitimitatis vitium à iure diuino procedere, non autem à iure ciuili, pluribus ſacrarum ſcripturarum teſtimonijs copioſe oſtenditur,& numero n. deciſtone ii9. nume. 4. bag. 20t
Muſtribus perſonis remittitur neceßitas præſtandi idoneam cautionem,& ſtatur eorum iuratoriæ cautioni,& ibi limitatur, dec. 70. num. 3. pag. 116
Immobilia non poßidens non tenetur ſatisdaye de iudicio fi- ſti virtute clauſulæ, Summariæ, Simpliciter,& De plano, dec.i.num.ↄ. pag.6
infamia morti aliquando præponderat, deciſio. 6s. nume 4. 13. pᷣag. 105
Immunis ab oneribus militaribus nullo quouis priuilegio ſuff ultus eſſe dicitur, dec 39. num. i. pag. 64.
ummunitatis in priuilegio quantumuis generali Princeps nõ praſumitur caſum belli inſolitum,& neceſſariam de-
fenſionem

1 N D
fen ſionem ſtatus concernentem comprehendiſſe, deciſ.39. nu.14. fol. 70.
immunitas ab ordine ciuitatis Doctoribus,& Medicis con- cedi poteſt, dec. 39. nu. i5. fol. 70.
Immunitas conceſſa domino extenditur ad colonos, deciſio. 39 enum. 19.pag.70
immunitas generalis conceſſa clericis onera inſolita non comprehendit, conſil. Balb. nume. 8. fol. iii.& nu. o. am- pliatur.
Immunitas tanquam odioſa,& exorbitans à regulis iuris ſtrickẽ eſt intelligenda, conſil. Balb. numero decimono- no, fol. iu.
Ummunitas conceſſa ab oneribus ordinarijs,& extraordina- rijs, non trahitur ad onera imponenda ratione belli inſo- liti ſuperuenientis cum de huiuſmodi bello non præſuma- tur cogitatum, deciſione oi. numero primo, pag. ¹53
immunes ſi bona ſua in regiſtro communitatis inſcribi paßi fuerint, multò magis ſi collectæ ab eis exactæ ſint, omni immunitate priuantur, intellige vt nume. 19.& ſequen. deciſio. o. num. 5. pag.i5z
Pro immunitate in dubio iudicandum eſt, deciſione ↄ5, num. 18. pag. 16²
Immunitas idem eſt quod indemnitas, deciſione o1. nume. 9. Pᷣag. uʒ
Immunitas conceſſa per contractum non poteſt à conceden- te reuocari, deciſio oi. num. uI. pag. i53
Immunitas generalis comprehendit etiã onera belli vbicunq; de ijs ſaltem in genere cogitatum eſt, deciſione ou. nu. 12. Pag. 153
Immunitatis priuilegium non tollitur per ſolutionem factã minori ſpacio, quam triginta annorum, de. 91. nume. 2. pPag. 154
Immunitatem à collectis futuris emens, quod dicatur emere quendam incertum,& dubium cuentum, deciſio. ↄ5 nu. 4 pag. 16 2
Immunitas perſonis grauibus& in dignitate conſtitutis con- cedi poteſt per ſolos decuriones, deciſ. 95. nu. i5. pug. 162
Immunitates ſine Principis auctoritate conceſſæ non valent, dec. 5 num. 20. pag. 162
Immunitas vt valcat tria neceſſaria requiruntur, dec. 95. nu. 21. Pag. 162
Immunitatis concepio à communitate facta, quando valeat, & quando non, dec. 95. numero vigeſimo quinto, pa. 162
Immunitatem concedere, an ſit alienare de bonis communi- tatis, deciſio. ↄ5. num. ꝛ7. pag. 162
Immunitas ſimp iciter conceſſa cenſetur regulariter conceſ- ſa à perſonalibus, nõ autem à patrimonialibus oneribus, deciſio. 95. num. 50. pag 163
Immunitas in dubio ad bona poſtea quæſita ex crebriore opi⸗ nione trahitur, dec. 136. numero primo, pag. 240
Immunitas ad bona etiam alibrata extenditur, deciſi. 36. nu. 2. pag.240 vbi laſ.opinio conſi.8z.vol.3. contraria repro- batur,& notabilis diſtinctio pro concordia diuerſarum opinionum adducitur, deciſione 136. numero 3. pagina 240
Immunitas non extendi tur ad onera belli iuxta communem Doctorum concluſionem, in l ſi ex toto, de legatis primo, quod limitatur deciſione 39. numero 20. 2u. pagina 70
impedimento notorio ſtante non requiritur probatio dili- gentiæ, deciſigne ↄ num. 4. pag. i7
impedimentum ſi fuerit in primo anno, non eſt opus adire iudicem vt declaret impedimentum obſtetiſſe, ſed appel-
lans proſequi appellationem poterit,& ſi ei opponatur de lapſu primi fatalis, replicare boterit de impedimen to, dec. 28, num. 10. pag.⸗2.
E X Akunlil nu⸗
Ped, impedimenti ſex ſunt becies‚deciſtone as, numero n begi yſthuan d muſf efalu, 51 1 lutgyue 1 7 Impedimentum non præſumitur, ſed euidentißime 4 3 4 vaas 1 ciininalo debet, antequam ſecundum fatale concedatur di ſ n rlt iſen num. 1s. pag.52* D rgh Impedimentum, ſeu impotẽtia, ac difficultas propter ntertnaxbzun e quis non admittitur ad præſtationè ſolum uuratoriec arvyuma nrouenies noneſt tionis, vbi ſatiſdare tenebatur, an brobariper uneni rlielckum„ poßit, deciſione 70. numero ſexto, pag us d mmbüaffitende zu ars udicijm Impedimentum vbicunque notorium eſſ, neceſſaxia pnt aem pſxdl 9 vyerekejſone ſtatio ſiue aliqua diligentiæ probatio ad hoc, vrennn NHervn dune 2 k p excuſetur, non eſt, deciſione 17⁷. numero iiuodeinoe 95 gina 324 9 ruitgim 18 Impeditus aliquo impedimento, an teneatur brobaredlige. Nr7 P gs, tiam, vel ſaltem de ea adhibita proteſtani deciſone n muenaumernſe
leuveat ion deſ,
pvöiltsalſuceitnih
. 11 bag.324. 116 G49 49 1 f. ....„.„. Am 0 imperator Vicarius Dei dicitur in tempordibus deaſſan nieudanſfeng iaiſcrieim un, 5 ba u titutunenh Te Tum sſig4?
.*„.... j aicijt
Imperator non habet iuriſdictionem in termiwno uhge at inicumu len nincis aljs mnalelſh inueſtiuit de mero mixto imperio, omnmtunjſitip. as, un,e, 4,.. dieen ne& regalibus quibuſcunque, deciſio. 79,nuneno 44. nuii uſtan cutn diſati tlum ulce
Pal.s.. andec. un-. unp udica mulier melioris eſſe conditioni nondtſan aun iniur ênunt itiſehiignors⸗ . 14 pudica. dec. 77. num. 34 pa. 131 allitumihtec men A 4s
Incontinenti quod poſt factum ect in aclu ipſo, Enngne antricau coraue ekunuuneſſe, dec. 76. legitimo factum dicitur, deciſione 7¹. numeroſs gegun 142 eigutexeguine duresnlvileni det.
Incertitudo,& dubius euentus cauſat tollerantimn cunhu⸗ 3,7 ctus,& ab eo vſuram excludit, deciſione o',nnthob; ifatiditach nfakdte z numerd & 8. pag. 162 95
in locatione iurium incorporalium ceßio preſumitm&b. ga catio pro traditione habetur, deciſione 5i. nuntronyt
u
fecifaregtit it Vr tim 8.94 no ltmier oſetg itee mnez fnes conſan⸗
ss ffet ed. en 48 89 3 le. leitur, guii Incontinenti facta in actu eſſe cenſentur, deciſione⸗&nune ifere atlutn mnüüin, guineſi ro 3. pag. 127 aniecn nun pa
ratus indebite ſi in r fre, er wonnes, e, unſe 3 Pacaneeratus indebate 1 luret ad carceres redire& unmi ixi lhemn ärn g nlim fnſſ dijt, beriurus non ej icitur, deci. 6 6.Ill. 3Gnn cg mh un 6.) 91 12
Indicium tollitur ex eo quod quis fuerit in actis pnunau
t pro nſclenne t gporihr, eri hon tis bonæ vocis conditionis& famæ, deciſone 7x unuis9 35 l linan
pag. 123 enerexamurin
Indicia remota regulariter per duos teſtes probniitt ann, 8 lanaleken p deciſio. 79. num. i5 Pag.14„ raunubbaligittegg, teſeedrnw 1. Indicia proxima quæ dicantur,& quæ remota, decj i in mgiin f hh use num. s pag. 34. 8 teznun Nd- ai versſs conei. Indicia claudicare non debent, deciſione 64. numeroahi sdt lchat a . 9.. taan ze; niſt: gina 102 rliuran an ger nguſtt⸗
Indicia legitima torturam præcedere debent, deciſone gefftoffn 1 dagt Ahhe p5.p 43.138.. iebeniſt uäuram ſe ui 4 ed Indicia licet dici ſoleant eſſe arbitraria, attamen debe iintar mazit h n.
legitima conformia,& à iure approbats, eſunesſ, i 44ecns und im num.56. pag.138 ſl ſu„ J¹¹9 3. 1 do W u ſtitati n Induſtria perſonæ, vbi electa eſt, quis non lberaur olleu
lſt.1.
rtuidue eſu n nüsrine iſhs in tereſſe, dec. 2. num. 32. pagso mek ißtuo,ſu kaltenfmir C indefinita tunc demum æquipollet vniueiſil äe 7 Kuunatde ie, 3 td ratio, ſecus vbi diuerſa, deciſione no-u- veehn u7 agroau e der. un. Indefinita non æquipollet vniuerſalii vieunſis 4 ei. h, iiſtaas a dan materia correctoria iuris communii, die 1
pi, üle ure tmoprimo⸗ Pe 2 une com Kione
duun iec.a d wtparteize.
Fernärs⸗ Tktoriin a. 30 34 vhi non et miforna di mafui Sſ
ate ludiſt wocata yel prec
cn⸗ k. d eo ⸗ ens hibentun ent num,* lecpuu roil—
telligi debet, deciſione i68. numero vid gina 310
Indefinita non refertur ad omnes, tio, deciſio. i2⁷. num 5. pag. 227
Indirectè multa conceduntur, quæ directobro ualitas den t ſil Balb. num.z8 he dan ma ſoducentiſt,l, ſpro,„, Indulgentia, ſeu venia non tollit infamiam reſalant ſrasräld ds erenim delicto, dec. 79, num. 50. pag. 17 9 deper ,., fob Lenao Inr, nß berait. tnunextz 4 Pnm:, ʒ
1— ü o 3
opye

NV A 4 vendiex, 1 FT a RKüne'., 4. entan wer ut falten facki hotatus dicitur quiſe delictum læſæ ma-
her, X 1 1„„. 7 4=,ecuen üad eeſtatiaut aliud graue delictum commiſiſſe faſſus eſt, — k.eg n ſa ae ſec.y9·num.32. pag. 25 e Enn nalib Mentun 7a rebellit teſtem A testi n criminali
un ſaſ ac, p mia facki repellit teſtem à testimonio in crim ¹s,
.
manstun atun lec 79·num 35:P8. 36 8 24 ne Kſc⸗ tia gfur feri ideſt ordimate loqui non poteſt, neqjue intelligit Hdec done⸗ Maa nod agit, dec. 89. num. Pag. 15:.. 1
um ic ne h niaob aliquod delictum notatum, inconueniens non eſt delau. unat iſſetiam pœrnis affci. ec.i2 num. pg. 240 ruſ wieg Sepni Viſervr Principe non potest clauſulam. ſine figura iudicij im 2ch Drſepto delegatorio alicuius cauſæ apponere, deciſione ttta laan g e. ium.8. g.5
4 en Pſeior ricie priuilegium datum reuocare non potest, * 23 due dec. z9 RAm. 27 Pag. 247 3 d.dn hbitzuſeruiendum cenſentur inhabiles ad ſuccedendi, ca Fcuuum. 16. pag 49 45 22 6 hhlsalſeruiendum ſi fiant habiles ad ſuccedendum poſ- 1adet,
ſutber ſubſtitutum ſeruire, dec. 27 um. u6 pag. 49 aemera n inuttis facit indicium ad torturam iunctis alijs indicijs,
³dldag dc7o num. 6. E num. 23. pag.34 mmietia inducit iuſtam cauſam recuſandi, etiam iudicem muler mel a a ordmarium. dec. i5. num. 7 pag a¹
. 2ec. 77.nut
Viniuus præſumitur damnum inimico intuliſſe, vbi ignora- ura quo illatum ſit, dec. 88. num. a1. pag. 148
uod po a n, tum d as ntium in contractu conductionis ſpectandum eſſe, dec. 76. um.5.pag. 127 8 rnndr, C dubi vM., Vruftt legi,ſi iudex æquior& melior ca vult videri, der 8a Oeuzſ e um. Hgz) Eniuria facta fratri, dicitur alteri fratri facta, dec. i5. numeroò b.. . unia ex afectu facientis conſiſtit, dec. ⁊7⁊ num. 28. pag. 130 unc afuria facka vni ex conſanguineis omnes affines,& conſan- . guineos afficit, dec. i04, um. 3. pag. 189 ianſ Reifturam inferre, aut dolo facere non dicitur, qui iure ſus 17 iitur, lec. i7. num. 2. pag. 25 auindebitt ad
nrguriam ſibi illatam ſciens& tacens videtur eam remiſiſſe, dec. 77. num. 6. pag. 331
dcumtalltert anfin ſta pro non ſolemnia facta exponitur, deci. 77. nume. bene 1 a8. pag. 130 vocentes ex natura criminis læſæ maieſtatis collectari poſ- 1ren n ſunt, dec. 90. num. i pag. is: „iſio.arun. r ſoiure quomodo aliquid diſpoſitum eſſe dicitur, vt iudicis
ur e miniſterium non requiratur,& in quibus verbis conci- — piatur, dec. 3. num. 6. pag 10
1 Mriuiſttor ſuccedit loco accuſatoris, quando per inquiſitio- 3 nem proceditur, dec. 7¹. num. 48. pag. 121 4 d adinquiſttio, quæ fit officio iudicis, ſuccedit loco accuſationis,
5 G eius naturam ſequitur, dec. 149. num. 8. pag. 276 nun S. Ps 43 riiſttuticenſentur magis dilecti quam ſubſtituti,& limita- tuu A a tur num. 14. dec. iio. num. 6. pag. 197
. Pſttttio, ſeu ſubſtitutio relata ad quas perſonas diſpares das gradu, ad vtranque æquè principaliter refertur,& non erſont ordme ſucceßiuo, deciſio 8i. num. 8. pag. i40 4e94 iiſtantia an currat de iure communi, dec. i. num. 31. pag. 7. 21 28! uſtrumenta proqucta non dicuntur, niſi data copia. deciſi. i. bld 4ℳ num. 50. pag. 7 1 wnerh der Uürumenta de ure communi executionem paratam habere mucumet i mndicuntur, dec. 129. num. 2. pag. 230 1 ehet,dec 88033 4 nenti tenori in actis inſerto parte vocata, vel præſente 9 9 Gackoritate iudicis creditur, neque opus producet or 1mfa 1u Sitledec. 1. num. 51. pag:7 unt 39 69 3 luneiinullitas dependens ex cauſa proueniente a 1ℳ AI9 Luntateproducentis tollitur, cum producendo Inſtrn „— 4 lihnunilkatar iludprobare,decss. num. 4. pa. fl d f Remiaeperditi tenor ex teſtibus, quomodo pre 2. K6791“
NDEB*
deciſione 69, numero primo, pagina uu; Inſtrumentum in actis productum cum verbali petitione ha- bet vim libelli, ecc6. num. 3. pag. 14 Inſtrumentum vbi aliquis producit ſolemniter publicatum, non cogitur ad exhibendum e oſtendendum protocol- lum, niſt aliquis vellet illud redarguere de falſo, deci. 16. num. i. pag. 23 Inſtrumentum in actis productum dicitur eſſe de actis,& ſic commune, dec.39 num. 51. pag. 72 Inſtrumentum dicitur probatio probata veritas apparens, dec.72. num. 4. pag. iz3 Inſtrunento in dubio ſtandum est cum probatio probata eſ- ſe dicatur,& veritas apparens, dec. 1⁷. num. i. pag. 209 Inſtrumentum, ad hoc vt exequutionem paratam habeat li- quidum eſſe debet, dec. 119. num. 5. pag. 230 Inſtrumentum, quando dicatur rem liquidam facere,& no- toriam reddere, dec. i20 num.. pag. 230 Intellectus authen. ſi verò contigerit. C. de iud. deciſi. is. nu. Pag. 21 Mitellectus I.fi.. filijs. C. de bo. quæ li. dec. ↄ 4. nu. 25. pag. 160 Intellectus c. vni. de duob. fratrib. cap. inueſt. dec. 16t. num. 14. Pag. 294 Interpretatio in dubio fit in meliorem partem proĩinde quod appellatio non ſit deſerta, dec. 8. num. 5. pag.5¹ Interpretatio ea facienda eſt, vt delictum euitet, dec. 79. nu. 27 Pag. 1 35 Interpretatio, ſiue intellectus ille ſemper ſumendus eſt per quem cultetur contrarietas& repug nantia, dec. 88. num. 8 pag. 148 Interdictum, quorum legatorum reſt ectu æris alieni, e le- gitime detrahendæ, nec non& aliorum onerum hæredi competere contra fideicommi ſſariam poteſt, dec.34. nu. 27. pag. 65 Interdictum, quorum bonorum, non datur contra titulo poy ſidentem, dec. 26. num. 12. pag. 45 in Interdicto retinendæ is debet obtinere qui de antiquiori poſſeſſorie probatur abſq; titulo, deciſione 55. num. i. pag. 90 Interdicto retinendæ non obſtat exceptio defectus proprie- tatis, dec. Sς.n1um. 3. pag. 90 Interdicta poſſeſſoria in beneficialibus mixtam in ſe habere cauſam proprietatis dicuntur, deciſtone 5ʒ5. numero 5. pa- gina 90. interdictum poſſeſſorium aliquod, in annuis præſtationibus non datur, niſi illæ præſtationes ſuper aliquo iure reali fucrint radicatæ, deciſione ↄ9: numero ¹0. pag. 171 in Interdicto retinendæ poſſeßionis extrema requiſita pro- banda ſunt, dec. 99. num 14. pag 171. in Interdicto retinendæ agens inter cæterà probare debet ſe tempore turbationis,& litis tonteſtatæ poßidere, deciſi. 43.*m. i. pag. 76. G num. 4. Interpellatio requiritur, vt quis in mora conſtituatur, quæ nultò magus in facto negatiuo locum habet, dec. 49. nu. 1. pag. 81 Interpellatio non requiritur, vbi in contractu appoſita eſt dies, vel pœna, dec. 49. num. 6. pag. 82 intereſſe petentis editionem fieri, an ſolo iuramento probe- tur, dec. /5. num. 4.& 5. pag. 92 intereſſe, quando in ſtipulationtbus pœnalibus inſpiciatur, & de eo ratio habcatur, deciſione 70/ numero 14. pagina 216 lutereſſe intrinſeci maior habetur ratio, qudm extrinſeca, dec. 120. num. 12. pag. 230 nuentarij confectio legitimæ adminiſtrat onis nomine con- tine tur, dec. 58. num. o. pag. 4
** linentarium

—
LND E X₰ Hls Gelccg ſol,„aonen
Inuentarium non conſiciens in dolo eſſe præſumitur, nec nõ & res pupillares ſubtraxiſſe, poteritq́; vt ſuſbectus remo ueri, dec. 58. num. ꝛ2. pag. 95
lnuentarium non faciens magis delinquit, quam is, qui tuto- rem intra ſtatutum tempus non petit, deciſione 58. nume. 23. Pag. 95
Inuentarium conſcribendi tempus, quo temporis ſpacio præ finitur, dec.·8. nume. 25. pag. 95 Inuentarij deſcriptio non differtur, niſi ex cauſa legitima,& neceſſaria, dec. 58. num. 26. pag. 5
Inuentarij confectio cur introducta, dec. i4 ⁷. nu. 22. pa. 267
Inuentarium caput eſt redditionis rationis, ibid. num. eod.
Inuentarij in confectione creditores certi, vel qui de facili certificari poſſunt nominatim ſunt citandi, dec. i8i. num. 2. bag. 331
Lꝛuentarij in confectione, legatarios& creditores citandos eſſe, de quibus legatarijs,& creditoribus intelligatur, dec. ead. num.. pag.31
Inuentarij in confectione, creditores,& legatorios, neceſſa- rio non eſſe citandos,& quid tunc faciendum, deci. ead. num 10. pag.z31
Inuentarij confectio quid operetur in vtilitatem hæredis, dec.ead.nu. 13. pag.331
pro Inuentario præſumitur, præſertim ſi decretum interue- nit, dec. eadem, nu. 11. pag. 331
lnueſtiti cum mero mixto imperio,& omnimoda iuriſdicti- one ſunt iudices ordinarij locorum, de quibus inueſtiti ſunt, dec. 10⁄. num. 5. pag. 183
Inueſtituræ antiquæ probatio fit per eius tenorem in alia inueſtitura relatum, dec. 139. num. 4. pag. 24 7
Inueſtituræ tenor ſemper& præcipuè eſt attendendus, de. 23. num. a. pag.;4
Inueſtituræ, ſiue priuilegia in dubio cenſentur ſe conformare cum diſpoſitione iurs communis, dec. 23. num. 3. pag. 34.
lnueſtitura licet vocaret maſculos e fœminas, tamen ſœ⸗- mina non admittitur in feudo paterno, donec maſculus ſuperect, dec. 22. num.5 pag.4
in Inueſtitura niſt expreſſe dicatur de feudo nouo, cenſentur inueſtiti tanquam de paterno, dec. 23. nu. 7 pag.34.
Unueſtit ura quæ vocat filias ad ſucceßionem patris non intel- ligitur vocare ſorores ad ſucceßionem fratris, dec. 23. nu. 14. Pag 35
Inueſtitura noua quando faciat feudum deſinere eſſe pater- Nlunt, dec. 23. nu. 23. Pag. 35
Inueſtituram nouam faciens tacitè feudum in manu inueſtiẽ- tis refutare videtur,& deinde per ipſum inueſtientem de nouo inueſtiri, dec. 232 num. 24. pag.35
Inueſtiri debens, ſi conſenſit alium remotiorem inueſtiri ſibi ſibi præiudicat, dec. 23. num. 26. pag 35
Inuitans aliquem ad aliquod maleficium committendum non debet puniri ordinaria pœna delicti, ſed extraordmaria, dec. 67. num. 2. pag. 106
Ludicium humanum peruertentia quatuor ſunt, in proœmio, num. 6. pag.z
Iudicium particulare ſilet,& in eo ſuperſedetur, donec iu- dicium vniuerſale petitionis hæreditatis finem ſuſceperit, dec.74.· num.i.pag. 124
ludicium vnum vniuerſale per aliud non impedituy, dec. 74. num. i0.& 13. pag 125
In iudicijs iuribus non iurgijs cõtendend eſt, de. 1.n. 14. p. 4.
in ludicijʒ quaſi contrahitur,& quomodo valeat argumen- tum a iudicijs ad ſtipulationes, dec. 8. num. 4. pag 16
In iudicijs quaſi contrahi dicitur,& validum eſt argumen⸗ tum de contractibus ad quaſi contractus, deci. 92. num. Pag. 101
ludicantem cunct rimari oportet, ey oramnemterun ,“““use“ dn inquiſitione diſcutere, dec. 79 nu.n. peg. um Phi uriodle 1nuun7!5
Iudicandum eſt ex fide geſtorum,& ſic 8 nunphe 1 ſ ex probata, dec. 79. num. 44. pag 337 um allcu„L urvnue
ludæo teſti contra Chriſtianum vſurarium deponenti bgd vongofte ſune73. Wun tur, dec. 72. num. 2. pag. 23 ni cnl. Madkunixral„
Iudæorum teſtimonium regulariter contra Chriſti 4 hbete ttumn quandd admittitur, dec. 22. num. pag. 123 Ntmummag ru, ſt 1 2 Hiri C guomodo
ludex an virtute clauſulæ: ſine figura iudicipoßit ain aßmuatuce 2 teſtes non iuratos,dec.i. num. 17. pags in tecqs hul 5 han remmoffne⸗
Iudex credere poteſt veriſimili probationi,&y perſuſ aünuen rona 2 1 io inäuci lebet, licet non concludenti, dec. i. num. 30,pe hue, uiutinee dnp
ludex in ijs, quæ conſtant ſibi vt iudici, potect ſuppler 3 AM3,— 9* wonſcantunmenten
barte etiam in ijs quæ ſunt facki, quod kamen intellioe lKareſcauneei p
vt ibi deci. num. A, pag. 7 9.-Hn4 „ſaſicus immiſcer: u t
Iudex eccleſiaſticus ſe immiſcere non dehet inpecknthn ge eiſett* ad temporalitatem, dec. 2. num. 5. bag⸗ ac in plirr T. mpe
7 171 er1„ 6.2 3.
ludeæx ex vi quorumuis verborum n Tecripto delrgatoris ie9 h 4 us waſeturnon potes
poſitorum, non poteſt ius par tibus de iue ciuli Lueſun gis,etim'vH ku kerl 1 4 Jße
tollere, aut immutare, dec. a. nu. 12. pag rrnolergſäelt adiuncku dec d4.1 ludicem interpellari ſemel ſußjicit, vt cauſam expeiit fuad
mtellige vt num. 7 9. dec. ir:uum- pagg dausclegets1 627
2 4 zmdlegtne ieie e en ludicis negligentia parti nocere non debet, decſiau uneno ur,qucgtiuot min nerttcauſs
4 bag. 5 emmm fucyt cnn i ſuper cuſt ſuſpiclon Iudex poteſt aßignare tempus ad examinandun tſſ,& iua ogus
quod vltra non audietur, deciſione 14 numeuggegina aruah feaſen het culſtrecuſctionis a
7 1. ka ſunt tbet ſeruarn
nitiorem parte
„ 1 „Aℳ gel bpoteaſtionem de
22 auemnſigro et ecrſgio Keaſſio. 84.1 .. 5.„, ℳ,„. ludex ordinarius, an poßit recuſari, de cijione i. umerot pag. 22 chv unkubcmie ſ vondetur,culi Iudices pogt delicta perpetrata non debent pates wwonuwin n Utgm ch ioren, azuudierecuſa re, ſed punire, dec. 5. num. 10 pag. ꝛ7 ho eraen gu foro. dec. 22. num. 7. ag. 3. nleimadecj n. n aſ in quo gone ludex poteſt ex officio de inhabilitate teſtium ſe ifornas ahin len gus 1 fOfl, K,d.. †a. .„j, auſaretur odio ibh. 3— 4 quando inhabilitas 2uazſreia odio Ypſonun teſtumgttpddgn e ktrealſtioten wel ppel ta ſi eſſent infames hæretici, vel ludei, deciſi-ꝛa punet, aitu Te ln iriſtnede une
18 ag 33 8144 1 5 1 4. S 5 Iudex à quo appellatum eſt, ſi appellationem recipere moles in citztioft in p offei uhpie decihon⸗ .. 1. 762 6 ¹ Koe rit, quia appellans verè fuit ontumax vel agiturauſtitn, Pila ui
Jllr J. L 9,l
qua appellatio non admittitur, nihilominus qultant 5„, zifeme nch nrhobet
innouare non debet, deciſione 25. numero ¹. Netee elnniter mm) h De ieſena nun inonen, Cenen
43.ßnme it.g,a ludex à quo, lapſo primo anno,& non conſtitoſlidk inen i ntiſtne imum niteny, nen eſt ſuam ſententiam exequi ci aln.. Wnum yaetur, ſceuna dimento poteſt ſuam ſententiam exequi citato cipa mühſtinen a fecun
9 ſe* 2 1 ee s„ te abſente, dec. 28. num. 3. pag. 5¹ n c ou
ditoceſtes h ollere
12
ludex mittens aliquem in poſſepionem alicuius reitaielhl ttrapriep 1 bn citata nihil operatur, deciſionc 34. numcroi-e wauſtsnan ahatſarniim condenn 65.. au eeiauere i, mieienit nonpeſ
Iudicis arbitrio conſiſtit, an precium iuſtum ſt ytl neitun hr fuae ano begn
ibidem, dec. 42. num. 4. pag. 75. lriinen
ludex ſecularis ſuper poſſeſſorio beneficiorum cxriſter reitene,, Noiiziezn potest, dec. 55. num. 5. pag. 90„ Krahen mae paſeunicnn
Iudex pœnam imponere parti de veritate dicenui, ſe a.„uinne w 8, & eam exigere poteſt, deciſione bs: numero nugie
uſ pf
alarz 5 ur oh Ken,
1ee9, ceptioſe eee e negcij teye btlone bropretate 1
105 ohi o Ftc.ns. .. E74 Ul. Krblcuſg, de,.».*Idh4 ,.
ludex animi ſui votum detegere non debetziecſſon 74 eſtt i d defert cſenee 3 pPtuadg whadeäxanzf
213 es zintellexitl 189 Wem aerſſen
ludex non poteſt prohibere ſubditos ſuop qun ddpre- ris opn V tigare coram alio iudice, ne coram eoliint h 17, ſuim ae lnsoteg ſertim procedere dicitur, quando partezyelent 8 N eint ſte, Luand eccleſiaſtico litigare, deciſione ⁷8. numerò 4. d0, 9. 2 dz) unan nudex cauſæ præparantis debet eſſe iudex cuuſet Teha e endenen b
erg a ber exe 5 5, pt Im. 16 S ſllbua kxXceht, dec.78. num./. pag.i22. intellige, vt ni 1 huin ereir
„ G— 1 ti 1.39. p D ludex abſolutionis à iuramento debet eſe iuex au niſus ronunciar cipalis, dec. 78. num, S. pag. u32 Wan= a 5 4 d ſegageclſt, f146 9

AIIL 8 dne; d
10) 22 4
wauneſte* zmar luiex non acquirit uriſdictionem ex eo ſolo, quod cognouit
Dhnhtan, 4 1 uper preparatorio alickius cauſæ„ niſi iuriſdictionem end tfuh habeat ſuper principali, deciſione 78. numero 7. pagina dce Mna ean 32. 5„„, 4 NBNRNlex depoſſeſſorio cognoſcens, de petitorio no cognoſcit, ſi m., Sa alterius iurtſdictioni præiudicatur, deciſione 78. numero
Aa muete⸗ An n, pag. 132. a7l e Vuexeccleſiaſticus, an ſit iudex competens, etiam quando er grtned, ng gitur de inobſeruantia contractus iurati,& quomodo
n, Ofan 1bohan
1 dec. 84. nu. 4. pag. 143
h Kae contraaliquem pronuncians non dicitur eum offende- re nec ex eo inimicitiarum præſumptio induci debet, de-
tetſ a n pocprocedat, dec. 78. num. 16. pag. 133 8
S aſſo⸗ num. 23 pag. 135
una e igexdebetiudicare ſecundum leg es, non ſecundum mentem dcuſe an aniniſlu,dec. 79. num. 48. pag. 137
faltangd aent Waer hbls quæ eius arbitrio relicta ſunt debet ſeruare n ducnmd qqutatem,& ita arbitrari, vt ſemper in mitiorem partẽ älmet, dec. 79. num.57. pag. 138
axorainarius, etiamſi vt ſuſpectus recuſetur non potet „r in totum remoueri, ſed ei datur adiunctus, dec. 84. nume.
u.ag. 143
an uex delegatus allegatus ſuſbectus poſt recuſ⸗ ationem deſi nit eſſe iudex, quoad iudicandum in meritis cauſæ donec per arbitrum fuerit cognitum ſuper cauſis ſuſpicionis,
uex ordmarius, vbi recuſatur, debet cauſa recuſationis al- lguri, licet non ſit probanda neceſſario, deciſio. 84. nu. 4.pPdg. 143 Hali ſu pecto adiunctus dandus eſt,& ſi non detur, cui im- dan putandum, an alleganti ſuſpicionem, an iudici recuſato, vel ſuſpecto, dec. 84 num. 7 pag. 143 ankdex recuſatus non poteſt ſibi aßignare terminum, de quo Ainc. in legitima, de appellat. in 6. in caſu in quo non eli- bun gantur arbitri, dec. 84. num. ↄ. pag. 144 1 8
6„,
Mex eo ipſo quod procedit poſt recuſationem, vel appella- a tionem dicitur grauare partem, deciſione 84. nume. u. pag 4 4. aeeuex in citatione infantis ex officio ſupplet, deciſione 89. ng num.. pag. 151
aetugex ordmarias inferiori à Principe non poteſt pœnam re-
mi mittere, vel omittere, ſed pœenam imponere,& exequi debet, dec. i0i. num. 6. pag 183 bder debet prout iuſtum,& legitimum videtur, ſecundum auf legum diſpoſitionem decernere, innocentes abſoluere,& reos punire, dec. ioε um. 7 pag. 183 mtaex inferior à Principe, vbi ſib poſt ſententiam condem- natoriam conſtaret de innocentia condenꝛnati non poſſet ilum reſtituere, deciſione ioi. numero octauo, pagia „1 183 ulex ſecularis in remedijs poſſeſſorijs beneficiorum præ-
!“.. T o. ſertim retinendæ,& recuperandæ poſſeſsionis cognoſce-
woteſt, dec. 16. num. i. ag. 207
k Gdlpemergentibus, ſeu incidentibus pronunciare, dec. dd 10 4e un.39. pag. 254 1 am certam ferre debet, deciſi. ia⁶. numero iz.
a Uuex ſecularis ſuper notoria exceptione proprietatis ali- n cuius beneficij cognoſcere poteſt, dec. u. nu. A. pag. 207 nexia luder quo vbicunq; appellationi defert cenſetur transfuſa
omnis iuriſdictio in iudicem ad quem, deciſione tzi. num.
dir e 10 pag. 233
1 Vbexſccularis cognoſcere ſuper vſuris poteſt, quando prin- 1 3 nadecreto vſuræ ſunt prohibitæ, dec. i37. numero u2. bt. d 4
Af, 4 1 4. B.. e, luderpnccdendo advlterioravidetur ſuper exceptionibus,
1
1r luex ſentent, nennbe F 6.264
1 N D EB
Iudex ex probatis,& allegatis iudicare debet, deciſtone 14 6. num.i4. pag.264.
ludex ordmarius poteſt recuſari propter amicit iam intrin- ſecam tanquam ex iuſta cauſa, deciſione is. numero 8. pa- Lmd 23
ludex qui habet cognoſcere ſecundum veritatem quam ve- ritatem amplectidebeat,& quid ſi dictum ſit procedas ſecundum æquitatem, vel de æquitate, deciſione u. nume. 34·pag 6
ludex an poßit agentem ex pacto nudo repellere oppoſita à reo exceptione deficientis actionis, quando proceditur ſola facti veritate inſpecta, deciſione 2. numero 1. pagi- na9
Iura loquentia de priuatione dotis loquuntur tantum in adulterio, vnde ad ſtuprum non extenduntur, deciſio. 77. num. 2. pag. 128
lura incorporalia ſine ſcientia,& patientia non præſcribu- tur, quemadmodum corporalia ſine poſſeßione, dec. ior. num, 19. pag. 183
lus gentium, quando attendendum eſt,& quando ius com- mune, dec. 2 num. 4. pag. 7
lus accreſcendi per ſubſtitutionem ceſſat, dec. 32. nume. 47. pag. 38
in ius vocare generaliter eas perſonas non poſſumus, quibus reuerentia eſt præſtanda, deciſione 31. numero 2. pagina
9
Luri redimendi, an præſcribatur ſpacio 30. annorum, deciſio. 69.Nnum. 12. pag. 1i)
lus ſuum propter temporis momentum quis perdere non de- bet, dec. 7¹. nu. 52. pag. 121
Ius priuandi vaſallum feudo ad hæredes domini regulariter non tranſit, dec. 77. num. u1. pag. 129
n iuribus perſonalibus quæ ſubiectiuè fundantur in perſo- na. licet non detur quaſi poſſeſſorium, fallit tamen in an- nuo cenſu,& redaitu qui reputatur quid immobile, ideo remedium poſſeſſorium datur, dec. 99. numero 49. pagi- nd 171
neri primogenituræ renunciari illud; vendi potes, num. 40. Pag. 17
lurium appellatione veniunt etiam iura competenti ſpeciali,& ex priuilcgio, deciſione io⁊. numero. agina
Ius de futuro in iudicium deduci non poteſt,& nume. 15. de- claratur, dec. 30. num. 3. pag 232
lus tertij etiam cum iuramento tolli non poteſt, dec. i72,nu. 21. pag 318
Ius in ſpe radicatum in contractu ex cauſa de præterito dici- tur conſiderabile,& probabile, dec. i⸗9, numero 7 pagi- 1 328
Ius Ciuile,& Canonicum, vbi contradicunt ſeruandum eſt ius Ciuile in foro ciuili,& Canonicum in foro Canoni- co, dec. 1sz. num. 6.& 7. pag. 281
Luriſdictio an ſpectet ad iudicem eccleſiaſticum, vel ſecula- rem, vbi dubium eſt, tunc maior iudex, ſic eccleſiaſti⸗ cus præfertur, dec. i03. num. 4A. pag ¹88
Iuriſdictio in mari vſquequo extendatur a littore, de. 155. nu. 3. pag. 285
1 G½ offerendi, an dicatur ius, vel facultas,& quomodo facul- tas a iure cognoſcatur, deciſione 114. numero 2. pagina 205
luri offerendi non præſcribi communi opinione Doctorum receptum eſt,& dicitur de caſibus, in quibus non currit præſcriptio, numero 17. deciſione iis numero 14. pagina 205
luramentum offerens, an reuocare poßit oblationem, poſt-
*X* 2 qud

1 N
„„„ gieit iurare, deciſiohe 8z2. numero 4.
quam alius alcit ſe velle bag:ts
luramentum, quando dicatur habere maiorem vim quam res iudicata, dec. 8. num. 5. pag. 16
Turatum ſi eſt ante ſententiam diffinitiuam appellare non li- cet, dec. 8. num. 7. pag. 16
luramentum offèrens videtur contrahere,& ſic con fiteri ſe eſſe debitorem ſub conditione, ſi aduerſarius iurauerit, dec.8. num.8. pag.16
luramentum ab aduerſario oblatum, qui teſtes iam examina- tos habet, an recaſari poſit excipiente recuſatore, ſe velle eius propoſitaper teſtes probare, deciſione u. numero 1. pag. 18
lurare, aut referre quis recuſare non poteſt, etiamſi dicat velle deducta per teſtes probare, deciſio. n. numero 2. pa- gina 18
luramentum recuſari poteſt ob timorem, neperiurium de- tegatur, deciſ. u. nu.3. pag. 18.
luramentum non dicitur habere Comites ſuos veritatem, iudicium et iuſticiam, ybicunq; ſuper contractu interpo- nitur, in quo quis enormißime læditur, dec. 4i. numero 1. pagina 73
luramentum non ſe extendit pluſquaàm conuentio principa- lis, dec. 41. nu. 6. pag. 74.
luramentum non ſe extendit plus qudm conuentio principa- lis, dec. 41. nu. 6. pag. 74.
luramentum in contractu appoſitum recipit conditiones, exceptiones, ſubauditiones,& lim itationes, quas reci- pit contractus, ſuper quo interponitur, deciſione. 41. nu.; d declaratur nu. 11.
Iuramentum excludere poſſe maiorem à beneftcio! 2. C. de reſcind. vend. communis eſt,& receptior opinio quæ
multis auctoritatibus roboratur, deciſione 41. numero 8. pagina 74.
Iuramentum recipit eas qualitates& conditiones quas reci- pit contractus, cui aaiſcitur, deciſione 49. numero 4 pa⸗ gina 82
Iuramentum habet vim continnuæ in terpellationis, deciſio. 49-nun. 7. pag. 82
luramentum calumniæ à quocunque petente æditionem fie- ri exigitur, dec. 57. num. 6 pag. 92
luramenti delati,& relati eadem debet eſſe diſpoſitio, deci. 6*. num. i.pag.99
luramentum iudiciale delatum,& præſtitum alijs probatio- nibus non eſt retractandum, deciſt, 6i. numero z. /ag. 93
luramentum ei deferendum non eſt, qui veriſimiliter deiera- turus ſit, dec. 66. num.) pag. 105
luramentum de veritate dicenda reus præſtare tenetur in criminalibus, dec. 66. num. ⁷. pag. 105
luramentum ad probationem impedimenti non releuat, niſi A iudice deferatur, dec. 70. num 5. pag. 116
luramentum in ſupplementum probationis ſemiplenæ non defertur ei, qui habet præſ umptionem iuris contra ſe, dec. Fi. num. 3. pag. uis
luramentum operatur, quod diſpoſitio valeat omni meliori modo quo valere poteſt,& ſupplet defectum ſolemnita- tis, dec. 75. num. 7. pag. 126
luramenti in obligatione ſemper cenſentur reſeruata aucto- ritas,& ius ſuperioris, deciſione 78. numero 20. pagina 333
luramentum appoſitum promißioni ſoluendi in forma ſpecifica,& obl gat præcise ad factum, quod procedit, vt numero 27. deciſi. ↄ2. numero 2. pagina us
luramentum ſemper habet illam tacitam conditionem, quam
debet impleri
9 7 5 H
4 5.„ e,.. bet actus, vel obligatio, cui interponitur, de2.n,5,puss
DE*
5 ligati ünn folee lurauentum n5⸗ jget obligationem, ſdt tum n adttuün pug? —. 1„ Kataßt! Lddait r 10,„ lum elieionis, dec 92* num. 6. pag. 156 neu uaun uramentum non includit caſus, quos diſhaſag: 1 — 1 ſus, quos diſpoſttio non incha 1
ſuper qua interponitur, nec etiam excludit cuſ ca⸗ 66, lo nu.g
diſpoſitio non iurata includit, deciſione 92.kJ8 S. Pag. ns
ſorraume luramentum recipit interpretationem à iure commia
7 82 gtuin untyo iſe 4
ꝛmunl 1 b 92. num. 9. Pag. 156 45 9 nius lſuumiube reſader t iura. 7 ere J. nt lurans reſidere, ſatisfacit iux- mento, ſi reſideat ſice bi nabſnmde loneuugi luramentum,& res iudicata æquiparantur oh ha angann aiui V „ 1 5 b 7„.. 5 ᷣ ti præcise ad actum, habentq́; exequutionem baratam t ub 08 nn naaleſic
41„ 92. hum. 17. pag. 156 güüttur debgeuriſ luramentum eius eſt virtutis, vt quis poßit cogipratis 1 nuglernina factum, etiamſi contineat turpitudmemex— umasdeckeuurh e tis, dec. 92. num. i9 pag 56* en nonui wiefſen luramentum nemo poteit ſibi propria auctoritate Mutare autſäß ico luntene etiam in melius, ſecus auctoritate leg num a decſſ 1 oigertaimauiene num. 21. pag.156 98. 74 ſain luramentum quod po
17,66, um. 22
—
tauudice ſecu Ctkaluratu eliascommtte num.. leeiſ
ante necppie
—
azun. Cdluüpen eterne cruardumgt Ae ee ſr,; eelh. vr s⸗ tis æternæ ſeruandum eſt, etiamſi ſit amnhſum ncllg. eiminalibu Cootip H Tner e, eEn aeaniriatnume uramentum 3 actuus valcat omninelurimago, 98 quo potestvale re, qnod dec larabis„ yt hum. leciſtgꝛ nrinai, blemin c . ni. 23 Pag 156 1 3. 356 in luramento ſuppletiuo iudicis taxatio admittiur, ſeln- 3 1 ligun u 1— Hconditione rellelum, menſum iaretur, dec. ↄ6. num.5 pag. 68 Iuramẽtum quis parti differre poteit lapſo ternim dlpe bandum,& publicatio proceſſu, deciſio.qymneho pag. 168 luramentum deferri poteſt in principio iuditij dinn uli propoſitis probationibus, deciſione 9⁷. numeron hag⸗ na 168 luramentum qui à principio detulit, er ſuperueneentu probationibus reuocauit, non poterit ad ludredit du 97. num. ii. pag. 168 luramentum,& probatio de iure æquiparantur, deſugn num. 12 ag. 168 luramentum ſuppletiuum, etiam in remedijs poſſeſoriintas parandæ de ferri poteſt deciſione 99 humero 3o pigs 171¹ luramentum interpoſitum ſuper donatione omviun g. rum præſentium,& uturorum nono beratur iud ſaltem reſpectu præſentium ſecundum commurenſg tentiam, dec. 100. num. 4. pag. 177 luramentum eatenus oſtenditur, quatenus conſenſua pliatur.& iurans in dubio de futuro ſenſiſſe non pteſt mitur, dec. 112. num. 9. pag 20¹ luramentum, quando in abſentia committitur hocqpont Reri ſub fide geſtorum, deciſione us. numeronm.eigiu
teſt ſpecifice ſeruariſi lit qu vtuf lt
ſon o4 nume
zuvrſufucu
vr an 30.
oieiciutob mo
u ze⸗ egilsberſoucwutzt Kinplen, nihu anaüuperſoucmaſtte Kmpun,
Mheu dec.98 punz 8. laiffckun ſigegdſ n auscedente non kebetuſne aruentium, gecſſone in
lorum interuen toortiont he wdeeimo, page
urts eileg.
rascgereackoneperſn Re— umipſo ure f
der razatar leerimeunde aninium, deczz6. um 6, fe eleguispruuntgripſoſ dne vſttord conniſunm irtuo conniſat cſung Phand giimade orporniunhen dluneem aaegtor Aaluag dona 7. naaftijtrchituf orah rmttkx hentaffli nuerſil, ur4 dencogſennhun t arpas hen 2 4 aitta n buamtunt cunſ du iin geen, 1e npumero 12 Poe 17 uneur onperiin 1 A in leu tamen in hentt nn
iae uncko debi lg i tun erti g narium nonco
h ddulterum e ſitupram teſtt lumerdcuarto,
Keheurnegen
1 lne 148, Numer.
inuentvri, ju
trium non co rfungi au
203., 1 angetſſo. luramentum conualidat diuiſtonem inter fllosfkmt deneche. 1„Meclaſt de fideſcomm 125. num. 8 pag. 223. d iellerb nis decfotezsC. unnuni Doctotumop.. Ll’ detre Iuramentum habet vim ſpecificæ expreßionio iecſonai 4 ⸗ 4 3 Ahumcp tagunegt der 7 4*) num.5.pag. 285 3, wähe 5. luramentum non poteſt ſupplere defectum eaſſi r, an lenn trii eninue 4 4 ltim t 1 yFlle formæ, dec. 172 num. 19. pag. 318 44 mlegltmtſſt gu won PaSe e Aexchuſutets ulen m ithe Iuramentum deferre non vigerrur impeikicuiar ebuikefhza in 0 Kn probando, dec. ↄ7. num. ↄ. pag. 165 fina een Benjlreh in eleai Iuramenti delatio antequam à iudice approbetur eicoh inens,ſeiſug. de a T
18. 5 lhemne an fan A Cproprian uriu cduennzus„ 2 ſezuenghe ee c
concludit, dec. 6. num. ↄ. pag. 99 Iuramentum nemo præſumitur contemnere,
. p-⸗ offendere ſalutem, deciſione 66. numtrò id 3 19.. burarum peiu 1
105 d her. . 4 eſje vell aäſſe Iurans omnia,& ſingula in Inſtrumento conict 1 4 f contr ustaunn fätä, ſimulationem contractus allegare non poleotn eautn. 1 ſalg numen onvalet phin num.7. pag.7 1„Poltuna. ·Pag.7 1 Vigeaſfn Pfad Nanto

ACuldt
24 99
mn6, urariin litem contra matrem poteſt, qui inuentarium non ne confecit dec. s. num. 20·: pPag. 94
nütain L
. gbor neminiin damno eſſe debet, deciſione 46. nume. . Kcnenaſe, „ℳ, Wn 7. pPag. 79 6.
atſad d,, 4 e Liciex rebus eccleſtarum,& clericorum, ſubſidium habe-
19, n ie fedebent, pro quorum cuſtodia& ſaluatione iuigilant,
ec.66. num. 12. pag. 108 uiunullon videtur habere iuriſdictionem in eccleſiaſti. h e ccsctum in negligentiam prælatorum, dec. 68. num. 22. 6& num. 28. declaratur pagi0o) 1 a Lauvvoratus, um moniali coiens, an poßit à iudice ſecu⸗ Ang rjwlab eccleſiaſtico duntaxat puniri,& declaratur um.& quod per talem coitum tria delicta committe- uatur, num 5.& dud pœna puniatur, num. 6. deciſi. oinum. pag 187 Lauteulpuiin criminalibus dolo non equiparatur, fallit quo dpœnam pecuniariam, numero 5. deciſtone 10 4. nume- 5oa. pag. 18 9 lgatum proprietatis, plenius cenſetur legato vſusfructus, 1uuchi I dec. 5e· num. 6. pag. 86 Vst?ſub conditione relictum, ſi conditio deficiat ob mor- ung tem eius, in cuias perſona conditio debet impleri, nihilo- - ninus debetur, dec. 98. num. 3. pag. 69 itum alicui factum. ſinegotijs trium filiorum interuene-
narſet eemn rikvno decedente non debetur, niſi pro portione hære-
1 ee dtaria viuentium, deciſtone 98. numero decimo, pagina 69
mtgatarius agere actione perſonali poteſt, vt res ei legata raaliter tradatur, licet in eum translatum ipſo iure fue-
1* ritdominium, dec. 36. num. 6. pag. 67
atarij legatis priuantur ipſo iure, ob adulterium cum ei vxore teſtatoris commiſſum, idem ſi ſtuprum teſtatore nortuo commiſerint, deciſione 77⁷. numero quarto, pa
. 24 gina 128.„.„..— egitima de corporalibus hæreditarijs debetur, neq́; cogitur lius eam acceptare in alia re, deciſione 148. numero ¹3. pagina 273. n gitima afalijs detrahitur non conftcto inuentario, quan- unih o venit detrahenda de fideicommiſſo vniuerſali, aut de legatis conſiſtentibus in corporalibus hæreditarijs, ſe artn n cusſt legata in quantitate conſiſtant, aut in genere, de- An tetſ ciſa4s. numero 12 pagina 273. lgitimam cur non perdant filij ob inuentarium non con⸗ art feckum ſecus tamen in harede creditore defuncti, qui æ
3 ip u ſibia defuncto debitum perdit, ob inuentarium non con- ſedum, deciſio. i48. nu. 10. pagina 273.
litimam etiam de fideicommißis particularibus detrahi oſſe communi Doctorum op mione receptum eſt, deciſ. „ 34 7u.24 pagina 65.
legttime nullum ius competit filijs in paternis bonis, vinen- r tepatre, cum legitima ſit quota bonorum, debeaturq; att s alienum, deciſio. 1⁷. nu.„.pagina 3i8.
Volimatio verbum generale eſt, plures in ſe legitimatio⸗
12½ 1, um ſbecies continens, deciſ. 1i9. nu. ꝛi. pagina aui. Vimatio ſpuriorum an ſit fauorabilis,& latè interpre⸗ i pluribus ſequentibus tractatur, dec. 119. nu. 6¹. 1re7, Phunn. e nh Veginndis ſpuriorum, potius diſpenſatio eſſe dicitur, cum Aanx eſſe contra ius commune, deciſ. u. numero 6. „0 bhagmauu.
81 Legitimationon valet, vbicunq; fact eſt abſentibus ſpurijs 14 lęuimatu, deciſ. i9. nu- ꝛ2. pagima 211.
deien 1 N D E X.
Legitimatio facta, non habita mentione quod legitimans ha⸗ beret agnatos, quibus donatio collata fuerit in eorum præiudicium, non ſuſtinebitur, deciſione uο. numero 29. Pag. 211
Legitimatio per ſubſeqquens matrimonium, eſt potentior tæ- teris ſpeciebus legitimationum, deciſione is4 umeroa. pag. 283
Legitimatio per ſubſequens matrimonium, hoc habet ſpecia- le, vt per eam reuocetur donatis, deciſione izi. numcro ³. pag. 216
Legitimatio Principis, reſtituit filios ſpurios ad primæuum ius naturæ, iure poſitiuo ſublato, deciſione uin. numero 2. pag. ꝛun
Legitimationis per ſubſequens matrimonium beneſicium à lege introductum vnde inſurgat, deciſione i⁷ numero 4.·pag. 283
Legitimatus per reſcriptum principis, non dicitur propri & verè legitimus, dec. izt. numero 6. pag. 116
Legitimus contradictor ad impediendum mißionem in poſ- ſeßionem, quis dicatur remißiue, deciſi. a6. numero a2. pag · 47.
Læſio enormißima, cenſetur à iuramento excepta, deciſi. 4i. num. ꝛ. pag. 73³
Leſione enormi data, renunciatio facta patri non obſtante juramento, reuocari debet, deciſione i7. numero 6. pa- gina 328
Læſus qais dicitur, ex quo appellari non poteſt,& an mino- ri taliter leſo ſit danda reſtitutio i integrum, diſtingue, vt num.ꝛ. dec.iss. num.i.pag. 289
Lex& ſtatutum, vbi requirunt ſolutionem, non ſufficit ſa⸗ tigdatio datis fideiuſſoribus,& pignoribus, deciſione is. num.⸗ pag.27—
Lex habens plures intellectus, non meretur ad deciſionem cauſarum allegari, dec. 22. num. 19 pg. 32
Lex erubeſcit filios eſſe caſtigatores parentum, propter rè- uerentiam ac poteſtatem paternam, deciſione 24. nume. 10. pag.40 3
Lex,& natura, nihil fruſtra operari debent, deciſione 2s. nu- 17. pag. 43 1
Lex quantumuis pœnalit, loquens in viro, trahitur ad yxo- rem, dec.30. num. u. pag. 59
Lex pœnalis, loquens in caſu vero, extenditur ad caſum fi⸗ ctum, etiam reſpectu ciuſdem perſonæ, quandò minor eſt ratio in caſu ficto, quam in caſu vero, dec. 77 ·num. ꝓ. ag. 129. limita vt num. z1.& ſeq. 8
Lex vbi non diſtinguit, nos tamen diſtinguere debemus au- ctoritate alterius legis, deciſione 3u. numero is. pagina 60
Lex lulia de adulterijs ad omnia matrimonia pertinet,& extenditur, dec. 77. num. 25. pag. 170
Lex vbi ſimpliciter& indiſtincte loquitur, nec nos diſtin⸗ guere debemus, dec. ↄ4. num. uz pag. 160
Lex vel ſtatutum, vbialiquem actum annullat in fauorem alicuius, etiam ipſo iure debet intelligi ſ petatur, alias illud remedium ſibi non ſuccurrit, deciſione 94 numero 24 ·pag. 160..*.
Lex vhi requirit certas qualitates in actu,in quo inducit li⸗ quam præſumptionẽ, ſemper admittit probationes, quo actus non ſit talis, det. iòi. num. 3. pag i883
Lex vel ſtatutum, quantumcunque generaliter loquens, re- cipit reſtrinctionem de habilitate; deciſi.i. numero 7.
ag. 21¹ gen,. 141
Lex vel ſtatutum, vbi deducit aliquid eum qualitate, tunc e principali⸗ diſpoſitio,& qualit as probari debet, de ci⸗ 122 num. 3. pag. 218
12 5 Le
.* —————
,,.““
a g
G

I N DB X.
Lex noud etian correctoria, diſpcnens in vno ex æquipara-
tis à lege antiqua extenditur ad alterum, dec. i47. nu. 19. Pag. 267
Lex vel ſtatutum præcipiens aliquid fieri tempore contra- ctus, tunc ſi eius forma non obſeruetur, contractus erit nullus ipſo iure, dec. 65. num. S. pag 304.
Lex quando reſiſtit actui à principio, tunc ex eo nulla ori- tur, nec ciuilis nec naturalis obligatio, deciſ. 65. num. 17. Pag.30 4.
Lex ſiue ſtatutum generaliter loquens, declaratur& limi- tatur per aliam legem ſiue aliud ſtatutum,& nu. 18. vbi ampliatur etiamſi ſtatutum dicat, quod verba ad literam mtelligantur, deciſione 16 7. numero 7. pag. 307
Lex quando aliquid in fauorem alicuius annullat, intelligi- tur ſipetatur, dec. a9. num. 2. pag.54.
L. ſi viua matre. C. de bonis matern. non procedit, vbi aper- ta ſunt verba diſponentis, deciſione i3. numero 49. pa- Zia 38
L. vni. C. ſi de momen. poſſe. fue. appell. de qua momenta- nea poſſeßione intelligitur, deciſione 25. numero 7. pa- gina 42
L prima. C. ne ſine iuſſu princ. lice. confiſ. limitatur, deciſ. 29 Hum. ↄ pag. 53
LE. 1. C. de in ius vocau. generaliter locum habet in vxori- bus omnium perſonarum, quibus ex edicto reuerentia debetur, dec. 30. num. 6 pag.59
L. 4 ff de mmoff. teſt. pluribus auctoritatibus confirmatur, dum de nouercali odio loquitur, deciſione zu: numero 9. 58.55
L. i. C. de in ius vocando, nouo& eleganti modo inducitur, dec. 32. num. x6. pag. 60
L. de his. C. de fur. dupliciter declaratur, dec. 31. numer. is. pag. 6e
L. ſi ego. ff. de nego. geſt. declaratur, deciſione a1. nume. ↄ.
pag. 63
L ſi debitor.ff. de præca. declaratur, deciſtone 35. nume. 9. pagina 66
L fina. C. ſi per vim vel alio modo declaratur, dec. 38. num. 4 Pag. 68
L ſecunda, C. de reſcindend. vend. expreße renunciari poſ- ſe, dec. 41. num. ↄ. pag. 74
L. magnam. C. de contrah.& comit. ſtipul. limitatur, dec. 40. num 3. pag. 82
L. ſipœnam ff. quan. die leg. ced. limitatur, 49·dec. num. S. pag. 82
Lafina. C. de non num. pecun. limitatur, deciſ. 49. num. 9.
pag. 82 25 L. ſancimus. C. de fideiuſſ. an habeat locum, quando iura- mentum interuenit in promiſsione, deciſio. 49. num. 12. ag. 82²
L poto. G. fratre, de lega. 2. inducitur& declaratur,& nu. 8. vbi communiter receptam doct. Bart. in d. 9. fratre apparet, dec. So. num. 7. pag. 83
L. 3. H. dare. ff. de vſufruct. declaratur, deciſ. 3. numero 23. Bag. 85
L. theſaurus. ff. ad exhibend. declaratur, deciſ. 77. num. 7.
Pa. 92
L ſe iant. C. de legt᷑. hæred. limitatur, dec.;8. numero 29. pa- Sma 95
L. diuus. ff de extraor. crim. pluribus anctoritatibus orna- tur, dec. 60. nu. 5.Pag. 98
L. 3. C. de noua. ſecundum vnum intellectum declaratur, de- ti. 62. nu. 2. pag. 108
L. omen. C. quæ res Pig. oblig. po. inducitur, deciſ. 62. num. ·'Pag. 7
n
4 t NAreru L. ſi procurator. G.i. ff. de proeurat. noua iraion 69ÄA1NA claratur, dec.§ 2. nu. z. pag. io0 46 NKdlu madhan L. 3. C. de noua. nouo intellectu declaratur,&y nu J rniante aliorum Doctorum declarationibus,deciſ 62 9 8 3 3 Inluban e t*See Knem,„ 02 dg. ⁷ 1ete 4. 5. d 6„1, ſrp9.:9 umero 4! L. ſi cum emptore. ff. de pac. declaratur, deciſ. 6: nune“ ſen hbaſtug 4 710. 10
pag.ioi 991u L. ad inſtructiones. C. de ſacroſan. eccle. an ſit correqi authent. item nulla communitas 19 dec.6õ8.num..pag.ios num. 29.pag. 177 9 L. de his. fde tranſact᷑. renunciari etiam quod nu. 8.& ¹0. latius declaratur, an cum uraneno renunciari poßit, dec. i1z. num. 2. pag.adi 0 L. de his. ff. de tranſact. requirit plenam& certam ſeien 4 tiam teſtamenti, non autem ſufficit habere quandamo 8 inae nionem ſeu credulitatem, deciſione inꝛ. num. ũ nagaa 2 uuta
L.de his ff· tranſact. an habeat locum in teſtanend nuna., patiuo, dec. 112. nu.1 3,ag. 201 lcdlit 4 L. contraxiſſe:ff. de actio.& obligat. limitetn, ieſng 1 4 num. 4. pag.204 Joda T8. L. in bello. H. ſi quis ſeruum. ff de capt, ee poſtin aumn inducitur,& nume. 18. declaratur, deciſonein nnna Pag. 201 3 3 L. nec creditores. C. de pigno. acłio. declaratin uiſtaatz lmun num. 1z. pᷣag. 205 Kmynaf 4 L. ſi mortis cauſa. la 2. ff. de donat. cau. mor. declinana, en. h. nu.: 7. dec. 118. num. 4. pag. 210 tà num ae L. quiim prouincia.. diuus: ff. de ritu nupt dalaau 909 ſeq. dec. 119. num. ↄ. pag. zui ſnr proabe L. ſi quis argentum. C. de donat. diſpoſitio al doncton O cauſa mortis trahitur,& numero 14. decſſione no, u. ao, dn F. pag. 214. indundun o L. ſi vnquam. C. de reuocan. donat. verba declarntu, t Ce wi donationem cauſa mortis non comprehendant,& unn, ienaeen 18. dec. 120. IumM. 6 pag. 214. PinNpr 1 L. alienatum.§. donationis. ff. de verb. ſignific declnt deritaſ dec. 120. num. n.. 214 vemexpn,)n L. ſi vnquam diſpoſitio longo tempore legitimataſt iinna he mam a luſtinlano per reſcriptum principisintrouasut las 1 præceßiit, decij. 121. num. 3. pag. aꝛtis Aär dii L. pen. ff. de iure codicillo. verus intellectusefentuni wumntßee probato Rippæ intellectu, deciſione uz. numero i6 inne lg Lgma 218 dwnbis L. vir vſuras. fr. de donat. inter vir.& yxor. declarauniſtt ſtiinſte
o fen aRtt,dllh.
.. 6 probato Cornei intellectu, dec. uz. num 20 pga 3 3 1 .„ nangre Un 1— ſgr n habetua e dlin L. quoties. C. de rei vendicat. diſpoſitio locumm nu dni d
hopothecis, dec. 133. num. 4. pag.23) 3 L. qumtus. ff. de donat. inter vir.& vxo. imitatun Vian num. ↄ pag. 251
del tubo no
...„p, o, alt/ Lfinalis. C. de iur. delib. quæ præcepit inurtiyim eril:4s i ol
. 1. ⸗ Alars he 8 cum habet, tam in ſuis hæredibus, uan eryaui n 8 ciſ.i48 num.3. pag. 273
44 zcedat, paf. L ſicontendat. ff. de fideiuſſ. diſpoſiti uemod pnteit, uhuee E dlrialnag 3
„..— onemt. u.9 &x ibi ratio diuerſitatis aßignatur iter iihoſti 3
C. ae epiſ mße .C. de epiſcop. 1
biſcop. ex qn wwyft L ſi quis ſeruum. ff. de actio. empt. declaratur, qecſo. we rai res ſ
—
g.„Balhsen Gustbe 3 nun becſfce mnpuiß s Jauiumſtaſttis
mnucione cntks Ba
fec. 6l Ern
AAsfind dwinſpras
qpini
1 dgenatuconſult
fun tu ſn Trebell.
bzo. thirqui ſein neußicte poſu onmuniadelgg E fideico merodeamo tecl. 168, num.
ar docke ul cuits ff ſt dec inn tum, 17, p4g. 316
den rt. hihquundo mntelligat 328.
affaera wvintelleds 195
fair Chelium quomodo in cſio. iod. uun.; C u.&ſe
lo ff ered ub. pulcher inte ſaun ptg s qureniexpreſſn feri ebenen iubuz de tounnone ſtüfakun, nas ppartt gorts wluſſe wo 9. ³4
lnuo an nahumlignulenu falim ſnim, aauſfa n une
x
ailgaind tli onrahen
vAmm. 10 D49. 21
bin la f de unt calſ mort ſ mort
ſato onatſeene
donatore tur teh ¹
neCrgget. numero 4 Mactuſa, e R denne t.
Meuſt, rrieuli obuiet 1.31. bagm b ntealcus otmi
des, aut qu⸗ Rieruenire'alt qua
dur numn.1ode⸗ cie. diff amari,& a. lſi contendat. quæ rrfellun an⸗ unah 3 eianem irann ciſio. ui. num.3. pag. 279 dec, G7. ſe ſennalang deiſ d wieu L.. H. denunciari. ff. de ventre inſpic. declarainde a. nnjnn dee num. 1i. pag. 287 loſel. 1o2„ eutierti „ O*k og enechk u L. ſi patroni.§. peuul. ff. ad Trebell. expicatur, g ſink oga daun ber(ofuetne
— todt de vnoquoq; ff. de re rudrclucidatur dmmaiee, nd num. u. per cita. locum Bart. Alex. oc aliorunti ciſ. s7. num. i5, pag. 287 1
deſſerri
53an dne grota 1. z dationes a

E v 4 X 71,, 0 1 N D E NX. 1¹ 4 fenes. 2*„. 5 7„2 7 7 9 1d Ieconractu ff.de re iudica. declaratur, deciſio. i5⸗7. num. Libellus in petitione hæreditatis, quo quis petit reum coy⸗ E 1 2 Doat 15. pag. 287 demnari ad reſtitutionem rerum hæredttarium, videtur A1L. ſipaerem. 6. fin. ff ad Trebellia. cnucleatur, deciſ. i57. etiam continere in neceſſarium antecedens, quod agens cengetn, 6 2.287 declaratur hæres, dec. 74. numero 17. ³⁵ um ſequ. de e.C. de pigno. ad hoc, vt locum habeat quæ requirantur, pag. ¹25 ere 4 e num. 6. dec. 159. num. 3. pag. 291 Libertus vocans in ius patronum, actione famoſa in caſibus, e A r.⸗ C.de pigno. eſt exorbitans, deciſio. iso. numero 4. pa- etiam à iure permißis veniam petere debet, quod amplia- em 1 35——
—
3 n4 291. dchunt f eelo fpro ſocio adiptari a queſtionem Balii, im ſu-
ke h a ra allegto conſilio non potest,& numer. 4. fecundum —). nentem Bal. præallegatus tex. inducitur, dec. 168. num. 96 rh 2. pig. 310 Dlein L.ſe ll,per Bal. allegata,& quæſtionis ab eo in ſupraal- „ aeguvonſilio propoſitæ ratio diuerſitatis, dec.u6s num. u 5 Stg.310 5 mteneuimna L.lb, noua& eleganti inductione contra Bal: opinio- ſeu qetultaen in memdeclaratur, dec. i68. nu. 6. pag. i0 SIn
I matrem er auunculum.. ad Senatusconſult. Tre bell. in- aucitur, dec. 168 num. 7. pag 310
Lril eunes iem. C. locati non fauet his qui ſe in neceßitate poſue- 1e,I u unt necauthen. resq́;. C. communia deleg.& fide icom- 1 4 niſ. quod declara, vt numero decimo, deciſ. 168. num. 9. 2. 9 ras daun 1r pag. 310 Iune. a P. ſizli ff. de excito.& Bar. doctr. in l. ciuitas ffi ſi cer⸗ tum patat. de« laratur, dec i⸗σν num. 17. pag. 316 1 1et L in. C.ſi maior factus alien. rat. hab. quando intelligatur, 2220 dec. 179. num. 13. pag 328. Lſr lafA a T,adonem. H. abſolutus. ff. de excuſ. tuto. intellectus, de- 8,m. 4.] 4 6. 108. num. 11. pag. 193 1 ncu ſ dud. Leexfacto. H. ex facto. ff. ad Trebellianum, quomodo intel- lec.num. S b49 gatur procedere, deciſio. i08. num. 5.& 12.& ſequ⸗ d ggentun Cce H P*8 193 a n t, a qurduos. H. cum in bello ff de reb. dub. pulcher intelle- 14 ctus. Purpur. ſuo conſ. num. 3. pag. 195 1 Cvmd Lfin. C. de nouatio. requirenti expreſſam fieri debere men- calanet tionem à contrahentibus de nouatione ſatisfactum dici- d nun e tur ſi per contecturas apparcat partes voluiſſe nouare, 4 17 dec. 14 2, num. ii. pag. 254. natun 411. 4 Legem expreſſam in aliquo contractu vbi non habemus, tunc u4 recurrimus ad contractum ſimilem, deciſto. ᷣi. numero n Seſtno G 11. pag. 85 mam 4lstliw pê Tegis efectus& natiuitas obligationis, tolli d contrahenti- prectadec,, urd i bus noa poteſt, dec. 130. num. i0 pag. 232 p e un cc ges per gloſſam alleg atæ, in l. 3. ff. de donat. cauſa mort. proban Rppe nteltt h vbr tacite reuocatur donatio, conualeſcente donatore, in s quibus terminis loquantur reſpon. Crauet. numero 4. T.de Lo h I pag. 219 nelutrld d Legestranſgredi ex magna cauſa,& vt periculis obuietur „dd licet, conſ. Balb. num. 31. pag. 112 4 lcege vel ſtatuto diſponente aliquas ſolemnitates, aut quali- utes in altu aliquo interuenire debere, is qui eo vtitur etuif. de de an ſtatuto, aut lege, non ſolum actum probare, ſed etiam 45 fc 3 qualitates ab eo poſitas debebit, deciſione iés. numero 6. 146.LAe ln bag. 304... an hebeh onlſi legi vna pars ſiue ſtatuti, per aliam declaratur, deciſio. 167. 145 un 12 num. 1. pag. 307 eda. f 5 Legirenunciare non poteſt, etiam cum iuramento, vbicunq; bins üuſiu ſormam dat,& procedit annullando, deciſio. 1⁷². nu. 22. 4, Mſ— dzus uuusgh g Legbuomntbus conatum punientibus per conſuetudinem r u* f 8 ektierog tum, deciſ. 19. num. 3. pag. 27 7 Sf Legun graſumptioncs liquidißimè probationes dicuntur, 4 GpKaul f. decſſoz8. nam. 34. pag. 96 r½ 4„1 Libellus qualiter concipiendus in petitione hæreditatis re- A bcuſ 1 ulßione, dec. ⸗74 um.⸗. pag. 123
tur etiam in filio, dec. 31. num. 19 pag. 60
Libris rationum etſi ex ſtatuti aut decreti diſpoſitione cre- dendum ſit, admittitur tamen contra eos probatio in con- trarium, dec. 72. num. ui pag. ias 4
Licentia alie nandi conceſſa ex falſa cauſa, licet partim poſ- ſit dici bera, attamen m totum cenſetur nulla licentia, nu. 21. dec. ⸗. num. 20. pag. 316
Licentia alienandi obrepta ipſo iure nulla eſt, dec. 174. nu- mero 7. Pag. 3²22 1
Licentia à principe obtenta dicitur ſubreptitia, cum nonfue- rit narrata prmeipi qualitas& natura feudi, deciſ. i6. num. 2. pag. z05 4
Licentia alicui conceſſa aliquid faciendi ſeruatis ſtatutis, nulla efficitur ſi probatum non ſit, quod fuerint ſeruata ſtatuta, dec. 166. num. 3. pag. 305
Liquida eſſe& breui tempore liquidanda æquiparantur, dec. 92. num. 36. pag. i56
Liquidatio procedere debet antequam ad executionem pro- cedatur, dec. 129. num. 6. pag. 230
Lites ſine ſuſpicione eſſe debent,& durum eſt coram iudi- ce notorie ſuſpecto litigare, deciſione is. numero quinto, pag. 22
Litium abbreuiandarum ratio, publicam reſpicit vtilitatem, dec. 22. num. S. pag. 30
Lite conteſtata quod accidit in iudicium veniſſe non dicitur, dec. 74. num. 20. pag. 126
Litem habens ciuilem mignam aut criminalem cum aliqno, dicitur eius inimicus capitalis, deciſio. 88. numero n0. pag. 548
Litigioſa res per litis conteſtationem efficitur dec. 6z. num. 13. Pag. 104
Litigioſa res non dicitur de cuius poſſeſorio contenditur, dec. 14 4 · num. i0. pag. 259
Litiigioſi vitium an duret lapſa inſtantia, dec. 6s. nume. 14. pag. 104
Litigioſt vit ium non contrahitur, ſi agatur bypothecaria aut perſonali ad precium, dec. 44. nnn.. pag. 259. ldem ſi venditio fiat à tertio, numero eod.
Literis officialium non creditur, niſi ſint debite ſigillatæ& ſubſcriptæ à teſtibus aut ànotario, deciſ. 71. numero 10. pag. 118
Locatio cum hypotheca obligat emptorem,& quemlibet ſingularem ſucceſſorem ad obſeruantiam contractus, dec. i56. num. 2. pag. 185
Locatio& ſocietas mortuo vno ex ſocijs diſſoluitur, dec. 76. num. 10. pag. 128
Locatio neceſſarid ſcripturam requirit, deciſione 53. nume. 9. Pag. 88
Locator ad factum teneturt patiatur conductorem frui re conducta, dec. 5. num. 8. pag. 85
Locator in libella ſuo neceſſario patientiam ex ſui parte præſtitam inſerere debet, deciſione 5i, numero ua. pa- gua 85
Locator optrarum ſuarum, ſiper eum non ſtetit, quomirꝛus operas ſuas præſtaret, debethabere integram mercedem,
dlec. 98. num. 2. pag. 169 Locatori petenti mercedem obſtat exceptio rei non tradi- tæ decc. 5u. num. 10. pag 85
α* 4 Loci

L N DEBX.
Loci ex qualitate preſumptio damni illati inducitur deciſ. 88. num. 22. pag. 148.—
Lucrum& damnum ex re effecta communi per ſocietatem, etiamſipoſt mortem ſocij proueniat, dicitur eſſe cum hæ- redibus ſocij commune, deciſione 76. numero quarto
ag. 12
Tedei 88 tribuere er aliena non capere differunt, quem- admodum aliud eit debita amittere, aliud acquirere pro declaratione, vide numero 4. deciſione ꝰ5. numero i0. pag. 16 2 dN
Lucrum quod defertur ex ſtatuto non debetur ex cauſa one⸗ roſa‚ ſed conſiderata cauſa proxima& immediata, quæ eſt ipſum matrimonium, dec. 21. num. 18. pag. 30
M
FAgiſtri Cameræ principis officiales publici,& per- petui eſſe dicuntur, dec. 69. num. 5. pag. 114 Magiſtratus licet durante officio conueniri non poßit, poterit tamen magiſtratu durante citari, yt poſt perfectum officium compareat, deciſione iz0. num. 12. Pag. 232 Maior iurans, non contrauenire contractui, licet non poßit vti remedio l.ꝛ. de reſcindend.vendit. poteſt tamen pe- tere precium iuſtum ſuppleri, deciſione ο. numero 7. pag. 74 Mala fides probatur ex iniuſtitia,& inualiditate tituli, dec. 101. num. 31. pag. 183 Mala fides adeſſe non dicitur, vbi error iuris interuenit,& ad eam excludendam ſufficit, qualis occaſio poßidendi, dec. 160. num. 8. pag. 292 AMala fides afficit etiam ſingularem ſucceſſorem, deciſio. 177. num. 8. pag. 324 Mala fideʒ in venditione interueniſſe præſumitur, in qua non fuerunt ſeruata ſeruanda, deciſione i80. numero deci- mo, pag. 330 Malam fidem contrahentes habere præſumuntur, qui pro- digo& conſumpturo ac ſolemnitates in contractu ro- quiſitas aon obſeruant, deciſione i7⁷. numero ſeptimo, pag. 324. Malefidei poſſeſſor ad omnium fructuum reſtitutionem te- netur, dec. 160. num. 2. pag. 291 Malicijs hominum,& eorum oppreſßiionibus obuiandum, de- ciſ. z8. num. 34. pag. 148 Malus ſemel ſemper præſumitur malus in eodem genere ma- li,& ibi plura remißiue pro ornatu regulæ, deciſio. 88. num. 27. pag. 14. 8 Malis duobus imminentibus minus eligendum, vt maius eui- tetur, quomodo intelligatur, deciſione u⁷. numero 19. bag. 240 Mandans eadem pœna punitur, qua mandatarius, vbicungʒ delictum abſq; mandato facturus non erat, dec. 6/. num. 10. pag. 107 Mandati productio, quot modis fieri poßit, dec. i. nu. 38. pa. 7 ex Mandato quẽ non obligaripoſt actuũ conſummatum, etiam in vim ratihabitionis,& quomodo intelligatur, dec. 138. num. 9. pag. 234 Mandatum ex antiquitate temporis præſumi, Bal. ſibi con- trarius tenuit, dec. 39. num. 22. pag. 70 Mandatum licet regulariter morte extinguatur, attamen hæredi vel extraneo poſt mortem duraturum fieri po- teſt, dec. 150. num. 3. pag. 277 Mandatum teſtatoris, quo præcipit ſocietatem poſt mortem
durare, parit actionem aduerſus hæredes mandantis, ibid. num. 4. pag. eadem
Mandatum ex diuturnitate temporis non
1275. num. 4. pag. 324. 7
breſumuxr,ʒ Lpuiſte ſbiben nana 2i iginoG”
, 7
Maritus confitendo dotem recepiſſe ab exty aneo ni 1 undhnüttnn 3 Probane cvytraſt ſohationen& receptionem 8 auntur 4 aum pot dtur, C numn. 10. ag. 29 etcha nmuſ ud- hag
Maritus, qui non ſuſtinet onera matrimonij, non wotch mbd h tem lucrari, vel partem dotis, vigore pacti vel ſtatat nſyefl Jus pnohari ciſ. 21. num. 15. Pag. 30 12 Maxlus f
Maribus ſi non appareat feciſſe donationem propter uan glunzp n iin ſtteſta⸗
.. h,„. 1 feElA,- expreße vel tacite, vxori dimidiam dotis ex ausß ntnunte re uv eustiuamftt lucratur, ibidem, num. 21. pag. 37 aui S pni 7
Maritus& vxor licet confiteantur precium rei venditere, O. amnodo rriirt,G o
cepiſſe, præſumitur tamen totum precium ad marihag Mkeftumcoren P e ug. tum.
pe rueniſſe, dec. 44. num. 5. pag. 77 tltalnte Mariti anima ex ſecundis nuptijs vxoris contriſtatur, dae han 52. num. 9. pag. 87 rüaſ Marito vergente ad inopiam, poterit mulier ſis denunciare, ne ſoluant marito, deciſ. 62, numero ds. 1e decimo, pag. 101 nn 8 Maritus qui ante fuerat, ſed ſoluto matrimoniorrpuliater ne M ceſij Srcheede alijs in accuſatione ſupn vari 1 ſtanune in viduitate,& ibi ratio adijcitur, deciſtont ue edt d u ijcitur, deciſiont en nun,6, ngeij Maritus putatiuus non poteſt vxorem de adultei aaſe ijaſueit re iure mariti, ibidem, num. 26. pag. u30 Bdnnt Maritorum concubitus cum impudicis mulierhu, monet entruhn etiam caſtas exaſperant, ibidem numero tnagtmo,Pe. dnuun ge gina cadem 1incunen Marito cxuli alimenta per vxorem preſtandi ſunt ,ne, a luntnac num. 11. Pag. 22² 4 Maritus non repetendo dotes propter vxoris adultiias rnüplt iuagt amiſſas, cenſetur eas tacite remiſiſſe, ades it hentai i ermine eas repetere poßint, deciſione u2z. numeno quinu,uen gind 235 Maritus mulieri indotatæ alimenta preſtare teneu, un 132. num. 8. pag. 235 luum Sotrutg Marito imputandum eſt, qui alimenta diu preſtiit mnin cc,oun nulla permiſſa proteſtatione de his repetendisbii uainlinn eumiii pag. eadem ros nun g 9 Maritus vxorem alere non tenetur, vbicunq; dos ſtiſt. relinnſen miſſa non ſoluitur, imò eam expellere potent, bilen ie rei fema 18. pag. eadem enliingehi, i Maritus emens de pecunia donata vxori acquirit„xorides 140. num. 3. pag. 251 raonmiegſe du d Nater naturalis an excludat adoptantem, vel cum tiſiulaerinn gann admittatur, dec. 75.· num. 1. pag. 126, 4 Mater& auus maternus non tenentur dotare flim uli nan tikar aa ptem, niſi ex magna& probabili cauſa, dec. o unà nat, 6nn,
nſawrltlne
un rais Clin 9ſl
4— attantufſeeun
1AE A4 ufn. A p4g.
5⸗.192 mum wiüplures
Mater dotare filiam tenetur ſecundum ſuat qualiateh tie ſalanch 1
cunque pater inopia laborat, ibidem numero nono, pige e- nd 193 dentie vo
..„..„%. Ppr an Ohaht uul Matri minori ſuccurritur, ſinon petieri iniflipuyib aniafn r dhantiſim a
tutorem intra tempus iure limitatum ſcaujſfurtims- 119.P g148 ¹
ior,dec. 87. num. ↄ. pag. 147 attar eniaun Matrem dotare filios non tenetur dec ns. urt. chans digegas Mater tenetur alere filium imtra triennium;niihcheim
Mater et ſoror æquis portionibus infantiuxte huſſan dec. s8. num. 1. pag. 92 o Mater propter tranſitum ad ſecunda vota tvnpeteaot iniur
be6 3 wo e n uhtt torem filijs, nec rationem reddens, aut iuentariuma cuian ie
üüturktrec
conficiens repelliitur a flij ſucceßiont, bim nunent i iicauae pag cad. pru ſe
—ſ Beru e aßt.= dlenſu cuſch 1- Mater tranſiens ad ſecunda vota nullo tutore Wperi h kenn 7 299 ſ Numero 8,
iebitonuuef yngtuspise
ſs nun g
1 3 4 Pagtdd
ben ealrrene ne lo numͦ
dr e.„Me.,.
lerepoter nedunno wn iterdieba⸗
1 41 un! oiernel Udtl unht,
„HbEr. ec. 154 um legitinentun, dec
n uvydliritu ibid. jeunſnſunmzzind,
kcumateillin concubinam egiinantu, ctum de iure
2puiotntmegh etiam in
eld. hio derſotarun non eſt ſed
in bieftumero u. Pagina
uttioner, Fimpraicitiam,
ceclſtone. numtero 22. ecegentit, E ſequentia, dec ſegeſela, S Tentlcdec.
dodo igdickum ſacum aator⸗ 34
itaniuu enclterpref,
„——
Cnjletulnem lunn!
Iini ſeundun cunſlctu⸗ 7
iua zumepg aagi
7— 1
feſepnaratenun eak. Itur declghn Uaczerſofe 1num.
Janages d düggitacienaum co.
1
it minſteno ni rrovnius tunc
ecione Vd numero 7.
—³̃
. ſunptondn,z
dsconaſngif dea t. ſe alat, dec. 46. num. io. pag. 79 ii ead ſaa etur nobäil
leſ
12 loe i natſtemniſ. bag eal
8*
1

ma An 1 N D E N
eiuſdem pcxnis ubijcitur, quibus mulier nubens intra an
. caupi nſen num luctus, imò& maioribus, ibidem, numero 5.& 2i. 248„ 1 1„ W 10 ⁹* 18 d ead.. 1 galpon e Muter dpetendum tutorem intra annum admittitur„ qu n Mndn 1 terminus ad inuentarium conficiendum non datur,& enn an h. natio diuerſitatis redditur, ibidem, numero 6.& 19. pag. le, 1 mnha 3 ead.
e NMdtr ad hhen excludatur à ſucceßione filij, quæ probari 1
Wan hicen jebeant; ibid. num. 8. pag. ead. Nein rehe et Auer utrix muentariu 1me conficere tenetur, etiam ſi teſta- »Krücet 3„☛ 4 pſe eeſenite, kud torprohibuerit, quod ſin feccrit, quas pœnas incurrat, deree G ibid.num.9. 5 8.94 ſe cc 44 2 mmi ſat m. b A. do. umrqisciu e ten Pli. 2 comml/at dummod o pœniteat„& h0 4 Aex ſec 1 42 taſu„, n A, be 1 dm 9 neſte viuat, 4 salin Lehta ſun mere poterl lt dec.42.Hks. p 6.V4 Traeim ue uvinonium ſacerdotibus de iure diuimo non interdiceba- lcnt d u⸗gec. 19. num. 16.„pag. 2u1 Semacg huunnonij tanta vis eſt, vt qui antea illegitimi nati ſunt,
Magacte ſuen A patt matrimonium d7e raden imentur, dec. 15 4. Iſtpreſſ um. pag. 283 Anaakatt,C bi aie Kttrimonif ad ſubſtantiam ſolus conſen ſus requiritur, ibid. . u nunn. 6. pag cad Me pastiuu o p lirimonium, ſi quis contrahat cum ancilla in concubinam rarrnati bid dnctenta filij antea ex ea nati legitimantur, etiam de iure leun concubit 3 ciulll, B num. 8.pag. ead. menccſes cxa Aurinonij n materia iuri Canonico ſtandum eſt, etiam in auteden foro cu t ibid num ꝰ pag ead.. ,— ſrinoni in ſacran mento acceptio berſonarum non et, ſed HMœrrcrl dliment,. 71 n lbera ſe debent matrimonia, ibidem, numero u. pagina n. PH. u7 ead. Mun won fepeten n fichlſtrimoni dputatiua quo ad donationes, Snhe ahas ſie Le ſant ad inſtar veri matrimo⸗ iij, deciſione 77. numero 22 3 1 1 hag. 30 24ns ledia iuc ihe ſerne waßes lentia,& ſequentia, dec. AullcrlIn ah 164 1 ⁶ 4 Pag. 301 nun. 5. p4. lendatium e⸗ rvariatio, quomodo iudicium faciunt ad tor-
Hgue patcndun 2 eu turam decopomas pag. 134
rniſaprt a luſenia vrbium ſecuritatem habitantibus æqualiter præſtat, dec. SS. num 9. pag. 108
Krna mn c clenſura prædiorum ſecundum conſuetudinem loci, vbi ſita
72 Lw blunr S igſanepratisarfiends ebeat, an verò ſecundum conſuctu⸗
„ diem loci contractus, deciſione 14‿. numero&s. pagi- 183. ℳ7 4 . na 20 Mr urnenlee pec di reä 4„ 19 85 20 lercatorum in cauſis qud icitur eſſe procedendum/ eri- 140.i P Aa dum quitatem, quomodo intelligatur, d leciſtone 2. num. Matcr A 2, pag. 7 4drutter dec.7 4 Merces eis non dcbetur, qui inuiti ad aliquid faciendum co- Num C au nar mu ipoſſunt, dec. 46 num. 5. Pg.7505 aranſierugs lreimonium viiplorr exercent miniſterio vnius, tunc 59 9 aullibet inſolidum obligatur, deciſione izο. numero 7. 1n drr dotcrefl unt auf 9 bas. 277 mat ui uuj 0 Netus violentiæ,& oppreſeiones, probant iuſtam cauſam pe „u0s enqdi ſecuritatem, velſaluam guardiam à principe, deciſ. . aiuer. ſaccuf a1 88. Rum. 14. P 49. 148 8⸗ munarn an Uete hrobatu rconiecturis,& præſumptionibus, deciſio. mausn, un, 22e4 enum-iPag z28 ½ 87 3ℳ..* 1 n Aos en Nausilatus coniunctis ſang guine, dicitur nobis illatus, ibid. MAr? 24„ da üa.pag ead. „ ene 4 MatrN eingeſumitur ex precibus eius, cui debetur reuerentia, ſeda,,4“*e aa!) lm m. 4 pag. ead. eor eo*
Murre e nensin un probata enormi læſione ratificantis fa- e. i. un' r ſc um ein cui debetur reuerentia, ibid. nume. q6. pag. ead. „e“ 1 199 Metus qudhd I Murr Drra dicatur purgari tacito cõſenſu cauſato apſu
¹„ An, 0„ℳ 0ℳ ten, 1 F ſ ees lemporis à ratificatione, ibidem, numero 8. pagina a n gl 4. 74 09 1 3 4/ 4 Aae
Metus nunquam dicitur purgatus, durante eadem cauſa me- tus,i bid. nu.iꝛ. pag, ead. Metus allegatio purgatur per actus contrarios ſubſequutos, dec. 14 2. num. 9. bag. 259 Meum quod non eſt. ſcire debeo ad alium pertinere, dec. i01. num. 29 bag. 183 Minæ non præſumuntur interueniſſe, cum ſint facti,præſer- tim ſi contrackusfiat coram Principe, deciſio. i42. nume. 7.& 13. pag. 254. Minor iurans non repetere, etiam quod eſſet deceptus vltra dimidiam iuſti precij, excluditur a remedio l.2. C. de re- ſcind. vend. dec. ꝙ³.num. 30. pag. 74 Minoribus& mulieribus aduerſus dolum Daupten de pr eterito ſuccurritur, ſecus aduerſus dolum præ† ptum de futuro, vnde non ſuccurrit tur illis ad pr arce dum teſte: spoit di dicita teſtij ficata, deciſione 87. numer 2.& 4.· Pag. i47
Ainc r non reſtituitur aduerſus eius confe/ Kbionem tanquam leſus, niſt edoceat ſaltem ſemipl ené veritatem e ſe in con trarium, ibid num., pag. ead.
Minori nõ datur reſtitutio aduerſus donationem cauſa mor- tis, cum poßit eam ad libitum reuocare, deciſi. 120. num.
33. pag. 214.
Minori alleg
inti ſe leæſum pro ie he ſan temporis, non
7. N
incumbit Lonuꝛpr pand læſionem, dummodo de lapſu temporis conſtet, ſed contra, numero 9. dec. 158. nume. 3. Pag. 289
Minor læſus non dicitur. qu 7 id quod quilibet dili- gens paterfamilias faceret, ibidem, numero 4. pagina
19
edd.
Minor reſtituitur aduerſus probationes omiſſas etiam nulla læſione mnde reſultante probata, ibidem, numero 5. pagi-
contra. num. i5. pag. 259
Minori læſo in omittendo facilius quàm in faciendo conce- ditur reſtitu Va been num. 6. pag. ead.
Minor dificilius reſtituitur aduerſus ſuum contractum, quàm aduer ſus lapſum temporis. lbidem numero 7. pagi- na ead.
Minor,& abſens cauſa reipub. æquiparantur. ibidem, num. 8. Pag eae d.
N nor reſtitutus aduer ſus alienationem non okeen e, ſetur reſtitutus vt rem ipſam cum fructibus recipiat, de ciſione 160. num.3. pag. 291
Minorum contractus, m dmodum decretum requirunt, ita etiam& diſtractus, deciſione 53. numero ¹3. pagina 88
Minorem quando poßibile eſt poſſe lædi, tunc perinde reſti- tuitur ac ſi eſſet læſus, deciſione is8. numero 2. pagina
A* ₰ 00=
289
Mißio in poſſeſionem, quæ fit officio iudicis ab ea poſſeßio- ne quæ ideo fit, quia expreſſe petitur, maximè difert, de. 1. num. 8. b49. 11
Mißio conceſſa de facto, quod de facto reuocari popit, quo- modo inte Nigatur Besehen, debeen
Miſſus in poſſeßionem ex vno titulo,, non poteſt illam ex alio retinere. ibid. num. 17. pag. 6/
Mixtum ſub ſimplici non continetur, maximòè in exorbitan- tibus& correctorijs, deciſione 126. numero 10.& ³3. bag. 224
Modificationis ea eſt virtus, quod vbi non inuenit quod mo dificet, orationem præcedentem reſtringit,& in negatio nem reſoluit, dec. 164. num. ↄ. pag. 30¹
Monaſterium filij, vel hæredis perpetui loco non habetur, niſi in caſibus à iure expreßis, deciſione 27. numero i2. Pag. 9
Nonaſterium

1 N DEBN△
Monaſterium loco filij habetur, dec. i26. num. 4.& melius declaratur, num. 20. pag. 224
Monaſterium ſecundum magis communem opinionem libe- ros non excludit, vbicunque facta eſt ſubſtitutio ſub hac conditione, ſi ſine liberis deceſſerit ex ſuo corpore legi- timẽ procreatis, ibid. num. is pag. ead.
Monaſterium an excludat ſubſtituto, diuerſæ duæ opiniones reconciliantur,& vera diſtinctio affertur, ibid. nume. 5. pag. ead.
Monaſterio an ſint deducenda onera eccleſiaſticis perſonis impoſita, in taxatione ſummæ pro qua contribuere de- bet. Conſ. Balb.num. 12.& 3, pag. 111
Mora commiſſa in cauſa principali poteſt purgari in cauſa appellationis, dec. 1 4. num. uu. pag 22
Mora odioſior eſt commiſſa in faciendo, qua in negligendo, dec. 71. num. z8. pag.12¹
Mora temporum anguſtijs impeditur, nec proſunt ad conſti- tuendum reum in mora, ibid. nu. 4 4. pag. ead.
Nora modici temporis non nocet, nec attendi debet, ibidem, num. 45. pag. ead.
Mora commiſſa purgari poteſt re integra, etiamſi in pro- clamatibus dictum fuiſſet, quòd pot lapſum temporis nõ audietur,3ibid. num. 5s. pag 22
Mora purgari poteſt poſt ſententiam ad pœnam euitandam, ibid.num.ʒ5/6. pag.ead.
Mora tollitur per oblationem ſequentem, ibid. num. 6s. pag. ead.
Mora non conſtituitur niſi interpellatio præceſſerit, quod multo magis procedit in facto negatiuo, dec. 49. nume. i. pag. 8
Mora vbi periculum hab
et,&res celeritatem exigit, recedi- turd regulis iuris communis, conſil. Balb. numero 30. pa⸗- gid u12 die adiecto, ſed debet , intra quod veniendo
quaſi pro eo habetur, ac ſi die ſtatuuta veniſſet, deci. 71. nu. 50. Pag. 121
Moræ purgatio admittitur in pœnis legalibus, deciſio. 5. nu- mero 4
Moræ purgatio non admittitur, vbi dies& pœna eſtappoſt- ta,& quomodo hæc regula procedat, deciſi. 71. nu. ⁷. pag. 118.& 57. pag. 12²2
Moræ purgatio ſemper admittitur de æquitate, ibid. numero 58. pag. ead.
Moræ purgatio admittitur prætorio tempore à iudice ſtatu- to, ſi res eſt integra, etiamſi præceſſerit comminatio, ſe⸗ eus ſt alege ſtatutus ſit terminus, ibid. num.; 9.& 63. pa- gina ead.
Moræ purgationi fauorabilis opinio in dubio amplectenda eſt, ihid. num. 68. pag. ead
Moroſus non dicitur qui diffeèrt, quando de ſui natura dam- num dilatio non infert, ibiq
Nors illius probandaeſt, cu
rt, ibid. num. 3. pag. ead. „. 1.0..„,.. las vita obſtaret ei qui dicit ſe hæredem, dec. i08 num NMorti proximus non præ
S.Pag. 193 mitur mentiri, nec eſſe imme- mor ſalutis æternæ, deciſione 79. numero 20. pagina 335 Nortis ordo vbi ignoratur, an quis anterior vel poſterior mortuus fuerit, ea ſemper accipiẽda eſ bræſumptio, quæ poſſeſſori fauet, Purpur. conſi. num. 4. pag. 195 Mortuo reo crimen cum pœna extinguitur, niſi lis fuerit cõ- teſtata,& condemnatio ſequuta, deciſione ¹4 9. num. au. bag. 275 ji tmiera, h obſtante ſtatuto deferente dimidiam dotis ipſꝛus decedentis ſine liberi- miori p ſine liberis Proximioribus,& alteram
, F, 5, expectari adhuc modicum temp
dotis, prohibeatur libere teſtari de dote ſuas ita ytpron lueneo nnſ mioribus nulla ſuperſit actio contramaritum wehnu fuls ſt 5 hnr zuit num.i. pag. 27 deciſioa rauli he Theehunn Mulier non poteſt de dote teſtari, quando eſt a di grutins V plicata, vigore contractus,& intereſt non weuora amuze 48 flueſſan Lshe numero 6. pag. 28 i z5 g. 98 eruunpunn 8 Mulier tranſiens ad ſecunda vota, non ntnh un dec. 4 ,”
1 9 ſcu dita ratione liberis primi matrij betito tutort neene naaunſe i ita ratione Prumi matrimonij, nonpotega
ſecundo viro vltra tertiam partem bonunumyom 5⸗ 1e lgiinusd 20 num. 22. pag.31„et, imatg d
Mulier non excuſatur in his quæ inducta ſunt ad riogh 42 nrhutn iuris conſeruandum, deciſione 58. numerozn L eeiſe 18 96 Eegh lendägme
Mulier partum occidens, quam bœnam incunnat. latihim uad diſputatur, dec. 60. num. i. pag. 98 atum 3
Mulier dans nomen debitoris in dotem marito, coyhy eh⸗ eae 3 2 torem ceſſum agere poteſt, dec. 6 2. nunt. 24 d hii 5 K.
Mulier mortuo viro liberata eſt à lege viri, unon tfintur unf g adultera, ſi ſit cum alio viro, deci. 77,nunem intllgen 1e, num. 35. pag. 129 anperishifk s
Mulier inconuerſando conuiuijs c extraneis, ꝗ interleni 4. 1 anninngipoſſiteas 1 endo in ludis theatralibus, ita dotem amit it ſuutſtaaul- 8 lgaudt nume, terium committat, ibidem, numeroi. pagui kuuſſ g ug
RMulier damnata erimine leſe maieſtatis pendi aum te on ee ickbekaerſione 19.n & bona, ſaluis actionibus quæ competun mauor. 11See ohißs nen eripa ech ckentis ex pacto, ſtun,e 3 timeaeane pnpeerafcttur lata ſuetudine, deciſione 80. numero is pag. i⸗ mennanf 3
Mulier, eccleſia, minor, poſſunt per viam reſtitutuniitir tegrum ponere idem,& contraria articulualttn, i äuis Wur ſennh⸗ tis, dec. 87. num. 8. pag. 14⁷ cfelun orne au tullun mneumbit on
Mulieribus& ruſticis non ſuccurritur, niſt incaſtuain ui a ung 5 expreßis,& non reperitur quòd eis uccunrau ii arnfauühiſl⸗ liſententien reuocare quæ concernunt formam actus, e ſunt introluſtd trahritſt rigorem iuris conſeruandum, ibiden, nmeu ee aonbreuocione mte tegeturviſlls ate
eeiſtalo
tutcRomatus Pon )
„ 10 neös.nuneroau 191
1. llahen ſvrtzbit num
5 Cvluttteler ſu ) 167, fumero9. pagm
aMttrjuin.nume. 2. C.
1
mar galnaem jfaranractan, äec. n
2inæ ecd aſtsCdemaeg atiote equut ul nune Mulier marito operas praſtare tenetur, dec. ir-uneu dt. pag255 alons pœt h gl n ponaum coriuncus ſahſ
„Worniglh dec o ng 9 ¹0 „„ G
Mulier cum turpi& indigno marito matrimoniumunt 8 hens, paternæ dotis auxilio priuari meretur, decian eu uaun euif 4 3 PAag. 283 gerfe
Mulierem vilem,& vitæ turpitudine infamem, congng ſaruerlien niahüj an gepyſf
Monez9 runtns fupi
... 4 e Them deanch. rpa— ſuum turpiter proſtituentem, ducere invxoren, un üagahna Ene onuneno pegi⸗ opera charitatis reputatur, ibidem, numero= eisii cah. ſtas nürf hfne
.„.„ NMo hee 18 Mulieri medicamentum præbens ex quo generare, ulichi 4 be ugu i .. 3 do. an. cipere non poßit, tanquam homicida reputatun aio* da.en 5 14 ttalegaſt cu,; num. 2. pag. 8 zuſt ſug tth ineunh
dum ffrnetuu, cum ſin tus ffrnet, dkeiſt
„. 2.„dua⸗ Wuntohali tonuu drohan Mulieri monaſterium ingredienti, an eadem hecunie ſunt i unrgtng Mntinezane pyo⸗ dec o nen. nſue intetio
tit as debeatur, quæ in caſum nuptiarum fueri atellant
— 4 tvbic. relicta, deciſione iz6. numero s.& declaratun assgit viemqucch
aiem pr urg. tun mentoni p 224. ea unite dole n an 1 liuim .. 4.. K lc y.. nlftero«„, Mulieris minor ætas,& imprudentia, prelemi 43 4 ulei nuclanne 1 ſam mitigandipœnam, deciſione So. umsvseh Kpiiss ntir d Itl nulla 98 un; Iie itaffrna 3.e e io Hunteros. in icont an Nrmati Munera à Senatoribus non capienda,inpruamisyune 3 3 drtmoſe e, g.gnnite Pag naecpa nn 1 1e Ponaenten na Tatr heraunarpek. uipr a,i, 3. 4 Nunerum publicorum appellatione compren un us d tapeai ſonalia,& mixta, deciſtone ę5. numt 6. P' 0n 4h oneſegen
163 u riſin„ de Munerum publicorum à functione nemo turt ſceunt iſ 1it
redimere, dec. ↄ5. num. 16. pa. 162 ſiua uf idgt Mutuum implicitum poteſt etiam eſſe in cottra it u
ptionum, ita vt poßint dici continere vſutamb Ich
4
ier naun
1— b 9 6. pe tentionem lucrandi, ibid. num 36. pag· cad den kab ſan ctpre,

₰„q
7.*
14
d0 e. „Bndhea„ a. 3 1 enlſ Mieedg N
4 8 X
— —
68
4 223G
gatio dubiam rem efſicit, deciſione 29. numero 18. pagina ge coti ue
grrata inlibello, ſiue precibus ante litem conteſta- 8 tam, probationem ſiue confeßionem non inducũt, = Fec. u38. num. 3. Pag. 243
n Ntura aictionis,&, et denotare diuerſitatem inter ea in-
ter que ponitur,& ſi ponatur inter incompatibilia, debet reſoluiin alternatiuam, ſeu diſiunctiuam, dec. i4i, nume. 9.G 10. Pag. 252 ..„ 8... nuturali legit imatus non dicitur verè legitimus, deciſi. 119. ia num ij.hag. 211 Nccrßttazvel periculum vbi imminet, tunc Romanus Pon- iſen conſulendas non eſt, deciſione 6. numero. ꝛu. pagi- n4109 2 ◻. 7*X* 2*.. Neceßis licitum facit, quod alis illicitum foret, ibid, num. 2637.& 29. pag. cad. uxſtati aſtricko ex proprio facto,& voluntate, lex ſiue lcretum non fauet, deciſione 16 ⁷. numero 29. pagma 307 ceßikatum ſpecies plures recenſentur, ibid. nume. 2.&5. pag ead. 4 ſeceßitatus tempore habentes pecunias, cogi poſſunt eas mu tuare reipub.non ſub vſuris, ſed gratis, dec. 95. nume. 1. pag. 163 Neguns rei negatæ commodo priuari debet, deciſione 29. na. Jp4g.5=
de Naunsſententiam rectè latam nõ propterea fatetur latam,
e negans qualitatem facti non fatetur factum, dec. 178. num. 8. pag. 326 Neganti factum per rerum naturam nullum incumbit onus a probandi, dec. 5. num. 17. pag. 8s Nationem feudi vaſallus vſq; ad ſententiam reuocare po- teſt, dec. 29. num. 14. pag.54. Kationis reuocatione nõ obſtante tenetur vaſallus ad ex- penſas& damna, ex tali negatione ſequuta, ibid. nunero tz. pag. ead. legationis Pœnas cuit corrigit, dec
at, qui nondum coniunctus ſeipſum 66. num. 15. pag. 105
55 Negatiua quæ regulariter e improbabiis poteſt per poſi- tionem deduci,& admitti, deciſione io. numero pagina 1 Negatiua vniuerſalis potentior eſt quam affirmatiua, cum magis neget negatiua, qudm affirmatiua afirmet, deciſi. 1u00. num. 4 4. ag. 177 degatiuam alle ganti, ſeu opponenti, incumbit onus proban- di, quando talis negatiua eſſet fundamentum ſuæ intètio- nis dec, 108. num.3. pag. 193 Vegatiua vbicunque eſt fundamentum intentionis alicuius, abeodem probari debet, deciſione 74. numero 5. pa. 322 Negatiuæ duæ regulariter ina ffirmatiuam reſoluuntur, dec. 79 num. 26. pag. 135 degatiua diſpoſitio nullam inducit affirmatiuam, nec argu- mentum contrario ſenſu contra reſpondentem negati-
eſumitur, dec. 78. num. 6. pag. 326
Nligentia in præambulis excludit à petitione ſequentium, itcuß. ,um. 4. pag. 205
Nehearſtamentum auie rumpere poſſant, ſi ſine cauſa ab
eapleteriti ſint, dec. 81. num. 5. Pa. 40
„ꝗRNohllateuntur in dignitate conſtituti, cum nobilitas ſit
gultadec. 100. num. 4 7. pag. 77
4 1 9 Nomenconſtge randum non eſt, vbi de effe ctu apparet, deci, 1 4 Hnum;s. pag. 165.
N D EBX
Non entis nullæ ſunt qualitates,& ſuper non ente nullum cadit arbitrium, dec. 107. num. 4. pag. 192
Non eſt veriſimile quem ſe velle corrigere incontinenti, quod præcipue habet locum in diſpoſitionibus magnatum principum, dec. 1. num. 5. pag. 252
Non ſufficit allegare ſtatuta alterius loci, niſi etiam produca tur, dec. i 4 Q/?jum. 3. pag. 252
Notarij forenſis legalitas ex literis teſtimonialibus ordina- rij iudicis probatur, deciſione uσ. numero z. pagina 209
Notarij aut partis ſtipulatione,& acceptatione interceden- te, ius acquiſitum irreuocabile dieitur, deciſione 8;. num. 9.s 45
Notarij aſſertioni, nec partium ſtandum eſt, vbiagitur de
tertij præiudicio, dec. i72. num. õ. pag. 318 Notario atteſtanti de aſſertione partium, non autem de pro prio iuſſu, vel auditu creditur, deciſione 173. numerò eu- Pag. 321 Notarij ſtipulatio acquirit ius abſenti, maximè ſi iuramen- tum inte ruenit in contractu, decifione 33. numero 8. pag. 62²
Notarius vt ad exhibitionem Inſtrumentorum, ſeu protocol-
lorum teneatur, quæ praxis ſeruetur, dec iſione i6. nume. 8.pag. 24
Notarius non cogitur ædere Inſtrumentum ei qui non roga- uit, licet de eius intereſſe appareat, deciſione 57. numero 1. pag. 92
Notarius quis ſua natura non bræſumitur, dec. u⁷. nume. 3. pag. 209
Notarium quem fuiſſe tempore confecti Inſtrumenti proba- dum eſt, ibid. num.5 pag. ead.
Notarius nobis acquirendo non tam per ipſum quaàm per legem acquiſitum dicitur, deciſione 33. numero 0. pagina
63
Notorium partibus non eſſe ſufficit, niſi ſit eStiam iudici, idem eſt in confeßione facta viua voce coram iudice, licet non ſcripta, quia ex ea poterit moueri iudicis animus, deciſ. 1, num. 45. pag. 7·
HNotorius defectus proprietatis, impedit reſtitutionem poſ- ſeßionis ſpoliato fieri, dec. u. nu. ꝛ. declaratur numero s. ſol.207.
Nouerca in ius vocari ſine venia non poteſt, quòd pluribus auctoritatibus confirmatur, deciſione 31. numeri 2. pa- gina 59.
Nullitas potentius operatur à principio ad impediendum. qudm ex poſt facto ad reſoluendum poſſeſßionem, deciſi 35 1u. 8. pag. 66.
Nullitas reſultans ex eo quod ſententia non ſit conformis petitioni, non comprehenditur ſub ſtatuto prohibente dici de nullitate poſt certum tempus, dec. 142. numero pagina 254.
Nullit as notoria quæ reſultat ex actis impedit exequutio- nem trium ſententiarum conformium, dec. ibidem nume ro34. pagina eadem.
Nullum quod eſt rumpi ſeu confirmarinon poteſt, deciſione 34. nu. 1a. pagina 64 G deciſione 39. nume. 12. Pag. 70
Nullius entis nullæ ſunt qualitates, dec.34. numero ts. pagi- na 64. 1
Numeratio pecuniæ non probatur per confeßionem;, cum aliud ſit confeßio, aliud numeratio, deciſione? 9. numero 30.pPag. 36
Nuncij relationi non creditur, niſ: appareat de commiſßione, dec. 7i. num. u. pag. iid 5
Nunciatiuis verbis in inſtrumento poſitis inter ipſas partes
ſtandum eſt, quod maximè procedit, vbi antiquitas lon-
gißimi
☛ 2 A
22
32⸗

N D E N
gißimi temporis 30. anhorum mteruenit, deciſione 165. num.i. 3. pag.304
O ( amen eſt vbicunque non eſt facta legitimo
loco, nee tempore, dec. 3. nu. 0. pag. 239
Oblatio prius filijs facienda et, cum broximi agnati dicatur patri,vbi alia etiam affertur ratio, deciſione i75. numero 2.pag. 3²24
Oblatio.ſt per procuratorem fiat conſtare debet, quod tem- pore oblationis fuerit cxhibitum mandatum, deciſi.175. num.z. pag. 234
Oblatio, non ſolum agnatis proximioribus, ſed etiam aliſß, vlterioris gradus fieri debet, vbicunque alienatio extra- neo fit, dec. 175. num. i. pag 322
Oblationes vltroneæ,& à ſponte dantibus accipi debent, de- ciſio.ↄ9.num. 4. pag. 171
Ohlationes iuri diuino, canonico,& ciuili contrariæ, non ſunt, dec. ↄ9: num. 33. pag. 175
Ohlationes in caſum necepitatis exigi à parrochianis poſ- ſunt, dec. 99·num. ꝙ6. pag. 171
Ohlationum in cauſis, remedium poſſeſſorium,& petitoriã, datur, dec. ↄ9 um 48. pag. 171
Obreptio in parte reſcripti vitiat totum re ſcriptum, deciſt. 142 · num. 29. Pag. 254.· vt ſupra
Occaſio non eſt hahenda in conſideratione, vbi non et ordi- nata ad effectum, fallit nu. 8. deciſtone i04. numero i. bag. 89
Occupans poſſeßionem vacantem per mortẽ plus delinquit quam ſi occupet poſſeptonem vacantem per negligentia dec.34. num. z0. pag. 6s. vt ſupra
Offnſa longe maior est ca,que fit marito durante matrimo nio vero, qudm ea quæ fit durante matrimonio ficto,& ſic viduitate, dec. 77 nuin. 4. pag. 129
Officium iudigis detinentibus tantum, veluti conductoribus, & ſimilibus competit ad recuperandim tenutam rei de tentæ, dec. A6. num. 4. a. 73
Officium iudicis competit non habentibus ius in re, nec poſ⸗ ſidentibus, ſed tantum deſtitutis onni actione, deciſi. a0. num. 7. pag. 73
Officium damnoſum cuiq; eſſe non debet, dec. 46. numero s.
5.79 Offcia publica damnoſa eſſe non debent, deciſi. 46. num. 16. 49 80
Oſhicialis, quod prohibeatur contrahere,& negotiari in pro- uincia, de quo officiali intelligatur, dec. ia ꝙ. /ꝑum. 3. pa- Lina 259
Oficialis in prouincia contrahere põt cum non ſibi ſubdi- to, idem ſi palam,& bona fide contrahat, dec. i4 4. nume. 14 ·Pag. 259
Officialis perpetuus dicitur ad beneplacitam Principis con- ſtitutus num. eod.
Ohficialis de commißione referenti creditur, vbi Princeps in codem loco præſens reperiretur, dec. 71. num. 4. pag. 1us. limita. num. iz. ſequen.
Obligatio, ſeu ſtipulatio de aliqua quantitate ſoluenda,& reſtituenda in omnem euentum dotis reſtituendæ, habet in ſe talem conditionem, ſi ſine liberis vxor eius dcteſſe- rit, dec. ios. num. 6. pag. 193
Obligatio, ſeu diſpoſitio quotieſcunque eſt pura, eius vero cxequutio collata in placitum,& voluntatem promiſſo- ris, tunc ſtatim mortuo promiſſore hæres tenetur,& nu. 10. dec. i i. num. 6. pag. 199
Obligatus dare præciſe tenetur, præſertim interueniente
iuram ento. deciſione 1u. umero.pagina 95 Durchyru Obligatus generaliter ad ſubeundum 9 339
4
omnia oneranon keſ⸗ naks u¹ 3 r/
neordn 1 ajſuraun
aumah 11
tunc tranj
flel
nriutenunt,
tur ad ea, quæ culpa,& multo magis partis doloeua a uiib runt, dec. ↄ0 num. ꝛ1 pag. i5 detzen. Las, runde Ohbligatus ad genus tradendo rem minimam liberatur. I= nh d 96. num. i. pag. 167 tur, ien C Obligatus ſi ab obligatione liberetur, capere,& ſucrana citur, dec. ↄ5. num. 30. pag. i6,& lucraric luun 1
Omiſſum etiam ſcienter in cauſa principalipõt dedu* vruum i probari in cauſa appellationis, deciſione nde Pag. 22
Omiſſum penitus cenſetur quicquid in coniemnaue 3 expreſſum non eſt, dec. 6 4. num. 2. pag.10 h 4„ 1 3
Onus, vbi imponitur habito reſpectu ad reditus tune linie uenſa ¹ ri,& regulari debebit habita ratione ißſorun Tanun z*
7
—
4. nunen u. Nenderdb, 4
on
1
conſi. Balb. num. 16. pag. debu Onus adiectum ſemper facit rem minoris eſtiman teſhat inpele 42. 1 Fdechiot. 35. fig pag. iʒʒ daentn
Onere duplici nemo grauari debet, conſi. Dals nunson P48 3
Onera quæ ordinaria,& quæ extraordinariudeanut,äes 95. num. 43. Pag. 163
ſtionumwandn
6 ura ſacßd.
O ꝛera extraordinaria, quæ pro vtilitate,&e nerſitteni manii l lica indicuntur ordinarijs,& merè realibus equpu us pan tur. dec.ↄ5. num. 4 4. pag. 163 ſaßoſ fe
Oneribus perſonalibus, præſertim annexum lulorenb un nich’ bentibus omnes ſubiacent,& ab eis nemoeasſtn ir ſnrce,o ciſio. 95. num. 49. pag. 163 Keſacceäendo re
geletim almo
Opinio media,& diſtinguens eſt tenenda maainè un diſtinctionem tollitur Doctorum repugnantiu, ttiin num. 16. pag 30.. 9
Opimio illa ſumenda eit quæ diſtinguendo coneilit opiiu ae leurſesen nes contrarias, dec. i62 num. 8. pag. 297 nter itnt o.
Opiniones ex proprio capite nemo ſibi fornae ietuſ7, 79. num. 46. pag. i37 nieſuceknco
Opiniones diuerſæ Doctorum ad cõẽ doctrinim miaint fuunno G nuntüme in eo articulo, an ex ſtipulatione notarij ante aiftuuu 8b4.177
nem ius abſenti acquiratur, deciſione 3. numerouug 3 8 4 uun gaanloyga
arzextenitgry am 976
bent. dec.54. num.8 pag. 89 31,,— ad enketanter er a
Operarius dignus eſt mercede ſua quod alijs ſcrarum ênê pturarum teſtimonijs comprobatur, deciſtone g.lune kann umpßt 22. pag. 171 1— 7 dhnnanak d. Oppoſitum in oppoſito idem operatur, quod propoſtunis kenefte biim propoſito, dec.ↄ7. num. 3. pag. 168 emagäng Opponens in cauſa appellationis de ſubreptione; däkrte 3 4 audiatur debet octendere ſe ignoraſſe, uol ertr iai feucum 69 iuramentum, dec. i4. num. i0. pag.22 nuuftisr 1m Ordine ſucceßiuo inſtituti vocati noniintelliguntun undo tſoyen aci non ſunt de deſcendentibus teſtatoris ab o de neusſis- um.6,43
8
te non inſtituendi, dec. 81. num. 4 pag.140 9 Knuatlo mleſn Ordine ſucceſiuo tunc inſtituti intelliguntun lanuſt 3 ulelun uns
vocati nomine collectiuo continente pluai Gauiih di nra S43.)
81. nu. i4. pag. 14i dis tacli,ye
5 erion ſerue npeles„ Ordiem in exorbit antibus,& extriurdnirſ, wiſ albellt dt., 44
ordo eſt conſi. Balb. num.22. pag in b b en ritullſcbektne⸗ Ordo affectionis non attenditur, vbi telkcviuleſt
47
inſti dec 7.,3. pag- 4o Agnare ai. ceßitas inſtituendi, dec. S. num. 3 5Bag.14 5 beinü⸗ guare gine 1
do= JIlOh, 8 facrcpoſta.
hellation b
Oratio, quando ab vnico verbo regulatur enpe e, berceſen 1e
telligi cum qualitate adiccta, quaſem tita, dec. 7⁷1. nu. 14. pag. 119 Origo,& initium cuiuſcunque contra ciſio. i6 ⁷. num. 26. pag. 307 1,,gA . 1.. 7 eſt 4 d„p⸗ Ordo ſcripturæ attendi debet,& iipoſii ile 06 Bideneralteg
ſcbere in debeh Ffanent cuzatteni Ache a⸗ P4g.
4
inonkazei 3 41
naltoſe erbye,
V„„ i. n ſenüvrd hiſee
unex interuulo noh h
leiiſone 4 numeron Iſan euſg buaton
2-„ onſegentin precede ſore vo. untro lo. h.
maan ane hotos more ukellgtin,1um. 18.4
in rim aai nlere non wronum poct mortem 949. 176
Uminter niltes factum egregiaperonas, non! 0t6. Cecſ.ioo numero
ifrnari uranento m deciſone 1oo. numero
ſeccntrebonesmoßes de cati kugn dec. w
rclibuin orten lcitun ntſelleis ebetnn ie.
Mcenta onumn, zunl ger cnjſetuunen
nitsbel brinogenitſie ugb pripnqua excluie
Keliſote g, nuero 5
thnis rnino f 10 p4 5
at godgzira p oenjetalis dec
elale
non clmn cfet tial 1 1 11nAle, pumenatone 2, 1 u
74 due egil lenn ei

9
1 NDE N.
e zendenda, quc eſt prior habita in conſideratione ordinis Paria ſunt, quòd filius dotem recipiat cum voluutate patris, b.2 ſcripturæ, dec. i41. num. ð. pag. 252. vel iuſſu eius, dec. 4 4. nu. io. pag. 77 iuda HDriginalis cauſa hut blarimum facit, ad præſumendum Paria ſunt alicui dare vel ſoluere, ſeu alij de eius voluntate, ,. contrackunn yſurarium, deciſ. 42*· num. 3. pag. 75 dec. 44 num. 11. pag. 77 enſtzh 3. p Paria ſunt non eſſe, vel de aliquo non apparere, dec. 7ε iu .„5 7 nn 8 9.Pag. ¹23 Ta ciam ſcen.... 1 Paria ſunt non eſſe,& eſſe.ſed non apparere, dec. 79. num. ciintaſad i MNackum reſolutiuum, vbicunq; interuenit, tunc tranſ 44. ag. 137 bau i P fertur domimium abſque traditione vera, vel ficta, Paria ſunt quid non eſſe, vel eſſe,& non probari, dec. 141. Rxiu te„ dec. 35. nn..hag. 66 1 num. 17. pag. 252 ahnſau n packun deretrouendendo, facit rem eſſe minoris precij, de- Paria ſunt nullum titulum habere vel talem, qui ipſo iure ſit Ricxpriiric. 4r num. 14. Pag. 74 nullus, dec. 160. nu. 23. pag. 292 Tag gna 1 Padumderetrouendendo appoſitum ex interuallo non in- Paria ſunt aliquid non gerere, vel abſq; debita ſolemnitate 5„ nd ducit pys umptionem fraudis, deciſione 42. numero io. gerere, dec. 72. nu. 26. pag. 318 Ralieun p⸗ i pig,„ Paria ſunt aliquid non eſſe, vel non apparere,& non proba- ie tin paumde non petendo habet incluſam cauſam donationis, tum eſſe, dec. 29. num. 9. pag. 230 . dcſ p5. nu. 35. Pag. 163 Paria ſunt ſcire, vel ſcire debere, deciſione ioi. numero 27. moeg Haumde ſuccedendo ſactum in conſequentiam bræceden- pag. 183 99 tuun diſpoſitionum valet, deciſione 100. numero io. pa- Parum,& nihil æquiparantur in iure,& eſſe non videtur, corimci, dn gnai76 quod parum durat, dec. 71. nu. 52. pag. 121 8. 43 Ps l8 uckum de futura ſucceßione tanquam contra bonos mores, Parrochiale ius quod ſit,& quibus modis conſideretur, dec. arrimnguad en oneſſe ſeruandum, quomodo tntelligatur, num. ¹8. dec. 99.Hu. 2. Pag. 171 cunturcrin i. 100. num. 1.3. pag. 176 Parrochianus in quibus cauſis cogi poßit, ad præſtandas ob- t.nm 44 s Patum de ſucceßione futura, ſi in vim pacti valere non po- lationes, dec.99. nu. 17. pag. 171 bu, u teſ, ſaltem in vim donationis bonorum post mortem ſu- Participium annuentes conceſionem inducit, dec. 23. num. 1 ſinebitur, dec. 100. hum. iα. pag. 176 37 ·pag.37 1n,49 b] luum de ſuccedendo reciprocum inter milites factum va- Participia quo reſpicientia unum ſubſtantiuum debent ſi⸗ D aſin a let, quod etiam ad nobiles& egregias perſonas, non mi- mul in eo ſubſtantiuo conuertere, deciſ. 171. num. 3. pag Ainhonem tolun de Ütantes extenditur, vt numero 16. deciſ. 00. numero ¹5. 316. — pag. 176 Participia futuri temporis important neceßitatem, deciſio. enled a ulum de futura ſucceßione non firmari iuramento magis 171. num. 4. pag. 316. urgi ſeru communiter tenent Docto. deciſtone io0. numero 31. Partis appellatione uenit quælibet pars, etiam minima, deci nerrcdriod 542 177 ſio. 1z9.num.. pag. 247· 1 1 1 am de ſuccedendo dicitur eſſe contra bonos mores de iu- Partes facere nõ poſſunt qudd iuriſdictio deuoluatur ad non 4 ¼5* re diuino,& nutritiuum peccati,& nu. 37. dec. 100. nu. habentem⸗& quod coram iudice appellationis ſententia l. 66. pag. 177 non trauſeat in rem iudicatam, dec. 7 nu. 7. pag. i5 1 1 kct am de non computandis fructibus in ſortem licitum di- Partus formatus eſſe dicitur poſt quadraginta dies à conce- N ſcitur, quando vſura, ſeu intereſſe licitè debetur, dec. 143. ptione, dec. 6o nu. 4. pag. 98 4 uum.⸗ artum formatum occidens maioripœna plectitur, quam ſi adecennd p acko quod fieri non poteſt, quia ſit contra bonos mores, nõ informem interficiat, dec. 60. nu.3. pag. 98 17 1 15s, poterit etiam fierl per ſtatutum vel per conſuetudinem, Partum occidens antequam ædatur, nõ tenetur pœnal. Cor- percriutgustit dec. 100 num. 33. pag. 177 nel. de ſicca. ſed alia leuiori,deciſione 6o. numero 7. pa- taran tenan ie uao ſi diſponatur, quòd primogenitus vel primogenita ſuc- gina 98 cccdat, tunc filia primogenita magis propinqua exclude · Pater vbi bona filij adminiſtrat,& eum gubernat, tunc ad proſtt ret maſculum magis remotum, deciſione 23. numero 35. reſtitutionem dot ium inſolidum tenetur,& ibi Cyn. di- r 1 bag. 36 ſtinctio affertur, dec. 4 4. nu. 2. Pag. 75 3 Mu eg Pactum trahit feudum extra naturales terminos feudi ad Pater officio iudicis cogi poteſt ad recipiendum,& recogno- 7 terminos pacti, dec. 23. num. 20. pag. 36 ſcendum dotes pro filio, deciſione 4 4. numero ſexto, 1 1urd n Tucto expreſſo, non tacito poſſunt prorogari fatalia, deciſ. pag. 77 1 b 28. num. 16. pag. 52 Pater,& mater vbi ſimul pro filia dotem promittant, tunc u kapereſeruatio in beneficialibus non ſolum afficit titulum, mater præſumitur magis intercedendi animo pro marito e ae poſſeßionem, idem de Principis reſeruatione, dec. promittere, quam vt de ſuo aliquid præſtare velit, deciſ. 2„ 2A h” 10:.num. 2. Pag. 187 44:. num. 7. Pag. 77—. dräseuccth kateſt virtus taciti,& expreßi, quæ regula locum etiam Pater quando conſentit matrimonio filij obligat ſe, I eius wedt 2 hbet in libellis, dec. 74. nu. 12. pag. 125 bona pro reſtitutione dotis, dec. 4 4. num.. pag. 7 81 1 14 6 4 4 darin parem non habet imperium, deciſione 139. numero 6-. Pater obligationi bonorum ſuorum pro reſtitutione dotium Ancnis cro,2*† 448 247 lam contractæ derogare non poteſt ſubijciendo fideicom- 1 41 auſunt aßignare aliquem ad qudiendum reſponſionem miſſo, dec. A4. num. 9. pag. 77 a 99 ſugeappellatione, vel ad recipiendos apoſtolos, dec. 7. Pater e filius in reſponſtone dotalis pecuniæ, ſi præſentes attaruiſf nun.pag. 15 ſunt, duo rei debendi iudicantur, quod eſt ſpeciale, deciſio. 7 St kParis umtecipere iuramentum, vel incontinenti iurare, de- 44. nl. 11. pag. 77 4☛ Iſ 1m. 2. ag. 16 Pater ſi filium deſertorem accuſat mitiori pœna punitur fi- 33, u4 2 3 1 Pania ſuntquod aliquid fiat ſpecialiter contra certam per⸗ lius, ne videatur pater ad ſupplicium filium obtuliſſe, dec. 2 mch onam velgeneraliter,& tamen effectus eius porrigatur 80. nu. 10 pag. 139 n a certam perſonam, dec, 7. nu. i5. pag. 26 Pater hodie de iure nouißimo non occupat bona aduentitia maun, n K4X*⁴ falij

INDEBX.
filij iure peculij, ſed vt hæres, dec. 94. num. 27 pag. 160. Pater nõ dicitur habere ſpem probabilẽ ſuccedendi filio cum ſit contra rationem,& ordinem naturalem, dec.94. nu. 30. Pag. 160 1. Pater& mater in dubio prius mortui bræſumuntur, quàm filij, dec. 108. num. 4. pag. 193 Pater dotem filiæ ſemel conſtitutam iterum dotare non tene- tur, vbicunq; eius culpa,& facto, amiſſa fuerit dos, deci- ſio. 124. num. 5. Pag. 222. Quod etiam in legitima filio conſtituta ampliatur, ibidem num. 6 pater remittendo vſumfructum bonorum aduentitiorum fi- lijs hæredes ab eiuſdem vſusfructus repetitione excluſiſ- ſe videtur, dec. 132. num. 4. pag. 235 Patris factum feudum gratis acquirentis pro ſe,& filijs ma- ſculis non nocet filijs ſuccedentibus, deciſio. 139. num. i5. Pag. 247 pater quando præſumatur capere ſanum conſilium pro fi- lijs, dec. 180. num. 6. pag. 330 Pater d lapidans bonafideicommiſſo ſubiecta, cogitur ante euentum fideicommißi illa reſtituere filijs, dec. 80. num. 8. pag. 330 ater& filius rectè in aduentitijs obligantur, dec. 44. num. 17. pag. 77 Parentes ſcientes,& non reuelantes tractatum proditionis filio faciendæ, qua pœna puniri debeant, dec. S0. nume. 12. Pag. 139 Pater adoptiuus excluditur à matre naturali, ſi deſinat eſſe pater, puta per emancipationem, deciſione 75. numero 3. pag. 126 Patruus excludit filiam in feudo paterno, quæ alids patruum excluderet, ſi feudum eſſet nouum, deciſio. 23. numero 6. Pag.34 Pattentia in dubio præſtita fuiſſe præſumitur in incorpora- libus, deciſ. 5„i. num. 2. pag. 84. Patientia in iuribus incorporalibus pro traditione habetur, dec. ů1. num. 4. pag. 84. Patientia quæ in corporalibus præſtatur, duobus modis con- ſiderari poteſt,& tribus ſequentibus, deciſione ‚i. num. 13 pag. 85 Paul. de Caſt. conſil. i0ν. vol 2. pluribus modis declaratur, deciſ. 40. num. ↄ. pag. 82 Pecunia dotalis licitè ad honeſtam lucri partem mercatori- bus traditur, vt ex eius lucro onera matrimonialia ſuſti- neantur, deciſ. 135. num. 8. pag. 239 Pecunia fragilis eſſe dicitur,& inter ea connumeratur, quæ ſeruando ſeruari non poſſunt, numero ui, dec. 135. num. I11. bag. 235 Pœna vbi imponenda venit pecuniaria,& in eius defectum corporalis pœna, an reus relaxandus ſit datis fideiuſſori- bus, dec. 18. num. 1. pag. 26 Pœna quando corporalis eſt reus non eſt relaxandus datis fideiuſſoribus, ſed in carceribus defendendus, dec. 18. nu- 4. Pag. 27 Pœna partium conuentione adiecta cõmittitur, etiamſi non interſit, dec. 66. num. 9. pag. 105 Pœæna conuentionalis committitur etiamſi nihil interſit ſti- pulationem principalem non obſeruari, dec. 70. num. 7. Pag. 116 Pœnavbi certa eſt conuenta, etiam in prætorijs ſtipulatio- nibus non inſpicitur intereſſe, dec. 70, nu. S.& 11. cum ſequentib. pag. 11⁰ Pœna appoſi ta in ſtipulationibus de iudicio ſiſti, ita demum committitur., ſt interſit, dec. 70. nu. i1. pag. ius Pœna priuationis locum non habet, niſi exprimatur, deciſio. 77. nun. 3. Pag. 128
Pœnæ omnes in princ ibe ſunt arbitrare, Aeeſßo got eneutn b heii Pag. ¹39 3 ud g mu ſainm h
Pœna I. luliæ de vi publica qualis eſſet olim e gad arluteen unimenlh hodie,& nu. F. dec. 105. nu. 3. pag. i90„E Aaali huiſem
Pœna defuncti quomodo ad hæredes tranſeat, dec. 1os*”, de ke74 2. bag. 192.e asſr e ngeri,nun Pœnapecuniaria in priuatis delictis ita demum ab hans zaſten r 4 zaſ„ fun. incipit, ſi viuo reo accuſatio mota eſt, laeunſut mytraue 2 condemnatio ſecuta, dec. 149. num. 4 pagys 1 Pœnain heredes tranſit lite conteſtatahue acii crimid. nun winte. ebeuſten ſutſon ter intentetur ſiue ciuiliter, vbi diſtinctio dar. ne kcüun tar Fn tur, dec. 149. num. 7. pag. 276 1n, 1,6 h 7 Pœna arbitraria vbi venit imponenda, habendienaiu leiteure g boſ ſonarum,&r facultatum, deciſione io 1u.,as— 6 ſchakwuxnueſip Pœna arbitraria pœnam mortis nomincludt, ex quom 2 poſeſbi* 4 uni 3
batur glo. in H. in ſumma. Inſtit. qe iniug bt. oneinidee zu ummo Pœna ne locum habeat in dubio iudicandum ech ec.2unu üftituumethen näztin. nheur 67. pag. nz: grielgtm t hasai Pœnæ remißio inducitur per receptionem cuuni ſur an earludee, dect- h gts— ſus debiti, nulla facta brote ſtatione, decſſo ig umag aunbertſctinif nirperſonam pag. 248 1 lo. Pe t Pœnas criminum capitalium, ſeu ipſa crimin eadielue. Jeriratisſenge— mittere delinquentibus, niſi de iure communi tluſin run permiſo⸗ ſtur ablii qebin, mus princeps poteſt, vel eius iura habens deaos,una ltett eiwin ſh lecſ uj.tum. 8. pag. 183 Pœnitentiæ tunc locus eſt, vbi reseſt integra ſcusſinttut: anerueun&r unmyerfeatur, cont ta, cum dicatur per pœnitentiam iniuriam fen unteæ nmennumas ut Kee ur funer. pg bere ei, qui inchoauit, intellige, vt num. u.dec iuna
riciec4.
ttiter, Cin antecedt
Pag. 169 nͤtibobigti i intellguntur, non au Pœnitentia& voluntatis mutatio non præ ſumitun&e¹t. alun ec..4g.7 num. o. pag. 210 aquepucten: prinainſtentin, E ſa Pœnitentiæ locus non eit in contractibus nominaiiic;t. aann lntcum t ſtpatennt in cuſe num. 7. pag. 169 Lioriprolgrigtenn etmor bornationis Pœnitentibus Deus ignoſcit, dec. 12 4. num. i4. ptnu u un 4 ptg Periculum vbi maius eit, ibi cautus agendum, dec.„ unst: nez r ſen anin ticliechſeloco ue 1. pag. 133 intefornaltere,ſt herſnalter hreſentar
Periculum vbi eſt in mora,& res celeritatem exigit une entee. um 10) regulis iuris Cõmunis receditur, conſ. Balb. nuzehuun nun onnrue sdeeevrum onini Periurium varijs Pœnls punitur, dec. 66. nu. o Soh ipyſlnandemn maclu, Enuiin
zurium tent itate erſonezſ Tren hec N eaprehN7 Periurium non præſumitur attenta qualitate perſiueſtt n eineaulerse Guu ſaununiin
qua teſtis examinatur, dec. 76. num. 3. pag. ua iun pugg Periurus repellitur à teſtimonio dicendo, dec ſone75une rju ein fjolan cgiti ſipereo, ſie 7. Pag. 123 ahce ntemune he„ an
tnt ſöu nel nſrunen 5
ſjn e. ali lWumn aian. Permiſſum vno tempore, alio tempore cenſeturpronbin ditülransmo gh eh ſu d, un
dec. 85. num. 13. pag. 145 hu Perſonaliter vbi alicui aliquid exequendum onnituu eagoſt puhlicat non poteſt partibus diſſentientibus illud alten atgm ereo, qlod e,e num. 3. dec. 1¹3. num. 2. pag. 203 13 Petitio hæreditatis,& interdictum, quorum bononum h erimindſa quie e competant contra titulo poſiidentem, decſfoneis, n n ſunn gt
trſttoumferin tun, ecſon
He
e10. num
infegande te t- ee i done 6.
1. Pag. 91 9 05 danero: F
Petitio hæreditatis,& interdictum, quorum burane ultpliagui Gaeere ... 1 4 1Choitus 1 ria iudicantur, quoad hoc, vt contratiubyſ b99.326 onclggan a, 5 2 2 18u
non dentur, quod amplia, deciſio. 5t nunona3 hgre oſtuti e Eieſ
bag. 91 acorie⸗ 1.. nun⸗, ben b Ilſbrunenar Petitio hæreditatis centumuiralis et,& nugiæs nelior ſcono
dcſſo. 742 3 ido credi baſj vothecaßahe 1 üigeiai
otain tefriuro. 9. Aui 3 53 5 Petitio hæreditatis datur aduerſus poß lgrarad d 3 legeinen licet minimam,& quomodo conclu ampliauy uuum.n. b9 dec. 74. num. 4. pag. 125 hercius n Mem3
6
tis, ac iudicijs particularibus preſereniu, num. 2. pag. 12—
P 8 4 iintenman mn dendum in libeloh
„.... f petitio hæreditatis ita demum contra debitotts dcari ſqlerae S
ſone 74. 1um. 8. 1 n datur. ſi ſe hæredes contendant, deciſion7 preſguir e..htä.; d
—
5 18 G
=
pag. 125 enuat wducko deiſpn='eanbulr„,, „... 199„ h Ald, pel
Petitio hærcditatis apta eſt comprchender augm 4v h ſon dunen regn 0

—
1,a. 7
—
74. num. 16. pag. 125 1 wäe Netitione hereditatts agens, reſtringendo ſe ad vna peciem, mane pidetur reſtrinxiſſe virtutem actionis vniuerſalis, deciſio. 5 4.nl. 8. Pag. 125
ſrn petitione hereditatis, ſiagatur inter aliquos de hæreditate
4 u pro certis rebus, ſiue in genere, ſiue in ſpecie, vnum in-
a Auiduum propter aliud nonſſilet, deciſio. 74. num. 14. miche pt. e5
a pentorium coram eodem agitari debet, coram quo poſſeſſo-
run fuit deciſum, vbi actor,& reus eiuſdem ſunt fori, We dc. z. num. 22. pag. 61
c Fetitori cauſ videtur abſorbere cauſam poſſeſſorij, dec. 47. Kiä num, 2 †ag. 80
e petiwwe poſſeſſorio, quando ſimul eſt actum, tunc ſuper
, waßeſt pronunciandum, dec. 47. num. 3. pag. 80 AAcuſe ſubſtitutum etiam ex deſcendentibus, dummodo n monagatur de legitima ex præſumpta mente teſtatoris,
dicitur excludere, dec. 10. num. 16. pag. 197 pxgroriincumbere ſatius eſt, quàm in perſonam agere, dec. a a. num. 10. pag. 14 Tinoris vendicatio ſemper permittitur, E& in antecedens
2 1. f-—... wccſſarium permiſſa eſſe cenſetur oblatio debiti, quæ praeambula ect rei vendicationis, deciſ. 1is. num. 8. pag- 205. Tluralis numerus etiam in vno tantum verificatur, contra- 2.— num tamen num. 18. habetur, dec. uiz. numer. 3. pagma *. 201. lres in dubio obligati viriliter intelliguntur, non autem 1
inſolidum, dec. 44. num 1 pag. 76 dſtiones quæ productæ ſunt mm p ima inſtantia, er ſuper u quibus non ſunt examinati teſtes, poterunt in cauſa ap- pellationis probari, quia non eſt timor ſubornationis, de-
95 K C,ſ. 12. 4₰ 1 21 deuun ci]. 12. num. 4. pag. 21
mulſttiones præſentandi modus, ei qui eſt abſens à loco iudicij, ſtante forma decreti, quòd perſonaliter præſentari de- um beant, dec. 113. num. 11. pag. 203
aaudſttionum pronunciatio attenta decretorum dominicalit, 4u diſpoſit ione concernit formam actus;& reſpicit iuris ri- A aum gorem, nec in ea mulieri,& ruſtico ſuccurritur, deciſio. 9n d7. num. 6. Pag. 147 poſitionibus pars reſpondere non cogitur ſuper eo, ſuper uo habet intentionem fundatam teſtibus vel nſtrumen- n tu nec ad iurandum compelli poteſt, deciſio. io. num. 7. pagina 18 doſtiones poſt publicationem atteſtationum fieri non poſ- un ſunt ſuper eo, quod eſt probatum, deciſione i0. num. 5. lpg. i 1boſttioni criminoſæ quis non tenetur reſpondere, ne turpi- tudinem ſuam detegat, deciſione 66. numero 2. G 10. pag. 10; doſttioni multiplici quis reſpondere non cogitur, dec. 178. 1 num. i. pag. 326 5 Vßidens vigore conſtituti remedia poſſeſſoria intentare po-
1, tett, dec. 133. num 7. pag. 237 doßidentis melior eſt conditio, vbi duo creditores pari tem- aa derehypothecam habent, dec. 33. num. 5. pag. 237 doſienbona in territorio alicuius loci illa de iure profite- no conſtgnare debet, conſil. Balb. num. 17. pag. 3.& a-dc una. ampliatur 2 u Poflientum pari cauſa melior conditio eſt,& in ambiguis 2 v 18. pag. 193„ 4 ma⸗ 1 Fea quid bræſumitur ex cauſa præambuld; vel titulo „ u9 actisproducto, deciſione ioi. numero trigeſimo ſepti- Wo. 18, vnN 4⁴ 1
1N DB X.
A hanutionem eiuſdemq; ſemper eſt auckoritatis, deciſio. 1714 4
Poſſeßio iunior præſumitur clandeſtina,& in practica con tra huiuſmodi poſſeſſorem articulandum eſt, eum clam poßidere reſpectu antiquioris poſſeßionis, alias actor non articulando ſuccumberet, dec. 93. num. 2. pag. is9
poſſeſſores prædiorum pro modo eorum tenentur, deciſ. 68. num. 17. pag. 109
poſſeſſor ex poſſeßione magna habet commoda, dec. 25. num. 4 bag. 41
poſſeßio quando probetur de præterito in præſens dec. 40. num. 9. pag. 73
poſſeßio rei mobilis facilè amittitur, deciſione 40. nume. 10. Pag. 73
poſſeßio per fructuũ perceptionem probatur, dec. 43. nu. 3. pag. 67
Poſſeßio ex cauſa non valida,& minus ſufficienti trangfer- tur, dec. 34. num. 7. pag. 64.
Poſſeßio naturalis ex actu nullo,& veratraditione acquiri- tur, ſecus autem in iuſta,& irreuocabili poſſeßsione, dec. 34. num. 25. pag. 65
Poſſeßio longißima, cuius initij memoria non extat, habet vim priutilegij,& num. 28. dec. 95. num. 14. pag. 162
Poſſeßionem, vel quaſi, qui ſe adeptum fuiſſe aſſerit ex ali- qua cauſa non ſufficit, quod probet ſſe feciſſe illos actus poſſeſſorios, ſeu quaſi,ſed debet probare, quòd ex aliqua cauſa priuilegiata illos fecerit, deciſione 10i. numero 39. pag. 183
Poſſeſſorio iudicio agipoteſt pro penſione ſolita ſolui,& de- mum ſubtracta, vt ad eius reſtitutionem quis teneatur, dec. 99. num. 50. pag. 171
Praxis vera legum interpres,& quam vtilitatem afferat, in proœmio, num. 14. Pag. 2
Præcarium ſine titulo non transfert poſſeßsionem, dec. 35. nu. 2. Pag. 66
præcarium rei pignoratæ diſſoluitur reſoluto pignore per pecuniæ ſolutionem, dec. 35. num. 4. pag. 66
Præceptum iudicis in ſimplicem citationem reſoluitur, vbi- cunq; inchoatur ab executione ſine præceptis, deciſ. 85. num. 7. pag. 146
prædeceſſorum appellatione qui veniant, deciſio. u12. num. 19 pag. 201
Præcedentia magis influunt in ſequentia quim contra, dec. 147. num. 16. Pag. 267
Præcedentia declarant,& qualificant ſequentia, deciſ. 167⁷. num. 8. pᷣag. 307
Præfationis verba cauſam finalem arguunt, dec. i00. num. 9. Pag. 1795
Præſcriptio contra principem niſi ſit centum annorum, non currit, dec. 69. num. 13. pag. uis
Præſcriptio quibus temporibus ceſſet,& currere deſ inat, de- ciſione 69. num. 14. pag. 115
præſcriptio& conſuetudo in pluribus differunt, dec. ior. num. 15. pag. i83
præſcriptio tanti temporis, cuius initij memoria non extat, quomodo probanda, dec. i0i. num. 16. pag. 18z
Præſcriptio, vt valeat probanda eſt omninò eam fuiſſe per- fectam ante litem motam, deciſione ioi. numero 41. pa- gina 183
præſcriptio primæ obligationis per ſecundam recognitio- nem, aut promißionem interrumpitur, deciſio. 102. nu. 1. pPag. 187
præſcriptio completa principis reſcripto tolli non poteſt, dec. 102. num. 6. pag. 187
præſcriptio quælibet ad eum finem ordinatur, vt extinguat aliquod ius formatum, dec. u15. num. i3. pag. 20¹
Præſcriptio triginta annorum currit negligenti,& odio nõ
X XK** petentis,

1NDE X.
petentis,& in ea bona fides,& titulas non requiritur do iure ciuili, dec. is num. 5. pag. 205
Præſcriptio tanti temporis, cuius initij memoria non extat in contrarium requiritur, vbicunque de quaſi poſſeßione E præſcriptione ſine titulo agitur,& vbi iuris commu- nis præſumptio eſt contra præſcribentem, dec. 116. nu. 12. pag. 207
Præſcriptio longi temporis non currit contra minorem, dec. 179. num. 14. pag. 228
Præſcriptionem longi temporis alleganti tria neceſſario ſunt probanda, dec. 79. num. 15 pag. 328
Præſcriptio tanti temporis, cuius initij memoria non extat in contrarium, an ſcientiæe aduer ſarij probationem de ne- ceſßitate requirat, dec. i01. num. ¹9. pag. 183
Præſcriptio temporis immemorabilis, cuius vſui& exerci- tio ius reſiſtat, requirit ſententiam,& patientiam ſupe- rioris, deciſio. 10¹¼,num. 21. pag. i8
Fræſcriptio 40. annorum exigit allegationem,& probatio- nem tituli, dec. 16. num. 27. pag. 207
Præſcriptio appellari poteſt omnis iuris excluſio, quæ per temporis lapſum inducitur, deciſione i7⁶. numero pri- mo, pag. 324.
Præſcriptio non currit contra eum, qui aliquo iuris impedi- mento agere non potuit, dec. 177. num. 2. pag. 324
Præſcribi non poteſt id, quod non eſt in actu, nec in poten- tia, num. eodem
Præſcriptio non currit propter dolum,& malam fidem præ- ſcribentis, dec. 177. num. 6. pag. 324
Præſcriptio tempore belli non currit, ſed quieſcit,& dormit, dec. 177. num. i0. pag. 324
Præſcriptionis immemorabilis temporis probatio plura re- quirit, dec. u6. num. 13. pag. 207
Præſcriptio longi temporis requirit titulum,& bonam fi- dem, dec. 56. num. 3. pag. 98
Præſcriptione acquiruntur quæcunq́; pacto,& priuilegio acquiri poſſunt, dec. 29. num. 7. pag. 5,
Præſumptio iuris,& de iure non tollitur per probationem, niſi ſit prabatio impedimenti,dec. 7. num. 5. pag. 15
Præſumptio contra aliquem reſultans eius iuramento tolli- tur, dec. 71. num. 29. pag. 120
Præſumptio iuris,& de iure, vbi reſultat, non adm ttitur probatio in contrarium, fallit, vt num. 3.& ſequen. dec. 101. num. 25. Pag. 183
Præſumptio pro eo eſt, vt poßidere dicatur, qui olim poſſe- dit,& nunc allegat ſe popidere, deciſione 43. numero 2. Pag. 75
Præſcribuntur tempore nullo, quæ ſunt mera facultatis, dec. 115. num. 7. pag. 205. vt ſupra.
Præſumptio, quæ ſtat pro ſententia tollit præſumptionem leſionis, dec. 158. num. 11. pag. 289
Præſumptio reſultans ex temporis antiquitate, probationem in contrarium recipit, dec. 73. num. 7. pag. 321
Præſumptio iuris& de iure vbi reſultat non admittitur pro⸗ batio in contrarium, fallit, yt num. 33. dec. 10i. nume. 27. pag. 183
Præſumitur malo conſilio,& animo alienare, qui ſubſtantia ſua,& bonis abutitur, dec. 168. nu. 14. pag. 310
Præſumendum eſt in dubio pro ſtylo& conſuetudine, dec. 66. num. 8. pag. 105
Præſumitur ex præteritis,& præſentibus in futurum, dec. 95. num. A0. pag. 16 3
Præſumptionum, aut coniecturarum ratio non habetur, nec de eis eſt acquirendum, vbi ſumus in expreßis, dec. 91.nu. 13. Pag. 254
Præſumptioni reſultanti ex aliqua declaratione ſtatur,&
3
,— giort 4
/ei, C u Vhh!, tem 4. 4*.* tl. dl. eo ipſo verificatur preſumptio, qudà non brobatur co Hvmtwel Vrns cdunnt-— trarium, dec. 83. num. 19. pag. 148 Keere eme ſwis mumero4 Præſumendum an ſit pro proceſſu E ſententia penae mimuunillin 1 89 appellatione, deciſ.i3. nu. 4. fol. 20. 1 A bnuſt jauier ..„ 7 C TYUIN) 3.„ Princeps inter Senatores connumeratur, in procxmio tsterln Atbuluaſpalt 2. fol. 1. 11. malntacene Princeps habere poteſt locum proprium intra alienum te iea tun 4. 88 Puntian ſi
ritorium, deciſ. 29. nu. 6. fol. 53.
Princeps an poſt mortem vaſalli pœnam anißionu faa declarare poſit, deciſio. 29. nu. i. fol. 4.
Princeps ſe immiſcere non debet negotij eccleſtaſticit, iudicis eccleſiaſtici iuriſdictionem impeit uail ge, deciſ. 30. nu. fol. 56.& nu. 16.—
Princeps in pluribus caſibus poteſtatem habet i ecleſuſt cas perſonas, maximè vbi alius ſuperior deent au riculum eſt in mora, quo caſu multa permi quæ alias non permitterentur, deciſ. 30 fol 57.
Princeps inhibere poteſt Epiſcopis, E eonmriaaxſß ſe aliquem excommunicent, niſi prius cauſteremnui⸗ cationis monſtretur,& probetur, deciſ., unerouj fol.57.
Princeps an poßiit ius quæſitum ex deciſ.69. nu. 15. fol. iu5.
Princeps habens iura imperialia, in ſuo teriivii diſi cere poteſt, quæ Impe rator in ſuo, deciſio ꝗunei fol. 148.
Princepsi poteſt præſumptionem, ſeu ſictionem inauna deciſ.SS. nu. 23 fol. 48.
Principis aſſertioni ſtandum eſt, deciſ. 38. nunen fol. 48.
Princeps poteſt reſcripto, vel contractu ſtatuere,nomni bona ſita in agro alicuius ciuitatis ſint ſubiecʒs onerluu & contribuere teneantur perpetuo, ita yt omnesathe iuſmodi onera ratione bonorum teneantur, deciſqom 3. fol. ii.
Princeps non poteſt recedere à contractu inito un diu
tvbi pe⸗ ttuntur. NAame⸗ 14.
preſcriptione tlen⸗
vniuerſitate, ea inuita, per quam ius aliquod meiant an
pecunia qua ſitum ſit, intellge, vt num. i4 dec. e un 7. Pag. 151
Princeps poteſt ex vera,& iuſta cauſa tollert per amus ceſa, etiam in vim contractus,& quæ dicatur un iuſta cauſa, dec. 90. num. 15. pag. 15¹
Aueneru ſaß ⸗ Aur un. ede
aif lun hoth 7 A
Accper 1—
nepreſtuin 4
9. 315
5 2. eeſunihe,o E. 1, Mlanft. p gunarratluqud 1n 4.9G uE aaſſertiuanohde
geeſte Vprit
onites,Beote teon pofunt Me tum. 2. 94. 5
umuseſt eckleſteg
aae robenta N
—
145
Jeuultres poſſatech renm comp9llre . n.. kuob. g preettem lutet a
an nunenbgderin debent penckree)
nottsredlg pr 35
d ſeculges in glan
Dcrnf er gh Dſedhl, Huhhlhig.
im ſchtetvollſta aeutarſcſpiöe
ner, non L 1 y
halet uc 8
Principis mens talis præſumitur, qualis eſtlegis&rctun nun
naturalis, ibidem, Princeps reſeruando in inueſtituris ſuorum raſlonm it ſuperioritatis& reſorti, videtur ſibi reſcruſt m ſecundas appellationes, tam in ciuilibus, quim inanne nalibus, dec. 10i. num. 9. pag. i8z 71
Princeps nullomodo poteſt concedere regalii in pteiu cium ſucceſſorum, dec. i0i. num. u3. pag ¹i
Princeps vſurarios tollerare eo colore non deltt, nuliue ſubditorum vtilitas reſultet, aut vt maus maumacdm- num euitetur, dec. 137. nu. 18. fol. 4a0a4, d
Princeps priuilegia ſubditis conceſſa optorum ingratitu nem reuocare poteſt, dec. 139. nu.. folass. 4
Princeps reuocare non poteſt conceßtonez uhninate tuam commenſurationem cum re conceſſuletasʒy' 26 fol. 48.
Principi contractu etiam præſumpto ex continua obſeruantia inducto, recedere non 139. nu. 12. fol. 247.
Princeps qui habet dominium,& iuriſdi illud etiam habet in mari, terræ adiacen nu.ꝛ. fol.285.
lngeuovi,o licet, ec⸗
Aionem in tenn ti, qecſtat
prr
„4
ipre ſumiur agurunturde un r 1 eacle, Guealeg
icumeſt licer emanucalunniun n
featocton e
hAlraſu
ire aler djeaaperue
Mhn n pag 3n
7 volunt deciſp. 130.
p yrle tlerecontra⸗ 4ℳ1. grtium conſnſ valla
von ſgioten inducant, ſpoſſto
7 tt, il alunde conſtet,
Trat Cet. na. num. 5.
ttoem ſipenorem reco terfmme mſttuere,a⸗
jſotas aeresaboppre
ujſoſe d. nume. 1
1. 7 or alalicuam ſolutic
1 12 de ucet no præclſe, Co L'
1 )ſaderdotun, nohaute,
1 4vO.untate, dec. z0. nu
MC fen buue in yn
6 miarellmiu ſue nuſls grer ſrt lote. pumero tertin terti, . 1o 4 4 1 'tthet olere e⸗„ous hatura ratlone n u. dattnr
dec„ 3 N2. num.
5
'„ ug. Jiitüian, g lg be
1., 0 breſſo
lcas derſon g, iel 1 n Vi recpae ec
d„ 1 3. do. 2
4 Luodagituy„ G 2 4
5 7, de 74 Auſy
[Knf 19
& ſ
ſenſus gon 2 70/ 43 8—
A, pag. 10 dteſttte hoti ,, 1O. 64) dec
1r„.„ a d„Hod A
eub„IEI 1 Ponlc hur 1
ſpone 3
olt
fadiure qqu 1
dec. 19. nun
. koh T”
66„, 6 Rorien:
mero oſſc

—
Priuatio habitum præſupponit, deciſtone io, namero? pa-
gina 214
priuilegium, ne quis conueniatur vltra qudm ſaceer poßit,
ue dan priuilegio impetrationis veniæ, dec. 31. nu. 4. Pag. 60
vriutt gia etiam inualida ſi ſint confirmata ex certa ſcientia principis valent, dec. 39. num. 17. pag. 70
Priuilegium Ducale Hebræis conceſſum, quod eorum libris credatur, quomodo intelligatur, deciſione 72. nume. 9. pag. 123
Priuilegio quocunque non obſtante, in crimine læſæ maie- ſtatis quis torqueri poteſt, deciſione 79. numero 11. pa- gina 134.
Priuilegia principis, ſemper intelligi debent citra iniuriam, ac tertij præiudicium,& ita reſtringi, vt ſint conformia æquitati& honeſtati, dec. 90. num. 11. pag. ¹5
pPriuilegium l. licet. C. de pactis. in quibus perſonis locum habcat,& 46. dec. 100. num. 45. pag. 177
Priuilegum mediante pecunia ſubꝗitis conceſſum„ an,& quomodo princeps reuocare poßit, deciſio. 39. num. 10. Pag. 247
Priuilegia mera ſubditis Seſeeae& quomodo reuocari poßint, dec. 13 9. num. 22. pag. 2
Priuilegium nouum ee ur eo 5 o,, quod addi itum ei est, dec. 23. num. 26. pag. 3
Py obakio, fieri non debet uſipr⸗ æcedente probatione, cuùm ſit de mediſs cauſæ,& ſine principio ad media non perue- niatur, dec. i. num. 23. pag. 5
Probandi facultas pert eſtest r. 14. num. 7. PaH. 21
Probationum facultas non eſt anguſtanda, dec. 22. num. 5.
Hag. 22 P 4 · 52
er e,, e, 1 ν ν‿, bus modis excluditur, deciſio.
Probatio, quæ incontinenti fieri ofertur, ſi requirat altio- rem indaginem, non impedit m paonem a in p ſeßionem, dec. 26. num. 15. pag. 26
Probatio quando ˙incontincnti fieri d citur, dec. 26. num. 16. Pis. 46
Probatio per teſtes, an admittatur contra ſcripturam, quæ de neceßitate iu Soch nalno dutrecrn requuritur,& Ibi. l. teſtium. C. de teſtibus. declaratur, deciſio- 15. nume. 7. Pagt. 88
Probationem ſuam fundans ex epiſtola ab alio facta, ſicon- feei in ijs, quæ erant contra ſe, ſtatur epiſtolæ, alias ſe-
6½„de c. 39. Rum. 27 Pag. 71
Probatio vera ſiue præſumptiua poſſeßionis tempore litis eeie be,ſ Hicit in inte rdicto retinendæ, dec. 43. num. 4. Pag.
Probatio iur amenti admittitur contra præſumptionem ſci- entiæ eorum, quæ pul Dhir ſeh,erhte contra eum, qu i fuit pr æſens, dec. 71. num. 28. pag. 120
Probationls viam elige 215 5 r teſtes, an conuo lare poß git ad oblationem iuramenti, deciſione 97. numero primo, pa- ga d 168
Probationibus renuncians iuuare poteſt confeßione partis, dec. 97. num. 8. pag. 168
Probatio generalis, veluti: ziee d annis non concludit, r ponſ. Crauet num. 33. Pag. 219
Probattones ante ſententiam,& durante inſtantia fieri de- bent, non poſt cone luſum in cauſa, aut poſt ſententiam, dec. 1456. num. 13. pag 264.
probationes non ſunt de ſubſtantia iudicij, nec ſententiæ, de- ciſ. 146. num. 16. pag. 264.
Probatioy ha rfla s, quis prægrauandus non eſt, deciſ. 10. num. 8. Pag. 28
Probandi onus incumbit ei, qui dicit ſe rem amplius non ha-
***x* 8 ber e,
xk xr, 1. . u, d6 iel 1 N D E X. da Smg Fhnet inpoene boteſtaben Las in mari,& eas exigere à dot a 1 ue ad e vehentibus merces per mare ſuæ terræ adiacenti, ſaltem ne rm ſn atracenteſimum milliare, deciſto- e 155. numero 4. pa- * maan gita 285 5 cps ds 3., Vnnappes ſtatuentes veriſi nile non eſt voluiſſe feuda expa- mnd adud, E,& prouidentia con eſſa pro debitis voluntarijs, alie- . rn uri dec. 170. num. 4. pag. 305 3 e, a Prceps non libenter eos ſuſtinet, qui vltra ſubſtantiam ſu- 7 N. 8 hmanexpendunt, num. eodem 12 Knſe— u Pruchisboni 0) of ium non eſt, vnum altare diſcooperire, unſdgen Ftalterum cooperiat, dec. i69. num. 11. pag. 312 ael ar hspub harhearioheuuun quæ leges volunt, deciſio. 30. b arae uuß Heunhre ſumitur ſuo reſcripto velle tollere contra- n, g cisgrrat ficationes communi partium conſenſu valla- mnuta a Al. 42, num. 18. pig. 254. nnpgverba narratiua, quand o diſpoſitionem inducant, 6 Pp del. u2. num. 4. Pag. 218 Lifen ex genicen 4 Pnuapisverba aſſertiua non probant, niſi aliunde conſtet, uund f, e Wraeſſe ſuggeſta,& principi narrata, dec. 122. num. 5. 7 Pg. 218 1 dt A utſtng, Tclpes, Comites, Barones, Imperatorem ſuperiorem reco- 1 guoſcentes, non poſſunt regulariter famæ reſtituere, de- 2 cl. ioi. num. 2. pag. 183 14 Npi uau eſt, eccleſiaſticas perſonas, ac res, ab oppreſ ſubus E violentijs defendere, deciſione 88. nume. 17. tef E. 4s8 ennelpes ſeculares poſſunt eccleſiaſticos ad ali liquam ſolutio- K † nem onerum compellere cauſatiuè licet nõ 5 p æciſe, con- 1Aalas il. Balb. nu. 33.& duob. ſeq pag. 113 1. nceps poteſtatem habet concedendi exemptiones a qui- Kov) neshite buſc unq́; muneribus, dec. 39. num. 18. pag. 70 en aaigatſtſtin es debent pendere ex iud. eio ſacerdotum, non auttem 2 4 24— ub principum voluntate, dec. 30 num. 6mbmateunn 2. Pag. 55 ncpes ſeculares in pluribus caſibus habent poteſiatem 1 A Naumiahntcognoſcendi,& puntendi clericos, deciſ. 30. numero 17. . pag. 58 1 11 u ainn e:pis officium quale, ſummatim& remißiue, in procœæ- . mlo, nl0 1 3. H 8. 1 e Arinte pem/ i cõtet voluiſſe annullare, E irritare geſta vnius nuneli iudicis, 4 naveſempth, Kꝛue iuſté ſiue iniuſtè proceſſerit 271 iudex, non valet proceſſtes, deciſione 5. numero tertio, 8. pagina 12 hnceps non præſumitur velle, nec debet tollere ea, quæ 4 4 tnau alicui acquiruntur de iure ciuili, naturali ratione muni- Pructi rerà e to,ſed ea velle, quæ à legibus ſtatuuntur, dec. a. num. ¹3. 89 Pbg⸗ 1a4pp a huap⸗ hoſfeume fuweye iad icium& iuſtitiam,& libe- tc.=n, bpei manu calumniantium vi oppreſſos, præcipus ec- derdt wlof u ü ſiuſticas perſonas, dec. 30, num. 13. pag. 57 2ccr0 n* hul ter quod agitur inſpi ciendum, dec. 74. num. 19. — Aetad pag. 116 arrunA LA tſults“ Dimmotus& ſenſus non ſunt in poteſtate hominis, deciſ. „tetur ee 8o. num. 3. pag. 138 — ale tlsc dii tuaim materi⸗ a, quod expreße lege cautum non eſt, ar, A dueu Nhalpnem nok: inducit, dec. i α᷑. num. 4. pag. 267 4 4 4r'oti nueo preſupponit habitum, deciſione 24. numero ii. 1 87 vena 5 3. 40 nconne rimozntura a iure dinino introd acta,& quæ dicebatur 4 m rna bfinaggnita dec. 100. num. 45. pag. 47⸗ uchiacnn. nac Tiofttas nartis vhi ignoratur, idem iudicatur de duobus 6 4. morienubug in diaerſisloci is, atq; de duobus morientib us 1.K.uſu in, In fmucaim: naufragio, conſt lo Part pur. aanero ſecus r 1 dun d do p., AM.4)“
“ — E

1 N bere, quam ſemel ad eum perueniſſe probatur, deciſ 40. num. 5. pag. 73
Probatio frequentiæ actuum vbi exigitur, ex quibus induci- tur conſuetudo, teſtes ſingulares de diuerſis actibus depo- nentes, probant, dec. 99. num. 24. pag. 171
Probatio viua vocis præfertur probationi vocis mortuæ, de- ciſ. 128. num. 8. pag. 229
Probatio vnicuiq; incumbit eius, quod ad fundandam inten tionem ſuam deduxit, ſiue actor ſit ſiue reus, deciſio. 171. num. S. pag. 316
Probatio contentorum in precibus principi porrectis, in-
umbit ei, qui fundat ſe in literis licentiæ alienandi, dec. 171. num. 20. pag. 316
proceſſs omnes contra abſentes facti, ſummarij dicuntur, dec. i. num. 7. pag. 4
Proceſſus non vitiatur ex defectu commißionis,& inſtru- menta produci poſſunt post concluſum in cauſa, deciſ. 1. num. 29. pag.·
Proceſſus à dele gato, ſubdelegato vel ordinario, poſt recuſa- tionem factus tenet, niſi fuerit appellatum, vel alio modo fuerit cauſa ad alterius audientiam reuocata, ſecundum vnam op mionem, dec. 84 num. 2. pag. 14 3. intellige di- ſtinguendo, vt num. 5
Procurator generalis ad cauſas an poßit iuramentum obla- tum rcuocare iurando ſibi, ſeu principali ſuo ſuperue- niſſe probationes, dec. 8. num. 9. pag. 16
Procuratoris contumacia quando dommo nocet, dec. 9. nu. 1. pag. 17
Procuratoris conſeßio domino præiudicat, in quo Baldi le- ctura emendatur, dec. 39. num. 34. pag. 71
procuratoris falſt confeßio, dommo non nocet, dec. 39. nu. 39. pag. 72
Procuratori cum libera contrahere eſt permiſſum, dec. 39. num. 37. Pag. 7²
Procuraior in rem ſuam reuocari à mandante poterit, niſi vnum ex tribus requiſttis al. 3. C. de noua. interueniat, dec. 62. num. 16. pag. 101
Procuratoris contumacià on reſpondendo poſitionibas, nocet domino, dec. 87. num. 7. pag. 147
Procurator an debeat admitti in crimmalibus, attento quoòd contra abſentes procedi poteſt rem:ßiue, dec. 105. num. 13. Pag. 190
Procuratorem conſtituere ad iurandum,& ad reſponden- dum poſitionibus dominus poteit, dato quod pars velit dominum reſpondere,& num. i3. declaratur, deciſ. un3. num. 1. Pag. 203
Proftteri bona aliud eſt, aliud eorum ratione colle ctas ſolue- re, dec. 91. num. 20. pag. 154
Prodigalitas peccatum iudicatur, deciſione-νο. numero 7. bag. 315
Product:o generalis ſcripturarum, quæ relationem habet ad aliud, quod verum ſit admittitur, dec. 128. numero tertio, pag. 229
Producere non ſufſicit, niſi decernatur copia parti, cum ter- mino opponendi, quod limitatur, procedere, ſi pars pe- tat in ciuilibus, ſecis in crimmalibus, deciſio. prima, nu. 46 pag. 6
Productio iurium, quæ fit illa deſignando, per deſcriptionem principij et finis, abſq; eo, quòd tenor inſtrumenti in actis inſeratur, dicitur de actis, non autem ipſum Inſtrumen- tum, dec. 1. num. 49 pag. 6
Producenti inſtrumentum ſuſpectum de falſo, incumbit onus probandi veritatem nſtrumenti, int ellige, vt num. 10. de- ciſ. 16. num. 2. pag. 23
Produſtio ſcripturæ facta in parte& paßibus pro ſe tan.
D E X.
tum facientibus, quid operetur, dec.
Producens Inſtrumentum, non videtur omnia teri, ſed eatenus tantum, quatenus Inſtrum dec. 29.· num. o. pag.70
productio Inſtrumenti facta, cum proteſtatione in partibus, non obſtat, quò minus nſtrumentum ciat contra producentem, quæ opinio commun tur, dec. 39. num. 26. pag. 71.& num. 33
Producens teſtamentum ſolemne illud approbare videtun 1
cet fuerit præteritus dec. 39 num. 32. pag. 71
Prohibita, quæ non ſunt in dubio, cenſentur eſe pemniſa
cij. 3u. num. 4. pag. 59
Prohibitio alienationis, hæredi nominato fackc litetnõ 9
prehendat hæredem hæredis, vbi cunq; tan
extenditur, dec. 50 num. 5. pag. 83 Prohibito aliquo, cenſetur id etiam prohibitun, gr nucd deuenitur ad aliud, conſilio Balb. num. 23 G 18. ampliatur. Prohibere homicidiu& delictum qui potuitꝗ ronpuhi buit, ipſe tenetur, dec. 10 4. num. 7. pag. ¹9 Proclamata pœnalia,& exorbitantia a turr communi de. bent propriè e& ſtricte intelligi,& non exenii eana expreſſam diſpoſitionem pProprietauus verbonin,qaun num. 21. pag. uu9 Probas vir dicitur habere præſumptionem iuri pnſe te 71. num. 25. Pag. 120 Proclamata in notitiam deueniſſe præſumuntur, quntein ipſis edictis ſeu proclamatibus dataæ eſſent congriedi tiones, ſecus ſi adeò ſint anguſta tempora, ytvenſnilmm non potuermt deuenire in notitiam ommum, quum præſumitur corum ſcientia, deciſtone 71. numcpo as Pag. 121 Proclꝛmationis effẽctus ceſſare debet, quoad cop mqulij ceſſat cauſa, dec. 71. num. 60. pag ¹22 Promißio debet intelligi ſecundum terminum& ſtuum qui vigebat tempore pꝛ omiſauonus, deciſionc gr ne; Pag. 15, V Promißio dandi ſeu ſoluendi, habæt à iare tꝛcitamqiii- nem, vt p-omittens ᷣberetur, ſcuco mpen ſanio, ſagl uendo, dec. 92. num. 7. pag. ¹56 Promißio mutua, qua alter alteri ſuperſtiti eius bonuyn mijit valida eſſe declaratur, num. 7.& 8.& latus un 24. dec. 00. num. 4. pag. 76 Promißio ſeu obligatio collata mm voluntatem promituus non valet, dec. iu1. num. 1. pag. 199. Promißio hoc modo concepta, cum voluerit, princhui denotat tempus, ſcilicet quando voluertt vndeſ talat tio voluntatis vita durante non fiat, extinguitur ſunſ ſio, dec. 111. num. 4. pag. 199 Promißio incerta, tam reſpectu rerum zuim nheckeim. ports valet, ybicunq; agitur de cauſa oneroſcjate uij.ê3 14. 42 199 nun promißio de conſeruando,& præſtando aiquemamacna- ab omnibus contradict onibus, operatuhyt quscun o do qut de euictione teneatur, d ciſone 48. numiero bag. 81 55. Mdnion verba attendenda ſunt, vt lntelligetur anm terpellatio requiratur, dec. 49 nu. 10. pig dr nſen Promißio quantitatis in obligationibus factotum ct„ facta ad taxandum intereſſe, deciſione 7o. numc dg. 117 uld P ehcenen hic, hæc, hoc, dicitur demonſtratiuum douii corporis e intellectus, deciſione 1ua. uumero pagina 201
Aa.
Jucht
1
39. Hu.) 5, 19 76, 96 ſimpliciter alle entum prob
Nnſehi b 9
parte, 8 dtnf„ljcite 1 1„ Mciter.
en appoſit
egt ratio agnat onis conſiderande, ad hancae, heridis
wiſtſo n
— — — — —½ —½ —
1
0,1.0. 1T nazenuna
2 gain on unnto u
ruſſreſen
Notin eltt. 1 ero ſexto
t
1 4— grelltihnt un unae e kejlone7 hum
dinon hubebat ia, non
4 naum acte enen rcte ltta ſeeundu 3 2 C
rreti inttrp 4 ſwacC—n ſecgntvm qe- 1. ſp. Haelch
4
—
gaupri
3
rnunett h tottruum, ¶ puc eum gritur,deC Gn. 4.8 14 4 p exhbere non cogitln
n alcuins no, ivnuuerali ‚det. 15. num
nueresait l
4 *f 21
tnun Komininêlen lusoturj, E poteſt l6 aueClegne, dr, lumn. hig. 4
un ipeckim id F pr erduerſitatemm K.37. Bfht. 3.,0— ceelcrttoricna Kü rulum habet effrcku aezwunt ne, antöton ependent, dec mm. 14. big. 51
troſeee ſr jeſtmn de ſgligentia conuinc te u. zum. 3. 9r
ſtiondclaſils e, io eſonſunes Gt. clu rriuPftotre nen wor aunam hebern p in data dec.r. Si. zu6 nerio prceat dt ltwniz dſerte wn Winde nanſitſentnia uutatan gecſo7 nun 9. 1 wratoinſüm ie, Ferhem iuuaiuy eut „uan. 2.h. 1: hevſinhle unai 6 wn pres fen n hye ln ſprud⸗ nun n g titennu pie zi breucicum, quana uſcneſtatut e. deuanei„ Aando
duüne iſt ucicialau
tetnunon prpt i „ ſeabro„„ 11 tun i9. pag.r ſ6 dur ucnm te
Ungantum ae 7
3 ! 1
autemänisnn g Nd lüſiohenleire hum. nuu Aahlainena d certarum rer „n T1h 1 uden be, Dev⸗ſde. tfecltat. ſo, nbraliue 1 mm lti ſue ſu hoministe,. e h eeſard preuſj enan 3 fletn hunn. 10 1 dall 4 ten homuii to, ſ d neo nrelnas fwuſſonengen, dontelligen uu Rnerlen legi (en— 10 b Lloco ultac 4„ha 6 2 5 de Wmita num 18 157:9le d 1 dnu letatenam, 1
fe
baec. 150 un. boteſt ſtne ug , 2 eres tutcnug 77 he 3 etate 21
ere. g⸗. T
leG ſma tacitt, ee 277) tezo. nunen
iudice ech, e
de 42 im dec. len Waonftittns.
KA
tes in alg p 4 hinru
*

ale ſullche a d wn u1e—— 2— N.=. de aan e, propallationes, quæ vigore monitorialium fiunt„ maxime 4 Su, 3p. 3... der.—9 duunne n aferunt iuratt teſtium depoſitionibus, dec. 128. num. Gaco nl. 0 d. mao nſ, S he. h„ ag es Andus, ade ehna, proprietus& poſſeßio longe diſtant inter ſe, dec. 4. nu. 5.
1 a, (ente 8
a Pg. 1 Negena uprietus o poſſeßio nihil commune habent, dec. 47. nu.
acc— A. 2
nte 3,5 9. 80. vt ſupra 8 berr ii, Proprie& vere quid non dicitur, quando non ſimpliciter, dsd ſei cum adiuncto vel qualitate proponitur, dec. 1 o. nu-
1uh ,, in nun n wloeege. 9. pag 214... pnſſecuti appellationis deſertæ non impedit tranſire ſen- tentiam in rem iudicatam, deciſione 7. numero ſexto. agd 15 pronurcittõ facta per iudicem, qui non habebat acta, non nalt, etiamſi ſententia eſſet recte lata ſecundum acta dcigt an er uee üm decreti interpoſitione,& iu iuramenti abſolu- 4 mmuaue non viſis actus,& ſine cauſæ cognittone, dec. 1. nu. 41. Pag. 7 Taiieen protocollum remanere debet penes notarium,& apud eum ſepreſumitur, dec i6. num. 4. pag 24 ppotocollum alicuius notarij, quis exhibere non cogitur, niſiſit eius hæres aut ſucceſſor vniuerſalis, dec. 16. num. 6 pag 24. „ potocollorum dominium eſt ipſius notarij,& poteſt libe- Wn geden⸗ re donare ex legare, dec. 16. num. 5. pag. 24 ſihpntocollum ſuſbectum readitur prop er diuerſitatem ma- d e enn nus dec. 37. num. 2. pPag. 68 proteſtatio declaratoria voluntatis nullum habet effsctum aa 4 nm ijs, quæ voluntate proteſtantis non dependent, deciſ. 39. num. 28. Pag. 71 anpoteſtatio neceſſaria eſt, vt iudex de negligentia conuinca- (ciſfientur, dec. 1z. num. 8. pag. 19 oteſtationis clauſula, reuocando reſponſiones&c. ſaluat
eiuun onane ius, ficit reſponſionem non dandam haberi pro dmje non data, dec. 178. num. 2. pag. 325
„
a ſcufnantorogatio proſecutio. appellattonis diſertæ non impedit tranſire ſententiam in rem iudicatam, deciſio. 7. num. 6. 2 27 pag. 15 „7 a..⸗. 5 ftisoro zatio iuriſdictionis iudicie extranei inducitur conſen- e tran ſu litigantium dec. 78. num. 2. pag. ¹32 vorogatio ſimplicis turiſdictionis, non poteit fieri in præ-
V 1 hn
wis.
KHNNI Afo
. 5 martütteu udicium ſuperiorum, dec 78. num. 17. pag. 133 repid Torogatio fierinon poteſt iudicis in præiudicium, quando 81 ex forma ſtatuti, vel ex conſuetudine ipſi iudici aliquid 4 9 unſ debetur, non propter laborem, ſed propter lucrum, dec.
. 78. num. 10. Pag. 333 drouiſio hominus, non tollit prouiſionem legis leuiorem, dec.
1☛ 1 141. 1um. 212 gprouiſto certarum rerum, non autem hæreditatis ſiue ſuc- mtar n ccßionis valida eſt, dec. 100. num. 26. pag. 177 (— Prouiſio hominis potentior eſt prouiſione legis, imò aliquan- aceras do eam ceſſare facit, dec. 21. num. 10. pag. 30. e dDrouſtonem homimis tollere prouiſionem generalem legis,
quomodo intelligatur, dec. 23. num. 10. pag. 34 1 CI dunctuz loco copulæ accipitur, limita num. 9. dec. uio. num. 1 O Ohos 1.p 3. 167 d ekus, duplus ſocietatem contrabere non poteſt ſine auctoritate
uin 4 utoris, dec. 150. num. 2. pag. 277 — uu, Pupluhæres tutore auctore ſocietatem tacitè,& expreßẽ a congahere,& renouare poteſt, dec. sο. numero quin- aurnllldt* lg. V Paneen7. ga:.. Su aenſ ber iudicem eccleſiaſticum, poteſt etiam puniri per 990 cculaem, dec. 103. num. 8. pag. 188 ur Tublirati conſtitutionis in vna prouincia facta non ligat „ 2 eag9 cxilentes in alia prouincia, vbi non eſt facta publicatio,
IN D E N.
dato quõd fuerit facta in curia regis, vel mperatoris. dec. i4i. num. 2. pag. 151
Publicatione facta poſt traditam vacuam poſſeßionem rei venditæ, non competit actori actio ad reſtilutionem pre- cij, dec. 48. num. 3. pag. 81
Publicatis bonis vxoris, non venit dos, niſi in quibuſdam ca- ſibus limitatis, dec. 9 4. num. 19. pag. 160
Publicatis bonis filij, non intelliguntur puhlicata bona ad- uentitia ratione vſusfructus ad patrem pertinentis, dec. ↄ4. num. i. pag. 160
pPublicæ vtilitatis cauſa à priuata receditur vtilitate, deciſ- 17. num. 5. pag. 25
pſalmi 104. verſi. noli tangere Chriſtos meos, declaratur, & chriſtus quid ſignificet, dec. 68. num. 10. pag. i0s
QꝘ
Valitas a ſtatuto contra ius commune diſponente requiſita probari debet, dec. 20. num.. ag. 28 Qualitas adiecta in ſequenti legato, quando cenſea-
tur repetita m primo, deciſione 5ꝛ. num. 4. pag. 86
Qualitas in decreto, ſtatuto, aut in lege requiſita, probanda prius eſt, vt verificetur illius diſpoſitio, dec. 88. num. 5. pag. 14 8
Quꝛlitas poſita in vna parte orationis, cenſetur in alia repe- tita,& num. 12. dec. 167. nu. 10 pag. 307
Qualitates nouæ appoſitæ in ſecunda diſpoſitione attendi debent reic ctis ijs, quæ in prima diſpoſitione ponuntur, dec. 52. num. 3. pag. 86
Qualitate aliqua adiecta, ſi quod à lege, ſtatuto, vel diſpoſt- tione aliqua proferatur, debet nedum res principalis probari, ſed etiam illa qualitas ad hoc, vt conueniat ver- bis legis, ſtatuli vel diſpoſitionis, deciſione 7i. numero a2. pPdg. ¹20
Quaiitates omnes illius diſpoſitionis verificari debent, cuius diſpoſitione ſpecialis pœna imponenda eſſet, dec. 71. nu. 22. Pdg. 120
Qualitates omnes in libello ſeu contractu deductæ, proban- dæ ab eo ſunt, qui ſibi incumbentia probare vult, alias eas non probando ſuccumbit, deciſione 08. numero nono, pag. 193
Quaſi poſſeßio iuris exigendi plenè, non autem ſemiplene probari dehet, dec. 9. num. 12. pag. 171
Querela ſiue recurſus, non impeditur in pluribus caſibus, in quibus a ppellatio non admittitur, deciſione 130. num. 18. Ppag 58
Queſtio ſuper intereſſe dicitur ſeparata à quæſtione prin- cipali, dec. 129. nu. 4. pag. 230
Queſtio ſuper vſuris meri facti quæ dicatur,& quæ meri iuris, dec. 137. num. uu. pag. 240
Quitatio ſiue liberatio generalis extenditur ad omnia, quæ adminiſtrationem reſpiciunt, ſuper qua tales liberationes hunt, dec. 58. num. 10. pag 94
R
Atio vhi vnica reddi poteſt, habetur perinde ac ſt eſſet expreſſa, et tunc de ſtricta ſignificatione ad latam fit extenſio, dec. 2u. num. 3. pag. 29 Ratio diuerſitatis Decij inter vxorem patroni,& nouercam confutatur, dec. 31. num 8. pag. 59 Ratio generalis ampliat dictum particulare, dec.;0. nume. 6. pag. 83 Ratio naturalis in ſtatutorum interpretatione potiſima eſt, dec. 59. num. i0. pag. 97
XXXX 4 Ratlo
*

—
INDEX.
Axrio iufta eredenai excujat dpœna, deciſio. ⁊u αer. 16. pag. 119„ Ratio diuerſitatis cur legitimatus præteritus, vel non luſta ex cauſa exhæredatus: teſtamentum rumpat⸗ non autem do⸗ eine Seiſe ne ie ein eeh explicatur, dec. izi. nu.
8. pag. 2
Katiotext. 5.ſe de5h hocpreſenti. auth. de ſanctiſſ. epiſcop. per Rcard. Malumbr. adductaconfutatur, dec. iz6. nu. 21. bag 224.
Ratio Tiuerſttatis inter l. ſi contendat. ff. de fideiu ſo.& æ&l. difamari. C. de ingen. manumiſſ. quæ ſit rem piue, de- ciſ. 151. num. 12. Pag. 277
Ratio haben da non eſt eius, quod alterius contemplatione venit, dec. 4. num. 8. pag. 44
Rationes reddidiſſe quis⸗ dicitur qui codicem rationum ſua-
rum legendum exhibuit, dectiſtone 128. numero quiato, Pag. 229
Rationes diuerſ: ttatis ahtruntur, cur Elius non pe ſe ſea um acceptare,& hæreditatem rep adiare, agnatus ve erò ſic & nunm. 3. qu uæ improbantur, uum. 6. deaff ſ10. 162. n.
2. Pag. 297
Ruationes duæ, vel duo vincula, quando exvna parte concur- runt, ſemper præualent partioin qua vna tantum ratio militat, dec. 75. num. 6. pag. 126
R ttificatio o fieri eo tempore quo poſoit fieri diſ oſtio, ebet, dec. 119. NAml. 2. P§. 311
Ratificatio non operatur, quando res non ect integra,& ali-
εᷣ᷑ν er. 11, qudn 2aAtl e2* Icta, aet. 119⸗. 2 24. Pag 211 Ratificatio actum non conualidas a tertij præiudicium, cum Iuᷣ ιεμ déc. 319-ꝗ πιι. 25. ag. 212
Rat ſicatio ad hoc, vt legitimationem br⸗ cedentem conuali- det, regꝗul7:tur barfeu⸗ n haber! ſG cientiam legit imatio⸗
1
na tempore: u ratiſicatio ſit. deciſione 419. numcro7.
542. 211 Ratiſicatiò ex interuallo ſubſequens conualidat etiam con- tract u nullos,& e doloſos, Ae one 142. numero 8. pa-
Sn Na 4¼
Ratificatio ſubſequens tollite n Nullitatis, deci., uls
aric. 1874 ¹ efoct an nulli atis, deciſ. 1+ℳ2⸗ nam. 15. pag.. 15 4
Ratificati 0 do!] MNl! ſuperuenie 15 anatis 0 ο Præ eiudicat dec. 166. nunt. 11. 5 19.3 306
18·3
Ratitcatio on nes ſolem zitates requirit, quæ in actus con . 7. 7„„—
fectione interuenire debent, deciſaone 166. numero 13. Pas 1C. 306
Rat ificatio ctiam iurata ex defectu conſenſus iuſto errore cauſ iti, propter tionem ven litoris ſeu emptoris non valet, dec. 179. num. 16. Pag. 328
Ratiſtcatio limitata limitatum prodisci it ee ctum, dec. 179. num 18 Pag. 32 8
₰
Rader o ex preſſa ſiue tacita, nunquam conua lidat actumn doloſum dec. 58. nu. 32. pag. 96 ie io ſube Frmas Ratificatic LaleTins n0n cõſirmat actum, quando conſen- ſus ante ackum requiratur, quod maximè procedit, quan- do iſta ratificatio tenderet in præiudicium tertij, dec. 166. num. 9. G 10. pag. 306 HN ati 1 11 1b n 4. 7„ Ss,Se 9 3 1 4 2 non auttem contractus inſpici debet, ec retrotrabitur in tertij præiudicium, dec. 119. nu. 28 H 48. 211 Ratificat us act us fingitur a lege factus abi
ciſ. 58. num. Iloratſicate, de-
Ratthabitio in delic 4.„Horan a habef. E mandato æquipara- tur, dec. 138. num. 4. pag. 243
Ratihabitio delicti commißi rat um habentem obligat ex ma- leficio, dec. u8. num. 5. pPag. 243
Ratihabitio in præiudi ciuc ra tum habentis valet etiam quan-
do fit de eo quod eius nomine geſtum non eß„dec, un 8. pag. 243
Ratihabitio vt ratum habentem obliget, qui dec. t8. num. 17. pag. 243
Re integra multa fieri permittuntur,
erentur, dec. 431. num. 5. pag. 233
Receptantes latrones ſanguime coniunctos mitius tur, quam alij ad quos latrones non pertiae 11. Pag. 339
Receptans committentes crimen læſænmaicſtatis punitur a portat one,& publicatione bonorur„deciſione d0. nu 14. Pag. 339
Reciproci contractus ratione viciſsitud mis nom unqunnas mittun: ur, qui ea ceſſante omnuò à iure prohweren. 1n. dec. 100. nul. 1. pag. 176
Reciproca conuentto an conualidatur in pacio de fatm ſuco ceione, dec. 100. num. 22. pag. 17
id requiratun
„duæ aliis non pernit.
puniun. at dec.80, nu.
Recuſ⸗ atl io iura nenti propter timorem detectuni erinj tunc admittitur. quando: ld Praſe f ns ſtat⸗ 1s Raica num. 4. pag. 18
Recuſationis cxc pio dilatoria eet, E ante litenconteſi⸗ tam oppon⸗ nda, dec. 15. num. 4. pag. 22
Recuſattone iud icis facta quicquid imde faciũ dnucf ſatur nei aerna ie he appe ellationem ſecmai m minemn oblnlonemde leciſ.s 8. um. 3. pag. 1.9 riltellg d ſuangue ne 40, m. 671.6
Reditus eccleſiæ princ paliter clericis aßignatur,toncſ viuerẽ po, Hint, conſ. B 3415. num. 14. pag. u
Reditus eccleſiæ non 3. icuntur uii qui deductis oyeribu ſuperſunt, conſ.= Balb. num. 15 bag. a11
dt dec. n.
Rcedituum tam ab antiquo conſt leato um qujmcemuas ſtauendorun emptiones valent, deciſione 95. numeron Pag. 162
Referens iuramentum illud de necrpitate,& coautsican dicitur, dec. 6r. num. 7. pag. 99
Referenti non creditur, niſe couſtet dee relato, deciſ.uum 12»P. 118
1. 9 maffxle lan e 3 23 ,31
hpoc ſer ,Jo
gn. aühg,
„d4g.—
rilcaſlimiie 7 6 econl fave 4
Kaäul.unän e aatofacgun gn n noguodſ Iſtialns atta,deco o. Amatre. Ldere 5 enrium cynfter aigegtia⸗dic. So.ſe cione actarucoſe rddexhlbendum En.
Am fuctentaklcln dnr tſcllerſeng nferifcnen Tunero anplo fux zibetrefitaiotüſſe
an dec. 74. 1um.3..
alce magsepetit dh iraionemofulen i el.7.um.N.pag.
dublice mteniter a
Referens ſe ad teſtamenta ſeu inſtrumentum diquut'ite teiin el diiur hale
tur ſe ad illud reſtrinæiſſe remißiue, dec. 10o. nuntyapo bag. 177 Regulæ inſiſtendum,& pro ea pronunciandum niſtannu rium probetur. dec. 12. num. 2. pag. 19 Regalibas in genere conceſbis non veniunt reſeruatapri pi in ſignum ſuperioritatis, ibidem, deciſio. a9. uume,; Pag. 53 Regulal. in omnibus cauſis.& c. priuilegium, dereg iuce claratur, dec. 31. num. 5. pag. 59 Regula l. cum principalis. ſf. de reg. iur. linitatur, dec;m 6. pag. 66 eg. res inter alios acta limitatur, deciſione 38. numero Pag. 682 Regula l. reos.. cum in tabulis. ff. de duob. reilimitatun dec. 4 4. num. 16. bag. 77 Reg. l. eum prætor. de iud. iimitatur multi moiijdec i⁰ nunl. 12. 13. G4. pag. 79. G 80 Regula l. eum prætor ff. de iud. an locum hiteat 12. ba g. 183 Regalia e: iamſi alicui conceſſa ſint in genert,noi tamendi⸗ dentur conceſſa ea, quæ principi reſeruata ſun iipi⸗ uilegio coronæ principalis, deciſione 105. nuſterò i. pag. 183 6 Regalia an poſſunt d vaſallo aduerſus dominum preſcrii dee 0r. num. 14. pag. 183 4 Regula l. ſi quis nec eehſeu⸗j ſi cert. petat. limitdtur ind⸗ lictis, dec. 104. 1m. 8. Pag 189 7
dec.8e.n.
tm
auſeher ebssine, um 44.prgn rgusſtin ſſts in 5 ateni coftineätn
teuxrugeſt, Re. 9,.2
einm naturgelt nfa altatibus eyn n dc.o. nun. 3b„ adii tur eſſenneen iec.178. num. 3 dr n recuperauie i
apoſſeßſeceeu 11
69 80
dnl2.C. de rrſein d
4 b m quandh teun 4a
na dec. Se un. ac. reintey I ulum haben dntnin
60
z. iu
itur de
rrliutundch in
ten lxn.locum
i dd pr uandum mulmu antece 4
49,335
uirforhehet,r. 1 eruinfauoexp⸗ 0 330
uaieintentare po biuir ke 78.1
entinpunite 60 nien faceentem eo e 67. numero 6. „pumero u. Aſſt
ſemiudicio admitt † 4 1
un ſenai icuam una protec
guü male tatur, keſſoe 169, zun
aliatü
ſt auliuenran dlauaum ſeenfen 9.69
tetti tum om N ſtruntun
Nonnid ſu is q
44
ndett nſag. Me
47 tunero
u cotde m oeoden nee 18
dorum ackuaſga mird 5 tant
mni cpini iſe rin dag 159
diquod b toſkſnun. 5 ainn
daS atur ypi i9
6. 4. G
S htene fa 2 dan eſ

1 dend gegula
in tempus ff. de hæredib. inſtituend. limitatur, de-
1 Kchh, 1 um. 8. pag. 23² 8 d,1, clſ. 130⸗ num. P 8. Slug 5 82 J. boues..· hoc ſermone. ff. de verb. ſignifi. ornatur, * Ane qec. 1zi. num. 17. Pag. 233 ( uhn egulal. inuitus.. cui damus.ff. de reg.iur.limitatur, dec. 2*A tecnan 333. num. 9. Pag. 237 ue geguladolo facis qui petis quod alteri reſtituturus es, limi- 12 atur numero eodem
„cnmalſe Requle, actus legitimi.ff. de reg. iur. de quibus actibus lo- katoeban 4 uatur, dec. 146. num. 7. pag. 264
1 af Regulcze quipolentium nihil mtereſſe, quod fiat, limitatur, . uni w forma ſubſtantialis requiritur, deciſio. 165. num. 7. A ea bag. 4. nn Rexula Guod inducta ad diminut ionem non operentur aug- 1i comad mentun,& e contrario, declaratur, dec. 168. numce. 23. 8 um, ℳ 310 ee KAalulsſupra dictal. cum à matre. C. de rei vend. locum non ee Schet quando factum patris tendit ad priuandum filiu n eredem eo quod ſibi à lege vel prouidentia anteceſſo- miata tum debeatur, dec. 180. num. 5. pag. 330 1, Re.Lcum matre. de rei vend. locum non habet, vbi hæ- d e vesinuentarium conficeret,& ſemus in feudo ex pacto, 1rA 4&r prouidentia, dec. 180. nu. it. bag 330 keivendicatione acturus coram vno iudice itentare poteſt 4s, enn ackorem ad exhibendum coram alio iudice, dec. 78. num. d üdeen 1bag. 132 Sa Rapublicæ fauore ne delicta remaneant impunita concluſio imitatur, vt ſcilicet ſtatutum puniens facientem exten- u autur ad fieri facientem, deciſione 67. numero 6. pag.
aee en ꝛos.& numero 7. ampliatur,& numero u. diſtinctio ina afertur ia iugneiteratio et refricatio eiuſdem cauſæ in iudicio admitti non debent, dec. 74. num. 3. pag. 124. ni Caieipublicæ magis expedit honeſtatem ſeruari quam multi- plicationem populi ex corruptis moribus procedentem, anſtwn dec. 77. num. 18. pag. 129 eipublicæ intereit, ne rebus ſuis quis malè vtatur, vt homi- aint nesin ca diuites habeantur, deciſione 169. numero 1s8. e n pPag. 312 elatio ſemper debet intell gi cum ſuis qualitatibus, deciſio.
ad e prrnfmg 23. num. 41. Pag. 37
elatio in qua ſciri ſpecificè non poteſt, quid in Inſtrumento
eni conuentionis contineatur, ad quod laudum ſe refert, ir⸗
an releuatoria eſt, dec. 39. num. 4. pag. 69
delatiuorum natura eſt referre præcedentia cum omnibus
1e Kcuhut ſuis qualitatibus,& referens regulatur ſecundum rela-
tum, dec. 110. num. 3. pag. 197
elatum dicitur eſſe in referente cum omnibus ſuis qualita-
4 tibus, dec. 178. num. 5. pag. 326
Haemedium recuperandæ ei non competit qui facto ſuo,&
culpa poſſeßsione cecidit, deciſione 47. numero quar-
to, pag. 80
emedium J. 2.C. de reſcind. vend. datur contra emptorem
4 ſecundum, quando ſecunda emptio eodem morbo laborat
60 24n quo prima, dec. 65. num. 9. pag. 104
Nemedlum c. reintegranda. an contra bonæ fidei poſſeſſo- 1 eu nm titulum habentem intentari poßit diuerſis opinioni- udockorum adductis, diff uſe tractatur, vbi quænam ſit aha⸗ annunis opinio oſtenditur,& num. 4.& 6. dec. 93. ¹ S 6 4 num bag. 159 1 959 Remedun aliquod poſſeſſorium contra bonæ fidei poſſeſſo- 191 rem non qatur, ſed petitorium agendum eſt, dec. 93. nu. 0 14un 4 5. hag. i
69,„1,. 9. 119 Remedi glura ſi ad vnum finem competant vno intentato⸗
Rloceſſant alia,dec. 97. num. 5⁷ pag. 168
toni,, 1 N D E*
Remedium l. diffamari. non competit excommunicato& bannito, dec. 5. num. 7. pag. 279 Remedio reintegrandæ ſiue remedio attentatorum, quod eſt fauorabilius agens in beneficialibus ſuam poſſeßionem titulo colorato iuſtificare debet, deciſione Ss. numero5. Pas. 30 Remedium poſſeſſorium leuiori probatione contentum eſt, dec.ↄ9. num. 37. pag. 174 Remedium poſſeſſorium retinendæ quando requirat proba- tionem, quod tempore litis eſſet quis in poſſeßione,& quando ſufficiat probare ſemel quem poſſediſſe, deciſione 99. num. 51. Pag. 171 Remedium poſſeſſorium& petitorium datur in cauſis ob- lationum, dec. 99. num. 47.& 48. pag. 171 Remittere,& dare, quoad iuris eſſectus, paria ſunt, deciſio. 95. num. 35. Pag. 163 Remißio ſeu reſtitutio, quæ fit ex miſericordia à ſolo princi- pe fier poteſt, quia remittere peccata eſt ſupra legem, dec. 10i. num. 4. pag. 183 Remittentibus iura ſua non datur regreſſus, dec. 14 4. nu. 6. pPag. 259 Remiſßio donationis vim habet, deciſione 132. numero 3. pag. 235 Renunciatio etiam iurata non trahitur ad futuram ſucceſ- ſionem, nec ad incogitata, deciſione 7 5. numero 5. pagi- na 126 Renuncians omni legum auxilio tempore pacis, non poteſt petere remißionem, ſi ſuperuenerit bellum, quia ſtante dicka renunciatione videtur cogitaſſe de bello ſaltem in genere, dec. 1. num. 18. pag. 154 Renunciationes ſtrictißimè ſunt intelligendæ, dec. uu2. nu. 5. Pag. 201 Renunciantes habuiſſe notitiam fideicommißi non præſu- muntur, niſi per aduerarium probetur, deciſione u12. num. 7. PaE. 201 Renunciatio cum iuramento non includit caſus, quos non iu- rata non includeret, deciſione 112. numero vndecimo, pa- gina 201 Repetitio ex mente præſumpta teſtatoris inducitur, deciſio. 52. num. 5. pag. 86 Repetitio præcedentium in ſequentibus non fit, niſi ratio ſuadeat fieri repetitionem, reſponſ. Crauet. numero io, pag. 2¹19 Repetitio eorum quæ dicuntur in eo ad quod additio fit, cen- ſetur etiam facta in eo quod adaitum eſt, dec. 1447. num. 18. pag- 267 in Repetitione facienda obſeruanda præcipuè eſt mens di- pponentis etiam contra regulas iuris ad repetitionem per- tinentis, reſponſ. Crauet. nu. i1. pag. 219 Res inter alios acta, alijs præiudicare non debet, dec. 38. nuu. 3. Pag. 68 Res eorum eſſe præſumuntur, quorum ſunt ſignacula, deciſe 40. nu. 2. pag. 72 Res ſemper minoris æſtimatur ratione oneris iniuncti, dec. 83. num. 9. pPag. 143 Res iudicata pro veritate habetur, dec. 0. nu. io. pag. i5⁰ Res hypothecata ſecundo creditori tranſit apud eũ cum ſuo onere, dec. 135. num. 2. pag. 258 Res inter alios acta alijs non præiudicat æquale ius habenti- bus, quod ampliatur, vt numero 19. dec. i57. num. 7.pa- gina 287 Reſcripta loco libelli haberi poſſunt, dec:⁊. num. 4. pag. 4 Reſcripta ſiue priuilegia interpretationem, ſupplementum, ey declarationem recipiunt à ſupplicato, dec. 23. nume.
44. Pag 27 1 Reſcripta
5
——
—

—
N ℳ I N D E Ae 9 taſ 7¹ ar
Reſcripta ſuperioris immunitatem conce dentia etiã de con- ſenſu ciuium non valent, dec. 95. num. 19. pag. 167
Reſcripti tenor in Inſtrumento inſertus non probat, nec fi⸗ dem aliquam facit, quod limita,yt codem numero, deciſio. 266. num. 1. pPag. 305
Reſcripto Papæ ſi mandetur iudici vt condemnet Titium in x. Seio, ſi Seius probauerit illa ſibi debere, valet ſententia etiamſi nibil probatum ſit, deciſione i45. numero quar- to, pag. 26 2.
Reſcriptum ita intelligi debet, vt repugnantiam non conti⸗ neat, dec. 5. num. 12. pag. ¹3
Reſcriptum ſemper intelligendum eſt, vt recipiat interpre- tationem à ſupplicatione, dec. 88. nu. ↄ. pag. 148
Reſcriptum generale non trahitur ad id, quod veriſimiliter non fuiſſet conceſſum, dec. 90. num. i8. pag. ¹5i
Reſcriptum licentiæ habet in ſe hanc conditionem tacitam ſi preces veritate nitantur, deciſione ii. numero 22. pagin. 316
Reſeruatio Papæ ĩn beneficialibus non ſolum afficit titu- lum, ſed& poſſeßionem, idem de principis reſeruatione, dec. 102. num. 2. pag. 187
Reſoluto iure datoris reſoluitur ius acceptoris, dec. 35. num 3. Pag. 66
Reſoluto iure datoris reſoluitur ius acceptoris,& quando locum habeat in feudis, num. 1a. deciſio. i56. nume. i0. P4. 285
Retuere ect in eum ſtatum reducere, in quo erat ante læ- ſouem, deciſio. o. num. 5. pag. i7
Reſtitutio contra præſcriptionem ex capite ignorantiæ,& ex capite generalis clauſulæ, ſi qua mihi iuſta cauſa con- ceditur, dec. 69. num. 16. pag. i¹5
Reſtitutione pendente grauatus reſtituere, dicitur dominus rei reſtitutione ſubiectæ, deciſione 73. numero tertio, pa- Lmd 12 4.
Reſtitutio dotis, quæ fit in caſu ſoluti matrimonij, vel in ſpe- cie, quando maritus ad inopiam vergit in iure æquipa- rantur, num. 5. ſed contrarium verius eſt, num. ↄ. deciſio. 135. num. 5. pag 238
Reſtituere totalem reſtitutionem importat, dec. 160. num. 4. Pag. 261
Retractaus agnatis,& generi conceſſus ſtante ſtatuto, quod exiſtentibus maſculis fœminæ non ſuccedant mulieribus non competit, dec. 127. num. 3. pag. 217
Reuerentia quæ debetur marito, eadem debetur& vxori, dec. 31. num. 1. pag. 58
Reuocatio legati odioſa eſſe dicitur, reſponſ. Crauet. nu. 15. Pa. 219
Reuocatio donationis quæ fit ex reme dio l. ſi vnquam.& ea quæ fit ex tit. de inoffic. donat. quomodo differunt, re- ſpon. Crauet. num. 12. pig. 219
Reus poteſt corrigere dictum ſuum antequam conuincatur argumentis, dec. 79. num. 18. pag. 135
Reus in exceptione dicitur actor, deciſione 44. numero 3. Pag. 259
Reus exceptionem proponere intelligitur ſub conditione, ſi actor ſuam intentionem probauerit, dec. 14 4. num. 16. pag. 259
Reus ſi aſſumpſit onus probandi exceptiones, et non probat, non videtur renunciare iuri abſolutionis, quæ fieri ſolet actore non probante, dec. 14 4. num. 16. pag. 250
Reuu poſt mortem condemnari poteſt ratione confeßionis, & probationum, quæ reum conuincunt, dec. 149. num. 6. pag. 276
Reus exequendo dicitur, agere licet largè᷑,& improprie, de- clſio. 151, num. 9. Pag. 279 5
Rippæ diſtinctio in l. ſi vnqquam. quæſt, G. C. qe reuoean i. auzwiten nat. reprobatur, dec. i22. num.3, pag. 2u8 oea ih, ſ 15 Ruini opinio in conſ. 75. num. 19. volu. 3. reprobatun ajmiusinaan Hlrs eaulua 119. nu. 17. pag. ꝛun 9 thaihbée 1 Ag tum.p Ruini opinio in conſ.izi. num. 8.vol.. nprobatur, 1m 7 nachiuo
124. num. 16. pag. 222 lagut naeriutr de —.„„...„ 1 3e’ 7 Ruſticitati& ſimplicitati regulariter conſulendum eßt. ope nſlumsn ciſ. 87. num. 1. pag. 148 gu urubjune A mcorpol 8 9 La Taciſtote nê-. 3e anſtunm rnuxeſb * 2. areco 6„f K Acramenta diuina gratis miniſtraxidehent nahl 1 p ſieyiuviſch 1 mne i n aoé 1, tnihl te quacunq; conſuetudine in contrarium,& uum cotuenth Knatl nab iſceptgiond
31. declaralur, dec. 99. num. 3. pag.n s tumuuxris, 21
.. 2 ,IS 18,1 „ 7, 7. 12 9 1 Sacrilegi poſſunt ſub quouis iudice eccleſiaſtioo ꝗ ſeculii kient, ana lenaxpii conueniri, vnde tale crimen dicitur mintum, qaus g zntare periß lnio⸗ nas temporales& contentioſas„deciſione o lun.⸗ nio num 9 h4 lciver deben pag. 188 oyun wtip rile iuch Saluaguardiæ ac ſecuritatis validitas,& tiun vyresi An num u.piß 8„ E eiu virein on. nonum irhit preni, ſumherd
trouerſiam,& dubitationem reuocari cir lanlegj anis qucſ cſecis crimen non poſſunt, dec. 88. nu. i6. pagaas
Sanguinis ratio ac coniunctio parentes à pœna epiiſen. iyſtiuiiet tu ſatz ſi non reuelauerint tractatum, aut delicäumflſ, Ae isgue ſiterne
onntiettun, In eaſune⸗ numer.
80. num. 0. pag. 1309 4
Sanguinem ſuum redimere cuicunq; licet, dec.bamma; anortaniobſerd netuab, quuandotert 1. 1—..
9. bag. 105 ruuſeutemieſtoſten hiuläunjie0, 6
Scientia vbi nuda& ſimplex et in crimine leſtnitſtui u imponitur tantum pœna relegationis, dec. d.nna releniſme d
Pag. 139 mer ſorm urblinn 5 um nouanum c
Scientia certa eſſe debet ad hoc, vt per lapſum tenponim innun, ier te uh 30 annorum inducatuxr tacitus conſenſus ſiue expr:ſunis aa ſeunäunenſtme exacti nultamten 176. num. 3. bag. 324 repoſit,teciſum. Re
Scientia cum omnibus ſuis qualitatibus requiritur ai ſa, qari au quniu curruerntuprob t aliquid perfectè intelligatur, deciſione 1né uma iaetruifcdixeci, un apthus
utionen tatim me
—
Pag. 324. donnfeſionuerſüden diükcſione numer
Scientia eſt de ſubſtantia delicti in omittendo, ileo ynbasan da, dec. 31. num. 36. Pag. 121 atum er iglocogyo 4 X. 4.fu. 3 4g. 3 589.
Scientiam alienantis deducere debet, qui preteuimſe alrndahuaen bur tatin gan deicommiſſo ſubiectam male fuiſſe alienatam aſas vüii alurmmaig, pckrehuuenimb
num. 77. Pag. 124 V42.1 H4 75 Scienti,& conſentienti non fit iniuria, deciſtone autuſi liyxoheniptr ume ger reſinttum pag. 74. ſaeian horznt etg. na 29 1 Scientia qualiſcunq; teſtamenti an ſufficiat ad Poc, täe. laantraczu nwn d taimt ſl 8 ...„ un 1 tur, ſt leſlo ſitio l. ſi de his. ff. de tranſact. ſeruetur, decſſo unſn rizeteprobetun en eg 1 hh*.75 2. pag. 201 9 numerux i lug aiter 1 aadtat Scienti& conſentienti dolum non fieri, quomodo pnntii tunm. uwpgig z aaapkatn dec. 137. num. 16. pag. 240 anm heridts, an iin Falt ..—... 4 34 ¹ Sciens tractatum fieri in principem, ex nonreuclauiiaj dnxrürſtzahſuſn zeir ene ott do puniatur pœna capitis, ſecundum opinionem Bir.¶ enum. t 5 doſte n ocietz
quando non, ſecundum Bald. deciſione do. numen † oliaum ollgent
Pag. 139 u 41 yrepeſtt bert Scrinium ſiue archiuum principis, deciſione q;. num. col 5, e73 48. 114 inisinhabiitg e ä
Soraae in archiuo publico repoſita alhec, rfuünfe enanieen naum aͤui
ciat, que ſint neceſſaria,deciſ o. nuna C=ſsun nuc clienbe
& quod fidem tantum faciat reſpeitann heſ V
r, 1
Kontagenen ein Uu 19
recuron dec. 1
4 3. Pdg. 4 deeunt S Cylh ſef utar aſgeaſa me lſe ni
Acoe, ſr en e ee den nunero 1 in territorio eius loci vbi eſt archiuum, bidenni 18 pPcg. 59 Iteſtfienun, ſeptimo. uis non fatin —— 7 1 rrantur ſt maic Scriptura ad hoc, vt dici poßit authentica qus requan durtura pneap de el uran, iſi remißiue, dec. 71. nu. ↄ. pag. 1¹8 ttm S ft iecſiney Scriptura quæ indigent; ſi viua voce apud aaiftun eheren nten V 4 dec. 6. num. 2. pag. dro 18 pttt( Si baeec te,& protuctas opantcſer n, tſocietati Scripturæ etiam priuatæ à parte acceptatæ; 1 netuſt anlter none 1 forn reproductæ dicuntur abea approbatæqltct der auentan h ul) e bähere t L 27 0 rit copia cum termino opponeudi,& dcim g 1he umen 3

un d 69 „ 44 1 hag— d iee n. 4 de 669,. u r.. dnh tonfeßio omniumd contentorum in eis, deciſio. 71. num. 4,1 ſ A 2 3 1 n 61. pag. 122
131, ℳ”
un e, bae gpis plenafides eſt adhibenda,& plura ſpecialia de ſcri- p turis repertis in archiuo publico, dec. 69. num. 5.& 1 99 Fane inde, uum. 6. pag. 114..—. 1 Bwruitus in feudo per vaſallum conſtituta extinguitur, deciſ. . v6. num. 14· pag. 285 1 genatores pars corporis Principis ſunt in procœmio, numero n primo,pag.¹ d int grairn ſituantur i o. qeci 1—*ingie enaores quare conſtituantur im procemlo, eciſione nu. 7. 1 ketuaht cch pagin. 2.. dr e 9n Jenkoresin conuentu Senatus publico ſiue priuatoà fabu⸗ dr li, vocihus tumultuarijs, ac obſtinatis diſceptationibus 4 ecnten. abſhwere debent, Qin procemio, num. 8. pag. 2 .
genavns diſputare ſuper ijs non debent, quæ non expediũt, yproxmio, num. 9. pag. 2
1 areta„ ruvfes quo ordine vota proferre qui iͦe incipere debeant
rig as ubte eu nnnaireſe 1 aerntrsdee Sercoris munus quale eſſe debeat in procœmio, numero 4. .². n Sene dsr a beutus, an poßit iudicare ſecundum conſcientiam,& mo- . unh geriex his quæ ſunt extra acta, deciſione 79. numer. ꝙz. 1 u ünataas 1 Pℳ37 lenugautus pedemontani obſeruata conſuetudo, quando tertius 1 42 eecutioni ſententiæ ſe opponit, hic notatur, dec. 65. nu. Wn prun he 1b4. 104. Iiſagfonanatus excellentißimi ſententia executionem ſtatim mere⸗ u tur, tam ex forma iuris Communis qudàm nouarum con- anechn ſitutionum, dec. 129. num. u pag. 330 d rinrf uſiermatus, an ſecundum conſcientiam exactis reſultantem iu- dicare poßit, dec. i.num. 43. pag. 7 auſäteannuitia patris aut alterius cui debetur reuerentia probata 11anhaßeſlen mon tenet ratificatio, dec. 179. num. 3. pag 328 mdici confeßio vniuerſitati nocet, dec ſione 39 numer. 36. Ktucs ipena pag. 7² 8S.h9 natum ex ſigno cognoſcitur, dec. 4. num.3 pag. 73 ua uant gipteulatio contractus an ex his duo bus tantum arguatur ex ſue iau ſſedu modicitate ſcilicet precij,& pacto de retrouendendo, de-
ciſ. 4 2. nuum. i. pag. 75 auunlrnulatio probari poteſt non ſolum per præſumptiones le- 1 6 te nſamulatio probarl po¹ 0 0⁷ 5 P 1 NPl 5 gis ſed etiam hominis, dec. 42. num. z. pag. 75 aumulatio contractus in venditione præſumitur, ſi læſio in
2 1 nantertia parte probetur, dec. 42. nu. 4. Pag. 75 Nularis numerus ad plures regulariter non adaptatur, 1 wbitur dec. 81. num. u. pag. 140 u ocj ſeu eorum hæredes, an teneantur inſolidum pro toto 5 dount debito, an verò vſq; ad ſummam ſortis poſitæ in ſocietate, an dec. ¹6e0. num. 8. pag. 278 d weijvt inſolidum obligentur erga contrahentem cum inſti⸗ 1* tore,& præpoſito ſocietati, quæ requirantur, dec. i5o. num.. pag. 278 1 docijcriminis inhabilitas ad probandum diluitur per reue- lationem criminis, dec. 79. num. 3. pag. 134 u.“ vijcriminis,& aliunde inhabiles in crimine læſæ maieſta- ruun h üadmittuntur alaccuſandum,& teſtificandum, deciſ.
M.num. 8. pag. 134.
1vlch docuciminis non facit indicium ad torturam, niſi id de- uain tortura,& in ea perſeueret, deciſione 79. num.
poßtA 37.:hig 136
2gd g Socuusſtutius hæres, an teneatur ad debita ſocietatis inſoli- b 8 runih geehe⸗ parte, dec. 150. nu. 6. pag. 273 24„Socletas regulariter morte ſoluitur,& ad hæredes non tran- 4 d Prt g ſo letconuentum ſit, deciſione 76. numero 4. G&7. M ur, P.n 4* u g
1NDE
X.
Societas morte vnius ex ſociſs diſſoluitur, nec ita contrahi poteſt ab initio, vt ad hæredes tranſcat,& ibi multiplex ratio aßignatur, dec. 150. num. i. pag. 277
Societas reſpctu vnius negociationis, aut vnius rei tantum coiri poteſt, dec. 76. num. 6. pag. 127
Societas vectigalium ad hæredes tranſire poteſt, deciſione 76 num. B3. pag. 128
Societatis in contractu perſonæ induſtria electa eſſe videtur, dec. 76. num. 8. pag. 127
sententia proferri poteſtſuper cauſa probata, licet non de- ducta virtute clauſulæ ſola facti veritate inſpecta, dec. i. num. 21. Pag. 5
Fallit, ſi eodem vt alio decreto caueatur eſſe faciendam pe- titionem in ſcriptis vti erbo, e partes in ſuis iuribus au- diendas, prout in patria noſtra cauetur
Sententia ferri extra petita non dicitur, ſi id ſuper quo pro- nunciatur veniat acceſſorie, aut virtualiter ex virtute a- ctionis, dec. i. num. 24. pag.5
Sententia proferri poterit in perſonam domini non obſtan⸗ te, quòd procurator per litis conteſtat ionem factus ſit dominus litis, dec. i. nu. 33. pag. 6
Sententia ſolius principis pro lege habetur, deciſio, i. num. 44. pag. 7
Sententia lata contra primam ſententiam quando valeat, dec. i. num. 48.
dententia etiamſi in rem tranſiuiſſet iudicatam, non tollit poſſeßionem facti, dec. 25. num. 21. pig. 44
Sententia in poſſeſſorio lata, regularit er executioni deman- dari potect, non obſtante appellatione, dec. 25. num. 22. Pag. 44
Sententia ſuper poſſe
39,» pag. 7
ſeſſorio lata non mandatur executioni,
quando agitur de poſſeßione alicuius caſtri quod eſjet auj
ficilis recuperationu, deciſione 26. nume. 6. pag. ꝙ5. l
nita, num 18
Sententia notorium inducit, deci ſione 34. numero quarto, p agin. 64.
gententia probari poteſt per teſtes,licet in ſe ſcripturam re- quirat, dec. 53. num. 4. pag. 88
Sententia iacludit in ſe ea quæ ex actis deſumi poſſunt, deciſ. 4 64. num. 3.
53 22
8
Pa g. 102
it,& pro veritate accipitur⸗
◻
dec. 65. nu. 3. pag. Sententia indiuidui iuris eſſe dicitur, deciſio. 129. numer. 16.
77
sententia per primam appellationem reſciſſa, amplius re-
ſcindi per ſecundam non poterit, deciſio. iz20. numero a. 48 23³3
senten ia fundata ſuper non productis eſt nulla, deciſ. 142. nll. 5. Pag. 254.
Sententia quæ tranſitum facit in rem iudicatam non cenſe- tur reſcripto Principis ſublata niſi in precibus facta ſit ſpecifica mentio, quòd ſententia tranſitum fecit in rem iudicatam, dec. i4 2. nu. 16. pag. 254.
Sententia ſiue arreſtum dicitur eſſe nullum, vbicunq; ſe re- fertad acta, in quibus apparet de contrario quàm in di- recto contineatur, dec. 14 2 u. 20. Pag 254.
Sententia prolata contra rem iudicatam parte opponente, eſt ipſo iure nulla, quod etiam procedit in reſcripto,& ſententia Imperatoris,& num. ſequen. dec. 1 4 ½. num. 23. Pag. 254
Sententia quæ tranſitum fecit in rem iudicatam non cenſe- tur ſublata per clauſulam non obſtante in reſcripto Prin- cipis appoſitam, deciſione 14⁷. numero 25. Pagina 254
Sententia quæ tranſiuit in rem iudicatam, inducit notorium,

1 N D EXN.
proclama generale ſaltem eitatus fuerit, deciſone mladtlehh, 1 77. d
cy lata contra notorium eſt nulla, deciſione i4². numero 26. Pag. 254...
dententia lata non obſeruata forma reſcripti dicitur nulla, dec. 142. num. 28. pPag. 254
Sententia lata contra expreſſam Principis conſtitutionem dicitur nulla, deciſ. 14 2. nu. 30. pag. 25 4
Sententia ea lingua ſcribenda quæ communis,& intelligi⸗ bilis eſt in loco, in quo profertur, deciſione 14 4. nume. 1. Pag. 259 3
Sententia abſolutoria lata ſub condit ione ſeu reſeruatione quòd ſi error probabitur, poßit actor iterum agere, di- citur pura reſoluenda ſub conditione, dec. 145. num. 1. pag. 26
sententia ſub conditione reſolutiua ferrinon poteſ, deciſio. 145. nu. 11. pag. 262
Sententia lata ſub conditione extrinſeca an valcat,& num. 6. dec. 146. num. 2. pag. 264
gententia eſt actus legitimus, deciſione i46. numero. 3. pag. 254.
gententia debet eſſe conformis libello, deciſio. 14. num. 4. pag. 264
gententia ſine cauſæ cognitione,& deliberatione lata, es nulla, dec. 14 6. num.; pag. 264.
gententia ſub conditione extrinſeca lata tenet, ſed per ap- pellationem reſcinditur, deciſione 146. numero ſexto, pagina 264.
gententia licet ſit actus legitimus, attamen recipit diem& conditionem, dec. 146. nu. 7. pag. 264.
gententia quando dicatur lata cauſa cognita, et quando cau ſæ cognitione præcedente lata præſumatur, deciſio. 146. num. 8. pag. 26 4.
Sententia ſub conditione intrinſeca de præſenti, aut de præ- terito an valeat, deciſione 146. numero decimo, pagina 264
Sententia lata ſub conditione intrinſeca de futuro an valcat, & numero*s.& 18. dec. 14 6. nu. 11. pag. 264.
Sententia ſub conditione de futuro ferri quidem non debet: lata tamen tenet, et ſi fuerit appellatum reſcindenda ve- nit per iudicem appellationis, deciſione 164. numero 18. pag. 264.
Sententia ſub conditione ferri à Principe poteſt,& ſpeciale eſt in eo, dec. 16 4. num. 19. pag 264
Sententia, an in perſonam procuratoris domini litis effecti & hæredum ferri poßit mortuo reo poſt litem conteſta- tam,& de crimine conuicto vel confeſſo,& num.3.& 9. dec. 149. num.i. pag. 276
Sententia, in qua imponitur pœna pecuniaria poſt mortem inqquiſiti confeſßi,t conuicti de crimine, proferri poteſſ, dec.i4 9· nu..pag. 276
Sententia lata contra vaſallum, præiudicat ſucceſſoribus in feudo, ſed contra numero octauo, deciſione i5⁷. num. 1. pag. 287
Sententia ſuper re prohibita alienari, contra prohibitum prolata ei præiudicat,& etiam fideicommiſſario non ci- tato, ſed contra numero ¹4. deciſione is numero 2. pag. 287
Sententia contra hæredem inſtitutum prolata, nocet ſubſti- tuto, ſed contra num. 19. vbi limitatur, dec. 157. num. 5. pag. 287
Sententia prolata contra defunctum præiudicat ſucceſſori non citato· ſed contra num. 9.& 20. deciſto. 157. nu. S. pag. 287
Sententia inter alios lata ad hoc, vt faciat ius quoad alios& præiudicet, requiritur inter alia quòd tertius litis motæ ſcientiam habuerit,& ſe non oppoſuerit,& quòdper
4 nltiulußs⸗
numero nono, pagina 287 unt ilie 3 7 4, 799304.„i enſ„avbit gententia quod valeat abſque citatione eorum duoni” erhem t oulbetub boy 1/.„ 8,T 4 cundario intereſt procedit quoad actus uliil en, n atift K 4 . eerlo NA, 25 autem quoad parcendum tertio præiudicium, o Mar n zuns fluiveunta . 15). 119n)„——. 2nd 12 hae, ⸗ Nemnrzim 8 4 Sententia lata contra vnum ex hæredibus debitori chee fhuß Keie d. rfechohſ lr,
di ſuo etiam litem motam ſcienti non nocehit decn num. 18.pag. 287 11h. ſam proprietatis licita eſt ſupplicatio, dec 47. unns d
* 7„ 1 1. Pag. 80. 1 hn. 7 hi g ententie verbaplus non inferunt quim metſeru inpar. joyiäegrfabe2
tet ipſorum verborum ſignificatio,& quomodo proce antrakukrſ i
dat, dec. 69. nu. i.& 5. pag. 102
aduerſus Sententias Senatus,& aliorum marinonm mag. truneiinueäte ſtratuum ex iuris communis diſpoſitione euſß us hin hans ſuccurri poteſt, maximè per ſupplicatonem Gar aum rhaut ean
ben a a rn gxlatioaute Sententiæ Inſtrumentum mentionem de ali acrrthet al dltanf⸗
alias etiam præſentibus,& non contradistii pati. bus non præſumuntur acta præceßiſſe, niſilnſunex. tum eſſet antiguum, dec. 13. num. pagao Sententia contra petitionem partis prolatan dtiinr aul dec. 14. 2. nt. 21 Pag. 254 gententiæ ita proferendæ, vt omnem litem anzuen npu œmio, num. 13. pag.⁊ Solemnitas ineptè ſeruata quando actum vitiet,& quni non, dec. 101. nu. 32-· pag. 183 Solemnitas extrinſeca ex diuturnitate ſeu antiquiatt mn poris præ ſumitur, quod tamen limutatur plubunn: ſequent. dec. i73. num.. pag.321„ 6 2 Solemnitas ex diuturnitate temporis non hreſumiuin cunqʒ; de modico præiudicio agitur, deciſione m un n, erwing 2. Pag. 321 lge Terfnde ſubſtantialis quæ reſpicit iuſtitiamtiul eranit einahn 1 quitate non præſumitur, deciſione 173, runen d t lrnim d 2haze ſtarn l ue na Solemnitat ex diuturnitate temporis tunc preſiminsgs. 11. ties probatur ſcientia,& patientia eius, de aiu ſet in, 9 4 Am dicio agitur, dec. 173. num. 5. ag. 321 c kexea ds hr. Solemnitas quæ ex verbo reſultat poſitionen Pſis mii üaatreead, 1 ſequitur, dec. 69. num. 8. pag. u. item& des yitt nt enae 6. pag. 171 Solemnitates quæ non potuerunt interuenire tempote cin tractus,& quibus partes renunciare non potunni diuturnitate temporis non præſumunturdeclin 6. pag. 321. ͤantrime con Solemnitates quæ requiruntur in contracku, Cindſtait Redän 4 1 interuenire debent, vt eiuſdem nature eſſe udan e mn dhen m dec.53. num. 10. i.& 1². pag. 88 hegient⸗ 1c Sofemaede⸗ enefhie i bä contractu nol ingauem da un ſ in ſcah e ſigillatim exprimi debentdecn Il-1o 3 zan d. 32 Solemnitates in confectione inuentarij quencn mißiue, dec. i8i. num. i. pag. 331 Solemnitatesd iure naturali introduc e aliæ quæ defenſionem partis reſpicuut
ublatæ, vbi procedendum eſt ſola ackiveritate in 1e e. a. I Wnbes ſale dendidec.oi- tertte aenti
1 guüeſt ob cruiin
9¹⁰ 1. 2 tenſt qui uneiie turamentonon i aoſquatiunquitm
8 166
ubitun ſber ie dde,92. num 4. f1 d nertiovbiſeguy
:2*. Pg
Eiitcſs, E iäri cogn ht 4,be, 1n. 2Ih N mte igena 44
16'll
476 e aiſponun leyt ſunt citſt⸗ eiſßonuman tnon dicuntur doſt, non ſchent
eebs feun 2 gententia lata in iudicio poſſeſſorio hab isantin a ententia u eſſorio ha„ G
ctt anntexauca.ins nuteie hentlhſna
n pellnt nraſruvui 1
4
— reanbult, E b unen ranvocka
ijtxerſerttanp keſones num.
ttun tuneruiio, r. 3 4ec,91.g.
umeth der,12. Run
rnnifrt onpen teuulim Bar. opin lteconnunidec. 92,
jhtt, go ninusſol luffetgneralis d ,detſſoſe u. nu
duttsperſibſecuemt rusraptertefeckum u
uum egiinitienſ 43 18 aultalinentzrum Ar
entun oponinonee
ſle foprie„„ pp9
Ipreaanage. 4,1I
mure put lters u
14 big
atorn daäeritate
ellgtiran tum
dde ht vata m tmnapera z, aäm di
lec.22, nunen ſe
5 1 1
de. num.) R n Implici löera
annſa ade haberet erbefriuis proc lds hetar etiamſi iudex haberet arbitrium proc tlezanuam vretari vkguan
13. Pag. 34.
Solemnitatum à iure requiſitarum d um ſeralia ita in , 2. facit. deciſtone 1otefn
priuilegium, nullamq́; fidem facit, deciſi Rahſurau
pag. 183
eſeckuvitiatur 4ctusC
ey ne ſe
10
pe r unt
4 M he compn
Tantiulst done qun nn.* kau
— 7 tiatte done qun uit Solemnitates requiſitæ tempore contractusſubſan dis lagſi 6 Fa oſkaup

7
cn en
1u⸗ 3—...—— 10n„Ke da 3 1 N D E X. 4 14h—.. 2„ 8 dd elg. qicuntur, quod ampliatur, vt numero decimo, deciſio.165. Statuta contra ius commune ſtrictè debent intelligi,vt quah⸗ aa Nnieien Nin 9. pag. 304 to minus poßint, lædant ius commune, deciſione 59. num. 5 Nol e za ojemnitatem,& ordinem iudicij quæ reſpiciunt, im his at- 12. pag. 97 0. haas tenditur conſtitutio, ſtatutum, ſeu conſuetudo loci,vbi iu- Statuta iuris communis corre ctoria non extenduntur ad ca- una dicium agitur, dec. i41. num. 1. pag. 252 ſus in ſtatuto non comprehenſos,& à iure communi, dec. 8 91 5n den olemnitates cædem requiruntur in diſſolutione contractus 67. num. i. pag. 106 ah. ha guein confectione, deciſione 78. numero quarto, pagi- Statuta in materia quantumuis ſtricta comprehendunt ea= 14,„ iss ſum, ad quem lata verborum ſignificatio extendi potet,
plemnitatibus partes renunciare non boſſunt, vbicunq; 4 ie pegepro forma inductæ ſunt, imo nec aſſertioni ipſarum partium ſtatur, qudd ſolemnitates fuerint obſeruatæ, de- e aſrn. num. 17. Pag. 318 Nngn olutio intubio videtur facta ex cauſa preambula,& præ- dee 1* extene contractu,deciſione 58. numero decimooctauo, eue, g33 eae Dhtvcontentorum in inuentario, niſi per ſcripturam pro-
9 wipoteſt, aut per quinq; teſtes, deciſione 53. num. 14
Pg. 88
n ne galutlnis appellatione an veniat tantum numeratio,& de dn C intellectu l. ſolutam. ff. de ſolut. num. 28. dec. 9 2. nu. 28. 11 bag. 156
n, goltum quodeſt obſeruari, attendendum eſt, dec. 12. nume. 18 ohen uI. pag. 20
Kluere ctiamſi quis iureiurando promiſerit, compenſare
poterit iuramento non obſtante ſecundum Bar. opinio- em& ſequatium, qui teſtantur de communi, dec. 92. nu. s. pag. 156
oluiſſe quis dicitur ſi per eum non ſtet, quo minus ſolutio
ern aeränat, i er ee n eeenſas 355 t generalis, decif red dA l Kialis mentio vbi requi itur, non ſufficit generalis, deciſ. — 14 2. num. 12. pag. 254
olitus ante omnia eſt reſtituendus, deciſione u6. nu. 6. dnbag0 e heuurius natus ex coniugato& ſoluta, per ſubſequens ma- trimonium non deſinit eſſe ſpurius propter defectum vir- ii ginis. dec. 119. num. 19. pag. 201 Nuurij longè miaus diliguntur qudm legitimi etiamſi pater ſit certus, dec. 122. num. 8. pag. 218 hurije donari poteſt, præſertim cauſa alimentorum, dec. 85. 4Olhn nam. 1. Pag. 144. ltuto ſtaute quòd contra Inſtrumentum opponi no boſ⸗ ru ſturn ſit aliqus excteptio nt nihilominus opponi exce- aden ptiones competentes cx aliquo alio capitulo ſtatutorum, trir atuta odioſa,& iuri contraria ſtrĩcte, proprie,& prout urtug iacent ſunt intelligenda& interpretanda, dec. 4. num. varber 9. Pag. 11 tuta maximè contra ius commune prout litera iacet, ete ſuntintelligenda, dec. 21. num. 14. pag. 30 niidtatuta quod non tollant interpretationem auctoritate le- gisprouenientem, quomodo intelligatur, dec. 2i. numero 60 P. Pag. 30 1S diutacum videntur iuri communi contraria non debent extendide vna perſona ad aliam, dec. 22. numero ſecũdo, bag. 31 tita que diſponunt, contractus mulierum non valere ſins 1up, ſtuatione, non habent locum in ſimplici liberatione, d Ake iaſione 53. num. 5. pag. 88 onen, Ltahnuſue decreta debent ita interpretari, vt quanto mi⸗ ung Mmutahint, lædant ius commune, deciſione 57. numero3. aIt¹ Slnh Sraauta gegeralia ita interpretanda ſunt, ne comprehen- aujft 29 aat caſun abſurdum,& ne indebitè quis damnum patia⸗ zuaſ u aſſone quinquageſima nona, numero octauo, pa- 97
—
—n
dec. 67. num. 9. pag. 106
Statuta decreta ſiue conſuetudines diſponentes, vt alij pro aliorum commißis in pœnis pecuniarijs teneantur adeò valent, vt etiamſi nihil veré aut præſumptiuè commiſe- rint, obligent, dec. 88. num. 18. pag. 148
Statuta ſiue reſcripta, quod alter proaltero teneatur, tune iniqua ac iniuſta eſſe cenſentur, quando ſunt ſine cauſa, dec. 88. num. 25, pag. 148
Statuta& tonſuetudines, quibus diſponitur municipia te- neri reſarcire damna data in eorum finibus, non debent intelligi, quando ſcitur à quo fuerit damnum illatum,& qui ſit ſoluendo: nam tunc alter alterius odio prægra- uari non debet, deciſione 88. numero 31. pag. 148
Statuta correctoria intelligi debent, vt minus quam fieri poſ- ſit corrigant ius commune, deciſione 167. numero i9⸗
pag. 307
Statuta contra ius commune extenduntur ex identitate ra- tionis, qua ceſſante reſtrictio fieri debet, deciſione i70. nunl. 11. Pag. 315
Statuta alterius loci allegare non ſufficit niſi producantur, dec. 141. num. 13. pag. 252
Statuta ſeu decreta pœnalia,& contra regulas iuris com- munis ita debẽt intelligi, vt quatò minus fieri poteſt, cor- rigatur ius commune,& ſatis eſt quòd in aliquo operen- tur, dec. 88. num. 10. pag. 14 8
Statuta, conſuetudines, ſiue conſtitutiones recipiunt inter- pretationem paßiuam à iure communi, dec. 142. num.. Pag. 254.:
Statuta ſunt intelligenda, ne quis ius ſuum indebite amittat, dec. 14 2. num. 2. pag. 25 4
Statuti ratio cognoſcitur, ſi inſpiciatur quidnam veriſimi- liter ſtatuentes diſpoſuiſſent, ſi de eo, de quo dubitatur fuiſſent interrogati, deciſione 59. numero nono, pagi- na97
in Statuto quantumuis fauorabili ea eſt facienda interpre- tatio ne contineat abſurdum, deciſione 169. numero 19 pag. 312
Statuti intentio declaratur,& demonſtratur per verba Ru- bricæ, dec. 20. num. 4. pag. 28
Statuti verba diligenter ſunt obſeruanda,& ijs tenaciter eſt inhærendum, dec. 57. num. 4. pag. 97.&num. 14. de- claratur.
Statuti vna pars per aliam intelligitur,& declaratur, deciſ. 67. num. 13. pPag. 107
Statuti præfatio mentem ſtatuentium,& cauſam finalem declarat,& ſequentem diſpoſitionem reſtringit, dec. 59. num. i.& 6. pag. 97
Statuentium mens ſemper eſt conſideranda,& quanam ra- tione ad id ſtatuendum moti fuerint, dec. 59. num. 7. pa-
LZina 97
Statuentium mens potius quam verba eſt ſpectanda, deciſio. 67. num. 1. pPag. 107
Statuto ſtante quod Inſtrumentum Guarentigiatum execu- tionem paratam habere debeat, intelligitur ſuper his quæ expreßim in Inſtrumento contenta requirantur, deciſio. 129. num. 3. pag. 230
Statuto ſtante quod villæ teneantur eorum terri toria cu ſto-
¼ △*½ dire,

.—-= oitt 1N DB X. hn,S,
dire,& damna emendare hon tenetur villade damno de nocte dato aut in gentium multitudie, deciſ. 138. nu.34. P*g. 243
Statuto ſtante quod nulla poßit opponi exceptio contraſen- tentiam, tamen illa poteſt opponi, qudd non ſit ſententia, dec. 142. num. 4g. 254.
Statuto fruerer G acune quod bona feudalia boßint alienarim caſu neceßitatis, non habet locum, quando quis ſuo facto ſeu prodigalitate ſe in neceßitate conſtituit, de- cij. 176. num. 6. pag. 3¹5.
Statuto ſtante, quòd de damno dato ſtetur iuramento dam num paßi, nihilominus contrarium nõ obſtante iuramen⸗- to probari poterit, dec ſione 6. numero octauo, pa- gina 99
Statuto diſponente, quoͤd ille qui non comparet in termimno banni habeatur pro confeſſo, an requiratur qudd aduer- ſarius compareat,& contumaciam accuſet,& num. 5. dec. 3. num. 3. pag. 10.
Statuto diſponente, quòd qui exportauerit granum extra ci- uitatem amittat plauſtra,& animalia cuiuſuis, ſi contra- uentum ſit amittuntur plauſtra& animalia etiamſi fue- rint alterius,& dominus ignorauerit,& tamen ſuccur- ritur, dec. 71. num. 8. pag. 118
Statuto ſeu decreto, quo prouiſum eſt debere reſponderi po- ſitionibus perſonaliter, non admittetur, niſi cum manda⸗ to ſpeciali, dec. i. num. 5. pag. 203
Statuere aliquid vniuerſitas poteſt in priuatorum præiu- dicium in his, qui ad eos pertinent iure naturale, deciſio. 17. num. 13. pag. 26
Statuentes proprijs vtilitatibus inhiendo non poſſunt in alio- rum præiudic um ſtatuere, deciſione i7. numero nono pag. 25
Statutum vnum generale limitatur per aliud ſpeciale, deciſ. 6. num. ii. pag. 15
Statutum ad hoc, vtr altat ſatis eſt, quòd habeat rationem ſeu occaſionem motiuam,& num. 8. dec. 17. numer. 7. pag. 25
Statutum, quando prima facie generale eſt, ſed in aſfe ctu contra priuatum,& in eius damnum factum eſt, poteſt ab eo appellari,& per ſuperiorem corrigi,& contrata- le ſtatutum poteſt opponi exceptio doli,& numer. uu. dec. 17. num. 10. pag. 25
Statutum diſponens in dote data locum habet,& in dote canſeſſata, dec, 20. num. 8. pag. 28
Statutum de dote lucranda etiam locum habet in dote præ-
ſumpta, dec. 21. num. 4. pag. 29 Statutum loquens in dote data, habet locum in dote promiſ- ſas dec. 2. num. 5. pPag. 29 Statutum loqens de lucranda dote ad hoc, vt locum ſibi vendicet, oportet, quòd ſit verus caſus in ſtatuto compre- henſu,& non præſumptus, deciſione z. numero vndeci- mo, pag. 30 Statutum, per quod ius tertij læditur, ſtricte, præciſe,& proprie eſt intelligendum ac reſtringendum, vt quanto mimus fieri poſßit, lædatur ius commune, deciſio. 21. num. 12.Pag. 30 3
Statutum quod permittit dici de nullitate, ſed vult quòd di- catur intra x. dies, tunc non poteſt dici de nullitate poſt etiamſi nullitas ſit euidens,& ſtatutum poteſt tollere appellationem prafigendo certum tempus ad appellan- dum, dec. 22. num. 14 pag. 32
Statutum loquens in poteſtate locum habet in capitaneo, ſi capitaneus eandem habet iuriſdictionem, circa idem, dec. 22. um. 9. Pag. 32 4
Statutum, quando duo poſſet operari contra ius commune
wbhn dalatio! uttero t b 8 1 r galnth z 3, aMmägbs. dr9„ Fenine
ſuffccit, vt effoctum ſortiatur in vno, ceciſo., b ehum z9 ,6 3 hru,
Pag. ↄ7 lum. u Statutum loquens in faciente, non habet locum in dn un hindh te, num. 4.& 5. vbi conſulens non cen ſetur i nni humiu us 6 5,9 Juu re quemadmodum principalis, deciſtone é, n Knguns tiineit⸗ rur iudiiulh pag. 106 ¹ 7. umtes itatehe 388 cgg, 9 Statutum puniens receptantes bannitos, non trahitur as ſiaſnn ſe reſe 4 gnatos exulis, dec. 80. num. 11. pag. 139 uut ade ralkist vpan e ſlneo Statutum ſtricte debet intelligi etiam in caſuvvero,n duporneplon tem in ficto, ſi tamen loquatur in ſolutione werſiant„ compenſatione, deci Ioue 92. numero dhacecihn Anm geralernt 11 4. na 56 Iaceinto, dag. m. G” ne, Cullnt cuſen Statutum ſeu pactum, quòd mutuanti pecunia ciutaial auſtuſnne lectæ non imponatur non valet,& dicitur ſpert zu niztc cyſ 1 propter deprauatam intentionem mutuantium, aec 6 riconniſrit
num.30. pag.i6³ num. 10. ug.57 un hm upilet eſt du
68* ntunale que dim
1b0bb 1 iuletare ie
. ariaer ſict Statutum contra ius valet, quando tali iuri duteß hnngon pilleihClel e tſſone vo Rum 7 1 e 1au eE! bacto aut renunciatione, alias ſecus, deciſp, 0o,nn 4 apatern ſſguu pag. 177 tiuguntu mite ſa
Statutum prohibens poſt certum tempus dii tenuliiae 99i 1 lis Crun n.remſßuu non includit nullitatem euident em,& quecr oran eruus nataran tMee lectura apparet, deciſione 14. lumeroz3. pagina a actum. 4 bg 7. tlereäitte facit Statutum præfigens termmum ad docendum deuliaes. ecr“yltiſononi
Auum„e-elcne btov Umitatur nun bet locum in agente tantum, ſecus in excipient qun neitstacieiniieſden oh
teſt non obſtante ſtatuto quocunq; excipetunſiaa ano ſum s*. a dec. 14 2. num. 31. pag. 254 woin donatpye itid feriuen bote 54 Statutum quando aliquod inducitur cum certis maliſaun itverius ſt, Ae e nunero ſecundo nibus quicquid ibi exprimitur, cenſetur pro fomae he,44d4d, 165. num. u1. pag. 304 oitcottrafkucote im aſeni fka Statutum primum generale reſtringitur,& lmitau aoſie eßangeagunen eoſpokesfnumcro
ſecundum ſpeciale, dec. 16 7. num. i5. pag. 10 zus Statutum, quando potest vnum er duo operan contuin aroſtlekongiſwit ir aes poſmortem commune debet intelligi, vt vnum tantum operatunin er, C tali ccjdtom rin erſonam vnius 167. num. 22. pag. 307 min eiu porzoſe ao3ie r uüſttutus ſetune Statutum, ſiue decretum loquens de debitis, intellgundi ennutenoyinphem., ue.(etluxaur, ier neceſſarijs nõ autem de voluntarijs, ne abſurdiatsplt- un.7,pinag res ſequantur enumeratæ, deciſione 167, nuna a ſitunusnon denälſp ſämdts cont her pag. 307 ytueumſiperu ſturo nſiiuenäs, Statutum quamuis generaliter loquitur& vtatuxninſt. nn um,419 as/ libus, tamen recipit declarationem, vt minuledtt us attirferoren aminane vnceeuntur, u commune quam fieri poſit, deciſione ¹69. iaan i uum 5, psg168
ag. 312 dus eiensaliquntfenity R tafr eunee
deam tollens ius vni competens,& dans alteriwnt nchenas ha den.
dec. 169. num. 22. pag. 312 kttis, dec. 8o rhgn. 8 6 11 Statutum quo cauetur illos de domo teneri pro cojſrtir eriiriſtickiofnian netto aleli
citur eſſe contra ius diuimum& humanum intelleit an oroganciniſuchn 3.
lem,
num. 26. dec. 88. num. 2. pag. 148 ito conſentiint r. Stuprator ad dotem non ſolum tenetur, ſed etim adethat. n ſas in iudicio matrimoniali factas, deciſione 1sn numi evirtualitr omii
3. mero decimot
1 ſenti. 61714 1 4 8 117— pag. 192 tuü habuit ſerna r riitde a Stylas reſpiciens litis deciſionem plene probaniddich 1 incjpis wnten m erm,, 22. num. 3. pug. 32. lankerſſorman olacuiſa con
.... ⸗ niti Stylus iudiciorum obſeruari debet, e ſeuteuti ennuſy 4 d nlit e.,
lum lataeſt nulla, dec. 22. num. 6. pag. ⁊ ru ſeuco oninan 9 . re M vri tue ten- tereſ wagdn oteſta Stylus longæuus cauſarum potest pro iurt degans aieeſor unſix aſn znii
9.
ſioncz.. dat ad litem ordmandam ſiue decidendan, lecſion um i. pag., 13 Fenongurä num. 7. pag. 32 ui Fingularus,ani Stylus poteſt tollere ſolemnitatem citationu iu aſaneerſſti de tur ſarecalan
dec.. Hu
.... 5 46 teſtis examinati, parte non citata, valet im poſſeßon niſ d ſiuio bonon
pag. 32.1„ A. 1142 3 keiſtone d ... alegariiinq:. 2 Stylus curiæ Romanæ poteſt in alijs cauſt— ha ge Ferincipum Dacu hus non extat huiuſmodi ſtylus, ſi fuerit à ponthut h teceſorun un Fe. 1 od d 1 ti nis cnfirmatus 4 1 1 86 eru larm, otum, l modum declarationis ſeu conſtitu lonl fratrum renunire a 69. nu.n
32. nu. 16. Pag. 33 Stylum derogatorium iuri communi iud
deis Lomm hni icez nuume n uufenpmo ³rament DM 1 excep iof.
w⸗. are renu 9 en gre n

voſſent,&y numero it. pagina 22. num. A. pagina 32
46 3* as ziipulitio notarl/ quid magis operetur, quàm ſtipulatio pri *
„ 7„„— dati, dec. 33. num. 3. Pag. 62
dtipulatio fundum tradi intelligitur de vacuo,& à nemine etento, deciſione 36. num. 7. pag. 67 e zepeistio, quæ atur prætoria; quæ iudicialis,& quando ſua ua R udicialis eſſe deſinat, dec. 30. num. 13. pag. 116
ipulatio pcxn ilis appoſita pacio f uturæ ſucceßionis, non e aletr pectu pœnæ promiſe, deciſione i00. numer. 42.
. tzaua pag. 77„. ds ipuutlones pœrnales meræ,& conuentionales quæ dican-
hech 2 aRn tur, dec. 30,Num. 12 bag. 216 4 ian. Subhaſtationes iuſtum precium arguunt,& tollunt cauſam 11 at ene conquerend dec. 109. num. 3. bag. 196 1 N Gabſtuuwvfteicommiſſaria reſoluitur in ſingularitates, de- we ciſ no. num. 10. pag. 197
Alſttutio pi pillaris,& ſic teſtamentum pupillare eſt pars a aig ſecuella paterni nſtrumenti, deciſione io0. num. 27. ku.⸗7..
R g 6ttutio vulgaris& fideicommiſſaria quando vnitæ ſunt
Aleraalterius naturam aſſumit,& num. 12. remißiue,
kld dec. 0. num. 4. Pag. 197
„ ubſtitutio facta vltimo morienti in tota hæreditate facit vi- zeriheredes, tacitè inuicem ſubſtitutos, limitatur nume. 33. dec. 110. num. 5. pag. 197
gibſtiutio in donatione inter viuos fieri non poteſt, quod iiyeri poßit verias eſt, deciſione 85. numero ſecundo&
ſexto, pag. 144
E
—
n
9
4 2ꝗ JVßitutio in contractu donationis, etiam abſenti facta vti- agga lsackio ſine ceſione acquiritur, deciſione 85. numero. 7. engr Pag. 148 atbſtitutio fileicommiſſaria vbi factaeſt, poſt mortem plu- auaam rium,& talis conditio verificatur in perſonam vnius tan 18 tum in eius portione admittitur ſubſtitutus ſecundum
mu communem opinionem,& num. 8. declaratur, dec. 110.
1— a εεμ. 7. 42. 197
„nbſtitutus non eſt citandus in cauſa mota contra hæredem inſtitutum ſuper rebus ipſi ſubſtituto reſtituendis, deciſ.
n*57. num. 4. ag. 287
4 u batti inferiorem dominum habere non coguntur, deciſio. 1 160 139. num. 25. Pag. 248 1 altus ſciens aliquid fieri contra perſonam, velſtatum eius uun' principis,& non rcuelans, punitur pœna criminis læſæ 1 2 mai ſatis, dec. 80. num. 1. pag. 338 ubditue inriſdictioni alicuius ſub iuramento fidelitatis, non 10* poten prorogare iuriſdictionem in alterum iudicem, niſi 27 domino conſentiente. deciſione 78. numero decimoter- 1E tio, pag. 112 en E Lubſcribens virtualiter omnia præcedentia ſcribit, de quibus nd r h notitian habltit, dec. 37. num. 3. pag. 68 ducceſſor principis non tenetur ſtare ex noua cauſa contra- l dibus anteceſſorum cum ſubditis initis, dec. 139. nu. S- 18, 247 1 vaceſſor n feudo ordinario habens poteſtatem à contracti- buanteceſſorum ſine cauſa recedere non poteſt,dec ſio- Acul u do n9. num. 17. pag. 247 dceſſor ſingularts, tunc demum tenetur ſtare colono quan⸗ oer cauſa neceſſaria facta ci cit reſtitutio bonorum,& A iu, nrum poſſeßionem miſſas eſt, deciſione 82. numero 21 6,g. 142 ucceſſnes principum, Ducum ſiue Marchionum, ligantur S bch mteceſſorum ſuorum, deciſio. 139. nu. ii pag. 247 Tuh dc chonftatrum renunciari poteſt cum iuramento ſecun- 4ℳ ,Huammagis communem opinionem, dec. 75. nu. 9 pag. 127 1 9 Eiccunbens in exceptione potet illud intentare in alio iu- 1a auſ
INDEBEX.
dicio, deciſione 74. numero decimoquito, pagin. 23.
Supplicatio ſignata producta ex archiuo publico inducit notorium. Camera principis idem eſt quòd ſcrinium ſiue archiuum principis, deciſionc 69. numero ſexto, pagina 114.
Superuixiſſe alterum de duobus, quando requiritur, tune non ſufficit quõd ſimul deceſſeritt, deciſione ios. nume. 15. Pag. 193
Superuixiſſe ex pariter morientibus aliquis non præſumi- tur, cauſa committendæ ſtipulationis, dec. ios. nume. 7. Pag. 193
Suſpiconis allegatio ſeu recuſatio iudicis manus ligant, dec. 84. num. 5. pag. 143
genes mitius puniuntur in delictis, deciſione ia3. numero 3.
dg. 221
Senex multa in iure habet priuilegiu, deciſione 12 3. num. i. pag. 221
genex in cauſis criminalibus torqueri non poteſt, deciſ. 123. num. 2. Pag. 221
Senex pro debito ciuili mitius detinendus, deciſ. 123. num. 4. Pag. 221
Sequentia ex præcedentibus declarantur vbicunque dubia ſunt, ſecus vbi certam habent orationem ſeparatam,& determinatam. Reſponſ. Crauet. num. 9. pag. 219
Socini opinio in conſil.226. in 2. vol.& aliorum tenentium per legitimationem ex reſcrpto principis donationem, reuocari declaratur,& quando intell genda ſit copioſe oſtenditur, deciſione, 2. numero ſeptimo, pag. 216
Socini conſilium 43. vol. 4. confutatur, deciſ. i4⁶. num. 10.
5 8⁸ 304. T
Abellio per ſe audire negocium,& per ſemetipſum ſcribere, non alteri delegare debet, deciſ. 37. num. 1. pag. 67 Taciturnitas conſenſum inducit, etiam in his quæ præiudictu aliquod afferre poſſunt, vbicunque aliquis extrinſecus actus interuenit, dec. 132. num. 10. pag. 235 Tempus ſuper quo quis ſe fundat, præciſe eſt probandum, dec. 79. num. 52. pag. 137 Tempus futurum, quando cogitari potuit ſaltem implicite, tunc cauſa noua ſuperueniens, non operatur vt ſit rece- dendum a priori contractu, deciſione 9i. numero 15. pa- gina i54. Tempus præciſe probari debet vbicunq; eſt fundamentum intentionis alicuius, dec. 1. num. 6. pag. 209 Tempus in ſtipulatione appoſitum cenſetur adiectum gra- tia promiſſoris, dec. 130. num. 6. pag. 232 Tempus ad interponendum appellationem. ſupplicationem, ſeu reuiſionem, intelligitur currere die ſcientiæ,& ta- lis ſcientia debet eſſe per intimationem inſtrumenti ſen⸗ tentiæ, num.:6. quod procedit, etiamſi pars fuiſſet per- ſonaliter citata ad audiendam ſententiam,& fuſſet con tumax, ibidem, dec. 143. num. 35. pag. 254 Tempora data ad appellandum, ita currunt minoribus, ſicut maloribus, dec. i8. num. 10. pag. 289 Tempus indeterminatum ſecundum iuris communis diſpoſi⸗ tionem, intelligitur de duobus menſibus, dec. 173. nume. 12. pag. 321 Tempus anni vnius, quod competit filijs vel agnatis, ad recu- perationem feudi alicnati in agnatum remotiorem ex- tenditur ad annos xxx. quando alienatio eſt facta in ex- traneum,& vtroq; caſu, non alids currit præſcriptio, ni 1 a dic ſcientiæ, dec. 76. num. 2. pag. 324
X△XXXN* Termi⸗

IN DBEBX.
Termini peremptorij lapſus à ludice in prima inſtantia aßi⸗ gnati, non obſtat quin in cauſc appellationis probari poſ⸗ ſit, dec. 14. num. 6. pag. 21 4
Terminus vtrum ſtatutus ſit à ludice, velà lege, maxime dif. fert, dec. 71. num. 64. pag. 122.
Tertius opponens ſe ratione ſuæ poſſeßionis, an impedire poßit executionem ſententiæ, deciſione 38. numero pri- mo, pag. 68.
Tertius non vocatus turbari in ſua poſſeßione non debet, nec principis reſcripto, nec ludicis interlocutoria, deci ſ. 38. num. 2. pag. 68
Teſtamentum ſi producatur in ſcriptis de quo nullum extet protocollum, ludexq́; ex aliquibus informationibus ex- trinſecis inducatur in ſuſpicionem falſi, an pars contra quam productum eſi petere poßit producentem compel- li exhibere teſtes dicti teſtamenti, deciſione i6. nume. 7. pagina 24.
Teſtamentum ſeu facultas teſtandi, eſt de iure gentium, quo- ad cius ſubſtantiam, licet quoad ſolemnitates ſit de iure cjuili, dec. ioo. num. 38. pag. 177
in Teſtamento ſi aliquid adimatur, in reliquis firmum rema- nebit teſtamentum, dec. 52. num. 14. pag. 87
Teſtator quantò minus poteſt hæredes grauare præſumitur, dec. 5̃2. num. 8. pag. 87
Teſtatoris mens in vltimis voluntatibus maxime inſpicienda eſt, dec. 52. num. io pag. 87
Teſtator diſponere directo non poteſt, quod tutor non te- neatur reddere rationem, ſecus per indirectum legando tutori omne id, in quo ex cauſa redditionis rationis con- demnabitur. dec. 75. num. 8. pag. 127
Te ſtator in dubio ſen per præſumitur corum prærogatiuam ſeruaſſe, quos lex& natura prius ad eius hæreditatem vocant, dec. 81. num. 17. pag 141
Teſtator præcipiens hæredi, vt opus aliquod faciat ad vtili- tatem Reipub. non eſt audiendus, ſi pecuniam Reipub. offerat vt ipſa faciat, quia cogitur ad factum, dec. 92. nu. 24. pag. 156
Teſtatoris voluntas vt conſeruetur in dubio, facienda eſt in- terpretatio, dec. 108. num. 14. pag. ¹93
Teſtatorem voluiſſe, vel de eius mente apparere, non ſuffĩcit, niſi procedat diſponendo, deciſione u0. numero ¹5. pa- gma 197
Teſtatoris mens tacitad lege ſuppleri,& intelligi ſolet, dec. 126. num. 7. pag. 224.
Teſtatoris voluntas ſecundum communem loquendi vſum intelligi debet, dec. 126. num. 19, pag. 224.
Teſtatoris mens adeò attendi debet, vt etiamſi diſpoſitio red- datur inutilis, ab ea tamen non ſit recedendum, dec. 126. num. 25. pag. 225
Teſtatoris voluntatem irritam reddere, non debet in pote- ſtate inſtitutieſſe, deciſione i26. numero decimoqumto, bag. 224.
Teſtatoris mens in dubio videtur eſſe conformis ſtatuto, ideo ab eo interpretationem recipere debet, deciſione i2 ⁷. nu. 2. Pag. 227
Teſtimonium ferre munus publicum eſſe dicitur, deciſ. 46. num. 4. pag. 79
Teſtes examiari poſſunt, non obſtante publicatione virtute
clauſulæ, ſola facti veritate inſpecta, deciſione i. num. 26. 548 5
Teſtes vltra quindecim dies in loco iudicij ſtare non cogun- tur,& I. ſi quando. C. de teſtib. A contrario ſenſu induci- kur, dec. 46. num. 3. pag. 79
Teſtes examinati parte non vocata ad videndum defeiti cis iuramenta probant, vbi proceditur, ſola facti veritate in-
18. cum ſequ. Teſtes ſine partis citatione recipi non poſſunt procederet ex officio,& eſſemus in caſtbus in 2
zetiamſi iucn
1
Aalo! Ganlüdlgus 2cl0.
4 ge pro
3„ eruds vI 44,
ſpecta, dec. 79. num. 4. pag. 4. contrarium veriun 1 ſgubrich wvrun dät ,
5„HoH N3 ungena las ſ 145
3 b Aael „ 171, ehl 3 faazha ljyeli
proceditur argumentis& præſumptiontbus dech 99) h aniuuiſin
nunm. 19. bag. 135* ſ rundn ſhr, kalo 115. NMn Teſtes ſingulares in crimine læſæ maicſtatis diuins 1 mmuv cepenens
manæ admittuntur, dec. 79. num. 8, pag, us„Eh 9 8 l luhruſth Teſtes inhabiles admittuntur in delictis in quibus xei ad naponng 4
ter haberi non poteſt,& quomodo intelligatur lec, adſto i9 nun e h perr mn pott
num. 41. pag. 137.h. tempir 4. hn deeltone 46,1um
Teſtes deponentes de bona fama in genere, non lungf.
miam reſultantem ex ſpecialibus delictis er eum canfe. ſatis, dec. 79. num. S3. pag. 137
Teſtes in dubio conteſtes eſſe preſumuntur, ieeiſto 9, 27. Pag. 171 49
Teſtes vniuerſitatis in cauſa vniuerſitati ſeckant, nuad auctoritatem, ſed ſingularibus berſoni nomtlltaen non admittuntur, dec. 99. num. 39. pag n
Teſtes deponentes de bræſcriptione tanti tempxii aiis'ii tij memoria non extat in contraxium, icben ſcten ge. re54. ætatis annum, alias non dicuntur legiimé et un num. 26. pag. 183
Teſtes deponentesper verba credulitatis refenntsſtuu- dicium proprium non concludunt, deciſio,in unea pag. 218
Teſtes ſingulares deponentes de diuerſis actibuyohmtn agitur de probanda actuum frequentia, ex quhuuau- citur conſuetudo, deciſione 99. numero 24, iqe gina 171
Teſtibus publicatis, an liceat ſuper materia deductu, Ci probandum admiſſa facere poſitiones illisqtenectrd uerſar ius cum iuramento reſpondere, declſ i.unen pag. 17
Teſtibus ſuper aliquibus capitulis examinatis in yrinaii. ſtantia, ſi eſt renunciatum vel publicati ſint, nonliechi i cauſa appellationis ſuper ijſdem capitulu iifapv ducere, ſed tantum ſuper nouis, deciſtone i unas pag. 21.
Teſtibus an expenſa tantum victus vel mercedes qrlre ſtari de beant latißime hic diſputatur, deciſiomabitut Pag. 79
Teſtibus duobus de mutuo tantum deponentibuʒ,naim
de certa quantitate iuramentum ſuppletiuum pi te an
ferre, niſt concurrentibus alijs coniecturis iuler mihr terit, dec. 96. num. 2. pag. 168
Teſtibus ſeu atteſtationibus publicatis non cogitur atuaré u
rius poſitionibus reſpondere, nec iurare, deciſ. F7h5 pag. 168
Teſtibus dignioribus ey pluribus numero ſtandum cih ut 99. Num. 35. Pag. 171
Teſtibus deponentibus de proprijs ſolutionibus nagict.
nincömodum
dendum eit, quàm alijs: cum enim ad eoru fan
deponant eorum dictum contra alios pvohatonem dec.99. num. 3. pag. i71 . 1..5⸗ 4 1 4 2, ℳ
Teſti non deponenti veriſimilia non creütun lerſſ
8. pag. 123 1 n Teſti non eſt credendum in his quæ concernunt be
vel imperium, commodum vel incommoiun,
num. 39. pag. 136 moho Teſtium inhabilitas ratione adiunełi pungctur coden
iudicis ſuſpicio, dec. i5. num. 2. pag. ꝛ2 ommob Teſtium dicta non irritantur vbicunq; dt munc 9
immediatè non tractatur, deciſione 9. nume
gina 171 19
1
1 ſabitachne 0 1*,
as, viſtou 42 V
„ do repetere. ſai Fmiuundo reh lam enb e 2
11, 9. [46. 1ſt 9. 3 17 r acckum iff e wbeneo ulco pror tum. 9. 6 ☛ 4„ ltort i mi gtantundepl en us poliuj rßit 14 aichun ſuane lute un taliũ non/ nälcum fcint turan,tesſio79 num. 6
umf nis tian telum ad fort eh
4
rin leſe naiſlti, vt non ununundec.79.
9. 336 fama depoßen dn eortum habulbe 9. 87 maulcrisdichum da 5 anhilommuan tyrobet auiſeh tantt. 35.Pag 7 Klum i cauſalmcui anpetegt/nodygnie
rrure cuſem ſcien nurgroberdecjſio.79
dprobciinem plenam iaaminieutur ta ytſe unptionem maucat, a
tommolum verſctur ne tatur, quod ex tal ſogg.u.4o. dcmt r per iaum dlerius!
häbilha gegte u nhabllis dicaum
hgec.99 don 4½ m s zeponenz enoraa
mi nonptr or nualaa h9. ham. 44. D3. 1n Druhunt, ue, or,nm⸗
prum depoſtrone 69 iaſalo exam ſun e eanaipoſitlonnn
tſenefralinin
P/ e, g catenfe te 2
Aaſtpuribus equ’e, 1 b faun der ug nun. 89 12 irmcditatugſa )s ife 7„„..
banireijctg4 n finüeim ae, umeyo geci
dag 70 ecimo, h⸗ 10 grrenaie.
˙ 8
771„ d Mod. 7 cunzder n. muinaeffe Meonfeſtim La. e
0 P pull 38 p 9 99 tlnan iteſ⸗
M 6171 8 ealna ae,
6„ llceat. jmahg .. 119. nuuſn 5 4
Ar. ſ ſie, bn. 2 nn eſasg. dlus auten dii 3 bas 9 1 ſi. e dun G elnäeesr

1 1 81 A 5
u 1
1I NDE
rellum ſingularitas vbi agitur de probanda aliqua obſer-
12A 2 5 Rwcetcret a. n uantia in genere non infringit corum dicta, deciſio. 99. ſen en num. 27. P4g.?ꝛ"7/). arTeſtium probatio in arbitrio iudicis poſita eſt, deciſ. i28. nu. n 11. Pag. 229......— e3,— leen reſtum depoſitionibus in alia curia examinatis ſtandum nõ eh i eſh ſediterato deponere coguntur, deciſto. ias. numero Wadlieg, 3. Kph 2* enan ua. Pag. 229 7 a Trkksfaſum deponens ſuper homicidio, qua pœna ſit puni- 1 4 d,8 r endus, deciſio. 9. num. i. pag. 27 than aſ d. Filis damna temporis 4 litigantibus petere non poteſt, Mld an haehae quod declara, vt notatur nu. fin. deciſione 46. numero „e tet⸗h. t 6.pt 79 eneahdch enn,: Teftbexpenſas in eundo, ſtando,& redeundo repetere po- . h reſt derſ. 46. num. 9. pog. 79 m marſtt as aſtn Tefumus dickum ſufficit in probando iudicio proximo, Aüetecg en n a K7y.num. 9.& 15. pag. 334
nmäen in Tikb vnus tantum depoſitio, quæ potius reſpicit admini-
Tedertpanente 5 4½ aulad deitctum quam immediatè pſum delictũ non ſuf- nnrian n re ch Rtitt mdicium faciat ad torturam, dec ſio. 79. num. 31. 4 dtas SMdueM. 5. ee TMt vnus infamis etiam in crimine læſæ maieſtatis, vt fa- 3 4 1 2. tiat dicium ad torturam, duo requiruntur, dec. 79. nu. — Tun 36.. 136 e. aataaa Teſtus de fama deponens tenetur reddere cauſam ſcientiæ, 1* Gyvndae ortum habuerit, alids non probat, deciſio. 79. nu. 1 Scre N K rer, za. pag. 137
r etpro 1Aaun nATrk ſingularis dictum dato quod probationem plenam non eenctt n ten, faciat nthilommus alteri teſti adminiculatur ita vt ſemi- plenè probet, aut ſaltem præſumptionem inducat, deciſ. 99. Numl. 35. Pag. 171 Wen iakſtu etiam in cauſa in qua eius commodum verſatur depo-
ngu a, ha un here poteſt, modò proteſtatione vtatur, quod ex tali de- 3. p) poſitioòne nolit ſe tuuare, deciſio. 99. nu. 40. pag. u Tedn pe a SnechiEſtis Mhabilis dictum validatur per diclum alterius habi- n Aatsret Uis, dec. 99 num. 41 pag. 71 nueſtis deponens cnon rreordari, non per hoc inualidat pro-
4½ AA e, nl 4dllCah Aed ec euruta.
Hum 44 223
A ooo 2 4. Lr Küta Hendem fiul briam de poſitionem, dec. 99. num. 42. pag. 171 8 iſtis ſubᷣdtas& debitor non probant, dec. ioi. nume. is. 3 10, 18 . Lerorl 1A müttrh PæS. 183— 1 ThMn d lirts 1erato examinandus, an poßit ſe referre ad priorem Sniiuih ſuam depoſitionem, vel cogatur extenſe teſtificari.& nu. 838 5 7. cujn pluribus ſequentibus tractatur, dec. i28. num. i. Triu uctn 1ur 1 pag. 229
1
unt And 14 Meſtis pr⸗meditatum ſermonem referens,& nimis animoſe
feme iiicos deponens reijcitur, deciſione i28. numero decimo, pa- err. Aer 96. uteh ga 229— TAa tudt s, Tex. in 9. generaliter. auth. quib. mod. natura. effic. ſui. nunpoſtendt n declaratur, dec 33. num. uu. pag. 63 291. 68 2unb. Tex. in. confeſtim. l. ². ff. ad Tertull. declaratur, deciſ. 58. T e d. W num. 28. pag 95 An Tex. inc. adapoſtolicam, de ſimon. declaratur, dec. 99. nu. dcpont ae, z. pag. 171 Ta„? 82.... et Terx. in h. liceat. in authen. quib. mo. nat. effic. ſui. 3eclara- tcadl b AG tur, ec. 119. num 12. pag. 2u dem ſed& hoc præſenti in auth. de ſanctiſſ. epiſcop. 2 depouc n utiaffertur,& nuam. 12. declaratur, dec. 116. nume.. .- a. 4 ps,H urbuh, Te...2„.. 1,3d Hlrth FTAe. auicungg. 17. j.4 quomodo intelligatur, deciſio. Mcus ua dun ut 4 3, da un lum. 9. pag. 224.
*— Ter. i ſed,& hoc præſenti in authen. de ſanctiſſ. epiſco.
*2 A 45 limaaur, dec. 126. num. a6. pag. 225 — 9 diat ugſ Tex in plus autem. inſtit. de actio. limitatur, dec. 130. nu. :„um 1% 1 t. 232 z E 1— 4 rum
X.
Tex.l. quod in vxorem. C. de negot. geſt. declaratur,& ibi Alex. opimio refellitur, dec. i32. num. 17. pag. 235
Tex. in 9. ſancimus igitur in authen. de bæred.& falcid lo- qiuens de falcidia, an etiam loq́ui intell gatur de rebellia- nica,& num. 9. 10.& ¹2. dec. i4 7. num. 3. pag. 26
Tex. in 9. ſi verõ non fecerit in d. auth. de hæred.& falc. loquens de fideicommiſſario, an intelligatur tam de vni- uerſali, quàm de particulari,& num. 14.& ¹6. deciſto. 147. numero 6. pag. 267
Tex. in 9. pen. in authent. de hæred.& falc. loquens de le- gitima de bita patrono, an intelligatur etiam de legitima filiorum,& num. 7. vbi latè de intellectu illius, text, dec. 148. num. 5. Pag. 273
Tex. in c. peruenit de emp.& vend. declaratur, deciſ. u³. num. 13. Pag 321
Tironi ignoranti diſciplinam militarem ignoſcendum eſſe, dec. 7i. num. 41. pag 121
Titulus habitus poſt mortem eius, de cuius hæreditate agi= tur, habetur pro non titulo, nec impedit mißionem in poſ ſeßionem, dec. 26. num. 21. pag. 47
Titulus coloratus quis dicatur, dec. 55. num. 6. pag. 90
Titulus proueniens ab eo qui nullo titulo poßeidebat muali- dus reputatur, dec. 56. num. 5. pag. 94
Titulum inualidum producens, contra ſeipſum habet præ- ſumptionem, quod nullum meliorem habeat, dec. 01. nu. 38. pag. 18 3
Titulum coloratum probari ſufficit in remedio recuperanda poſſeßionis beneficiorum,& quis dicatur titulus colora- tus, dec. 116. num. 7. pag. 207
Titulus C. ne lice. potentio. quando locum habet, dec. 14 4. num. 12. pag. 259
Titulus iniuſtus errore iuris cauſatus, an proſit quoad ae- quiſitionem fructuum, quod numer. ſeq. declaratur,& num. 1i. dec. 160. num. 5. pag. 292
Titulus nou requiritur quoad fructuum acquiſitionem, ſed ſuhicit bonafides ex errore iuris cauſata, deciſione 160. num. 7. Pag. 292
Titulum habens nullum& iniuſtum,& qui habetur pro non titulo, tenetur ad reſtitutionem fructuum non ſolum perceptorum, ſed& percipiendorum, deciſ. 160. nume. 12. bag. 292
Titulum habens ex contractu, aduerſus quem ſcĩit poſſe com- petere reſtitutionem in integrum, dicitur eſſe in mala fi- de, dec. 160. num. 14. pPig. 292
Tormentis nemo ſe ſubmittere debet, n-—² ſqualori carceris, nec in diſcrimine vitæ ſe ponere, deciſione 80. numero ⁊. pag. 138
Torturæ quis ſubijci ex informationibus ſumptis,& eo non citato poteſt propter præeminentiam iudicis, puta vbi proceditur per Ill. Curiam, dec. 79. num. a. pag. 134. iu- tellige, num. 19. circa med.
Torturæ quis ſubijciendus non eſt, nec ad eam procedendum etiam in crimine leſæ maieſtatis, niſi præcedant legitima indicia, dec. 79. nu. 14. pag. 13 4
Tortura ceſſat, vbi aliquid contra indicia viget. dec. 79. nui. 59. pag. 138
Traditio rei in conſideratione non habetur, nec impedit quò minus venditor ſaltem de euictione ad reſtitutionem pre- cij teneatur, dec. 48
Tranſactio facta inter debitorem,& hæredem preæiudicat emptori hæreditatis, dec. 2. num, 2. pag 78
Tranſactio vitiatur propter defectã exiſtentis litis quæ exi- gitur pro eius ſubſtantia, nec fingere litem ſufficit, ſed ds tius veritate conſtare debet, dec. 9e. num. 6. pag. is-
4⁴α ι △☛☚Æ̃ 35 Tranſd-

I△ D E X.
deciſione vigeſimatertia, numero trige f Vaſallus, ſi nihil aliud actum eſt attenta for delitatis cenſetur promittere ſeruitium accuton d lentionen dole
Tranſactio dicitur exceptio peremptoria litis finitæ, quæ nec priucipis reſcripto infringi debet, deciſione 21. num. 7. Pag. 153.
Tranſactio fieri poteſt, non tantum lite pendente; ſed etiam timore futuræ litis, etiamſt eſſet extraiudicialis,& de fa⸗ Ao citra calumniam, deciſione o. numero vigeſimoter- tio, pag. 5 4
Tranſactio quæ non valet in vim tranſactionis, valet in vim pacti,vbi iuramentum appoſitum eſt, deciſione oi. nume. 24· Pag. 154.
in Tranſactione non inſpicitur iuſtitiæ nec iniuſtitiæ cauſa, quando tranſigens ipſius cauſæ iniuſtæ ſcientiam habe- bat, deciſione 58. num. 15.& ſeq. pag. 94
Tranſigens cum tutore vel curatore adie cta clauſula, quod non vult eum poſſe conucniri videtur etiam dolum præ- teritum remiſiſſe, quod declaratur, deciſtone 58. num. ¹3. 35. hag. 94. G 96
Tranſigi ſuper controuerſjs à teſtamento dependentibus non aliter poteſt, niſt inſpectis cognitiś; verbis teſtamen ti, num. ꝛ0. declaratur, deciſio. i 2. num 1. pag. 201
Tranſigi poteſt ſuper dolo metu,& vſuris præteritis,& tacita Illorum poteſt inici remißio, dec. 143. numer. i. pag. 258
Trebellianica contra voluntatem teſtatoris detrahitur,& ideo in concurſu duarum cauſarum illa attenditur, per quam minuitur falcidia, deciſione i47. numero 25. pa- gna 267
Trebellianicam non amittit hæres ob inuentarium non con- fectum, contra. num. 8. deciſ. 14 7. num. I. pag. 267
Tregua ſiue induciæ magis bello qudm paci æqßuiparantur, dec. 177. num. 9. pag. 324.
Tutor gratuito remittere, nec donationem facere poteſt, de- ciſ. 58. num. 31. pag. 95
Tutor liberatus per teſtatorem con fectione innentarij ni⸗ bilominus ſimplicem bonorum pupillarium deſcriptio- nem fadere tenetur, conſ. Balb. nu. 28. pag. 1¹2
Tutor per ſonæ non certæ rei vel cauſæ datur, deciſio. 89. nu. 3. Pag. 151
Tutor quare certæ rei vel cauſæ dari non poſit, dec. 89. nu. 5. pag. ¹51
Tutori pernuſſa eſt tranſactio, deciſione 57. numero 14. Pag. 24
Tutores ſia creditoribus infantis dari petantur, qua praxi iudex procedere debeat, dec. 89. num.. pag. 15
V
Acatio pluribus in caſibus in iure admittitur, deciſio. 131. num. 7. pag. 233 Variatio inquiſiti ſeu teſtis, facit iudicium ad tortu- ram, dec. 79. num. 5. pag. 134 Vaſalli poſſunt ſubie ctis ſuis inhibere, ne coram iudice liti- gent, deciſ. 78. num. 12. pag. 132 Vaſalli filijs ſuis vel agnatis in feudo antiquo ex pacto,& prouidentia præiudicare non poſſunt, dec. 181. num. 20. Pag. 333 Vaſallo alienante ſaluo conſenſu domini, ſi dominus poſt mortem vaſalli conſentiat talis conſenſus non præiudli- cabit agnatis, quibus ius erat quæſitum per mortem alie- nantisdec. 119. num. 26. pag. 211 Vaſallus dum inueſtitur de feudo etiam paterno, ſi conſentiat filias etiam vocari, deficientibus maſculis ſibi præiudicat, dec. 23. 1¹. 27. Pag. 36 Vaſallas dum inuetitur ſibi& deſcendentibus ab eo proui- dere vellc intelligatur, ſcruata tamen ſexus prætogatiua,
arnuur Mo, papin 45 eeinhst 1 Na luramentis
perſonale M 26. num. 11. pag. 40 lonale, acf b
Vaſallus in feudo regulariter per ſubſtitutum domino kperxrinum, b 5 1 RiO de. I A( ptabilem ſeruire pote ct, dec. 27 num.. Pag. a8 Mcuratin i
Vaſallus quando in inueſtitura iuramentum aclitan e ſlſbrim lum ſtat ſecundum formam antiquæ& noue fdtliats 1 necr iun 5 AAd“ 1
iti 1 4.— f,9.; vltra ſeruitium tale cenſetur etiam ſeruitium beyſonch nnfemtuxd 4 iuſwixniuntz & militare promiſiſſe, ad quod relig oſus nonadaite velgentsC u 4 ſarnun.4 d 7n. tur, dec. 27. num. 9. pag. 44 onrantsv Vaſallus ſiſcudum velſcuai partem, aut feuli cnsttuns guidlwluty qui 1 ex certa ſcientia neget vel craſſa aut ſupi Gruranis iertidu nclalht hltü 5 dixerit ſe neſcire, deimde conuictus fuerit eau palcg. venreſopann e pun 3 h ben tur, dec. 29. num. 2 pag. 52 ꝛc henlhuqe n n 8 Vaſallus inueſtitus de turidictione,& eiuse e w krtnumas 147 Jaret oe: E eiusenolumenan der 6,uSh h ereunatzde ſetur priuatiue quoad inueſtientem inueſßius, Kaſ, Boinfultene ſtizinterpleianac, nu. 8. pag. 53 opSt itti Tominr 4 2. 3 ei Vaſallus feudum amittit, ſi cum vxore domiin ruuiſige mor. axittuua pbllt tn 49 inter quas u5 tui concubuerit, deciſio. ⁷7 nu, n. bagus nchiisſenn te tien Cnyer t Vaſallus quando non poſit ſine conſenſu domiui relidi lti. neceſſariſ ad dr leiſote 9 aumero gare coram alio iudice, deciſtone 78, num piga 1 Vaſallus quando iurare fidelitatem per procuraoren unſ aecontinen vlilkäbr nuuzeront pſtus ſit, dec. 113. ⁷³. 6. Pag. 203 raulm fiulm in ie cerſtone zo. fume Vaſallus quod dominum defendere teneatuf,&riuat. 7 itti In aomodo in 3 ſef;. 8 ¼ hei⸗ endat, amittit f eudu, quοodo intelligatn arndnu minon conuetiunt dhe noomentippoſitie 23,D,4z. 3mpcg Vaſallus habens feudum ex pacto C& prouideui ſimin. ec dto aumin er eſunenn. fume ueſtiti nihil poteſt facere in præiudicium ſacciſonm. 9 quod intellige, t nu.idcc u.nu2 pigsy bwilſtetunit ir tli Feius dſße Vaſallus ſeu emphiteota hypothecam ey ſeruuteninſae ene get tregge 9) tic⸗ 7 r plpt⸗ 1. do vel re emphyteotica imponere poſſunt, contrai.nté qruun ſcaen thrn, nzugn
rius, num. 3.& quomodo intelligatur, decass,unnanee ennwimm aie unup 9u5 Aſ N 4) 4„ll1, 4
p 85 285 7 9 tenuneitius utum me ſſt pryter dludr d4. 3 6 fal RReisth Hriur HAhA Vaſallas neg itionis reuocatione non obſtante tmeir ag enit xin di aaem, un ge
penſas,& damna cx tali negatione ſecuta, danſun. nun an 9 A4 4 4 b,1.
nu. iã. pag·54. SAn ſerbagencraKrene da üuſang et Vendens rem cum pacto retrouenditionis, ſiomyutnd urierſeaa uy
lam alteri obliget, non ſuſtinetur talis obliguiviiSter,, ac ſguc 2 2 ken aas
„..„— 1 7 8 1
iudicium venditoris, dec. 65. nui. 2. pag. i0⸗ Annarnſanturker, ei Gualbetyra
1 8. 3.„,, Ln 5. 79. Venditio rei fideicommiſæ pendente conditio fuam⸗ eepreuſter genaeg 3 Lufs .„. 4.. 4 4 44 1 1 EIdlg ¹ 0. mißi valet licet venditor de euictione teneai itti invlunt ien p r u nlgij 4 1I f 9 3 ec/one 9,„. nlm. i. pPag. 39 589. 151) 4 9 1
Venditio a principio nulla non conualidatui exen lulnie g Rintt ey ſir ditor nunquam contradixerit vel quod caſeußt furprnltteh 1 rum aut agnatorum interuencrit, deciſione orni gacae P4g. 330 S.P 9 151
Venditor rei fideicommiſſæ ſĩ bona non habeat, net ſcſt lonrit 5 nuhe poßit, tunc reponendum crit precium in emptelnttatn r0, s ine nnhhl pr norum immobilium quæ cenſeutur hopothecataentt, n. in* 4 ri, dec.2 4. nu. 14. pag. 41— 6
Venditor rei fideicommiſſæ quando tencatur us tnätnt luiesn de Vextentäi, demnitate emptori in caſum euictioni pekurſtan darenpts 44 eh a lon aten grun fideicommiſſum, dec. 24. num. i3. pag.4¹ 30 ſtn nec pnu
venditor qui ſe conſtituit poßidere nunmt a it. imoperantuy c Alleten aau ctione ex vendito liberatur, quod lue hi iih din dehun fchzi Se keriirts ciſ.ʒ6 num. 4. pag.6 ſerpreſe Rii
verlreran iies 88 venditam praſtne beyſun hſs mmjme hi intelligitur de vera actuali& proprua naliuzeya biinte recidn 1 ficta, dec. 36. num. codem, pag. 5/ 1
Venditor pro facto auctoris ſus ſingularu no 48. num. 4. pag. 81
Venditorem per conſtitutum non liberati communi opmione eceptum eſt decabna5
Venditorẽ de euictione teneri tam reſpectu ſai di
2
ſaelberas ger n t conrehen üynhenderennr
1 1ö lan
ien dhe ſlb hndlu e
1 tur, n. ¹ ela 8„ ſaſtameien i cd olechchatg, lünglon
4 1
tetetut, li
4 1 Mdioue cxen V tum Sen— 160 hnceoſa d ag 4 elli.7— n 118 tda unt tan 48

. 4. (Dur Fum fuorum,eſt de natura venditionis, dec. 48. numer. 5. 4g. 81 2. e,„:. 1. Venattori petenti executionem ſententie contra ſecundum 4 emptorem, an ſufficiat proponere alienationem doloſe ckam fuiſſe per primum emptorem, an verò reuocato- 1! ruaactio requtratur, latißime, dec. 5. num..& ſequent. 89 Sa d Pt.o..— na. Verba ſpeckare& pertinere, tam ad poſſeſſorium quam ad e petitorium referuntur, dec. 4. nu. ꝛ. pag. Verbaita intelligenda:& illorum relatio ita facienda, ne in- V 38 atur contrarietas& repugnantia, deciſ 22. num. 46. dene fas 1e,n ee. an Vabadeftcientibus maſculis ſunt ablatiui abſoluti, qui in cnationem reſoluuntur, dec. 25. num. 53 pag.39 ian vyrbepwſe& hæredibus quibuſcunq;, reſtringi debent ad Ka 8 puules, dec 26.1 ℳ1 8 pag. 45. contra, num. 18 vatam dubio in fauorem proferentis interpretanda, declſ. ia. kum. 10. rg 54. e Verkrenunciatiua prolata à partibus, inter quas negocium geritur pro bationem inducunt, idem& in verbis enun- a a ciutiuis neceſſarijs ad actum, deciſione 39. numero 30. 12 5*8.71 ferba quæ continent vtilitatem alterius perſonæ ipſius gra- 198 uaticauſam finalem important, deciſione 50. numero 3. 14 ae, 58 83 Mauacui non conueniunt non etiam conuenit diſpoſitio, le- e. 50. nu.) pag. 83 1 Ve ba, hoc ideo, cauſam important, deciſione 52. numero ia. e P“8.87... 2.. br legig vel ſtatuti vbi conueniunt, ibi& eius diſpe ſitio ii i conuenire poteſt, dec. 59. nu 3. pag. 97 ſola contract uum ſic interpretari debent, vt repugnanti- 4 rfſ am in ſe non retincant, dec. 76. num. uu. pag ¹28 ferbaenunciatiua Inſtrumenti emiſſa propter aliud vel vbi t Warſan de enunciato principaliter diſputaretur, non probant, 12*2 dec. 76. ntm. 12 pag. ¹2 . ferba gencral'a& in rem ſeripta ad quoſcunq; extendun- aut aidcehſcf tur, eci. S88. num. 29. pag. 48 1 rleferba hæc aliqus& quauis moleſtia, in qualibet re etiã mi- Id 2r nima veriſicantur, dec. 88. num. 33. pag. 148 er Hferbapræciſa& gemmata in reſcripto poſita magis præ- eaatu eiſtm voluntatem principis arguunt, deciſione 0. num. aerVerba gemiuata& vniuerſalia magis deliberaté& enixè eucf cenſentur prolata,& hoc operantur, vt comprehendant 4 ontnia ea, qutæ ſub ſimplicibus non cõprehenderẽtur, dec. 90.! 5.Pag 151 Verbaomni& ſingula huius ſunt naturæ, vt nihil præter- 4 mittatur, dec. ↄ0 nu. 6. pag. 151 r e i Verbavniuerſalia in reſeripro poſita ſcilicet quòd omnes te- aanc e neantur ad collectas, ad eostantum extendu ur,& com- 4.2 prehendunt, qui de iure tenentur, non autem priullegia- eraſecs r tos& exemptos, dec. 90. hu. 12 pag. i5: geer en NVerbanullatenus, nec alio modo quæ nullitatem actus indu- uund 25 †. cunt, idem operantur quod clauſula decreti irritatiua,& „uer ci ſe 5N“ faiunt actum, factum contra prohlbitionem eſſe nullum, 1 a ttiamſt expreſße non annulletur, deciſione i65. nume. 14. 5 un 4 48304 Aℳ, he gemmaka recipiunt interpretationem, ne ſequatur 41 iangeniens vt ne quis indebite damnum patiatur, late, 61 ms num9. dec. 90 num. 5. pag. i5¹ 714 130ſ Verbagneralia ſemper debent reſtringi ad cogſtatum di- 1, 83 de19 ne nütnamz dec. onumi Pag. 151 41e un veda miell’genda ſunt ſecundum nataram rei cul appo- Tru ¹e zunlur, dec. 95. num. 37. pag. i6⸗ 4☛
N D E
X.
Verba narratiua filem faciunt inter partes, dec ↄ9. num 38- pag. 163
Verba ad meam voluntatem ſeu ad meum beneplacitum, rea- dunt diſpoſitionem conditionalem, dec iſio. uni. numer. 22 Pa. 199
Verba ſigniftcantia perſonalitatem important, vt actus per alium explicari non poßit, deciſione 13. numero quarto, pag. 203
Verba intelligi debent eo reſpectu quo prolata 124 HlA. 17. pag. 222
Verba pro ſe,& cuiuslibet eorum liberis maſculis feudum ex pacto& prouidentia eſſe arguunt, pag 300
Verba non aliter, nec alio modo inducunt conditionem& formam præciſam, dec. i5. num. i3. pag 304
Verba ſecñdum tempis intelligi debent, ad quod relała ſunt, dec. 166. num. 12 pag. 306
Verba vniuerſalia reſtringuntur, vt euitetur fraudis euen- tus, dec. i69 num 3. Pag. 312
Verba legis quantumuis geneyalia, vniuerſalia,& gemina- ta, recipiunt interpretationem& limitationem laudabi- lem, etiam verba impropriando,& cum temperamento iuſtitie& æquitatis,& nume.⸗ deciſione i69 nume.3. Pdg. 312
Verba vniuerſalia reſtringuntur, ne abſurdum ſequatur,& ne quis dannum iniurlamue patiatur,& num. 14. deciſ. 169. num. 8. pag. 312
Verba illa, facias vt exigit iuſtitia, important facultatem de- cidendi,& ordmem iuris ſeruari remißiuè, dec. 38.Pag. 254.
Verba quando patiuntur dubiam interpretationem, debe ſemper interpretari contra ſe fundantem in illis, deciſi 14i. num. 12,Pg. 252
Verba conditionaliter poſita debent ante omnia veri ficari, dec. 88. num. 7 pg. 148
V rbis contractus ſtandum eſt, deciſtone 76. numero 2. pa- gMd 127
Verbis coninncta facto etiam verificari debent, deciſ. ⁷i. nu. 2. pag.316
Vrryborum importantium arbitrium boni viri eadem habe- tur ratio in contractibus, quæ de verbis importantibus liberam voluntatem, dec. 11. num.5 pag. 199
Verbum ſummariè in decretis reſcriptiſue cauſtrum cognl- tionem reſpicientibus ſimpliciter poſitum quid cperetur, dec. 1. nu.. pag.z
Verbum ſuccedat in ſtatuto poſitum debet intelligi ex teſta- mento ſt inſtituatur, vel ab inteſtato, ſi teſtamentum non fecerit, dec. 20. num.; pag. 28
Verbum vt ſupra relationem facit ad omnia quæ ſupradicta fuerant, dec. 23. num. 39. pag. 27
Verbum dubium declaratur ex verbis ſbi adiunctis alttr- natiuè vel copulatiueẽ, dec. 50. num. i0. pag. 83
Verbum nullum adeò vniuerſale vel indiſtinctum eſt, quod ex conſideratione debitarum circunſtantiarum non de- beat ciuiliter intelligi,& limitationem recipere, dec. 90. num. ꝛ0. pag. 151
Verbum promitto, præſertim in Inſtrnmentis poſitu impor- tat ſtipulationem, limita, vt nu. i3. dec. 98. nu. t. pag. 169
Verbum placere dicitur præ ſe ſerre arbitrium boni viri, quod maximè procedit, quando huiuſmodi verbo& di- ctioni placitum additur aduerbium qualitatis, deciſ. 1it. nu. ↄ. pag. 199
Verbum videtur, de ſui natura improprietatem& fictioncn importat, dec. 138. num. 12. pag. 243
Verbum vniuerſale poſitum in lege ſine ſtatuto, debet re-
AIX 4 kKringi
ſunt, deciſio.
c. 163. numer. 7
14 2. Hk.

f N D EB X.
ſeringi ad habilitatem vt euitetur correclio iuris,& ab-
ſurditas, dec. 169 nu. 2. Pag. 312.
verbum nullum adeò generale& vniuerſale dicitur, quin debeat ciuiliter intelligi habita conſideratio circunſtan- tiarum, dec. 169. num. 10. pag. 312
verbum futuri temporis conditionem importat et formam, dec. i7. num. 5. pag. 316.
verbum quodlibet, etiam minimum in quauis diſpoſi tione, debet cenſeri appoſitum cum myſterio,& vt aliquid ope- retur, dec. 141. num. 4. pag. 252
veriſtmile eſt teſtatorem ſenſiſſe id quod communi loquen- di yſui conuenit, dec. 126. num. 19. pag. 224.
veriſimile habenspro ſe, caſum legis habere dicitur, deciſ. 170. num. 10. ag. 315
veriſimile non eſt quem ſe velle corrigere incontinenti quod præcipuè habet locum im diſpoſitionibus magnatum,& principam, dec. 14. num. 5. pag. 252
Veritas vincere ſemper debet, maxime apud viros graues, de- ciſione 29. num..pag. 52
veritas omnium fortiſeuma eſt,& omnia vincit, deciſio. 30. num. i. pag. 55
veritas præſumptionem vincit,& præſumptio vna fortior aliam tollit, dec. i54. num. 13. pag. 283
Via in dubio aſſumenda est, per quam vtriq; parti cõſultum ſit, conſ. Balb. num. 27. pag. 112
Viam quam quis ſemel elegit eandem ſequi debet, dec.34, nu. 18 pag. 65.& dec. 164. nu. 17. pag. 301
Vicarius imperij non poteſt remittere delictum capitale ſeu indulgere, niſi m priuilegio Vicariatus eſſent verba hoc importantia, prout in priuilegio ſerenißimi ducis Sabau- diæ, dec. 101. num. 3. pag. 283
Vicinus facta vicini, xt coniunctus facta coniuncti ſcire præ- ſumitur, vbi fact im eſt ſucteſaiuum, ſecus, ſi momenta- neum, dec. 171. num. 43 pag. 121
Vidua ſtuprum committens, an amittat dotes, dec. 77. nu. 1. pag. 128
Vidua pariens vndecimo menſe poſt mortem mariti ijſdem pœnis ſubijcitur quibus ſubijcitur intra annum luctas nubens, dec. 77. num. 6. pag. 129
Vidua ſtuprum committens minas peccat, quaàm maritata adulterium committens, deciſ 77. num. 7. pag. 129
Vidua ſi fornicetur pot tempus luctus ceſſant pœnæ, de qui- bus in O. fi. m authen. de reſtitu.& ea quæ parit xi. men- ſe idem ſi intra annum luctus dummodò partus non in- terueniat, dec. 77. num. 8. pag. 129
Vidua pariens poſt decem nouem menſes à morte mariti po- teſt dici comcepiſſe poſt annum luctus, ideò ceſſant pœnæ §. fi. in authent. de reſtitu. dec. 77. num. 9. pag. 129
Vidua durante viduitate, videtur eſſe adhuc in primo matri- monio, dec. 77. uum. 15. pag. 129
Vidua committens ſtuprum dicitur committere contra ye- rum matrimonium contractum, deciſione 77. nume. 24. Pag. 130
Vidua nubens intra annum luctus arguit ſuſpicionem adul- terij commißi viuente marito, deciſione 77. numero 37. bag. 131
Viducæ vbi dos et reſtituta per hæredes mariti, ſi deinde poſt talem reſtitutionem ſtuprum commiſerit, an dictis hære- dibus detur dotis repetitio, dec. 77. nu. 13. pag. 129
Violentia vel iniuria emptori facta, venditori non nocet, de- ciſ. 48. num. 2. pag. 81
Vir bonus admittitur ad probandum cum iuramento con- tra præſumptionem iuris,& de iure, contra quam regu- lariter non admittitur brobatio, niſi per confeßionem, dcc. Ti. naum. 27. pag. 20
ban ſt interne⸗ Vniuerſitas aliquid legitimi agere nonpotei, iſ n
„ 74„ul alſtu wann.
*. ... 3*⁴ kun, 44 Vir pro marito non in ſacris literis accipitur, gec. Aulun poße lrſſund
z5. hag. 134 I mi znnigrun Virginis corruptor, quas dotes 3 107. num. 10. pag. 192 Vita contemplatiua excellentior eſſe dicitur aetius, 126. num. 2. pag. 224. 4 Vitium formæ potentius eſt, quam vitium materie,i num. 7. pag. 14 laig Vitium litigioſi non inducitur per litem nulla procuratore inſtitutam, dec. 14 4. num. 8. Pah.1,9 napt toi,O4 Vitium litigioſi ceſſat lite finita per ſententiam, un 3 145 Ader.T nunciationem,& propterea alienatio facka tenet 9 3 Jhem dätnon A ſehe 1 144. aun. 2. he 259 3 ltt. outum. 2 Vniuerſale ſignuũ operatur, vt indiferenter omxia enge a dtian nlin d, ee. hendantur,& vt diſpoſitio quæ alias reſtriclioen n g tum. peret, non recipiat, dec. 94. num. in. pg. io nente retensnil uit dn7 Vniuerſalibus in depoſitionibus,& in ijs que poſſnt ſhe
— 1 aexi ra Hlhx, 8,nun
conſtituere tenectunan 1a ioent Lr I kurh,”
con 194 2zebub
V 33 fu. fmnyee fi
1u la absio re 5 tlt len glitro 7 u. m cum fan, G ſtu— bur, 9s
1 minuti ÜAnr geclarattur, de
bere ad augmentum;& diminutionem onnauin, E bn numenyenſin V incommodum, res dicitur in codem ſtauu taſſ dun a pg. 30 Jjr 7 M.J.„3]. 1 8 yt 4 — 171:543. 154 2 alt beneplacltd dh h lcui Vniuer alis dictio reſoluitur in ſingularitata ltſt i ucſ facerewinit ſilus miquun/ num. 10. Pag. 197 alaahſtAi.uwſt 4 4 9 Vniuer ſalis dict o poſita in legis diſpoſitione ſus fauix gu tio ſue oneiee leni lon Pr
cipit reſtrictionem, ſecus ſi m homimis diſpoſtiam eene e o.um. i.pdg.
tur, limita, vt num. 14. dec. v9. num.+ pigzu aerhisuetnſſed m robantur,
Vniuerſitas in pertinentibus ad adminiſtrationniaul. nn unn4 8: 1 4 A. 1†. 9 cæ liberè ſtatuere poteſt, dec. vn. num. u eixſjß ocrullus,h P ..„7,.“ 536 4 Vniuerſitas poteſt ſtatuere aliquid in priuatonm raud- drigg alcolettutenad ſone z. nume. cium in iſs, quæ ad eos pertinent iure naturdl,&aſn. hit. Pas. 4 1. turinstenetur ſtiſten d b, V fuendo Vniuerſitas quando ſtatuere poßit in præiudicum drie. irzec ſißeiun auto falit nun rum,& quando non, dec. 7. num.*5. pag. 15 Vniuerſitas ad hoc, vt obli getur, requiritunt mucont victlae mipe„Cerbnayr gati ſciuermt,& conſenſerint, dcciſione uneu B aneigripavrieh dun wypoiheta P. 69 Ae qelico de nocke hal daun dec.e um 4. p39 1 Vniuer/ Itas non tenstur e delicto, de nocte ab aliu am. untenſ wericeſſin t tur oltogegee uerſitate patrato, etiamſi ſtatuto caueatur, qulyvu- e Sun. 3 . 7..., 1 ein 5) 4 Aule licto alicuius ipſa vniuerſitas teneatur, intelli, nun. ctralgen dun den unrien 32. dec. 88. num. u1. pag. 14 8
ti ſi Arltiſſrna ni uns d Vniuerſitas ob ratihabitionem commißi del iſzea eteauur arſoreyſug Wzahtiab punitur& obligatur, dec. i3ò. num. 6 pig u apconeſ ſperne dus. unoh n Vniuerſitas delictis quæ contra dominum commitutſte Qρ☚ N Riſ
ſiſtere tenetur, alis non reſiſtendo delinquns iim dec. 138. num. 7. pag. 243 Vniuerſitas ex delictis obligatur cauſam ſucceſum FI
habentibus etiam abſq; nulla conſilij congregaiunai 138. num. 10. pag. 243 Vniuerſitas ob crimen rebellionis præie dutiat dlocj poteſt, dec. 118. num. 15. pag. 243 vniuerſitas quando ex delicto non obligetur,&cansin 18- P. 24: zimulian Vniuerſitas deliquiſſe non præſumitur ex eo ſuuum 1 fortaſſe omnes ad locum commißi delicti crſen 1 bona rapuerint ac exportauerint,& uma e num. 32. pag. 243
3 num. 1 pag 18n
29, Ham. 199:
nientibus duabus partibus de tribus niͦ hiu a rionum, dec. 39. num. 2. pag. 69 d nkelis Vniuerſitates& ſubditos a⸗ re ſiſtert Sanine delinquentibus alias videre participes tann 15 modo intelligatur,& nu. 2. G a6 deraianß w. Vniuerſitati quando ratione alicuius delici en venus nitur pœna pecuniaria, pro qua ſoluenta i mne V ſet collecta, tunc innocentes contribuse non I V dec. po. nu. 9. pag. ¹5⁸ 1

——
4
,
Allur Ugf de
D 4,
C lee Voluntas vltima,.*. gzdicitur captatoria,& à iure reprobatur, deciſ.8·.
4eat mniuerſitati imb
81”
utandum non eſt delictum, quod à ſingulis
comniſſam eſt intellige vtnum. 16. deciſione 88. num. i
cele, pag. 143.
Mena Fnuerſitakis congregationen requiri ad hoc, vt ea ex deli- Ko obligetur, de quo delicto intelligatur, deciſ. 128. num.
Ma 27. pag. 24 3 1 vacuͦvue probatio præfertur voci mortuc, dec. 128. nu. 8. au ag. 229
4& ſie inſtitutio ab alieno arbitrio pen-
dil e 1 N D E X
Vſuræ de iure ciuili non prohibentur, fed permituntuy es ſaltem promißione quæ pœnam non infligit, contrarium num. 9.& intellige, vt nu. u3. dec iſio. 12⸗. numero i. pa- gina 240 Vſuræ ratione retardatæ ſolutionis dotium promiſſarum li- citè à marito peti poſſunt, deciſione uz. numero 1. pagi= NMd 235 Vſurarijsvariæ pœnæ indictæ tam de iure canonico quàm ci- uili, quod intellige, vt num. 14. deciſio. ¹37. numero 2. pa- gina 240 Vſurarium crimen merè eccleſiaſticum contrarium, deciſ. 137. Hun. 3. Pdg. 240 Vſurarium quem eſſe quomodo& per quos probetur, dec. 7i. num. 3. pag. ¹23 Vſurarius non probatur quis per teſtes qui dicant ſoluiſſe vſuras eo quodde rorunt commodo deponant, deciſ. 71. num. 6. pag. 123 vxor emens frudum præſumitur emere de pecunia viri, ideo dicitur acquirere marito, contra, num. 8.& 9. dec. 140. num. 4. pag. 25¹ vxor poßidens cum marito præſumitur iure familiaritatis poßidere non obſtante titulo,contraria eſt verior,& nu. 20. dec. 140. num. 5. pag. 251
vxor& maritus,ſi ſimul ſtipulantur, vnuſquiſq; ſibi acqui- rit pro dimidia, dec. 1 40. num. 6. pag. 251
vxor vendens prædium cum marito præſumitur adhibita pro forma,& totum precium ad maritum perueniſſe,& num. 7. dec. iο · num. 2. pag. 251
Vxor putatiua committens adulterium, an& quando dotes amittat, dec. 77. num. 29. pPag. 130
Vxor putatiua poſt ſententiam condemnatoriam amißionis dotis propter adulterium, an poßit dotem amiſſam recu- perare, ſi deinde apparet non fuiſſe verum matrimoniũ- dec. 77. num. 21. pag. ¹30
vxor licet conſtante matrimonio dotem donare non poßit in præiudicium mariti, tamen talis donatio morte mariti confirmatur, dec. 94. num. 8. pag. 150
Vxor in paraphernalibus abſq; conſenſu mariti contrahere poteſt, dec. 62. num. 1 4. pag. 10¹
vxori priuilegia tributa ratione dignitatis,& reuerentiæ mariti durant etiam ſoluto matrimonio, deriſione 31. nu- mero 24. pag. 60
FINIS.
num. 16. pag. 145 ſꝛtum diſtinguunt maleficia. d 4 volunta ee propoſitum iſtinguunt maleficia. dec. 77. nu⸗ Kar.„ nſe, 18. pig. 130 rs 7. begs vlunta tu etiam nullo declaratur, dec. 101. num. 23. A h, 1 p49 1 4 1* eiarn volatin mente retenta nihil operatur, dec. u8. num. 8. On 29 210 1 nn aae polmtes bominum ex veriſimilitudine dec larantur, dee. no. num. 8. pag. 3¹½ 4 e ri Voluntati aut beneplacito alicuius quando aliquid relin⸗ guiur poteſt facere quod vult, etiamſt illud miquum ſit, A aln, ſimads dolis abſit, dec, iu. num. 3 pag. 199 1un a Fuluntatis mutatio ſiue correctio incontinenti non præſu- 1 ne,, mitundec. 50. num. u3. pag. 84 11aL Notaproferenda ex his quæ ex fide geſtorum probantur, in 4 ½ g,en broœmio, num. 14. pag. ² 1ee NVurmuus vox nullius, dec. 79. num., 4‧. hag. ¹37 14 Soa Vhftuctuarius ad collectas tenetur. deciſione 83. nume. 4. 3I 9½ 65 58 142. ufuctaarius tenetur ſatiſdare de vtendo,& fruendo ar- 2 7.’.. 8 Vuno boni viriznec ſufficit iuratoria cautio, fallit num.ꝛ. dec. 53. num. i. pag 282 1 miguctuarius vbi ſatiſdare non peteſt,& perſona non eſt eiefhihißigeaadmittitur iuratoria cautio cum hypotheca bo- porum, dec. is3. num. 4. pag. 282 Ertſugpa cumtereſſe lucri ceſſantis, lebetur ſolito negociari, An ußen r ercari, dec. 143. num. 5. pPag. 258 4Kunathuiara cKt contralegem diuinam, naturalem, canonicam,& 1224““ viullem, dec. 237. num. 6 pag. 240 Ale dicuntur acceſſoriæ ipſius principalis debiti aden, vt „ 1 4 8 4 1 dilatio conceſſa ſuper ſorte dicatur etiam conceſſa ſuper ansann pſuris, dec. 129. num. 11. pag. 236 1— ¶ 06e“ — 1447100 4 0 4,1679 7 a 107 1* 9pe- ₰ 5A un4 g 1 * 1 1 4 21 9 ₰ 45„4 7 2 24 200 13Ln 4 b 3&,A g 1 rrut

Te,, p,, 4-
Impenſis Hie-
LXX.
0
icium,
TIAD MOENVNM,
. P.
. W 2 7 6 3
31 1 5
M.
ronymi Feierabend. KAKNNO SALVTIS HVMANAE,
per Petrum Rabr
FRANCOFVR

—
———— —— AS
p ¹ 2 —* —„ 9— 6 5 9 1 1 4 4— 7 , 1 7 6
1X

A 412 ngegum emi 2. 110 E herelerii ationi derpaxiv berrinlac mneml mitT. 110J.
f ug. krditrie npul:
ſhr Feltagum.
wne MARIT S ze conlenlu luſuæ Mo- ſt tenüdrteren nganrlir„Kin rrcymyeuim lonem prechj redictorum ehardtagoru con- h T nakeobi⸗ 1 ex Nu quodmor tecompeſr r Kirm. ecympeqlauitde certa raſur e bhæredibusſ deſuo be'acns pienda ſoperboni co- ahds Spb ceſſun ipus maritiin iguo In torantewofemabſque aabiH⸗ ocreandt, Knalis ealusche„qwiamarirwzadſch be⸗ iunb K Moreſuarolida. Qu 1 azn pecunlepredide defun. het,phi emdis poſt mortemma durrgien usluseredib.yno pro
5
unlore&illo altero remotion b latere deſcenderunt Hæredita-
ddoprorin vior rulthabe. rſommam. sdc liaproni
dior a 1 ere mobllia wnomina,, K
baet bamrmi dculuslatere büen cen tenütrga Nahi ctavult eren Wmtanchamlocrdareqina da⸗ Tum
um orunlährnganun querl Pcuid Et Fäetuoigyyded ſ ttu loäproximi e chi Rereprecium. Nun Pum an lomen preci gſe
preclſ caui drm

DEFECE MENIA RIAS QVYAE vSVE AD; dicium Partiu; hannem G Poſt pu
tin

ESTIO 10 henäirnie epuuan
d2. hercdirgiun.
ArIDARN MARITVY5 ge conſenluſuæ mo- is tyendiditæreci- uga nrre lerKein recompenſätionem precij hredctorum
hereditag'ori con-
1 iu maritus,K dhocle obli⸗ m t quod mor woompen- der Ne harecompenſauide certa 8** a bbarcdibusſuideluo een capienda liperhonis co- ah e Geceſtum plus martti in laurier Preturante woremabſque ns ih procteandt,K nonalläs:
1
lſa gnn gpamarirsadchzlibe-
daf ut pek, Nore ſuarelicta. Qur
eni nepecunieprzdiöe defun-
eſ ir lecem ies poſt mortem ma. are g dadrslusfaredid mopro⸗ mic h pro K illo altero remotiore alat n ce cetcenderunt hæredit. 5 nodororimiorrulthahe⸗ ne 1) ld0, n finnm vöquiaproni deis adere mobli, nomina d aace uerunenäcitslärre dn Vientgaalar il 4 2 umtiumlderhere ita, erunie Tlorun wann Angen gul dau luiprrimi. 1 N Gula
8

OVESTIONES VARIT,IN SV.
PREMA PARLAMENTI PARISIENSIS CVRIA, AVDITIS PAR- TIV M TIN IVDICITO CONTENDENTIVM ALLEGA TTONIBVS, deciſæ: Et per D. Iohannem Galli, I. V. peritiſsimum, ac in eadem Curia Aduocatum Regium, collectæ: Ac nuper D. Caroli Molinæi luris- conſulti excellentiſsimi,& eiuſdem Curiæ Aduocati cele-
berrimi, additionibus& notis illuſtratæ.
QVAESTIOI.
An precium rei hæreditariæ reputari debeat hæreditagium.
VIDAM MARITVS de conſenſu ſuæ vxo- ris Tvendidit hæredi- tagia vxoris ſuæ:& in recompenſationem precij prædictorum S— hereditagiorü con- ſenſit,& voluit maritus,& ad hoc ſe obli- gauit& promiſit quod vxor recompen- ſaretur:& ipſam recompenſauit de certa pecuniæ ſumma ab hæredibus ſuis de ſuo atere aclinea capienda ſuper bonis c5- nunibus poſt deceſſum ipſius mariti, in aſu quo moreretur ante vxorem abſque Iberis ab ipſis procreandis,& non alids: ſui caſus euenit, quia maritus abſq; libe- is defunctus eſt, vxore ſua relicta. Quæ bſq; exactione pecuniæ prædictæ defun- ta eſt, per decem dies poſt mortem ma- ti relictis duobus ſuis hæredib. vno pro- imiore altero:& illo altero remotiore x latere vnde deſcenderunt hæredita- ſa prædicta, modò proximior vult habe- eillam pecuniæ ſummam: eò quia proxi nior debet habere mobilia, nomina,& vonquæſtus. Alter autem de cuius latere deſcenderunt hæreditagia prædicta, vult habere precium tanquam loco hæredita⸗ giorum predictorum ſubrogatum: quęri- tur quid iuris? Et videtur quod proximi- or f debet habere precium. Primò, quia recium ſeu nomen precij cenſetur mo- d rta Hefdceeit ls taceat. in l.vni. C. dere vxo. act.& no. pe. Accur. in auth. derebus Eccle. non alien. 6.à Leone. col. 2.&l. mouentium. ff. de verb. ſig. Et con- luetudo dictat, quod proximior habeat wobilia, nomina,& conqueæſtus. Quare, d Secundo quia dicta vxor alienare po- tet& donare:& ſi precium habuiſſet et conſeruaſſet, proximior eius habuiſſet
de latere hæreditagiorum illud precium † Vvoyit.) loco hæreditagioruù haberet: nec hoc fuit Luæ hicpræſup conuentũ, quod dixiſſet ſi hoc voluiſſet. Oοntur cörnu- Quartò non fuit conuentum, quòd illud 77 alids non —. e certa ſum- precium in hæreditagium conuertatur. ma, ſed de toto Quintoò dixit, quòd pro precio dicto- precio recom- rum hæreditagiorum haberent tantam Henſanda. Et pecuniam: ergo ſolum recompenſare vo- eei 2 juit ratione precijhæreditagiorum: non 4ef Ue. ratione hæreditagiorum. Sextò, quia pre- teria conſuetu ciũ loco rei non ſuccedit, iuxta. l. qui vas. dinaria ſubau- §. fi. cum allegatis.& ibi gl. ff. de fur.&. l. diuntur termi
.*— ni con ſuetudi- venditis ex Dvreditatesffaleh. ee xre. vel act nis Pariſienſis,
vendita. Septimò, quia eſt ſubrogatio ab niſt de alia cen homine, non à lege: nes teſtatore. Vide- ſuetudine men tur contrarium: Primò, quia res eſt ſubro- tio fiat. C. M. gata ab homine,&c. iuxta. l.ſi eum.§. qui Larere.) 2on iniuriarum. ff. ſi quis cau.&. ff. vt in poſ. Eef ee leat l. u g. ſteſuisſubcondirione, Se Inde aee,Se,ern ga.1 8 COn 1t1One. 111.l. cet ex parte vx 2. ff. de priuil. credi.& in.§. fuerat. Inſtit. oris, vel paſsi- de actio. Secundò, quia precium loco rei uò ſcilicet er ſuccedit in vniuerſalibus. l. ſi rem& pre-Pdεv⁷ efe-
2 3 ratur, quia non 1 8ℳ«*..*1⸗ F„. 6 cium. ff. de petit. hære.&. l. mperator. de ſ qi d ha⸗
leg.⁊ ·& idem in ſingularibus*l. ſi eum. ff. yedes proprio- ſi cer. pet.& in. l. ſi ſeruus. 6. boue ſubre- rumvel laterit to. ff. de condi. fur. Tertiò, quia origo proprioyum.
obligationis, non titulus actionis inſpici S.,Tdes
debet. 1. ſi filius. C. ad Macedo. uartò, aeen, quia videntur hæc verba ab ipſis hæredi- eriam indica- bus ſuis de ſuo latere referri ad hæredes zit Curis& be de latere hæreditagiorum, quæ aliàs fru- ne ſecus ſi fuiſ- ſtra fuiſſent poſita: cum hæredes mariti 7et cæutum ne-
non poterant ſucced Lofi: imarimò See ſe4 p edere vxori: maxime( ☚ αedi-
quia erat recom penſatio hæreditagiori Bus eius no ſim vxoris. ergo de illis de latere de quo ſunt. pliciter, ſed bæ Quintò non diu vixit vxor poſt mortem redibus lateris mariti: nec recipit illam pecuniam, ſed are ee H remanſit in nomine,& ſic non eſt præſu- i on ſute. mendũ quod voluerit illam admobiliari: Pariſi. 9. 147. ſed potius conuerti voluiſſe in hæredita-C. M. gium pro illis de linea ſua vnde deſcende Sin gulari⸗ bant res venditæ. Sextò, ſi emiſſet aliquid Seerenhes. ex ſua pecunia, fuiſſet conquęſta pro pro- ſium„e er ximiore hærede ſuo: vel ſi conquæſta con æduitate, ne uertiſſet in mobile, ſpectaſſet illud mobi- quis locuplete-
le proximiori hæredi ſuo: ergo& pecunia 2² cum iaclu- ſeu nomen deſcend K hPrdita- 2, Afrh, Jas e eſcendens exſuo hæredita- 5icceſac. C. Mf.
V 1 AA 2 gio V
tanquã hæres poſt mortem ſuam, vt mo- bile. ergo,&c. Tertio non dixi: quòd ille
1 18 1

QVAESTIO IOANNIS GALILI.
gio ſpectare debet ad illos de linea vnde deſcendebat illud hæreditagium, ne ad imparia iudicentur. Septimò preciũ pro- uenit exre illorum in ſpe ſaltem qui ſunt de illo latere, iuxta. l.filio. f. de li.&poſth. &l. ſi quid, eo. tit. ergo ad eos debet ſpecta ., re. iuxta. l. niſi. ff. de pet. hære. cum pluri- 7 eniha⸗.) bus alijs ſimilibus. quid dicendum: Quidã Clloet ex or-.-..— ma contrat:us diſtinguunt inter ſubrogationem factam ſed ex quo non à teſtatore,& lega.& inter illam què fit ab ſimpliciter con homine: vt primo caſu ſuccedat precium ſenſit ſedab loco rei. Secundo non. Quod non proce- Ritio erbſen dit per dictum.§. qui iniuriarũ.& l. ſi quis ſationem ſtipu † 2. Data esj. vise- ſub conditione. per dictam. l. ſecundam. tur quodad hæ de priuile. credi. vbi eſtſubrogatio ab ho- redes ſuos eräs mine,&tamen loco alterius in loco cuius ,—.... veſen, ſubrogatur fuccedit. ꝗ Alij autem diſtin- „ 2—..— 9, gunt, aut volunt conuerti precium in hæ- nanda alias eſ reditagium,& conuenit in contractu, aut ſet inhunc euẽ non,& primo caſu precium reputetur tum expreſ hæreditagium, ſecundo non, ſed mobile. donatio fabta Quod procedere non videtur: quia con- viyro, de quo re— tio no vicdetufe Tutafecſſe 1.. mittoad tauæ uentio nõ videtur mutare eſſentiam rei, dixi in conſue. nec naturam: quia propteraffirmare vel Parifenſi. H. negare,&c. l. aſſumptio. ff. ad munici. in- ne, G.A4. xta. I. ſi forte. fl. de caſt. pecu.& quia con- / F/.—... †. raſntza.) tra conſuetudinem ſic fieri non potuit. Id eſt vſc; dum. decretum pro⸗ q Tertij dicunt; quòd de rigore proximi- nunciatur, ple or habebit per prædicta: de æquitate autẽ ne dixi in con- quæ eſt præferenda rigori: vbi non eſt ri- huetu. Næriſi. gor ſcriptus in hoc caſu, illi de quorum la- H. 189. quore- cedi h— di.* h b„ d „e r. C. M. tera procedit hæreditagium, habere de- Xperſoualiter) bebunt illud precium, perargumenta ſu- e EI quod poteſt, prà dicta ad hanc partem. ¶ Cui æquitati procedere ad ſ conſentio ego Ioannes Galli, quoniam nem definitiue ee 2delicia hdc Fiper dei& ſi iuris ratione deticiamus, hoctamen aer delteto.— 1— S xæquitas ſuggerit: iuxta.§. Item varus. l.2. miſſõ ad indi- ff. de aqua plu. ar.& pro hac parte facit. l. cem eceleſiaſti placuit. C. de iud.& l. ſi pecuniam. ff. ſi oee A,deſ cer. pe. l. quotiens. ff. de do. quæ ſub mo. ber prousone fiunt. l. ſires. ff. ad exhib. quamuis dictus es ſuper defin: 4— rigne qelictti Magiſter loannes Couardi in præfata
priuilegiatieꝰ Parlamenti Curia ſummus aduocatus, te-
fapra commu- nuerit contrarium, cui non conſentio de ui inſtructione æquitate per prædicta. Sed finaliter fuit edee contrarium opinioni meæ determina- dere dicitur in tum, cui conſenſi finaliter, tum quia mo- omui crimine, bile erat, tum quia conſuetudo dictat nec brius re- quod proximior debet habere mobile, miceentar ec tum quia ſi maritus ſuperuixiſſet nilvxor
2 audiuntur ſu- 1 pra anreee. habuiſſet,“ ergo non erat reputandum
ria fori, Gita hæreditagium, cum omni caſu hæredes hodie prafti, vxoris de latere vxoris habere illud debu-
caturet ſemper iſſent: quod non erat ſic in hoc caſu de 4 36.annis pra- cticari vidi& bene. C. M.
dicta pecunia per conuentionem.
QVAESTIO II
Vſque ad quod tempus poſsit res inen riorari.
(Molber tempore recipitur qubsali cariorandum rem per ſubhaſtan nem venditam, donec decretum faen
traditum emptori, ſecundum aliquchn, rüu mẽ ſecus eſtin re adlicitationemyenia uia non admittitur quis adincaridran. I
dum, niſi in pręſentia: fſic fuit dictung vxore Theobaldi Rebilicontra quolcem alios.
QVAESTIO III.
An clericus non coniugatus teneatur ſpondere articulis perſonaliter in infnaai ne Saluegardiæ.
ITem anno Domini39z3. patre gili de Molamcourt proſecutis per Negi procuratorem ratione infractionsſu
gardiæ& delationis armorum, fu.
punctuatum per Dominum Gulllelmm de Senonis, quod omnes reſpondetä. ticulis perſonaliter,& quia aliquidenſ- us filijs erant Clerici non coniugasm. luerunt reſpondere coram Comull rijs, quapropter fuit petitum& reciſ tum per Magiſtrum Ioannem Couud, quòd perſonaliter reſponderent vihu- punctuamento, cuius contrarium ſif-
I1ull, qula erat in eorum perſonamath.
tare, quod erat contra omne ius,&a,h allegaui arreſtum Dom. Roberti de ha-- gniaco,& Domi. Robineti de Bracir- mont. dicebam vlterius dictum apyu- ctuamentum intelligendum ciuilttent⸗ naliter in die conſilij dictum fuit, qut Clerici non coniugati non reſponir rent perſonaliter,*& fuit prædictumq. punctuamentum ruptum. Idem fuiti ctum pro Magiſtro Guidone de Eur mauns, Clerico non coniugato prod- fui aduocatus contra Ioan. de Fenellanm Parlamento Anno Domini 1384.&alo non tenerentur perſonaliter compiets in fine inqueſtæ. Et per 1dem arretum dictum fuit poſſe concludi contrCe- cum non coniugatum, ipſum fenen 1 in priſionem Epiſcopi, rationeſiueę diæ infractę, donec ſatisfecerit.
QVYAESTIO IIII.
An latori inſtrumenti fiendaſis mu-
nitio manus. Di
1e häs 2 40 1'
18 gction 3 nc btlprocs 5 a cerepo 1 7 32. zcetlal ausmun. e2 Luondlise 4. J, uell⸗ arotbl de ſſbi qurir
ertn. br luse taute
ogrunclh adiectus 1 1 Inolat aucdhat d⸗ h brnterer luronin 9 7(. lom ta zue p 4 7 zhin⸗ ſt mortull ſaogllo— uui qui alis 3t n0 Ua e h. nnf 3 nrum, mapdant 2 f. G bs pndxaud 5
4 agte ſam, num null8 meſens ſasnideturmu- A ntor itera ſt banfg d
ee meoal, nällcete Vef Dad .*'.
oriſoluivo e V. b
hi auis tenea
gpetensreditn: uuhim 1 [ore ſtendere.. in ha rſtum quodo lpropunc rrettun nd
getens anen editu Klblrecl- oluit entam fa-
ſolulinfutum zumenn 6
toredita,&tunt erelſuper qsa t pralite
m contrare de. delollaco.
I 0 VI. nnpeten lupeſte zuaredtum tenca- dare d;man t iſciiptis
1
4
lemvid rorie n quodpetens re-
nüſapewatu Kdecunſum itederr, K ab nlpecare nonte- daurdare demm nſcrpts Tquia petlt jem C. ominunretlupra anpetttrecl
4T 10 VII
.. nomittenso pr robare fachaſun in
eemandain deu ontenta Alquid a- wit.
ligropuncn A.
3 a O VIII.
Anlaluation uan Kanerodationeste, hin ſintad e deinpahmento, f Dronun Auolenpanlame 03 tzincaſanroyn nnoden 3Smenlapropr dnealapropri.
rainterhapé ainterhabm esdelonrenno K ltatoſe Re d
dd voninrequa-
iraafne lexmpanerell. defenſem al exalter. K; dellu faga g band nald 38 lblicatio, tcum nratun tniten uncia ſfk u unciatum mlatum at d lomini 3 atem 8 Alphun 4 Rcomge ſancti Dh leldenſb dode 3 ſü Bozuee i ntrieene
. d) 7 ncertatunen..
. M Vſeram ſes ad har ler(omm

1 1-
199 41
—
PER ARRESTA PARLAMENTI DECISAE. 3
Ic t ſi procedat via actionis: non eſt manus muniéda: quod facere poteſt, ſiobligatio ſibi ſit facta,&non aliàs, etiam mortuo principali: quia ius eſt ſibi quæſi- tum cum obligationi eſt adiectus: ſi autẽ rocedat via executionis quod poteſt eti- am ſi ſolum ſit adiectus ſolutioni: vt quia requiſiuit executionem ab initio, vel poſt ſigillum riuatum cognitum per obliga- tum ſubſuo ſigillo: tunc aut eſt mortuus principalis aut non ſi ſit mortuus: quia mortuo mandante expirat mandatum, auxtal. fi. ff. de ſol. videtur in hoccaſu ma num non eſſe muniendam, nam nullus eſtportitor literarum, aliàs videtur mu- nienda, videlicet viuente principali, qui portitori ſolui voluit. QVAESTIO Vv. An petens reditum cum reliquis tenea- tur rem ſuppoſitam oſtendere. Vldi pronunciari per arreſtum quod petens“arreragia reditus,& ſibiredi- tum ſolui in futurum, tenetur ventam fa- cere rei ſuper qua petit prædicta,& fuit latum contra religioſas de Poiſiaco. QVAESTIO VI. An petens ſuper re aliqua reditum, tenea- tur dare demandam in ſcripris. Temvidi pronunciari, quòd petens re- ditũ ſuper re aliqua,& declarari ipſum ſibi deberi,& ad ipſum ſpectare, non te- netur dare demandam in ſcriptis: † quia
non petit rem nec Dominium rei ſupra quam petit reditum.
QVAESTIO VII.
An omittens offerre probare facta ſua in demanda in defectu contenta aliquid a- mittat. V dipronunciari quòd non in requæ- ſtis Palatij. QVYAESTIO VIII.
An ſaluationes“ contra reprobationes te- ſtium ſint admittendæ in Parlamento- Vld¹ pronunciari quòd ſic, in Parlamé-
to anno domini 1343. in cauſa propri- ctaria inter habitantes de Monte almo,& procuratorẽ Regium ex vna parte:& reli- gioſos eiuſdem villæ ex altera:& in illo proceſſu facta fuit publicatio † teſtium. Contrarium fuit pronunciatum per Ar- reſtum latum Anno domini. 1458. inter Abbatem& conuentum ſancti Pharao- s Meldenſis dioccœſis ex vna parte,& Aegdiũ Boquet ex altera, videlicet quòd
ſaluationes cõtra reprobationes teſtium † Diec) Hæe ett non erant admittendẽ, t& in noc proceſ- Phantaſia, ego ſu non fuit publicatio teſtium facta: quia die gut ſe⸗ . ſelori queſtratio ſiue erat nouitatis& poſſeſſoria. denafa laſs QYAESTIO IX. us fieri debet in An Canonici Capellæ Regiæ Pariſijs ſic ſtante latore in habeant cognitionem executionis& teſta- ſtrumenti vi .——.„ menti ſuorũ Cõcanonicorum, quod ſubijci clauſulæ c an nõ poſsint per executores Curiæ Parlamẽti. porteur: Sed nõ V Idi pronunciari quòd non in eodem parti etiam pro Parlamento inter dictos Canonicos viſionaliter ni-
& Magiſtrum loannem Clerici, ratione N cre ditori ipſi 2 2,. vel docenti de executionis teſtamẽti factæ eiuſdem Ma- ſufhcienti man
giſtri Ioannis Canonici eiuſdem capellę. dato,& adbue
AESTI. prius dictũ fal- An vendeehen ſit ddeSe creditores lit ſi de hitor mi 8 ⸗ nime ſuſpectus
1 1Dle 85 VU ldi pronunciari qudòd ſic in eodem oßent halaere Parlamento ad vtilitatem Procura- dando ſufficien toris Regij contra Ioannem Gallileæ iu- tem apoc hã pro niorem: tamẽ fuit prius ſolutus de expen. 7uæ„ ſujhice 1..— ret iitra- per eum factis ad recolligenda vina quæ w,2 f tum reddere e- Ueruntexecutata. tiam cum actus QVAESTIO XI. executionis: vt An aliquid amittat qui non tradit ſuas ra⸗- dixi in conſ. Pa tiones per modum memoriæ. riſi§. 16G. C. M V Idi pronunciari per Conneſtabulum*Hetens) intel Francie, contra quendam pro quo e- lige quando pe ſ ſ Zit ab eo qui ue ram, quod pars ſua aduerſa petitorum ni- Lu 1 3 4 ue contraxit hil amiſerat: eò quòd rationes ſuas per neque ſuper es modum memoriæ non tradiderat, ſed re- re recognonit. manebant in Curia memorialia. Contra-C. A.j rium Dominus de Nanterre primus Præ- eene — 4 L. r7do ſtila ſidens pronunciauit per iudicium Curiæ ſupya c 5 in quodam proceſſu in ſeriptis veniente eri-. C. M. ab auditorio locum tenen. Mareſchallo-* Saluationes) rum Franciæ: inter Antoniũ Roux& Ni- A colaum Aluequin:& ita obſeruatur noto cula.(. M. m Suria requeſt F lud Arreſts †Publicatio.) riè in Curia requsſtarum.& illud Arreſtũ E, ſœ olim in pronunciauit die ſexta Frebruarij, Anno Curia teſtes pu domini 1361. quamuis forſan poſſet con- blicabatur ubi cordari, quod licet excluſus ſit à Canone ve hhe um— memoratorum: non tamen propter hoc νννννναεν‿ 3 4 2. e,& bene idé ꝑdit cauſam, ſed recipiũtur ſuæ productio ſnpr⸗—n hi; e nes,& poterit etiã tradere rationes iuris. 2.§.39. C. M. QVAE S8STIO XII 4½ Admittẽdæ) An pars habeat videre rationes per mo⸗- uud bodie indi dum memoriæ traditas. † incke admit-
Tem per idem iudicium dictum fuit ,e ubi 5 . Proëbatio o ar
quòd pars aduerſanonvideret, nec copi He,n e hepe
am haberet de rationibus pro parte mea ſequeſtri poſef
traditis Curiæ per modum memoriæ: eò ſorio.(. M.
.... 4 quia non tradiderat aliquas, vt æqualitas“ 2uο⁶/ic) Te ſeruaretur, cùm ſuas videre non poterat, etam uidi ante
2e quatuordecim quia non tradidiſſet: annos poſt ma-
guamconcertationem iudicari, par les Commiſares de la tour carèe contra la Cheſuaye gendre du ſeu general Bohier, pro Luo ſen ſeram, ſed malè& miquse indicatum, utpote contra ti penus fiſca. cred. antep. li. i0. C.&& alia quæ alle gabam dilu- endoratiunculas F iſcalium quorum bonus princeps erubeſceret,& contrarium in fortiori fuit indicatum. infr. q. i31. uer. 4.. C. M. † Traditas jintelligit etiam productas, uide Roma. ſing. 26²2. Ohi. deci. ĩ.z. col. 3. ubi dixi.(. de edeu.& in. c..
colieo. de pr. C.M.
—
8 2 3— 5. ———j————*— ————.—

OVAESTIO: IOANNIS GALLI.
Cenſiua xili QNAESTIO XIII. cet alterius do- An non tradens rationes per modũ me-
mini& hbenedi moriæ, rationes iuris tradere poſsit.
4 ſn, tůe de V Idi pro eodem pronunciari, quòd nõ
et abere forn-.
2 fa, tradensrationes per modum memo-
malem garendi ſerac laris& ſuerl
nij vt praltici riæ, poteſt tradere rationes iuris,& fuerut
apte vocat, imo Teceptæ.
etiam debet ha QVYAESTIO XIIII.
bere manum le An petens girendum ſuper ventis petitis
uata n propen- ſit admittendus.
dente lite ve in V Idi pronunciari quod petens garen-
feudis vt nous dum contra illum qui petit ventas in
dixi in conſue. 6 zllum dulpetit velnta:
Parif.§. 52. g0. cenſiua, non eſt admittendus. Dominus
1. nu 165. alias Præſidens de Nanterre tenebat contrari- 5*2as 5 ShareOnnt
nee prouiſionẽ um, vbi talis reus allegaret ſolutionẽ ven-
7...— babzee niſi conſe tarum factam alteri Domino,& prædictã gmando, vr di- rem venditam eſſe in ſu: ſiua. † 2iin. J gl.l. na tem venditame ua cenſiua.
160. nec guaren QVAESTIO XV.
dam Si, naen, Quando omiſſo medio appellatur.
ſed tantum ad- Er Arreſtum non fuit facta remiſsio iun ᷑tam(. M.
* Carporis) l0 cauſæ appellationis factæ à Præpoſito eſi ſeruas aſeri Dominę Aurelianen. per homines corpo ptitios, ſeucui ris“ Theſaurarij de Campo,& Capitulo de dam ſeruituti Tutonis ad dies † dictæ Dominæ, ed quia S0'Pora o bo- coram dicto Præpoſito erat contentio, an norum bnoxi- 1 0s. C. A. ipſi homines eſſent ſubditi dictæ Domi- Dies)ſcilicet næ, néone: nam negabant dictæ Domine magnor, vt gal& ſuo Præpoſito eſſe ſubditos, ſed ſubdi- li vocant, id eſt tos ſe confitebantur dicto Theſaurario& reic enen 74
Aetsenie QVAESTIO XVI. ritate d. Domi An Epiſcopus poſsit acquirere priuato næ iudicantiu. nomine. * Negabant) D Ominus Nicolaus de Arteyo Epiſoo- Et ſic appella pus Antiſiodoren. tunc exiſtens Epi-
ſcopus, emit quãdam terram ſuo proprio
bant tanqud a iudice incompe 1. he nomine pro ſe& hæredibus ſuis, quæ in
tenti. vnde ea- dem ratio incò feudum mouebatur à quodam feudo di- petentiæ eratin cti Epiſcopatus,& tenuit ipſam per ali- iudicib. magno quod tépus, pòſt deceſsit: ſed ob hominis 52 i ae7 defectum t Dominus F erricus Caſsient. omiſſo medio Epiſcopus Antifiodoren, poſt dictum Ni- ben releuarit colaum factus tenuit illam terram: hære- in(uria. c. ſi à des dicti defuncti Nicolai petũt illam ter- Jubdelegato. de rẽ, parati facere dicto Ferrico quod opor- Ihbeheheme) cet. Dicit dictus Ferricus quod nontene- Ieſtiare feu- tur, rationib. quæ ſequuntur. Primo, quia di perti, ſed illa empta fuit de nummis Ecoleſiæ Anti- runc fateretur ſiodoren.& ſic Eccleſiæ facta iuxta viam
rem alienã, vt procardicã res empta,&c. Secundo facta Ti an conſuet. fuit cõfuſio*dominij vtilis dictę terrę em Parißi. O.ꝛ.glo. ult Cofulio donninij Vt—
5. e.§. 7. Nec ptæ cum dominio directo: quia dictus Ni-
poteſt ex alia cauſa retinere ſic occupatum, arg: l. ſi quis conduttionis. C. de loca. niſi incãtinenti docendo per.
colaus tem pore emptidnis Prædictæ erat dominus feudalis illius terræ quamacam ſiuit,& tenuit illam per annum& duin & plus,& ſic fuit confuſio facta,Kperi lud mediũ quæſitailla terra Ecoleſi 1. dictæ,& maxime quia ille qui vendiditil. lam terram vt valallus non habebat niß vſumfructũ.iuxta.c.obertus.d. in primb ex quib. cau. feu. amit. col. 10.& dic&ns Ni. colaus vt Epiſcopus tenuit dominium di. rectum ipſius terrę.& ſic fuit confuſioſ. ta: quia res ſua nemini ſeruit. uxta. yti frui. ff. ſi vſufru. peta.&.l. ſi tibifundi qui. mo. vſufr. amit. quę optimefacit Ter tiò, quia ſi Eccleſia aliquam rem acquirat &teneat per annum& diem alienareno poteſt quaſi Eccleſiæ factam, ſecudum vſum& conſuetudinem. Hæredesdieunt cõtrarium per ſequentia. Primò, quni nomine acquiſſuit, per. l. ſi paruus&l uicunq;. C. cõmunia vtri. iudi. Secundi de ſe habet conſuetudo, quod quererep teſt Prælatus ſuo nomine. Non obſtanco traria, Primò quia non eſt verũ quoòdfus. rit empta de nũmis Eccleſiæ,& eſtoquod ſit: tamen ſua fuit& ſuorum haredum poſt mortem ſuam, ſecundum quòdcon- ſuetudo tſe habet. Item nec fuit confuſion quia reuera vaſallus habet dominiumfytt. le, non directum, nec vſumfructum. Nam dominium ſuum tranſit ad ſuos hæredes, &tenetur Dominus ei& ſuis hæredibus tradere, cum facere voluerit fidem& ho- magium. Nec poſſet Dominus tenensfes dum der defectum hominis ipſum aliena re, nec per præſcriptionem contra ralil- lum& eius hæredes acquirere: vtin.c.- in. 9. rei autem per beneficium. deinueſt. de re alie. fac. col. 10.& c. de controuer- inter vaſ.& de benefi. col. io. Item qulaex diuerſis cauſis& rationib. ſeparatishabe Epiſcopus qui duas perſonas reprsſentin iuxta. l. ſi cum cond.& l.ſi cũ patronollt poſito ad fuiſſet cõfuſio mortuo Epiſo po, veniret ad hæredes, eò quod emit no- mine priuato, iuxta. l. Dominus teſtamen to.&. l. tutorem. ff. de his qui. inci Et ſic fuit deciſum pro parte hæredum. QVAESTIO XUII An appellans ad Curiam Pallamenth poſt agens coram ludice a quorenun tiet appellationi ſuæ. pu inL9us
caqubnt
rem. C. depo. Alciattin. l. bona fldes. in f. eo. ti. C. M.*(onfuſio)falſum quia alius eſt ut ipſe, alius utt i ſcopus. qiu ſun am. Abbas. de of. deleg. c. a collatione. de appel. in 6. C. M. †‿onſuetudo) quia Prælati ut u ufructuarij factt e vn⸗
ty ad hæredes tranſmittunt, ut not. in e.præſenri. de officio leg. lib. 6. C. M.“ Haredum)
oc eſt indubitatum, q
... Hiel.I, † ſuetudine generali, etiam extra Galliam ubique Prælati ſunt uſufruttuargj.(ardi. Cle. gratiæ. de reſcrip. Gabn bie
ſeut. diſt. i: q. 8, Phi. Melan. in epito ᷣbilo. moral. ad fĩ, dixi in conſus, Pgr.§.15 ,ν annp aaciferyean Tanuuhid eta
I
llur a ſlaulkerit awim ne 5 alum quse e larrem Cu 1 wotet E Sehe heſerrrquiludes aadlaappelli— ute= aäuſiti raft n auizdes bietenn zuſotpkn ſeurum, eie oredCo acldans ie mitanl, G raDuctirnteel
210 XVIII SEb WII iuerdsluſiciarIſs Vi atlamenti.
1
orellglo
glitea dre7 aurdittäaC*” flünun hsde donunocl. IW contral)oml du Hlaf! I d
deFranc.K&*n un uguetin,quc mere epvyrrecta Gu
eetwim ern epropaechl-
Kmitenereng. TOrrunbulam.&
u!.. 100. tempetauiten vonohtante quod RCulle dere
Amnuucſsluor. h Ferbb Cla arr, quhsetäno amuls ſterol- raballames gutur kexuig
Darl.an 84·pr
onondiigerentur: is noſtts Kc. quia arlamenticontine- uniluſttiarjRegij, rincotrarlum, qula valentatRegem,& SCurlé Kcaue, qula
mmuntter int ciperentur mn Curia ls litere, nigl raliquacauſaſpecia- Sic rühifiib umcontra petrun 1d Gde ſenutinbarlene oinitiato annodh. aul e
(TD XIX ndmdh⸗ Rrremiſsionefaga 3 arlarnen.Ah, vulle deRndeli d ſegina lanchg laäckanie pin ſca⸗ driopen dente NeodenD aAn.
Äi ktproduac
Mätur
leginaßlan dloanC 4& di Chcualiote, 34 deomtra
haloß, dd dnChen derat ynam c) nt. Rläler
1 J. ntlam 4 69. do.Et dider a 1 Waranum p„
ddlo
LprOh
daulerg am ſententan 8 wone ſum Derun)
1 m an,* d pro teſfe Aenm Je Loſla dlcoſs, d ſtit, Sdcam arullla dous 4 Comuitsd
.* 3 la n—. mmeitiattc. elortiridehe.
alölſipd 92 ballliuo de An.

r Ulm⸗ A dlg— dl
ennnne
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE. 4
in iudicem: dic contrarium, niſi quo
ad cauſam in qua litigat coram iudice à quo. Item quia exemptus eſt propter au- thoritatem Curiæ, cui per tale litigium fieri non poteſt pręiudicium. Item ſi vide mus ſi quis appellat ad Perlamentum:& eſteauſa appellationisdeſerta: quia iudex Aquo non poteſt cognoſcere, ſed requiri- turlitera iuſtitiæ à Curia f Parlamenti, vt ſentétia iudicis appellatiexecutioni man detur. Sic fuit pronunciatum pro religio
ſis priore& Cõuentu ſanctiloannis Hie-
roſolymitani,& contra Ducé Bituricen.
QVAESTIO XVIII.
Anlitera directa Vniuerſis Iuſticiarijs vi- deatut directa Curiæ Parlamenti.
V ldetur quòd ſit, quia approbat eum
Vldi pronunciari in Parla. an. 1384. pro
domino Guil. Fœlix, contraDominũ Io. le Franc.& Galterum Auquetin, quod literę ſtatus impetratę pro parte dicti Gu- illelmi tenerentur per Curiam Parlam.& obtemperauit Curia, non obſtante quod dictæ Curiæ de directo non dirigerentur: ſed vniuerſis Iuſtitiarijs noſtris,&c. quia inhis verbis Curia Parlamenti contine- batur, quia erãt Domini Iuſtitiarij Regij,
quamutsaltercabatur in cõtrarium. quia
Curia Parlamentirepræſentat Regem,& loquitur Rex in factis Curię:& caue, quia communiter non reciperentur in Curia tales literæ, niſi eſſet aliqua cauſa ſpecia-
Wuu lis. Sic mihi fuit dictum contra Petrum
an Blemut in Parlamento initiato anno do- mini. 1386.
QVAESTIO XIX.
Arreſtum latum ſuper remiſsione facta
in Parlamen. adaſsiſias villæ de Andeli, pro Regina Blancha, de cauſa doleantiæ † in ſca- cario pendente.
Neodem Parla. fuit pronunciatum pro Regina Blancha& Ioan. Goule, contra Petrũ Cheualier, eò q́d dictus Cheualier cœperat vnam doleantiam ad ſcacarium Rotho. Et ibidem fecerat adiornari dictũ Goule, propter quandam ſententiam pro dicto Goule, contra ipſum Petrum pro- nunciatam per iudicem de Longocam do,& de Eſcouys, in iuſtitia Comitis de- Uancaruilla, à qua iuſtitia reſortiri debe- aur immediatè coram Bailliuo de An- del maſsiſijs de Andeli, pro dicta Domi- naRegina,& ab hinc ad ſuos dies magnos de Vernone,& ab hinc ad Curiam Par-
lamenti, quare petebant dicta Domina. Regina,& dictus Goule, quòd dicta dole-* Curia)ſcili- antia remitteretur ad aſſiſias de Andeli ene heene, coram Baillino de Andeli pro dicta Do- e de ſigillo mina Regina: erat enim intereſſe ſuum(ancellariæſed pro habendo emendam& ſententia ſub- 5oc fuit corre- iectorum corrigenda, dicto Petro Cheua- conſf 1 49 3 lier dicente contrarium, eò quòd dicebat o, Sy Chegee quòd Dominus Ioan. Goule attentauerat quod etiam eſt contra dictam doleantiam,& ſuper hoc de iure. Alex. erat adiornatus corã Vicecomite Rotho- com. ⁷2⁊.ad ſi li. magen.& erat ibidem Procurator Regis 5, Sean cum ipſo adiunctus,& ohtinuerat defe- tedittam conſt- ctum in illa cauſa coram dicto Vicecomi- ſtilus ille nõ ha te cõtra dictum Ioannem,& fuerat atten- Sebat locum in tatum in præiudicium doleantiæ pen- par ee, dentis in dicto ſcacario:& ſic cauſa rema-A. e)dr he⸗ nere debebat in dicto ſcacario, non vhi nè poc caſu ubs petebant dicti Regina& Ioannes Goule, zufta cauſi,& & ſic videbatur in ſimili quotidie fieri in eadem T2⸗,, Parlamento, dictis Regina& Ioanne di- 7,, centibus contrarium. Primò quia Regina mheher er non erat ſubdita ſcacario antedicto, vt pa unt ad tenen- tet per Arreſta aliàs prolata: ideo attenta- dam cesſas un ta:ſi quæ forent, non poterant facere, Se nu⸗ quod cauſa doleantiæ remaneret in ſca- 2eſeeeh, 12⸗ cario, cui nõ erat ſubdita, ſed debebat re- ro.7 art. 55. 67. mitti vt petebat: ſecus autem eſſet ſicau- 78. e infra Et ſa foret in Curia Parlamenti, quæ eſtom- deciſium dasi⁵ nium iudex& cuius eſt Regina ſubdita. ³ε,νν⁴ς — 213. licet qualt- Item qula caufa attentatorum non erat doque per erro in ſcacario, ſed coram Vicecomite„ qui rem nel aliam poteſtatem nõ habebat cognoſcendi, nec canſam contra ſuper hoc commiſsionem habebat:& ſic factam fit, ut coram diuerſis iudicibus trahi non pote- L2u 45379. rat. Item ſi non fieret remiſsio, fieret præ- henn 5, iudiciũ Regi, qui eſt proprietarius. Item vulgare Nor- non obtinuerat defectũ in ſcarario in cau nanorum rs ſa doleãtiæ. Itẽ nec de defectu apparebat. T haue ee Ité quia litera erat generalis directa Vice pe eennine. comiti, videlicet de adiornando ſuper do te& pracellen leantia ad ſcacarium,& attentatis reuo- ria Parlamentz candis quæ nondum erant cõmiſſa. Item ariſi. pars dicti Petrinon habebat cauſam inter eſſe petendi, quod dicta cauſa remaneret in ſcacario: nam procurator Regius hoc non petebat. Item impetrauerat dolean- tiam ad ſgacarium cauſa diffugij quia nõ tenebatur ſcacarium quolibet anno,& ignorabatur quãdo teneretur: propterea cauſa doleantiæ antedictæ remiſſa fuit ad primas aſſiſias de Andeli, poſt feſtum ſan- cti Ioannis Baptiſtæ proximè venturas. Et vlterius dixit Curia, quod vbi vellet pro- curator Regius Rothoma. proſequeretur attentata, vel inſeacario, vel corã Bailliuo
AA 4 vel

QVvAESTIO IOXNNIS GALLI.
vel coram Vicecomite Rothomag.& cau ludices) qui„. d0 caſu priuã ſam prædicta placitaui proRegina:& cre- aur vmo gradu do quòd ratio decidendi fuit, quiaRegina uriſdictionis nõ erat ſub Ditaſcario antedicto, vt dictũ culpa ſubditi, eſt, aliès obſtaret Arreſtum latum in Par- 7 w7, lamento initiato anno Domini ¹389. per 7 71—.—. 33 mrare ne quod dictum fuit, quod non remitteretur attentaret vel cauſa appellationis emiſſæ Aiudice Comi attendandum tis de Thomarcio ad magnos dies Ducis reuocare mte- Bituricen. propter attéẽtatum factum per — 2n. g’a vt oreranr partem appellati poſt dictam appellatio- præueniẽdo Cu c. eum te nem ad Parlamentum factam, licet nil fa- neamur. deap- ctum fuiſſet per dictum Ducem vel eius pel.&; ſic fuiſæ iudices, tin præiudicium dictè appellatio ſet cauſa ad eos nis. Ratio quia de contemptu facto in præ remiſſa, ſic inf. dici lati 3 ſile l eo. G 70. C. M. iudicium appel ationts Curię emiſſæ, de- rtra, pe- bet Curia cognoſcere,& de appellatione, rum eſt ſecun-&c. ne continentia cauſæ dinidatur,&c. dum quod dixi l. nulli. C. de iudi.
in annotati. ad
Alexan. c0.96 QVAESTIOXX. nu. z. lib. 4. ta- An Regalia locum habeat durante com- men non eſt ti- menda,& in Epiſcopatu commendato.
tulus(anoni- Piſcopus Laudunen. factus eſt Cardi- 272 iure, LAnalis. io. Calend. Ianuarij, anno domi ſad Sishe⸗ſu: ni. 384.& ab Epiſcopatu abſolutus:& fuit ue, ideo dici po. ſaiſibi 1,, Epiſe
teſi quod nõ ba in commenqda ſibi traditus Epi copatus: betur pro titu-& ſciuit hæc,&his conſenſum præbuit, ſi- lo(anonicore mul& ſemel, prima de Ianuarij Guillelm. ſpectu iuris ree de Cruce ſcriptor literarum pœnitentia- galiæ quod eſt riæ Curiæ Romanæ, apud Curiam defun- antiquius iure den 22Dlte
Canomico, nec ctus fuit circa Magdalenes feſtum tunc ſe ili per diſpen- quens: qui quidem Guillelmus erat tunc ſationesjictio- Canonicus prębendatus Laudunen.& ſic nes, aut aliasno dicti Canonicatus,& Prębenda apud Cu- uas adinuentio
nes Romanora Iiam vacauerunt,& Papa omnia benefi-
Pontificum de cia apud Curiam vacantia,& vacatura:
rogari poteſtvt reſeruauerat, quapropter contulit Papa nouæ. dixi in dictos Canonicatum& præbendam Pe- conſue. Hari.: tro de Monterutto nepoti Cardinalis de 7. aeh,eſt, Pel Calend. Auguſti. R per reg.(ancel Pe incæ. ¼. Calend. Auguſti. Rex autem la. 18. de infer. Franciæ dicens dictos Canonicatum& inſignant ad ſi. Præbendam vacauiſſe, in regalia, ac vaca- C. M. re, contulit ipſos Magiſtro Clementi Par- ea ee ui, vt vacantes in Regalia, nona die dicti 2. he ele, menſis Auguſti: eò quòd dictus Cardina- * Maior) vide lis non habebat dictum Epiſcopatum niſi Lud. Gomes in in commendam,& ſic fructus ſuos non Dræ. Regu.(an faciebat,& eſto quòd faceret, tamen quia A,„dd E- ſemel fuitregalia aperta, cum ſemel vaca piſcopatus ma- Caulerit Epiſcopatus, quia ante tenebat or eſt officio et ipſum intitulatum: nunc autem ſi com- dignitate quà mendam,& nondum fecerat fidem&ho- cardinalatus. magium vt habens incommendam: qua- propter tenebat Rex tẽporalitatem dicti Epiſcopatus in ſua manu& poſſeſsione
dictorum Canonicatus& Præbendæ: ha-
buit dictus Petrus 25. die dicti Menſis: x antedictus Clemẽs die vltimaipſius 8 ſis ſuper quo funt litigiumin arlamento- ſuſtinebam autem cauſam dici petrira. tionibus ſubſequentibus. IPrimo, quia dicto Epiſcopatu exiſtente in commenda vacauerunt dicti Canonicatus& Praben da,& ſic ſpectabat collatio ad Cardina. lem quihabebat incommendaiure com- muni:& per conſequens ad Papamob. ſtante vacatione in Curia ac reſeruationi bus ſupradictis, maximè Aun habensbe. neficia in commendam, facit fructus be. neficij commendati ſuos, nec diciturva. carę, pro hoc. per Io. de Imol. in. c. nemo de elect. per Ioan. And. Archid. Inno in. c. dudum. eo. titu.& in. c. ſi conſtiterit de accu. cum commenda ſit titulus eno. nicus:& ibi allegatur pro hoc quodhani archa qui fuit Delphinatus Viennene buit in commendam Archiepiſcopatum Remenſem,& fecit fructus ſuos,&confe-. rebat Præbendas Remenſes:ad hoc.oc. cleſiæ. extra. de elect. vbi Viſitatorabapa commiſſus confert beneficia. Sic tenetur & fit de facto& vſu. vt dixit Ioan. Andin ce. nemo. de elect. in 6.
Item non vacabat Epiſcopatustempo. re vacationis dictorum Canonicatus& Præbendæ, quia erat in commenda,&ſe non fuit regalia aperta.
Item dictus Epiſcopus tenebat tem. poralitatem,& vtebatur fructibus-
Item non vacauit Epiſcopatus ants commendam, id eſt, per promotionéac Cardinalatum: quia Epiſcopatus& Ca⸗- dinalatus ſe compati poſſunt. Probatun quia eſſe Cardinalem eſt eſſe Conſlariñ Papæ& patricium eius,& eius latem 8 ſiſtere.
Item Epiſcopatus maior eſt officiob dignitate quà Cardinalatus, nãrepertu Cardinalẽ fuiſſe promotum in Epiſcopi & Archiepiſcopum: vtin.c. bonæ:icxa poſt. præ.& in. c. dile.i. ex. de. prę lt papa
ſe vocat Epiſcopũ ſeruũ ſeruorũ Deiper excellentiã dignitatis, vt inproe. Decteta lium, Sexti& Clement. Item arguitur dẽ⸗ c. cum in cunctis. ex. de ele.quitſeuthe acceptationẽ Epiſcopatus nonraſa 9 neficia ſtatim: ita non racatperabloane nẽ Epiſcopatus ſtatim quia aülole eſt pura, ſed cõditionalis, vt patet fc de Imo. in. c. genera. de clexlr Seiſnae quod ita citò cõſeniit Cardinalis abſo ui oni, ſicut&cõmendę,& econtra,quns
commen
un
lenacSu tennke 2 4¼ ſet acesCar oie, qu 1s fullle a. Klcuc 2 unconſenllebgn mlſcbal lſcopetundchräein n lts hoccſiquiEnico- dlide atenn raizru. b dcq S ſpa poſit abloluer e wünlts* Fpllcopitu ſi ſclat Aronſcll a clefee, dum tamen aolcue runbulla, alius non. en wrcler⸗ n contranum argu- In, ad Ädelicet quod alids wbcelmn kegalia,quia imoin macionb cetper mortem, vel anp wurseit Epicopatüde vno dum qucte vacatioeſt vera, non mhcccuG noncenſetur vacaſſe iopaun bz um ei ſemperreti- valtaen amutarafut,&facit
audſiarge mnft dererumdi- kemetieg kteritertlo waderetin mendang, teruallo,Khaberetin emendannin nustenebat intitula nrleciß eea, Ain calu noſtronon den ſe ² vinterualbo, nec ya. ihm m erpradicta ltem nö 1 d codd tt Afructus(uos, qula
dlotioniplſco-
„
SeR N..14 2 M A Cardihalb u Fiſe . am Dene n. ncum g Adada guCa. Nr ſen edatm omfene po 3 deiug Ppadennandanſa AItemn 1 3 wenamunſth ſtarucä nnger gurnhabb iennpudeltho len A edum dlehxaum dendam(p. dele g uR ſeercdedoran 3 dula Jöte e, Turese ece- e0 urcſemper e,: opat, K g eratn g wannult Allei9- tinticendecte dei d ante crat Epitopu 9 tu. K. Sin püs aſte.d— Aneco! lterdum, LCatlone 3 0— bſtat vodin . cu regalia gs. titpäem, legalla donec arl nagiumR neel Ccal cwmaij V Lalu quia P udunen. 2 del Aula Epiſco 1 C e he uä elgomn 5 et Kcom. lc- M nda, qui dlolutio na
—— c

4 21 cd 1. 1* l Witn PERARESTA PARLAMENTI DECISAE. · ere D ue commendatus ei Epiſcopatus antequam concurriſſent: quod fecerũt habito reſpe- a confentiret abſolutioni,& ita citò ſciuit ctu ad cõſenſum dicti Cardinalis& ſimul, * naa commendam factam fuiſſe, quia per ab-&ſfemel ambobus conſenſum præſtanti,
oh. V ana ſolutionem Papæ, quæ non erat pura, nec riling abſoluta donec conſenſiſſet:& fic concur un runt conſenſus commendæ& abſolutio- b Rala nts,ſic nec momento videtur vacaſſe Epi un S tmchn ſcopatus: iuxta. l. ex patre. de hæredibus
I anlaa inſtitu.& inl. ſed& ſ. H. fi. de li.& poſt.& enCa adhocin.I. idemq;.. ſi tibi. ff. qui po. in dri d an pig.hab. Item ad hoc, quia Cardinalis Sco
Je e tiænoluit conſentire abſolutioni Epiſco- atus cotiæ, quamuis fuiſſet factus Car-
1r dinalis,& cardinalatui conſenſiſſet, qua-
de nn Iefbidimiſit Papa Epiſcopatum cotię in lum h, cömendam. Item ad hoc. c. ſi qui Epiſco-
du emh Pi4r.diſ.ibi de hac materia tractatur. Itẽ cn Keg ee,. Der hoc dico quòd Papa poſsit abſoluere 1cu n 5 Epiſcopũ inuitum ab Epiſcopatu ſi ſciat 1nn ipſum non vtilem Eccleſiæ, dum tamen hoc expreſse caueatur in bulla, aliàs non.
— Item nec obſtant in contrarium argu-
M menta, prædictum videlicet quòd aliàs
eain non haberet locum regalia, quia imo in umaßn vera vacatione, videlicet per mortem, vel cet eimnat cüm Papa transferret Epiſcopatũ de vno cnemo.n adalium: quo caſu vacatio eſt vera, non kemntr dd autem hoc caſu, vbi non cenſetur vacaſſe e racati utt utmt Epiſcopatum prędictum, ſed ſemperreti- Drrbend acuh nuit: qualitas autem mutata fuit,& facit
ur 5. qusd ſi frumentum. Inſtit. de rerum di- 4E lunk ui. Item etiam ſi alteri tertio traderet in
cus commendam exr interuallo,& haberet in aui commendam qui prius tenebat intitula-
— Du uutam: ſecus eſſet, ſed in caſu noſtro non ne e acenſetur habuiſſe ex interuallo, nec va- 3 uu caſſe Epiſcopatum per prædicta. Item nõ
— 7 Wl! 1 1- 2 rlobſtat, quòd Rex facit fructus ſuos, quia (2m unon fecit durante commenda: ſed fecit X Cardinalis commendam habens, qui Ca- liſtere Mol nonicatum& Præbendam conferre po- len Tn tuiſſet de iure, ſi apud curiam non vacaſ- te 1 ſent. Item non obſtat, quòd non fecit ho- 1d u: 1 magium habens dictum Epiſcopatum in Lrchue u cömendam, quòd facere debebatvt dece- Drz. un e bat:quia nõ tenebatur cũ ſemper retinuit atEpüg. Epilcopatũ,& ante erat in fide: nec eſt ter e lut tius, ſed ille idé qui ante erat Epiſcopus, ene iuxta dictũ§. quòd ſifru.&.§. interdum. ,sd nſtitu. de re. di. Item nec obſtat, quòd in 12⁴ Nraacatione habet locũ regalia, donec 1— anc uduerit fidem& homagium Rex, maxi- ſtaur, Apari Prãcis, vt hoc caſu, quia Epiſco- h Pus Laudunen. eſt par Franciæ: ergo in , Vacatione prouenientiex cõmenda, quia verum eſſet ſi commenda&abſolutio nõ
1 2 o.
4ench9
*½ 9*
vt ſupraà per. l. placet· ff.de acqui. hære. Item nec vacuit prebenda durante va- catione Epiſcopatus, ſed ipſo exiſtente in commenda. tẽ nes obſtat quod dicitur, quòd ſem- per fieret in fraudem cõmenda, quia non eſt ita tenendum, ſed contrariũ, videlicet ex cauſa contenta in. d. c. nemo. aliâs dice re contrarium eſſet ſacrilegium. Item de hoc erat quæſtio inter Cardinalem& Re- gem. durante igitur debato debebat gau- dere Papa de iure ſuo:& maximè quia eſt de iure cõmuni fundatus.*iuxta. c. licet.* Fundatus.) extra de præb. Nititur autem Rex contra Imo tum quod ius commune. Item non ſtetit per Cardi- ila iuaoni nalem, quin fecerit fidem& homagium, Ceſ h2f7e76 quia pluries petijt, quare dictis Cardinali, eelah/ enſa, T T 221 Cla ad exiůduttz & Papæ nocere non debuit. one ,urisdiι His non obſtantibus, dictũ fuit per ar- nis ordinarioriũ reſtum prædictis auditis abſq; alia delibe- Kex tanquam ratione, quod collatio facta dicto Clemẽ- 22 Ti hania. ti erat valida,& quòd tueretur in poſſeſ- v 7 D, e ſione& ſaiſign,&. Et fuit in expen. con- muni&potior, demnatus Petrus pars mea. Ratio autẽ de quia reſpettu cidendi fuit, quia abſolutione facta, poſi- eni ede, to quòd cõſenſerit dictus Cardinalis ſimul 2au enuae. &ſemel abſolutioni& commendaæ, fuit C.ℳh% tamen dare momentum quo vacauit Epi ſoopatus, quia Epiſcopatum quem antea habeat Cardinalis intitulatum, habuit in commendam,& ſic fuit vacatio. iuxta. l. ſeruo in patre. ff. de leg. I. ad hoc facie di- ctus.§. quod ſi frumentũ. Item cenſetur nouus,& perſona noua quo ad hoc. Item &ſuppoſito quòd tempore vacationis di- ctorum Canonicatus& Præbendæ dictus Epiſcopatus eſſet in commenda,& ſic nõ vacaret, tamen nondũ feceratRegi homa gium Cardinalis de téporalitate dicti E- piſcopatus, ſed ob defectum hominis, te- nebat Rex ipſum in ſua manu:& verũ eſt quòd data ſemel vacatione, vt hoc caſu fuit, durat regalia donec fuerit facta fides Regi de temporalitate, quia tenet eam in manu ſua. Itẽ& ſuppoſito quòd Cardinalis tene- ret tunc temporalitatẽ, hoc erat ſub ma- nu regia. Item& aliqui tenent quèd bene ¼/Q☛επ0) ve- ficium datum in commenda vacat, † quia rum eſt de tem- monſtrum eſtin iure& natura habere pa- porali, fed non trem temporalem,& ſic habere patrem de herpetua. commendatum, cùm commenda fiat ad om. c5. 350. de . heſgnet. in Ro- voluntatem commendantis,& de iur
E ta. de braben. csommu- C. M.
6

QVYAESTIO. IOANNIS GALLI.
com muni vſq; ad ſex menſes, iuxta dictũ
c. nemo.& J. ſi tamen.ff. de edili. edi. Item
& quod dicitur, quòd durante commen⸗
da non vacat Epiſcopatus: attamẽ hoc ꝓ
vero ſuppoſito adhucdurat regalia, niſi
fecerit homagium de téẽporalitate Regi.
Item Papa mandat Regi in caſu pari,&
ſic fecit hoc caſu Regi Frãciæ per ſuas bul
las quòd traderet téẽporalitatem dicti E-
piſcopatus dicto Cardinali: ergo nõ habe-
bat. Itẽ nec facit reſeruatio facta per Papã
in præiudicium Regi, ſiue ante vacauerit præbenda, ſiue in regalia,& ſicvtimur.
Aliud areſtum declaratiuum iurium
Regiorum in materia Cõmendarum fuit
datum in Parla. anno Domini 14 ꝛ9. pro
magiſtro Petro de Ceriſay, tin dicto Par-
lamento Regis Conſiliario, contra Domi
Ceriſay).) die num Cardinalem Deſtouilla, ratione Ar-
21. Juli, nonob chidiaconatus de Conſtantino, in Eccle-
Kanre quodas, ſia Conſtan-
ctus(ardinalis ex collationee QVYAESTIO XXI. diſpenſatione Alia quæſtio de beneficio in regalia collato
papæpoſſediſſèt deciſa per areſtũ anno M. CCCLCXXXIIII.
4 e eeesa2e Vilhelmus de VIts. virtute gratiæ ſibi aliud infra. q. factę de Canonicatu in Eccleſia No- 150. g. 168. J. uiomen. aliàs ſub expectatione præbendę 188. multo plu- acceptauit Canonicatum& Præbendam 5 Wafnſ vacantes per mortem Petri Fourgard,& ſed 8 libr ſibi fecit prouideri de ea,& ſe recipi per hunc nimis di- procuratorem in eiſdem: poſtmodum latare.(: M. impetrauit à Rege ſi vacauerint, vel vacaſ Notaquòd nõ ſent in regalia, aſſerens ſe eaſdem tenere Valet collatio 5
tondiiionahe,& poſsidere virtute prædictægratiæ Apo- nec beneficij nõ ſtolicę, vt ſecurius teneret:mandauit Rex
vacantis etiam Decano& Capitulo Nouiomenſibus, vt
incerti, niſi fue dictum Guillelmum manu tenerent in
ee di poſſeſsione& ſaiſina prædictorũ, non ob-
nahneo ſtante quod virtute collationis Regiæ nõ
a0. haberet poſſeſsionem dictorum Canoni-
TConditioſolũ catus& Præbendæ, ſed virtute prædictæ
refertur ad fu- ſuæ gratiæ Apoſtolicę non faciendo men
turum,on au tionein de Regia collatione. Demum ſi- tem ad præſens. 5
vel præteritã. gnificauit Decano&Capitulo ſuam gra-
l. eum ad præ- tiam Petrus Mareſchal, qui impetrauit à
ſens,& l.ita; Rege, vt vacãtes in regalia dictos Canoni
T. hi cer. pe.!, catum& Præbendam poſt collationem à
vede,eh de Re ge factam dicto Guillelmo,& antequã
„dag. ſefaceret recipi perſonaliter virtute ſuæ
gratiæ antedictæ Apoſtolicæ, oppoſuit ſe
quibuſdam præceptis ſibi factis virtute li-
terarum Regiarum à dicto Guil. impetra-
tarum, videlicet ne ipſum Guillelmum
impediret in poſſeſsione& ſaiſina dicto-
rum Canonicatus& Præbendæ,& fuit in
Parla. adiornatus ad certam diem,& dixit
cauſam oppofitionis ſuę modo, tur. b5 dime Haicolati Gui conditionalis: ergo nulla, per notata e Ioan. An. Archi.& Ioan. de Imol 11 t electionibus. de ele. lib. 6.& per Com.c. ſtel. ibidem. Secundò per.l. ſeruus d l ſeq. ff. de cond.& demonſt. Tertisgun non dicit in impetratione ſua quòdelſet Clericus, ſed tacuit quod eſſe de bet promouendus, aliès indignus, iuxta c. cum à Deo. de reſcript. R. c.2. dereſtit extra. Quartò, quia non expreßit cuiu diocœſis, cum quilibet ſit in ſua diocœſi beneficiandus. iuxta. l. in Eccleſis. C.de Epiſ.& Cle.Quintò, dicit ſe tenere Kpolſ ſidere dictos Canonicatũ& Prebendam virtute gratiæ Apoſtolicę, quæſenonex- tendebat per ſuum propoſitumaddidos canonicatum& præbendam, quiassſs- uati in curia:ergo falſum ſubiecerat, gex tò, capiendo corporaliter poſſeſiionem dictorum Canonicatus& Præbendeæyit- tute ſuæ gratiæ Apoſtolicæ, ſciensſehabe re collationem Regiam, videtur renun- tiare gratiæ Regiæ acceptando Apoſtoſi cam, cum ſint incompatibiles. vtnoiinc- vt qui duas. extra. de ele.& in. c. ex ote ext. de his quæ fi. ma. par. ca.&. c. honæd poſtul. præ. extr. Septimò, quia ingrati regia dicti Guillelmi dicebatur, vt tene- ret ſecurius dictos Canonicatum& bræ. bendam,& ſic non adhærebat ſuægratie Apoſtolicæ. Econtrario Guillelmus dice- bat collationem ſuam bonam: opimo- nem autem Petri malam,&c. Primò quis licet acceptaſſet,& ſibi prouiſum fulſſt virtute gratiæ Apoſtolicæ,& tamen ſbi non debebatur: quapropter impetrautã Rege cùm vacauerit in Regalia,&habus collationem ipſius ante collationem!e- tri: nec obſtat quòd dicit, ſi vacauenii &c. quia refertur ad tempus præteritum Tvel præſens, que non morantur condti nem. Item quia conditio tacite inerat ii- delicet ſi vacat. Item quia jam habebat poſſeſsionem ante interpretationem re- giæ gratiæ,& non voluit Rexquod 55 retur accipere nouam poſſeßionẽ, cumn accepit poſſeſsionem corporalemmuid te gratię Apoſtolicę,& habebat iteras 5 gias& oſtendit. Item dicebat dtahe habere locum ſi haberet duos rruloe,e num à Papa,& alium à Rege:&e c Papalem. Item dicebat Petrus quo
quiſequn
Uelmieſt
bet quii
Gull bebat reputari habere duas gratias egia lete⸗ 9 ner
lelmus, qui aſſerebat in gratiaR
1. 41 on e ſulprall oucayoſt benlu „ fatle 4 0 ljbnute 4 egegiac,El lcatus rke 1* n Cmol„Ci alebiode Co ooſtollce
—
teRegit gra 7, farſiracurt let Ktenet, Kic intinplullen s.lemona- facumisRee, tiaquedicuntuf wel Kden e regione Cleri- necquod dunn delen menlidus atibuszatem s otitie Ko.ltem ipparetqudle itrenunciare gra bere,cum ohr fcamt Decano luirulo gar difacam per Ne- iteras aasl euſdem praſcn- ocnotaqulb mnoſacn gere⸗ dyer cödſtolie wacet, ralet& te. lem qiod m pettatione Regie nonss wn om telprimere do⸗ amnecſeClenm dcere,
XYII
Miwäada 1 d. onu Mispoſsint Tel üie 4 dagwalaigun, 3 3 argat Menähegzje 4 farnehiſ Mierwn acce Natun yn.g mac rim hn⸗— täredeäh 1 5 aolat urt ecl 1.. N Ddute b Kpc- poſleſsio 3 d eatkegaſen poſt
cundo. Nec0
. A

la nere dictos Canonicatum& Præbendam virtute gratie Apoſtolicæ, ſic in lui præiu- ac dicium habebat gratiam Apoſtolicam& n habebat Regiam,&cœpit poſtea corpora „lem poſſeſsioné dictorum Canonicatus ;*& Prębendæ virtute gratie Apoſtolicę ſci Rin he ens ſehabere Regiã: ergo renuntiauit re-
2 üigttur peralle. in. d. c. in electionibus. de elect.lib. 6. Item videtur malefeciſſe Guil jelmuscum poſt corporaliter acceptam
poſſetsonem, Vt præfertur, ſignificauit gratimm Regiam. Finaliter partibus audi-
2
1 KCl.( tsfuitdictum pro dicto Guillelmo. Ratio 855 decidendi fuit, quia ante gratiam Regi- 11 amhabebat poſſeſsionem Guillelmus di- 1 1 ctorũ Canonicatus& Præbendæ,& clau- * 4 ſulam inlitera Regia, quod manutenere- uurin poſieſsione&ſaiſina: etiam non ob- . Au ſante quòd non haberet poſſeſsionem icn pirtute Regiæ gratiæ. Item quia collatio C. Regia facta, ſi vacet, tvalet,& tenet,& ſic Na k conkert, vtin pluribus Rex. Item non ha- ne bent locum in Regia gratia quæ dicuntur
—. R B
de dioccœſi& de non expreſsione Cleri- umtnt ducatus: nec quod dicitur de ſex menſibus uas,e macurrentibus tempore notitis,“&c. Item usqut inquia apparet quòd noluit renunciare gra rr. S tiæ Regiæ, cum poſt notificauit Decano 2a dih G A& Capitulo gratiam ſibi factam per Re- nd migem literas ſuas Regias eiuſdem præſen- utãdo. Sic nota quòd collatio facta per Re- el agem per cõditionem ſi vacet, valet& te- net. Item quòd in impetratione Regiæ oollationis non oportet exprimere dio- ceſim, nec ſe Clericum dicere.
regr r QVYAESTIO XXII. Antirulus Papalis& Regalis poſsint um e e concurrere. nen ITem nota per prædicta, quòd ſi aliqui; wobt e habebat gratiam Papalem& Regalé ab ret u initio& ante poſſeſsioné per vnam acce- ens u ptam, vtatur vna, renũtiat alteri. Sed ſi ha lemqt deat primò Papalem,& faciat ſe virtute dſus recipi& poni in poſſeſsione,&poſt an obtineat Regalem cum clauſula: quòd n5 n teneatur ſe facere poni in poſſeſsione no- ua, vti poteſt illo titulo ſecundo. Nec ob- ſat, quòd in caſu ſuperius dicto, fecit mẽ- ionem Guillel. de receptione corporali: quaper hoc nõ renunciauit illi quod fa- 42n 5 aunfnit, cuͤm haberet antea poſſeſsioné utu Apoſtolicę gratię, qua de nouo nõ uit opus capere virtute gratiæ Regiæ per clauſal, quod non teneatur,&c. maximè
8 2.5
d Si, PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
du gis Nec obſtat quòd conditio tacitè intel
6 quia poſtea fecit ſignificari literasRegias,
QVAESTIO XXIII.
An Aduocati poſsint placitare contra il- los quorum ſunt vaſalli.
Idi pronuntiari per Arreſtum anno
domini 1384. prolatum Parlamentũ tenẽte Do. Arnoldo de Corbie, Parlamen ti Præſidente, pro Scabinis Remenſibus, contra Archiepiſcopum Remenſem, de cuius penſione tunc eram, quod Magiſter Ioan. Couardi, aduocatus in Parlamento Vicedominus Remen. Eccleſiæ remane- ret de conſfilio dictorum Scabinorum, de quorum pẽſione erat antequam mota fu- iſſet cauſa contra Dominũ Archiepiſco- pum. Ratio auté dubitandi quam propo- nebat Archiepiſcopus erat, quòd dictus Vicedominus tenebat in feudum à dicto Archiepiſcopo temporalitatem dicti Vi- cedominatus,& ſic erat eius vaſallus.
Item quia dictus Archiepiſcopus pla-. citabat contra Scabinos prædictos de iu- Nota Kaus . 6. Valet collatio ribus Archiepiſcopatus, per media quo- cotironats n. rum tenebatur temporalitas dicti Vicedo per Regem minatus. Item quod prohibeturne Cleri- contra cap. ſu- ci contraEccleſiam poſtulent, in. c. ſi. ext. 9 aleg. de poſthu. Archiepiſcopus autem Eccle- aerer⸗,Teſs ſiã repreſentat. Ratio decidẽdi tfuit, quia 2, 5 Ar cozceſ. licet teneret in feudum dictusVicedomi- preb. quia regn nus temporalitatem antedictam à dicto lan ſubeit de, Archiepiſcopo, tamen non erat quæſtio uolutioni de de iure feudi antedicti, quod tenebatur à 2aan 2e Ca
. ,— 4— tro nec con dicto Archiepiſcopo. Itè nec de cauſa tan iiν generaln gente honorem perſonæ dicti Archiepi- de qaoin c. nul ſcopi. iuxta. c. de for. fide.& de not. for. fi- la. extra de con de. Itẽ quia aliter dicere, eſſet dicere feu- ceſſ. prel. qui⸗ da ſimilia officio aduocationis, ſic quòd 2un, Jr, aduocatus, eò quiaalicuius Domini vaſal 2Peeen,) lus eſſet, non poſſet contra ipſum poſtu- er bene quicad lare, quod eſſet abſurdum: ſic alids fuit dicat glof ma- pronnnciatum in ſimili caſu anno Do- 277, 2,hn. mini 374. Parlamentum tenente Domi-§, e, 7e no Philip. Paillardi. enr us un
VAESTIO XXIIII. Puud Hrren.
An coram Requæſtarum Dominis adior diſtæ eam com- natus ad ſigillum ſui prædeceſſoris cogno- muniterſequ, ſcendum reſpondere teneatur. tur& male.(.
M.
Nno Domini. 1384. fuit in Requæſtis Palatij pron unciatum, quod adiorna-
tus adrecognoſcendumvel denegandum ſigillum ſui predeceſſoris in quibuſdam literis appoſitum, non tenebaturreſpon- dere ſuper hoc, eò quia nõ erat in eiſdem literis obligatio perſonalis, licet eſſet ibidem
-39——— ooooooooo 1 —————
—

QVAESTIO: IOANNIS GALILI.
pedimenta: quoniamſ cauſam amittant 1
ibidẽ obligatio hypothecaria. Ratio du- bitandi fuit, quia adiornatus adrecogno- ſcendum vel denegand: quare,&. Item quia prodeſſe poterat ad proſequendum in hypothecaria ſigilli recognitio, ſed † Sed Domini) Domini † Requæſtarum& Commiſſarij Hic eſt ratio de cognoſcere non poterant, niſi de actione cidendi quæ nõ perſonali: ergo fruſtrà fieret recognitio: Vehee enee hes quia ſuppoſito quòd cognouiſſent, non Seu⸗ Ss tamẽ poterat huius prætextu procedi co- culetur. Ided ram eis nec ratione perſonalitatis: quia dico qusod hic non continebantliteræ perſonalem obli- actor non habe/, gations, nec ratione hypothecariæ, quia
bat cauſas com/ udices non erant.
m ſas coram
Do. Reque. qua QN AESTIO XXV.
re debebat fibi Domini locorum habentes iuriſdictio-
conſulere corã nem poſſunt petere cauſas etiam contra ſe
eranote ne motas ad ſe remitti.
dlla† 14!/ et Md..
Te ncatan Nnoquo ſup. in Parla. pronunciatum
per Do. Eeque, 1 fuit, quòd licet aliquis ſit alicuius Do-
ſtar. C. M. minus quo adreſſortum, tamen habet co
X.... Se, Pe gnitionem& remifsionem querimonilæ e cauts ſam dſtt...
e cntm ſe nouitatis contra ipſum in ſuo reſſorto.
jt pr* motam ad ſere Sic fuit pronun. pro Domino Duce*de mitti. Sed hoc Borbonio.
non ſeruatur QVYAESTIO XXVI.
ad vnguem. C. M. De ſubmiſsione executionis teſtamenti. 7 33
1, oluntaris) Tem audiui dici à Domino Arnoldo ſed hodie nec 3 1 zal volã taris qui- rimo Præſidente in Parla, quòdlicet dem poſſunt ſi Epiſcopus Pariſien. faceret coram Curia executores te- ſuaſpirituali adiornare executores alicu- ſtamenti etiam jus defuncti, per hoc non acquireret præ-
4 J.. J., hins uentionem contra Regem, quia executo *Niſ.) Fr Be- Is poſſent, hoc non obſtante, ſubijcere
ne quando con executionem Curiæ Regiæ temporali in- ſtat quod tene- tra annum à tempore mortis teſtantis, li- tur defendere cet ſecus, ſi voluntariè t ſubmitterẽèt exe-
vie Le) cutionem Curiæ ſpirituali.
quia non obſtã QVYAESTIO XXVII. Edee Quando in garendiam vocatus poſsit manaiaſtiti⸗ garendos Petere. 4. ſ eſt ohligatio NRequæſtis Palatij vocatus in garendi
garantigia vel Tam non habebit dilationem ad garen- Seez, e dum habendum, niſi* prius garendiam de ſiepey dne ſuſceperit. Ratio, quia ante non eſt pars, ſuetudinem lo- ſed petit in fraudem vt poſt reſpondeat ci prærequiri- quòd ſe cuſtodiat de Meſprendre, ſi ſic ſi- tur conſenſus bi reſpondeatur:& tamen quando vendi- Aenu, dit, ſcire debebat cauſas gerendiæ illius Earaa quod vendidit. Sic vidi iudicari pro Do. 6. 41. uu. 58. Guil. Melay.
C. M. CQui fit præiudicium in cauſa nouitatis.
TTem ſufficit, quòd in cauſa nouitatis vel ſaifinæ vocentur qui dederint im-
velſi patiantur petitorem tueri ſione rerum, non nocet eorum licet nomine alterius fecerint, quiagaven dum vocare potuerunt:nec ille cuius no mine factum fuit expletum, ſe poteritill iuuare de cætero: quia opponere ſe dehr it, aliès ſibi imputetur: nec etiamftpr iudicium quo ad poſſeſsionem anan te habebat, eò quia non vocatus. Sicer 3 nec amittit, nec lucratur, ratione pUli expleti.
VAESTIO XXVIII.
An appelletur d manus munitione,
I Tem nota quod anno quoſup. allega.
uit contra me dictus Præſidens coram quo quandam cauſam placitabim, qudd per ordinationem Regiam no eſtaudien. dus appellans à munitione † mandolle, contra quem fit executio,& ſe opponit nolens manum munire. q Item eodem anno fuit pronunciatum in Parlament. cõôtra religioſos Auguſtinen. Ambianen. pro Domino Guillelmo de Credomo,n caſu nouitatis contra ipſos conquerente eo quòd quandam domum eis donatam abſque conſenſu dicti Domini Guillelmi intrauerant,& ibidem faciebät oratoria, quæ tamen ab ipſo in cenſiua' tenebatun
uòd fieret reſtabilimentum per dictos religioſos:& quòd exirent domumprędi- ctã,& in manu Regia tenereturlitepen. dente,
OQVAESTIO XXIX.
An manus ſit munienda de arreragiſs vltra annum.
in poſſeſ. expletum:
ITem nota quòd eodem anno, qui ſui
1384. pronunciatum fuit pro executo- ribus Magiſtri Ferrici Debires, conts quendam Dominum de Enquæſtis, Ne- gis Conſiliarium in Parlam. quòd muns- ret manum de petitis per executoresſa- tione arreragiorum debitorum ob quem- dam reditum: quem habebat dictus de- functus Magiſter Ferricus contta upra dictum Coniiliarium, quamui arreragia excederent reditum vnius anni,& dé reditu factum fuiſſet tranſportum in 4 ctum Ferricum per Miletũ Baillet: quam- uis eſſet dictus Ferricus mortuus,& per
executionem diceret ſe petitorem QVAESTIO XXX
ea⸗ An Clericus aſſecuramentum dareten tur in Parlamento,&c. lter
8„ 2 esde minosli ltes nota qu,(halkelI d 1.4no conll ke ſeioon ura, bdceri rbehanttonlun .— 1 30 de nus lrun Ouchn gt it alecuu, areballt 3 R„ al 5˙₰ catlu hal 3
2 111 d 1ne 2 ba Don 3
3 1. en ſioſtende eru 3 G ur Hecurament 1 3,Tel 3 dün GauuanA-
actl
dgr i ſpiente. oicsk ſpiente⸗
D bui dicunt lxelhnü'e guic
lles,KL bils
udur aKomuan biiregiſtrantur lereoficiſeorum, SsDrmotlclatur a reſeruata,Vt Ca- norum DTE. Secundo,an Ca- ſnrcäm I velhonorts. Ter- mlot adra’s non téſcias quôd alam mter Nles mollétes extra,
ur com⸗ zeſt quod
un agitr. lanilpis
egluruse— nlultbet⸗
wenſertor— vellanmoflentes, ben dou rignss ve domici- aroqbove c pralent'depræb.
4&K ſic vt uta non vacarentin ruipla denate plorum. ltemſcias dänemoina ftCqpelanushono- etfloCuih mmanx taquodfife- reſee Lmn rxtCapellani Pape amcadſtinm allabeneficia ltem
duodlalie r aliqubeſſe Capel-
ud n perururregikrats den a A cenletur fuiſſe Ca- NN ac ſ
norun* r Capella egumtrunn, naligren puoc Comu- es d0 utemnorz kere iuta, 1* n uleunn. norts non 4 i düglid
altelch ſedhd
Acun ue meorumb
Kmcriatg- nCur⸗ neen ſtre-
) e loſ. A apa.Edrr 3 1 g behndad
ntionil ranſumptun — uod g ent9 ne kemenſi! Darl dncd nüelabeal 3 . 1 4.. dr§cal 8 8 donunciat el
*— ☛△ — 2 2-
(
0

I orneMa PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE. 7 den Juan Item nota, quèòd Dominus Ioannes de Archiepiſcopus haberet“ tranſumptum etno. 11 ann Vaulx,& Gautier du Chaſtel, milites, per Curiam de fundatione ipſorum per Clericos) vi- 1a uüaa quamuis ſe dicerent Clericos nõ coniu- Archiepiſcopũ Remenſem quondam fa- de ſupra in ſtil. .le gatos,tamen quia non habebant tonſurà, cta, quamuis ſemel habuiſſet originale, S, 95 .uN dederunt aſſecuramentum Oudardo de quod amiſerat,& valeret illud tranſum- Bener zu 6 Crenel. Ratio fuit, quia non apparebant ptum tanquam originale. ſic fuit dictum bent cauſam ab R e Clerici, cum quilibet naſcatur laicus. Sic aliàs pro habitantibus de Creci, contra actore vel eꝛus a e fuit factum in perſona Domini Diſtay, Abbatem des. Iehan de Laon. Seeeſeee 20 deha, P Domini Gauuani de Bailleul. Dom. Gui- QVAESTIOXXXIII. wia, euu. 1 Fonis de Laual: attamen ſioſtenderetur— Doecinm, c. i. in detonſura, reuocaretur aſſecuramentũ, AdClerleue Curix ſecularis priſionarius princ. de prob. y gcſuit factũ in perſona Gauuain. Sic fuit chea ü ar ſpirfeualireddi. facit Arreſtum TSo. liofuit de PS deer an n Dar Irem eodem anno fuit dictũ pro Mon- 152.7, par.frul- Anappel an. denn 8 dhen 881 Seiln Arla. do Clerico non coniugato contra Epi- i, C. M. Tem uo- aio Aaran Srd Ke ſcopum Pariſienſem, quòd quamuis ille 15 al Mondus fuiſſet pro pluribus criminibus 1a De Capellanis Papæ, qui dicuntur com- Pariſijs captus priſionarius poſitus in ca- 1da ſ menſales,& qui honoris. ſtollei 3 1. 8 34 P Id 2 natlt an⸗ Ota quòd in CuriaRomana eſt quod elléto,&elargitus, quôd non reddere- ellal E dam regiſtrum, vbi inregiſtrantur iur dicko Epiſcopo: ſed ipſo in factis con- auen 3. Capellani Papales,&literę officijeorum, Ree dheennſhwiehſeeceen dan r, Khoc pluribus de cauſis. Primò, vt ſciatur 2 nden Aniſeecfitalche deer quorum ſunt beneficia reſeruata, vt Ca- e is ee elrn⸗ Iuwaln daElele erer poellanorum Papalium. Secundo, an Ca- Wauf 5 zeNeſe re pon Bret 2 9 r pellani ſint cõmenſales velhonoris. Ter- aiticll alſde Seehnraſt Hinalefdi f) 4- in De an ſint advalida vel non. Ité ſciasqud neinquæſtæ perſona iter in Curia:& fuit ut Capellani commenfales moriétes extra, fideiuſſor& cautio pro ipſo tunc ſiſtendo dos ras oncenſenturvt Capellani moliontes, ſi in Curia perſonaliter Dominus Helias, con Tan ibi habeant domum originis vel domici- Dominus de Grineuxſub PEN. 509. flo- mn lium. Pro quo videas.c.præſenti. de præb. renorum,& fui pro ipſo Mondo Stre E= e llb.. rſis vr eſeruata non vacatentin piſcopum Pariſien. per diſtributionem. t † Diſtritutio- e Sa Curiaipſabeneficia ipſorum. Itom ſcias Rationes Epiſcopi quare petebat ipſum, nem) Id eſtiuſ qusd nemo inuitus fit Capellanushono- erant. Primò, quia Mondus ſe confiteba- ſu(uriæ quæ
tur Clericum non cõiugatum. Secundò, dat aduocatum
an ris de ſtylo Curiæ Romanæ, ita quòdſi re-
futet eſſe& moriatur, vt Capellani Papæ non vacabãt in Curia ſua beneficia. Item nota quod ſi allegetur aliquis eſſe Capel- S lanus Papæ,& nonreperiatur regiſtratus in dicto regiſtro, non cenſetur fuiſſe Ca- pellanus: quoniam omnes literæ Capella norum Papalium ibidem regiſtrantur an tequam tradantur Capellanis. Item nota quòd Commenſales debent in Curia re- ſidere, iuxta. c. vnicum. de verb. ſig. lib. 6. honoris non ſunt aſtricti, ſed vbicunque ſint& moriantur, eorum beneficia, vt re- ſeruata in Curiam conferri poſſunt. Item an narratio Papæ narrantis aliquem eſſe Capellanum faciat fidem, vide illam Cle- mentinam, literis. cum gloſ. de proba.& c.ſi Papa. de Priuile. lib. 6. QNYAESTIO XXXII. An ſit audiendus petens tranſumptum undationis alicuius rei, dic quod ſic. Pbo Archiepiſcopo Remenſi in Parla- mento incipiente in feſto beati Mar- tint anno domini. 1384. fuit pronunciatũ contra Scabinos Remenſes, quòd dictus
quia erat Curiæ priſionarius, licet elargi- eaeeenaen tus. Tertiò, quia captus fuerat Paritijs. de poſtul. Quartò, quia de facto nõ priuilegiato de- bebat Epiſcopus habere cognitionem. Quintò, quia ſi reciperetur per Procura- torem, per Curiam, non veniret:&ſic pu- niri non poſſet per Epiſcopum delicto communi. Sexto, quia Curia ſuper deli- cto cõmuni non poterat aliquid, ergo nec tollere per obliquum cognitionem Epi- ſcopo. Septimò, quia ſic factum fuerat E- piſcopo Cathalonẽ. de Magiſtro Guido- ne de EuaumontClerico non coniugato, qui redditus fuerat dicto Epiſcopo pro delicto communi, licet per Quriam fuiſ- ſet receptus per Procuratorẽ. Et idem de Hamerico Trouſſet, Clerico nõ coniuga- to. Rationes in cõtrarium perme allega- tẽ pro Mondo cum quo eram. Primò, quia Rex non cõfitebatur eum eſſe Clericum, nec habebat habitum nec tonſuram: ſic pendente lite debebat manere priſiona- rius Curiæ ſecularis, non autem tradi E- piſcopo, iuxta. c. ſi Clericos. de ſenten. ex
BB com-

QVAESTIO: IOANNIS GAILILI.
commu. lib. 6. quæ Curia debebat ipſum recipere per ꝓcuratorem. Secundò, quia ſi redderetur Epiſcopo, eſſet ſemper in- quæſta durante priſionarius, quod eſſet durum. Tertiò, quia non poſſet tunc pro- ſequi cauſam ſuam, nec facere inquæſtã. Sic per viam obliquam cauſam amitte- ret. Quartò, pendente quæſtione in Par- lamento de dicto priuilegiato non poſſet cognoſcere Epiſcopatus de delicto com- muni. Quintò, erat elargitus Parlamenti, non autem priſionarius realiter. Sic non debebat Epiſcopo tradi in cauſam durio- rem, quàm eſſet penes Curiam: quod eſ- ſet ſi traderetur Epiſcopo priſionarius, quia includeret ipſum qui non erat. Sex- tò, ſitraderetur nunquam aliquis ſe aduo aret Clericum propter correctionem E- piſeopalem vitandam:& ſi condemnare- tur per Curiam ſecularem, in executione ſe aduoaret Clericum, ſic non fieret exe- cutio. Septimò erant Iudices Domini de Parlamento de cauſa pro qua ipſum tene bant prifionarium elargitum: igitur po- terant in illa cauſa appunctare,& ipſum per procuratorem recipere,&non trade- re Epiſcopo. Finaliterfuit pronunciatũ vt ſupra dixi pro hac patre. Non obſtant arguméta per Epiſcopum propoſita, ma- ximè quando allegatur de Magiſtro Gui- done& alijs, quia dictus Magiſter Guido captus fuerat in carceribus dicti Epiſco pi Chatalonen.& de ipſis ad Curiam Par- lamenti ductus, nõ 8 in propoſito. Item pro obuiando adhuc quòd non priuare- tur Epiſcopus cognitione facti non priui- legiati, Domini de Parlamento cœperunt cautionem de eo ſiſtendo perſonaliter in fine inquæſtæ.
QVAESTIO XXXIIII.
An Epiſcopo traditus Clericus poſsit e- largiri per Curiam habentem cognitionem de delicto priuilegiato.
Pr 3
4 Dieant) E⸗ Lrem vidi eodem anno quòd Decanus bene quia con Chriſtianitatis de Bar. receptor,& Prę- ſtare oportet p poſitus Regi) de Bar. in Barro. qui fuerant literasRegis de adiornati ad comparendum perſonaliter gardia ſua quã in Curia Parlamenti, ſuper pluribus ex- non ſolet eon- ceſgibus, fuerunt poſiti in Caſtell cedere niſi illis æ2. ld LllEtObi⸗ de ſua fundatio ſionarij, quamuis Præpoſitus& Decanus ne tãquam pa- eſſent Clerici non coniugati, videlicet Len C. t. Decanus presbyter,& Præpoſitus Cleri-
Licet) contra cus ſimplex,& quia Epiſcopus Pariſien. rium hodie ſer/ iſi 1. zstar e heue fequiſiun Prædictos Clericos ſibi reddi,
3.. I.
fæ c. i. de accu- dictum fuit quòd ſic,& fuerunt ſibi red-
ſat.(.M. diti vt haberet detentionem, non autem
cognoſceret. Tandem ipſis de Bar. audi- tis contra procuratorem Regium contra quem habebant diem, fuerunt partesap- punctuateę in factis co ntrarip&eprgdidn priſionarioselargiri voluit Curia: Epilco pus Pariſi. dicebat quod non debebante. largiri quia erant i pſius priſionarij„Kyt Clerici eidem redditi pro delicto commu ni: ſed ſibi debebant reddi perrationesta. ctas in quæſtione proxima ſuperius. Epi. ſcopus Lingonenſis petebat eos ſibired. di, eò quia fuerant in ſua diocœſſ rideſi. cet in Barro adiornati de Mainmiſe,&ſic capti in defectu. Epiſcopus Paril. dicebat, quod capti fuerant Pariſijs per Curigor- dinationem,& miſsi in Caſtelletum,&ſ.
biredditi. Item nec obſtabat quoddiceba
tur quòd adiornati fuerant de Manmc-
&c. quiahoc non portabat adiornanen.
tũ quicquid feciſſet executor. Item hoc
fuerat verbaliter, non realiter: qunes.
cutor ipſos non reperit. Regius procura. tor dicebat, quòd traditi fuerant ſolumr. piſcopo Pari ſi. in gardiam, non vtcogno. ſceret de delicto communi, nec poſſev ſi Curia de ſuis priſionarijs ordinarepote. rat,& allegabat argumenta ſuperiustada in quantum pro ipſo faciebant. Tandem fuerunt elargiti per Curiam nonobſtan- tibus per dictos Epiſcopos propoſitis Sed in Caſtrinum Epiſcopus Pari. dicensnol. le venire contra dpunerianan Curig, requiſiuit ipſos ſibi reddi, cum adhuceſ. ſent priſionarij Curiæ elargiti, allegand rationes ſuperius allegatas in quæſtro- xima ſu perius,&hic: SupplicansDominis Parlamenti vt ſuper hoc vellent habere bonum conſilium cum omnibus Domi-
nis Camerarum, tenente ſedem Domuo
Philippo Paillardi, qui predictum appun-
uamentũ fecit contra dictos Epiſcopox
QVAESTIO XXXV. An Eccleſia ſit in Saluagardia Regis, o quia de fundatione Regia. N On, ſed oportet quod ſpecialiterre cipiatur, vt quidã dicunt, falij còtra- QNAESTIO XXXVI.
Procutator Regis non poteſtcapere con- uſtones de non contentis in citatione: R Eginaldus de Moncel non fuitlupet 18 homicidio in proceſſu contraNeg um ꝓcuratorem poſitus, ſed fuit ditram quòd non reſponderet ſuper illo, licet per informationem culpabilis deipſote- periretur, eò quia ſuper hoconon fuerata-
..—. 1 diornatus: licet fuiſſet ſuper alip rimi
un lone
dea qu
tdrum 2 aui diperm 1= tsTpiſccpuns let jerache2 asliterascotr uusoyJoclan alcopiann 1 nuttr pon zn mpiſcoyiis 1 wauditnDrn: mae dſatäslt Raipriionalhe dedorcy,Kn, en cuttodiru dlſcopumma
Cn
efecäuschu 3 Dalarentunzt namertumin Iu Ltemiwqa ad, Mgimg, deſdæ Antil Knnes Rogeree esNoger dte repalle,) ane duod di nari detuma-
m nckaqud dd dlcatu qu
1 A
lainfine Amdianen quoc fa dum gaulere icta non benefecit di- nporicd, lieet cau ocqud altendiſſet laoballino qui Ba- ormare offlcialem Gerboroy, qui fe⸗ poluittemporalita uegu. Sedpartt- entofuttlenata ma- raten R dlaum quod ucerentur terum ad vcdum Epicopiibi- guare patet dictum Ill.
XXXVIII
onobſante quod Ac. vitiet adior- ſeneftciali, dulamento incipi- niqhacitant dro rſtaonepreden pan agſter lo. ncehalunelle Fir un unonob.
gerkralſet aqi. errum!
ogeri. gerlo ſtatuy fut

PERARRESTA PARLAMENTILDECISAE.
busadiornatus. Sed fuit ſortè, quia Cleri- cus erat. Tamen non fuit π ratio, ſed quia reuera non habebat diem ſuper 11 lo, quia in illo homicidio dicebatur quid pri uilegiatum.
OQVAESTIO XXXVII.
De tranſportu priſionariorum de vna jurisdictione in aliam.
Illem nota quòd quanuis Epiſcopus Bel uacenſis impetraſſet literas Regias, per quasſibi concedebatur, quòd poſſet trans ferte quoſdam priſionarios ſuos de priſio- nlbus ſuis de Gerberoy ad Beluacum, eò uod priſiones de Gerberoy non erant ſeut ſsBeqnod eo caſu ſibiconcederetur, quod fecit: tamen quia in fine literarum mandabatur Bailliuo Ambianen. quod fa ceret dictum Epiſcopum gaudere dicta gratia& permitteret: non benefecit di- ctus Epiſcopus de tranſportãdo, licet cau ſaeſſet vera abſque hoc quòd oſtendiſſet dictas literas coram dictoBailliuo, qui Ba- illiuus ob hoc fecit adiornare officialem Epiſcopi antedicti do Gerboroy, qui fe- cerat tranſportum:& poſuit temporalita tem Epiſcopi in manu Regia. Sed parti- bus auditis inParlamento, fuit leuata ma- nus de dicta tẽporalitates 1& dictum quod dicti priſionarij reducerentur iterum ad Gerboroy,& ad periculum Epiſcopi ibi- dem cuſtodirentur, quare patet dictum Epiſcopum mals feciſſo.
QVAESTIO XXXVIII.
Defectus clauſulæ, non obſtante quòd Parlamentum ſedeat,&c. vitiet adior- namentum in cauſa beneficiali.
TTem nota quòd in Parlamento incipi- ente anno do. 138 4. mihi placitanti pro Magiſtro Ioanne Renerij ratione pręben dæ ſuæ Antiſiodoren. quam Magiſter Io- annes Rogerij prętendebat ſuam eſſe vir- tute regaliæ, t dictum fuit quòd non ob- ſtante quòd dictus Rogerius feciſſet adi- ornari dictum Renerium in dicto Parla- mento,&perliteras impetratas in eodem Parlamento ſufficiebat adiornamentum: quamuis inliteris adiornamenti non con tineretur, non obſtante quòd ſedeat Par- lamentum,&c. maximè quia procurator Negius erat adiunctus cum aduerſario ra- vone regaliæ. kem nota quòd ipſi Rogerio ſtatus*fuit adiudicatus: quia tenuerat prædictã præ- bendam virtute gratiæ Apoſtolicæ ante controuerſiam per Biennium. t
‿
3 †Regaliæ) no-
7
quòd inmateria
QVAESTIO XXXIX.
Donatarius omnium bonorum nonpo-:eHarf Pae teſt perſonaliter conueniri, ſed poteſt longo ²ννέ⁷⁷ι⁴‿ενμm
tempore contra hypothecas præſcribere. 5 ectat ad Qar- amentum Pa-
Rimò videtur quòd ſic, quia habet o-rifien. licet par mnia quæ habebat donãs: ergo ipſum teses beneſicia repræſentat: quare,&c. Secundòô, quiaidẽ n 8 2A, Ve⸗ videmus in arrogante, vt Inſti. de acquir. 5 de fte, ee per arrog.in fi.& in eò cui bona adijciun præbenda Ro- tur cauſa libertatum conſeruandarum:vt thomagenſi,& Inſti. deeocui lib. ca. bo. adijci.&c. Ter- nenſe Martio tiò, quia bona dicuntur deducto ære alie- 3 bræbẽ 6 cẽſi, fa. no.. ſubſignatum. õ. bona.ff. der verb. ſig. in. part. num. uartò, quia aliàs defraudarentur credi- 8. C. M. tores: quod eſſetiniquum,&contrato-* Status)ſic uo tum titullum de his quæ in frau. credito. cant uindicias Quintò quia ſic cõueniri non poſſet ma- Kee oe ei. ritus cui omnia bona dat vxor in dotem,„um ſed in alijs ea rationie, quiaremanet reuera vxor do- nocant receden mina. iuxta. l. in rebus. C. de iur. dotium. tiam.(. M. Sequitur à cõtrario, quòd conueniri po- 1 Beceee) teſtille in quem dominium omnium bo. ſasheneu de norum transfertur. iux. l. mulier. ff. de iu. h, Jendiuw ˖ſ2 dotium. Sextò ille cui datur hæreditas te- queſtrii, ſed no netur ſoluere debita. iux. l. hæreditatem vecredentiam. ff. de dona.&. l. ratio. C. de hær. vel actio. C. M. ntellige hoe ven. Septimò videtur caſus in. l.2. C. ad le. ↄ52 μπνοa- Iuliam de vi.publi. vel priua. In contrariũ neat domina do arguitur. Primò, quia viuit donans& re. tis, ſecundiius manet obligatus, quia actiones perſona- naturaleprimæ les adhærent oſſibus noſtris. l. quis ergo. zeaye hur T ff. de peculio. Secundò, quia introductus 6 1ννε εQεμνν P„quiain uel ciuili: nam eſt titulus ad remediandũ, qui alis eſſet ſecundu illima ſuperfluus: ſcilicet de his quæ in frau. cre- ritus uers Do- di. l. omnes. 9. Lucius eo. tit. ff. Tertiò, a- minus eſt; text. ctiones perſonales non ſequuntur fun- eſt een dos: iuxta. l.. 9. ſihæres. ff. ad Trebel.&-l. it ienaſn 75 ſi fideicommiſſum.§. tractatum. ff. de iu- C. dereiuen. l. dicijs. Quartò donans nõ eſt mortuus: er- doce. cum infi- go non habet ſucceſſorem vniuerſalem vitis alis 1777 quod eſſet neceſſe dicere in caſu primæ Seee, ee 4. partis. Quintò poteſt quærere& aliaha- magis probat bere per quæ ſatisfacere poteſt, vt cedens contrarium. bonis qui per hoc non deſinit eſſe obliga-*LQuod nõ)bæc tus: iux. l. qui cedit bonis. ff. de his qiiba: comrens5. 777 ce. poſ. Sextò habet titulũ particularem: Seene ze. 3. ergo non tenetur. l. creditores. C. de acti. qu.2. Ppil. De⸗- & obli. Septimò quia bona dicuntur de- ci. conſ. 237. Ee ducto ære alieno, nec ſequitur dictum eſt regulariter contrarium, vt. d.§. bona.&. d. l. mulier. 2¹εν‿ hic 185. . dixi in uiuo no uid dicendum, per Arreſtum Parlamen q uſ douaro ti dietum fuit, quod nõ' ſequuntur ipſum vye, ſednd eſt per actiones perſonales,& quòd præſcribere petuum ut mor poteſt, cum non repręſentet perſonã ipſi- tuo tali ratione us vt hæres.& hanc partem tenui in placi ſ bæ. Gu. ha. 3 3 e. Del. ann. ad tando pro Domi, Iacobo Chelerin, con-4. cã. 23. C. M. BB 2 tra An-

QVYAESTIO: IOANNIS GALLI.
tra Andreum Gillebert& eius vxorem, pro quo Iacobofuit Arreſtum prolatum, Anno domini. 1385. die,&c.
Necobſtant cõtraria, quibus poteſt ſic reſponderi. Ad primum, quia non vt hæ- res habet omnia bona, ergo nonrepræſen tat ipſum donatorem, cum non habeat per modum rituli vniuerſalis:iux.. fi. In- ſtit. per quas perſo. nobis acq. Et per hoc ad ſecundum contrarium, quia ſunt titu- li vniuerſales proditi à iure, iuxta. d. 9. ſi quis.per quas perſon. no. acq. Ad tertium reſpondeo, quod facit pro me, quialicet dicantur bona, deducto ære alieno: nõ ta- men per hoc ſequitur quodratione ipſi- us æris alieni non poſsit conueniri actio- nib. perſonalibus: ſed poſſet ab initio de- quci: veldicuntur deducto ære alieno ſic, quod æs alienum non ſequitur illum cui
+ Chreſtien) dataſunt omnia bona. Ad quartum non iuxta templum qefraudantur creditores: quia eis eſt ſuc- funcliseuerim: curſum per Sdl ussus ves veniat ad pin ve auſe us⸗ guiorem fortunam. item& per hypothe tore regio præ/ cariam, ſi nõ fuerit negligens, quod tunc ſide Pariſienſ eſt ſibiimputandũ. Ad quintum non pro. quia eceleſiaſti cedit argumentum à contrario ſenſu, ſed Sha ee 2R 1. pro mefacit per prædicta. Adſextum fa- Healhen 277, 2 2 cit pro me: quia de directo onera perſona 45 aeaſeu in lia ſequuntur hæredẽ, nonillum cui ven- fia eo. q. 45. 52 didit hæreditatẽ, ſed haberer cõtra ipſum C. M. recurſum. Itéẽ aliudeſtinhæreditate, quæ eſt nomen iuris comprehendens nomi- na: iuxta. l. hæreditas. ff. de pe. hæred.&. l. ſi quis ſeruum.·fi. de lega.². Adſeptimũ, ibi erat fiſcus, vt ſuccedens& ſucceſſor quantitatis cõdelinquens amittat bona, iſte autem donator non amittat: ergo te- netur pro rata, iuxta. l. Marcellus. in fi: ad Trebel.&. l. quidam teſtamento. 9. quoti ens, deleg.⁊. Item nec obſtat.l. cum hæres de Unerf& tempora. præſcri. nec.§.hæ- res in l.ſequitur.ff. de vſuc.nec.l.fi.ff. pro hæred.&. A. ſi defunctus. in l. 2. proempto re: quia loquuntur iin ſucceſſore iuris, vt in hærede. iux. l. quendam.§. nihil. ff. de eden.&. l. quotiens. de hær. inſti. nõ in ſin gulari. vt hoc caſu me placitante pro Do- mino Ioanne Chirum milite, contra Ma- giſtrum Andream Gillebert, ad cauſam eius vxoris:dictũ fuit per Arreſtum in Par la. anno do. 1384. quod non obſtantib. ex aduerſo propoſi tis, dictus Ioannes erat re cipiendus ad proponendum præſcriptio-
nem 10. vel zo. annorum.
QVAESTIO. XI. An poſsit quis ſe exemptare drefectione murorum.
IDem eodem Parlamento fuit dicũ er
Arreſtum, quòd notarij& ſerwend Aurelia. non erant admittendi ad propo nendũ, quod exempti eſſent à reparatio. nibus& refectionib. murorum villæ Au. relianen. quamuis propoſuiſſent pręſcri. ptionem à tanto tempore, cuius initijnã extaret memoria.
QVAESTIO XILI.
An concluſio ad ceſſandum ab impedi mento ſit realis.
Ro vniuerſitate Parifien. contra Do.
minum de Garentieres, fuit perarre. ſtum dictum in eode marlamentoquod dictus Dominustenetur reſpondere yni uerſitati,& Scholaribusfu ndatisperDo. minum Geruaſium Chreſtien, ſquamais peterent& concluderent quòd celluet ab impedimento per eum appoſtom quadam decima, quam dicebat ab eoin feudum teneri, in qua manum ſuama- poſuerat ob defectum hominis, quæſpe. ctabat addictos ſcholares exemptioneper
eoſdem facta:& quòd condemnareturad
ceſſandum in perpetuum: licet diceret
uòd non tenebatur procedere, eoqudd ad ipſum ſpectabat cauſa ſuæ vxoris, que Ron erat adiorhata:& quia videbantur verba ſonare rcalitatem im hoc, quòd con cludebant ad ceſfandum in perpetuum, dictis ſcholaribus cõtrarium dicentibus quia ſolum erat perſonalitas:& ſiopusel- ſet ſufficiebat eis quòd ſolum remonete- tur impedimentum per eum appoſitum, & deſiſterent à concluſione ad ceſſandũ inperpetuum.
QVAESTIO XLII.
Dominus poteſt proſequi iniuriamſ ctam ſubditis. Vit ineodem Parlamento dictumpro Archiepiſcopo Remenſi, uns reci⸗ peretur ad faciendum concluſionem ex- ceſſuum cõtra Ioannem dictum legran faignoti, ratione exceſſuum per ipſumf ctorum habitantibus in villa de Monstur couruille, publice currendo contralp 09 & eos viriliter verberando: deui Pe⸗ ctat ad Dominum Archiepi copumin a-- ta, media& baſſa iuſtitia. Idem olt c⸗ ctum pro Epiſcopo Laudunen'mne 483.initiante contra quendam, qul 4e capitaneus ſuus de Daniſy, vornun. annem Caplet, qui vexauerat ſuos
ditos prætextu ſui officij& alids,gec.„
aauantdes eljle ualorc Kfu equerontcont„.
Ill Uü llancs 4 unaſtculatu Mmualb- b 3 de prop
t
i 10t4,G euinn be
gcm 4 ſt veltts in 7 ba gler, tu Lere potel ann Keide dere pukre e 5 nouitde , ſedten' ali.Slcc Pno 3 11 Clrlcalisoic Arito,an Eiee, ribs Ho de caligl won) alol onouit⸗
d Kallie cogn
ag ana 3
m li.. ſeqlcſts iſ me plo hefun uraefuri ſcatun pro Lrlor⸗ 0fr holareste Clugny,
vutraxe,c Ah te.⸗ a erat
Kyroecratiee raliain qu ric, K Due, eca donorun, licet 5. 8⸗ ſ i ludi 2 delt gvorane K odlg ludica alolul“
eIN Kllül. Court piitut a peult cognolltre kaicnnel 2 1 Llaneiyntte ne lourdeeptem- re. tſ a35, Vourlut mie nn de poinke ane Wentqulauoiteſté tamente lae p. lotprononcè par tläre nau) ordiepremier prelt eren lallaran⸗ K pararreſt futäict alceugſc; Aongefaloitauon, receudu à n entr quen ſa court nucllellpem gnoiſtederneaci-. areellef Kfao⸗ denntaceſſerdore. lemmens quiiſauoit eceleamende ue aprocureur dukoy düeurdeHourgon i&auſides Aecdenenauo- 1 üs Senuerglaql ſeurg eour. 3 letmon- ngrmdn. wlreule. Eteſt 3 36 Ng eanedana uriſci⸗ 1 V 8 A ellim e Atrd Woult 3 8 d Vhnrp i utz eſcerul n eltmira 1.C tektdlcilcn. un o l eglen ule No- lelgn urs t g Tlsau nqelaum nckleih torm eh rentes,ſleg. des tenyore, teHneteK er + Ull ddincmuen ſuleuſteſten dori— pour 1 Tle utnot 8 Ce Ur
I 8 8NNVed P Dhe,ddn,
6
uſſe pri ureſcudle 1 b ns COpiesde
le, dont desma. entralre
aler en
6 l-
09 4 1
—-— ‿——Q2ꝗ———
2—

1 5 41
24⁴
44½4 146 Ä
PERARRESTA PARLAMENTI DFECISAE.
(QYAESTIO XLIII. Curia ſecularis cognoſcit an veſtis ſit Clericalis.
ITem nota, quòd licet de proprietate tonſuræ Curia Parlamenti non debeat cognoſcere, tamen an veſtis † ſit veſtis Clericalisnecne cognoſcere poteſt, quia hoc cognoſcere non eſtcognoſcere dere ſpirituali, ſed temporali. Sic eognouit de lleo partito, an eſſet virtus Clericalis. Sic ge gipono& fibulis ſciſsis. ſic de caligis vna viridi& alia rubea cognouit.
QVAESTIO XLIIII.
Valet procuratio omiſſa clauſula iudi/ cacum ſolui.
INRequæſtis palatij me pro hac parte
placitante fuit iudicatum pro Priore de Soufrage, contraſcholares de Clugny, quòd proguratio erat valida in qua erat obligatio,& hypotheca bonorum, licet non eſſet promiſsio& obligatio iudica- tum ſolui.“
QVYAESTIO XILIIII.
Court ſpirituelle ne peult cognoiſtre de action reelle.
Efamedy neufieme iour de Septem- bre. 1385. auquel iour fut miſe fin de tous poinctz au Parlamen qui auoit eſtè commencé. Lan. 1384. fut prononcé par meſsire Arnault de Gorbie premier preſi dent en Parlament,& par arreſt fut dict que le eueſq; de Chalon ne faiſoit auoir, ne receuoir à maintenir qui en ſa court ſpirituelle il peult cognoiſtre de vne acti- on reelle:& fut condennè A ceſſer dore- ſenauant des empeſchemens qui il auoit fuict ſur ce:& fut releuè de le amende que requęroit contre luy le procureur duRoy & le procureur de Monſieur de Bour gon gne, pour cauſe de ce que cogneu en auo- it:& auſsi des deſpens enuers ledict mon- ſieur de Bourgongne,&pour cauſe. Et eſt vn grand& notable arreſt pour la iuriſdi- ction tẽporelle contre la ſpirituelle, dont moultſe ſont pluſieurs eſmerueillez: ma- isnon eſt mirandum: Carſeèe le contraire euſt eſtè dict, il euſt fallule Roy& les au- tres ſeigneurs temporelz aller plaider en court de Romme desrentes, fiefz& ſeig- neuries temporelles, qui euſt eſté vn treſ- and inconuenient:& pource quæ la Nidorie fut notable, ie prins copies des dinptures dudict eueſque, que ieay.
Mla plura ſequuntur notabilia, quæ vidipronunciari,&c. in Parlament. ſe-
ſuan in indice inferiore, quod etiam interpretatur in his qnæ ſunt iuſtitiæ. C, M.
9 quen. incipiente anno domini. 3385. in ca- pite, hyemali.
QVAESTIO XLVI. An in delictis omnes poſsint quæſtio- Sõteph. Auffre. nari. Rep. cle.i. de of Rimdò fuit facta prohibitio Magiſtro Ri. ordi. col. 35. Clementi de Ruillac, aduocato Par- 5 Sene 6. 5 lamenti, per Dominum Stephanum de la heae, der Granche, tunc præſidentem in Parlamen /udicium couci to, alleganti qudd Dominus de Argenton fitur in perſo- Poni non debebat in quæſtionibus, eò zu, Sennn, 2 quia Baro iuxta. I. milites.&. l. diuo Mar- 27 f ,e. co. C. de queſtionibus, quod nunquam al- eshehs e. 9 legaret quòd miles vel baro poni non de-† Reelle etix bebat in quęſtionibus:quia Comes pone- denili mobli,e- retur caſu exigente, nec Curia hoc iure fian inter Cle- vtebatur, cum omnes ponerentur in qus-„52 Ear—,z, ſtionibus indiſtinctè caſu exigente.*
T†hleſtis) idem Guid. Papæ de
ci. Delphi. 13 8.
ſonali& reali dependente, in quæ cõclnditur per medii rea- le, vide Affie 1 2. Neodem Parlamento fuit pronuncia-Rep. ele. 1..3. tũ pro Rege& Petro Dardempre, con-P'mc. nu. i7. de
—..,,
tra villam Tornacen. videlicet quod ſue- Sn S —.1. uil. de(ug. rat bene iudicatum per gubernatorem Bald. auth. cle- Tornacen. pro Rege, quod dictus Petrus ricus.(. de epi- qui ſe ligauerat per appunctuamentum ſcopis o;(lets. de defendendo& reſpondendo coram ſoant ab. Iusti. — le ſatisdat. O. ſ dicto gubernatore, non remitteretur co-eſa, 54 ram illis de Tournay, cum eſſet eorum qse Cu. 55 — 31 g. 52 C.K. ſubietus t ipſis hoc petentibus&requi- 1 rigente)ſea rentibus, quia iuriſdictionem regiam lam non tam de faci prorogaſſet.—
QVYAESTIO XILVII.
limitadi quod 1.„.„ Quando in caſu nouitatis actor ſuccum⸗
pd.. dino Mtar co, tradunt Ro-
He condemnatur reo in damna& inter-
eſſe.
Nota ſuper remiſsione non facienda Domino.
77 9 r ma. ſin. 4 89. 2
lites, vbi male reprobat coſue Ota quòd in Parlamento cœpto in tudinẽ contra- feſto ſancti Martini Anno Domini. riam. Matheſf. 3384· Dominus de Chauminiaco, qui erat ſingu. 59*0ra. etitor contra Dominum Ludouicum Qenafeen 40 de Malleual in caſu nouitatis& exceſſu- eSe hee hn lo⸗ um, fuit condemnatus in damnis& inter portet hic alia eſſe dicti Ludouici defenſoris. Et ſic nota fuiſſe quia mo- uòd defenſor obtinuit damna& inter- ref anciæ ſub-
. Si ie ie ctus nõ poteſt eſſe. Sed fuit ratio: quia petitor fecerat iee Doins
ipſum teneri in priſione ratione exceſſu- prorogare, V'i- um fſibi impoſitorum per Dominum de de Imbert Iuſt. Chaumigy petitorem, à quibus fuit ab-foren. 15. 1. c- ſolutus. 22„C. M.
QVAESTIO XLVIII.
*Defenſör) bo die generale eſt . er Con. Carol. An contra obtinentem defectum vel con? gedium in caſu nouitatis poſsit iterum in- tentari caſus nouitatis.
8.art. 49. et Lu do. 12. an. 1512. ITem nota quòd fuit pronunciatum in BB 3
art. 50. quod ta ms intelli gitur P 1.—
arla- niſi ex cauſa e-

Parlamento ¹383. quòd Maior, Pares&ha- bitantes de Crecy conquerentes in caſu nouitatis, contra Abbatem& Cõuentum ſancti Ioannis de Lauduno, contra quos obtinuerant defectum& congedium, di- ti Abbas& Conuentus coram Bailliuo Laudun. non obtinerent aliquod com- modum ratione illius defectus, niſi illud expletum. Quod ſic probatur: quia non obſtante illo defectu& cõgedio fuerunt recepti dicti conquerentes ad ſe de nouo conquerendum ratione ulterius impedi- mentiparis. Sed ratio fuit, quia illo defe- 4 V) vnde ctu dato& illo non obſtante ſemper vſi j ſemper ſunt ad miſtabiles ad re fuerunt dicti Maior, Pares& habitantes petendum ca- poſſeſsionibus ſuis, necfecerunt conten- ſum nouitatis, tioſam iuriſdictionem ſuam, ſed partium Vt dixi i conſ. ſuarum. Tarſunnz. QVAESTIO XLIX. 5 An forenſes teneantur dare cautionem iudicatum ſolui. ITem nota quòd Theobaldus Desloy non potuit obtinere contra ſuum ad- uerſarium qui erat de Lombardia, quod daret ſibi cautionem de iudicato ſoluen- do. Nec hoc potuerunt obtinere hæredes dicti Antonij contra ipſum Franchiſiam Lombard. in Parlamento. 1385. QVAESTIO L. An inquæſta facta de teſtibus affuturis, ſi fint viuentes iterum ſint examinandi. N Ota, quòd in quadam cauſa fuit di- ctum in Parlamento. 1385. quòd te- ſtes, putaaffuturi& valetudinarij exami- nati authoritate CQuriæ Parlamẽétiin cau- ſa Ioannis le Mercier,& Ioannæ Gondet vXoris culuſdam de Abatiluila, non exo- *„, minarentur, quamuis eſſent viuentes* I ne en) Dr oter Curiæ authoritatem, imo vide- Et hensrquit Pioprer Curiæ auchortatem,im ſant receyti an retur inquæſtailla tunc principalis. thoritate iuacli- N AESTIO LI. vecete Jlum⸗ Quando cora Admirali fit remiſsio faciẽda⸗ nis noui prag- Iem eodem Parlamento non fuit fa- matici aliter cta remiſsio cuiuſdam cauſę coram Ad- opinentur, quos mirali Franciæ pendentis inter Ioannem Jequitur lo. Im Foſque& quendam alium:eò quod con- bert. inſtitu. fo? tra Procuratorem Regium fiebat concl zen.ne,4 ga t curaton Regium fiebat conclu Sed erroreſf. 36 ſio ex parte petentis, qui t non iret liri⸗ obitat. l. vit. Ci gatum coram Admirali. Et quia erat du- de teſtib. quia bium, an factum, ſeu captio Anglicorum loaitur in ar- in cauſa deducta fuerit facta terra vel ma-
bitris qui priuta . T AI Aeanre 1 tiſane C. M. ivna parte dicente vnum, altera aliud:
4. Qui) Scilicer ideo remifsio non fuit facta. procurator re- QVAESTIO LII. gis.(. M. An Eccleſia poſsit cognoſcere de ſtipula/
cione, in quam conuerſa eſt actio arreragio- rum, cenſus, vel reditus realis:
QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
Rguitur, Primò quòd non. Et dan parté tenuit Procurator Re 6 tra Decanũ& Capitulum deſa bourcà Senlis. Qui Girardum Hare fece rat adiornari virtute promiſtionis, quan feceratProcuratori dictæ Eeclehe Ca uẽdo dicto Procuratori octo ſolidos cu dimidio ab eo prius debitos ratione 5 ſus coram Abbateſandti Vincenti Con. ſeruatore priuilegiorum ſuorum. Prim quia licet dict us Gerardus dicto Procura- tori computaſſet, non tamenpercompl-. tum fuit extincta proſecurtio arreragio. rum: de qua non poterat fieriproſecuti coram iudice eccleſiaſtico, cͤmmequm eſſet reale. Secundò poſito quod Girax. dus promiſiſſet ſoluere dictos odo ſoli cum dimidio, de hoc non poterabaſ. ſia cognoſcere. quia deſcendebauni-. ſioratione arreragiorum. Erorigotage bat inſpici. ar. I. ſi ſponſus. ff. de donanu- inter vir.& vxo.& in. l. ſi eum..qutſt riarum. ff. ſi quis cautionibus.& Inſti.de actio.§. fuerat,&. l. ſi filius. C. ad Macedo, Tertiò hoc fiebat in fraudem,&ſequere. tur quod omnis proſecutio realiscadere: in promiſsionem: ſi cognoſceret Eccleli per obliquum de realibus, quodfacerenò poſſet de directo,& ſic eſſer deſtruered attenuare iuriſdictionem ſecularé quod non eſt permittendum, iuxta. c.ynicum. de Cleri. coniuga. lib. 6.&. I. ſcireopor- tet. ff.de excu. tuto.& cura. Quartòͦnon poſſet cognoſcere de promitsione per quam ab initio reditus promitterentur: ſed conuertere arreragia in promſſions & de illa promiſsione cognoſcere inidé recideret: quia per hoc tolli poſſet xſur pari ab Eccleſia iurisdictio&cognftiore- rum temporalium. Quintoò ſtipulatiod promiſsio non poteſt haberi abſquecau- Ii ergo non poſſet valere illa promißid nec proſequi, nec deduci niſi deducete- tur principale:& que lon monſtraſt n cauſe de la promeſſe. Ce eſtaſſauoir des arrerages. de his tamen mention ne en fuſt faicte au libelle reel. Sextò ſinonpro- baretur promiſsio, cùm Iudex Ecclefiaſt cus videret arreragia probata- ceretcõ⸗ demnationem ipſorum.& ſic cognolcẽ⸗ ret de realibus, quodnon poteſtlacere teſte Ieneſque de Chalon. Septuno obſi⸗ gatio arreragiorum non fuit nouara bet promiſsionem: quia non animonouandi fuit facta, necſciebat Girardus uüäimf portat ſtipulatio Aquiliana. Octaub le- cundum
Sius con.* inct Fram 3
3 pesS- ciaan olln Il. ti⸗ diod dr E Srgſlul oun ga0 1 ſne e de poltafe 1ur Fäͤllen mnicien Kpel palatle — 1* aalsſes, aul iunicäe cclelalticum.
3 Ge Slunt lEed Gallsprom drectöco- Folu mnlel 3.„arrera- „Loluöot licusde atela
d 21 „af. eE. 1— gecetil dianon funtnl
Aulculede Teeehſt a icnonem tem
— leſatcum⸗De
m huudice= 1
uiacict Te poterantp erajallu p
feſtatiopem Tel 7„„ nenlo oſtit⸗ tranſuerio. f lre lcrSdesEn var la couſtume dire Jorsdes Khuihnn rel faEe ſorolecutic rile velfat prolecnn onen daperlonall, co
um fealem urxelgt fruor lus anni culus erent rarrer herqus ratlones Trau or Negb contra rladehat Preruu or Regs cont KeDVe anom 0. Vtuumytemen- entKeInconter madfnem quod
dur Al le, quod recpefetur:& aulam nec actio- enerentur emen-
nbene fecillent,
goceſunontesn curarq Regi quod Aonhab as a,Kqodin- 0 upfolnoc a
adtamtn le. od reciperentur, panebam que untur pro didts eolts Dam in, ſhpularoquill. 44 un qumdecc ſuntomnesodir aones Gionch, ecutionestam per aſe G esquamrean preſentes quam r 1 7 1 due d imcäne eldandoquim aando perimt unr omnes actio. aprrcejentes,33 lAquilanam.f edrmnac ergd e redl 4 3 8 ldoprédictaarre AaR Ope fun nrn an di nem, non fult Dretactum. N 35, donegeinm 4 on ade deneclum a tge concedirunn eune es vua ſf Mecmmunlvh derunt, K ict wrrang dnery, Hiwuncerumd deerendo: qap, M ln ne vy Knch ra K loime pitur Kncn vido-. aircunle— Scomſnunl Nh, K& mnn g dlure neet*e Kdenegdi eoncel ⸗
in deminiekag
à Neéohſ- ere gumentan 5 3 copmurn d bon o,guodl. pri ſe uflert fain a. do in a Amnen fuitag dd Nuua quilianan ten chnyets 1 s roſecuro,
Harrerao; Eragl)spre
—
—,

PERARRESTA PARLAMPNTI DECISAL.
cundum quod duo Clerici non poſſunt tranſportare iuriſdictionem Eccleſiaſti- cam in iudicem Laicum. c. ſi diligenti. de fo.compe. ſic non poteſt per ſtipulatio- nem tolli iuriſdictio temporalis Regi,& tranſportari in iudicem Eccleſiaſticum. Nonò tales promiſsiones ſunt viæ exqui- ſitæ,& plus puniendæ quàm ſi directò co- noſceret iudex Eccleſiaſticus de arrera- gis, cenſus ſeu reditus: quia non fiunt ni- Nipro tranſportando iuriſdictionem tem oralem in 1udicem Eccleſiaſticum. De- cimô quia dicti religioſi poterant proſe- quiatreragia ſua per arreſtarionem rei, Iolponendo oſtium de tranſuerſo. † ce eſta dire hors des gons, par la couſtume generalle: vel faciendo proſecutionem per viam realem, vel via perſonali, ed quia recipit fructus rei illius anni cuius deberenturarreragia. Per quas rationes concludebat Procurator Regis contra dictos Decanum& Capitulaum, vtemen- darent&c. In contrarium ad finem, quòd in proceſſunon tenerentur.& ſi ſic, quod Procuraror Regius non reciperetur:& ſic quod non haberet cauſam nec actio-
nem,& quodin nullotenerentur emen- dare, ſuppoſito quod nonbene feciſſent, quod tamen ſic:& quod reciperentur, Proponebam quæ ſequuntur pro dictis Keligioſis. Primò, quia ſtipulatio Aquili- ana, in quam deduci poſſunt omnes obli- gationes, actiones, proſecutiones tam per . ſonales quâm reales, tam præſentes quaàm futuræ,& tam cõfiſtentes in dando quàm faciendo, perimit& nouat omnes actio- nes præcedentes, iuxta. l. Aquilianam. ff.
de tranſac. ergo deducendo prędicta arre
anragia in dictam ſtipulationem, non fuit forefactum. Secundò hoc beneficium à lege conceditur, quare iure communi vſi fuerunt,& ſic nullam iniuriam fecerunt hoc vtendo: quia quæ ſuo iure vtitur,
&c.& non videtur circumſcriptus qui iure communi vſus eſt,&c.& benefici- um à iure conceſſum nemini eſt auferen dum. Nec obſtant argumenta in con- tarium. Ad primum reſpondeo, quodli- cet per computum non fuerit facta ex- imctio primæ actionis: tamen fuit facta nounatio in ſtipulationem Aquilianam, Hxquod fuit nouata omnis proſecutio, quéautea competebat pro arreragijs præ ctis& ſic remanſit ſola perſonalis, quæ Potuit deduci in foro Eccleſiaſtico. Ad ſecundum reſpondeo, quod in contrarijs
10 habebatur reſpectus adorigi illa r⸗ tione: quia Sea pro Heio eneine did 4. onato& pro dote non ſunt ratione ſui ipfius pri- uilegiatæ: ſed ratione perſonarum vide- licet pro ſocio, quia ſocietas eſt genus fra ternitatis: ſic erat iniquum quod ratione ſocietatis in plusquàm facere poſſet, con- ueniretur ſocius: in patrono patrona& liberis ipſorum, ob reuerentiam quam de bet ipſis libertus in donante, ne ex libe- ralitate ſua periclitetur, iuxta. l. ne ex li- beralitate.&. l.ſunt qui in id. ff. de ſenten. Rréiudi. Inſti. de acq. 9.ſi... verum. ff pro ſocio. J. alia. ff. ſol u. Matri. l. maritus. eo- Tunſnerſs) dem titu:ad. 9. qui iniuriarum. ratio eſto- etiam ſi non ha dium actionis inturiarum. ad. l. ſi filius. O. Leant iuriſdi- ad Macedon. ratio eſt, quia reuera non Ctionem, quis erat mutuum, nec fuerat. Sic veritas in- ee eeee, d
minialis: Sed il ſpicitur, non quòd ſimulate concipitur: lud de oftio pra
vt. C. plus valet quod agi. quam quod ſi- pter periculum mula., com. per totum.&. l. ſi fortè. ff. de nerito exole- Caſtren. pecul. In noſtro autem propoſi- Aen beriu, to non remanebat actio prima, nec co= ſen, H. 52 25 gnoſcehat Eccleſia de actione reali, ſed 2eae s. de perſonali tam in concluſione quàm in C A. medijs, videlicet de actione ex ſtipulatu. acie.l non vi- Item videatur quid eſt deductum in ſr, e L 3 pulationem, videlicetarreragia quæ ſunt 7 perfonalia: quta contra perſonam con-ſeuſui.& non cluditur,& perſona conuenitur, non res: eapitur.
vt. Ö.omnium. Inſti. de act. l. Imperatores: Jum) vt di- ff.de publica. vecti.& com:hoc etiam pro Secnſe, 24 batur. Nam pro arreragijs poteſt conue- wedoe haeh niri qui non eſtrei poſſeſſor nec Domi- tur Sien 72 nus, dum tamen fuerit pro terminis pro reditibus imbo quibus petuntur arreragia: ſſc eſt perſo-Atitisiſed nõ in nalitas, nec poſſet conueniri rei poſſeſ- munnraluhe 45- ſor actione perſonali: quu poſſeſſornon. Dehaudee fuit nec Dominus illo tempore ratione hodie vocantur cuius petuntur arreragia ſecundum v-ettres de com- ſum“& conſuetudinem, licet poſſet hy- V e i), es, Ja pothecaria vel actione reali conueniri, 1u, den iuxt. l. prædijs. de iure fiſci. l. inter n92 vih aen debitorem. de pactis. l. fin. C. ſine cenſu quis& probis velreli. qltem probatur hæc eſſe perſo- qui-ſaltem vl- nalitas: quia hæres tenetur, non legatari 45 Lecen, Os us. I. apud Iulianum.§. hæres. de lesſe Har hemneent gat. I.&. l. cum poſſeſſor.§. fin. ffide cen- C. 08 ſi. cum notatis in. d. l. Imperatores. hoc
etiam probatur: quia virtute literarum
quæ vocantur debitis † coneeſſæ aduoca-
tis& Dominis Parlamenti, quæ conce-
duntur ad actiones perſonales tantum,
poſſunt conueniri ad arreragia tan-
quam perſonalia, licet procedant ratione
cenſus vel reditus, licet Rexnon patiatur
BB 4 quòd

QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
quòd Eccleſia cognoſcat, quia haberet vnum pro ſe, aliud pro vicinis: quamuis † Conſeruatori conceſſerit, conſeruatori † priuilegiorũ Kailicet Eecleſi, vniuerſitatis Pariſienſis: ad hoc optimè. 9. aſtico Jui ex idem ſcribit. in. l.3. ff. de pecul. Ad tertiũ priuilegio ſbe- 4 ſiſraus: Cut ciali Regis co- reſpondeo, quòd non eſt fraus: quia vtor gnoſcit de per- iure cõmuni& beneficio Aiure mihi con- ſonali contra ceſſo: nec eneruatur temporalis iurisdi- laicos.(.M. ctio: quia concluſio eſt perſonalis, medi- um perſonale, actio perſonalis. quia ex promiſsione de directo Eccleſiæ compe- etit cognitio. Item de hoc etiam poſſet cognoſcere Iudex temporalis, puta inter Laicos. Item hoc videlicet conuertere in ſtipulationem, non dependet ſolum in fa cultate creditoris, ſedvna cũ hoc ex volũ- tatedebitoris. Ité hoc facere poſſunt debi tor& creditor abſq; ſententia iudicis Ee- cleſiaſtici: ſie nulla fraus ex parte ipſis re- peritur.
Item hoc non eſt præſumendum fieri in fraudem, quia quilibet bonus pręſumi- tur de bonitate intrinſeca. iuxta. c. quoni am. de præſumpt. Ad quartum poteſt re-
ſponderiper prædicta. Ad quintũ reſpon-
detur quod valet pro miſsio abſque cauſa:
nam cuius per errorem,&c. donare enim
poſſent, vtinregula, cuius pererrorem,
Necobſtat. 5)&c.l.campanus de. ff. de ope. lib. Necob- Alex. conſ. †. ſtat..circa.in. l.z. ff.de excep: de quo lo- col. 10. vbi dixi quitur quãdo quis credebat eſſe cauſam, lib. i. Mpoli.& non erat: ſicenim errabat:& nihil eſt RMaftn ie tam contrarium conſenſui,& c. l.ſi per er J Gabilon)ſi- rorem. ff. de 1uriſdi. om. iud.& poteſt con pra. q. 45. cludi per medium perſonale, videlicet de *Hodie) imo la promeſie ſans mention faire des arrera ſeruatu ius ges, quia cauſa ꝓpinqua& immediata eſt u inſerenda: nec neceſſariũ in perſonalire- motam vel mediatã exprimere. Et poſito
quod exprimatur, non vitiatur, nec impe
ditur eo facto iuriſdictio Eccleſiæ: quia
attenditur propinqua& immediata, vt
per not. in. l. edita. C. de eden. Nec obſtar
quod dicitur, quòd ſi non probaretur im-
mediata& propinqua, videlicet promiſ-
ſio,& probaretur remota& remediata,
videlicet arreragiorum: tamen iudex Ecclefiaſticus ferret ſententiam pro
petitore,& ſic cognoſceret de reali a-
ctione: quia hoc non eſtattendendum,
nec enim aduerſa fortuna,& c.& quilibet
præſumitur bonus,&c.& bona fides,&.
Item nec per hanc præſumptionem con-
tra ius commune eſtab Eccleſia ius ſuum
auferendum, de quo vſa eſt à tempore,
&c. Item propriè loquendo cognoſcere
de his arreragijs non eſt cognoſcere de realitate: quamuis nolim dicere necte. nere quòd cognoſcere Poſsit Eccleſia necnon, quia noneſt queæſtio dehoc. Et per prædicta eſtreſponſum adſextum,& vltra quia arreſtum contra Epiſcopum Gabilonen. 3 latu m, loquitur inrealuhie autem loquimur in perſonali actone, Ad ſeptimum furt verum, qusdnouatio fuit facta, vt prædictum eſt, quæ iurean- tiquo fiebat eaonepärlonetehnn ditionis, fideiuſſoris: ſic fit hodie*abſ. que expreſsione de conſuetudine quic- quid dicatur in. l. z. ff. de nous.&..iin O. eod. titul.&. l. 4. 9. ſiexconuentione ff. de ſent.& re. iudi. Item non eſtinecel: ſaria declaratio animi volentisnouatip- nem facere in ſtipulatione Aqpullana quia tacitò fit. vt. ll. ſupradictis, R am. tura ſua eſt conuertere vnam actionhem in aliam, quod fit per hanc: necoporuin Gerardum aliud ſcire, niſi quod vella reneri ex promiſsione,& quod promt: reret. non enim ei oportuit dicerequod promitteret Aquilianaſtipulatione:quid enim opus eſt verbis.&c. l. Verba. Cde dona. Ad octauum dico quòd non eſ tranſportus: quia conuerti poſſunt a- reragia in ſtipulationem Aquilinnam e eſt proſecutio realis extincta,& compe- tit Ioco eius perſonalis ex ſtipulatu, be. neficio iuris, de quo iure communi, Kex beneficio iurispoteſt Eceleſiacognoſce. re iure ſuo, ſic non eſttranſportus. Ad nonum dico, quod hæc ſtipulatiomfe in fraudem iuriſdictionis tempoalu ſed ex iuris beneficio, vt eſt dictumnec iniuriam facit,&c. Nec circumſciitus videtur,&c. nec perobliquum cognoſet de arreragijs: ſed de perſonalitatennecal- fert iuriſdictionem téporalem: ſic enim vſa fuit Eccleſia à toto tempore cuiusm tij non extat memoria. Ad decimum di- co, quod extincta erant arreragia,Kipſo rum proſecutio per ſtipulationem Aqul- lianam:& poſito quòd manſiſſet, ha- bebant plures viasdiure mihi permiſlas & vti poteram qua volebam,& rtundo ſtipulatione,& ea agendocoram iu los Eccleſiaſtico, poſito quòdnonfu erfa⸗ cta nouatio, non erat verum dicere 56 Eccleſia cognoſceret Je actione Ted ſed perſonali: quia medium& conclu⸗ ſio berſonales ſunt, licet prima origo 1 actio arreragiorum Tremaneret; n dictum.§. idem ſcribit. Et credo!
partem
m K labituri anderetin Cuien rirtlaicusſh ncn doo ſeuetpekt ekegnucoln aohabits Kin it priulegit. tom ohtinen dr. arrrtdcitBale. weleciy.nani nafurtine ltee. dum ein dem etr dbendum pric 2 urtni de Cang meoſté& 6a Gde autfe, ou ſg tee de dimp le s. baduc leu quj ete daleauditlamtn dadee, ugueh Aaedden 9 du bes 4-Dag, narcs quinzeen witfondie.Con anoit dont l2 3, ſszalsil eſte dulcdpagiei lan
ut eſté gortée,
dſt fortee g l iſt Cuil con Kauieboit d napluteussfen
wacheht
* 8, X S 0. ufuſt tällte d 1 It basperlon.
aumfutcon⸗
„
ioſe ceterret co
ncofäeuuscom- nerat TItramon ertuo tonſura- o mmCiramon- 1 lufictlolapoſ- Is tnſuræ quo D autem ad be- dſilteratoriè do luäum jepremi- adenroſecutio- kejt luitper at· condemnatusad conuentut lancti emarcs deargent 6.onces.eſtel⸗ ur quillauoita- ence religieun ſes auoit de la „&renduzau. receuleargent denauotawen aunt les. g. eaniſequxila- gailtquiilne RſennKhienle alprlerrun 41 dnacdege wluy

PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
artem pro qua placitaui, vt Euangelium veram, † quicquid dicatur& fiat. Placita- tione facta, fuimus appunctati quodcon- Sderarentur rationes hincinde,& fieret ius. Quid autem pòſtfactum fuit, ignoro- Tamen ex poſt pronunciatum fuit con- tra Abbatem ſancti Vincentij, pro quo fo- uebam partem,& fuit condem natus in emenda. 6o. lib. Pariſien. ob hoc quòd de hoccognouerat: eò quia realitas vel qua- ſi ſeuinfraudem realitatis.
OQVAESTIO LIII.—2 Anvltramontanus teneatur docere de titulo tonſuræ ſuæ. Nno quo ſuprà, fuit dictum per Curiæ Parlamenti arreſtum cõtra Feye fon- deur de or, quòd quanuis ipſe deferret co ronam& habitum Clericales, quod ipſe reſponderet in Curia, ſeu corã eius com- miſſarijs vt Laicus, eò quia erat Vltramon tanus,& non docebat de titulo tonſuræ* ſuæ:ſecus ergo eſt dicẽdum in Citramon- tanis& Regnicolis, quia ſufficit ſola poſ- ſeſsio habitus& Clericalis tonſuræ quo ad fori t priuilegium, non autem ad be-
neficium obtinendum, niſiliteratoriè do n ceatur:vt dicit Bal, in. c. dudum. le premi-
mer. de electio. in anti. Nota de proſecutio-
ne rei furtiuæ. Item ipſe Feye fuit per ar-
reſtum eiuſdem Curiæ condemnatus ad
In reddendum priori& conuentui ſancti
Martini de Campis. 43. marcs de argent u de vn coſte,& 16. marcs. 6. onces. 15. eſtel-
een lins, de autre, ou la valeur, qui ilauoit a-
„Allll
un cheté de damp lean lamlencc, religieux im deduct lieu, qui emblez les auoit de la u chaſſz dudict laint Martin,& venduz au- dict Feye, duquelil auoit receu le argent aiuſte pris:& lequel Feye en auoit ia ven Au les. 43. marcs: mais il auoit les. 16. marcs quinze eſtellins en maſſe quæ il a-
uoit fonduz. Combien quę il diſt qui il ne
ſcauoit dont ilz eſtoient venuz,& bien le croys:mais il eſtoit in culpa lata:tum quia de nuict patrie ilen auoit achepté, qui luy auoit eſtè portéèe en ſa maiſon: Com bien qui il diſt qui il cognoiſſoit ledict religi- eux.& quiil eſtoit en habit de ſeculier:& que parpluſieurs foys reiterèes il en auoit deluy acheptè,& ſi ne eſtoit pas perſon- equi fuſt taillee de auoirtel, ne tant de ugnt:& ſi apparoiſſoyent les plis des Images,& oultre, car il ne auoit point re- uelai mais teu le auoit, contre les ordon- nances roy aulx en telle matiere: pour-
tu ſuit inf. q. ido ad finem, addo arreſtum Curia centra Guil.(uronne, laqueo damnati, menſe lun. i523.
11 † UVeram) et be quoy condemnè fut enuers leRoy en qua e, Aius ipfum rante liures Pariſis de amende: me contra teuſus non erat
.1 controuerſum, ipſum placitante. ſed ſolum an re QN AESTIO LIIII. c computatii Aquo tempore veniat quantiplurimt. eſſet vel nã ſo-
Tem nota quòd fuit dictum malsè iudi- ſutunr vel uon,
catum per Præpoſitum Pariſi. ad vtili- alias eccleſtaſti tatem Prioris de Conflans cõtra Priorem d. 2uehi⸗, 2 & conuentum ſancti Martini antedicti, Iet, Arhe. eò quòd à tempore ante petitionem fuit rep. ele.:. rega- Prior ſancti Martini condemnatus ſub la. 2. Fallen. 4. quantjplurimi bladi,& nõà tempore pe-, Pne N titionis tantum, quod fieri debuiſſet:& ⁊⁹. Boeyi. dec.
X . 8 Burde gal.q. 6 fuit releuatus ab emenda& expenſis ap- 2224, 2 3 3
pellationis. de retra. proxi- RCr A„⸗ mitatis.§. 32. QVAESTIO L V. neae S z
An appellatus ſoluat expenſas. Ita mtelligẽdu — Otaquod Robertus, Petrus,& loan- inf:. 22. adde nes dicti les Cados, fuerunt recepti dixi in conſuet. ad deſauoandum quendam ſeruientem, Sari- 9. 52 g1.1. qui nomine ipſorum poſt oppoſitionẽ po 2redr ſuerat in manu Regia temporale religio- een an 17 ſorum Abbatis& conuentus ſancti Me-&p negotiatio- dardi. nec ſoluerunt expenſas appellatio- nis ſecularis, f. nis, quamuis bene fuerat appellatum: ea T, e, ratione, quia delauouerant ipſum:&quia err)nn 22, expletum per ſeruientem fuerat factum, die non ſuffacit &appellatus non ſoluit expenſas, quam- c. 2. uis luccũbat in cauſa appellationis: quia*etitionis)ee
habet cauſam f ſubſtinendicum habuerit ſic ſimꝰlex mo-
„21.... ra dictil mdicatum pro ſe:quod eſt verũ, niſi fue- ne, ee fhfea rit inquæſta facta. er Io inne, ve
dixi in nouis in tel. cõtra cõmu nẽ Docs. errorè, Sinrbn. Par.
QNAESTIO LVI. De Priore ſancti Martini de Campis com- pulſo ad reſpondendum in Curia Parla- menti ſuper falſitate. 2 Tem nota quod priorſancti Martini de ae 9, 7⸗ Campis condemnatus fuit ad reſpon- ren eſtzoua= dendum in Curia Parlamenti ſuper qua- bile arreſt in dam falſitate cuiuſdã literæ factæ à Prio- conceſſaNiomè re de Volta, de quaſe iuuit in Curia: quan ſ die. 1o. No- 1s ſe ituit,& dixerit nolle ſe amplius arb.i5. 45 uis ſe pœnituit,& dixerit nolle ſe amplius;„εεſem erali ea vti: cùm fuit ſuper falſitate proſecutus, ad arreſtumme pro ipſo placitaui. etiã præſentein QMAESTIO LVII. hor ſenaru die Nota quod ille cui ſunt adiudicata hære- Mart. ꝛ2. lanu. ditagia cum onere oppoſitionis debiti alicu ¹54. diri in ius, non tenetur perſonaliter, nec habet locũ enætt vſur. Gal contra ipſum quanti plurimi petitio. rco um. r.&um Tem nota pro Archiepiſ. Remen. eon- ſes. C. A7. 88 †(auſaã) Auf tra Ioannem de Sau,& Thierry Pen⸗ fer.in ad. deci nelilicet Archiepiſeopus cõtra ipſos con- Tholo. 7.223. cluderet per actionem perſonalem ſuper dixiad Alexæ. certa ſumma, ſiue quantitate graui& pe- conſi. 17 9. in h cuniæ& hypothecariæ, eò quod aceepe- d,(.A. 43 rant certa hæreditagia per adiudica- z53 Aaene 4.
tionem

QVYAESTIO IOANNIS GALLI.
dum ſe eſſe in poſſeſsione&c ſaiſina ay endi Clericos non coniugatos,& c onlt. V gatos in habitu& tonſura: vt dictum u rardum virtute f iuriſdictionis ſi 4
tionem decreti, cum onere debiti dicti + Perhamali. Archiepiſcopi:adiudicata fuit Archiepi- ter) ſcilicet er- ſoopo hypotheca tantum, non perſona- ga tertium ab- lis: cum recipere hæreditagia ad onus de- ſentem) ſed be- biti non ſit ſe obligare perſonaliter: ⁊ ſed ne era, u t contra tenentes rem fuit adiudicata cum contrahi- tur, ideo ſ fuiſ hypotheca ‚nec fuit adiudicata pro tem- ſet Archiepi- pore futuro, licet fuiſſet petitum: quia de ſeopus opponẽs bitum pro parte erat purum, pro parte in
Vel aliaspars diem:& erat actio nata& dies ceſſerat: li-
inſtantia ſucb ha*
Kationisc de cet ipſe non veniſſet, nec fuit adiudicatio
creti: tunc em- quantiplurimi: quia non erant perſonali-
ptores omnino ter obligati, licet fuiſſet petitum.
fniſſent ei per⸗
ſonaliter obli- QVYAESTIO LVIII.
gati. C. M. Quam habent reformatores poteſtatem. X...—
Gerardus) Tem in eodem Parlamento fuit dictũ
quis quamuis Priudtus, kane per ſe ⁊pſò iure liber eſt a tali iurisdictione
tẽporali. C. M. 4Virtute)ho- die nullo modo admitteretur
etiamſi allega- ret tẽpus imme moriale, multo
per Præſidentem in Parlamento, quòd in reformationibus hoc eſt tenendum. quòd reformatores non poſſunt cauſas audiendas& terminandas committere: quia fides eorum& induſtria eſt electa, cum propter bonum commune ſint com miſsi, ad hoc. c. quoniam Apoſtolica. 9. is autem. de offi. delega.& ibi per Henricũ, niſi fuerat ſuper hoc à principe data pote
2 4
einsgaauas ſtas. c. is cui. de off.deleg.lib. 6. Item quòd cognoſcendum eorum ſententia debet habere longam de attione reali caudam ſigillatam. Tertiò, quòd debet quia hæcminus habere ſignum notarij. nam debet eſſe territoriamaf- ſignata notarij vel perſone publicę ſigno.
Pau,h aue Sic fuit dictum in cauſa Gerardi Coqu a-
C. N7. ctoris,& Ioannis Obertichamp defenſo- (apere) Late ris: pro quo defenſore eram, pro quibus Stephan. Auf allegaui. c. quoniam contra falſam. de ffe. rep. Cle. ¹. probationibus. de offi. ordi. 7
Fournire). ◻☚ AESTIO LIX. Noc hodie indi Nota multa priuilegia nouitatis,&in qui ci cauſa cogni, bus ſubditus abſq; Domino admittitur. ta reſeruatur J Tem nota quod in cauſa placitata in- & bene. C. M.
ihweses del Procuratoremn Regium,& Gerardũ que) Sed 2.
eo iare quo di- actores exvna parte,& Epiſcopum Sueſ- citur. Reg. 8. ſionen.& eius officialem actores& defen hoc erit ius Re ſores ex altera, fuit dictum, quòd dictus gus vbi ſumitur Gerardus erat recipiendus ad praponen revhaeeenen dum ſaiſinam,& quòd erat in poſſeſsione ibi cõminarur& ſaiſina, quòd dictus Epiſcopus non po- ſecundum theo terat eum capere in terra Domini de Cõ- logos, ut dixi in ſtrato exiſtente in villa Sueſſionen. vt in Snnden, Calceya, nec eius officiarij virtute iuriſ- 7),n, ee dictionis ſpiritualis eiuſdem Epiſcopi: ius Regis& ob quamuis dictus Dominus de Conſtrato ſi ſeruatio legis ſe faceret partem,& confiteretur dictum Dei. Deute.c. Epiſcopum ibidem habere iuriſdictionẽ v7. C. M. ſpiritualem.Item fuit dictum quòd dictus
Epiſcopus erat recipiendus ad proponen
in terra eiuſdem Domini de Conſtrato )
in iuriſdictione ſpirituali dicti Spiſcon f —
vt videlicet in dicta calceya. Itemfuit qj ctum quoòd non proponeretur de cæteto quoòd officiarij Regij non poſſent capers Clericos coniugatos& non coniugatos niſi in recenti& præſenti forefaco: Jui hoc non eſtverum, imo poſſunt capere: abſq; metuexcommunicationis; eddere tamen debent ſuis ordinarijscumrequi. runtur vel eos repetunt. Item fuit dicdum ad contrarium, videlicet quodexecuto- res in caſu nouitatis poſt oppeſtionem non debent ſupercedere, ſed debenad. implere ac fournire † quærimomiam ji delicet partem opponentem aſtingns adreſtabilimẽtum faciendum,&ponas rem contentioſam in manu Regia, Kno. uitatẽ admouere. Et quod decæterohos fieret.Item fuit dictus Epiſcopuscõdem. natus adreſtabilimentum faciendumde pecunia, quam habebat dictus Gerardus cuùm captus fuit, licet non eſſetconten- tio niſi de priſia. Fuit ratio, quianonff. ret alias plenè reſtabilimentum niſiteſta biliretur in ſtatu in quo captus fuit&emna cum rebus cum quibus captus fun.
QVYAESTIO LX.
De Regis Franciæ poteſtate ſuperim-
ponendis ſubſidijs.
Tem nota quòd Rex Franciæquomo.
docunq; ſibi licet imponere ſiperſub. ditis ſuis immediatè vel mediatèin toto regno ſuo ſubſidia abſque* conſenlu pet miſsione, vel tolerantiaſuorum ſubqto- rum quorumcunq;. Secundè, quodlice concedat alteri quod imponat hoc ſem· per ſibi conceditur& habeturin vſudum tamen altus iuſtitiarius illorum ſuper qui bus concedit, conſentiat:& ſubqitiſupet quibus conceditur, vel maior pars iplo- rum. Tertiò, nullus poteſtin regnol ran⸗ ciæ ſubſidia imponere ſuper ſusſubciti quacunque pręrogatiua vel deguiate potentia fulciatur vel vtatut, iſquade. ſenſu Regis Franciæ, qui ommume u
perior in ſuo regno.& hoc teien ne.
vnquam contrarium dicas, ne crm
ſacrilegij accuſeris,&reus maieſtati QVAESTIO LXI.
„ di ri in fore/ Quando quis dicatux repeririin for
vigili
5 fias.
facto præſenti.
Piritualis 9
ategedun odem elllc auatucf ore= gudjlerar un perllle9 sllabille d um cülbis uldraPrig. peripläs he rquldſdaot auguasculloa- er dian Uihe
anonemiplm endempatl. qun futrat 64. ld V. Gongede 89 ordinSlure, extquiſen
T
wa Pa
I cllecn
O. IEr riM
„luvoftée Jfeſobeal
tior r inten cia und ole es muncCla- ſßmer n nlultme enlum rn u nuvemli 4 9 T-10 Hre oisellet 7 t. d 1 empoled en gflol de dathplcon 4 K vent ſtplo e orælentl, d 1m 12 häo efacto, gnipl rdinfolet 4
nustama qundim 60 alpetta een R Epico⸗
enürise ſehene
emdi licet liceret oon
non praſegs, cum ſau vyeiedatat
O ANlI. 19n üllendtmesadpe⸗
er⸗ in regitut ei Butum ber 6os p
muncitum contfa nencienntium Pa- zuudicntü per Præ- wondemnauerat hæ dſo, teneni adred- prum ordinum vi- ditudesanno quo- antespercipiendas Iibusbari. exlſten- dimiprédiGodona- ber edd perpetud dresſuos Kquoddi- erant admittendiad K&fuerunt in elpen dofuiſferationem unpdonätemper perpetuötenen. deonrnaſadſtantns drmorrauamn d.rneKcUcer eirauzgai lichrrdldapre. an erprum dimmobiſh unon falet,gi diprenecen dull deatu u
lideda Kſle. nenteant ör
dextrallagan
Ntenentuperderng ü5 tyerpetuo duaNäReäitus. ute erpemun quxrend 10 etlav Qf u*„ han Mälernnags quag Teat: ſtd,ſadhac *
Qu
ven Aneva-
Utitutio orte dor procur arla han ilubſituenti c hsg. 1. proanon ut idlenun ſdeAn; droan. N ou duM mitzel 4 lerufalem K 3. — duo d 3 XSic nählaf N uorum,
—
— ·—,—
—

e. l nC a PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE. u
curator in Parlamento, generalis ſubſti- tutus ab Alano procuratore dictorum ha- bitantium non erat reuocatus per mortẽ
dudsin a. da V Igilia noſtrę Domine in Martio, Par- M u lamento incœpto in feſto beati Mar- Ntena un. t, tini. 385. pro Procuratore Regio contra
4 1, 8... 3.... uniſc Epiſcopum Pariſienſem fuit pronuncia- dicti Alani ſubſtituentis: quamuis eſſet Rndel neunud tum, quod teperire hominem ſuſpenſum mortuus ante dies ordinarios, ad quos di- d ed E. Aha qui ſe ſuſpenderat, quãuis eſſet frigidus: es dictus Petrus vt ſubſtitutus ſe præſenta Sug de n&quatuor dies lapſi àtempore quo ſe ſu- uerat pro dictis habitantibus,& vide ra- Genco„ Ju ſpenderat, vt proponebat Epiſcopuserat tiones hinc inde facientes in. c. hi qui. de †2 vendant) hanbn reperire ipſum in forefacto præſenti,& procura. lib. 6. per Archid. Gardi.& Ioan. adbuc Bart. in 1d e* 7 n 7. minorita. lis * Aes bonaipſius tanquam repertiin forefacto, And. inter alia allegabam, quòd lis fnerat na b i. dRegem ſpectabant, per quandam con- cum dicto Petro conteſtata, ſedignoro: pac non au, A 8. 4.— 3„ f. E 906 2 d na tentionem diu inter Regem& Epiſco- tamen ſemper durabat voluntas conſtitu tit in moribas, Wen& luurbe um Puriſienſem factã: licet diceret con- entium dictum Alanum Pprocuratorem niſi exprima- ee tranum Epiſcopus. tum quia forefactum ſuum, qui non reuocauerat ſubſtitutũ,& tur modus ad . l.— 3.——— 1tn, erat iam præteritum non præſens„cuͤm totapoteſtas Alani dependebatex eis. San ranan ac* 1 ortuus,& quia reperiebatur 1 4 e O7 1 uutat—& periebæ QVAESTIO LXIIII. eraes doac 1] ortuu 2ze, wuuen Kene Lmom ¹ Non eſt diuiſibilis hyporhecaria. Prolſus inczpa- * Suna QNAESTIO LXII. Tem fuit dictum per Dominum Arnol u w 2021 Lllcer 1e Non ſunt recipiendi Mendicantes ad pe- dum primum præſidentem, cõtra Ma- ancenhe Laſr. 4 E... 8 1 2„ ireſtad aMitnag, tendum EAehen ſibi datum per eos per- giſtrum Ioannem de Nully, placitanrem, mentum. Cemi — al petuo tenendum. nednoneſtroChon—.. encon 1A n.e Pe un. uòd non eſt recipienda, nec fui nia. conſil. 40 AEa Odem die ſuir pronunciatum contra 4 dore 2 uit conſue 2 475. 2dalrr nln tudo recepta“ quoôd hypothecaria diui- Vide quæ dixi e Aquatuor ordines mendicantium Pa- 1 1l e otaes 4 deret.) deretur in perſona hæredum pro portio- 12³1*εννοtati.a
Alexan. con ſi.
317 2.
QVAESTIO LXVv. 2huhh. Benen
An valeat diſpoſitio mariti in diſpoſitio/ in preſentia. 4
ne ſuæ vxoris poſita, quam facit ſolam exe- nis. 69. de prob. cutricem. C. M.
Tem nota qusd in eodem Parlamento*Recepra]) Sci-
fuit dictum, quòd diſpoſitio Theobaldi licet ad proban
Dozereau, qui in diſpoſitione vxoris ſuæ dum per teſtes,
nibus hæreditarijs.
dau dendum cuilibet dictorum ordinum vi- nd u* mu ginti librasPariſien. redituales anno quo- tunnnlbet per ipſos mendicantes percipiendas tut gua fuper quibuſdam domibus Pariſ. exiſten- utibus: quas cuilibet ordini prędicto dona-
cumreb' 2 1rr 2
1— ula tam not:
uerat dicta Iſabella, per cos perpetu quam dicebat ſcire ſuamvoluntatem, po- Sen vn Ve,
urc—„—. 1—
Apoſsidédas& ſucceſſores ſuos& quod di- ſuerat reſiduum bonorũ ſuorum:& quam diput arti culu⸗
DeReh rcti mendicantes nõ crant admittendi ad quo ad hoc executorem, ſeu executricem eontrarius tan ponen a2u.
ſolam fecerat, erat valida: ſed tamen fuit uam calnmui
petitionem ipſorum,& fuerunt in expen Ausſis condemnati. Et credo fuiſſe rationem an rcheô quia fuerat expreſſum ꝑ donãtem per Cirs ſus rs npſos& ſucceſſores ſuos perpetuò tenen- nla uudas: quia hoc erat,& eſt contra ſubſtantiã
ſibi datus coadiutor quo ad hoc, videlicet"uν reicere-
. C... Lur,;, 37 Magiſter Simon Friſon,& hoc authori- 7 v, 8 —.„— ⸗ dleyeẽ AAn e.— 2 tate Curiæ requiſierat propter ſuſpicio- conſuetudo. C. nem tollendam. †
— 3 4 3
ne a de ordinis ſui: iuxta. G. ad hæc. in extrauagan QVAESTIO LXVI. ¼ Tollendam.)
n ti. exijt quiſeminat.&.: fratres.&. c. licet Quando ſunt capiendi defectus velcon, S' vidua hune
—uo. 1ui G giſ gedia. nomanauuit an- ia inextrauagant. exiui eParadiſo: quia re- S.. u A2
ccdaſn.. 1 1 tem nota quòd fuit dictum eodẽ anno&ε ſuſpicio.
rlhe fert an exprimatur vt teneatur perpetuò 1. Sed intellige in
422 per ante dictum primum Pręſidentem, 1ocis phimay
⁷—
7Il aku quid immobile vel quaſi, vel vt reditus: 4l 5*.
1en.—. L od 2 5 1 3 8 11—. aene e e quia non valet. Si auté exprimaturvt ven quod ex defectibus vel ex congedijs ob- tus non prohi-
uconc e fpro neceſſarijs quærendis, tunc va- tentis in fineParlamentinon obrtinebunt betur legarev- c ln 1..„5„ artes vtilitatem, nec leuabuntur, niſi vori, vt Aure- dr lwf let ſinil dicatur: tunc etiã valet vt magis Luute incœptum Parlamentum ſe Tecls lis& Carnoti, n. In actus valeat quàm pereat: vt d.: ad hæc. Lanerinti9ſ8 dMCn8 2 car, vr 1 wo euauerint ipſos defectus,& cœperint à 2,? lou⸗ 94 VAESTIO LXIII. 2X1 d1 conſue. roer Q‿. graphario. Hariß.§. 35. 4 arſe Non reuocatur ſubſtitutio procuratoris QVAESTIO LXVII C. M. e1bR. 5.—⸗.. dotentlaen dr kal 4 i ſ 1 Potenn n damortem procuratoris ſubſtituentis Quando literæ ſunt primitus oſtendendæ. ſenl 3 Darla. 1386. finiente, fuit iudicatum ITem nota quòd per eundem Pręſiden- periot n mepro habitantibus de Aniou, du Mai- tem dictum fuit, quod ceſsio, ſeu tran- mnqun. gg ne,&pro Regina de Hicruſalem& Sici- ſportus factus dereditu, non arreragio- lactileg Sl, 1eomine lilo Sellberorum ſiorumepla rum ſoluùm, non eſt prohibitus, nec in hoc ( ltante, quod Magiſter Petrus Solacij pro caſu ſunt tituli oſtendendi, Jud ee An haaopt 2

QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
QVAESTIO LXVIII- An agendo negatoria quis confiteatur ad/ uerſarium poſſeſſorem. ITem dictum fuit eodem anno per Ar- reſtum,& per eundem Præſidenté pro Epiſcopo Niuernenſi, cõtra quoſdam ha- bitantes ibidem, quod non erant admit- tendi ad quærimoniam nouitatis, nec ad ſaiſinam quam prætendebant habere ſu- per Franchiſia Tailliarum, eò quia ante egerant negatoria contra dictum Epiſco- pum, confitendo quòd eoſdem pervigin- ti annos vi& violentia taillauerat,& ta- illiam ſuper ipſis cœperat: quia tũc viden tur ipſum poſſeſſorem cõfiteri. Secus au- tem ſi non conſeſsi fuiſſent ipſum ab eiſ- dem exegiſſe tailliã, ſed ſolum negaſſent ipſum ius habere, ſolum negatoria agen- do, quia ſolum agendo negatoria nõ con fitetur partem aduerſam poſſeſſorem.iu- xta. h. æque. Inſtit. de act.&. l.& ſi fortè.. ſciendum.ff. ſi ſerui. vend.& fuit quædam pars in hoc caſu vltimo recepta ad agen- dum confeſſoria, licet ante egiſſet nega- toria: quia non fuit cõfeſſa partem aduer ſam ab ipſa aliquid exegiſſe. QNAESTIO LXIX. De quibus reparationibus teneantur E- piſcopi& eorum executores. Tem in Parl. fuit dictum per Arreſtum pro executorib. Domini Gonterij Ar- chiepiſcopi Senonen. contra Dominum Guidonem de Roye, nunc Archiepiſco- pumsenonen. quod nec dictus defunctus Archiepiſcopus, nec eius executores te- nebantur pro reparationibus caſtrorum, & aliorum locorum quæ erant per hoſtes deſtructa:& idem fuit in Parla. immedia- tè precedenti dictum pro executorib. Do mini Ioannis Nicoti EpiſcopiAurielané. pro tunc cumviuebat, contra Epiſcopum Aurielanen. præſentem. QVAESTIO LXX.
An impetratio adiornamenti ſuper atten tatis impediat remiſsionem appellationis Dess) Men ad dies Dominialicuius. ſup, eo. G. 9 Tem in eodem præſenti Parla. fuit di- 5.....
† Fatta) per ctum pro Domino de Syliaco. contra Carolum. õ. h- Ducem de Borbonio, quòd appellatio fa- ue appellantes cta per gentes dicti Domini de Sulyaco eſſent nobiles 8 1A.„ Aeoar ab officiarijs dicti Ducis non remittere- ſiue ignobiles, hios dicti 66 1e Quilalt quam(ar.. ne tur ad dies dicti Ducis,“ eò quia ſuper at- pos eius, arti. tentatis fuerat adiornaméëtum ſignatum 16. abro L3 per manum notarij Curiæ, puta Magiſtri & merν. veA* Petri Ferreli qui hocCurię teſtiſicauit:& xi in conſuetu. fuit ad.
uit ad partes miſſum ſigillatum pro exe-
Pariſi. H.⸗2. gl. b 1. nu. 123. quendo, quodaffirmauit procurator di-
QVAESTIO LXXI.
Anrenuncians appellationi intra octo
dies ſoluat enaendam.
QVAESTIO LXXII.
An per eaſdem literas deficiens ſupnlo. cum adiornatus in caſu nouitatis poſsitlu-
per defectu adiornari.
Tem nota quòd ſi aliquis fuit adiomm eſerrdedeie
tus ad comparandum ſupra! caſu nouitatis virtute literarum Regiui diu continentium caſum expreſſum,&fuent ſeit mlameefte poſitus in defectu ſupra locumprocuiu ait contra tu defectu plenius videre dari& vtilitato iudicari per Curiam Parlamenti, potit
ocumin ſlem pirane
Guoad. 02 a faren ligt ddis unzeee 5 Clericali 9 U 6 6¹ 5. h 1e Nenli quod ub ni wertfactus— ſcop d 4 Lofiu: Kta te ſ En V ummain Cura d aqam ewecutio- ai Aubigoys con 1 tiAubigohs 3 nullarum:&di- b opcvatafacta adaexccutlone
AEI 1 U.
ln atußiuftti aun n conilcuione
V 0)Regioo,.. uſcem Curiæ di- mfditquoq VtioP-ioris5.Eli- a end quamoppo tones quasrexfe- artfier decut domo elſtente de adam Atailtb iproroOdpecu-
...4 adiornarii pſe deficiẽs per caſdemliters, elummamqhn ledat ldi dederi
quia hoc eſt de ſequelis& cõcernentibui negocium executionis quærelæ, licetl- teræ ſint continentes caſum ſpecialem;
odam guifoh eratrcceptorſuus useratdomui“ teratcondemnatus anetuititit n amdolontsK quod
expreſſum,& non ſint generales. Sictun 6 olexrun lones oppofitons iudicatum pro DominoC omite destam riscäralib nh ionesflernntiſte
pis, contra Petrum,&c.
QVAESTIO LXXIII— Quomodo dicatur appellatio facaa ſer-
uiente deſerta velnon.
ITem vidi pronunciari in eo. Paflaper
Dominum Arnoldum de Corbie tic preſidentemprimum, quòdlicetſerui à quo fuerat appellatum,& non dcömſ ſione quam habebat à quodam Bailliuor licet reuera non fuerat adiornatus, uis ab ipſo vt ab exequente ſuacommi- ſionem fuiſſet appellatum: tamenappel- latio non erat deſerta. Eò quiamandatur Baillinus adiornari per literas KR quod ſecum adduceret ſuum Co rium ſeruientem prædictum, quodtunc factũ fuit: quia Bailliuus adiornatus uit, iniungendo ſibi,& ideo&c. Cuiu cõtrarium videbaturfaciendum, ſolùm fuerat à ſeruiente appella non à Bailliui commiſsione:&
N dhf 1 Kfuerat tec
inögubcand ir tuseratadpanem Kacdam erpu nPari luumor. waum Knd. Utunr ergo dica domddnlgs iusalta uſura e eebebat ablc on- luscuin füera, aparicöacre didebedant co 8 attu. C.Rerelhe ubrocirrtor m
Aärpnortincu- Aeiam hadere dläuen deditall. nernurkex inca. esdeüuſütiar Nlum mulä con m.venDoRe. ttrecipendus Dnraxhn treepeadus g Jrior pere drimſnonſea 5 umer aco 8 4 hsi DanemKa. llcataße knuuſenis ſn üner omägire b deamit 4 hie n ner becuniaNe 10.
Wen-
luxt ppends 2 denaödes ſoponis, e reiſend. Terti bousKſic erat
efra

u
PER ARRESTA PARLAMENTI BECISAE. 13
fuit adiornatus ille Iudex ſeu Commiſſa- rius à quo fuerat appellatum, ſed à quo non fuerat appellatum: licet non fuiſſet dubium ſi appellatũ fuiſſet à cõmiſsione. QVAESTIO LXXIIII.
De Clericali priuilegio quò ad mobilia. Tem dictum fuit pro Ioanne Aubigoys ber Arreſtum, contra fratrem Magiſtri Draconis Porchier, quòd dictus Ioannes Aubigoys gauderet priuilegio Clericali, auamuis non eſſet niſi menſis quod Cle- ricus fuerat factus per Epiſcopum Car- melitam per literas dimiſsorias:& taliter uodarreſtum factum ad Requæſtam di- ctiſtatris ſuper pecuniæ ſumma in Curia oſita proueniente à quadam executio- ne facta ad vtilitatem dicti Aubigoys con tra fratrem ſuum fuit adnullatum:& di- ctaoppoſitio dicti Aubigoys, contra facta bona, licet pendente t dicta exccutione
factus fuiſſet Clericus. QVAESTIO. LXXV.
An altus iuſtitiarius in confiſcatione præferri debeat debito Regio. ITem per arreſtum eiuſdem Curiæ di- ctum fuit, quod op poſitio PriorisS. Eli- gijerat mala, nec recipienda: quam oppo
nebat contra ſubhaſtationes, quas rexfe- cerat fieri de quadam domo exiſtente de
quadam alta iuſtitia dicti Prioris ob pecu- niæ ſummam, quam dicebat ſibi deberià
quodam, qui fuerat& erat receptor ſuus cuius erat domus,& fuerat condemnatus
ad panẽtriſtitie& aquam doloris,& quod
Regi ſolueretur. Rationes oppoſitionis
5—— 2.. Prioris cõtra ſubhaſtationes fuerunt iſtæ.
Primò, quiacondemnatus erat ad panem
K& aquam per Epiſcopum Pariſ. ſuum or- dinarium,& propter furtum: ergo dicta domus erat confiſcata dicto Priori, incu- ius alta iuſtitia ipſa erat. Sic etiam habere debebat abiq; eò quod ſolueret debita il- lius cuius fuerat. Sic vtebatur Rex in ca- ſu pari cõtra creditores. Sic alti iuſtitiarij vti debebant contra ipſum: iuxta. l. d. con tractu. C. de reſcinden. ven. Dicebat Re- a gius Procurator contrarium,& quòd nõ erat recipiendus dictus Prior per ſequen-
tia. Primò nonſequebatur, quia propter
furtum erat condemnatusad panem& a-
1P; quam, ergo bona ſua:& ſic domus nõ erat
anliſcata tcum furtum non ſit crimẽ ca- biale, quianemo pro furto,&c.Secundò dicadomus fuerat empta ex pecunia Re- gia: exgo reputari debebat domus Regia. iux.l. ivt proponis. C. de rei vend. Tertiò
erat& fuerat receptor Regius,& ſic erat
pecunia Reip. quam receperat, quæ erat multum priuilegiata. Quartò quia dicta domus fuerat propter dictum debitum in manu Regia poſita,&ſubhaſtata antequã dictus receptor fuiſſet condemnatus, ſi condemnatus fuerat. QVAESTIO LXXVI. In crimine adulterij cadit duellum.
Lrem nota quòd fuit dictum per arre-
ſtum Curiæ, quòd bene cadebat duellũ in& ſuper crimine adulterij,& fuit adiu- dicatum: Quod propoſitum fuit per Do. Ioan: de Carrouge militem, contra laco- bum le Gris, quod prætendebant vim& violentiam fuiſſe factam per dictũ le Gris in perſonam vxoris dicti Carrouge.
Item dictũ fuit per aliud arreſtum dictę Curiæ, quòd Thomas non erat recipien- dus ad dictum duellum contra Adam Lo- 2 Bend uel, quemproponebat fuiſſe conſcium,& 5οο 55 Pn), iuuamen dediſſe per vim& violentiã di- quia man ſr 4 cto Iacobo in dicto adulterio committen ·n fraudem fa- do:nec fuit in expenſis condemnatus. Ra ftus eſt cleri- tio huius, quia non fecerat Thomas veni- ceus fed Se42n re Pariſias dictum Adam, ſed eum ibi re- eazni Si pererat. Et ratio quare dictus Thomas nõ uenerat: ideo fuit receptus: forte fuit, eò quia dictus nõ eredo buius Thomas fuitrepertus Clericus ſuper hoc dicto iwngquan interrogatus, quæ clericatura fuerat con- 1 257, Pa traipſum propoſita ad finem nonrecipi- pracricatar, endi:de qua noluit dictusIacob:ſe iuuare, C. M. quanquã eſſet Clericus non coniugatus,“ Rex) faſſum &ſuper hoc à ſuo conſilio acriter conſul⸗ æuse i uun. tus, vt de hocſe iuuaret, vt ſcio, quia inter 1, 272 2eea.] fui, ſed fortè peccatum ſibi nocuit.*Item vee fuit dictum quòd duellum non cadebat Raſtici confiſea pro Do. Ademato Roberti milite appel- tionens iadace lato, contra Leonardum Vinchart, quia'e vt diri iu co interrogatus per Curiam, cõfeſſus fuit ſe 5 6 7 27,9. eſſe Clericum, ſed in expenſis t fuit con-* Nocuit.) demnatus, eò quia vexauerat dictum mi- quia victus litẽ in hac cauſa procedendo tam coram fuit, ve infia Mareſchalis Franciæ, quàm in Curia Par- hoſt. q. 85.
lamenti, ſciens ſe Clericum,&ſic non de- a— bere duellum inter eos procedere. Sees yecne.
QVYAESTIO LXXVII.
An in cauſa duelli ſit dies dicenda,& alibi
recipiendum.
Tem nota quòd dictus Carrouge no-
luit dicere die m, qua prætendebat fuiſ- ſe commiſſum dictum adulterium:& ta- men fuit receptus ad dictum duellum,& ipſum adiudicatum.
Item nota quòddictus Iacobus propo- ſuit alibi ſe fuiſſe continuè de*5. dieb. an- te diem& poſt diem, qua cõfeſſus fuerat,
CC aliàs

AXESTIO: IOANNIS GALLI. QVAESTIO IXXX.
alis dictus Carrouge dictum adulterium fuiſſe cõmiſſum,& de ſeptimana tota qua pars aduerſa confitebatur ipſum adulteri um fuiſſe commiſſum,& tamen non fuit receptus ad hoc, quod fuit mirabile: ſed forte hoc fuit ꝓpter aliqua quæ fuerunt per informationes reperta. Ité nota quòd ꝓponi fecit errores contradictum arreſtũ dictus Iacobus, ſed non fuerunt recepti. QVNAESTIO LXXVIII.
Qualiter fundare ſe habeant res Parla. in Requæſtis Palatij. Tem nota quòd Procuratores Parlams ti ratione procurationum in Curia Par 7eie, lamenti exiſtentium non poſſunt ſe fun- . 7..„»..— 27 u ſee lare Requeſtis palatij. fetiam in cauſis de eeruetri eodem Parlamento eiſdem cõmiſsis: ſup- 11 9/— 4 1 quos uocant ad poſito quod ipſi Procuratores hoc velint barram parla-&conſentiant, niſi hoc conceſſerit Curia P bh Parla. quod concedere non poſſent dictæ icile e 2 Aninn„ in, gentes requæſtarum: velniſi oſtendãt co- 7 4 6—..—. dice litigare. l. ram dictis Dominis requęſtarũ dictas pro non diſtmgue⸗ curationes, vel tantundem per modum mus. cum qui Originalis collationum cũOriginalibus dam.f. de arbi. dictarum pro hariũ . 1. procurationum per graphariũ I. f pariter ff.de. Tiplcau. Curiæ Parla. partib. præſentibus. Sic fuit * Pœænas) Sed dictum contrabetrum Branelli pro Petro nuper per alii Haſte, quorum Procuratores tenuerant arreſtuũ di. 14. ſe fundatos per ꝓcurationes in Curia Par marth. 1533. lamentiexiſtentes, de qua fuerat remiſſa
ſpernatæ fue- 25.— runt ſimiles pæ& cõmiſſa cauſa inter dictas partes ad di- næ, vtdixiim ctas gentesrequeſtarum,& contra Marga
tratt. vſuranu. ritam de Rei, pro hæredibus de Mailon. Sr,,Re N, 04 QVAESTIO LXXIX.
in. d. tra: in. q. 25 7.o Aeln De cauſa remiſſa ad Epiſcopalem audi-
per pro Lanys entiam de Parlamento. Meldenfibur[Tem nota quod loannes Bolociau, qui
contra cap. re- captus fuerat per Bailliuum Epiſcopi Hona, Kernen Pariſ.ob ſuſpitionem cuiuſdam raptus,& daazue quià dicto Bailliuo appellauerat ad Curiã dra. q. if.deeif. Parlamenti: renũciauit appellationi ſuæ, Tholo. iso. Ro.& Curiæ ſupplicauit vt retineret cauſam fing.5/⁷τfa. in- penes ſe, attento quod Bailliuus erat de fra.. S5.(. M. conſilio dicti Carrouge in dicta cauſa du- elli,& quòd dictus Bolociau proſequeba- tur cauſam dicti Iacobi,& quod ipſe erat de hoſpitio Comitis Alẽconij, qui de ſuis gentibus habebat cognitionem:& qui nõ placitabat niſi in Parlamento. Sed hoc non obſtante, fuit cauſa remiſſa ad Curi- am dicti Epiſcopi, qui de dicta cauſa co- gnouit: tamen dictus Bailliuus ſe noluit amplius intromittere de ipſa, propter ſu- ſpitionem tollendam.
De anno domini. 138 6. parlamento initiante.
n An ſeruiens authoritate Propria poſsit parem Franciæ adiornare.
Ietum fuit perarreſtum Pro Archie.
piſcopo Remenſi, Contra Girardum le Cordier, quòd malè fuerat adiornatu dictus Archiepiſcopus in cauſa nouitai & ſaiſinæ per executorem, eò awama dabatur adiornari opponentem coram Bailliuo Viromaden.& adiornauit A. chiepiſcopum Remenſem opponentem ad Parlamentum, non conſentientei 6 vel eius Procuratore, quare obtinuit ar- chiepiſcopus congedium.
QVAESTIO LXXXI. An pœnæ ſint ſoluendęæ, ITem per arreſtum fuit condemnatus Dominus Dierre ad pœnas“ detltas cõ
tra ipſum, eò quod die ſtatuto nitum quendam non ſoluerat Religioſis deätu gna Cathurien. videlicet 10. ſolidosm die quolibet.
OQYAESTIO LXXXII.
Quæſtio ponderoſa, quam ſuſtinuiprot- piſcopo Aurelia. contra Gilletam de huigie to,& eſt talis.
Piſcopus Aurelia. dicebat quodirti te iurisdictionis ſuæ ſpiritualisbanni. uerat Ioan. Guignety Clericum ſuumm coniugatũ ratione meurtri per eumper- petrati in perſonam Stephani German, quare petebat contra Gilletam bonaſia mobilia per eam ſihi reſtitui, quęteaebat: nec non hæreditagia dicti Clerici in ſua iuriſdictione temporali ſituata, ttanqui ſibi per hoccõfiſcata,& quod ad hoccon- demnaretur& compelleretur,&c. Dars aduerſa dicebat contrarium,&quodc- cleſia bannire non poterat virtuteiutidi ctionis ſpiriritualis. Primò hocadtempo ralem iurisdictionem ſpectabat, quiahor eſt aliquẽ de temporali iurisdictione pi uare, quod nõ poteſt indexſpiritualis pel ſuam iurisdictionem ſpiritualem. Secun- doò, quia eſſet per urisdictionemſpiritus- lem temporalem confunqdere, quodnon eſtrecipiendum. Tertid temporale non eſt ſubiectum ſpirituali quo ad hoc:ergo, &c. facit. l.relegatorũ.. ſicutautem& dubitatum. ff. de interd.&reſeg. Quafto Eccleſia nil poteſtvltra anathematléato nem poſt depoſitionem& excomunlca- tionẽ. Nam dicit textus, cùm nonhadeat Vltra quid ſaciat,& c. c. cum nonabhomi ne de iud. extra. Quintò dicebat ylterius- quod cõſuetudo erat in Archiepilcohe Senonenſi, quod per bannum factump 1ufö⸗
110. G◻
6 Intrafll 6* 1moT f. D IIl 3 L tuum aſec Dl col
,„ 1
lLnprimo-. ſatorbuKin.g. denturClericu fu- auluumpe 90 acrtmhe tatid dans. upuenmmne 6 la spore dlul ree-
4 outoits mo r, Lr re mr Dapam Vunnle de duentearc ler n, dlidatusbannn 9' Aℳ
n Tlh. penbld Wn- 1 ca decalam.lo.in noſb. loAnd.in onabhomine. Sex- acauemEccleſiæ, dali quindexec- aperedenignosex Alellcet cgleltivel cetimpedieluns cam Etcaueantne unicationtstales in- niſtrtresa3 9.K dmus. deimmu, ec. d6OctaohcFh iminuerecompul. tnem crine am lnbet ecſeln dotgerolliſe ernoultilegqut ni- däar.
trauagunaen 22. Flem Dau ac diroquodug Gaec doctorn
ſ
ctenet Beto⸗n öynddo. 2 dla mdcdn dceſtclceren aeſtpotun daltcuſcigrn ere dehet uno eruali. Fept der donem eccſt rentiadexema rrant. 1ux. C. im zuonianrtiral
Numfactum. in x ocimam loanns NoNdteba quod Lmon Redecrete
do nacen
zue Necetralagans drhocdicer menoe dg dno; gila PEp, ppusnln diepifippuu
Rtratio oceſi,8
den uh Iproununadeti 3 ba urur im ſpunulsau nendnz n liurlpunllu kontiſat.. om. C.2. 6 cum Fplc kſſee flco ac.xt litioine .Jat dates en e tout aunſic 3 8 ltde ſuai den dielü ur l dihergne drahune erc do.

31**„
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
urisdictionem ſpiritualem non confiſca bantur bona. Quare concludebat vt ſu- ra. In contrarium propoſui pro dicto E- piſcopo. Primò quodrepetitur, quod Ar- chiepiſcopus compulit ſuum Clericũ ab⸗ iurare fuam prouinciam:& poſt permiſit exulare, quod nõ eſt aliud quam bannire ineffectu& ſubſtantia. c. ad audientiam. de crim. falſi. Secundò ad idem, reperitur quendam Iiubdiaconum Hilarium nun- cupatum fuiſſe depoſitũ ab officio& be- neficio,& poſt verberibus publicè caſtiga tum, Kin exilium per Eccleſiam depor- tatum. c.i. de calum. Tertiò in. c. accedés. e. diſt.c. in ſynodo. 2. q.1.§. in primo. 3. q. gc. hi qui.& q. 6.c. accuſatoribus.& i. q. 4 c. aduertendum: reperitur Clericũ fu- iſſe in exilium perpetuo deportatum, quę deportatio banno æquiparatur: iux. not. Inſti. quibus mo. ius Pa. pote. ſolui. 9. rele- gati. Quartò reperitur Papam dixiſſe de inſequente Cardinalem, diffidatus, banni tus,&c. vt. c. Felicis. de pœnis lib. 6. Quin- téhoctenet Ber. in. d. c.=. de calum. Io. in d. c. in Synodo.& idem Hoſti. Io. And. in nouella. in. d. c. cum non ab homine. Sex- toô hoc eſt dicere contra clauem Eccleſiæ, quæ eſt poteſtas ſpiritualis, qua iudex ec- cleſiaſticus dignos recipere& indignosex pellere debet à regno, ſcilicet cœleſti vel
ſpirituali. Septimò hoc eſt impedire Iuris
„ dictionem eccleſiaſticam. Et caueant ne
ſententiam excommunicationis tales in-
currant. iux. c. adminiſtratores. 23. q. 5.&
c. quoniam vt intelleximus. de immu. ec. lib. 6. Octauò hoc eſt diminuere compul-
ſionem coactiuam quam habet Eccleſia,
quod periculoſum eſt. c. nouit ille qui ni-
hilignorat tuxta proceſſum factum. in ex
trauagantiI licet iuxta doctrinam Ioannis
22. quem paucihabét. Nono dicebã quod
poſito quod nõeſſet Canon, nec decreta
lis, nec doctorii opinio, necextrauagans, quæ hoc diceret, tamen hoc dictat ratio-. Primò, quia Epiſcopus in ſua diocoſi,& Archiepiſcopus in ſua prouincia habẽt iu risdictioné ordinariam& ſpiritualẽ: quia iusterrendi& monendiiux. l. pupillus. 5. territorium. ff. de verb. ſin. nota. per In. c. cum contingat. dc fo. com. c.z. de of. ord. gc. cum Epiſcopus.&. c. vt litigãtes. eo. erlib. 6. Ie dy donc que tout ainſi cõe le Iugetemporel peult bannit de ſua iurisdi Ktiontéporelle ſon ſubiect lay, tout ainſi peult le dioceſain ou archeueſq; bannir ſon clerc de ſa iurisdiction ſpirituelle.“
1 Oultre il ne prononce rien ſur le tempo- 4 Bannire) ſed rel, neu téporel: mais ſa choſe ſpirituelle Endd a, Hbisn,
cõôe ſon clerc ſubiect, il met hors par ban n, ee, 1. de ſa iurisdiction ſpirituelle. qltem& par niſt e,een, 12 . 44
ceil se enſuyt confiſcation de biens: car ſanctiſ.Epiſco. bannitus(cõôme ie ay dit) qui paratur de Ö. niſi ſi quus cã portato, qui pert ſes biens: per cõſequens 2 ³ clericum.
1uxta. I.z. O. 1pen. ap. mors inter.&l. fi. C. Se,he eht ſi reus vel accu. mor. fuerit. q Itẽ& ce ap- Sen, Sſ5, pert par raiſon ciuile per totum titulum c. Romana col. de requirendis reis, vbi abſentantium ſe 19. defor. cõpet. propter delicta poſt euocationem pere- T d, S haoß⸗ dicta facta bona annotantur,& poſt annũ 2nzu. ze, fiſco applicantur, l. ij. KX. l. anni. K. l. annus C.g. ahae ff.de requiren. reis. tem hoc habet con- Cpirituelle.) ſuetudo t generalis& notoria in prouin- quaſi pecies ſit
cia Senon.& Epiſcopatu Aurelian. Secun ariſdictionis
4 5 e ciuitlis, di do r 6 r. C 1(B 10.(6 5 3 dp obatur, quia ſi diocœlanus n6 poſsit„ata temporali bannire clericum ſuum abſentem Ppter yt municipalis delicta poſt euocationes debitas, melioris 4 Regra vel iu- eſſet conditionis fugiens, ſi bona eius nõ 1iſdittio Baro-
66 1— 7 ſdicti. confiſcarentur, quam ille præſens cuius a a ie, ihlati⸗ bonA a fateSraet d 1 e Ducis vel
ona eſſet confiſcata poſt condemnatio-(omitis.
N⸗ 38 S aTrNA S„ nem ad panem&aquam perpetuò, quod Iſte ve e, pleri eſſet iniqu G. iux. l. Seruius. ff. quod vi aut que canoniſtæ clam.&. l. nõ ſolum. de noxa ac. imo eſſet SIudæi de po-
8 te reprehendendus diocœſanus ſi hoc non an a⸗ — 72 1. 6 Zge⸗ faceret. Tertiò hoc eſſet damnum domi- bat quid eſſet norum temporalium in quorumalta iuſti iurisdi ctio ſpi- tia Clericus haberet bona: cum bona eius— mn non confiſcarentur ipſis per bannum, or- n ein .—. Verbi Dei,& dinarij non: quia per propoſitũ par,,
3 j duiape Prop 51 rũ partisad- diſciplisa Ee- uerfæ banniri non poteſt: per bannum iu- cleſiaſtica, quæ risdictionis temporalis non, quia hoc nõ canonicam ve- poſſet cum non ſit eius ſubditus, quia Ole teres recte vo- ricus. Quartò poteſt plus Eccleſia quam Heie, ehns. bannire, quia non ſolum à 1CiDatione. 1.
nire, quia non ſolum à participatione(onſuetudo) ſacramêẽtorum ipſum prinare poteſt, ſed quæ poſt conci- Acommunione hominum:& durum eſt oues Do. Pe- cum hominibus conuerſari,& hominum triCognerij me ſuffragiis carere: iuxta. l.hi. qui. Q. de apo- ie edhice
— coνι. C. M. ſtatis.& quod plus eſt, poteſt anathema- 777. parum
... 52 tizare, quodeſtæterna mortis damnatio: facit ad rhom- iuxta. c. nemo.&. c. omnis Chriſtianus. ii. Sum, melius faæ q. 3. poteſt etiam ad panem& aquã in per en,, de hon. petuum vel ad tempus condemnare. iux. Ke, Non de
bet eſſe melio- c. nouimus. de verb. ſig.&. c. quamuis. de ris conditsonus pœnis. lib. 6. Ad contraria omnia patet ſo nocens quamin lutio per prædicta, excepto folum adc. cſi nocens, Sermo- non ab homine. Adquod reſpondeo mul ves emim ſunt
IN eſ Prfud Le e, intelligendi ſe- tipliciter. Primò videatur de quo ibidem 1
. 3 cundum mate- quærebatur. Certè querebatur an Rex vel riam ſubiectam ſecularis iudex nudicare poſſent Clericũ. I. ſ vno. ff. lo- Et reſpondetur quod Clericus in adulte- cati.
1L. Shr e r’„i⸗ rio, homicidio,“ vel periurio, vel alio cri- Homicidio)
r iu ſat terclittis, Clcriens. Id quod in facti 11e cCulu cunq; 1t ordinis, erlCIls 11 contingentia
6 2 tali euenit Pariſj⁸.

QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
ann 1330. 0-.— 25 Maijode ſa- tali crimine deprehenſus& conuictus ab 1 12
cerdote vicario Eccleſia eſt deponẽdus& ſic patet quod Do. Anto.deõ non eſt per ſecularem iudicem iudican- bes, ſacerdotis qus.& ad hoc ibidem reſpondet tacitè& eeh ennnüen vltra procedit, ſcilicet quod ſi ſit incorri- ſui, quem u gibilis, eſt excõmu nnaltie&creſcente noctecum famu eius cContumacCila eſt anathematizandus: laocciderat,;ꝗ&ſi in profundum malorum veniens con degradatus, ho tempſerit,& vltra ne ſit perditio malorũ, ſtea vibzus fuit ſcilicet ſi dimitteretur abire, cũ Eccleſia conbuſtus, O 1 bene, quamuis non habeat Vltrà quid faciat, eſt per pote- anno 345. con ſtatem ſecularem cõdemnan dus,& tunc ui um leſæ ma imponatur eidem exilium, velalia legiti- ieſtaris fimpli- mapœna per poteſtatem ſecularem. Sed Suchrehen quæro pro eo quando eſt quòd Eccleſia Teogan nofue, non habet quid vltrà facere poſsit: dico rit Epiſcopus quod eſt quando eſt degradatus iux. c. de- Bariſtenſis de- gradatio. de pœn. lib. 6. quia tũc eſtfactus gradarent, Re- de foro ſeculari,& iudici ſeculari per Ec- Se cum vultir cleſiam tradendus. Sic intelligitur illud cæ mandatis Pa S pa iuſtaute, ſed cap. hoc patet per dictum cap. nouimus. in ſchalaitridẽ de ver. ſig. Sic ibi per Pe. Ber. Hoſt.& Hen dum produxe- ri. quia aliter dicere ſcilicet quòd non ha- rit, tautæ mono peat Eocleſia, quid vltra faciat poſt ana- ſratus erune= thematizationem, eſt falſum per prædi- Puſ opi Vt in arxn 5 2 4 P 5 nalibus gi- Cta. Secundo poteſt ſic reſponderi quãdo dij.lz. C-d. dicitur qnòd Eceleſia non habeat,&c. vi- delicet ad proficiendum ipſi malefactori. quianon vult ſe corrigere,& hocinnuit tex. quia ibi medicamentaomnia ſibi fue rant inflicta&remedia medicinalia, vt ex communicatio quæ medicinalis eſt:iuxt. c. cum medicinalis. deſenten. excom. lib- 6.&dicitur&ſi in profundum,&c.& poſt ne ſit vltrà perditio m aloru,&c. quia Ec- cleſia cum non poteſt proficere, inuocat brachium ſeculare: iux. c. z. de off. ordina- &. c.2. de Clerico excomm. mini. Tertiò, poteſt ſic intelligi cũ non habeat&c. quia eſt potens& nobilis homo de quo Eccle- ſia nõ poteſt habereſuperioritatem, quia tunc poteſt inuocare oteſtatem ſecula- rem. Quartò, ſic oteintelhgi quodlo- erelo)yen be, Juatur ſolum in depoſito n5 degradato, „ nnpr. co. ſed quando Eccleſia ſic proceſsit: vt in di- q. ires infra. J. cto. c. degradatio loquitur: talis Clericus b incorrigibilis amittit priuilegium cleri- cale, nec mirũ, quia facit immiſcendo ſe ſæuis poſt trinam monitionem ſiſè nolit corrigere. iux. c. in audientia.&. c, contin git. de ſenten.excom. ergo& iſte,&tunc Eccleſia nõ tradet iudici ſeculari, quia nõ egradatus, ſedpoteſtas ſecularis capiet ſi voluerit,& faciet quod dicitur in. d. l. c. non quia Eccleſia non poſſet imponere exilium, quia poſſet per prædicta, Non ob
ſtant. H. ſicut autem.&.§. dubitatum ſupe rius alle. quia verum eſt quodqun merui cere prouinciã. Sed Epiſcopus habet iu- risdictionem ſpiritualem: ſequitur ergo quod qui non habet inſulam„non poteſ in inſulam relegare:& qui nonpræeſt pe uineie, non poteſt de ipſaſuum Clericum bannire propter delicta enormiafugien. tem poſt debitas euocationes. Sic faciunt pro me dicti. 59. Hac cauſa placitata, fut appunctuatum per Dominum Stephanu de Grangia tunc præſidentem, quodu. ria conſideraret allegata,& facerettam ad hunc finem quàm ad alios ad quospar. tes tendebat ius: quid faciet ignoro, ſed
credo de iure Eccleſiam bannire poſſ
ſuum Clericum.
QYAESTIO LXXXII
An conuentione facta pro mulieremui- randa, quod certa pecunia vxorandæ pona- tur in depoſitum, vt conuertatur inhæreb tagium pro ipſa& hæredibus ipſiusmun monij,& vt ſit ipſorum hæreditagiumꝭ& poſt moriatur maritus poſt matrimonium factum abſq; co quòd pecunia fuerit conuet ſa, nullis ex illo matrimonio procreatislibe- ris, capienda erit pecunia ante omniaſuper bonis mariti ad vtilitatem vxoris: velſipe- cunia fuerit viuente mariro depoſita, ſitcon uertenda in hæreditagio pro ipſa vxore.
Idetur quod nom per ſequentia Pii moô quia illa conuentioeſt perſona⸗ lis,& perſonalia ſunt communiainteryi- rum&vxorem. Item videtur vnum debi. tum cum nil fuerit conuerſum, quodeſ perſonale:& ſic commune inter virums vxorem. Item huius contrarium dicere eſſer contra conſuetudinem qus dictat conqueſtus, mobilia& debitacommunia inteb virum& vxorem diuidendaeqpili ter inter ſuper viuentem& heredesmot- tui. Item ſi mulier ante matrimonium e bebat, ſeu debuerat viro futuro: vel con- tra: vir mulieri matrimonio côtracto con funderetur debitum pro parte, eò qun communicaretur: ſic in bropoſito vidẽ tur dicendum. Contrarium credo ſper ſequentia. Primò, quia conuentionesin côtractu matrimonij factæ ſunt tenenidæ, uia alis fortè non fuiſſet matrimontum factum quod aliàs factum tenetet&non adimplerentur conuentiones qxodel et iniquum. Secundo, dicere cotrarumer- ſet contra voluntatem contrahentiu am ſic voluerunt. Tertiò, meliortseſfetcon- ditionis qui non conuertiſſet qudm qmt conuertiſſet,& ſua negligentiazel olus proficeret ſuis læredibus, quod eſlet wr
1
quu
1KSTI 4 ARRT 1 19 V mnantlal0 lure P replg J. re urd0 rellec 55 uall berte 3 r ſtari k.q cedurn nu⸗9 en. nef af 7 zu nir. 1I¹) 5 1 ſun⸗ Iurcontun diquul 5 a n em- haur= lelt eſi ¹ be nulle ta 61 500 lt, 8 4 S 11unc0, 5 Fxxlll. 5 ecunla com Taariti= naczepecunn oei 8 2 ante walflt aun hene ndan piin e inkra cettu ant i„pto habeat mu jer, * An nconquaærtu- lgu 1 uiaexqno abuit atl. 3 detur ltaten= mendi, 1on 8 tum KP' Iequens-ecredemm-
3 wrirretrahat hære lernonhadet letat am, E5! 4 15 al nec ſic n propolito, 7 umel?: rarum Tkimo,uln wmmänipten aredimt Kllcpar alubele de er usmaitusdefrauda noren-Su grnünlinreha- litenhebe ſuidedebunt nme- npedlni or nenlan per maritu, Aüic⸗adu dolc icendu quod n adT abdque' eognodde- falet, Kqot aptorn folſletin poſ lone polth. per conſequens nec münusfad,e poſtredimatmaritus, Acr imO. hapebit, Ratloeſt,
aum hoc c Dn eſt rem emere ye
mere quing, ä us habuit empto, 1
uanonhcdera. Uperſonalem prole⸗ nonen gogt ſeſtperpecunletra.
tanRdae e dumGacamn. necher d 2) anne 1 3 tsguingnm belkeuſffuſſe lnprni rach ulnainalter a anted Pranifehu Ntractus n lhatt tand anl fatus! 3 ſn d nnan dedtentena- nl Arrah e an cinhoccgllcfeen
es riO Ipenſari: r apenſartmneler.
antxſnin ae— Hünſen 5 lctu 60, qularete G lungi Her beudgn Xcuuo 4 benehnni ber fetrahitur,Krun llc⸗„ dag 1 O daſen herius in medi dnbes. Lecls in calun „ 1 Aus

—
PER PARRESTA PARLAMENTI DECISAE.—
uum. Quartò, eſſet repugnantia in iure &xquitate: quia quæ deberet eſſe credi- trix ſolum, efficeretur creditrix& debi- trix, reſpectu eiuſdem, quod eſſet abſur- dum& iniquum. Non obſtant contraria, quia hoc faciunt conuentiones in con- tractu poſitæ, ſecus ſi nullæ tales poſitæ
—.
fuiſſent vt in contrarijs.
QVYAESTIO LXXXVII.
An li maritus redimat de pecunia com- muniſuum hæreditagium ante matrimoni- um peripſum venditum, ſic quod quando ſibi placeret redimere poſſet infra certum tempus: an ipſo redempto habeat mulier, ſeuvxor, partem tanquam in conquæſtu. VHerur quod non, quia ex quo habuit
faculcatem redimendi, non videtur venditum:& per conſequens necredem-
ptum. Item quia ſi maritus retrahat hære ditagium de latere ſuo, mulier non habet medietatem, aliàs nec partem tanquam de conquæſtu: ideo nec ſic in propoſito, videtur tamen in cõtrarium. Primò, quia de communi pecunia redimitur,&ſic par tem habere debet, aliàs maritus defrauda ret vxorem. †Secundo, quia ſi nil in re ha- beat, ſaltem hæredes ſui debebunt in me- diatepecuniæ recompenſari per marituü,
uid dicendum? Credo ſic dicendũ, quod
ſiſolum vendidiſſet abſque“* eo quod de-
i ueſtiſſet,& quodemptor nõ fuiſſet in poſ
ſeſsionc poſitus,& per conſequens nec Dominus factus:& poſtredimat maritus, quod vxor in illo nil habebit. Ratio eſt, quia in hoc caſu non eſt rem emere vel cedimere, quia nullũ ius habuit emptor,
100n
1 5 quia non habebat niſi perſonalem proſe-
cutionem, quæ ſoluta eſt per pecuniæ tra- ditionẽ ſibi per maritum factam: nec per
hochabet maritusinre per ipſum vendi-
ta, quàm prius habebat. Sed ſecus ſi fuiſſet emptori res vendita& tradita realiter,& de facto,& quòd Dominus fuiſſet factus:
quia tunc eſſet vera venditio, ſecundus contractus& cõquęſtus de pecunia com- muni factus in quo mulier deberet habe- re medietatem: nec in hoc caſu ſufficeret cius hæredes recompenſari in medietate pecuniæ, vt in retractu eo, quia retractus ſit folum gratia,& per beneficiumillius qui& cuius nomine retrahitur,& tanquã Sushæreditagium: ſic totum debet ha- hes,& hæredes alterius in medietate precij recompenſari. Secus in caſu præ- ſenti. QVYAESTIO LXXXV. Nota de duello Iacobi le Gris.
7. Tem nota quod die ſabbathi poſt nata- ei
lem Domini. 1386. qui dies fuit feſtum debet. l. iue hæ B. Thomę poſt natalem fuit factum duel- reditaria. ff. de lum inter Iacobum le Gris,& Dominum nego. geſt. l.nõ Ioannem Carrouge: retro muros S. Mar-Iõlunn.de no- tini de Campis,& deuictus fuit dictus Ia- vi,a8f. cobhus& mortuus,& habeo ſcrupulum quod fuerit Dei vindicta,& ſic pluribus viſum fuit qui duellum viderunt, ed quia dictus Iacobus contra conſilium conlilia riorum ſuorum voluit ſe iuuare priuile- gio Clerici, quamuis eſſet Clericus non coniugatus,& defenſor:& hæc ſcio, quia de eius cõſilio fui. Alijs autem viſum fuit, quod fuit Dei vindicta, eò quia omnes fe- rebant communiter quod conſcius erat criminis propter quod fuit duellum ad- iudicatum. Cuius contrarij tamen pluri- es affirmauit per iuramentum dictus Ia- cobus, ſcilicet nunquam factum feciſſe, nec conſcium fuiſſe, quod eius conſcien- tiæ relinquo. Item nota quod per magnũ conſilium fuerunt litiæ factæ ad ſimilitu- dinem illarum de Giſortio, quę factæ fue- runt ante ducentos annos, ſed dicebatur*Abſdue)ſed quod non debebat haberi reſpectus ad éoudhe venditi ipſas, eò quia factæ fuerunt propter duos ech he ae
48, E lS 2 dus erat hypo- quibellarunt pedes non eques: litiæ auté epecatus realz ſancti Martini fuerunt reſtrictæ ad modii& immobili hy dictarum litiarum de Giſortio, quia erant Hoteca, eadem ante factæ propter bellum voluntarium, een hn 5 e, quod credebatur fieri inter Dominum per Haane Guidonem de la Trimolle, Dominum de dempta, quare Sulyaco,& quendam Anglicum nuncu- bæc Breuis di- patum Dominũ Petrum de Courtenay. Kunctio non f Sequuntur præſumptiones cõtra dictum Weee, de da Iacobum le Gris, quas habebam,& plu- ſue. Pariſten.ſ. res alij. Primò, quia cùm venit Pariſias, in uo. C. M. terogauit me, an ipſo per duellum accuſa TCτiminis) ſes to,& per ipſum obtento poſſet poſtea per êcet adulteri viam ordinariam, vel per quæſtiones con 2 6. tra ipſum procedi. Secũdò, an alibi in tali ch materiarecipi deberet. Tertiò, de die qua Praſumptio- dicebatur aduerſarium ſuum maintenir"es quæ habe- factum fuiſſe, an poſſet ipſum mutare ad- bantur contra uerſarius ſuus, vel in ipſo variare. Quartò Sennn, 8 quia poſt vadium adiudicatum infirma- oceiſum indu- tus fuit. Quintò, quia modicum ante in⸗ ello. greſſu m campiſe militem fieri fecit. Sex- to, quia quamuis eſſet defenſor militum, crudeliter iuuaſit aduerſarium ſuum& pedeſter, licet habuiſſet auantagium ſie- queſter feciſſet. Septimò, quia licet Car- rouge eſſet debilis propter febres quas longo tempore habuerat,& apparebat ſeu appareret dictus Iacobus robuſtus, ta-
EC 3z men
——

OVAESTIO: IOXNNIS GALLI.
men deuictus fuit ipſe lacobus, quaſi mi-
n7 Vun,ie. raculose, quia non poterat ſe dictus Car-
quæ faciunt rouge iuuare. Octauò, quia vxor Carrou-
pro eo. ge conſtans fuit ſemper dicendo factum Nemo prafu- eueniſſe, tam in puerperio quàm die mu he hba. duelli: ad quod duellum ducta fuit ſu- tis:epiſt. inter Per curru: ſedcito per Regis præceptum
elanat.. peti- remiſſa. Nono, quia debiliter fuit locutus mus ergo,(.de Præſidentibus cum ipſo de concordia lo- V ſuum. trinit.& quentibus. Decimò, quia ſemelme inter-
hde cath. rogauit an de iure& facto ſuis dubitarẽ, Duello ſupr. 8 785 quia me cogitare videbat. Vndecimò,
quia mihi dixit quodcum audiuit rumo- rem quòd Carrouge volebat ipſum proſe qui ſuper hac cauſa, fuit citèò confeſſus presbytero. Sequuntur præſumptiones pro ipſo. Primò, quia ſemper affirmabat & per iuramentum nunquam feciſſe,& Deum deprecabatur vt ipſum iuuaret in ipſo negotio, ſecundum quod bonum ius habebat,& non alids,& hoc fieri vidi per ipſumviceſies,& die duelli fecit. Secundò quia fecit deprecari inomnibus religioni bus Pariſijs, vt deprecarentur pro ipſo De um, vt ipſum iuuare vellet ſecundum ho- num ius quodhabebat,& ſecundũ quod erat innocens de illo facto,& quòd nun- quam fecerat,& non aliàs:& ſic fecit die duelli. Tertiò, quia erat homo boni ſtatus & honeſti. Quartò, quianemo immemor ſuæ ſalutis&c. Quintò, quia Dominus de †Videtur)bæe Alenconio ſcripſerat Regi,& dominis a- in terminis con uunculis ſuis dictum lacobum non eſſe Huetudinius Ha- culpabilem. Sextò, plures milites affirma iheuſs e ſii banripſum fuiſſocum Domino del
lu yhi ſuſheit bant ipſum fuiſſecum Domino de Alen- eſſe comiunttui conio tota die continuò qua aduerſarius & latere, necre, ſuus dicebat factum eum feciſſe,& pluri- qniriturdeſcen bus diebus continuis ante proximis. Septi hus aſtipite, vt mò, quia Adam Louel qui dicebatur con- dixi in conſu. ſei uſa deſteti ſi 9,0 Par'ſen. 9.ii. Icius eluſdem de icti fuerat quæſtiona- tus,& domicella illa, quæ dicebatur fuiſſe illa die in domo de Carrouge,& nilcon- feſsi fuerant, ſed dicebant aliqui quòd no lebat aliquid confiteri: tum quia confeſ⸗- ſus fuerat ſuper illo facto,& vlterius con- ſiteri non tenebatur:tum quia fuiſſet eius filijs& amicis vituperio,& quodammo- do fateretur contra affectionè Domini de Alenconio quiaſſeuerauetat dictũ Iacob. non eſſe culpabilem de ipſo facto:attamẽ nunquam fuit ſcitaveritas ſuperillo facto.
QVAESTIO LXXXVI. De adiudicatione facta damnorum, iniu- riarum,& expenſarum in duello. Ona die Ianuarij. 386. fuerunt adiu- dicata Domi. Ioanni Carrouge pro
damnis, iniurijs& expenſis per ipſum ſu-
2 0
ſtẽtis in dicto duelloſex milliaPrancorũ QVAESTIO. LXXXVII. Quando conquæſtus flant hæreditagia, (Qecti fuit hæc. Frater loannis de Montmirail, quoſdam cõquæſtus ſe- cerat immobiles durante eius matrimo. nio, Poͤſt deceſſerunt ipſe& eius vxor e. licta quadam filia, ad quam per ſucceſii. nem ſpectauerunt omnia bonaipſorums pòſt deceſsit 1pſa filia, relicto Dominolo. anne eius patruo, nec non Dominadese ny,& Simòni Buòôrdon relictisq́ eiuſdem filiæ parẽtibus, ex parte matris ſuæ ingaa du remotiore, quàm eſſet dictus loannes ipſius filiæ patruus: modo quærebaturad quam ſpectarent dicti conqueſtusimmo- biles facti per fratrem dicti Ioamu ceius vxorem, an pars dimidia ad dictunloan. nem tanquam hæreditagium ventes fratre ſuo mortuo,& alia pars ad däm Dominam& Simonem, vt hæreditasſ. niens à matre dictæ filiæ: vel omnesſhe. ctarent ad dictum fratrem proximioren eiuſdem filiæ hæredem. Videtur prim quod ſpectarent ad dictum Ioannem per ſequentia: nam non fuit hæreditagium parentum dictæ filiæ: ſed cœpit eſſehꝛ. reditagium in perſonam vbi fecit ſiii tem: ſed fuit conquæſtus à parentibus ipſius filiæ: ergo proximior habere debet vt Ioannes antedictus proximiordictæf- liæ eius neptis. Secundo, verumeſt dice- re, quod nonveniret ad dictos Dominam de Sarny& Simonem Bourdon, vthære- ditagiũ matris dictę filis, ſed vt cõquæſtus quem acquiſiuerat,& vt hæreditagiũdi- ctæ filiæ in cuius perſonam cœpiteſſ he. reditagium, ergo in ipſius hæredesyroui- miores venire debet, vt in dictũ Ioannè- Videtur f contrarium per ſequentn- Primò, quia verum eſt quòd dicti conqur ſtus veniunt à patre& matre dictæ flle in ipſam:& ſic ex duobus lateribus: ergo parentes ipſius filiæ ex parte matris e. berent habere mediam,&parentespatlis aliam mediam, vt ſunt dictus Ioannes& dicti Domimna& Simon. Secundo quiaſt ſine liberis dicti frater& eius vxor decel- ſiſſent, dicti Domina& Simonſuccebbll- ſent dictæ matri,& habuiſſent paftem 1 ctorum conquæſtuum,& non dittslo- annes, cům ſit extraneus diceemiio dictus Ioannes in partem aliami orum dicto Ioanni fratri,& non dicti Domina & Simon, cum eſſent dicto fratri Ioanm extranei, nec deberét eſſe deteriotts con- ditionis, ed quia filia ſucceſiit. Tertionn
re patri Kn
gpto ſigillo,rn
Addostfal
3,non flefe 1. oſt E 19 haredtte. 8 1011* ledveniféde derb 1 l] ℳ— 15 1 tes l wque„ntesdatris à- letann eparente asmedletate 1 l. Sum rouenlanit ed anedtetatel dau Je Sen dus*habet anteq neridus. dent er 1 e mA rtem fenlente delatetemaq ife ee i ratecuitdictum „wontrlbente, de erdicum loa. Kfl- zrestranhultinlem aa ſolue contrarla. LMlll. nhabent cauſas in re- immunes dſex ſoli⸗ Kpaſgfs. Nodecmaem nisFebruarianno domittzKit uedamordinatio kn per Jege d menlts lanunrijeo- manno,& 18u ſentla Dominorum acum Bituriihe eurzundie mbar mento publica ntineminlabſtan auodilſguim ſeconfiloregoer. faume um Er i,non gaudebunt 1 i auluinReqlaſts . dnechis me lligillum Regium 1 5 a la anchile nonſol. dl NNg⸗. 1 8 zumkrancig. L) WMN.
An plutes
65 Pob tes Vadh Aelr lhr WMh duelliaparten dzimd incauſa
Ecimaqua en nqua menan ad 6.
. cauli chele cpendenne Kplac dla barläante m. Detr
6 2
Caſtelleto nain 1 fuitappell m . 1.„ terrenuntlae letam per ba I JESDI gupernu neraoe eltis palexi,nen
b umcum: ddouyn Millt ⸗ iue ſwun nilttag, ppeleny Domiuum„ nn i 1 nem e lrniga b d uerep ellante eate an vnacü gig⸗
5 cuüdi traduumſun A omin di. i Petſpie,. ſhuenen a 1. 6 8 ndo,Sds. pen ſe
d] 8 3 tl.
Bdict sdepe m 14
rolechonä. ennendater
Rnss b lones
yqula iem ae lles ſequen
pet.coutta 1 —

rum eſt dicere quod dicti conquæſtus fa- ctiper dictos fratrem& eius vxorem fue- runt ab ambobus facti,& venerũt ex duo- buslateribus dictæ filiæ, videlicet patris & matris:ergo venientes ex latere matris habere debent partem venientem ex la- tere matris:& venientes ex latere patris, artem venientem ex latere patris. Quar tô non habet locum quod dicitur, quod venientes ex vno latere habere debent jmmobilia ex illo latere prouenientia. uinto, non fuerunt conquæſtus dictæ Hlie, ſed hæreditagium: ergo proximio- reshabere non debent, ſed venire debent ex ytroque latere: ſcilicet parentes eius matris medietatem,& parentes patris a- ſiam medietatem, cùm proueniant ex il- lislateribus. Sexto fiſcus* habet antequã illi de latere matris partem venientem ex latere patris,& contra. Et ſic fuit dictum in Caſtelleto nemine contradicente, de quo fuit appellatum per dictum Ioa.& fi- naliterrenuntiatũ. Sicres tranſiuit in rem iudicatam, per prædicta ſolue contraria. QVYAESTIO LXXXVIII.
Supernumerarij non habent cauſas in re/ quæſtis palatij, nec ſunt immunes à ſex ſoli- dis pr̃o ſigillo, trauerſis& paſſagijs.
D Vodecima die menſis Februarij anno domini. 1386. fuit quædam ordinatio
d facta per Regem. 16. menſis Ianuarij eo- dem anno,& in præſentia Dominorum
Ducum Bituricen.&Burgundiæ in Par-
In lamento publicata, continens in ſubſtan-
tia quod illi qui ſunt de conſfilio regio ex-
n tra pnumerum& vadia, non gaudebunt
an immunitate habendi cauſas in Requaſtis
palatij:& non ſoluendi ſigillum Regium il cum impetrant, nec Franchiſiæ non ſol- g uendi pedagio perregnum Franciæ.
QVYAESTIO LXXXIX. An plures proiſcientes vadia in cauſa duelli a parte ſint recipiendi.
Ecimaquarta die mẽſis an. do. 1386. in cauſa duelli, tunc pendente& placi- tata in Parl. inter Dom. Petrum dictum le Baudouyn militem appellatũ ex vna par- te,&Dominum Leonem de Arrarijs aliâs derenarijs militem appellantẽ exaltera, Dominus de Hangeſt vnâ cũ dicto Leone diecit vadium ſuuũ:& dominus Regnè fra dicti Petri ꝓiecit vnà cũ fratre ſuo de- fendendo, Sed ꝓ parte dicti Pe. fuit requi ſitunq dictus deHangeſt emendaret di- dtamproiectionẽé perrationes ſequentes. Prim, quia diem non habebat dictus Do minus Pet. contra dictum de Hangeſt: ſed
PERARRESTA PARLAMFENTI DECISAE. 16
ſolum contra dictum Leonem. Secundo,
quia accuſatus erat dictus Petrus ꝑ dictũ
Leonem in cauſa vadij: ſic ſimul& ſemel
per aliũ accuſari nõ poterat. Pertio: quia
intereſſe“* qd habebat dictus de Hengeſt
erat nullũ, quia extraneus defuncti qui di cebatur per præceptũ dicti Petri occiſus.
Quartd, vt aduoatus non poterat pręten-
dere proieciſſe: tũ quia non fuerat requiſi
tus ſuper hoc ꝑ dictũ Leonẽ: tũ quia Leo
erat ſanus& hilaris,& quia ad aduoatum
non ſpectabat ꝓijcerevadiſ, nec in ipſum
deuictum fieret execurtio, ſed inaduoanté
ſic apparebat totum iniurioſum,& ſic de* Fiſcur) ege bebat emẽdare: nã vt pars facere videba- fempe⸗ tenui turꝑ hoc aduoando facta quæ ꝓpoſiterat 8 aduoatus cõtra dictũ Pet. Quinto, ſic fue C'edi, Stzden runt plura vadia ꝓiecta in cauſa duelli in opiuio mea con ter Do. Comité Sabaudiæ appellanté ex Rimata fuit ar- vna parte,& Marquiſiũ de Saluces appel- ‚7,, latũ ex altera:hoc fuit cõtraius&rationè:„ↄ⁹ du Harife. & quãuis non fuerint reprehenſi, pijcien 147 CM4. tes nec condẽnati, hocfuit, quia non fuit † Extra) tex. l. cõtra ipſos cõcluſum. Finaliter ꝓhoc mi- 1. 9. uod aucè hi placitanti fuit dictum ꝑCuriã, eo quod keeſ,7e et,en in præteritum fuerat toleratum vadiorũ(.⁄ Frnf. Piectio facta ab alijs quã à parte appellan ell. admin,r te abſq; punitione ſeu amenda dictus de tes. 5.. de excus Hangeſt nõemendaret: ſed ſuit ꝓhibitum 4³ Sr. Aele ne decætero aliquis proijceret, niſi partes eei. Me principales, t& qd aduocari nõ cõſulerét C. 2e commer. decætero contrarii. QYAES. XO. es werca.(. M.
X7 2/77 — Intereſſε) re- .4. 1. gE/ dn ſit peculium ex parte appellati“non qruüritur ergo ementiri appellantem. 1. 1 intereſſẽ propin Idetur quod ſic. Primò, quia videtur quums gue. caueri in ſtylo quod ſic fiat. Secundò C. à7. quia appellatus non dicens, vel dicere nõô t Bruucipades) fucigs,Vide liffigentis& hene vt ran⸗ aciés, videtur omittere ꝓpter diffidentiã winus pecce cauſæ. Tertio, qilia dicitur in ſtylo quod tur. C. M. ſufficit quod dementiatur appellans per* Appellati) appellatum poſt ꝓpoſita per ſuum aduo- feilicet ad du-
1¹ 1 llum catum:& ſi antè non fiat, non habetur pro 6νμ. — betu PrO †.Appellltem)
cõuicto:vt habetur in titulo de duello, ru- 1e⁵ prouocan brica de propoſitione&c. Sic innuere vi- tem ad dellae detur quod dementiri debeat poſt ꝓpoſi- ta. Credo cõtrariuũ ꝑ ſequẽtia. Prꝛmo, quia quod dementiatur eſt ꝑmiſſum appellato in eius fauoré contra appellantẽ, qui con- tra omnia iura& conſuetudinẽ generalẽ regni Franciæ cœpit viã vadij,& imponit ipſi appellato tanta crimina ſieut ſunt illà quæ ſunt apta ad vadia, ergo ſi omittat, nõ nocet ſibi, quia quod eſt in eius fauorem &c. Secundò reuera nõ ꝑmittitur in aceu ſatione ordinaria, ſiue fiat à parte, ſiue ab officio, quod pars demẽtiatur:&e ſic fieret ( 4 emen⸗

*+ Stylo) e pla- cet quicquid dicætur ſupra. in. ſti. ti. 16. 9.
14. vbi dixi.
C. M.
*Adidemfacit fj. de vſu.& ha Hit. l. plenum. O.ſed e; ſi peco ris,&(. de fi- dei con. lib. l. cum inter. Ad idem opti me ſacit. l. c. C. de ſacroſanct. Ecele. †Admortiſari) ego Vero Puto hæredes ad boc non teneri niſ pecialiter ex- preſſum fit& ita nondiu cum peritis conſu- lus. C. M.
QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
emendaret pars dementiens. ergo eſt in cauſa duelliin fauorem appellati introdu ctum, cui fauori renuntiari poteſt abſque præiudicio: nec videtur non dementiens incauſa duelli plus puniri debere, quam in accuſatione ordinaria. Tertiò pars ap- pellans non poteſt de hoc conqueri, eG quia non dementiatur: quia fit ei honor & fieret dedecus de contrario. Quartò nò cauetur in ſty lo f quod ſit neceſſe quod demẽtiatur aliquis, aliàs quod exhoc pars lucretur. Quintò, quod commodum ex hoc poreſtreportare pars appellans, quod ex hoc adiudicaretur duellum, non quin hoc eſſet nouum inducere caſum adiudi- candi duellum, quod eſſet contraomnia iura mundi, conſuetudinem& ordinatio nẽ Regis Philippi Pulchri, quod pro con- feſſo haberet pars appellata, non quia ne- gauit propoſita per partem ſuam aduer- ſam fore vera& ſe defendere&c. ergo pa- tet quod non confitens factum non habe tur pro conuicto, quia non eſthabendus pro conuicto, niſi in campo conuincatur, vel niſi cõfiteatur factũ: ſed conſtat quod in campo non fuit conuictus, nec confeſ- ſus per prędicta, ergo,& c. Sextò ſi unge commodum poſſetreportare. hoc eſſet in caſu quòd duellum adiudicaretur per Cu riam, quia in hoc caſu concludit pars ap- pellata in duello vadium ſuum proijcien- do. ergo ante præmaturè peteretur com- modum, eò quia non fuit dementita. Per prædicta reſponderetur ad contraria:& ſcias quod in dicta cauſa duelli dicti Do- mini Petri, non fuit demenditus dictus Leo,& ex eo nihil dixit: nec aliquod com- modum petijt eius aduocatus, attamen fuerat dementitus in eadem cauſa coram commiſſſarijs, qui prius de eacognouerãt, icet eorum proceſſus fuerat fruſtratori- us:& de nouo fuit dicta cauſa in curia Par lamenti placitata:& finaliter per arreſtũ fuit dictum, quòd non cadebat duellum:
QVAESTIO XCI. An hæredes teſtantis teneantur facere ad- morriſari quod ipſe relinquit Eccleſioæ in ſuo teſtamento. Ecimaoctaua die menſis Februarij, Ann. Do. 86. fuit demandafacta per Canonicos Eccleſiæ Pariſien. contra hæ- redes quondam defuncti Epiſcopi Pariſi- en. Aymerici de Mignac quondam Car- dinalis, ſuper eo quod ſequitur,& in Par- lamento. Dicebant enim dicti Canonici quod dictus defunctus Aymericus quon-
dam Epiſcopus Pariſi. tunc temporis or dinauit inter viuos,& ipſoviuente. ada Eccleſia Pariſien.& Canonicihabdienn 12. lib. Pariſien. inter ipſos diuidendas r miſſa celebranda die qua fuit factus Epi. ſcopus,& 10. libras Pariſi. die cuiuſda San cti,& vocabatur diſtributio ipſa interqi ctos Canonicos facienda, le double. Etyſ. tra ordinauit quodinter viuosmilla quz- dam celebraretur quodam alio tempore & quod presbyter celebrans haberet qſa lidos, Diaconus duos& ſubdiaconusdu. os:ſic eſſent octo, quæ pro annoaſcendit ad*. lib.pro ipſis omnibus. Etyvltrayoluit quòd haberent 40. ſol. Pariſi. ſicinomni erant 6o. lib. Pariſi. Et ordinauitquodſc fieret,& quandiu vixit àtemporediqæor dinationis, ſic fecit celebrari,&ſoluuqe- inde mortuus eſt dictus Aymericusqunn dam Epiſcopus Cardinalis:& inteſtanen to reliquit dictæ Eccleſiæ Pariſi. 4o lbs riſi. aſsidendas& leuandas ſuperonti Conflans, ſuper quem totidem&vſtraac- quiſiuerat pro dicto ſeruitio faciendo,& dictis 40. libris ſoluendis, vt feceratteo- re vitę ſuę. Quare dicebãt dicti Canonic &petebant contra dictos hæredesvtaſr derent dictas 4˙. lib. ſuper dicto portu facerẽt admortiſari. †Et dicebantficfier debere per ſequentia. Primò ſupponebit dicti Canonici d in teſtamento eſtpleni or interpretatio facienda, p quo.leints. ſtamentis. de reg. iur.&. c. cum dilectide don. Secundò, quia volũtasteſtantiseſtte nenda& ſpectanda: pro quo. l. nôinhis& l.volũtatis. K. l. Quintus Mutius&fita ſcriptum. quæ optimè facit de lib.kpoſt hu. Tertiò, quia conſuetudoregnifru- ciæ eſt quod Eccleſia tenere non poteh aliquem reditum vel immobile, nilfu rit admorriſatum. Quartò, quia dictusd functus Aymoricus, qui fuerat de Camera inquæſtarum in Parſa. Dominus fequr- ſtarum, Decanus Pariſienſis, Epiſcopus Pariſien.& tandem Cardinalis dictã coꝑ- ſuetudinem ignorare n6 poterat, ſed be⸗ ne ſciebat. Quintò, quia conſuetudo pa- trisfamiliàs eſt attendenda, iunta. que- ſitum. I. nnmmis.&. l. ſi ſeruusſeruum fin.&. l. vel vniuerſum. ff.qeleg primo Ex quibus concludebant dennue quodattento, quòd dictus quondm b ſcopus ſic ſoluerat in ſua vita,& nee tiam volebat fieri poſt mortem, quo all às fieri non poterat, niſi admort wu ne facta,& quoòd ſciebat jpſa 30e lict
24k hef In: Kquòd i cordiaulh cec pecul uncms- wn lun cc en 5 0 äi kan ta tilacio0 adod rold- b dun 51= Eema härn V lilmpa— g. 4 galcl 1 uncto⸗qul 3 ai reditus Va vfs medietatem l gr.temtt Han 1 13 my.l K uidin Aii erauzus 5 nn 1 ſsind ten lendEn ipoet ar, reclolun 2 erunctud ki 8 watobmpllcltel
ſumi e Sarote, osnoid dDen voſerul- ewnaßomo.:o deanh 1.47
dendosSeduge t Treid opum Folcren eullö5 1 Llerſe ecuraranecct delelt, 4
diemadmcut oTenemae- ant præ icti( iaretti loa. am diebus trelln W holeligols Cereuagor bt findumRobile. Kobſtart herlen sſeu elecutores ddefun dinncetr iumoppoltta Dr. gula tetatorqn ſtter ſegruit di- o.lb. Non Ct 0 aömortiſandas non adhortlst:edfmoliiter, tyerhhocſidettn edes uosneraſ- efecit nreribn eadmortiatione, duroluntas coit ataper przdicaa ingt exzcutoh theredes ad hoc. eando nqnobig odlegatumaffer tamodum dictits ſonick Kquodac dauerun quliſte imcommodiaf- rnetull eletadlig tum Kqeis.
rauerun cum t fe, noddo ſcceſt Wbäture tohenrune des Kexecuto.
tes Amera n= Terlo dn temporalesnole
zher predia.
dlor D omum Aure qulapo⸗ Nthxrales& xe. ainnſaionis
to qnodnolent arores xſtimat 3 te lſedeſr. u deſir NlobMndeleg ddelcommiſſa. 18 eannſe ruo K.Ln ddz Dm de ega. h, loc.änt de condi demc) 1f.„ idicunt guoda vonic Acdeptal ae dickum! in fuit s qucog dſdem dihe, ltlegaty
dhmer Vrtöronahſt eta n admorulin 1& tamenac
wqug 6 ap 1 8 100
per Oohr 4 U hoc fenun L 1 ai. inhetlt Kuon.* lirt 1 luntaté denn Xconiec
un ſe admotri
ehetend d 1 u ſm obſtat

— IA
—
8—
RM
Wrad
UIhnn
. 3 Dlu
t
1
1
d
ll a
t 2 21
2
2— 6.
2 mo, quia teſtator ſimpli
PERARRESTA PARLAMI
dictos Canonicos non poſſe tenere dictũ reditum:& quòd aliàs fieri nõ 5 poſſet ſer- uitium, nec pecunia ſolui, vt ordinauit, qua fui teius voluntas:& ſic debet conie- curariquòd voluit admortiſationem fie- ri iperſuos hæredes. Item& maxime, quia ſ Canonici hoc facerent ſuis ſumptidbus, nonhaberent aliquid à defuncto, quia tan tum eis conſtaret quantum reditus valet gaſcendit. Item ſi darent medietatem il- Jaruma. librarum,& illarum 25. lib.& 6o. ſolidorum Pariſi. pro admortiſatione quę tantundem aſcendit, non poſſet fieri ſer- nitium, nec ſolutio vt defunctus voluit. kem nos non ſumus in legato ſimpli iciter acto devna domo. 70. lib. Pari i. pro ſer ui- tio faciendo. Sod in legato facto per dictũ Epiſcopum, voluntaté cuius per prædicta coniecturata neceſſe haberent heredes fa cere dictam admortiſationem. Item alle- gabant prædicti Canonici arreſti prola- tum in diebus trecenſibus pro Religioſis jeClereuaux, contra de SfunkumRobille. Nec obſtant per hæredes ſeu executores dicti defuncti in contrarium oppoſi ta: Pri citer legauit di-
4 ctas 40. lib. non dicendo admortiſandas
vel non admortiſandas: ſed ſimpliciter, nec per hoc videtur hæredes ſuos oneraſ- . nec fecit inveritate de admortiſatione, quia voluntas coniecturata per prædicta aſtringit executores,& hæredes ad hoc. Sccund non obſtat q uòd legatum affert
1 com modum dictis Can nonicis,& quodac
cept auerunt. Auganull um commodũ af- aiferret, niſi eſſet admortiſatum:& quia ac- iceptaue runt cum ſuo iure, modo ſic eſt „quod iure tenentur hæredes& executo-
5 es ad admortiſationem, per Prædicta.
4 cur
Tertio non obſtat quod f fortè Domini
1 tempor ales nolent admortiſare: quia po-
er Kto qu⸗ odnolent, ſoluant hæredes& exe- ores æſtimationem admortiſationis: 1uxta. I. ſed& ſires. cum ſuis non de leg.:. l. fideicommiſſa. 5. ſi ſeruo.&. l. no. dubi- um. 9. fin. de lega. 3. ad hoc. l. in teſtamen- to. de oni demon. Quartò non obſtat quod dicunt, quod in capitulo antequam Caonici acceptarent dictum legatum, ductum fuit eis qudòd non admortilaren- rar eiſdem dictæ. 4. libræ:& tamen acc darunt legatum, quiap zodsnaſ. nonper hoc kenntaraternr iuri quod etßedmpetit& competebat ex coniectu- ratavoluntate defuncti ſuper admotriza-
tione petenda. Quintò non obſtat quod
₰
ENTI DECISAE. 1
dicunt, quòd in camera côputorum fuit per ſententiam dictum cum maturo con- ſilio, quòd hæredes defunctorum qui reli- querant Eccleſijs reditus& res immobi- les pro ſeruitio cjemd pro eorum ani- mabus, ponebantur in manu Regia ob de fectum admortiſationis, non teneban- tur admortiſari facere ipſis Eccleſijs„quæ eos in garendum vocauer unt, quia quod tenerentur, non apparebat ex voluntate coniecturata teſtanti ium, quod vellent eo rum! hæredes vel executores ad hoc tene-
: ſed fo orte apparebat in aliquibus contra rinm e expreſ reliquendo non admorti-
ſata vel imt pliciter.
GVALSTEIO NOII. An ſufficiat deſtinatio ad comparendum upra Iocum in caſu nouitatis. Vit pronuntiatum inparlamento no- na die menſis Martij, Anno Do. 1386. pro Archiepiſcopo: Turo. contra Decanũ & Capitulum Turonen. quod dictus Ar- chiepiſcopus ſufficienter comparuerat ſuper locum in executione cui zulaa rimoniæ factæ ex parte dictor un Delan & Capituli per literas deſtinationi S per quas de n ba at ad hoc quod quidam ibi- dem compareret in rollis dicti A⁴ Archiepi- ſcopi: licet illa deſtinatio non contineret hypothecam bonori dicti Archiepiſcpi.
QVAESTIO XCIII.
Sen Procuratio continere debeat diem
Tem fuit dictum codem anno& die,
quòd ſufficienter erant dicti Decanus & Capitulum compa rentes ſupra dictum locum per Procuratore ma licet eorũ pro- curatio non contin teret diem. Ratio inv- edle, ‚quia ambæ partes aduouauerunt quodf zeJ fuiriupra locũ,& ſatis con- ſtaba at, quòd tam deſtinatio quàm nprocu- ratio de eorum voluntate pro oceſſerat.
QVAESTIO XelIII. An non comparens perſonaliter in cauſa appellationis cauſam amittat. Tem fuit dictum in eodem P arlamen- to pro Epiſc 0po Parifienf ſicontra quen dam quod ipſe quidem cecider atdcauſe ſuæ appellationis eò, quòd perſonalite non comparuerat in ipſa: licet fuit dictũ quod compareret perſonaliter ad hoc, vt caperetur in principali coram dicto Epi- ſoopo, in quo principali comparerenole- bat timore ſcalæ& priſionis. QNAESTIO XCV.
An Aduocatus vel Procurator à taillis ſe poſsit exemptare prætextu ſcholaritatis. Item
iettis 5.
*Reſpondet as

QVYAESTIO: IOANNIS GALILI.
IIem dicta die. 9. menſis Martij fuere lectæ literæ in dicto Parlemento conti- nentes, quodRex mandabat omnibus ſuis iudicibus, quod Aduocatos& Procurato res non permitterent practicare in ſuis Curijs, qui ſe volebant eximere Aſuis ta-
lijs, prætextu ſcholaritatis.
QVAEST IO XCVI.
An Rex Franciæ in collationib. beneficio- rum per eum factis poſsit decretũ apponere:. I Tem die dicta. 9. fuit placitata quædã cauſa pro quodam Britone vocato ma- giſtro Herueyo, cui quidem Herueyo de- derat Rex Franciæ quandam Capellam in villa ſeu diocœſi Pariſ. quæ ad ſuam col lationem ſpectabat. Sed theſaurarius ſan- ctæCapellæ dicebat, quòd poſtea illam de derat cuidam Capellano dictæ Capellæ Hugoni nuncupato,& dicebat collatio- nem eius præualere rationibus ſequenti- bus. Primò, quia Rex Franciæ commiſe- rat dictum theſaurarium ad dandam Ca- pellanis dicte Capellæ beneficia vacantia Vluexar, in villa& diocoœſi Pariſ. ad dicti Regis col que.) ſed hodie lationem ſpectantia: volueratq; t ſuppo- non, ſedipfe Rex ſito quòͤd ipſe Rex daret poſtea quòd ipſi- veertaee) us collatio eſſet nulla: K ſuper hoc ſuum i en ha⸗ decretum appoſuerat„niſi faceret men- Rex potei de- tionem“ de commiſsione per ipſum dieto rogare VItin, theſanrario facta ſuper hoc. Secundò di-
S—...— fu. i90.C. cebat, quodratio huius conceſsionis fuit, M. quia dicti Capellani ad eius Regis titulü Præſentansſe. b dſ di ſr
promouebantur adſacros ordines, poſito coram mtimato— 1 H,e eoremaa, Aud nullum tenerét beneficium. Sic te- ce in cauſa ap- nebatureiſdem prouidere. iux. c. Epiſco- hellationis in pus de præben. aliàs omnes Capellani re- Sann conſue, cederent de dicta capella, ne intrarèt alij. tlrdutarta amitt it caufam. Ea fem allegabant arreſtum latum, an. do- eit.I.fi. C. de 1356. pro quodam nominato Nicolao, cui offi.aſſeſſo. per theſaurarium in caſu ſimili fuerat col latum quoddam beneficiũ poſt collatio- P nem factam per Regem:de eodem tamen per vnum diem cuidam nominato Philip po qui poſſeſsionem eius adeptus fuerat: per quod arreſtum fuerat dictum collatio nem factam dicto Nicolao fore validam, &c. In cuius contrarium allegabat dictus Herueyus dicendo ſequẽtia. Primò, quia quamuis Rex dediſſet dicto theſaurario talem commiſsionem: tamen non ligaue rat manus ſuas quin maior poteſtas rema neret penes ipſum, iuxta. c. dudum&, de. Sed) Hec ſer præben. lib. 6. ſic per collationem factam natur, Si tamẽ dicto Herueyo ius fuerat ſibi quæſitum. acltornaretur Secund. 1 d Aiadexdummo ecundõ, quia tale decrerumnonpoterat lo mon intima-&fficere collationem quæ erat quid ſpiri- retur nõ tenere
pERI locvodire tuale quod decretum fuerat à Rege Se 7 recoger 2 4 luef eſt perſona laica impoſitum: necrun 1 tuhlb 5 habebat poteſtaté ſuper ius collation 2 A' AESTI brleniu vt Papa ſuper collationibus ſuis in reſ- 3 gpelune B*3 buüegir te⸗ uationibus ſuis& decretis zppondmi gulliums- illuum agud Terriò, quia Herueyushabebat prioten unrentalat 2. adiormaeD0- datam&poſſeſsionem, quæ poſſeſiiocn in fert in collationibus factis a Laicis: qia mahulune hacele ain bat theſaurarius in contrarium replican. 3 Aiuumgt. Imnonpots
do, quòd Rex nõ erat ſimpliciterpetſon laica, ſed ſpiritualis, quia vncus. It un poſſeſsio nil conferebat in zure quent in beneficijs, ſed ſolum collatio, licet pe ctaret laico. Partibus auditis fuerunt 6 tes in arreſto appunctatæ. Etfuitdictum 16. die Martij. Anno quo ſupra, collnio- nem factam per dictum theſauraumfu-
iſſe& eſſe bonã. Et fuit dictus Hupna.
nutentus in poſſeſsione& ſaiſimulu
&c.
QVYAESTIO. XCVI.
An appellans, non ſe præſentans corm intimato amittat cauſam.
ſ Tem placitaui in Parlamentoannodo
mini. 1386. quod ſi appellans nonſeprs ſentauerit contra intimatum: ſed coram iudice ſi in patria conſuetudinaria quit nullam ex hoc habere debet vtilitatem intimatus. Primaratio, quia noneſtpam principalis, ſed iudex. Secunda, quiaſp. poſito quod intimatus non fuiſſet ſepol ſet cum iudice adiungere. Tertia, qunſ me non præſentarem in patria conluctu. dinaria coram iudice, amitterem canſam meam, etiam erga intimatum, ſuppoſt quod me contra ipſum præſentaſſem,ſe- cundũ quod fecerunt Magiſter loannes Delſy,& Magiſter Vincentius Leryrnij qui ſenon præſentarunt contra indicem. Sic ergo à contrario nil amittet ſepte- ſentans coram iudice, ſuppofito quodſ nonpræſentet contraintimmatum temſ ei intimatio ſi ſua crediderit intereſſe e ſeruabatur antiquitus per arreſtum ytin fine tituli de præſentationib. in ſtyloPar- lamenti. Tamen mihihoc placitantituit dictum quod hoc dicere erat ſeminare errorem,& quòd am plius non dicerem, ſed non fuit per arreſtum dictum.
QVAESTIO XCVIII. An aduocatus ſir cogendus Vtteltis, idem in procu ratore ad requæſtam pat tis aduerſæ. Tem eodem Parla. fuit dictum ſednon per arreſtũ, quod aduocatus adwen tox cauſę ꝓduci non poſſuntꝑ aduer A
uu Deſluodre,
dcundo quia t „ reſtum muun 2 epolicimdel=, 3
9*
wellatum lupp ornatu Don. 2 Wcet DomlnuSd- xlefort Sed ta- nl quia Orduna2- Rcontrarlum; 2 dominum adiol? rhabeatbaulllun dnationes lgane mproalißs Keelh emendam non N uver ntereſſen nadhnem qoodin anret Bailliuus of- velmutar pote„ adicttur dibræm upoteſteun delt eſentat Domin m cet loluere eme n ane caulam placl
EI 4
Füt queſtih feng
auno quo ſprs 5b DonusEccelt, de elbens gemnſe baanen. Ardep, tamabipſo kod a yill de Cordi aln nouitatis, eo,
wddidtſbi
requgſtam co,
k umreprælen
ufictadior- fortaquo tue uod nontue- ge Kochefoft, arla Dominus vrcontrarium. Darlamenti di⸗ tguod neceſſ rumintimatlo- Jrgentare,g uæ Kluntexem- Yolninuslolue- usergo Domi- atfulle appella eat, Tertionon endemnonſol- codttquodlu ved cuodDomi eKqunnonre- medlatejedha. Guiafrmarius- ceſtinarreſto,
—0.
abarlamento, lcet an aliquss Abbasde Oor Lälcopo Am- onem exem- denulem indi düranqueriu lauplcopu anCkcuma
Aqulcaptufuc, dde
u,Creddicerat rlo quiab oi 1
doEpilcopasdin 1
Reum,
eult contt
Nldetur u- qupdno.
luladictusphid
ttundatus, deantedichn Se. 8 Epilcopus ha memipſius,ſu
nec
9 rätrio, uod
s
dpe
hanyunjfaſ
rallluman A bllecpn
equlttert K 9 ltabire eho 3re did du 2re dictusDa lequentia 4 Kdeiurec
rr
3 ebat de ere — portebat, ₰ facerere d 12 ſaod fieric 1 ſetur an de K uu et enie
1

41. 14. PER PARRESTA PARLAMENTI DECISAr. 18 tuy ei appelir rn, inteſtem, neccogentur de hoc. no. in.c. quiſſet necne: alias diffamaretur, ſi alids*2expen. C. t
1 eehn Rom. de teſt. lib. 6.&. l. mãdatis. eod. ti. ff. n a QVAESTIO XCIX.
An appellantes a Bailliuo ſub alterni iu- dicis, ad Bailliuum vel Iudicem Regium te- neantur facere adiornare Bailliuum à quòo appellant, vel ſufficiat facere adiornare Do- minum Bailliui.
Idetur quod ſufficiat facere adior- nare Bailliuum, quia eum non poteſt Daminus Deſauoare, ſed ipſum repræſen tat. Secundò, quia ſic vſum fuit. Tertiò fuit areſtum latum quod ſufficit adior- — narebræpoſitum de Rochefort, à quo fue atappellatum ſuppoſito quod non fue- „ mat adiornatus Dominus de Rochefort, nidelicet Dominus de Riparia, Dominus Rin deRochefort. Sed videtur contrarium.
Primo, quia ordinationes Parlamenti di-
cunt contrarium, ſcilicet quod neceſſe
eſt dominum adiornare cum intimatio- ne, vt habeat Bailliuum repręſentare, quæ ordinationes ligant omnes&ſunt exem- plum pro alijs. Secundò Dominus ſolue- ret emendam, non Bailliuus: ergo Domi- nus habet intereſſè, vt ſciat fuiſſe appella lu ace, tum adfinem quod ſuſtineat. Tertionon
—* —
—4— — 62 4 —2—*—
—-—=Z=
mmer urm curaret Bailliuus qui emendam non ſol- natus. mi uit, vel mutari poteſt. Necobſtat quodſu cipalu Stean pra dicitur de Præpoſito, eò quod Domi
dcu, Hus poteſteum deſauoare,& quia nonre-
præſentat Dominum immediaté, ſed ha- n beret ſoluere emendam, quia firmarius* an hanc cauſam placitaui,& eſtin arreſto.
1 m QVAESTIO C. Alia. 4 1 Vit quæſtio ventilata in Parlamento, Wr. anno quo ſupra, videlicet an aliquis 1 Dominus Eccleſiaſticus, vt Abbas de Cor
„ bie, ſe dicens exemptũ ab Epiſcopo Am- bianen.& habere iurisdictionem exem- et r Pptam ab ipſo Epiſcopo ſpiritualem in di- 1m cka villa de Corbie, ſe poſsit conqueriin cain nouitatis, ed quod dictus Epiſcopus non reddidit ſibi quendam Clericum ad e ſui requeſtam commorantem in dicta Tr villa qui captus fuerat per Bailliuum Am- . bian.&reddiderat dicto Epiſcopo, vt or- dinario quiab eo ipſum requiſietit:&quẽ
2 dictus Epiſcopus dimiſerat abire. eò quod 7. nilſeiuit contra eum dicere dictus Bailli- A aus,videtur quod non fperſequentia. Pri ig quia dictus Epiſcopus eſt de iure com
4 mai fundatus: nec apparebat de exem-
1 ptione antedicta. Secundoò, oportebat an- tequam Epiſcopus haberet facere reddi- ditionem ipſius, ſuppoſito quod fieri de- — beret redditio, quod quæreretur an deli-
redderetur, pernota per Io. An. in. c. pa. 4 w,e ſtoralis. ſuper verbo, demore. de re iud. in ven, 2, Cle. Tertiò quicquid dicãt iura Ciuilia& Dominti exone Canonica, remiſsio in criminibus nõ ha- rare tenetur, ſie bet fieri, nec aſtringitur ad faciendum re- infr.& g. ud. quiſitus: ſed ſinon faciat, recurratur ad Sri. ſuum ſuperiorem non ad quærimoniam: buum fuit face iuxta not. ſuperillo verbo, demore. in. d. reprapoſitos ſir c. paſtoralis. per Io. An. Quartònon dice= marios,& ſtatu bat Abbas quod dictus Clericus deliquiſ- tum vijacenent ſet, maximò iniurisdictione ſua. Quintò ² ⅜4dd tei
21IlaXLII16 2110 meri& puri of cognitio ſpectabat ad Epiſcopum, cuius fFiales iurisdi eſſet iurisdictionis ipſe Clericus, an ſuæ cẽdi, alio /inere vel Abbatis: iux. l. fi quis exaliena iurisdi- e h ctione. ff. de iudi. K. J. ex quacun q. ff. ſi n quis in ius vo. non ierit. Ex aduerſo fuit bene, quãnis ea debiliter replicatum. Et fuerunt partes executionaeſſet
appunctuatæ in arreſto. executa in mu QVAESTIO CI. tis 775 tẽpore An Mareſchalli ſoluant emendam. zuridici, coſen-
5. z. ſus Trecéſis an Tem nota quod anno, quo ſupra fuit di 2,,sc.Ezezs
ctum in Parlamento per Dominũ Ste- ſta eſt realiter phanũ de Grangia, quod Mareſchalli ſol- exequi. Quare uerent emendam, cùm ab ijs appellaba- 5odie oportet tur: Velab eorum Præpoſito,& quod on Dominã ipſum
4, nõ aut Præpoſt habebat reſſortum,& quòd emenda ſe- 27 raiaie. CM.
mel in tali caſu fuerat donata Magiſtro„Quod no)hæc Guiller. de Plantis. Adidem le concierge vera, quia fpi du palai, fuit condemnatus ademendam, eaus iuſte re- 8. S ltt ſtutt fe- eò quòd malè indicaueratBailliuus ſuus, à 4, .„ 84 quo fuerat appellatum in Parlamento:& teſi dici turla- fuit arreſtum prolatum ſuper hoc in Par- r. Et ordina- lamento initiante Anno domini. 1388. rius Regius nõ QVAESTIO CII. agnoſcit exem- ptos vel extra- An defuncto fieri poſsit teſtamentum, 2ehe ,, ſeu ordinatio. 3..„ 1 eleſiaſticos ſed Tem nota quod eodem anno in Parla-„1 2 νos tan⸗ mento vidi quandam commiſsionem tum, ad guos ſo Officialis Senonen. tunc Archiepiſcopo los remittie Scnonen. exiſtente Domino Guidone de tanquam iure Roya: per quam mandabat fieri teſtamen Szee, d H .. 5— 4„ 5 94*— tum&or dinationem cuidam de ſubditis 52 eenuine ſuis qui inteſtatus deceſſerat:* per quam miſbionem pete quidã curatus ſubditus ſuus& defunctus re debèt. C. M. curatus fecerat, vt narrabat amicis defun e quod di- .—..— 7 0 cti conuocatis quandam ordinationẽ ſeu Sner n, teſtamentũ dicti defuncti, narrãdo quod carcerẽ, nift pre talis defunctus legauerat tali&c. Quod us appareat ei ſtare nô poteſt: quia erat loqui facere de- deliguiſe 4.2. functos, maxime quia ibidẽ dicebatur, le- exact. tri. lib.x. ö Deceſſerat) a- aui tali& tali&c. Sed illud eſt damnatu.„πκέ 4 8 lꝛas enim ſolẽe QN AESTIO CIII. eliam cadauera Tem eodẽ an. fuit pro concluſo dictũ defunttorum erarreſte dicdus Archicpiſeopusne ab inteſtato an⸗ Pel arre- u1 So lctus TrC 11p. C0p gareare vel ryt- habet priſiam fin ſuo Archiepiſcopatu ra„ exigere tione iurisdict. ſpiritualis. Quæ- etiã do. Petrus
Dſetus patro natu-jiſci fungens, ius ſatanicum eſſe exelsmabat yt vidi& audiuj,(„1. † Priſtam) infra.7.24αέ
—

QVYAESTIO: IOANNIS GALLI.
QvAESTIO CIIII. An cauſæ nouitatis ſit remiſsio facienda Domino.
Tem 14. die menſis Martij eiuſdem an- ni fuit dictum per arreſtum pro Procu- ratore Regis& Simone Pichart, contra Religioſos ſancti Germani dePratis, quod malè appellauerant à Præpoſito Pariſien. qui tulit ſententiam contraeos,& pro di- cto Simone: videlicet quod ad dictos Reli gioſos non fieret remiſsio cuiuſdam cau- ſæ quærimoniæ nouitatis, in qua conque- rebatur dictus Simon de ipſis quorũ erat ſubditus. Et fuit ratio, quia etiam conquę ſtus fuerat de quodam nomine Andrea vnà cum ipſis religioſis cuius cauſæ cogni tio debebatremanere penes dietum Præ- poſitum:& ſic trahebat cognitionẽ cau- ſæ inter dictum Simonem& religioſos: Subditum.) quia cauſanon poterat nec debebat diui- Niſ poßit e di, nec eius continentia. Item& per hoc uelit prorſus ne non obſtabat quod inter ſubditũ t& do- gacee Snn minum non cadit nouitas nec querimo- u, 11.3. adde nia nouitatis,& c. quia hoc verum eſtin infmæ q. is=. caſu quo non eſt querimonia, niſi inter C. M. dominum& ſubditum ſolum: ſed ſi eſſet
*—.. A. L7 2 n inter ſubditum ex vna parte&dominum, 2⸗ 27. 3 8 8 37 5 r. Kalium ex altera, cuius alterius debet ha-
* Poſſet.) Imò bere Rex cognitionem perpræuentionè, conſtit.(æro.]. cum per preuentionem habeat cognitio- fuper ſaa t. nem caſus nouitatis, illa cognitio attra- 32,G Ada. 12. hir ad ſe cognitionem quærimoniæ do- am. 14 99. a1k.&ſ beliti: fi. d ſi 3. loquitur in mini& ſubditi: ne fiat diuiſio continen- rem. Ee ſic ſi tiæ cauſæ, vt erat hic. Item necrefertan ſit idem facti ea petierit remiſsionem ille alius vnà cum dem concluſio Religioſis dictis:& quod ſit ſubditus reli- libelli, etiam ſ. 8 gioſorum cum ipſis: nec cauſæ inquantũ
ſint plures ſi-
mul agètes vel ipſum tangeret, fieri deberet remiſsio.
ſimul iuncti ha AESTIO CVv. bentar pro y- Anliteræ ſtatus extendantur ad Regem vo, alias ſemper
ſiet fraus, quia V Idi in eodem Parlamẽto quòd quan-
Volens produ-
do Rex concedit alicui aliquas ſtatus eere 20.teſtes
literas, non comprehendit cauſas, quas ſuper vnoarti⸗] b 1I dlur niſdieh culo ſuſcitaut habet eum illo cui concedit, niſi de hoc alinuem qui ſe expreſſe fiat mentio. Ratio, quia in ſen-
adiungebas ve tentia generalinon comprehenditur per quilibet ſuper ſona loquentis. l. inquiſitio. C. de ſolu.
eodem decem QVaAL STIO CVI.
teſtes produce- An poſsit fieri arreragiorum proſecutio
ret. Sectus ſi di- —- 5.: uerſos fines e coram iudice Rccleſiaſtico.
libellos habe-—
rent, veldiuer Vit dictum per arreſtũ Curię pro Epi- ſa me dia, quia ſcopo Pariſten.& quodam de Camera tam eſent di- inquæſtarũ filio magiſtri de Garniſionib. ueyſe facta. 8
C.11 Regis confiliario, quod cauſa non erat * 90 7 8——.. realis ſed perſonalis.& ideo cognoſcere
oterat Officialis Pariſien. in quapetebat dictusfilius coram dicto Ofticiali contra Ioannem Aubigoys iuniorem, quòd con demnaretur adarreragia certireditusvir tute promiſsionis& contractus perſona. lis, cum non concludebat per medin m reale, cùm non fuerat in volſöciuns redi.
tus poſitus dictus filius.
QVAESTIO cVn.
An plures produci poſsint quam decem
teſtes ſuper ſingulis articulis. I Tem dictum fuit pro Dominojiccco.
mite de Thouars,& Dominode Cho- uars, quòd licet ſcripſiſſent inſuis ſcriptu ris in caſu nouitatis, cõtra habitantes Ru- pellæ, quòd poſſet t quilibet praducers decem teſtes ſuper articulis genealibus &particularibus. Ratio, quiaſiqullde ſeparatim ſcripſiſſet, ſic feciſſent giiae re potuiſſent: nec debuerunt eſſodeteti ris conditionis ſi ſimul in ſuis ſcriptuus ſcripſerunt, quàm ſi ſeparatim: quia cha- cti per ordinationem Curiæfecerüt. Sel certè imo non fuit hoc per arreſtumdi- ctum: ſed partes fuerũt appunctatzæ qud partes traderent Curiæ aliquamſchedu- lam ſuper hoc,& Curia aduiſaret ſuper hoc. Tamen abſque aliqua pronuntiatio ne ſuper hoc obtinuerunt habitantes in caſu poſſeſsionis, nec ſciri poteſt quide git Curia ſuper hoc incidenti.
QVAESTIO CVjfll.
An quis recipi debeat ad allegandum ſe habere priſiam piſcium.
Er arreſtum fuit receptus Epiſopus
Beluacen. ad ſaiſinam per metoco propoſitam contra Procuratorem mer caturæ& Regium Procuratorem, qudt poterat capere ſeu capi facerepilcespe Belleuacum, vel eius diocœſintranſeun- tes qui de mari Pariſias adducebatur yer mercatores pro vendendo, prohoſpitio ſuo, quandiu eratin Baluaco vel ſua do. cœſi, iuſto precio tamen: pro ipſoallega- bam l. ſi quis ſepulchrum. in prin ffdere li.& ſum p. fu.. venditor. 9.ſi cõſtat. com- munia prædi. c. ſuper quibuſdam de Vver- ſign. c. in aliquibus. in fine de decimis cx trauagan. vas electionis. in. ſ.c. deprs- ſcri. lib. 6. l. hoc iure.§. ductus aquæ-t 3 aqua quoti.& æſti. cum ſimilibus.&h 1 ra exempla quæ poteris videre cica 1 huius papyri. Item quia eſt par Ende dictus Epiſcopus,& vſus fuit ãtempo cuius initij non extat memoria.
Q
0. 1. 1 müen Dominde Su
acondemn ſu uualem de Man eetunm.
d gaatia litigunmg; ſaunaene ſartade Feblie ban do g6.lult ränatumighn aPranenti Par- zatum tenen 0 Gulermo de de- u quoc decnen wn kechetentur cradplſcitanm nbaſamäto niſi rerGgll tsque lentlignate Kot rrur(eslolidip ulbetltera,Kc. dnodie non tin wiolmodigratlar
-END e
An Decanus&ie vulum bariſten ſint nemptia Præplet xilten.
Nitdichumpesn tumcontra eca num& Capitm Pauil proegio dcqfator ,quoim nturplacitarecy mbrepoltolar Bailluode Cor- dloin luxſecedene elli, licet non kain Pitaen Niplomluaſe-
8 ARN. N Quando roct ded b u dxponandiaa
Curiame 1 IPen mn manida,
lctum ſtui ltum ſut p umm procu fatorelſucls b
es Hieroſcl mi lernäihi 4 J contra dend mnatum bimo dad em Prio Ca., wn et loſsCatgc Meller, duod quchm 0 deoram cqtté.
felscoinr ſſarusag. Duce htis d I
ACc
ſier au crcetem
—
Clericusſonn) ll. m.
Hum kuutper 1 kii.

aOR Lo A. Tla, e.— 4. ag. 4 QVAESTIO CIX. denn.. Zusimn. An bona Clerici non coniugati in habitu „al iran& tonſura condemnati per iurisdictionem eprom ,n ſpiritualem pro ſuis demeritis in iuriſdictio- cum nol 2„Keunaa ne ſpirituali diocœſani exiſtentia& tempo- dee utea raliRegis ſpectent adRegem vel Epiſcopum e,,, diocœſanum. 3ennud en PVit dictum non per arreſtum, ſed per n ccõilium f Regium ac peritorum pro lo
8
düd
89
Wplerunt, a³
e 4.. (Aperordin at a
17 5
2 ctum ſed pa*-cnn 8 6 mritrade enen gratiæ ad placitandum in Parlaméto, niſi
⁸8 Epiſcopo Pariſien. contra Dominũ Gui- 8 1uf*ℳ dpai
donem de la Tromoille, Dominũ de Su- praco, quòd bona mobilia magiſtri Ondar dDadainuille Clerici coniugatiin habi tu& tonſura exiſtentis Pariſijs in domo dici Oudardi in iurisdictione regia tem- porali, ſpectabant ad dictum Epiſcopum in cuius iurisdictione ſpirituali erant:* qui dictus Oudardus fuerat pro ſuis de- meritis condemnatusper iurisdictionem piritualem de Montpeſsier ad carcerem perpetunm.
De gratia litigandi per procuratorem. (areade Febr. menſis an. do. 1386. fuit
ordinatum in Curia Parlamenti, Par-
nonis, quòd decætero non reciperentur
eſſent ſigillate, quãuis eſſent ſignatæ& of
—. Tane Lrar ferentur ſex ſolidi t ꝓ qualibet litera,& c. . 44118 76l
dr
Sedhodie non vtimur huiuſmodigratia.
QNAESTIO CX. An Decanus& Capitulum Pariſien.ſint exempti à Præpoſito Pariſien. Vit dictum perarreſtum contra Deca num& Capitulum Pariſi. pro Regio procuratore, quod tenentur placitare co
ram Præpoſito Pariſi.& Bailliuo de Cor-
P m † bellioin ſua ſede de Corbellio, licet non
7 w „0”
ntenerẽétur placitare coram ipſo in ſua ſe- de Pariſien. 1
aſiſe
QVAESTIO CXl.
Quando proceſſus ſunt apportandi ad Curiam expenſis communibus.
r Dplctum fuit per arreſtum pro Procu-
ratore Ducis Burgundiæ ac Hoſpita-
3 Uris Hieroſoly mitani, contra quendam
nominatum Simonem, quondam rece- btorem Prioris Campaniæ Hieroſolymi- tani, quèd quidam ꝓceſſus qui fuerat fa- ctus coram certis commiſſarijs A dicto Do mino Duce datis, à quorum ſententia fue atappellatum in Parla. per partem dicti Amonis afferretur adParlamentum, com munbus expenſis.* QVAESTIO CXII.
AnOlericus non coniugatus teneatur re- Pondere in Curia Parlamenti. lctum fuit perarreſtum contra quen
PER PARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
—————
19 † Concilium.) dam mercatorem Pariſien. nominatum Fe e, Guillelmum, quippe quod reſponderet 2euci I ffc in Curia Parlamenti ſuper quodam con- eorum iudicia tractu ꝑ ipſum initio, qui dicebatur frau- nõ etant arreſtæ duloſus, quamuis eſſet Clericus non con-"ec tãtæ autio 11 ritatis vt curia 1ugatus in tonſura& habitu tam etiã par- parlam. C. Af. ti quæ requirebat annullationem cuiuſ-* Enant)imoͤnã dam executionis factæ ad Requæſtam di- erant, quia in- cti Guillelmi virtute literarum obligato- whne,ee P,⸗ riarum ſub ſigillo Caſtelleti paſſatarũ, ſu- Seahis eeranſ, per dicto cõtractu, quàm procuratori Re- Iimites, c. quis gio, qui emendam requirebat,&c. Ratio indicãte de præ potuit eſſe: quia fraus f dicebatur com-Feriprtio. nou tæ miſſa in contentis in literis obligatorijs Barazener. ſubdicto Regio ſigillo paſſatis:vt fuit alis Tae:eeo2 910 1191110 p 45
An gelis probe, dictum contra quendam de Remis in ca- ne/änt in loco,
ſu ſimili per gentes requæſtarum. ſed 7, loco, uec locati, quiæ QVAESTIO CNXIII. éeueon he mer
An ſufficiat in garendum aliquem adior- tur loco nee di- nare ad procuratoris perſonam. menſionibus Vit dictum perarreſtum, Dominum zen fintritua Ducem Burgundiæ malè fuiſſe adior Tes, permobilia natum in garendum ad perſonam procu uuνανον ae batur perſonx, ratoris,& obtinuit congedium& expen- ee᷑ lant ad — 44. HFHecta. 74 ſas me placitante. Secundo dictum fuit Pominu tẽpo quòd non tenebatur procurator eius ge- ralis iurisditti- neralis in Parlamentoreſpondere ad ſum onis loci. C. M.
.—.„ſ,, mationem ſuper garandia, cùm malè fu- Soliai) ſcili-
12 3 cet Pariſ. quan iſſet adiorn atus,& congedium& expen- tihodieſaluitur ſas obtinuiſſet. pro ſigillo Re-
QVAESTIO CXIIII. gio,præter ali-
Nota confeſsionem parti eidem nocere, impenſas& aliquotiens. Moldm temho- Tem nota quod Aegidius Foreſtz fuit"is m eræſtolan condemnatus“ per arreſtum Curiæ in 4νοαm Kegs . l 3 tium(ancella- 60. libris Pariſ. 26 quòd Magiſter Ioannes„ir gur ge 27 S qui etiam Fideil ipſius Aduocatus confeſſus fuit pla quandoque in citando, quod vnà cum parte ſua aduerſa, fauorem aduer videlicet Religioſis de ſancto Pharaone ſuaee! ...— 1 de Meldis concordiam fecerat lite ſuper /u ad fanſt . 04.. 7. hoc in Parlamento pendente,& abſq́; Cu c,.§. 9. C. A7. riæ licentia. Et tamen quia dicti Religioſi Expé?+) Ho- non fuerunt hoc confeſsi:nec fuit contra die ſeruarur 9 eos probatum, non fuerunt in emenda**% Eſis appella- tis. Serentia ve condemnati.„ per appell 35 4„ 1 QVAE 8 T 10 CXV. tum vel intima An Epiſcopus Pariſienſis poſsit ſuas lite- tum.(. M.
tas citatorias in cauſa appellationis in domo Fraus) Imd Archidiaconi Pariſien. facere exequi. quandinu merca
F Vit dictum per arreſtũ contra Archi- turam exercet diaconum m agnum Pariſien. pro Epi e Vr-en, P
ſcCopo Pariſi. quod dictus Archidiaconus nilegio. Ee vi-
d 2 di decidi quod non erat admittendus ad poſſeſstonem& eri?„„
ſaiſinas ſuas quibus ſe dicebat eſſe, videli- di palmæ no y- cet quod Epiſcopus Pariſien. non poterat teretur. C. M.
. 1..* 8 citare, ſeu ſuas literas citatorias exequi Cgeneef20) ſac 3 a1 ſ atiehfihe4, 1 B5 mgun,,
cere in cauſa appellationis à Curia ſpi- 0die D nn, Tit u-Peruitur. C. M
habeat fin es&

1 1 1
QVAESTIO IOANNIS GALLI.
rituali quam in dicta domo ſua tenebat, appellabatur ad dictum Epiſcopum vel
eius Curiam ſpiritualem, ſic ſeipſum con
fitebatur ſubditum dicti Epiſcopi quo ad hoc, nec obſtat quod dicta domus ſua erat
4(apitali)& in iurisdictione Decani&Capitulitquia Fe loce exem eo ipſo quod patiebatur dictum Archidia 620. conum ſuam iurisdictionem ibidem te- nere, quam ſciebant vel ſcire debebant
eſſe ſubiectam dicto Epiſcopo,& à qua ad
ipſum Epiſcopum appellabatur; tacitè
conſentire videbatur dictum Epiſcopum
ibidem poſſe ſuas literas citatorias in cau
ſa appellationis exequi, nec obſtat quod
eſſent exempti, quia Epiſcopus erat fun-
datus de iure cõmuni ante eorumexem-
ptionem,& etiam tacitè, quo ad hancex- emptionemeorum renunciare videban-
tur eò, quòd patiebanturipſu mArchidia
conum tenere iurisdictionem ſuam in di
cta domo à qua ad dictum Epiſcopum ap- pellabatur. Item dicebatur quod non poſ
ſet dictus Epiſcopus dictas ſuas literas ex-
equi facere in locovbi tenetur iurisdictio
eidem ſubiecta& à qua ad ipſum appella-
tur, eſſet iuri non conſonum. Item nec eſtreceptibile quod Epiſcopus vtatur li-
23. Aies) vide teris rogatorijs in hoccaſu‚tum uia fun- uæ ſcripſt in co datus de iure communi in tota ſua diocœ ſue. Pariſ.9.·52 ſi,& quiaridiculum eſſet quod ſuperior
glo. i. nu. 223. ſuum inferiorem requirat.
C. M
X† Preuoſt) ho- QVAESTIO CXVI.
die ſecus vt di/.
xi. ſu. eo. q.99. Alia plura notabilia quæ vidi pronuncia-
C. M. ri in Parla. initiante anno. 1387. Non eſt con- *Dominam) ſuetudo recipienda, quod renuncians appel- quia eo tempo- lationi infra octo dies ſoluat emendam. 40. re non Dominæ librarum Pariſien.
ſed proprium
(ut pote firma/ P Rimò per Arreſtum fuit dictum per rius)negotium I Dominũ Arnoldum de Corbeya pri- Se. erereee. mum Præſidentem, quòd conſuetudo, v- marjj ey quaſſu ſus,& communis obſeruantia per me pro arh juam tantũ poſitæ pro Maiore& Scabinis de Lens, burſam repre- contra Nicaſium le Boudre, quòdin villa ſtant.(. M.& Bailliuia Attrebaten. ad cuius conſue- Non ſuſficit) tudines ſe regulabat villa de Lens, tene-
hodie hæ formu læ ure enus batur ad emendam. 40. librarum Pariſi.
puloss exigun- appellans renuncians appellationi infra tur, quiæ non ſo g. dies:“ ſuppoſito quòd non appellaſſet lent indices ea ad Parlamentum non erant recipiendæ ſeuere yt oum iſi emendæ. 6o. ſolidorum cum appella- mulctari: ſed ſi 8. apbén
multta opus ſt baturàèiudice Regio,& rynuntiabatur in ꝛunc dicius cõ= fra octo dies. Contrarium dicebam, quia miſſarius adior non erant contra ius diuinum naturale naridebet, fa. m nec bonos mores: nec inducebant pec-
. 60 4.16 6— ₰ fiæ.&o J.uy. catum mortale, ſed refrenabant temere
appellantes ab appellationibus temera-
emenda condemnantur. 60. librarum 1
Sed dicebat Præſidens antedictus, qudd dr
hoc verum quando declarabatur mal appellatum. Et dicebam qudòdſatisappa. rebat malè appellaſſe cùm rennntiaba propter metum malæ appellationis, ne- aliàs ſciri poterat an bene vel maldao. pellaſſet: nifi cognoſceretur deappelh. tione.
QVAESTIO CkyI.
Non eſt quis recipiendus ad volendum legere in facultate Decretorum de mane& hora prima Decretum, quamuisſtDocor. EOdem Parlamento fuit dictun per
Arreſtumpro facultate Decretonm contra quendam Doctorem eiuſdemfr- cultatis nuncupatum Dominum Ame. dum de Brollio, quod non eratrecipian. dus ad volendum legere lectionem us- tutinalem eiuſdem facultatis, quamro. lebat legere vnd cũ Decreto hora prima, &ſuper lectura Decreti quamyvolebatle. gere, cuius lecturæ faciendæ dicebat le obtinuiſſe licentiam, ſed fraudulos,ſt dicebat Decreti facultas ante dicta,&ſi- per alijs exceſsibus fuerunt appuncai in factis contrarijs.
QVYAESTIO. CXVIII. An in cauſa appellationis ſufficiat ui cem Domini adiornari. Vldi dici, quod ſufficiebat adiornalſ le Preuoſt tde Saiſenne quieſbit fer mier pour la ducheſſe de Orleansen cas de appel: combien que ladicte duchele ne fuſt pasadiornèe. Ratio quianofeè- preſentat Dominam* Sepoteſt deſauoar &ſolueretemendam. QNAESTIO CXIX.
An ſufficiat Iudicem adiornare nonlo⸗ cumtenen.in cauſa appellationigs-. V Idi etiam dici, quod non ſufficit fadt ornare aliquem Iudicem in caulaap pellationis, cuius locumtenens, rt com- miſſarius Regius virtute literarumRegla rum directarum dicto iudici,& elus o⸗ cumtenenti grauat partem, nonautei- dictus Iudex. Ratio, quia facit Ntcomm ſarius Regius non vt locumtenens&ea- uauit partem, non autem dictus ludex: QVAESTIO CXX.
4 illi⸗ An procuratorium valeat in quo ba
liei,quu. jornatli rijs,& erant ſolum contraius partium& de n contra commodum burſale ipſarum,& ſa etiam quia de iure temersèappellantesin 4
Morünusl'
rrlun q
ddattcete? A
4
8
annmene npulmentoan
e lbi Imponeretur
dedumdelübiecto luo, egadigtꝗ P ominosdela Boue, ubieccolh Dominslammin Ctauecl= maliterpartibus au- poftämft onſllio.
1ATNO CMll.
lonachinoreu dunt.
ſktumtuits eſtum qudd quidam Relig ou uacenfisnonerat ad-
rendu a42 dum ſe ſaltum nec lconqutrermn in caſu nouftatis de
arcbiole Cin ilu. Ratio,qulake-
vof non(uba. utinputla' conlue- unnarla
MATIO CNXIII anDoninune urrationecombu⸗ ſiont ſper amiliremſade,
Mobemuaf lleullle confiliario
3
Ne 10 1 ndad domun doc
zäeordom kuerunt eenäum quandam Rötenedaad vü am, neoſelcet quld cum worg der l
le guodin ells cognan annea ſuam
dpam coluh
Aban Colgue llet em, Klun g; vnns erem, Wun dien unins ³,es leulle Mcn necutoneg am ai zantdi d) lar
parties ne ida,nonobſtant aider E ſt des i der e E de iour can lctunſüt— d cont ado. Domlno de Neu
. . Niuiatus onlua, Watic e. ul uus obligat hona Bailliuiatus,ne ³ß aarlo ſain 1— Ales, qudd onis qu
ſappellatt

1 „ ¹ 8 Uts J 8. 4 N A, Ken, Dlanw . Keru ä Watra con g., h * 1.„h . UN eaamo 1. Ndu d. ,— etane dK 8 1 4 da 1 UAnpi
11,, 8 7463
660
3lW
&l
II
[,
PER PARRESTAPARLAMENTI DFECISAE.
Vridic quòd ſufficit quòd Bailliuns alicuius Domini adiornatus in caufa appellationis faciendo procuratorium, in hac cauſa obliget bona ſui bailliuiatus: nec ſua obligare tenetur, cùçm in hoc re- reſentet Dominum:& queæ fecit, vt Ba- Illuus fecit. QVAESTIO CXXI.
An Dominus ſubiecto ſuo dare teneatur Aſſecuramentum.
Veæſtio fuit in eodem Parlamento an Qominus pręſtaret aſſecuramentum ſubiecto ſuo. Aliqui dicebant quòd non tenebatur, quia non auderet ſi daret face- wde eo iuſtitiam, ne ſibi imponeretur
uodinfringeret aſſecuramentum. Et al- legabant que le vicomte de Poillignac, non dedit in cauſa ſimili. Alij dicebant contrarium: f†quia præſtare illud nonim- ediebat facere iuſtitiam de ſubiecto ſuo, Kallegabant quod Dominus de la Boue, dedit ſfubiecto ſuo,& Dominus Flammin
gus de Creuecuer. Finaliter partibus au-
ditis poſitum fuit in conſilio.
QVAESTIO CXXII. Monachi non ſuccedunt.
Ictum fuit ꝑ arreſtum quòd quidam
Religioſus Cluniacenſis non erat ad- mittendus ad dicendum ſe ſaiſitum, nec ad conquerendum in caſu nouitatis de ſucceſsione cognati ſui. Ratio, quia Re- ligioſi non ſuccedunt in patria“ conſue- tudinaria.
QVAESTIO CXXIII. An Dominus teneatur ratione combu- ſtionis t per ſuum familiarem factæ. Ro Domino de Folleuille confiliario
¾ Regio, ſcholares de Sorbona fuerunt „ condemnati ad reficiendum quandam
domum quam ab ipſis tenebat ad vitam, ſic quòd in ea habitare poſſet, licet quidã eius cognatus ſecum morans per ſuam culpam combuſiſſet eam,& fuit dictus Dominus de Folleuille abſolutus ſuper proſecutione quam contra eundem fa- ciebant dicti ſcholares pro dicta combu- ſtione,& fuerunt hincinde expenſæ com penſatæ. Contra dictum Dominum opti- mè faciebat. l. videamus. in prin. ff. loca.“* QVAE STIO CXXIIII. Quid operentur verba, non obſtant quæ bs parties ne ſoyent des iours dont lon plaidera lors. ltum fuit pro Domino de Neuery, contra Dominam du Mes, quòdan- ticipatio ſua in cauſa appellationis quam
20
fecerat dicta Domina, erat bona non ob- ſtante quòd diceretur in ea quod adiorna retur Domina ad certam& competen- tem diem præſentis Parlamenti, non ob- ſtante quod ſederet& non dicebatur ex- †ontrarium) traordinaria,&tamòé ordinarij crant ven-& Be, Hat turi& aſsignata fuerat dies extraordina- T“uud dicant im
5 Heriti formula ria.& ratio fuit quia dicebantur, quæ nõ„i. C. 7. obſtant que les parties ne ſoyent pas des* atria) nec iours dõt lon plaidera lors, ꝗd ſufficiebat. monaſterium
bro eis, ideni ge QNAESTIO CXXV. neraliter etiam Quid ſi anticipatio in cauſa appellationis in patria iuris nõ ſit bona: an per hoc releuetur appellanss ſcripti Guil. Be Tem dicta Domina nõ releuauerat ſu- nedict. Rep. c. am cauſam appellationis. Ex quo dice- ADnitlus.
... 4„ Ver. Gxo. bãt aliqui quod Magiſter loannes de Nul%ᷣℛ liaco aduocatus pro ipſa imprudenter de teſta. A impugnabat anticipationem Domini de de hodienſi- Neuery, per quem releuata erat dicta Do- O2³ ſou Malté mina dreleuatione ſuæ cauſæ appellatio- bus, vedixi n
.. 1 conſu. Pariſi. nis. Ratio, quia ſi dictum fuiſſet quod an-§. 52.C. M ticipatio non eſſet ſufficiens, oportuiſſet † Cõbuſtionis) quòd dicta Domina quæ non releuauerat Roma. conſt.
ſuam appellationem ſoluiſſet emendam, 40¹. Aer. con
& quòd eſſet ſua appellatio deſerta, tum 755 S,s. vbi quia non releuarat: tum quianon fuiſſet 22)140 per anticipationé releuata, cum non eſſet valde ſuſpe- ſufficiens per Præpoſitum dictę Dominsè: ctum eſt allud & ſic oporteret dicere. quia aliàs quid fie- ar- eſtum(.M. ret de appellatione,& ſibi imputaret
mina quare impugnaſſet anticipationé,
quamuis dictus de Nulliaco diceret con-
trarium: quia ſiue bona ſiue mala eſſet an ticipatio, erat Domina releuata ab impe-
tratione adiornamenti in ſua cauſa appel lationis, quia intra tres menſes àtempore
interpoſitæ appellationis ſuæ fuerat ipſa
anticipatio impetrata. hoc tamen nõ fuit
deciſum, eo quòd anticipatio fuit dicta
bona& adiornamentum virtute ipfius
factum bonum.
QVAESTIO CXXVI. De beneficio procuratoris Regij.
Ictum fuit in eodem Parlamento quòd beneficio procuratoris Regij pars procederet adiornata, licet eſſeta ſi. ornamentum minusſufficienter fackum tam ad requæſtam procuratoris quàm partis ſecum adiunctæ: eo fortè quia non continebat ad diem extraordinariam, ſed ad certam& competentem diem.& fue- rat factum ante dies ordinarios ad diem extraordinariam: nec haberet contra par tem congedium pars ordinata. Sic alids
vidi in materia regaliæ, vt ſuprà. DD 2 Quz-

Inbibitione
quis vtatur de cætero his ver- bis ad Perla. fu- turum, pro ſuis diebus ordima-
rijs.
QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
QVAESTIO CXXVII. Ex æquitate Curiæ adiornamentum di- ctum bonum. Dldtum fuit adiornamentum bonum quod fuerat factum ad Requæſtam Domini Guillelmi de Retel contra Do-
Negligensnõ minum de Amboiſe, licet ante Parlamen debet eſſet meli tum fuiſſet impetratum exequendum ad
orisconditionis quam 5diligens.
ar. l. ſeruus. ff.
quod vi aut 6ͥlam.
dies ordinarios Parlamenti proximè tunc futuri à data adiornamenti: quod fuerat executatum 17. die menſis Decemb. Par. la. tunc proximè futuri à data dicti adior- namenti ad dies ordinarios Parla. futuri dicti menſis Decemb. Et fuit ratio æqui- tas Curiæ, quia communiter ſeruien.& non partes vocant dies ſuos ordinarios Parlamentum,& fuit error ſeruientis non partis:& tunc fuit facta inhibitio per Parlamen. ne de cætero vterentur his ver bis ad Parlamentum futurum pro ſuis die bus,&ſi fecerint ſeu facerent, eſſet vel di- ceretur adiornamentum nullum de ce- tero,& fuerat factum in Pictauia dictum adiornamentum. QVAESTIO CXXVIII.
Quando accordatum obſtet. I e dictum fuit pro Domino Ioan. de
Hames, contra Ioannem Coſſart, quod dictus Coſſart non erat recipiendus ad proponendum accordum factum inter ipſum& dictum Dominum de Hames, vt dicebat, eo quod dicebat mediante di- cto accordo ipſum Coſſart pecuniam ſol uere debere intra certum terminũ, quam non ſoluerat:& etiam quialicet retinuiſ- ſent partes licẽtiam Curiæ, nondum erat accordum per Curiam paſſatum.
QVAESTIO CxXIX.
An faciant interruptionem non petens
defectum contra non præſentatum,
nec adiornatum in eodem Parlamẽto. EOdem anno dictum fuit pro Procu- ratore Regio& Baudouyn de Mes a- ctoribus, contra Ioannem Becquet: quod licet idem Becquet adiornatus adarra- menta cuiuſdam cauſæ reſumenda vel de ſerenda, ad diem Dominicam de Quaſi- modo, non ſe præſentaſſet: nec dicti acto- res, ad quorum requæſtam adiornatus e- rat, cœpiſſent defectum contra eundem in eodem Parlamento: ſed in Parlamento ſequenti poſt dies Ambianenſes ordinar i- os dictarum partium, requiſiſſent habere defectum contra eundem, qui non fuit eiſdem conceſſus: ſed ſolum adiornatus in eodem Parlamento ad videndum eiuſ-
dem defectum concedi, ſi concedi debe ret,& ad videndum vtilitatem adiudica ri. Et pro ipſo obtinendo dicebant acho. res. Primò,“quòd obtinuerãt defectum u fine Parlamenti per conceſsionem defe- ctuum generalem contra non præſenta. tos. Secundd, quia in eodem annofeceri adiornari dictũ Baudouyn ſupervtilitats defectus habenda:& ſic nonfecerat inter ruptionem. Tertio, quia procuratorRe. gius non poterat facere interruptionem, qui erat adiunctus cum dicto Baudouyn, Quartò allegari poterat arreſtum latum ro Comite de Dammartin, contraRell. gioſos de Chalis. Quintò arreſtumlatum anno. 1384. pro Magiſtro loanne de Dioy contra Magiſtrum Ioannem de Rumllj. Sextò, quia alis prodeſſet negligentade fenſoris ſibimertipſi:& diligentiapetna- ris noceret ipſi, ſaltem non prodeſſetin contrarium allegabatur. Primò, quiaadto res non cõtinuauerant ſua arramenta yel proce ſſus de Parlamento in Parlamentũ-n ſic fecerant mterruptionem, nec debebit obtinere defectum, ſiinterruptionemfe. cerant,& in Curia laicali cõtinuari 7debet de die in diem. Secundò allegabaturarre- ſtum latum pro Epiſcopo Nouiom. con- tra Abbatem& Conuentum ſancti Eligii quod eſt in ſtylo noſtro ſub titulo de con tumacia& defectu& vtilitate ipſorũ ſu- er action cperſonali. Tertiò, quiaactores debent facere diligentiam, nam reieſtfu gere, non actoris. Quartò, quia nulla dili gentiam fecerant: quia non cœperant e fectum in Parla. contra dictum Ioan, non præſentatum, nec ante dies Ambinn Par ſequentes. Quintò, noncœperantadunns mentum, nec in Parlaméẽto ſequenttants dies ordinarios dicti Parlamentiſequen- tis pro videndo vtilitatem dicti defectu adiudicari: ſed poſt dictos dies ordinarios & ſic non continuauerant debitède Par- lamento inparlamentum ſuaarramenta: quia impetrauerantadiornamentumat, die Februa. dicti Parlamentiſequentisa nonam diem lunij eiuſdem Parlamentus & ſic poſt dies ordinarios dictiParlamen- ti ſequentis:& tamen tempusſäfliciens habebant ad impetrandũ ante Patlamen tumſequens. Finaliter dictum fuit quo concederetur defectus,& fuit conce u; & credo quod ratio fuit, quia infine cunns libet Parlamenti dantur defectus contri non præſentatos generalitec: Kintta an-
... 6⸗ aum cœpit adiornamentum licetn 5 ti
duiainfe=e eI. Rerrupt n ln Firfinte
Magi- Ktum plo⸗ 3 nota aff 4 5 tAge Cel— anno fen han Inta unilly, Etb khah E ntraRelgio s h dt uod licet quls (! Iis. It Æ S. 10*2 11 on petät 6 nonpreſe= a r 8 lornamentom in ianr on ræſentauit: ta-
editur,poſtautem meatumproviden ſetm duk ar iebeis Kt 5 nadilicar= votaquddliet ae a a iulet duus, Kddi-
wi lnc A n oobd trrE e ſur Curiæ vtllitas
noefedtt p amen defenſor ob- in e
cdetat, Id, ſdb:neadn
Curreuo2 eretlepro adiorna-
Laccihetet n. ppenlamentt quod
enfutcice er Hecloluitdefectus,
rerpels ed Ipars pertorsrele- egls:eas ipnnshe
derur bmtce oneratione adiun-
nisprpenaten Regiéienoneſtar-
endü ce Nr O lteemnotaquodnon
nte dica e eſdone fult tilitas
defectustEe Hudicata cllicet ex-
alrum peren innuiturnulamfu-
enctanintg donem. CYATH IO CxX.
M cottrbub beantadfortalicium
tparardum ie ntes extra.
Düunfüihs. eſtum contra habi.
mntde l'g eleg. ſir argne, K pro
minbae ilam delagny cu. AMNA, merani, Mconnduerentad Coran.Mda wellam vi w mnurrianch unrütdeceium eanleſſe, itat, ſeänaloc: tem eliam i s aelets. krarteſtuzz K 8 eſtußt dumfün madon rindues releecheun don n loana m Countens d. cuond aini Nraco erda 3 onnipl, irdelerha Unn mgi, quoq eleheio 5,1„uin
nter en ltis comm A 4 6„
Rfuſtrati ottis pſius
Waationem„ula antee

— 2 4
1 — n 8
1 — —
0
7
1
—
— A RA
tin 0 4 à X de 2W none 2F 8 4 Al 1 308 acered ¹ — 12— 17 . vere, non Fort 1 4 2 a Cedl 8 1 2 7 4 3 Ed 1 DrT 1 4 074 1 116 1ℳ leo en§Quuü b 889— 7 neun ½ 1 1 Lntu 1 „— die* alo? dendo. 1„, 1” ſedl adiudicTl,ledf, 4 20 contt 1. 4 1 nbal 1. 4 4 ½ noff uampell4us 8* 1 4 FEcbrud dch 11*n. 2 nemlt 1 „ maſm 1cn 60 1 ſtdres0 Ane! 1 nt: 2 41 1 11eJuen 126 „nf 4019— eballln. I 3—9 8 1—,„ „ℳ 9 ce 9 8„ndt a 1 △, 2 D40⁶ 0 1— w 1 eſ 1* 4 4 0 enl e 4à 9 aon! 4 1*„1¹0 41“ n04“ p“ 1
— 2 —
———
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE. 21
tierit in Parlamento incœpto, nec ante dies ordinarios Parlamenti ſequentis. Item quia in fauorem procuratoris Re- gijadiuncti, qui non facit t interruptio- nem. Item nota arreſtum latum pro Magi- ſtro Ioanne de Dicy, anno 1384. contra Magiſtrum Ioannem de Rumilly. Et pro Comite de Dammartim contra Religio- ſosde Chalis. Item nota quòd licet quis contra non præſentatum non petat defe- ctum expreſsé: nec adiornamentum in parlamento quo ſe non præſentauit: ta- meaſiante ordinarios Parlaméti ſequen ts hoc petat, ſibi conceditur, poſtautem non: ſed bene adiornamentum pro viden qodefectum dare, ſi dari debeat,& vtili- tatem adiudicari. Item nota quòd licet de fectus in dicta cauſa fuiſſet datus,& di- ctum quod traderetur Curiæ vtilitas quam petebat pars: tamen defenſor ob- tulit Curiæ quod teneret ſe pro adiorna- to& acciperet diem appenſamenti quod eidem fuit cõceſſum, nec ſoluit defectus, nec expenſas: eo quia pars petitoris rele- uabatur ab interruptione ratione adiun-
ctionis procuratoris Regij. Sic non eſtar-
guendũ de Arreſto. Item nota quod non obſtante dicta conceſsione fuit vtilitas dicti defectus talis adiudicata:ſcilicet ex- penſarum per quod innuitur nullam fu- iſſe factam interruptionem. QVAESTIO Cxxx.
An contribuere debeant ad fortalicium reparandum habitantes extra. lctum fuit perarreſtum contra habi-
tantes de Lagny ſur Margne,& pro
d habitantibus extra“ villam de Lagny cir- cumcirca, quod hinon contribuerent ad fortificandum dictam villam.
QVYAESTIO CXXXI.
Vidua celans bona, perdit beneficium renuntiandi ſocietati, ſed non ſocieta- tem etiam in celatis.
P Er arreſtum dictum fuit pro Domino Flammingo de Creuecueur contra Dominam loannem de Courtenay Do- minam quondam de Creuecueur viduã Domini Draconis de Creuecueur fratris dicti Domini Flammingi, quod nonvte- tetur beneficio renuntiationis per ean- dm factæ poſt mortem mariti ſui ſupra- dhi de mobilibus& debitis communi- uinter cam& quondam maritum eius ſupta dictum tempore mortis ipſius ma- riti. Et fuit ratio: vt credo, quia ante eius renuntiationem bona cœperat& celaue
rat. f Tamẽ fuit dictum quod partem ſu- am haberet in bonis mobilibus commu-. nibus inter virum& eam tem pore mortis Non facit)id
... 7 8 viri ſui,& etiam celatorum per eam par- n ne, tem haberet. igitur ab eo vt
QVAESTIO CXXXII. redimat a Cau- Caueant placitantes, ne quid contra ar- eellaria ſiue à reſtum petant, vel veniant. ſeipſo. C. M.
P Er arreſtum dictum fuit contra quoſ- Extra) ſed es dam Particulares Aurelia. quod emen e i 37. darent de 6o. lib. Pariſi. eo quòd Magiſter 4, z3ue en 4 8 infr. q. 254. Ioannes de Nully corundem Aduocatus †elauenet) inſtantiſsimè contra arreſtum per Domi- ee ſolum in ee num Arnoldum de Corbie prolatum, pe- latis, ſed imto- . 1 tum priuatur, tebat Vniuerſitatem Aurelian. admitti ad„, 472 1 e, capiendum aduoamentum dictorum par Pariß.H̊uu ü ticularium,& eos poni extra proceſſum C. M. in cauſa quæ erat ratione contributionis tailliarum& impoſitionum Aurelis cur- rentium, petitæ per villacenſes Aurelian. fiendæ per dictos particulares, qui ſe Stu- dentes dicebant:& per conſequens exem Teos,Ainnnis fraudulose, vt dibebantit acenſes antedicti,& reuera fuit dictus ad uocatus ſuper emenda bene calidè& de prope captus. Sed fuit(vt audiui) cauſa, vt cæteris cederet in exemplum,& quia ſa- tis animoſus:fuit etiam in Curia multum altercatum, an vnam omnes vel quilibet dictorum particularium emendam ſolue ret, ſed deciſum fuit quòd vnica ſolum. QVAESTIO CXXXIII. Ordinationis Regiæ effectus ſuper im- petrandis adiornamentis in cauſis ap- pellationum ab interlocutorijs factarũ. Acta fuit ordinatio 22. die Iulij anno domini. 1388. continens ſequentia. Pri mò, quod inſtrumẽta appellatoria oſten- dantur in Cancellaria ab illis qui volue- rint obtinere adiornamenta in cauſis ap- pellationum ab interlocutoria, vel gra-*Ponantur) re uamine factarum, aliàs non obtinebun- ο‿dtum per ud. i2. anno tur adiornamenta. Secundò, quod graua i 2. ur.y. mina ponantur'in adiornamètis,& quod † Commiſa) in ipſis adiornamentis exprimatur an fue ſed bene datur rit appellatum ab interlocutoria vel dif- clauſula infor- finitiua. Tertiò, quod non dabitur adior- Se,nnieen namentum in cauſis attentorura, niſi fue:e I ſc bea- rint commiſſaf antedicta adiornamenta: is aute adior- & dicatur in adiornamentis facta fuiſſe namentx.(ℳ ipſa poſt inhibitionẽ. Quarto, quod tunc dabitur cum informatione præcedente. Quintò, quòd tunc fiat adiornamentum ad dies ordinarios, ad quos appellatio de- uoluitur iure ordinario. Et credo prædi- ctæ ordinationis rationem, ne abſque cauſa fatigarentur Iudices Regij& ad
DD 3 dies

QVAESTIO: IOANNIS GAILLI.
Cens epe⸗ dies diuerſos. Secundum quod fuit Magi- me dicit ſhire ſter portuum& paſſagiorum regiorum, putarent ſepro qui ad inſtantiam villẽ Maſticonem. fue- curatores; ytin rat ſuper attentatis adiornatus ad com- . j. de donat. parendum perſonaliter, quamuis non eſ⸗ vel ſimplicesdi e1 Sſerss ſpenſatores in- ſentattentata, quia ante inhibitionem. 3 44
xta Paul.i.(Co⸗ Sic fuit dictus per arreſtum pro ipſo Ma- rint.. ed eam giſtro& contra dictam villam, quæ ob adminiſtratio- panc cauſam fuit condemnata in expen- zem conueyte- ſis dicti Magiſtri, me pro ipſo placitante, runt in domina 5 4
nam Iudex non eſt adiornandus ſuper at- tꝛonens& Pro 1 4 8 pbanaitio- tentatis, ſed pars ad cuius vtilitatem& nem admiſcue, requæſtam eſt proceſſum, maximè ante venn en, Sn inhibitionem. COUFAT 2 4 ven alLit peial(QVAESTIO. CXXXIIII.
66 3....
liftut litig:oſo An decima vini ſolui poſsit de preſſora- res, quamus 810-, Pau. i. Corin. 6. Nno Domini. 1366.& anno. 88.die o⸗ Et.l. ciuilis.(. Septembris fuit pronunciatum pro de teſtamen.l. Epiſc 0po Beluacenſi, contra Religioſos, ve eheae. de Bores, quod poſſeſsiones eorum non boce— 1... ecorz. C A. crant rocipiendæ, in quibus eſſe ſe dice- * Debato) Op- bant, ſcilicet quod erant quitti de decima poſitum notori vini ſoluendo de preſſoragio ſuam deci- ameſt,& ipſe mam abſq; ſolutione ꝓ mera guttade me
vidi nultas. 8 „, ra gutta reſſoragio depr huiuſmodi li- ra gutta, XPpre glo dep eſſoragio
re· poſſeſſörias AESTIO CXXXV. 4 admitti præci An quis ſit recipiendus ad proponendum pue inter Cordi poſſeſsionẽ, quod ſit in poſſeſsione curæ geros& Cura- vel beneficij.
ros vicinos: ve[ Tem nota quod non ſunt poſſeſsiones inſignis illain- Treceptibiles, quòd quis ſit in poſſeſsio- te/ Do. du Bel, ne curæ, t ſeu beneſicij alicuius. ꝗ Item 5 Si nieae, non refert an quis dicat ſe eſſe in poſſeſ- afiorem in caſi fione& ſaifina alicuius curæ,& percipi- nouitatis: con- endi fructus ipſius curæ,& quòd in per- tra(ordigeros ceptione fructuum fuit turbatus, vel ſo- opponentes& lùm dicere ſe eſſe in poſſeſsione& ſaiſina
cant uriasſia. curæ vel henoſicij talis ad cauſam perci-
per hocpoſeio.¹ amm p 3 nes ſuſtinentes piendi fructus eius,&c. nam licet quæli- anno. i53t. in re bet querimonia ſit bene formata in iudi- queſtis palatij: cio,& placitando dicat ſè eſſe in poſſeſsio 2hne hei ne& ſaiſina beneficij& percipiendi fru- Var vp, en, ctus, nonvidetur tamen bene dicere, quia fus arreſto deci cõtendit de re mereéſpirituali, in eo quod ſum,(.M. dicit in poſſeſsione& ſaiſina curæ vel Alta) ſeda- beneficij: vt credo non minus recipere- gere debebat tur per hoc cum dicat percipiendi fru- via attienis ve ctus ipſius, nam(vt quidam dicunt) Curia 19, 2e,, De noluir paſſare querimoniam ſuper deba- hilia ponere ex to*orporis Chriſti, quia merèſpiritua- era manus ſaas le. Item aliud eſt dicere ſe eſſe in poſſeſ- vt ſcripſi un c ſione& ſaiſina Præbendæ,& dicere in poſ Pher. deis§. ſeſsione& ſaiſina curæ vel beneficij, quia Superius) Ses Primum receptibile cum Præbenda con- licet. q.30. tineat tem porale: ideo fuit recepta quæri monia Epiſcopi Pictauen, contra quen-
4.
dam pro quo eram, ſed in alio caſun—
recrperetur cùm eſſet meròſpiritualssxi.
de quod not. c. fi.de præben. in cle. QVAESTIO CXxXXVI.
An quis ſe& ſua bona poſsit dare aux 300. deParis.
ITem entre les quinze vingte, alisles
300. de Paris actores ex vna parte,&l. piſcopum Pariſien. ex altera, dictum fuit quod dicti actores ſunt admittédi ad pro. ponendum quòd erant in poſſeſsione ſaiſina, quod quando aliquis donat ſa ſua ipſis, quod bona eis quæruntur. Quius contrarium dicebat dictus Epilcopus, vltra dictum fuit per arreſtum quodimpe dimentum quod in dictis bonis appolue. rat dictus Epiſcopus tãquã in bonuracan tibus in alta fua iuſtitia exiſtétib.anouit Curia, ipſum in expenſis condemmabd.
QVYAESTIO CXXXVII.
An habitantes extra villam ſint cogend ad murorum villæ reparationem. Nterhabitantes&communitatemfl. læ de Vernone actores ex vnapatte x habitantes villarum ſancti Sulpitij dek chapelle ſainct Ouyn,& aliarum circum uibinarum ex altera: dictum fuit quode. fenſores inquantũ tangit muros nonſunt admittendi, inquantu tangitfoſſataluns admittendi.& ſunt partes contrariæ,&e. rat contentio ſuper reparationibus mu- rorum& foſſatorum, conttarium vide.
tur ſuperiùs dictum.
QVYAESTIO CXXXVIII. Nota quod Abbas pluſquam bisinanao poteſt viſitare in Prioratu ſuo.. Nter Religioſos Priorem& Conuenti ſancti Martini de Campisiuxtabatt-
os, ex vna parte,& Abbatem Clunucie altera, dictum fuit quod dicti de ſancto Martino non ſuntadmittendi ad propo- nendum, quòd dictus Abbas non pus viſitare in dicto Prioratu ſuo pluſquam bis in anno:& manutenebitur inßoſſes- fione& ſaiſina per ipſum allegatis dictos Religioſos in expenſis condemnando.
QVYAESTIO CXXXIX. Nota quod exemptus redden duscltſuo iudici exempto, non ordinario cumcon
currunt. 1. dePra Nter Religioſos ſancti Germam 1
tis ex vna parte,& Epiſcopum hart en⸗ exaltera, dictum fuit quod priſionatius contẽtioſus redderetur dictis Relgols qltem fuit alids dictum pro jpſis conti Dominum lacobum de Leleu, die Met-
curij ants Paſcha Anno demiu-ie
5 P. 4 ARE DA. giinereco,3
enat“s nofl 4 öwat nmcan och u
M. te ſe bi homamin 4 wudilum ug lion batziunh 5 ttiplusDom 1 unGolotu— luteimims ainterellet⸗.
grredidertt fal
Vn ſG erreparatio wulmm la 1 itanei⸗ orulicä et e No⸗ 3 1te e K clultatl abite 1 5 Plenum
e. uſ. 3 8Capl dicn oclKdl Vnen 1 rouillo ſu⸗ era,lictun S b tele. e lda pro repara ontributtonete ſia poe 8 Dus foitaltſ T. tradiß 7 hac canum 72 itolum necnot dI A d. 1— dr curauos dicli edereparation.
wo ſerti puto. ccaliud ordine 1 uod ad co ne 1m commüllarn morarperCoriqt- oijbaudiende nragugdak ur lencontra topum cuaen ilelwcitrut lerepare 70 fult Mus dictut alter cotra Ce Deluacen.Cpl ufait fata puh Wadſs capitane AESO CNI.
Callata irſtrumne pugnantia&pr ducens malctati
Neer Archiepuug m Kothomag arnapaſte, K ſen ſtrum Oluerl aitera, dſctum- uod talts rui- nate quapordeni m Archieplſ & procuanri e adiudicaret uod dno gtumg xr Migiru
urrum udi ti zunn duidiraT t naalida 4 AeNdd en a A vaum cong ar Miomdunn, adn die Audcar hehate Alud cõtinebate ſ ün atehn tedmo pſ dule Kothomag,, ndeng 3 84 enfullere rumin Canonic lenunrſe aDomincrumas numn du,Curiatmxce.zyyſwen nenn ſinee n eüpnd Nem& efec 8 caula en ulii fun tzoo. 9 renf 8 nfonn an Kintereſt „lolueretur nnas. Kloltbrrtur lepilco aRegi. 3 DPrl) XLII ndem nation—
al; esCarnes. ³ larreſtal j 14 Richard de le eureur di ellet.
res ſe Fre! els 6. le TOcure— bauprienrgos 1 0) K le Carm

All
o de bat ae v —
4
4
17 4.—— not 1 du
. 21 81z LU OVA C —
7— 2—
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE. 22
OQVAESTIO CXL.
Intimatus non debet obtinere conge- dium.
1 Dlaum fuit per arreſtum pro Guioto le Admiral, contra Dominam Aure-
tradictum Guiotum licet t ipſius Domi-
nænon intereſſet vocari, quia fit intima-
uioſiſua crediderit intereſſe. QVAESTIO CXxII.
De prouiſione facienda ſuper reparatio-
t nibus fortalitij,& vadijs capitanei.
Nter habitantes villæ& ciuitatis No- Inomen. ex vna parte,& Epiſcopum, Decanum& Capitulum dicti loci,& ali- oex altera, dictum fuit quod prouiſio ſu-
per contributione facienda pro repara- tionibus fortalitij villæ& vadijs“ capita- neiper Decanum& Capitulum, necnon &per curatos dictæ villæ de reparationi- buspro ſexta parte, donec aliud ordine- tur. Quod ad computum commitſſſarij, dabuntur per Curiam pro ipſo audiendo. sic nota quod nihil fuit dictum contra E-
apiſcopum, quia Dominus villæ&caſtrum habetreparare. Item fuit aliàs dictum u fimiliter contra clerum Beluacen.&plus quia fuit facta ꝓniſio ꝓ vadiſs capitanei. mrl QMAESTIO CXLII.
Caſſata inſtrumenta repugnantia& pro-
ducens mulctatus. Nter Archiepiſcopum Rothomagen.
ex vna parte,& Magiſtrum Oliuerium
ll ex altera, dictum fuit quod talis vtilitas in virtute quatuor defectuum Archiepiſco- po& procuratori Regio adiudicaretur, quod duo inſtrumenta per Magiſtrum
8
Ohuerium exhibita eſſent inualida quæ dm erant incompatibilia, quia vnum conti- nebat ipſum fuiſſe Auinioni vna die,& aliud cõtinebat eadem die& anno ipſum
fuiſſe Rothomagi,& ibidem fuiſſe rece-
ptumin Canonicum. Item in præſenti-
am Dominorum aſsiſtentium in Cancel-
3 4 4... d1 1 laria, Curia cancellauit eò propter hunc 1.⁴
errorem& defectum,& cauſa emendæ Regi adiudicatæ fuerunt 300. lib.& Ar- chiepiſcopo pro damnis& intereſſe toti- dem,& ſolueretur Archiepiſcopo ante quam Regi.
VWAESTIO CXLIII.
Londemnation faicte par arreſt aux reli- gieux des Carmes,& auprocureur du Roy, contne Richard de Mes& autres ſergens de
haſteller.
Ntre le procureur du Roy,& les reli-
6’[An gieux, prieur&cõuent des Carmes de
Paris de vne part,& Richard de Mes, Ge- offroy de Mes,& Iean Sauary ſergens 10y aulx defendeurs de antre, furent par ar- reſt de la court condemnez leſdictz ſer- gens en amende honorable: ce eſt aſſauo- it ledit Richard nud en pute chemiſe,& les autres deux nudz piedz, les chapperõs 1 ſ rium ſeruatur, oſtez,& en pures cottes:& que en iceluy 2ν enpza,⸗ 11CEluy quia intimatio eſtat ſeroyent amenez du chaſtellet iu- pueraezforma Aurs a la croix Hemon deuantle portail li citatione ha- de le egliſe des Carmes, tenans, ce eſtaſſo- 685 Ee quo- ald ie a5— uoir ledictRichardvne torche deCyre de eedte heen acre Runes, I Chiafidc ees condemnan quatre liures,& chaſun des autres vn ci- tur in expen ſas erge de deux liures,& demanderoyent male intimato- pardon auſdictz religieux. Et pour faire rum.(. M. 3.. 8„ vntableau auquel ſeront peinctz leſdictz Eadis) Id eſt 5 1 2.„ſalarijs. C. M preſonnages, ilz bailleront auſdictz reli- T.Necen) Scits. gleuxtréte francz. Et pour amende prof- cet ad proban- fitable ledict Richard a eſté condemnèen dam, quod erar
TLicet) conera
uers le Roy en cinquante liures,& autant darum: Sed no
enuers leſdictz religicux:& chaſcun des fiuit brobatum autres enuers le Roy en amende de vingt Habe ben Tn einq liures,& autant enuers leſdictz reli- conſaeendine gieux,& chaſcun pour le tout& àtenir poſtea redacka, priſon. Et furent preucz perpetuellemẽt ex ſic non est— de tous offices royaux,& en dommages, 2eh, A T interreſtz,& deſpens deſdictz religieux,„ 7, Se,, 5.. &ſeraa eulxpremierement ſatisfaict. neficioceionis QVYAESTIO CXLIIII. bonorum non An quis ſit recipiendus ad cedendũ bonis. poteſt renun- Ar arreſt de Parlement fut receu T le ee 5 Hen vſage propoſè de la ville de Tours,& S F- zz, par icelle que aucun ne eſt pas& ne do- vee n, z.. ibt eſtre receu ad cedendum bonis ſuis, ced. poſſ diriin pour la deliurance de ſon corps quand annot ad Alex pour debte det nu eſtpriſonnier,alaquel ee, 3,7u5. le payr a oblige ſon corps qui eſt contre Nſtoir) JJa⸗ diſpoſition de droit. die hic rigor ex N AESTIO CXLV. oleuit& dene, La donation faicte au mary nulle. quia à die noti⸗ ITem nota que certaine donation qui ciæ& couſil fut faicte au prouffit de meſſire Bidaut h biti appel-
cheualier parſa femme, ſut dicte par ar- ean d de. reſt de la court nulle. P. 2
QVAESTIO CXLVI.
An habens procuratorem præſentem non appellantem, poſsit infra octo dies appellare.
ILTem nota que par la eourt fut dit que
Iacques Bernier ne eſtoit“ pas receua- ble a ꝓpoſer quil pouoit appeller de la co urt du baillifde Amyès dedãs. S. iours puis que ilauoit ſon procureur preſét au iout de la pronuntiation de la ſentence du Baillif. Et fut trouuè ſur piedz par enque ſte que le vſage ne eſtoit pas vel que il: fuſt receu a appeller dudict bailliage deddans 3 DD 4 huict

QVAESTIO. IOANNIS GALILI. QVAESTIO CII.
huict iours, puiſque ſon procureur auoit eſtè preſent au pronuncer au proffit de
lean Queſnet. QVYAESTIO CXLVII.
De prouiſione denegata.
P FErarreſtum fuit dictum maleè iudica-
tum per gentes requæſtarum, quæ fe- cerant prouiſionem illi quihæreditatem matris ſuæ vendiderat,& per literas Au- thenticas confeſſus fuerat certam ſum- mam inde recepiſſe ab emptore, quia ſic apparebat ſibi ſatis prouiſum,& quic- quid proponebat contra contractum ad eum annullandum, in cauſæ cognitione.
QVAESTIO CXLVIII.
Quis manens extra regnum non tenetur in Parlamento reſpondere ſuper perſonali actione, quamuis ſuper hypothecaria, ſic pro rebus in regno exiſtentibus.
) Ro Marquiſio de Saluſſes fuit dictum
per arreſtum contra Dominũ de Ver- gerio, quòd licet ipſe Marquiſius, qui do- micilium habebat extra regnum, reſpon- deret in hypothecaria pro rebus inregno exiſtentibus, tamen non reſponderet ſu- peractione perſonali.
QVAESTIO CXLIX.
Condemnatio ratione iniectionis manu- um in ſeruientem regium. ITem nota quòd famulus Magiſtri Gui donis Boyleaue theſaurarij Capellę ſan ctæ fuit condemnatus in emenda hono- rabili& proficua, ratione iniectionis ma- nuum in quendam ſeruientem,& ad te- nendum priſionem,&c. VAESTIO Cl. An habeat locum regalia in beneſicio in Curia Romana vacante. P Er arreſtum dictum fuit pro Domino Ioanne de Coulemiers, contra Ioan- nem Varlet, quiſe oppoſuerat collationi dicto Ioanni Aacre per theſaurarium ſan- ctæ Capellæ Regiæ, de quadam Capella in Eccleſia ſancti Euſtachij exiſtente, præ- *Ratio) vera tendens ſibi deberi virtute gratiæ Apoſto et ve confu- licæ,&quod dicta Capellanon ſio litium vite⸗ 4 Aſcllatlon VaCZueIat tur quia vna in regalia,& ſic dictus theſaurarius vt ha- juhfei, vefue, bens cauſam, à Rege conferre eam non ne ſcripſi in cõ- poterat, Ioanne dicente contrariũ, quam Ha, w e he uis in Curia vacauerat, eo quòd ille qui 54. C. 7. antea immediatè obtinebat dictam Ca- pellam, erat tempore mortis ſuæ Capel- lanus Papæ,& abbreuiator Cancellariæ: ſic in gratia ſua Apoſtolica cadere non poterat. Finaliter dictum fuit quòd malè ſe oppoſuerat dictus Ioannes Varlet,&c-
L.abexecuto re. ff. de appel. cl. abexecutio ne.(.quo. ap- pel. von reci.
An ſit recipiendus ab executore appellans D I&tum fuit per arreſtum contra Role. tum le Tendu pro gubernatoribus fortificationis villæ Tornacen. quod non erat dictus Roletus vt appellans recipien dus, eo quòd appellauerat eius woripſo abſente ab executore tatreſti Parlament executionem faciente, virtute executori oppoſitionem non continentis,quiaye. nire debuiſſet ad remediũ:& etiam quia neſciebat diẽ ſuę appellationis baptiſar,
QNAESTIO CLII.
An adiornamentum in cauſa appellatio,
nis ſit exequendum ad dies lociin quof 1
expletum a quo appellabatur, velad dis
alios.
F Vit dictum perarreſtum, quddnncau- ſa appellationis bene erat adiomamna tum factum& executatum ꝑ Domuum de Villiars, contra Guillelmum Morse, ad dies Maſticon. Qui dictus de Villan appellauerat à Domino Guillelmo de Beaton commiſſariorequæſtarum ulk- mentti, expletum faciente in Maſticonu. Item fuit dictum proDomino de Tauuxy contra Dominum Perceual de Coloc- gne. Qui Dominus de Tauuay appell uerat à quodam ſeruiente commilſard requeſtarum, expletum facientein bica- uia. Eò quòd impetrauerat& exequife- cerat adiornamentum ad dies Pictauien. idem in pari caſu de quodam quiappella- uerat à commiſsione Præpoſiti Pariſien. ab executore eiuſdem executionemfaci- ente in Tholoſa, qui exequi feceratſuum adiornamentũ ad dies Seneſchali Tho- loſæ. QVAESTIO CLIII. Non eſt querimonia recipienda contn aliam quærimoniam. Er arreſtum non fuit receptus Domi nus de Mery ad ſe conquerendumin cauſa nouitatis, contra aliam querimonn- am factam& executatam per Guillelmũ de Prenelle,& ad eius vtilitatem. Ratio, quia Guillelmus fuerat conqueſtus 14⸗ tione iuſtitiæ per ſe eleuatæ in ſua 1ulti- tia,& per Dominum de Mety de fictoz terram concuſſæ:& ſic perſuam queri- moniam fuerat erecta,& ictus Dominus de Mery cœperat querimoniam vt do- ſtrueretur. QVAESTIO CLIII. An oppoſitio facta contra executionem
3 1 3 ue⸗ arreſti eo quod ſemel ante arreſtumf rat facta ſolutio, procedat-(
rendaſtlurps
e megdegta
0Cl.
deparis lut condan
5 ſa dapxlemen mee adamamdupfem tommenc— une con
dane rnare Chauderoncheua al proufft devr fenmesjarſeque Memnè en anende ufftahledel TesDnifprourc een plun Pu= ent apresce que on tenntraliy nin me cuuſe de appe ledict pol zomme, K pour 46 lerauecegf urehomme,ledie oſtrigttortt euauditbalemé adiſat Rcuoc Irquoy Iauoit faio treled Gelcwe ditpubliquemé erpleſtems e Wicelufeſcolier, ten vn ice,le dictefemme dudic wenöme Km„prouuerolt Klor uparticduco Wehomme Kde rmefutrechp eledic preuoſtle leamõdehonorab llemätfutrequise uRoy quiilamen desdice paple tditenſaclceco. eAerug o hen dh colecdeud,, 8 dls 2dewn
1 memegulleke
42
e ar.hy rllire Audcn nuitsne e höme 15 tt enucxs cl0-
nohktabſe. Kau ontie dt pcum Kau Ropſur he luielles que
tnotolre Anc e enge⸗
3— reanonn Rudclaigo, tlong ¹
3 Inens tniemeleyng 8 cautre nr ementflacho deauo dleilag Neuole me unon, dont en- nni don, ont u eus delacomn Sgfanddipar— ui eJ dar pui elbotteuer kraunſtlm encaltlur je
— dot die qul poue dorable&
Nr S u uenuerslun d de ce al
3 3 NNaböiluy,„ne. amenderc ode gadun 1

I oanni Thibert fuit facta ſolutio de quo —une 9 Aa Ldam debito ſuo, poſt eius mortem exe- lerdücan* I cutores eius idem debitum petierunt,&
ndeu Pes ae in Parla. arreſtum obtinuerunt, ſed quia r N.....
3ncne in executione arreſti facienda apparuit
aſ. dun facta fuiſſe ſolutio dicto Thibert: obtinuit
4 d gontra dictam executionem. Ratio, quia eadé erat perſona executoris& Thibert.
2 nas. QVAESTIO CLV.
Seret 1 Comment le preuoſt de Paris fut condam OrAr neenamende par arreſt.
An adid dunn Temnota, que ſur la fin du Parlement
ruſt en„a une ucommenca le lendamain du premi
apletun 3 erce le an. 13897. fut donnè vn arreſt con-
2101. 1
trameſſire Audouyn Chauderon, cheua- un ler, preuoſt de Paris, au prouf fit de vn ouure hõme& de ſafemme, par lequel lifut enuers eulx condemnè en amende prouffitable de dix liures Pariſis, prource que en plain Parlement, apres ce que on eut contre luy plaidé vne cauſe de appel pour ledict poure homme,& pour vn eccolier auec ledict poure homme, ledict lenfultd uen Preuoſt vint tout eſmeu audict Parlemét: ra Dq Snb, Ken diſät la cauſe pourquoy il auoit faict prẽdre ledict eſcolier, il diſt publiquemẽt
KX„par pleſieurs fois, qui iceluy eſcolier gi Pueſben. ſoit en vn lict euec ladicte femme dudiet n e pourehöme Rbien le prouueroit:& lors de la partie dudict poure homme& de ſa
* nt rinfemme fut requis que ledict preuoſt leur pu eamendaſtſur piedz de amõde honorable
erat à cof ura profitable:& pareillemẽt fut requis de aberccutd nla partie du pcureur du Roy quiilamen- entem Ti eprnidaſt au Roy ſur piedz desdictes parolles adornant Hruniurieuſes que il auoit dit en ſadicte co- lole urt, de amende prouffitable Khonorable 1 821 llS ſurent alleguèesraiſons& arreſtz de vn ucoſté&de autre.& meſmemaẽt qui il eſto
iu it notoire à noſsieurs, vt iudicib. Plaidoyé
ulfut longoument& grandement de vnco- aſte& de autre: finablement fut la choſe e gmiſe au conſeilſe le preuoſt le amendero h u itou non, dont pluſieuis de la court& la amtactam* g plus grande partie qui eſtoyẽt de accord
Nrenat en que le preuoſt le amendaſt ſur piedz au
Gull Roy& àpartie,& furent melcontens de Itt e mißire Arnoul, qui lors tenoit le ſiege,& Kperl a ctoit premier preſidẽt, de ce qui il ne luy n cot ut.“ Ramender. Car pendant le delay ledict
— Praoſt eut vne grace du Roy: lequel luy 489 aqunu toute le amende honorable& pro uffitable qui pouoit à cauſe de ce auoir encouru enuers luy:& auſsi luy quitia& remeit le amende honnoble qui il auoit
3r cödemnatus in oppoſitione f quam fecit
PER ARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
23 peu encourit enuers partie. Et icelle pre-
ſentaa part a la court,& y fut obtemperè
par la court,& par le procureutdu Roy a
part. Etdepuis par arreſt fut ledict preuoſt
condemnè enuers leſdictz poures conio- 4 inctz en dix liures Pariſis pour amende 5 Tine, prouffitable,&es deſpens:& neen eurent ſ%. ze
& ibi Paul. point de amen de honnorable obſtant la- de conditt. ſine
dicte grace. cauſa, Alex. l. Eiud 2 Aliaol abili„1 i. de re indi. Aliap 3 notabilia quæ vidi pronun- ouf. G9.1 35. tiari in Parlamento, incipiente in craſti- C. †. num beati Martini. 1388.*Sur piedx) id 7.* QVAESTIO CLVI. Ie net, an Quan do intelligitur quis eſſe præſens in eo. q. ſeq. Sed— ſententiæ pronuntiatione. hic poteſtintel-
Tem le premier iour playdoyable du lige ſtando non parlament commenceant le an miltro genibus flexis is cens octãte huict, lendamain de la ſaint obdignitatem Martin de hyuer, fut dict par arreſt de par ee he,e lament que lean de Cõploing ne faiſoit a Mil habet in fæ recreuoir comme appellant de certaine lir paupertas ſentence donnèe contre luy, au proffit de durius in ſe, Alips Vandraque, par le ballilif de Ver- 2n, es, mandois, pource que ilico il ne auoit pas ves facit. appellè,& eſtoil Gauchier de Carcelles ſon procureur preſent a la pronuntiation de la ſentence, ou qui le valoit,&fut le cas tel. Car quand ledit balillif voulut pro- noncer ladicte ſentence, apres ce que au rolle les parties furent appellêes en iuge- ment, ledit Gauchier procureur dudit Iean ſe leua& ſen alla hors de le auditoi- re, affin que on ne peuſt dire que il fuſt preſent au pronõcer:&touteſſoisle oyoit ilbien,& ſcauoit bien que ledit balillif vouloit ladicte ſentence prononcer,&la- dicte ſentence prononcòe retourna en iu gement:& apres ſen alla cõſeiller à Lyon pourſon maiſtre ſeil appelleroit de ladi- cte ſentence,& depuis luy retournè, ap- pella ſondict maiſtre biã huict iours apres ladicte ſentence donne. Et pource que il apparut bien à la court, veu ce cas qui aſ- ſez fut par partie aduerſe conueſſèe que ce ne auoit eſtè que vne fraude, fut dict ſur piedz t que il na faiſoit à receuoir, pour- Snypiex) id ce que ilico ne auoir pas appellẽ. Idem in eſt᷑ ſur ecang eodem Parlamento fuit dictum pro loan- ſed vide quo ne de Dyci, contra Ioannem de Griuole, Sne ſin een7, quòd non erat vt appellans recipiendus, 1990 inn g. eo quòd licet ipſe de Griuole appellaſſet, hoc non fuerat illico, licet procuratorem præſentem haberet, ſed fuit in craſtinum ſententiæ latæ. ad hoc facit. l. 1. in. fin. ff.
quan. appel. ſit. Qu⸗-

† Corpore) id
F5/, est aſcriptitio, A intelligequz QVYAESTIO CLVII. do Domius nõ Quod quis pro hominibus de corpore habehat propin non eſt recipiendus ad proſecutionem quumintereſſe, quærimoniæ nouitatis.
alias exquoògqud EES dictum fuit pro Decano& Capi- ſipoſridetdittos tulo Remenſibus, contra Comitẽ Flan- Ineiies driæ& de Rethel, quòd Comes non erat F. de prinile. in recipiendus ad faciendam proſecutionẽ
6. fa cõſts.(aro per querimoniam in caſu nouitatis pro
7. ar. 20. C. M. hominibus ſuis de corpore †& habeo ar- *Necepti) quod i b„ len p Era)dud reſtum alibi plenariè. Quare hic nò plus.
Serquam il.. aia e„un Et fuit latum. 5. die Decemb. 388.
quam Vidi rigo rem illum ſer- QVAESTIO CLVIII. aari niſctempo An illico ſit appellandum.
re Guilmi Poie i ano deiecto Tem habitantes de Morenual appel-
Qlib ⸗.. 3 ceſauit, nte- 4½ lantes àſententia contra ipſos lata, per rim multæ bo⸗ gentes requæſtarum pro Domina Aure- n4 cauſæ afli- ſian.& quibuſdam Religioſis, ſuper cauſa ctæ ſunt, rigor 5 1' 2aiea, W ſtatus non fuerunt receptiꝰ vt appellan- quttus fuerut tes per Curiam Parlamenti, quia non 1Ili- ad multiplican co appellauerunt, licet dicerent quòd de
„,.— 4— 4d5 Ophe ſanid⸗ ſententia nõô poterant eſſe certi, quia con nes ᷣiν tinebant plura membra,&teſtium repro- zmultarunm quc— ,—. pabens locum bationes, admiſsiones,& repulſiones,& in patriaconſue ſententiam cœperant, vt ſuper hoc deli- tudinaria quas berarent; nec ad appellandum tardarunt Teene ill in a tempore ſententiæ, niſi pertres vel per
cel;ddartltut...
a*tedααι quatuor dies, maximè quia eorum conſi-
euectus malec 52 lium erat abſens.
miqueextendit QVAESTIO CILIX.
ad patriam iu- ſcripti ca ris ſcripté ctI De ſaluo conductu Curiæ.
vetera fædert.. & libertates ITem Domini de Poillinac& de la Vo- Aquitaniæ& ³ult vſi fuerunt ſaluo conductu Curiæ totius patriæ contra Dominum de Riparia, per arre- ari cT1St. 3 5 278 isſeri, ſtum, in menſe Decemb. 1388. prolatum. C. M. 3 T†Regius) nun⸗ N AES TIO CLX. „„e, ee, Cum quo quis debeat eſſe aduocatus. qatam Vi 4 rε os aduocat os ſis INbarlamentoinirianto an. do. 1388. per r emapehs arreſtum fuit dictum quòd Magiſter O- lare,ſed uec co= dardus aduocatus Regius eſſet cum exe- fulere doneco cutoribus Cardinalis Laudunen. Prioris ꝛetus ille anno. S. Martini,& de eodem conſilio, inquan- —„ 3.... 15 31. Regius ad tum executio dicti Cardinalis duraret, li- uocatus factus—„9. 1 8 cet antequam executores dicti Cardina- frequentiamlu 1. 1 roſam confal- lis locuti fuiſſent dicto Odardo, ſuper hoc tationum con- Prior nouus retinuiffet eum deconſilio r erae,eee ,, ſuo tanquam Prior: Ratio decidendi fuit, liqui deinde ſic quia hæreditas iacens repræſentat defun- fecerunt. Quin 1 Zſlio dici etiã idem frii, Ctum,& attento quod de cõſilio dicti Car tabant quiĩdam dinalis ſemper fuerat dictus Magiſter O⸗ hbellorũtãſup dardus, erat quaſi continuatio cum eius Auni 7 executoribus. Et idem dictum fuit quòd 1 ¶ 5 0-.-. 4 agiſtri, fleret de executoribus Epiſcopi Nouio-
nec an. 15 4 6 1. 1— ſtiuere iuſr nen. de cuius conſilio fuerat dictus Magi-
₰
ſun 7..M.
QvVAESTIO IOANNIS GALILI.
ſter Odardus retentus, videlicet qu del ſet cum executoribus Epiſcopid une de cuiusviui conſilio fuerat. Secus tamen eſſet reſpectu aliorum de quorum conſi lioante erat dictus Magiſter Odardusal nouum Priorem& nouum Epiſcopum & idem in hæredibus defuncti retinenth dictum Odardum, quia eſſet cum ilisqe quorum erat prius conſilio, quia eſſetno. ua retentio per hæredes vel nouos 1. ſcopos, non continuatio vt in calu prz. ſenti: ita dictum fuit in Parlamento m. tiante. 1390. videlicet quòd licet fuiſſe Magiſter Odardus de confilio patris Co. mitis Bononien.& poſt eiusmortemfu- iſſet retentus de conſilio Dominipetride
Craon, quod eſſet cum dominiodicdpe.
non cum Comite Bononi. quipoſmor-
tem patris ſui, eum retinuerat, ſelyiſ
retentionem dicti Domini Petri, nm
cauſis cœptis tẽpore patris Comitisnec eſt idem de hæredibus& executotibus.
QVAESTIO CIXI.
De ſtatu adiudicando in regalia.
efuncti
Er arreſtum Magiſtro Clementipri mo Regis Capellano, fuit adiudicatu ſtatus Canoniæ& Præbendæ Tornacen. ui habebat titulum regaliæ contra Ma- iſtrum Ioannem Donati, qui regalum habebat,& ſubrogatus fuerat in imede Baudoyn& Ioannem de Trauers⸗&fuit ratio, quia ille per cuius mortem habebat in regalia dictus Clemens Capellanus habuerat ſtatum per 40. annos contrai- los per cuius mortem habebat dictus Do- natus.. Item Donatus qui habebat dᷣuostt- los, vnum habebat poſt titulum Clemea. tis antedicti, licet haberet comme vacant er mortem illius, per cuiusmortemhr- bebat Capellanus, videlicet de Engue- rant ſiper illius, per mortẽ vacarer- Item fuit adiudicatus Magiſtro IoanniRegni- er, de Præbenda Aurelian. contra Magi ſtrum Aegidium de Etouteuille, pera- reſtum latum die Sabbati 26- menlis Martij. 1 3 8 8.& ſic fuit yt epwonsn receptus, quamuis ſe oppoſuiſle 5 menſem poſt receptionem ac uee dij, quia nullum Procuratorem 4 cum habebat. Sic etiam fuit cum Nico- lao de Pacy de Præbenda Beluaceniicnn tra Magiſtru m Ioannem de Tuclles qul Nicolaus vt opponens fuit receptus⸗
7 4
conditicnis,
honagiura h 1 beie ylimdratun dotbariEe voteneba 3
ciſtdenten n Ftfuitabiqueta- nra Iarreſtum quamul voneret Dariix con
—
antrauiß'len Dorunch aomenſudn x. -IAETO CLXIII. Nota leninan zatione emendæ- dlitperarnnu ronuntutum br lomnnedeyu- de rillade hannoi- guodmäléia Vnuntlärum pbt⸗ tom Päeii p liplam memend Franchrurus i condemnauera wſent.riat Inigendotuitlolun aFcancorunzr andacondemnatu aArl1 O CLMI. DeCleficobt ndovt ſeruo. Dbrarretunnn Courtots L- am Clelicap; rnria Seongh ebaruis loſtyn Gcuorumeram
vndemnatusbetr dreddendum fto uam receperatad Decani&Capit e Sueßsion. dioco corpori&ſerui
GNI CIXV.
duper dee, W.
Dloherng 69 fudpmuntia conkrälin Tocledommum legro, quoa tat dene mhellatt räcunDeg miSensſnloAl 6 ul moh fe a recredenün de qpoda
33 2ltro nunennad 41418 ererlefsqunbe amanuſ d iDYornus l) gr. 1
unu Rga ch 2
beennl, enn Huſt * lade Vj

G
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE. 24
QVAESTIO CLXII. An in fide non intrans& homagio per annum& diem poſt mortem ſui præ- deceſſoris amittat feudum. PEr arreſtum fuit dictum pro Simone Spifame contra Dominum de Beaui- eu, quod feudum de Simone nõ erat con- hiſcatum dicto Domino, quamuis contra dictum Simonem ad hoc tenderet inter alia ex hoc, quod poſt mortem patris Si- monis, Simon non intrauerat in eius fi- dem&homagium intra annum& diem, cumeſſet in patria ſcripti. † Sed feudum acebat in reditu per ipſum Dominum rcddendo tPariſijs à quo tenebat,& dice- hat ſe feciſſe deuerium. Et fuit abſque fa- dis contrarijs*datum arreſtum, quamuis dictus Dominus proponeret patriæ con- ſuetudinem ſuper hoc.
QVYAESTIO CLXIII. Nota de nimia taxatione emendæ⸗ F Vit per arreſtum pronuntiatum pro Ioanne deVertus de villa de Bannoil- let, quòd malè fuit pronuntiatum ꝑ Præ- poſitum Pariſien. qui ipſum in emenda Foo. Francorum aurei condemnauerat, Keiusſententiam corrigendo fuit ſolum in ꝛo. Francorum emenda condemnatus-
QVYAESTIO CLXIIII.
De Clerico reddendo vr ſeruo.
Er arreſtum fuit condemnatus Petrus Courtois Parui adreddendum T†ton-
ſuram Clericalem quam receperat abſq; hcentia& conſenſu Decani& Capituli du Paruis noſtre Dame Sueſsion. diocœ- ſis, quorum erat homo corporis& ſerui- dlis conditionis,&c.
QVAESTIO CLXV.
Super recredentia feudi.
..— 2 Ro Decano du Puy fuit pvonuntiatu contra Marmat Touſet Dominum de
Allegrio, quod fuerat bene appellatum
per dictum Decanum àSeneſchalo Aluer niæ, qui non fecerat recredentiã dicto De cano de quodam caſtro nuncupato ca- ſtro inferiori, quod in manu ſua poſuerat dictus Dominus Allegrio, ac poni fecerar manu Regia ob defectum homagij äd dicebat ah ipſo teneri in fide& homagio, am non conſtaret, ſed in facto iacebat.
QVYAESTIO CLXVI. Anper de fectum tradendarum ſcriptu- rarum ſit gratia verificanda. Vit pronuntiatum contra Huſtin de
Grelonnal, pro Yſabella de Villers,
contra quam propoſuerat dictus Huſtin ipſum Baudoynum maritum ſuum, fra- trem ipſius Huſtin occidi feciſſe per quẽ- dam ſeruientem,& ſic eam debere puni- ri criminaliter ac gratiam dictæ Yſabellæ, pro qua videnda interinari fuerat dictus Huſtin adiornatus ad requæſtam dictæ Nſabellæ coram Bailliuo Ambianen. fore ſupreptitiam, ac partes auditæ ſuper prin cipali in factis contrarijs appunctuatæ ad TScripri nibil tradendum ſeripturas ad certam diem, eit quia conſae a di diderat dictus Huſtin ſc 1. fndtes jeude- qua die non tradide ctus Hu Cri- e e znpig 10 pturas ſuas, nec comparuerat, ſed fuerat cales ſunt,& in defectum poſitus, quamuis ſe repræ- promaiori par- ſentaſſet dicta Yſabella, ac obtuliſſet te nõſeruantur ſuas ſe eri pturas:& tale m dicti defectus re- vnu 19n portauit vtilitatem dicta Yſabella, quòd diτε Ca ſie. ceciderat dictus Huſtin de factis ſuis: ſed Hariſitti, ius haberet litis eonteſtationem,& dicta Yſa rub. C. M. bella faceret facta ſua ac probaret:& ſis lacebat)id eſt ata fuit actrix in cauſa, licet dictus conſiſtebat. reputata fuit actrix in cauſa, licet dictus& ρ/⁷f 2 Huſtin concluſiſſet vt actor. Sed ratio Domiuus dediſ fuit quia ab initio fecerat adiornari di-/ee ſoluendum ctum Hnſtin dicta Yſabella ad videndum Sariſijs quem ſuam prædictam gratiam interinari, licet cereditor a debi- ſtulte concluſiſſet dictus Huſtin contra- fench ni,w⸗ dictam Yſabellam, vt punireturcrimina- efr am 11 liter ratione dicti facti tanquam actor, quam rerum licet debuiſſet dixiſſe facta contenta in vel quaſt Do- eius gratia non eſſe vera, ac eius gratiam ei eſhech⸗ ſubreptitiam facta contraria eidem gra- lus acquihutſſes tiæ opponendo. Et etiam fuit ratio, quia feudum ſuper gratia non debet reputari verificata per quo debetur. talemviam, videlicet per defectum vt de- C. M.
. 3 82„ licta puniantur. Contrarijs)
id eſt prætenſa QVAESTIO CLXvVfl. conſuetudo nõ . 1 fuit admiſſa. Quando comparuit dicitur rectè captum. C. A7. Trem per Arreſtum prolatum ann. do. t Keddendum) 1388. menſe Ianuarij pro Domino Ioan- 7 Rhat,e ie , 3 gradationẽ. ne de Aumais contra lIoannem& Hugo- C.37.
nem de Tournant, fuit dictum quòd in- terruptionem fecerant, eò quod mortuo Domino Hugone de Tournant, cuius hę- redes ſe dicebant, qui fuerat mortuus cir- ca feſtum Pentecoſtes. 1387. quodfue- rat 27. die menſis Martij, eodem anno nonreſumpſerant arramenta cauſæ ap= pellationis; in qua erat appellans di- ctus defunctus: contra quos Ioannem& Hugonem cœxperat comparuit dictus Dominus loannes. 27. menſis Iulij An- no Domini. 1388. adeuius vtilitatem iudi- cari videndam ipſos fecerat adiornari ad 5 diem menſis Ianuarijſequentis. Sed pro ponebatureõtraipſum Do,loan. quod nõ 2 eœpe·
—
4 . — . 8 1 34 S 3 r 1 TI. 1 „ f t † 4

QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
eœperat inter annum Atempore mortis,
ula defunctus fuerat dictus Dom. Hugo
26. die menſis Maij. 1387. quo fuit Penteco
ſtes. iy. die Maij. ſed anno. 1338. fuerat fe-
ſtum Pentecoſtes,& dies ſancti Petri de
monaſterio octaua die Iulij,& 1388.& 18.
die dicti menſis Iulij cœperat comparuit.
Sednon valuit hoc quod diceretur ipſos
4 Comparaie.) interruptionem feciſſe, tunc quia tcha Aeit, adlũ e; rat comparuit tad dies proximos ordina- inſtrumenti eo rios, videlicet de ſancto Petro de Mona- pærationis geſt ſterio& intra annum quod adhuc nõerat commune etiã neceſſe cum ius eſſet parti quæſitum:& nabhacaeaene uia poſt comparuit intra annum, fecit
palla vtilitate A9.. 91 erita. C. M. adiornare ſupradictos ad videndum vtili-
Philippum) tatem iudicari.
Rilicet ſextum QVAESTIO CLXVIII.
eae aleſi De regalia facti.
Taerhess 4. Tem nota quédan. do. 133 4.der Regem ay. 3. 17. 31. 1 1—
—. ₰ 3— ade mnfig. J.„. hilippum*&c eius conſilium fuit or 139. fed bodie dinatum& compertum Reges Franciæ quidam incipi- vſos fuiſſe regalia iuris& facti ſimul, ac Snene Zaere illlis tantùm& facti tantùm: ac dictum vacat:o*eèc- quòd audientia degeneraretur ne feci-
Ia tastunm 0Oℳ ill 3— 4 galiam en eum cuias Peretur ille, qui prætenderet reg conſtat primo factam non habere locum.
e vero titulo Fnne de ai- QAESTIO CLXIX.
wentia guod An in cauſa appellationis homines iudi- ligentia quo
cantes ſint adiornandi. per eum non ſte 1u dicari E H tit ſed ante re- ITem iudicatũ contra Enguerant lu- galiam apper- bert& Damyam eius vxorem, pro Ca- tam petit reci, rolo de Campremi ac Domino Duce de bi& mueſtiri Borbonio, quòd appellatio facta per di- de fattoquod ca 2 il 1. pitalum dene- ctos coniuges à Bailliuo achominibus iu- gæut e quædã dicantibus de Claromonte ferat deſerta, &.. areftaferuntur eò quòd ipſi coniuges appellantes non fe hoc æquum. cerant adiornare dictos homines, licet fe
C.A. ciſſent adiornare dictum Ducem, cum in ꝓ Claromonte) 1 1 not veterempo iunctione quòdſecum haberetBailliuum ntiam nunc cñ ſuum antedictum achomines ſuos ſupra- multis abroga/ dictos, quòd nõ ſufficiebat, cùm dicti ho- enuh upran mines eſſent pars principalis, cum ſoluiſ-
1.6. 2. 1.... ſtylo. c. 6. 9. 33. ſent emendam ſi malè iudicaſſent.
uufra part. 7.
arreſt. 4 ⁶. QVYAESTIO CLXX.
C.M.. An in permutatione quæ fir coram Papa, 3 Surreptitia.) ſit mentio fienda aliorum beneficiorum. eene, ns Tem inter procuratorem Regium& hn Lae magiſtrũ Petrum petitores ex vna par-
rrs)imdò eti te,& Magiſtrum Odardum Canonicum amante deere- Præbendarum in Eccleſia. Noniomen. ex tales, vt dixi in altera, in caufaRegaliæ in Parlamento 28. conſue. Pariſt. die menſis Ianua. an. do. 3/8. fuit hecque- 6.27. num. 1c,. 3... C. M. ſtio ventilata. Dictus Magiſter Petrus di- cebat quòd Magiſter Odordus habuerat per permutationem in Curia Romana factam dictos Canonicatum& Præben-
dam& tamen tenebat tuncaliabenef- cia de quibus in dicta permutatione non fecerat Papæ mentioné. Sic collatio ſibi facta ex cauſa permutationts de didis C nonicatu& Præbenda fuerat per ſurre. ptionem nulla,& ex poſt fuerat a ertz regalia indicta Nouiomen. Eccleſt pet obitum Domini Aegidij de Lorris: Kſc de iure in regalia vacauerunt dicti Cano. nicatus& Præbenda. Et proipſisallega- bant dicti Procurator& Magiſter betrus Primò quia reſignatione facta ex cauſ permutationis in manibus Papæde dictis Canonicatu& Præbenda fuit verum di. cere quod vacauerunt: ergo Ipſos va. cantes Papa contulit Magiſtro Odardo non proprio motu, ſed ad dicti Oaucdi requæſtam, qui ſua tacuerat necexytile- rat Papæ beneficia. Sic fuit ſubreptin, juxt. c. ſi motu proprio. de præben.1b.5. cum ibi notatis per Archi.& Ioan. And. in. c. in noſtra. dereſcrip. c. ſi proponen- te.&. c. poſtulatis. eod. tit. prætereahoc habet ſtylus Curiæ Romanæ, quodinper mutatione in Cnria Romana factaſitſe- cienda mentio de alijs beneficijs aliibeſ permutatio ſubreptitia“& ſic nulla iunt c. ad audientiam. de reſcript. c. ſiis. deſſ-
. presbyte. Terti permutatio dependet
exgratia& diſpenſatione ſuperioris iu. xta nota. in ca. quæſitum. de re. permuin antiquis,&. c. vnico, cod. titu. lib. õ.&ia cle. ergo nulla perſi urreptionem benef- ciorum, maximè quia noneſt præſumen- mendum quòd ſuperior, vt Papaitatran- ſiret ipſam cum aliaàs beneficiato, ſicut cum non beneficiato. Quartò deiutcdẽ- cretalium beneficium reſignatumexcun ſa permutationis in manibus ſupenor poterat ſuperior alteri conferre, iuxnot- in. c. inter cætera. de pręben. Sicergocan ferre ipſum alteri permutantium erat gratioſum,& dependebat ſolum exvo- ſuntate ſuperioris,& ſic erat collitiom ipſius voluntate: ergo eratvtingratlons aliorum beneficiorum mentiofacienda, alids permutatio fubreptitia quri Papa fiebat: nec hoc colligitur. xideſſcet qus eſſet mentio facienda per iura Serti Clementinarum, videlicet dete:permu-· in 6.&cle. Quintò, antè fuitregiiaquam aura Sextit& Clementinarum, ergo! 2 iura præiudicare non potuerunt. i0& regaliæ:& ſic attento inte ecfe talium vacaſſet in regalia, ſic hodiecum
1 ero⸗ per iura Sexti& Clementinarum de 8
..—. mpfepern ſignatiol Tobru ed w mnplo att, gdohlsp 1 nbrumbe 4 bliſuper dutione àc Kallorun=ef ar lqun gerlufr. næinclpir atum ſ. duæn 4* 1 duft ſeg Inop urfumfrut. zeWatru 2 o um vldetul d in yemmuratlo aum V. 83 liorur näapencs Ge m n— 5 Len—... rime fcioum Ie te 3 aadllcureus tuf,do 1 tat jenda lealilec Fiinfen „Hecundo, cne ordnani n neſtopasiute beoft oriinC agtur lecinu a uaedunerlta arü, K rlebetemininte re.tal rio,nmelnn arcionecvolunt drlatic gentr levſedneceſditat dc nicum.. vnicam. dere. pe aain KO artoquiafitpern dopropterner tatem& vilate acſeſtarü, none onarum ukqu⸗ m dere.per è tlickauorabilser n ¹. lumds Cin uclluprafemtite lmpletdeite um Magiter O0 vhrodignitaf rcèrecipitmmũp wänuf nſet mentio fa A 6 1.. 4 älſ ſenrtz on permutatis na debemet luæ peckabant 3 dtanen 85 adlaicosque a nah ge Olardus 1 4 nenns donenſpechada 3 lga li d Odandceſſat 4*0, Imotu oſclldene di. lllcet auod, ſe⸗ waditio ſort Adod th lerweilmi elle beneßci ulebag dan clegn dentendereder anonquær,h, ebenage e Lien n ſedeneFcda
iid
nnefäm lelidrognd
20C0 V 1 num vg ura,Klleceſe
cexnc
artls facte ſeſtam paftis a
do,n 8 aimm tlo:ſedbeneh „Mlousfape itiat’,,„ atlo, quni h aluſimp— uin Ni ogratand 1 f 3 dllcet ipo A 5 — 1 6. ne Wusfüi 1 cnel dN„non fum didd oa heun amiufaqu, COntre
1 34 ◻. dueficij Tuern utmention

109
telue nee tatio propter neceſsitatem& vtilitatem eio Eccleſiarü, non perſonarum. iux. c. quæſi nemtum. de re. permu. Et ſic fauorabilis, ergo ubélamplianda. Quintò in caſu præſenti reci-
Ale,
„anti „olum 3 4
velle beneficiare habentem beneficium: t coll.
rotac 4 husloco, vnum vel plura,& ſic ceſſat am-
3 ren
Hr n S Au wDl
gari non potuit quo ad beneficia in rega- ſia vacantia& quorum collatio ad Re- gem ſpectabat, licet ad alia etiam ad col- ſationem aliorum ſpectantia dici poſſet quodſic. Sextò, quia non poſt dicit quod it propriè perm utatio, quia nõ fit de meo
Le tuum: probatur, quia reſignatione facta
ab ambobus permutantibus, amplius nõ
ſuntipſorum beneficia, necvnus habetab
alio, ſed à ſuperiore conferente,& ex no- ua collatione ad requæſtam partis facta:
9. ſhda ergo eſt aliorum beneficiorum mério fa-
kä cienda. ar. l. quæ vſumfructum. 9. fi.cum. Utſan ſeq.quæ incipit, quæſitum. ff. de vſufr.&
beng Iſquis vſumfruct. ff. de vſufru. leg. In op-
poſitum videtur quod in permutatione haciendapenes Papam non ſit t aliorum beneficiorum mentio facienda. Primòô,
ue quianullo iure cauetur, quòd mentio ſit
facienda de alijs beneficiis in permutatio ne. Secundò, coram ordinariſs locorum non eſt opus. iux. c. ff. de offi. ordi. in Cle. retr Sic igitur nec in Curia, quia exdiuerſitate oubl locorũ,&c. l. fi. C. de tem. in inte. re.tam. Tertio, non eſt impetratio necvolunta-
iißal riacollatio, nec ſimplex, ſed neceſsitatis, —
nlhn iux. c. vnicum.& Cle. vnicam. de re. per-
muta. in 6.& Cle. Quarto, quia fit permu
enbepit ſimplex beneficium Magiſter Odar-
hralrdus prodignitate. Sextò, recipit vnũ pro-
ipter duo. Septimò, ſi eſſet mentio facien- ao da de alijs beneficijs non permutatis, hoc deitantum de beneficijs quæ ſpectabant ad n Ecclefiam, non autem ad Laicos:quæ au-
lutemtenebat tunc Magiſter Odardus, de
e uquibus non fecit mentionem, ſpectabant dcerad Regiscollationem. Octauò ceſſat ra- ntiutio. c. ſi motu proprio, ſcilicetambitionis, ſeilicet quod non eſſet veriſimile Papam
ng'quia non quæritur de beneficio addendo
U
adbeneficium, ſed de ſubrogando alteri-
1Jud
mlrn bitio, nec eſt impetratio: ſed beneficiorũ 1 in manibus Papæ renũtiatio, qui ipſe con
fert ſine alia impetratione. Vnde impe- dando gratiam permutandi fuitimpetra maſcilicetvt poſſet permutare, ſed in col wic lauone quæ fuit poſtea, non fuit impe- ug tratio. Non obſtant alle. in contrarium,
un quoniam iura quæ volunt mentionẽ fieri
n de beneſicijs quæ quis haber, loquuntur
PER ARRESTA PARLAMENTI DLCISAE.
—y—
25
in impetratione, non qualibet collatione
iuxt. c. quamuis. de præben. lib. 6. hinc eſt
quod in collatione quam fecit Papa mo-
tu proprio, non eſt neceſſe facere mentio
nem nec de vno beneficio. c. ſi motu pro-
prio allegato: nec de plurib. extra de præ-
ben. c. ſi Komanus. in Cle. quia ibi proprie
nõ eſt impetratio. Et per prædicta tenent
edericus de Senis in. 70. quæſtione ſua:
& Alexander poſt eum in repetitione ſua
quam fecit ſuper ca. licet de re. permuta.
lib. 6. Et Petrus Bertrandi in. c. vnico. de
re. permuta.in Cle. indiſtinctè permuta- tionem“valere, non facta mentione de a-
lijs beneficijs, cum hoc non ſit impetra-
tio: nec collatio ſimpliciter facta, ſaluo
ſtylo Curiæ Romanæ, quia ſi ſtylus ſit in, onſe)ilem Curia quodaliàs non valeat permutatio, Federi. desenis niſi fiat de alijs beneficijs mẽtio, tunc ſty- Ae permusa J. lus eſttenendus, necalis valeret permu- 1,I, 24 See tatio. Item& videtur per propoſitum par 2 4,f 37 tis aduerſæ quod valeat de iure permuta- pe. oe ibi. Phil. tio abſque mentione facienda de alijs be- Fræn. co. 5. de neficijs, quia allegabat ſtylum Curiæ Ro- re permura. u² manæ talem quem allegare non eſſet ne- 6 O. N4.
ſſe ſi de iure non valeret. Sed quia de 7 ales, Pe, Ae⸗
ceiie ii de iure non V. 4 tatioindiſtincte iure videtur ſtylus contrarius: ſi enim de non fatta men- iure non valeret, tunc non eſſet ſtylus, ſed tione de alis potiſsimè in Curia Romana, vbi de iure beneficijs. vtitur.Item aduerte quia hęc quæſtio pro
cedit in permutatione facienda in Curia
Romana penes Papam vel ciuslegatum: cum ab ipſis impetratur, eſt de alijs bene- ficijs mentio facienda. iuxta. c. ſi motu proprio de præben. lib. 6. c. fin. de præben.
X. c. fin. de offic.ord. in Cle. non autem in permutatione facienda corã aliis ordina- rijs, cum non ſit mentio facienda, de alijs
beneficijs cum ab ipſis impetratur: iuxta
d. c. fin. de offi. ordi. in Cle. Ratio: quia or- dinarius cognoſcere poteſt,& debet ſuo- rum ſubditorum Clericorum conditio- nem& ſtatum,& an habeant beneficium necne: quod non ita facere poteſt Papa veleius legatus quieſt omnium ordinari-
us& pluribus intentus. Item pro hac par-
te videntur facere nota. Inno. in. c. inter
cætera. ſuperius allegato, videtur dicere,
quod abſque collatione per conſenſum ſuperioris completur permutatio, licet
per iura Sexti& Clementi. videatur con-
trarium:& hoc tenetur quod opus eſt col
latione à Prælato facienda. Item non ob-
ſtat ſi dicatur quod quis habens duo be-
neficia ſimplicia, permutat ex his vnum
cum benstleſo curato: quia facilius per-
EE mittitur,

QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
mittitur, quod quis habeat duo beneficia ſimplicia, quàùm vnum fimplex,&vnum curatum, cùm maior idoneitas perlonæ requiratur in curato quam in ſimplici.c. cum in illis, de præben. lib. 6.& Item quia forte erat idoneus ad ſHimplex, non ad cu- ratum, quia licet loco ſui ſimplicis reci- piat curatum: non tamen cum eo intelli- gitur diſpenſatum vt teneat vtrunque fi 4 Palatij)imo teneri non poſsint. c. non poteſt de præ- non poteſt ca- ben. lib. 6.& ſi fortè non ſit idoneus, tunc pere niſt intia ſuperior, non aſſentiat permutationi. Su- ſiaeenee e per hoc aliqui diſtingunt, dicentes quod reſione legis recipiens pinguebeneficium loco tenuis, qui eſt᷑ Domi- debeat facere mentionem de ambitione, nus territori non econtra. Alij diſtingunt inter permu iam in iyſotem tationem factam ob vtilitatem Eccleſia- Hle Ee Aee e, rum vel perſonarum: vt in prima non de- fonſmer. Pafif. IumVelpelionaruin⸗ Vt 11 Pt §.41. na. 65. beat facere mentionem in ſecunda ſic, vt Et quod hic di, diſtinguitur. 2. q.5.in, fi. Tamen quicquid citur mntelligi- dicatur, tene indiſtincte vt lup.& Item nõ eeeerie. obſtat ſtylus Guriæ Romanæ: quia dictus Taynafs— Magiſter Odardus habuit& habet refor- ecularise tie mationem& reparationem ſuæ gratiæ ſi exemptio Sacel ſit opus:& ante regaliã apertam. Finaliter
li palatij eſt im partibus auditis, habuit ſtatum Magiſter
rtinens, i te—. Prbe 1' Odardus contra partem ſuam aduerſam. kamèen MA 13 affectibus præ- QVAESIIO CLXXI.
latorum fane⸗ Contra Aurelianenſes pro Aurelianen- bat, vt ſupra ſi YVniuerſitate.
2o. q. 8z.& ſæ- ITem nota quod arreſtum latum pro Fe. C. M. Vniuerſitate Aurelianen. contra quoſ- dam Particulares Aurelianen. Qui in ma- gna emenda fuerunt condemnati, ꝓpter ſuos exceſſus,& maximòè quia clamauerãt a mort aux eſcoliers. Quodlatum fuit die penultima menſis Februa. eodem anno. QVAESTIO CLXXII. Arreſtum latum pro Magiſtro lo. Meſnier contra executores Cardinalis Laudunenſis. ITem nota arreſtum latũ contra dictos executores&heredes, pro Magiſtro Io- anne Meſnier, per quod licet ad eorũ re- quæſtam fuiſſet per Præpoſitum Pariſien. in villa Pariſien. captus& in gardiam per Curiam traditus Epiſcopo Pariſienſi, quia Clericus erat, à qua captione appel- lauerat, dictum fuit bene appellatum per dictum Meſnier,&fuit ad plenum libera- tus per Curiam, non de factis contra eum propoſitis, ſed à prifione. Et eſtaduerten- dum, quod per Curiam Parlamèti fuit or- dinatum quod eſſet præſens dictus Meſ- nier in pronuntiatione arreſti, quòd fuit factu m,& fuit ideo, quia Epiſcopus Pari- ſien. appellatione pendente fecerat infor
1
4 auikgl zu mationem contra dictum Meſnier ſuper in.. relehehane eiſdem factis,& dicebat illum eſſe luam ulzitam 54 reyeun 1 1 priſionarium earum occaſionc. Etideo volaot requlnut ne arreſtũ eſſet illuſorium ſi manſiſſet in attbus n lenrtonibuu priſionibus Epiſcopi, quod feciſſer ſinon*ee uint ſcaBon veniſſet in perſona, Curia ordinauitqudd lelecke tate inter e⸗ veniret, vt poſt arreſtum haberet faculta- egudd ſt 1 Weſione:erg tem eundi vbi vellet. Fuit tamenin pote. Wn huioſnte filonsg ſtate Epiſcopi ipſum poſtea capere,&eca- hai hietebusEcdle
1
1facere vbi capere Poterat, vtputa extna clauſtru Palatij t quia exmptum ab iplo Epiſcopo-
QVAESTIO CLXXIII. Quæſtio notabilis, anO fficialis poſii eſſe perpetuus.
N Icolaus Blondelli conqueſtus funtin Lcaſu nouitatis, dicens ſe eſſennpoſſel-
fione& ſaiſina, vt cuſtos& Maior maotus
Prioratus ſancti Martini de Camphäes
l-
cendi iurisdictionem dictæ Maiorieacs.
tiam ſê eſſe in poſſeſsione& ſaiſinadida
Maioriæ, necnon citandi& habendiftn- ctus& emolumenta ipſius& ſibi applr candi,& c. Primò dicebat quòdtituluha- bebat ad vitam ſuam de ipſa Maioriats. nenda à Priore anteceſfore Cardinaſs Laudun. confirmatum à Conuentu. He- cundò quod dictus Cardinalis permiſern ipſum in 1pſo officio, quamuis eſſet mul tum ſapiens ac diligens, quod nonfeci- ſet ſi ipſum ius habere non putaſſet, nec alij ſui prædeceſſores. Terridò quod ali ante ipſum conceſſa fuerat ſimili mody vt cuidam vocato Auquetin, qui yſusfus- rat vita ſua comite. Quartdò vſus fuere pacificè per 1o. annos,& amplius per ylti ma explera:&habebat titulum à Mrore& Conuentu toleratum,& tacitsè aſuccelo
ribus confirmatum. Concludebatadte- credentiam& ad prineipale pponenido & concludendo pertinéciam incaſumo- uitatis. Pro Priore ſancti Martinide Can pis quondam Priore Carnoten. cognom nato Corrart, fuit ex aquerſo per mead uocatum ſuum propoſitum ad finemno recipiendi,&xalids. Primò, fuppoſitoquo
haberet literas nomine Priorts Eon. uentus,&c. de quo tunc nonappatebat illæ literæ erant ſigillatæ ſigill ad daule quoSuperior folus ſigillare conſveuite
am ſine ſcientia conuentus vndedupert- or quando videt ſigillum Priofis apbel ſum literis, incontinenti ſolet appohel⸗ dictum ſigillum ad caput, per quo gal tur, quòd in contractibus& conesſione bus non facit ſidem: vt legitur& nota 46
8
weltemn
P ClE f dmodicumtem- dhgrtee lofunrailog 651 ietjenmunr wwauödhof 4 ropter rilieden resatemta ferſ' tibino:per Mlimo adcera tum aalclandum unr onſende detiorsKomfl rsſcrwma lienationibus:v din immp däl Keltem lu alera deiudss awclalisoffiij dut laellepere aſedtemporalia edecufio...Kdedomeſti.d rl.lggepranan lb a prohoc fac rnuloraalle,an oſtrKloan. Anc lllc.n.lupe do celebratur.vt dätenegt ponobe Crestationesqua näe⸗K naltno. dudumtquodho lum erbieun nin oficloeſſe alnocin Nne dedefen ciuiz. zKyileibiph ime. eltemcon tir perdrän go es Regusperqu damhaiſiuus Ciee maiorkauthorn manet nofRe d ebienmuum, dun Aat Pdr batur* jnſu etu nespe
dusdedafacn, nesl ſ 1 niaäacu 51 osOfficiales Ba M NeO. os.demal dade§.demalo. KO niedeirdi Sm K eo. t. Vn 6 d ogc embralaticell doteſtus Offlcn AanlCan deiu anünaCa itu 4 us m g ug idaris 1 din Par Rtuldamtene 50 all 1 df- rekssr 5 Ito. ſins atDonnagno 3 ugr 9 ins BalliunRe uer urns lacetlhi ſ cer rer ebel n cauſis qer, dturgula J lusſa d lueſtuglutin In 1Ino tin dina JNa 3 4— Dcabat: c
e flonerari. M erat
älium Hlacobush

8— *
1(5
0
—₰
PER ARRESTA PARLAMENTIDECISAE. 26
de appel. in. c. ſignificauit. q Item con- ceſsio ad vitam dicitur eſſe perpetua. ff. ro ſocio. l.i. nota. i0. q. 2.c. perpetua. Sed in cõtractibus perpetuis requirunturſo- lennitates ſeruandæ in alienationibus: vt nota. de re. Eccle. non ali. c. i. lib. 6.& non apparet quòd iſtæ ſolennitates interue- nerint in huiuſmodi conceſsione: ergo non vaſet, ad hoc. 12. q.. c. Epiſcopus. qlté videtur de hoc caſu, vt eſt de rebus Eccle. non ali. c. i. in Cle.& hoc idem probatur lbufine, dum dicit dictam Clementinã nonhabere locum in locationibus& con cebionibus quæ fiunt ad modicum tem- pus,& ſic ſecus in illis quæ fiunt ad longũ tempus. qltem nec ſufficit ſi exprimatur inſiteris, quòd hoc eſt propter vtilitatem velneceſsitatem monaſterij. vt ibi no. per Guillel. imo ad contractum validandum requiritur conſenſus ſuperioris,& omnis ſolennitas ſeruanda in alienationibus: vt not. ibiin glo. innuit quod ſi,&c. Item Iu- raloquẽtia de iudicatura, vel alijs officijs nolunt illa eſſe perpetua, ſed temporalia. C. de decurio. l. 1. lib. i0.& de domeſti.& protect. l. lege pragma. lib. iz. pro hoc faci unt mul. iura alle.per Hoſti.& Ioan. And. de iudi. c. fin. ſuper verbo, celebratur. vbi
a iſtud tenent ponendo tresrationes quas an ibi vide:& finaliter concludunt quod ho- die ſolum per biennium in officio eſſe po
teſt, ad hoc in Authen. de defen. ciui. 9. fi.
col. 3z.& vide ibi pleniſsimè. qItem confir un matur per ordinationes Regias, per quas 7 etiam Bailliuus, qui eſt maioris authorita tis, manet in officio per biennium, dun- taxat approbatur per conſuetudines, per quas Prælati faciunt nouosOfficiales, Ba- illiuos,& alios Officiarios. de maio.& o- bed. c. his quæ.&. c. cum olim.& eo. tit. c. vnico. li. 6. vbi per mortem Prælati ceſſat poteſtas Officialis,&tranſit ad Capitulũ: ſic videmus in officiarijs ordinarijs per
Præpoſitum Pariſien. vt inlocumtenenti bus& alijs quorum poteſtas ceſſat,; mu- tato Prępoſito. ſic ſeruar Dominusnoſter Rex mutans& reuocans Bailliuos& offi- ciarios ſuos quando placet ſibi:* ſic ergo &alij facere debent. c. in cauſis. de re.iud. fortificatur, quia Baillinus ſancti Dioniſij vonqueſtus fuit in cauſa nouitatis contra Mbatem, qui ipſum reuocabat:&fuit di- ctum per arreſtum, quòd non erat admit tendus. In ſimili Magiſter Iacobus Dable- ges Bailliuus ſancti Dioniſij, fuit per di- Kum Abbatem depoſitus, vnde appella-
uit: ſed poſtea renuntiauit appellationi ſuæ vt friuolæ. qItem Prior& Conuentus dictum Maiorem remouerunt,& fuit al- teri bono& ſufficienti de Maioria proui- ſum. ergo ſublata eſt dicti Maioris pote-
as. l. iudicium ſoluitur. ff. de iud. cum ſi- milibus. SItem dictus Maior eſt de iudica tura ſancti Martini,& ibi habet hoſpiti- um proprium,& ibi traxit moram perzo. annos,& adhuc trahit& habet domicili- um ſuum,& ſic ibi non poteſt eſſe Iudex cum non prætendat ſe habere authorita- tem principis. C. d e offic. Preto. l.2.& de elect. c. fundamenta.in fi.lib. 6. qItem di- ctus Maior emit officium prædictum dan do pecuniam pro illo habendo,& ſic non debet in illo remanere. C. ad. l. Iuli. repe. l. ſancimus. canonizata. 1. q. vlti. c. ſanci- mus.&ltem dictus Maior ſe ingerit in of- ficio:& ſic eſt ſuſpectus, pręſertim in quã- tum dicit, quod conſtabit ſibi mille fran- cis ante quam dictum officium dimittat: maximè quia dum aſſumpſit huiuſmodi officium, reputabatur pauper homo. No obſtat quod dicitur quod habet ſigillum. Conuentus in ſualitera,&. quiailla for- S That)ſcdh ma eſt de iure communi, ſecundum quod De aayenai omnia debent expeduri per Prælatum& ſide ſed per Fe Capitulum ſeu Cõuentum. de his quæ fi. gem. Ideo mor- à Prælat. ſine conſen. ca. c. noui. cum ſimi tuo Sræſide uõ libus,& ſic illa forma non reddit actum dh Gudufe perpetuum, quia aliàs omnes actus geſti zi per ipſos eſſent perpetui, quod non eſt di- Bal. 4e legaui. cendum. ltem conferre Maioriamſpe-(. M. ctat ad collationem& adminiſtrationem ibi) ſed con- Prioris:& ſic adiunctio Cõuentus non ex—„ tendit prouifionem vltra tempus conce- 3 4
it p n0. 13 41.& re- dentis, iuxtailla quæ notantur& legun- ſeripto Ludo-
tur in. c.procuratorem de procur. in Cle. uici vndecimi qltem conſtat quod ſolennitates ſeruan- Hae n li, IrLALS— yo Viridi Re- dę in alienationibus faciunt actum perpe gyprpcxnsori tuum,&illis ceſſantibus fit adtempus, vel in prætorio pa. ſaltem non extenditur ad ſucceſſorem. ſtaturum ne re
de reb. Eccleſi. non ali. pertotum. 12. q. 2. uocarent aur
pertotum. qItem fortificatur per illud ocarent niſi dnot omnes Doctores, de præla. 2νν⅜νννωρ τα dnod nOtA. Per 8 Slepiæla. tioue, vel deli- vices ſuas.c. fin.vbi etiam locatio non ex- cto iudicialiter tenditur ad ſucceſſ. pro hoc facit quod declarato&ita nota. de præſump. c. mandata. ltem con obſeruatur. 34 fitebatur ſe habere Maioriam&huius eſſe etiam tango, in re Nlajodan 11.o.J. Sr. C. M. cuſtodem,& eſſe in poſſeſsione nomine Mon eer do
. 2
Prioratus& Conuentus, ſic non poſsidet. éene Jo. Fab. Ia
qltem habens precario vel in depoſitum, ſti. manda.§. reuocari poteſt ad voluntaté. l. cum pre- v adhur. 8 4 7 Net.
cario. ff. de preca. l.. 6. ſi depoſuero.ff. dæ= 4uri in co²-
Pariſi..i. glo. po. His non obſtantibus fuit recredentia ves c EE 2 per

QVYAESTIO: IOANNIS GALILI.
4.Aneſum.) Het arreſtum t adiudicata dicto Nicolao, o exA,& partes appunctatæ ſuper principali in ratis. actis contrarijs. Et demum mortuus fuit dictus Prior, ſic remanſit Maior dictus Ni colaus. Ethabebati pſeNicolaus rationes, quia ad non modicum tempus habebat titulum de Maioria, vt advitam: quamuis à Papa non confirmatum:& fuerat vſus magno tempore pacificè, nec ipſum in- ſufficientem dicebamus, nec aliquo vitio ſeu crimine irretitum. Sed ſolum quia mediante pecunia habuerat. Item quia agemouere) tractatur de poſſeſſorio de quo vſus fue- Non ſolum cu rat longo tempore cum titulo ad longum
rator Reip. vt tempus: iuxta. l. 1.9.· quod autem Prætor.
eeſe Ti, ſfde ſuperficiebus.
fed etiam ex cẽ- QVYAESTIO CLXXIIII. muni& genera 4
li obſeruantia An vnus Dominorum domus pro pe- priuati quoru riculo remouendo, inſolidum conue- intereſt ad boe nur1 poſsit,& condemnari.
agere poſſunt. A Ntepenultima die Auguſti. 3389. di- I. ſingularum. 1um fuit per arreſtum Curiæ bene in fẽ. C. de edifi, iudicatum per Præpoſitum Pariſienſem, 6 iuat. vndecã pro Michaele Clerico,& malè appella- oe ſit indiuidu. dat am, quiſgue c tum per loannem Herui, in eo quod di- pellitur iſoli- ctus Præpoſitus iudicauerat dictum Ioan dam, quiaetiã nem remouere debere periculum cuiuſ- epeter e poteſt dam domus ruinoſæ communis pro in- 1eie Vi fn⸗„diuiſo ſibi cum vxore ſua& quibuſdam 247 ex¼. A... Bader 5⁄ alijs, licet ſolum concluderetur contra di cium, de aci. tumloannem,&eſſet ſolum adiornatus, plu. areen. dixi. non alij,& hanc cauſam pro Ioanne pla- in conſuet. Par. citaui,& pro hoc allegabam in effectu.l. 1. 6.& m a. eadem. 9. Cato. in fin. ff. de verb. obli. l. diuid.& indi- 7 Prætoriæ. ff. de Præto- ſti. l. ſtipulatio.§. Ordmarium) quæſitum. ff. de nou.oper. nun. Ratio ve- uod hodie cor ro in contrarium colligitur per illas II. 4.... N. rectum eſt& quia reſtitutio operis pro parte fieri non Lened de 2) poteſt,& ne vrbs ruinis deformetur: quia fatiau preſen res celeritatem deſiderat: iuxta. l. 2. 9. ſ4 tia pareis vel quis à principe.&. l. fin. ff. ne quid in lo. curatoris ſui pu. fin.&. l.i. C. de edi. priua.& habere re- .— P.. 8 8 tunc enf curſum multiplicem contra conſocios pelat:& vede- laborioſum. iuxta. l. ſi. vt proponis. C.
He Conſt.. 1 e e de edi. priua.&. l.cum duobus.§. idem re-
& quandoque ſpondet ſocios. ff.pro ſocio. cum ibi nota- vidi poſtea ap-&. i-ad curatoris. ff.de dam. infect. nec ob bellantem eꝶ ſtat allegatio in contraizum per. l. plures 7 Secn. eod. titu. quia licet quilibet teneatur pro c mi quumeſt, rata, tamen executio in totum fiet. per.j. ſatis eſt quod ſuperius allegatam.
hpuaenge, QyAESTIO CIXXV. fiat prouiſiona- Sententia mortis ferri non debet per 11s Cesaeie,& proceſſum ordinarium.
ita obſeruatur ITem per arreſtum fuit dictum Fran- C. M. quetum Sourde bene appellaſſe à Præ-
poſito de Caſtellone, qui ipſum aaſuſ dium condemnauerat per inquaſta 6 4 proceſſum ordinarium. t 8
QVAESTIO CLXXyI.
Nora mulctandum, qui entreprens co. tra iurisdictionem temporalem. 4
ITem Archipresbyter Turonen. fuit condemnatus in emenda. a0.libraru erga Regem: eò quddreſcripſeratin 4 buſdam ſcripturis ſe eſſe in poſſchädn virtute ſuæ iurisdictionis ſpirituali 1. niendi Laicos,& ſuſtinebat hoc ertin citer in ſcripturis concordandis..
QVYAESTIO CLXXVI
Non eſt conſuetudo recipiendaquod
quis de facto gagiat ſuum debitoran,
Tem non fuit per arreſtũ peceptacan-
ſuetudo in cauſa Domini de Partansy imò dicta non receptibilis conſuetudo, quòd quis habens iurisdictionem poßit de facto ratione ſui debiti vel reditus gagiare ſuper bonis debitoris, vbinulam habet iurisdictionem.
QVAESTIO CLXXVI.
Non eſt à Commiſſarijs Parlamentiap-
pellatio recipienda.
Tem per arreſtum fuit dietum quad
non erant recipiendi Decanus& Cr nonici Turonen. appellantes àquibul- dam commiſſarijs Parlamenti ſuper u- xatione“ quarundam expenſarum, lice: aliès fuerit in caſu ſimili recepta appel- latio.
QVYAESTIO CILXXIX Quinon approbat liquosfacereas tulum, non habet ſe contra ipſos praſen tare, vt contra Capitulum, ſed vt conua ſingulares ſe dicentes Capitulum facere.
R Eccpti fuerant quidam Canonicid: ſancto Honorato vt bene fundati& præſentati, quamuis ſe fundaſſent& pra· ſentaſſent contra tales& talesſingulari- ter ſe dicentes Decanum& Capitulum, quamuis Decanus& Capitulumſeinilz cauſa, vt Decanus& Capitulum conque- ſti fuiſſent in caſu nouitatis contraipſor Canonicos,& ſe præſentaſſent: Ratlo tu⸗ it, quia dicti Canonici dicebam aliosnon facere Capitulum, nec vt Capitilumap- probabant. CVAESTIO CIXM.
In expenſis condemnatur cedens
liti poſt
idem collationt
Domi-
adiornamentum, prius e facta. 1
anuGirare ius Kcede a
urhzberet,=i
antum. A MS5 quiſofiun poſtionem jonembteran: umſuhereod lögibrlo ee ltor Kegius Ha loppojtionelt onem Iteraruit— n ger ſuendani ationb,lcetne rriurticnedo r trum loannel
metrars⸗Kattetn mo motxſtpener rur, dederatdè dicti aglt um contra prau wreceptore, en 'quondi Drl-
AESO rreſt jronon Oe
äauträscont, 39 lcheualen didt ie
PNus ſeodg. MKN Roger u èr, 5 cdag, eres edeus-
Rogier-&G
0 9 60 9 afawa ſo v. A de ſne rart,& dlle ttaupin, K „ ſ 55 les Ccom 4 1 urt la couo llesd
nätairame, 3e 3 12
ane
*A dere ddrellet ncele
liljnideret qu noluitante adic
CIMN.
lomobtinensit mdus contracxe girrum imhetra
lully antea cu vonenſs vonful otuscontfaexec garum Miar erdicoofflcio! eretluln Curia lcjmrerdictü Legumprocura mentionem dic fult quia Rex simpetratasvi officuum aduer nis,Mtallstuit oréde Chaume agitroloann oforaneo Lau
CLXXXII
rlevniuerlitede irekobert du ii
du Noy deley eden du cha derskech ſolesſamdeſe
Leodenan M.-

N
Re D Ominus Ioannes Nicolie obtinuit ex
A giſter Ioannes Girard poſt adiornamen- tnm ceſsiſſet cauſæ, viſis per eum literis
drd. N 2— Lln e dicti Domini loannis: eo quia ante litem
in Curia introductam fuerat oblatum per
de dictum Dominum Ioannem dicto Magi- dede ſtro Ioanni Girard, quod vellet videre li- terasſuas,& cederet liti ſi videret quòd von ius haberet, quod noluit ante adior- hes namentum.
dae QVYAESTIO CLXXXI.
1 O An quis officium Regium obtinens, ſit ad
moppoſitionem recipiendus contra execu-
C. 5 3 3 44—9 tionem literarum Regiarum impetrata-
rum ſuper eodem.
r Mesiſterloannes Nully antea ꝓcura-
tud au tor Regius Maſticonenſis non fuit †
!
11* 14*
2 e ad oppoſitionem receptus Contra exscu-
tionem literarum Regiarum unſenar
.rum per quendam ſuper dicto officio Pro curationis, licet penderet lis in Curia ſu-
Leſ
i per priuatione dicti officij inter dictũ Ma
giſtrum Ioannem,& Regium procurato-
IH rem: nec feciſſet de ea mentionem dictus
Sanm impetrans. Ratio huiusfuit, quia Rexpro u prio motu,vt perliteras impetratas vide- um batur, dederat dictum officium aduerfſa-
e rio dicti Magiſtri Ioannis, vt aliàs fuit di- daun Ktum contra procuratoré de Chaumont,
„ d akrch proreceptore,& pro Magiſtro loanne du
uim Pal. quondã Propoſito foraneo Laudun-
erene QVAESTIO CLXXXII.
Arreſt prononcẽ pour le vniuerſitè de Pa-
21 M ris,& autres, contre meſsire Robert du Meſ-
nilcheualier, dict taupin.
3= hrHce 4 H Ntré le procureur du Roy de le vni-
.„ uerſite de Paris, Hebert du chaſtel- an Roger du chaſtel,& George du chaſtel
p freres,& deux damoyſelles feurs deſdictz Rogier& George, enfans dudict Hebert de vne part,& meſsire Robert du Mefnil dicttaupin,& autresſes complices de au- u, tre part. La court condemna meſsire Tau pin à faire amende honorable. Ce eſt a ſcauoit en la court de Parlament, ſans chapperon, a genoux, en difant parledict nul meſsire T aupin les parolles qui ſe enſuy 2 pent: Atort& ſanscauſeie ay batu& mu Su Hebert du chaſtel, pere deſdictz Ro-
Sa George, iniurié le vniuerſité, en- taut que ie ay mutilè ledict George, en .10” enfragnant le ſauuegarde du Roy noſtre 1 ne en requiers mercy& pardon. Sem- 7 lablement le condemnaa faire amende
⁴ —,
PER ARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
penſas contra Magiſtrum Ioannem O To Girard in caſu regaliæ, quãuis dictus Ma-
tourn. enuers le Vniuerſite de Paris en
27 honorable auſdictz freres& en levniuer- ſitè de Paris en la congregation de icelle en diſant les parolles deſſuſdictes,& en criant mercy&c.& ce faictà ſoy tranſpor ter deuant le hoſtel ou les offenſes futent faictes,& à crier mercy aiceulx freres& damoyſelles, qui pour celle y ſoroyent. Et ſien aller dela, vnetorche de cyreen ſa main, peſant. 4. liures deuant le egliſe de la ville ou icelles offenſes furent fai⸗ ctes,& a offrir apres la dicte torche alee- gliſe en diſant les parolles deſſuſdictes en criant mercy. Auec le condemna la co- uurt a amẽde de deux mille liures tourn. enuers le Roy, enuers chacum deſditz freres en milſe liures tourn. enuers cha-
ſcune deſdictes damoyſelles en 5o0O. liures—
4 · Non fuit)na trahitur in con deux cens liures tourn. Et quant a He- ſequentiam,
bert& Bodet, Hanequin,& Girard, com- ſed contraæ ſer- plices dudit meſsire Taupin, la court les uatur. vt dixi condemna& chaſcun de iceulx a faire †sbr. eo. 7. 73. amendes honorables aux perſonnes&
lieux que ledit meſsire Taupin auoii fait
en cotte ſimple, ſans ceincture ne chap-
peron,& chaſcun de eulx enuers cha-
ſcun deſditz freres en deux cens liures,
& enuers chaſcune des damoyſelles en
cinquante liures, enuers le Vniuerſité en
cent liures, enuers le Roy en.z00. liures.
& les condemna en. 200. liures tous en-
ſemble:& chaſcũde eux pour ſoy& pour
letout:& es deſpens dommages& inter-
eſtz deſditz freres,& tenir priſon iuſques
a ce que ilz ayent tout accompli. Pronon
cè le Samed)y.. de Aouſt, le an. 1386.
VAESTIO CLXXXIII.
Contra vſurpantes in præiudicium tem- poralis iurisdictionis. Vit quædam commiſsio officialis Ce- nomanen. damnata, quia erat contra Bailliuum ſeu Iudicem ordinarium ſecu- larem Cenomanen.& in præiudicium temporalis:& eſtin magna papyro ad lon gum regiſtrata. Quare hic non plus-
Non eſtab executore appellandum.*
Tem fuit dictum per arreſtum non eſ- ede. labexe ſe appellationem recipiendam factam eutore. ff. de 45 à Magiſtro Ioanne de Sauigniaco, quie- pel.&l.ab exe- rat executor quarundam literarum Re- curione.(. quo giarum, qui non exceſſerat in aliquo me- 2. ou reca. tasliterarum.
QDAESTIO CLXXXII.
Rex ius partis non poteſtremittere, ſecd
ſuum ſic. EE 3 Item

QVAESTIO: IOANNIS GAILILI.
ITem fuit dictum per arreſtum quod Collord Nenſure obtineret& obtinuit defectum contra Ioannem Karemel& alios complices, qui fuerant adiornati ad perſonaliter comparendum ad requæ- ſtam dicti Collardi& procuratoris Regij, ſupereò quod eiſdem imponebatur quod abſciderant pedem dicto Collardo eò eti- am quodreceſſerantabſque Curiæ licen- tia:nec profuit eis gratia ã Rege pro eiſdẽ obtenta,& per eorum procuratorem Cu- riæ oblata, cõtinens quòd Rex adnullabat defectum: dum tamen infra duos menſes à data gratiæ Curiæ comparerent perſo- naliter inquantum tangebat dictum Col lardum, ſed profuit inquantum tangebat Regium procuratorem: quia quo ad Re- gium procuratorem fuit per Curiam ei- dem obtemperatum: ſed tamen non ve- nerunt intra illos duos menſes,& ſic non habuit effectum. QVAES TIO. CLXXXV. Quædam ordinationis publicatio ſuper impetrationibus non facienda. TTem fuit publicata in Parlamento iſto quædam ordinatio KRegia data. 15. die menſis Auguſti, per quam Rex prohibe- bat aduocatis partibus& procuratoribus, ne impetrarent literas Kegias in præiu- dicium ordinationumRegiarum:& quòd Curia nõ obtemperaret literis Regijs im- petratis àpartibus ſaltem clauſis,& c.& vi de eam.& fuit cauſa Dominus de la Tri- moille in cquſa guam habebat Domina de Craon contraDominum desuzc: quia dictus de la Trimoille impetrauit literas tameræ)gpo,(Calnere Patla ſeco ſtea vetuit(a- vt Cameræ †Pafla. lecõgregarent ad con- 7o. 7. art. 6. ſulendum& proceſſum videndum præ *Supra, J. 56. timore quem habebat ne condemnare- Reparatio- tur Domina de Craon, mater vxoris ſuæ. 27) Sf Ste⸗ Et finaliterpartes concordauerunt. Plura 98 2c zu alia notabilia quæ vidi dici Spronuntiari len. 26.& infr. per arreſta in Parlamento; quod incipit q. ſupra part.. in craſtinum ſancti Martini. 1389. Ei,“sh. GQvaESTIO CIXXXVI. Defacto)ſup. Condemnatio facta contra Abbatem de
q. 168. vbi inre Bourdedieux, ratione delicti per ipſum com dixi.(C. M. miſsi cum eſſet Prior ſancti Martini.
P Rimò fuit condemnatus Prior quon-
dam S. Martini, tunc Abbas de Bour- dedieuxin 300. libris Turon. capiendis ſu per temporaliſuo, ac priuatus omnibus officijs Regiſs obtentis& obtinendis. Et inſuper dictum fuit, quòd Curia obtem- peraret literis Kegijs ab ipſo impetratis,
quæ continebant in effecuu qudòd dimn teretur in pace,& quod ſileret Regins procurator:& fuit ratio propter falſita- tem quam commiſit in quibuſdam literi quittantiæ: de quibus ſeiuuitin Curayn ſupra fit mentio. Et hanc cauſam pro 1pſo placitaui. Et fuit pronumtiatunben reſtum die Sabbati quarta die menſis No. uembris ante finem.
QVAESTIO CLXXXyn.
Curia temporalis cognoſcit de apprecias tione reparationum contra Clericum.
Neodem Parlamento fuit dicdum Na.
illiuum Viromanden. habentemcom. miſsionem Regiam, ſuper hoc beneiudi. caſſe in hocquod dixit, quòd cogniſcere de appreciatione reparationumffaen. darum in quibuſdam domibuscuiuluan dignitatis Eccleſiæ Laudunen. Quodt- xit pro Petro de Launoy quondam De. canoAurelian.& tunc Theſaurariolau. dunen. contra Stephanum de Noyomqui ex cauſa permutationis habuerat àdio Petro Decanatum Aurelianen. medunte dicta dignitate theſaurariæ EccleſiaLau- dun. in cuius domibus oportebat fienite- parationes:& pro ipſis videndis apprecr. ari,& procedendo vlrerius etiam fuerat coram Bailliuo Viromandenſi adiorna- tus dictus Stephanus,& declinaueratdi- cendo quòd erat perſonalitas, nectene- batur in Curia Laicali reſpondereſuper appreciatione reparationum.
QNAESTIO CLXXVIII.
An regalia dicitur vacatio facti, ſiusha- bens in beneficio non poſsideatipum, ſed tertius.
A Kreſtum pronuntiatum fuitpro Ma- giſtro Mahieto Auquetin, contraM- giſtrum Robertum la Ferte, ſuper Cano- nicatu& Præbenda Eccleſiæ Rothomin regalia collatis dicto Magiſtro Mahiero- Nec fuit accepta ratio dicti koberti di- centis non vacare in regalia beneficium Eòô quia dicebat dictos Canonientum Præbendam de facto teneripernum F alterum habere ius in ipſis quosdefacd dicebat vacare dictus Magiſter Mahieus eò quia qui ius habuerat à Pchannla, bebat poſſeſsionem tempore regalt nan licet à non habenteus detineretun dicebatur de facto vacare, quia pro ſ6 vitando oportet habentem ius in 1
ipſos poſsidere. Qur
TAES Oyolte cor treosrefene 2 gobere,Ve r Jarisopolt lpip „Oran teſtium, ſe
U ſte ILll) 71,
2 Tg le te
„*— 2 1 Muo betrole e
rummercd
necteltes reprob ruatul fuerat.
nrur auadr 1 diesaddellberan jom do louf. nde Clermoct adic
Iato zdſe 2.
um vcs3
e= necelder=
dumpro lerede t- lun Narelt Domnibanas onn wyelrnun nandum fuerunt quadeafnta'e: dtelbenncumm nratanqun IdiDomum loa
allo
laberdane Tr tiam.
Me* 10 CX. haarereptaat Theſauranum ac Cppelanos(isn eſande. PNr recept tle acts loannis Dau lcontouee. CapelanumCa ncté Gprenc adummcaulabe dall, quodhe acieſciens Kce
teatus ex cort ne ac gratlapere aufluperpnai eCpellenorumd
bpelleſgna r endadepotektat am nreThem roeiſdé Capell mrcollaionene Hciorum dereun tend dits(S, miseidk Dauidc eler qpadäg nefeeumſen Uaam,wnonr Me hn. nöaa 3 Ponendum a cio Capellauh nümyirebat. atur vacarca adico 9ap 1
den Refe 10 A. ee met age n aduoari,,; apnrdetm atid in n Cfs nechalet i zconſletutr
I täc conceſsio drert' ſuecollar temernn ad
drecolatiom Thardituncheſa Kreuüuutem 4
ttanenatanecre 0
ſeb EGd
üde 2
dam 4. 21 6 3. Trcipa a. el fac

PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE. 28
QVAESTIO CLXXXIX. Oportet coram Commiiſſarijs teſtes re- probare, vel quod per eos reſeruetur.
Oram t Commiſſarijs oportet trade- re reprobationes teſtium, vel ꝑ ipſos reſeruetur Commiſſarios, quod in fine in quæſtæ tradi poſsint. Sic fuit dictum pro Domino Petro Boucheti, contra quendã equorum mercatorem. Et ideo Mafille nonfuit receptus in Curia Parlamenti ad teſtes reprobandos, eo quòd coram Com miſſurijs fuerat poſitus in defectu, adior- natusad videndum teſtes iurare,& ad in- quæſtam procedere, nec teſtes reproba- uerat, nec eidem reſeruatum fuerat. Dantur quadraginta dies ad deliberandũ. Omino loanni de Clermont adior- nato ad ſe garendum pro hærede fra- tris ſui materni filij Domini Ioannis la Perſonne, velrenuntiandum, fuerunt da- tiquadraginta dies ad deliberandum, adi- ornato, tanquam“ad dicti Domini Ioan- nis la Perſonne inſtantiam. QVAESTIO Cxc. Facta recepta contra Theſaurarium ae Capellanòos Capellæ ſanctæ.
Vit receptus in factis Ioannis Dauid contra quendam Capellanum Capel le lanctę adproponendumin cauſa bene- fictali, quod Rex Franciæ ſciens,& certi- ficatus ex conceſsione ac gratia pereum facta fſuper ꝓuiſione Capellanorum dictę Capellæ ſanctæ faciendade poteſtate per eum data Theſaurario erſdè Capellæ ſu- per collatione beneficiorum per eum fa- cienda dictis Capellanis: eidè Dauid con- ceſſerat quoddam beneficium ſeuCapel- laniam, non obſtante dicta conceſsione acpoteſtate, licet in literis“ ſuæ collatio- nis hoc exprimeretur. Item etiam ad pro- ponendum quod tempore collationis di- cto Capellano factæ per dictum theſaura- riumviuebat ille, per cuius mortem dice- batur vacare: fuit tamen facta recredan- ria dicto Capellano.
QVvAESTIO CXCI.
Non habet locum aduoatio in malefi- cijs, nec valet in hoc conſuetudo. Vit damnata quædã conſuetudo pro-
poſita per Magiſtrum Ioannẽé de Nul- liaco, pro illis de Tornaco, per quam dice dt quòd ſi plures intererant ex certo pro poito ad quoddam maleficium facien- dum cuiusquidem maleficij quidam erat prineipalis,& illud fecerat aliis pręſentib. &quod præſentes antedicti erant exone- rati per aduoationem malefieij factã per dictum principalem.
QVYAESTIO CxCH.
Saluiconductus ſunt tenendi.
Qdam mercatores de monte Peſſu- † Comam) hatet lano& Carcaſſone obtinuerant quan Lu. ir ſtil. e.7. dam Maream tper arreſtum Parlamenti Wanetei latum contra Ianuenſes, Anno Domini tum, vr ibi di- 1388.& quandam executoriam anno 89. i. C. M. menſe Iulij à Quria Parlamenti, virtute Tanquam)id cuius arreſti& executoriæ fecerant fieri es ettam non betenti dantur quandam executionem& arreſtam ſuper ey præfiguntur bonis quorundam lanuenſium, quorum de generali. co- quidam morabantur Pariſijs,& alij in uet. C. M. monte Peſſulano,& vocabantur aliqui Fatta)vt ſa- dictorum Ianuenſium Leon& Ayon. lan ALLene) uenſes le iuuabant aliquibus ſaluis con- certa Bn. ductibus: vno per Dominum Ducem Bi- potef probari turicen. dato, tunc locumtenentem Regi Her testes. Ro- um anno. 85. vſque ad quatuor annos: alio S, h N0- 1 LE Bellemere ARege dato viq; ad tres annos, alio etiam decift. 7. 8. No⸗ dato à Rege anno. s9. menſ& Maij vſq; ad ma. conci. 327. annum. ſecundo& vltimo omnes alios dixi contra Ale continentibus& potiſsimè vltimo de gra xan. adeaus con
S. 7.11. nunc. 2 peciali certa ſcientia ithoritate 4 2. tia ſpecia& authorit lib.7. ad Deci-
1 EISa um, c. rumitey & executorla,& quod Rex aliàs ſaluum aume. 8. deex- conductum eiſdem dederat,& erant duo cep. C. M. vltimi paſſati per Regem& magnum con Marcam)id A* 1 4 4 nc. eſt clarigario- ſilium,“ vbi interfuerant Cancellarius, Hesohec eor g2ge .. 2* 1 7 Dux Burgundiæ, Dux Turoniæ, Conne- Rex agit hodie ſtabularius,& alij de magno conſilio. Et inconſulta cu- fuit in hoc Parlamento cauſa pro lanuen 27.„ ſibus placitata,& ipſa placitata, appun- Conſlium') et 345 ſic olim magnis ctatum fuit, quòd bonorum dictorum lan-ιhΤN%mgt 1 4 conſilium non uenſium fieret inuentarium,& poneren- erat aliad aé tur ipſa bona in cuſtodia per manum Re- prinatum re- giam extra manum ipſorum, niſi vellent 6 conſilium, dare cautionem vſque ad ipſorum valo- 50 e ſit iuris- dictio contents rem, videreturque ipſorum papyrus ad oſz orditaria .. 2* hoc vt ſciretur an in regno Franciæ habe adde quæ dixi, rent alia bona. Finaliter dicti Ianuenſes ſup. eo.. 109. tantum proſecuti fuerunt penes Cancel- 674. 425 larium& magnum conſilium, quodlicet 2lee,e?e dicer 4 dper Ouriam Part nereſuos jaluos Iceretur àtergo quod per Curiam Parla„ↄubkis. menti haberent arreſtum contra ipſos, fuit dictum ſaluisconductibus non per Curiam Parlamẽti nec per arreſtum ipſi⸗ us obtemperatum: ſedper magnum con- ſilium& impedimentum in eorum bonis appoſitum, amotum. Ratio fuit propter inconueniens quod fuiſſèt ſecutum ſi Rex Franciæ ſuos ſaluosconductus non tenuiſſer, ſaltem dictis Ianuenſibus, eum quorum Duce& patris habebat confœde rationem. Item dicti duo ſaluiconductus
EE 4 dabans

QNAESTIO IOANNIS GALILI.
dabant ſaluumconductum hoſpitalibus ipſorum Iauenſium Pariſijs commoran- tium, ac ipſis Iauenſibus& bonis ſuis, ac hoſpitio ſeu ipſorum mercaturis.
QVAESTIO CXCIII. De theſauris inuentis.
ITem nota quòd percompoſitionem à
Curia Parlamenti approbatam fuit a- ctum& concordatum inter Huguelinũ de Kenelle de Ambianen. quòd ipſe habe- ret medietatem 120. florenorum in domo ſua Ambianen. quam reparari faciebat, peripſum inuentorum:& Rex aliam me- dietatem. Qui quidem Huguelinus ap- pellauerat à Bailliuo Ambianen. eò quia dicehat& propoſuerat coram ipſo, quòd de iure& conſuetudine Ambianen. ad ipſum tota ſummavt theſaurus ſpectabat, quem in ſuo repererat,& Baillinus pro- nuntiauerat ad Regem totum ſpectare, non recipiendo ſuam conſuetudinem,& contra ius quod bene fecerat, vt dicebat Regius procurator: eò quia ad Regem ta- lia ſpectant in ſuaalta iuriſdictione, maxi⸗ mè vt Eſpaues, eſtrangiers,& biens va- cans.& quodtalis erat conſuetudo noto- ria Ambianis, quam reperit Bailliuus per aſsiſtentes notoriam(de hac materia vi- de alia duo arreſta alibi ſituata,& de iure in. 5. theſauros Inſti. de re. di.&. I. vnica. de theſau. lib. 1o.&. l. non intelligitur. 9. ſi in locis.ff. deiu.fiſci.) Etiam ſimilis com- poſitio facta fuit inter Religioſos ſancti Germani de Pratis, habentes omnem iu- risdictionem in hoſpitio Scholarium de Boiſsi,& Magiſtrum dictorum Scholari- um, qui in dicta domo& propretio inue- nerat nongentos agnos aureos,& uo. an- gelotos.& hoc mediante Magiſtro Gui- berto de Celſiaux phiſico, vide quod ſcri pſiinferius.
QVAESTIO CXCIIII. An teſtes ſint recolandi.
ITem nota quòd coram Guillelmo de
Bellocaſtro Bailliuo pro Rege in villa de Dreux, procurator Regius dicti loci proſecutus fuerat Abbatem& Conuen- tum de Columbes, ſuper tranſportum pri ſionariorum de vnaiurisdictione ad ali- am, de infractione ſalusgardiæ,& dere- bellione Leraheati Kegio Sueds&tantum fuerat proceſſum quòd partibus in factis contrarijs appunctatis dictus Bailliuus fe cerat inquæſtam,& eius Clericus ſcripſe- rat ipſam coram eo,& fuerat partibus an- tedictis dicti proceſſus publicatio facta:
quia ſic vſus dictæ Bailliuiæ ſehabet abſas recuſatione dicti Bailliui: R&demum ea perant partes diem ad ius audiendumſu-
per ipſo proceſſu, quæ dies ad ius audien.
dum fuerat quater continuata, demufe- re poſt annum lapſum velcirciter ätem. pore dictæ publicationis:& quòd dictia bas& Conuentus viderant ſuum procel. ſum& publicationem teſtium, impetra. uerunt Abbas& ConuentusliterasReg- as Bailliuo Carnoten. directas, perquss eidem mandabatur,&committebatur teſtes dictæ inquæſtæ recoleret propter hoc, quia dicebant dictum Bailliuum de Dreux in fauorem Regis plura poſuiſe vel ſcribi feciſſe in inquæſta quin fgo. ſuerant teſtes Regis,& minus in iſſapolu iſſe vel ſeribi feciſſe quam depoſuenms teſtes Religioſorum prædictorum inob-
um quod habebat in ipſos. Et quiadiu
Bailliuus Carnoten. non fecerataliquar diligentiam, necpſi Religioſi de dittste ſtibus recolendis, dictus procurator Re- gius impetrauerat literas Regias vtinua certum tẽpus fieret dicta recolatio:alis excluſi eſſent de hoc dicti Religioſ,,&re. mitteretur dictus proceſſus dictohailliuo de Dreux iudicandus. Finaliter didiReli- gioſi impetrarunt literas Regias, in qub- Bailliuo de Dreuxſupradicto imponebat prædicta,& vltra plures alias falſitates& delicta quę fecerat in præiudicium dict. rum Religioſorum: virtute quarumlite. rarum cauſa fuit aduocata in Patlamen- to, in quo Parlamento requiſierunt didi Religioſi, vt dicti teſtes recolarenturper Curiam, velcõmiſſarios ab ea couitten- dos,&c. Allegantes inter alia ad hunch- nem ea quæ ſequuntur. Prumò prædicta Secundò quòd Bailliuus ſolus examinaue rat teſtes:& tamẽ in caſtelleto danturduo examinatores. In Parlamento duo Com⸗ miſſarij, velvnus cum adiuncto. Terti Clericus ſuus ſcripſerat depoſitioneste- ſtium, nec erat ibi ſignum alicuusperlo- næ publicæ. Quartò non eſt credendum actis Bailliui, niſi inquantumper acta ta- bellonica cõſtat. c. quoniã contuat 2 de prob. Quintò q uia recoſdebemes cũ ſubeſt cauſa, vt hic, ſic alusfadumtur in Curia. ad hoc cap. cum clamot èete. Sextò teſtes qui viderant depoſitiones ſuiſſe. Se- iurabant ſe nunquam ſic depo rum ptimò quia vſque ad diffinitiuame uim poſt poſſunt& debent falſitates inql
11. m 1ius & perquiri.& quod per mediu dr
duami prd⸗ 4
gibebereudlea o Secundo, qui bat contrari9 præ ſoloperiwallega ouitdealißcaubis ulicaut adi he ioni diäprum Re ſorum, etinm o a Regem Kalio mönolallegtan aszaduerlapræd ahailluum inhzcparte corrt mnec ute egabaralquidſu ſed clurh mhellluuminf am Regbbechu Religiolorumpt afeclliquano uftlcimmrneclu igendain tn S in generalidu renendum dur WDallluwminfal aagegis pelcnn Atertus(cuiuso Nauoris norcha cauſand llega iſeſue qutisn emorem iuk.d AIuliamepem. onlzatam. a ſluus exam n au eſtes qui eſt per ahidlica Kluun ieusſerppſtden e dar Parian dehrzeu nn m uos elſ tdemäwn dn Laſel
u wrſen dommr
Parla.& allbl. — ralbm Weiegamir ſonlteſtiam f gn
tecommiſſu ido Dominih llebsfaceſein,
adueſa no oi
Kec,Kplorlego
larihm be nonſic dehoc up. ccueJ, icientid 83 lifta Lac, n dnoneft dteſtibuese 1 34 uſer tibus ſe al qusſun cſingul eponuſteon din— lericu iu= dennal Rer. eace d misſl ateſti ſen ſunſis

41 à dal. 8 1 f.dere iudi,&l. qui agnitis. ff. de exce.& C. ſi exfal. inſtru. per totum& cap. ſuper
Kteret
n
—
7
U A 8 1 Ne,
d
† Rer(Ode M
da h G Nreu eanen dicta feciſie. quæ non ſufficiunt: nec ſunt
limg a recipienda in terminis ita generalibus.
— A
AA n
1
Ir: pe a b
d
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
actum eſt, debet retractari. iuxta. l. diuus.
n eod.& cap. accedens. de crimi. fal. Con-
trarium propoſitum fuit per procurato- rem Regium& dictum Bailliuum ad- nem, quòd dicti Religioſi emendarét Re- &Bailliuo iniuriam quam prætendunt contraipſum, qnòd non fiat recolatio: ſed proceſſus Bailliuo ante dicto de Dreux re mittatur iudicandus. nec in contrarium recipiantur per rationes ſequẽtes. Primò, uiaBailliuus honeſta perſona erat, bene famata, Licentiatus in iure ciuili, nunquã dealiquo crimine aliâs reprehenſus, nec increpatus, iuratus Regi de bene iudican do&uſtitiam faciendo. Secundò,*quia pars aduerſa non dicebat contrariũ præ- terquam in pręedicto caſu ſuperius all ega- to,&c.& pluries cognouit de alijs cauſis, Kiudicauit ad intentioné dictorum Reli gioſorum, etiam contra Regem&alios. Tertiò non allegabat pars aduerſa prædi- ctum Bailliuum fuiſſe in hac parte corru- Stum, nec aliàs, necallegabat aliquid ſuf- iene ſcd ſolum dictum Bailliuum in fa- uorem Regis& odium Religioſorum præ
nectenendum dictum Bailliuum in fauo rem Regis, vel odium alterius(cuius odij
velfauoris inordinati cauſa nõ allegatur)
4& 71.
fuiſſe ſuæ ſalutis immemorem iux. l. fi. C. ad. l. Iuliam repet. canonizatam. Quartò Bailliuus examinauit teſtes, qui eſt perſo-
1 n na publica,& ſuus Clericus ſcripſit depo-
4 — 1 1
rſitiones ipſorum, ſic vt duo fuerũt, nec eſt
*
neceſſe, nec aſſuetum ibidem duos eſſe:
uſic fit plerunq;in examinatorib. Caſtelle- ti, vbi vnus ſolus examinat: ſic in dominis
Parla.& alibi. Quintò creditur examina-
nns tioni teſtium factæ per duos, velvnum ad
—
46ℳ
A —
n
leci,
1N “
3
s hoc commiſſum, vt vni examinatori vel vni de Domiais Parla. Sexto officium eſt
iudicis facere inquæſtas&teſtes examina
re, licet plerunq; nõ faciant hæc, quia ple-
runq; ſunt ignari; ſed non ſic de hoc Bail- liuo, vt ſup. dictũ eſt, ſufficienti&perſona publiea& iurata. Septimò non eſt creden dum teſtibus, exiã dicentibus ſe aliter de- Mſuiſſe: quia ſunt in hoc ſingulares,& odeponunt contrarium, vt Bailliuus& elusClericus, iuxt. c. cũ dilectus filius Ab- bas Cſter. de acc. vbi videtur caſus. Octa- ud, quia teſti ſe corrigenti, niſi incõtinen- thnon eſt credendum: iux. e. præterea. de
—
29 teſti. cogen. Nonò non ſunt ad hoc reci- piendi propter timorem ſubornationis, quia poſt annum, vel fere quando habue- runt publicationem teſtium,& viderunt quod teſtes depoſuerunt cõtraipſos, pe- tierunt teſtes recoli. Quod non eſt recipi endum, iux. c. fraternitatis. de teſt.&. c. fi. co. ti. in Cle.& in Auth. de teſt. 6. quia ve- roſæpe.. vltra tertiam, de teſti. Decimò, quia ſcientes teſtium depoſitionè, cœpe- runt appunctuamentum ad ius audiendũ ſuper ꝓceſſu. Quod appunctuamentum fuit ter, aut quater contin uatum, de con- ſenſu dictorũ Religioſorum. Vndecimò, non interuenit hic aliqua falſitas, nec eſt de ea aliqua præſumptio. Sed ſolum ver- boallegat pars, cauſa diffugij: quia ſeit te- ſtes deponere contra eam, Duodecimò, non facit contra hoc. c. cũ clamor. de teſt. quia loquitur quando minus ſufficienter ſunt teſtes examinati: non in hoc caſu. ſfic pars aduerſa nõeſt admittenda, ſed debet fieri cõcluſio ſuper requiſita quo ad pceſ⸗ ſum. Similiter& quo ademendam per ſe- quentes rationes. Primò, quia impoſita perReligioſos dicto Bailliuoſunt iniurio- ſa,& maximòè alia verba de quibus nullam fecerũt mentionem, nec concluſionems nec expoſuerunrin placitando, videlicet & plures alias falſitates& delicta&c. Re- plicat pars Religioſorum, ac defendit. Pri mo, quòd nont habet diem quo ad conclu- ſiones procuratores Regij& Bailliui ſuper iniuriis. Secundò, quia præmaturè agunt ſuper iniurijs: ſed debent expectare reco- lationem per quam ahirehen an habeãt cauſam Religioſi requirendo eam: quo ca ſu non poſſet contra ipſos concludiad e- mendam, vel non, quo caſu non haberent procurator Regius& Bailliuus antedicti cauſam cõcludendi ademendam. Dupli- cauit procurator& Bailliuus. Primò, quia non eſt opus adiornamento: quia iniuriæ contentę ſunt in litera Regia qua vſi ſunt Religioſi in Curia. Secundò, quiaverbo ꝓ tulerunt dicta verba iniurioſa. Terriò, re- ſpectu emendæ poſſunt proſequi, quia di- cta verba iniurioſa fuerunt,& maximèin litera continetur illa generalis clauſula, Xaliàs plures,&c. quæ per partem aduer- ſam non fuit ſpecifiata: nec in Curia ex- poſita: nec per eam in Curia propoſita. Nec eſt actum præmaturè, quia non eſt expectandus finis proceſſus quo ad a- gendum: ſed quo ad condemnandum & executandum. Finaliter partibus an- “ tedictis
*.Ad hee nor.). non omner. 6. 4 barbaris ff. de re,mil.

QVYAESTIO: IOANNIS GALL.
tedictis ad plenum auditis 25. die menſis Ianu. An. do. 1389. per arreſtũ fuit dictum quòd Religioſi reſponderent ſuper dictis iniurijs:& quòd admitteretur Procura- tor Regius& Bailliuus ad emendam ſu- per ipſis faciendam,& quod dicti Religio ſi non erant admittendi ad ſuam requæ- ſtam, necad aliqua pereos propoſita, nec fieret recolatio:& fuit proceſſus remiſſus dicto Bailliuo de Dreux per ſuum locum tenen. iudicandus. Et inſuper dicti Reli⸗ gioſi fuerunt condemnati ad emendam procuratori Regio& dicto Bailliuo faci- endam, taxatione Curiæ reſeruata,&con demnati in expenſis dicti Bailliui.
QVYAESTIO CXCV.
De renuntiatione facienda alicui rei pro- pter grande onus.
DOminu⸗ Ludouicus de Chalon rece-
ptus fuit per arreſtum adrenuncian- dum emendæ advtilitatẽ Decani& Ca- pituli Turonen. àquibus eam prædeceſ- ſores ſui receperant, ad onus quoddam reale vnà cum perſonali obligatione,& hoc meplacitante,&c.
QVAESTIO CXCVI.
Poſſeſsiones receptæ ſuper immunitate aclibertate viſitationis procurationis.
Rior ſancti Eligij Pariſien. vnà cum 1¼ Abbate ſancti Mauri prope Pariſios, de qua Abbatia membrum eſt dictus Prio ratus dependens, fuerunt recepti in factis contrarijs contra Epiſcopum Pariſien- ſem, ſuper eo quòd prætendebat dictus Prior, Prioratum ſuum eſſe francum& im munem de viſitatione& procuratione erga dictum Epiſcopum,& immediaté eſſe ſubiectum quo ad viſitarionem& procurationem dicto Abbatiſuo, abſque hoc quod Epiſcopus aliquid quo adhæc
x eere⸗e.can haberet. Et me placitante hæc erat quæ- Int perſona. de ſtio, non in proprietate, ſed in poſſeſſo- prinileg. in 6. rio, quorum Abbatis& Prioris fuerunt C. M. oſſeſsiones receptæ,& fuit magna& MAdiornamen- prolixa placitatio: Epiſcopus tamen ha- tum generale Duit r Jentiam:& ratio fuit, quia d uit recredentiam: uit, quia de
etiam bonum 8 effadſtringit iure f communi fundatus erat Epiſcopus
adiornatum. Pariſienſis.
TInqueſtam). Conſtit. Carol. QNAEST 10 CXCVII.
7. art. 55. Sel Seruientes debent obedire eorum ſu-
hoc non eſt per⸗ periorihus.
Heer⸗ eaiſ T Aſſardus de Boſco ſeruiens Ambia-
105. C. M.
nen. appellauit à locumten, Bailliui
Ambianen. eò quia dictus locumten 1 ceperat cuidam ſeruienti Regio Pi 3
dictum Taſſardum poneret In püſ nem. Earatione: quia dictus Taſſardum non pofuerat in priſionem quendam quem Dominuslocumtenens luſſeratin priſionem poni per dictum Taſſardun ſed in domum ipſius in priſionem duxe. rat: licet dictus Taſſardus ipſum polu. iſſet in priſionem poſtquam venitadno. titiam eius, quòd dictus locumtenens præceperat dictum Taſſardum in priſio. nem poni ratione prædicta. Et fuit qi ctum me hocplacitante, quòd dictusTaſ. ſardus malè appellauerat,& emendarct etiam,&c. quia obedire debebatdicolo- cumten. quia eius præceptum mn erat atrox.
QVAESTIO CXCVII
Prohibitæ& interdictæ ſunt guerra inter ſubditos Regios nobiles& Aliod, ſiue de Picardia vel Campaniatempo, re guerrarum actreugarum.
HAaec interdictio& prohibitio faca fuit per Dominum Guillelmum de Senonis tenen. Parlam. Regium: Rtunc primum Præſidentem, anno qno ſupr in cauſa pendente inter Dominum lo. annem de Iumont millitem actorem k defen ſorem ex vna parte:& Dominum Robertum Danys militem actorem k defenſorem ex altera parte,&c.
QVNAESTIO CXCIX.
Nota adiornamentum'generale bonum,
& aſtringere. ITem fuit dictum tunc adiornameg-
tum bonum& validum, ac virtuteyi- us dictum Robertum reſponderc debe. re, licet non eſſet ſpeciale, ſed ſolumge- nerale: videlicet& pour reſpondtes tous ceulx qui ſien vouldrond fairepa- tie: quamuis etiam relatio fuititagens- ralis, quoniam ſic continebaturin adior-
namento& literis Regijs-
QVAESTIO cc.
Literæ Status non impediunc indue⸗ ſtam fieri, nec repriſiam artame rum.
qu⸗-
. 5 ontra- Artibus appunctatis in factsc Status 4
rijs,& vna defuncta, literætans 3 cius hæredibus impetratæ non Undse 1 unt repriſiam arramentorum: Auhen ſet impedire inquæſtam fieri, quæ 5
ſetuit lieret 3 f arscol ceeluamnll- BpatsCol da afaclet“ rit: J1C2 6„ 70 le 1 en f preli llchim- 0 8. 91 attell, tacete 1 qii qu rasae vo„Anboi eu e 4 honinodein, U 3 11 1 10 c anstmn e Keis ar, 1 Com ondam Comullis ehäse 6 Mw. ackutalctumm maento ¹l—.„Dartlen. 38 18. ominr Darlle, nio nuenrum be Fe⸗ Laten fuutc
„ totalt dl- e4= parlamentotuldt
5
ſens kur nqundam 3 „Aerche literas ttatos aictu filet cecaclorna altt Mrlbt= umAcarrament culem uæincopta fuer⸗ ea Dominik“ ſaum Draqu mo maien)re. Balliuum haber Qudmy er ddetur, m quia d uxernen ebatputemad u
Garmlg 1 Aat nc um utroductanc * gr oi qhrr nonvideturi- ducta runng dumpleitarrame Erdtefiuskisn demäiunquddt att adiornanb tum Marcelet ad adum teſteseh efdiſſeteidemar- vo lecurius bor feciſſet dlctum NM etadicrnarab dumendumvelde äum Kc. Gm proceſiiſfetntſin
t Cltemm bet 1.inccepto. 1yo,- Dommalannte olets K Domino!
da Ja.
ueARman gr ppundatsinfad
COWSVANNO r 3
MKeN Lotaorlneix Cuit,
ctum conraen, 1
DacsLorine AdIornatOg 4 119
recgaller a nenradulolg nurlttus. tamuma t DonuskDo eeerant uge ſtanrwlen K radioſnan hh s lras un ureſte ur e aunotamenuh
nenqhang mendumyghe(crendum,
b MIIO 00l leid wlel
lis de 4 ile uſedanns daluces
Bmecdqelk. rec A de Mar rreſt prone ly. i Nre Seſhr maiſtre nprézdem G anr tre arqulstut a, G end par 5 ele Impe nandedul’a eand impe (oſe,Et,

un di ſerallas pars contra quam fieret: ſed repri fafacta pars, non mutata faciet ſuam in-
n ne quæſtam fieri,& altera etiam ſi voluerit: ba ſed credo quod ſi non faceret, nil ſibi im- putaretur propter literas ſtatus. Sic dietũ fuit per arreſtum proDomino deAmboi- ſe, contra Comitem de Eu,& ctusſororéè, an peredes patris eorum quondam Comitis n deEutempore vitæ ſuæ. Sic fuit dictum der e unn 6 inbarlamento incepto anno domini 390 1 mee pro Capitulo noſtræ Dominæ Pariſien. ime dee contra Abbatem& Conuentum de Be-
A u non poſſet, niſi repriſia facta, cùm non eſ- M 2
12 d Kan⸗gltem in eodem Parlamento fuit di-
da, Kt a cheh cdaum pro quodam armigero, contra Mar- 4 Mael.—.
en.an celetum du Meinil, quòd dictus armiger
Haceret ſi vellet ſuos teſtes examinart affu turos ſenes,&cætera, in quadam cauſa in-
Jmll tegra: licet haberet literas ſtatus dictus Probib emmn Marcelet: nec reſumpſiſſet, nec adiorna- er ſdl at ie tus eſſet adreſumendum,&c. arramenta bee— 4 huius cauſæ integræ, quæ incœpta fuerat
contra Dominũ Nicolaum Braque mor- tuum dicti Marcelleti Bailliuum thaben-
— 9*. 7.. lut3rle tem. Quod mirum videtur, tum quia di- St Daet ctus armiger non habebat partemadhuc, R— ◻.◻ 1 aIlSnna tum quia cauſa nondum introductanon
1.—.. datur talis prouiſio quæ non videtur in- X
aulA p. 4 dem d irtar troducta, cm non reſumpſerit arramen- aa. Et vlterius fuit eidem dictum quòd fa-
cceret adiornare dictum Marcelet ad vi- dendum teſtes iurare: fuiſſet eidem armi-
18*⁷ gero ſecurius quòd feciſſet dictum Mar- AG celet adiornare ad reſumendumvel deſe- (rendum,&c.& tunc proceſsiſſet vt ſuprà Nouad aut cC.&Iteim in Parlam. incœpto. 1390. pro Kana ꝓn Domina Ioanna de Noieis,& Domino Io
in anne dekimancuria, appunctatis in factis m contrarijs cum Duce Lothoringiæ, fuit di n ctum contrahæredes Ducis Lothoringiæ A adiornatos a rependre ou delaiſſer arra- menta:qui obtinuerunt literas ſtatus vſq; nere u adannum, quòd dicti Dominus& Domi- na fecerant inquæſtam ſivellent,& face- ue guam ag rent adiornare dictos hæredes ad viden- ,qu en dum teſtes iurare: tunc tamen aſtricti ad
umentoie reſumendum veldeſerendum. 689* QVYAESTIO CCI. Lnr n Arreſt pour le Marquis de Saluces, con- „ 5:n tre le duc de Sauoye. am 1m. LE mecredy. u. ioui de May. 1390. fuſt 1bd eI, arreſt prononcè par maiſtre Simon tibd A2 P e Priſonpreſident enbarlament, parlequel „unn le Marquis fut abſoubz de le impetition — eus.& demande du Duc de Sauoye. Eten oul .— u 1
4 ut, PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
30
tre fut le Roy noſtre ſire comme daul-
phin de Vienne tenu& gardé en poſſeſ- ſion& ſaiſinæ de auoir ſeul& pour le tout
la foy&hommage dudict marquis, à cau-
ſe de ſondict Daulphiné,& ledict mar-
quis tenu& gardè en poſſeſsion& ſaiſine
de foy& hommage au Roy noſtre ſire
ſeul& pour le tout de ſondict marquiſe,
& de le tenur ſeul de luy,& pour le tout
eu foy& hommage a cauſe de ſondict Daulphiné. Et fut condemnè ledict Duc
a rendre audict marquis. 46. que citez,
que villes, que chaſteaulx, dont il y a.14.
du demaine dudict marquis,&lesautres
dudict marquiſè mouuans du Roy com-
me Daulphin de Vienne,& a oſter leem- peſchement par luy mis en iceulx,& les
deſpens de la cauſe:& ne fut en la pronon
ciation dict rien des fruictz, ne des dom-
mages& intereſtz. qItem ſaachez que leſ
dictz marquis& omte ſe eſtoient ſubmis
au Roy Charles dernier treſpaſſè, pere du
Roy qui a preſent eſt, de tuos les debatz,
& furent les cauſes plaidoy es en la pre- † Baillinnm) ſence du Roy& deſdictes parties eſtans Id eſt cuſtodis enp arlam ent, laquel auant la pronontia- cedi ſelitum o- tion de ce eſt arreſt treſpaſſa: voire auant lim collaterali- que le enqueſte fuſt faicte, qui a eſtè gran- bus, at dixi is de:& vouloit le comte dire que le Roy conſpt. Dariſi- qui eſt a preſent ne ſe en pouoit entre- 2t.3. C. A4. mettre,& le fiſt plaider: mais non ob-
ſtant le Roy ſe en eſt entremis ainſi que
voir pouez. ꝗ Item en prononceant geſt
arreſt diſoit touſiours ledict maiſtre Si-
mon, le Roy dit. Et oultre dit, que le Roy
ne pouoit eſtre en perſonne ou pronon-
cer,& que il auoit commandè que en ſon
nom le parlement le prononc aſt,& en
ſon abſence.
QVAESTIO CcCI.
Non eſt concedendum adiornamen- tum ſuper defectu, contra illum quiſe offert procedere velle.
Ictum fuit contra procuratorem Rè- gium pro quodãarmigero dicto Trel
ſat, quod procurator Regius non haberet defectum contra dictum armigerum& a- diornamentum ad videndum adiudicari ipſum defectum, licet ſe non præſentaſ- ſet dictus armiger: eò quia dictus armigèr ſetenebat pro adiornato, licet procura- tor Regius prætenderet tale intereſſe: ſcilicet quòd faceret adiornare di⸗ ctum armigerum,& contra ipſum poſſet obtinere ſecundum defectum,& ſic
ſeu regimen cõ

QVAESTIO: IOANNIS GALILI.
ſic tertium& quartum,&c.& ſic cauſam cum eſſet in cauſa criminali. Sed dictum fuit quod non habebat intereſſe, cum di- ctus armiger eſſet præſens,& ſe defende- re offerebat, nec expenſas habere poterat dictus Procurator. Idem dictum fuit pro quibuſdam hæredibus, qui ſe offerebant
procedere in cauſa. OVAESTIO CcI.
Aquelle monnoye † ſe doibt rente payer-
LA⁴ veille de la Pẽthecouſte le an. 1390.
fut prononcè pararreſt debarlament contre meſsire Raoul pourcelet prebſtre de mfra.g. 302. chapelain en le egliſe de Douay, pour au- C. M. cunes perſonnes de Douay poſſedans he- Trois)(arle ritages, ſur leſquelz auoit eſtè aſsiſe rente Pranc de lan- pour la fondatiõ de ladicte chapelle, que 6 oit combien que pararreſt de la court de par 4, Eu, u. lament(dont ie ay autre part parlé)ladi- me encores au cte chapelle deuſt eſtre& fuſt fondèe&
† Monnoye) Plene& noue dixi in tracta. vſur. latino& gallico adfi. ad-
jourdbay. doute de. l.liures tournois. Auqueltemps
L o) couroit franc pour. 20. ſolz tournois en rioratus
ntt llige ſi aga ladicte ville, qui lors eſtoit au demaine du
tur de inribus Roy: toutesfoys ne ſeroyent tenus leſ- beneficij, ſecus dictz, detenteurs de payr autre monnoye ſi poſſeſſorium que courir faiſoit le comte de Flandres eAe, Vyi⸗ en ladicte ville, a qui par le Roy elle auoit e Toan. Imbert n,— Inſtit. For. li. eſté baillèe, dont le franc valloit trois* de 1. c. 5. C. M. adicte monnoye: ce eſt aſſauoir. 48. ſolz In factu jpo/ de icelle monuoye: Car dit ne auoit pas die non debet eſtè le franc pour. 20. ſolz tour noys, ou admittistum pour. 16. ſolz Pariſis.
quia acta ſcri- ptis probanda QVYAESTIO CCIIII.
ſunt, tum per Portes abbatues pour cauſe des rebellions.
Srdeent, ine Irem celuy iour fut lacomteſſe de Va-
de anno. G&ui. lentinoys condemnèe enuersle Roy&
15. 10. Cdt. partie en grande ſomme de deniers.& fut maiſtre Pierre le Guy ſon gouuerneur lors trepaſſè, pour cauſe de certains exces & rebellions faictz aux gens du Roy. Et les portes de ſon chaſtel ouville, ont eſtè abhatues iuſques à la vèluntè du Roy, po- ur cauſe deſdictes rebellions.
QVAESTIO CcCv.
Quid per oppoſitionẽ incauſa nouitatis factam fit contentioſum non ſolum de- ductum in minori, ſed in maiori.
Tem celuy iour fut prononcò cõtre les
marguillers de ſainct Geruais,& pour le curêde icelle egliſe, faire porter le eaue benoiſte par leſdictz marguillers: iacoit ceque iceulxmarguillers euſſẽt prins leur complainte negatiue en cas de nouuelle- te contre le dict curè: ce eſt aſſauoir que
iceluy curò ne pouoit faire porterl⸗ ben 5 par ladicte uſs Cih arde —— de par ladict curè, fut tant ſeulement con tentieux, iacoit quæ le curè fuſt oppoſt ſimplement:& pource depar cux laff ſoyent porter,& malè, comme dictfun par ledict arreſt. Et nota hicle arreſt qe Bloys. QVAESTIO ccvI. Quando adiornamentum factum ſuper
re valeat, licet in perſona vel domicilio factum non fuerit.
TTem per arreſtum dictum fuitbonum
adiornamentum ad comparendum ſi pra locum,& benefactum expletum in caſu nouitatis in loco de EſpagnygroE-
piſcopo Lingonen. contra Dommunlo.
annem de Breſus, Dominum de Epagnf ratione impedimenti in dicto loco pen gentes dicti Domini facti dicto Epiſco. 0O. Item fuit dictum contra Cardinalem Pariſienſem, quòd valuit factum inloco cuiuſdam Prioratus f membri dependen tis ab Abbatia maioris Monaſterij, pro Abbate& Conuentu dicti loci contradt. ctum Cardinalem Pariſien. Pariſiß eui. ſtentem dictum Prioratum occupantem, licet non contineretur inlitera quodya. leret ibidem factum, ac ſi factumeſſetm perſona vel domicilio dicti Cardinalis⸗
QVAESTIO CcyII.
De receptione facienda in factis con-
trarijs ad finem habendi expenſas, ac
cauſam eſſe deſertam.
Tem 10. die menſis Iunii. 139o. fuerunt
procurator Regius,& Regina delle- ruſalem, nomine quo procedebant rece- pti per arreſtum in factis“ contrarißcon- tra quandam partem, ad finem deſertio. nis,& habendi expenſas,& ad proponen- dum quod à quodam nomine Barthobo- mæo locumtenente Seneſchali fui,& conſeruatore Regio priuilegiorum Scho larium Andegauen. pars appellans ap⸗ pellauerat, vt à conſeruatore nona lo- cumtenente Seneſchaliſui:&ſſcnon de- bebat adiornari, ſed debuit dictus Bar tho lomæus adiornari, vt IudexRegius, quo non fuit. Sic erat cauſa deſerta udebe- bat ſoluere emendam appellationts Re- gi& Reginæ,& expenſas ipſi Reginæ.
QVAESTIO CoVII
doni Quando renuntiatio facta appellatio infra octo dies non prodeſt. 1
7 leprc 1 thnſecnech etbeletolt 3 lPleuch3 4 AuictioulS, 2 ruradonca
udvne execk wſdecen E= uotteſté co= eolesle! O8,Kde E deuact deuns deumnt ceufe len Darb louaulefes gealealots. » EtpointuS. auon aceute
SmoySt'ap’e
5 pall zchu 1
jettre celultho ane,K loppo. 1— Kluy lut a618 ule propola 1 quclalicterac ütter poor p
darelo,ulpete dcechaſtllet, atleiughoel dldguüc Uyann tpoiat lepuche h mo inque du lw'auoitpag tattyeplepe rprunslallitree cheu
dolde qillne 4 isdeulgn edensment —„ SM
Deint
An deffuſd, LAr:—4
ſ ſeigteur 1
14
ptlo en ſmne c
„
1 ontlal-
depaningg
V jan eſtot aton efte 3 glucke ulleuft 4 dreappelleton, ef 1 grſcortavolt- evon zuolt fa
„de,elque cumäde;elg 1
.jſas gells d. repat lesg
nüde lel par vettude
uictioufs auoſt
nes dechal ele lhrelor quieſtoy es notalels,& al ur court euſtpe töme uxdeux: Henifleladicte threlor dedans poutce ſänn⸗ focureur du R neeloy, cum op lecutondel'an zur en balleme edit procureut uron deluy pe „Unekauoitpas auſstoſtavonr ac Adeuoittenòce nuquel lauo- colter Kpi 8 erenotiat ô des wjaſtao okpa neaji,Kg eurdu Roycden ce,& auoitfe g atklileubh te enontiatlon lelarrelt.
CC. Reptocells.
ar ar 2 ännnöc oo Awntacn
'aucttp 9 ¹le,d 5 ad Ourg de Ro erban 1 6 de. ur,guiagn ahncd dmwelen, on dra 4 an Prekceſt che ſ paſin. eu que lt. Cchi—„llepr Cchdeen le ilne peu vort dudio
1 2 lnsſkede 3 c acondemn ldudc7 2 ſeng
NaAe be CCx.

—
2
2
1
2 —
1
3
——— =
PERARRESTA PARLAMENTI DEGISAE.
1 E.„„iour de May. 1390. fut prononcéê ar- Le eh pour le procureur du Roy,& côtre Pierreßriſefort, que la renontiation faicte dar ledit Briſefort a ſon appellation eſtoit non vallable, iacoit ce quyil euſt faicte de- dans huictiours, à tem pore appellationis. Et fut la raiſon, car ledit Briſefort auoit, ap pelle d'vne execution que l'on auoit fait contre luy de cent liures d'a méde, eſquel- les il auoit eſté condemnè par les gens du threſor enuers le Roy,& par vertu de leur commiſsion,&dedanshuict iours auoit re noncedeuant deux notaires dechaſtellet, Knondeuant ceulx duthreſor qui eſtoyẽt außi bien a Paris cõôe les notaiers,& auſ- uelx ou au clere de leur court il euſt peu auſsi bien alle a ſon aiſe come aux deux no taires. Et point n'auoit ſignifiè ladicte re- nontiation aceulx du threſor dedans les trois moys, n'apres:& pource leſditz. 3. moys paſſez obtint le procureur du Roy vne lettre de iuſtice contre luy, cum oppo ſitione,& ſ;oppoſa al'execution de l'amè- de:& luy fat aſsigné iour en Parlement. Ou ie propoſay pour ledit procuraur du Roy que ſadicte renontiation ne luy pouo it profhiter, pource qu-il ne l'auoit pasfait au chreſor, ou il pouoit auſsitoſtauoir acces coc è chaſtellet,& quil deuoit renõcer de
M uant le iuge, ou en court duquel il auoit ap 1 pellé, quãd ily auoit faculte:& qu'il m' auo itpoint ſignifié ladicte renõôtiatiõ dedans
3.moys, a fin qu'il ne payaſtæ0. ſolx pari. ce
a qu'ln: auoit pas encore payé,& qu-il auo it fait fray er le procureur du Roy d'en auo
ir prins ſa lettre de iuſtice,& l'auoit fait e-
Xecuter, qu'il n' euſt pas fait ſiil euſt dedãs le téps deu ſignifié ſadicte renontiation,& u faicte deuement, vide hic l'arreſt.
QVAESTIO COCIX.
De interruptione proceſſus.
ere J An deſſuſdit fut par arreſt pronõcè que
le ſeigneur de Thõny auoir faict inter- ruptiõò en vne cauſe de patrõnage quul a- uoit cõme demandeur com mencè contre parcheueſque de Rouentreſpaſſè, pource qu'iln-auoit pas faict adiourner l'archeueſ que de Rouen ſucceſſeur, qui a preſent eſt de ceulx de Viéne, dedansl'an du treſpas de ſon predeceſſeur archeueſque de Ro- dntreſpaſſè dernierement, ne prins con- Dauit. Cõöbien que la mort dudict arche- ueſque il ne peuſt ignorer caril treſpaſſa aGalllon, pres de l'hoſtel dudict Thonny, & fut condemné es deſpens. QMAESTIO COCXk.
3¹ Pars non poteſt venire contra accor- dum factum ſub conditione, ſi placeat
Curiæ, ante Curiæ placentiam.
VIdi pronunciari in Parla. pro domino Petro Boucheri præſidente in Parla-
mento, contra dominum d'Argenton, q
certum accordum factum inter ipſos ſu-
Per certis arbitris vel cõmiſſarijs per ipſos
electis, ſu per quadã diſcordia concordan-
dis, ſeu teſtibus examinandis, quod accor-
dum erat conditionale, ſi placeret Curiæ Parlamenti, teneretur& compleretur. Nõ
obſtante quod renueret ipſum paſſare di-
ctus d'Argenton, quod videtur mirabile,
quia dictus dArgenton poterat ante con-
ditionis euentum*contradicere, iuxta no
tata in c. ſi pro te, de reſcript. lib. 6. I. fi. C. Euentum)hæc de non nu. pec.&. ſ.fi. ff. qui. fatiſd. cog. Itẽ rativ non valet, per alia arreſta in fine huius papyri er Ptas fat e erie⸗ aliqui dixerunt rationem fuiſſe„quia nul., Jerene ho lam rationem coloratam allegabat dictus— er. C. M. d-Argenton, quare non paſſaret, ſed ſolum
quia eidem placebat non paſſare. Itẽ quia
poſtquam Curiæ placebat, tenebatur paſ-
ſare,& erat in Curiæ placentia per volun-
tatem procuratorijs. Sed alij dicebãt quod
non ex quo ante placentiam Curiæ contra
dicebat,& eius voluntas cum placentia
Curiæ concordabat, nec vnquam viſum
fuerat. Et malè fuit initiatum in perſona præſidentis in Parlamento, quod nunqua fuerat viſum propter fauorem& ſuſpicio- nem tollendam.
OQVAESTIO COXI.
Le defendeur n'eſt point à contrain- dre de prendre en cas petitoire autre de lay a vne fois, que pour auoir la deman- de par eſcript.
E. 28. iour de Juilet, mil trois cens nonã- Lae ſut ordonnè qu'en de mãde proprie- taire le demandeur bailleroit ſa demande par eſcript, ſans contraindre le defendeur a prendre autre delay, comme iour de cõ- ſeil, de veue, ou de gatant, ſil ne vouloit: la raiſon, car le defendeur pouoit auant de iour du conſeil de veue, ou de garant, im- puner la demãde d'ineptitude, ou deman der congè& deſpens, faulte d'adiourne- ment, quil ne pourroit ſil auoit prins iour ſur autre delay, comme iour de conſeil, de veue, ou de garant, ſe reſeruè ne luy eſtoit par expres.
QVAESTIO CCXII.
An virtute iuriſdictionis ſpiritualis bonaCurati, vel clerici mortui, capi poſ- ſinrin iuriſdictione tem porali alicuius domini.
FF An

CVAESTIO. I0ANNIS GALILI.
Nota quodbona A Nepiſeopus vel alia perſona eccleſiaſti
Ourati de iure ca ſit rec:pienda ad proponendum poſ-
communi debet ſoſsionem capiendi,& in uentoriandi, ac
reſcruari futu- conſeruandrbona mobilia alicuius cura-
roſucceſſori. ti vel perſonæ ecclefiaſticæ mortuæ exi- ſtentia in alta, media& baſſa iuriſdictione temporali alicuius, virtute iuriſd ctionis ſuæ ſpiritualis pro conferuando illa hære- dibus, vel illis ad quos ſpectare debebunt. Quæ quæſtio fuit placitata pro epiſcopo Niuernenſi ex vna parte, contra comitem Niuernen. ex altera, ſeu ducem Burgun- d'æ habentem adminiſtrationem comi- tis Niuernen. filij ſui, 28. die menſis Iulij, anno 1390. Et arguitur qudòd ſic:
Primò, quia non proponit poſſeſsio- nem capiendi illa bona, vr ſibi acquiſita tanquam vacantia, ſed cauſa conſeruan- di,&c. iuxta authen. omnes peregrini. C. communna, de fuceſs onibus fumptam ex cor. de ſtatu.& conſuetud.& c. colla. decr- mo.
Secundò illa bona, videlicet bona Cu- rati de iure communi debent reſeruari fu- turo ſucceſſori, c. requiſiſti. c. relatum,&. c. cum in officij, de teſtament. cum ibidem nota. Et ſic cenſentur eccleſiæ.
TPertiò ſunt bona mobilia Curati, quæ ſequuntur corpus, vt poſſumus videre, quia captoclerico per iudicem ſecularem cum aliquibus bonis mobilibus& reddito ſuo indiciordinario, redduntur etiam bo- na. Sic videmus quod condemnato cleri-
lerico) dem co* ad carcerem perpetuum, bona mobi- Alberi.par.⁊ꝓfta lia ſunt ſuo ordinario confiſcata,& re dden ra. q.. Oldr.. da in ſua iuriſdictione ſpirituali exiſtétia, Iñ. deciſi. Tholo- quia corpus ſequuntur.
ſa, q. 150. dicm... „ onſſe⸗Par.. Quartò, quia illo clerico, vel Curato 199. a6de ſupra. mortuo, poterunt habere illa bona aliqui eod q. 56 C. M. eius confanguinei clerici, qui eidem ſuo- cedent.
.
Quintò non eſt inconueniens, ſi nullus her Aupicen, pareat eius hæres, nec teſtamentum fe- &r ind'ſtincid Cerit, ſed bona ſunt vacantia quòd redden ſeruatur& Tho tur per epiſcopum dominotemporali, ad loſe, vt refert quem ſpectant bona vacantia.
* Contrarium)
„f ene c,.. Guillel benedix. Sextò habet de iure com muni corpo- Rep. cap. Raynu.. Le ici..
Taie per ut, Rn 125 Curati& clerici captionem, iux. c. cum 15V J.V...... edalæ Au. Az0 epiſcopus, de offici. ordi. libro 6. Nec mi- & bene, licet rum ſi bonorum mobilium, quæ corpus ſe Gau.ap. q. Del. quuntur, iuxta l. 2. C. de epiſcop.& cle-
261. diſtinguat ric.
an hæres ſit cle- C 2—. zira vel Au, Schtiml ſic dictum fuit pro archiepi-
quem ſequitur ſcopo Bituricen. quia receptus contra du- Stephan. Auf Cem Biturien. ad poſſeſsionem proponen-
dam de inuentarijs faciendis bono mobilium cler:corum ſus digceſis q corum in nuriſdictione temporali Bituricenſis.
Octauò fundari poteſtin iIlis,quiteſta- mentum fecerunt, quia ſpectat ad epiſco. pum complementum R& defenſio execu. tionis teſtamentorum, etiamſi teſtacor
rohibeat, iuxta c. tua, c. Ioannes,&c. ſhe redes, de teſt. Etiam de iure ciuili perno in dictis 200.& per Inno. in c. nos eo& in authen. de eccleſiaſti. ti.§. ſiquisinomi bus, colla. 9. l. nulli licere. C, de epiſco,& cle.& auth. omnes peregrini. C. commau-. nia, de ſucceſ. arguitur in contranum,* Primò, quia de iure quo vtitur vinureiu- riſdictionis ſpiritualis in iuriſdicionetem porali alterius dom ini non poteſſſenca. ptio, nec inuentarium bonorummcdli licet fuerint clerici, quia eſſetcaperetem porale virtute iuriſdictionis ſpiritualsm iuriſd Ctione temporali alterius, qwialter bona fuerint clerici, nunc non ſunt, qu mortui, quod eſſet abſurdum,&. diſt inc- quo iure. Secundò, quia eſſet abſurdum quòd dominus temporalis in cuius inni- dictione tẽporali ſuntilla bona, quæfons ad ipſum vt vacantia ſpectabant, quicte. ricus vel Curatus mortuus non habebas hæredem, nec fecit teſtamentum, capia: huiuſmodi bona ab ep ſcopo virtute url- dictionis ſuæ temporalis per manum epi- ſcopi, vel ſuorum offciariorum ſuæiunſ- dictionis ſpiritualis. Tertidò fuit arreſtum prolatum in ſimili per dominos generales contra quendam qui prætendebatcipers oſſe& inuentoriari in iuriſdictonetem porali alterius bona mobilia clentvſelcu rati mortui, virtute iuriſdictionis ſpirturx- lis. Sic etiam fuit dictum pro maiore&lca binis villæ Ambian. cõtra epiſcopum Am. bian. ſic etiam fuit aliàs dictum conttaep ſcopum Lingonen. ſi contra archiepicco⸗ pum Remenſem. Nec obſtant contlalla- Et primò primum nec ſecundum, quiano ſpectant bona Curati vndecunque quaſi- ta ad Curatum ſucceſſorem, ſed ad us hæredes quo iure vtimur. Et ſuppohno uòd ſic adhuc capere non pollt Aiee nõ ſibi vt vacantia approprisredc
ua ti od ſunt bo tium reſponſum eſt, quia no un
clerici vel curati, quia mortuvera enam tum& quintum reſpondetur, quo red alijs ſuppoſitis capinon poſſunt herh cta. .. aptio- Ad ſextũ non ſequitur ſihaberete b
— F 8 52 T uo nẽ corporis, quia non conceditu luodom
rum etun. ducis
PE 1 epollt onaipßusm 2 3 ſel Olla Ele unt. unali hü lnrn mamoitll, dauu nol 9 nem ernegat lepibcopun wwauimä qul 4 t cauſion atl deenlo,mn dengrm nulhiec au gui caf 1,n fft. ſoote dle cibitradan
conlidera opoſitß aabnet geret 18. wAEST GeCA Delitden itu laüdici quodèden scelornon V terisun cotta Mg
mauderit 0)quls rern.
annem lAan(gh ien 0u mabat iylum eldd ndaru grac habueratſtatul liregotet⸗
aater, ſed dicebi m ulle ne
uscapiteneus ſuo- uull eſt hoc:ſicrexteſt ds: itur de tacto vnon ſuc,ortéſeſa allauiſet un iuiſſe iuk. no.Iet allterb de Kibidem vidente cmterla-dc cueſtarumdep oin nolumtteci ers ſtatusneceit xdrel gen er diriganturomat iuſttlari
entes qucd ſunt in u Darlame
ſonon obzdierunhn amimpetr duit appellatüint, mento ſbe uneſt detlſacau ph ellatoni:
ESTD SCNIII An Dorjiu deo moreney noipietlus 3d p facieng wera ua dze K
Kdt ac med. AAmaün, uyrbeſ es propodenig edae Con
eegiun procu v aprocr temmercaton, dum 3
Alenehm ig guimi Juipnnſ
1 1 Im placit Vondugſe
mo gula p,ge Dar ete nlaumſ Barc lek qul lurt Franc 3 in. 4 ele.Nacflit an dau
ktanciaquam ſa 1 Lacquſtione; 4 uih
dregibrane 89
tunt, Khabet,*
e wr pradecklſera 1 4 dlbertalekemm 2 4 8 vona eram ipus ulure hibetur,
*
—Kgt 2 ſea
u bo

2ℳ
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
hoc bona ipſius mortui capere poſſit, ma- ximè quia non ſunt bona clerici vel cura- ti, quia mortui. Ad ſeptimũ patet reſpon- ſio per negationem. Ad octauũ non ſequi- tur, maximè quia ſpectat ad epiſcopum te- ſtamenti defenſio, niſi in pijs cauſis, nec fa cit. l. nulli, nec aut. omnes peregrina, quia dicit ſi poteſt fieri, nec dicit quòd capere
oſſit ſua authoritate. Et ſic ibi tradantur: ſed habebit per manum domini tempora- lis Etnon fuit nunc deciſa, ſedappunctata,
quòdconſideraret Curia rationes hincin-
depropoſitas ad finem recipiendi vel nõ,
&laceret ius.
QVAESTIO COxlII. De literis ſtatus.
Idi dici quòd dom inus de Tornon non gauderet literis ſtatus cõtra Magiſtrũ loannem Manſgner:ratio, quia rex nõ af- firmabat ipſum eſſe ih barbaria, gratia cu- ius habuerat ſtatum, nec ſeire poterat ve- raciter, ſed dicebat ipſum iuiſſe: necali- quis capitaneus ſub quo iuiſſet, teſtificaba tur hoc: ſic rex teſtiſicabatur de facto alie- no non ſuo, fortè ſecus ſi aſſeruiſſet rex ip- ſum iuiſſe iux. no. in cle. literis, de proba- tio.& ibidem vide de hac materia. domini requæſtarum de palatio nolunt recipere li teras ſtatus, nec eiſdé obedire ſi generali- ter dirigantur omnibus iuſtitiarijs,&c. di- centes quòd ſunt membrũ Parlamenti. Et ſic non obedierunt cuidam im petranti,& rfuit appellatũ in Parlamento vbi adhuc non eſt deciſa*cauſa appellationis.
QVAESTIO CCXIIII.
An Dominus de Montmorency ſit recipiendus ad priſiam faciendam in terra ſua, vbi habet altam, mediã, & baſſam iuſtitiam,& ad poſseſsio- nes proponendas ſuper hoc contra regium procuratorem, ac procura- rem mercatorum piſcium,&c.
ARguebam ꝙſic, ego qui pro ipſo hanc
cauſam placitaui rationibus ſequenti- bus:Primò, quia ipſe eſt Baro, et eſt domi- num ſuum& Baronia de Montmorency antiqui iuris Francię,& in recto“ corpore Franciæ. Nec fuit antiquis aliqua Baronia in Francia quam ſua ante augmentatio- nes,& acquiſitiones, quæ de poͤſt factę fue- unt aà regibus Francis. Secundò vſus& aſ- ſuetus fuit,& habet& habuit ius per ſe& uosprædeceſſores dom inos de Montmo- rency per tale& tantum tempus, de cuius contrario nõ extat memoria:& quod con- ſtitiui iure habetur, fuit& eſt in poſſoſſio-
32
ne& ſaiſina habendi priſiam piſcium ca- Rep. cle.: Regu. piendi, vel facere capere proſe& nomine ⸗. Fal. 2. 7de off. ſuo, in& ſuper illos qui vehunt aut portãt or. vbi allegat àmari ad vrbem Pariſien. quando tranſe- concordata in- unt per villam de ſainct Bice, ſpectantem ter fficiario⸗ ad dictum dominum,& in qua habet altã eea en G
4,. 4 5111e 2 ſpirituales, ſed mediam,& baſſam iuſtitiam, iuxta necef 8
ſitaté ipſius domini& hoſpitij ſui, aliquan- 2 Dei, en do plus, aliquando minus, videlicet vnum poralibus præ- cacabum ſemel, alias minus, aliquoties ſol iudicare. C. M. les, rogetz, plays, gournauls, iuxta neceſſi- tatem,& ſecundum piſces quos adducunt. Tertiõ hoc eſt receptibile, attenta& con- ſiderata perſona talis barõis, maximeè quia Vſus alimento- priſia fit in ſuo dominio, alta, media& bal- vfa Sae la iuſtitia, vt puta apud ſanctum Britium, z5 ewin ene de quo eſt dom inus, vt dictum eſt. Et debi e,., tè& moderatè, vt pro neceſſitate ſui ipſius 3 & hoſpitij ſui, cùm ipſe etiam ſolueret iu- ſtum precium, non tournoys pour pariſis. Quartò vſus eſt neceſſarius, quia pro ali- mentis nec habent mercatores in hoc ali- quod intereſſe, quia habent iuſtum preci- um. Et eſteorum piſcis venalis,& pro ven- dendo adducunt Pariſios,& multotiens vendunt de ipſis adducendo Pariſios in vil lis intermedus, vel ſuper itineribus per ꝗ tranſeunt,& replent ſuos cacabos herba, vel ſtramine pro eundo le hochis. Quintò ſic vtuntur domini Dammont en chairs, religioſi S. Geneuéfæ, religioſi de S. Dio- nyſio, epiſcopus Parien. ſex partes de Chau mont, dominus de Clere fantaine. Sextòo de 1ure, vſus& conſuetudo ſunt receptibi- les ſicut& poſſeſſionesh per§. ſi conſtat. l. venditor. ff. communia prædi. Nam vſus“ Deciſæ.) ims et conſuetudo nõ poſſunt eſſe abſque poſ. hodie ſatis deci- ſeſſione,& maxmè ſunt receptibiles de tan funs Qah Tebe parere ſupr. ꝗ. to tempore, cuius initij non eſt memoria, 15 M. vt hoc calu eſt. Septimò hoc poteſt prin- ceps concedere, ergo& tanto tempore ao- quiri& poſſideri, iuxoc. ſuper quibuſdam, de ver. ſig.& no. in. c. 2. de præb. lib. 6. Omne enim ius minori tempore tollt po- teſt, vt pote 30. vel 40. annis, puta plubicũ vel priuatum, l. omnes. C. de præſcrip. 30. vel œο annorum,& c. epiſcopum. de præ- ſcrip. lib. 6. ff. de aqua plu. arcen. l. 1. in fi. & de aqua quoti.& æſti. l. hoc iure.§. du-+† Baronia) di- ctus aquæ. Octauò in materia difficiliori eee o,, Wt habet locum præſcriptio, vt pote in mate- 8 21 Bnea. tia procurationum, vt in extraua. vas ele- ctionis. noſtræ tamen intentionis. Item in cenſu ponendo in eccleſia, vt in cle..§. in ceſſationibus, de ſen. excom. Item in decimis. c. in aliquibus, de deci. Ité in ſpi- ritualibus miniſtrandis, vt in cle. quia con- ET 2 tigit

QVAESTIO. IOANNIS GALLI.
tigit. in fi.de religio. do. fortiori ratione in hac materia. Nonò, quia iſta conſuetudo & poſſeſsiones non ſunt contra bonos mo res, nec contra ius diuinum, nec naturale, nec ſunt inductiuæ peccati mortalis, iux. c. fi. de conſue. Decimò pro hoc faciunt plura arreſta: vnum pronunciatum prore ligioſis D. Dionyſij 9. die menſſis Auguſti Anno Do. 1353. quod alibi habeo conclufi- uè: aliud pronunciatum pro epiſcopo Be- eBeluacenſt) ſu luacenſi,* qui per arreſtuũ receptus fuit ad pra. q.1-ë˙zs.. ſimiles poſſeſsiones, de quibus tractatur Qui ytitur iure ad præſens contra procuratorem regium ſuo non infrin-& procuratorem mercatorum piſcium git ſalu gardi prolatum 8è. die menſis Iunij, Anno Do- 1er) en mini 1387. Etiã appunctam entũdatum pro bic accipit pro religioſis de S. Medardode Sueſsione, con doario ſeu pro tra epiſcopũ Cathalonẽ. per quod fuerunt antiphernis,& recepti dicti religioſi ad poſſeſsiones per i- intellige quod pſos propoſitas in caſu nouitatis. Prima die hic vxor maior Decemb. anno Domini 1374. defodiendo, annis conſenſẽæ- cauando, houendo in vineis, nemoribus za&r adhuc eſt& terris plenis bladis, vbi dicti religioſi ha iniqtas ob frau bel zuſtiti disl den contral.v- bebant altam iuſtitiam, pro quærendis la- zi adbuc. C. de pidibus molendini, replendo foſſas, ac re- jure dot. dixi in ſtituendo blada, nemora,& racemos ‚Vel cõſue. Pariſi. 5. Valorem partibus quarum intererat. Vnde 135. C. M. cimò non ſunt per hoc impediti aduehen * Pariſienſi)& tes piſces, car ſainct Brice eſt de l'egliſe ad- bene, quia corã uehentiũ piſces:& vbi oportet quo ſoluant epiſcopo Pariſi- ſuerſti ſe dacik. Né obſt enß, preſertim tranſuerſum ſeu pedagiũ. Nôo ant con- expti debetpe traria. Primò les priuileges alleguez par teread ſeremit partie aduerſe: tant parce que la cõſtume, tiſabditum vel vſage,& poſſeſsion alleguez per le dict ſei exemptum, nec gneur de Montmorency ſont plus anciens de hoc diſcutien que leſdictz priuileges, ſaucũs enont par- dum coram ſecu ties aduerſes,& en a touſiours iouy para- lari, qui ſolum dcnaſs ſceulx,&e lonr enond e. vus⸗ uant,& depuis iceulx,& ſont à entendre ciuiliter, videlicet laluo iure alieno. Nec
cum præſes re- miſzſſee clerici vnquam ſe conſenſit dominus de Mont-
exemptum ad morency, nec eius prædeceſſores, nec vo- ſuum exemptu, cati fuerunt. Et ſemper contrà dixerunt fuit per arreſt per vſum eiſdem priuilegijs contrarium, hoc annullatü,& ſumus in materia poſſeſſoria bene re- & dictum quod ceptibili, vbi non prodeſt titulus, niſi quo remitteretur co... San, eae ad recredentiam. Item necin hochabet in ceram quo ex tereſſe villa Pariſien. quia ex quo ſeiũt mer emprus require catores dictum dominum habere priſiam, re poſſet. adde magis adducerent piſces. Item nec in hoc inf. q.222. 371. fit fractio ſaluægardiæ, quia dictus domi- &que dixi ſup. nus hoc facit vtendo iure ſuo. Et quò ad ead. J. 00. C. M. credentiã fieri debet dicto domino, qui tra ctat de elementis,&alijs rationibus prędi- ctis. Et quò ad reſtabilimentum, non cadit reſtabilimentum: quia ille, ad quem piſces ſpectabant, non fuit conquæſtus. Et quia iuſtum precium fuit ſolutum partibus au-
ditis, fuit ad concilium poſitum an ad hoc eſſet receptibile:& adhuc nonqum fuis pronunciatum. Sed poͤſt fuit pronuncia- tum anno Domini 1391. menſe Mani, quòd erat recipiendus dictus dominus 6 Mentmorency ad poſſeſsiones ſuas,& re ceptus fuit. Et fuit facta recre dentua pani aduerſæ.
QVAESTIO. Cexv.
Alia arreſta alta in Parlamento cæ. pto in craſtinum ſancti Marini an- no Dominii391¹.
An prouiſio ſit vxori facienda ſiper bonis mariti venditis?
Rimò fuit dictum contra vxoremloan. Puls Piſdre, filiam Magiſtri Petridle, quod prouiſionem nõhaberet, necadac erat recipienda pro victualibus,&c. ſipe bonis ab ipſo Ioanne venditis, quiomaia bona ſua vendiderat de conſenſuſuæwx. ris fraudulenter capto: Ratio fueratquia petebatur prouiſio non ſuper bonis mati ti, ſed tertij, cui dictus Piſdre ea vendide. rat de conſenſu vxoris. Et etiam ratione dotis“* petere non poterat, quia eius yi, puta dictus Piſdre, viuebat:& ſic nonerat locus doti, etiam quia conſenſerataliena. tioni dicta vxor: releuata tamenfuitaber- penſis.
QVAESTIO. CCXVI.
An capti Pariſius clerici ſint epiſco- po Pariſienſi reddendi ipſos requi- renti, vel eorum ordinarijs.
Pfr arreſtum Parlamenti Petrusbernar- di de Rupella clericus non conuufatus Pariſius fuit captus priſionarius authoti⸗ tate Curiæ Parlamenti,& in Caſtelleu poſitus, fuitq́ue epiſcopo Pariſien. eum requirenti traditus, quamuis peteret eum epiſcopus Xantonen. cuius erat ciuis,& de eius diœceſi in dicta villa Rupella, ſu qua fuerat adiornatus ad comparendum perſonaliter in Parlamento- Sic fuit fa⸗ ctuw de Abbate de S. Cypriano de Poi- tiers,& de religioſis de Sauigniaco, qun Pariſijs capti fuerunt,& redditi epiſcopo Parienſi.
QVAESTIO. CCXYII.
An executoribus teſtamentiſtaan- da dilatio pro conſilio.
—— rius Xecutoribus epiſcopi Remenſs h 5 E jodoren.ſ mine
imme ditatè epiſcopi Antiſʒ
aoſam vxorla.
Holtantt
diſt”
ndid In zmitem ngrrend 4 elletopar en(us 3 1 nen. vodemnatue 1Ho. td Turo9 N xfedis partblul b
riloarnisdebc ſninei
g artaypareg rqundamo g⸗ rmin cerealmn pecunie lacobo ung Dfaperg- Sbona confſſcat mm:us bliotn era ignatac wmine Coq 12 aal Coquelet pr am obiünuenst tentam:folt die ntrapxdid puelet, quodqpit uerat rälic,up ddtraderetodlig
cua morauerat lü 8
luen ta quitns. reddentcz umt
aamyitatedet emtenterecepen dexpers fuſn euatus Comest Jui nonfuer Wdemnatus licet tendum vocaſt it in barlanent
eum obenta m litera regia nar actum.
E Ccxix
ArNoumg haturerro
Roblädiad d ne e nean nonret tureuam e, ontet
In ddnluetuänari labet eſfectu inari 5 dn nporeaeäua
uullone aci.
dn⸗ 1b. Ulo dem Trev ructus quamah— derever
vaſuetu 1 2
erum ceſilli ehag, b2 C ldiaco nur
* 1 anciacdfratre Ar um
= iſcopddepe 1 aſäpetiſtad fütfage duentum dedE ontra 4bl ſpke Kc.

———
11 e Wlund; PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE. 3 Ket la Rh 2.„.. uha mine domini Federici caſsinet, fuit data De officiarijs regijs abſoluendis. OMAn qulatio conſilij, contra hileopuwdeniüſe AXchidiaconus de Dreux fuit condem- h doren. petentem& requirentem 8 1plis natus ad abſoluendum regios ſeruien- 9 ſduch eiteibhie pPaitones Ke au1ſ ne tes, quos excommunicauerat. e bus& hereditagijs epiſcopatus Antiſsiodo- dlei sn 2 hn reh. cuius fuerat epiſcopus dictus Federi- DaEs T1O. CEXXI. . cus nam morboalieno laborabat. Peti poſſunt arreragia perreale me- dium non obſtante ſententia reo lata D AnW QVAESTIO. CCXVIII. in poſſeſſorio. 1n,, Quittantia poſt ſententiam reperta Pho domino Nicolao beneficiato in ec- ( prodeſt*. dleder an ſenn mteho contra domi-* Prodeſt) Ebe Wulm. num Petrũ de Caſtello Magiſt ne Pau. l. ſi ful. 20Dom m, A Rocomite de Theodoro reperiente,& Sifſtrum came ne pau.¹ 6/ — rræ computorum, quòd bene appellauerat lo. de condict, ſi- an ſiuuante de quadam quittantia per eũ ſnnks dorſdion 2 ee, j ⸗ tſententiam diffinitiuam reperta,per ententla dominorum requæſtarum,&. dse, aum, a.h 90 ſ de) 11, 1 Per jpſos male iudicaſſe, qui iudicauerunt di-u²e 37, Tityu 1 1...1.. . nam lententiam foco porcherij, dut. um dominum Nicolaum ad proſequen-Alern 1922 tina oſtquam dictum comitem in garendum in fi. de re iucli. et ne P— 1† dum arreragia quorundam computorum„ſ, 5, 1bz.C ſummauerat in Caſtelleto Pariſien. fuerat per viam perſonalem, concludendo ad ar eoſ 116. 3. C. ul atem demnatus in 500. lib. Turonen. ad.- n. ten Lauſ mpkorteſ„1. dis atris ui Mavi ſeragia per medium reale& longam poſ-* Contrarium) 3 fanlo v* de Rer ArElsSPatIs 111 pß ſeſsionem, ad quod non erat admittendus,& bene, vt ho- 5192 Iloammsde Koupemotnuficupatiobli- cd quia ſuccubuerat contra dictum domi. ie etiam ſarus
num Petrum agente in caſu nouitatis, per 1⁶˙.ꝙ*. defectum, in quo fuerat dictus dominus Nicolaus poſitus,& in ſuis poſſeſsionibus,
an 1 hoc medio dictus dom inus Petrus tentus nomine Coquelet, qui Coquelet prædi-
— et p fuerat. Et fuerat ratio dominorum requæ- cam obtinuerat ſententiam: fuit dictum ſtarum, quia petendo arreragia voniebat
contra hereers Seaielet AJelernn. contra ſententiam, quam dominus Petrus tia erat valida,& quod traderet obligatio- obtinuerat in poſſeſſorio, in quantum pe-
nem in certa ſumma pecuniæ lacobo Fla- mingi Draperio, cuius bona confiſcata fue rant: quæ obligatio fuerat aſsignata cuidã
4 81b aTe luav Atan gati,vt apparebat per quandam obligatio- 3 3 4
frn nem vtacquittatam, redderetq́; ſummam tebat arreragia præcedentia dictam fen-
dcaſ Scan quam virtute dicte ſententiæ receperat,& tentiam, maximè anni proximi poſt exe- PeDl. bexpenſis fuit releuatus. Comes ramen cutionem querimoniæ in caſu nouitatis: OI qui non fuerat condemnatus, licet in ga- ratio decidendi, quia coneludendo ad ar-
r rendum vocatus fuit in Parlamento, per ae eum obtenta certa litera regia narrando
1 reragia per medium reale ſatis erat petito- 1 Fl
factum. C
rium. Et quia ſi ſuccubuiſſet in illa inſtan- tia in effectu petitorium amiſiſſet.
OQVAESTIO. CCXIX. QVAESTIO. CCXXII. R eel Anpfoniſ 2 Iquis omittat in declaratione tradita Cu Br aprouiſſotrahatunretnds Oir fructuum, vel expenſarum offerre ad
zF 3 PRouio facta per arreſtum nonretrahi- probãdum facta ſua vel expenſas require- I tur etiam in dote conſuetudinaria. Sed re, nõ nocet, quia in principali requiſiuit, habet effectum à tempore arreſti ſuperpro& hoc non eſt niſi declaratio. 7 t
97 uiſione facti,& ab illo tempore veniente QVAESTIO. CCXXIII.
fructus quamuis videreturcontrarium'cũ
LElne 1Ln De minus ſufficienti mulier à tempore mortis ſit ſaiſita de dote mandato.
„ conſuetudinaria. Sic fuit dictum pro do- Eligioſi de S. Theodorico habuerunt aalue 1 mino Petro de Villiers contra Magiſtrum Rodsgedium& expenſas contra habitan I petrum de Villiers archidiaconum de Ba- tes de dicto loco poſt cauſam placitatam &dε π☚½mwmPanciaco fratrem ſuum. ſuper perem ptorijs vna cũ petitione con- 1 ca gedij, eò quia ad dictorum religioſorum re z. QAESTIO. CCXX. quæſtam fuerunt miſsi certi commiſſarij vZeld De viſitationis recredentia. Der Suriain dui reperierunt, Ie Glia r. I* portauerũt, quod verum erat quòd propo- u Philcopo de Poictiers fuit facta recreden ſuerant dicti religioſi, videlicet quòd non Aneied tiaſuper viſitatione contra Abbatem&) ervat de conſenſu maioris& ſanioris partis adius conuentum de Menigouſte,&c. facta proſecutio,& procuratio virtute cu- apir EFE3 ius ex
u S

QVYAESTIO. IOANNIS GALLI.
la mort de meſsire Nicolas mourut le i. iour D-auoſt l'an M. 338. Ou
ius ex parte dictorum habitantium funda- ti erant procuratores, ſed eis diſplicebat. Sed ſolùm ad inſtantiam aliquorum æmu- lorum dictorum religioſorum,& fuit re- ſeruatum procuratori regio de faciendo ob hoc contra ipſos proſecutionem, nec non contra religioſos ſuper propoſitis con tra ipſos.
QVAESTIO COXXIIII.
An ſit licitum priſionarium ſiium du cere ad ſuos carceres per iuriſdictionem alterius?
Pbr arreſtum fuit dictum contra villam
Tornacen.pro epiſcopo Tornacẽ. quod
ſaiſina villę noneratrecipienda, quodepi-
ſcopus non poſſet ducere de domo ſua epi-
ſcopali, in qua iuriſdictionem habebat per
villam Tornacen. ad caſtrum ſuum extra
villam, vbi habebat priſiones ſuas priſiona
rios, licet non haberet epiſcopus iuriſdi-
ctionem in dicta villa nec ſuper vijs. Sed ſi
vellent proponere poſſeſsiones quòd du-
cere nõ poſſet abſque requiſitione ſeruien
tium vel iuſtitiæ villæ, nec non conducta
dictæ iuſtitiæ per villam bene recipientur.
Et credo fuiſſe rationem, quiaire,& duce-
re per villam eſt facultatis, iuxtal. via. ff. de
via pub.&. l.peragruũ. C. de ſeruit.& aqua.
cum ibi nota.& ca. omnes leges, in fi. I.
diſt. nec hoc prætendit facere per modum
iuſtitiæ ſtilum ire per viam, ſed per mo-
* Facultatis) di qum facultatis*. Sic tenet Collectarius ctio enim nihil perl. ſi quis poſthanc. C. de ædiff. priua.
noui addit, ſe-
cus deprehenſio QVAESTIO COXXV. ne. C. M.
* Refectib. ſu- Epiſcopus non declinat Parlamen- pra eod. q. 97. tum in reparationibus.
*† Subditis) Ita
Adbae hoq'evul Non fuit per arreſtum receptus, ſed re- gotenent, ſedeſt ENpulſus de declinatoria epiſcopus No- iniquum, quia uiomen. quondam epiſcopus Abricen. ſecuritas nõda- conuentus in Parlamento ſuper refectio- tur contrelesex nibus& reparationibus hæreditagiorum Ploictæ de ꝛuſti- quondam epiſcopatus ſui Abricen. licet di ce, mais ſeulle-
znent contsetes GCeret hæc perſonalia non realia.
Wha de faict. QVAESTIO CCXXVI.
De interruptione per lapſum anni.
FVI dict par arreſt contre Iehan de Pierre
court, pour meſsire Marcelet de Meſuil, que ledit de Pierre courtauoit faict inter- ruption de ſon proces,& fut condemnê es deſpens dudict Marcelet, pource que apies
braque qui
bail duquel eſt ledit meſsire Marcelet le dict de Pierre court ſiſt adiorner lecic meſsire Marcelet le 29. iour d'Aouſt. 138 l'an reuolu et paſſea reprendre ou qalaife les arremens d' vne cauſe pendante ledit de Pierre court demandeur q- vne part,& ledit meſsire Nicolas, cômeayant le bail, gouuernement& adminiſtration dudit Marcelet defendeur, a cauſe dea terre de Pierre court.
QVYAESTIO CCXXVII. Officiarij regij in iudicatura non preſtant aſſecuramentum ſuis ſibqi. tis.* POur Iean millet preuoſt fermierwaal de Laon, fut dit que pour ce qulletn preuoſt roy al qu'il ne bailleroit poim& aſſeurement a Iean bifraudi„qui demou. roit es termes de ſa preuoſtè, còmea Ch- lons.
QVAESTIO COXXVUI
Citati nõ debent appellare, ſed ſuum priuilegium allegare.
entre
Fd dictum pro duce Bituricen. contra quendam nominatum Nicolaum hou- ton appellantem à Seneſchalo dicti domi. ni ducis, quod vt appellans non eratreci.
piendus, eC quòd appellauerat abadiorma.
mento ſibi facto per quendam ſeruientem dicti ducis de comparendo coram dictode neſchalo per mandatum ipſiusdeneſchal licet allegaret ſe exemptũ à Seneſchalo& duce per appellationem antea ab ipſsfa- ctam, vt dicebat: Ratio fuit, quia nonerat notorium ipſum appellaſſe à dictoducst eius Seneſchalo. Sic illud allegare debul- ſet coram dictoseneſchalo,& corã eoful ſe adhoc allegandum non appellaſſe, iux- tal. ſiquis ex aliena. ff. de iudicij,&ll er quacunque cauſa. ff. ſiquis in ius vo, noſ
ierit,& no. in c. veniens, de accuſa.
QVAESTIO CCXXIX.
Aduocatus regius contra regempla- citare non poteſt, etiam pro ecclela in qua habet beneficium.
Detum fuit quòd Magiſter Odardusbet
thine aduocatus regius canonicus ha- riſienſis non placitaret pro eccleſia bariſj- enſi contra regem, ſed eſſet cum rege, ta⸗ men pro rege cauſam illam non placita-
ret. AT AT-
18ε 1 nle22 0 ul 4A doreli zuncurla num ſult plo⸗=i l dum 1 3 3 bvemen Naqtus de„de Aatllllo allunöewe Lha Mha. 1— 14 VI 1
— —
I
ronilfede: 3 3 uialccet ¹*,2 noua zn
— nulte 61 ſottom legls dle aAntiſſodofe araeenS pne fetaat
—)
ret ad egem em AntO e de min 12 ndlcta Mreg:me2n nault!
mn nKledem teg lodor n.reln n&ſede 5 ltl 5 Iæ 1Ole!
Jait e“em bi= xtum q
ndicta ſillan e
ſein nllaänt 1 2ſ.„ b renqoæad A42 waltegelpecta
AESDN CCS
Derem ſſionie adaappellationi- Jon obſtaatibln Ltatb
Ominusloatles raqletzppellac Hpoft)de omiſſomedioB. 1, K appellan aplettr Et pol eaauit agpella em in balamen reinterinſle er dicumbrape facta attent K adiornamentt kun in laulamer o luper atenta attamen ramut Ballluum,quis
ennt attentatzet ta in cntempt areDarlanerau- anon appellaun
waſſd— 15 ſäſead paulamm nſedlmplitt
hat anhalaet unum übar appellatehe Ballliuum iure
rainconemm fuerunt facaat
dc,
TaEr) ecxxxn
Düſteacan . Iub’ A MN. i bocci.
— uilſa er c tleuat ſneunn uatoder Pr 36 lie u os enee te — Wn 1 Daniden Dd rlon 48 Suä Hade Idteun neta quufu 3 urdre gd Gtursſe he ante eralbo fa anu nseratiorede„. ank eratiorec oi lis e t ſter nm nu cus inhu d n
na Dariſienſs„ llet inſane s reddinuur 4 w len miſan= ancti Le
meccle 1₰
dat ds der 8

—,—
AK
PER ARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
QVAESTIO CCXXX.
Abbas& conuentus de Vezelay reſſor- tiuntur in villa Antiſſiodorenſi,&c.
Dltum fuit pro rege quòd Abbas,& cô- uentus de Vezelay reſſortirentur co- ram Bailliuo Senonen. in ſede Antiſſiodo- ren.& non in ſede antiqua villæ nouæ re- giæ. Eò quia licet in villa noua antedicta eſſet antiqua ſedes& reſſortum regis, hoc erat antequam dicta villa Antiſſiodoren. ſpectaret ad regem, ſed tunc ſpectabat ad comitem Antiſſiodoren. Sed poſtquam venit ad regem, rex ordinauit in dicta villa Antiſſiodoren. reſſortum& ſedem regias, & voluit ſedem& reſſortum quæ ſolebat eſſe in dicta villa noua, eſſe in villa Antiſ- ſiodoren. quæ ad præſens ad regẽ ſpectat.
QVAESIIO OCOCXXXI.
Deremiſſione facienda appellationis non obſtantibus attentatis.
DDOn inus Ioannes Braquet appellauit à
præpoſito de Gien, omiſſo medio Bail- liui,& appellauit ſim pliciter. Et poſtea releuauit appellationem in Parlamento, licet interim fuerunt per dictum Præpoſi- tum facta attentata,& adiornamentum factum in Parlamento ſuper attentatis, fuit tamen remiſſus ad Bailliuum, quia nõ
n fuerunt attentata facta in contemptum in Curiæ Parlamen. cum non appellauit ex- preſſè ad Parlamentum, ſed fimpliciter,& in ſic ibat appellatio ad Bailliuum iure ſuo,
an in cuius contemptum fuerunt facta atten- tata.
(OAESTIO CCXXXII. Quid ſit faciendum de ſè occi- dente.
Rrior ſanctæ crucis Pariſien. ſe ſuſpendit in camera ſua,& fuit leuatus per Præpo-
ſitum Pariſien. vel ſuos ſeruientes, reddi- tus tamen epiſcopo Pariſienſi,& ab epiſcopo amicis ipſius Prioris traditus&
inhumatus in terra ſancta, quia fuit proba tum quòd furore deductus ſe ſuſpenderat, nam ante erat bonæ vitæ, famæ,& conuer- ſationis? ratio redditionis epiſcopo, quia bresbyter, nam ſi presbyter non fuiſſet, ſed laicus inhumatus fuiſſet in ſancta Ca- derina Pariſienſis per gentes regias, niſi amicis redditus fuiſſet. Secundum quod futquidam qui in eccleſia ſancti Leuffre- iariſien. miſſam audiendo cecidit mor- tuus in eccleſia, qui fuit leuatus per gentes
—-———
34
regias, ac amicis redditus,& in terra ſan- cta inhumatus. Et aduerte, quia licet etiam præ timore criminis dictus Prior ſe occi- diſſet, vel voluntate mala, tamen redditus fuiſſet, vt ſupra. Eò quia non defuiſſet ſu-„ 3 ſpendi, quia presbyter, nec ſimiliter alius Malæ.) 1m5 clericus ſimplex, quia caracter imprimi- vei ho⸗ tur in anima licet de clerico ſimplici qui- 7
— poſito etiam ab am contrarium dicant, quia ex quo mor- alrari euelli de
tuus non amplius eſt clericus, ſed cadauer, bet. Exod. 21.
quòd idem poſſet de Presbytero dici, quod Deutero. /9.c.:. non eſt admittendum. extra de homi.
cid. C. M. QVYAESTIO CCXXXIII.
An non fieri poſſit& debeat prouiſio poſt litem conteſtatam?⸗
l em pro dominis Hugone& loanne deternant, militibus fratribus, contra do- minũ Guidonem de Rupeforti militem, quandam placitaui cauſam defendendo in caſu nouitatis recredentiam petendo,- non prouiſionem, quamuis caderet,“quia erat pro parte maiori res contentio, à de ſucceſſione paterna ipſorum, in qua cau- ſa partes fuerunt appunctatæ in factis con- trarijs, tàm ſuper recredentia, quàm ſuper principali, non faciendo mentionem de prouiſione, quia non petita, tandem ego aduiſitatus petij prouiſionem, ſed pars ad- uerſa me dicit non eſſe recipiendum: quia non petieram in placitando cauſam, con- tra quam replicaui, quòd prouiſio in qua- libet parte litis poteſt peti, etiam poſt li- em conteſtatam& etiam in cauſa appel- lationis. Finaliter fuit facta prouiſio de tertia parte rei contentioſæ, quam dice- bant dicti deternant ad ipſos perueniſſe ex ſucceſſione paterna,& multa allegaui in hac parte, tam de ſty lo Parlamenti, qui habetur in titulo prouiſione, necnon, lege ſi inſtituta.&. de inofficioſo. ff. de inoffici. teſta.
QVAESTIO CCXXXIIII.
An quis recognoſcere debeat ſigillum prædeceſſoris ſui?
Caderet.) Id
eſt prouiſionilo cus eſſet, vt ſu-
pra in ſtil. c. 33.
Llem pro comite deLonga villa fratré do. Bertrandi de Cleſquin“ quondam con- neſtabularij Franciæ, dictum fuit contra dominũ de Alba petra, quõòd dictus comes nontenebatur cognoſcere ad pręſens ſigil lum dicti fratris ſui cuius erat hæres, ap- poſitum in quibuſdam literis, per quas apparebat dictum fratrem teneri in cer- ta ſumma pecuniæ, fratri quondam FF 4 dicti
Cleſquin. Va- lentiſßimi& fi- delißimi. C. M.

QVAESTIO. IOANNIS GALLI.
r ʒsigillum) Hic dicti domini de Albapetra. Et credo quòd amiſio& ſuſpi ratio fuit, quia dictus comes dicebat quõd cio erans 1uts in quodam conflictu amiſerat frater ſuus uziente R t nendead nöerrantmi di recognitionẽ 81 uin uum,& quòd no erat Ver
nec præſumitur le quòd deberet illam pecuniam, quæ ra- ſigillum de vo. tione“ vadiorum petebatur per dominum luntate domini de Alba petra, qui dicebat quòd frater ſuus appoſitum, vt cuius erat hæres, fuerat dicti conneſtabu- plenè duixi in larij ſtipendiarius,& huius ratione debe- conſuet. Pari- patur pecunia.
Tan I, o. QaEsTlo. CCXXXS
14½. adde infr.
q. 333. C. M. Quòd officiarius regius Pprætextu clericaturæ forum declinare non poteſt.
Tem per arreſtum dictum fuit pro Gadi-
* Non poteft.) fero Aſton, ac regio procuratore, contra
&ni benedhe, dominum de la'Boue, Bailliuum Ambi-
rep. cap. Raynu an. quòd declinatoria dicti Bailliui non
tius. ver. vxorẽ procedebat qui declinabat, eo quia eſſet no. adela. de te- clericus in habitu& tonſura,& ſic non te- ſta. C. M. nebatur litigare in Parla. ratione exceſſuũ ſibi impoſitorum per dictos Gadiferum& regium procuratorem, maximè quia nec erat ſaluagardia infracta, nec delatio ar- morum interueniſſet: ratio fuit, quia reue-
ra prætendebantur delationis armorum
interueniſſe. QVAESTIO. CCXXXVI.
Epiſcopus Antiſſiodoren. reſſorti- tur in ſede Antiſſiodoren.
Tem fuit dictum contra epiſcopum An- Itiſſiodoren. quòd reſſortiretur coram Ba- illiuo Senonen. in ſede Antiſſiodoren. nõ inſede antiqua villæ nouæ: attamen ſtylus & emendæ& alia quæ ſeruabantur in ſede antiqua villæ nouæ, ſeruarentur eadem in ſede Antiſſiodoren. Et in caſu quo comi- tatus Antiſſiodoren. veniret in manu alte- rius quàm regia, reſſortiretur in ſede anti- qua villæ nouæ.
QVAESTIO. COXXXVII.
Quis appellans, licet nonillico, auditur.
Tem dictum fuit, quòd habitantes ſancti
De hoc videſup. Clementis recipiebantur, vt appellantes in titu. de adi- A ſententia lata per dominos requæſtarum orna. pa. Fran- contra ipſos,& pro domino de Argenton: ci, in prin. licet non appellaſſent ab ipſis ſedentibus pro tribunali, ſed coram graphario Parla-
menti, quia dicebant quòd non habuerüt,
vel eorum procurator copiam conſilij promptè, cum quoſe conſuluiſſent. Atta-
men habuerunt fuper hoc requæſtam ci-
uilem, vnà cum literis directis Parlamen-
to, vt eiſdem prouidereturvtyvellet Darla mentum regium conſulere, qu od eiſ rouideretur.
QVAESTIO. CCXXXVUIII. Quod fieri debet remiſsio non ob-
ſtante quòd primitus fuerit adior- namentum impugnatum.
ſien fuit dictum qudd nõ obſtante quöd dux Burgundiæ ſeu eius procurator pro. poſuiſſet adiornamentum fuiſſe nonali dum contra ipſum factum, ad requæſtam Guillelmi& Ioannis dictorum les bouffe- aulx, eõ quia non fuiſſet factum per du paria literarum, licet eſſet par Ftancie, Et fuiſſet dictum validum, quianonerat cauſa appellationis, vel reſpiciemiuspa- rię, fieret remiſſio cauſæ coram dicn duce de cauſa principali: ratio dubitandigui videbatur quòd remiſſio primituspende. buiſſet ante debatum adiornamenn,& quòd impugnando adiornamentum a. probaſſet Curiam in iudicem renuncin- do ac præiudicando remiſſiomi, tamèfut dictum contrarium. QVAESTIO. CCXXXI An religioſus ſit recipiendus adque- rimoniam contra ſuum ſuperiorem
dem
(amerarius ſancti Martini de Campis fuit receptus ad ſuam querimoniam nouitatis ſuper cameratu antedicto, in quo fuerat per priorem ſancti Martiniper turbatus indebitè& de nouo. Etperanfe- ſtum fuit tentus in poſſeſſione& ſailioa ipſius ac perceptione fructuum jpſius.
QVAESTIO. CCXI.
Contra aduocatos excedentesinlub placitationibus.
Oannes Baudouyn maior de Beluaco è
Magiſter Drooo felize conſiliarius domi ni ducis Burgundiæ, defenſores fuerum condemnati erga Iaquetam ioliete& elu maritum petitores in 400. libr is Parihen. acin 200. ergaregium procuratoremno- mine emendaæ, eò quòd aduoauerunt Ma- giſtrum lIoannem iuuenel eorum acuoca- tum, qui in placitando dmitinunambe dictis Iaquetæ et etus viro⸗ licete ſent 4. fenſores,& in pronunoiando ſuipe ſidentem notatum, quòd horäeahi pter aduocati culpam- Sic aluus funt dr nunciatum in ſimili contra eirum presbyterum, qui aduoauerat Vuni Aegidium Nigri, proeo Paeieneremen presbyter me præſente obhoctes ho-
lem per puole
ch, quem 3 67 515 N ccI ubloltilegicl E SatConlto M t. adh arlamentt fuit, areſtum C grlalhe lbe mquſc rr Eup paritten, tonen acfta Pnem qurrund lerum, Gle' nuocarlole la ncommilel an Wullegumnecn lcto quodate edocuistecen adi homineq d ffidionem ciü cuu prlo t fiernttictz m res combuſtzzn congoitlo carur- ibet eqniſtan n wpto cpiſoppo en Rercahioh quddquiſquis poßee nialitn Ictenunam, aut alusſeu detert umutar aut tra mariin liam:e“ em velin aliam nudinem quit upotetferinnil vocreatofe quinn ateclt,& er qu amlafact lunnc cul dubio infid Lpagapode 26.. epiſce tatde ſacmir nota. 1n. c. acci 3 lanè. ehæll. tro6.K dipere
lger loar An 10 Kchid perl ae. delortil. le Hoſtien iaſan
lrtllegjin AESDI.COxXIII
Contrifalla astabricantes,
1r ommiſarios bunlei a tregem comm 8 icome nem de Gerur A N Wde L eeano R capito percertos 8 3 rfann hülo nieNeerongl, amnscum Ni Ne. aſ
5 blar a e dannituſcue lloieneoin
encellari Fran,

1
PER ARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
dam honorabilem in Curia. Quod tranſit ſub diſsimulatione, ſic fuit alids pronũcia- tum contra dominum Guillelmum meſ- ſeti, nunc Bailliuum ſancti Angeli, pro quo placitauerat Magiſter Ioannes de Ru-
milly, quem aduoauit dictus dominus Guillelmus.
QVAESTIO. COXLI. Quis ſortilegiorum& diuinatorum habeat cognitionem? Pfrarreſtum Curiæ Parlamenti fuit di- um, quòd præpoſitus Pariſien. haberet cognitionem ac punitionem quarundam mulierum, quæ cum inuocatione diabo- ſorum commiſerant ſortilegium, nec non cum voto quodam, medio cuius fecerant quendã hominem pati afflictionem per mudiciũ, cuius præpoſiti fuerant dictæ mu- lieres combuſtæ, licet congnitio earundé fuiſset requiſita per me pro epiſcopo Pa- riſien. Et circa hoc ſoias quòd quiſquis cre dit poſse fieri aliquam creaturam, aut in melius ſeu deterius immutari, aut trans- formari in aliam ſpeciem, vel in aliam ſi- militudinem, quòd'non poteſt fieri, niſi ab ipſo creatore qui omnia fecit,& per quem omnia facta ſunt, procul dubio infidelis eſt,& pagano deterior, 26. q. 5. c. epiſcopi. circa fi.de hac materia nota. in. c. accufa- tus..anè. de hæreti. libro 6.& ibi per Car
m di.per Ioan. And. per Archid.& per Hen.
inc. 1. de ſortil. Et per Hoſtien. in ſumma de ſortilegijs, in fine.
Niuernenſi,
QVAESTIO. CCXILII. Contra falſas literas fabricantes. Tem per quoſdam commiſſarios loco cancellarij Franciæ per regem commiſ-
a6i ſos, fuit dictũ contra loannem de Gerum,
pPro rege ac epiſcopo, decano& capitulo quòd poneretur in pillorio
per certos dies, tàm Pariſius quàm Niuer- nis. Necnon plecteretur lilio ferreo in frõ ua te: bannituſque fuit extra regnũ Franciæ:
fueruntqᷓue bona eiuſdem confiſcata di-
1 4
Ko Cancellario*. Et ſimiliter fuit contra quendam alium ſic dictum. Et fuit ratione facturæ per prædictos quarundam litera- rum falſarum de tempore regis Garoli, necnon ſigillatarum ſigillo falſo dicti Ca- roli, necnon epiſcopi, decani& capituli ſuprà dictorum.— QVYAESTIO. CCLXIII. Auditur veniens ante iudicationem quatuor defectuũ incriminali cauſa- aliquis cõtra aliquẽ ſiue priuatus ſiue ſegius procurator, ſiue ambo ſimul ob-
————
35 tinuerint quatuor defectus in cauſa crimi- nali,& ille veniat ante vtilitatẽ adiudica- tam, ratione illorum defectuum, paratus ſe de fendere auditur. Et ratione illorum de- fectuũ nullũ obtinebit regius procurator defectum, nec pars niſi forte expenſas,& audietur veniens in ſuis defenſionibus.
QVAESTIO. CCXLIIII.
Quòd religioſus proprium tenere
non poteſt.
Vit dictum contra quendam carmeli-
tam nuncupatum goulam, quõòd nõ erat recipiendus ad faciendum demandã ſuo proprio nomine, eò quia carmelita erat. Item per aliud arreſtum dictum fuit quòd condemnatus fuit dictus goulam ad di- mittendum hoſpitium de paſſye, licet per Papam fuiſſet cum eo diſpenſatum, vt te- neret proprium.
QVAESTIO. CCXIL.V.
Poſt appunctamentum ad ius audi- endum nil fieri poteſt, vel produci, niſi parte vocata.
IIem dictum fuit pro Michaele le boſsu,
ꝙ bene appellauerat à ſententia lata per dominos requęſtarum pro domicella lo- anneta de nefz, eò quia poſt appunctamẽé- Cancellario.) tum adius audiendum miſerant quoſdam qui habet hoc carpentatores ad appretiandum quędam priuilegiũ con- preſſoria dictæ domicellæ,& cuiuſdam al- traomnem Fſ terius nominati Adam de colũbis, abſque um, vt dixi in euocatione dicti Michaelis: licet ipſi viſi- Sn aheen taſſent prius ipſa preſſoria, feciſſèntque ra vpreha prola- portum ſuum ſuper magnitudiue, latitu- ,2u„ contra fal dine, ac longitudine, non tamen ſuper va- ſificatores lite- lore argenti, nec fuerat appellatum, vide- rarum. batur tamen contrarium, quia videbatur* Papam) quĩ ſolùm quędam declaratio ex officio iudi- dicit vnum inc. cis facta, iux. no. in l. hæredes palam.§.(um ad mona-
ſi quid. ff. de teſta.&. c. cum clamor, de fnee eus teſtibus,& c.
facit nummis. QVAESTIO. CCXLVI. Sed hodie Papæ An epiſcopus virtute iuriſdictio- Paulus 2. adeo nis ſpiritualis habeat capturam?
fauet monacha .. tui yt nec prece LLem contra epiſcopum Pariſien. qui vir- nec precio rati tute ſuæ commiſsionis per ſuum appari- 22 ylla⸗ ſecula- torem fecerat capi Pari. Margaretam du ribus ad regula Pre, religioſam de Gif, ſubiectam dicti epi riacocedere ve- ſcopi in ſpiritualibus, quæ erat in domo e deceſ cuiuſdam chirurgici in vico Citharæ, pro-ori us conceſ= . fenſ⸗. ſas in ma. ratio-
pter eius incontinentiã& offenſam,& vir“* 7, .—„..... 3. 777 congrutt ex=
tute ſuæ iuriſdictionis ſpiritualis,& duci
88 3 pediire,& ſi de in priſiones ſuas ſpirituales, dictum fuit e ντ Qννſo in procuratore regio& ipſo epiſcopo audi- cõpaßibili diſ⸗ tis in Curia, quòd dicta religioſa, quæ penſet. C. M.
fuerat

QVAESTIO. IOANNIS GALLI.
fuerat per ordinationẽ Curiæ adducta in Parlamento,& retenta Curiæ priſionaria reſtitueretur in loca, in quo fuerat capta * Non habet) percommiſſionem epiſcopi, quod factum fupr. q. 105 · tex. fuit,& iuit quo voluit. Ratio fuit, quia præ- in auth.de ſan. tendit rex quòd dictus epiſcopus non ha-
. E 1.. 1. 5*.„. 5 wn betpriſiam ſeu captionem in villa Pariſi-
ricum, coll.9. la eni.& petijt dictus procurator quòd rex“* re Iorda. Bri. nô maneret deappunctuatus pro quo alle- Rep.§. contra- gabat quòd notoriè epiſcopus non habe- hentes. coll.9. bat captionem Pariſien. virtute ſuæ iuris- in. c. 1. de for. dictionis ſpiritualis„hoc tamen fuit di- compe. in. CL. ctum abſque præiudicio cauſæ ſpiritualis
d, uuf 1. quam habebat epiſcopus contra dictam
1 religioſam. ee. yAESIIO. CC.XIL.VII.
Cutia ſpiritualis non poteſt ponere ad nihilum citationẽ temporalem. FVit per Curiam poſita ad nihilum com- miſſio officialis Remen. per quã man- dabat quod fieret præceptum parti, quod faceret poni ad nihilum citationẽ& adi- ornamentum regium factum contra quoſ dam clericos, quia nõ debet ſic loqui,&. QVvAESTIO. CCXLVIII. Quando accurdum nõ eſt paſsandũ. FVit dictum per arreſtum pro procurato- re regio contra ducem Burgundiæ& peſfrer) fa. quandam dominam, quæ domina volebat ſapra g us. facere& paſſare quoddam accordum cũ C.i. dicto duce, contra quem vnà cum domi- Non ſunt)ſci- na erat procu rator regius adiunctus pro- licet ipſi com- pter attentata per gentes ducis commiſſa mẽdatari, ideo poſt appellationem adbarlamentum emiſ hæ commenda- ſam, quòd dictum accordũ non paſſaret,* rienon ſunt be⸗ licet haberentregiam literam: Ratio, quia Eunen in ea continebatur accordum Curiæ refe- Papam vel lega rendo. Quod non faciebant, ſed ſolum par tum, nec cadiũt tes ſuper facto contentioſoſe compromit in mandatis& tebant in quoſdam arbitros: ſic non refe- alijs regalis be- rebant accordum deciſorium principalis. neſiciorum. 8&eſt ratio: quia cum minores ſe com pro- Et loquor de co- mittunt habentes magnos aduerſarios ci- 8 tius opprimuntur, quod non fieret ſi cauſa Cmilitm nec remaneret in curia: quia magni& parui in eis haber lo- regem& curiam timent,& ibt habent iu- cum cle. quiare ſtitiam ceſſante perſonarum acceptione. gulares, de ſup. Idem fuit dictum,& per arreſtum contra neglig. prælat. dictum ducem: quia de controuerſia par- nec deuoluitur. tes ducis ſe com promittebant in iudicem Et non diuobei- ducis à quo appellauerant: licet haberent nui in cauſagra literam regiam de pacificando.
ut, C. M.
Remitteretur QVAESTIO. CCXLIX. & male per. c. Si prior Franciæ vel Aquitaniæ inti- ſi. aſubdelega- matus in cauſa appellationis moria- to, de officio de- tur, nouus prior adiornandus eſt ad
lega. in 6.C. M. reſumendum vel deſerendum.
Ictum fuit per arreſtum, quod fecerat
interruptionem Ioannes Latho cauſa ſua appellationis re rum ſancti Ioannis Hieroſolymitani in prioratu Aquitaniæ intimatorum: Ra quia licet in cauſa appellationis fecllſe priorem dictiprioratus intimari poſteiu mortem non fecerat nouumpriorem adi- ornari ad reſumendum, vel deſerendum &c. Sed tres anni erant lapſi poſteius mar tem. Nam licet eſſet principale debatũta. tione cuiusdam cõmendariæ in dictopno ratu:tamen fecerat priorem intimari Na licet prior quotiens vult re umat proceſ. ſus cœptus percom mendatoresſuipniora. tus ratione ſuarum commendariauum, no *tamen econrta: quia non ſunt'niigp. curatores,& ad nutum reuocabiles
OQVAESTIO. CcCl.
An apdellans Aiudice paris Franciz remittendus ſit ad magnos dies diai
paris.
Ictum fuit pro domino duce hitunicen.
ſpectu religioſo.
eer ſankoulcis 1 3 d 8 uunculos cuibt dt lauſss un 2r rlflonarlus
Dariſius detelt riſonar 14, anet ſenite Cite beaupigbe,ne ſi 8„0 len uipmes Ciie ,ed qula ꝗ pull Ambict= dcdauerat,? labſenuauerat)a 1 dictus Beau eertericus Enu onlugatuüs-
DrAESTI CCLII.
donettnobilidua. latioogto die-
mmoto allornara9 faciendoſuper
quod quidam qui appellaueratäſuode anii
neſchalo,& releuauerat ad Parlamétum, remitteretur'ad ſuos mag ctus talis allegaret ſe non eſſe ſubiectum gauerat coram dict Seneſchalo, qui Seneſchalus in contrari. um pronunciauerat, à quo fuerat appella- tum: ſic alias fuit pronunciatum prodico duce contra habitantes de ſainct Gene- roux,& reginam Siciliæ. Qui habitantes ſe allegabant ſubditos dictæ reginæ: ratio quia appellatum fuerat à dicto deneſcha. lo, cuius iudicij correctio ſpectaba aidi- ctum ducem, cuùm eſſet ſuis iudex,&at quem ſpectabat cognoſcere, an eſſet iu iuriſdictio, cum dubiũ eſſet iuxta lſqui ex aliena. ff. de iuri. om. iudi,& c, renv
dicti ducis, quod alle
ens, de accuſa.& c.
QVAESTIO. CCL Non tradens demandam in ſciiptis ad diem atsignatam, nilamittibd tamen illa die non accipiatur ex-
pletum.
Rodomino Philippo Heny quod licet ad diem aſſignatam riam Parlamenti cidem non t ſuam demandam proprietari ſet veutam ad diem eidemaſſi curiam tamen illud non præuu aliquo: Ratio, quia pars aduerla, dominus Girardus, ad dictã di ad demandam tradendam non! 1
nos dies licetai
mtunt lanm prs etompro Mor
ide Thnuſey, ma no de Allegri
diadiornamentac at bonum, quc raconcradomnn comitem Bon a lopet garend idenda Ncet ne
rret dictus coy er ddo dies franc
uianoneſt perſunmatic dend, Knuſg pollet lummar asnllreperire
AEST) GCLIII. RdadsCann wdam K nh Warimäh
nöteneturad adom villam 3 Mallaig.
Er anreſt p alle ma 3 lnumde Ceehi unama don
11 mngt lohadtanv nes dhedimnbus rranet d, Ratyumrid ltad fortiftcaé e1) un ucrun derte Nreraon tort deCrtna 4ESI) Cely Noneſtyeutag raneltfeutafe, Hcum der Auerlltas, mn
fone Mles, neenndts Pnin

——
PERARRESTA PARLAMENTI DEGISAE. eontra dictum Philippum, nec aliquod ex- A pletum illa die, nec aliàs cœperat contra pſum, ſic fuit aliàs dictũ pro duce de Bor- bonio, contra comitem Marchiæ. Sic fuit dictum inter archiepiſcopumRemenſem, & ſcabinos Remenſes, licet annus lapſus fuiſſet, tamenſe præſentabunt debiteè par-
tes ad dies ſuos.
QAESTIO CCLII.
Coniuncti mouentes guerram deti- nentur, donec fecerint eum venire.
Pérareſtum Robertus de ſancto Fuſcia-
no auunculus cuiuſdam dicti Beaupig-
ne fuit Pariſius detentus priſionarius, do-
nec faceret venire dictum Beaupigne, ne-
potem ſuũ penes Curiam, eò quia quen-
dam de villa Ambianen. diffidauerat,&
poſt ſe abſentauerat. Et cum dictus Beau- pigne erat clericus“ non coniugatus.
QVAESTIO CCLIII.
Non eſt nobili danda dilatio octo die- rum pro adiornamento faciendo ſuper garendia.
Tem fuit dictum per arreſtum pro Mori- Inaude Thouſey, domino de Allegrio,
quod adiornamentum erat bonum, quod fecerat contra dominum comitem Bono- nien. ſuper garendia habenda, licet non
haberet dictus comes octo dies francos-
à4⁰⁰
ratio, quia non eſt niſi ſuper ſum matione facienda,& in iudicio poſſet ſummari in præſenti ſi reperiretur.
QVAESTIO CCILIIII.
Habitantes Caſtellanię nõ tenẽtur ad reparandum& fortificandum villam vel fortalicium dictæ Caſtellaniæ.
3 1 PFr arreſtum fuit dictum contra domi-
nam de Credonio, pro habitantibus Ca-
„ ſtellaniæ dicti loci, quod non*contribue-
1.4 1O 1 rent ad fortificationem& reparationem murorum& fortalicij de Credonio.
QVAESTIO CCLv.
Non eſt veuta facienda cùm petitur Vniuerfitas.
Er arreſtum fuit dictum, quòd dominus Bernardus, dominus de Terride,& vice- ames de Guyones, non haberet veutam peripſum petitam contra dominam Iſa- bellim vxorem cuiuſdam domini,& ip- umdominum qui petebant ad cauſam di- ctævyxoris medietatem dicti vicecomita-
——B;—
36 tus, nec declarationem etiam: Ratio, quia petitur quædam vniuerſitas, ſic alids fuit dictum pro domina comitiſſa de Barro, eontra dominum ducem Burgundix,&c.
QVAESTIO CCLVI.
Quod rex in ſolutione pœnæ non præ- fertur priuato.
Er arreſtum fuit dictum malé iudica-
tũ per generales theſaurarios de Doma- nio, qui iudicauerunt pro rege contra Ste- phanum de Clamgeria, quòd rex præfer- retur in ſolutione pœnarum ipſi ac dicto Stephano adiudicatarum, contra Magi- clerieus) Nes ſtrum Radulphum d. Orbille, in quodam ramen eſt con- contractu appoſitarum per dictum Ste- tra. cap. ſciant phanum vel eius prædeceſſores ſuper de- cuncti, de elec.
.. n 6. C. M. fectam cuiuſdam redditus dicto Stephano Quodnonude
ſoluendi quærendarum illo caſu, pro me- ſupra ꝗ. 3o,ſed dia regi,& pro media dicto Stephano. Et outra infra ꝗ. corrigendo dictam ſententiam fuit dictũ„535.
quòd rex& ipſe Stephanus ſoluerentur Ante)&bene, æqualiter, quia quilibet habebit medieta- quamuis ſup. q.
t alem.§. contrarium 2e fuerit iudicatu, VAESTIO CCL. VII. E& male, vt ibi
V dix:, C. M.
Quando priuatus in ſolutione pœnæ
3.* Temporale præfertur regi. Dena5
. ſcilicet in ma- Prarreſtum dictum fuit quòèd Andreas teria temporali de Tyſi, qui erat mercator, haberet pœ- Loan. Fab. l. ſe- nas non omnes quas petebat, contra do- cundum diui. minum Belltioci, loco intereſſe, quę aſcen C- de donat- debant ad octo millia,& quia loco intereſſe probat ordina. . 1 Philip. Pulchri. eidem adiudicabantur, ſolueretur ante enua i, 92.3o pœnas regi adiudicatas contra d ctum de Luc de Pen. I. Belloioco, quæ aſcendebãt ad quinque vel prædia, col. 28. tria millia,& c. de locat. præd. ciuil.lib. uu. C.
QVAESTIO CCLVIII. yide Fely. c. cũ
Non eſt appellandum à iudice eccle- dilectus, in ne ſiaſtico ad temporalem Curiam. H ingl.& ple-
E ſ faf. nèe dlixi in com. P rarreſtum non fuit receptus decanus nenrario ad edt Carnoten. vt appellansà capitulo dicti um Henrici, . d... 8 loci, eò quia declarauerat ipſum incurrif. 2. contra par- ſe pœnam ſtatuti capitularis, videlicet pri- uas dat as.§. a. uationem diſtributionum ſuarũ per octo in ver. conterol- dies, quia in pleno capitulo dixerat ma. fe. quumuis in- 1.. ſtrumenta no- nam iniuriam cuidam canonico Carno-
3 3 8 tariorum ſecu tenſi:& fuit ratio, quia vt iudices eccleſia- 21νrQ100 zm nega ſtici declarauerant, ſic ab ipſis non erat ad ꝛis eccleſiaſti- Curiam temporalem appellatum, vel ad cis idem faciét Parlamentum,&c. etiã in foro ec-
1„ 7, 7— OQVAESTIO CCLLIX. cleſiaſtico& cu *.. 3 ria Romana& Procuratorium factum in Curia ec-
leſiaſti in Curi rationem ibi di r†—. llals ica non valet in Curia tempora 1 e, r.
Per

QVAESTIO. IOANNIS GALLI. Tem perarreſtum fu gioſi ſancti Dionyſij
curatorem, ad allegandum quòd haberent
decreta adiudicare ſeu eorum uſtitiare
PEr arreſtum dictum fuit quòd Almau- ricus le Fuere haberet congedium con-
tra Ioannem& Petrum de Frachomme:
eò quia ſe fundauerant in Parla. per procu-
ratorium factum in Curia eccleſiaſtica,&
ſub ſigillo cuiuſdam capituli, ſic fuit alids
*aſtelleti)cõ. dictum contra Bertrandum de Porto ap- trarium hodie ellantem, et proloanne de Lauant appel- fu quia priuile- ſato, videlicet quòd inſtrumentum appel SBauſ,Leon. latorium dicti appellantis non erat recep- cMuru dm ture—. tibile, quia fuerat receptum per notarium
com.& ordina 1 nia iuriſaictiõe, apoſtolicum.
in qua dictus QXV ESTIO CCL X.
præpoſitus fun-
datus dicitur. Non ſunt vexandi officiari) regij- Er ſic in haccau qui virtute commiſsionis faciunt ex- ſafĩt reditus al ple ta.
¹us counenta DErarreſtum condemnati fuerunt deca- pot et:am certi-
hcatio huamo nus& capitulum deßrion de indamnis, di fubhaſtatio- intereſſe et expenſis Guillelmi Morant,& num quad pro- quorundã aliorum officiariorũ regiorum beæ factæ ſint de Bailliuia ſancti Petri de Monaſterio. ſectat ad præ- Eo quòd fecerant eos adiornari perſonali- poſitum non ad ter in Parlamento,& contra ipſos fecerant Bailliuum Dio- quandam executionem virtute cuiuſdam
yhianum etiu— n. 2 com miſſionis dicti Bailliui. Alids exemptu
Hmme, QaAESTIO CCLXI
poſito Pariſien. Petitorium attrahit ad ſe poſſeſſo- C. M.. rium. Incorporaru.)
ſab. algs nota- ITem per arreſtum fuit dictum contra pri
rijs yt di in con- Iorem de Chaudefontaina, qui ſuccubue-
Luet. a·enume. rat in Curia Romana in petitorio cuiuſdã
74.6.M. beneficij, de quaſentétia apparebat quòd ſuus aduerſarius haberet& obtineret be- neficium in petitorio& poſſeſſorio, de cu- ius poſſeſsioue pendebathis in Parlamen- to: Ratio, quia petitorium attrahit ad ſe poſ ſeſſorium. Sic aliàs vidi in eadem Curia zudicari. Et has duas cauſas placitauit Ma- giſter Radulphus Dulmonèe.
QAESTIO CCIXII.
An quis ante regem de ſuo ſoluatur debito?
Tem per arreſtum dictum fuit pro qua-
dam domina quondã vxore dominiloan- nis de Nouiller, contra regium procura- torem, quòd ſolueretur de ſuo debito an- te debitũ regium. Et dicunt quidam quòd hoc ideo fuit, quia ſuper hoc habebat li- teram regiam& gratiam.
QVAESTIO CCL XIII.
Quis debeat decretum adindicare:
erunt recepti reli⸗ co n ntra regium pro-
rum in eorum alta iuſtitia ſitarü, licethas ſuper ipſis executio virtute literarum ſ. gillo caſtelletiſigillatarum ſitus Pariſienſis.
QVAESTIO. CCLXIII Debet de originali conſtare.
Tem per ſententiam fuit pronunciaiin
Caſtelleto, quòd pars aduerla Dionylſjds malo reſpectu fuit abſoluta, edò quiaſe luua bat dictus Dionyſius de quadam ſenqi. tione quę dicebatur fuiſſe facta perprocu⸗ ratorem, ſed non apparebat de originali procuratorio, licet eſſet incorporuumn venditione. Quæ ſententia fuit er ane. ſtum confirmata, quia ab ipſa fuera a- Parlamen. appellatum. Tamen(tdicunt quidam)hoc nõ fuerat in proceſtu allexꝛ- tum, tamen iuris erat. Et fuit pronuncis. tum dictũ arreſtum 7. die menſis Septem- bris, anno Domini 1392.
QVAESTIO CCLXV.
Quando rex alteri præferturinſou- tione emendæ.
& nõpræpo.
Tem fuit dictum contra regium procu. utorer pro epiſcopo Beluacen. quodad bonam cauſam ſe oppoſuerat contraexo- cutionem, quæ fiebat ſuper quibuſdam bo- nis immobilibus ratione cuiuſdamemen- dæ regiæ: ed quia pro emenda quadam di. cto epiſcopo adiudicara& ipſi ſoluenda, ipſe, cõtra quem fuerat adiudicatainm- nus domini feudalis ſe deſſaiſierat aditi- litatem dicti epiſcopi, de dictis rebusyt ipſi ſolueretur antequam fuerat adiudi taemenda regi per Parlamen. in alipau. tem, quæ ſic non fuerant deſaiſita, malèſs oppoſuerat epiſcopus,& ſuper ipſs te ſolueretur.
QVAESTIO CcCkXVI
Bona ſunt ab indigno amouencda.
Ictum fuit quòd bona domini Ttheni
rable, qui fecerat meutireffattem 34 qui propter hoc fuit condemnatusa eſte trainè& pendu:prout& fuit,ponaquæ 1 bebat in patria conſuetudinantssraneie fiſcata,& bona in patria iuris ſenipti ue- runt amicis dimiſſa, tamen fuenurlife prædictis captæ quingentæ hb. pro di hi buendo pro anima defuncti, Sed bonaquũ
habuerat
. T 192 geu die edemg ſuicbius S b Curuapent rius fenan;
1
mwanſa dee aresdin detun
colXYll.
antdlte
v1PK AES L. 4 debeat llisqulte⸗
In mio int gtben kicla
t aulacum te enduneſt a non ou
noflatſines- ndiciolorum qur eneft:a, lueceſteuüdets aurnam ch kilateneduntquo grellerintnat elenn wnodſtat ertinc NN Cere ec.nonlalle Ke.con(uias Dibls de donatio nanticuisim tameneſtranllat ad di ſſesin ormalem perte ilcet hohte nb apprehenlo, umacqupitt end faculta;ext. ſpolia c. in tenpumortls Honis d felas Necetmitum, q
¹
ure veſcas kus punbene luſpe rnreftectis, 15, icſtitus.ineaut afde don. 11. Kxo.Linterde leferob,l de decondi. K er 1nSelusla un ne Rad Tcbel.Kho atdc.ollunn nlbus, Khocetla paper verb. lentibus vel Dece w litetöge Doſtolicss vmonis
TAISD)CCIXYIII
An Derhuc, eri poſc nermuo eripobit benefse rampnitofun 3 uind
Keäuenn äueh lnongpittliabe
erriceenoe menancenlentun e-,e AYO etiameccle e WO. qund deccl kemamai nem lo. In. Kmäuſtin
Hoe K M N. NN
, lapeTva- i d n, aper en adn 7. 4 1 ternn tperge V 3. 1 ecs eundem eir * Tla.C, ¹ lemenlz 1 6 Dremiſa d uneſ 8 N.wideltetcn mod tn tla Vacatio 2 5 1. OI. C. v tGunlbl 6 dnelanch aaſa ntelaudun 1l9 u Aiter vi- Trurquot eſttamen erpermu voin bf anbenrh

PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
habuerat dictus Ytherius ex ſucceſsione fratris ſui, cuius ſehæredem geſſerat, reti- nuit Curia penes ipſam pro diſtribuendo ea pro anima defuncti cuius fuerant, nec eahabuit proximior hæres dicti defuncti
oſt dictum dominum Ytherium, videli- cetberceual rable nepos defuncti. Sic ergo erat capax, ſed vt ab indigno ab eoremo- uebantur.
QVAESTIO CCLXVII.
An vnio inſinuari debeat illis qui te- nent beneficia.
lcendum eſt quòd non*: quia cum talis Dmiofiat ſine præiudicio illorum qui te nent beneficia, nõ eſt neceſſe quòd eis in- ſmuetur, nam ſemper illa tenebunt quouſ- que ceſſerint vel deceſſerint, non obſtante vnione, vt in e ſi vna, de re. ec. non alie. in cle.& c. conſultationibus, de donationi- bus in antiquis, vnio tamen eſt tranſlatio, quæ ad ſui eſſentiam formalem perfecta eſt: licet“* poſſeſsionis apprehenſio, per quam acquiritur fruendi facultas; ext. de reſti. ſpolia. c. ſæpe, in tempus mortis vel ceſsionis diffæratur. Nec eſt miru m, quia rei puræ vel contractus puribene ſuſpen- ditur effectus, l. cũ hic ſtatus.§. ſiue autem res. ff.de dona. inter vi.& vXO. l.interdum, ff. de ver. obl. l.:. in fi. ffide condi.& demõ.
4 Xl. Seius ſaturnin. ff. ad Trebel.& hoc in inn nuit d. c. conſultationibus,& hoc etiã vult in Papa per verbũ Cedentibus vel Deceden ui tibus, in literis ſuis apoſtolicis vnionis.
QVAESTIO CCLXVIII.
An permutatio fieri poſsit beneficio- rum vnitorum.
0 Deenu m eſt quòd non: quia talia bene
ficia ſic vnita vacare non cenſentur, vt
n extrà de exceſsi. præla. c. vnico.§. quidam etiam eccleſias, in cle. ſecundum diſtinctio
nnem Io. An. bidem, ſuper verbo, ad men-
ſam,& ibi videatur,& etiam ſuper verbo, non vacent. Et per eundem de ſupplendi. negli. præla. c. vnico. 5. præmiſſa, ſuper ver bo, de menſa, in elem. videlicet cum in per mutatione ſit neceſſaria vacatio, de re. per c. vnico, li. 6.& eo. ti. c. vnico, in cle.& ibi notat Guillel. de Montelauduno, ſuper verbo reſignata, concluditur quod benefi- dataliter vnita non poſſunt permutar:i, ve mmneſttamen quòdnon oberit ſi huiulmo dinio in beneficijs publicetur, ne aliquo caluluperuenienti poſsint obtinentes hu- juſmodi beneficia ignorantã prætende- re,extrà de poſtu. præla, c. ad.&c.
—B
37 QVYaESTIO CœLXI.
Alia arreſta lata in Parlamento cœ to in craſtino ſancti Martini, anno domini 342.
Conſuetudo non recepta. 4, N za⸗ Fyit prima die placitabili dicti Parlamen ßarneii e . Al iᷣαπ Ni. ti per arreſtum non rece pta conſuetudo hoeri. deciſe Bur propoſita per Magiſtrum Dionyſium ma- deg. 23. Sed hoc liregis, quòd in patria Pictauenſi erat con- iniquum& ma ſuetudo quod non valebat executio facta li exempli quia ſuper bonis alicuius, niſi primò in perſona Eendeh⸗ a a ſua perſonaliter ſummaretur de ſatisfa- i,apniie 25 .— accuſando nec ciendo debitori. iune prohatur, MAESTIO CCLXX. yt dixi ſuo loco. Alia conſuetudo non recepta. L. Quod non)con Didem fuit dictum per arreſtum, quòd trarin ſeruatur non erat receptibilis conſuetudo pro-& bene, quodle- poſita per Magiſtrum de Cherquinman- tiam debent vo- e,in villa in patria Tornacen ſ, videlicet cari I1 Shaei quòd incœpto Cherquinmange alids non Se,ie polsit procedi quâm pet viam de Cher. XLicet) Oldra. quinmange ad veritatem ſciendam ſuper ꝗ. 262. diuiſione facienda. Et dicitur Cherquin- mange,& habet locum quando aliqui vo- lunt diuidere aliquem fundum vel rem immobilem,& recipiunt teſtes qui Cher- quinmant, id eſt quærunt& cherquant ter minos fundi pro diuidendo. Et iſta via ca- pta per partes, ſcilicet via teſtium amplius non admittebatur ad probandum diuiſio- nem per literas, ſed ſi pars prouocata nil probare Poterat per teſtes, cauſam ſuam amittebat, nec recipiebatur ad probãdum perliteras& inſtrumenta. Quod fuit dictũ non receptibile, ne facultas probandi an- guſtetur, quia poterat eſſe quòd nõ ſuper- eſſent teſtes, per quos probari poſſent ter- mini& fines rerum pro diuiſione ipſarum facienda.
QVAESTIO CCLXXI. Non ſitremiſsio coram Magiſtris ho-
ſpitij regit. Per arreſtum fuit dictum quòd cauſa cœ-
pta in Parlamento inter regium procu- ratorem,& quendam carbonarium nomi natũ Maci, qui fuerat verberatus per quen dam officiarium regium, nõremitteretur coram Magiſtris hoſpitij regis, licet eſſet cauſa exceſſuum,& ſic perſonalis,& eſſet defenſor dictus officiarius, quia licet eſſet remittenda, hoc eſſet coram Magiſtris re- quæſtarum regis, non coram Magiſtris ho ſpitij per regias ordinationes, tamen cau- ſam retinunt Curia Parlamenti,& ex cau- ſa.
GG Epiſco-

* Quod nõ) Hoc eſt indubitati, Cxeſt tex. in au- then. de ſanctiſſ. epiſcopis.§. ſi quis contra ali- quem. col. 9. non obſtant iura ca-
QVAESTIO. QVYAESTIO CGCLXXLII. Epiſcopus Beluacen. habet priſiam virtute iuriſdictionis temporalis. P arreſtum fuit epiſcopus Beluacen. tentus in poſſeſsione,& ſaiſina capiendi clericos virtute ſuæ iuriſdictionis tempora lis in comitatu de Bellomonte, contra re- gium procuratorem,& duchiſſam Aure- lianenſem.
QVAESTIO CCLXXIII. De poſſeſsione capiendi& habendi lectum. Er arreſtum Scariſta dagde fuit tentus in poſſeſsione& ſaiſina habendi lectũ fur- nitum à quolibet parochiano ſuo defun- cto in parochiaſua S. Stephani dictæ villæ
nonica, quia nõ dagde, dum tamen exceſſerit 14. annos, yalent in præiu- vel valorẽè lecti ſecundũ ſtatum parochia
dicium tempo- ralis iuriſdictio nis. lorda. Lri.
ni, idem de parochiana,& dic furnitum culcitra, couſsino, lintheaminibus,& coo-
Rep.§. contra- pertorio,&c.
hent es. col. 19. c. 1. de for. compe.
in 6. permitti- tur tamen ei ca
ptura intra præ torium ſuñ dun raxat infra q. 563.C. M.
QVNAESTIO CCLXXIIII. Quis debeathabere emendam ciui- lem in quam conuerſum eſt crimen, an rex vel ordinarius iudex?
Er arreſtum dictum fuit quòd comes de Phano& epiſcopus Antiſsiodoren.habe- rent medietatem cuiuſdam emendæ ciui- lis, in quam conuerſum fuerat crimen ca- pitale per regem& eius gratiam. Eo quia ille qui crimen com miſerat, vtpote quia fregerat aſſecuramentum datum pereum coram Bailliuo com muni dictorum comi- tis& epiſcopi, erat ſubiectus ipſorũ,& rex haberet aliam medietatem. Sed quia epi- ſcopus non appellaueratà ſententia Bailli ui, qui regi totam emendam adiudicaue- rat, ſed ſolum comes, dictum fuit quòd nõ haberet partem in illa medietate, ſed rex eius partem haberet. Sed miror, quia ea ratione qua rex habet medietatem totius, debebat habere totum, ſed fortè fuit ideo, quia fregerat aſſecuramentum in perſona officiariorum dictorum epiſcopi& comi- tis,& in eorum contemptum.
QVAESTIO CCLXXV.
An condemnatio expenſarum ſine delectu habeat locum in Turonia. MAEnſ5 Februarij anno prædicto fuit fa- cta ordinatio regia in magno conſilio, & in eodem menſe publicata in Parlamen to, per quam rex ordinat quòd habeant lo- cum expenſæ& earum condemnatio in
IOANNIS GAILLI.
artibus Turoniæ, in caſibus in quibus an- tea non habebant locum. Et furt dan. „ 2 2 1. 1 8 4 conſequenter ad ordinationem regis ph⸗
hppi.
QVAESTIO CCLXXVI.
Ani epiſcopus Pariſienſis habeatpri- ſiam cleticorum ſuorum in villa bari ſien. virtute iuriſdictionis ſuæ ſpiritua- lis,& placitaui pro rege Franciæ, quod non,*† vt eius aduocatus die z0. menſſs Martij, anno domini prædicto curren- te 1292.&c.
E primò quod epiſcopus habeat priſi dictorum ſuorum clericorum in uilla Pariſien. arguitur primò iure ciull, quia mandata iuriſdictione videntur chnceſſi
illa, ſine quibus exerceri non poteſlaf
de iuriſdict. omnium iudi. Sedſinecaio
ne ſuorum clericorum exerceri nonpo.
teſt ſua iuriſdictio ſpiritualis, quam habes in ſuos clericos in perſonalibus, ergo,&e, Secundò alids eſſet ſibi inutilis ſua pir. tualis uriſdictio, ſi oporteret quodrequi- reret Præpoſitũ Pariſien. vt caperetaſhi traderet clericos ſuos delinquentes, qua aut Præpoſitus refutaret, aut interim clen- ci prædicti recederent. Sic remanerentde licta impunita in præiudicium reip. iuxa l. licitatio.§. quod illicite. ff. de publie- vect.& con. l. ita vulneratus. ff. adleg. K. quil. l.ſi Areo.§. fi. ff. de fideiuſ. Teruohoc habetur iure canonum, c. cum epiloopus de officio ordi. lib. 6. c. nouimus, de yeth ſigni. in antiquis, c.:. de hæreti. incle.ibi cum dicit capere ſeu arreſtare,&c. Quar- té habet carceres,& audire cauſspoteſt ſedendo pro tribunali in qualiber harte ſuæ diœceſis,& incarcerare ſuos deſts
vt d. c. cum epiſcopus, ad hoc facitowur uerſitatis, de ſenten. excom.. yt fane fi. eo. Titu. in antiquis,& c. i clericoseo Titu. lib. 6. Quintò quia epiſcopus helu cen. ad hoc fuit receptus,&perzneſtum tentus in poſſeſsione& ſaiſina habend ſiam ſuorum clericorum in comſtatus Bellomonte, vt ſuprà dictum eſt. Sextoy- ſus fuit priſia in villa Pariſeen.pertamun tempus cuius memoria nõ extat decon
rio,& c. habet& plura expleta nddner.
ptimò dicit habere hoc declatatue hè
teras, vnam regis Philippi 1300. aliam confirmatoriamtes ci, de data anni domini¹3i⸗. cembris, quarum copiam ha c. alia papyro aurea& tegali. tum rationibus quæ ſequunt qus
cur-forlo. ⁵ 4 1,9». 4 a bobeF
& 3 liper tempo
wentei=n tionispi Jaloneviftuté: e 6 3 wlic a ter ſposcler doator,goialit er,. dit, n Venſententis funclare o 5lt, 5 ſae pendaprlecu= ſhnn 4 1 1 1.) 1-10. 4 nl. C.de epl.e Lidig 9 3 f adelanct ſ. pi 3 ulsautem Col. 9. ndeltt- r. hocetlam: nauthé viclé- putgroyls aprinc. ſper 1o⁰ rrcheycop 14Kibipotest diferenra torium K diceni.Fthoc deo gypus nöhaben tue realiter endi, quomam ſn onum noah wigiſtratusmulg Sleaquæ. 9 1 enlc'pal. Secundc Copunone laratlone tarritoh.„dewppteſt errio limiteta eſttet, et, nin Mag altum qui icet e wiunldcho. emil tes, npatafer errtwrlom, derl— 4.. kerle.C. doung uum d lproæmio.
toreinter clericom Aauthenti. Nabitan ꝛflusop
dhocſatisapprenn Lfnnitlone
... torin tonpinl. poplls e ritortd,f ſguit iunchdquog ni juncdeubehe copus non executl 3 enr. 1 hi rhi 15' entlam tra nartoh* de ocköndne deturlano M Cuncontlgg b nes ſemins ſeo com. nadd eee dan 6 de drſdic terrnad m ecut 2 2 5 1 4 frni mudug Mlon Re usloguiturd.c. s cnne Leiunid om ud o 5 ſenon poreſte ddüh dandn 5 dreſte r u 8 arlo, qulacttare, oceit duar 18, Vj Fü nndnen 1 lonng der d ſe ndö dfuntd 3 bus barſenfi. olſet 3 8 1 4 macere Parſg.vi 4 e n Kcondemn tus n enüne * Weenda neſtum llun, 9d 4 r 5 91 40 ſI Anus citarcpare 3 N 8 debtim hcdin eludi.; 2p 3 acſe m ndan 16 4 deccleſſanon 1 c kollnonem. fuch

——
4 ʃ
„
8
PEFRARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
quia ſubmittere oues in locum demortua rum,& ſuggerere facti ſunt,vt l. conſilio, in fi.ff. de cura. furio. I. quid ergo, in fi. ff. de vſufruct.l. bouem.§. i. ff. de ædili. edic. Sic patet quod capere de facto,& in carcerem onere fact eſt actualis& realis,& tem po ralis, ergo hæc facere non poteſt epiſcopus virtute ſuæ iuriſdictionis ſpiritualis. Nain licet temporalitatem nõ tangat capiendo clericum, nec de ipſa agat, tamen factum facittemporale& reale ſuper temporali zurildictionevirtute iuriſdictionis ſpiritua lsprobatur, quia licet inter ſuos clericos pronunciare poſsit, attamen ſententia eſt exequenda per ſecularem poteſtatem, l. e- pilcopal. C. de epi. au.& ibi glo.& in au- then. de ſanctiſſ.pi 5 ſiquis autem litigan tium, col. 9. vnde ſumitur. hoc etiam not. gloſ.in authẽ. vt clerici apud proprios epi. circa princ. ſuper verbo, archiepiſcopum. col. 6.& ibi potes notare differentiãinter territorium& diœceſim. Et hoc deò quia epiſcopus nõ habet poteſtaté realiter exe- quendi, quoniam territorium noa habet vtmagiſtratus municipalis, l. ea quæ. ff. ad municipal. Secundò epiſcopus non eſtiu- dex ratione territorij, ſed elus poteſtas ter ritorio limitata eſt, patet, vt in Magiſtro militum, qui licet habeat iuriſdi ctioné in- ter milites, non tamen rerritorium, l. Ma- giſterie. C. de iuriſ.omnium iudi. ſic in do ctore inter clericos, vt in proœmio. ff. in fi. & authenti. habita. C. ne filius pro pa. Ter tiò hoc ſatis apparet per diffinitionem ter- ritorij, in l. pupi llus. ꝙ. territoriu. ff. deverb. ſignifi. iuncto quòd epiſcopus non poteſt executioni realiſuam ſententiam tradere.
n Quartò hoc ſatis notare videtur Inno. in ſi
mili. in c. cum contingat. de fo. comp. vbi dicitur quòd aliquihabent iur ſdictionem non territorium, quoniam executioni ſuã ſententià mandare non poſſunt,& de tali- bus loquitur d. c. cum c ntingat,& J. fi. C. ds iuridi. om. iudi. Qunto piſcopus Pari- ſien. non poteſtcitare viua voce Par' ſius: Ratio, quia citare viua voce eſtm agis facti quàm iuris, vt d. l. conſilio, in fi. ff. de cura. furio. Sextò per arreſtum funt dictum quoòd epiſcopus Parienſfi. non poſſet citare ſeu ci tari facere Parifi. viua voce. Etquia fecit, fuit condemnatus in emenda 500. librarũ det arreſtum latum, anno dom. 3 46. Mul vminus citare poterit realiter& capien- do, Septimò hoc dicit c. cum non ab homi ne, de iudi. in antiquis, vbu dicitur quòd quando eccleſia non habet quid faciat vl- tra depoſitionem, excommuaicationem,
38 & anathematizationem, tunc locus eſtiu- dici ſeculari. Octauò realicitatione quis citare vel citari facere non poteſt extra ſuum territorium, ſic not. in c. Romana. /. contrahentes, de fo. com pe. lib. 6.&ibi per Car.& per Cy. inl.omnes. 5.verum. C. de epi.& cle.& authen. quia in prouincia. C. vbi de crimi. agi opor. hoc idem videtur notare Accur. gloſator, in l. quid ſit fugi- tiuus.&. idem puto in gloſ. ſu per verboAd- duci. ff.de ędi. Citare tamen poteſt in ſcri- p, poſſeßioni. ptis, quia non eſt niſi denunciatio: vt nota. ρ☚ ndere on in d.. contrahentes. Quod etiam facere pertinet ad eccle poſſet arbiter, l. ſed interpellatur.§.. ff. de ſiam. arbitris. Nonò hoc dicere videtur Papa, cũ dicit quòd de poſſeſsionibus iudicare non pertinet adeccleſiam,& ideo ne regis iuri valeat præiudicare, remittit,& c. c. lator,
&c. cauſam, qui filij ſunt legi. Decimò pro hoc fuit arreſtum latum pro rege,& eius pProcuratore contra epiſcopum Cabilonẽè. in quo fuit dictum quòd de reali actione cognoſcere non poterat in foro ſuo ſpiri⸗ tuali, nec erat recipiendus ad hoc. Vndeci- mò eſſet valde magnum inconueniens ſi epiſcopus poſſet capere vel capi facere Pa riſijs virtute ſuæ iuriſdictionis ſpiritualis, quia contra bonum reip. ac politiam:& eſ= ſet Pariſijs confuſio priſiarum,& qualibet die caperentur homines per iſtos appari- tores, non ſolùm reprobi& malefactores, ſed viri probi& honeſti,& his vijs pecu- nias extorquerent,& ſià priſia appellarét, deuoluerentur ab epiſcopo ad arhiepiſco- pum,& de ipſo ad Papam, ſic eſſent vexati ac valde moleſtati, que madmodum& ho die fünt, licet epiſcopus non habeat pri-
ſiam. Duodecimò nec ledere poſſet,& cau
ſas audire in qualibet parte ſuæ decœcelis, volens ibi ſuam iurild ctionem tenere,
nec eidem admitteretur, ſed ſolùm in loco aſſueto, I. fi. ff. de iuſti.& iu. 81 ſuper hoc eſt litigium inter regium procuratorem & archidiaconum de presbyterio. Necob- ſtant ſuperius argumenta in contrarium.
Ad primum cùm dicitur quod mandata iuriſdictione,&c. Reſpondetur primo, quod hoc negari poteſt: nam mandata per Papam uriſdictione non poteſt eius dele- gatus iubere partes comparere perſonali- ter, niſi,& c. ca. i. de iudi. lib. 6. multomi-— nus capere. Vel aliter, cum dicitur manda Fhiſcopus Doteſf
taiuriſdictione,&.ergo& capere poteſt, Cabere"n verum eſt mandata iuritdictone per il zvu heteft ie 7
lum qui habet territorium, ſed pifcopus ,ν,
non habetvirture iur ſdictionis ſpiritualis.
Vel aliter, verum eſt capere in fuo patri-
GG 2
.„, 1 e7 capere, ſede
Piſa cere:
DOIO
——

QVAESTIO. IOANNIS GALLI.
Epiſcopus Pari- monio temporali virtute ſuæ iuriſdictio- ſi. non poreſt ca nis tem poralis non ſpiritualis. Velaliter, pere in vrbe Pa- Verum eſt capere, id eſt capi facere ad ſui
ſi. etiam ſuſpe- requiſitionem per ludicem tempora- ctum de hareſi. em
XLatum) Su- pra ꝗ. 245.
Adſecundum,& tertium,& quartum, videlicet ad c. cum epiſcopus, de officio ordi. lib. 6. cum dicit, capere, id eſt capi fa- cere, ſic ibi Io. And. in nouella exponit. Nam& alibi exponitur ſite condemna- uero, id eſt condemnari fecero, l. furti ac- cipe. 5. mandato. ff. de his qui no. infa.& dic per ſuum udicem temporalem in ſua auriſdictione temporali, in extranea adlui requiſitionem per nudicem temporalem loci ad hoc, c. fi. de appellat. Et adc. noui- mus, ad cle. prædictam,& ad alia 200. ſu- pra dicta reſpondetur per eandem viam. Nec propter hoe eſſet ſua iuriſdictio inu- tilis, ſi oporteret ipſum requirere iudi- cem temporalem, cùm nupquam refuta- ret Præpoſitus pariſien.& ſi refutaret, ha- bet Curiam Parlamenti in ſuperiorein. Nec ſequitur habet carceres,& poteſt cau ſas audire, ergo& capere per Prædicta,& & quia vnum non ſequitur ad aliud. Nec
valet ſi dicatur quod ſ eſſet ſuſpectus de
* Fortèimꝰ hæreſi ille qui eſſet capiendus, quòd ille
quta comes etiã prærogataæ digni taris vtyote par Francic& ra-
qui hoc caſu impediret ipſum capere, in- cideret in magnam pœnam, per. 5. prohi- bemus, c. vt inquiſitionis negotium, de hæ
tioneiuriſiictio ret. lib. 6.& c. quoniam vt intelleximus, nis remporalis, de immu. eo. li. quia dico quòd in hoc ca-
M.
fupra ꝗ. 272. C. ſu non eſt ille§. prohibemus, tenendus,
quia iudex ſecularis non vult cognoſcere de crimine hæreſis, nec epiſcopum& in- quiſitorem ſuper hoc impedire, nechbe- rare captum per luſtitiam ſecularem,& pro crimine hæreſis epiſcopo traditum A captione& carcere liberare. Nec refuta- re, capere ſuſpectum de hæreſi,& epiſco- po tradere, quia ſemper promptus eſt, ma- Ximè ſi fecerit epiſcopus informationem, per quam ſuſpe ctus de hæreſi ſit capien- dus,& ea per poteſtatem ſecularem viſa, ſed vult defendere ius regiam quod eſt, quòd ipſè haberet priſiam non epiſcopus in villa Pariſienſi virtute ſuæ iuriſdictionis ſpiritualis etiam in caſu hæreſis, quod alias fuit dictum,& per defunctum regem Ga- rolum Præpoſito iniunctum, ne caperet, niſi de informatione ſibi conſtaret. Item ad hoc facit caſus qui euenit de Thieri- co colezat, qui vt ſuſpectus ad requiſitio- nem epiſcopi fuit captus per Præpoſitum Pariſien. Non autem ipſe epiſcopus cœpit eum vel capi fecit.
Item ad hoc facit quædam literaresia impetrata per epiſcopum quendam„den cta Præ poſito,& Bailliuis,&c. vt ad requ ſtam dicti epiſcopi facerent illos 8 2 debito fuerant excommunicati,m quaen communicatione ſteterant per annum& vltra,&c. inregiſtrata in alia papyrome regali& aurea. Itẽ ad Prædicta faen guat rex habuit ſtatum contra epiſcopum pe arreſtum latum*vigeſima die lulij adn domini milleſimo trecenteſimo nona 4 ſimo primo inregiſtratum in alia pär mea ſemiaurea regali. Et fuit occalone Margaretæ de Prato religioſæ de Gif Eo pro tunc placitaui pro epiſcopo contare. gem, quia tunc non eram regis aduocalus, Item ad hoc facit caſus, qut euent terta die menſis Martij, Anno domini mileſ. mo trecenteſimo nonageſimo de Gu. do pulchri penarij, qui erat clericus nn coniugatus tunc,& fuit captus perappr. ritores epiſcopi inter Caſtelletum& bo. cheriam, ſed reddidit eum dictus epſſco- pus Parlamento& 1udici ſeculari,&ſunt alia exempla in alia papyro mearegi& aurea.
Adquintum videlicet ad arreſtumepi. copi Beluacen. reſponde, quod forté'mn alia cauſa non fait placitatum ad finem non recipiendi per regium procuratofem: ad quem ſi fuiſſet placitatum, fortè non fuiſſet receptus epiſcopus, quodptobatu per rationes ſequentes:
Primò quia dominus temporalis inte- bus& earum amiſsione poteſt clericum condemnare, nec pœna epiſcopoappiier bitur, immò domino temporaluitba C. vt nemo priua. Titu. Prædi. ſuis,c.lte- petita. C. de epiſcop.&cleric. l. 1ubemo nullam nauem. O. de ſacroſanct. eccleli-. fina. C. de naui. nõ excuſa. lib. u.not.lnno- in cap. poſtulaſti,&c. ex parte. de foroco ergopatet quòd regi, nõ epiſco.diſpoo realium actuum ſpectat, puta capele. Se. cundò licet Papa conditor iutis canonlet contrarium fortè ſtatuere potuerit hocts nearur in ſuo temporali, nam äbi totum turbare potuit malè condendo, ſedinIe- gno Franciæ non ili in temp 9r 4.
ſubdito, ſecus, iuxta cap. per feneſah em qui filij ſunt legiti. Erita mtellerthetne 8„teſtaten⸗ lures decretales in Titu. de te d.
de delictis puerorum, de pœnis Erlan cen. de purgat. canonic.& nots. m caß⸗ fiaa. de ſepult.& cap. in ſters; derle pto, vbi dicitur, ſeruentur in fo, ſaſtico,& c. ad hæcc. ſi duobesnn
in urs ſapen
3 jurs,
Ge er uruu wale reciulid 1 nd b it ott e 1
aeen, ehae
Qurodit he lc wdf 1e. Bti 1uäla 85 5 rælc n. vel quactag
4 Eirheu dLgb him ae— no, admiteren oet&c— ſn, Fulkan a non ſibil⸗ non el düem aum, vtin p. Gn
bo, vihnlom
zumam ke dleg.= ſelbo⸗ obiecum t K nüͤbllominus
um eſtsſedfa. in contſa 0o ir qu nonie huor ſul, lb phlletp tonnum ma or ermimImiee na lilcet deſtru niezenidnt Kckmulbosl 3 expe:ſone edomm politici zen polletlbn 4 uocare:qllſa hoc loum reuloch es c.lege,qul agf0Os amniagrodrn libromndecime ncax iqlprec erori dere. ccl Mallenad. S tollitor conluett rquam arch teramt Alguos in erre, egel'(S lurio.Kſtatio. aadecim ltest eomnes udices decuro lidre Wo, vollit conſa nem corta un eg um piincipis menten.lte tollitcolnetodt antra erenptnin luctam lege uh epalainiſltle tem dommm pr. eehat reen dom hi din b 4 Dhe lerr ünem ge uen ſutſſen
um rlurpatur
dum.Kdic un diemef. nom. eod. Titu Re 92 er
des adda hei d P lgairaen al Lin nen alte Funlaes zurdialguo 35 lcin demoreſtalt Oiu doumuür tentia ſap eria 1 mwahe Tau enoßß Tpator de yt cictan petlta. d lc. per ee 5 lena Juxſt, 4* Gde buni
A 1. alle deerchaen 1 alegmm 1
. 1
1' 1 ot am P. dadndnn. etru clcnſtgee e onſuet Propterm præſoril
I(äuod exce.

1.
1
T 1 †
1 1
5
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
de appella. ſuperis alleg. Tertiò, nec con⸗ ſuetudo in contrarium eſt admittenda,
uia contra terminos iuris, vt patet per
rædicta allegata de iure ciuili:& quia re- pugnat bonæ politiæ„Vt patet per lupe- roora. Quartoò, quia non eſt abdicabile àre- ge, quia eſt ſuperioritatis, iuxta l. compe- tit. C. de præſcrip. trigin. vel quadragin. ann.& l. digna vox. C. de legib. ibi maius impetio eſt,&c. Quintò, admittere non admiſsibile non valet: vel quia non fuit obiectum, vt in glo. cap. cum contingat, deoffic. deleg. ſuper verbo, nihilominus. velſiobiectum fuerit,& nihilominus re- ceptum eſt, ſed tamen contra dominum politiæ, qui non poteſt ligari quare non va ſet: alias poſſet ſequi omnium malorum exterminium in politia, ſcilicet deſtructio regni& adnihilatio,&c. Ec in talibus licet eſe expreſſum velle domini politici, ta- men poſſet liberè reuocare: quia hoc eſt ius ſuum reuocare,&c. lege, qui agros. C. de omni agro deſerto, libro vndecimo,& ar. cap. ſi quis presbyterorũ, de re. eccleſia. non alienan. Sextò, tollitur conſuetudo, per quam curioſi poterant aliquos incar- cerare, lege i. C. de Curio.& ſtatio. libro duodecimo. Item, lege, omnes iudices. C. de decurio. libro decimo, tollit conſuetu-
ginem contra priuileg um principis di-
10 ſponentem. Item lex tollit cCõſuetudinem
contra exemptos inductam, lege, nihl. C. de palatinis. lib. 1z. Item ab omni præſcri-
ptione ius principis videtur exceptũ, cap. dilectus, de capellis mo. Item decretalis, cum ſatis, de offic. Archid. rollit conſuetu dinem per quam vetitum vſurpatur offi- cium. Ad idem cap. vt nom. eod. Titu. di-
cit quòd ſi quis exercuerit actus pertinen-
tes ad officium vel dignitatem alterius, quod ex hoc non acquirit fibi aliquod ius.
Item lex dicit, quòd nemo poteſt alterius perturbare officium ſuum vſurpando, l.z. C. de except.& exacto. lib. 12. Item proui- dentia ſuperioris vlurpatoria officia inhi- bentur, vt dicta. l. repetita. C. de epiſco.& cleri. c. peruenit, iu. quæſt. i. lege, conſulta diualta. C. de teſta. allegant quidam l.
1. C. de eroga. mili. anno. quæ parum fa-
cit. Septimò, probatur quòd conſuetudo non fit receptibilis: nam Petrus Bertran- Anotat inc. non eſt. de conſuetud. libro 6.quòd ſicut prædeceſſor præſcribere non boteſt propter malam fidem pręſumptam, tquia exceisit metas priuilegi]j, quod cau- ſam dat præſcribendi, ſic ſucceſſor preſcri- ere non poteſt in illo quod excedit me-
———
1 39 tas: quapropter repellitur in quo eodem modo præſumitur mala fides in illo quod excedit metas Priuilegij. Sic in propoſito Nota etiam pa- facit cOntra metaàs dictus epiſcopus, qui in?n Hhi ar 1 quuin ius conde regno Franciæ ſe iuuat pręſcriptione, quia 2e. turpe eſt,& c. vt nota. in c.1. de ſepul. lib. 6. Ius principis ab & d. l. repetita. C. de epiſco.& cle. maxi- omni præſcrip- mè quia ſuus prædeceſſor epiſcopus Pari- tione eſt exem. ſien. dictus, de Mignac. confeſſus fuit epi- Ptum. ſcopum Pariſien. non habere priſian in vil⸗ la Pariſien. Et quia cœpit, fuerunt rupti eius carceres,&c. Item in regno Franciæ omnes iuriſdictiones ſunt hæreditagiæ vel infeudatæ, in quibus non habet locum ex- tentio: vt notat Inno. in c. verum, de iudi. & maximè cauendum eſt, quòd tales iuriſ- Eccleſia petat dictiones non laxentur in eccleſia, quæ ar- arma. ma vetat, vt patet per conſilia, cum 1uriſ- dictio talis non ſit à elauibus,& ſic oportet temporare, glo. primam, c. i. de tranſla. e- piſco.& videatur nouella, c. ſolitæ, in prin. de maio.& obed. Et certè ius ciuile non cognouit in ſe iuriſdictionem niſi princi⸗ pis, quæ à populo eſt,& c. vt not. in d. c. 1. de tranſla. epiſc. in:. glo.& in authen quo modo oportet epiſco.& olericos ad ſacros ordi.pro mo.in prin. colla.i. de authenticis autem tracte mus quò ad hoc propter il- lam, de ſacramentis, quæ eſtàclauibus, vt Ia. de Belui. nota. in d. authen. quomodo oportet epiſco.& c.& alias magis eſſet di⸗ cenda ſubtractio liberi arbitrij, quod non eſt tolerandum in prædictis executioni- bus, ſeu iuriſdictionibus, ſed fortè in per- ſonis& factis eccleſiaſticis, pro quo c. o- lim, 5. diſt.& c. ſicut olim, de accuſa. facit quod no. in primo quaterno, circa fi. cœle- ſtis hierarchiæ,& in alio quaterno parui volum inis, in medio, ibi, ſolutiones,&c. Item& ſieſſet conſuetudo receptibilis, po In poſſeſoris ob teſt reſponderi quòd obtinuit epiſcopus tinet, qui poſſeſ Beluacé. in poſſeſſorio, quia plura explera fiones ſuas pro- probabit,& maora& ampliora quàm bat. rex, quod ſufficit, quia inter regium procu ratorè& ducheſsiam Aurelianen. ex vna parte,& dictum epiſcopum ex altera, ver- ſabatur quæſtio in caſu nouitatis ſuper pri- ſia clericorum in comitatu de Bellomon- te,& ſic in poſſeſſorio, vbi obtinet qui poſ- ſeſsiones ſuas probat. Item epiſcopusßelu- acẽ. eſt dominus téporalis,& ſpiritualis& par Franciæ. Etiã obtinuit ſuꝑ priſia extra villam Beluacen. facta in comitatu deßel- lemonte, non in villa Beluacen. Modo quæſtio præſens eſt tuper priſia in villa Pa- put aliarum ci. rifien. quæ eſt ca put aliarum ciuitatum re- 2tum regni gni Franciæ, in qua ſi priſiam haberet epi- Francia.
GG 3 ſcopus
Pariſius eſt ca-

QVAESTIO. IOANNIS GALLI.
ſeopus Pariſien. ſeque retur inconueniens magnum, vt ſuprà tactum eſt. Ad ſextum, cum dicit quòd vſus fuit per tantum tem- pus,&c. Et habet plura expleta,&c. Reſpõ deo quòd licet fuerit vſus, hoc eſt nonre- ceptibile per præ dicta. Etiam fuit procura tore regio ignorante,& vſurpatiuẽè fuit v- ſus, quod non poteſt eidẽ prodeſſe. Secun dò renunciauit expletis ſe iuuare in cauſa mota occaſione prifiæ Margaretæ de Pra- to, vt in arreſto ſuperiùs allegato. Tertiò hoc fuit ex tolerantia eide m facta vſque ad regiam volũtatem,& contra clericos cleri caliterviuentes, veneficiatos, et in preſenti delicto& officiarijs regis nõ præſentibus. Sic hoc prodeſſe eidem non potuit, perl. qui iure familiaritatis. ffæde acquir. poſſ.& I. Seio.§. medico. ff. de an. lega. cum ibidẽ nota. per no. per Innocen. inc.ſi diligenti, 1 1 Quiue fami- de præſcrip. Quarto tolerantia diu ante jiritatis amis: hunc caſum fuit reuocata, vt tempore ex- fundum ingredi pleti Girardi Beaupigne,&antè,& inhibi rur, nò videtur tum per Curiam dicto epiſcopo caperet, eum poſidere. ſeu capi faceret in villa Pariſié. virtute ſuæ Ja.l. umpreca- iuriſdictionis ſpiritualis. Ad ſeptimum nõ rio.:. de preca. obſtat, quia viſo textu illarum literarum ni hil eidem rex confert, quia non ad augen- dum priſiam ſeu eidem conferendam, ſed ad executionem priſiæ faciendam per ſer- uientes regios factæ fuerunt illæ literę, iux. c. i.§. ad hoc de præben. in clemen.& l. cũ tale.. fi. ff.de cõdi.& demon. Prędicta ego placitaui die& anno ſupradictis in cauſa quam placitaui pro rege contra epiſcopũ Pariſien. Et fuit placitationis factum tale: epiſco. Pariſien. fecerat capi quendã ſuum clericum nuncupatum Stephanum de Bo ſoo, in vico de templo, in iuriſdictione tem porali,& per ſuos apparitores,& virtute ſuæ 1uriſdictionis ſpiritualis: Prępoſitus Pa riſien. dedit ſuam commiſsionem duobus exam iatoribus, continentẽè vt præciperẽèt epiſcopo& officiali Pariſien. ac ſuis offi- ciarijs, quatenus reſtituerent dictum cleri cum ſic captũ,& quem impriſionauerant, & redderent eum in loco vhi ipſum cœpe- rant, vel ſaltem redderent eiſdéẽ examinato ribus, vt in Caſtelleto adduceretur. Et in caſu oppoſitionis, habito prius clerico per ipſos examinatores, adiornarent opponen tes in Caſtelleto dicturos cauſam oppoſi- tionis ſuæ, necnon omnes alios qui in dicta priſia interfuerãt, reſponſuros procuratori regio,&c. dicti examinatores fecerunt præ cepta, ſed quia gentes epiſcopi appellaue- runt pro impediendo executionem dictæ commiſsionis, dicti examinatores nuncu-
pati Magiſter Nicolaus Bertim„XCo. fredus Goybe, ceſſauerunt,& non exe cutauerant dicta m cômiſsionem. Poſtea à dictoPræpoſito fecundãhabuerunt com- miſsionem de prima narrationem facien. tem, quæ ſecunda continebat, quéd nòoh ſtante dicta appellation.& alijs fiendis pro impediendo& differendo execurionem dictæ primæ commiſsionis dictam primã commiſfsionem executioni mandarent, Quod& fecerunt,& abſque fractionere. prehenſibili dictum clericum cœperunt, & ad Caſtelletum adduxerunt, Nonch- ſtante quod gentes dicti epiſeopi plories appellarent, ſed nõ obſtantibus his texfuit in ſtatu ſuo poſitus& reſaiſitus, epiſcœpus Pariſien. fuit conquæſtus ſuperhocdebre poſito Pariſien.& de dictis exammann. bus. Et in Parlamento die ſupradictachn. tra Prępoſitum& examinatores fecitpto. poni factum ſuum& priſiam quam pręten dit habere in villa Parißen. ſuperſuosclen cos virtute ſuæ iuriſdiction. ſpiritualisppo ponendo quòd expletum factum vittate commiſsionis Prępoſiti erat tortionanum & factum ipſum deſſaiſiendo de ſuopriſo nario& priſia ac poſſeſsione priſiequam habebat in villa Parifié. virtute iuriſdictio- nis ſpiritualis, ſuos clericos attentando,& ſaluægardiam infringendo,& requirebat priſionarium ſibi reſtitui, ac commiſßionẽ Præpoſiti, vt tortionarium lacerari& Inl- quam pronunciari, Præpoſitumque Kexa minatores condemnari in emenda&pto- curatorem regium ſecum adiungi. Etad hos fines proponebat& fundabat onſiam ſuam per ſuperius allegata. Et vltetusdico bat cmiſsionem Præpoſici ſubreptinam & iniquã perſequentia. Primò, quiacoh- tinebat iplum Stephanum priſionarom eſſe laicum,& tamẽè clericus erat non con iugatus,& captus vt de hæreſi ſuſpectus x fuerat contumax, excom municatus&pet annum ſteterat excõmunicatus,& üi nom ſolum, vt de hæreſi ſuſpectus, fuit captu ſed vt quaſi hæreticus, iuxta c. cum contu- macia, de hereti. lib. G. Secundoè quisdint, gebatur dictis examinatoribus ſecun 4 cömiſsio, à quibus fuerat appellui, Dan tiò, quia continebat non o9baneede pellatione,&. Et tamen brefoſtuum bat manus ligatas poſt appellatlone poterat in aliqua ſede hoc intror a Quartò, imò nec cognoſcere poten
8 1 5 dum nec ne; appellationi eſſet deferendum 1ν1
omittetè.
8 nec cognoſcere de aliquo. Quntò, proce.
dere?
ria defenderat ſibi ne in aliquo
dobl, iide„ ungi non!
nunn 3 o apoli 8
m eplle batCorlamc tlbeſtO. licatet uaaterxe ſeperpf 7600„ rat condemnan Mapoliu adichis
* A etiampumö, G lationem Ab m clecunz 4 tommilionem n reecut’ guia fecerut& at t. ltem= 1udices relqual
en Kamil ractprim- 1 pel
umrm ArAp hretendere. G alennt fm= zo yriſones epil a ltenilucea, fecerunt, fecer rmäp, K I pncam infeing aunquaerat, i= piſcopuspredie purterega dllno K examin: u Prapolitens oautt examnate necufor 1I Prepoftuum. Et enequeniam irebaxprocurato- ræpobtus eumiatores p maprdſeſore nutam faciendo uun lie pene e di de pniſon enper tionsl, Uentespratende emmilſoners poſtt foreraldar inut ighus 3I yeneelpletarum iquaftmne quod epilcopus e ms hem hhen en felefi Wleee, naüdebam g dn nia enlemnä- mren de. dclericos 6 Acedane leſprnals 1 u honupariſte. 34 amelupariſe

683882
5₰
a
6
—
8
4*
—
‿ᷣ—do G
414 119!¹ 1
9
2 1 1 1
p
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
deret. Sextò, idem Præpoſitus fecerat atten tando, ac ſaluægardiam infringendo, in qua eſt dictus epiſcopus. Septimoõ, ſi ſecon ſuluerat, hoc fuerat cum parte aduerſa epiſcopi videlicet procuratori regio& regis conſilio, qui ſecum adiungi non de- bet, quia in diſcuſſione eſt an adiungere- tur cum epiſcopo vel Præpoſito,& ſub judice lis eſt. Octauò debebat Curiam con ſulere, non attentare, ſic per predicta tene- batur Præpoſitus,& erat condemnandus inpredictis. ltem examinatores etiam primò, quia ſouerant primam appellationem ab eis Hactam, ſic lecundam commiſſionem non poterãt executare,& quia fecerũt& atten tauerunt. Item erant iudices, vel quaſi in criminalibus in caſtelleto, ſic nõ poterant jgnorantiam aliquam prætendere. Item exceſſerant frangendo priſiones epiſco- pales. Item illud quod fecerunt, fecerunt attentando,& ſaluægardtam infringen- do, in qua erat,& eſt epi ſcopus prædictus. Pro parte regia Præpoſito& examinato- ribus, Præpoſitus aduoauit examinatores &. procurator regius Præpoſitum. Et per conſequentiam requirebat procurator re- gius Præpoſitum,& examinatores poni extra proceſſum retenutam faciendo,& ſtatum lite pendente ſibi de priſionario fieri, per rationes ſequentes, prætendendo commiſſionem Præpoſiti fore validam, ac Virtute ipſius fuiſſe bene expletatum. Pri- mòô, quia fundabam quòd epiſcopus non habet priſiam ſuorum clericorum in villa Pariſien. virtute iuriſdict. ſuæ ſpiritualis ꝑ ſuperius Mleatasdeeunde dicebam, quòd
n rexhabebat atũ quod epiſcopus nõ habe
bat priſiã in villa Pariſié. ſup clericos ſuos virtute iuriſdictiouis ſuæ ſpiritualis. Ter- tid dice bam quod Præpoſitus Pariſien. eſt maior poſt principem in villa Pariſien.& poſt dominos Parlamenti principẽ repre- ſentantes,& quodad ipſum ſpectabat tueri & defendere iura regia,& q illud quod fe- cerat fieri Præpoſitus virtute ſuæ cõmiſſio nis fecerat fieri conſeruando iura regia, & ſtatum ſuum eidem per arreſtum adiu- dicatum. Quartò dicebam quod cum eſt quæſtio de iuriſdictione aliqua inter re- dem& ſuũ ſubditum, ſeu de expletis ip- dusregis, conſeruari debet in ſtatu, in quo eta ante dictã quęſtionẽ, ſic in propoſito. Nlerius diceba q, cõmiſsio Præpoſiti erat valida, quia erat ſibi notoriũ de ſtatu quem rexhabebat. Et per arreſtum ſuperius alle- gatum,& pro notorietate facti. Et etiam,
40
quia debet ſemper habere ſtatum in dubio
quia eſt fons omnis iuriſdictionis tempo-
ralis,& alij ſunt riuuli abeo dependentes.
Dicebam etiam, quòd erat informatus de
captione quam fecerat fieri dictus epiſco-
pus de dicto Stephano, deſſaiſiendo rege
de ſuo ſtatu, quem epiſcopus ignorare
non poterat, quia contra ipſum fuerat
arreſtum prædictum latum,& erat intra
annum dicti arreſti lati,& ſic erat ius re-
gium quò ad ſtatum ſaltem clarum,&
etiam quò ad priſiam per ſuperiùs alle-
gata,& factum epiſcopi tortionarium. Vl-
terius dicebam quòd hæc conſiderans,
Præpoſitus ſuam dictam primam commiſ-
ſionem volebat prius exhiberi dicto epi-
ſcopo& eius gentibus ante eius executio-
nẽ, quod fecerũt examinatores antedicti,
quæ commiſſio continebat oppoſitio-
nem. Et quamuis diceretur inea antea ha
bito priſionario,& c. in Roc erat iuſta, quia
rex erat deſſaiſitus contra arreſtum&
ius commune, qui non debet placita—
re deſſaiſitus*: vlterius non erat iniuſta,
imò iuſta ſecunda commiſsio quamuis in prepoſtus Pa-
ea contineretur, non obſtante dicta appel-„iſen eft maior
latione,&. per prędicta. Et quia non erat poſt principem
in hoc caſu appellationi deferendum, pro in yrbe hari.&
batur perl. fin. ff. de appell. reci. vel non,& poſt dominos
l. quisquis. l.abſtinendum,& l. f.. C. quotũ Parla.repraſen I. non reci. ſic videmus in arreſti exe- 1⁴νειεε princt-
appel. non reci. ſic arre 7
cutione, ſic in querimoniæ nouitatis execu
tione, ſic in debito ſub ſigillo regio debito,
ſic in delinquente, quẽiudex capere vult,
ſic in proclamationibus quæ per appella- Apudregem eſt
tionem ſuſpendi non debent. Item nec fe- fons omnis iu-
cerat Prępoſitus in contemptum Curiæ, ſic nſdictionis tem
non attentauerat, ſed ſolum fecerat cauſa poralis, alij au-
ſtatus& iuris regij conſeruandi. Item& we
quanuis diceretur in dicta ſecunda cõm iſ- 4⁰ε Nuetes.
ſione nõ obſtantibus etiam alijs appellatio
nibus fiendis,&c. intelligebatur tamen&
exprimebatur in commiſsione antedicta Ner Lon D⸗
de appellationibus fiendis pro im pedien- placitare deßai
do, ſeu dilatando executioné dictæ primæ ſitus.
commiſsionis, verũtamen ſi dediſſet taléè* Deſſauſitus.
cõmiſsionem in caſu in quosſſeta ppel. de iſtud et pulga
ferendum, vel generalem. nõ obſtanti bus Ie Pacticoru-
quibuſcũque appellationibus fiendis, forte er ee raie
poſſet dici quod eſſet iniuſta, ſed nunc n5, 24e mſes
vt patet per prędicta.Item nec peccauerũt plures ſunt qus
examinatores per ſequentia. Primò, quia in prilatis ſpe-
non exceſſerunt commiſsionem, nec eius ciales caſus.
terminos. Secundò non fuit eis inhibitio C. M.
facta per Curiam, nec releuando appella Nota caſis Qu
tionem,& fuerunt meri executores. Ter. eesife,t
tiò habebant obedire Præpoſito, vt eo- 72, I na⸗
6G 4 rum
7.

QVAESTIO. 1OANNIS GALLI.
fum Maxgriſtro& ſuperiori, m aximè quia non erat in ſe atrox illud quod fuerat præceptum. Quartò in nullo exceſſerunt aliqua delicta committèẽ do. Quintò, ſcie- bant arreſtum pro rege ſuper ſtatu prola- tum, nec habebant corrigere, nec inter- pretari com miſſionem ſui Magriſtri, nec obſtant argumenta in contrarium quò ad hoc. Ad primum non obſtat, quia licet Præpoſitus ſciuiſſet dictum Stephanum Clericum, attamen talem ſuam commiſ- ſionem dediſſet, nec hoc eum mouiſſet in contrarium, quia non refert an clericus fuerit vel laicus, quamuis deterius pro epi- ſcopo, ſilaicus: nec obſtat ſi vocatus fue- rat vel de hæreſi ſupectus,& quia ſtetit per annum ſic excommunicatus,&. quia po- ſito quòd verũ fuiſſet, attamen capere eũ nõ potuiſſet epiſcopus, nã ſiue vt ſuſpectũ de hæreſ, ſiue aliàs clericũ ſuũ capere ve-
Nõdeberaliquis lit, non poteſt virtute iuriſdictioni ſuæ ſpi capi per præpo- ritualis, ſed debet Præpoſitũ requirere vt ſitum propter capiat, quod tamen facere non debet Præ- crimen hæreſs, poſitus niſi videat eum per informatio- 8 nem ſuſpectum, vel ſi capiat alids, non de-
a- bet réeddere, niſi eum ſuſpectum reperiat
ctam per offĩcia
lem videat eum POl 11110— quiâ ahlas omnes capi poſſent, vt ſuſpecti
fulbectum.
Eccleſia habet poreſtatem& vim compulſi-
ber infôrmat onem fadà per officialem,
de hæreſi ad requæſtam officialis,& ſic poſ ſent diffamari odio, vel aliàs de hoc crimi- ne, quod eſſet iniquũ, veruntamen dictus Stephanus non fuerat vocatus ab initio, niſi pro debito pecuniario,& quia non comparuit, fuit excommunicatus,& licet ſteterit per annum in excommunicatio- ne, in hoc caſu non habet locum c. cum contumacia, ſuperius alle. nec enim pro debito ciuili eſt quis capiendus vel incar- cerandus- l. ob æs. C. de ac.& obl.& c. lator. de pigno. Et adhuc fuerat dictus Ste- hanus pro ſalario aduocatorum eiſdem debito in Curia officialis poſtulantium
ratione patrocinij per eos dicto Stephano
ræſtiti, euocatus. Et allegatur ad propo- ſitum caſus Thyerici colezat ſfuperius al- lag. ad quandam literam regiam ſuperius allegatam. Ad ſecundum reſponde, quod licet dirigetur litera dictis examinatori- bus, à quibus ante fuerat appellatum non nocet, quia quibuſcunque vellet com-
uam vt quia po mittere Præpoſitus poterat,& hoc facie-
reſt excommu-
nicare, anathe-
bat vt com miſſarij dicti eſſent examinato- res, nec erat caſus in quo eſſet appellationi
matizare, Oc. 1 zare,&c. Jeferendum. Ad tertium reſponde, quòd
Præpoſitus non habebat manus ligatas, quia non erat apbellationi deferendum Per ſuperius alla gata. Ad quartum reſpon-
de, quod nullo modo cognouit Præpg- ſitus, nec cognolcere poterat, obſtante? pellatione, ſed eidem non erat qefero9, dum, quò ad priſiam non faciendam 31 rex remaneret deappunctatus, iuxtalegé fin. ff. de appellat. reci. vel non. Ad quin tum reſponde, quod Curia nullam ſu 5 hoc fecerat Præpoſito vel examinaroshe defenſionem, nec ad eorum notitiam de- uenit, nec fuit appellatio reuelata, necf- cta inhibitio. Ad ſextum per prædicaapa- tet reſponſio. Ad ſeptimum reht quòd ſi eiſdem conſuluerit, bene kei quia illi ſunt cum quibus conſilium* re debet,& qui ipſum conſuleredebentin negotijs regiis. Sic fuit excuſatus Adoda. uum reſponde, quòd epiſcopus reeeben- dit Præpoſitum de eo in quo incidii&i quo reprehendẽdus eſt epiſcopus, qb. poſitus nil fecit ſuo nomine, nec ad em vtilitatem, nec etiam examinatoresi ſedſo lum regium ius conſeruando. Et eſtaduex. tendum pro quo tractatur& contra quem Nam tractatur pro iure regio conſerun- do, qui eſt ſuperior epiſcopi immediatus in temporalibus,& qui eſt iudexſuperior epiſcopi in ſuperioritate& in reſſotto ac dominus feudalis,& contra epiſcopum qui eſt dicti regis ſubditus,& inferiorper prædicta, ergo patet quòd epiſcopus qui bene ſciebat arreſtum contra ipſum peo- rege latũ fuiſſe, non debebat procedere de facto ad priſiam,& intra annum arteſti in præiudicium regis domini ſui, imode- bebat adire dictum Præpoſitum vel Co- riam Parlamen.& eos requirere, vttalis Stephanus caperetur per cos,&ad eium requæſtam, ſed hoc non debuit facereſæ poſitus, quia ſi ſic feciſſet dictus epiſcopui ſaiſitus remanſiſſet,& rex deſaiſins,& amiſiſſet dicti arreſti vtilitatem,& fuiſſet blaſphemandus Præ poſitus, quia pabus fuiſſet facere regem de poſſeſſore petno- rem,& per fraudem epileopi contrateno rem literarum ſuperius per epilcopum a- legatarum, nec obſtat dicere quod Præpo- ſitus deſaiſiuit epiſcopum, qula contfar rium eſt verum per prædicta, ſed ep ſco- pus regem deſa ppunctauerat contra di- ctum arreſtum& intra an num: nam quic- quid dicat epiſſcopus, dicu Mrgan(i qua in dicto arreſto fit mentio)non aſe lauerat ab epiſcopo, nec arreſto fit mentio. Item nec ſatum eſt quod abſque prært arreſtum latum. Item& per lllud ctu rexhabet ſtatum quòd epilco
qe hoc in èicto lbidem cau- udicio fuerit in efte⸗ pus non
poteſt
eine 1 2,in quo-3p rrelkblliet— A voft ediun 1— 1
uhas— ſwolueni 3 pæpohto, un Vem
forir perie ſan aſelor No inretlam a aminatofes.
onnttarlüql= ki un din un raſpond ad licet llunl, 4 aypellace, n, tamen hn eorun Na obediredebeb uueteeanb= vtmale comm um ronetk 3 pulus ſopra Ma
m Adkcund E lponie,quod gerum Jubſt lices, cet alg wrocenturane. lendum in ca micalihns pea- oinum. Etlice nattanenlclltn epoiiAdtert tponde, ouoa ralo exceſſerunt
gyarebzt per 1an Dnem commiſſa
m lperhoc h durim datorum anum axperld tioperprdicta mamen per i ux ſqperis dy aphegsren dcanceid qudc dlahabetpotem m Kermpuldo macinamptqugit det Koreſtexe anicare,znathsm,:ieare degradar mere inſerdie alpenler, Ke cum non a en Ne, deiudi, e ecfic delegag ia pomrfcalie o 4..quæ it eodem tn. u G. Peneh e verb gal — eXm hal rtat ſuall exei nean osaict em inac.
Talss de appel 12 he an umqudd ha
CAWN
dRFeit N
S 4 1 1 K. Vd pate ſortem"eNe“ Num Kſau em perd dan um ſet iunta d„ Au in nuncinde aucn män pa
TaA,. 5 d dalchis Juoc dudnmfunt
is dartiumn& 3 4 eria ſelanumn Re gg iz
Usl- gr dc b terls& tn quas 7 luenint tlce. 3
2 1. Is 1 cti aali ſo K conn
5 10 Sregi epllcoph e Stegſp gul
WAirh Locl ochoßinj 17 XX ltes compilon—e enti mals Uteruss ſpuriun aeun cck. tlamen enlus ac erec 4 nniſgu omm um

PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
oteſt eapere ſuos clericos virtute iuris- dictionis ſuæ ſpiritualis: nam in ipſo di- citur quòd prædicta Margareta reſtitue- tur& reſtabilietur in loco, in quo capta fuit per dictum epiſcopum vel eius officia rium,& quòd dictus epiſcopus petet eam à dicto Præpoſito, vel alibi ſi voluerit, ſic er- g0 efficitur per illud arreſtum petitor,& rex poſſeſſor. Non obſtant etiam argumen ta in contrariũ quò ad examinatores. Ad primum reſponde, quòõd licet ſciuiſſent primam appellationem, tamen Præpoſi- to ſteorum Magiſtro obediredebebant, nec quærere an bene aut malè comm iſiſ- et, nam non eſt diſcipulus ſupra Magi- ſtrum. Ad ſecundum reſponde, quod non eſt verum quod ſint iudices, licet aliquo- tiens vocentur ad conſulendum in cauſis criminalibus per Præpoſitum. Et licet eſ- ſent attamen ſubditiPræpoſiti. Ad tertium reſponde, quòd in nullo exceſſerunt,& apparebat per relationem commiſſario- rum ſuper hoc per Curiam datorum. Ad quartum apparet ſolutio per prædicta, ve- runtamen per illa quæ ſuperiùs dixi& ſeripſ, negare nolo ſed concedo, quòd ec- cleſia habet poteſtatem& compulſionem coactiuam, vt quia habet& poteſt excom- municare, an athematizare, degradare, de- ponere, interdicere, ſuſpendere,& c. vt d. c. cum non ab homine, de iudi. c. ſane. 2. de offic. de lega. c. quia pontificali, eo. tit. libro 6. c. quærenti, eodem titu. in an- tiquis, c. quærenti, de verb. ſignifi. c. ita quorundã, de Iudæis, cum pro cauſa,& c. offic. de ſen. excom. habet tamen& im- portat ſuam executionem, iuxtac. paſto- ralis, de appel. Abſit enim quòd hoc ne- getur, vt fecit Marcilius,&c. vt patet in proceſſu facto contra ipſum& ſuum con- fortem perIoan. 22. Papam qui incipit, hcet iuxta doctrinam finaliter partibus hincinde auditis appunctatum fuit de ſu- pradictis, quòd Curia conſiderabit ratio- nes partium& faciet ius, viſis tamen prius ills literis& titulis quas partes tradere voluerint, ſcilicet arreſto& commiſſione prædictis, ac alijs literis regijs quibus ſe iu- utt epiſcopus.
QYAESTIO CCLXXVII.
Quod hoſtiarij Parlamenti malè execu- antes commiſſiones ſuas puniuntur.
CMterusSeneſchali, Parlamenti hoſtia- Tius fuit in caſtelletum miſſus,& poſt uſpenſus ac executione commiſſionum
in patria iuris ſcripti, quo caſu debet fferi
& aliorum omnium emolumentorum, quæ habere poterat vſque ad feſtum ſan- cti Ioannis Baptiſtæ,& condemnatus in expen. Præpoſiti de Peronne, quas Pari- ſius fecerat, qui per dictum Galterum fue- rat adiornatus ad comparendum perſona- liter. Ad dictum quòd ipſe Galter. in Parlamento faciet ſuum officium,& ha-*Conſertem) bebit vadia regia pendente dicta ſuſpen- zinncer Guillcl ſione. Et fuit, eb quia quoſdam priſiona- mum Olezeam rios, monachos,& alios ſancti Mattini de qui in compen- Campis, quos dictus Præpoſitus Pariſijs dio aduerſus lo. adducebat in caſtelleto, dictus Galterus in 22- Papam /ſe= itinere ab ipſo Præpoſito amouit,& poſuit ruαeld kes ſione dicti prioris aduerſarij d cto- 1οννενε& ſepté II Pfallone dictl p acluei lai) hereſes ex ſcri- rum priſionariorum, quam dicebat accom Dii aim ohre datam. Et quia non habebat tunc infor- git, quin G b4 mationem, ſed ex poſt fecerat. Et fuit ar- tina in eins vita reſtum latum die louis 27. menſis Martij, multum de er⸗ anno domini Mil. 392.&c. roribus eius cõ-
queritur, ſed QVAESTIO CCLXXVIII. malè& impe-
Quod procurator qui appellauit po- vite eum repre- teſt renunciare appellationi. heudit. C. M.
Roreligioſis de Columbis fuit dictum contra regium procuratorem, quod re- nunciatio facta per procuratorem per eos factum in cauſa qui pro eis appella- uerat à quadam ſententia interlocu- toria pro dicto procuratoro regio con- tra eos lata, antedictæ appellationi vale- linquit punien- bat, licet in ſuo procuratorio procurator dus eſtiux. nor. anted ctus non haberet poteſtatem ex- Ioan fa. in lege preſſam renunciandi dictæ appellationi, quod promulga quia eam gratam habebant. Suſtinebam tis. C. de aſhc. tamen pro rege contrarium per rationes Pucfeane ae ſequentes: Primò, quia dicebam quòd Coeheree ex quo appellauerata mplius non erat pro pronin wen f. curator, cum cauſa fuiſſet ſopita, nuxta le- F. C. de,ſpor.& gem, inuitus. C. de procurator.& cap. non ſump. iniuſte, eod. ti. nam eius officium erat fi L. inuitus, ma- nitum. Secundò non apparebat quòd no- gw videtur fa- uum non habuiſſet mandatum renunci- cere in oppoſi- andi, quòd dicebam eum habere neceſſe tü, dicet enim nemo müutlt us cum amplius non erat procurator. Ter See, tiò ſuppoſito quòd religioſi ratam h he. ſinßonen bant renunciationem, non conſtabat pere, nec tandé quòd habuiſſent ratam intra octo diesà niſi prouocatio tempore appellatiõis factæ, intra quos ne nis canſa exten ceſſe fuerat appellatioui renunciare, dere, quodidem iuxta legè, bonorum, ff.rem ra. ha.& l gse wt ei ſiquis or. in bo. poſ. ſeruetur. Sic vide mus&lo*in..ita de-
in adh lemtib ellationbtis mum, dicens vi- ee onihes pbellattonbin deri cauſam ap
.— 1 pell. eandem eſſe adhæſio intra 10. dies ́tempore ſententiæ cum principali
appellationis, quia& intra illud tempus appellare poſſent, non aliàs. Sic no. Io.
And.
Qui in oficio de
——
8—
— r —
—

QVAESTIO. 10 K⁷
And. in c. concertationi antiquæ, de appel. libro 6. His tamen non obſtantibus, fuit dictum dictam renunciationem fuiſſe va- lidam.
VAESTIO CCLXXIX.
An non tradens ſcripturas perannum quamuis ſe præſentans, aliquid amit- tat⸗ S ABcanus& capitulum Senonen. non tradiderant ſcripturas ſuas, quamuis eſ- ſent petitores contra Alueũ de Cenſe de- fenſorem, imò bene ſteterant per annum, quòd nõ tradiderant, nec per defenſorem zmpetiti fuerant, tamen vtraque pars be⸗ ne præſentauerat ſemper. Accidit quod vna die defenſor dicebat quòd fecerant interruptionem, eò quod non tradiderant ſcripturas. In contrarium allegabant peti- tores,& allegabant quòd non fuerant im- petiti alias per defenſorem,& quòd ſem- per ſe bene præſentauerant, ſed nil amiſe- rant, ſed erant præſtò tradere infra octo dies. Allegabant etiam arreſtum ſuperius latum pro Philippo Henry* contra quen- am domipum Girardum ſuperiuùs inre- giſtratu m,& alia ibide m ſcripta. Finaliter dictum fuit quòd in nullo fecerant inter- ruptionem, ſed hoc ideo, quia procurato- res inter ſe hoc tolerantes ex quadam tole- rantia, vſum ſuper hoc introduxerant tem poribus retroactis. Sed decætero caueant, quianiſi petitores ſcripturas ſuas tradant infra octo dies, cum partes erunt appuncta tæ ad ſcribendum reputabuntur negligen- tes, attamen ſcripturis traditis, non pote- runt reputari nigligentes ſuper inquæſta facienda niſi articulis concordatis, in quo opus eſt vocationè partis,& adiornamen- to hincinde faciendo. Et exinde dicitur quõd. ſeptimanæ ſuper inquæſtanon cur runt, niſi concordatis articulis.
QVAESTIO CCLXXX.
Superuacuè citari faciens, condem- natur in expenſis-
*Heny) fupa q. 2 1.
Quol in fauo- PRo quodam nuncupato Gombant fuit rem alicuius in dictum contra quandã mulierem ſuon troductum eit, ſolueret expenſas, eò quia ſine cauſa fece- d eius rat adiornari dicttum Gombant ad aſſecu- Præiudiciu con ramentum præſtandum, licet obtinuiſſet iterti. l. quod ſa ee Ir 2,. arreſtum per quod dictũ fuerat quod eidẽ non eo mim. Mulieri traderet aſſecuramentum: E C. de procur. tatioò; quia per antedictum arreſtum re- periebatur dictum Gombant preſtitiſ- ſe in Curia aſſecuramentum dictæ mu-
1NISA
1 1812
GALILI.
lieri,& econtra& dictum arreſtum tetr: hebatur ad tempus ante præſtiti agecura. menti, uxta l. ſub conditione. ff. de ſolut tamen videbatur contrarium, quia im antes ſto ferendo non cogitabatur de aſſecura. mento antea præſtito, ſed de præſtando: attamen vexabat ſine cauſa dictum Gom. bant, quia habuerat ab eodẽè aſſecuramen. tum. Sic fuit in expenſis condemnata.
QVAESTIO CCIL XXXI An in negantem ſe appellaſſe poſſitiu. dex exercere iuriſcondictionem, quiaf.
firmat ipſum appellaſſe ab eodem/ xc
Ictum fuit pro duce Aurelian, contra
regiũ procuratorem, quòd diaus qdur vel eius officiarij poſſent iuriſdicionem exercere contra quendam ſubditumeuſ. dem, quem appellaſſe ab eodem duce,⁄9 eius iudice ad Parlamentum affrmabas ducis procurator, eò quod dictusſubdi- tus negabat ſe a ppellaſſe,& ſicin eiuspre. iudicium nô debebat dici exemptus cum in eius fauorem videbatur eſſe dictaexem ptio, procurator regius dicebat contra. rium, quia ex quo dux vel eius procuratar affirmabat dictum ſubditum appellaſſead Parlamentum, per conſequentiamiplum exemptum ab eodem duce,& ſiein eum iuriſdictionem exercere non poterat, per ipſius propoſitum in ſui præiudicium ca- ptum, cum iſta exemptioſit plusintrodu. cta propter authoritatem curiæſuperioii & honorem, qudm in partis appellants fauorem. Attamen fuit dictum contrari per dominum Guillelmum de Senonis abſque aliquorum conſilio,& malé ytcte do, per vltima argumenta& proban ap- pellatione, verum erat dicere ipſamtulle exemptum,& dicere attentaſſe, Kquis dubium erat ipſum appellaſſæ necne, per propoſitum ducis& negationem pafti ſic in dubio nõ debet in eo iuriſdictionem exercere, ſed rex per manum ſuperiors- vt in caſu nouitatis captæ contraullum qui negatur dominus, qui petit eiuſdem calus iplo fieri remifſionem, finaliter ctus dominus Guillelmus videbat quoe malè fecerat, per Curiam fut aphelan annullata abſque eméda, cremibiotacta dicto duci.
QVAESTIO CCLXXII.
al⸗ Arreſtum latum contraregem pro chiepiſcopo Lugdunenfi.
qula dl=
Prrarreſtum latum die Mercur j auen
es comnluntsn-
3 delſol 0 d plene Aaul mmuypi, 1 torer Liſ rrgu tan de uan. d ertelleré l. G harne e dero s u cognege rln. 8 nbos legn zrel Oltl, lur perleuee
„rAISTI vodldeib
genels 9ur keltuc 1 Aorilis, annO ngeſte, 2 bapil lſaa
duollcgta au
1 1 regem anb pratedeln oyrper te Ullo(u, a9E bats killam ti
— r— 8 — — — —
Aattocdinatũ q- tentem derd fot varinon amitt
giſe fasentse
oona, ſedron epoterund, qua atio, ſtpatet!
rL ſelueta mantquls, Ku
zaaganti hgndt burantes.
2CIXXIII
arius(dus non- pediendi grati
AMESTD Cuod Itus Ii aimittendus ui duremilſione
leannettecurde re mellie Gil eceuoit ujqu vner la grace loit quikeſto uſtpencu,& Natio, quia C drocedebat nu
lem pout lei da par rreſin. cw'lnefaln nult iuſtitier 1 ucteà vngueh! aeratzaftjgri 8 myseuſfntleue deiodic mlr düanedchonuſs mäorum, K ſic
TKSe. Süumcont
dela Quches dels CedeJge, Katonuam ſam Autelian
Con ĩſcat
onn n c
n ckritinande Ontra duca-
ldrn be i Zorbonij zt xr Gira ann 3 . 1 d A 2 dule ell pellauan eon d ſe
8ſal

p
— —
ſcha, anno 93. pro archiepiſcopo de Lyon, contra regium procuratorem, fuit dictum
uòdrex tenere faciet ſedem ſuam à Liſſe barbe, quam tenere ſolebant pro ipſo ſui ofhciarij in villa de Lyon, cognoſcendo de caſibus reſſorti,& de iuribus regalibus, qᷓ quidem de Iſſe barbe diſtat perleucam à la dicta villa de Lyon ſuper Rhodanum: in- ſan ferlüs tamen videbis de ſtatu regi adiu- I Sn dcato in contrarium.
abe QVAESTIO CCLXXXIII. ag Quod Iudæi baptiſati retinent bona Nad ſua. le veneris quæ fuit feſtum S. Marci Euangeliſtæ, menſe Aprilis, anno 93. an fuit publicata quędã ordinatio, facta die veneris præceden. anno 92². per regem cũ confilio ſuo, apud Abbatis villam tunc n exiſtentem, per quam fuit ordinatũ quod Iudæi ſe facientes baptiſarinon amittant n ſua bona, ſed retinere poterunt, quæ eſt iuris communis declaratio, vt patet in c. Ih Iudæi, l. 2. de Iudæis, in antiquis,& in ex- trauaganti dignum arbitrantes.
6
Ar h
Kotmm QNYAESTIO GCCLXXXIIII n-
t
—
—
. 2— 3 5 ————
—
Quod altus iuſtitiarius ſolus non eſt gen mdmittendus ad impediendu gratiam eenptut 1.Kakd: ſeu remiſſionem.
AMl
em ITem pour Iean& lIeannette cardete fut aum dict par arreſt contre meſſire Gilles ma- „,cu K aerür- let, quil ne faiſoit Areceuoit, luy qui eſtoit in hault iuſtitier à impuner la grace royale faicte à vn quæ lon diſoit qui ſ'eſtoit noyè nmou tuẽ, afin qu-il ne fuſt pendu,& quæ ſes bamys euſſent ſes bieus: Ratio, quia contra nl dictiodicti militis nõ procedebat niſioc- rucaſione bonorum habendorum,& ſic aua- nritiæ cauſa. Sic fuit aliàs dictum contra do. al de la Queue. Sic contra dominam duchiſ- uſam Aureliam.
mm QVAESTIO CCILXXXV.
Confiſcatio non eſt niſi in caſu ex- preſſo. Oatra ducem Borbonij fuit dictum 4 maleé iudicatum& bene appellatum per Girardum de Aule pelliparium qui rappellauerat, ed quod per maiorem dicti (u*ducis fuerat dictum quaſdam pannas ſuas eſſe confiſcatas, eò quòd non erant veræ, d falſæ: Ratio, quia per punctum regriſtri Iamficij pellipariæ non cadebat confiſca- oſed ſolùm emenda, nec exprimebatur
—n confiſcatio facienda in aliquo caſu, maxi- me in iſto.
cka! 4, I l 2
4 △ ε
l + “
1en PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
———— ꝗ—
4² QVESTIO CCLXXXVI1.
Bailliuusregius non gaudet literis ſtatus.
PEr arreſtum fuit dictum contra domi-
num Collardum de calleuille Bailliuũ Inſerius. g Antiſſiodoren. quòd nongauderet literis 299. ſtatus,“ licet diceretur quòd erat abſens †ona.)contra
pro inquæſta facienda pro regio iure: Ra- rium impie ſer-
tio, quia recipiebat vadia,& quia non de uat Papa Komæ
bebat dimittere bailliuiarum ſuũ,& quia& Aueniõi, quo , jit vt plures non cauſa erat attentatorum commiſſorum ab 3 5 audeant Chri- ipſo,& appellationis factæ ab eo, propter Auani fferi, ſcd 8* quod proſequebatur,& quia ad ſut requæ- remaneant in ſtam cauſa fuerat ad quendam diem con. Iudasjſmo. Idem tinuata,&c. GVAfSTIO CCLXXXVII.
Punitio delinquentinm contra domi- nos Parlamenti officium exercentes.
quod conſtitu- tio hæc rogia vo lunt ſtatuta du cum Sabaucliæ, quæ vidi C. M. LE vendredy deuant labenthecouſte. 23.*sic.) Scilicet
iour de May l'an mil 393. fut vn appel- infra q. u2 594- lé Lonnart par arreſt condẽnè a eſtre tray C. M. nède la porte de la court du palays iuſques Status. ji. ſu- Avn eſchaufault qui fut fait vers la pierre Hheuſionn 8 de marbre,& a auoir le poing coupè del- Se debe er ſus ledit eſchaufault:& a auoir la teſte„ato.. M. couppèe,& a eſtre apres penduice qui fut pource que de fait penſè il frappa d' vn couſtel meſſire Robert Danequegin, l'vn des meſſieurs de Parlament:& le naura a vne heure apres diſneren la chambre de Parlament, ou il eſtoit commiſſaire depu- té par la court en la cauſe dudit Lonuart, & le cuydoit tuer,& n'eut point de repen tance: mais luy poyſa qu'il ne le tua,& fut forment nauròè. Et à ce fut condemnè com me crim inel de leſe maieſtè: quia domini par la. maxime officium ſuum faciendo ſunt pars corporis regis. lege, quiſquis. G⸗ ad leg. Iul. maie.& perinde fuit ac ſi eum occidiſſet, l. is qui cum telo. C. adl. Cor. de ſic. Et vltra hoc fuit condemnatus in emenda 50O.lib. Pariſien. capiendarum an- te confiſcationem, quod fuit valde durũ, vt pluribus viſum fuit, eò quia non fuit mortuus dictus dominus Robertus de illo ictuſeu vulneratione, quia viuebat tem- ore executionisdicti arreſti, maximè quia alla lege, is qui cum telo. non viget in pa- tria conluetudinaria, vt hic. Attamen fa- ctum fuit, quia valde magnum crimen fuit attentis circumſtantijs ſuprà dictis vtoæ- teris cederet in exemplum,& quia fece- rat hoc dicétus Lonuart in contemptum huius. quòd non ſibicum place bat id quod dictus cõmiſſariuseidem faciedat, quam uis factebat ſuum officiũ exercendo,&c.
Quæſtio

(VWAESTIO. IOA OQVYAESTIO. CCLXXXVIII.
An poſt teſtium publicationem ſint te- ſtes recolendi?
PEr arreſtum Curiæ dictum fuit quòd
poſt publicationem teſtium factam non eſt pars recipienda ad requirendam recol- lationem dictorum teſtium propter timo rem ſubornationis, licet iudex ex ſuo offi cio poſſit facere ſi videat expedire.*
OQVAaESTIO CCLXXXIX.
Quod clericus non coniugatus facit Bee ve7 a emendam in Curia prædictis conſilijs admonendo,ſe irreuerenter loquendo.
B3 d aa PEr arreſtum dictum fuit quòd Petrus de reſtes ex ytrag, Dyamille ſcutifer, clericus non coniu- parte, ne videa- gatus, faceret emendam, eò quia irreue- tur fauor. renter locutus fuit in Curia dum interro- C.M. garetur ſuper dilictis per eundem com-
miſſis.
QVAESTIO CCXC.
Quaæſtio notabilis, an epiſcopus ſucce- dat in bonis mobilibus vocantibus cle- rici, vel presbyteri, qui non habet hære-
XAubanus.) Id dem vt quia baſtardus, velaubanus.*
* Expedire.) etiam nõ prius interloquẽdo de
eſt exterus ali- 1. 4 binatus& di. ſ primò videtur quòd ſic, per auth. li-
cendu quõddnon centiam, in fi. C. de epi.& cle.& per c. in hoc regno 1. de ſuc. ab inteſta.& per. c. requiſiſti de quicquid dicãt teſta.& alibi ꝓ Hen. per c. relatum. l.z. cũ do. de Rota, tit. ibi. no. eo. tit. Secundò, quia ſiclericus ſit de reſiamenti condemnatus ad panem& aquam,&c. 2aui e GSi, epiſcopus in cuius diœceſi ſunt mobilia lelm. Benedic. k.— Rep. c. Raynu- Slus habehit ea, quia ſequuntur corpus ſic tius. ver ex vxo m propoſito. Tertiò alleg. ca quæ ſupe- no. adela. nu. rius fuerunt allegata in quæſtione, an vir- 823. C. M. tute iuriſdictionis ſpiritualis bona Curati vel clerici mortui capi poſſint? Quarto eccleſia habet priſiam, vt in cle. z. de hære- ti.& ibi vide Guillelmum de Montelau. In contrarium arguitur& hane pro domi- no de Laual, contra epiſcopũ de Amyens placitaui. Primò ſupponendo quòd de conſuetudine notoria,& notoriè obſerua-
X Faiſit us.)— ſit us.) ta in regno Franciæ, in patria conſuetudi-
Falſum est, ſed— 7 tant poſtpre- naria epiſcopi, presbyteri, Curati,& alij
henſionem rel clerici beneficiati in acquiſitis per ipſos nondum occu- antequam eſſent beneficiati, vel poſt, ſint patæ per anni mobilia vel immobilia, habent hæredem & diemvt dixi vel ſucceſſorem propinquiorem, ſcilicet in conſuet. Pa- de eorum genere. Secundd quòd de iure 6 169.& conſuetudine bona vacantia ſpectant ad altum iuſtitiarium, in cuius iuriſdictio- ne ſunt reperta, ad hoc lege, i. ff. de 1u. fiſci.
lege, nés vllam. S. item ſiquis à fiſco. ff. de
deti. hæredi. lege, quidam teſtam enta. 5.
quoties. ff. de le. I.&c. Tertiò quòd in hoc
Calu velllt altus uſt 1 hxrec
6,—„Pr b ur G la 10lult d lta Vt Alta, lege 1 — 43 8 4.— 8 612 8*⁸ 9. an bonla,&. Fdiuus. ft. de in. flici. 391 —. 1. 2 4 1 ege, 1I. C. vnde vir& vxor. His ſi
luppoſins
— 4. ¹. PPolitus rO 18 1. 6 arguo de Ciulli lure antequam Imperiu
eſſet ſciſſum, hæc ad Imperatorem ſped bant, taliter quòd per priuilegium drn⸗ rium vendicari à quoquam non potera, lege, 1.&l. vacantia. C. de bon. vacan li. 0. ſicergo& hodie ad altũ iuſtitianum cum ſit imperium ſeiſſum,& hocius lm. peratorem repræſentando, in quem teſi debat omnis auriſdictio antequamſeiſum eſſet imperium. Item ſi eccleſiæ compete. ret, hoc eſſet per medium ſucceſſionis quod non eſſet receptibile, quis perhoc medium haberet eccleſia infini mohi- lia. Item aut ius vendicabit epiſcqqssie tute iuriſdictionis temporalis,& nom qoi nõ habet in loco, aut ſpiritualis,&nöqu non habet territorium, in quo poſſt dice. re quòd hæc bona ſint, vt patet per allegy- ta per me ſupraà in quæſtione an epiſcopus Pariſien. habeat priſiam clericorum,&c Item ſi epiſcopus caperet hæc bona,&ad eo appellaretur, cauſa iret ad archiepiſco- pum,& ab ipſoad Papam,& ſiccognoſce- ret de hæreditate& cauſa eius& ſucceſſio nis contra o. lator, qui filij ſunt legiti.ltem ad hoc facit exemplum, quodrex habuit bona cuiuſdam epiſcopi de Eureux, qui fnerat quondam eleemoſynarius regius ed quia baſtardus erat& ſine hæredemor. tuus, quæ erant in alta regis iuriſdictione, Nec obſtant in contrarium allegata P. mòô non obſtant iura præallegata in con. trariũ, quia ſunt abrogata per conſuetudi- nem notoriam contrariam. Adalia dlco quòd non ſunt amplius bona cletici qua mortuus eſt, ſecus ſi condemnatus eleet, vt dictum eſt ſuprà, quia adhuc viuebau& bona eius mobilia fequebantur cofpus- quia bona clerici. Ité altus iuſtitiarius al- ſitus'eſt per conſuetudinem, quamottuus ſaiſit viuum hæredem ſuum.
m
QVAESTIO CCXCI
Curia eccleſiaſtica non poteſt cogno cere de realitate.
Vit dictum per arreſtumcona bhadn Fa conuentum deColu mbes quoaee, 4 re facerent proceſſum ad eorum requx 1 cœptum contra Guillelmuũ mautemene liuum de Meduntaain Curiaecelelas 8 ratione arreragiorum cuiuſdam feddu— quia cognoſcere non poterat. 1n
14 ⁸ der L1I Clmze tu ra. 135 kc zbeuznale do quia Be„ b cend. bn dela
crlamokall= p ſauan qul!
umrüſtitui*. enraſtacit Dom nadeba b arer ſotes R jesz0 Nactansp= zäti 1 arfuit licun= reſtum,quod teretur di’e ominusnecrer eun ſeddequee im ſaciöperpa oſtts inquie ir weritas:& t na faccretiurr er fne fecipie Dnon, Kaliss. VAEST CCXCII.
Quodt iſcopr a[pondetin Curi-
tmenti uper nee tionibuskccdleſi No Cmarge riarcha de Ne dria habenthir uniſtrationem lpatus Carcao fait dchum c tehiepiſtopup wndam Epiſc arcaſloræ, Ciht n Cura Darlal pondetet ſimn Parationidus. ecuondimſtal etdeclinaret, ieshat qioden: Tonalits. S us dictun cog. piſcopum N mentſura he’ k.
ſ Ai XCIIII. Dec, dondun K ad Bee mn dndemnur. p* uh däctmmcontr nn umlpg d dunn Ce conuuga, KAerèrnen S 13 duodcougs, Wrg danr drs, vide n videlcet. erga Nag ſoo, erga ſarte. f Rcenen an e fuitcanten 85 unpri m. in Cuun lllen. ſtn.— lien. kfuu Go luandamn — 1 quazſece, umportu: tf Dria. 3 n gula t opl drn ds Praſenides quib 1 ſde Cul fl i QM uanddinnae CcX as ad labora 1 bor Vlneas labor
ledicente cont uss ego a em non T6
4 lando

8
4¶ν
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
QVAESTIO CCXCII.
An aliquis ſit contra arreſtum recipien- dus, eò quia Baillum habentes, realita- tem deducere non poteſt.
INcaufa mota inter Dominam de Laſuſ ſe,& Dominum de Paſſauant, qui re- quiſierat per modũ ſupplicationis quod- dam arreſtum latum contra eius habefi- tem Baillum † ratione reditus,& arrera- giorum, quod dicebat non potuiſſe fuiſſe er eius Bailliuum, cum eſſet realitas, nec eidem nocere debere, nec eſſet contra pſum executandum, quare ſe oppoſue- ratac ſic dici requirebat, ac contra ipſum arfeſtum reſtitui per Curiam attenta qua dam requæſta ciuili per eum præſentata: dicta Domina de Laſuſſe dicente contra- rium per plures rationes, quas ego alle- gaui, placitans pro ea ad finem non reci- piédi: fuit dictum per arreſtum, quòdnec admitteretur dictus Dominus nec repel- leretur, ſed de quibuſdam factis per partes propoſitis inquireretur veritas:& tunc Curia faceret ius ſuper fine recipiendi, vel non,& alis.
QVAESTIO CCXCIII.
Quod Bpiſcopus reſpondet in Curia Par
lamenti ſuper reparationibus Eccleſiæ. Ro Cramant Patriarcha de Alexan- dria habente adminiſtrationem Epi- ſcopatus Carcaſſon. fuit dictum contra Archiepiſcopum quondam Epiſcopum Carcaſſonæ, quòd in Curia Parlamenti reſponderet ſuperreparationibus Eccle- ſiæ quondam ſuæ, licet declinaret, eò quia dicebat quod erat perſonalitas. Sic fuit
aliàs dictum contra Epiſcopum Nouio- men. vt ſuprathabetur.
VAESTIO COCXCIIII.
Quod Clericus quæſtionatur,& ad pri- ſionem tenendum condemnatur.
2 Er arreſtum fuit dictum contra Ber- nardum Pane de Aurelia, Clericum nonconiugatum,& Aurelianen. Studen- tem, quod condemnatus eſſet in mille li- bris, videlicet in 5oo. erga Regem,& in 500. erga partem:& fuit condemnatus ad tenendum priſionem in Curia Epiſcopi Pariſien. Et fuit ob quandam mutilatio-
nem, quam fecerat cum portu armorum,
& fuit in Curia Epiſcopi Parifi. quæſtio- datus, præſentibus ibi quibuſdam Domi- usde Curia. QMAESTIO CCXCV.
Quando intrare debent laborantes in vi/ neas ad laborandum& quando recedere. V Incas laborantes ſeu colentes inter-
——————— .——
43
ritorio de Sens fuerunt condemnati ad
veniendum ad ſuum laborem in ortu ſo⸗
lis,& ad recedendum poſt prandium de
labore tali hora quod eſſet occaſus Solis
cum eſſent in ſuis domibus,& ſi facerent
contrarium, fuit dictum quòd medieta-
tem ſuæ mercedis haberent qui eos con⸗ duxerant,& habitantes villæ antedictæ † Baillum) uov
aliam medietatem in pœnam eorum. gallica, id eſt c tra cuſtodemno QVAESTIO CCXCVI. bilem, de quo
plene dixi in cs An aà Camera Computorum ſit appel- ſuet. Pari. ti.3. landum ad Parlamentum.§.99.(genuseſl Ertus proceſſus fuit agitatus in Ca-(u⁵ amomalæ) qui non poteſt mera computorum inter Ioannem 24ioues reales Auduyn,& Ioanné Bonet, quorum vnus aftiue nec paßi appellauit ad Parlamen. à quodam appun ue exercere. ctuamento facto per ipſos Dominos, vn- 1r, de fuerunt congregati ſuper hocCancel- d J4.18 larius, Domini de Parla.&Domini Com- putorum, vt haberetur ſuper hoc proui- ſio, quia iſti Dominide Computis præten dunt non eſſe ab eis appellandum, necha. bere in ſuperiores Dominos Parlam. Do- minis de Parlamento prætendentih. con- trarium:& hac de cauſa dicta appellatio- ne facta ad Parlamentum, poni fecerunt Domini de Parlamento extra priſionem partem appellantem, ſeu procuratorem partis appellantis, quę iuſſu Dominorum Computorum in priſione poſita fuerat, in odium appellationis per eum factæ. Fi- naliter fuit per medium dicti Cancellarij hæc via capta& executata, quod appella- tio annullaretur abſq; emenda,& quod proceſſus traderetur Cancellario iudi- candus: quod& factum fuit: qui remiſit Curiæ Parlamẽti, quæ ipſum iudicauit,& malè fuit appunctatum, quia Curia Parla. ſuperior eſt omniũ& capitalis. Sicut fuit alids dictum,& per arreſtum contra Domi nos requæſtarum hoſpitij Regij, ann. do. 1384. Sic fuit alids receptus Magiſter Pe- trus Solatij procurator in Parla. pro Guil- lelmo dubuys,&habuit adiornamentum in cauſa appellationis. Sic quidam alius pro Domino de Montmorency. Quidam Intertompu- tamen ſic diſtingunt, quod in cauſa inter toru) vult dice computorum † appellatione facta à Do- re,ĩd eft gallics minmsComputorum, cauſa remittatur ad sizae de 4O TA Hre, ſiue in de es ipſos Dominos computorum: appellatio ſuper ipſa com⸗ ne annullata, quia ſe cognoſcunt melius putatione, e& in computis quàm alij quicunque, in alia hæc opinio tan- cauſa non. Tamen Curiæ ſemper eſt de- dem inuiæluit ferendum, quia ſuperior& capitalis eſt Szea,nene Curia Parlamenti, Fnanciſti. cau HH d

QVYAESTIO: IOANNIS GALILI.
QVAESTIO COXCVII. Ad quem ſpectat collatio officij men-/ ſurari ſalis& c. 1) Rex quod Domini tẽporales iu- ſtitiam altam habentes, non poſſunt habere poſt gabellam ſalis introductam
officiarios ſuos menſurantes quos ante t
5 8 a bella ſzlis eſt Pencbasſa, ¶ꝙ Labellam habebant, nec poſtea conferre
noua ſeruitus officium menſurarij ſalis, quamuis antea nouorum fiſca- poſſent rationibus qus ſequuntur. Primò lium, quam ve- quia habetkex menſuras ad ſuum ſignum tereskeges ſine ſignatas, quarum habere non poceſt, nec
bant æque libe
ramac plauia, debet adminiſtrationem alterius officia-
7
iure quoq; ciui rius. Secund ſal eſt Regis, vel ſaltem ap- li ſalinæ prina- pretiari facit. Tertiò, ibidem habet grene J4,. 1 51 ti zuris ſunt. l. tier& contrerouleur: ergo& menſurari- magis putosr oshabere debet Quartò- eſſet iniquum prin. de bo.eor.*“ 1 8 qni ſub tu. vel officiarius alterius ſciret ſecreta greneri) cura ſunt..ge- Regij. Quintò, eſſet iniquum quod puni- nerali. q. vxo- retur per alium quàm per Regem, quod ri. de yſu G& ſierèt ſi eſſet alterius officiarius. Sextò, yſu frucc. lega. Re 1t 1. ſti-... dſi— &. idem quæ Rex cogit altos iuſtitiarios venire ad ſuũ ſijt. diri nanno grenarium, qui aliàs non venirent: ſicha- ta. ad Phili. De-bent per medium huius proficuum, quod e oe dy. non ſpectaret aliàs ad eos. Septimò ſolum n1.1. C. menlurat ſal gabellatum in grenerio Re- Saiſina) con-. Sulft air 5 ſtubut etuum de gio, non extra. Suſtinui contrarium pro voluntate pa-Archiepiſcopo Remenſirationib. ſequen trit, vt dixi in tibus. Primò, quia dare officium menſura conſit. Hariſi. 9. ri ſalis ſpectat adArchiepiſcopum de fun 22...——— Teei) fapr. datione ſui Archiepiſcopatus, ad cauſam 299. Sed cum ſui vice comitatus venditi:tamen in groſ- Rex ſi proprie ſo,in banno, terra& vicecomitatu dicti tarius iuridics Arehiepiſcopatus. Secundovſusfuit à 5eo loquendondeſt annis eitra& durante gabella:& etiam ex apremus dire- ſtente menſura menfurata ad ſignũ Re flus Dominus,IItè mè 4— 8 Car nou pote- Sium vſq; ad hocimpedimentum. Tertie rat habere ſedè habet intereſſè propter dationem officij, ſuam in eodem& emolumentum quod ſibiinde proueni w25 du0 7 re poteſt: quia dat ad firmam quolibet an- 4ℳ 0 la³* l. G— 2 2 145 7 no pro vigeſimo libris, quodemolumen- «2— 4 7 22... proprietatis. de tum Rex haberet in At chiepiſcopatu re- vſucy habi. ni- galia pendente. Quartò ſtante menſura- ſi quod illi falſo tore à Rege dato, non erit locus illi quem iurc terreni im inſtituit Archiepiſcopus, quia non eſt ni- perij ſibi a Deo 21 d Sauuze ſi vnus,& nullum ſal menſuratur in groſ- 4—.. vendicabãt, ſe ſo,pręterquam in gabella. uinto Rex n5 que nihil acce- habet intereſſe: quia aliàs non habuit ibi- N-. piſſe a Rege, ſed dem officiarios,&æquè bene poteſt exer- ei vt ſuo vaſal, cere inſtitutus per Archiepiſcopum, ſicut 10& ſubmini ſiro conceſbiſſe qui per Regem, nec alids habuit Rex inde .. iackabant. Von proficuum. Pinaliter Archiepiſcopus Re- parum paucis menſis obtinuit contra Regem per in- bonis doctiſch queſtã officia dicti menſurarij ſalis invilla
† Ante) Et ſic
conſtitit hune Remen. conferendi, quod per Regem fue
faltum delege- re. C. M.
rat collatum Ioan. Haudry, tunc Clerico
Domini de Nouion: tamenhabuerat ſta
tum Rex ante perarreſtum.
QVAESI10 CeXüyIl. Quod legitimatio prodeſt in ſucceſsionih D Ominus Carolus de Eſpaigne, filuu quondã Baſtardus, imo ſpurius quon dam Domini Caroli de Eſpaigne, qutfi rat legitimatus,& per Regè Eeper bapam, fuit gardiatus per arreſtum inpoſſeſione & ſaiſina' bonorum quondam diat patris ſui, contra Dominam de Narbonasquec. rat de iure communi hæres legitima di quondam Domini,& ſe conquæſtafuerat in caſu nouitatis ratione impedimctiei- dem præſtiti ꝑ dictum filium ſpurumin bonis dicti quondam Domini Cuoliqe Eſpaigne,& fuit poſtinquæſtamfasan, QVNAESTIO CCXCIX De ſtatu Regis adiudicato contraArchl. epiſcopum Lugdunenſem. Tatus fuit adiudicatus propartema. iori, nô plenariè, nec vt petebaturRe- gicontra Archie piſcopum Lugduneniin magna placitatione quam prokegefecif contra dictum Archiepiſcopum ſuperha bendo officiarios in caſibus ſuperiorits tis&priuilegiatis,& cognoſcendideipls perRegemvel eius officiarios in villaLug dunen. quia ſolum quo ad cognitionem habuit Rex ſtatum apud Leiſte Barbe)li. cet Archiepiſcopus niteretur, quod extna villam Rex cognoſceret, vtin vülla Maſi- conen.& habuit etiam Rexſtatumluper domo du Rone, non ponenqda extrama. num Regiam,& alijs:& Archiepilcopus ſtatum habuit ſuper allocandaſuamone ta in dicta villa, ſuper cognitioneſioularj Regij inter ſuos ſubditos, niſi proponete- tur falſitas, vel alius caſus ad Regemperu nens& aliàs, vt in arreſto, donec plenane eſſet diſcuſſum& determinatumperCu- riam ſuper principali. Quodfacereer intentio Curiæ in diebus Viromandenl- bus ſequentibus.
QVAESTIO CCC.
An procedi poſsit contraaliquemadqun
tuor defectus in cauſa delicti non erni
naliter intentati,& per eos caufim ucrae Trem nota bene quod intertu In quo-
dam magno conſilio lupef qua 40 quæſtione conſulenda, deraconern da Rex Scotiæ Regi Franciæ ler 1 Bezanchion,& ſuper ſuo conſliomiee do eidem, in quo quidem coniilo i— runt Cancellarius Franciæ, P kaüenie Parlamenti, milites& conſiliariRes 1
1. capi, pro eehnal Rezius⸗ Et22 h ller 1 3 fanul, n abe apta neeee i rvcritune fens iu vourat m.— eusdefenoroo ngerur, It hin 3 E 2 olum 4 2 aruncap benrmde 3 iointere 1 dli: nam 3 uc perde defectus ca tte wofe e gcictattorfi d(orb.lu lcieta ſe detlielt Cramene ſe auenian bitet de Jrodat n tt commodum
vorum, nol2 5 13 roceieraiten auartem di m Kperitusqu lefeawobet itrtlltaten Ju m lucribttu. 1 kgumentum 4
anſdetudo Cle ti Pariſi-biinc aulperquit ar keecss quisluc uam:a cdte. ImuSin quæſt derLſiaypar'n de cohortali. Nam ſon'rc batur hoc perl ratiſtilun, facumvöfuern toquiapaftet 1petieront.Eti milt lucfarus I, 1am caulam Ar copus Kotham gen-Iicet cuuil r quatuot cés us inbanlament ne ſed in coten um videtur, K er.Lablentex, aduerlus cont
4 denis&R G uiren. reispert
—
—
ATHIO cccr.
Vtrum hom r nfomem per procur drettar polit er procuaton
d W eae mnlcn.Pri en wehn umpereurar Dolsit præſte w 1 funtpe drno ſendal R o vo entibu— d eeae in mtdandmim Dotit veripen ſalun; Klum uh m de peunſton)t ngnnun dur auodher P1 Latoren dblt. Primd 9 mam L lec herproen 1, numr enecmulre 8 8.K u[com, n 5 0 ine ſuo 3 60 Conciptt ke nd ſieſic iur. errafilede fonleg alalt ad lire d tecipefen ſ re 3 3 perhpe li- eſt hüippem 2 öütfe dem f. qe in Lceen
. le ſaulin 9

PERARRESTA PARLAMENTI DEOCISAE.
Epiſcopi, procurator Regius& aduoca- tus Regius. Et ibidem fuit concluſum, vt ſequitur, videlicet quòd licet dicatur, uòd in cauſa criminali, ſeu capitali per quatuor defectus, dum proceditur crimi- naliter, vt quia Regius procurator, con- demnetur, vt conuictus defenſor contu- max. Idem eſtetiam ſinon procedat Re- gius procurator: ſed ſolum pars in cauſa delicti non capitalis, neccriminaliter, ſed pro ſuo intereſſe ciuili: nam licet dica- tur, quòd per duos defectus cadat reus à defenſionib. ſuis,& faciet actor facta ſua, &probet ſi velit: hoc tamen eſt verum ſi wlit: quoniam ſi dubitet de probatione factorum, non petet commodum duo- rum defectuum: ſed procedet adtertium & quartum defectum,& per iſtos quatu- or defectus obtinebit vtilitate m, quia cau ſam lucrabitur. † Argumentum ad hoc conſuetudo Caſtelleti Pariſi. vbi in cauſa ciuili per quatuor defectus quis lucratur cauſam: ar. c. decernimus in 9. quæſtio. ad hoc. l. ſi apparitor. C. de cohortali. l. lib. a. Nam non improbatur hoc per Parla- menti ſtilum, ſed ſi factum nõ fuerit, hoc ideo quia partes non petierunt. Et in caſu ſimili lucratus eſt ſuam cauſam Archie-
piſcopus Rothomagen. licet ciuiliter&
8
per quatuor defectus in Parlamenti Cu- ria: ſed in contrarium videtur,& etiam per. l. abſentem.§. aduerſus contuma. ff.
u de pœnis.& de requiren. reis per totum. 9 O. X. ff.
QVAESTIO Cocl.
Vtrum homagium per procuratorem præſtari poſsit.*
9 Hèec quæſtio duo implicat. Primum
an de ſe homagium per ꝓcuratorem
potsit præſtari Domino feudali& vaſal- 9 10 volentibus. Secundò an Dominus cogi „ poſsit recipere vaſallum in homagium
per ꝓcuratorem. Quo ad primum argui- tur quòd per procuratorem præſtari non poſsit:Primò, quia nec per procuratorem poteſt manumitti. l. nec mulierem. C. de
vindi. liber.& apud com. manumiſsio.
Secundò procurator concipit verba no-
mine ſuo, non Domini: ſic iura directa in dum remanent,& per conſequens effice- reuur vaſallus domini directi,& de dire- ctoreciperetur per Dominum in vaſal- lum. per hoc. l. in cauſæ. 9. fi. ff. de procu. LIul.9. ſ rocurator. ff. de ac. emp. l. pen.
2 inprin. ff. de inſtito.ſ. s qui. in fi. Q. quod
44 cum eo quiin aliena. po. l. poſſeſsio quo- que, in fi. de acqui. poſ. hinc eſt quod ſen- tentia in procuratorem eſt ferenda. O. de ſen.& interlo. om.iudi. l. i. ff. de admi. tut. lib. 2. ff. de procu.l„Plautius. ff. de his qui not. infa. l. furti. accipe. 9. ſi quis alieno. hinc eſt quod procurator conueniri po- teſt ex contractu cum eo inito, etiam fi- nito ſuo officio procuratorio. l. ſeruum Titij. ff. manda. l. procurator qui pro euictione. ff. de procu. Et hoc eſſet abſur- dum. Tertiò prohocfacit. l. fin. C. de iu. emphi. vbi non per conductorem, non per procuratorem: ſed per ipſos Domi- nos eſt emphiteota in poſſeſsionem rei emphiteoticæ ponendus. Quartò ad hor facit. c.cupientes.. inſuper. de elect. lib. 6. vbi oportet appellantem ſe perſonali- ter præſentare ad Curiam Romanam iu- iſtudhodie cor- ſto impedimento ceſſante, nec ſufficit . bene, per nouæ tuncper procuratorem. Quuntò hoc vi- conſtitutionẽ detur expreſſum de ſta. regula. c.vnico. 9. anui 1339. quia verum. lib. 6. Sextò homagium propriè oportet actorꝰ dicitur quando quis efficitur homo ligi- De de,Pee us t alicuius,& tunc ſolum& ipſiſolia- 2 ar he ſtrictus,& fit illi qui non habet ſuperio- ſentem vocatir rem, vt ſi fieret Regi Franciæ qui ſuperio- Hermittitur d. rem non habet: vt not. per Henri. in. c. fi. conſticu. 9. 27. de reg. iuris. in antiquis. Etper Guillel- 1Sſ.) Pr⁵ mum de Montelau. in. c. paſtoralis. de re(ρ 2. HSarif. iudi. in Cle. ſuper verbo homoque ligius,§. 49. C. M. & ibi per Ioan. And. nec in hoc caſu exci- Lig:us diri pitur aliquis. ſecus in vaſallo vel fidelita- de, le. Pari. te, vt ibi nota. Sic non mirum ſiille qui*“.Zl0.5nae taliter habet, aſtringiteneatur hoc perſo- 4 naliter facere. Septimò, intereſt Domini videre& cognoſcere perſonam ſui vaſal- li. In contrarium arguitur. Primò, quia matrimonium per procuratorem poteſt contrahi. c. fin. de procu. lib. 6.&. l. gene- rali mandato. ff. de rit. nup. à contrario ſenſu.Secundò, per procuratorem poteſt agi inintegrum reſtitutio. l. vnica. C. eti- am per procu. in integ. reſti. agi poſ. Ter- tio, inueſtiri quis poteſt de feudo per pro- curatorem,& alium inueſtire. c. vnico. in fi. per quos fiat col.io.c.accedens, de præ- bend. de notis feudo.§. item inueſtitura. Quartò, iuramentum veritatis calumniæ & malitiæ poteſt per procuratorem ſpe- ciale mandatum habentem præſtari& deferri,& pars per hoc obligari,& per a- lium ded idon bd reſponderi, ca. fin. de iura. calum. l. iuſiurandum, quod exconuentione.§. fin. ff. de iureiuran. ca. cum& iudices.§. ſi autem affuerit. de HH 2 iura⸗
† Luerabitur)
5

QVAESTIO: IOANNIS GAILLI.
iura. calum. lib. 6. c. qui ad agendum. in fi. de procura. eod. lib. l.procurator. cui ge- neraliter libera. ff. de procurat. Quinto, non prohibetur nec reperitur iure prohi- bitum, ergo&c. l. ab ea parte. ff.de proba. Sextò, regulariter quis per alium poteſt, quod per ſe, in reguſa iuris:ibi de hac ma- teria per Dy.& per Ioan. And. In mercu- riali quid dicendum eſt?credo fore dicen dum, quòd conſentientibus ambobus do- mino,& vaſallo recipi poteſt& dari ho- magium per procuratorem. ad hoc faci- unt argu. pro parte adducta dehoc caſu in dicto cap. vnico.§. vertim,& hoc ſeruat conſue. Adcontraria ſupra dicta pro par- te vtraque reſponde. Hæc quæſtio fuit mihi facta in Bononia, ed quia Rex An- glię nitebatur facere homagium per pro- curatorem in tractatu pacis: intende de
his quæ intendebat habere ob pacem ini- endam.
QVAESTIO CoCHl.
5 quam monetam ſoluendi ſunt re- itus.
P Er arreſtum dictum fuit contra Ab- Redditus ſoluẽ batem Cluniacenſ. pro quibuſdam diſunt admone ſuis ſubiectis, quod reditus Eccleſiæ Clu- ranRegis 2ude uiacen. debitos ſoluerent, non ad anti- rurrentem. 2 3 † Numerus)et quam monetam, nec ad valorem intrin- bene Bariſijs, ſécum ipſius: ſed ad monetamRegis nunc ne ddererius con currentem,& ipſius valorem, videlicet d ſn e francum. 16. fol. Pariſi.& 20. ſolz tourno- Hein Iege, is& blancum pro quatuor denarijs Pari- ideo in alijs de- ſi. non habito reſpectu ad valorem intrin- mum locis exe- ſecum antiquæ fortis monetæ, quo con- quitur, conſtit. ſueuerant Religioſi ſuos reditus cape- Kue. reà ſuis ſubdiris,& Iui ſubditi ipſis ſolue- Cont ra.l. non Te:vnde fuerũt bene damnificatide mille plores. C. deſac. libris Pariſien. quolibet anno. Et fuerunt ſantt. ec. El. quædam accordia facta inter dictum Ab- parabola.(. de batem&ſuos ſubditos, per quæ ſe obliga- COi.& cleri. uerunt ad ſoluendum monetam fortem annullatam: quodforte eò fuit, quia nul- lum antiquum titulum habebant Religio ſi, ſed ſolum conſuetudinem& vſum, quos non approbauit Curia, fortè conſi- derans eos eſſe abuſos& viextortos.
QVAESTIO CCCIII.
Ordinatio ſuper impetrando,& execu- tando adiornamento in cauſa appella- tionis. Rdinatum fuit per Curiam ineodem Parlamento, quod ſi quis ante Parla- mentum appellauerit quorumcunque
dierum ſit, licet impetrauerit in Parla- mento immediatè ſequenti& executus fuerit ſuum adiornamentum in dictacau ſa appellationis ad dies& eiuſdem Dala. menti, ad quos tenebatur, ſi impetraſſe & exequi feciſſet ſuum adiornamentum ante Parlamentum: dum tamenconti. neatur in ſuaimpetratione nonobſtante quòd Parlamentum ſedeat. Cenſobitur bene executaſſe, quia ceſſatratio ordinz. tionis antiquæ, ſcilicet diffugij.
QNAE STIO CCCIIII. Quod quilibet idoneus admittitun,vt
procurator in Caſtelleto, nec erit cer-
tus procuratorum numerus. †
Neodem Parlam. fuit dictum cyntra
quoſdam procuratores Caſtelleqgi ſe oppoſuerant& appellauerant, nella- poſitus Pariſien. executaret quandamg- dinationem Regiam continentem, qudd quilibet idoneus admitteretur procura. tor in Caſtelleto, abſque hoc quod eſſt certus numerus determinatus procura- torum in dicto Caſtelleto: quod fuent antea obſeruatum per duodecim annos & plures, obtentu cuiuſdam ordinatio. nis factæ per Hugonem Aubriot quon- dam Præpoſitum Pariſien.& confirmatr per Regem, quòd non erant recipiend per modum quo venerant, K quodtene- ret vltima Regis ordinatio, reuocanspti mam.
QVAESTIO Cccy.
An literæ ſecundæ vel primæ tractatus matrimoni ſtare debeant. Er arreſtum fuit dictum qudd lterꝛ⸗ ſecundè factæ ſuper tractatu manimo nij Ludouici de Cheureuſe,& worsſuz Pereius patrem& matrem ex unaparts & patrem& matrem dictæ vxors, val bant non primæ, quamuis per primas i multis erat dicto Ludouico& eius Wofl ius quæſitum, quod tollebatur perſecun- das,“*& licet in tractatu primarum& ſe⸗ cundarum non eſſent preſentes ditti Ludouicus& eius vxor, Xquamuispo tractatum primarum literarum tranſa- ctum fuiſſet tempus nouemannofum manſiſſent ſimulper duosansosindome dictorum patris&m atrisditiludoue: & ſic ratificata videbantur„ lia tacite„Juamuis eſſet minorſepreee Ludouicus tempore primarum J 1 rum per. c. vnicum. de ſponſ. imp.l.
1 dem titu. in antiq. & cap. literas. eodem titu. ford
usin dioccefi ler 3 aptione ptop en& llextaac 0
r.„zion aio fult, cncect fac Ototum ii 2 10
¹„goru
Mdarum llt 12 dicto „ ut 8 yero jerdie g6 duu ctat c KNol- ſebattia
2
ervõs tum p con denn hi rin caunou rlorinnn ſuhan gexeinp anin V ) dultal Cot 9 carum(— cn. luper ordl nuen, 11 3 Moe s K lobätb lc mudefir ckum Epllcc r ductum Kcligolorut räun ric Onpre locoTplcopo! gpernoaprée loco bn apdsRelor osin cclehh
onachisordinan aLeclefueuiſte n.Jonobſtante
Roligioborü Jus Ablatirli
Ipro pare dieummn Klgaſrum ußemeitioiſte eniesédegrxich adhoc ilege.per eienptl0 erriullegelid ⸗Abnteseotl (Knota perH mccuncontif erate Kqualisn Irdine ESHI) CCCf. Hoſpita arij ſian Idendibioribu nonlocorummt arfs. Frarreſtu emn reddtti cuſtoc frater betrue brom Abettu Niori Frenciæ in mari,, exiſten Laſtellete non opo Dariſi-ne copo Pochenqaur vinfuoLpiſe tulſent cyu ſcorie erenpe guihoſpralud pra Acute ednunpardan 7 Drorem Agr ncadapip.
— delictor mm 1
2 ddd
rntprifſonar lltära APn CaEn dcermn.
.
irrute proch Tjene T'Seſonr
tet deſeoppo mäub waſtcc
PO:oram procura oriun 2 g Reoutor
clat meng lubacha 8 catordu netteci cen etreciphg um dicere,
ag.

anct
,
8
—
413
1*1A
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
fortè ratio fuit, quia nondum fuerat ma- trimonium factum ante confectionem ſecundarum literarũ,& quod totum fie- bat per parentes in abſentia dictorum Lu douici& vxoris eius nunc, tũc verò ſpon- ſæ ipſius,& ab ipſis dependebat tractatus, ſic poterant variare ante matrimonium confectum per verba de præſenti,&c.
QVAESTIO Cocvl.
Quod ordinarius recipitur in caſu noui- tatis, exemptione non obſtante.
HPicopus Ambia. fuit receptus in caſu nouitatis, cõtra Religioſos, Abbatem &Conuentum Corbien. ſuper ordinib. aciendis de Monachis& ſubditis dicto- rum Religioſorum per dictum Epiſcopũ &ſuper non pręſtãdo loco, Epiſcopo fora neo ꝑ dictos Religioſos in Ecclefia dicto- rũReligioſorũ pro Monachis ordinandis Ipſius Abbatiæ in dicta Eccleſia exiſtenti- bus in diocœſi Ambian. non obſtante ex- emptione propoſita& allegata ac oſten- ſa pro parte dictorum Religioſorum, de qua fit mentio in. c. veniens de præſcript. Et ad hoc allegaui. c. per exemptionem de priuileg. lib. 6.&. c. Abhates. eo. tit. lib.
6.&nota. per Henr. in. c.cum contingat.
de ætate& qualitate ordin.&c.
QYAESTIO CCGVII. Hoſpitalarij ſunt reddendi Prioribus ſuis non locorum ordinarijs.
P Er arreſtũ fuerũt redditi cuſtodiendi
frater Petrus Salebron,& Petrus Vade Priori Franciæ priſionarij, exiſtentes in Caſtelleto, non Epiſcopo Pariſi. nec Epi-
4 ſcopo Podien. quamuis in ſuo Epiſcapatu
fuiſſent capti. Quia notoriè exempti, eò uia hoſpitalarij in Prioratu Aquitaniæ: ednon petebantur per Priorem Aquita- niæ, quia ipſe perſequebatur vt particeps delictorum, propter quod dicti Fratres e- rant priſionarij.
QVAESTIO CCCVIII. Virtute procuratorij quis poteſt compa/ rere, òſe opponere coram executore:licet procuratorium non faciat mentionem de ſeruientibus ſeu executoribus.
N On eſtrecipiendum dicere, quòd vir tute procuratorij quis comparere non poſsit, vt procurator alterius, coram ſeruiente executore caſus nouitatis: eò quia in procuratorio datur poteſtas com- Nrendi coram quibuſcunq; iudicib. ſe- cularibus& Eccleſiaſticis,& non dicitur ſeruentibus. Ratio dubitandi, quia ſerui- entes non ſunt iudices ſed executores. Ratio decidendi:quia procuratorium eos
————y—-————
. 45 implicat,& comprehendit in effectu. QVAESTIO COCN.
Non eſt laicus capiendus virtute iurisdi- ctionis Eccleſiaſticæ in iurisdictione tem- porali alterius.
Atriarcha Antiochiæ tunc Epiſcopus
Turon. renuntiauit oppoſitioni, quã fecerat contra exscutionem nouitatis captæ contra ipſum per Dominũ de Am- boiſe, eò quia in villa de Amboiſe in iuris- dictione alta, media& baſſa dicti Domini Virtute iurisdictionis ſuę Eccleſiaſticæ fe- cerat quendam laicum capi,& duci Tu- ronis in prißones ſuas Eccleſiaſticas,& fuit Dominus de Amboiſe manutentus in ſuis poſſeſsionibus& ſaiſinis,& Archi- epiſcopus condemnatus in expenſis. Et fecit procurator Regius cõclufionem ad emendam per os meum cõtra dictum Pa- triarcham Archiepiſcopum ratione dicti expleti.
OVAESTIO CCCx.
Non eſt arreſtum executatorium contra hæredem.
N Oneſt arreſtum executatorium con tra hæredem fquamuis ſit latum poſt LrSeneden mortem illius cuius eſt hæres, qui mortu- quia neſcitur
us conoluſerat in cauſa. an ſit hæres,& ſt h QVAISTIO CCoxl. Anshmrza
Poſſeſsio recipienda ſuper non admorti- tamenexecutio ſatione facienda de acquiſitis per Eccleſiam. liquida eſt no-
P Er arreſtum fuerunt recepti Decanus"⁴ ea2, S.7 7. ... er Mtt:. 610 &Capitulum Lingonen. contra Epi-Aenane exe qui .— 2 ſcopum Lingoné. ad proponendum poſ ſed quiadurum ſeſsiones, quòd poterant acquirere& te- eſt, non ſerua- nere res immobiles in alta iuſtitia dicti E- tur niſi inconti piſcopi abſque admortiſatione ipſius ka- Senrarisafee .—— 1 1 cienda, nec poterat ipſos aſtringere ad dixi in conſuc. ponendum eas extra manus ſuas propter Hari.H. i7i. his
admortiſationem non factam, vel finan- ſcripris emana-
tiam non ſolutam. nit edictum re- MaEs 110 CCCNII. SMesn Quod alcus iuſtitiarius non auditur ſu- Martij„
ers impugnatione remiſsionis. 3 Er 8 fuit Dux Aurelian. rece- Siaeua ptus ad ſe faciendum partem contra rogatus fuit. Dominã de Luſarches, ratione abuſus cõ- C. M7. miſsi in ſua iurisdictione, cuius Dux eſt Super)ſaper ſuperior immediatus, non ſuper impu- 2284 gnatione remiſsionis ad finem confiſca- tionis: de qua ſe in Curia iuuit dicta Do- mina. attamen non fuit expreſsè dictum quòd non reciperetur ſuper impugnatio ne remiſsionis, ſed per conſequentiam: quia concluſerat ſuper abuſu,& ſub re- ceptione gratiæ:& tantum fuit dictum quòd partes erant contrariæ ſuper abuſu.
HIH 3 Alia
—2 ——— ————
—,
— 2
—
—

QVAESTIO IOANNIS GALLI.
Alia arreſta pronuntiata in Parlamen- to cœpto in feſto ſancti Martini hyema- lis, Anno domini. 383.
QVAESTIO COCCXII.
Vnde ſeruientibus ſolui debent. Rimo in cauſis criminalibus ſeruien- tes non debent capere expenſas ſuper bonis diffamati de crimine& ob hoc ca- pti veladiornati, ſfed ille debet eis ſoluere qui in opere ponit eos: licer ſecus † ſi fa- cerent executionem ſuper alicuius debi-
to de quo per literas conſtaret.
QVAESTIO CCCXHIII.
Qualiter reſidere habeant Bailliui& Se-
neſchali in ſuis officijs.
Vædam ordinatio Regia de data. 10.
diei menſis Nouembris, ann.394. fuit publicata in dicto Parlamento, cõtinens quod Bailliui& Seneſchali Regij maio- res iudices poſt Regem eius Parlamenti Curiam,& qui alios non habent ſuperio- res, tenerentur reſidere in ſuis Bailliuijs& Seneſchalijs poſt menſem lapſumatem- pore publicationis dicte ordinationis, ali- ds non caperent vadia de tempore quo non reſidebunt.& habebunt contrarotu- latores in hoc procuratorem& recepto- rem Regios quilibet in ſua Bailliuia& Se- neſchalia,& hoc ſeruare iurabunt in prin cipio ſuæ inſtitutionis,& ſi contrarium „phacitandi.) faciant, priuantur ſeu priuabuntur,&c.
TSecus) imo idem C. M.
ſcilicet per pro- QMAESTIO CCCXvV.
curatorem, de Executores gratia non indigent.
Tr a9 upem D Er arreſtum fuit dictum quòd execu- 7.C. 5. H9⸗
tores teſtamentorum non indigent arrone) gratia ad placicandum,“*&c.
ſed hoc etiamin QVAES TIO CCCXVI.
foro eorum non De vſu dãnato, quod in criminalibus, ſêruatur. Alex. non in ciuilibus mulieres in teſtimoni- con. 24., uι.H. um admittantur.
lib. 2. C. M. Amnatus fuit vſus in Lauduno, quòd *Abſoluti)etꝛ- mulieres in teſtes admittebantur in am ſe eſſent ab-
T criminalib. non a in ciuilibus: quò Auui achie. rimi non autem in ciuilibi s quòd nocentes. quia erat contra ius ciuile, quia eo iure in vtro
infrattio Regiæ ſe admittuntur. l. ex eo. ff. de teſti. l. qui-.
ſecuritatis non dam teſtamento.§. mulier. ff.de teſta. In- za nhus ſti. de teſt.§. poſſunt. de iure Canonico elaotaum Per... 3 3 . 11 01 5— 2. 1. Mle. 1uſ, in cI ninalibus non admittuntur, in ci
maiefta fa.infr. Uilibus fic. vt. c. forus. in fi. de verb. ſig. 733..,A4. QVYAESTIO CCCXVI.
†Factis) quæ— en
te 97„Cordigeri non poſſunt inſtitui hæredes. emanſeruntin S P
Sae, h, za, e, Ictum fnit quòd Cordigeri Montis- calamo ſcriben/ um inlt uO bdele tis e; ſic hæc. q. peſſulani non erãt recipiendi ad pe-
nil docet. C. M tendum hæreditatem contra Beatricem Pariſien)= hæredem ab inteſtato, licet ſe dicerent dem ſupra. J. hæredes inſtitutos.
vuu. QVAESTIO. COCXVII.
Adiornatus ad garendu titur ad garendum, niſi am receperit.
Dlctum fuit quòd Montagu filius — functi Magiſtri Girardi deMontza quondam Regis Secretarij, non eratad. mittendus ad garendum petendum do nec accepiſſet, ad quam recipiendam fue rat adiornatus. ſic fuit pronuntiatum n die menſis Ianuarij, Anno quo ſupra gc. QVAESTIO CCCXMN“
De Clericis condemnatis, prius tamen abſolutis ab Ordinarijs ſuis.
Er arreſtum fuerunt condemnaticui
dam dictus Petrus, alter dictus lpan. nes Placecorne, ratione cuiuſdam erhe. rationis per eos commiſſæ in perſonam Magiſtri Ioannis Morin, Saluægudian Regiam infringendo,& portum amo. rum committendo(licet eſſent Clens, & de delicto communiabſoluti àPra- tis ſuis) in emendam ducentorum fran. corum erga dictum Magiſtrum lom⸗ nem,&ergaRegem in centum. Et dicum inſuper quòd prifionem tenerentinpri- ſionibus Ordinariorum ſuorum vſqucad ſatisfactionem.
QYAESTIO CCOX.
De ſolennitate damnata ſuper exoniſs faciendis.
Er arreſtum fuit quædam ſolennitas obſeruata in Bailliuiatu Rementiſu- perexonijs damnata, ꝓ Thiertico Couſ. ſet appellante, contra Epiſcopumappel- larum. Et dictum fuit quòdſufficicbant quatuor teſtes ad exoniam probandam, quamuis requirebantur antea ſeptemte- ſtes de crudelitate& iuramentumpurss affirmantis. QNAESTIO CCCXN. De contributione facienda in repꝛrationt murorum& pontium Aurelian. Er arreſtum fuit dictum provillaAu- relia. contra Magiſtrum betrum Mo. reau, Henricum Librarium, Magiſtrüla- cobum Alticordis, quòd contribuerent ad reparationes murorum, portarum& pon leuis dictæ villæ, in cæters factisffue- runt appunctati contrarij.
QVAESTIO CCGXlI Quod Clericus Pariſijs captus reddi debet Pariſienſi Bpiſcopo. Da P Er arreſtum redditus fait kpiſcoho 1
riſien.* Prior ſanei Albimi diocœhs Cenomanen. Non obſtante quo bi ſeohus Cenomianen. eum in Caſte 5
.— x dio po ſtum requirebat, dicens ꝗ rneſne
m non admic, Prius garendi-
all
—* — 3 = — —
mercomm mfececit:9 E ſiosesCen En t prohter— nat in Cat. aood Phücee um reulr 3 rorædica. tia comtun uuod diGss P 20 eranouicit- erat illud dich n emſecum tenb nütrahinonfte wyperſonali us Prior trac 5 ner fauorem te¹ orbin Curia rutRompccan tä aliäs atun d Eoiſccpui tri Bernarcleal datum. Item Gi- NatthæiKana zun du Manahn urpurgaus iin. duus eratſubum- vlla Daril, Prhe auodam lerz
S 4* F L K Ddon—(
l EÆ ntenebatſec ntene⸗ Ae na
amabrura- Tonb, Culusco tum eamaddun sKeumaaha cauſam pomté Keumfequlfe ariſen coppo cuitradndeb Gopusuiſen. J ſeqdentla br norabatur Darll circa-Item conf ariſis dicamm ltemerat Scho textramuros P
tem von voleb⸗
opo du Mans habedat rir die zpilcoyi tem wuspunneſt le didtnLplcopo wutatun in pe Lupellaluperius darrettuminpe ontradidum E ſuidem Matthe u Ppiſcopichu- — Kranen capt mfacto, cilice in Caſtelleto
anrenerat dic
ThendKINYEN Vrr 1 Angn egeeopſta HatalCOLA d gatalncolann mderkgleopur nomanen.a, Alneſanh 82„4 aun:qlanc 2 ρ /2 Dretarit,u9 otwerargun) rendum(ſt: mekain diun:h Relegrenu 8 1 4 ſ 4 nol eran broceſtun Cu domaner, Nas, G ienendnd Pu üth bſtgatoplon wöditionalgn
dperft urocn 0
dus, nec it
Non eſtttee
1ecuiusna eculusniſ
atu gi licha Curac
DSn
00OXX
ans 3 iltee 2 ſcere qud rus in ppal.5 5 olum ſit
* anicul har arreſtumg 9.
ceptibllef
—
—n ſxitappe.

PERARRESTA PARLAMENTI DECISAF.
cœſis,& quod ad ſui requæſtam fuerat in Caſtellero poſitus vt priſio narius, alle- gando quòd in villa du Mans coram ſuo officialt alids fuerat dictus Prior adiorna- tus: eò quia quandem mulierem fmarita- tam tenebat ſecum,& cum eahabitabat: & quòd ex edò condemnatus fuerat& pro miſerat ſub per certis pœnis amplius cum eanon habitare,& eam abiurauerat, ſub pœnacxcom municationis. Cuius contra num fecerat: quia ſecum eam adduxerat pariſios ex Cenomanis,& cum ea habita- nerat: propter quam cauſam poni eum focerat in Caſtelleto,& eum requirebat, ad quod Epiſcopus Pariſien. ſe oppoſue- rat, eum requirendo: cui tradi nõ debebat perprædicta:& Epiſcopus Pariſien. alle- gabat in contrarium ſequentia. Primò, quòd dictus Prior morabatur Pariſijs,& er annum citra vel circa. Item commi- ſerat illud dictum Pariſijs dictam mulie- rem ſecum tenendo. Item erat Scholaris, qui trahi non poterat extra muros Parifi. properſonalitate. Item non volebat di- ctus Prior tradi Epiſcopo du Mans pro- pter fauorem quem habebat vir dictæ v- Xoris in Curia dicti Epiſcopi. Item Pariſij ficut Roma'communispatria eſt. Item ar reſtũ alias latum pro dicto Epiſcopo con- tra Epiſcopum executatum in perſona
n Petri Bernardi de Rupella ſuper ius arre-
ſtarum. Item& aliudarreſtum in perſona
ull¹,
Matthæi Raneau, contra dictum Epiſco- pum du Mans, qui quidem Matthæus fue
wn rat purgatus in Curia Epiſcopi du Mans,
4 40
e cuius erat ſubiectus,& tamen captus in
villa Pariſi. pro eodem facto, ſcilicet pro quodam Meurtro& in Caſtelleto poſi-
Itus. Qut hocsnon obſtante fuerat dicto pa J riſien. Epiſcopo traditus: nec obſtant al-
legata in contrarium per Epiſcopum Ce- nomanen. ante dictum: quia nec pro de-
m licto pręterito, de quo fuerat punitus, quæ rendum eſt: ſed de ſequentioccaſione,
cuius non erat in proceſſu in Curia Ce- nomanen. Nec captus, ſed ſolum fuerat obligatio pſonalis cõditionalis: videlicet ſuper furto, occaſione cuius nõ ſuerat ca- ptus, nec citatus in dicta Curia Cenoma-
QVAESTIO CCCXXIII.
Non eſt receptibile dicere quòd appel/ ans à iudice ſubiecto ſolum ſit exem- ptus in appellationis articulo. zr arreſtum dictum fuit non eſſe re- ceptibile tdicere, quòd appellansalu-
——————
46 dice ſubiecto ad Parlamentum vel Curi- am aliam Regiam, ſit ſolum exemptusin cauſa appellationis, in alijs non, Aiudice appellato in patria conſuetudinaria.
† SPyior fancti QyAES TIO CCCXXIIII. Albini captus Quod poſt litem conteſtatam pervnum Propter adul- defectum amittit actor cauſam ſuam. terinm. *Harißij ſicut
Er arreſtum dictum fuit male appella-
P lictum fuit malè a Pella- Koma comma⸗- tum& bene iudicatum per Dominos uispatria efr, de requæſtarum pro Ioanne Henry appella- Koma patet. ff. to,contra Hemon appellantem, in hoc ad municipa. l. ,— 3. 1. 2. 2a. dixerunt contra dictum Hemon qut ha- † ½ 1 pibile) ¹ 3 ſ..— 1 Kecebtibtle bebat in caſu nouitatis, vt pecitor trade. 7„, 4— 4 1 1. 3 8 81 ePetston liade- Tunc enim Da ret ſoripturas ſuas per modum memoriæ mini locorum
adcertam diem,& ſub pœna cadendi, qui formidabilio-
* 8 1-11, G uI/
. 1——.. ,— 2 8„ 2 non tradidit: fed fuit in defectu poſitus,'es erane, hodie
AA.. Tota tyrannis quòod ipſe Hemon ceciderat detradendis 5 5) Saſ,. 1 1. B ad Vuum redi- articulis ſuis:&per hoc ceciderat à cauſa gin, neceiis ——-. 2.— 5 2 8E ſua,& fuit tentus dictus Ioannes in poſſeſ ſtum eſſe exem- ſionibus& ſaiſinis. Ratio fuit, quia cauſa Hiu, n alijs ex crat in caſu nouitatis,& videbatur Aε lkatio- ſi in alia cauſa fuiſſet, nil amiſiſſet, cᷣm
—. 4.. I matatus eſt. eſſent in memorijs appunctati, vt alias*Cauſa) vt/ſu-= fuit iudicatum per arreſtum. pra in ſtilo. c. 6.
§. 2. qui merito exoleuit, vt 16½
QVYAESTIO CCOXXV. dixi. C. M.
Non poſſunt examinari niſi decem teſtes eꝛlicet.)
ſuper quoliber articulo. poſtea redaui
Nter procuratorem Regium& Domi-"¹ conſtitutio- nam feudi de lu hay e du Puys ex vna he, ees 4
parte,& Dominum Guillelmum de Me- volunt zener
leun, milité, ex altera, dictum fuit in cau- articulos einſ=
ſa inter eos pendente ratione homagij dem facti con-
dicti feudi, quod ſuper quolibet articulo zunge. C. A4.
ſcripturarum partium quarumcunq; nõ
ſunt examinandi niſi decem teſtes,&tam
ſuper articulis ſingularibus quàm gene-
ralibus ſcilicet. † Item que les choſes deſ-
ſuſdictes ſoyent vray es,&. Item& que
de icelles eſt voix,& c. Et declaratum fuit
hoc pro ſtylo& ordinatione Parlamenti
Curiæ,& quòd de hoc non fieret dubium
de cætero. Et hoc fuit, quia quidam dice-
bant quòd ſuper generalibus articulis pre
dictis poſſunt examinari tot teſtes quot
pars vult, etiam centum,& ampliores: li-
cet non ſuper ſingularibus articulis, ſed
tunc ſolum decem, non ampliores. At⸗
tamen non videbatur ratio in vno plus
quam alio,& quia per viam obliquam
concederetur quod de directa prohi-
betur, videlicet quod ſuper ſingularibus
non ſunt vltra decem examinandi, vt ef⸗
frenata poteſtas ad vexãdos homines mul
titudine teſtium refrenetur. l.:. in. fi. ff. de
I 4 veſt,
———.——

QVAESTIO: IOANNIS GAILILI.
teſt. c.cum cauſam. extra eo. tit. Nec an- guſtatur per hoc probationum facultas, iuxt. l. quoniam. de hæreti. quia numerus decem ſufficiens eſt ſuper quolibet arti- culo etiam generali. Tamen contrarium ante hoc obſeruabatur ſuper generalib. non autem particularibus articulis, cuius rationem nõ videbam. Attamen quia di- ctus Dominus Guillelmus in dicta cauſa fecerat examinari ſuper quolibet articu- lo generali vltradecem,& quia cauſa erat magna Xardua:& inter magnas partes fuit per Curiam dictum partibus auditis pro ordinatione& ſtylo, vt ſupra dictum eſt. Etvltrà, quod illi quos dictus Domi. Guillelmus fecerat examinari ſuper ſuis articulis generalibus vltra numerum de- cem, renianerent.& quod etiam procu- rator Regius& pars ſecum adiuncta face- rent examinari ſi vellent decem teſtes ſu- per quolibet articulo generali ſuarũ ſcri- pturarum ſi non fecerant,& tantundem vltra prout fecerat dictus Dominus Guil- Canonici) lelmus,& non ampliores,& ex cauſa ſpe- Qaanuus exem ciali in hac cauſa,&e. neeemmſs OQYAESTIO CCCXXVI. zure reuerétia- Canonici du Mans non fuerunt recepti ad 7i. Bal. l.liberti Poſſeſsionem non eundi ad proceſsiones libertæque(. cum Fhiſsode eorum. deoperat. liber. Vit dictum per arreſtum quod Cano- Necabonereet nici du Mans non erat recipiendi ad obligatione mi poſſeſsionem per eos allegatam, quod cũ niſterij eommu Epiſcopo du Mans diocœſano non tene- 2is⸗Sedtanuau bantur tre ad proceſsioncm,& inemendã d contentioſa 1512. urisdittiome. condemnati ratione exceſſuum commiſ C.M. ſorum in hoc impediendo: ſed per ſe ire Nõ yult) ed volebant,& reuera iuerant perſe, Epiſco bodie indiſtin pũ dimittendo ſeorſum. Et fuit hoc dictũ
cte de omnibus.. eeeuofrie⸗h, abſque hoc quid ſcripturæ aliquæ Curiæ
nem poſſeſſorij. traderentur. C.21. QVNAESTIO CCCXXVII.
Tſpſanon)g½ Curia non vult*ognoſcere de iure ſpiri- eſet iuſtum ſ tuali, vel de collatione beneſiciali ad Epi- epiſcopi ſcien- ſcopum ſpectante.
nam cum aelo( Vria cognoſcit de quæſtione ſuper
Leberent fne iure Patronatus, dum ius ipſius patro
vyllo gratiæ vel
auarotiæ fudio natus eſt contentioſum, veldum præten- iaritiæ ſtudio 1. 2 3
ſaltem vt tem- dit opponens non fuiſſe ſolennitates pa-
pore veterum triæ ſeruatas, vel non fuiſſe præſentatio-
Teeeſe nem debitò factam, vel modo debito intra de chiſcop. tempus ſex menſium, vel prætendens Præ
audien. muta- llati Deoſasraun. ris autem mori latus collationem ab eo factam ante præ-
bus, iuſtum eſt ſentationem. Sic loquitur arreſtũ latum ea iund mutari, pro procuratore Regio&Magiſtro Guil- (. M. lelmo Perdriel actorib. ex vna parte, con-
trarchiepiſcopum Rothomag.& quen-
dam nominatum Bellote defenſores, vlti
ma die Auguſt. ann. do. 370. Sscus ſinon eſſet contentioſum ius Patronatus nec præſentatio, ſicut fuit inter Magiſttüpe trum Coneſin actorem, ex vna parte 8 Epiſcopum Ebroicenſ.&Dominumlo. nem Deſpingel defenſores ex altera. nam confitebantur defenſores præſentations Prioratus ſancti Nicolai leproſariodeu- reux, ad habitantes& Burgenſes de Bure. uxſpectare: nec impugnabant praſemta- tionem per eos factam ad dictum priora. tum, dicto Domino Epiſcopo, ob defeai ſolennitatis vel alids,&c. vt ſupra,indòdi cebant quod dictus Deſpingeltenebatd ctum Prioratum ex collatione dici Fpi. ſcopi ſibi facta ad præſentationem dico. rum Burgenſium& habitantium, dce Magiſtro Petro, dicente quod vacabadi ctus Prioratus, eò quia erat benefcum curatum,& non fecerat ſe promouenn- fra annum à tempore poſſeſsionis eiul. dem pacificè adeptæ dictus Dominsslo. annes,& ſic ipſo iure vacauerat. ltem &aliès, quia Eccleſiam parochialemno. ſtræ Dominæ de Heudreuille tenebatya- cificé. Sic dictus Prioratus beneficium curatum exiſtens vacauerat, dictis deſen. ſoribus contrarium dicentibus, ſcilicet
uodnon erat beneficium curatum, iccei Lrts eſſet Capella habens curam anne. xam, nec habebat parrochianos,&c. Quu re dicebant Curiam cognoſcerenonde- bere, quia nõ erat co gnoſcere de iureba- tronatus& præſentatione quæ conſite⸗ bantur,&c. vt ſuprà. Sed ſolum de quodi iure ſpirituali, videlicet de collationefa- cienda de dicto Prioratu per dictum Epi- ſcopum velnon,& an vacaret,&c ua- Pꝓpter Curia dixit partibus auditi qda ipſa non cognoſceret.
QVAESTIO COCXXUVII.
Aduerte noranter contra ludæoslatum arreſtum, ſententiam Præpoliti Pari en. corrigens&c. Ræpoſitus Pariſi. Iudæos, quorum no- mina ſequũtur, Samuel le y'Belle ni- gne de le eſtoille, Abrahã de annss Ma- reau du Boure, Raphael Abraham loſep du Pont de Vaulx, cõdemnaut perluam ſententiam comb urendos&conſultus ſuper hocpꝑ multos Clericos. Cuustand fuit, quia pecuniã dederant gcdluledan cuidam nominato Denis de Mac al„ quondam Iudæo& facto Chriſtmo recederet àvillaPari.&reuerteretura-
... 4 daiſmum: nec non dimitteret Tuene PrOe
m admi= ppendo,-, 3 adläclulr. ecu⸗namn
mplifanr 85 binene 9 ates gtd ndutbe ſina Frticiruft- tonſalenesſtlu aaus Thrl K 30 lalimum tatur, Kb20 emamäntes mottem Coehe mnand. Curtô O useſtfen s nuieſtatem celeſ
zamtenporch Auth, Gæaros. arcogitantes9=, Hilum dantescot
mooralemate atem Ntcontrap vem,lutation em condemnand ulſguis C.Sl emlutam maie. Ttlorl rtlor eltantes contrac em malsſtat. licet leum vel⸗
len, yt morlo wopinioniscon
fobeg,loass allrdeprecatus
tedictüprr Iil W'tluperhacc vone cogitn e brepolirusmiut tin ſcriytuseir ionem dicoorur
worum. ktfug no meaqudèn
rentur& pein riter condemne dr, der, ele ſi, de ludeis,, aArchieſſco ir donem meam 2
.
elapto. Quamc ſcho Daæpoſfto eaum ramcäüugrtiqu SeNeum i, Sun Thedlogla bebant n dedxri 3 Eieu dengegri ade 1 3 ul dcleunbrpofit dul cnilidet ns m
as vtſper, e dimnna „VI 709, olte d mopinionel Senenäiam dadi nd rciändrrgni 3 aalicrumno, dun Cong- lapro lege 8
deduamgtlC)
wend
n 3s e 1ocperdhnn „onm„um Negi um Nego g
ellc tehtum. 1 nno—
ectaren 1 doter „. al Etfuerun
Xratſones umw
zorum euf o⸗qulapern . aum 4
iicu Ne m ui luem ad miln tra emih u Sſuter meo dhpecnans lonyftusſ K dluqa lamg. ldany d K almunge Mtrece 2 ad
Neundo

1
ſtione cog
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
proceſſum quem inchoauerat contralu- dæos Pariſien. coram reformatoribus, co- ram quibus tradiderat quoſdam articulos contra ipſos Iudæos, Tallegabat quæ ſo-
uuntur. Primò. l. eum qui ſeruum. C. de apoſtata.ibi ſuaſione,&. Et in fine cum dicit, diſpendio fortunarum capite puni- endum cenſemus. Secundò videtur ma- gis ad propoſitum. J. 2. C. de Iudæis. vbi videtur caſus in terminis,& quod pronul lo alio facta fuit illa lex. Tertiò facit de minori ad maius arguendo, ex. l. ſacrile- gipfad leg. Iuliam pecu. nam ſi manufa- cti templa frangentes& dona Dei noctu tollentes ſint damnandi, vt beſtijs tradan tur: fortioriratione conſulentes vt Iudæ- us factus Chriſtianus ad ludaiſmum re- uertatur,& ob hoc pecuniam dantes ſunt ad mortem condemnandi. Quartò gra- nius eſt offendere maieſtatem cœleſtem quam temporalem. Auth. Gazaros. Si igi tur cogitantes& onſilium dantes contra temporalem maieſtatem, vt contra prin- cipem, ſunt ad mortem condemnanqdi, vt Lquiſquis. C. ad legem Iuliam maie. ſicà
fortiori ratione cogitantes contra cœle- ſtem maieſtatem, ſcilicet Deum vel eius fidem, vt in propoſito, opimionis contra- riæ fui, ego Ioannes Galli tdeprecatus per ante dictũ Præpoſitum: vt ſuper hae quæ-
gitarẽ:qui Prępoſitus mihi tradi dit in ſcriptis confeſsionem dictorum Iu- dæorum. Et fuit opinio mea quòd verbe- rarentur& pecuniariter condemnaren-
tur, per. c. poſtulaſti. de Iudæis.&. c. in Archiepiſcopatu de rapto. Quam opi- lnionem meam dixi dicto Præpoſito illa die qua multi Clerici, tam cõugati quam non,& etiam Magiſtriin Theologia de-
bebant in Caſtelleto con gregari ad con-
ſulendum ſuper hoc dictumPræpoſitum:
1
qui cuilibet dictorum Iudęorum tradide- rat, vt ſuper hoc cogitarent. Et illam me-
am opinionem dixi dicto Præpoſito in ab-
¹ſentia aliorumnondum congregatorum, 3 quia pro Rege ire me oportebat in Came ram computorum cum Regio procura-
tore, ſic tantum morari non poteram, vt expectarem abſentes. Et fuerunt mea mo tiua& rationes. Primo, quia perrotulum dæorum confeſsionum antedictorum per dictum Præpoſitum mihi traditum, &Rquem adhuc habeo inter meos, vide- baturmihi, quodille Dionyfius ſe obtule- ratad pecuniam habendam vt recederet,
ꝗXad ludaiſmum rediret. Secundò, quia
47
principalis ratio pecuniam dandi& con-
ſulendi dicto Iudæo vtrecederet, videtur
fuiſſe vt amplius non proſequeretur pro-
ceſſum per ipſumcoram reformatoribus,
cõtra dictos Iudæos inchoatum. Tertiò,*
quia erat adhuc ignotum an reuerſus fu-
iſſet ad Iudaiſmum dictus Diony ſius nec
ne, iuxta. l. in prim. ff. de extra. ord. crimi.
cum notatis in. l. is qui cum telo. C. ad
leg. Corne: de ſica.&. l. ſi quis non dicam
rapere. C. de Epiſc.& Cleri. Quartò, ſic
arguebam: Iudæi reputant nos alienos:
modo habetur in teſtamento antiquo,
Non fœnerabis fratri tuo pecunam ad v-
ſuram, nec fruges, nec quamlibet aliam
rem, ſed alieno:& tenent pro deliberato
in lege ſua non debere puniri talia com- Omuuius eflof
mittendo. Deut. 24. c. Quintò, quia hoc enderemaieſta
crimen commiſſum erat contra Deum, tem cæleſtem,
cum quo mitius agitur quàm cum eius qudmrempom-
miniſtro, vt principe temporali. l. Celſus. lei.„
in pri. ff. de arbi.& in Auth. de Iudæ.§. o- Gabi) aena-
12 cerbus, nec ſan
portet. col. 6. Sextò, quia interpretatione guinem jiriens
legum pœnæ ſunt molliendéę. †&e.l. inter ut multi hodie.
preratione.&.. ſi præſes. ff. de pœnis. Non(,f.—
obſtant contraria primo dicta. l. eum qui., e
quia loquitur quando per perſuaſionem zdhaeterh
perſuadentis iam traductus eſt ad vitam ttus non ſequæ
nephandam,& ſic crimen fuerat conſum tur.
matum. Item intellige ibi capite, id eſt utepræta-
perpetuo exilio. l. 2. ff. de publ. iudi. l. rei:"⁵*⁵ legumpæ
næ ſunt mollien
capitalis.&l. capitalium. in pri. ff. de pœn..
ſimile not. in. l. 1. C. ne Iudæus mãci. Chri
ſtia.ha. Secundò nonobſtat. l. I. C. de Iu-
dæis. quià tempore illius legis erat cõmu-
ne dictum Iudæorum ſic tractare Iudæos
ad baptiſmũ venientes:ideo tunc grauius
puniebãtur, iux. l. aut facta.§. fi. ff. de pœn.
& hoc denotat ibi textus cum dicit, quod
nunc fieri cognouimus,&c. ſcilicet tem- ore Conſtantini, quilegemillam condi-
dit:hoc ſic non fit hodie.Item fuit factum
actuale violentum aut ſaxis, aut alio furo-
ris genere attentatum, quod eſt inhibi-
tum. l. ſi quis diutino. in.ff.de pœ. Ter-
tiò non facit ad propoſitum dicta. l. ſacri-
legij. Attamenreſponde quod mitius agi-
tur,&. vt dictum eſt ſuprà. Et eodem mo
do reſpondeo ad quartum augmentum.
Et aduerte, quia ante prolationè dictè ſen
tentiæ latæ per dictum Præpoſitum, ipſe
Præpoſitus conſuluit Curiam Parlaméti
an deferret appellationi, ſi Iudæi appella-
rent ́ſententia ſua,& hoc facit: quia non
eſt conſuetũ quod deferatur appellationi
factæ à ſententia lata in proceſſu extraor-
dinario:
———n
—— 4 —

QVAESTIO: IOANNIS GALILI.
dinario: vt erat ille quem fecerat dictus Præpoſitus contra dictos Iudæos. Et per Curiam fuit ſibi dictum quod deferret. Sic& fecit: quia appellauerunt dicti Iu- dæi à dicta ſententia,& detulit Præpoſi- tus appellationi. Et fuit apportatus pro- ceſſus in Curiam Parlamẽti,& petierunt Iudæi vt haberent conſilium,& audiren- tur per conſilium ad dicendum cauſam ſuam appellationis, quod eiſdem fuit con ceſſum,& eorum conſilium dixit cauſam appellationis eorundem in Parlamento Quibus dena- in die conſilij abſentibus aduocatis Re-
rijs fattus ſit gijs, qui Pariſijs non erant, de quorum nu⸗ Pons parleus,.. 2 vulgo dittus le mero eram vnus, licet indignus, præſente
petit Pont. Fa- tamen Regio procuratore, qui audita cau citpropocar- ſa appellationis petijt dilationem vt lo- eto. I.i.(de queretur cum conſilio Regio, dum veniſ Seaehe ſet: quod ſibi fuit conceſſum: Ratio veræ 54 e, weip ze reſponſionis Curiæ factæ Præpoſito, fuit retur ſeu ito- magnitudo& arduitas cauſæ,& dubie- tum raderetur tas, quia videbatur conſilio& procurato- vt nullamecele ri Regio ſententia multum dura. Et inſu- Henre, per quod ſi Quriæ placeret, ipſa audiret requiſito Domi motiua Dominorum qui interfuerunt ad no male accep- conſultationem Præpoſito dandam.& in tain vt c. nulli. caſu quo Curia videret malèiudicatum, .Quuuugue:c., quod ſententiam& appellationem an- 7 7 e ndn 2 nullaret& pronuntiaret, quod ſibi foret 4* 1o¹.5 4. diſt. dicendum. Et fuit ratio dicendi hoc pro C.. Regio procuratore, ne daretur occaſio Dꝛmidia)& appellandi à ſententijs datis in proceſsi- bene, quia Le bus extraordinarijs, ſi pronuntiaretur be- Siahens ne appellatum& malè ſententiatum, ad- delicki, fdteme dito tamen quod aliqua facta noua quæ ritatis vt expen conſilium Iudæorum dixerat, in cauſa ap ſæ litiu. Et di- pellationis antedicta reijcerentur. Item ctum en 745 uod Curia fecit congregari multos Magiſtros Eei aeme, in Theologia& alios Clericos.õ. die Apri abſqueverboin lis, anno domini 1314 ·& quidfecit, igno- ſolidum,& ille ro, quia non interfui: quia Regius aduo- conuentus eſt catus erat opinionis vt ſupra.tamen fue- Srf Ate/ 2 runt propter hanc cauſam congregati- 2eu1eua eit Item ſoptima die Ruius menſis& anni de regno& de 110p, hocparlamento Curia per arreſtum ſuum,& ex cauſis cer iure optimo in tis qus ipſam mouerunt, vt fuit dictum, ar diniſibili coro- reſtum pronuntiando dictas appellatio- næ naneiæ, vt nem& ſententiam poſuit ad nihilum,& Poaee, e2, dictos Iudæos condemnauit a fai ſaet. Pari. 9.1. 1 1 Ult atalre reue- gl. 3. J. 3. quæ nir ledict Denis de Machault par deten- Fuit partim cau tion de leurs corps,& ſeil ne le font ve- ſa expulſionis nir, la court aura aduis que elle vera de meæx d dola per leurs corps. Oultre la court condemna
Phili A ae,e nu leſdictz Iuifæ a eſtre batuz per trois Sa-
Nouemb 1556. medis,& en trois lieux, ce eſt aſceauoir en
C. M. le eſchaufult des Halles,& eu vn eſchau-
fult qui ſera faict en Greue, Kenvngu ſera faict en laplace Maubert. Ité les con demna en dix mille liures Pariſis Kche
ſcun pour letout,&a tenir priſoniuſquss
a plain payement. deſquelz dix milleliu.
res Pariſis ſerõt baillez& aumoſnez cin cens liures a le hoſtel Dieu de Paris,&la reſidu qui monte neufmillecinꝗce ra employè& cõuerty a fairevn po pierre, quiſe commenceraavnetourqu eſt a petit pont,& le adreſſera deuani huys de derriere de le hoſtel Dieu,&a ſeravna croix de pierre ou ſera eſcrptque ſe pont aura eſta fact pour la punition de iceulx Iuifz. Oultre la court les banniſt du royaume,& confiſcaleurs bien Ceeſt aſcauoir icelle confiſcation apresceque leſdictz dix mille liures auroyentelne yez pour employer audict pont, non- tre part.
QVAESTIO CCCXXNX Cauſa ſtatus ſuperſedit quouſq;reusa beat viginti annos.
P Er arreſtum fuit dictum beneaypella
tum per Ioan. de Champaigne mino- rem. ꝛ0. annis à ſententia lata ꝑ Magiſtos requæſtarum Palatij, contra jpſum, pro Magiſtro Arbaliſtorum, per quam due- rant quòd dictus Ioan. procederetincau: ſa, nec ſuperſederet Vſque adætatem ao. annorum: quia licet dicereturhomocon ditionatus dicti Magiſtri& ſeruus,&per hoc tonderetur, † ed quia coronamacce- perat ſine eius licentia: tamen non erat cauſa proprietaria: ſed ſolum impedimen tum tolli videbatur, videlicet vtradatur, non autem tenebatur ad declarationem ſeruitutis& c. Et malò iudicatumper la- giſtros dictos. Et dicit Curia quodcauſi ſuperſederet quouſfque haberet vit annos dictus Ioannes:& erat cauſaſtatus non autem poſſeſſoria poſſeſsione imm- plici nec nouitatis.
QVAESTIO COCXX. Quando tenetur quis de dimidia emend propter malam eius appellationem..
P Er arreſtum dictum fuit pro religioli Abbate& Cõuentu ſancti Vedaſticon
ꝗg- Ig UII
néſe. nt'de
demnatis in emenda cum Ducehu diæ conſorte eorum, proptermaſam I pellationem perambos fadam&ee Regium procuratoré, quòdſolumexe tarentur de dimidia emenda,acteneren tur de dimidia tantum,& non qui lbet in ſolidum. 1 QVAESTIO CCCXX. Quando retrahentibus pecuniareponp debeat.
„
Erarresſt roo de farlo. vminum cubhy lirnouttat N
ndevl anon
ghabere: gan. E retur tempulsr 1 1 dceſens quh ſauusprdece. rrendo c'e¹ medens ſidn aumentum, 2l, amus Pettus dt⸗ tdere gar eneen Nlia arreſt n cratinum tl GAnno Donla ASo Qunndo huitarn
terilgillum.
Nrarretunfe, dKM)
cetlnauge
velnegaren
uquadannli te leure,&
daturꝗ
1 eorum&ma
Dbs 1
t Rr H- WALSIE
ene — Cc«A. in calu nouitatis 2n cc.
daiprDomino t, contta quend- Heramcoquerente ⸗leuamentum ha
ddichsDominus umquuſdum in uamenth notem tus Dominus Det es poleäkti ade dum: qui tem ublatam propter renlehaturdictus traannum, Khat c.
In Parlamentocc
ncti lartmull
395. CCCXXXIII
Ir negare velconfi
mfüit contrake RASlio,Ni audemolce un quontem pan Etr kegi ppol 4 Vütaente M
Eenurt, ah, usmonenäldn umeiusheremu f
actaperqun G
dtrgunelm Dominusäne Ker Hierum. 1 1 llme in nutan
erecepilted
llpartibu
XXXI

An arreſtum ſuper marcha importet cz- Ptionem corporum,
—————ͤͤͤͤ
81 Ad PERARRESTA PARLAMELNTI DECISAE. 48 1 un p Erarreſtum dictum fuit contra Domi V Ideturq non p arreſtum“latumcon- * d Deulmbrreunrde BoyſiPręſidentem tra Epiſcopum du Trect,& eius bona 2. in Parlamento& eius vxorem, pro Do- Reius ſubditos,& eorũ bona, virtute cu- 1s mino Ioannela Perſonne in caula retra- ius Ioan. de Caule, Petrus Mulo&alij mer Dlabe ctus, quod dicti coniuges actores in cauſa catores de Caule, vt dicti Epiſcopi ſubditi 1ed retractus deponerẽt& conſignarentrea- fuerũt in Rothomago umprifionati ad re- 9 a liter& de facto pecuniam inliteris vendi quæſtam Nicolai& Ioan. le Seure merca- 2n dionis dicti la Perſonne contentam, quan torum Pari. ad vtilitatem, quorum fuerat Contrarinm) de usſuper principali eſſent in ſfactis contra dictum arreſtum prolatum&etiam eorũ Et bend, vt eti- 1. njsappunctati: vidi dici contrarium fpro bona capta, contra quam executionem See uaran a Dommo Petro de Arquane, contra Do- ftuerunt recepti vt opponẽtes dicti impri- re ennee bo minum Ioannõé de Cure. Ratio primi fuit: ſionati. Et finaliter partibus auditis dictũ e bene ex quo 1 quiacauſa retractus ſeu factum diectorum fuit per arreſtum, ꝙliberarentur dicti pri- actor reſtitui- 81 0. d coniugum non erat bene coloratum&c. ſionarij quo adeorum perſonas: ſed eorũ en, etee S⸗ 1 VAESTIO COCXXDXlI. bona manerent in arreſto: cuius ratio vi- Haree 327 2 Cuando opponensin caſu nouftatis dertur, quia per arreſtum antedictum non puta emptori Rbeat garendum,&c. fuerat marcha conceſſa quo ad corpus ex non poteſt im- 1. P Er arreſtum vidi dici proDomino Pe- preſsc:& licet dictũ fuerat contra Epiſco- putari culpa tro de Harecourt, contra quendam pum&eius bona, non comprehenduntur vinni,), 10 A Dominum cum quo eram, céquerentem corpora, probatur, quia perſona Epiſcopi eu untie edun 81 T in caſu nouttatis Kreleuamentum haben non poſſet cõprehendi,& debet intelligi habita non be- 2 tem de vi. annis, quod dictus Dominus Pe contra Epiſcopum&c. id eſt ꝙ virtute ar- ne cuſtodierit trushaberet garendum: quia ſolum inſpi- reſti poſſet contra Epiſcopum& eius ſub Boſſeſtionem ſi ceretur tempus releuamenti, nõ tempus ditos fieri ꝓſecutio actione in factum ab Se ſee,nn precedens, quo dictus Dominus Petrus arreſto deſcendente, iux.l. actori. C. de re. i eneper d 1 I. veleius prædeceſſores poſſederãt adeum cred. videtur contrarium: quia fruſtra di- bitumns inter- 2A àgarendo excludendum: quia tempus ceretur contra Epilcopum& eius ſubdi- Hellauerit ven- præcedens videtur ſiblatum propterre- tos niſi virtute arreſti poſſent capi& pre- 4itorem. Sed ho da ii ſjeuamentum,&ſic cenſebatur dictusDo- ſentia Epiſcopo, ac tradi diocœſano, in 25 Haiuafmodi d di minus Petrus eſſe intraannum,& habere cuius dioccœſi caperẽtur. Nec obſtat quòd jPahruern ieß mg ba debere garendum,“&c. fuerunt deliberati priſionarij: quia hoc yt diri in conſe 1 Alia arreſta lata in Parlamento cœpto e quòd dicti capti negabant ſè eſſe 24. 7 ee dPde LC. im ln Lreſthiciin ſefu menasſginiſyom. Lüleideedit Nhaie eſe S lun cr,u erhe, lis, Anno Domini. 1395. 8— ne ad finem ve- dR— ratoris, licet caperẽt chriſma& baptiſmũ„itatisco prob⸗ emn QyAESTIO CCCXXXLII. à dicto Epiſcopo. Et ideo quia hoc videli- tionis 2elaae mat Quando Ani tenetur negare vel confi- cet an eſſent ſubditi in temporali iuriſdi- nonautem adif um... 8 25 dn 5 Er arreſtum dictum fuit contra Regi- ctione dicti Pdiſeopi en„Cadebar in Kz es ee, 1 1 nam de Hieruſalem& eius filios, vide- belühienn e diſhen urlſce he edi niſi alijsconcur Iicet Ludouicum& c. quòd cognoſcerent fl lilheraieie Aaf rar hsslne„entibus, vr di 1 de vel negarent ſigillum quondam patris † Tuiſſekr edesn 1 ainn loce zas hüin viin rouf. Bar. el eorum& maritidictæ Reginæ appoſitum ie Peue 2u Pter⸗ 1p d6 8 Del Tee en in quadam litera ad vtilitatem de Meſme r 1103, nſie c ocin facto Riſdrhe, z Sunen 1 T de Meure,& poſt eius mortem filiorũ ſuo SoSnlitione cauiæ iacebat. erant aliæ iu- uu rum eius hæredum facta: per quam confi- QVAESTIO. CCCXXXV. fæcircunſtan- n ng tebatur quondam DominusAndegauen. Anferiteitun uerram facere. ee, d e en. RXKex Hieruſalem ſe recepiſſe à dicto de 44.— 7, LT Er arreſtum fuit defenſa facta Domi- Arreſtum)as 10, Meſme in mutuum quandam pecuniæ 1aarelll 2. h7.259. 4 8 P nis Comiti de Perdriaco Vicecomiti a, ſummã, proea exponenda in guerris Re- deC. de Caraman. necnon Domino de Berbe- , Lüſs,& per quam etiam obligabat ſe non ſe de eſe on deCxterc,ſet rnte 1 d ſummam ſoluendam, ſed ad facere ſo- vrran S 1 heudetrr uld lenuml. 1 luendum ſuper theſauro Delphini Ela. ſet eila laheh Tæ Fio ranne eeram r, cumtenentis Regijin illis partihus,&c. Haceie rriseſf, Aranihe It QVAESTIO CCOXXXIIII. 8 Sis dute Allemn
& per idem arreſtum dictum fuit non licere alicui etiam tempore treugarum habere

pred. c.30.
QVYAESTIO: IOANNIS GALILI.
habere ſecum Anglos regni inimicos ad guerram, contra aliquem de regno,& in regno faciendam durantibus guerris Re- gijs veltreugis. QVAESTIO CCCXXXVI. An Clericus non coniugatus chyrurgi- cus † teneatur reſpondere coram Curia Chyrurgic) Laicali, de tangentibus ſuum officium. cotra c. tuta 05 de homicid. vbi procuratore Regisappellante,& con panon Ieli. tra loannem Laugeum ſe dicentem chy- rnee rurgicum Pariſi. appellatum à Præpoſito Anh. de pote- Parfi. ſuper eo quod dictus procurator ſta. eccle. q. 09. Regius corã Præpoſito propoſuerat con- arti. 9. 10. C. M tra dictum loannem, quòdſe intermiſerat de arte chyrurgica, quamuis eſſet inſuf- ficiens,& fecerat malas curas,&abſque eo quod fuiſſet approbatus per iuratos Chyrurgicos Pariſien. quod facere non poterat perordinationes Becineher quas inhibebatur omnibus, ne antea ſe intro- mitterent de dicta arte. Quare contra um concludebat ad emendam. Et vt in- * Erercuerat.) terdiceretur eidem ne amplius vteretur Stepha. Auf. duicta arte: dicto Ioanne dicente, quod co- Sneren 6,5 ram dicto Præpoſito reſpondere non te- oficia ordi. nebatur, quia erat Clericus non coniuga- C. M. tus: replicante dicto procuratore, quòd TCedit) Cepol. imo tenebatur, quia exercuerat“ offici- de ſeruꝛ. vrba. um politiam villæ Pariſien. reſpiciens& ahraates.) generale, 8& neceſſarium„& publicum, ſup. g.30. 337. contraordinationes Regias meſprenden 254. do,& eo abutendo,& in eo delinquendo. Item quia politia villæ ſpectabat quo ad cognitionem& determinationem dicto Præpoſito: ſio de hoc caſu pertinere de- bebat. Finaliter per dictum Præpoſitum fuit dictum, quod dictus Ioannes nonte- nebatur reſpondere coram dicto Præpo- ſito, à qua pronuntiatione fuit perdictum procuratorẽ appellatum ad Parla. in quo partib. auditis, fuit dictum pro dicto pro- curatore bene per ipſum appellatum,& per Præpoſitum malè iudicatum,& quòd cauſa principalis remaneret in Parlam.& partibus auditis fieret ius. Et hanc cau- ſam pro Rege placitaui. QNAESTIO CCCXXXVII. An pons factus pro vtilitate Reipubl.
ſuper fundo alterius, ſit ipſius& domus ſuper ipſo ædificatæ.
Er arreſtum dictum fuit pro procura- tore Regio& Ioanne le Pelle defen- ſoribus, contra Religioſos Abbatem& Conuentum S. Germani de Pratis, peti- tores in cauſa proprietaria, ſuper eo quod dicti petitores proponebant, quòd domus
Er arreſtum fuit pronuntiatum pro-
xædificatæ ſuper pontem nouum Micha elis, debebant d eclarariad eos ſpectari ed quia ſolum ſuper quo pons antedihmse rat factus, erat eorum& in eorum tuſtitia alta, media& baſſa,& aqua etiam corum intota juſtitia,& piſcaria, ac omnesaues & piſces, à Paruo ponte& magno,&ah vtrac; parte riparum etiamper ſpatium vnius lanceæ vltra ripas Vſq; ad villamd Seure. Nam quod inædificatur, ſeuſuper. ædificatur ſolocedit: t ſi ergo ponszdif. catus fuerit ſuper corum ſolum,&ſiper pontem, domusillæ cenſentur eſſe eorũ arg. l. Martius. f. de acq. re. do. cum auii Inſti. de re. di. l. 3.9. labeo. vti oll. viam. ff. nequid in lo. Pu.. H.flf de flumi. l. ergo. 9. alluuio.&. ſ.ſi laff de acqui. re. do. Nec domusin mediogux nonſeruit, impedit ſeruiturem iumf tradendis. 9. interpoſitis.ff.”omunians. di. licet habeatur contrarium in.l.quiſel. la. in fi. ff. de ſerui. ru. prædi. Et ideocon. cludebant, quod ſaltem ſolueret diÄusle Pelle(cui per gentes Regias plateæ pontis traditæ fuerunt ad ædificandum,&mqui bus ædificauerat) cenſum annuumiuna 1.2. 9. ſi quis nemine. ff. ne quid inlo.pu l.ſi legatum in fi. ff. de ope. pub- Etfuipa. ratus placitare cauſam pro eis, ſedfuide conſilio Regio detentus: ſio pro eisnon placitaui, nec contra eos: ſed ſocius meus Magiſter Petrus Aurifabri, nunc Cancel- larius Aurelianen. Rationes Regisincon- trarium poſſunt ſumi. ex.. ſilocus in ſin. quemad. ſeru. amit. l.item ſioberatum- item ſi forte.ff. de rei ven. l. Lucius inpri. ff. de euict. l. lege Cornelia. ff ad Sll cum ſimilibus. QVAESTIO COCXXYII. An habirantes*in ſuburbio contribuers debeant ad reparandam villam&ad oê uendavadia Capitanei. Et quid deEpiko pPo& de Caſtello villæ. P Ro Domino Reginaldo de Montoi 6 Capitaneo de Enreux,&habitantibuf dictæ villæ, fuit arreſtum dictum contſa Epiſcopum, Decanum& Capitulum de Eureux,& habitantes ſuburbiori de Eu- reux, quòd habitantes ſuburhiermn⸗ 9 reparationem, ſeu reparationes forti 4 nis villæ,& vadia capitaneicõtribuere: & contra Epiſcopũ fuit factaproui* 12. parte,& contra Decanum&Capl
de d. parte durãte cauſa prieivalide QVAESTIO CCCXXM.
An in cauſa duelli quis poſsit rece ſine Curiæ licentia. per
dere
RRESTI
. oale n7¹ üittbene
graree tum ſei Col
Uubege, ℳd I ſum perioe
waliduelli, u Kdoninl memna ofo qu- 4 3 qebibe em de 5 uitin ben ben uer fegrum 34 Luriue Aaqulate9e
4— ſi t1 nn, zuun e eatoyüperqa
uut, quiteg mqua'it,
1 11 nüuhnß Guidonsſctu J! CETI I sll qundo ſar ni nem con inucts am z3ppe— futacampe iam maecontt 3 5. un,&bereaptl tum Krerinuit 4¹¹¹) 1 auſam ptinclſst vcozeraappun, dios audiend. tdediterm nur ilegue A en re cüumprufe dleuamentom un n, qulä don fac rentione nſpals, m decauſaradij
nconinuäler obtentu rcel
QVAEIIO CCCXl. Atreitamer ducem Riauis, domina dek
krarreſtam 1⁊ fitanir ſutcone lnarus ad reſtte dü domine de eram de Raynn acum lacs Kc cnöproqucht anno qlorenu ductmlle frag& quodtenebit rereſtitugri nal pnecnon praſt am nuranſene ul her bonis moh endore cepe Gin eiſtem er,
ldus,& 8 ol zfult condemns ereaeande 8 ndennn ſeffancis Ke Kedem R agurſtm et , nin dn tu de dotefega icerat Cur aodidöbſui& Qulanonfuit t.
Fteti Ku 1 antueram tealm guaa fellauerar,& iat
ſtmale inh.. Rmale ludlca,„ ne n b räers
dendaret gn tenane kelpenliſcau G 3
3 8 pellztiche dum fut, qu lrind
4 5
uueget Amaneret eg e„Ale ef al tta R quc ttregis lddit ſtitia de rell DWWn 0 Arreſtunao bmi 171 Craon Dron hirnumde 4 ſcilixg. Narreſtam r dut concemm ſena 4
d¹. donmißslo.

—
6 I SE
dAn
1 p
PERARRESTA PARLAMENTI DFCISAE.
JEr arreſtum non valuit releuamentum dußegue, du bail pro ſeipſo impetratum in cauſa duelli, inter ipſum petitorem ex parte vna pro quo eram,& dominum Gui donem de Laual, militem defenſorem ex altera, attamen non fuit in defectu poſi- tus, ſed quia iuerat in regnum Siciliæ pro
absignauit ſihi tempus, quo compareret in Curia pro iure audiendo, ſuper quo per modum memoriæ erant partes ante eius teceſſum appunctatæ: ratio æquitatis Cu- ræfuit, quia regina Siciliæ& Hieruſalem coram qua erat, cauſam continuauerat tri bus vicibus, ſub cuius obtentu receſſerat, & quando pars domin Guidonisſeiuitvl.
ol timam continuationem, appellauit ab ea,
& fuit dictum per Curiam mal continua- tum,& bene appellatum,& retinuit Curia cauſam principalem, qua erat appunctata
arn ad ius audiendum. Et dedit term num di- al cto Begue ex æquitate, ſed non profecit ei d releuamentum ſuum, quia non faciebat
mentionem ſpecialem de cauſa vadij.
QVAESTIO CCOXL.
Arreſtum contra ducem Britaniæ pro domina de Rays.
r Pfrarreſtum dux Britaniæ fuit condem.
natus ad reſtituendũ dominæ de Rays*†
rterram de Rays, vnà cum locis& caſtris,
. 1 t
21
2 u 94 r
19 12'e
—
11.“ 4
——
1 1
6 t „ 6 Gl
1dLLe
tibus,& eorum valore fuit condemnatus
1 2“
. 5dl
4 e 4 1
unnec nõ pro quolibet anno, quo tenuit eam
huict mille francz,& quod tenebitur do-
„nec reſtituerit eidem, necnon præſti to per
eam iuramento ſuper bonis mobilibus e e
tempore occupationis in eiſdem exiſten-
erga eandem in 6o. mille francis,& expen
uſis eiuſdem. Et fuit per inquæſtam per do- minam factam, quia per duos defectus ce-
Ciderat dux à defenſionibus ſuis,& fuit quia non fuit dignatus in Curia cõparere. Et etiam lucrata fuit cauſam, quia ab eo ap pellauerat,& fuit dictũ bene appellatum vt malè iudicatum per decem& quòd e-
mendaret,& fuit memenda condénatus, KRexpenſis cauſæ appellationis, vltra hoc dictum fuit, quòd remaneret exempta à
duce, durante eius vita& ducis,& quòd eſſet regis ſubdita in iuſtitia& reſſorto.
QVAESTIO CCCXLI.
Arreſtum contra dominum Petrum de Craon pro regina Siciliæ.
Prarreſtum dominus Petrus de Craon* fuit condem natus ad commiſsionẽ feu-
rege Ludouico, Curia ex æquitate dedit&
49 dorum, quę tenebat à regina Siciliæ& Hie ruſalem nomine ſuo,& filiorum ſuorum, vt ille qui feloniam commiſerat contra do minum ſuum,& vt deſloyal& traiſtre er- ga dictum dominum ſuum regem Siciliæ quondam maritum eius,& patrem dicto- rum filiorum ſuorum,& erga eam nomine quo ſuprà fuit condemnatus in centum mill. ducatorum, ac de regno bannitus,& alia bona confiſcata declarata,& condem- natus in expenſis, damnis& intereſſe,& hoc per quatuorcontumacias proſequen- te ipſa& regio procuratore,& ad priſio- nem tenendam donec ſoluiſſet, ſed no- luerunt pati arreſtum exequi cõtra iplum & eius bona tunc exiſtentia in S. Dio- nyſio, rex eius auunculus& dux Aureli= an.& c. QVAESTIO CcexLI. Arreſtum contra comitem de Vieſne, pro domina regina.
Er arreſtum dicta regina fuit tenta in
poſſeſsione& ſaiſina comitatus de Ro- uſſy nomine quo ſuprà,& fait comes de Vieſne conde mnatus ad fructus eidem red dendos à tempore recredentiæ quondam eidem comiti factæ in expenſis, damnis& intereſſe,&e.
QVAESTIO CCCNXLIII.
Nota contra prælatos eccleſiaſticos,
&eorum ſantentias. Rays)culus pa
. Lerob nephauda
Idi in Parlamento quendam nomine malefcia dam- Wamblardum clericum non coniugatũ natus fuit ante qui procuratorem ducis Burgundiæ meur ν0ànn. mul rrauerat exiſtentem in ſaluagardia,& cum rum de eius ſuc- delatione armorum proſecutum nomine ceßrone diſputæ amicorum dicti& procuratoris regij; qui tum in hoc ſena ſe iuuit quadam ſententia facta ab officia- eei ni e a li Claromontem, per quam dictus Amblar- Cipfni,ni err dus, vt innocens de dicto crimine, fuefat cr,w ee Her abſolutus, contra quam ſententiam volens ſis vellæſe maie regius aduocatus pro regio procuratore ſtatu, vide an- multa proponere, petijt videre proceſſum nales Alani bou ſuper quo fundabatur, iuxta c. quoniam chari lih.o. fol. contra falſam, de proba. propter quod fuit 1 dicto Amblardo iniunctum vt proceſſum faceret venire,& procuratori regio oſten- nales fol. 3. deret, quod non fecit, ſed finaliter con.- veyſo. trarius ſibi ipſi impetrauit regiã grat am, Sup. 7.319. confitendo meurtrum feciſſe. Et ſic nota Ila, I. ſi quen- contra prælatos proceſſus„& purgationes Quam, Qiahas facientes, qui hodie nõ ſunt rroſinr, ſed au⁵euaee vt præſint,& ſuis& ſibim et ipſis cum 1pſo- feeee O24uzas rum animarum ærerna damnatione per ditione, contra l. ſi quenquam. C, de epif.
& cle.
Craon) prodi tor, eſdctes An-
II An
————

—ÿõÿ—
Iadex eccleſia- ſticus de regalia cogooſcere non poteſt, necpren- paliter nec inci denter.
QVAESTIO. IOANNIS GALLI.
QVAESTIO CCCXLIIII.
Attende ad regaliatores iuriſdictio- nis eccleſiaſticæ, impedire volentes, ac maliciam præſupponentes.
PEr arreſtum Curiæ fuit pronunciatum contra Magiſtrum Guillelmum de Can ciers, Licen. in vtroque lure, ac de cõſilio regio in Parlamento pro domino Petro adume cappellano reginæ, quòd Curia nõ obtemperaret quibuſdam literis regus à dicto Magiſtro Guillelmo impetratis,&c. Et fuit caſus talis, quia dictus Perrus adu- me obtinuerat vt cappellanus reginæ,& nomine reginæ no minari perregem ad ca nonicatum& præbendam d-Andely Ro- thomagen. diœceſis, vt vacantem permor temloannis Guerin,& etiam obtinuerat dictus Magiſter Guillelmus nominari per regem ad coſdem canonicatum& preben dam,& quanuis dictus de Canciers fuiſſet citatus ad requæſtam dicti Adume, coram iudice à Papa delegato ſuperiure benefi- eij, quòd beneficium poſsidebat,& fuiſſet tantůùm proceſſum per dictum Adume, quòd inqueſtam ſuam fecerat nondum pu blicatam,& fuiſſet dicto de Canciers dies aſsignata ad dicendum& proponendum quicquid vellet, ipſe de Canciers præten- dens habuiſſe à rege de nouo collationẽ beneficij antedicti, vt in regalia vacantis, fecit inhiberi virtute quarundam literarũ ab ipſo impetratarum Arege(quarum te- norem in alia papyro habeo) dicto iudici & parti, vt deſiſterent à proceſſu prædicto, quia in præiudicium iuris regaliæ, cuius cognitio ad regem& eius Parlamenti Cu- riam ſpectat, non ad alium,& in caſu op- poſitionis qui euenit, fuit parti(quia iudex non ſe oppoſuit) dies in Parlamento aſsi- gnata, in quo Parlamento requiſiuit dictus de Canciers, vt dictus Adume deſiſteret à dicto proceſſu, ſecundum tenorem litera-
rum,& quòd obtemperaretur per Curiam
literis ſuis,& quòd diceretur oppoſitio par tis tortionaria, quod ſibi ſufficiebat dici& pronunciari„pars aduerſa dicebat quòd di tus de Canciers proponeret ſuam regali- am, in ea concludendo,& hoc ad finem, vt eſſet dictus de Canciers actor,& pars ad- uerſa rea in principali ‚dictus de Canciers dicebat quòd non tenebatur concludere in principali vt actor, ſed ſufficiebat ſibi quòd inhibitio facto parti ad uerſæ, vt deſi- ſteret à proceſſu facta coram iudice prin- cipali diceretur valida,& eius literis ob- temperaretur,& oppoſitio partis ſuæ tor-
tionaria diceretur,& ſic remaneret inſu ſtatu, quem habebat in ſuo beneficio dun
—. 0 poſsibebat. Quæ fieri requirebat per quentia:
Primò quia de regalia iudex eccleſiaſt cus cognoſcere nõ poteſt principaliter, ne incidenter, quod& pars confitebatur, ſe inhibitio erat valida:
Secundò nec debebat dictus de Can ciers fieri actor, quia coram iudiceprinei
( 3 pali erat actor pars aduerſa, agat ergonunc ſi velit.
Tertiò ſi contrarium diceretur, ſcque. retur abſurditas, quia eſſet in poteſtatem. petrantis eccleſiaſtici facere regaliatorem poſsidentem actorem,& ſic iplum ies punctare de ſtatu ſuo, quia ipſumfauna citare coram iudice ſuo principalt&cim ipſe iudex non poſsit cognoſcere deregx lia incidéter, nec principaliter, regaliator faceret eide m inhiberi ne cognoſceret,& in caſuoppoſitionis dies aſsignareturiub lamento,&c.
Quartò non eſt prodita poſsidentsa. ctio, qua negetrem actoris eſſe. Pars aduer- ſain contrarium dicebat, quod ſiagerem
oſſet, Curia Parlamenti cognoſcetet quia agendo deduxerat ſuum ius eccleſn- ſticum, ſuper quo pronunciare non polſet ipſa Curia, nec aliud medium habebas cum non haberet poſſeſsionem benetii nec per conſequens poſſeſſorium. Repl- cabat dictus dominus de Canciers,&dds bat qud proponeret negatoriam- Fiul- ter Curia Parlamenti videns cautelamè- cti de Canciers, qui tacuerat ſuãregalum donec audiuiſſet,& vidiſſet coram iudi- principali intentionem ſui aduerſari,& fuiſſet ſibi dies aſsignata ad libellandum & dicendum quicquid vellet, licetabiul- tio potuiſſet impetraſſe literas ſus phl bitorias, aduertés etiam quòdſi elletacdl dictus Adume, Curia non poteratcnnn- ſcere de cauſa, quia erat impetrarosd 5 licus. Aduertens etiam quia nonpotelat aſtringere via directa dictum de Cmelets vt eſſet actor, q uia nolebat conſentireqlo- nunciauit quòd non obt emhetaretltn ab ipſo impetrauis,& ſic coegt om de viam obliquam, ſi vellet yti ſua teg vt eſſet actor, quia nunquam ea nebin via exceptionis coram iudice eco ſtico, nec etiam ipſe cognoſcete h
ſêt.
Atten-
rom eProcu- ula inter Prl=— unouftatiser- neom mendan dichus Pappig 7 xuraton- 1 gdarori quoο ptoccdere m, nec defeoi peretindi vorius ſibinotsa¹ et& videre ha dicto Adutsn) cuics con erat. N ES7O CCCM prreſtum contu¹ illelmũMar glorem, hariſi. on DYomin deR-
n eoquiapt
Draneſtum f)a willelmus-
de Pariſiß cost nnatusi rile franchrum bn quia peteb ano Burello deqti uria ſumm rncorum virtum uutdaml rriplum fabrica lllo did lallate. Ethocib„quuapol dæ des EGiars, o itereraty zullelmi ifere illelmus duſcam aftiquat ras ſigill di Domiliinteo adick’ 40 3 auernat Dar antedlc erar pſacherma a) m labta ku noclen dergame 8 ad WWam emlaſg gillo dici Domu e, d pope kerferſn N anama 38 cri 1duôchl w euft debere ex mutui o Gollal Tanlcos. Sed hæCi as LC s dpan
nepro parte dict 8 cnlil mnünä 9 1lo,& dhoce Pponep u. Ppr. b
a Drimo, guiaa so eb
de o ebamt lellteræ ſ dper iln u
u. arg

———————
PFRARRESTA PARLAMENTI DECTSAE. 50
QVAESTIO CCCXIV. Attende contra Aduocatos& procura- tores veritatẽ non inſequentes,& malè partes ſuas conſulentes.
M Agiſter Ioannes Andrignel,& Magi- ſter Ioannes Papignot, fuerunt con- demnati“*in emenda malæ appellationis, ac in expenſis Commendatoris de Capi- tulo ordinis Hieroſolymitani, eò quia ap- ellauerant à ſententia lata per Magiſtros requæſtarum Palatij, qui dixerant quod nonobſtante defectu capto per ipſos Ad- uocatum& Procuratorem, procederetur incauſa inter Priorem de Loye petitorẽ incaſu nouitatis eorum Magiſtrum,&di- ctum commendatorem, eò quia promiſe- rat dictus Pappignot ꝓœuratori dicti Cõ- mendatoris, quod nonprocederet contra ipſum, nec defectũ caperet in dicta cauſa niſi prius ſibi notificaret& videret, q di- xerat dicto Aduocato cuius contrarium fecerat.
QVAESTIO CCCXIL.VI. Arreſtum contra Guillelmũ Marcelli cam pſorem, Pariſi. pro Domin. de Riparia.
Er arreſtum fuit Guillelmus Marcelli de Pariſijs condemnatus in emenda mille francorum, eò quia petebat à Do- mino Burello de Riparia ſummam mille francorum virtute cuiuſdam literæ falſæ
per ipſum fabricatæ ſigillo dicti Domini
ſigillatæ. Et hoc modo, quia poſt mortem
Adæ des Eſſars, qui frater erat vxoris dicti Guillelmi, ipſe Guillelmus repererat quaſdam antiquas literas ſigillatas ſigillo dicti Domini inter bona dicti Adæ, qui e- rat gubernator Domini antedicti,& ſci- derat t ipſas per marginem ſubtus: ſic re- manſerat modicum de pergamento di- ctæ marginis vnà cum cauda ſigillata fi- u gillo dicti Domini,& in ipſa margine fe-
cerat ſcribi, quòd dictus confitebatur ſe debere ex mutuo dicto Guillelmo mille francos. Sed hæc falſitas ꝓpoſita fuit per me pro parte dicti Domini, de cuius eram conſilio,& ad hoc proponebam ſequen- tia. Primo, quia apparebant tractus anti-
quæ literæ ſuper illa margine deſcenden
tes facti de calamo cum incauſto. Secun- d0, quia videbatur cum forcipibus quod
lla margo fuiſſet ſciſſa, non directo, ſed Rrbendes. Quartoô, quia litera erat malè ſenpta& hault& bas,& ſemper habue- rat dickus Dominus bonos Notarios& hene ſcribentes, qui cognoſcebanturnon feciſſe illam literam. Quinto, quianon nominabatur ſeigneur de la Riuiere, nec
primus Regis cäberlanus, nec miles, quod
conſueuerat in literis per eum factis. Sex-
tò, erat ſolum data de Le an. 70. nec erat
incarnationis annus domini Mil. cente-“Faciunt adi-
ſimus,&c. Septimò, quia dictus Guillel- anente ehe
mus nunquam fecerat mẽtionem de illo eehleras Hefff
debito, nifi Aquatuor annis citra. Octauò de his qui non
confeſſus fuerat alids dictum Dominum mfua.
ſibi teneri, ſed interrogatus an haberet
ſuper hoc literas, dicebat quodnon. No-
nò, quia ſi verè fuiſſet debitum, per me-
dium dicti Adæ ſi bene feciſſet ſolui, quia
erat omnino dicti Domini gubernator&
adminiſtrator. Decimò, quia ſteterat per
magnum tempus, attenta data literis ad
petendum, quòd non feciſſet ſi debitum
fuiſſet. Et pluraalia:&interrogatusꝑ quẽ
fecit deferri pecuniam dicto Domino,&
vbi, reſpondit per Ioanné le Ami, in Ga-
leria domus Domini de Clichon,& ſuper
hoc fuit dictus le Ami per Curiam interro
gatus ad mei petitionem, qni fuit confeſ-
ſus ꝙ illam ſummam detulerat pro Rege
illo in loco,& tradiderat Domino loanni
le Mercier pro quadam emenda quadam
compoſitione facta per dictum Guillelm.
Regi, ratione cuiuſdam delicti per ipſum
perpetrati, eò quia tacuerat mortem filij
ſui per tres dies, vt componeret cum eius Tcideræt) I?⸗
ſucceſſoribus& hæredibus de eius ſucceſ-Pοre meo conti-
ſione, fingens ipſum viuere,& ipſos ſic de vena e,inonsipium viueic,& ipt S tas per quendã
cepit: non autem mutuauerat aliquid di- raſticum con-
cto Domino de Riparia, nec ipſi nec pro tra Do. del'rſi-
ipſo fuerat pecunia tradita nec ſoluta.& is, nec fuit ru-
finaliter propter has præſumptiones ir ehn hanne
dictus Guillelmus per Curiam ſecreta in- ter. ſed huinſ
terrogatus,& fuit falſitatem confeſſus,& modi deberent
ſic condemnatus in emenda,& in expen- laqueovitam fi
ſis dicti Domini, qui fuit ab cius Petitio-a* e. ve gn.
dem diues mer- nibus abſolutus,& ſibi fuit reſeruatum ad Aasor T, Leena4
faciendum proſecutionem ſi vellet con- qui etiam ma- tra dictum Guillelmum ratione huiuſmo giſtratuum fi-
di facti. gna falſificabat QVAESTIO COCXILVII. Jna Ihe. Pro Rege contra Ducem Bituricenſem. aão. is50. C. M.
Er Dominum Cancellarium Franciæ Riniere) vns nominatum Dom. Arnaldum de Cor è'eribus ſelectis bie, Domi. de Gyac, Dominũ Epiſcopum Sehe Re Nouiomen. Domi. Epiſcopum Baiocen. Be eha e Se, duos Præſidentes in Parla. videlicet Do- patrnorum ma minum Petrum Boſchot,& Magiſtrum gno regni dam- Henricum de Marle, Magiſtrum Odardũ no)liberati in. de Molinis,& plus alios Magiſtros requæ- conceſſuRhemẽ ſi auno. 13 89. ve
ſtarũ hoſpitij,& de conſilio Regio in Par- ealhhas E⸗
Jamento, dedblseiearanien per me fa- gidij. lib. 2.
ctam coram ipſis defendendo pro Rege C. M.
II 2 contra
— ͦ——

† Reuocata) ll 3 Frequẽtes ſunt mini Ducis factas, contra Bailliuum ex- huiuſmodi re- uocationes, Vt dixi in tract.
XNouitas) di- xi in conſuet. Pariſßien.h.i.
OVAESTIO. IOANNIS GALLI.
contra plures querimonias pro parte Do-
emptionum patriæ Pictauen.& ſeruien- tes Regios eius patriæ, fuit appunctatum quod ſequitur. Primò, quòd in dicta pa- tria eſſenttantum 30. ſeruientes Regij ma nentes, ſecundum quod vellent tam in do minio dicti Ducis, vel ſubiectorum ipſius, velin tertiaexempta per modum proui- ſionis,& abſq́; præiudicio alicuius parti- um. Secundò, quòd abſque gratia defen- ſores comparerent in iudicio tam coram Bailliuo Regio, quàm alijs iudicibus ſub- iectis patriæ illius, tam Ducis antedicti quàm aliorum. Tertiò, quod ſeruiens Re- gius abſq; informatione præcedente, ra- cione infractionis Saluegardiæ, poſſet ſub ie ctos Ducis& alios adiornare coram di- cto Bailliuo, ad partis requæſtam ſolum: dum tamen conſtaret ſeruienti, quòdre- quirens eſſet in Saluagardia Regis, publi- cata ſufficienter in iudicio. Super primo fuit magna altercatio. Sed ratio deciden- di fuit, quia patria Pictauẽ. eſt magna, per uia& ſpatioſa:& ſi manerent in dominio Regio eſſet impoſsibileqſciret fore facta: quia à 40. velà 30. leucis longe oporteret eos manere, cum alijsrationib. quas alle- gaui in cauſa Torna. pro Rege contra vil- lam Torna. Super ſecundo ratio fuit, quia eſſet impoſsibile hominem ad craſtinum diem adiornatum coram Bailliuo, habere poſſe gratiam Regiam ad defendendum per procuratorem. Super tertio fuit ma- na altercatio, ſed ratio decidendi fuit, quia conſtabat requirentem eſſe in Salua gardia publicata,& ꝙ caſus erat talis, de quo nullus alius quàm Regius officiarius cognoſcere poterat. Item quia adrequæ- ſtam Guil.ratione exceſſuum, corã iudice Ducis abſq; informatione adiornabatur aliàs. Sic igitur ſimiliter corã iudice Re- gio ſuper infractione Saluegardiæ, qui eſt ſolum Iudex ad hoc caſu requirens, eſt in Saluagardia Regis publicata,& conſtat ſeruienti. Nec eſt opus quòd fiat informa tio, niſi quo ad adiunctionem procurato- ris Regis, de quo non erat quæſtio, quia non ſe partem faciebat.
QVAESTIO CCCXLVIII.
Rlienatio dominij Regis reuocata. Erarreſtum procurator Regis abſolu- tus à petitione Comitis ſancti Pauli,
petentis ſuper Theſauro Regio. 400.lih. redituales. Ratio quia fuerat alienatio fa- cta de dominio Regio,& àtempore Re-
gis Philippi, quæ reuocatat fuerat pergs neralem ordinationem factam ſuperts uocatione talium alienationũ atem
dicti Regis Philippi le Bel. QNYAESTIO CCCXLI.
Qualiter intelligatur, quòd inter omina & ſubiectum non cadit nouitas.*
Porè
Er arreſtum fuit dictum proReligio. 9
ſis, Abbatiſſa& Conuentu, contn Dominum Comitem de Alenconio,x Vicecomitem de Baumont, quòd euiuf. dam cauſæ nouitatis captæ per dictaste. ligioſas in Curia Parla. contra ipſum Co. mitem non fieret remiſsio coram ipſo Oomite vel eius Bailliuo. Ratiodubitan. di, quia terræ ſuper quibus facta fueratpii ſia exparte dictarum Religioſarumenm ipſius Comitis: in quibus terris ſeuhius ipſæ dicebant ſe habere reditum, aſdh- tione cuius fuerat per dictum Comuen ceſſatum. Econtra dicebatur illaseſſen jurisdictione omnimoda dicti Comits, Kinter ſabiectum& Dominum,&o. lo. qo ratione illorum iurium quæhabebant & dicebant dictæ Religioſæ ſehabereſl- per rebus in jurisdictione omnimodadi- cti Comitis exiſtentibus, videbantureſe ſubiect: incontrarium alle abatur,qudd erant exemptæ omnino à dicto Comite per priu ilegium ſuorum prædeceſſorum, in quæſitis& quærendis, quod Curiæfut oſtenſum. Etvltra dictum fuit quoderant partes recipiendæ:& in factis conttariy ſuper principali appundtatæ uerum-
OQVAESTIO CCCI. Qualiter SneranturBpiſcopiinrecditine eiſdem facta ſuorum Clericorum. P Er arreſtum Floridus fuit condemm- tus in ducentas lib. erga Regem Ker ga partem in alijs quamplurimisrarbns portuum armorum,& alidsrationehli- tri in perſona Dommi de Chiuerscon- miſsi:& fuit Epiſcopus Nouionen, ed- tus, quia Clericus:& fuit eidem Enicrpy per idem arreſtum inhibitum ie nule raret ipſum à priſione, donecſusfeclie de præmiſsis,& ſub pœna Koner e uendi prædicta, ſi contrarlum fecl er To præ quia ad priſionem tenendam p 3 1 miſsis per Parlamentum condemn fuerat. QVAESTIO COCII. d Quando Clerici non debeant immun
te& priuilegio Clericali— Er arreſtum fuit dictum
Robertum de Bectam,&lehaudoam
D01
antes,&
lentes.
Perarreſtugt
annur Vo, n; pr- 1 krepoſitun bege- derle ¹„. indrofus in SaC dbranchilla: Kor ſco aatdicto prgpo„ ODrx 03!”
52%
gaude 8
vndeber 9. 2 it
ant Et etiam 9 latdicti Rober Su!
i a Kic
Us, ‿ ſer
nſuſpen u amiſe oter ſua dem== zu vn. int
Alaarreſtilaſt Dar craſtino ektlt⸗ IM
on domiM.jh
ESM 0 Cogitur kpiſcin abſc mare de Cam
D Er arreſiumun con
ſcopus jencar en.
um Donceti dunt aari vmmunicätusas Df copi in Campiini nat dendum dictunw“icete gendente lite, do bin! lopo& eicsOltte lifa blumproctderin nco celu pendentitnt erE dicum coram li uo gbellariands uulam K dictus Ponceqe ater mnnican ſa
ertusin Canpiss gar
lus!
SD Don ett(perleras um: dAha peuloa gium.
qul per Dr Jer tan
dtal euoi.

4 2
—
0
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
non debere gaudere immunitate Eccle- ſiæ, in qua capti fuerant ratione Meutri
er eoſdem commiſsiin perſona Domini de Chiuers, quia ſub ſpe immunitatis ha- bendæ fecerunt illud,& quia inſidias tfe- cerant. Et etiam per arreſtum illud, licet eſſent dicti Robertus& le Baudoam Cle- rici non coniugati,& requirerent reddi ſuo diocœſano, vt tales fuerunt condem- nati ad mortem, quia dictus le Baudoam fuit ſuſpenſus,& Robertus ſubmerſus: qoia amiſerant priuilegium Clericale propter ſua demerita: quia Meutrarij per ſeuerantes,& vitam inhoneſtam inſe- quentes.
Alia arreſta lata in Parlamento cœpto in craſtino feſti beati Martini hyemalis, Anno domini. 396.
QVaES LIO GCCII.
Cogitur Epiſcopus abſoluere,& dehu- mare de Campis.
PEr arreſtum fuit condemnatus Epi- ſcopus Cenomanen. ad faciendum fi- lium Ponceti dehumari, qui fuerat ex- communicatus per Officiaſem dicti Epi- ſcopi in Campis humatus, necnonad fa- ciendum dictum Poncetum abſolui, quia pendente lite,& poſt inhibitionem Epi-
¹ ſcopo& eius Officiali factam, ne contra
ipſum procederent in contemptum pro-
n ceſſus pendentis inter Epiſcopum ante- dictum coram Bailliuo Cenomanen.& m appellationis in Parlamento pendentis: & dictus Poncetus
ater fuerat excom- municatus,& eius filius vt excommuni-
Catus in Campis inhumatus,&c.
QVAESTIO CCCLIII.
Non eſt ſuperſedendum ab euocatio- nibus ad Bannum, niſi pars compareat perſonaliter* allegans ſuum priuile- gium.
D Erarreſtum dictum fuit Ambrolſium,
qui per Præpoſitum Pariſien. fuerat
ad bannum vocatus, male appellaſſe& Præpoſitum bene proceſsiſſe, qui non ſu-
perſedit ab euocatione, quamuis dictus
4 Ambroſius in S. Dionyſio carceris eſſet
5
10 9
in Franchiſia:& Epiſcopus notificari fe- cerat dicto Præpoſito, quod erat Clericus ſolutus,& oſtendit literam ſuæ tonſuræ,
Aquo appellauerat dictus Ambroſius, ed
auia dictus Præpoſitus non ſuperſederat abeuocationibus, nam debebat compa- rere coram ipſo Præpoſito perſonaliter, Rallegare ſuum priuilegium ꝓpter frau- des, nec obſtabat literæ coronæ oſtenſia, quia ignorabatur an eſſet, veletiam ami-
—————·—
51 ſiſſet priuilegium, nec de ſtatu eius appa- rebat, vel debuiſſet ſe reddidiſſe ordina- rio ſuo, qui ſignificaſſet Præpoſito. QVAESTIO CCCLIIII. Cauſa criminalis non impedit cogno-
ſcere de appellatione. † Inſidias) T
P Er arreſtum dictum fuit, quod ſi quis dem Nicola. appellet à captione facta per iudicem Boer: citat hane
Laicum ad Parla. ratione cuiuſdam cri- deciſionem, es minis,& petat Ordinarius ſuus ipſum dr hiehzeheen Clericum ſibi reddi:& reuera ſit Cleri- C9. an. 19 ,27 cus, quod in Curia Parla. reſpondere de eq. ſimile arre- bet ſuper appellatione per eum facta. lum Tholoſæ Nec præiudicat cauſa criminalis agitan- e da coram Iudice Eccleſiaſtico cauſæ ci- C. M.“ 7, uili, puta appellationi, quia captio à qua appellauit,& initium& introitus cauſæ: & an bene vel malò fuerit appellatum, eſt cognoſcendum: aliàs Curia ſecularis nul lam habetet cognitionem ſuper talibus appellationibus,& Rex fruſtraretur hu- ius cognitione& etiam emenda, quæ ap- pellationem ſequi poteſt,&c.
QVAESTIO COCCILV.
Submiſsio executionis teſtamentaria, excludit ordinarium Iudicem. Erarreſtum remanſit Curiæ †execu- tio teſtamenti Ioannis Clerici, con- †(uriæ) quam ſanguinei Ioannis le Clerc notarij Regij: eu, hculas qui Ioannes erat Capellanus ſanctæ Ca- rdinafium. pellæ, ed quia in teſtamento ſuo, iudicio(. M. Parlamenti ſubmiſit eam, quamuis eam habere vellet rheſaurarius dictę Capelle, eò quia vt Capellanus erat eorum ſubdi- tus. QVAESTIO CCCLVI. Nota Clericum non coniugatum ad pri- ſionem tenendam condemnari. 5 Er arreſtum prima die menſis Martij anno ſupradicto latum, fuit condem- natus loannes Pocholle Clericus non coniugatus, ad tenendum priſionem in Curia EpiſcopiPariſien. qui captus fue- rat Pariſijspro emenda in qua fuerat erga Regem condemnatus, videlicet 200. lib. Turon. ratione delicti:&. So. lib. Pariſ. ra- tione malæ appellationis:&. 100. li. Turõ. ratione delicti per eum perpetrati in per- ſonam Radulphi Deotines, notarij Regij, pbend e tunc horribiliter per dictum loannem rep. C..reg.:. vulnerati cum delatione armorum,& in- fallé. 29. de off. fractione Saluegardiæ:& tamen erant ord. Nic. Boere tres anni lapſi quòd in præmiſsis erat con deciſ. Burdeg. demnatus. Sed prætextu quòd non habe- 3 4.**:““. bat temporalitatem,& erat Clericus non 2 coniugatus, erat illuſorium arreſtum.
11 3 Alia
* Peyſonaliter) cyea notorie ob ſeruatur. fic in- fr. part. 7. ar. 9. C. M. Epiſcopi) Io. Fa. Inſi. deacti oni. H. fr. Ste-
——————

ö——
†.Arreſtum ſubra. q. 33 ⸗
X Fiſci) de his Pau.l.fi.(.de Oriui. fiſcꝛ..
Franc. Luca- mnæ i tac. de
½2
OVAESTIO: IOANNIS GALLI.
teret poſſeſſorium finire, vel poſlebinn renuntiaret ſi vellet,&c. d
QVAESTIO COcLM.
Alia arreſta lata in Parlamento cœpto in craſtino feſti beati Martini hyemalis, Anno domini. 397.
QVvAESTIO COcLVII.
Eccleſia non poteſt auctoritate propria capere bona Clerici ſui. L Er arreſtum latũ in vigilia beati Tho- mæ Apoſtoli ante feſtũ Natalis, anno
domi. 1397. per Dominum Guillelmum de Senonis, inter Ducem Burgundiæ con- querentem, contra Capitulum Lingoné. ex eo quòd dicti de Capitulo dicebant, quòd vacante ſede Epiſcopali ad ipſos ſpe (tabant omnia iura Fpiloopalie& dice- bant quod ad Epiſcopum, 1eſſet, ſpecta- rent bona virorum Eccleſiaſticorum de- cedentium fine hærede& ſine executori- bus:& quòdtalia bona capere poterat ſi- neinuentario, quia ſua erãt:& etiam pro- pria authoritate,& quod erant bona Ec- cleſiæ: dicto Duce dicente contrariũ: quia ſi vſus fuiſſet Epiſcopus, tamen vſus non erat receptibilis:& ꝙ ad iplum, qui eſt& erat aliusiuſtitiarius, ſpectabant talia bo- na vt vacantia:& ſi ad aliquos alios ſpecta rent, ſaltem debebanthabere per manus dicti Ducis, qui eſt& erat altus iuſtitiari- us:& ſupèer hoc erat Dux conqueſtus in caſu nouitatis: finaliter dictum extitit die quaſuprà, quod illi de Capitulo Lingon. non erãt receptibiles ad dicendum quòd poſſent talia bona capere propria autho- ritate& ſine inuentario,& c.
QVAESTIO. CCCLVIII.
Vt durante poſſeſſorio in Curia tempo- rali non poſsit intentari petitorium in Curia eccleſiaſtica in cauſa beneſiciali. P Frarreſtum Curiæ dictum extitit ter- tia die Ianuarij, anno do. 1397. per Do- minum Guillelmum de Senonis, inter Dominum Cardinalem de Thuceyo de- fenſorem in cauſa nouitatis& fratrẽ Io- annem Mercerij petitorem in eadem cau ſa, ſuper poſſeſsione cuiuſdam Prioratus, quia dicebat dictus petitor, quòd in odiũ proceſſus pendentis in Curia temporali dictus DominusCardinalis fecerat ipſum & quoſdã alios citari Auenioni: ipſo Car- dinale dicente, quòd ſi hoc fecerat, hoc e- at ſuper iurs beneficij,& nõ ſuper poſſeſ 1 orio, de quo erat quæſtio in Curia tẽpora li:ſinaliter per arreſtũ fuit facta inhibitio dicto Cardinali, quòd durante dicta cau- ſa poſſeſsionis, nullo modo intentaret, nec inciperet petitorium, ſed permit-
An Marca habeat locum ſu bus& perſonis. Per corpon,
krtis mercatoribus Pariſien, qui e pti fuerant per ſubditos Epiſcopidi Traict, fuit per arreſtum t Curizpall menti adiudicata marca contra prædi. ctum Epiſcopum& eius ſubditos&bana & dicti mercatores Pariſi. repererũtquol dam ſubditos dicti Epiſcopi in villa Mor nenſi,& eos incarcerari fecerant yirtuts arreſti prædicti. Epiſcopus Morenſsdi- ctos incarceratos dimiſit recedere quioh hanc cauſam adiornatus extititin Cuma Parlamenti ad requæſtam dictorunmer- catorum Pariſfi. vt redderet dictosuax. ceratos, velſummam contentamiuse ſto:dicto Epiſcopo dicente, quodiicetc- ſet marca dictis mercatoribus adiudicana contra dictum Epiſcopum du Tracchk eius ſubditos& eorum bona:tamennon debebant corpora dictorum ſubditonm in carceribus detineri, vilo quòdnone- rant illi qui dederant cauſam dicto Pi- ſcopo, ſed alij, licet ſubditi durraict ſen marca eſt odioſa& contra ius communs dictis mercatoribus in contrarium dicen tibus, quodmarcaerat eis adiudicatacon- tra dictum Epiſcopum du Traict Kſuo; ſubditos&ipſorum bona:& quodperhoc quod dicit ſuos ſubditos, eſt imteliien. dum de corporibus. F inaliter perartſi Curiæ dictum fuit vltima die lanurrſar- no quo ſupraà. 1397. quòd non poſeatcrr- pora detineri prædicta marca,machſhn te dicto arreſto,& fuit dictus fjlcaqu Mormenſis abſolutus abſq; expenls
QVAESTIO CCCIX. Priuilegia fiſci* ad ipſum ſolum ſe ctantia de iure ciuili.
P Rimò, quia ſi hæreditatem vendih rit, non teneretur creditoribus heße ditarijs. Sed emptor contra iuscommue I..&. 2. C. de hære. vel ac. vendi&lam ui bona. ff. de iur. fiſci. Secundò, quia ſi prædium ſuum locatum vendiderit, tenerur emmiſ8- re locationi. l. fin. ff. de iu. fiſc. conraudh commune, quid eſt in l. emptorem loca.& condu. 4* Tertiò, quiaſi vendat rem lienam ſuam, vel donet, ſtatim eſt emptor, 4 donatarius ſecurus: nec poteſt proleq per Dominum rei ipſe emptor te
atterl
ſdona- tariui
auſcuand f 3 llonttius lraue eeden&E Puire dee— 01 b Cl 1 coc duinto, Cla enn int tadte Ne b 3 bosc mune.lekC.-E p0” antrahi. K-L?S ſl. 1 as,in ncin us . raſcribuntole Juote daante titalo 350Con 4.C„depfxlcit. weli ddefun patfimcGi t 3 ptimnö, quiadt l curfſco urims ilesl us creditoridup übusft chet preſterentm mnores um.Heſideb toreti exwturn um in pnut.ffi r. fie ummune(cript.1.9. aig.Kibi glol. 7 Jatiud iutvſuræflſcale Ocauòincrilont lelel mnaconflſcantule then nis proſciptee, ur iptum. 1 1 44 Nond, quod im, ni na impotere 1 Drin ddſoliPrintipi qn etit : 1 wmrectinſto poſ depullleaz de Too dodaſdam.) zlkem gneds ſere Rd 3dä em conpemd ad Vadecim an de, l Mel az. atu publicx.- 3 4 u cr fumin uunr ig. duslunt 1 naulgaben zor zälla Quæ vlgo do nt fr mulcttum, bc lu:donavatantie du, nuſi uaſ Ie ddun quaipec nr er luntur: boa ce, tlas, condemn M dundum quodin 0 letur, ang 3 n auum piſcitone
Equuntur, qur 1 . 2ll folum duperlusn
A
l
Ue )

PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
tarius. l. bene à zenone. C. de quadri. præ- ſcript.& Inſtit.de vſu capi..fina.licet ſit contra ius commune: l. ex empto. in prin. ff.de act. emp.&. l.fundum. C. de euict. uartò, quia ad fiſci vtilitatem tene- tur quis contra ſe exhibere inſtrumenta. line quiſquam. ffl. de eden.&. l.2. 9. diui. ff. de iu. fiſ.contra ius commune. l. qui accu- ſa. C. de eden.&. l. nimis graue. C. de teſt. Quintò, quia cum fiſco contrahentis bona ſunt tacitè hypothecata contra ius commune. l. 2. C. in quibus cauſis pign. tacontrahi.&. l. aufertur.§. filcus. ff. de jure fiſci. Sextò, in functionibus publicis, quæ
non præſcribuntur aliquo tempore, niſi
mediante titulo à fiſco conceſſo. l. com- petit. C. de præſcrip. 30. vel 4A0. an.&. l. fi. C. de fun. patrimo. lib. uu.
Septimò, quia à debitoribus fiſci præ-
ſtantur fiſco vſuræ ſemiſſes, licet anterio-
ibus creditoribus à quibus fiſcus cauſam abet præſtarentur minores. l. cum qui- lam.§. ſi debitores. ff. de vſuris.&. l. fiſcus. um in priuat. ff. de iur. fiſci. contra ius ommune ſcriptum. I. 1. H. de his quib. vt
dig.& ibi gloſ. quæ dat intelligere quæ int vſuræ fiſcales. Octauò, in crimine læſæ maieſtatis, vbi ona confiſcantur, Authenti. bona. C. de onis proſcripto. contra ius commune driptum. Nonò, quòd nemini licet vectigalia oua imponere abſq; Principis licentia, d ſoli Principi competit. l. non ſolent. noua vecti. inſti. non poſſe.&. l.vectiga a. ff. de publica. vecti.& con.&. c. ſuper uibuſdam.§. præterea. de verb. ſig. Decimdò condere legem ſoli Principi ompetit. l. fin. C. de legib.&c. Vndecimò, ad Principẽ ſpectant ea quę duuntur, quæ ſunt. 24. quorum vnum um ſuperius enarratur: primum f viæ ublicæ: fumina nauigabilia,& ea ex qui us ſunt nauigabilia: portus Riparia, vecti alia quæ vulgo dicuntur tholonea, mo- eta, mulctarum,& pœnarum compen- ia: bona vacantia quæ indignis auferun- ur, niſi quæ ſpecialiter quibuſdam con- zeduntur: bona contrahentium incæſtas nuptias, condemnatorum, proſcriptorũ, ſecundum quod in nouis Conſtitutionib. canetur, angariarũ, complauſtrorum,&
nauium piſcationes: poteſtas conſtituen-
dorum magiſtratuum ad iuſtitiam expe-
„diendam, argentariæ, palatia inciuitati-
7
———ö———
———
72 bus conſuetis, piſcationum reditus,& ſa- linarum, dimidium theſauri in loco Cæ- ſariano inuenti, ac loco Religioſo, ſi data opera totũ adeum pertineat, bona com- mittentium crimen maieſtatis, vtſuprà, & hæc habentur in. c. vnico quæ ſuntre- galiæ. i0. collatione.& vide. l.z. C. de bo. vacan.lib.u.& c.
Duodecimò, quia ſub prætextu inſtru- mentorum de nouo repertorum ſubueni tur Principi contra ius commune. l. Im- peratores. ff.de ſen.& re iud. iuncta. l.poſt rem etiam. l. ſub prætextu. C. de tranſact.
&. l. ſub. ſpec. C. de re iudi.
Decimotertiò, quia contra ius com-
mune Princeps ſententiam poteſt muta- re ex priuilegio. l. i. in fine. ff. de quæſtio. . l. Diui fratres. ff. de pœnis, contra ius commune. l.pœnam. C. de pœnis. l. quod iuſsit.&. l. cum quærebatur. ff. de ſen.& re iudi.
Decimoquartò, quo ad punitionem illius, qui ſeruum fiſcalem occultat, qui aliès punitur quàm alter, vt. l. ſi quis ſer- uum fiſcalem. C. de ſeruis fugi. de quo not. in. l. quicunq;. eod. tit.
Decimoquintò, quia donatio facta ab Imperatore interviuos Imperatrici, valet econtra. l. pen. C. de do. inter vir.&vxor- licet deiure commu. ſecus, vt pertotum illum titulum. C.&. ff.
Decimoſextò, quia donatio facta à Prin cipe,& etiam facts principi, excedens quingentos aureos, valet abſq́; inſinuatio ne, licet contra de iure communi. l. ſi quis pro redemptione.&. l.ſancimus.. exce- ptis. C. de dona.& Authen. item à priua- tis. ibidem collocatum.
Decimoſeptimò, quia in rebus donatis 1e J ſets filiofamiliàs vel filiæfamilias A Principe, P enes P,, vel Auguſta, habens eos in poteſtate, non„arei ear non habet vſumfructũ, ſecundum q nec in Ca pabuit locum ſtrenſi, vel quaſi Caſtrẽſi peculio, licet de in Franeia, niſt iure commu. ſecus, vt. l. cum multa. C. de her adiuenz⸗ bo. quæ liber. iuncta. l. cum oportet eod. 9 iee,, titu.& quia per totum illum. titu.&c. ha es 1
Decimooctauo, quia pœna quadrupli quæ tandem ci punitur, qui in fiſcalibus contractibus peſtemécedunt. fraudem committit. l. qui in contractibus(arol: exims. lib. 10. facit. l. 4. 9. ſed& qui.&. l. ſacrilegij ſababnſenas 5, fi. ff. ad leg. Iul. pecu.&c. ingentes pecu-
Decimononò, quia ſi fiſeus habeat mi-
Primum) ſed
niæ inde corra- nimam portionem alicuius rei,& alter ſæ malè perie- maiorem, ſi fiſco placuerit vel eius ꝓcura runt mnec Rega . lranerur etam tamiral nec Reip. vſuui tori, tota diſtrahetur, etiam inuito altero 7 3 fuerunt. adde. maiorem portionem habente,& habebit 7 p. eo. 7.97. 11 4 qui- C. M.
———— ———

QVAESTIO: IOANNIS GALLI.
quilibet partis ſuæ partem vel pretium. l. vnica. C. de vendi. rerum fiſca. commu. cum priuat. lib. 10.&. l. multum intereſt. C. de commu. re. alie.&c.
Vigeſimò, quia ſi pecuniam fiſcalé re- ceperit mutuo, abſq; fiſci authoritate ab exactoribus tabularum officijsuêé rationũ ad quadrupli pœnam tenetur,& ſi ſit au- rum, perpetuò deportabitur bonis confi-
TSumptus)nee ſcatis fiſco.& lle qui tradit mutuo, capi-
etiam ei ſalnun tali ſententia ſubiungetur. l.1. K. 2. C. de
tur. C.M. his qui ex public. ratio. mu. pecu. acce. lib. 10. vide. l. ſi quis per vnam mutationem. O. de curſu. pu. lib..
Vigeſimoprimò, quia iudicatum con- tra fiſcum infra triennium retractari po- teſt, vt. C. de ſent. aduer. fiſc. la. retra. li. 1o.
ker)d Pepa. Vigeſimoſecundo, quiain fauorem fi- J2e ſcireceditur à venditione vel locatione Tre Roihe ha ſara Drrdiorum fiſei, ſialttsplusoff bet omyer defa prædiorum filci, ſi alius p us offerre cto latè princi· Voluerit. l. Lucius.§. fi. ff. ad muni.&. l.i.& pantes ve vel 2. de venden. rebus ciuitatis. lib. i. comitem Bur- Vigeſimotertiò, quia filij primipilario guudiæ. C. M. rum tenenturratione debiti huius officij per parentes contracti, licet hæredes non nint, vt. l. fin. C. de primipilo. lib. 12.
Vigeſimoquartò, quia dos mulieris ob noxia eſt,& tacite obligata principi pro- pter debita in primipilari officio à viro contracta. l. ſatis notum. OQ. in quib. cau. pig. vel. hypo. ca. contraha.
Vigeſimoquintò, quiadebitorretineri poteſt pro debito fiſcali. l.2. C. denumer- actua.& adiuto. ſeu ſcriniarijs,&c. lib.:2. in tex. ibi, ad ſolutionem eſſe retinendos, &œ. l. 2. C. de exacta. tributo. lib. Io.& ibi nota ſuper verbo, cuſtodia. facit. l.ſacri- legij..fi. ff. ad leg.Iul. pecul.
Dehitores f- Vigeſimoſextò, quiaimmunitate non
ſci e tributo- gaudentdebitores †fiſci,& publicorũ tri-
torumpublico, butorum, vt in Auth. de man. princ. 6. pu-
ud on Bau, blicorum vero. col.z.
Seneimahnne Vigeſimoſeptimò, quia nullus alicui poteſt concedere gardiatorem, niſi ipſe l. fin. C. de eroga. mili. anno. lib. 12.
Vigeſimooctauò, quia nullus conce- dere poteſt publicos curſus, niſi ipſe.l.fi. C. de curſu. pu. li. iz.
Vigeſimononò, quia ſolutus eſt legi- bus, licet ſfecundum leges viuere velit. l. dignavox. C. de legi.&. l. princeps. ff. eo. titu.&c.
Triceſimò, quia ſoli principi compe- tit ſociare in numero peditum vel equi- tum, vel in quolibet milite,& alteri non, ſine probatoria principis.l.neminem. C.
de reb. milit. lib. 12. idem ſingulariter de uolibet alio officio. l. nullum. C. de co- horta. eod. lib.&. l. in his.&. l. probatorias C. de diuerſis officiſs. eod. lib. i2. Triceſimoprimò, quia ſententia con- tra fiſcum lata abſente fiſci patrono, nul- la eſt. l. ſi fiſcus alicui.&. l. 3.9. diuus. ff de iure fiſci. ſecus regulariter. l.velamento. C. de poſtu. nhidindheni⸗ nunquam fi- ſeus ſoluit in ſuis proce sibus aliquosſum ptus t& per conſuetudinem, quamuis ſuccumbat.
Priuilegia Regis& eius filiorum de iure Canonico& diuino. Rimò, quia aliquis, niſi Rex'velRegi- na, conſeèruatorem habere nonpoteſt illum qui ſub ſua iurisdictione degit. cap. fina. verſi. nec aliquis. de offic. iud. dele. gat. lib. 6. Secundò, in baptizari faciendo filios& filias extra Eccleſiam, quod eſt contra ius commune: vt cap. vnico. de baptiſi.& eius effect. in Cle. Tertiò, in prærogatiua quam habent filiij Regum contraextrauagantem execrabilis. Ioan- nis ibi carnalis& c. circa principium eius. Quartò, quia eorũ filij tributum, velcen-
ſum non debent. Matthæi. 17. c.&c.
QVAESTIO CCCLXI.
Iura Regia conſuetudinaria. PD Rimò, quia in crimine maieſtatis in primo capite ſunt bona Principi per confiſcationem queæſita, licet ſitin alteri- us alta iuſtitia,& non alto iuſtitiario.
Secundò, vt dicunt aliqui, idem cum primo, de bonis illius qui falſam mone- tam facribat.
Tertiò, idem de bonis illius qui falſa- uit magnum ſigillum Regium, velliteras aliquas vt Regias ſignauit, adulterino ſi- gillo vt Regio ſigillauit, vt fuit dictum per atreſtum tempore Domini Petri de Ordeomonte, Cancellarij Franciæ: ac tempore Domini Petri de Gyaco„Can- cellarij Franciæ: nec nontempore Domi ni Arnauldi de Corbia, Cancellarij Fran- ciæ, contra quoſdam Niuernenſesyt con tra Ioannem de Germini. Et in illis caſi- bus confiſcantur ad vtilitatem Cancel- larij Franciæ ad cauſam ſui officij, quæ nunquam fuerunt viſaante tempus dicti quondam Cancellarij Domini Petri de Ordeomonte, imo omnes contrarium tenerent, vel quaſi, niſi fuiſſent illa arre-
4 ita fuit ſta, virtute& à tempore quorum a 4
rel 47 cde
do Cehe Iurlohe
*ʃ0 „aA
1cd” 1Aodbllenh,,
M duksrl d, 8 Gi ap S D d4 12 incohlee 1
1 1 3 4 3 6 cOlllale 2 Nuanssc5.
ulls 4 4*— 117 ccnutäuihe— A Ve 1 3 la,L gb The Albkerlprole hi ACucelrieth n he 1 9.1 glo.
uta hbercnno 8 Gerlc ranen isem 3 we ne HaldibusKfaltatlbus r ur gblltersegls du dentper Cancel- pt
aranäl bäcthen dinunæ lul.
9 1
alare, deun(acelruseſ parscot
rnt emolphusperlonam
¹ der Kon fuokguterguoddelin 1. 1
vere0 melerundemno uunt udlasr egdendrconrakegem ume larreloglürn wmine e h Agl Nabgutnn rquhehee doemmmtemerime aiedu. oniioconperrRen
Memms T ralerus alalugen dletſum Knnlele ee ma h,
2Ae e llre erlan 1K„ Ketlam mteuqak⸗ 4 al
wäe dn enunon ene . lel.
ſ 5 88 1 3 1441 1b 2 Ite deteudls.
U A
Upa Apa
71t U A

d za. 1 1. 1eu Wolukmlugs N l
Ne
4 ullegia Regi 4
Cnnonico&ch mi DAnöqund 7 anConleruat M Uumcuiſubſua a nna ſerh. necall in eud.6.Secund i
8
Hlos& flis ext 1 contra lus comm i bapum.Keiuse rrwastiua qur it connaextrauagu a nubicqnaliskc ih Quxto,quiaeort ſ lmnondebent. ⁴ APS 1
luraRegiac u
J bontsl Ul 0e Dlll-
—
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
vſum cùm caſus emerſerunt. Et rationes confiſcationum factarum Regi& Can- cellario per medium eius, videntur hæ.
Primò, quia Cancellarius habet diligen
tiam, curam ſollicitudinem cuſtodiendi ſigillum: necnon in ſigillandis literis, vi- delicet an rationabiles ſint ad ſigillandũ necne,& poſſet ſequi inconueniens ma- zimum, ſi tales malefactores contra ſigil- ſam ac Cancellarlæ officium non bene punirentur. Et ob hoc vult Authen. vt di- umeiuſsiones,&c. colla. 8. quòd“ diuinæ wGilones habeant ſubſcriptionem glorio ſisimi quæſtoris, id eſt Cancellarij: vt ha- betur in l. fina. C. de diuer. reſcrip. in glo. luper ver. quæſt.
Secundo, quiahabet cognitionem, cor rectionem& punitionem ſolus& inſoli- dum de omnibus fraudibus& falſitatibus commiſsis, priuilegijs&literis Regiſs, quę tranſeunt& tranſire debent per Cancel- lariam,& ſtatim quo recipitur per ſuſpi- cionem, velaliàs remitti ad eum, hoc in- nuit litera in dicta Authen. vt diuinæ iuſ- ſio.&c. in fine collatione 8.
Tertiò dictus Cancellarius eſt pars cor
poris Domini Regis, imò ipſius perſonam
repræſentat: ex quoſequitur quòd delin- quentes côtra Cancellarium delinquunt ſeu delinquere cenſentur contra Regem, c˙ęm literæ Cancellariæ loquãtur nomine .. 8. egio, imò quod plus eſt, Rex loquitur,
X quodam modo commmittunt crimen
maieſtatis: cuius cognitio competitRegi,
ac cõfiſcatio bonorum committentis il- jud crimen etiam in alterius alta iuſtitia ſituatorum, tam de conſuetudine regni
Franciæ, quàm de iure etiam insfeudali- bus, quæ ad dominum feudi non reuer-
tenrur, hoc not. in Spec. tit. de feudis. 9. quoniam ſuper. xhoc inc. in quibuſdam.
de pœnis.& ibi Henri. ad hoc facit. l. non conrrahit. l. qui ſtatuas.& l. famoſi. in fin.
1 fl. ad leg. Iul. maie. nam Rex ſuperior eſt:
à quo omnia proceſſerunt,& per conſe- quens ad eum omnia de facili reuertun- tur, prout notat plenò. 5. ſuperius alleg.&
Hen. c. vergentis de hæret.&per hoc me-
dium ad Cancellarium, vt ſuæ iniuriæ ha- beat propriam vindictam: iuxta titulum “ voNam hoc periculum,& hæc iniuria re- dundat nedum in Regem, ſed etiam in Cancellarium, qui habet folatium confi- ſcationis bonornm,&c.
QYAESTIO CCCLXII.
53 Quod Curia eccleſiaſtica per tempora/ lem cogitur reddere male exacta.
N Ota quòd Archidiaconus Pariſien.
per captionem ſuæ temporalitatis fuit coactus ad reddendum Mathieto de Benno Palpiro, centum& quinquaginta Diuinæ infis francos, quos exegerat tortionaliter,& nes habeant per compoſitionem à dicto Mahieto,& fubſcriptionem fuit condemnatus ad hoc per arreſtum glorioſiſtimi Curiæ Parlamenti, nam ipſi impoſuerat 2uaſtorn. quòd iacuerat cum alia muliere quàm v- xore ſua,& ob hanc cauſam tenuerat i- pſum in priſione donec ſoluiſſet ſum- mam antedictam.
QVAESTIO COCLXIII.
An Prælatus poſsit Laicum capere vir- tute iurisdictionis ſuæ Eccleſiaſticæ.
N Parlamento cœpto in craſtino feſti„upr- eodem
ſancti Martinihyemalis, Anno do. 1395. 4270. fuit ad requæſtam Ducis Burgundiæ& cniuſdã alterius Archiepiſcopus Remen- ſis in Curia Parlamenti adiornatus in cau ſa nouitatis, ex parte Ducis& dicti alte- rius ex cauſa extortionum in præiudici- um iurisdictionis temporalis eidem alteri factarum. Et dicebant Dux& Regius pro curator, quòd Archiepiſcopus non erat admittendus ad proponendum poſſeſ- ſionem, quòd Laicum capere poſſet, per rationes ſequentes.
Primò, quia duo ſunt genera hominũ Clericorum& Laicorum, Laici ſubditi iurisdictioni temporali: Clerici eccleſia- ſticæ.
Secundò, nil habent facti Epiſcopi vel Iudices Eccleſiaſtici, ſed ſolum verba, per c. cum non ab homine. de iudi.& capere facti eſt, ergo&c. ad hoc 23. q. 5. ca. prin- cipes.
Tertiò, quia nec poſſent cognoſcere de cauſa arreragiorum reditus, multomi- nus nec capere, quod eſt plus.
Quartò, hoc eſſet in præiudicium iu- risdictionis Regiæ, quia ſi Laici à captio- ne appellarent, vellent Prælati prętende- re appellationem ire ad Curiam Roma- nam: ſiRex amitteret iurisdictionem ſub- diti ſui.
Quintò, quòd Laiei ſint ſubditi iuris- dictioni temporali, nulla obſtante con- ſuetudine, apparet. c. vnico. de biga. li. 6. in textu ibi, coertioni,&c.& ibi videtur
glo. ord. ſuper ver. non obſtante.
Sextô, quia Clerici coniugati habitũ&e tonſu⸗

DAESTIO: IOANNIS GALLI.
tonſuram deferentes, ſunt ſubditi preter- quam in duobus caſibus iurisdictioni ſe- culari,& tollitur conſuetudo, vt ibi notat Ioan. Andr.& Archi. licet contra Io. Mo. Etrequirebant procurator Regius Dux reſtabilimentum fieri Laici capti per pri- uilegium nouitatis.
Item& videre volebat procurator Re- gius proceſſum factum per officialem Ar- chiepiſcopi contra Laicum, ed quia præ- tendebat Archiepiſcopus, quòd habebat cognitionem cuiuſdam cauſæ contra di- ctum Laicum,& ſic captionẽ ipſius: qua- re volebat videre procurator Regius, an proceſſerat Archiepiſcopus cõtra ipſum ex cauſa cuius cognitio ad eum ſpectaret, cum diceret Archiepiſcopus ſe eſſe in poſ ſeſsione capiendi Laicos virtute iurisdi- dictionis eccleſiaſticæ in caſibus quorum cognitio cõtra laicos ad ipſum ſpectabat. Archiepiſcopus dicebat laicum captũ fu-
iſſe in ſua iurisdictione temporali virtute ſuæ iurisdictionis eccleſiaſticæ,& eſſe in poſſeſsione capiendilaicos, vt ſup.& eſſe de iure fundatũ, necnon e cõſuetudine. Primòde iure ciuili: quia cum cõmittitur iurisdictio,&ea ſine quibus, vt captio. Se- cundò, de iure Canonico. c. cum Epiſco- pus. de offi. ordi. lib. 6. c. nouimus. de ver- bo. ſignifica. c. Clericos, de ſent. excom. lib. 6. c. vniuerſitatis. c. mulieres. X. c. vt famæ.§. Laici&bi. per Henri. de ſenten. excom.in antiquis.
Tertiò, quod Eccleſia habeat in laicos iurisdictionem, patet ca. innotuit. de arbi tris. ca. nouit. de iudi. c. verum. c. ex tranſ- miſſa. c. ſi Clericus. de fo.compe.& vide de hoc. per Hen. in. c. ſi diligenti. eo. titu. in 2. diſt.& d. c. extranſmiſſa.& per hoc. c. licet.&. c. ex tenore eod. titu.
Item capax eſt Eccleſia, quia nec con- tra ius diuinum naturale, nec inductum peccati mortalis, nec contra bonos mo- res, ad hoc dictum. c. ſi Clericus. in. fi. de fo. compse.& no. c. ſi duobus. de ap.&. c. Romana.§. debet. eo. titu. de ap. lib.6. nec
Bigamus) eʒ obſtant contraria, quia licet ſint duo ge- vidua,& copu nera hominum, non obſtat hoc in caſi- la ſecuta, e& ſic bus quorum ad Eccleſiam ſpectat cogni- bigamia inter- tio, quin Eccleſia habeat Laicorum ca- Pretatina m 5...
mo caſu, qua o⸗ Prionem, nec eſt in iurisdictionis Regiæ mne priuilegi- Præiudicium: quia eſt in cafibus quo- um clericale rum cognitio ſpectat ad Eccleſiam, nec tollit. c. quiſ- obſtat. c. cum non ab homine, quia ſolue quis. 0. di de- vt ſupra feci in cauſa, quam contra Epi-
Tholo. q. 1* 77,0. 1 ſcopum Pariſien. placitaui, nec obſtat de
cauſa arreragiorum„quia illa eſt vſurpa. tio,& cenſetur realis cognitio propter medium concludendi. l. non debert in fin. ff. de dolo. nec debet fieri reſtabilimen. tum, quia Laicus non eſt requirendus, nec proceſſus videri debet: quia declara. tur cauſa quæ de ſui natura ſpectat ad Ec. cleſiam,& eſſet valde durum ſic Eccleſi. am aſtringere adoſtendendum ſuum pro ceſſum,& nimis graue eſt,&c. l. nimis. O. de teſti. Finaliter dictum fuit per arre- ſtum, quòd ſuper loco in relatione decla- rato fieret reſtabilimentum realiter& de facto. Et quòd proceſſus oſtenderetur procuratori Regio.
QVAESTIO COCIL XIII
An homicida vitians vxorem occiſi, amittar priuilegium Clericales
ACeicit caſus menſe Decembris, An- no Domini Milleſimo 395. quod qui- dam nomine Laquetus fuit captus& requiſitus ab Epiſcopo Pariſien.& eratin habitu& tonſura Clericalibus,& eò quia murtrauerat quendambonum hominem nuncupatum Simonem, cuius vxorem cognouerat ante factum& poſt factum, non tamen ante factum dederat fidem de capiendo eam in vxorem, nec de fa- cto cœpit, poſt tamen murtrum dedit ei fidem de ea capienda,& econtra,& poſtea cognouit, ſic matrimonium præ- ſumptum, 1uxta. c. is qui fidem de ſpon- ſa. Quærebatur an gaudere deberet pri- uilegio Clericali:& reddendus eſſet Officiali Pariſien. Eccleſiæ eum requi- renti: quidam dicebant quòd ſic, quia machinauerat in mortem viri,& quia cognouerat eius vxorem ante factum ſic matrimonium ſubſequens factum nullum, ſic non bigamus, ergo,&c. de- bet gaudere Clericali priuilegio. Aiij contrarium, quia in matrimonijs illici- tis contrahendis, non iuris effectus, ſed animi deſtinatio& affectus intentionis opere ſubſecuto inſpicitur: vt. c. nuper. de bigamis. Ego dicebam quòdnonob- ſtabat contra eum dictum. c. nuper, quia ibi loquitur quo ad ordinumpfomone nem, non quo ad priuilegij Cerehi⸗ priuationem, quod eſt multum ponde- randum& periculoſum. Item exaduer- ſo dicebam, quòd fuerat verum matfl⸗ monium,& ſic bigamus, t ſic Officialino
reddendus, quia licet fuerat machinatio, non
e tn 1 utn mrtad sl pobeMh u E Gonl ec J. Hale wari prun b l. 8 7 wK do Innſg 1u er firnoul- ualle, erk 8 ola 9 5 5 bea 9 14 dodlſetoc I9t 6„nfrakefall! „E eer o,
14 eCKdec 101 1ohec lie
I edcona
c Kdeeoquidolltl- lee. Inen„,
n ſrracc.neeen
Eſcper loe e„ nonlo pol Avn 71
A I
p
fſ. Pialter ulpef trauukeTralterupe ſeceitrotc al
unmouienqpeper He
Jo Je hoe 110
S CCCXV.
zanſugfnn gae or. brocondendnsnoto-
lls Enpurahueperm 2* 1 4 un Une per nodum me
1. encegcegttentenlor!
11u
nüteliyerdrealiguran NGam lenaceedes lal qum dcdeda dllan Ndozddlseqdo e gefe derirlue datnlranr vlc
TOCOLFyT
Adetiarper
5“-
d A

C2 0.
Leul 1' RX n. Aaed
4 A! 11 U
da a, ¼(,1hs
Aeltl. Fu 1Ta
½ 14½
Rum
1 1 IAd 1 „, 1” Loar ohe. A neretre 4. 2
kach. Et q 5
Ne Drochrar 1 Iatorl! 1
M TA
1„ 1 An homich amittat pri- 12
ACcsditc 21 ¹ TnoDomi 1 dam nomint 1—9 requlbtusab] tc, haditu Kton 2 murttauerat 53 noncupatum ae cognouerat 4 7 non tamen 4 r de capiendo mn Go cœolt,
eidem de e. doſtea cognq 2 ſumptumud.
ſa. Quæreba ¹
2
1I1d48
cognouerat 6 2 9„l
ſic matnmo 1 g 4
nullum, Iic nd
119
31 19 pet oaudefe 1* Ur*
2 „atrartum, 1 0lln 1
M. „bet 4.
F! CI
—
1. 14 eba, (o dicebs. w, 0„o 1 c
PERARRESTA PARLAMENTI DEOISAE.
non tamen animo& ſpe contrahẽdi cum vxore murtrati, ſic partes confeſſæ fuerunt quòd ante murtrum non habebant inten- tionem, nec habuerunt loquelam de ca- piendo vnus alium,& ſic machinatio non impediebat matrimonium iuxta c. 1. de con. infidel.& nota. per Hen. in c. fi. de co qui duxit in matr. quam poll. per adult. Item dicebant quòd licet cognouiſſent ſe adinuicem, non tamen contraxerant de acto matrimonium, nec fidem dederant da contrahendo,& ſic per hoc non erat mpedimentum in dicto matrimonio poſt ftũ murtrum contracto, c. i. c. ſuper hoc ofignificauit,& d. c. fl. de eo qui duxit in mat. quam poll. peradult. Finaliter ſuſpen ſus fuit per collum,& ſe deſiſtit officialis 4 requiſitione ſua. De hac materia videa- tur in c. vnico de biga-lib. 6. per Archi.& lo. And. per Hen. vbi ſuprà in d. ca. nuper, & ibi. bona nota. vidẽtur ſuſpẽdẽdus, licet nullũ fuiſſet matrimonium quæ per Hen. recitatur in d. ca. nuper,& vide de hoc c. 2. de bigamis.
QVAESTIO CCCLXV. In caſtelleto conſuetudines noto- riæ.* On tradens ſuas ſoripruras ſiue per mo dum factorum, ſiue per modum me- moriæ ſint tradendę ſiue ſit denfenſor ſiue petitor, ad diem ſibi ſuper hoc aſſignatam, amittit cauſam ſuam. Item faciens defe- ctum ad diem ad quam habebat dilatio- nem pro garendo adducendo vel defen- dendo, ſiue ſit petitor ſiue defenſor, amit- tit cauſam ſuam,& c. QVESTIO CCLXVI. Conſuetudines in Picardia ſuper ſuc- cedendo.
*71 1.. N directa ſucceſſione maſculus antiquior vel ſolus maſculus reſpectu ſororum eſt
hæres vniuerlalis, alijhabent quintam par tem hære ditatis prouiſione, inter fœmel- las non eſt antiquitas, potior in linea di- recta, in linca tranſuerſali, in gradu æqua- li, antiquior inter maſculos,& antiquior fœmella inter fœmellas eſthæres principa lis,vt ſuprà per hoc arreſtũ de Picquegny, vbi quælibet duarum ſororum dicebat ſe antiquiorem, ad finem habendi ſucceſ- donem.
QVYAESTIO CCCLXVII. An tenebit priſionem cedens bonis.
Wemenda debita, eò quia malè appel- lauit priſionarius, cedendo bonis erit ex
2
—————
‿‿——
——
54
tra priſionem, licet ſecus ſi pro delicto mero eſſet debita, ad hoc arreſtum de Her- ueu, le coq, contra quendam ſcutiferum.
(MAESIIO GGCGI XVIII.
Etiam epiſcopus non litigat per pro- curatorem abſque gratia.
Piſcopi de Cleremont procurator in Parlamento ob defectum gratiæ fuit de claratus per arreſtum non bene fundatus.
QVYAESITIO CCCLXIX, Sufficit aduocato affirmare literas tra- didiſſe velreddidiſſe abſque alia proba-
tione.
Er arreſtum fuit dictum pro Magriſtro Clemente Petro de Reliac, aduocato Patlamenti contra priorem noſtre domi- næ de Campis, quod aliàs non tenebatur docere de redditione cuiuſdam literæ quã per affirmationem, quam fecerati reddi- tione facta dictæ literæ ipſi procuratori, licet confiteretur habuiſſe dictam literam, nam omnes eſſent aduocati aſtricti alias
&c. QNAES 10 GOLXX.
Litera obligatoria prioris& conuentus eſt executoria poſt mortem prioris.
Lhera obligatoria prioris& conuentus facta eorum ſigillis ſigillata poſt mor-
tem prioris ſigillis recognitis eſtexecuto
ria ſuper bonis conuentus& prioris poſt
XNotoriæ,) ſed obſoletæ. Picardia) qua adhuc hodie ſer nantur. C. M.
mortem prioris.“ Sic fuit dictum contra*secus. ad hoc
priorem ſancti Martini de Campis. QVAESTIO(GCLXXI.
Quod captus Pariſius debet reddi epi- ſcopo Parienſi.
quæ ſcripſi ad edictum Hen. 2. contra bar- uas datas.§.13. q. vlt.& in con
Dl 26. Februarij anno domini 1367, fuit ſuet. Parifien.
er arreſtum dictum pro epiſcopo Pa- riſienſi contra archiepiſcopum Rothoma-
§. 162. C. M. ỹprioris, quia
.— 11 p eee, i,, gen, quòd epiſcopo Pariſienſi redderetur eſt uomen digni 2
Robertus ferè Rothõagen, diœceſis dicti archiepiſcopi ſubditus& non dicto ar- chie piſcopo requirenti, eò quia Pariſius fuerat captus,& non in diœceſi dicti archi epiſcopi, licet dictus archiepiſcopus alle- garet quòd fecerat ipſum citari ad compa- rendum perſonaliter coram iplo,& quod erat in proceſſu antè. QVAESTIO CGSLXNXII. Pour le roy pour congnoiſtre des ſub- iectz d' authruy. Ar vſage& couſtume du baillage d'A- miens cas de preuention, le Roy a la cognoiſſance des ſubiectz demonſeigneur d- Artoys,& d' autres en conuenances faictes pour cauſe du mariage, d'obligatiò 4 ou con-
tatis, quæ non moritur, dixi in conſuet. Pari-
ſien. S.17. C. M.
——— 6——.—
— ——
—

QVAESTIO. IOANNIS GAI.I.I.
ôu contractz ds lettres, ſoyent authenti- ques on autres, ou en d. niers en cas de lo- uage, de meſugare, comme de grain de- cheupar les fermiers, uoire en cas dete- neure de faict, ſan en faire renuoy.
QVAESTIO CCCLXXIII.
Caſus vbi rex habet cognitionem in caſu præuentionis,
ILem par la court fut dict que pendant la
quæſtion ſirenuoy ſe deuoit faire ounon par le baillif d- Amiens, que le baillif con- gnoiſtroit du principal par main ſouue- raine, ſans preiudice de la cauſe d- appel, que fair auoir monſeigneur de Bourgong- ne, de ce que renuoy ne luy auoit eſtè faict de lean de bauly, le pere& le filz, qui adi- ornez auoient eſté deuant le baillif de A- miens, ala requeſte de Colart change, pour cauſe des prom eſſes faictes en maria-
ge, ſans preiudice de l'appell,&c. QVA ESTIO CCCLXXIIII.
Quando minor à primo genito feu- dum tenere debet.
N Campania minor tenebit in feudum In velit, aliàs non ſinolit, feudum poter- nam vel maternum. quod ſibi in parti- onem traditur à primogenito ſuo, quod eſt verum ſi portiunculam ſaltem llius feudiretineat primogenitus, vt quod tra- dit ab illa portiuncula tanquam à dominio moueatur, aliâs non, quia facere non poſ- ſent quòd ab illo* feudo ſeparato tene- retuf⸗
QVAESTIO COCCLXXV.
feudo. C. M.. Non eſt quis exaudiendus contra ſuum
In Normania fundatorem vltra priuilegia ſibi con-
fuficit muniri ceſſa.
manum de bæ-—...
ee erechs„ OOmmunitas ſancti Quintini non fuit
4444* 8* ₰.
Francia demo- Técepta contra regium procuratorem
ad ponendum vltra ſua priuilegia regia,
*Io.) ſcilicet primogenito tã quam ab alio
kilibus. Niſi.) Et ma- Per quæ prætendebãat iuriſdictionem,&c. le, yt dixi ſu- quia fundator eorum eſt, ſed aliqui dicunt Dra. q. g. C. M. quòd non iuuabant poſſeſſionem& ſai- Coronam.) ¹. ſinam à tanto tempore,&c. nec conſue-
ſura clerica, 7.. renſurdes tudine, ſed ſolum ſuis priuilegijs, alij con- lem, etiam ſine tradicunt. licentia Tegis mecliati domi-
ni, ſed ſi rex eſ- DAESTIO CCCLXXVI.
541.
ſet dominus im A ppellans dicere tenetur,& declarare mediatus ab eo diem ſuæ appellationis. manumitti de- Fit lata ſententa contra Audouyn chau beret, vt ſupra ueron: ſeilicet malé appella. ed quia 764. C. M. non declarauit diem ſuæ appella. Item fuit Non/) fuit Ide ꝗic—
2 dictum eadem ratione inter comitem de
ur&. 24. 1.— Aar Marchia,& comitem de Alenconio.
QVAESTIO CCCLXXVII.
De beneſicio quod per medium procu ratoris Regij aliquis non faciens ſe par- tem, conſequitur emendas honorabi- les& proficuas.
Ie fuit dictum contraarmigerum comi-
tis de magno Prato, qui quendam exi- ſtentem in ſaluagardia Regia verberaue- rat, qui ſe partem contra iplum non facie- bat, ſed ipſum proſequebatur procurator regius.
QNAESTIO CCCLXXVIII.
Sufficit manum munire de haæredi-
tagijs. Dnd. de Hoſtor de Normania fuit rece-
ptus ad munitionem faciendam de nuda proprietate hæreditagiorum ſuorum in Normania ſituatorum, vtoppoſitionesin quibus alter habebat vſum fructum,& fui propter conſuetudinem Normaniv, qux eſt quòd ſufficit munire de hæreditagijs, licet in Francia de mobilibus.
QNAESTIO CCCLXXIX. Magiſtri requæſtarum palatij non obe- diunt literis ſtatus, niſi ſpecialiter ipſis dirigantur.
On obediunt Magiſtri requæſtarum
. Ppalatijliteris ſtatus, niſi“ ſpecialiterip- ſis dirigantur, ſecundum quod nec Parla. ſic fuit hac ratione per eos dictum pro Ae- gidio de ducy, contra quendam hæredem du princi d' amours.
QVAESTIO CCCIXXX.
Dominus poteſt manumittere ſeruum quem habetratione temporalitatis àre- ge mouentis.
N Campania ſi aliquis ſeruus alicuius ra-
tione feudi quod tenetur à rege manu- mittatur per dominum ſuum capere co- ronam*poteſt,& ipſo mortuo rex etiam ſi fuiſſet leruus eccleſiæ cadentis in regalia nullum ius habet, nec poteſt in eo præten- dere,& ſi in ſeruitutem retruderetur non factus elericus efficererur regis burgenſis, non ſeruus antiquioris domini.
OQVAESTIO CCCLXXXI.
Qui poteſt dicere gratiam ſubrepti- tiam. Tem non fuit* rece ptus in Parlamento Magiſter Ludouicus Blanchel,alids va- et, dom inus de la Queue en Brye, ad pro- ponendum gratiam regiam, ſubreptitiam contra quendam malefactorem præten-
dens intereſſe, quòd ſua hæreditagahabe- bat in
1. vekt eurae lan uu tanae, dr n t kwun 7 9 uuna 4 M Aon f 8 luMel Fer’n
un decunla q 30 b' bune un 1er ermnone cull
aen dgead vti dem dège Jle Sxrldend,
ggo ccperaen e
arl: riuyplieno 1 wI U eie deb a n⸗ onem Kperunle
wſ ceperu lnrlen
Anh tuem ecrliyecunl2
„
n iccs.tGäxen 1a.9 e eratxreyeranunr
(u wO(CGcMlll. hteaitmxnicognoſcat. (¹ mceſdmalnen futt co ne Wn ddlcerrlbrs, eo qt pi ürcte rlcüonis ſot rmälne cerellperetum. Ce Tlo CCCLMXXTI. Ont pilagltumtemxipa⸗ tila dtlum. Dn inds de Mom en chau Dorinus de Noatmors ie Kprü lde Cenone Quu a nerbhnod abui l DpuDenſen Kerrera En W Lriadhnn
b an bmen t pla dul Vithe üby,
e ek Aaa 1o(L
Vdhe d ah. m ab 0 4 pelante 4.
a,
den. d Il lrede.„

I
9.— üt, 4. dlc iſen 1
al 4I M
RWadm Tnn. poprietate 8 Sdnn Normaniaſ 2xu gubezalte 8= d. peopter cq 43 lle ctauod ſch ea lcetin Era atren
AIToh-
Mgiſtri O tru
0
diuntlitt Situ, diigantt
NIOn ob' i Itll- ¹Xlauſl S tn. sdmigant, Sar cfuthac a xg gioce dt annd
lIp prlaclo 4
— —
gic 1
4 210 Domin eein quemha dole- gemols 1
NCanp t idc- w
PERARRESTA PARLAMENTI DECISAE.
bat in alta juſtitia dicti Magiſtri Ludoui- ci, cum nulla eſſet alia pars prætenden⸗ dictam gratiam ſubreptitiam: cùm non procedere videatur niſi ex radice cupidi- tatis, non iuſtitię amore. Item fuit dictum contra Dominam Duchiſam Aurelian. QVYAESTIO CCCLXXXII. Quando pecunia alicuius ſit regi quæſita. FE Vit dictum per arreſtum pro Domino Ioanne le Mercier, contra dominum digne, quod quædam pecunia quam ha- bebat t pro redemptione cuiuſdam An- glci in depoſito, per idem digne ad vtili- tatem cuiuſdam, qui cœperat illum An- glicum, erat Regi applicata. Et quod poſt dictam redemptionem& pecuniæ depo- ſtionẽ ille, qui ceperat illum Anglicum, & ad cuius vtilitatem erat illa pecunia de poſita, deuenerat Nauairicus& regni Franciæ inimicus. Et dicta pecunia. quæ ſua vel quaſi erat, reperiebatur in regno Franciæ. QNAESTIO CCCLXXXIII.
Nec Eccleſia de actione reali cognoſcat. (Apitulum de ſainct Maxent fuit con- demnatum in ducentis libris, eo quia cognouerat virtute iurisdictionis ſpiri- tualis de actione reali per arreſtum. QVAESTIO CCCLXXXIIII.
Qui habent priſias piſcium de mari Pa/ riſios venientium.
P Rimò Dominus de Mont en chairs.
Secundò Dominus de Montmoren- cy. Tertiò Religioſi ſanctæ Genoueſæ. Quartò domini de hoſpitio Dei Pariſius. Quintò EpiſcopusPariſien. Sextò ſex pa- res de Chaumont. Septimò Dominus de Clerefontaine.
QVAESTIO COCLXXXV. Quando accordum ſit paſſandum. ITem pro paruis de ſainẽt Flour fuit di-
ctum contra magnos,& etiam pro Ab- bate de Tornus, cõtra Conuentum, quòd tenendum erat accordum, pro quofacien do ante ipſum factum erat data licentia Curiæ partibus: licet non eſſer poſtea in
Curia paſſatum: ratio quia licentia pro-
cedebat, nec erat reportandũ Curiæ,&c.
QNAESTIO CCCLXXXVI. An ab Oſficiali ſit appellandum ad Par/
lamentum? Vit ante longum tempus dictum per arreſtum Dominum Ioannem la Pa- Kole, non eſſe vt appellantem recipien- dum ab Officiali Curiæ Eccleſiaſticæ Lin gonen. ad Parlamentum: quia Curia Ec- cleſiaſtica nõ reſortitur ad temporalem.
55 Item fuit idem pariter dictum contra Do- minum Guillelmum Creuil, qui ab offi- ciali Curiæ Eccleſiaſticæ Capituli Lingo nen. appellauerat ad Parlamentum. Item pariter fuit idem dictum in effectu contra Præpoſitum regalem de Angy pro Epi- ſcopo Beluacen. qui Præpoſitus appella- uerat ab Officiali Beluacen. ad Parlamen t Habebat) di- tum tamen non fuit idem: quia per Parla- ctus Mercierde menti Curiam fuit dicta appellatio an- boſitarius(. M nullata? abſque emenda. Et fuit dictus Aüullata) græ Præpoſitus remiſsus ad Curiam Eccleſia-“iter errabant
nouelli quidam ſticam Beluacen. Sed fortè ratio fuit, quia pragmaieigus officiarius regius. euriæ Burdega
1 QVAESTIO COCCLXXXVII. w een An habens rem cum ludæa comburi appellationem
debeat. 1 tanguam ab ab Etrus, alids Ioannes Hardy, fuit com- uſua quodam
buſtus per Bailliuum Epiſcopi Pariſi- oſficiali ecele- en. eò quia rem habuerat cum quadã lu- haſtico annullæ dæa:& tamen Gauffridus Bouſſart non eeidee fuit combuſtus, quamuis habuiſſet rem e, e. Aher cum Judæa, ſed fuit propter furtum ſuum es iuſtitiæ e ſuſpenſus. Et fuit ratio in primo, vtdicunt meriti omnuap quidam, quia in primo caſu dictus Hardy hellationis ſeu habuit ex Iudæa libros, qui Iudæireman- vie ii ſerunt: in ſecundo caſu non, ſed hoc pro- non eſſet fader cedere non credo, tum quia habere rem actus uo ap- cum ludæa à Chriſtiano, eſt rem habere Fellacur. C. M. cum cane, iuris interpretatione: ſic com- Tne, 3 35 buri tdebet. Tum etiam quia oportet eſſe en, afgum⸗ regulam vniformem in hac materia. Nec tum, imò magir eſt diſtingnendum an pueri naſcantur ex peccat abutens coitu tali necne, ſed an Chriſtianus habe- Chraſtiana quã at rem cum Iudæa, quæ canis reputatur, 471 Ja zn5, & ꝓpter commixtionem naturæ,& quia Oreeu. poteſt ex coitu tali concipi& generari phi. deci c. con qui Chriſtianus non fiet: quamuis videa- litutus, de ap- tur quòd procedat, quia rem habere cum Fel⸗Vicol. Boe. Iudæa eſthabere cum muliere à Deo crea deoiß Burde-
— 8 al. 316. num. 5. ta, non animabi bruto. Secundoò, quia de Be Hoir nanse
iure punitur qui cum Iudæa contrahit teriam. c.l. tul- matrimonium, iuxta. l. ne quis Chriſtia- de edul. C. M. nam. C. de Iudæis, non autem dicitur ibi
puniatur, ſi non contrahat, quia in caſu
primo eſt abuti bono ſpirituali, puta ma- trimonio, non in ſecundo caſu. Sed vide-
tur contrarium, per dictam l. ne quis, quia
ibi non fuit ratio decidendi contractus matrimonij, ſed coitus,& c.
QVAESTIO CCCLXXXIX.
An in Curia laicali ſit cognoſcendum de re ſpirituali per viam ſimplicis ſaiſinæ:? F Vit alids per arreſtum receptus qui-
dam Carmelita ad proponendum ſai- ſinam in Parla. in ſimplici querelaratione
KK lecturæ
.——. ———————
— ———
—
2
—

QVYAESTIO: IOANNIS GAILILI.
4Fvit)Sedpo- letturæ, ſeu magiſtratus in Theologia, ftea ex prinile- quæ eſt res ſpiritualis. Et quidam alius gio Regio data fuit receptus ad proponendum ſimpli- eſt poteſtas di- cem ſaiſinam ratione fructuum ſui bene- 2.——... Clo cõſernator ficij in Eccleſia doſainc Quetin en Beau- Eeeseſcf, ioce aoiſan quamuis ſint res ſpirituales:rati gnoſcendi de a- 1„ 1 12 1ℳ15 111 1 cs 1piricUa SS.at 10 Clione mere per decidendi fuit; quia Polfeſsio ſpiritualis ſonali contreæ meréè eſt quid facti, iuxta not. per Innocé. laicos. C.. inc. cum dilectus, de elec.& per Archid. X.—— 8 Regem)(i in c. frequens. de reſta. ſpol. lib.%.& pera- Olusdat literas 1. lios docto. in ³. fi. de fo. compe. quare, Xc.
ſuſpenſiuas in- QYAESIIO CCOXG.
7
ſtantiæ: ſed Ma
reſchali ſeu ca-. 8 pitanei Scedam An Clericus poſsit conuenire laicum certiftcatoriam coram conſeruatore priuilegiorum
quòd impetrãäs Ppro debito ciuili. eſt n expeditio G Nno domini 1414. datum fuit arre-
ne.. 7. ſtum pro Florentino Dauec contra † Maliere) e, Jaullee es tex. Auth. ho- quendam 1 apietarium Vniuerſitatis Pa-
die.(. de cuſto. rifien. Per quod fuit † dictum ipſum Pa- reor. fa. i. C. de pietarium, nec cæteros priuilegiſs prædi- oſfi. diuer. iudi. etæ Vniuerſitatis gaudentes, minimè lai- Iaſo',ad egre- um coram conſeruatore antedictorum gias. de inreiu. ilgai oſſ. e Sed deconſuet. Priuilegiorum poſſe conuenire, necpei nõ ſeruatur, vt Viam monitionis procedere: niſi ſit fama ait Nic. Boeri. prius ſuper bonis mobilibus& immobi- deci. Burdegal. ſibus coram Præpoſito Pariſien. legitima 3%. A4ait. 1a, diſcuſsio. 4
mè faciliusmu-, I.. lier relaxatur. Hic in prioribus impreſsionibus finie- C. M. bant Quæſtiones& deciſiones Curiæ ſu- *Ceſſum) Id eſt premæ Parlamenti, ſeilicet Pariſienſis, ceſtisu a ci‿collectæ per loan. Gallum. Sed quia inter eu waue) Is arreſta& deciſiones eiuſdem Curiæ, quæ eſt præciſe. perperam hactenus erant excuſſæ inter 4 Iuef ee⸗ arreſta Parlamenti Tholoſani, quatuor maiorum vir- arreſta inueni quę ſunt eius temporis quo tute erraᷣm præfatus Ioannes Gallus ineadem Curia aduocatus fuit,& ſcripſit, ideo quatuor gmaticam, e illa hic eadem numero continuato ſub- ante natum de/ iunxi. C. M.
cretum de inter dict. leui. non(MAESTIO CCCXCI. ponendasadco-J N Parlamento incœpto in craſtinum ercendos Etele Ipeari Martini, anno 3393. fuit damnata ſiaſticori abu-
ſi, eriu per litera ſtatus per Boucicault Mareſchaldũ inferiores præ- Franciæ conceſſa, quia non ſpectabat ad
des non expe- aliquem niſi adRegem,*& inhibitum ſibi ctato mandato vt decætero nonconcederet.
C. M. Mauaz QVAESTIO CCCXCII.
TTem nota quòd quando grauamen in- fertur in patria conſuetudinaria per commiſsionem patriæ iuris ſcripti, exe- cutor eſt ordinandus& pars intimanda: ita dictum fuit per arreſtum. QVYAESTIO CCCXCIII. T Tem anno Domini;. dictum fuit
pro quadam muliere f nomine Martha, quòd corpora non poſſent detineri pro debito ciuili.
OQVAESTIO COCXCUIn.
Tem anno domini 1316. die vndecima
Septembris, quia officialis Auxitanus propter violentam manus iniectionem in perſonam Rectoris Eccleſiaſtici de bel. lo Martheſio, ceſſum vim interdicti im. Portantem appoſuerat,& plures pecu- niarum fummas à conſulibus dicti loci pro ſuſpenſione dicti ceſſus extorſerat. Et quia iudicem ripariæ moueri fecerat ſine clauſula † niſi cauſam de reſtituendo ſibi quendam Dominicum de Fabro præ- tenſum Clericum ſolutum:& deinde ex. communicauerat& ceſſum ſimiliter ap- poſuerat in loco& pluribus alijs, dicus Officialis iurisdictionem Regiam vfur- pare& impedire latagebat, locumtenens Seneſchali Tholo. Officiali& Procura- tori Archiepiſcopi Auxitani, quod ad certum diem ſuper præmiſsis defenſuri venirent,& interea dictum ceſſum amo- uerent,& dictos excommunicatosablol- ui facerent iniunxiſſet. Qua dieadueni- ente cùm non comparuiſſent& ob hoc virtute contumaciæ,& certarum infor“ mationum ſuper hoc factarum, dictus Se- neſchalus temporalitatem dicti Archie- piſcopi ad manum Regiam capi& appo- ni mandaſſet, fuiſſetque per dictum Ar- chiepiſcopum& eius Officialem à dicto mandato& eius executione ad Curiam appellatum, vnde tandem partibus audi- tis, per arreſtum Curiæ dictum fuit Sene- ſchalum ad bonam& iuſtam cauſam tem poralitatem dicti Archiepiſcopi ad ma- num Regis capi& detineri mandaſſe,& executorem bene“*executaſſe,& dictum Archiepiſcopum& Officialem malò ap- pellaſſe, remiſitq́ue,&c.
Finiunt Quæſtiones& Deciſiones Curiæ Parlamenti Pariſienſis, quas Do- minus Ioannes Galli in eadem Curiain- ſignis aduocatus, deinde fiſci Regij pa- tronus, qui illas agitauit illisvè interfult, tempore ſuo collegit, videlicet intriginta annis ab anno domini 1384. vſque ad an- num 1414. quàſque anno*5⁴ν.B Carolus Molinærus, eiuſdem Curiæ aduocatus ſolertiſsimus, non ſolùm mutilas& lace- ras redintegrauit, ſed etiam vtilibus an- notationibusilluſtrauit.
EXPLI
— —
Wi
,

———
1— —— 5 4 55— ꝑ. 4 221
4
5„5 8 ₰ A 9 ‿. 4
—έp² — —
ſ S h
VOCVM
7
7
COLLECTAE ETC.
2 —
7 , 63
FJluaes
TEM IVRIS STVDIOSORVM EXVA- RIIS CONSVETVDINVM GALLI- CARVM INTERPRETIBVS
&
GALLI PASSTIM VSVRPANTVR, AD VTILITA-
e d—
—
GALLICARVM, QVAE IN DECISIONIBVS IOANNIS
EXPLICAIIONES
5 4 8————=— ———————— 5——— ————————— 8——. 1— 1„* —————=— ₰— 8.. 1 4 ———————————— 4. OV r G—*—. 1 LA N ————=————— ‿——». ——=—. 4 A————————— 3——————————— 3———‿½˙ — 1¹( 1 1 O0 2— 2*——---———& 3— 8—2——————=ꝑ L d 1———— g———.—=8 2= 22 2-2ͤ 2 3ͤB 2 ———————— E 4——————— 2 S— —————— 3Z2 S ESͤZͤ— 2 2 5— 2ES=Pͤ2Zͤ ꝛö8ͤxSvSSA8ASS=SAR ——— Z—: Z= ZYℳ—'—ↄ J 2—S—— 2———— 8,=8=z== 2ͤ 3 nͤ= 27 ½—————— 4 z—————— 2 22————— 2———— 8 q——— Z 5—— 2—ͤúS—————————- 2—2—— 2.—— 3 8— ——— E 32——— 3————— F—. 225 2— ₰½——————— ——-————— dα— 1— 2—— c 2——8 Eð 5—— 1 t x—= 2— 2— 2— E E—. 1.— 2———*——— 5 r. = A S S= 5 1 E*—— 1—* 2——== E——. Z 2 ——.—— 4—— L 6— cv——— ½ ·Zê E— S= 5 2.—— 2 3 3—— 1nA△ r⏑̈ — 8 C—— —„ 6——
CANDI-
3
XK
——— ———————2—— 4 7)——.= 1 9898 — B——— — 3— S———— — 8——— 2 SS. — 2— 2-—— ———— 2——= B ——2— 22— AS— ——=— ‿—— S. —2 2 2—2——2½ α2— D+—=,S 21— B₰ .NS V—— 2 4— 1 2 1 2—2 ————————j ď³

CANDIDO LECTORITY.
POGRAPIVS S. bD. D.
△‿
S VM DECISIONES TOHANNIS ALLI ₰ MVL TIS hactenus magno deſiderio expetitas, prælo noſtro ſubijcere co gitaremus,(andide Lector, easq; obiter percurrentes, quamplurimas dictiones Gallicas, no ſtrusq ho- minibus ignotas in is deprebenderemus, ſtatim vidimus deſiderinm earum facils reſtinctum, nec admodum eas ijs, quibus& lingua,& braxis Gallicana ignota
= eſſet, probatum ir. Ecſi enim(lariſg. I. C. Carolus Molynæus in 1 repurgandis
) Silluſtrandis non contemnendam operam Hoſuerit, tamen cum ſuæ gentit homi. L nibus ſolum ſcribere co gitaret, multa explicatione indigentia,& exteris ignota, intacta reliquit. Quare ne vel operæ, velſ. umbtus, quem in haſce Deciſtonerim-
pendes, te pœn tere poſſet, curauimus ea quæ vel idismatis vel praxeos Gallicæ ratione te ab earum lectio ne reiſcere poſſent, ex probatis Gallicarum conſuetudinum commentatoribus, ita explicari, t difhculta- tibus remotis cum fructu Galli Gallicis decsſionibus vacare queas. Hanc noſtram itague operam hianimo quo ſperamus, acceperis, nobis de te amplius bene merendi occaſionem præbebis, cuius commodi peypetudò anſeruire nos paratos eſſe, Deo volente, in poſterum experieris. V ale feliciter Francofurtiad Mænum,
Cal. Ianuari Anno 1570.
A.
BVSVS NOMINE, CVIVS
mentio fit quæſtione 312. quid apud Gallos intelligatur, non cuiuis facil spa- tet, quia vero id Petrus Rebuffus ad con- ſtitutiones Regias parte tertia in tractatu de appellationibus tanquam ab abuſu in- terpoſitis, gloſ. i. id fusè& copiosè expli- cat, eius verba hucaſſcribere placuit: Ab- uti eſt malè& perperaàm vti. l. plenum. . 1. ibi,& horto,& pomis,& oſeribus,& floribus& aqua vſurum, non vſque ad compendium, id eſt, lucrum, ſed ad vſum ſcilicet, non vſque ad abuſum. ff. de vſu& habit.& abuſus dicitur malus vſus, vt ſcri- pſi in l. bona. ff. de verb. fignifi. ac illicitus Vſus, vt ſcribit Archidia. in c. quamuis, de offic. deleg. in 6. quem ſequitur Lucas de Penna in l. vſum aquæ, col.. C. de aquæ- duct. lib. u1.
Vndé hoc in regno introducta eſt ap- pellatio, quæ vocatur à notorio abufu, quando palàm& notoriè quis ſanctis de- cretis, ac concordatis priuilegijsq́; Galliæ perperàm vtitur, ſicut dicit Cicero pro Roſcio Amerino. Quid eſtaliud iudicio ac legibus ac maieſtate veſtra abuti, ad quæſtum atque ad libidinem? Et ſi Archi- epiſcopus non poſsit in prima inſtantia cognoſcere in diocœſi ſuffraganei, tamen quando eſt notorius exceſſus,& abuſus cognoſcere poterit. c. Romana.. ſanè, de cenſib. lib. 6.&. c. Roma. de pœnis. eod. li.
Et de hac appellatione ſola Curia ſu- prema cognoſit ſiue appelletur a iudici- alibus, ſiue ab extraiudicialibus, etiam omiſſo medio,& ſolet appellans conclu- dere his verbis, ie cõclud eſtre mal,& abu ſiuement procede, entreprins,& decer-
ne,&exvecuté, ſi execution ya:& deman-
de que le tout ſoit reparè,& ballairablo- lution a le appellant, ſi meſtier eſt,&es deſpens,& le amande, autrement ſelon la diuerſitè du cas doibt oonclurre,& po- ſted ſententia erit conformis petitioni, iuxta l. vt fundus. ff. com mu. diuid.
Imò etiam vendicat ſibi curia cogniti. onem contra Clericos, appellando etiam à iudicibus Eccleſiaſticis ad Parlamentũ, quamuis iurisdictio Eœccleſiaſtica ſit di- gnior& ſuperior,& ſit tanquam ſol in mundo,& ſecularis tanquam Luna:vt di- citur inc. ſolitæ. de maio.& de appellatio nis ſubſtantia eſt ad ſuperiorem appella- re, gloſ. in c. 2. de conſuetud. in 6. vbi non valet conſuetudo, nec abuſus in contrari- um, ſed regales dicunt in hoc caſu curiam ſupremam eſſe ſuperiorem, inferrus di- cam, quando hoc eſſe poſsit. Item ſi Lai- cus citetur à Iudice Eccleſiaſtico in reali- bus, vel in alia materia, de qua vt regales cõôtendunt, Iudex Eccleſiaſticus non po- teſt cognoſcere, tunc impetrabunturli- teræ à iudice Regio, per quas inhibetur ſub magnis pœnis iudici Eccleſiaſtico ne cognoſcat,& parti etiam præcipit, ne pro ſequatur illam cauſam coram iudice Ec- cleſiaſtico, ſub pœna in literis contenta. Demum citatur pars per eaſdem literas coram iudice Laico ad diem, ad audien- dũ ampliores ei fieri inhibitiones, de hoc ſuperius dictum fuit in tract. de citat in hoc Tomo.
Item dicunt poſſe de notorio abuſu Curiam cognoſcere, quando quis venit contra authoritatem Regiam, vt ſiin hoc regno Comes palatinus à Papa creatus le-
gitimet in temporalibus, vel creet nota- rios
T Iuse
ereig .
dapEA 1
piſen Ktann peißt cn
)Un
— 89 PadconlleruC,
r Ktamp
M darg l — Tlland[0 Mer. I
1— aaocompol n8 o. diourrr. Alſ vodctastendicere Imdcnmneuocar ans lin cp tat .,Kbaßbcbs quar doraneri nprie pr
11 1.⸗sbertn G. ſ unrekbetkiber n 9.
pogetd dicipo vedeorum elpræfe 3 deqloplr pudho llaolnbuktanci lgederlueg une den Cnehadllsinbe nvg
G. Tgzuele Vm ner' nall, nnn
4
1 9 de 4 ed dus dene kor gener dd düduße 09 deht 40 dd ſa, eafeu
d, faadgll

3 5 -
va 4 Xlen 8= k dedlele d Fätt. nale la ,&.=n erlitc ichunte 5 men wi 1u tt aur Kan Imdetia ⸗ nGa Onemn 1„ TKäilhe 1 4 Quamut 11 S 1 nior K ſd 1e 33 8 43 4 mundo,&] ² S 127 M citurinc. 2 le 1 p ditan 19 1 tal 1 100- re, Aol- 2 0 4 eff V 2F F N—= NAob dlee uul „ 2 2= Gl um ledes 8 Tre , p ſupremam tel 1 1 Ca 0. 1 1C0l rarlft al Ketll 4 3 1 AM bus,wlin n 9„Ml 10= teſt cognc 1 1 wf terT dl 5 79 7 * l lud m 2 4 N .„atcat e ( CllOled 1l „ rnr ll- ¹. ſequatul ar Jeſlaſticoſ! 1 C” 1* 6 Demum C P ch el 4 ram!—. 1* d. Ver 14 1O101 6 du all 1 mnnefrllls dl ₰ lupefll 4 4 Tom 17 0— voll dn 219 -ern, * Irlaml 4 7 Irl V 1 tec 1 ntra dl l Conll 1 1 41. 7( e egn 14 kal
————
VOCVM GALLICARVWM.
riosin eiſdem tunc ab iſta legitimatione appellatur tanquam ab abuſu adcuriam, vt docet Bened.in repet.c.Raynut.in ver bo,& vxorem, nu. 197.& ſequent. deteſta- men.& ſic fuit prolatum arreſtum con- tra loannem Manar, qui creauerat Nota- roos in temporalibus,&ſic legitimauerat, erquod Curia abuſiuè proceſſum cen- ſuit,& nulla iſta facta declarauit, inhibu- itq́; illi, ne amplius in hocregno hac po- teſtate vteretur, condemnando ad reſti- tuendũ pecunias, quas receperat,& quòd creati Notarij ac legitimati deferrent li- teras apud Curiam, refert Aufrer. in ſtylo Parlamen. arreſto 25i. ACCoRDVIN, pactum, pactio, compoſi- tio, ita accipitur q. 128. 210. 248. ADIOVRNER, adiournarc. q. i9. alijſq;
multis, eſt idem quod citare, diem dicere,
lege agere, ad cauſam dicendam euocare: ſicadiornamenta, de quibus q. 33. citatio nes intelliguntur, vt& alijs locis quam plurimis:& adiournamentũ propriè pro citatione vſurpari, teſtis eſt Faber in 5. fi- de pœn. temer. lirigant. Rebuffus ad con- ſuetudines Reg. part. 3. ſub tit. de Citat. quæſt. 2.
ADMIRALIS, de quo q. 51. rectè dici po- teſt iuridicus nauiculariorum, vel præfe- ctus rei maritimæ: de quo plura apud hos, qui ſcripſerunt de Magiſtratibus Francig. Eſtautem Vicarius generalis Regis in ne-
ocijs nauticis, ſicuti Cõôneſtabilis in bel- keis& Cancellarius in togatis.
ADMORTISARE, q. 91.& q. zu. eſthuma- no commercio eximere prædia, vtpote
, cum Dominus fundiarius rem liberam facit, de quo Rebuffus ad conſuetud. reg. tomo 2.tractatude conſtitut. redituum. li.
I. gloſ. i. nu. u. Vide etiam notata à Chaſ-
—
ſaneo ad conſuetudines Burgundiæ: ſub
tit. des mainſmortes.§. 9. nu. 36. Molinæ- um in conſuetud. Parla. parte 4. /um. 62- parte prima. Tunc verò plenè res admor- m tizari dicitur, cùm à Rege fit, quirem ſu-
am immobilem Eccleſiæ donat, ſeu dedi- cat: tunc enim res donata pleno iure in Eccleſiam tranſit, eiusque propria effici- tur, argumento l. Sacra.§. ſciendum. ff. de rer. diuiſ.& c. futuram Eccleſiam. 12. q. i. Inferiores à Principe hanc admortizatio- im facere poſſunt, ſed non plenam, ne- que perfectam, quamobrem ea non ob- ſtante poſsit Procurator generalis iſtas manus mortuas cogere, vt ea feuda è ſuis manibus eijciant, Et ita apud Gallos vbiq;
ſeruatur. Dionyſius Pontanus tit. 4. arti- culo 4i. in verbis poteſtatem facere: ad conſuet. Blaſ.tomo priore.
ADVOARE, Gallicè aduouer, id eſt, a- gnoſcere, vt q. 27⁶. vel ſuſcipere inſe cul- pam& crimen: Hinc aduoamentum. q. 232².& aduoatio. qu. i9i. Adueu autem vul- gari Gallorum verbo, eſt deſcriptio quæ- dam, ſeu teſtatio, qua vaſallus ſigillatim teſtarur, quas res à Domino ipſo in feudũ teneat, de quo textus eſt in c. fin. iuncta gl. ſuper verbo, partibus, de reb. Eccleſ. non alienand. in 6. Rath. ſuper conſuetudines Pictauienſes, in verbo, Adueu.
ALTA IVSTITIA, de qua q. 75. intelligi- tur Imperium merum: Tres enim iuris- dictionis ſpecies apud Gallos, vt& in iure ciuili: Simplex, quæ ipſis baſſa:media, quæ moyenne: ſuprema, quæ alta dicitur, de quibus latè Rath. ſuper conſuetudines Pi- ctauienſes, alijque omnes. Eſtq́ ue alta iu- ſtitia, ſiue merum mperium, quæ officio iudicis nobili expeditur, publicam vtili- tatem reſi piciens principaliter, ſecundum DD. communiter. l. Imperium. ff. de iu- risd. omni. iud. Panor. in c. quod ſedes, de offic. ordin. Vilhelmus de Rouil. ad con- ſuetudines Cenomaniæ, articulo 49.
APPENSAMENTI DIEM ACCIPERE, qu. 139. cogitandi ſpacium ſumere, quo quid ſtatuendum ſit, deliberari poſsit, vulgaris phraſis Gallica.
AppRECIATIO. q. 17. eſt preeij impoſt- tio,& indicatio.
AppVNCTAMENTVM), tranſactio facta inter duos litigantes certa ſolennitate, maximè iudicis decreto interueniente, ita q.245.& alijs nonnnullis, vt quæ. 3. Ap- punctamentum, inquit Bud. in forenſ. vocant ab incauto& aliud agente extor- tum.
ARBALISTARVM Magiſtri mentio fit q. 329. hic verò intelligitur arcubaliſta.
ARRERAGIA nominantur, q. 5. 52. 106. 221. 363. nihil aliud ſunt, niſi reliqua, velre- ſidua debita. Et hæc dictio Gallis ſatis no- ta, etſi extraneis non æquè. Porrò verò de arreragijs vide Chaſſanæum ad conſue- tud. Burg. ſub tit. des cenſes..i. in verbo, loux, vbi allegat hanc deciſionem Galli.
ARRAMENTORVM fit mentio q. 167.& q. 200. hoc verò vocabulum Rebuffus in proœmio ad conſtit. Regias, gloſ. 5. nu. 97. putat eſſe corruptum ab ignaris, quia de- bent dici armamenta cauſæ, id eſt, muni- menta, de quo Iuriſconſultus m l. Marcel
KK 4 lus.

EXPLILOATION E S
lus. 6.:.de rei vend. vel poteſt dici, remen- ta cauſæ, id eſt, remanétia. Citatur autem hæres, vt cauſam in eo ſtatu, in quoreman ſit, ſuſcipiat.
ASSECVRAMENTVM quid ſit, explicat Manſuerius in ſua practica, in titulo, de aſ-
ſecuramento, nimirum, quòd nihil aliud
ſit quàm cautio de non offendendo, vt quòdalter alteri minatus eſt, de recenti in ferre damnum in perſonam, vel in bonis, vnde atroces minæ ſufficiunt. Mingon ad conſuetud. Andegauenſes, parte z. articu. 83. vbi videommino.
ASSISIAE, de quib. q. 19. ipſis etiam Gal- lis interpretatione indigere vidétur. Qua re duorum auctorum loca hic ſubijciam. Eos itaq; Dionyſius Pontanus adconſue- tudines Bleſen. tom. priore, tit. 3. art. 12.9. 3. ſeſsiones nominat. Quæ quidem ſunt (inquiens) certi, præfixiq́; dies, quibus ma iores iudices, vt Comitũ, Baronum,& ca- ſtellanorũ publicò ac ſolenniter ſubditis ſuis iura reddunt, quæ à Diuo Ludo. clariſ ſimo Galliarum rege duplici de cauſa in- ſtitutæ referuntur. Primò ad exaudiendas denunciationes, querelasq́; ſubditorũ ſu- per dolis, fraudibus, malisq́; verſationibus ab officialib. commiſsis. Secũdò ad de fini
endas appellationum cauſas, quæ ab infe-
riorib. iudicib. interponũtur. Harum ſta- tionum, ſeu ſeſsionum meminit Fab. in 2. proœ. inſt. in materia notorij, vbinotoriũ id ait eſſe, quod in illis generalib. ſeſsioni- bus fit, perinde atq́; quod populo vnà con gregato diebus feſtis ꝓfeſtisq́; indicitur. Porrò& id ſciendum eſt, cùm hac conſue tudine fiat tan tùm mentio Comitum, Ba- ronum& caſtellanorum, non ius eſſe in- feriorib. dominis, ſeu iudicibus aſsiſias te- nendi, vtputa his, quialteram dũtaxat, ex his iurisdictionib. altam, mediam, velin- fimam habent: ea enim prærogatiua tan- tùm conceſla eſt maioribus dominis, ſeu iudicib.& in conſequens minorib. cenſe- tur denegata. l. ab executore, vbi glo. 3. ff. de appell. Spec. tit. de arbit. 6. ſequitur, de quibuſdam. ver. ſed nunquid verbum ob- ſcurum, col. 10. facit. l. i. fin. ff. de quæſt. Eo tamen iure repugnante hodievidemus in feriores iudices hanc poteſtatem ſibi ar- roganter ſatis viurpaſſe. Mingon verò ad conſuetudines Andagauenſes ſub titu- lo des barons. artic. 64. plenius aliquanio id explicans, Non reperitur(inq uit) in iu- re, quòd iſte terminus(aſsiſia) ſit verbum iuris, nec de illo nunquam fuit locutus
Bart. Bal. Raphael, Fulgo. Odofre. Butri- ga. Salyce. nec alij antiqui Doctotes: ſed fuit,& eſt à practicis Galliæ inuentus: nec illo termino vtuntur Hiſpani, Angli, nec Itali: vt ſæpenumero interrogaui multos homiaes illarum nationum. Sed mihi di- xerunt, quòd cauſæ& lites illorum, ſiue reales, ſiue perſonales, ſine m agna dilati- one,& de die in diem expediebantur. In Gallia autem ſolet expediri aſsiſia cuius- cunq; domini pertrimeſtria tempora) ita quodſemperab origine& inuétioneter- mini: ſic fuit huc vſque per patres noſtros antiquos vſitatum, propterea non eſtcon traueniendum, Argu. l. minima. rde le. gib. vbiminimò mutãdaſunt, quæcertam interpretationem ſemper habueruntines valeret, ſi in vno menſe duæ aſsiſiæ expe- direntur: quia eſſet contrauenire conlue- tudini antiquæ, quæ legi æquiparatur. Et multum facit& operatur I. hoc iure. 5. duæctus aquæ, de aqua quotid.& æſtiual. ff. vbi ductus aquæ, cuius origo memoriam Xceſſerit, iuris conſtituti loco habetur: ſcilicet memoriam hominum, qui nunc viuunt. Ad quod facit ff. de aqua plu. ar- cen. l.i. in fine. Sed tamen de iure non vi- detur non tantum expectari, ſed decem annos ſufficere. l. 2. C. de ſeruit.& aqua. capi. quanti. de conſuet. Quæ quidem an- tiquitas probat plenè, Imola in c. veniens, de verb. fignificat. Bald. in Aucten. quas actiones, in fine. C. de ſacroſanct. Eccleſ. Et dic quòd in ipſis aſsiſijs terminan- tur cauſæ retractuum appellationum. E- tiam applegramenta,& alia interdicta, necnon cæteræ aliæ actiones reales, ſeu ex realitate dependentes: niſi agatur de exe- cutione ſententiæ, in qua proceditur ex- traordinaric ſine expectatione aſsiſia- rum, præcipuòè ſi non ſit appellatum, vel reſtitutio petita, vel aliud quod ſuſpen- dat, ſecundum Ioannem Fabr. inl. eos, de execut. rei iudic. In quibuſdam autem aſ- ſiſijs deciduntur cauſæ Clericorum, vtc. cæterum, de iudic. Doctores in l. fin. vbi in rem actio. C. cap. ſane. de foro compe. c. verum. extra eod. Bald. in c. Clericus de Epiſcop.& Cleric. vbi dicit, qudd ſi Clericus conueniatur reali iudicio, quò ratione poſſeſsionis eſt ſubforo præſidis. Et dioit ibidem Bald. quod itaſeruatur in Francia. De hoc vide Ioannem Fabr.in Authi. ſtatuimus, de Epiſco.& Cleric. ver- ſic. Sed an hæc. Et in 9. Item Seruiana. co-
lum, 13. in princip. Et facit Inſtit. de acdo wi
aſu ſen. iseſten?e
vem diteit nde Alb¹- hfne Wr vil. B4ALLIY' wrd dicktul geeriez A Kbet.lac donegl MLlyge arcuktofed- bcolnqpi BLADHNN CaRphbig nreligupag 1 dfs Char derr, zenus el In dmaw w unteli
ppy (En. 7
COlödho
.
19 0
p
Galden, de J aalunlerudi 3 nrtylto lus ekrpoltus nndmade po eaaletoexe
wrGllagueder bdegullolyne baan
Aeunnuxtumen
3 ₰ℳ
Bu.Nuddu annemzterian, aui Galct dcun guCapenumc ulenining Ar oſkarancnc. ündckachgeln tpelbetamer. .9
A d 6 1 3 üuld Ml.
T
5
dinum iu K
p

cen. aant 2 edaulcred detut non x. Xch kett
M 1 7 0. annos luttſ*κ☚α ilg.
d
enrpPän tuf Calla—
lum,3 N
VOCVM GALLICARVM. 8
vbidieit, quòd Prælatiregni Franciæ non cognoſcunt de actionereali, quod eſt con traopinionem Baldi in c.⁊. ad fin. de iudi. vbi dicit, quòd non valet conſuetudo, nec ſtylus: quòd Clericus conueniatur in a- Ktione reali coram iudice Laico. Ad hoc Dominus Felin. in cap. qualiter& quan- do. de iudic. extra.
AvANTaGII nomen vſurpat autor qu. 85. eo verò nihil aliud intelligitur, quàm eſſe in ſuperiore cauſa& conditione, Ger- manis eſt ein vortheil.
VBANVS.q. 290. id eſt exterus, alibi na- tus, vt hanc dictionem explicat ibidem Molynæus: Alioquin Aubain Gallis ca- ducum ſignificat, teſte Budæo. Videtur autem dictio translataà latina Alibi nato, unde Albinatus ius Galli habent, de quo Molynæus§. 30. nu. i82. ad conſuetudines Parifi. B.
BAILLIVVsS, memoratur q. 99.&20. quis verò dicatur Bailliuus& Præpoſitus Vi- guerius, vide gloſſam in Clem. i. de pœn. & Pet. Iacob. in tit. de act. ex facto ex edi-
cto, ne quis eum.
BAILLVS. q. 292. vox Gallica, quæ deno- tat cuſtodem nobilẽ, de quo Molynæum loco in quæſtione allegato.
BLADA. q. 310. intelliguntur frumenta-
CARPENTATORES. q. 245. haud dubie intelliguntur Lignarij, ſiue materiarij fa- bri, vel Tignarij: qui Gallicè dicuntur Charpentiers: Alioqui Carpentum carri genus eſt, in quo mulieres primùm apud
m Romanos geſtabantur, poſteà tamen fa-
ctum, vt ex Liuio in I. ab vrb.& 2. de bello Macedonico didicimus, bello etiam car- pentorum vſus eſſet. Corraſius lib. 3. Mi- ſcel. cap. 20. nu. 8.& ſeq.
CENSIVA.. 28. Cenſiua ſalarium, ius& mancipium.
CESSVS, id eſt, ceſſatio à diuino ſeruitio 4. 393⸗
CoMMENDAE mentio fit q. 20. Com- mendare autem idem eſt quod depone- re.ff. depoſiti. l. Lucius: vt itaque rei de- poſitæ non ſolum proprietatem, ſed& poſſeſsionem retinemus. ff. depoſiti. l. li- cet§. Rei. ſic& commendatæ rei, prout notat Hoſtien. in c. ſi conſtiterit, ext. de
acuſat.& quid operetur hæc commen- da, notatur ext. de elect. c. dudum. z. 9. in- ſuper:& tradit Chaſſanæus adconſuetu- Burgundiæ, ſub tit. des mainſmortes. 5.9. nu.1.& /⁷. Et quando beneficium cõmen-
detur, vide Rebuffum ad ordinat. reg. par te 3. de cauſ.benefi. poſſeſ. articulo&.& 9. gloſſa vnica.
COMMENSALES PAPAE,& honoris qui dicantur, explicatur q. i. cæterum de Ca- pellanis ſummi pontificis, vide Veſtrium in ſſagoga ſua Curię Romanæ lib.z. tit. de Capellanis ſummi Pontificis.
CONGEDVM memoratur qu. 48.. 66. 113. 140. 223. Et eſt commeatus iudicialis præſentaneus: Etvt eremodicium ſecun- dum appellatorem pronunciatum Galli defectum vocant in cauſa prouocationis: ſic eremodicium ſecundum prouocatum datum eſt commeatus:abire enim licet ei e iudicio, quaſi perperàm appellata ſit Curia. Vtroq; autem nomine: eremodi- cium ſecundum ꝓuocatum datum ſigni- ficat vtrunq; iam dictorum Congedium & defectum appellant: Budæus inforenſ-
CONVESTVVM, qui memorantur q. i. &acquiſitorum nomine venire ea, quæ acquiruntur ex opera, ſolertia velindu- ſtria per alterum coniugũ conſtante ma- trimonio, tradit Chaſſanęus ad conſ. Bur. ſub tit. des droitz, Rub. 4.9. 2. in verbo ac- queſt. nu.n. Boerium ad conſuet. Bit. in§. 2. gl.i. de conſue. matri. vbi multa de con- queſtu. Differentiã tamen inter conque- ſtum& acqueſtum conſtituit Molinæus ad conſuet. Par. 9.30. circa finem, tomo. r. &idem differentiã inter hæredia& con- queſtus tradit eod. tom.§. 30. nu. i34.
CoNTREROVLEVR. q. 292. vocatur, di- ctione à Gallica deflexa, contrarotulator, Latinò cuſtos, Græcè dvτετνοxρᷣεννε, cuius commentarij v⁊yοœxœάſunt. Dicitur e- tiam annotator, Germanicè ein Gegen⸗ ſchreiber.*
cvxATVsS qu. iο. dicitur parochus, ſa- cerdos paroeciæ. Curè enim Gallis eſt cu- rionatus, paroecia, vnde beneficium cu- ratum dicitur, quod habet annexam curã paroeciæ, ac ſacerdotij paroeciarum.
Debati nomine, quod eſt in qu. 35.239. intelligitur nihil aliud, quàm lis, alterca- tio, diſceptatio,& controuerſia.
DEBITiIS, literarum genus, quæ hodièe vocantur, lettres de committimus, anno- tante id Molynęo q.52. Notandum autem eſt, quòd per literas regias(de debitis)vo- catas etiam fit executio de eo, quod debe- tur,&inillis literis ita ſolet apparitori ſcri bi: Nous te mandos& cõmittons par ces preſentes, que toutes les debtes bonnes&
XER 4 loyales
B

EXPLICAITO NE S
loy ales, cogneues, ou prouèes ſuffiſſam- ment par lettres, teſmoings inſtrumens, confeſsions de partis, ou aultres loyaulx enſeignemẽs, qui te apperront eſtre deuz Atel. N. Tu luy faces payer tantoſt, incon tinent,& ſæns delay, en contraignant à ce les debteurs,& chaſcũ de eux par la prinſé leute, vendue,& exploictatiõ de leurs bi- ens meubles,& heritages, detention, ar- reſt,& impriſonnement de leurs corps, ſi meſtier eſt,&à ce ſont obligez. Item inhi- bitum eſt, ne generales literæ in forma de debitis per Seneſchallos& iudices regios de cætero cõcedantur, ſed à rege, vel eius Cancellaria, vt fuit pronunciatum in hoc ſenatu. an. 1533. die15. Iul. Archiepiſcopus tamen Remen. generales concedit has li- teras, vt fuit in ſenatu dictum, An. 1418. die 6. April. propter eius ſupremam dignita- tem.Item iudicib.ad quos cauſæ cognitio pertinet, oppoſitio dirigi debet, vt inue- nio ſtatutum per Carolũ 8. An.:409. pro- ut eſt in ſtylo Parlamenti videre, in Rub. de reſcrip. verſi. inhibitum. Et ideo dictæ litere non attribuunt nouã iurisdictioné, ſed opponentes etiamcoram ſuis iudicib. aſsignari debent, vt fuit etiam iudicatum in hoc ſenatu pro illuſtri domina Claudia matre regis, An. 1530. die I. Decemb. quia omnes cauſæ in regno debẽt terminari& finiri apud illos iudices in partibus qui de iure, aut conſuerudine, vel priuilegio illa rum cognitionẽ habent.§. I. Rub. de cau- ſis, vbi ſcripſi in concordia. Appellatio ta- men veniet directò ad Parlamentum ra-
tione harum literarum, etiamſi emittatur
à Præpoſito, vel alio mediato, vt fuit pul-
chrè pronunciatum, An. 1526. die 10. Maij
& videbatur aliud arreſtum latum, Anno
1522. die 17. Iulij.&c.
DEFECTVVN crebra eſt mentio, vt q. 16.20. 41. 4.8. 66. 345.184.243.300.324Ä aC et- ſi de defectu ſuprà in voce congedijnon- nulla ſint dicta, ac defectus nomine regu- lariter intelligatur contumacia, quæ de ſtylo& conſaetudine curiarum peculia- rium regni Franciæ tunc commiſſa cen- ſetur, ſi vocatus quater eſt contumax, ſeu quatuor fecit defectus, vt annotat Boeri- us ad conſuetudines Bituricen. ſub Rub. des couſtumes concernans les iuges.§. i8. tamen ſi adijciatur defectus hominis, eo intelligi ius feudi aperti, tradit Molynæ- us, allegata quæſt. 16. Certis verò diebus eremodicia& com meatus iudiciales in- clamitari ſolere, quæ defectu⸗& conga-
dia vocentur, annotat Budæus in forenſi. vnde formula ipſis frequẽs, publicare ro⸗ tulum defectuum, id eſt, nomenclaturam eremediciorum præſcribere, dehumare, humo effodere, dementiri.
PESAVOARE.. 55.& q. 99. eſtabnuere, defugere autoritatem domini beneſicia. rij, neceum agnoſcere velle: cuiuscon. trarium Aduoare, id eſt, agnoſcere, yt annotat Budæus in forenſib.
DESSAISSITVS, cuius neſcio qua quęſtio ne mentio fit, intelligituris, quirem è ma nibus dimiſit,& alteri tradidit, quaſide
manu in manum. Diſſaifina autem eſt ſpoliatio Rebuff. ad ord. reg. de mat. poſs. art. 13. gloſſa vna, nu.i.
DEVERIVM, quo vtitur autor q. 6: offf- cium accipiendum eſſe videtur. Nam Gallis, le debuoir eſt officium. Doerium autem aliud eſt, nimirum donatio ppter nuptias, de quo præter alios Boerius ad conſuet. Bit. des cõſtumes concernans les mariages.. 4. id quod doliarium dicia- pud Chaſſanæum videbis.
DIES MAGNInominantur quæ. 5.&ibi Molynæus: rurſus qu. 250. ad quorum ta- men intelligentiam pleniorem, annota- ta a Budæo in forenſibus ſuis, ſubijcienda duxi. Sunt, inquit, curiæ quædam tempo- rariæ, qui Magni dies vocantur, qui certo quodã annorum circuitu coguntur, eæq́; duorum generum. Eæ autem demum, quæ regis auſpicijs, edictoq́; peregréè in- dicuntur,& è numero curię ſummæ con- ſoriptorum conflantur: iure ſummæ& vltimæ cognitionis iudicant, duntaxat caufas moduli edicto definiti,& cauſas præfecturarum, quas edictum complecti- tur. Quod genus comparatum eſtad ex- hauriendam prouocationum colluuio- nem in curia circumfluentem. Eorum autem conuentuum, qui auſpiciſs proce- rum regni coguntur, iure Aregibus indul⸗- to, ſententiæ, infra autorita tem ſunt arre- ſtorum,& plerumque obnoxiæ conditio- nis: quòd tamen ipſi magnoperè grauan- tur. Cæterum eiuſmodi prouocationum gradatio,& ſcanſilis iuris dicendi ratio,a maioribus ob id recepta, quòd veckigal pendere poſſeſsionum domints iurisdi- cendi poteſtatem cenſuerunt, calumnia- rum eſt alimentum,& verò palæſtra quæ- dam(vt ſic dicam) inficiatorum hominu, &improborum. Siquidem huiuſmodiho mines iuuat alijs ſuper alia negocijs aduer
ſarijs ſuis exhibendis, aut faceſſendis, ot manus
rfI
rulli duscucm f weſteut ei g
. 4 2 m i alteſt dic; mui krecec 1 4 utllO 1 um ſepou d i i Ie Feldennhe dusfezeleln Fv ſromtomlnu
dont. aawecrt S aconpit E glaliqruar octutuuo dentmonn gucken eh arcunformie reunnſats enrncla oshw Vnud.diꝗ ealt Note plexunirum, ſ arae Wamntadenti dat flciren tella auotieſcu ſelmana münsgerpr tsdamt, aüt edufs i tatu kne vwleneommill
ke gldenn
raclones vItæ. nmollcatas odcals Ce
m xxtantlor 1
—
—
mat quono
DOLEA u auntetnurg. tio Ndem netKnoxpell de vugr 1 e gla ſeelh tsleuton a
1
1MACN p
I fro Faper deadg Dan
eumttur uli
¹ 4 Umulcad⸗ rdehe 0 dan 8— A 5 Tllepn r 1 d.6.De imarl. äa onoräd
1, UIphan Fhunag dnomtnato Dria- bran rla. kun 4 he berlec kan A Al 5,. endithage 3 Kad windic IIg S
dach
⁸
telnllp.m, 9 dllo. alur 1 1 Rlls 3„. 1 Ay 98 enlib gin 3 dͤludg 1 9 98 NTIpeR- 4 8 n Rytup 1 wNe (ldapan Aa al. grec ue p perdn. b 1 Gl 8 4 n zmlalxia nend ESpAh 2 ke lat 1. Ne 8002 1 do)lle ro kntar, a mel. 1 tdu due eonftſe B⸗ lleat Ch fä RdO Ph, 10(As, L. M
5 keuu de d

Udcentu, g. t 8 ormolan 1 M. lletechun Sel eddenlcn l lle WlOrun d nn Fn s ee nodens, 8Gb Nr 88 2 U NO 1 K 7 4— Autorn 8 eum a3 3 an atudeus 3' SASTTVN h ntloht In atl dum, à al“ mm man 1.,1 ¹ Dollano Rebuft ꝗr Noflayni p 1 NiRWVAMG 71 aun accipiend a . 1.1. Galb,lededug s e— 4 antem liudeſt. nlpus, de qug 2 conluet.Bit. det 0 1 ges.9. 4 1 dud Chaſfaneu DIESMNAGNI I M Reus. ruth e — 2 lgen 4 ad deo Int 5 2,CuiMg* 1 8 0 annoru— dorum gene 1 1. 1 eelis aul 2 a 4. dicun ur, Ke 11 ſcriptorum c. . 26 modul 24 Cau 42 Eis 7 preæfecur S. du— 2 9 ¼ riencam 2 Ild ul¹. 3 am l cur— conue 8 egn 1 1 5' „ entlT 1 Lum, 2 au6dta—. Cu I. G 1 Cæte 1 „ atio,&. gradan„ * rlbus 4 41118 I pen ele 7 1 „11—1 P⸗ ao 62 ce ume!„-'T „„ 3—/ am(itp⸗ 59 „moro un Kimp ly, „Iua' mesn 3
vOCVM GALLICARVM.„
manus eluctari iudicum, identidem pro- uocãdo ad ſuperius tribunal, nec ante ma nus darevictorib. ipſos toties dictos, quam ad vltimam& ſummam dimicationem ventum eſt, vt improbitatis ipſam vltricẽ & calumnię, ſic victoriam victoribus ſæpe numero Cadmæam pariturã, quippe qui- bus interim tot manus inuolatrices prag- maticotũ periclitandæ ſint, tot exantlan- dæ ærumnæ certaminiũ forenſium. Aded dura eſt eorum cõditio, quibus cum foro negotium eſt, anim alivoraciſsimo. Huiuſ modiq́; pœnas ijs pendere neceſſs eſt, qui ſaum ſeruare iudicio, iureq́; obtinere in- Hiſſtunt. Id verò mirari definent ij, qui ani- maduerterint ſic moribus res eſſe in Fran cia comparatas, tertia vt pars hominum, quialiquo ſunt numero, rationes vitæ aut cõſtitutas aut magnoperè implicatas ha- beat in commercio foriiudicialis. Certé quidem decus Vrbium præſtantiorum circumforaneam vitam agit, quo nomi- ne iuriſprudentia vehementer inclaruit. Di'STRIBVTIO nominatur q. 33. vbi quid ea ſit, Molynæus explicat: nimirum, cùm
iuſſu curiæ aduocatus non habenti datur,
ſed diſtributionẽ intelligi, quotieſcunq; vel mandata, velcommiſsiones per præſi- des decernuntur, tradit Rebuffus in tra- ctatu de inquiſitoribus ſeu commiſſſarijs &c. gloſ.vnica, nu. 8.
DOLEANTIA, qua autor vtitur q. 19. di- ctio Normannorum eſt,&pro appellatio- ne vulgari ſermone ſumitur, qnaſi is, qui ſe grauatum putat, ex app ellarione dolo- ris leuationem quærat.
E.
EMENDE initio fit mentio q. 71. Ea verò intelligitur reſartio damni, vel muleta pe cuniaria, de oſt. ord. c. quamuis lib. 6. Du- plicem verò faciunt emendam, honorabi lem,& vtilem, quarum vtraq; nominatur q. I5ũ. honorabilis eſt rei velfamæ perſecu toria: vtilis autem pœnalis,& ad vindictã tendit, Manſuerius in practica ſua, ſub tit. de iniur. nu. 1.& latius de ijs Boerius con- cilio 1. adiuncto conſuetudinibus Bituri- cenſibus in. ſeptima opinio eſt.
ENTREPRENT,dictione abſq; cauſa au- tor vtitur q. 17⁶. ꝓ ſuſcipere, incipere, vel aggredi aliquid. Eſtenim entreprédreGal us, nilaliud, quàm aggredi atq; ſuſcipere.
ESpAVES, dictio inuenitur qu. i93. quid verd ea intelligatur, explicat Chaſſanæus ad conſue. Burg. ſubtit. des iuſtic es.§.i. in verbo Eſpaues, his verbis, dicens. Eſpaues
4
nominari omneiillud, àd oberrat: de quo verbo eſt tex.in l.z.9.Nerua filius. ff. de ac- qui.poſ.Et tunc dicitur oberrare, quando non inuenitur à domino velpoſſeſſore:& protinus deſijtpoſsideri à primo, licet etiã Anullo poſsideatur:& propriè dicitur res quæ neſcitur cuius ſit. Et de hoc verbo fa- cit mentionẽ Ioã. Fab. in 6.examen quoq; apum. Inſti. de rer. diuiſ. vbi dicit, quòd ſi dominiterrarum in regno Franciæ reperi ant examẽ in ſua iurisdictione& iuſtitia, occupant:& vocãt, eſpaue. Vide etiã Pau. de Ca.cõſ.ſuio Io. in 1. vo. ſuorũ conſiliorũ. ArMoO, Publicius ad cõſuetudines Aruo-
rinæ ſubtit. 26. tradit more eius regionis, capras, oues, porcos,& talia beſtialia re- perta in damno triduo integro cuſtodiri debere, antequam vendantur: grandiores autem octo diebus conſeruandas, vt ea- rum captura dominisinnoteſcat.
EXPLETVM facere, quo autor vtitur q. 152. 206. 260. 309. eſt nil aliud, quàm exe- qui, lege agere,& executionè ꝑficere. Sed quid expletorũ nomine veniat, poſt Be- nedictum in repetitione c. Raynutius, in verbo cõdidit nu.19.tradit Rebuf.in tract. de literarum obli.ar.. tradens eo nomineè ex vſu communi loquendicontineriexe- cutiones ſeruientium ſummarias,& alio- rum executorum iuſtitiæ, vnde ab explen do dici exploitz, arbitror, quia explent& complent literas,&iudicumvoluntatem, quæ parũ eſſent ſine executione, ſicut pa- rum eſt habere iura ſine executione. l. 2. 9. poſt originem. ff. de orig. iur. c. vbi pericu lum 9.pręterea de elect. in 6. Ita parum eſt habere citationé& alias literas A iudicib. niſi expleantur& compleanturà ſeruien- tibus:& complentur dum exequuntur:& ille executiones expleta vocantur.
EXONIA, quæ nôminatur q. 320. eſtex- cuſatio abſentis iureiurando facta. Nam exoniare eſtiureiurãdo excuſare eum, qui iudicio non adeſt, aut euocatus præſtòè no eſt. Vulgus exoniatos appellat, vulnere, aut mutilatione cauſarios, qui detrectare iure militiam poſſunt: hinc exoniatorem mittere, id eſt, ablegato nuncio cum man dato eiurare vadimonium obeundum. Et exoniator, id eſt, cauſarius nuncius in Cu- riam inductus, qui iureiurando morbum ſonticũ excuſat eius, cui dicta dies, ſiſten⸗ di ſe in quæſtione. Budæus in forenſibus.
F.
Forefactũ q. 52. nominatur. Eſt autẽ&
delictum, peccatũ, erimen,& cùm cõmiſ⸗
KKR 5 ſus
———

EXPLILCATIONES
ſus magiſtratus initur, Budeus in forenſi.
FORTALICIVAA. q. 30. munitio, vel arx munita dicitur.
RANCVS q. 3. monetę genus eſt: apud Germanosio. feré batziones conſtituens, aliàs Frãcus liber&immunis dicitur, vn- de feudũ Francũ, de quo apud Feudiſtas.
3.
SAGIARE qu. V77. eſt pignorare: Gage namque Gallis pignus.
GARDIATVSq. 298. ſequeſtratusintelli- gitur: ſic gardiator q. 360. ſequeſter acci- piendus eſſe videtur.
GARENDIſæpe fit mentio, vt q. 14. q. 318 332· ſic& garendiæ q. 27.&q. 253. eſtautem garẽédus Latinis litis vindex, isſcilicet, qui alterius cauſam ac defenſionẽ ſuſcipit, ac in ſe transfert iudicium„de quo Bart. inl. ſolutionem.ff. de ſolut.& inl. ſoluen do.ff. de neg. geſtis. Bal. in l. z. C. de pact. Ponta- nus ad conſu. Bleſart. 39. in verbo,litisvin dicem. De hoc verò etiam vide Rebuffin tractat. de dilat. art.2. gl. 2. nu. 20. Et paulò poſtart. 4. gloſ-vna, nu. 5.
GENTESREOQVESTARVM nominantur q. 147. Vulgus verò Gallorũ ſuo idiomate collegium aliquod venerandũ appellare ſolet, gentis nomine, vt gentesRegis, gen- tes eccleſię, gentes Senatus, ſeu Parlamen
ti, gentes requeſtarũ& ſimiles: Porro ap-
pellatione gentium Eccleſiæ ‚Vniuerſus Eccleſiæ ſtatus continetur, tam vniuerſa- liter, quàm peculariter, ita vt non ſolum collegia, conuen tus, capitula, tam ſecula- rium quàm regularium hominum: ſed& ſingulares perſonæ intelligantur ſub hac dictione contineri&c. Pontanus ad conſ. Bleſ. tit. 4. arti. 41. in verbo Eccleſiaſtici. GMATMallegatur deciſione 368. eſtau- tem eius ſignificatio multiplex, vt tradit Chaſſanęus ad conſue. B urgund. Rubrica 1.9. 5. in tex. Se il ne agrace, nu.:. Archi. in c. gratia. 1. q.. dicit, quòd gratia accipitur multipliciter:& ibi ponit, quòd accipitur octo modis,& amplè illos ponit:& quinto dicit, quòd gratia dicitur primus gratiæ effectus poſt lapſum,& ſic gratia in epiſto lis dicitur remiſsio peccatorum, quæ vi- detur eſſe ſimilitudinariè hæc gratia, de qua hicin vulgari noſtro: quæ in iure po- tius dicitur abolitio, vel indulgentia, ſeu reſtitutio, vt in titul. de generaltabolitio. LIndulgentia,& in l..& in plurib. legib. illius titu. C. de ſenten. paſs. Aduertendũ eſt, quòd in iure ſunt tria, aut quatuor vo- cabula circa huiuſmodi materiam, gratiæ
ſcilicet, abolitio, indulgentia, reſtitutio in integrum, Kremiſsio, quæ vno verba apud nos comprehenduntur, ſed vlterius ſunt alia verba, ſeu vocabula, quæ aliud important, vt ſunt verba, de pardon& de innocence,&ideo de omnib. eſtvidendũ.
GRAPHERII nomine, quoſæpius autor ytitur, intelligunturnotarij&ſcribæ, De horum verò diuerſisnominibus& officio tradidit Vilhelmus Rouillius inlib. de de- ſeript. iuſtitiæ lib. 3. cap. 4. de Nota.& rur- ſus in conſuet. Cenomaniæ, art. 182. gl. ſe- cũda, vbiinquit: Et ſicupis ſcire, quotem pore fuerint inuenti, reperio quòd Mar. Tull. Cicero eos adinuenit: vt refert Plu- tarchus in vita Catonis Vticenſis, cuius hæc ſunt verba: Hanc ſolam Catonisſen- tentiam ſeruatam Cicerone Conſuleye- lociſsimos ſcri ptores deponente atq; do- cente, vt per ſigna quædã paruas breuesq; notas multarum literarum vim habentes, dicta colligerent. Nondum enim reperti erant hi, qui notarij appellẽétur: ſed tunc primùm huius rei veſtigium ferunt ex- titiſſe: hægçille.
GRENETIER, nominatur deciſ. 297. Sa- linator, Salarij vectigalis cuſtos, Grenier granarium.
H.
HAEREDITAGIVN quid ſit, cognoſcitur exdeciſ.. nominatur autem& q. 83.& ⁸4. Duplicia verò eſſe hæreditagia: antiqua, & noua, tradit Chaſſanæus ad conſuetud. Burgundiæ. Antiqua dici videntur, quæ quis habet ex ſuis prędeceſſoribus, ſub tit. des droitz& apportanences&c.§. 6. in verb. anciens, nu. 2. Nouaverò, quæ acqui ſita ſunt cõſtante matrimonio. ibid. nu.3.
HOMINES decorpore, intelliguntur aſcriptitij,vt tradit Molyneus q. 157.
HOMAGIVN, de quo q. z0¹. dicitur quan do aliquis promittit ſe eſſe hominem ali⸗ cuius domini,& ſtare,& habitare vbi vo⸗ luerit dominus,& ea ſeruitia exhibere, prout dominus voluerit,& ſuperhocfa- cit ſibi homagium, id eſt, vt ſit homoſuus, de quo in Clem. paſtoralis, de re iudic.vi de Ioannem Sauxon in conſi. Turois tit. Comment homaige ſe deibt affrin arti.r. fol. 60.& Pyrrhum in conſuetudines Au- relianen. tit. de feudis c.1. Chaſſanæumin conſuet. Burgund. ſub iia deshien d
verbo,& hommaige, nu. 1.& ſeq. Rouilli-
um in conſuet. Cenomania, art.. gloſ. 4.
Pontanum in conſ. Bleſ. art. 46. in..&c. I.
IMPRI⸗
us mworar peuubs Aelllcitule fr 1eeo ſusote Gslle he „ nſibhe tunnt tll Mele 7 1 4 4 ʃ CEgfA 1 1510 forel 3 A 1 9 4 aſtpolal, naulecse urere“ alcant leta a Cfe, Koque do Il ge, Hut hcond Aeer 3 4. v rdochlt ſMduc d1a, Äl 1,6. S 1nGohe a(u rrouoca¹ TIN feyn 1 6a0 ocaE, Dorou müchu iſtüll mat arlul Hmelctn 1 no he mero9,M. 4 un 1 1uI 1 ttprawn, ac 81 ng n cenen ell det 1mterdl rta.! denene peemptofla, joun on Nel-art. zce Dlel,dnee motatbor- 1. Al:, ſec wrArnuDt Kidbinlpect NTIRNNS 1 vomprdbdhe.. ͤ gouint explic IN TERC R 1 d nee 5 f 1 1 3„ omturec LE K4 3 10 Aatlll„gu verd ſamat WyLgrradeam eurctuh bera watheuqfustra kerecwonder tweadordnatlon Aa g ge Dmquen vocat In lebee m colcreunt pe ortemates prcsſoietenim duns pptſp luuaanssredunr alceſcolg wlleso deneftcn 1„ 1 auctete. Wrege Konne ealmmenrunge färerilben- 1.. timm ml ralrnan:ta Vdex d ernl d0 cor, un lnt m doolſeſghnn AT. 1 Amauß dan de w„eſaenn,. 88 ,. lld IaCle S dlate 49 A NDn etomne durdrunä ne keueram. KdkOrls.K ne. h uſer ur ſübl le. Pimo Mul ludla 0 K. dcs ſclche 0,& dond dollel 2v e’ fRepge„ X.IIC&r N, Wnl do. 11 IA ae QllO He: RadnJ, f1odcdl mn. n Rgw Uln Aohre, der atan. 7 dolg d Nuco anle 1 2 ane 831 Jlo du thracul 11„ Naatur cqlnn 1¹ Vocha ttenen d JYowh ſterae 1 do dag ecredennn— P dublte rentla, ſtun, auin 8 8 8lüdar ,I.

( 11 9 K ro. 1 4 ₰ K ban
GAEN Thnatürde tol, 8 ee kabeutoh.
Manarlul
HAERI N 10¹ lt oy
vOoCVvM GALLICARVM. 6
IPRISIONATVS, quo auctor ſubinde vtitur, intelligitur incarceratus d. 334. INCARIARKE. q.*. eſt plus offerre, licita- ri augere in ſubhaſtatione. 7 NoyEsTAE vulgo dicuntur teſtifica- tiones, vt annotat Budæus in forenſi.hinc inqueſtas facere, id eſt, inquirere, eodem autore. Et inqueſtæ reportatæ dicuntur, uando ea, quę erant facti controuerſi te- ſibus inquiſita,& ad iudicium relata, vel prolata ſunt.
NTIWARE, in foro vocant, prouocato pouocationẽ denunciare: prouocare ad- verlarium ſuum in curiam iudicio prouo catorio, Budęus in forenſi. Hinc intimati, ddeſtprouocati, horũ fit mentio q. 97. 249.
Licet interdum intimati dicantur etiã ci- taticum comminatione peremptoria, vt annotat Pontan. ad conſu. Bleſ. ti.2. art..
NTERINAREeft Codicillos inſpectos comprobare.
NTERCOMPOTORES qui ſint, explicat Molynæus q. 296.
LEVATA MAN vs. ꝗ. 37. nominatur: quid verò fit manus leuatio,& quæ ad eam re- quirãtur, bene explicat Rebuffus a tract. deexecutione ſententiæ ad ordinationes regias, art. 1. gl. 4. vulgò, inquiens, vocatur
vidi in forenſi iudicio ſeruari, ſed proceſ- ſum proſequi debet ad finem. Quintò, pars ſuperſtes in lite ſit: alioqui, ſilitire- nunciaſſet, non poſſet poſteà hanc inten- tare:vt in ſimili doc. ſcribunt in l. poſtquã liti. C. de pact. Sextò. quòd probet mortẽ collitigãtis, quæ probari per teſtes poteſt, dicẽtes, vidiſſe eum mortuum, velperſe- pulturam eius, gl.& Doc. in l. ſiquidem. c. ſol. matri. Bart.& alij in l..§. ſi dubitetur, quemad. teſt. aper. plenè Boerius in deci. Burde. q. 288. Sed hic videtur dubium, ego alibi fuſius ſcripſi, in tract. de excu.& xo- nijs. Septimò titulum& poſſeſsionem ſuam probare debet, quæ per literas ꝓbari poſſunt. Octauò, petere debet manus le- uationem, nempe concedi non ſolet, niſi petatur, arg. l. 4.5. hoc autem iudicium. ff. de damno infect. Nonò, omnia iſta produ cere debet,& intra ſaccũ ponere: quib. vi- ſis, udexſententiã manus leuationis pro- feret, quod eſtvalde notandum, quia nulli hactenus hoc ſcripſerunt, quos viderim. LITERAE STATVS, quarum fit mentio qu. 200. nihil aliud ſunt, quàm impetratio quædam iuſtitij, iure militari, vellegato- rũ, vt Budæus explicat in forenſib. Caſus autem, in quibus etiam impetratæ non proſint, commemorat Rebuffus ad conſti
Main leuée, quæ datur collitiganti poſt tutiones in tractatu de literis dilatorijs, erdecit ntent mortem alterius collitigätis: ſolet enim li artic. 2. gloſ.vnica part. 2. quæ omnino ad Daplicla efdelttagur tigans poſt mortẽ collitigantis requirere hunc locum transfer.
1 nonat K Wubaden aiudice, coram quo poſſeſsio beneficij 10 LIGIVS OMO„quinominatut qu. 30t. 3 round. awll Vlder troducta eſt, vt manus regia,& mne im- quis ſit, explicatur in Clementina paſtora me lor Pedimentum auferatur exillo beneficio, lis de reiud. Dicitur autem Ligius, quaſi dne rates& poſtam parté nonhabet aduerſam:&tunc ligatus, vellegalitatem ſeruans, vt gloſ. in de aw Jäterög Iudex decernit, quod actor ponet apud dicta Olem. paſtoralis. Et differt in eo Li- fe d.ancl 54 momol curiam ſuum titulum,& poſſeſsioné ap- gius à vaſallo, quia non poteſt eſſe duorũ litaſuntq? 5 In prehenſam litis pendentiam,& de colli- ligius, Vaſallus autem ſic, ſequuntur DD. HoR8l A³ r 1 tigantis morte certificationem,& requiſi ibidem. Et Rouillius ad conſuetudines ſcnpt buf tionem factam: quibus viſis, curia faciet Cenoman. art. 44. Pontanus ad conſuet. HoxA spl manus leuationem, id eſt, auferet omne Bieſ. tit. 5. art. 50. Molynæus ad conſ. part.
duent Con mel rout don.1 ih
impe dimentum advtilitatem petitoris:&
ſic ſequentia in manus requiruntur ſubla
tione. Primò quòd lis pẽdeat ſuper poſſeſ ſorio,& quando lis pendere dicatur, do- cettex. in Clem. fi.vt lite penden. Secun- dò, quòd corã iudicib. regijs, quia iſti tan- tum in hoc regno ſuper poſſeſsione bene hiciorũ cognoſcunt, teſte Guid. Papa, de- cil.I. Tertiò requiritur, quòd péẽdente lite
noriatur collitigans, pro quo facit tex. in
ca.vt lite pen. in 6. uartò, quòd decedat ante recredentiam. Nam is, qui amiſit re- credentiã, etiamſi litiget ſuper pleno poſ ſeſſorio, non petit manus leuationem: vt
6.30. num. 165. Mingon ad conſuet. Ande- gauenſes art. 498.num. z.
MAIN MISE, manusiniectio eſt, cuius fit mentio q. 34.
MANVM MVNIRE, eſtad manum appa- ritoris res porrigere, vt pendente proceſ- ſu debitor res illas non conſumat, idꝗ́; de re mobili ſufficienter fieri debet, licet nõ exactè ad valorem debiti, Rebuffus in tra- ctatu de obl. ar. i. gl. 12. nu. i. huius munitio nis fit mentio q. 4. q. 28. q. 378. Cõmuniter auté manus pro poteſtate accipitur, quia is quiin manu ſua habet quidquam, idin
ſua

EXPLICATIONES
ſua poteſtate habere dicitur, vt annotat idem Rebuffus in dicto tractatu, articulo 5. gloſ.⸗.
MANVTENVTVsS. q. 96. id eſt defenſus Rxretentus in poſſeſsione, manus enim te nentia videtur veram præſupponere poſ⸗ ſeſsionem ex parte petentis ſe manu te- neri, ſed non ex parte aduerſa, ſed tantum turbationem. Bald. con. 10. ponderatis in 3.volum.
MARESCHALII tribuni militum, Bu- dæo autore, horum fit mentio quæſt. 10¹.
NMARCHAM communiter apud Gallos conſtituunt octo vnciæ, vt notat Ioh. Fab. in H. Nos autem. Inſtitu. de Attil. tutore: quem ſequitur Chaſſanæus in conſuet. Burgund. des iuſtices& droitz.§.7. in ver. 65. ſolz. nu. 4. At marcam pro clarigatio- ne accipiendam q. 192. 334. 359 · admonet vir doctiſsimus Molynæus, per clarigatio nem verò Cqœlius Rhodiginuslib. lectio- num antiquarum 5. cap. i:. telam numari- am intelligi poſſe, eſſe qui putent, ſcri- bit Budæus in poſterioribus annotatio- nibus ad pandectas per clarigatiouem cey-xãνν Liæy intelligit, quæ hodiè vulgò dicitur pignoratio, ſeu barbaro vocabu- lo, Repreſſaliæ. Cæterum eorum erro- rem, qui negant clarigationem eſſe homi num præhenſionem, ſeu ius prehendendi Rabducendihominis, corrigit Tornebi- uslib. 2i. aduerſariorum, cap.i. oſtendens ita clarigationem accipi in antiquo Le- xico. Dictam autem eſſe exiſtimant clari- gationem à claravoce, quavtebatur patez patratus, aut&πσ το ανπν△eον, hoc eſt, à forte.
MEVRTRVM.. 82. dicitur cędes, homi- cidium, vt q. 266. meurtrire, occidere, in- terficere: ſimiliter q. 343.364.
NOVITATIS ſæpe fit mentio, vt q. 27. q. 47.59.92.100. 104.122.3 06.332.348.363. Cau- ſam verò, vel caſum nouitatis ſiue ſaiſine pragmatici Franciæ vocant interdictum vti poſsidetis, vt eſt in ſtylo Parlamenti Rubric. de cauſa nouitatis in prima parte. Gallicè vocatur complante en matiere ou en cas de ſaiſine& nouuellete. Com- plainte, ideo dicimus, quia non conqueri tur is, qui in poſſeſsione turbatur, de tur- bante,& ob id querelam proponit, quæ dicitur complainte,& ſic nõ datur ex of- ficio iudicis, niſi poſtulatum fuerit à par- te. l. 4. 6. hoc autem iudicium. ff.de dam. infect. vt docet Iohan. de Kalaguerio, vt
inrerpreta. legis Regiæ de nouis diſſaiſci- mis in ſtylo parl. anti. Lugduni impreſſo.
En cas deſaiſine, eo dicimus, quiaſai. u33
ſito,& in poſſeſsione exiſtenti datur hoc
remedium, non verò ſpoliato. l. 1.& 3.ff. 19 vti poſsid. Et cuicunq; poſſeſſori compe- fuis
tit, ſiue ſuperficiario, vel vſufructuario,ſi-
ue iuſta ſit poſſeſsio, ſiue iniuſta: verũ ſu. ¹
perior erit, qui iuſtam cauſam habebit. l.z & 3.9. cæterum,& l. fi. f.vti poſside. Nouuellete ob id etiam dicitur, quia
directo domus cenſu non ſoluto, habita- tionem vel oſtio fortè ſublato, aut obici- bus præcluſo, impedire licuerit.
PAsSATAE LITERAE ſub ſigilloRegisꝗq. u12. id eſt, quibus ſigilli regij autoritas ac- ceſsit, quod& enterinare vocant, ſic& accordum paſsitum per curiam. q. 29-
PELLIPARIA. q. 285. artificium præpa- randi pelles. Pel ce eſt adire peau pellis.
PLACITARE q. 23. 38. alijsq́; multis locis vſurpatur: hinc placitamenta inchoata dicuntur altercationum vicescommiſiæ, velcauſarum actiones commiſſæ. Budæus in forenſib.
pRISIAPIS CIVN, q. 108. id eſtcaptio,vel 105
. 5 Am tnd
Kart, b 191 4
₰
pro noua turbatione poſſeſsionis datur, U d5 & non poſt annum. l§. 1. ff. vti poſside. ¹ A 1 vnde poſſeſsio noua intra annum dicitur, eſtrl vt abunde ſcripſi in l. ſylua.§. noualis. ff. 4 fuu de verb. ſig.& habetur in ſtylo Parlamen. u- en §.. eo. tit. Alicubi legi Simonem deuci A 11 inueniſſe hanc nouitatis materũvtnunc 65— in iudicijs exercetur, vt dixi art.. gonde ne3 1 1 ſenten. execut. ſuprà in primo tomo. 11 4
Et ſuperhocinterdicto,& recuperan- acl— bene dæ fuerunt editæ duæ leges Regiæ, quæ ere frrame ſucceſſerunt in locum horum interdicto- Tilet d fpeil- rum,& vocabantur leges ſuper caſu noui- 6= Ete tatis,& de nouis diſsiaſinis, atq; condictio hic lnd ne exillis legibus olim agebatur, vt docet ſis n„dur b Ioann Berber. in viator. iuris in practica un ddeteeptanh legum Regiarum,& Aufrer. in ſtylo Par. iti merennt lam. in Rubri. de cauſa nouit.& de modo ttm tcnmman procedendi de nouis diſſaiſinis, Rebuffus miiie: dunnen Eda ad cõſtitutiones regias in tractatu de ma- iert pripn teria poſſeſ.articul.i. gloſ.i. num. 3.& ſeq. un ptloyeꝗnn tomo tertio. erE ſolen
0o. eceal r laleg
OSTII TRANSVERSImentio fit deciſio- nn, a ſe ſor ne 52.& ibi Molinæus ſeremittit ad con- li.ois hu ſuetudmes ſuas Pariſi. Cùm verò cæ non lelin, i ad manus ſint, nihilaliud lector hoc ſigni- r2 ficari ſciat, quàm olim apud Gallos, vt& iun an in quibuſdam partib. Germaniæ domino mε

tenren. d 4 1 atian B u VvOCVM GALLICARVM. 6
bhn 3 1 18. a us capiendi, vt qu. 246.& q. 276⁶. Hinc pri- „„ ppol ne ſonarius qo.33⸗id eſt, captiuus. V
1rd 3 dh pROVISIONIS crebra fit mentio, vt qu. d wüükt cn 197. 215. 219. 234. Eſt autem pronunciatio „lpetg reiudicialis iudicis, diuini cultus, ſeu ali- Rla tto e mentorum ratione, aut alia neceſſaria,
beinrenrcu dund Kzuſta cauſa facta: de hoc late Rebuffus Sehxterun 23 adconſtitut. reg. in tractatu de ſenten tijs Jouuellets. 4 prouiſionalibus, omo primo.
1 voua tur 11¹ Q—
K dn poſa a ESTIONANIid eſt, poni in quæſtio-
miepoſſe nibq. 4. 3 q. 85.
1610 O,
8ApOREVNM q. 245.eſtrelatio,renuncia
io communi Gallorum lingua. RECREDENTIAE ſæpius fit mentio, vt Qu. 165. 173. 220. 233. Quod autem ius ciuile rimum decretum, Italitenutam, id Galli
Rädundeſccl 1 teferd fg.Kſ ,3 Neo.tlt. Allo ic mreniſſehanc muticiſexeh re
Feſ ap...
uperho aiuile primum decretum, Itali tenutam, e derunt edh 2 noſtriverò recredentiam appellant: vt aſ- lucceleruntin ſo ſerit Do. Igneus in repeti. Auth. ex cauſa,
tun&rocadal u col. 6. C. de liber. præter. vel exhæred. Et tesdenoul it hanc recredentiam Imbertus vocat poſ- neelllls legid 9 ſeistoné fiduciariam, quam quis ſub ma- loꝛnngerber. 7 nu Regiatenet, quaſi fide data acceptam, ſeum Regiart dfiduciatamen dictam, poſt Budæum inl.
1.. 1. 41 V„ VI11 112s ꝙ. 6 o jurt 41 amnKobri. verbo, vindicias. ff. de orig. iuris in an
onotat. in pandectas. Sunttamen quædam acsſetuton differentiæ, vt alibi ſcripſi: nõ datur enim Llub fide, id eſt, ſub cautionequãdo in Par-
terlapoffel. arti
„1A p
—
amento, velin magno regio conſilio con editur, vt dixi in priuilegijs curiæ ſupre- . næ, in concord. proœ.§. in ver. ſummas. 0sIITAN 4 deo fortè poteſt appellari præiudicialis neze Kbill hoHleflorij ſententia, in officijs vocatur ſuetudmes is is tarus, Gallicé, Eſtat, ſed vtcunq; vocetur, ad manumtl aos patsimbis vtemur vocabulis. Sed vn- ficariſciu,quii ide dicatur recredentia? Reſpond. quaſi
omoteftlo.
in uibuſcamg Mre: credentia: quiares creduntur illi inte- aireco domus- arim c autione data, id eſt, committuntur nonen e oſt dperhancſententiam, cui adiudicatur hec Dwxecloiih 1 creditores, vbi dixi cum legi- dus ed. ff. de verb. ſignifi. e..9 1
548SATAII IT2 S lcredentia dici poteſt, quòd iter um 22 Iere lita fit: Primoô fuit per Papæ prouiſio- nem credita res beneficij, vel collationé, Gam inductionem in poſſeſsionem, nunc accordn t autem recreditur, id eſt, iterum illi credi- rur per ſententiam poſſeſſoriam:& per randipellenf ſad primum decretum, elige cui dicas,
3 ereaneie Cnenlti.
——
MLACII3 tumthi ſola places, vel aliam inuenias me vſurp re- 3 lorem. In his enim forenſibus Gallicis dicunrur 1 Ptabiui ein inuenietur vera diductio, velcaulärl b ſ ete dar atnr verba, iſta addidi. Re- nfoteu’ a uftus in conſtit. reg. tractatu, de ſenten.
nuuc cxecu. art. 1. gl. 4.
—
RECOLARE TESTES q. 194. 283. id eſt, ite- rare, repetere: hinc recolamenta, id eſt, reuocata, iterata& repetita teſtimonia, Budæus in forenſibus.
RELEVARE CAVSAM APppPpELLATIONIS, quæ formula Gallis conſueta eſt, vt ſæpius ab autore vſurpatur, vt quę. 25.231. 276. eſt diem iudici dicere ob rem perperàm aut malè iudicatam,& eum ad curiam diplo- mate prouocare, ſecundum quem iudica tum eſt, Budæus in forenſibus. Et quidem appellantes ad Parlamentum intra tres menſes appellationes habent releuare: alioqui appellationes declarantur deſer- tæ,& conceditur iudicibus, à quibus eſt appellatum, vt eas ſententias executioni mandare poſsint, de quo vide latius Re- buffum in tractatu de appellatio. tomo 3. ad conſti. Reg. ſub tit. de appel. art. 4. glo. 1. Releuamentifit mentio q. 332.339.
REQGVESTaE quę nominantur q. 24.14 334. funt libelli ſupplices. Hinc requeſtas porrigere, id eſt, ſupplicibus libellis curiæ fidem implorare. Requeſtæ reſpondere, id eſt, libellum ſubſcribere,& aduerſario denunciationem curare. Budæus in fo- renſibus.
RESSORTIRI, quo autor vtitur q. 19.& rurſus quæſt. 230. 236. propriò eſt rei iudi- catæ controuerſiam referre, Budæus in forenſibus.
RESSORTVS, de quo quæſt. i. ſecun- dum conſuetudinem regni Franciæ, nil aliud eſt, quàm ius primarium appella- tionum, vt tradit Guido Pap. quæſt. 5 ⁸. incipien. Reſſortus, quem ſequitur Ioan. Sauxon in conſuetud. Turonen. ſub titu- des droitz de Baronnie, artic. 4.&c. Chaſ- ſanæus ad conſuetudines Burgundis, Ru- bric.i. in verbo, es droitz de icelles nu. 108.
RESTABILIMENTVM quod nominatur q. 310. 363. nil aliud quàm reſtitutio rerum Areo ſublatarum cum effectu, ſeu fictè, vt dicunt figuraliter, Rebuffus adconſtitut. reg.tomo tertio in tract. de materia poſso artic. 5. gloſ. ꝛ.& in tract. de ſequeſt, art. õ⸗ gloſ. prima.
S.
SAISIRE verbum eſt Gallicanum, vt di- cit Paulus de Caſtro in l. qui vniuerſas. 6.
oſſeſsioné. ff. de acqu.poſſ. quem allegat ad hoc Chaſſanæus ad conſ. Burg. ſub tit. des ſucceſsione, Rubri. ⁷. in verb. ſaiſit. Et de hoc memmit Budæus inl. ſed ſi hac le- ge. 9.. f. de in ius vocãdo. Et idẽ eſt ſecun- dum eum, quod in poſſeſsionem ſe ipſu 2 8 mittere,

EXPLIGSATIONES
mittere,& realiter rem occupare, eique manum apponere: dicitque nomen eſſe vulgare, vt& annotat Rouillius adcon- ſuetud. Cenomaniæ, articulo 189. gloſſa prima: hinc ſaiſna, de qua idem Rouilli- us, articul. 6. gloſſa ſecunda. Et Rebuffus ad conſtitut. KRegias, tomo tertio in tra- ctatu de mater.poſſeſ. artic. z. gloſ.z. huius crebra fit mentio, vt q. 21. 59.389.
SENESCHAaLVS, qui nominatur q. 314. præfectus eſt prouinciæ, diocœtes, vt Bu- dæus annotauit.
STATVS LMTERAE. q. 390. nominatæ, inde originem habent, quòd militiæ, vel legationis cauſa abfururiliteras àprinci- pé impetrant, in quibus Rex iudicibus mandat vt cauſam in codem ſtatu relin- quant, quamdiuimpetrans pro cauſa iſta erit abſens. Etideo ſunt vocatæliteræ ſta- tus, quia in eodem ſtatu& conditione re- manet cauſa illa, in qua erat tempore, quo iſtæ literæ repræſentantur, non quòd agatur de hominis ſtatu, vt quidam dice- re volebant,& fundatur hæc praxis inl. interdum · ff.deiud. vbi ſic ſcribitur: Inter dum exiuſtis cauſis,& certis perſonis, ſu- ſtinendæ ſunt cognitiones: veluti ſi in- ſtrumentalitis apud eos eſſe dicantur, qui Reipub. cauſa aberant,& 9. ſeq. Ecce quo- modo luriſconſultus ſtaruit differendam cognitionem propter abſentiam cauſa Reipubl. Etiam vacante ſede cauſa diffe- renda eſt. c.i. ne ſede vacan.
Et text. d. l. interdum, patet, quando concedendæ ſint literæ ſtatus,& text. di- cit ex iuſtis cauſis, vtpote ſi agatur de li-
bertate, velhæreditate. l. Dꝛuus, in fin.& J.ſi quis libertatem. ff. de petit. hære. Idem ſi quis emerit ſeruum, qui eſtin poteſtate hoſtium: tunc, quia difficile eſt tradere ſeruum, officio iudicis ſuſtinenda& dif- ferenda eſt præſtatio. l. fin. ff. de act. em- pti. Rebuffus tomo ſecundo tractatu de literis dilat. artic. i. gloſ.. ad conſtitutio- nes Regias. SVSPENSVS. q. 277. dicitur ab officio ad
certum tempus remotus, vt annotauit e- tiam Budæus in forenſibus. 8
TRANSPORTVM.. 29.& 37. vocatur tranſportatio, translatio. Interdum verd eſtius tranſcriptitium.
V.
VADII appellatione notari ſalarium annotauit Molinæus, huius fit mentio. 141. 89. 90. 277.338.
VENTAE, vt annotat Chaſſanæusad conſuetud. Burgundicæ, ſub tit. decenſcs. §.I. in verbo louz, in aliquibus locis Fran- ciæ dicuntur laudemia: Eſtautem laude- mium propridèillud, quod ſoluitur domi- no pro inueſtitura ab acquirente de pre- cio rei emptæ, Et de iure communi eſt quinquageſima pars precij. l. fin. C. deu- re Emphyt. niſi fuper laudemijs ſintfada alia pacta, de ſoluendo plus aut minus. Aymo publicius ſubtit. des achaptz, arti- cul. I. nu. 3. Sed non ſolum laudemiadere feudali, ſed& cenſuali ex conſuetudine Franciæ dari, annotat Chaſſanæus dieto loco: inter quæ tamen differentia eſt. Nam laudemia cenſualia in venditione leuiora eſſe ſolent, quàm feudalia. Eſt& illa differentia inter laudemias feudi,& laudemias cenſus, quòd in feudo vendi- tor laudemias debet, niſi actũ ſit, vt num- miadvenditorem Franci, ac liberi(vt ple- runque contingit) peruenirent. In cenſu autem in omni caſu huius reionus adem-
ptorem pertinet. Eſt& tertia differentia, quia in feudo expreſsè non cauetur pro venditione penſionis, ſeu reditus, aliquas deberi laudemias: ideo ſtandum erit iure
communi, ex quo nullæ debentur: etiam
ſtante ſtatuto, vel conſuetudine. In cenſu autem pro huiuſmodi venditione& con- ſtitutione annui& menſtrui reditus ſuper re cenſuali, debentur laudemiæ. Ponta- nus in conſuet. Bleſen. titul. 8. articulo 118, 9.S.
FE INlIms.
1 V
„Talb) 991
ſo Ä — V AC N tnelt 14 9 aumanlse 1gon 6 8 6 ieos e 8 8 f homi 7 N uopt cer ee laugue
Tlr öſben Haſeg 11 breeſ bocplb egi den bercte gteroß doecqatd eninclſh irent rirtcge ltep e dütanlne c prcia tepſag pellnaagrg cedin mu termt m
N m Woi ſehe 6 ti anic pfenn neilouem 1 Knla g e lph den 3 Reanumacht aene ſndrquölet 1 u e nig ge wimntalt Fg müderus i eeageelate, mätn lünnnn loti a en näüm, dlo Sel 4 ſnwen lilaage ſenaun nunaae9e” 1 ſhi laaar d Mhu da nzui em delu Montuua n6 bospun. em lbra A, oide nceſa. 1 ſi hone Adf. 80 4 dſ KUUlde, lpu 1n ſtrelid
(woelte VI
MIaccept animbvotu arb omnütntibusc uarertuũ'pralt enlutet ius rec naylweluitati pr riet icoumesq ſduswidicundo 1 uilbghobnoxi in ailegschtæ pro lodnil Dlagiſtra onum aque adeo dertbosſttomnib Kquemanoteneatu teanicaduerſeyo Gininunini ter teapolinis phe auntoen ceteren Ven n TDnp barnonm fucgen, lwir Chgjellis i
tn prnu bnalle ideda

—̃ — — —— ——
P E T RI ROYXZII MAVREI beidd IVRECONSVLTI EPISTOLA.
2 D S1G1SMvNDVM AVGVSTVM POI.ONIAE REGEM, PRIN- CIPEM OPTIMVM MANXIMVM.
RAECLARVM OpVS QyOD,
N dam eſt, Sigiſmunde Auguſte Rex,& haud ſctam, an de
humanis omnibus præclariſsimum, ius populo dare, le-
Wgesq; condere, excello quidẽ ingenioac mente quaſi di-
uina eos eſſe præditos conſtat oportere, qui legibus latis Legirlator bos hominum cœtus, quas Ciuitates appellamus, inſti- Ciuitati quid tuunt, certumq́; Reiꝑub. ſtatum pulcherrimis ſapientiſ. preſter.
X(imisque præceptis formãt, quibus vſi inter ſe homines,
noneſte viuant, lædant neminem, manus ab alieno, men-
tesq́; ſuas abſtineant. Deniq;, quæ à maioribus quiſque
t„eeA ſuis accepta poſsideret, laboree ſibi ſuo atqʒ induſtria
dunlag quæſiuiſſet, ijs pro animi ſui motu arbitratuq́; ſine vlla iniuria externaue vi fruatur. Mar: rekapbe an Hæclege certa informare, ſalutaribusq́; publicè priuatimq́; inſt tutis firmare, ſingu- Vah ma Rpaca in lare eſſe, fateor, opus atque arduũ: præſtare tamẽ eos, longeq́; antecellère arbitror, qui legꝛslato
e 4 mopul e hoc ipſum, quod conſtitutũ eſt, ius reddunt, quam ill ipſi, qui condidère. Quid enim vtilior eſt. cnuz San legis, quæſo, lator amplius ciuitati præſtat, quamuis hoc permagnum ſit, quam vt fernai ſe S benèé beateq́; ciues viuere, incolumesq́; eum liberis fortunisq́; ſuis eſſe poſſint? Ma- Trncie d, ine giſtratus verò,& quiſquis iuridicundo præeſt, eo plus, vt benè viuant, atque vt abſ- Dcor inte 12 que querella, ſalut, nullis q́; obnoxij iniurijs vacuiq́; à metu ætatem degant: Neque NIm luudt ren enim ciuitas illa eſt, cui leges datæ proponuntur,& certum ius, ſed, quæ legibus, quæ luora eſſt iSu ture certo vtitur. Quod niſi Magiſtratus metu, vt eſt hominum genus in aliena de- Tuddere in trimenta damnaq; pronum; atque adeò præceps, conſequi nequaquam licet, ſit bona, . ſit æqua, ſit ſancta, partibus ſit omnibus abſoluta lex, cœlo denique miſſa, niſi Ma-
landemlas Ar,„ 5 3 11 11 Lyeurgus gilſtratus ſeueritate atque manuteneatur, deſpicatui fuerit, atq́; ludibrio hominibus Apollinus audem u haclegum intirmitate animaduerſa Lycurgus vt populos, quos ſua ſe prudentia rege- Deſphiei miacyencſ i re poſſe deſperabat, d uini numinis terrore ac religione ad legum obſequium com- autboritate runque coi pelleret, authoritate Apollinis Delphici ſua ſcita contirmauit, vt quarum legum La- Ateeee haee autemmot u cedæmonij Deum authorem crederent, ijs non obtemperare, nefas ducerent. Ean- Iinue e.
ptorenpe ꝭε dem ſequutus rationem Numa Pompllius, vt præferocem& bellis adſuetum po- mentus eſt. ouia infedl: ci pulum Romanum ab armorum ſtudijs ad ſacrorum cultum transferret, nocturnos Nama Pom- venditione el illos cùm Aegeria Nympha congreſſus ſimulauit, eredi volens, quæcunque inſti- bilius, Koma 7 tuiſſet, ea Aegeriæ monitu ſanxiſſe, ideoque tanquam dijs immortalibus accepta, Tühefe, ie commum, Pu rata populo, fanctaque habitum iri, artius Cretenſes ſuos Minos Rex legibus quas„e
er Sralae na L riam Vm- funrelbru„ul iple dabat, obſtringi voluit. Neque enimille Apollinem, aut Aegeriam, Deumùe pham ſuarum tanten
ol minorum gentium aliquem, ſed louem ipſum, Deorum patrem, vtait Homerus; at- legũ autho- autempf0„que hominum regem, quo ſe ortum iactabat, ſuarum legum authorem fecit, quas ac- rem fecit. ſitutonea 1 cipere ſe à numine in ſacra ſpecu, quò ſe ad captanda Dei reſponſa ventitare commen-Minos Le- re cenlui) e, tus eſt, hominibus credulis perſuaſit. Fœlicius his Heſiodus in Ergis. finxit, qui Ae uhe, nusin ont juſtitiam, quę Græcis Dice eſt appellata, filiam louis eſſe carmine ſuo prodidit, huma- ſuis dedit, lo- 3394 num genus ab iniuria aſſerentem. Heſiodi carmen latinè, pro tenui noſtra in Græcis ui patri aſ
vertendis peritia, ita reddidimus.. fignauit. 51 Virgo Dice, ſummi proles louis inelyta, diuis Conſilia,& fraudes dictis incuſat acerbis: Dice, id eſt, (ælitibus Venerata, hominui quam ſi quis iniquit Facta orans regum populus luat improba, Regum iuſtitia, He- Leæſerit arbitrijs, ingentibus acta querellis Omne nefas qua mente agitant, pro iureć; reddunt. Iodo louus fi Se ſiſtit Iouis ante pedes, mortaliac; acris. 4i
ldem Heliodus eodem libro homines iniuſtos maximis affici à Deo calamitatibus: 4niuſtos 52
inſtos contrà plurimis cumulari bonis ſcribit, illos damnis multari, hos commoda eehen, he . ſequi, illos bellis confici, hos pace frui perenni, illos fame enecari, rerumqũe ad vi- omnia a' flu-
tam neceſſariarum egeſtate lahorare, penuriaq́; premi, his omnium, quæ terra, mari ere, aut Hie- cœloq́; naſcerentur, copiam affluere, quæq́; cætera Heſiodus,& in ijs, ad colenda iu- Aodus.
A ij ſtitiam

E PISTO L A.
Soth inſfus ho ſtitiam magnum mortalibus incitamentum eſſe ſitum, vt certè eſt ratus, ſolis ho- minibus ſimi minibus iuſtis ſimiles liberos naſci, ait: quo nihil grauius ad retinendosq; in of les liberi na- ficio homines fingi excogitariuie accommodatius potuit. Filios enim ſidi Kilsum⸗ ſcuntur-. les propẽè eſt vt homines pro alienis ducant, quatiq́; adulterio quæſitos, certam- Pyabigeur2 que temerati matrimonij notam damnent, exoſosqie habeant, cuius rei ſenſum& fætu explo- animantes rationis expertes quædam habere creduntur. Nam Haliæetus, aquilæ ge⸗ rando ratio. nus eſt, clariſsima oculorum acie ales, Plinio ſecundo authore, lib. Naturalis hiſto- riæ. x. excluſos primùm pullos„nec dum pluma veſtitos, multo verbere ſolem in- tueri cogit, conniuentesque,& ferre aduerſum ſydus haud valentes nido deturbat tanquam degeneres, Partumque adulterinum, ſolosq́; educit, qui immota ſtare acie contra poſſunt, vt tantò magis homines ea re offenſum Irie iſenmmennt ſit,& ideò in officio retentum iri.Sed& Demoſthenes, vt a contem ptu leges quoq; vindi, caret, colendamq́; in ciuitate cum primis iuſtitiã hominibus perſuaderet, duas Deas vani e fori eſſe præſides ſcripſit, illam ipſam Dicen, louis filiam, cuius ſupra meminimus, at- Hea. que Eunomiam, idemq́; legem omnem eſſe inuentionem quandam, atq; donum Dei Lex inuentio dixit: Ariſtoteles verò, maiorem legi authoritatem addendam ratus, legem non Dei quædam& donum, vt Demoſthenes, ſed Deum vocauit, ſcri ptum enim lib.Politicorum tertio Seuen„ reliquit, qui legem, inquiens, præeſſe vult, is velle videtur, Deum ac leges imperare: g,. qui autẽ vult hominem, is etiam beluam adiungit. Huc pertinet illa iuſtitiæ imago, quam veteres pictores Rethoresq́;, Chryſippus ſcribere refertur, forma eſſe atq; tllo virginali voluiſſe, aſpectu vehemẽti& formidabili, luminibus oculorũ acribus, ne humilis, neq́; atrocis, ſed reuerendę cuiuſdã triſtitiæ dignitate: ita Gellius in ſuis no⸗ Qualem eſſe ctibus qui indeſignificari, author eſt, iudicẽ, qui iuſtitię antiſtes eſt, o portere eſſe gra- iudicem opor uẽ, ſanctum, ſeuerũ, incorruptũ, inadulabilem, contrac; improbos nocentesq́; immi- tet. ſericordem atq; inexorabilẽ, erectumq́ʒ& arduum ac potẽtem, vi& maieſtate æqui- tatis veritatisq́; terrificum. Multa conſultò prætereo ſuperiorum ætatũm commenta, cautionesq́; quibus prudentiſsimi viri ſuarumq́; rerum publicarum amantes, vt opti⸗ me ſanctiſsimeq; leges ab omnibus ſicuti par eſt, colerentur, haud ſunt conſequuti, Sępe enim violatas contempta numinis religione hominum ceſsiſſe furoritandẽ, ac Nu ſolilꝛ- libidini conſtat, quò ſpectare illud Solonis ad Epimenidẽ videtur: Deos inquientis rores legum ac latores legum nõ ſolos moderari ciuitates poſſe, ſed eos, qui multitudinẽ, in quam- cinitacu mo- cunq; partem placitũ eſt, agunt. id autem, vt eloquentia perſæpè conſequi liceat: iu- derantar. risdictione tamẽ ac ma giſtratus authoritate obtinere, prom ptiſsimum eſt. Quantum 2s 8 eſt enim„Vt Pomponius ait, ius in ciuitate eſſe, niſi ſint, qui iura regere poſsint⸗ regit ſtratu fruſira autẽ is ius, qui bonos præmijs, malos atq; improbos pœnis affieit, nec delicta ſinit eſ- 2f7. ſe impunita, quibus duabus rebus omnis Reipub. ſtatus ac ſalus continetur. Nam niſi, Keipubl. ſa- qui morte, exilio, vinculis ac damno coëẽrcentur, ab iniuria abſtinet nemo: bonos ve- ius quibus rô, niſi quos præmia inuitant, perquam raros eſſe: Nam gratis, vt ille belliſsimè ceci- coéesneatur. nit, pœnitet eſſe probum., Quamobrem, cùm Solonem Lacedæmonijs leges ſcribere aggreſſum Anacharſis fama accepiſſet, eius operam ac ſtudiũ irriſiſſe fertur, ſtultum Teges telis eſſe arbitratus, hominum cupiditates literis coẽrceri poſſe, ac legum ſcriptione puta⸗ aranearum re, quippe quas telis aranearum eſſe diceret perſimiles, quæ imbecilliora quidemani- ſimiles. malia, tanquã feras in caſiem impactas, detinent, fortiora,& quæ viribus valent, tranſ mittunt. Nimis ſane verè,& ætati noſtræ, ne dicam& huic regioni, congruenter Legibus ſer- dictum: ignobile quippe hodie haberi, ac contemptui proximum, legibus ſeruire, vuire, iguobile magiſtratusq́; obtemperare imperio, humiliorum iſta ſunt hominum atq; plebeiorũ usbesun potẽtiores, quorumq́; opes in excelſo ſunt, ſolutos legum vinculis pro animi ſui libi⸗ dine viuere decet, ſcilicet, ſolis his legibus iuris authoritatem habere iuſſis, quę eorum cauſis non aduerſantur: quæ verò etiam patrocinantur eorumq́; cupiditatibus& libi- dini ſeruiunt, eas tanq́; focos atque aras defendunt, tuentur, interpretationeq́; iuuant, nihil iuſtius, nihil æquius, nihil denique ſanctius eſſe prædicant, quaſiq́; cœlo edita Ooracula laudibus ferunt, cæterarum omnium ex profeſſo hoſtes. Quotus enim, quæ- ſo, quiſque Procerum Polonorum, Lituanorumũe, quid Procerum, inquam? grega- riorum nobilium pulcherrimũ iuris prudentiæ ſtudium tanti vnquam fecit, in quo liberos ſuos vel paucos annos incumbere dignum eſſe putauerite cùm intenuioribus
quibuſdam ſtudijs, ad remq́; publicam gerendam parum idoneis bonam ætatis her⸗ temtel
Diee& Eu-
pomanan alushaer
bsreerum,,
aälhaltnn
nleveta ma kgesaiunt hobrilben o qu — 7. 9
nagm'quiteallärun Iuacyal- moͦuiſ b Hngudin ) 1
detad Quitunkeges,
a Hhelepnt wgultarea
nnsliterstkosch h eno attolersotam⸗
de unguitenzuſeges,, nnaag dnnrile nem
necGallaiubberipopt ddeamnr, eunmieſtatem woamyeciutlpolonis vimatmälmndotand dzan mellnenti pecce mlemaneacceptis
lataterum andius quoda . Nlitaugae, poomn
Cunncitegu orio, y
naaaumjdquippe
llütedungat nn 1
güm, Gmdqugnor mmplibimo ngnous ciu
rhe ſanenca vluyenie ber
volumgvenrknenn
rangutickuengnen rpanlo—
1 tmernacu p deamuirhcäoreſ.
OCln
Latu pecdöell wunn ecoälk

Ioannis Tar-
dde d 4
unäin n en E P 1 8 T 0 L A.
— d Afe 1 2 11⸗. 2.
lnusah 1atme tem terere eos facilè patiantur, ſed ſui illis facti ratio conſtat, cur enim ea dulciſsimis a andd 1 Lini libei sſuis proponãt ſtudia, à quibus abhorrẽt ipſi⸗non dignaarbitrati, quę addiſcan- olos. terid i ur. Nam, quod lIoannes Tarnouius, Comes, Polonici Senatus ſecundũ teolim prin-
dod 5 4 ec dqe Sa t lhnn 1 netunru Amll diſe dlecundd. arebühu baha umſyan R dum 5 mraaie *) dlot Alagi 1 deseareoft Aaii wen
ceps, cuius exceſſu magnum atq́; intolerabile damnum hæc fecit Reſpubl. quantum otijab imperatorio munere, quo ſtrenue ac fideliter& magna cum diui Sigiſmundi pa t tris tui gloria functus eſt, ſuppetijt, id totum ad legum Romanarum lectionem con- emuh pät tulit atqʒ cognitionem, miraculo adſcribere licet,& inter rara prudentium huius gen⸗ tis conſilia ponere, quaſi vnus intellexerit, ad patrias leges cognoſcendas, quarum il- le conſultiſsimus fuit, externi iuris notitiam, priſci illius Quiritium præſertim, ma- gnum habere momentum, vt re vera habet. Nam importunas illorum voces quis fe-
nouij lauſ.
then A„„„.. 2 1 tac.u düüe rat? qui Polonos ſuas habere legesaiunt, externisq́; nullis indigere, quaſi verò& alij
tiähowit 2 d populi, æqué atq; Poloni, liberi, non quoq; ſuas habeant leges? Quid enim ampliſsi- en louis ilian Sul d ma Hiſpaniarum regna? quid Galliarum cæteraq́; fermè omnis Europa, vt ditioni-
deineatione rand dm pus quibuſdam alia atq; alia natio diuiſa eſt, nonne ſuas quoq; ſinguli populi propri-
iiatemad aaan“u ascghabent legesc verùm, cùm quid in ijs deſideratur, parumiũte plene, obſcuriusue
6
aui ciptun; enlru comprehenſum eſt, ad Quiritium leges, quæ hodie Cæſaris authoritate valent, con- Krelevidet—Nn n fugere non erubeſcunt, non quaſi ea reagnoſcere Cæſaris imperium videantur. Con-
diangt.*
lpga„ los putare dicamus, attollentes tot iam annos inteſtino bello aduerſus Cæſarem cri⸗ rmithdli lun a de ſtas: apud quos quidem has ipſas leges, quibus de ſermo eſt, maximo in honore, ſi vſ⸗ äuitiu di 6 quam in Europa‚ atqʒ dignitate eſſe, nemo neſcit.In vſurpãdis itaq; Quiritiũ legibus, Eauuinie a ti nec Hiſpani, nec Galli, alij ue liberi populi hoc agere ſunt exiſtimãdi, quaſi agnoſcere lem a e u Cæſarem videantur, eiusue maieſtatem vereri, ſed leges ab ijs optimas, atq; ſumma nnagg ans prudẽtia latas amplecti. Quod ſi Polonis tuis te authore totius propè Europæ exem- arcumacpſ 5 mi plo permotis in mentem aliquando tandem veniat, vt, cum ſuis deficiuntur, illis vtan⸗ Opratexoſuß anmm tur, nihil quicquam mea ſententia peccabitur. Hæc diſputatio ad eas leges pertinet,
m ſtatenim Hiſpanias liberas eſſe, ſuosq́; faſces Cæſari non ſubmittere. Quid autem Gal
Hiſpaniæ li- beræ.*
rumqterum aiemn quibus ſuorum Regum latione acceptis equeſtris ordinis homines in Polonia ditio
parett, coler: anxin ne tua viuunt:ad alterum verò ius quodattinet, id eſt, Theutonicum, partim Saxoni- religoonehom atnci cum, partim Maideburgenſe, quo omnes tuæ ditionis ciuitates, Pruſsiaq́; ipſa tota, nisadpimen Sican non poſtrema Polonici regni portio, vtitur: Negare non poſſumus, Romani iuris tes polle ſede ain ſcientiam eſſe perneceſſariam, id quippe, cùm illud, quod proprium habent, ſiue Sa- „vtdloquenti? cſenin xonicum, ſiue Maideburgenſe, minus plenum eſt, tanquam commune vſurpant, liti- te obiinere pi aetlber gatoribusq́; reddunt. Quod qui ignorat, ignorant autem plurimi, quomodo ipſe, T niblat, 2eunn. quæſo, tibi in ampliſsimo regno ius ciuibus tuis dicturo dubitanti atqʒ hærenti ‚vt Le drd0 AflG inter cauſas diſcutiendas vſu venire ſolet, conſultus reſpondeat? hærebitnè& ipſe⸗- imptobos 4 aus imò verò è veſtigio ſuam proferet ſententiam. Nemo enim hominum celerius, nemo L ipub ſtaus t 6 ocyus, quaàm rerum quibus de interrogaretur, ignarus reſpondit: in ore imperitorum centuradinil wenn ſern per parata reſponſio eſt, ſemper præſens, vt inconſiderata ſemperatq; inconſulta, os elſe: dam min nam& quo quiſque iuris indoctior eſt, hoc in reſpondendo, promptior atq; expedi- um Solonem?&. 4 tior. Nonne ſæpe audire ſolemus ſpecioſa illa quorundam oracula, ſic libet appellare, us openmac mim, cũm deiure, cuius ne iota quidem vnum tenent, forte interrogantur, ita ſibi videri ris cocrceripo-= inquientium, illud æquum, hoc bonum, ipſorum ſcilicet eſſe iudicios nec pudere ri- et perlimiles, ente, diculos homines, ſe ius, de quo reſponſuri ſunt, ignorare etiam pręfari. Occurrunt au⸗ rinent, fottiort un tem mox, ne parum ſuæ famæ conſulere videantur, temeritatem tacite accuſantibus, nedicam èò An de iure ignotoreſpondentium, quidaliud inquientes lex eſt, quàm ratio quædam na-
12 tut anr turaliscqua nemo homo præditus noneſt, ita ſatis ſuailla oracula ſarta tectaq; fore ra- 20—(um ti, ônos ſtultos atq; imprudentes? imò vecordes, qui tot periculis aditis, tot maria niliorumülta ud emenſi, patria, dulciſsimis parentibus atq; neceſſarijs relictis, ex Hiſpania in Galliam, u. lulos besn inde in Italiam difficillimis itineribus atq; impeditiſsimis ſuſceptis, capeſcendæ iuris lurtsautholii Kcientiæ amore, infimorum ſæpe hominum abiectorumq́; indignis obnoxij iniurijs atrocimantur 13 atqʒ contumelijs, eſſe prope modum exules extorresq́; inſtinemus, ò inanes noſtras ſendunt tuen„ Ngilias, vanamq́; curam, totq́; euoluendis libris irritos labores, quibus, quæ intra lnctiusel e nain ipſo mentis noſtræ ſeceſſu, quaſiq́; ſinu habemus, id eſt, naturalem rationem, um exprotelt quaquiſq; noſtrũm præditus eſt, foris quærimus? Sed& illorũ ſapientiſsimorũ viro- norumde,gu— 9 tũſuperuacuũ ſtudiũ accuſare licet, atq; adeò damnare, qui ciuitates legibus latis fun- entia ſttudium i2 riu uuke. Quid Dracones, Solones, Lycurgos loquar? quidue, quod huc attinet, pro- ſey E Püusch eſt, Caſimiros, Ludouicos, lgellones appellemprudẽtiſsimos ſanctiſsimosq;ʒ acacam pah A ij illos
m ore impe- ritorum para
ta rePouſio.
Carpitur de
ꝛure temera
reſpõdentes.

4 4
EPS TOLA.
ſllos Græcarum rerum publicarum, hos Polonę tuæ, olim moderatores, nulloue ope- rę prętio eiuibus ſuis populisq́; ampliſsimis leges ſcripſère?& nullo certè dicere con⸗ ſequens eſt, ſi quà quis homo eſt, iuris peritus eſt, nihilq́; aliud eſt lex, quam, quod illt aut illi, nullis etiam literis legumue præceptis aut prudentiũ conſultis inſtructo fortè videtur. Sed ex iſtis quæro, qui vniuerſam iuriſprudentiã cum nutricis lacte ſu- xerunt, aut potius ex vtero materno omnis iuris atque iuſtitiæ conſulti prodierunt, ſi nihil aliud eſt lex, vt illi aſſeuerant, quam ratio quædam naturalis, vt non repetam ſu- peruacuam eſſe omnem legis lationem, non minus diuinæ, quam humanæ⸗, fruſtrac in iure condendo à quoq́; nauatã olim operam. Quæro, inquam, cùm Romani 4Gr⸗ cis ciuitatibus leges miſsis oratoribus petendas putauerunt, excideratnè eis ratio na- turalis, quam iſti legem eſſe dicuntr aut illa orbem terrarum domitura Vrberelictaaq Græcos tranſuolauerats illũdue mihi reſpondeant, cùm eadem ſit omnibus homini- bus naturalis ratio, cur non eædẽ leges apud omnes gentes ſint imò verò cur non eg⸗ dem ſemper apud eaſdem gentes/ quis enim, pręter delira iſtorũ capita neſciat, ius po- pulo reddituris legum, quibus ille populus vteretur, eſſe cognitionem neceſſariãcve- cordium profecto eſſe, arbitrari ratione naturali omnia percipi ſcio quidem plæraqʒ legibus contineri, quæ homo non vulgari prudentia præditus, exactioreq́ iudicio, ſuapte cognoſcat, idemq́; quod ignoratis legibus cautum eſſet, quandoq; reſpondeat: * hoc tamẽ fortuna quadã ac caſu accidere, nemo negauerit: eum autem, qui iuriſdicti- Conſaltò, nõ oni præeſt, conſultò, nõ caſu ius reddere debere, quod in illa ſpecie reſponſum didici, caſu,ius red- cũm iudex poſt accepta controuerſiæ inſtrumentamodico temporis interpoſito ſpa deadum. tio pronunciãſſet. Placuit enim, licet legibus conſequens, quod pronunciatum eſſer, proponeretur, viribus carere, quia caſu non cõſulto pronunciatum eſſet, ſed vtin ijs, quæ iure naturali continentur, euenire poſsit, vt rationem ſequuti naturalem tanq́;in refixa atq; immutabili, conuenienter incognitis legibus, quandoq; reſpondeamus‚in ijs certè, quæ cuiuſq; ciuitatis placitis comprehenſa ſunt, diuerſum eſt. Natura quippe Ius naturale ius idẽ apud omnes gentes haberi, vt& rationem naturalẽ omnibus hominibus ean- apud omnes dem eſle, ita ferme, vt apud omnes gentes ignem calfacere: Ius verò ciuile, ne ineadem Semes idem. quidem ciuitate, idem ſemper eſſe, quin ſæpe, rebus ita fortè dictantibus, immutari Tiat ein aliudq́; pro alio conſtitui, quodq́; prids iuſtũ non fuiſſet, eſſe iuſtũ incipere. Ius quip- obnoxium. pe in ciuitate naſci, vt& hominem, adoleſcere& interire: annisq́; quodã modo ceuſe⸗ nio conſumi, indeq́; fieri, vt quas leges ſuperior ætas ſapienter conſtitutas putauit, Ius omne ho- eas ſequens, tanq́; parum prudenter latas, abroget, antiquet, irritasq́; eſſe iubeat, alijs minum cau- ſæpe deterioribus in ciuiũ perniciem ſubſtitutis, vt ſunt eorum, qui Reipub. moderã- ſatonſtituti. tur, ingenia. Nam quo, quęſo, iure manus ſibi adferre, mortemq́; ante diẽ maturare li- Aipenien- cere hominibus poteſt? Conſtat enim ius, quodcunq́; conſtitueret᷑, hominũ eſſe cau- ſum in eor, ſa conſtitutum, ſeruandorũ quidem, non perdendorum. lllud itaq; ſcelus exoſi Athe⸗ qui mortem nienſes in eum, qui mortẽ ſibi conſciſſet, ita vindicaàſſe, quidã authores prodiderunt, ſibi conſeiue- vt manum, qua id flagitium perpetratũ eſſet, abſciſam ſeorſum, tanq́; cæterorũ mem- Iunt, Hæna. prorum inimicam, à reliquo corpore humandam præciperent, deteſtati, vt poterant, Nadra peſsimum facinus in ſe ſæuientium. Etſi verò mortem ſibi conſciſcentium conſilium 2eu ume maximum grauiſs imumq́; flagitiũ contineat: repertus tamen eſt Hadrianus Impera- Euphrati tor, qui hoc lege ſua iuſtum eſſe voluit. Euphrati enim Philoſopho, vt Dion author Philoſoho eſt, meminitq́; Cælius Rhodiginus lib.lectionum antiquarum xxviij. Cap. xxviñ vi mortem ſibi tæ pertæſo, annis confecto ac ſenecta, grauiẽ aduerſa valetudine laboranti, idcir- eerdn, coq́; mori, occupato ſua manu fato, affectanti, licerec; id ſalua exiſtimatione ſua atqʒ illæſa poſtulanti, adnuit, cauto, ne factũ necem talibus ex cauſis ſibi adferentis igno⸗ minia ſequeretur vlla, aut infamia. Si lex ita naturæ repugnans, vlla Principis autho- ritate rata eſſe poteſt, etſi nõ defuturos putem, qui hæc cæteraq́; legũ monſtra kera⸗ Sardanapa- ſua non vacare autument, tanq́; viri ſit ita vitam tinire. Nam& hoc indardanapa u 8— lus mortem laudatum, qui, cùm ſe opesq́; ſuas rebus acciſis in pyram ad hoc extructã immillllet,
Hibi conſci- ea re ſola, cùm cætero vitæ actu vt fœmina egiſſet, virum imitatus ſeribitur, ſiue 119, Ken mori gi Pompeij hoc eſt, ſiue luſtini, illius hiſtoriã perſtringentis, qui lib. i. Sardanapali
Ort 1———.... 12„— 7 ₰ 1 us ſe e ceſſum ſeribens, ita ſubiecit, in tanta ergò ingeniorũ varietate, vnde tanq́; exfonti 5 2. 7..—...„„.„ leges manant, alijsq́; ſublatis aliæ ſufficiuntur, quis certam iuriq́ʒ alicuius ciuita tis
„..„.„=7 7.. in⸗ ſentientè proferre ſententiam ſe poſſe promittit, niſi cui cognitũ id ius ſit? idemqi vt non ſemel in qu
buſdam
terdum in ipſo iure, quod natura conſtat, vſu venire poteſt,
er tnon Me vcg amelkenin m, V 9 awmicetrallelan in naere lrrunch pla däomehodelnlo 1 ipeangunsch igra Komauit ſegiltan W, noinlagenli u Cathe uinsauxrann femper, lät weuntna qldd ei ſns iaetwbiwnenndn erub enc Aäkelmnanwmtiquata R bremoceaotibus inte b itpequitönlliyeteres Ilndumboniics ne dica an zpxunadecte qualt dum lncie Kenmliuemit ann h d glamennenilupplt wriſt met, maumqulalu oneſt ſllent,enentacun
duoiß wmtekaiumet Sedo. zre g
deei krac nm 0g Ld
aduew gucim mur, ulhnrlemiln n6 Rdlãl
lilinrnrena, 1 lam ipendner nd e dödlorane nanup ur
PIp
Sall agteadg bit dm 5 4 e 6
3 I tan 5 19 d 3 quame⸗ ſetn* Jnkadt. cui-. 4
+
80. Raura duidn deun cn dLd pauintz th
83 Aeh pe
1
' 1 Tue. Namb hocan hr rlu ) Aeh ttüab le ſktumiat Wan KTeesf wawn 4 nun

d 5 r. natſomni Sggl dari prudentian. M „ Pddentlah 2 2W islegbu auu 52 89 edeber quodii T. itrumenamodl n giboscoſſequet„tige „noncdlolto pr 7 fn Poſsit, vtatom Ermn cognuulegibus Plcha omprehenalunt elian ferationemnaturz Sut es ignemcalface 2 n ſæpe, rebusital Adläe iiuſtänoafuillet k⸗un⸗ leſcere&interirt ügf es ſuperior atzsl i ch 38, abtoget anti An
Nusvaretur eſl
6
bſtitutis, vtlunt un⁶8 us ſibiadlerrem 20 jus, quodcunch m 1 perdendotum 21 5 t. ita vindicalle, d ellet, abſcilam! ran umandamptfaci 18. M
1 anti licerech 4 t necem talibus 4 119)” Xita natufa rept 5 putem quil 42 ita vitam daied waccili in plt 89 ꝛegill virufjs 3 ninaegillet 7 erüäperſtingt 9 1110! 4 niotũ vil 41 goies usern en 67 n. ddiscetſ T i duntut,g llcul a 9 9 tealle S4 romitt 4 9 hu, vlu well
————
ſtem. Latinis hoc amplius prędari graſſariq́; viaperta ac rapto viuere, patrio inſtituto—αM
EPISTOLTA.
puſdam articulis à nonnullis gentibus certo quodam ipſarum inſtituto repudiatũ eſt,
quod in furto apparet, quod admiſſum nullæ, quas ſciam, leges, quàm veſtræ grauius Leges Polo- coercent, ob leuiſsimas ſæpe res ſubreptas,& quæ contemni poſsint, laquei pœna cõ-"icæ omniten, ſtituta, delinquentibus ſupplicij genus non ſupplicium obtentu natalium fruſtra Sau iimeee deprecantibus. At Tauros, Scythas, furta imputa relinquere, Herodotus in Melpo- Tinee an 8 mene author eſt. Sed, ne barbarorũ exemplum quis eleuet, veteres Aegyptios, quo- Apud Tau- rum inartibus reperiendis ſolertia, rerumq́ʒ optimarũ cognitione ſagacitas celebra- ros, Scythas, tur, idem obſeruaſſe, Ariſtonem luriſconſultum ſcribere, Aulus Gellius lib. xi. noctiũ furta ſunt Atticarũ cap.xviij.refert, nullum quippe apud eos furti crimen eſſe. Apud Lacedæ- ¹mpunita.
.. Aegyptijs monios verò ſobriam gentem atq; acrem, furandi induſtria, vt author eſt enophon 27J577, 9
lib. de Cyri minoris expeditione. iiij.& eo, quem de Repub. Lacedæmoniorũ ſcri- men non efl.
pſit, nõ modò, impunitatem reperit, ſed laudem etiam promeruit. Enimuerò, quod in Lacedæmo- furto deprehenſos loris cædi Lycurgus iuſsit, ea re ſtultitiam caſtigari parum caute nij furari in attente q; furantis, non autem furtum puniri, idem Xenophon ait, quippe cuius nullã laude ponnt. Lycurgo pœnam eſſe conſtitutam, pleraque hiſtoriarefert, in edulijs quidem hoc,
ijsq́; rebus, quę in vniuerſum ad leuandam famem pertinent, comprobatum eſt: Nam furtis luxuriam alere, ſumptumq́; præbere libidini, ius non fuit. Voluit enim Lycur-
gus hoc veluti domeſtico tyrocinio acuere ſpartanam iuuentutem ad fallendum ho- , 75 7apls licuit, quod Nomanus ille Vergilianus libro Aeneidos. ix. cùm molliciem Troianis viuere ſoliti. exprobraturus, moremſuæ gentis iactat, his verbis declarat.
Caniciem inquiens, galea premimus ſemperq; recenter Conuectare iuuat prædas:& viuere rapto-
Idem quoq; euenit in cæde, quod crimen quanquam& diuinis& humanis legibus Homicidas ſemper capitale habitum eſt, non erubuerunt olim Romani modici æris multa vindi- Priſci Roma-
ni pecunia
care: quæ poſtea lex meritò antiquata eſt, eam tamen inſequuta 1 iori 1 quæ p q ſt, q ætate a maioribus tuis neiarahe,
Reipub. Polonæ moderatoribus inter ſuas leges eſſe relatã, mirari magis licet, quàm idemq; poſle⸗ laudare, quippe qui nõ, vt illi veteres Romani, diuinarũ legum præcepta ignorauere. à Polonæ rei- niſi quòd, vt ſuam hominibus, ne dicam Deo immortali, ſeueritatem comprobarent: pub. modera- annui carceris pœnam adiecère, quaſi non ſatius fuiſſet, lege diuina, vt ſcripta erat, vti, toribus vſur- quãm nouam ſancire,& enim ſiue mitior, ſiue acerbior, quod quoſdam audio dicere, 7⁴ενι⁸
annui carceris, quàm extremi ſupplicij pœna eſt, vtraque re peccari ab eius legis la-
toribus palãm eſt, tanquam qui aliud cædis ſupplicium quam Deus, per æmulati-
onem conſtituiſſent, clementia cum Deo, aut ſeueritate certare voluiſſe videantur,
quod pluſquam nefarium eſt. Sed quia, qui talem legem condidère, quæ cędis erimẽ
ære coërcet, habuerunt, quos imitarentur: ipſos interim miſſos faciamus, nam& nõ
deeſſe eis ſcimus, quibus ſuam illã inſolentem Deoq́; repugnantem ſanctionem prę-
fractè tueantur. Aliã itaq; proponamus, quæ tam abſurda eſt, vt nulla ratione, quæ ex-
cogitari cuiuſquam ingenio queat, vindicari ab iniquitate poteſt, vim illatam contra- Vim vi re- ria vi defendere, niarlaune manu propulſare, vt Iulius Paulus lib. ix. Digeſt. Ad le- pellere licet. gem Aquiliam capite xlv. ſcribit, omnes leges& omnia iura permittunt, quod& na-
turali& ciuili rationi congruit, hoc quidem apud cæteras gentes: in Polonia verò di- 2, Poloni⸗ cione tua maior. tuor. legibus ſi quis adgreſſorẽ, dum nec euadere fuga, nec ſe loco tu- multatur, eri, aut quoquo modo vim declinare poteſt, tutelæ ſuæ cauſa fortè occiderit, pecunia qui ſe defen-
bene ſanè magna multatur, tanquam ea vna in re haud mediocriter deliquerit, quòd dendo homi- Sicario iugulũ non præbuit. cuius legis cùm nulla non idonea modò aut tolerabilis,*0 2eeiei ſed ne friuola quidẽ ratio reperiri poſsit, quid iſti, quæſo, reſpondeant, qui ratione na- turali omniũ prudentiũ placita quaſi pugillo putant comprehendi, legumq́; cogniti- onem ei, qui iuriſdictioni præeſt, negant eſſe neceſſariã? id tantùm, quod ratio dictat, ſequi iuſſo? pleraq; enim eſſe, vt ſuprà conſtitit, quxæ ſeruare hodie in foro iuſdicentẽ oportet, vt pote legibus ſuę ciuitatis cauta, quæ tamen rationi naturali non modònõ congruunt, ſed aduerſantur etiã at repugnant, eum itaq́;, qui in magiſtratu eſt, legũ, quibus populus, cui ius dicturus eſt, viuit, habere notitiã oportère, plusq́; manifeſtũ
eſt. Legũ peritiæ hoc amplius atq́; cognitioni conſtantiã adiungere animi exigimus: Nam bonum eſſe virum iudicẽ, neceſſe eſt, mentemq́; adferre ad tribunal atq; propo- ſitũab legũ pręſcripto nunq́; diſcedendi, non odio, nonamore, non ſordibus, non eti-
am metu, aut potentiorum territionibus, quibus rebus ius dicentium religio tentata Iudicum eor-
atque adeò victa ſæpe ceſsit, quodq́; minimè bonum atque æquũ fuir, pro iure reddi- ruptela.
tum eſt. Nam& inimico, iuris authoritate nocere, vt ſunt hodie ingenia, iucundum
eſt,&
Tudex P eſſe debeat.

EPISTOEA.
eſt,& qualibet coniuncto neceſsitudine morem gerere, pulchrum ducitur: auro autẽ Perueyſa po- muneribusq́;, quæ nõ ſunt expugnata ſudicia? quæ non labefactatæ leges? quod non tẽtior, aut ho- adulteratu iusc potentiorum vero authoritas, ne territiones dicam atq; minas, quibus ritas in indi · illi in foro, nõ legibus certare ſolent, cuius ius dicentis animum non flexit, non vicit ctſs. non perfregit adeundæ multorum inimicitiæ ſunt ius dicenti, qui legum voluntati, quam hominum libidini ſeruire malit, et fortem eum pręſtare anitmum atq; inuictum enene portet, quaſiq́; alterũ Herculem omnes fori ſuperare difficultates, quibus Chryſip- 8 88 47 pus fortè deterritus, cùm pri uatus ageret, interrogareturq́; quamobrẽ ad Rempub. eſe oporter. gerendã non accederet: reſpondiſſe fertur ene, ſi male, inquiens, geſſero, deos, ſibe- Cbyyhippus ne, homines mihiiratos reddam, atq; infenſos. Durius illud Themiſtoclis atque acer- ad gerendam bius, ſed quo ſimiliter difficultas in gerendo magiſtratu ſignificatur:nam, cùm quoſ⸗ 7— 7„ dam ambire magiſtratũ audiret, ſi duas mihi quiſquam, inquit, oſtenderet vVias, qua- Themishaelen rum ad inferos altera, altera adtribunal ducat: eam, quę ad inferos tendit, ingredi ſati- a gerẽdo ma- us putem. Quidam aiunt,& Demoſthenem ita à re forenſi abhorruiſſe, eius ſcilicet giſtratu ab- Periculorũ minimè ignarum, vt familiaribus ſuis dixiſſe memoretur, ſe, quamadtri- horruit. bunal in exilium potius iturũ, ſi alterutrum ei eligendum foret. Quorum ego ſenten- Demoſt he. tiã ſecutus, atq; authoritatem à iuris dicundi munere, arduo, difficili, ac impedito ſem- 2 8 perabhorrui, et ius docere, quam dicere, in ſchola interpretari, quam in foro reddere, ns exu Doctor deniq;, quam cognitor eſſe malui. Has mihi partes cùm elegiſſem, Bononia in terram Poloniã, dictionem tuam, Petri Gamrati antiſtitis ampliſsimi vocatu veni: nam in Hiſpaniam ad meos Gallorum arma reditũpræcluſerant, nouemq́ annis artẽ boni& æqui Polonæ iuuentuti Cracouiæ tradidi,& inde Viennã loanne Lago iuriſ- conſulto authore aà Ferdinando Cæſare ſacratiſsimo, ſocero tuo, ad idem docendi mu- nus accitus, à te, Rex optime atqʒ clementiſsime, retẽtus ſum, me tibi regiæq́; tuæ da- re operã voluiſti, et quem ius dicentem in tanta luriſconſultorũ Polonorum, doctibi- morum quidem illorum, copia conſulere quandoq; non piguiſſet, optimi ſcilicet atq; ſanctiſsimi Sigiſmundi, patris, qui hoc honore me nõnunquam erat dignatus, autho- ritatem ſequutũ, me inter fori Palatini cognitores vnum eſſe iuſsiſti. Adſedi Samueli Maceouio Cracouienſium antiſtiti, ſacrorum Codicillorum& Epiſtolar. Magiſtro, à fori cancellis nouo magis, quàm probo vocabulo hunc magiſtratum Cancellarium vocant,& mox loanni Prærenbio, Gneſneñ. Archiepiſcopo, ſenatus ſecundum te Optimatiumq́; Principi, poſt Maceouij exceſſum illud ſacrorum codicillorum& epi- ſtolar. magiſteriũ obeunti. et nunc Philippo Padneuio, Cracouieñ. Pontifici, noſtręq́; xtatis Catoni, eius in ſummo hoc magiſterio ſucceſſori, viris tribus maximis atq; reli- gioſiſsimis vigilantiſsimisq́; Reipub. Polonæ cuſtodibus,& propugnatoribus ſtre- nuis. Maceouio fidelis Martini Cromeri opera,& ſumma integritas præſto fuit. Præ- renbio et Padneuio Stanifſlai Carncouij, auditoris et diſcipuli mei, conſumatiſsimum ſtudium, et ſæpe Auguſtini Rotundi, prætoris Vrbani, induſtria ſingularis& erudi⸗ tio, hominum, vt eſt de Sulpitio dictum, nõ minus iuris, quàm iuſtitiæ conſultorũ, ad leuandũ fori laborẽ acceſsit. Inter has fori exercitationes id mihi videor conſecutus, vt eorum, quę cum doctiſsimis illis viris ſępe diſceptando didiciſſem: mandare literis aliquid et poſteritati tradere auderẽ. Igitur cum proximo tẽpore Ioanni Domanouio Samogitiæ Antiſtiti,& Staniſlao Narcuſio, viris optimis atq; prudentiſsimis, in req́; forenſi per omnẽ ætatem verſatis cauſarũ Lituanicarũ tertius cognitor acceſsiſſem, ne nullũ operarũ noſtrarum forenſium extaret monumentũ, quæ in noſtrã cognitionẽ inciderunt, definitaq́; a nobis ſunt, pauca quædã mihi delegi, quæ tuo nomine aut nu⸗ mine potius munita atq; defenſa in publicũ emitterem, tuta ſic à reprehenſorũ licen- tia futura, nefas omnibus exiſtimaturis, quę tibi nũcupata eſſent, ea ſcripto violare aut verbo. Quæ porrò, ne nuda in hominum manus venirent, quantum ei rei ſucciſiuis horis vacare potui, cõmentarijs fuſiorib. exornaui. Cupio maieſtati tuæ laborẽ hunc meum ſtudiumq́; probari, quod ſi per animi tui clementiam fuero conſecutus, cætera huius argumenti perſequar, vt quicquid in hoctoto Auguſto tribunali, te quidem principe, nobis autem diſceptatorib. de iure reſponſum eſt, literis à me conſignatum, cum nominis tui memoria ad poſteritatẽ tranſmittatur. Vale, hoſtium Chriſti et tuor- victor. Vilna. KL. Sextilib. ſacratiſsimo natali tuo. Anno à Chriſto Deo Seruatote
noſtro nato, Secundo& Sexageſimo ſupra Milleſimum& quingenteſimum.
Tlumn Tſesache nu itnui bane N Aughnine aunpvt Luickkin nner Nyyzum s Nuby
) Vyud
L
* Mewnar.
hoſh culläne
u Erl 1 4 6
t Luiſben z Lurtla 7:ea FiEhl ſn
4 Luw,
Gaunane
4 r A ee Worte 4 LLdan A mäuen 9„]
fibi eu, lena en Alj gss, Ananat nu id r Nhe. un Dun ſibin a Taum lMnan Lerihan hae dape numx fumann h et. ſien„ ¹ b0 4 ne u
amel
1KIIN-
e aubs dum iüts, 4 n
hia nec⸗
etctu u, lPfenn9 adt nuhng.
3 untſe debet
len/1 M. 1
ALunarnn uditor. ninfuyeuern ,47 Aähx,.
atuncnaum zudic tundinun guuntele th Nart uonen 1
Haurntrtue matru lulgeruenyu 2 ſun ttef eln, rtuulduæ Nu Kantunanmunnula! thoriten vmmeunnyermeem/ argultn F tumer. 7 Nt. Multhnnus Äharcet kt tomaninnaechie nentge ennatar: ui 6 unlalum n ſanaln vmuin, una Alnnnus ueniner Mn-,
.„ 1½ 4 ſeleesae Ant, rn
lefp„ Whmedt nece
ales. Mgrts

L4s ne— wnartetrtlon H alhe
Rtemeom 11 ue, „ Kperaredit te ia 1. 1p 1 ſ
1. M de ümale ing 22 d
alos Dnnig ld Aa. Wllluc Au N
domagitratue dodh. domagltrulh d ea
nadeti de
an quead I3 emittefoten Nar buslübchelem p meielgendumke 3u dimanere arducg eiie n ſchobinerptet 1. tansean d Caamräiantiſtitt 1us!, marediäpræcluſt as, tradidi, Ainde N 13 5, cratißimo ſocero 1an iſsime, retätus ſuſ it. tantalmiconſult i quandoqnonpig dnoremenönunqh un- nitotesvnumeſſ. rum(ocdicilorun E vocabulohuncm i. ſneñ. Archiepiſco On ceſſumiluudſacrq ne doPadneuio,Crc a io ſucceſſori viriſ Innt onæ cuſtodibus, 2 3 pera,& lummin 84¹ ditoris etdiſcpu ind oris Vrbnnd ind ring 5minus uris qua K axercituionesid 1 B pe diſcepund 1 4 cumproxinotc
—
PETRI
R EI R
E
97 0. 2
V R E CGCO N SV I.
1 C
Deciſio Lituanica Prima.
71 1 V I F.
De teſtamento eius, qui mortem ſibi conſciuit.
SVM MARIV M.
1 Teſtamentum, poſteaquam manus ſibi quis attu-
liſſet, rectè atq ordinè factum, valeat nec ne?
Qui iudicio carent, teſtamentũ condere iure pro-
hibentur: etiam pietatis cauſa.
3 Auguſtini Rotundi Prætoris C ilnenſis in iudi- cando verecundia atq; modeſtia.
4 Qui eſt Reſcripti conditor, idem eſſe debet inter- Hres.
5 Royzius cauſarum Lituanicarum auditor.
6 Multum intereſt, teſtari quus potuerit, an ſecun- dum leges teſtatus ſit.
7 Teſtamenti ordinatio maximè animi indicin exi- gt,
3 Ad ea, quæ animi iudicio fiunt: qui intellectu ca- rẽt, nulla Principis indulgentia idonei reddun- tur.
/ Impuberes neq Iadices eſſe, neque matrimonium contrabere indulgentia Principis poſſunt.
10 Matrimonium inter eos, qui mdiuiduæ vitæ pro- poſito non copulantur, confirmari nulla Pontifi- cis Maximi authoritate potest.
Ex lapidibus in commeantium perniciem ſine cau- ſa iactis, furor arguitur.& numer. 57.
12 Qui ſibi non pareit: multominus alij parcet.
13 Qul reliquias ſuas teſtamento in mare abij ci præci- pit: ea re impos mentis eſſe ereditur: niſi contra- rium probetur.
14 Qui mortem ſibi conſciſcunt, in ſterquilinio cum
canibus, communem babent ſepulturam. 1 Egrorus medico n obtemperans,ſuæ nõ eſſe men- tis quibuſdam creditur. 1 16 Cuàm plures eiuſdé rei eſſe cauſæ poſſunt, ei vnam certam aliquam tribuere, non eſt neceſſé.
17 Mortem ſibi conſciſcendi permultæ cauſa eſſe, atq innumerabiles poſſunt.
18 MNeronis exceſſus.
19 Cornelij Galli exceſſiu.
20 Liemij Macri exceſſus.
21 Dymni Macedonis exceſſus.
22 Quando bona metu pænæ mortem ſibi conſciſcen-
tium, fiſco mdicentur:& quando non.
23 RoyX reſponſum loanni Luthomiro Regio Luæ- ſtori Conſulenti, bona Foroliuienſis mortem ibi zrrogaſſe crediti, publicari ne deberent?
24 Quidam authore Marciano, vitæ tædio mortem fabi irrogant: in quibus Amphion.
25 Alij impatientia doloris vitam ſua manu finiunt: qui exitus Aiacis Telamonij fuit, ob prælatum ſibi in armis Achillis I lyſſem indignantis.
16 Dioxippus pudore victus, manus ſibꝛ attulit.
a Sæpe minus eſt conſtantiæ in rubore, quam in eul- ba.
28 Pomponius Atticus morbi impatientia, ine dia ſe extinxit.
☚
29 Gaius Proculeius Auguſti(æſaris familiaru in graui ſtomac hi dolore, Gypſo poto mortem ſibi conſciuit.
30 Calani Indi Philoſophi exceſſus.
31 Feſti exceſſus.
32 Scipionis exceſſus.
33 Caronis H ticenſis exceſſus...
34 Porcia(atonis filia, cognita Bruti mariti neee, candentium carbonum bauſtu ſe interemit.
35 Lucretia, vim à Sexto Tarquinio paſſa, dedecoris impatiens, ſua ſe manu occidit.
36 Curtij adoleſcentis Romani exceſſus.
37 PBbilenum(arthaginenſium exceſſus.
38 Themiſtoclis exceſſus.
39 Charondæ Lyrij exceſſus.
40 Maronis de Didone vanitas, Verusc; Didonis exceſſus.
4½ Vandaæ Polonorum Reginæ de quodam Theuto- num Regaulo Victoria,& Vtriuſq; exceſſiu.
42 Empedocles diumitatis aſfectatione, aut iattatio- ne potius quadam, in Ethnam inſiluit.
43 Cleombrotus adoleſcens, lecto Platonis Phædone, ſe in mare abiecit.
44 Marcus(ato, priuſquam mortem ſibi conſciret, his Platonis Phædonem perlegit.
45 Chryſippi& Aenonis voluntaria mors.
46 Cum multæ eſſe hominibus cauſæ, conſciſcendæ ſi- bi mortis poſsint, non debet Vna certa quædam præſumi..
4 7 Anuli geſtatio in muliere, non eſ certum cont ra- cli matrimonij argumentum.
48 Qui ſine cauſa mortem ſibi conſciſcere adgreſſuus eſt, prohibitus; non perpetrauit, puniri debet- cum num. ſeq.
49 Furioſt ſatis ipſô furore puniuntur.
50 Furioſt& impuberes fraudem capitalem admit- tere non poſſunt: qui manius fibi adſert, pateft.
51 Teſtamentum hocipſo, quod mortem ſibi quis con- ſcit, non infirmatur.
52 Lapides in vulgus iacere, non eſt argumentum fa- roris: niſi boc amplius more inſanorum illud fa- flum probetur. cum num. ſeq.& numer. 56.&
2.
53 Suee ui ſapiunt, iaciunt lapides..
54 Conſciſcere ſibi quis mortem, ex cauſa legibus Di- geſtor. probata, poteſt.
55 Lex admiſſum eorum vindicat, qui temerè manus ſibi adferunt(.
56 Cur ex præcepto reliquias ſuas in mare abijci iu- bentis, furoris ſumatur coniecturaꝰ
57 Temerarius lapidum iactus furorem arguit.& num. 11.
58 Non tam ex factis dictis ve, qudm ex faciendi di- cendi-ye cauſis, alienatio mentis deprebendi- rur.
B 59 Mortem
—— ——

PETRI Morten ſibi eonſciendi cauſæ, bominibus cala- mitoſis plures eſſe poſſunt.
6o Reliquias ſuas in mare abijci iubentis, nulla eui-
61
6
d*
63 64. 65
66
67 6 69
70
71 22 73 74
75 76
60 —
8
8*
8
34
dens ratio eſt.
Qaæ cauſc authore Bartolo probabiles eſſe poſ- ſunt, reliquias ſuas in mare abici volentis, no- uac; addita à Royxio, cum num. ſeq.
Hla Dictator, Gai; Marij cadauere eruto, talio- nem metuens, reliquias ſuas cremari iußsit, contra familiæ ſuæ morem.
Lando ægroti Medico non obtemperantis, alie- natio mentit arguatur,& quando non.
Qui ægroto malum Medicum adhibet, pro ho- micida eſt.
Maritus vxoyi ægrotanti Medicum imperitum adducens, ea de funtta, luero dotis carere debet, ac ſi ſuis ipſam manibus oceidiſſet.
IZulnerato, imperitum Medicit adhibente, ean- tionibus ve, aut alia improbata ratione vulne- ra curante, inde defuncto, pereuſſorem pœæna homicidij liberari.
Imperito Medied eredere ſalutem ſuam nolle, nõ eſt deſipientis.
Medicinam per imperitiam facienti, caſus mor- talitatis imputatur.
Egrotus, qui Mediei nõadhibet, vſq; ad culpd omeratur: furioſus tamé eſſè non præſumitur.
Vulneratus, qui 0 hirurgum non aduocat, aduo- catove non paret, inde defunttus, percuſſörem pœna homicidij liberat.
Maritus vxori ægrotanti Medieum non aduo- cans, ea inde mortua, dotis lucro priuatur.
Ex non accerſito Medico, aut non audito, conie- cturam furoris ſumi, nuſquam relatum eſt.
Hippocratis de artis Medicæ incertitudine iu- dicium.
Sigulorum morborum apud gyptios ſinguli fuere Medici: contra quam hodie vbiq hit.
Multæ ſunt Gentes, quæ ſine Medicis degunt.
Archagatus Medicus anno ab Vrbe condita quingenteſimo triceſimo quinto Peloponeſo Romam venit, nunquam antéè νſam Medicis.
Idem ob ſecandi atq; Vrendi ſcuitiam Romauir artem Medicam inuiſam Medicosd; omnes fe- cit, dictus ob id 2pſe carnifex.
Pertinax Catonis odium in Græcorum literas, quibus præſertim ars Medica continetur.
Poſt Catonis exceſſum Roma din Medicis carn- it, pauciq; Quiritiũ poſtea eam artẽ attigerunt.
Romani A⸗ſculapio ædem extra mænia poſuerut, non paſai eum mtra I rhem coli.
In ſõla artium Medicina cuicunq ſe eam tenere brofeſſo, cum ſit periculum in nullo mendacio maius, ſtatim creditur, adeò blanda ſperandi bro ſe cuiq, dulcedo eſt.
Sigulare Medicorum vitium eſt, famam uomi- nis nouitate aliqua aucupari.
Prodicus Medicma, quæ(linice dicta eſt, anti- qtuata Iat ralepticen inſtituit, ſucceßsit(hy-
hippus alijch atqp alij pænè innumerabiles, qui fuperiorum ætatum muentis plaeitisc; ante ve- ceptis, nouam medendi viam ingreſst, obuiam ꝛuerunt, Vix tandem facto innouandi fine.
Matthæus Curtius Medicus, cum ex Pleuritide laboraret, paſſus eſt contra ſiia placita ex eom- munibus traditibnibus ſecari ſibi vena„m.
RGYZII
85 86 87 88
39 90 91 92 33 24 95 96
97
98 99
103
MAVREI
Damnata Medicorum proſeſio est di,manibus Poẽëtarum.
Aſa Rex, qui is ſummo pedum dolore Medies- ru, non Dei opem ehfe enir. repre hen ſus eſt.
Furor ex ijs rebus probatur, quæ in homiem /s- næ mentis non mncidunt.
Sapit, qui Medici ſe idei non committit, euius inſidias timet, cuius ve auaritiam ſuſbeſtam habet, aut impe ritiam. Medicum imperitum adhibere in culpa ponitur.
Qui morbi euentum expectat, ne mereeden ſol= uat, auaritiæ, non inſaniæ ar gui dehet.
Qui cogrita morbi grauitate, moriturum ſe ide untelligit, fi medicum non aceerſit, reprependi non poteſt.& num. ſeq.
Mortifera ægritudo variè deprehenditur.
Medicum non adbibere in morbis, qui ſanari poſe ſunt, non eſt argumentum inſani.
Morhbi diuma woluntate, Varijs ex cauſE homi- nibus accidunt.
Probatio ex neceſſario non ex incerto debet eon- cludi.
Sapientißimus quiſque æquiſsimo animo mori- tur: ſtultiſsimus miquiſsimo.
Marcus Tullius ex ſenio rehueraſcere,& in eu- nis Vagire, in bonis non duxit.
Priſci Poëtæ funera exiſtimabãàt lætitia, non lu- Ctu e lamentis proſequenda.
Trophonij& Agamedis exceſſus.
Deterreri ſapientes à morte non oportet exem- plo Socratis.
Socrates in iudicio capitis nec patronum quæſi- uit, nec Iudicibus ſupplex fuit, educiq;& cuſta- dia, cum po ſſet, noluit.
Oratio Socratis& vita mgraturi.
Dauid diuſe viuere queſtus.
Paulur Apoſtolus mori optauit: er eſſe eum Chriſto.
Cum mors in Bonis ſit atq optandis, ex no impla- rata Medici ope nulla arguitur inſania.
Et ſi mors in malis numeretur, qui Medieo non
obtemperauit, non eſt habendus inſanus.
Non eſt iniuſſi Imperatoris. z. ef Dei de præſi-
dio ac ſtatione vitæ decedendum.
Non ſemper ex furore mortem fibi homines con-
ſciunt.
ELgroti nõ vna de cauſa Medico no otemperit.
109 Furioſus dilucida habens mnteruallæ, tempore ſa-
810
1¹1
31d
113 114
115
næ mentis rects teſtamentum condit, eæterac facit quæ ſapientes.
Quod furioſus inducias furoris habens, tempo- re furori proximo fecit, Oldrado e Baldo au- thoribus, ex qualitate fatti dijudicatur.
Cæteris authoribus, quocunq tempore quidab eo factum dicatur, ex attus qualitate proban- dum eſt, aut reijciendum,.
In ordinationibus furioſorum furoris indutias habentium, quò magis valeat aux non valtas actug, eius qualitas mnſpicitur.
Fattum ab eo, qui in perpetuo furore eſt valeat nec ne, varisè reſponſum..
Teſtamentum à Tuditano notæ inſaniæ homine rectè atq ordiè fattum, Romæ à centum viris eſt approbatum.
X diſtinttio: teſtamentu item tribus ver- 5ud
ctari poteſt.. 5 16 Suſticic
r ,*
89 megxgiendo 9 nanunejts en Vtht, wtempor leenmleni dcaleetkenwn, Hrllieynfalk dun Triuszyuht, henn entue 2 b tzuen fecit dal, ig. Nre u h
tunht 9 Wuorn tno i n Or⸗ A MArs y MA d alun i e jenum confen u. näm ferfccututem. ho Luliare Launan egeteſtement tee utde t ſuaiena- fre tulneätte neyraſen um nunudh eeten 99 ange ultt. kti vrinn it ſentunarn nus wrrunteſe aun ae ulrmünunr
7
(11,as 5 d W. KAllalh,
v uu 4 lgn 1 hn Tuht 8 7 m. N fan⸗ Hadium) drat 36 hen Re 4 fennen ddfcht yy⸗ 1 h f 48 54 5,A Wal 105 3un Unmn. u fmu aen, um. 8. Knta WM 1 hun lhian 8 un 1 n N ealen G M 5 Senn ai 1A A h. 40 Cpnenn mhlt
1 1

3
d
111
u1
1
f 111 6 9
da mentin n, ma 1Au u Nle- 6
eaae 3 8.
h
AADefe
. A Neul c, Lut moht, 1 In m n Meuent dg
Muntaagiit M Aecheum nonaa 3 ge
nauaceidunt
Pcnex nect VM Elaat. 3 Räſ.
biereiſe
chinnſimus e
tur: ſaltiſim 4
1 410 Tullius X 5 Un
nu vrzire, in a8n
Onſaboẽte fun u 4* dmn Ctu T dmentis Sa
Tnylunjey A¹ 4e
Detenen ſapien Anaa dlo Locrats.
Secrsten i udii au n! vec ludicil aA d amoſſerz 1
Orata Sberatts n
Duuddinſei*
h 1
Pualus Apoſtol t ihn
( 10.
Cummortu op X rata Mecici 0& Et ſi mnins e umn ltemperaut] 3 Non efl lnuuſſ aren dio ac ſtationg ei Non ſenheren d WI.
unt. Tranin nl L Fum ag dlucid ass ne mentus nch 2 I „e ſibie à— 7 cltc udſ49 1 0 04 fu 1971165 39 47 ſarvi yros 1 tponiu, exq E den carrn 2uthorl e 4 adum dit 7⁰* dum eft, aut? u J„ nnatunsh, zabentium, A* I 6 jus qus hu uu ſu ain
etuypeae g
—
dEeISIO LITVANICA I.
s Fu ſpicio furoris, qui ex alienis deridendiss ſer- monibus arguitur, ex ſapienter dictis dilui de- bet. 4
un Nibil tam naturale eſt quam ex contrariis con-
traria proftciſci.
u Ex ontraris effettis cauſæ contrariæ deprehen- duntur.
g In dabio homo ſecundi naturam ſanæ eſſé men- tis præſumitur.
o Qui pey furorem hominem occidiſſé dicitur, hæœ- nam non effugit: niſi fimulatæ mſaniæ nulla ſit ſuſpicio.
i Pleriq ciuilium munerum effugiendori gratia furorem mentiuntur.
n Peruſi quidam, maiorum Bartoli temoore, fra- ternam, furorem cæde per biennium ſimulato, vindicauit.
3 Vlyſſes, ne ad bellum Troianum proficiſceretur, furorem commentus eit.
4. Solo, vt Reipublicæ prodeſſet, idem fecit.
n Quod furioſus dilucida habens interualla quan- doq fecit, ac ſi dilucidis fattum interuallis eſ- ſet, haberi debet.
126 Dinrurnus furor perſeuerare ereditur, non diu- turnus non creditur.
7 Quantum momenti habeat Tabellionis enuncia- tio, teſtatorem inte gra mente fuiſſé præſati, in Iingularem diſceprationem reijcit author.
8 Ordmaria Reſcriptori Principalii poteſtas eſt ſolennia ſupplere: nõ autem conſirmare, quod ꝛure factum non eſt.
uo? Municipalis Maideburgenſium lex valetudine aduerſa laborantib teſtamenti faciendi alie- nandive quid, ſine hæredum conſenſu, vltra tres ſolidos aufert facultatem.
330 Qui Broumciali Savonum lege teſtamentũ con- dere poteſt, aliquid de de ſuo alienare, tam firma eſſe valetudie debet, vt ꝓræſcripto quo- dam modo armatus abſque externa ope equum conſcendere poßsit.
11 Experimenti virium ita oſtendandarum extra militares homines non habet locum.
= Vtrum verdò exigi id aà milite pedeſtri militiæ dſueto oporteat, tractatur.
Icem an, qua equeſtrem pedeſtremq́; militiã exer- cuit, ſecundum hanc potius aut illam ſpecimen edere debeat?
Miles pedeſter teſtamentum facturus, quemad- modum vires ſuas oſtentare debeat, arbitrio ꝛuidlicis relinquitur.
In agricola rem ſuam alienaturo Vires requi- runtur, quæ fuffictant per ſtadium aratrum re- genti.
36 Ia cike exigere, vt tantiſper eoram magiſtratu ſiare poſot, dum rem ſua alienat, ſententiæ le- gis Savonicæ non congruit.
137 Abſurdum est m rerum alienatione militem firmiore eſſe valetudine oportere qudm plebe- ium.
138 Perridiculum eſt, res mobiles aut ſe mouentes difficilius a milite alienari, quam a plebeio res ſoli.
139 Semper legibus præcipua habita eſt militum ra- tio.
140 Generaliter honeſtiorum quàm humilioru cau-
ſa potior ſa quaq fnit.
—
141 Cum ad res ſoli alienandas vires paululum ſtan- di m plebeio exigantur, perperam in eodem, ad rerum mobilium alienationem, perfecla corpo- ris Valetudo deſideratur. 8
In toto lure rerum mobilium ae ſe mouentium facilius permiſſa et alie natio, quàm immobi- lium.
Qui ægrotum exiſtimant alienare tantum poſſè, quantum porrigere extra lectum, vbi decum- beret, ſuts iůpſe Viribus queat, nullo lure ni- tuntuxr.
Similiter ey illi ſine lege loquuntur, qui ægrum tantum paratæ pecuniæ dare cui velit, poſſe putant: quantum manu apprehendere à nullo adiutus poteit.
145 Imô vtraq ſententia contra legem eſt.
144
1446 Pecuniæ appellatione, quidquid in hæreditate eſt, contmetur.
147 Parati ox,& quod numero non conſtat, latins ſcientibus demonſtrat.
148 Lui Iurisdictioni præeſt, indulgentior eſſè quam lex non debet.
149 Iudex ſeruire legis verbis habet neceſſé, non ſu-
am putationem eis præferre.
150 QLuidam in alienatione ſecundum Saxonum Ius ab ægroto facienda ſuorum hæredum conſen- ſum exigunt.
15 Haredes ſui ſunt, qui in poteſtate parentum pri- mum locuim obtment.
152 Verba, quorii plenior eſt demonſtratio, ad præ- cellentiora& nobiliora arclari ſolent.
153 Huris Ciuilis appellatione lus Romanum intelli-
gitur.
Nuada Poëtæ appellatio Latinis I ergilii, Græ-
cis Homerum ſiguificat.
155 Sui hæredes cæteris præſtant: primamq; in ſuc- ceſßione cauſam habent: dominach; quodam mo- do in vita parentum exiſtimantur.
156 Sui bæredes defunctis parentibus non tam per- cipere hæreditatem quam liberam bonori ad- mmiſtrationem conſequi videntur.
157 Sui hæredes licet inſtituti non ſint, domini ta men ſunt. b
158 Pro hærede gerere eſt pro domino gerere.
159 Superior ctas hæredes pro dominis appellabat.
160 Suorhimne, an& quorumcunq hæredum ab æ- grotoalienare volente conſenſus exigi debeat, tra ctatur.
161 In dubio illa ſequenda eſt interpretatio, ſecun- dum quam Ius(ommune minus læditur.
162 Luorumcunq bæredum non ſubrum tantùm in alienatione ab ægroto facienda cõſenſus eit exi- gendus.
163 Appellatione hæredis omnis hæredum ſpecies
continetur.
Generalis ſermo omnia comprehendit: etiam ſi
non par in omnibus ratio ſit.
165 V bi lex non diſtinguit, non eft diſtinguendum.
Lex Theutonica, quaſi omnium legitimorum
hæredum in alienatione ab ægro facienda exi- gat, hactenus intelletta eit.
Minime ſunt mutanda, quæ interpretationem
certam ſemper babuerunt.
Suis hæredibus non extantibus proximoru quo-
rumcunq; conſenſus eſt deſiderandus, quibus conſultum lex yoluit.
8 2 169 Legiti-
———

pETRIROYZII
Cegitimorum hæredum intereſt, intempeſtiuis alienationibus, aut ſupremis morientium iu- dicijs, rerum hæreditariari nibil imminui, aut de nomine ac familia exire.
(auſa, quamobrem Ius Saxonieum in aduerſa corporis valetudine teſtari, alib ve modo rem
Juam alienare vetet, quæritur& redditur, quam Royzius Iuſtiniani(onſtitutioni contra Theutonici Interpretis ſententiam docet non aecommodari, cum num. ſeq.
Nec hæreditas nee ſucceſio viuentis vlla eſt.
Qaod noſtrũ eſt, ſine fatto noſtro ad alium trans ferri non poteſt.
Nemo, quod ſuum non eſt, alienat: aut, quod no habet, trausfert.
Aliud eſt alienare, aliud conſentire alienanti. vt aliud eſt vendere, aliud vendenti conſen- tire.
Egrotus Iure Saxonico Ecclefijs eæterisq; pijs locis ſine hæredum conſenſu teſtamento dare legareq; poteft.
Altera ratio, quamobrem ægrotus Iure axoni- co ſine hæredum conſenſu, ſubſtantiam ſuam alienare non poſsit: quam author multis refel- lit.
Egrotanti ſumptus non modicus eſt neceſſari- us: cùm ob alia, tum ob explendam medicorum
uaritiam.
ſculapius ob auaritiam, ab Ioue fulmine per- cuſſus eit.
Charmides ob hominem ſanandum I 5. ec. pa- ctus eſt.
Petrus Apponenſis quoquam ad ægrotum eu- randum Bononia nõ exinit, niſi mercede quin- quaginta nummum aureorum in ſingulos dies conſtituta.
Idem ad Honorium Pontificem Maximum vo- catus, diurnas operas quadringentis locauit.
Medicorum noſtræ ætatis auaritia.
Incertum diem continet mors.
Quod eſt in vno conſtitutum, ad dinerſum non rectè producitur.
Lex, quæ bonis interdicit, bona non aufert. Item quid ſit prodigus.
Pleraq Italiæ municipia, mulieres bona ſua ali- enare vetant: quibuſdam propinquorum ſuo- rum non adhibitis.
I xor, Viro non conſentiente, iure Theutonico bona ſua alienare non poteſt.
Fæmimis Iure Theutonico, tutores dantur.
C(arpitur Polonorum quorundam ſocordia atq imperitia.
Neceſſaria eſt legum authoritas: Interpretum verò probabilis. Interpretum opinio eatenus in foro debet obti-
nere, qua legibus eſt conſentanea.
Erubeſcimus cum ſine lege loquimur.
Tertia ratio ademptæ ægrotis alienandi faculta- tis exponitur,& refellitur. cum num. ſeq.
Nouiſsima luſtiniani conſtitutio vetat, non cu- rata prius natura, id eſt ijs, quibus Iure natu- rali obſtringimur, quicquam extraneis largiri.
Lex, quæ ægris alienandi facultaré aufert, bens valentibus idem permittere videtur.
Ius Theutonicum bona Valetudme vtentibus, rerzm tam mobilium& ſe mouentium, quam
2
12
MAVREI
ſoli alienationem permiſit: eo ſolis ægrotis ner gato.
Nouiſgima Iuſtiniani conſtitutio uo ſenſu ae- cipidtur.
Iure nouißimo, legitima liberi hortione reli- cta, de reliqua ſubſtantia baterfamilids, pro animi ſui motu, ſtatuere poteſt.
Lure Theutonico vltra tres Folidos, ægrotus ali- enare non poteſt.
Diſferentia inter( onſtitutionem Iuſtiniani, e Ius Theutonicum n rebus teſtamento relin- quendis.
Ius commune in teſtatore mentis inte gritatem, non corporis exigit: Theuronicum Vtriuſg.
Expeditius eſt, quæ alij tradiderunt, refellere: quam reperire meliora.
Dura& inhumana eſt lex, quæ de rebus ſuis ægrotos ſtatuere yetat:& contra aliari Gen- tꝛum ꝛurd.
VWera ratio prohibitæ ægrotis Iure Theutonics ſuarum rerum alienationis. Quæ confirmatur. num. ſeq. gritudines, quæ ſine vſu lecti tolerari poſ ſunt, extra legis ſunt prohibitionem. Conſeſtim eingendus, pro cincto eſt.
Luod proximè futurum eſt, perinde habetur, ae ſi iam ſit.
Cauſa ad concluſionem perducta, pro eo habe- tur, ac ſi pronunciatum eſſet.
Fideiuſſör proximè condemnandus aduerſus ey, hro quo fideiuſit, agere potest.
Moax profeſſurus, pro profeſſo eſl: eumq; violans, eſt anat hema.
Ades proximè ſacrandæ, pro ſacratis habentur. Qui ad ſcribendi munus letlus eſt, pro eo eſt ac ſi iam ſcriberet.
Magiſtratum miturus, nomen dignitatis adipi- citur:& fermè rem.
Conſules deſignati cum ijs, qui in cſulatu ſunt,
ad Senatus conſultum admittuntur,& cum il-
lis habent ſuffragia.
Mos Tuſciæ m adbibendis deſignatis vrbi Præ- fectis cum s, qui Magiſtratum exercent. Iacobus l chanius deſignatus Epiſcopus Chel- menſis, non ſine miuria a fuffragis in Synodo Prouinciali ferendis repulſus eſt. Argumentum a tempore ad locum valet.
Is præſens habetur, qui in proximo loco eſt. Poſſeſcio quæritur, nõ earum modò rerum, quas in conſpettu habemus, ſed quas proximsè con- ſpicere licet.
KEgroti, qui de vita laborant, tanquam morti broximi, mortuis comhparantur.
Defenditur duritia legis Saxonicæ.
Cæpta quandoq pro sonſumatis ſunt.
Cuiurq rei potiſima pars eſt prmcipium. Argenti facti appellatione quid contineatur-
Legato veſtium cedunt yeſtes inciſc nondum ſartæ.. Veſtimentum eſt, quod deſectum non et: mods detextum ſit.
Si quæ longè a conſumatione abſunt, ro conſu- matis ſunt: multò magis, quæ propè conſuma- rionem ſunt, haberi pro conſumatis debent.
Qui grauiter ægrotant, tanquam morti proximi, nortuis æquiparantur-.
229 Medium
— —
ſe
—
—
——
—= —
—
—
73
7
eeſen ſun K ſutus ir uif
V p nOrtuls 3 hruh, naau Teo zunN1”“ 23 hn e wef 1 lN- fthus, Qus 7 a Pratra eu 7, p. Vimu onuue 2149 Gutuitanhui ſa Mn, 1„79 wWAniſ 1 In he 9. wannbi er Sn i ſe antzu,deft'g719 entem herlan 10 6 Soaunhse 70/14 TUheratähyüfän 3 rvechguttu rur roucunmiäin Ver.— 1 ſ 6 Mhlc exe niledaſus, denalu e de ent eyiuzmmem 8 1P,ARA1AMe woiraneüle gäſſe t 4 arudt ainrusluit. An 1 Mnghefattf eſt) lltnelig unmucus eit, Nounn,
„Apndultegerotus bro nleh eglegeahhe egrotu pr pfnedunnuyuet, tantum nieh eruuna
) 7
— — * = — 8 *
—— — 2
—— 2
———
5
—
colcllcendz K bi monts 5 G n, Wa
—
—
711 AA
I
——
—
—
=

4
AANN
ArAh llenatann, 4, 1
1,4 m 3 fenu, Cuniſ ſuſ Da ſe
— unnunei 6 344. Dorn erin. 2 N pun eperine m Kd A G nhuma—
8 1 ſatuere 12X EI ratIo n bn;
4110) 015½ 8☛ Lum ferum a1 e nan ſeg duamel, qud.
Itſsleguſ n
(anfe A r,,.. LLnn, mme futa W.
tunatiprenunca& 209 Fidenuſſ prorime ud
Nrequ fderu bat) 8 210 Alun lfe urus,j X eNcatbema.
Auurorime ſaes A 212 Lui ſenbenluim e un ſeriberet. Maaiſtratummitu ia r: E fermen 214 Cenſtalerdeſgrati 8 ad Senatus conſull adt
T
Atgumentum 1 3 6 1 7 enr Habetu 81' 9, Pbuauertun] 18 1ſecla lbef
„pt
7 7
t . Muide A” DI 7* 4 ruu mortuuc 17 4
.„Jorittt ,fendtn Auritid 84
7 1AN zt. deters, 19' 4 § Juc 20 6
ve funtimun mmat, 4
08(aad cuneluſa.
DECISIO LITVANICA 1I. 5
229 Medium ei extremdò, eui proximè aceedit, attri- buitar.
230 Quod de bello, idem de inducis eſt iudicium.
231 Proximus pubertati pro pubere eſt.
232 Non tam præſens flatus ſpectari debet, qudm quod euenire poteſt: ſi eò præſens ſtatus meli- net.
233 Non eſt abſurdum, viuentes pro mortuis habe- ri. Nam contra, qut in rebus humanis non ſunt, pro natis habentur.
234 Lex Cornelia captos ab hoſtibus, quaſi præam-
bula hora captiuitatis mortuos, fingit.
235 Deportati mortuis comparantur, talesq́; per de- decus habentur.
236 In acie verdò amiſii, per gloriam in perpetuum viuere mtelliguntur, parentibuś; proſunt.
237 Qui per virtutem peritat, non pol mterit.
238 Mortiferè vulueratus, poſtea inde mortuus, cùm vulneraretur, non cuùm verè extinguitur, mor- tuus intelligitur.
339 Qui intra mille paſſus, vbi Poloniæ Rex eſt, quo loco cædes ſunt capitales, hominem mortifers Vulnerauit: eo poft Regium diſceſſum ex vul- neribus extincto, capite pœænas luit. Tre autè, eum, qui abſente Rege vulneratus eſt, præſen- te extinguitur.
240 Lex Saxonica, de alienatione ægrotis prohibita, malè defendi a duritia poteſt, tantumq́, quia ita ſc ripta eſt, ſeruanda eſt. 4
241 Quod proximè futurum eſt, pro eo, quaſi iam ſit,
haberi: quomodo mtelligendum.
242 Mortiferum vulnus& illud dicitur, tam Me- dieis qudm Iuris eonſultis, quod nõ ſemper mor- tem adfert.
243 Homine mortiferé vulnerato, ruma poſtea in- terempto, qui Vulnerauit, cadis non tenetur-
244 Homine vulnerato, ita vt inde moriturum cer- tum ſit, viuente, aduerſus vulnerantem de oc-
ciſo agi non poteſt. 4
245 Homo, quam diu m eò anima eſt, mortuus dici
non poteſt.
246 Quod dictum eſt, iam morituros mortuis comha-
rari, per fittionem acceptum eſt. Ideoq in legi- bus Municipalibus non habet locum.
247 Mortiferèe vulneratos mortuis exæquari, nõ eſt per omnia verum.
248 Mortiferé vulneratos, etiam voce amiſſa, recte
. teſtamentum facere.
249 Quæ animi iudicio geruntur, in ijs, mentis non corporis integritas exigitur..
250 In nouiſimo vitæ tempore, rectè matrimonium contrahitur.
z5i Ius quantumuis durum ſeruandi eſt:& ſecun- dum id iudicandum.
252 Mortiferdò à ſé vulnerati teſtamentum, non tan- quam à furioſo, ſed tanquam ab ægroto factum, Vltra trium ſolidorum ſummam Iure SJaxonico non valet:& ita pronunciatum eſt.
„X FACTO
/
— K 5
5
O modi. Quidam
1 cõſciſcendæ ſi- bi mortis cau- ſa, manus ſuo ipſe corpori in — tulit: tanta mo-⸗
— riendi pertina- cia, vt aluo ferro exſecta, quo maturius ſe rebus humanis extraheret, manibus inte- ſtina auelleret ſura. poſtridieq́;, quam id fe- ciſſet, deſperata iam ſalute, teſtamentũ con- didit. Quærebatur, vtrum Tabulæ teſta- menti, quod ab homine ita affecto dictatũ eſſet, valerent nec ne? Fratres defuncti, ad quos inteſtati hæreditas pertinebat, teſta- mentum nullius eſſe momenti dicebant. Quippe quod defunctus cùm nuncuparet, ſuæ mentis non fuiſſet, magnoq́; argumen- to eſſe, quod ipſe in ſe admiſiſſet. Neminem
enim, qui ſuæ mentis eſſet, ſibi manus in- ferre, mortemq́; conſciſcere. Furioſorum
2 eum exitum eſſe, qui, quia f iudicio carent,
teſtamentum condere legibus prohiben- tur:§. Præterea. Inſti. quib. non eſt permiſ. fac. teſtament. l. ij.& l. in aduerſa. ff. Qui te- ſta. facere poſſunt. etiam pietatis cauſa. c. fi. de ſucceſſ. ab inteſt. hæc erat ſumma defen- ſio inteſtati cauſam tuentium.
Ex aduerſo defuncti vxor, quæ lega- tum ex teſtamento petebat, virum ſuum poſt manus ſibi illatas reſipuiſſe:&, cùm
Tabulas teſtamenti conderet, ſuæ fuiſſe
mentis multis argumentis confirmabat. Nam acciri ad ſe Magiſtratum iuſsiſſe: co- ram quo, de more Gentis, voluntatis ſuæ ſententiam ſupremumq́; iudiciũ eius, quod poſt mortem ſuam fieri vellet, dictaret. de- teſtatum item tanti in ſe facinoris perpetra- ti crimen, ex inſtitutoq́; ſacroſanctæ Ro- manæ Eccleſiæ, ſacerdote adhibito, pœni- tentem arcana mentis ſuæ, maleq́; facta co-
gitataq; profeſſum, popoſciſſe Deum veni-
iij am. ſo-
——
——.—

6 PETRI am. ſolutum denique verbis conceptis, vti adſolet, reatu. Ad hæe ab Eccleſia ad ſaluta- res dominici corporis epulas admiſſum: quod furioſis alijsq;, qui ſuæ mentis non ſunt, nunq́; fas fuit. Allegabanturq́; Tabel- lionis verba, quibus in exordio teſtamenti, vti fieri plerunque ſolet, defunctum animi compotem, ac mentis ſuæ fuiſſe aſſeuerat. Proferebatur poſtremò principale reſcri- ptum, quo teſtamenti Tabulæ contirmatæ 3 pProponebantur. Qua t de re cùm apud fa- miliarem meum Auguſtinum Rotundum, Prætorem Vrbanum, quem honoris, vete- rumq́; eius in me meritorum gratia nomi- no, iudicium ſuſceptum eſſet:& poſt mul- tam diſceptationem, quid ſtatuendum fo- ret, ambigeretur, ille, vt eſt homo luris pru- dens,& minimè arrogans, cuius ego vere- cundiam hac parte, non poſſum non lauda- re, licet animaduerteret, quamobrem de vi- ribus teſtamenti meritò dubitaretur: lecta tamen principali conſirmatione, Regium Auditorium adeundum Maieſtatis caula,& inde reſcripti Interpretationem petendam,
4 modeſtiſsimè pronunctauit: netalius reſcri-
pti conditor, fuiſſet alius interpres. quod fieri vetat conſtitutio I. fi.c. de legib. Nos 5 autemfqui cauſarum Lituanicarum, in qui⸗ bus prouocatio ad Regem eſt, ex mandata iuriſdictione notionem habemus, eramus ſimiliter Principem conſulturi: niſſ lectis accuratius cognitisq́; reſcripti verbis, ne- ceſsitatem ſolennium a Principe remiſſam: non etiam ei, qui teſtandi ius non haberet, quò magis teſtari poſſet, ius datum: perſpe- xiſſemus, remiſsisq́; ſolennibus, factionem teſtamenti permittt, non eſſet conſequens. Multùmtenim intereſſe, teſtari quis potue- rit:an ſecundum leges teſtatus ſit. l. Si quæ- ramus ff. Quiteſta. fac. poſſ. non eſſe viſam itaq; cauſam, quamobrem de reſcripti intel- lectu Princeps adiretur. Adde, non facile eò decurrendum eſſe: vt teſtandi facultas tributa videatur homini, cuius mentis alie- natio ex tam atroci in ſe ſcelere admiſſo non
obſcurè arguitur, cùm † teſtamenti ordina-
tio, maxime animi iudiciũ exigat. d. 9. Præ- terea. Quo qui carent, ijs ita adempta eſt te- ſtandi facultas, vt principali reſcripto reſti-
s tui non poſsit. Namfad ea, quæ animi iudi-
cio fiunt:qui intellectu carent, nulla Princi- pis induigentia idonei redduntur. Quod poſt Innocentium c. ſciſcitatus.de reſcript. & Baldum l. bonorum. in 2. q. C. qui admitt. Alexander Tartagninus lib. 6. principaliũ Conſtitutionum, I. fi, C, de milit, teſta.&
KROYTZII
MAVREI
Philippus Deciusl. fœminæ,§. item impu⸗ beres. de diuer. reg. iur. lib. L. Digeſtor. ad.
ꝰ notauerunt. Quapropterfcùm impuberes * 2 2. 5 ne ludices ſint, natura impediantur.l. cùm prætor.§. non autem. ff. de iudic. quò magis
iudicandi munere fungantur, hoc eis Prin-
ceps tribuere non poteſt. Tantundem re- ſponſum eſt in matrimonijs conſtituendis: 10 nam, fvt eorum coniugatio, qui indiuiduæ vitæ conſilio non coẽunt, nuptiæ ſint, quia id non agunt, vt vir& vxor fiant, fruſtra Pontificis Maximi interuenit authoritas, Præpoſit. poſt Antoni. Butri.& alios, c. ů nu. a. de ſpon. Diſpiciendum itaq; nobis eſt, quando teſtamenti Tabulas reſcripto Prin- cipis non confirmari declarauimus. An ipſę per ſe conſiſtere quoquo modo poſſe vide- antur: lunneuer valeat fratrum allegatio, inteſtati cauſam defendentium? de qualſn- prà paueis dictum eſt. An verum ſit, eum, qui mortis ſihi conſciſcendæ cauſa, quid in ſe feciſſet, furioſum eſſe? qua vnarre inteſta- ti cauſa nititur,& ratio facit, vt ea defenſio u probabilis videatur. Nam, tſi ex lapidibus in vulgò commeantium pernictem temere, & ſine cauſa iactis, vt Accurſius l. Si cum dotem. 6. Si maritus. f. ſolut. matri. cæteriq́;
Docto.§. Si maritus.& l. furioſum. C. qui teſta. fac. poſſ. probant, furor arguitur: Idem in eo reſpondendum erit, qui conſciſcendæ ſibi mortis cauſa quid feciſſe probatur. Ni- hil enim in alios non auſurum, qui id in ſe auſus eſſet, veriſimile eſt, neque manus ab
alijs abſtenturum, qui a ſuo corpore nõab-
1 ſtinuiſſet. Nam, f vt Marcianus lib. 48. Di-
geſtor. I. fi. Ö. videri. in fi. de bon. eo. qui an. ſen. vel mor.ſi. conſci. vel accu. corr. adde. l. cùm autem.. malus. ff. de ædi. edic. ſcribit, qui ſibi non pepercit: multominus alij par- 33 cet. Deniq; t ſi eum, qui humanæ conditio- nis immemor, in ſuo teſtamento hæredem ſub ea conditione ſcripſiſſet: ſi reliquias eius in mare abijceret: præſumptum eſt mentis compotem non fuiſſe. vt, niſi perſpicuis ra- tionibus ab hærede ea ſuſpicio dilueretur, hæreditatem in cauſam inteſtati reciſuram placuiſſet: l. quidam in ſuo. fl. de condi.inſt. quid in eo erit reſpondendum, qui cæde in ſe admiſſa indignus ſepultura ſuo ipſe flia- 14 gitio redditus eſt? Nam, t qui mortem ſibi conſciuerunt, ij in ſterquilinio cum ca- nibus cõmunem habent ſepulturam, Gloſ. c.placuit. 23. q. 5. Roma. ſingul. 264. incipl. fui interrogatus. Iacobin. de ſancto Geor- gio. Tra. de feu. 5.dictiq; vaſalli. numer. i-
Adde, multùm hæcc inter ſe diſtare, nõ enim magnum
ht
Mlc An „. Algnöe neat-ViP P, Add wonl n a Jocoh, nn aſt 1 wae wergll 1„6D. C. . de zacfinet. At 1 ſeplbh 9e büeim naulſenlus eg eglalh „ bn ex montẽ ‿ karol 2 ne ſseinan nſi quis M o. aun CS ſeuahn t xem, U † ſſe 1
rm aullbipern
dide itel te war
Hacie
HM ſcunten ntinere qua VII
unhe u- Cn fproh 6 0 ale nke
1,1, roulme Ahe e cuam neoniturargume —
u jumn It ægrotan je m vol I fer— In cvaudlels erumn um gun on e ſit ut Pemenlächin 8 mts finecdäme, sC.
(on Kebiien n IQunſauiam 1rec
1
Wmorten lauittelle, malo edebervtin tacier
on Nofrpic IGoeudenaot Iell vE
4*½α „
Noplbumen el,
atus hrornon extitlm
ſeaimrelcuchcompiune
TVnam cettam allquas
dogen opoltenagnonhocdeb
Gcchn deleg lu dicho dün n dum ia
7 0
Aabbiludnu.-h c e norelbiaqu
og imoremagunn darum
leident Quirmorte aendi, l
Girrogane
mn lhebepollmntacatedyn F:uas
ralp lt
64*.7 »quisanna t raao
dom Ilerahien Næals.
,„ M W Qoch Ancoain d Ire N Tper.
o deorionvn u„t 114,0, CedO
N N
s
e
nenp
N vnc ann „ Lalll
Malfn do Waeree 1 Kemlurisaunhohe h Mxocna o, 1j 4 lO Cler nade 1 e eynr ſiroſ. m 1„, Alllat H ueim MAli ſelds, g. ſſ 5. 1 Kll 8 ttog 1 0 Uüm, nni 3 6 5 8 un unhe Lellerls I Küutein um, nech h R d. — 1 P' n d ml Ron 2 en dan (C d ice SRuan m Gall uoenten en 30 m 3 3 Korn trem Ramſotag Ne cicami. uen . k d dlr. cn ewaigagſe Marc, u zatlt 1 ſy lue, Kwin
1. K un eoypti Draſeg

d cr 6 ne 2l de teien m n
l don
udicn di
A i— 8! perſe itere quog n antin: quntunqhvil mneia eüm d n. Ptä paucsdtumeſt,. a qui mons lidi conlciſ i ſe teciſſet uriolumeſt 9 ti cauſanttur,& ratig ar probabilsvideatur. d m in vulgdcommeantim a & ſine auſ uctis, vt,. dotem ſ dimaritus.ſtſ i Dodo. di maritst i teſta facpolliprobann i in eo rniſ dondendumet Ne ſi morts cuſt qui ndt k hil enim in alios non
auſus eſſet verimicei alis abſtenturum, qu d
ſtndillet. N Jamfuh an geſtor.l. i..videriil d. ſen. vel lmor onläi 9l cum autem.„Walus,ſt 31 aui ſibinonpepetci: cet. Deniq leumn 1 is immemoh in uot ſub eacond itione leri 1 in mare abſſe ret:pta n — uibow b hexedec 3 he— gtem in aauſh 1 lacuiſſet! quüchmi qu aüiroiehsſ ſc admilt iadignu vitio redditus elt⸗ bi conleirmm 1 5 nibu chmum 1 c. puacuit. ,33: 45 l 1 4 iu imenoh, i S. Tmadefeu) 1 4 Go. tumbal 3
DECISIO
magnum eſſe:ſi quis neglecia ſepulturæ cu- ra, quocunq; loco ſey peluni fuſtineat. vtpote eius rei ſenſum, quo mortui carent, non ha- biturus. Vnde Anchiſes apud Vergilium facilis, inquit, iactura ſepulchri eſt. At ve- rè viuentis corpus non ſine graui ſenſuatq; dolore violari, vt meritò furor ex morte fi- biconſcita magis arguatur, quàm ſi quis re- liquias ſuas in mare abijci iubeat. Exemplis
351 item ſuperioribus non diſsimilem cau-
ſam eſſe, quidam voluerunt xgrotantis,
qui Medici dicto audiens non ellet, quaſi
quia perire, quàm ope medica ſeruari ma- lit, non eſſe ſuæ mentis credendus ſit. Gloſ. c.. 83. Giſtinct. in verb. inferas. laſon. l. Fu- rioſum. num. 4. ibi. item ſi infirmus. C. Qui teſta. face. poſs. Quam ſententiam ſi recipi- mus, eum, qui ſuis ipſe manibus mortem ſi- bi irrogauit, ex inſania id feciſſe, maiori ra- tione exiſtimare debemus, vt in faciendo, quàm nec faciendo euidensior ineſt vis, cer⸗ tiusq́; inde, quam hinc ſumitur argumentũ. Hæc ſollicitam quidem, continere quæſtio⸗ nem videntur, propius tamen eſt, vt ijs ar- gumentis pr obatus furor non exiſtimetur.
16 Soti. ns t enim rei cui iuſc; complures eſſe
cauſæ pofſunt: ei vnam certam aliquam tri- buere, non oportet. Arg. non hoc& ibi Do⸗ cto. C. vnde legi. Abb. c. illud. nu. 13. de præ- ſump. Quapropter ex morte ſibi à quo quã conſcita, qui furorem arguunt, parum rectẽ
V diſputare mihi videntur. Quia mortem vo⸗
luntariam appetendi, ſibiq; irrogandi per multæ cauſę eſſe poſſunt, atq; adeoͤinnume- rabiles, d. l. fi. õ. i quis autẽ. ibi. vel alio mo⸗- do. vt varij ſunt afflictæ fortunæ caſus, re- rumq; euentus. Quod Antoninus Impera- tor li.9.( onſtitutionum 1.1. C. de boni. eor. qui mort ſi.conſc. Principaltum poſt Mar- cianum l. fi. ff. od veterem luris authorem declarat, cum uoſdam ait conſcientia dela- ti ſceleris, ue ie 2os poſtulatos, ſiue in cri- mine depret henſos, mortem ſibi irrogare.
18 Sict Neronemillum, humani generis facẽ,
à Senatu hoſtem patriæ iudicatum, ne dig- nas ſuis flagitijs pdenas populo Romano Deroleret iupr. cij ignominiam morte ſi⸗
19 bi conſcita effugiſſe refertur. Sict Corneliũ
Gallum Poẽtam, eum fortaſſe, quem in ex- trema Bucolici carminis parte P. Verg. Ma⸗ ro celebrauit, e vita exceſsiſſe Amianus Marcellinus lib. 7. ſuæ hiſtoriæ eſt author- Quippe cum Aegypti præfectura per aua- ritiam geſta, furtorum,& direptæ Prouin- ciæ arceſſeretur acrem nobilitatis indigna- tionem formidans, gladio incubuit. Licini-
LITVANICaA 1. 7
4
20 us fquoq; Macer repetundarum poſtulatus,
21
22 mortem ſibi conſciuiſſe. Multat ſunt
23
laqueum torſit,& voluntaria ſe morte affe- cit. Scrihit † Quintus Curtius lib. 6. ſuæ hi⸗- ſtorię DOymnum Macedonem, cùm ad con- ſpectum Alexandri Magni, cui inſidias cõ- paraſſet, deduceretur, conſcientia ſceleris huiuf⸗ modi, apud priſcos authores exempla, me- tu pœnæ mortem ſibi irrogantiũ, quorum bona generaliter, quaſi crimen confeſſorũ, d. l. fi.6.& qui de ſe ſententiam detuliſſent, d. l. fi.õ. vider. in fiſceum cogi conſtitutum d. J. fi. in prin.& l.. C. eodem. eſt, ſi modò nexi eo crimine proponantur. de quo conuicii, bonis exuerentur, cæteris ſucceſſorem ha- bituris. d. l. fi. 6 ſi quis aucem. idq́; diui pij Relcripto d. I. fi..1. conſequens eſt, lecundũ t quæ loanni Luthomiro viro Magnifico Regio Quæſtori, Caſtellanoq́; Rauenſ ſium patrono ſingulari meo, mirifice de me me- rito reſpondi conſultus, vtrum bona Foro- liuienſis cuiuſdam, qui ſe ſuperioribus die- bus Cracouiæ iugulaſſet, adimenda hæredi⸗ bus eſſent? non adimenda reſpondi. Quod tantòo magis in eo dicendum erat, qui nec in crimine de prehenſus vllo: ſed nec poſtula- tus fuiſſet, aut inſimulatus, nec deniq́;, quã- obrem id in ſe admiliſſet, cognitum, nec la- tis etiam exploratum, præter vulgi rumorẽ, ſua ipſe, an aliena manu perijſſet. Sed ad cõ- ſciẽdæ mortis cauſas, vnde diuertit oratio,
24 redeo. Eſſefpræterea qui, vt Marcianus ait,
1. fi. adde l.omne. õ. qui ſe. ff. de re milit. vitæ tædio mortem ſibi irrogant, vt Amphion filijs ab Apolline vide. d. l. fi. 5. videri. in- terfectis. De quo Poẽta Pelignus in Ilbin.
Addidit vt fidicen miſeris ſna funera natus, Sic tibi ſint vitæ tædia iuſta tuæ.
25 Alios t impatientia doloris coactos, idem
conſilium capere, in quibus Aiax Telamo- nius fuir, qui, de Achillis armis prælato ſibi Vlyſſe, ſuo ſe ipſe gladio interemit. De eo idem Poëta Pelignus libio 3. Metam. ita ſcribit: Hectora qui ſolus, qui ferrum, ignesq;, louemq́; Suſtinuit totiens, vnam non ſuſtinet iram. Inuinttumq́; virum icit dolor. arripit enſem. Et meus hic certe eſt: an& hunc ſibi poſcit I lyſesõ Hoc ait vtendum eſt in me mihi, quiq; eruore, Sæpe Phrygum maduit: domini nunc cade madebit: Ne quiſquam Aiacem poſsit ſuperare‚ niſi Aiax. Dixit, es in pectus, tum demum vulnera paſſum. Qua patuit, ferro letalem condidit enſem.
26 Non t defuere&, quos pudor ad mortem
iiij volunta-
—yj———

voluntariam compulit, ſic Dioxippum vi- ta exceſsiſſe Quintus Curtius libro 9. ſuæ hiſtorię refert, ls enim poſt Horratam Ale- xandri Magni militem ſingulari certamine ſuperatum, flagrantibus odio in eum Ma- cedonibus, Alexandro Regi ſurrepti aurei poculi, quod in ipſius necem ex compoſito miniſtri ſubduxerant, falſò accuſatus, dum coniectum oculorum, quibus vti fur deſti- nabatur, ſuſtinere non poteſt, conuiuio excedens, Epiſtola, quæ Regi redderetur, 27 conſcripta, ſua ſe manu occidit. Vt t ſæpe,
ſicuti Quintus Curtius ait, minus eſt con- a8 ſtantiæ in rubore, quàm in culpa. Suntiqui⸗
bus idem conſilium, vt mori quam viuere
mallẽt, morbi impatientia ſuggeſsit. Quod
Pomponio Attico, viro Marc. Tulli. Ci- cer. amicitia& literis claro accidiſſe me- moriæ proditum eſt. Eum enim ſenem ad- 91 modum, morbo diu vexatum, inito moriẽ- di conſilio, victu ſuapte abſtinuiſſe& vita, 29 accepimus. C. f quoq; Proculeium Augu-
b
ſti Cæſaris familiarem in maximo ſtomachi dolore, gypſo poto, mortem ſibi conſciuiſ- 30 ſe. C. Plinius refert. Eſtf& illud Calani Indi, priſcæ memoriæ Philoſophi illuſtre exem- plũ, qui ad trium& ſeptuaginta annorum xætatẽ inoffenſa valetudine prouectus, alui V tunc correptus dolore, in conſpectu Ale- xXandri Magni, fruſtra vitã retinere ſuaden⸗ tis,& ab incœpto teterrimo eum reuocan- tis, Dijs patrijs adoratis conſcenſo rogo in- cendio voluntario occubuit, non ſuo, ſed 1 Philoſophorũ ſuę Gentis inſtituto. Qui in 1 rebus pulchris ducunt, igni extingui,& fa- I ti diem, ſe vltrò combuſtis, occupare. Lau- zi dat † Valerius Martialis, popularis meus, Feſtum, qui fœdiſsimi lichenum morbi, in ſe curam non recipientis, impatientia gla- dio incubuit. De eo Epigrammatòn libron. iſtud extat:
Indignas premeret peſtis cum tabida fauces: Inq́; ipſos Vultus ſerperet atra lues. Siecis ipſe genis flentes hortatus amicos, Decreuit ſtygios Feſtus adire lacus. Non tamen obſcuro pia polluit ora veneno: Aut torſit lenta triſtiæ fata fame. Sanctam Romana vitam ſed morte peregit: Demiſito; animam nobiliore via. Hane mortem fatis magni præferre(atonis Fama poteſt: huius Cæſar amicus erat.
V Romanam mortem appellauit Martialis,
vt obiter admoneam, quam Romani ſan- guinis viri perditis afflictisq́; rebus, erant
32 Oppetere ſoliti, in quibus t Scipio partibus
8 PETRIROYZI IO MAVREI
On. Pompei generi ſui parum feliciter de- fenſis, in Hiſpaniam nauigans, qua veheba- tur naue a Cæſariano milite capta, ferro ſe tranſuerberauit, ne Cæſaris eſſet Captiuus.
33 Similis exitus mortisq́; appetendæ cau- ſa Catoni Vticenſi viro Clariſsimo Roma- næq́; ſapientiæ principi fuiſſe memoratur. Quit ne& ipſe in Cæſaris victoris veniret poteſtatem, diſtricto gladio ſe interemit, Quem Marcus Tullius Cicero præcclarè perijſſe ſcribit,& ſic è vita abijſſe, vt ſe cau- ſam moriendi nactum gaudere videretur,
34 Nec ſegnior mulierum Romanarumani- mos ſubijt cogitatio. Nam Porcia huius, de quo nunc diximus, Catonis filia, cognita Bruti mariti ſui nece, ferro, quod ſibipo- poſcerat, negato, candentium carbonum hauſtu, inuſitata mortis ſpecie, vitamreli- quit. De qua idem popularis meus lib, item 1. Epigramm. ita ſeripſit:
Coningis audiſſet fatum eum Porcia Brurit Et ſubtracta ſibi quæreret arma dolor.
Nondum ſcitis, ait, mortem non poſſe negariꝰ Credideram, ſatis hoc vos docuiſſè patrem.
Dixit:& ardentes auido bibit ore fauillas. I nunc,& ferrum turba moleiſta nega-
35 Sic t quoq; Lucretia, ſpiritus& ipſa virilis Romaniq́; fœmina, admiſsi in ſe per Sexti Tarquinij vim dedecoris impatiens, pe- ctus ferro confodit. Sunt deniq; appeten- dæ voluntariæ mortis cauſæ aliæ multæ, quas non afflicta tantùm& fracta aduerſis caſibus fortuna attulit, ſed honeſtæ vitæ
36 reperit ratio. Curtio adoleſcenti illi Ro- mano quid cauſæ fuit? cur in hiatum, qui ſe Romæ ingenti terræ vi ſubſidente, in fo- ro aperuerat, armatus equoq; vectus præ- ceps iret. Vna ſanè erga patriam pietas,
37 quæ t Philænis quoq; fratribus Carthagi- nienſibus author fuit, vt Punici Imperij propagandi gratia, viuos ſe terra obrui paſ- ſi ſint, ſicuti hi, vt Reipub. prodeſſent:
38 Itafex aduerſo Themiſtocles, vt à patria op- pugnanda, vnde exul erat, ſe abſtineret, ſan- guinis Taurini hauſtu mortem ſibi conſci-
39 uit. Eſt t& memorabilis ille Charondæ Tyrij exceſſus, qui, cũmex rure fortè reuer- ſus, indictam derepentè contionem gladio, vt erat accinctus, aduerſus legem, quam tu- liſſet ipſe, per imprudentiã adiſſet, facti per errorem admonitus, legem, quam nonſol⸗- uerat, capite ſuo ſanxit, ferro, quo erat ac- cinctus, protinus in ſe conuerſo. Dido,
40 carmine † Maronis notior, quam wac⸗ 2 ior
—₰ ◻☛ —
—₰
—
I, val tun tn toanſes uſoni Jaue ipigwaus Jum. nch
Ghld 1.„
2„ A0Und hxCe e ic. lll rTIHLUNn!, 2 tülſt 7
1
hur „letaenu'nbn” j* ekulete Ira d
N ne wiltm l 7M Mdgneut ui'ul4,9 N Fadi 4 1. bers atgan,e hu de per agn in n ken ſune,, din Bin e—
„„du dFοfe Abn? e naat ehenisce 4 I uuuat unievulneſe a diſte euus rnſncne, Hot- d. Fam Vſtreutl oppel“. — L 7 Maror
Un un muihilt— 1Oltaururudicltas
WVrd Regimmes Craci
clcun im llenmmkegu dudhran enkoverminl Rarm ondit Kerdn dvolunt wofe pulb ſcallexultans duii. Dpß grm idima tutu noche ieprollentem e pra nuit NosKaumacœlitun dadten ücnnoemigatur rerlig Vegikcrmmani! nib aramocennault dan fedog dlter mu ams d mein, viesad De dire di diS aflac- Mtgug Guodn
kanrückroneot g Whmiim pinm
9 Dnes 4 Tauut QeIn 1A 7 0,, Nel din 1 lak htgpelone N 1 Me 8, d tn u Mei De dlo Nor
am dienlicp
„ km. ee Sph. lanhdh
Ml 99— aungatenzen ferunn
talu babe)
1 Eas brada. rcalen uhemeonde, done daädde n

————————.— — 4——————x 1 8—..;.— —
A v A v d. 8 8. mpei 3 akiinn à dn DICISIO LIT VANICA I 5 ania α 1.. à.„ 28+ nnesn 1 da ſtior: nõ Aeneæ deſiderio, quem necvide- 46 noſtraadedò ætas his vacat euentis. Cumt ninden 40 de rat, mortem ſibi irrogauit, ſed ne ingratas ergõ multæ eſſe cauſæ conſciſcendæ libi imilg ten—md larbæ Getulorum Regis nuptias contravi- mortis hominibus poſsint, vt eſt ſuprà a- mnll itn bf———.. 8..4*„, Cauwnt c duitatis propoſitũ inuita ſequi cogeretur. bunde demonſtratum, non continuo, quia meuikü wane De eius exceſſu, contra Vergilij vanitatem, quandoq; ex furore& id fiat, huic vni cau- 6 plentie n eiu Græcum extat Epigramma ab Auſonio li- 47 ſæ tale factum adſcribi debet, ſicuti t nec in FNo„ ſ. K)„—... 1.— Wrneäiſei B d teris latinis ita expreſſum: muliere, vt Nicolaus Abb. libro 2. Decre- Retutm, dit e ad talium. c. illud, col. fi. nu. 13. de præſumpt. Bem üreus J 31 CRe Illa ego ſum Dido uultu, quam conſpicis hoſpes, Epiſtolarum notat, anuli geſtatio certum ernelndit R. 6 wtal Aſgimulata modis, pulchrach miriſicis. eſt matrimonij argumentum, cùm ſimiliter m din 3 mk Talis eram: ſed uon Maro quam mihi finxit, erat plures ‚eius rei cauſæ eſſe poſsint, vt in pro- Kll a 4 W. mens. ſi 55.. 1 Npoo⸗ Kledy... ,,.. aII 0— Nec ſkgnior mu 1bd Vita nec inceſtis læta cupidinibus. 48 PO e 5 Laaltaad onericeiſa⸗ nos ſcdrtcogitat hl Namq́; nec Aeneas vidit me Troius vnquam: mantibus confequens fore, eos, qut liſle wonm Hr„ hu Nee I.ybiam aduenit elaßsibus Iliacis: cauſa conſciſcere ſibi mortem aggreſsi, id, . niſij V Sed ficrias fugiens, atꝗ arma procacis larbæ a ſuis fortẽ prohibiti, non perpetraſſent, nnſtn aei01 SSa Leihe ganen e) Shrehran eree Kes& Commodus Scapulæ Tertyllo reſcripſe- Kaultu, mulitatan a, 7„ ,, e0) e, ffi rxli ioſi ſa⸗ wuice nuliaall ihs die ceeidiſſe iunat: Viri ſue vulnere fama: runt, l. diuus. ſf. de offic. Prælid. furioſi fa⸗ l Kamldemn Acue Vlta Virum, poſitis mænib us oppeti. tis ipſo furore puniuntur. Atqui s non Epignmm itaſq ic Inuida cur in me ſtimulaſti Muſa Maronem, parci libro 4. Digeſto. l. fI. 9. videri. de bo- Fingeret vt noſtræ damua pudicitiæ?
nis eor. qui ante ſenten, vel. mor. ſib. conſci.
(municatiſes an 44 Vanda †& ipſa Regina, vna ex Craci gente vel accuſ.corr. Marcianus eſt author. falſum
Hbinaitaſt e reliqua, quodam Theutonum Regulo cõ- itaq; eſſe, ex facto mortem ſibi conſciſcen- Neunſtich in nubium eius extorquere minis& armis ad- 50 tis furorem argui. Huc t pertinet, quod 1 kiecnaſ orto, vori deſperatione ad voluntariam Domitius Vlpianus libro zi. Digeſt. l. cUùm Viueueen* mortem compulſo, ſucceſſu exultans Cra- autem. S. excipitur. de ædil. edict. cùm de
couiæ, tanq́; Dijs grata victima futura, in furioſis& impuberibus eſſet loquutus, Pproximum Regiæ profluentem ſe præcipi- quos fraudem capitalem admittere nega-
Sict quoq Lucret am 3 2 1, 85 Aic quoq Luere tauit, quaſi ad Deos& æterna cœlitum gau- uit, Excipitur, inquit,& ille, qui mortis ſi-
Romaniqfœwin is!
Permin viſm de matt dia, demerſo aquis corpore migratura. Quę bi conſciſcendæ cauſa quid feciſſet. Cui ex- Tarquini vim 3 † perſuaſio mentes priſcorum magni nomi- ceptioni locus non erat, ſi conſeiſcendæ ſi- tus feroo contodiſ it is
4 nis Philoſophorum occupauit. Nam Bm-
pedocles ſimiliter ratus ſolutis corporis quas non sicat ai vinculis, homines ad Deos abire, diuinita- libus fonumat Ih tis affectatione aut iactatione potius quadã, eperitratio, Cunt O vr quidam apud Domitium Vlpianum lib. nano quid caulet: duodetrigeſimo Digeſt. l ſi quis fili.5. eius. Nomx Ingenit Ail de in iuſ. rup.irri.fa. teſt.& ibi gloſ.putant, ererur u ſeé voluntaria morte affecit. De quo Hora-
Vaaf 5„ dlus:
bi mortis conſilium, ex ſolo furore proficiſ⸗ ceretur, eiusq́; alia cauſa eſſe nulla poſſet. Apparet itaq; ex his defuncti furorem, quò minus teſtari potuerit, non eſſe probatum, nec aliam cauſam, ob quam teſtamentum mortem ſibi conſciſcentis infirmetur. Nam 5† vt hoc ipſo, quod mortem ſibi quis irro- gauit, teſtamentum eius vitietur, negat lex. Si quis filio.⸗.eius.ff. de iniuſ.rup.irri.fac.
IX voll
Dluntariæ m 2 1
t † pPh. nusq„I MWar,eho Hereren Dee, See, e,, teſt. Quæ inter cauſas talis admiſsi diſtin- qux1 TM, a eee guit. Igitur, quod ad hoc caput attinet, 1(pus author 5⁸), Dum cupit Empedocles, ardentem feruidus nienlibus i. in teſtamentum valere, nequaquam dubitare propagandlgfa So Imufluir. 52 Oportet. Nectoccurrit: quod ſupra diceba- ſilint licutinl 43 Eadem t imbutus opinione Cleombrotus, tur de iacientibus lapides in vulgus. Non atexaduerb T5 † adoleſcẽs Ambraciota, lecto Platonis Ph œ- enim ſatis id eſſe ad probandum furorem, nugt ndvndecx 1 done, qui eſt de animorum immorrtalitate, niſi hoc amplius more inſanorum illud fa- t nis Taurini-n* 44 ſe in mare abiecit. Ferunt t Marcum Catonẽ ctum probetur, ſiue ex conſuetudine eius, . Eſt t&mel n 11 Vticenſem, de quo eſt ſupra nobis dictũ, 53 cuius furor argueretur. Quamt ſententi- Tynijercelloqu 2 non prius mortem ſibi conſciuiſſe, quam am poſt Baldum, Alexand. Tartagninus& Iadichmdereſ a. 4s eodem Platonis libro bis perlecto. liſdem t Iaſon ſunt ſequuti: inquientes, d. 9. ſi marit. ſuszin incusl impliciti erroribus Chryſippus& Zeno Eſt qui ſapiunt, iacere quandoq; lapides vteratacc rinpt e non abſimilem exitum habuere, volunta- tutelæ ſuæ alteriusve rei probabilis cauſa, ſetiplenn 1 ria& ipſi morte conſumpti. Hæclibuit re- quaſi ita demum ex iĩactu lapidum furo- errore 4 25 ferre exempla ex varijs cauſis manus ſibi in- re quis exiſtimandus ſit, ſi, vt id faceret, verat, capl nin det, ferentium, pluribus abſtinui, quæ lecto- nulla ſubeſſe iuſta cauſa ei potuit. Enimue- ncus; 8-- 2 ri in veterum libris ſæpe occurrent, nec 54 rò t eum, qui ſibi conſciendæ mortis ani⸗ caminle mo

ͤGG
18 dETRTAOYzZII MAVREI
mo manus intuliſſet, cauſam iuſtam habuiſ- ſe nihil vetat. Quod eiuslegis diſtinctio de- clarat, quæ tale quid in ſe molito, cùm for- tè prohibitus non perpetraſſet, ſi ex iuſta cauſa id feciſſet, pœnæ eximit. d.§. videri. ys cùm t eorum factum vindicet, quitemere irrogandæ ſibi mortis conſilium cepiſſent. 56 d.. videri. Sed t nec illud ſententiæ noſtræ aduerſatur, quod de eo, qui reliquias ſuas in mare abijci teſtamento iuſsiſſet, ait lex. d. l. Quidam in ſuo. Non enim, vt ex illo præ- cepto, coniectura furor is ſumitur: idem In propoſita ſpecie accidit, quia reliquias in mare proijciendi, vix vlla idonea cauſa po- teſt videri: Legẽ ergò non immeritò id fu- 57 rori attribuere, vt f in eo proximè dictum eſt, qui temerè, non ſuæ tutelæ probabilis- ve rei alterius cauſa lapides, vulgò in homi- 58 num perniciem iaceret. Nont enim tam ex factis dictise mentis alienatio deprehen- ditur, licet ea propè ſola, vt quiſq; animo conſtitutus eſt, nobis maximè declarent: l. ob quæ vitia. fl. deædil. edict.& d. l. quidam in ſuo.& ibi Bart. glo.& Docto. d. 5. ſi mari- tus.& d. l. furioſum. quam ex faciendi dicẽ-
59 diq; cauſis. Quæ, tquia mortem ſibi conſciſ- cendæ complures eſſe ob conſilij inopiam hominib.calamitoſis poſſunt:& omnib. fe- rè ætatib. fuere: vt ſuprà demonſtratũ eſt: non protinus ex tali admiſſo furor arguen-
6o dus erit, aliter t atq; ex verbis reliquias ſuas in mare abijci iubentis, cuius conſilij nulla
6 euidens ratio percipi poteſt, niſit vt Barto- lus ſcribit, Tract. de teſt. 9. oppoſita prudẽ- tiæ.& d. l. quidam in ſuo per iocumab Hi- ſtrione eoie, qui excitandi riſus gratia, ludi⸗ cra eiuſmodi& iocularia verba dictitare ſo-
leret, talis adiecta conditio proponatur, aut etiam humiliitatis ergò quiſpiam teſtamen-
to ſuo tale quid præcepiſſet, indignum ſe
putans, cuius cadauer ſacro loco inferre- tur. Horum ſiquid edoceatur, rationem a- bundè perſpicuam Bartolo, d.§. oppoſita prudentiæ. nu. 6.& d. l. quidam in ſuo. vide- ri, ad amouendam furoris ſuſpicionem.
62 Tantundem t in eo admitti poteſt: qui ex- humari metuiſſe probaretur: vt Sylla Di- ctator, qui C. Marij cadauere eruto Talio-⸗ nem veritus, reliquias ſuas cremari iuſsit, cùm ante eum in Corneliorum familia, pri- ſcus ſepeliendi ritus ſemper fuiſſet ſeruatus.
63 Supereſt illud refellere, quod poſtre- mo loco dicebatur de eo, qui Medici dicto audiens non eſt. Nam ea re, hominem ſuæ mentis compotem non eſſe exiſtimare non debemus, niſi hoc amplius, vt Andreas Al- ciatus Præceptor meus ait, Tracta. de præ-
ſumptionib. reg.1. cap. 38. ſalutarem Medicſ opem more inſanorũ detrectaſſe adijcitur, quodin iactantibus lapides& aliud, quod ſani hominis non eſt, facientibus compro- batum eſſe conſtat. Docto. d.§. ſi maritus, Quanquam dicere poſſumus, non parui re- ferre, qua eſſet peritia Medicus, cui æger nõ obtemperaſſet. Nam, qui indocto Medico non paruit, ſuamq́; ſalutem ei cõmitterere- cuſauit, viuere quàm mori maluiſſe exiſti- mandus eſt. Quinimò, ſi mori volentis conſiliũ, alienatæ mentis, aut etiam furoris vllum habet argumentum, is mori velle de- het putari, qui incolumitatem ſuam impe-
64 rito Medico credidit. Etenim t generaliter,
quotiens adhibendus Medicus eſt, ſi malus adhibeatur, per quem id factum ſit:is, qua- ſi ſua manu hominem occidiſſet, haberiſo- 6s let. Vnde fapud Pomponium lib. 24. Di- geſt. l. ſi ab hoſtib.. fI. olut. matri. poſt Ac- curſium Bartolus, Baldus, cæteric; ſcribũt: maritum, qui ad curandam vxorem ægro- tam, Medicum imperitum adduxiſſet, ea defuncta, aà dotis lucro legibus arceri, non aliter atq; ſi ſuis ipſe manibus illam occi-
66 diſſet. Sic eif qui hominem ſauciauit, illo
inde defuncto, homicidij pœnam remitti, ſi vulneribus curandis imperitus Chirurgus adhibitus proponatur. Bart. d. l. ſi quis ab hoſtib. Bald. l. qui occidit.§. fi.& ibi Flor. ff. ad l. Aquil. l. quod ſi nolit. 5. ſi mancipiũ ff. de ædil. edict. Fel. c. Præsbyterum. de ho- micidio. Hippol. Marſi. in pract. crimi..& quia. nu. 19.& ſeq. Aut eorum ſanatio canti- onibus aliave improbata medendi ratione procurata non ſucceſsit. Socynus, conſ. ν⁸. pri.aſpe.c l. fi.Ioã. de Ana. in rub. de magi- ſtris. Facit ex..§. Medicos. ff. de va.&extra-
67 ord. cogni. Hippo. d.§.&quia. nu. 22. Igiturt
cum in culpa ſit, qui impes iſtum Medicum adhibet, eius ſe curationi nolle committere, non eſt deſipientis, nullaq́; inde furoris poteſt capi coniectura, ſed magis pruden-
68 tiæ. Deniq; ſi peccat, qui medicinam per
imperitiam facit, nam huic euentum mor- talitatis leges imputant. I. illicitas.. ſicuti. ſt. de offic. Præſid. quomodo eidem opem pollicenti incolumicatem ſuam non crede-
6 re deſipientis ſit? Sed t finge doctum eſſe
atque experientem Medicum. An quieum aut non adhibet, aut non audit: continuo furioſus erit habendus?& nonputem. Scio quidem hac re onerari vſq; ad culpam, qua- ſi incautè agat, qui idadmittit. Quodpo Innocentium, libro. Epiſtolarum Decre- talium quidam ſcribunt. Ioan. de Ana. c. tua
70 nos,. de homicidi. Quapropter t vulnera-
tus,
9 ſibo
tcorud uphi ſ enr e ſtudeo lachfo ahralis m ldol 1 cal 4
aedr lütit 3 NOoe2 Ldb 3 3 pdd Medico a mmigeth= 1 Hcta 3 Im, ac9 niekuntt 4 bet nüri, zdicx d an „ dit. laom alt a t⸗
1
umchet⸗ umnamen incer uue, norksin 1, M k; deriuw memn thpoe ws, intely ofun puit fa cecen epest 0 tereg att ſcence nn g, demltett vunemſitan
„ntamb ur küi Gan
aoad qie Gennnältibe dicmm Ftlugnum m lngulen edic m luri duemmite egpputulen acmtn i Purxeauhc eiwe Kllkässrerr „unm cirn apis, dus: Mn. aun alsdent bulcang kie taigu aorofſßt kulsotuaiio omainmmordo lumd tem enen wuuih d lmeuſ d eine Frreutmie
inrgosr
maimſ Punci Conſatn ellh.Bt. Lus dum dul tempolel“ ſaizhgno
tagar Uin 4 ſkonmge täelt. Gu un na

aütmnn u 1. ia
3
Ko edico credi 1
r
luotenadhiben E
4 dani qwi in 1
e. lfäul 3: Leit..labhoſtid t. h curſium Dartolus naritum qui ad 6 11, am, NMcicum it Dr⸗ leſlunca,⁊ dotis! 1 ½; liter ug ſiluis Au liſſet, diceit qu t. nde defmncto, ho a’i vulnerbus curan ain dhibitus propof iras- hoſtib. Dalä.1.qt Si, Nadl Aquiqd He t de dll edict micidio.Hippolſ uUld. nu.. Rſeq 38 nibus aliave im 1
rocurata nonluc 12
Jem lacfeoh e quidem! 2 97
f
dEEI810 LIT VANfICA I 44
tus, qui Chirurgum nonadhibuit, aut ad- hibiti dicto audiens non fuit, eum, à quo vulneratus eſt homicidij pœna liberat: Fe- lin.d. c. Præsbyterum.& Hippoly. d.§. quia nu. 19. Quaſi magis culpa ſua, quam vul- nerantis facto extinguatur. Secundumt
vxori Medicum non adhibuit: nam ea de- mortua, dotem illi lucro non fore, placuit: Gloſ.& Doctor. d. l. ſi ab hoſtib. Ob cul-
„ Pam in non accerſendo Medico admiſſam. Hactenus f quidem non adhibuiſſe Medi-
cum, aut non audiſſe nocuit. Indetamen coniecturam furoris ſumi, nuſquam rela- tum eſt, ſed nec habet rationem, propter ſummamartis medicæ inconſtantiam at
73 incertitudinem, Idcirco † difficile de
morbis iudicium, ancepsq́; ac fallax me- dentium experimentum Hippocrates Co- us, inter Medicorum proceres facilè prin- ceps, ingenuève profeſſus eſt. Qui ei præ- terea arti perdiſcendæ, vt longeè ipſa qui- dem lateq; patet, humanam vitam compa-
4. ratam breuem dixit. Ob eam t fortè rem
apud quaſdam Gentes ita diſtributam Me- dicinam fuiſſe, vt ſingulorum morborum ſinguli eſſent Medici: non plurium vnus, quem morem Aegyptijs fuiſſe Herodotus Aliacarnaſſeus in Euterpe author eſt, a- pud quos omnia Medicis referta eſſe ſcri- dir: alijs curationem capitis profitenti- Hus: alijs oculorum: alijs dentium: qui- Sufdam alui. Eſſe denique qui occultis morbis atq; abſtruſis opitulationẽ pollice- antur, confeſsi omnium morborum ſcien- tiam tenere,& noſſe remedia, nõ vnius eſſe hominis: contrâ quam vbiq; hodie fit: diſ- cretis tantùm d cæterorũ ceu familia vulne- rarijs Medicis, quos Chirurgos Græci ap- Pellant. Ad præſentem quæſtionẽ, vt præ- teream tmultas eſſe Gentes, quæ ſine Medi- cis degunt, iudicium t populi Romani non Parũ facit: qui, in artib. accipiendis alioquin ninime ſegnis, ante L. Remilij. Et M. Liuij Conſulatum Medicos non habuit, qui fuit aunus ab Vrbe condita 535. quo primùm tempore Peloponneſo Romam veniſſe Ar⸗ chagatum Lyſanię filium, memoriæ prodi-
77 tũ eſt. Qui f gratus quidem initio omnibus
atq́; acceptus, ſecandi ſæuitia, erat enim Medicus vulnerarius, atq; vrendi carnificis nomẽ meruit,& inuiſam Romanis artem&
Medicos omnes reddidit. Quod † M. Cato-
nis, qui ea fermè ętate fuit pertinaci in illud profeſsionis genus odio abũdẽ declaratur, qui ad Marcum filium ſcribens, Græcorũ literas, quibus præſertim medendi ars con-
tinetur, reſpicere bonum eſſe ait, non quoq;
79 perdiſcere, quaſi pernicioſas. Vndef fortẽ
factũ eſt, vt poſt Catonis exceſſum, Roma diu Medicis caruerit, paucosq́; Quiritum, cùm multò poſt tempore exciperentur vr- be Medici, eam artem attigiſſe, Plinius au-
quæ reſponſum eſt in viro, qui ægrotanti 8o ctor eſt. NectAeſculapio, cùm numinis lo-
co coli cœpit, locũ eſſe intra mœnia paſſos veteres, poſita ei Deo extra vrbem ęde. Igi- tur qui artem olim ita damnatã auerſantur,
81 deſipere nequaquam videri debent.In t hac
artium ſola euenire idem C. Plinius mira- tur, vt cuicunq; ſe Medicum profeſſo ſtatim credatur, cùm ſit periculũ in nullo menda- cio maius. Nõ tamẽ iſtud intueri homines, adeò blanda, inquit, ſperandi pro ſe cuiq;
32² dulcedo eſt. Eſt deniq; ſingulare Medico-
rum vitium, famam nominis, nouitate ali-
83 qua aucupari. Hinc Prodicus, fvt Medici-
nã, quę Clinice vocata eſt, antiquaret, Iatra- lepticen inſtituit: quę vnctionibus nõ vt il- la pharmacis& victus ratione, medetur. Nec erubuit à præceptore ſuo ſectæ ſuperi- oris authore diſsidere. Tanto illinominis celebritas, quàm ſuſceptæ ſemel diſeiplinæ ratio charior fuit. Succeſsit Chryſippus, qui horum inuentis obuiam iuit,& nouam me- dendi viam ingreſſus placita antè recepta, acerrimo vir ingenio atq; ſingulari, ſuſtulit. Exortam deinde poſteriore ætate apud Si- culos Empiricen, quæ ab experimentis eſt cognominata, Acron Agrigentinus, Em- pedoclis Phyſici commendatione clarus, exercuit. Eaq; haud diuturna fuit, ab Hero- philo poſtea damnata, cuius ſecta nec ipſa diu permanſit. Quia tractari reperta ab eo medendi ratio, vt erat ſane exacta, ab igna- ris literarum non poterat. Quod in cæteris fermè omnium inuentis factum eſt. Nam quam Aſclepiades ſectam inſtituit: Themi- ſon eius auditor, qui magiſtro ſuperſtiti pe- percerat, eo defuncto mutauit,& in ſuam tranſtulit. Et hanc Antonius Muſa confuta- uit: Succeſſu ſeruati eõtraria medicina diui Auguſtini. Vectius valens Claudij Cæſaris temporibus, homo eloquens, ſuam quoq́; ſectam inſtituit, quam& omnium ſimul æ- tatum inuenta. Theſſalus principatu Ne- ronis nouis placitis, nulli priſcorum parcẽs euertit. Quem Crinas Maſsilienſis, quia ſyderum obſeruationẽ adiecit, nihilq́; vn- quam inconſulta Ephemeride Mathemati- ca fecit, authoritate ſuperauit. Ethune mox Charmis, Ciuis& ipſe Maſsilienſis, quæ omnia apud C. Plinium lib. vndetri- geſimo naturalis hiſtoriæ luculenter per- ſcripta legere licet, Tanta itaq́; artis icas
2———
—
———
—

12 PETRIROYZII MAVREI
dicæ inconſtantia eſt, vt ſingulis fere ætati- bus pro ingenio eorum, qui illo literar. ge- nere excelluerunt, mutetur:& nunquam eadem ſit, quam profeſsi, necando mederi diſcunt,&, vt Plinij verbis vtar, experimẽ- ta per mortes agunt, multosq́; ex credula turba, omnia viuendi cupiditate ferre para- tos, excruciatos diu, magna ablata merce- de, fortunis ſæpe& vita ſimul ſpoliant, eaq́;
quaquam erant admiſſuri. Non ignobiles modò eius artis Magiſtri, ſed eximij etiam illi atq; præſtantes, qui contempta ſuperio- rum ætatum diſciplina, alij accedere turpè rati, ſuo innixi ingenio propriam reperere 84 ſectam. Memini, ſcùm Bononiæ proximis
annis ſtudiorum cauſa eſſem, Matthæum Curtium præclarum noſtra ætate ac nobi- lem medicum, cùm ex pleuritide laboraret: cui morbo ſectione venæ ſuccurri ſolet: quærentibus ex eo medicis, qui ei aderant plurimi, vtrum ad commune præſcriptum ſecari venam, an ad ſuum mallet. Nam eius argumenti librum, aduerſus receptam alio- rum ſententiam ediderat: reſpondiſſe gęgro- tum ſe tunc, non medicum eſſe. Nec grauatè paſſum, cõtra ſua placita ſecari ſibivenã, qui aliud alijs erat conſilium daturus,& multi Præterea, ob ĩlluſtre viri nomen, authorita- tem eius ſequuti.8ed non potuitaliter Me- dici ſeruari vita: nili libri, quem ad ingenij famam compoſuerat, fide extincta. Hæc id- circò à me fuſius relata ſunt, vt eorum fa- ctum excuſarem, qui leuandis morbis Me- dicos nonadhibent: aut adhibitis dicto eo- 35 rum audientes non ſunt. Damnatat quo Medicorum profeſsio eſt carminib. Poëta- rum, tanquam quæ non opem, ſed exitium adferat hominib. qua de re illud apud Au- 1 ſoniũ latinis literis extat Epigramma: cu- ius lemma eſt: De Alcone Medico, qui Aru- ſpicem mendacem fecit:
Languenti Marco dixit Diodorus Aruſhex Ad vitam, non plus, ſex ſupereſſe dies. Sed medicus diuis, fatisc; potentior Alcon Falſum conuicit ilico Aruſpicium. Tractauitq; manum icturi, ni teti giſſét, llico nam Marco ſex periere dies.
Idem Alconaltero mox epigrammate tan- quam rebus inanimis noxius irridetur. lem
ma eſt: De ſigno Iouis tacto ab Alcone Me- dico:
Alcon heſterno ſignum Iouis attigit, ille, Quamuis marmoreus, vim batitur medici.
Eece hodie iuſſus transferri ex ade vetuſta, Effertur: quamuis ſit Deus atꝗ lapis.
Valerius quoq́; Mattialis li. 6. Epigramm, ad Fauſtinum in Hermocratem itaſeribit:
Lotus nobiſc um eſt: hilaris cænauit,& idem Inuentus mane eſt mortuus Andra goras. Tam ſubitæ mortis cauſam, Fauſtine re qur ru
474753
In ſomnis Medicum viderat Hermocratem.
Quaſi& in ſomnis medicum vidiſſe exitia-
in aliorũ corpus exercent: quę in ſuum haud õ le ſit. In ſacras, tdeniq; priſcorum Hebręor.
literas lib. Paralip. ²2. cap. 16. relatum con- ſtat: vt eſt reprehenſus Aſa Rex„qui cùm ſummo pedũ dolore afflictaretur, medico- rum, non DEl opem imploraſſet. Sedvt, non nihil ſpaciatus, ad Iuris conſultorum placita, vnde diſceſsi, reuertar, dico, nonac- cerſi Medicum iubentis, aut ei non auſcul-
tantis facto, alienationem mentis nõargui.
87 Quia ffuror ex ijs rebus probatur, quæin
hominem ſanæ mentis non incidunt: vt ia⸗ cere vulgò ſine cauſa lapides& eiuſmodia- lia: at Medico non auſcultare, diſsimile eſt.
88 Subeſſe f quippe cauſa poteſt: quidenimſi
medici inſidias timeat æger, Arg. l. neceſſa- rios.§. fi. ff. de Senatusconſul. Syl. ſuſpe- ctamve habeat auaritiã? tanq́; aduerſis me- dicamentis rei ſuæ, vt fit, l. ſi medicus. ff. de, var.& extra ordi. cogni. Bal.l. interpoſ.nu. 5. C. de tranſact. ac lucri cauſa morbum in maius aucturi aut ob imperitiam incolumi- tatem ei ſuam credendam non putet?l. illi- citas.õ.ſicuti.ff.de off. Pręſid. hunc, quia re⸗ tineri in vita vult, deſipere exiſtimandũ nõ eſſe: quaſi ſuperſtes eſſe nolit, qui inimico medico auaròve& ſolum quęſtum quęren- ti, non obtemperat: aut etiam indocto, quẽ adhibuiſſe, in culpa ponitur. l. quod ſi nolit. 5. ſi mancipiũ. f. de ædili. edict. glo.& Do- cor. in l. ſiab hoſtib. cum concor. ibialleg.
89 ff. ſol. mat. Quid f item ſi, ne mercedem ſol-
uat Medico, euentũ morbiexpectare, quam externam vllam opitulationem experiri malit 33. diſt. c.i.gl. inferas. Auaritiæ hoc, non inſaniæ erit procul dubio imputandũ.
90 Tantundem 1 in eo reſpondebimus, qui
mortifera ſe affectum ægritudine intelli-
91 gat. quod t grauitas valetudinis, genus, ſi-
gnificationes ſæpe quædam indicant: nec non& ſomnia, cuius rei apud Artemido/ rum in libris, quos de ſomniorum inter⸗ pretatione reliquit, plurimaeſt mentio. ls inter cæteralib.i. cap. 52. ægrotanti, quiar- genteus aureusve ſibi viſus ſit: ſomnio mor tẽ prædici, author eſt. Similiter æreum ſe fa⸗ ctum putare: item turpem eſſe, reſolutũ de- ſtitutumve viribustantundem portendi:æ- grotis equos ex vrbe,&generaliter omnib. currum
norinb i
91 7 genn
n
ed bre glle
1 foon,
aſis ma⸗ nli
ritn Se enis mulivan
hii rannil 19 nn
71 dme. lotaJ 1 46
iolumn 2= con 7 gin 1
kanen e ſaltnn Kpof
njg(in. irfr
mai Larnuiha,
lkel 2 11 foofuturl.
zlcn 3- u1 ſitiope athben, elus AUlledlertn lcer non e dengen n Cell nacine ipoit kactun naäi ſm aualtbit dic ertislk ſc. dähert ne neq 5 K unam lne d Moud. ennuc prob ontgeb9 buengte 3o alls t„ E 1. MsaSöullb. ,L⸗ lnn ſ vn intrmiu undei m. pi rüent itlgcenod dn piweentlumt Arae DDlehe, N cenlbunctert. Nam dtemendanc norbbele mquictenend homänudh rauainidrum duwrge ſüonn mlech and Stelbin Wicrlnänem fon mage liteneneuari Ope aroth en m lorato luſtin tamnd ce Imellötldhs, titnne Nunnbectum ex hucntt Keelleminos qui 2quanne erüünd culame ctw, um puientertoler zutemeſ dücsemmdepelle tut igie emint gicelh Procrenn nt,ſwprypräng 1 lum iagzunns on uam bannni r
millati ſtülins dlketermmopen
dtget r n ararü nit balit fentm Nicolau Wtilin d dmias.Suam C
8
taina eid naosenn wanipe ünn 148 der b apoli wmd ine d b der
i leress Ad 3 texcaad
4

In d, MalKinſond 2 ellt.hh 41 ſern baauſt 9 A e öld Darzli 2 do. fat; vteſ 1
M
ARdcum t 20n üh 00, Alet enn. Quirfuore 4 Vunemaſ zam lomunemunem um, eerevugo lineca Ina. lla: at Medico nol ren, On. 1„ 1 R 4 Upelſ dulppe S.mn. mediciinldias tit 2, tios. 9.hfl. de 8 n etamvelabeatau zurn dicamentbreiſua 7, var.&ataordi. O.¹ z.C.de tanſact. eid maiusaocturiaut Ia tatemeiſamcre um citas..licuti.ſf.ch ch tineriinvitavult beu elle: quaſiſuperſ: an
.. A'
medico auzrove u- ti non obtempet::ii T. Hel n. zdhibuille incuſ u ſi mancipiũſ.4 ⁸8 0. 2 dahhol„Clcd dor. inl.ſiabhol C. * nidt Wül f ſol. mat. Cid 8 uat ledico eleſſ u „ 71
externam ullm 3 1 malittz dil a non inlnix eritſ 2 Tantundem „,, afte Mit mortitena ſ alt- vod tgraul 1 Gt. S Sſel a. 9 onificationeslcpf“ d 0, 4, KI un in lblis, G 1⸗ um in i al retatione tli 62
b.“ N fn nter cætetalbo Ne interc 9 3 1'
1
——
DECIS16 kEiTrvA NfCA T
currũ per deſerta agere ſibi viſis, idem Ar- temidorus lib. eodem, capite duodeſexage- ſimo ſcribit, mortem imminentem ſigniti- cari. Sanè qui in ea cauſa eſt, niſi vana eſt, ſomniorum fides, contrà quam priſcis eis- demq́; grauiſsimis authorib.& in ijs Hip- pocrati ac Platoni in Critone,& poſt hos Ariſtoteli& M. T. Ciceroni placuit:fruſtra Medici opẽ implorat, nihil profuturi. Qua- re ſi Medicum hicnon adhibeat, eiisve di- cto audiens non ſit, deſipere non eſt cre- dendus. Sed etſi t ſanari poteſt, factum non adhibentis Medicum, aut adhibiti dicto nõ audientis, coniecturam inſaniæ nequaquã continet. Ex pluribus enim i hiobabell bus cauſis id fieri poſſe, non eſt ambigen- dum. Quas Nicolaus Abbas lib. 4. Epiſto- larum Decretalium cap. cùm infirmitas. de pœniten.& rem. vide. Tiraq. de nobili. c. 31. num. 28².& 293. apud Innocentium iij. eius
9; nominis Pontificem Max. refert. Nam aut
morbus à Deo, inquit, eſt emendandorum hominum gratia: aut puniendorum. Sanè qui ſuorum flagitiorum maleq́; antè actæ vitæ ſibi conſcius, inualetudinem forti ani- mo atq; conſtanti fert, nec leuari ope medi- ca morbum, quem ſuo merito ſuſtinet, pa- titur:ſed verſis in melius ſtudijs,& vitæ in- ſtituto, diuinæ voluntatis exitum expectat, laudandus eſt. Nec ille minus, qui aà Deo æquanimitatis experiundæ cauſa morbo af⸗ fectus, caſum ſuum patienter tolerat, non autem accitis Medicis eum depellere cona- tur: quam laudem inter priſcæ ſanctitatis procereslob vir inclytus propriam quidem habet, qui tot malis atq; ærumnis Dei per- miſſu afflictus, nunquam ab animi ſui recti- tudine dimotus eſt, aut externam opem vl- lam leuandę calamitatis ſuæ cauſa quæſiuit. Fruſtra alioqui diuinæ voluntati obuiam iturus, vt& is, quem Deus morbo immiſ- ſo, tanquam pœnarum futurarũ initiò pu- nit: quod paſſum Herodem Nicolaus Ab- bas ſcribit. d.c. cùm infirmitas. Suam quoqʒ vtilitatem habent morbi, ſanctos enim vi- ros ijs tentatos, quaſi fortiores factos glo⸗ riari ſolitos accepimus. Periculum quippe eſſe, ne ſuperbia efferantur, quod ne Paulo Apoſtolo, miraculo ſingulari in tertium cœlum rapto, accideret: cauit Deus, dato ei carnis ſtimulo, 2. Corinth. 12. Illuſtrandæ de- niq; diuinæ gloriæ cauſa, morbi immittun- tur, quod in eo Hieroſolyma vidit, quem captum oculis edidit mater, vt aà Chriſto il- litis luto oculis,& inde curatis inuſitato miraculo, lucem aſpiceret. Enimuerò ſi cau- ſa eſſe alia poteſt vlla, quàm quæ ſupra ſunt
94 perperamreferri, cùm t probatio neceſſa-
os mandum. Quippe, t vt in Catone maiore
96 eamq́; ſempiternam. Quamobremt idem
97 giam, valde recuſem. Huc t pertinet vete-
1 enumeratæ, quibus nulla ratio ſinit, vt Me- dicorum opem æger imploret, quia huma- no tamen iudicio percipi non poteſt, exa- lia an ex vna de ſuperioribus cauſis ægritu- do ſit, dicendum erit: factum Medicòo non auſcultantis ſuſpicione inſaniæ non eſſeo- nerandum, idq́; ob cauſæ incertitudinem. Receptum namq́; eſt, quotiens quid ex va- rijs cauſis fieri poteſt, id ad vnam aliquam
rio non ex incerto debeat concludi. I. ne vatales.cum concor. C. de probat. Dicam deniq;, ſi ex neglecta Medicorum arte, aut non neglecta, dementiæ coniecturam, aut prudentiæ facere licet: contrAâ eſſe exiſti-
belliſsimè Marcus Tullius ſcribit, ſapien- tiſsimus quiſq; æquiſsimo animo moritur: ſtultiſsimus iniquiſsimo. Vnqde ſit vt hic, tanquam qui mortem deprecatur, Medici opem imploret, ille contrà ſpernat, non ignarus; ſe ad meliorem vitam proficiſci, Marcus Tullius ſenio prouectus in eodemn libro, ſi quis Deus mihilargiatur, inquit, vt ex hac ætate repueraſcam,& in cunis va-
rum Poëtarum ſententia fùͤnera, exiſtiman- tium lætitia non luctu eſſe ac lamentis exſe- quenda, quam Euripides in Creſphonte ſubiectis verſibus expreſsit: Nam non decebat eætus celebrantis domum Lugere vbi eſſet aliquis in lucem editus, Humanæ viæ varia reputantis mala, AHtqui labores morte finiſſet grauis, Nunc omnes amicos laude& lætitia exſéqui. Ille in Græcis, in Latinis Ennius non igno- bilior. Nemo me lachrymis decoret, in- quit, nec funera fletu faxit. Horum forte perſuaſionem ſequutus Patauinus quidam Doctor, cauiſſe teſtamento ſuo memora- tur, ne ſe vita functum vllo luctu, ſed tuba- rum concentu, cadaueris condendi tempo- re, proſequeretur hæres: nèue atratus more lugentium, ſed purpuratus lætantium ſpe⸗ cie iuſta ſibi faceretr. Quanq́ Paulus Caſtrenſis beluinum id præceptũ eſſe ſcripſit, nec hęredi ſequen- dum. l. nõ oportet. C. de his quib. vt indig. furoris quidam coniectionem inde faciunt: quorum ſententiam Ludouicus Pontanus meritò improbauit, l. i. col. 6. ff. de verb. ob- lig.& alij pleriq;. Alex. 1. ſi cùm dotem. 9. ſi marit. col. penul. prope fi. Andre. Tiraq. de Nobilit. c.⁊. nu. 469.& Paulo quidẽ Apo- ſtolo, i. Theſſa. 4. c. authore, qui vetat nos in aliorũ obitu mœſtos eſſe, illorũq́; ſimiles,
G qui
———
—y—————— 1 ————
——

qui alterius vitæ beatioris ſpem non habẽt. c.vbicunq; cum duo. ſeq. 3. quæſtio. Huc pertinet Chriſti ſeruatoris noſtri faum, loan. u. c. qui cùm Lazarum defunctum nõ defleuiſſet, eundem ad vitam reuocaturus deplorauit, quaſi nihil mali in morte ſit, aut homini contingere, quam mori, melius ni- 98 hil poſsit. Quodt nec falſos olim Deos latu⸗ iſſe Trophonij& Agamedis exceſſus, pro templi exædificati mercede, quod homini optimum eſſet, à numine petentium decla- rat, illis tertio poſt precationem die,& Dei 55 nutum, vita functis. Deniq; ſ non deterreri ſapientes à morte oportere, ſed alacres, om- niq́; ſolutos metu è vita corporisq́; vincu- lis excedere, magnum abunde exemplum 00 nobis præbuit Socrates, qui in iudicio ca- pitis nec patronum, qui ſibi adeſſet, quæſi- uit, nec Iudicibus ſupplex eſſe ſuſtinuit, ve contemniab ſe mortem demõſtraret, quod & in ea re maxime conſtitit. Quippe cùm paucis anté diebus quam ad mortè tradere- tur, facilè poſſet educi è cuſtodia, noluit. V 101 Eius tverò mortiferum poculum, ad quod erat damnatus ebibendũ, pene in manute-
I
nentis, quaſi in cœlum mox aſcenſuri, illa memoratur a Platone oratio. Duas eſſe vias animorũ ex corpore demigrantiũ„pro an- tè actæ vitæ merito qui probris ſe, ac flagi⸗ tijs humanis inquinaſſent,& ſe totos malis libidinib. pernicioſisq́; atq; ſceleſtis vitijs dedidiſſent, ijs demum iter quoddam, ſeclu-
ſumq́; à cælitum concilio eſſe. Contra, quib.
pie ſancteq́; ætas eſſet exacta, ad ſupernas V illis ſedes, vnde profecti fuiſſent, reditum patere facilem, atq; receptum. Quo maior verò noſtrę diſputationi ſit fides: vt veri V atq; immortalis Dei ignaros miſſos facia- 102 mus. Nonne t Dauid,& Rex& vates diui- nus, mori optauit, quẽ ita ceciniſſe accepi- mus: Hei mihi quia incolatus meus prolon⸗ 1 103 gatus eſt. Diuus t quoq; Paulus ſeculo no- ſtro propior, diſſolui cupiuit,& eſſe cum Chriſto. Non neſcius vterq;, quæ ſe hac vita 104 defunctos manerent. Ex f quibus apparet b mortẽ in bonis duci, atq; adeò in optandis. Maleè itaq; eos diſſerere, qui ex nõ implora- 1 ta Medici ope aut neglecta inſaniam arguũt atq; deſipientiam, cùm contra, qui defungi . vita quàm primũ optant, ſapere ſint magis Ios exiſtimandi. Sedtfinge in malis mortem eſ- ſe ducendã, non continuò, qui Medicidicto audiens nõ eſt, quia mori quam viuere ma- uult, inſanus erit credendus, nam& mor- tem ſibi conſciſcere in malis rebus ponitur.
106 Vtfenim Pythagoras piè noſtræq́; religio- ni conuenienter dixiſſe memoratur, nõ eſt
14 PETRIROYZIPHM AVR EHT
iniuſſu Imperatoris, id eſt, Dei de præfido 107 ac ſtatione vitę decedendũ Haudftamẽ qui manus ſibi adtert, mortẽq́; eonſeiſcit, pro- tinus furioſus eſſe creditur. Multas quippe cauſas voluntariæ mortis, hominibus elſe poſſe, vt eſt à nobis latè dictum,& ſæpe fu- 10 ⅜ iſſe conſtitit. Similitert ægrotus non vna de cauſa Medico poteſt non obtemperare, quas pleraſq; ſupra retuli. Quapropterfu- roris coniecturam inde capientium impro- babilis eſt argumentatio. Sed finge exagita⸗ tũ furore, manus ſibi defunctum intuliſſe, an conſequens erit, teſtamentum, quodpo- ſtea feciſſet, non valere?& non arbitror. 109 Namſconſtitutum eſt, furioſos, quorũper- petua animi alienatio non ſit, quibuſdãin- teruallis, cùm per morbi laxamentum,& ipſas, vt ita dixerim, furoris inducias ſenſu ſaniores ſunt, teſtamentũ iure condere, cæ- teraq́; facere, quæ, qui ſanæ mẽtis ſunt, poſ- ſunt: d. l. furioſum.& ibi Doct. defunctum verò, cùm teſtamentum dictaret, ſapuiſſe: ſatis conſtat, planumq́; factum eſt legatariæ allegationibus, ex ijs, quæ poſt manus ſibi illatas dixiſſet feciſſetq́; detunctus, conie- cturam facientis. At verò, quia ita diſputa- mus, quaſi ex furore ſibi mortem conſciue- rit defũctus, dixerit hic aliquis, perſeueraſ- ſe furorem teſtamenti tempore, quodpro- ximũ eſſet admiſſo. Poſtero enim die, quam intuliſſet ſibi manus defunctus, teſtamentũ noreum dictaſſe conſtat. Int furioſis autem, qui morbi habent intermiſsionem,& dilucida quæedam ſanioris mentis interualla, quod tempore furori proximo factum eſſet, per furorem factũ exiſtimari, Baldus poſt Ol- dradum eſt author. d. l. furioſum. Sed hæc Oldradi Baldiq́; opinio, noſtram quæſtio- nem non onerat: de eo quippe teſtamento accepta eſt, quod more prudentium factum non apparet, Bal. d. l. furioſum. ſiue totum, ſiue quædam eius pars, in his verò Tabulis, de quibus in propoſito diſceptatio eſt, nihil huiuſmodi deſideratur. Totas enim ſapien- ter ordinatas eſſe, vt maximè itaq; tempore furori proximo conditæ probentur, infir- mari nihilomagis debent. Necaliud Oldra- dum Baldumq́; exiſtimaſſe, qui teſtamentũ tempore furori proximo, ſapienter copo- ſitũ, exploſa furoris ſuſpicione, valere ſcri⸗ in bunt. d.l. furioſum. Reiectam t deniq; eſſe tempor. diſtinctionem,& ab Angelo, Ful⸗ goſio, Paulo Caſtrenſi, Pontanoq́; impro- bari, Alexander Tartagninus refert. d..fu rioſum.illud vnum ſpectandum exiſtiman⸗ tibus, ſanæ mentis homini ordinatio cõue-
niat nec ne, quò magis valeat infirmave eſſe exiſtimetur,
110 nntli ?oxX hrrdi ha
7 5
2 1 u riulan be dali 1 pni eret Loe fouifen nn m kpaarüdetu 6 nel nr— zacltionl
7 ita
1 t. b nſt nectg nllitn intntlmi dadid Dailfuriolu- uuli äaniopinio kpient iobtäm, anch damrei bo imchelle: tuwt udedcelucceſsio eikKoh. Wolrncongrä ſecq ſeerſimage ſui dlrcatera, ermjo vntehwenti, nogwotme eacno inlaniæ! ſertig aenton viorumt coumit derndmgsseci tatſſe Uwuirurcten, prmmini gele qumago 2 orfe,e Itmaferrpiud, viabenan rarprqures nir rige mauua rerriech magch drebahine n
b Il. V andn düdo olstelnme
8
Ww
A 1 diuylpimwlt 3 1 Aälerdit Non
bn inn None
contem 1 e& qud dol opuſtge 4 Aula prud mena haunman lüchtbin Pintme pulken Kmlutui
„, dſ denciihln mllent
pue al denan b raplencn nüin dün ſeninwn daded raraagral,s A 4 etis,e pla wai

11 Utirir 1 ull, Irg Wiſ. 1. a dw p ſe L Neg Kolod ho P du 1uapleralc, ſunr dw, Arse eJ dfnh e de * üeturamin. Ker 8. ADlll etaroi he⸗ Lal Sument Aäud
utmm manull 3e dilet nonval er
Amſannſtitatomen M detwammialienatig rulls, cimper M d. Pas, titadixerim) an anioresſont, teſtame ü eraqp acere, quæ q d
9
vFero, cumteſtament an atis couitnplanumq if allegationibus, exiſe, a Uatas dniſſet feciſſen iâ* Kuramſacientis Ath nus, quiſtexfuroreſſ i it detũctus, dixeritht ſe furorem teſtamentſt i vimüeſſetadmiſſo,D a ntuliſſetſibimanusdh i eum diGaſſeconſtatit u morbibabent inteni
B
auxdam ſniotis menl d
tempore furoti ptorn it rorem factũ eultim fradum eſt author.d M di Baldichopinlo i ld 412 5 1 nemnono 14* geeo d 90 cepta elt q dmotex Bal G.,ld onappafe Pal. G44, b 2 4 ll ſiue uæchmeius pt 1 winpropollo 1 d gunbl 1 4 6 (nodicelideratll 0 hunumd Gdinatsselleyvtm 8 roximo cohd 1 p⸗ 11 be ihilomagis deb a nari nihllomòe 1 Bddumqheull, 1 8 11 4189. 2 „oreforofl hun tö, xpie(m. N 2 . A1furiolum 3 l.1nn Fjonem 2 or ditnein emDd— erpl .Paulo Ccha ollo,„Tart. b lemndlu bari, Ale⸗ Jwnun ſe „ 1¹. Gibus lans 31 8 ual
DEGISI0 IL.
exiſtimetur, nihil intereſſe ratis, mox poſt animi alienationem teſtamentum factũ di- catur, an ex interuallo magis. modò, quod eo cautum eſt, homini ſanæ mentis conue- niat. Quotiens itaq; ambigereturab eo, qui quandoq; ſaperet, quandoq́; deſiperet, tem⸗ pore ſanæ mentis teſtamentũ factum nec ne eſſet, illis authoribus, exordinationis qa- litate cenſeri conſequens eſſe.& ita porrò fit: vt ſiue Oldradi ac Baldi ſequamur opi- nionem, ſiue aduerſam, vtriq; conueniẽter teſtamentum, rectè& ſapienter factum, à quandoq; furente, quale in propoſito eſſe uz cõſtat, valere dicamus. Quod ¼& Bartoli ſententiæ, actus qualitatem inſpiciendam ſimiliter exiſtimantis, congruit. Tracta. de teſtib. õ. oppoſita prudentiæ. nu. z. Licertin perpetuòfurentib. vetus ſit ac anceps inter legum Interpretes, ea dere quæſtio, alijs Bald..itẽ furioſ.Inſt.quib.no.eſt permi.fa. teſt. Iaſ.d.l. furioſum.col.ꝛ. in 4. limi. ibi. ego dubito.& Philip. Deci.d. l. furioſum. col.
2. nu.:4. limit. 3. ibi.& certè iſta opinio. recte ac ſapienter a furioſo factum, tanq́; caſu fa- ctum, repudiantibus, irritumq́; eſſe volen- tibus:alijs Ioã. And. c.fi. de ſucceſsio. ab in- teſt. Roma.d.l. furioſum. contrà ſequendũ u4 exiſtimantibus, qui t inter cætera, illuſtre exemplum proferunt teſtamenti, àa Tudita- no quodam certæ ac notæ inſaniæ homine ſeripti,& Romæ centum virorum iudicio confirmati, conſiderandũ magis exiſtiman- tiũ, vt Valerius Maximus refert, quid ſcri- ptum in Tabulis eſſet: quam à quo ſcriptũ. n15 Priorſſententia, vt mea fert opinio, in bre- uioribus teſtamentis recipi poteſt. Poſſe e- nim furioſum caſu, pauca verba ritè conti- nuare, Arg. c. fi.de ſucceſs. ab inteſt. vtputa Lucius hæres eſto, quibus ſolis teſtamentũ rectè nũcupari Domitius Vlpianus lib. 28. Digeſt. l.1. de hęred. inſt, ſcribit. Non etiam longius teſtamentũ dictare,& quo dplurib. conſtat articulis. Qua in re, quia prudentia opus eſt& animi iudicio, certum erit, ſanæ mentis argumentũ ſapienter teſtamentum nũcupaſſe, vt meritò qui furioſus fuiſſet, re⸗ 1i6 ſipuiſſe exiſtimetur. Namtſi exalienis deri- dendisq́; ſermonib. furor arguitur, d. l. ob quę nitia. Do.d. l. furioſum. dilui contrà ex 4 ſapiẽter dictis ſuſpicio furoris debet. Nihil 5 tenim tã naturale eſt:quam ex contrarijs cõ- traria proficiſci,& t idcircò ex cõtrarijs effe- ctis, cauſas contrarias deprehendere prom- ptum eſt:l..6.interdum. verſ.item.ff.de æ-
u dil. edict. quod in propoſita ſpecie maximẽè ꝰ dicendũ videtur. Namthominem ſapere, ſe⸗ cundũ naturam eſt; deſipere verò,& ratio-
—ö—jj——
1T VANICA I. 15.
nis eſſe expertem, id humanæ naturæ repu- gnat. Vnde fit, vt in dubio ſanæ eſſe mentis, quiſq; præſumatur. l. ne Codicillos C. de Codicil. Adde, furorẽ fingi poſſe. Propter- 120 eaq́; t conſtitutum eſſe, vt, qui per furorem cædem feciſſe dicetur, ita demũ pœnæ exi- matur, ſi ſimulatę dementiæ, nulla ſubſit ſu- ſpicio, quod in perſona Aelij Priſci, qui ma- trem interfeciſſet, Diuus Marcus& Cõmo- dus Scapulę Tertyllo reſcripſerunt, l. diuus ff.de oſfi. Præſi. iuſſo, nõ aliter de parricidij poœna diſsimulare, quam ſi nullũ ficti furo- ris eſſet argumentũ: quod& diuos fratres in ſimili ſpecie putaſſe, Domitius Vlpianus eſt author. l. congruit.§. furiofi. ff. de offic. 121 Præſi. Eodem ſpertinet, quod idem Domi- tius Vlpianus li.27. Digeſto. l. obſeruare. de cura.furioſ.ſcribit, obſeruare Prętorẽ opor- tere inquiens, ne cui temerè, tanquam furi- oſo aut dementi det curatorem. Pleroſq; e- nim furorem fingere ait, aut dementiã, quò magis eo commento, neceſsitatem munerũ 122 ciuiliũ effugiant. Bartolus Tract. de teſtib. 9.oppoſita prudentiæ, nu. 4. ſe à natu gran- dioribus, accepiſſe refert, Peruſij, vnde illi origo fuit, fuiſſe quendam, qui fraternã cæ- dem, ſimulata per biennium amentia, inter- fectore fratris occiſo, dum eum dementem, vt ſimulabat, creditum non caueret, vltus eſt. Nec vulgariter modò prudentes, id fa- ctitarunt, ſed& eximiæ ſapientiæ viros cõ- 123 mentitio furore vſos accepimus. Nãt Vlyſ- ſes, Græcorum prudentiſsimus, vt Poëtas quoſdam Tragicos prodidiſſe M. T. Cice. ſcribit, nead bellũ Troianum proficiſcere- tur, inſaniã mentitus eſt: ea re vacationẽ mi- 124 litię impetrare poſſe ratus. Contra tSolo, vt Reipub.prodeſſet,& legẽ pernicioſam pa- trię atq; ignominioſam abrogaret, furorem ſimulauit, nec dubitauit, ccœno fœdatus Præconis lapide conſcenſo, quæ ſuis Athe- nienſib. vtilia arbitrabatur, in numeros re- lata, more inſanorum in foro recitare. Igitur cùm furor huiuſmodi ſit, qui fingi poſsit, d. l. diuus.& d. l. obſeruare. difficillima eius erit probatio, nõ quoq; prudentiæ, qua qui caret, eam ſimulare per rerũ naturam intel- ligi non poteſt.
Secundum quæ, vt eò, vnde me diſpu- tationis ſtudium auerterat, redeam, dicere oportet, defunctum ex ijs, quæ poſt illatas ſibi manus dixiſſet, feciſſet, reſipuiſſe, aut certè pro eo habendum, cuius mentis alie-
1²5 natio perpetua nõ eſſet. Quaſde re in eo fu- rioſo, qui quandoq; ſapienter quid feciſſet, Andreę Siculi extat reſponſum, Conſ.s. in- cip. Clementiſsimi dei. col.6. vol, exiſtimã-⸗ C ij tis id,

326
12²7
128
2²9
16 PE TRI tis id, tanquam in dilucidis mentis ſanioris interuallis factum, ratum habendum, Fuit t quoq; Bartoli l.i. ad fi.ff.de bono po. fur.& in fa. del. ſententia ei, quam ſupra ex Oldra- doBaldoq́; retulimus, contraria diſtinguẽ⸗ tis, vt Alexander Tartagninus,& Iaſon de⸗ clarant, l. furioſum. C. qui teſt. fac. poſ. inter diuturnum furorem,& nec diuturnum: vt diuturnus furor perſeuerare credatur, non diuturnus non credatur. Quapropter, cùm defuncti furor non allegatur diuturnus, ſed momentaneus, ex nullo alio dicto factõve, quam ex illatis ſibi manibus cognitus, per- ſeueraſſe tempore teſtamenti exiſtimari nõ debet. Cùm præſertim quędam medio tem- Pore, à defuncto facta proponantur, homi-⸗ ni prudenti& pio, æternæq́; ſalutis memo- ri, vt ſuprà dictum eſt, congruentia, quæ ſu⸗ ſpicionem furoris amouere, ſatis ipſa per ſe poſſunt: Quanqᷓʒ ex mortis ſibi conſciſcen- dæ conſilio, vt eſt ſupraà abundè dictum, fu- ror cuiuſq́; neceſſariò nõ arguitur, cùm eius facti cauſæ eſſe permultæ poſsint. Apparet itaq; ex ſuperioribus, furoris allegationem Tabulis teſtamenti non obeſſe. Quantum t verò momenti habeat Tabellionis enun- ciatio, teſtatorem integra fuiſſe mente præ- fati, ſuo loco id eſt Proxima diſceptatione, à nobis abunde declarabitur, ea quippe res in ſingularem diſputationem reiecta eſt. Ha- ctenus de furoris allegatione, fuſius fortaſ- ſe, quam quæſtio exigebat, dixerimus. Quo articulo diſcuſſo, diſpiciendũ nunc eſt, num quid ſit, quamobrem teſtamentum nõ con- ſiſtat? nam ſolennia adhibita ſunt,& ſi quid eorum eſſet prætermiſſum, id principalis re⸗ ſcripti authoritate, teſtamentum pro ſolen- ni eſſe iubentis, fuit ſuppletum,& meritò. Abb. c.inter dilectos.col.6. Ver.& hęc ver-⸗ ba.de fide inſtrum. Fel.c. ex parte i.de reſcri. nu.ʒo. Verſ.Et iſtis adde quod confirmatio. Eat enim ordinaria reſcriptorum principa- lium poteſtas eſt, ſolennia ſupplere, non e- tiam, quod iure factum non ſit, confirmare, Idem Abb.& Fel. ibid.& nihilomagis teſta⸗ mentum valere putem. Nam t Municipali Maideburgenſium lege, valetudo aduerſa, teſtamenti faciendi ademit facultatem, qua cautum eſt, ne quis in lecto per ægritudinẽ
KROT2ZII
MAVREI cũm lecti fiat mentio, tamen& ad eos perti-
130 nent, quorum valetudo firmior ſit. Namtyt
in prouinciali Saxonũ lege Speculo Saxo- nico. lib.i. art.2. ſcriptum eſt, ita firmum eſſe eum oportet, qui alienare quid vult, vt gla- dio præcinctus,& clypeum tenens, ex ſtipi⸗ te ſaxòve, quod altitudine vnius cubiti ſit, e- quum conſcendere ſine cuiuſquam ope poſ ſit, aliquo ſtapedem, vt fit,& equum tenen-
431 te. Sedtquoniam ea virium oſtentandarum
ſpecies, congruere ſolis militibus videtur, extra eum hominum ordinem id produce- re, rationis non eſſe, viſum eſt: Quam ſentẽ- tiam Interpres Saxonici luris probat, d. Ar- ti.2. glo.z. ver. vnde multi. tantundem ini- lis reſpondendum arbitratus, qui à militib. genus ducerent, licet pleroſq; referat, ſigu- ram ſermonis fortè ſequutos, adomnemho- minum ſtatum verba legis pertinere, exiſti- maſſe, quæ generaliter ſcripta eſſe cõſtat. Et quidem vt, ſumpta ex virium oſtentanda- rum ſpecie coniectura, non alia legis ſenten⸗ tia fuiſſe videatur, ſpecimen antè actæ vitæ
132 ſuę alienantem edere volentis: Tamentnon
ab omnibus militibus idem eſſe exigendũ, ratio poſtulat, ſed ſecundum militiæ genus, rem moderandam,& in eo, qui pedibus meruiſſet, aliud deſiderandum. Duram quippe cauſam fore pedeſtri militię adſueti, ſi ad edendum equeſtre experimentum cõ- pellatur. l. moris, õ. ſi autem. ff. de pœnis. Sa⸗
133 netin eo, qui quandoq; pedibus, quandoq;
equo meruiſſet, militiam, quam magis exer- cuiſſet, l. legatis ſeruis.§. ſi vnius. de lega.3. aut quam poſtremò, Arg. l. Mela. ff. de ali.& cib.le.ſpectandam rationis eſt,& ſecundum hoc, experimentũ virium edere eum opor- tere. Idẽ in ijs, qui genus amilitib. ducerẽt, probandum erit, vt paternæ militiæ, aut a- uitæ, aut maiorum, vnde nobilitatis princi- pia manarunt, edant experimentum. Pe-
134 deſter t autem miles, quemadmodum vi-
res ſuas oſtentare debeat, meritò dubitetur- & putem arbitrio iudicis id eſſe relinquen- dum, Argu. l.l. ff. de iure deliber.& l..§. ex- pilatores.& l. continuus. õ. cũ ita. ff. de verſ. oblig. deſideraturi, ne minus virium adpe- deſtrẽ militiam, hic habere videatur, quam
ille ad equeſtrem, quod& æquumeſt,& le-
decumbens, præter tres ſolidos, alienare 135 gis voluntati conſequens. Probo t itac; Sa-
quicq́; poſsit. Lex lIure Municipali. artic. 63. ita ſcriptaeſt: Nemo maſculus neq vlla fæmina poſſunt in lecto
ægritudinis de bonis ſuis alicui quicquam dare Vltra tres ſolidos abſc; hæredum conſenſa.
xonici Interpretis ſententiam, inagricola d.
gloſ.z2. Verſ.ruſticus præterea. eas vires re- quirentis, quæ ſufficiant per ſtadium aratru regentield enim maximè ei ſtatui cõuenire, vt equeſtri armis ſumptis equũ conſcẽdere.
Et licet huius legis verba ſolos ægros, qui 36 Namtquòd in Ciue vigoris experimentum
decumberent, comprehendere videantur,
exigit, d. gloſ.. Verſ. Ciuis verò. tantiſ⸗ per
cdcchdt bi
nſt on ke 0 kolln 7 dun ram tuls auto⸗ lel) L 9 bmt oihn exper „erb ſeendoolen, im tl tonls, üuſc 6 b63 rtg,, nul nche, Ilcded 5 aanccauent, Aageeell ADeenn, re,lo- janic 1 gorism 1 Kcgl
gpollege ducdertt ie crpit— nod Ao Ciacbe Hoilrue myenich 6 Kcollllhte lts enus an cewtäponderii
oen. PWac co Plebels, cyoncrelle Kägſiht
nitumte don gnt in pro cie unlfälenatione beolti te llümgepolle.9. uescen nfch amis lum cummet erevbergeceſle, d af gad döim, vtresm arenpit lenent Artic.. adlerhglc lemenererum lnbeaitche„dmmrüumvetbo ltion dn wlcsadaliqu derrelgg dwerCiuisverd., Nverdlie tapubdinett atlotf 1 ntAC. pert neraliſesg
. A mun- (AUia pog M
Polag tuit, gonc
m in ag 1C424 mdicis u,eh, enſ dusuit Aonlltezcerun Acule A
17 99 Ncurnanterenal
, Es CrED, 4 r. Gul CUm
1! Soltll e 99 d e Atesrm
II N
d 4 1 Aeh adrer m
DAln 5
Ce an mlentibime
9 4. dagden g
At, lcendum t .
magi us bemeſt tnquap daend er negd ſn wettiſ dn maat. au, mänag duis ple 1 ente enn—*
Alttatu tan 3 5 unthe
conankic tmm lan iurun v mrarin Alom A ni
um aätl: den, non

UprR 8 dd Im lanpres daxd ai
J Poavervndt ar“ dAn4. 21! relpoadendum a 1
G 1 63
nlle gorgeneralit di uidemm, lumpta x im ſpececoniectui Na afuiſſeridatur, ſ as aliemntem eder i bomaidus militid ie io poſtuat ſed ſet m em modenndam,* zeruiſſet, aiud de b nippe cuſmfore ans ad edencdumeque m
ellatot motis,1 u. etineo quiqumdt a
—
nuo merullletmill u⸗ 1ſſet.Ilegztisſerd. ulllen egan 1 ot quampoſttemo if. ſ.„Hpandh ib. le. ſpectancamt 1 dc, experimentuv ai „Iasin ns. CMig und¹ ere. Idẽ in js, qulg 5 robandumertt, N 3 aiorum, 20!
„„al o! ia manarunt edal 0¹ 4 autem mt 2
doitgp 49ʃ elter 2*
nitæ,autm
tes ſussolle eputemabinid 4 4 Argul-ed 1, dum, Arg. 4 Ulatores.&'conl 1 blig celderatun 3
4 8. ſitiam, hl— 1 geſtré müllt ,—
140
14ν Ciuis verò. Illud f inconſultè ac etiam perri-
asoſtenaed 26 142In † toto enim iure rerum mobilium, ac ſe
DECISIO LITVANICA T. per coram Magiſtratu ſtandi, dum rem ſu- am alienat, parum conſiderate dictum eſt, nec legis ſententię congruit, quę aut omnes equi ſumptis armis conſcendẽdi experimen tum edere voluit, aut quod ſuo cuiuſq; Or- dini conueniret, vtillud militari, nulli au- tem Ordini conuenire, vlliusve eſſe partes, coram Magiſtratu exiguo temporis momẽ- to ſtare. Nam perquam modico ſpacio opus
eſſe conſtat, vt res ſuas quis alienet, quippe rum eadem de re, opiniones tranſeamus, nõ quod fieri tribus verb. poteſt. Si quis dicat, minus quidem illas, quàm quæ nunc recita- mea Titio do, vt& teſtamentũ totidem ver- 143 tæ ſunt, friuolas. Namtquoſdam Spec. Sax. bis poſſe nuncupari: Domitius Vlpianus lib. duodetrigeſimo Digeſt. l.z. de hęred. in- ſtit. ſcribit, illis videlicet Lucius hęres eſto, quod ſi quis boni Ciuis officium eſſe dicat: Magiſtratui obtemperare, cuius pars ſit co- rã eo ſe ſiſtere, vt militis ſumptis armis equũ 37 conſcendere. Huictego reſponderim, non oportere Ciuibus atq; adeò plebeis, quam militibus plus tribuere, quod in propoſito accidit, ſi ad rerum ſuarũ alienationem ple- beio ſatis ſit, paululùm ſtare poſſe. d. ver. Ci- uis verò, vt idem faciat, armis ſumptis e- quum conſcendere habeat neceſſe,& quidẽ t quod eſt abſurdiſsimum, vt res mobiles, aut ſe mouentes alienet, d. Artic. 52. cùm ex aduerſo Ciuis in alienatione rerum ſoli, ſatis habeat ſtare poſſe, dum trium verborũ pro- latione defungitur ‚res ſuas ad aliquẽ tranſ- ferre ſignificans:d. ver. Ciuis verò. Semper 39t vero legibus præcipua habita eſt militum ratio, ſf. de milit. teſt. Inſt.& C. perto.&tge- neraliter honeſtiorum, quam humiliorum cauſa potior vſq; quaq; fuit: qua de re paſ- ſim in toto Jure occurrunt exempla. d. ver.
17 ſam donatoris valetudinem. Quod per quam abſurdum eſt dicere, iuriq́; aduerſa- tur, quod ita ægrotos res alienare ſuas ve- tat. Iure municipia. Art. 65. Qui enim ita in- firmus eſt, vt ad trium tantùm verborum Prolationem ſtare poſsit, is ad legis d. Art. 65. prohibitionem rerum alienationem in lecto decumbentibus interdicentis procul- dubio pertinet. Verùm de his fatis adalio-
lib. 1. Artic. 52. glo. 2. verſ. dicunt tamen ali- qui. exiſtimaſſe conſtat, quantum ægrotus porrigere extra lectum, vbi decumberet, ſu⸗ is ipſe viribus poſsit, tantum ab eo alienari darive teſtamento poſſe. Quod quia ſinele- ge, contrà imperatoris luſtiniani præceptũ, Auth. de triente& ſemiſſe. 5. conſideremus. & ibi not. gloſ. colla. 3. dicere non erubue- runt, contemnere eorum ſententiam nobis 144. meritò licebit. Nec f rectius ſentire putandi ſunt, qui paratæ pecuniæ tantum poſſe in- quiunt lure Municip. d. Art. 65. in glo. verſ. in oppoſitum. ibi vl. in tantum. ægrum, cui velit, dare, quantum manu apprehendere à nullo adiutus poteſt. Nam òð hi ſimiliter ſi- 145 ne lege loquuntur. Imòtverò vtriqʒ aduer- ſus legem d. Art. 6z. dicunt, quæ trium ſoli- dorum dandorum facit ęgrotis poteſtatem, niſi non abſimilis vtraq; ſententia ſit. Quia 146 fpecuniæ appellatione, quidquid in hęredi- tate eſt, cõtinetur, l.pecunię. 2.& 3. ff. de ver. ſig. nec verbum parati ad numeratum tan- 147 tùm referri. Paratif enim vox,& quod nu- mero non conſtat, latinè Scientibus demon-⸗ ſtrat, hoc legatum. ff. de legat. 3. ſed& ad per- ſonas pertinet. Dicimur enim actiones no- ſtras parati præſtare, l. vir vxori. ff. de don. in vir.& vxo. ſatisfacere.l. cum hic ſtatus. 5. ſi marit. ff. eo. alium defendere, I. ſi quis ſer- uus. ff. de cuſtodia reor.& his ſimilia, vt Si- non Vergilianus in vtrunq;, inquit, parati, ſeu verſare dolos, ſeu certè occumbere mor- ti. Quanquam non dubito, quin poſteri- or opinio ex Scribentis ſententia, ad nume- ratam pecuniam ſectare videatur, vulgò quippe pecuniæ paratæ appellatio ad num- mos refertur. Sed quia lex ad d. Arti. 65. minutam illam ſumam trium ſolidorum ali- 148 enandi facultatem coarctauit, nost indulgẽ- tiores eſſe, quam lex fuit, non oportet. l. re- ſpiciendum. ff. de pœnis. l. fi. C. ne mancipi. Chri. 5. oportet. in Authen. de iudi. Bald. l. cùm fratrem.C. de his quibus vt indig.& c. 1. quæ fu. prin. cau. benef. amit. Ioan. de Ana. c. in ciuitate, col./⁷.de vſu. Hippol. 1.. 5. iij num.
438
diculè idem Interpres ſcripſit: qui cùm ad res ſoli alienandas, vires paululùm ſtandi in plebeio, vt dictum eſt, exigat, ad rerum mo-⸗ bilium alienationem in eo ipſo, perfectam corporis ſanitatem imprudentiſsimè deſi- derat, cùm contra magis dicendum fuiſſet.
mouentium facilius permiſſa eſt alienatio, l. a diuo pio. 5. in venditione. ff. de re iudi.& l. magis puto. 5. non paſsim. ff.de reb. eorum, tanquam quæ minus lædit, d. 5. in venditio- ne.& d.. non paſsim. aliter quam iſte exiſti- mauit. Cuius ſententiæ conſequens eſt: ſi quis plebeiorum ſubſtantiam ſuam alicui donet ita iam æger, vt per valetudinem cor- porisq́; imbecillitatẽ, tantiſper coram Ma- giſtratu ſtare poſsit, dum voluntatem res ſu-⸗ as donandi declarat, donatarium rerum ſoli habiturum vindicationem, non etiam mo- bilium, aut ſe mouentium, propter aduer-

88 bETRI ROYZII MAVKR EI
2. num.§. ff. de fal. Etenim, ſi iuris præſcri- Ptum, tranſgredi noſtro arbitratu fas ſit, nihil vetat, quin in infinitum eam nobis li- centiam ſumamus. Quod ſi fiat, incerta pProculdubio futura omnia, quibus obno- xia,& non eodem ſemper ſpectans, modum
149 imponat. Satius † ergò eſt, legis verbis 161 ſeruire, l..§. ſi is qui nauem. verl.in re. ff. de exert. act. præſertim non obſcuram ſenten- tiam continentis, trium ſolidorum alienan- dorum ius, non amplioris ſummæ ægrotis, permittentis. Sed quia hæredum mentio eſt, quorum conſenſum plura alienare vo- lentibus accommodari lex exigit. d. Artic.
250 65. Quos t hæredes hic accipiamus, di- 162
ſpiciendum eſt. Et Interpres iuris Saxoni- 163 ci de ſuis hęredibus legem intelligere, quoſ dam exiſtimaſſe refert. Hæredes t autem ſuos lex definit liberos, qui in poteſtate pa- rentum primum locum obtinent,§. ſui. In-
tis non ſunt. Nam& hi extraneorum loco habentur, 5. Cęteri. Inſtit. de hæred. quali. S diff. impedimento haudquaquam futuris, quominus arbitratu ſuo, in quoſcunqʒ pla- citum erit, hæreditatem ſuam transferat.
Hoc ſuperiori ſententiæ conſequens eſt, ſe⸗ cundum † quam t, vc ſolo hæredum ſuo- rum conſenſu deſiderato, non etiam cæte- rorum, Ius Commune minus lædatur, quod facere oportere apud Papinianum lib. duo- detrigeſimo Digeſto. l. Centyrio. num. zy. de vulga. laſon cæteriq́; libro 6. Conſtitu- tionum Principalium. fi.9. in computatio- ne. de lure delib. apud lmperatorem luſtini- anum notant, Nihilo ftamen magis ſupe- rior ſententia ſequenda eſt. Sanè t enim
cũm plures ſint hæredum ſpecies, genetali ſermone vnam comprehendi dicere, non
conuenit, ſed omnes. l. hæredis 2. ff. de verb. ſignif. Ea quippe generalis ſermonis po-
ſti. de hæred. quali.& dif.& quidem non ſi- 164 teſtas eſt, etiam 1 ſi non vna in omnibus ra-
ne ratione eos, qui ita putauerunt, loquu-
12 tos videri quiſquam dixerit. Verba tenim quorum plenior aâlioquin demonſtratio eſt, ad præcellentia, ac nobiliora arctari ſolere. l..§. qui in perpetuum. ff. ſi ag. vect.
Vel emp. pet. l..9. biduum. ff. quan. app.ſit. & c. penul. de ſenten. excom. c. cùm olim. de teſta. Hippoly. l. eos qui. num. 16. ff. de fal.
153 Hinc t lmperator Juſtinianus cùm ius, in- quit,. ſed jus quidem. Inſtit. de iur. nat. Ci- uile dicimus, noſtrum intelligimus, id eſt, 16,)
3sa Romanum: Vt t nuda Poëtæ appellatio, apud Latinos Vergiliũ, apud Græcos Ho- 166
155 merum ſigniſicat. Igitur t cùm ſuii hæredes cæteris præſtent, quippe quorum, in ſucceſ ſione parentum, prima cauſa eſt, d.. ſui. qui⸗
; viuis parentibus, legum interpretatione, 167 vt lulius Paulus libro duodetrigeſimo Di- geſto. ſcribit, l.in ſuis. de liber.&poſt. domi-
tio ſit, maior fortè in quibuſdam, minor in alijs. Ita Philippus Decius apud Impp. Diocleti.& Maxi. libro 6. Conſtitutionum Principalium l.ſenium. col.5. num. 53. C. qui teſta. fa. poſs. ſcribit:& legibus conſequens eſt. I. 5. generaliter. ff. de legat. præſid. 1. 9. quod autem. ff. de aleæ. lu. Igitur quod in ſu- is hæredibus, euidentior cauſa ſubeſſe vide- atur, quam in alijs, quo magis ipſorum tan/ tummodo cõſenſus exigi debeat, ea res quę⸗ ſtionem noſtram non onerat. Nam 1&, vbi lex non diſtinguit, non eſt diſtinguendum. 13. ſf. de offic. præli. Quapropter f dicendũ eſt, omnes legitimos hæredes, non tantùm ſuos, contineri,& ita hactenus lex 1 heuto⸗ nica, de qua diſſerimus, accepta eſt. Nlinimè t autem ſunt mutanda, vt Iulius Pauluslib. 1. Digeſt. l. minimẽè. de legib. ſcribit, quæ in- terpretationem certam ſemper habuerunt.
156 ni quodammodo exiſtimantur. Vt f non 168 Quaretſi hæredes ſui non ſint, quorum pri-
percipere hæreditatem, ſed magis liberam bonorum adminiſtrationem defunctis pa- rentihus conſe qui videantur. d. J. in ſiris. 157 Qua t ex cauſa, vt idem lulius Paulus ibi- dem ait, licet hæredes inſtituti non ſint: do- mini tamen ſunt. Qui finis eſt inſtitutio- 158 nis. Hinct pro hærede gerere eſt, pro do⸗ 259 mino gerere. Superior fenim ætas, hære- des pro dominis appellabat, ô. fi. Inſtit. de 160 hæred. quali.& dif. Secundum t quam ſen- tentiam, qui nullos liberos habet: aut ha-
mam eſſe cauſam in parentum ſucceſsione conſtat, d. l. in ſuis. proximorum l. fi.& ibi Bal.& Saly. C. de verbor. ſig. lacob. Butriq. & Saly. l.1. C. vnde vir& vxo. Paul. Caſt. uſi cùm dotem.‚O.ſi.patri.ff. ſolut. matr. Alex.l. fi. in fi. C. de teſtam. mil. quorumcunq; con- ſenſus erit exigendus, qui ad hæreditatem inteſtati patris familiãs legib. vocantur, ſiue hi emancipati filij ſint, ſiue aſcendentiũa 3 quis, aut ex tranſuerſo venientiũ. Nam Lene raliter lex legitimis hæredib. conſultum vo
. 1 1 iuis aliena- bet quidem, ſed non in poteſtate, Iure 169 luit, quorumtintereſt intempeſtiuis a
Theutconico, quacunq; ſit valetudine, te- ſtamentum facere poteſt: fratribus alijsue neceſſarijs, filijs etiam emancipatis, nepo- tibus aut deinceps, qui in poteſtate morien⸗
.„ 5 ₰ tionibus, aut morientium teſtamentis 8. rum hæreditariarum nihilimminui, aut 3 *.. à*„. nomine ac familia exire. Igitur cùm in pr
Heci fratribus, qui a poſita ſpecie defunctus fra. Kgs
b„ ll 2i miurle ach „1 3 N3 lucc Lrum lal l l 1 7 1„ 1 Vunl
1. ſgetontr
ſcmaferll 4 bn urben*
deune Jurgwüntetuneto,
d d M dloldd- u
d W eltol 1 run ³*
Glon AKpenuenu
1 arntur. Oic!
K N te ameledlltd. 1
nmn ie ſuio Aüidemandatl
Chenn acllchulgusd.) 8 3 de dkergeuun, præpoli icdite un camns celinquen nor rentium biantia eisal Tae n, 1ontmin eos, vti- (a pore gui deling inmt gin niporunhær dèo diloge aopliciũ d dele elegtimodeuoueret, qute mlegm kedont, el ſe. Spee dll A degſmn pollum urnecle wen iorilenkbulnes, R D-Jeno T 2e, hee— nucſt 1’ Serllhll, erenücn rem fanthu ege ad he
6 dadſ,„
tena 1 ſm Tlam eſſe h⸗ * 1 4
3 üdw dod 00 Rarid ed dage* 4 „,17o, MlLlſT g dudi ähm.
, N Me 91 dliuccan ütmdid M, 7. . ad ſtſbyn zmeirt, llensau- 1 dcnle,. N „ hß. 1 dlte g tit tgjie. xet anlea
Aee A. T

Sl. ka Ranat
moaa. tas eſt, etia t n
dmd, lit, mior ainqun n 8. lu Ph à wlagadl locleti& M Kibn hnn.
a ta.oſs.1t:d tontg .1. Hgenet R e gelc dautem.ſf aslezqqet
xredibus,& Ankaßbele quimina 2 Tqurſohu
AS exhlhd! onemnoſtr xonumni knond ſtin ac. Dc jgwodr
ff. de offic. 2.&
a2, Ge qua d uu. 4 d 11 lu n h ni un.. idi Cll. 1n. pabl — m l 6 21 one 1 T 6— llI mrellln. loco
7o . tipatrt„ 66 mancipatl bi 1 4' exti- 2 lar 1 44 laI gl 1 etel. lexleg 3 ku 7 1— IT 2 R ſle quofu 4 2 ienu Ti mubus, 4 mad, editſ e gg he aIxe, 1 nineacies cu a ſpecleſ e
DEGII8IG eius ſucceſsionem iure ſanguinis vocaban- tur, conſenſum ſuum, ſicuti lex præcipit, nõ
accommodantibus teſtamentum fecit, vxo⸗ 7½
1- S 6 riq; ducenta legauit, non rectè, neq; teſta- mentum, neq; legatũ, defendi conſequens
yro eſt. Quæ t verò cauſa ſit, cur xægri,& qui
corpore male lunt affecti, vt maxime men- te valeant atq́; animo, teſtamentum facere, & generaliter rerum ſuarum quicquam ali- enare lure Theutonico prohibeantur, lure Municip. Articul. 6õ5. Specul. Saxon. libro primo, Articul. 52. illa vulgò redditur ratio, d. Articul. 52. gloſſ. ſecund. verſ. Saxones ve- ro. quòd cùm quis eo tempore quid donat, cùm ipſe per valetudinem,& iam morti proximus. eo vti non poteſt, non quod ſu- um ſit, donet, ſed quod hæredum, Gloſl. z. d. Articul. /2. colu. ſecund. verſic. Tertium eſt. tanquam quæ quodam defuncto, adali- quos ſint mox peruentura, illorum eo ad- huc ſuperſtite, iam eſſe dicantur. Sic Iuft⸗- niani Conſtitutio, Auth. de mandatis prin⸗
Saxones verò, interpretatur, præpoſterum iudicum factum damnat, delinquentibus noxiam remittentium, ſubſtantia eis abiata, quod cùm faciunt, non tam in eos, vt inquit Conſtitutio, d. 5. oportet. qui delinquunt, animaduertunt, quam in ipſorum hæredes, ad quos ſucceſsio, illis per ſuppliciũ de me- dio ſublatis, iure legitimo deuolueretur. Ia quidam Saxonum legem defendunt, Glo. z. ver. Tertiũ eſt. Spec. dax. lib.1. Art. 52. quib.
ar um vi ego alſentire nõ poſſum Quiat nec hæredi-
tas, nec ſucceſsio viuentis vlla eſt, I. 1. ff. de hæred. vel act. vend. l. neminẽ. ff. de adquir. hered.nec nobis ſuperſtitibus, extremũ etiã vitæ ſpiritum ducentibus leges ad lubſtan- tiam noſtram quenquam vocant, nec id lu- ſtiniani Conſtitutio dicit. d. 5. oportet.
Quæ, cùm vetat bona delinquentibus au- ferri, ipſis impunè dimiſsis: ne, non eos pu- niri, qui delinquunt, contingat, ſed quos ad ipſorum ſucceſsionem lex vocat, non hoc ſignificat, viuentium vllam eſſe hæredita- tem, aut adhuc viuis ſuccedi, quod conſe- quens eſt dicentibus, languentium bona hæredum fieri. Sed ſpem præpoſtero illo iudicio legitimis hæredibus auferri. Nam aliud exiſtimantibus conſequens fore, quo- tiens quis in aduerſam valetudinem incide- rit, totiens bonis exui,& mox conualeſcen- tem ea recuperare, quæ medio tempore hæ- redum fuiſſent, quod perridiculum eſt di- cere,& legibus repugnat. Nam quod hæ- redum ſemel factum eſſet, id ſine illorum voluntate recidere in prioris domini pote- ſtatem non potuiſſe, l. id quod noſtrum, ff.
LIT VANILCA
————— ———,——
9 19
de diuerſ. reg. iur. antiq. ſed nec ab 1p ο ægroto, ſine eius facto, ad hæredes tranſijſ⸗ ſe. Nam quod noſtrum eſt, id ſine facqo no- ſtro ad alium transferri non poſſe, Pompo- nius lib. L. Digeſtor. d. l. id quod noſtrum. ſcribit. eſt& ipſi tum Saxonum, tum etiam Maideburgenſium luri contrarium, quo- rum leges ægris rerum alienationem per⸗ nittunt, ſi eorum modò hæredes conſen⸗ tiant. d. Artic. 65.& d. Artic. 52. Vnde intel- ligere licet, ægros rerum ſuarum dominos
i3 manere. Nam quomodo alienent, qui do-
mini non ſunt?& quicquam transterant, qui nihil habent. c. nemo, de reg. iur. lib. 6. Lreni
tenim, vt maximèe hæredibus conſentien- tibus id fieri oporteat, non tamen hæredes
174 alienare dici. Aliudtenim eſſe alienare, ali-
ud conſentire alienanti, vt aliud eſt vende- re, aliud vendenti conſentire, l. aliud.& ibi. Deci.fl. de reg. iuris. Cùm ergò paterfami- liàs æger iure licito, bona de hæredum con- ſenſu alienare poſsit, eum dominum bono- rum manere conſtat, enimuerò hæredibus
175 dominis factis, eos alienaturos. Deniq; ſ ſi
ægtotantium ſubſtantia, hæredum eſſe in-
cipit, quomodo morientibus ius eſt, bona
eccleſijs cæterisq́; pijs locis teſtamento da- re, legare? Nam hunc caſum exceptũ didici, & Saxonici Maideburgenſisq; iuris neceſ-
776 ſitati exemptum. d. Art. 2 Jl. 1. in princ. Att 7 H 5 P
verõ ſi quis rurſus cauſam exquirat, quam- obrem ægrotantium bona, hæredũ eſſe in- cipiant: Illa redditur, d. Art. /2. glo. z2. col. 2. verſ. Tertium eſt. quia per valetudinẽ ipſis vti non poſſunt, ſed hoc, vt Domitij Vipia- nil.. ff. de Senato. verbis vtar, nec vſquam relatum eſt, nec vnquam receptum, neæ ra- tio deniq; Ciuilis id admittit. Adde quod ſi, quibus rebus in præſens vti non poſſumus, eas continuò amitteremus, non ægrotitan- tummodo bonis exuerentur, ſed& rectè valentes. Neminem namq́;, extra mendi- cos,& ex vitę inſtituto religionis ergò pau- Pertatem profeſſos, tam eſſe egentem, qui rebus ſuis omnibus in præſens vti poſsit, vt neminem, contra, tam ægrotum, qui nullis
V77 bonis ſuis poſsit vti. Nam&t in eos, qui la-
boranti adſunt, ſumptus eſt neceſſarius, itẽ in Pharmacopolas. Mercedes deniq; Medi- cis exoluendæ, cùm fata pendent, tum ma- ximeè vitam noſtrã nundinantibus explen-
v daq́; immenſa eorum auaritia eſt, cuius tme-
rito Aeſculapiũ medicinæ parentem ab lo- ue fulmine percuſſum Pindarus ſcribit. Nec
vy diſsimilitingenio pleriq; eius ſcientiæ pro-
feſſores extitere, in quibus Charmides me- moratur, clarus ſuperiorib. ſeculis Medicus, C iinj a quo-
——ÿy—y———

20 PETRI ROYZII MaAVvVREI
aà quodam ex prouincialibus ægro ob ho- in quo genere cauſarum, vno mutato, alte- minem priſtinæ valetudini reſtituendum rum ſtare prohiberi non debet. l. ſancimus. 180 H- 8. cc. pactus. Itemt Petrum Apponen- 185 C. de teſta. Nemo enim dixerit, legen xij. ſem, qui noſtrę ætati propior fuit, Bononia, Tabularum, quę prodigo, id eſt 1.:. ſt de cu- vbi artem medicam profitebatur, quoquam rat. furioſ. ei, qui nullum neq; tempus neq; accitum, pedem non extuliſſe, niſi mercede modum expenſarum habet, ſed inconſultè quinquaginta nummùm aureorum, in dies ac temerẽè facultates ſuas dilacerando,& diſ-. ſingulos conſtituta, quidam authores ſunt, ſipando profundit, bonis interdicit, d. l.i. de 181 eundemq́; Tad Honorium Pontificem Ma- curat. furioſ. ſua ſubſtantia atque fortunis ximum, qui Chriſti Eccleſiæ tunc modera- eum priuare, quin, contra, ei ſuas ſaluas eſſe bitur, vocatũ diurnas operas quadringentis 186 res dato curatore ſtudere. Eandem fſequuti 182 locaſſe, proditum eſt. Nec noſtra adeò ætas rationẽ Municipes videntur, quo iure paſ felicior hac parte eſt, gradum Medico, vt ſim Italia vtitur, qui fœminas ob ſexus in- ſunt quidam ad rem attenti, ad ægrum non firmitatem, quicquam rerum ſuarum alie- promoturo, niſi ære prius multo ſibi de- nare vetant, proximis quibuſq; neceſſario- penſo. Semper itaq; ægroto,& de vita la-:8z rum ſuorum non adhibitis. Sed t& ipſe boranti pecunia ſubſtantiaq́; ſua opus eſſe. Theutonum leges, de quibus in hoc ſacro
vt inter eum& recta valetudine vtentem in Auditorio reſpondemus, ius eſſe nuptis rerum ſuarum vſu nihil multùm interſit ob mulieribus res alienare ſuas, viris non con- ea, quæ extra cuiuſquã perſonam accidunt. 18s ſentientibus negant, d. Art. 65. in fi.& tin Ad ipſos verò quodattinet, quorum de bo- vniuerſum ob eandem ſexus fragilitatem, nis quæritur, vt aliud in ſanis, aliud in ægris mulieribus ſine ætatis differentia eodẽ iure dicamus. Non mutat, quod qui rectè va- tutores dantur. Spe. Sax. lib. 1. Arti. 46. Plu- lent, in poſterum ſaltem rebus ſuis vti que- 189 ribus f quam erat neceſſe, ſupra ſcriptam ant, contrà quam ægroti. Nam qui ſupra ſententiam refelli, non, vt tam multis opus ſcriptam cauſam adferunt, in præſens tem- eſſe exiſtimarem, ſed, vt ſeruum illud iudi- pus ſe retulerunt. Sed ð& ſi in futurum rem cum quorundam pecus admonerem, qui placet referre, nihil vetat, idem quod in æ- pro ſocordia ſua,& ingenij frigiditate, ſin- grotis eſt conſtitutum,& in recte valenti- gula Theutonici Interpretis verba, iure, 183 bus dicere. Nam, 1 vt ait lex, 1. 1. 5.1. ff. de quo nituntur, per ignauiam inconſultò, aut condi.& demonſt. incertum diem continet etiam per imperitiam parum intellecto, pro mors. Exploratum itaq; eſſe non poteſt, qui 190 ſingulis legibus habent. Ignaritneceſſariam ægrotat, ſuperfuturus ſit, nec ne, vt ex ad- legum eſſe authoritatem: Interpretum verò uerſo, qui valet, proſperaq́ʒ valetudine vti- 191 probabilem. Bart. l.i. C. de legi. Quippet tur, vnius diei incolumitatẽ promittere ſibi quorum opinio eatenus obtinere in iudi- non poteſt. Nam, vt Horatius Flaccus ait, cijs debeat, qua legibus cõſequens eſt, nam
lib. 4½. Carminum ad Torquatum: inde diſcedentes meritò contemnuntur.
192 Sané f enim, vt luſtinianus Imperator bel-
Quis ſcit, an adijciant hodiernæ eraſtina ſummæ liſsimè dixit, Auth. de triente& Sem.§. Tempora Dij ſuperi? conſideremus.& ibi not. gl. col.3. erubeſci-
mus cùm ſine lege loquimur. Igitur dubi- tandum non eſt, quin ſuperior ratio vera non ſit, qua confutata, quantum ſequens
Hercules quoq; apud Euripidẽ in Alceſte:
Omnes, inquit, homines debent mori.
Et nemo mortalium eſt, qui ſciat, i93 valeat, diſpiciamus. Nam& ob eam rem
An ſit victurus craſtinam diem futuram. ægrotantibus Iure Saxonico, adempta eſſe
alienandi facultas, quorundam opinione
Vt hac parte rectè valentium,& nec rectè creditur, d. gloſ.. verſ. Tertium. vt ne poſt- valentium non diuerſa eſſe cauſa videatur. habitis neceſſarijs& ſanguine coniunctis, Ea deniq; re maxime intelligi poteſt, ægro- in extraneos ſuam quis ſubſtantiã,& opes tos rerum ſuarum dominos manere: quia transferat, quod indecens eſſe aiunt,& con- bonorum alienatione tantummodo illis in- 194 trà quam nouiſsima t luſtiniani Conſtitu- terdicitur, non etiam rebus ſuis priuantur. tione d. Auth. de trien.& Sem. col. z. 9. 1- Nam id lex non dicit, nec alienationis pro-& 2. continetur, quæ vetat, non curata pri- 184 hibitioni conſequens eſt. Namtdiuerſa ſunt us natura, id eſt ijs, quibus Iure naturaliobe hæc, vt quod in altero eſt conſtitutum, ad ſtringimur, quicquam extraneis largiri, ſe alterum non rectè producatur, Argu. l. na-& hæc ratio, quàm ſuperior, non minus fu⸗ turaliter.§. nihil commune, ff. de adq. poſſ. tillis eſt. Nam ſi indecens eſt, eattanei peis
amn uaml rrrinqlam 9 gchljlel us
2 hrio crcnibus.
0
„aalte gube, wr lumm ae, ills larg Janlo e im ehu ru 5 btmm— Cpolefe zicnlbeüpo 3 Knen Gwptld in pa dnsie Cecanöttunis urre, Rn qulnge velit p nlem itmlbberumett ubſt erofinhäd.e certra hectolode trium ſciion nnaſanendi ægris crenn tallbids,& rep llub ab re gbos lege HaKdinnn entunnt quilcy pr
wett ln Apwumüappare
lbone Ilukininos onſte trott lbeg, qxod ad necebige dine patremkami A—b—. vehi nincs ecraneis, ul po 1 ie miam luam brgi mii un Lum eged ri ta lhr ſ 7 7ip⸗ ni ou gim Kralh loe Lum nrenſ- n G Mm WO (omdh pe, d“ en Pninlegrornir⸗ ume, min näch Wiult. ſpls, * Mlaled nie ndam -A cealigie (o d dligite . I g kt päit falenanchn hociig 1 endds lis ſt 4 0 ſ ſſ Lelt coſtns dſe Contra rium C9 kalüi
dani leo . MM li aduer dxlga
„
1., ſ mk
— ddoc d 0! me 4 8 em caw. ümmgg nulex 1 1 R he däm d— ti 8 NGl! trium nin Tälienn nerepeſn ſü de
Kdden t
eitate dec“ krluch

mituen(2= LA in, qm
„r α aae evennt, D 2E h diegg
Ar
14 Gdloh, m lucrum n tAhd u ſ
ſtotid tel enlg, nuliendusres& Iun
K üm
1 Pnnhye. A. 1u 1 Stna .— 6 AüITPrI— niuerem og 42 ken i. „ N nulterldw un 1E tls ihea IAPPT hr 7 1 Tes Cantut 1C. dali 16 7
M 4 4 Ous quame Leccl. ſ
Pf„ A—, ntentim ret i Tnonaii le exiſtimare: id walui I Rugr 4 pecoae 4111 Cuorun 4 d ſcn ro ſocordiu ſ C. INaum 4— 9
A lheuton wonteight
tiamperimg: 3 mnei lslegibi T denl zum elleaut Taten- robabilem.! 2. norum oplf. teno js debeat, qu! 1 bor Ide diſceden atern ane t enim, u T ina⸗ Gime dixit, khd' eremus iwi.
1r“ ne OC, nus cum lie d
Aid onlld
ſenand facs e
1d ell. L2—
PESeISIO I ſonis ſua largiri, iuſtis ſucceſſoribus exclu- ſis, id æquè in benè valentibus atq; ægro- tantibus indecens erit. Vtroſq; ergò ſecun-
a9z dum hanc rationem prohibitum iri, quod legis ſententiæ aduerſatur, quæ, cùm ægros res ſuas alienare vetat, id benè valentibus ſaluũ integrumq́; relinquere videtur, eoq́; a96 iure vtimur. Namfſemper ſanis beneq́; va- lentibus rerum ſuarum alienandarum, tam mobilium& ſe mouentium, quàm ſoli, quæ non iure ſanguinis obtigiſſent, ius fuit, ſo- lis ægris eo beneficio carentibus. Iu. Mun. Art. 65. luſtiniani t deniq; Conſtitutio d.. 1.& 2. aliud vult, quippe quæ non omninò vetat extraneis teſtamento dare, aut alio quoquo modo ſua quenq; illis largiri, ſed legitima portione filijs non prius relicta. 198 Quotiens fitaq; iuſta liberis portio, pro eo- rum numero, quoquo titulo in parentum bonis data eſt, de cæteris fortunis ſuis ſta- tuere, easq́; in quaſcunque velit perſonas transferre, patrifamilids liberum eſt. Auth. 199 nouiſsima. C. de inoffic. teſt.& d... Cùmt contra iure Theutonico de trium tantùm ſolidorum, ſumma ſtatuendi ægris ius ſit, cætera ſubſtantia illis inuitis,& repugnan- tibus ad ſucceſſores, quibus lege defertur hæreditas, peruentura, vt quiſq; proximus aeo eſt. Adde, fvt ex proximis apparet, fauore liberorum, quod Iuſtinianus conſtituit, in- troductum eſſe. Ideoq́;, quod ad cæteras neceſsitudines attinet, patremfamilids non obſtringi, quominus extraneis, pro animi ſui motu, ſubſtantiam ſuam largiatur, cùm contra Theuronum leges d. Arti. 65§. gene- raliter omnibus legitimis hæredibus hoc tribuant, vt illis ſuum conſenſum non ac- commodantibus, nemini ægrotanti rerum ſuarum alienandarum ius ſit. Malèe ergò Theutonum leges Conſtitutione Iuſtinia- ni defendi, idq́;& inde intelligi facilè poſſe, Quod ſi vtriuſq; iuris, eadem in his ratio eſſet, eadem quoq; rerum alienandarum eſ- ſet poteſtas,& qui de rebus ſuis ſtatuere hoc iure poſſet,& illo poſſet, contrà quarn 201 eſt conſtitutum. Quia fluſtiniani lege I. ſe- nium. C. qui teſt. fac. poſſ. valetudo corpo- ris aduerſa, nihil quicquam, quod gerere- tur, vitiat, modò mentis compos quis ſit, cùm contra, vt ſæpe dictum eſt, Theuto- nũ lex d. Arti. 65. ægris corporeq́; languen- tibus rerum ſuarum alienatione interdicat, trium tantùm ſolidorũ, de qua ſumma ſta- tuere poſsint, quaſi per ludibrium facta po- teſtate, ne omnia ſcilicet eis ademiſſe vide- retur. His itaq; rationibus vtpote parum idoneis, exploſis, quemadmodum ſupra
LT VANICA f. 28
ſeriptam Theutonum legem, hae parte tu- eri poſsimus, tractemus. Et fortaſſe, vt in pleriſq; rerum articulis accidit, expeditius 202 eſt, tquæ alij tradiderunt, refellere, quam re- perire meliora,& quæ nobis cæterisq́; ſe- quenda exiſtimemus, proponere. Nihilo tamen magis, quid in propoſita quæſtione 203 ſentiam, ſilebo. Licet t dura& inhumana ſit lex, quæ ægrotis de ſuis rebus ſtatuere ve- tat,& à contrahendi beneficio teſtamentiẽ faciendi, quo nihil magis homini debitum eſt, l.1. C. de ſacroſan. Eccleſ. contra cætera- 204 rum Gentium iura, arcet, conſtattautem fa- uore hæredum, quibus ab inteſtato ſucceſ- ſio legibus defertur, ſingulare ius hoc pro- hibitæ alienationis eſſe introductum, ne vi- delicet paterfamiliãs moriens qualibet of- fenſa ſuos exoſus per animi impetum in ex- traneos, ſubſtantiam ſuam transferat, qua mox rebus humanis exemptus eſt caritu- rus. Huic igitur malo occurrere æquum viſum eſt, interdicta ægrotis rerum ſuarum alienatione,& non quidem omnibus, ſed ijs, qui per valetudinem in lecto decumbe- 205 rent. Aegritudines f ergò leues, quæ con- temni poſsint,& ſine vſu lecti continuo to- lerari, extra legis prohibitionem ſunt: cæ- teræ grauiores non ſunt, tanquam quę pro- 206 ximæ morti eſſe creduntur. Idtquod ſen- tentiæ Papiniani conſequens eſt, qui libro vndetrigeſimo Digeſtor. l. penul. de mili. teſt. ſcribit, filiumfamiliâs equeſtri militia exornatum,& in comitatu Principum re- tentum, cingi confeſtim iuſſum, teſtamen- tum de Caſtrenſ.peculio facere poſſe, quaſi pro cincto ſit, vt Accurſius Bartolus cæte- riq́; notant, d. l.penult. qui ſtatim cingi iuſ- 207 ſus eſt. Vndet in varios litium definienda- rum vſus, eſt adnotatum, quod proximè futurum eſt, perinde haberi, ac ſi iam ſit. 203 Quare ſcauſa, ad concluſionem vſqʒ per- ducta, pro eo habendum eſt, ac ſi iam eſſet pronunciatum. Cynus. l. alia. C. de his quib.vt indig. Bart.l. ſi mater. õ. eadem. in fi. ff. de exce. rei iud. per text.& gloſſ. in l. ſi rem.§. fin. ff. de euicti. Bart.& Bald. l. quamuis indubitati. in fi. C. de adult. Paul. Caſtren. l. admonendi. col. 5. ver. ex his Bar- tolus colligit.& ibid. Iaſ.colu. z2. ver. Sum in ſecunda ſolutione. ff. de iureiur. Alex. l. ſi mulier. ff. ſolu. matri. Philip. Deci. l. edita. col.6.verſ.& licet Bartolus. Ioan. Andr. c. z2. de in integrum reſtit. lib.6. Panormit. c. pa- ſtoralis. de excep. Feli. c. cum dilectus. in princ. extra. de fid. inſtrum. Andr. Tiraq. gloſſ. ſecund, in I, 16, connubiali. numero ſexto.
Secun-

2 PETRI
ximè condemnandum non minus, quam ſi condemnatus eſſet, agere aduerſus eũ, pro quo fideiuſsiſſet, poſſe. Bald. l. ſi pro ea. ꝗ. 6. C. manda. Alex. l. 3. 9. ſi ſeruus. col. fi. ff. de adqui.poſſ.Iaſ.l. ad monendi. in lect. 2. col. 12. Verſ. confir. ex eo. num. 54. fl. de iureiur. idem Iaſ. Auth. ſi qua mulier. colum. 6. verſ. idem facit quod vult. C. de ſacroſan. Eccleſ.
*¹0 Andr. Tiraq. d. glo.2. num. 5. Religionemt
item ingreſſum, mox profeſſurũ, pro pro- feſſo eſſe, vt ei, non ſine cenſuræ Eccleſiaſti- cæx periculo manus adferantur. c. religioſo. in fi. de ſenten. excommu. lib. 6. Andr. Ti-
2u raq. d. glo. z2. nu. ↄ. Sictædes proximè ſacran-
das pro ſacratis haberi, eadem quæ ſacratas priuilegia habituras. Panormit. c. eccleſiæ. 3. notab.& col. 3. per ill. text. de immunitate
2¹2 eccleſ. Andr. Tiraq. d. gloſ.. nu.. His tcon-
uenienter eum, qui ad ſcribendi munus in Principis Auditorio lectus eſſet, Principi, tanquam qui in ſacro Auditorio ſœriberet, ſupplicantẽ, licet nihil dum ſcripſiſſet, men- dacio liberari, Dominicus. c. ponderet. in fi. 0. diſtinct. quidam tradunt. Similiter, ſi Princeps ſcribenti in aliquo Auditorio ꝗd- dam conceſsiſſet, ad eum id pertinere pla- cuit, qui nondum quicquam ſcribere cœ- ꝑiſſet, quaſi ſatis ad eius rei veritatem ſit, eũ ad tale munus lectum fuiſſe. Idem Domi. c. cùũm in illis.§.i.in prin. per ill. text. in verb. ſcribimus. de præbend. lib. 6. Iaſ. d. Aut. ſi qua mulier. Andr. Tiraq. d. glo. 2. num. 14.
213 Sic t magiſtratum initurus, nomen futuræ 2† dignitatis adipiſcitur,& ferè rem. Namtde-
ſignatos Conſules cum ijs, qui adhuc in conſulatu eſſent, ad Senatus conſultum ad- hibitos accepimus, nec ſententiæ dictione caruiſſe, licet abſq; ſuffragio, publicæ ſcili- cet rei melius conſtituendæ gratia. l. item veniunt.õ. præter hæc. per text. ibi.& gl. in verb.confules. Angel. not. ff. de peti. hære- di. Quod ad cæteros, qui ad aliam quam- cunq; poteſtatem electi ſunt, Baldus& An- gelus fratres, clariſsimus vterq; luriſcon-
ſultus, eleganter produxerunt. d.§. præter
215 hæc. And. Tiraq. d. glo.2. nu. 12. Vndeftmo-
rem in Tuſcia fluxiſſe refertur, ad præfectu-⸗ ram Vrbis lectos ab illis, qui eum Magi- ſtratum adhuc obirent, quotiens de re ali- qua graui conſultatio incidiſſet, vocari ſo-
216 litos. d. Ange. d. õ. præter hæc. Secundum
quæ non poſſum illorum pudori parcere, qui ſuperioribus annis Jacobum Vchaniũ, virum humanis diuinisq́; literis apprimè eruditum, deſignatum tum Chelmenſium
Epiſcopum, à Synodi prouincialis aditu,&
ROFZII MAVREI zoy Secundum tquod placuit, fideiuſſorem pro⸗
nuda ſententię dictione, ſummo ſtudio ate ope repellere nixi ſunt. lure, quod electio cuiq; tribuat, parum perpenſo, aut diſsimu-
217 lato. Nec t ſuperiora, in tempore tantum-
modõ vera ſunt, ſed& in loco, quæ inter ſe legibus plerunqʒ comparantur. Barba, Cõſ. 2. præclarè., col. ¼. Calca. Conſ. 14. col. 4. Sanè enim, vt quæ proxime futura ſunt, ſicuti ſu- pra dixi, quaſi iam ſint, cenſentur: ita& in
218 loco euenit. Nam ſ præſentem eum haberi,
qui in hortis ſit, qui in foro, qui in vrbe, qui in continentibus ædificijs, Domitius Vlpi- anus& Iulius Paulus lib. 3. Digeſt. ſcribunt.
219 l. præſens. cum l. ſeq. de procur. Vnde fre-
rum poſſeſsio, quæ apprehendi oculis& af- fectu poteſt, l. 1. Ö. ſi iuſſerim. ff. de adqui. poſ. quæri in ijs dicitur non tantùm, quæin conſpectu ſunt, ſed quæ paulùm proceden- tibus conſpici poſſunt, parumq́ abeſt, quin iã cernantur, idq́; inter omnes conſtat. Glo. 2.& ibi omnes Doct. I.1. in prin. cir. medi. verſ. ſed quid ſi non eſt. ſf. de adqui. poſſ. Andr. Tiraq.d. glo.2. nu.i0. His tſuperiori- busq; conſequenter Baldus, ægrotos, deq́; vita laborantes, tanquam qui morti proxi⸗ mi ſint, mortuis comparauit, Quib. mod. feu. amit. in princ. in feudis. Hippoly. Mar. in ſua pra..at quia. nu.29. vt defici omninò ratione, lex non videatur, quę ægris per ad- uerſam valetudinem decumbentibus, quaſi iam vita exceſſuris rerum ſuarum alienatio-
221 nem aufert. Poteſt t& eo lex defendi, quòd
cùm mors tractum quendam habeat, neq; enim momento morimur, qui æger eſt, mo⸗
222 ri incipere dicatur. Cœpta tautem, in multis
iuris articulis, pro conſumatis eſſe. Bart. l. quominus. q.⸗. in prin. ff.de flumin.& l. cæ- tera.. ſed ſi parauit. de lega. i. And. Tiraq. d.
223 glo. 2. nu. 8. Quia fcuiuſq; rei, vt Caius lib. 1.
Digeſt. l.i. in princ. de orig. iur. ſcribit, po-
224 tiſsima pars principium eſt. Indef Pompo-
nius 34. lib. Digeſt. l.& ſi non ſunt.§. infe- cti.de aur.& arg. leg. Barba. conſ.Si. præcla- rè. col. 2.lib. 4. And. Tiraq. d. glo. 2. nu. 7, ar- genti facti appellatione contineri ait, quod fabricari cœptum eſt, licet nondum perfe- ctum,& cælati, quod cœptum eſt cælari-
2²25 Secundum quod 1 Franciſcus Sing.woz.Cre-
menſis, Bartolum refert exiſtimaſſe, legato veſtiũ contineri veſtes inciſas, nec dum ſar⸗
226 tas. Hoctamplius lib.34. Digeſt..veſtimen
tum. de aur.& arg. leg. And. Tiraq. d. gl. nu. 7. Domitius Vlpianus veſtimentum id eſſe ait, quod deſectũ non eſt, modoò detextũ
7 ſit. Quæ t ſententia, ſi in ijs, quæ longius a
cõſumatione abſunt, vera eſt: multomagis,
quæ inde propè abſunt, eandem habere de- finitionem
lbten fnt Gd Tldlh unsc, i u k punge im el hn riml hhe„ nelkuot ins Ko 4 racbods bn ec nel V dium 1— 1 8 e 1 911 ( ſaroplll nnele D ulgrön runbe eTathadus atytin N 5* luper A 9. ack'a 1. „r e 4— 4,). 1 n. Gu mdo 110 , Aole dicb en dn artati, p T.on Wfn Dok gineltten” In un B. de rſebr r. KGn.EN, ertkl düin uf dec Ita oſ9 bn 5 UIG,h 1 b tto 7 ft derln..dane 4 130. 9, 418 ne l lie 1 T ,L 1C niſat f deege e domaf un penim na eeu de leo ranlarls I ew enmint eodte Laubſcum in Acxdn. minterulsch d.9. trerlin demun dati. A 4 nſſc Ar rcdt. Vn Cenlis adu ruit, ae yropotheim adn maäbene equilfrnuam via tetm ti morzqum morb göcee fablurtm cuiquan torricm omottutaberi. Cottn u„gquinortumin reb mals ih ett qu meto gerun maſerrpe lcerunluntachuc (or 2. d 1 rigotderer unld nats Iu. Sauibuſam cllh lusN r i,.,ſe 1 r b Digelkau f elim Acenkänennr dct TlSTTeAe„—
Ue di arudlolen dudn dich itaub tempore ne. Aäsin Lie ebt
ril au Näindeg o, Dan. Plader d er N tts pita„ Anbm ä-ſog c dleſk„ audeOll ln; d leeg ſileRac la te ere qd non 9 Aen al' ruscng t döa Nawmern- r u2 ldt c. 3 1 ed O n l itet 1 1W, Wenp dd 1 2a Aw der ghär Nc(eriz⸗ guntun 0 penmn
de
8
lonen:. ⁸ llelx.d
Ad ip dl ..
5
7 11 1

doltlsic A eiwu lelsio, eptä
p r e Llu Doelt,l.
= T.. 2 iulad,
oſ.¶ rninit eluu nbeter ze.e dus conlpici derm 8 cernatmid t ewu R lbiomnes laan erſ. ſed quidſ Aaudi u ndr. Tiaqd adJ. wim usq; conſequ atr Dlae ita laborantes era auurin ai ſint,moruu cpmd eu. amitinpti:. fad aſuapnſat q uyn atione,ſexnot i Varu rerſam viletud an deci- am vinexceſſſ: Rerm
d
nem aufert.Po s da „üm mors tia qoe enim moment im. incipere dici na-M
uris articulis, nlur.
luominus q 5 era.5·ſedſipa ta 1
1O.. nu. t luſh
4 eeſt. l. 10
Dige n Siun 18 34 lib D 7 1
nüuu' 97† 2 74 Ba
cii.de aur, ôa- 8
re. coli 4 L obe, enti faciiap ſelt
aii cœpt aει⁵s fabricani ccſ 2 dig
228 finitionem debent.
1 7* 1
DECISTO Igitur f qui grauiter ægrotant, quales ſunt, qui morbo debilitati decumbunt, tanquam qui longius à ſanitate
LITVANTICA I. 25
ſi ex eo morbo moriantur, intelligi de- bent non tunc mortui, cùm vita excedunrt, ſed cùm primùm ingraueſcere morbus,&
receſſerunt, proximiq́; morti ſunt, meritò 238 letalis eſſe cœpit: argumento f eorum, qui
zy mortuis comparabuntur. Neq; t enim no-
uum eſſe, quod medium inter quædam ſit, ei attribui extremo, ad quod propius acce- deret. vt inducias bello, quod Baldus adno- tauit. de pace conſtant. 9. valli. ſuper. verb.
2zo tempore. Quare † quod de bello, idem de
inducijs eodem authore fore iudicium.
3i Hinc titem proximum pubertati, pro pu-
bere eſſe. l. non tantum. in prin. ff. de excu. tuto.& l. iuriſiurandi. in prin. ff. de ope. li- ber. Bart. l. ſed& partus.§, quæri. ff. quod met. cau. Andr. Tiraq. d. glo. 2. numer. 8.
232 Inſpici t deniq; ſolere, quod euenire poteſt.
idq́; magis, quàm præſentem ſtatum ſpe- ctari debere, ſi eò præſens ſtatus inclinet, quod Bartolus l. qui bona,§. cùm inter. per il. tex. fl.de damn: infe. Paulusq́; d. õ. qui in- ter. et l. ſi quis domum. ſf. Iocati. Andr. Ti- raq.d. ꝑloſſ. 2. num. 16. Caſtrenſis adnotaue- runt. Ergò in propoſito, cùm ad mortem mofbus inclinet, qui ſit tanquam via ad in- teritum, ſpectari mors quàm morbus ma-
233 gis debet. Nec f abſurdum cuiquam videa-
tur, viuentes pro mortuis haberi. Nam per contrarium, eos, qui nondum in rebus hu- manis ſunt, id eſt qui vtero geruntur,& maternorum viſcerum ſunt adhuc portio, 1.1.9. ex hoc reſcripto. ff. de ven. inſpici. pro natis habendos quibuſdam caſibus Pau- lus& lulianus libn:. Digeſtor. l. qui in vte- ro. de ſta. homi. conſtituerunt, id eſt quo-
tiens de commo dis partus tractatur. Sed t
& lex Cornelia eos, qui apud hoſtes deceſ- ſiſſent, toto captiuitatis tempore pro de- functis eſſe voluit, perindeq; naberi, quaſi præambula hora captiuitatis vita exceſsiſ- ſent l. lex Cornelia.& ibi. gloſſ. in ver. ex ea lege. ff. de vulg. ſubſ. l.1. 6. 1. fl. adl. falcid. I.. et ibi gloſſ. C. poſtli. reuerſ. l. lege Cor- nelia. ff. de teſ. õ.fi. Inſt. quib. non eſt permiſ. fa. teſ. Idem in deportatis eſt conſtitutum. Nam S&illi mortuis annumerantur, l. 1.§. fi. ff. cõ. ta. idq́; per dedecus, Gl. fi. in fi. prin.
9, 336 Inſt. de excu. tut, vt t contrà bello amiſsi,
id eſt qui in acie pro Repub. ceciderunt, per gloriam in perpetuum viuere intelli- guntur, d. princ. in fi. de excuſ. tuto.& id-
u.„Dom jnoh“ pertinet illud M. Accij Plauti in captiuis,
1 3„ tcd'
Cai qad liaſ
me flent= ea,
leunne So
dndeneg L xll
——
qui per virtutem peritat, non pol interit. Adde, quod ægroti, re penitus perſpecta,
mortifero vulnere accepto, ex interuallo moriuntur. Lex huic ſeripturæ.& l. ita vul- neratus. ff. ad l. Aqui. enim eos oceiſos iam tum, cùm vulnerarentur, intelligit: non cùm vere vita priuantur, Id; Bartolus apud luliamum d. I. ita vulneratus. libr. 9. Dixgeſtor. ſcribit.& Baldus lib. 4. Conſtitu- tionum lJ. vnica. C. de nundin. Principali- um apud Imp. Valentem& Valentinianũ. AA.& multis alijs Iocis adnotauit. l. bello-, in. f. ff.de excuſ. tutu.& l. damnſ.i. 9. Sabini. Per eum tex. de dam. infec. Quam ſenten- tiam Petrus Ancharanus ex facto conſul-
tus, veram eſſe reſpondit. Conſ. 430. fuiſſet
239 expediens. Secundum, fquod ſi quis mor-
tiferèẽ hominẽ vulnerauerit, intra mille paſ- ſus à Regia, id eſt ab eo loco, vbi Rex agit, vbi cædes hominis facta capite luitur, Cùm alibi factæ Polonorum legibus multa pe- cuniaria ſit,& ita vulneratus Rege inde Profecto moriatur, quaſi tunc, cùm vulne- raretur, eſſet occiſus, capitalis pœna irro- ganda erit, vt per contrarium pecuniaria. ſi Vilnæ fortè, vbi hæc a nobis ſeribuntur, cùm Rex abeſſet, mortiferè quis eſſet vul- neratus, mox, Vilnam Rege ingreſſo, mo- riatur. Quia, vt dictum eſt, mortuus debet intelligi, non cùm verè extinguitur, ſed iam tum cùm mortifere vulneraretur. Quæ ſen- tentia in vtraq; ſpecie propoſita manifeſtã habet rationem. Nam qui non procula Re- gia in hominis necem ferrum diſtringit, Principis Maieſtatem contemnere magis videtur, minus verò, qui longius, vt meritò Principis abitus adituſue admiſſum nec mi-
240 nuat, nec augeat. His ſdefendi lex d. Arti. 65.
Iure Munici. in prin. Theutonum poſſe vi- deatur, quæ ægris rerum ſuarum alienatio- ne interdicit. anquam eam à duritia vin- dicare omninò non poſſumus, nec ob aliam fermẽè cauſam ſequendam putare meritò de- beamus, quam quia ſcripta eſt. Arg. l. pro-
24i ſpexit. ff. qui& à quib. Non t enim eo ma-
gis, quod eſt proximè futurum, quaſi iam ſit, haberi debeat, dicendum eſt, ægrotum pro mortuo eſſe. Illud enim acceptum eſt, cùm quid mox omninò futurum eſt,& non poteſt non fore. Bald. l. ſi pro ea. C. manda.
Ang.l. mulier.§.1. ff. ad Trebel.& ibi Paul. Caſ. Andre. T'iraq. d. gloſſ. 2. numer. 26.
At verò neminem tam ægrotare, tamve af- flicta eſſe valetudine, qui incolumis eſſe non poſsit. Non enim omnem grauem
aorbum,

24 PETRI
morbum, qui etiam letalis dicitur ‚mortem 242 afferre, vt nec vulnus. moremq́; Hippo- crati fuiſſe, Claudius Galenus eſt author, li-⸗ bro 6. Aphoriſ. cap.8. id letale dicere, quod non ſemper tale ſit, Bal. quib. mod. feu. a- mitt. in pri. in fi. i. col.& ſeruatos ea corpo-
ris parte ſaucia homines, quæ lædi ſine in- teritu non poſſe credita eſt, Nam vulnerato cerebro, quam plagam letalem eſſe Hip- pocrates tradidit, incolumes ſępe à ſe viſos, idem Galenus refert, ſemelq́; in Smyrna lo- niæ Pelope pręceptore adhuc viuente, ſcri- bit accidiſſe, ſed& Domitius Vlpianus lib. vndetrigeſimo Digeſt. l.§. fi. de ſe. eõ. Syl. Vulnus mortiferum dixit, poſt quod, cui inflixum eſſet, ſuperuixit. Nam& id morti- ferum appellari, quod exitium allaturum exiſtimatur, Bal.quib.mo. feu.amitt.in pri.
& gl. l. huic ſcripturæ. ff. ad l. Aquil. licet nõ
443 adterat. Vndefſeruo mortifere vulnerato, qui poſtea ruina fortè oppreſſus, ocyus perijſſet, reſponſum eſt d. I. huic ſcripturæ. aduerſus eum, qui vulneraſſet, non eſſe de occiſo actionem, ſed tantùm de vulnerato. Quia apparere non potuit, ob caſum ruinæ inſequutum, ex vulnere deceſſerit, nec ne. Cuùm, ſi non exiſtimatione, ſed re vera vul-
nus mortiferum fuiſſet, ſequens caſus vul-
nerantem, pœnæ hominis cæſi non eximiſ-
ſet: quod Iulianus lib.⸗. Digeſt. l.ita vulne-
144 ratus. adl. Aquil.ſcribit. Sed tvt maximè ex vulnere quem moriturum certum ſit, corde
fortè ſauciato, qua, corporis parte cæſa in-
columem eſſe hominem poſſe, poſt Hippo-
cratis& Galeni ſententiam deſijt dubitari,
ROTZII
MAVREI
nicipales, qualis eſt Maideburgenſ. de qua diſputamus, non eſt porrigendum, vt cxte- ra, quę ſunt per fictionem introducta. Quæ ſententia Baldi fuit, l. ſi quis non dicam. C. de Epiſc.& Cler.& cap.:. quib. mod. feud. amitt. tametſi eam Hippol. Marſ. Bononi- enſis tacito Baldo, pro ſua ſcribat. d.§. et
247 quia. num. 33.& ſeq. Sed t& idem Baldus,
qui, vt ſuprâ retulimus, letaliter vulnera- tos mortuis exæquat, id non per omniave- rum eſſe dixit, d. prin. quib. mod. feud. amit, hoc, de quo diſputamus, caſu excepto-
248 Nam f ita vulneratum teſtamentum facere
poſſe ſcripſit, d. prin. quib. mod. feud. amit. etiam voce admiſſa, ſeripto videlicet pro voce vſurum, Bald. vbi ſupra.& Ang. conſ. 258. aut deniq; nutu, ſi ſcribere aut neſciat,
aut per valetudinem non poſsit, Ang. d.
conſ. 258. ſi modò intellectum habeat,&,
quidagat, non ignoret. Quod generaliter in contrahendis negotijs receptum eſt, l.ſa- num. C. de tranſact. Deci. l. ſenium. numa. C. qui teſtam.fac.poſ.& ſumma quidem na-
249 tione. Nam t quæ iudicio animi conſilſoq́;
obeuntur, in ijs mentis integritas, nõ quoq; corporis valetudo ſpectanda eſt. l. 2. õ. cor- poris. ff.de vacat. muner. Deci. d. l. ſenium.
250 nu. 4. Quapropter t in nouiſsimo vitæ tem-
pore coniugia rectè conſtitui inter omnes conuenit, Ioan. Andr. c. ſine culpa. de re. iur. lib. 6. Abb. c. 2. de coniug. lepr. Alex.l. ſi quis poſthumus. in pri. ff. de lib.& poſt. Dec.d.l. ſenium. num.‚. eoq́; iure quotidie vtimur. Ex quibus apparet I'heutonici iu- ris duritia, ægrotis rerum ſuarum alienatio-
qui ita vulnerauit, non modò ad vltimum 251 ne interdicentis. Quodttamen quantumuis
1 ſupplicium vocari non debet, ſi ea pœna le-
1 quidem crimen ei intendi: eo, qui vulnera- tus eſt, nondum exanimato. Quod poſt ve- — teres Bartolo l. damni.§. Sabini. nu. 4. ff. de damn. infect. Baldoq́; de pace iur. fir.§. in- iuria. col.vlt.verſ. Quæro nunquid. in feud. 4 245 rectiſsimè placuit,& meritò. Nam t vt idem V Baldus ait, d. verb. Quæro num quid. Arg. L.in hæc. ff. de cond. triti. Hippo. de Marſ. in 17 pract. crimin. 9. et quia. num. 28. quam diu 1 anima in homine eſt, nondũ corporis vin- culis ſoluta, mortuum eum dicere non poſ- 246 ſumus. Enimueròtquod ſupra dictum eſt, letaliter vulneratos mortuis comparari, vt,& generaliter omnes, qui in extremo ſunt vitæ articulo: Bald. in l. non ſolùm. in fi.princ. C. de bo. qui lib.& in Auth. dos da- ta. C. de don. an. nupt. Hippo. in pract, cri- min. 5. et quia. num. 31. id quia non verè, ſed ꝑer fictionem acceptum eſt, ad leges Mu-
durum ſit: quia ita ſcriptum eſt, ſeruandum
ge Municipali ſtatuta eſt, ſed nec de occiſo 25 eſt, l. proſpexit. ff. qui& à quib.&t ſecun-
dum illud teſtamenti Tabulas, de quarum viribus diſceptatur, nullius eſſe momenti pronunciare debemus: non quaſi ex mortis ſibi conſciſcendę conſilio mentis alienatio, furòrve probatus videatur, ſed quia Theu- tonum legibus d. Artic. 6õ5. aduerſa corpo- ris valetudo, faciendi teſtamenti aufert fa⸗ cultatem, 3& generaliter rerum impeditalie- nationem. Quæ, ſicuti ſuprà dictum eſt, ſummam trium ſolidorum ex- cedit: lis itaq; ſecundum de- functi fratres, eoſdemq́; legitimos hæredes data eſt,& ita lus dictum.
PETRI
Vrule
ſuutſann
— TMlhas
oru an
z Abuh jem.
4 lhen yh.
· ℳM.
6 M inn Ifena
de n
8 VMn I pi
9 Uim jſer ſh thni
1 I 9
11'
m h
er 4 1. g. 91 8” — 7, ) Nau
bun 44
14 . 41
iriittalrumte ieſonnz innefac reani'tnnu ex
3 Ahenn 41 1 lluſunhyunturi ſi ſin iye vilen lunitinnn ſena „
autexnumtelectu,
herayuna ghuzunn ne inell
naſce ſt ſun Kferannnquug 4
At.
1 lhalne ſeſcneeſ Gnlenirn ilſttere; Juxnjaa iſe nun 1 ſutzſimni arent tzatg.
n alimm nit 1 hen Uunnau lieg vunanlnan 3
STSar ſ, 9 M huiun,g 74d
ue.
ltateaene,.n Mhaan Wenti ſee do
daung Vgerg nen
v nn diekanent 7
h
fenn llueyſteſf
len nunega u 9noneg,,
Annen 84
ſen
miuingen,
Alenm. 4 hi A nhaßlag 4 tt 4 Talh, Atere. fefe
Lu 10 3 Amenn m
1 n
Aop 8 nlntegen, An 7 N 1ſ 4
. I Vnn geine : Ea né d ſgern din 3 5 nſa ekeeine 3!?N Malene 4 Äluſe ſamm
f z2he 5 etentan et tter. Heng, d ee. R n fuineg 3
F n
Vanunn

Ui d Küdzt Lw
B , Mfl ph
elc 8*
Wlit,d. 1 dhd 4
1 358. aUdenich 1 Nal Alc!' 27 b 7
num. Cdetran; C. quitefam fa tione. dan q obeuntar inijs corporsvlletu poris.fideyaca nu. 4. aprop pore coniugia 2 ce da Pan conuenit, loan=kaet iur. lib, 6. Abb. εrch quis poſthumi:„Ri- Dec. d.Lſeniut at E vtimur. Exqui pp 817 ron ris duritia, æg? 5* ne interdicenti od durum ſit: quii 1 11 1 1— 7 eſt,l. proſpexit. Iu- 1 11 14-1 1 dum illud teiti bus dilepl a viribus ciſce 9 SAl unciarech=lbn allh
10
11
12
16
17
25
PETRIROY
REI ALCAGNICENSIS,
IVREBCONSVL. TI,
GII
———— ————
———
——————
2II MAv.
RE⸗
Deciſio Lituanica Secunda.
714 V L
De vſitata Tabellionum clauſula, qua teſtator eſſe mente ſcribi ſolet.
SVMMARIVM.
Werba Tabellionis initio tabularum teſtatorem ſana eſſe mente præfantis, fidem ne faciant?
Tabelliones cum ereantur, ſe omuia ex fide fa- cturos iurant.
rgumentum ab Apparitore ad Tabellio- nem.
Tabellionis peyſona, quàm Apparitoris honeſti- or habita eſt.
Ad Apparitoris offcium ſæpe wiles peyſonæ eliguntur.
Aſſertio Tabellionis teſtatorem ſana eſſe mente ſeribentis, fidem non facit.
Mentis ſanitas aut ægritudo intellettu, non cor- horis ſenſibus percipi poteſt.
Non creditur teſtibus in ijs, quæ intellettu per- cipzuntur.
De Ijs quæ in noſtra poteſtare ſita ſant, Teſta- mentum rettè ſcribitur: non quoq de is, quæ natura conſtant.
Tabellio, aliqus poſtulaute, ſe ſanæ eſſe mentis, in hublicas tabnlas referri, id facere no poteſt.
Nee de facto proprig teftis eſſe quis poteſt, nee de alieno, ex quo teſtimonii dicenti laus quæ- ri, aut infamia poteſt.
Non creditur neq arbitro in ijs, quæ ad cauſam ſe iudicatam pertinent.
Nemo præſumitur contra ea dicturus„quibus infirmatis eius læderetur exiſtimatio.
In qua cauſa quis patronus fuit, in ea ad ſeſſor eſe ſe non poteſt,& quare.
Koydeus qua de re litigatori conſultus reſpon- derat, Principi poſtea conſulenti ſe reſpondere poſſe negauit.
Afhirmatio Tabellionis teſtatorem mentis ſuæ non eſſé ſcribentis, viribus teſtamenti nibil de- trahit.
Tabellio ſeribens teſtatorem aduerſa eſſè corpo- ris valetudine nõ nocet, quo magis iure Theu- tonico teſtamentum in rmetur.
Suprà ſcriptorum ratio.
Madum Tabellionis miniſterium eſt ea, de qui-
bur rogatus eſt, in publicas tabulas referre, ni-
hil præterea diſcutere. abellio, qui circumuentus contra fidem veri quid ſcribit, falſi non tenetur. Koy ⁊ij reſbonſum Anu guſtino Rotundo Prætori
Irbano in proxima ſpecie conſulenti datum.
Falſum ſine dolo non committitur.
Royzius ſuperiorem ſententiam produeit.
Mutare ſibi nomen ſine nocendi conſilio cuili- bet licet.
Securitas Tabellionis in ignotorum teſtamen-
ægro corpore, ſanaq;
tis alijsue ſeriptis eonfieiendis reprehenditur⸗ Cautio in js ſequenda in(iteriori IHiiſpania, aut horis patria, ſeruari ſolita. Tabellioni in vna ſeriptura alterius a ſæ confe- ctæ mentionem facienti, fides non habetur. Proxima ſententia in Srucipis ſcriptura non obtiet.
Quandoq Tabellioni teſtatorem ſana eſſe mente affirmanti, Angelo Aretino authore creditur. Tabellioni aſſeueranti, ad ruſtici teſtamentum adhibita diligentia non plures quàm qu jague teſtes repertos, fides habetur.
Angeli Aretini opinio refellitur.
QLuilibet ſanæ eſſé mentis præſumitur, idq; ne- ganti, ineumbit onus probandi.
Leuibus coniecluris furor non probatur.
Furoris ſuſpicio ex alienus fermonibus nata, hroſpicuis rationibus eſt amouenda.
Luando natura vincat accidens:& contra, na- turam accidens.
Ad furorem probandum non ſatis eſt, quem furore aliquando agitatum, niſi perdiu id paſ⸗
ſus proponatur..
Philippus Decius carpitur.
Illa ſumenda eſt coniectura, ſecundum quam actus, qui geritur, Valet.
Princeps creditur ſumma'ſus authoritate, ne, quod ageretur, intercidat.
In dubio pro teſtamento reſpondendum eſt Verba enunciatina fidem non faciunt, etiam in matrimonijs. cum num. ſeg.
Matrimon cauſa ſemper; ræcipua habita eſt.
Apparitoris herfidia leue, tabellarij graue dam- num adferre poteſt.
Beneficium appellandi amittere, euius maxi- mus& perneceſſarius ſus eil, eum magno li- tigatoris fit detrimento.
Mpparitoris improbitate, poteft quis in contu- maciæ diſpendium deduci.
Contumax ex peremptorio non appellat.
Qui iudici ſententiam prolaturo, euocatus non ad fuit, appellare non poteſt.
Contumax multa punitur.
Pœænali ludicio ſuam tueri Iuriſdiclionem eui- libet Iudici licet.
Ludex contumaci iuriſdittionem degenerare po- teſt.
Iadex poteit alijs Iudicibus præcipere, ne eum, qui ſe contempſiſſet, audiaut.
Contumax poteſt carcerus pæna puniri.
ltem contumax captus pignoribus& diſtractis coërceretur.
Noua contumaciæ pœæna, ab Honorio tertio eon- ſtituta.
D 55 Con-
——x ——— —— 7

26 PETRIROYZII MAVREI
55 Contumar regulariter cauſæ iactura non plefli- kur. Cum nu. 53.
56 Contumaxa niſi refuſis expenſis, non auditur.
57 Feudum contumacia amittitur.
5s Jape iure Municipali contumax pro confeſſo
eſt.
9 Ius Theutonicum contumacem damno litis
multat.
60 Legis Theutonicæ in contumaces ſcriptæ, præ-
durd quorundam interpretatio.
6 Royzh benignior intellettus.
2fus Municipale, quod cömuni aduerſatur, ſtri- Ctiſrimè accipiendum eſt.
63 Contumax iure Quiritum cauſa non cadit.
6 Qutritim ſtudium in tuenda fori diſciplina.
65 Semper veritati locum ſuperfore.
65 QLlandoq apparitoris, quandog litigatoris dicto, pro modò cauſæ es perſonarum dignitate ſtari.
67 In perſonis infza dignitatem poſitis, Apparitoris aſſertio vincit.
68 De fide Apparitoris& tabellionis in quibuſdam ſequenda, vel non.
6 Apparitori finibus muneris ſui uon excedenti, creditur.
70o Tabellioni excedenti, contra.
71 Teſtamentum Domitiol ipiano quid ſit.
72 Mpparitori id, quod eius officio non incumbit,
affirmanti non ſtatur-
73 Apparitori aſſerenti, eum, quem in ius vocaſſet, bræfzactè reſpondiſſé, ſe iudicio non adfuturi, non creditur.
74. Nec, ſe pulſatum aliave qualibet iniuria affe- ctum, alle ganti fides habetur.
7S Refellitur ab authore opinio quorundam. cum
VLGARIS ILLA clauſula, quam Tabelliones in- itio Tabularum apponere in morem induxerunt, cuͤm eum, cuius teſtamentum ſcribunt, ægro quidem corpore dicunt elle, ſed men- te eundem valere atq; animo, quam habet vim, commodiſsime hoc loco tractabitur. Nam proximè eius rei mentio fuit,& teſta- menta in hoc Auditorio prolata, quæ fuere quam plurima, pleraq; omnia hanc clauſu- lam habuere. Semel itaq; id, de quo ſæpe dubitatum eſt, definire placet,&, quæ ver⸗ borum talis clauſulæ poteſtas ſit, expla- nare.
Et putauerit aliquis, eorum verborum fidem ſequendam, ſicuti cęterorum, quibus teſtatoris continetur voluntas. Cuncta enim, quæ teſtamento perſcripta ſunt, Ta- bellionis authoritate ex æquo niti, vt me- ritò eadem ſit ſingulorum habenda veritas. Nam quibuſdam fidem abrogare, ob neceſ- ſitatem officij, quod Tabelliones gerunt,
z non oportet. Conſtat quippe dato iureiu-⸗
rando, cùm ad id munus leguntur, religio- ne, nequid non ex fide faciant, obſtringi.
num. ſeq.
76 De ijs, quæ intelleclu apprehenddimus, na mirss quam de rebus, qua extrinſecus apparent, teſti- monium rectè dicitur.
7 Furor teſtibus retté probatur.
78 In Hj+, quæ intelleclu percipiuntur, niſi eeſtu, etiam non interrogatus, cauſam reddat, nipi probat.
79 In rebus, quæ extriuſécus ſenſibus bercipiuntur, teſtis ſine cauſæ redditione probat, niſs de cauſa interrogatus proponatur.
80 Loannis Domanonij Mednicenſium Epi ſcopi,& Staniſlai Marcuſtj eximia in iure dicundo laug.
81 Lorundam in iudicando feſtinatio temeritas« reprehenditur. 4
82 Praceps indicium exoſa leges.
83 Sententia ludieis mox poll acrepta cauſæ alla,
breuih temporis ſpacio interpoſito pronunci.
antis non vValet. eum num. ſeq.
84 Breue temporis ſbacium in propoſito quod
85 T nius diei curſus, vni cauſæ cognoſcende ſiti non eſt.
86 Sententia intra paueos dies pronunciata, nipil Yalet, etiam ſi rectè indicatum ſit.
87 Quod fato fit, pro non facto eft.
88 Iudex, qui conrumaciæ ignarus, contumaciæ damnat, nibil agit.
99 QLusdm fudice dictum eſt, idem eſt in arbitro re-
Lpn. endum.
90 Item in(onſultore.
91 Controuerſiæ forenſes ob longam earum ſeriem, breui temporis ſpacio definiri non poſſunt.
92 Feſtmatio noauered inſtitiæ eſt.
93(eleritas nou iuſts agit.
3 c. ad audientiam. de præſcript. Deniqʒ 8ſi Apparitori, aliquem à ſe in ius vocatum af- firmanti, credimus, vtpote iurato,& par- tibus ſuis fungenti: tantundem in Tabel⸗ lione probandum, non immeritò videbi- tur, ne Apparitori fides adhibeatur, Tabel- lioni iurato& ipſi, ſuisq́; partibus fungenti
4 derogetur, cuius perſona, quàm apparito- 5 ris, honeſtior ſemper habita eſt. Plerunq́;
enim viles homines ad Apparitorum mu- nus ſublegi, ita ferè Ioannem lmolenſem li- bro duodetrigeſimo Digeſtor. l.z. qui teſt. fac.poſſ. apud Labeonem diſſerere laſonre- fert. l. ſenium. in princ. C. eod.
6 CONTRARIAM f tamen ſen-
tentiam Baldum d. l. 2.& Angelum I. qui- dam in ſuo. ff. de con. inſ. fratres ſequutos, & pleroſq; alios Raph. Come. d. 1. 2.& ibi Franc. Aret. Salycet. l. furioſum. C. qui teſt. fac. poſſ. Iaſ. d. l. ſenium. numero tertio,& ibidem Decius.lego, qui non eo magis Te- ſtatoris ſanam mentem probari, aut inuale- tudinem exiſtimant, quod Tabellio rem ſta
ſe habere enunciet. Nam t mentis ſanita-
tem aut ægritudinem nullo, inquiunt,
corporis ſenſu percipere licet, ſed eius rei ve-
„,ampoft
fyll Ar, jadele jinſt
d den um G M- cens l ot, r ec
3 11”” „
5 end — e veinno Ae aſctib mnqdoc. 5 wonſt leett wiyle ' 1 5 4 do. Non ugsiuceil I, 6 ra nl0t dpicqund 4 e 1a,nl Mee rsqpr n lchan dlc m aiRoEn modüptt colaũ ¹ 1 3 1 5 3 dn9 mernbnie 1udt.Du ob Cütkiattr
—
cerde aäluchtelt. Aller'n..„ Mcdhilant. woum ot dellcnmalquo Tor 7*
damen clereleripto, rdin. WTabustterre non fpſtamme aidbmyldem ſotszn Kelcbhletalioqu etetime reckedumm. Bart.! utmatte feiid litpro! täln wytuminquien. coppnm scdtntl,omnil ttaige, llenoa qlokuusip ratit oimapotet loan,. aſcie dc tt. uerl.e denge Kornuaelmolce denan a t Durr.
A⸗ mao
8 A in Um au. Hinres (conig e ſf Ai ennsephn llnten g nezelonran dna r ghg 19 alne arlll 1N 6. Ge a plrindne M 1 kmwellam „ Kl o. ucCnlrd rmetid nipean atere Augdcal Kaecz udicic
Eau äiucicarerun Baggda.„Gnlhco, But luman nen adi. wetoli“ ſeunta e— uu te D Klel N nawhe 3
l LA 5 d, die dronte Kkentge 3 een 35 ſt enenn 4 a I 4
caulan 1 dvpter
M M

*
P,„*
Herrt u n „
12 14
Trun 4 „
Jen 1 N JAren, 1— Mhen kaeh& fedeu,
usA, 6
luder tn. ei, 2tunaug a Aann ᷑4 1 7 1 14
lau ln
Mdes e 1 d lennaIeofe. (a*ntraus fenſethtom, 6! 4 fl Felnatid a ed u (dertess ́ſtec
ad audient aa dep ſ. pparitori; Jemiime rmanti, cu n us, ſ pus ſuis li ,tli:wl bus luis tu— An one proba Ka, a umn itii
oni iurato 1R bllbg
crogetur, C 22 peltt
honeſtio e per h dviles h 8 1 ufe h! 9 0an“ us fublegi 9 duo jetrt—0U 1 4 ſ apul jeon „Poll.4hs— 8 Il.ſenium un 1 CoxN AAKM, b„ tiam Be 4 1alla in ſuo. S oml, am in 1uo. eroſq all 2 Plet 1 of 1. C Are Lel neT wion, 4 poll lal 1 auf dem Decit 1 1 dng— 6 gris landt 7* atoTls— t,g 6 jinem exl 5 ●. A1„* 1 abere en nen 4 n aut 29 2 cha
DECISIO LITVANICA
rei veritatem ſolo intellectu apprehendi. 3 Quapropter t in his fidem teſtium ſequi nõ oportere placuit, Iaſ. d. l. ſenium. nu. 3.& no- ta.l. ſolam. C. de teſtib. quippe quibus, extra corporis ſenſus egreſsis, credere non eſt ne- ceſſe. Sed& ſi mentis ſanitas percipi ſenſi- bus corporis poſsit, nihilo tamẽ magis Ta- bellionis verba teſtatorem ſui fuiſſe iudicij 9 perhibentis ſequenda. Nam de ijs rebus, quæ in noſtra poteſtate ſitæ ſunt, rectè Ta- bulæ ſcribuntur, non quoq́; de ijs, quæ na- tura conſtant, quale eſt corpore valere, aut animo. Nã quo magis ita affecti ſimus, aut contra, nihil nos quicquam efficere poſſu- mus: quare fruſtra ad hæc Tabellionem ad- hiberi. Ad hunc modũ poſt Nicolaũ quen- dam Mutinenſem veterem ſcriptorẽ, loan. Andr. Bald. In rub. C. de fide inſtrum. in ꝛ. char.& Franciſcus d. l.z2. C. do teſt. vide Iaſ. d.l. ſenium. nu. 3. Areti. diſputant. Secun-
18 dum 1 quæ Tabellionem, aliquo fortè deſi-
derante, ſe ſanæ eſſe mentis ſcripto conſta- re, id in publicas Tabulas referre non poſſe, poſt alios Iaſon ait. d. l.z. nu. 3. Idem de cor- poris valetudine ſcribit, licet alioquin ea de re teſtimonium rectẽ dicatur. Bart. l. quæſi-
n tum.ad fi. ff. de re iudic. Qui t pro hac ſen-
tentia illudadfert, vt nemo, inquiens, de fa- cto ꝓprio idoneus eſt teſtis:l. omnib. C. de teſt. ita nec de alieno, ex quo laus ipſi quæ- ri, aut irrogari infamia poteſt. Ioan. And. in addic. ad ſpe.tit. de teſt. 9. 1. verſ. ſed pone quod adminiſtrator. nu. 24. Imol. c. ex literis de tranſact. Anto. Butr. c. cum à nobis de teſt. Iaſ. d. l. ſenium. nu. 3. Igitur verba Ia- bellionis, teſtatorem mentis compotem fu- iſſe ſcribentis, fide carere, ne, ſi contrà men- tis impos fuiſſe probetur, id ſalua Tabellio- nis exiſtimatione non ſit: impune etiam nõ laturi, qui hominis alienatæ mentis, elogiũ
12 conſcribere non dubitaſſet. Vnde t regula-
riter placuit, neq; Arbitro, neq; ludici deijs, quæ ad cauſam rerum à ſe iudicatarum ſpe- ctarent, credi oportere. Cyn. laco. Butr.& Bart. l. ne in arbitris. C. de recep. arbi. Bal. l. iubemus. a. 6. ſanéẽ. C. de ſacroſan. eccleſ. In- noc. Hoſti.& alij. c. cùm a nobis.& ibi Feli.
33 nu.5. de teſt. Quiaf præſumptum eſt, nemi-
nem aduerſus ea dicturũ, quæ feciſſet, qui- bus infirmatis, pudor eius perſtringeretur:
14 aut laceſſeretur fama. Nec t diſsimili ratio-
ne, qui apud prætorem aliumve, qui luriſdi⸗ ctioni præeſſet, ſuum alterius ve deſiderium expoſuiſſet, ſcriptõve defendiſſet, eidem ad⸗ ſidere prohibetur: aut de ſententia dicenda deliberanti adeſſe, idq́; propter ſtudiũ, quo quis ad cauſam ſuã, aut alienam à ſe& ſuſce-
—
I I. 27
ptam& defenſam ducitur, quod Imperator Iuſtinianus Auguſtus Demoſtheni præfe- cto Prætorio lib. i. Principalium Conſtitu- tionum l.fi. C. de aſſeſſ.& domeſt. reſcripſit.
15 Cuius Reſcripti t ſententiam ſequutus, qua
de re litigatori conſultus reſponderam, adi- to Principi deliberanti, cùm accerſerer, ne- gaui me adeſſe poſſe, qui non grauatè Impe- ratoris Iuſtiniani verba indicanti acquieuit.
16 Per t¼ CONtrarium, ſi teſtatorem ſuæ
mentis nõ fuiſſe Tabellio ſcripſiſſet, negat Baldus l. Imperator. in 1. col. in fi. ff. de ſtat. homi.laſ.d.l.ſenium.nu.ʒ3.in fi. eo magis te- ſtamentum viribus cariturũ, quaſi hoc per
errorern T'abellionis ſcriptum ſit. Hac t ra-
tione, ſi quis eorum qui iure vtuntur Theu⸗ tonico, in lecto per valetudinem teſtamen- tum dictaſſe, aut quid ſupra trium ſolidorũ ſummam alienaſſe dicatur, ea Tabellionis aſſeueratio, Tabulis vitium nõadferet, quo minus teſtamentũ, aut alienatio ſuas habeat vires. Quia ſimiliter hic error Tabellionis excuſabitur, nequa teſtamento, quod ita æ- ger iure Theutonico facere non poteſt, aut
is alienationi noceatur. Planè, t quod neq; aſ- ſeueratio Tabellionis, neq; inficiatio, in his
Tabulas magis aut firmet aut vitiet, illa po- teſt reddi ratio:quod, ob quæ adhibitus eſt, ea in teſtatum redigere ex muneris ſui ne- ceſsitate Tabellio debet. Ang. conſ. 275. ex themate& actis.col.z.in pri. Nec ſollicitum ipſum eſſe oportere eorum, quæ extraillud, de quo eſſet rogatus, proponuntur, etiamſi actum, qui fieret, nullius fore momenti in-
19 telligat. Ang. d. conſ. 2ũ. Nudumtquippe
Tabellionis miniſteriũ eſt, ea tantùm, pro- pter quæ adhiberetur, ſcribere, nihil præ- terea diſcutere. Ang.d. conſ.275. Nec occur⸗ rit, quod plurimũ referat, quod ad ſcriptu- ræ authoritatem pertinet, ſuæ quis mentis ſit, nec ne ſit. Illlud quidem omni iure, ſed le- gibus Theutonũ hoc amplius, quo ſit cor- poris vigore, Iur. Muni. Art. 65. ægris po- teſtate teſtandi alienandiq; eo iure adem- pta. Etenim actus, qui gereretur, valeat nec ne, eorum, quorũ ius læditur, intereſt. Ta- bellione, ſi nihil eorum ad quæ adhibitus eſſet, prętermiſiſſet, partibus ſuis defuncto. Ita Angelum Peruſinum diſſerere,& ex fa- cto reſpondiſſe, d. conſ.⁊75. d. col. z. in princ. Philippus Decius lib.z. Principalium Con- ſtitutionum Auth. ſi quis in aliquo. col. fi.
20 nu. 39. in fi. C. eodẽ. refert. Secundum fquod
Petrus Ancharanus conſultus in illa ſpe- cie, cùm quidam vnius de duobus ſocijs, dolo nomen alterius mentitus, ſocietati apud acta in necem abſentis& ignorantis
D ij ſocij
—

28 PETRIROGYZII MAVR EI
ſocij renunciaſſet, eam rem Tabellioni, qui ĩd imprudens ſcripſiſſet, fraudi non eſſe re- ſpondit.c.quanto.de his. quæ fiunt à præla- to. Cuius reſponſum Philippus Decius d. Authiſi quis in aliquo. num, eod.& cæteri probãt. Ioan. de Ana. c. licet. col. penul. verſ.
au in eadem. gloſ.extra. de crimi. falſ. Quam t
ſententiam& ego ſequutus, familiari meo Auguſtino Rotundo Prætori Vrbano, de non abſimili caſu me adeunti, reſpondi: ſol- licito de ſcribæ ſui exiſtimatione, qui ſoluti confeſsionem, hominis ſibi ignoti, nomi- ne, quo ſe ipſe dixit appellari, in acta retu- liſſet. Nam dixi, ſecundum ſupra ſcripta, ni- hil proponi, quod ſcribæ opinionem lædat, aut quoquo modo prætoriani Auditorij di- gnitatem, ac veterem authoritatem minu- at, idq; propter bonam fidẽ ſcribæ, qui ho- minem, vti dicebatur, vocari credidit, non eius vnius aftfirmationem ſequutus, ſed& debitoris& Caufidici, qui et aderat, more Ciuitatis publicè iurati, qui hominem ad- duxerant, eum illud nomen gerere aſſeue- rantium, quos meritò admiſsi pœna ſequi debet. Arg. l. ſi is qui.§. ſitu Titium. ff. de furt. ſcriba extra omne falſi crimen poſito propter ignorantiam, neminem quippe er-
22 rantem dolo agere. Vbit autem dolus abſit,
ibi falſi culpam eſſe non poſſe lib. Principa- lium Conſtitutionum 9. Baldus adnotauit.
23 l. nec exemplum. C. de falſ. Quamtſenten-
tiam ad eum caſum producendam putarim: cùm ſcriba alium id nomen gerere ſcirer, quo ſe appellari, alius apud acta ſimulaſſet. Pluribus enim idem eſſe nomen nihil vetat. I. duo ſunt Titij. ff.de teſt. tute. idq́; perſæpe
24 vſu venire conſtat,& fieri t pro cuiuſq; ar-
bitrio poſt Imp.Diocle.& Maximiani AA. CC. Conſtitutionem l. vnica. C. de mutat. nomi. d. l. vnica. iure licito poteſt, modò do⸗ lus& nocendi propoſitum abſit. Glo. mag.
poſt. medi.l. Titio fundus. ff. de condit.& demonſt. Dec. Defendi itaq; Tabellionem
quominus in proxima ſpecie falſi teneatur, fidem præſertim eius ſequutum, cui credi propter iuriſiurandi religionem non im- meritò debuit. Auth. ſi quis in aliquo. eod.
25 num. Enimuerò, t quamuis ignoti hominis
teſtamentum aliudve in publicas Tabulas referre, nullis, an is ſit, quẽ ſe diceret, agno-
ſcentibus impune Tabellioni ob ignoran- tiam ſit, vt Petrum Ancharanum ſcribere dixi, eiuſmodi negligentia reprehenſione
omnino non caret, ea quippe res damnoſa eſſe ei, cuius nomen falſo prætenderetur,
26 poteſt. Satius fitaq; fore, ab huiuſmodi ſcripturis Tabelliones abſtinere, aut eos,
quibus perſona, quæ tale aliquid deſidera- ret, nota eſſet, adduci iubere. Quem morem in citeriore Hiſpania, vnde mihi origo eſt,
27 ſcio vulgò obſeruatum. Illud ſuperioribus
.
commodè adijciemus, non modò ſanitatis aut ægritudinis mentionem, quæ in Tabu- lis fieret, quia partes I'abellionis non lint, vti dictum eſt, tale quid in ſeripturam redi- gere, fide carituram, ſed& ea referentibus, quæ alijs Tabulis publicis etiam à ſe con- fectis continerentur, non credi, quod& eſt receptum, d. Auth. ſi quis in aliquo.& ibi Deci.colum.6. numero 31.& ſequent. gine vllo itaq; operæpretio in alijs Tabulis alia- rum fieri mentionem: nullam ea re fidem factura, Tabulis illis non prolatis, præter-
28 quam t in Principis Codicillis, aut quauis
ſcriptura, quæ ab ipſo proficiſceretur. Nam
Principi, propter ſummam eius poteſta-
tem, in alijs Tabulis aliarum mentionem facienti, fidem abrogare non licet, quod quoſdam rectè putaſſe Philippus Decius ſcribit. d. Auth. ſi qui in aliquo. colum. fin. in fin. Hæc ad laſonis diſputationem adde- re placitum eſt mihi, ex quibus abunde ap- paret, ſupra ſcriptam clauſulam fidem nul- lam facere, nec inde mentis ſanitatem pro-
a9 bari. Id f tamen Angelum Aretinum in
Tract. de teſta. in verb. janus. nõ per omnia verum eſſe exiſtimaſſe Philippus Decius refert. d. l. ſenium. numero octauo. Nam ſi non ſimpliciter Tabellio teſtatorem ſuæ eſ- ſe mentis enunciaſſet, ſed à ſe& teſtibus de multis varijsq́; rebus interrogatum eum, conuenienter reſpondiſſe ſcripſiſſet, tunc
30 proculdubio fidem facturum. Quod t Bar-
toli ſententiæ putat eſſe conſequens, qui apud Iulium Paulum libro vndetrigeſimo Digeſtor. l. conficiuntur. F. Codicilli. de iu- re codicill. credi Tabellioni debere ait, ad ruſtici teſtamentum plures quam quinq; te⸗ ſtes, adhibita diligentia reperiri non potuli-
3i ſe affirmanti. Sed quia idem dicit,& cum
non adhibitæ diligentiæ fit mentio, licet ll⸗ lud tutius iudicet, ſententiæ Bartoli quoq; cõſequens erit, ſimplicẽ Tabellionis enun- ciationem ſequendam, ſuæ mentis teſtato- rem fuiſſe aſſeuerantis. Sed hoc pluribus ſupra confutatum eſt. Adde, Bartolum d.§.
Codicilli. non dicere, Tabellionis verba ti⸗
dem prorſus facere, ſufficientem teſtiũ nu-
merũ defuiſſe ſcribentis, ſed tantiſper eius dicto ſtari, dum contrarium non probare- tur. Arg. l. cum de indebito. ff. de probat.In propoſita verò à nobis quæſtione, his nihil
32 opus eſſe. Nam t vnumquenque ſanæ
. 7 11 eſſe mentis præſumptum eſt, 2 aliud icentt,
1enm ſi i
.ſon Hod un lan An nta liolt ni de Kan nulhre 13' 1nn ra ii 1Ä1 Tlu hh Tor. Vell h r wen
fitdg,
ſhn p Wa af 9
Aor
a ol- M 1 Uh dit u Al.-'
N MM
deranaſ„ga elt nde prenle de- ſt duurur
A„„„ melbe 6p 2 ration muraul
„ gecod onſtolê wbüiin d
G dendus jbnezerä,
ferüaiue.
dbospratan oml engroenäia Noodeſirolh duo,
deerbnindus e dicexmatin natur
„ monft
L lecuhn entls ecodell Ke men
Heib gtanridentil ninektdie pugn reulm(teiquoda hanomliOigeſt.
5.
44 BarwolonetDynu
tensgulherinxit, dctcepkt aut amprictmm atum himpcbide pe näul(zerum cin tesmrurd ane ad vecdulſe vicennur
3r S0rauonem ara
Inclmulndln M In. Wrxalr gtarren dorere ſdaßmünil perdln- Rümäip, 4 bal ud dalleate cedg
Apgll dllmi diotuno
¹
00 2

1 3 1 Cuta 2. fan vdcecnitr a X Al Laduli
LAPA/
Kag 1 dtä 1 8 5 L A de 10 laqopereg 3 ¹ P1 Ner moneis 4(lch 1 nl! mentlo 15“ 9¹ „ Mſe dohn „. 1.1. W Ctura labulis 1 2n . aan, uam IPrInch 20,
rIDrI AAeA f riptun, quæab Aa 1 A p
eGum. 6,nd 5
lenil, ndem a Wm — 1 8 4 fe M Uoldam recte p 8D- .
.
riBIr H 114ʃ
1043214
6Jg; A Anfb 4 Aul. lli 1n g. I II.. 11 I. Hiæcad lalc 1 ut eplacituneſtmil.un aret, lupra cript SInll am tacere, nec inc i h 41†1 7 ari. ldttamen En Urachdeteſtainx 7 24 verum elle exlitii Jſeniu rA efert. d.Lſenium. ³₰ 11 9 non ſimpliciter li 50l ntis enuncil a1 multis varlsch 1e r rolß onuenienter kelg roculdubio tideſ du 8
li ſententiæ pul
1 1 Hanll dud lulium haut b
——
DECISI0 L IT VANICA
dicenti, vt eſt conſtitutũ, I. ne codicillos. C. de iur. codicil. probãdi onus incumbit: qua ſententia vulgò vtimur. Angelo itaq; Are- tino non aſſentior, nec deniq; dixero, ad le- ues præſumptiones excludendas, talem Ta- bellionis aſſeuerationem valere, quod Phi- lip. Decius d. l. ſeniũ. eod. nu. putauit. Nam ſine ijs præſumptio, qua ſuæ quiſq; mentis eſſe creditur, pręualeret, vtpote naturalis& legibus recepta.d.l. ne codicillos. Enimue-
3 rò tleuibus coniecturis furorem mentisve
alienationem probari, nuſquã relatum eſt.
34 Nam ſſi ad ſuſpicionem furoris amouendã,
quæ ex ſermonibus prudenti homini, ac ſa- pienti minus congruentibus profecta eſſet, vt Herennius Modeſtinus lib. duodetrige- ſimo Digeſt. l. quidam in ſuo. de condic. in- ſtit. ſcribit, perſpicuis rationibus eſt opus: tantundem dicendum erit in naturali præ- ſumptione, qua ſuæ quiſq́; mentis eſſe cre-
35 ditur. d. l. ne codicillos. Nect me mouet, ſi
dicat aliquis, eius, q́d ex accidenti ſit, quàm naturæ, cùm inter ſe duo hæc pugnant, po- tiorẽ ſemper cauſam haberi, quod apud Do⸗ mitium Vlpianum lib. 26. Digeſt. l. qui ha- bent. de tutel. Bartolus poſt Dynum adno- tauit. Id enim acceptũ eſt, cùm naturam im- mutauit accidens, quaſiq́; extinxit, I..§. be- ſtias.& ibi Docto. ff. de poſtul. aut certẽ in- umbrauit. Nam priſtinum ſtatum reſtitui, non eſt asνυπαmp. i. impoſsibile.. pauonum. Inſt. de rerum diuiſ. Cæterùm cùm in eo ſi- mus, vt accidens naturã, aut ex aduerſo na- tura accidens, excluſiſſe videatur, par erit vtriuſq; cauſa, d.. pauonum. aut certè natu-
36 ræ potior. Secundumfquod Bartolus l. fi. in
fi. de bonor. poſſeſ. furi. non ſatis eſſe ait, ad probandum cuiuſq́; furorem, docere, quem aliquando furore agitatũ, niſi perdiu id eſt menſibus aliquot id morbi paſſus hoc am- plius probetur, quaſi ſanitatẽ recepiſſe exi- ſtimandus ſit, qui minus diuturno furore diſtentus ꝓponeretur, tanto naturæ, quaàm accidentis maior eſt vis,& ſecundum leges
37 præſumptio. Igitur t non rectè Decius d. l.
ſenium. nu.9. opinatus eſt, qui in leuibus fu- roris coniecturis diluendis, aſſertionẽ Ta- bellionis ad confirmandam naturalem præ- ſumprionem, qua ſuę quiſq; mentis eſſe cre⸗ ditur, vtilem eſſe putauit, cùm ipſa per ſe na- turæ præſumptio pręualeat, quippe quæ, vt eſt modò demonſtratum, furoris, qui non
33 ſit diuturnus, vincat probationem. Illud f
quoqʒ; aſſertionem Tabellionis facit ocio- ſam, quòd plerunq; illa ſumatur coniectura, ſecundum quam id, quod ageretur, valeat magis quam pereat, quod cõmodiſsimum
39
4α0
41
I I. 25 eſſe Iulianus lib. 4.& 30. Digeſt. l. quotiens.
2. de reb. dub. eſt author.& Domitius Vl-
pianus lib. 6.& 30. l. cogi. in prin. ad Trebel. ac 5.& 40. probat. l. quotiens inſtipulatio. de verb. obli. eſt& hoc alibi ſæpe adnotatũ. c. Abbate ſane.& ibi gloſa. de verb. ſignif. Vnde fit, vt ſumma ſua vſus authoritate Princeps exiſtimetur, ne id, de quo agitur, intercidat. Paul. Caſtr. conſ. 80. col. 4. in fa- cto. præſenti.& l. ex imperfecto. C. de teſta. Alex. l.z. C. de teſ. mil. verſ. iuxta prædicta. Fel. c.1. col. 8. nu. 26. Augu. Ber. poſt. Dec. in c. quoniam Abh. col. 39. nu. 93. de off. deleg. Hipp. Marſ. plene. Sin. 84. inci. princeps. Cum alioqui, quod geſtum eſt, iure ordina- rio valere velle videatur. Innoc.& Ioan. And. in c. dudum. de decimis. idem Io. And. c. innotuit. de elect. Bald. l. bonorum. C. qui admit. Doct. l. quanquam.& l. in teſtamen- to. C. de teſta.mil. Hipp. d. Sing. 84. Qua- propter eius furoris coniecturæ, quibus te- ſtatoris iudicium arguitur, quo magis cauſa teſtamenti in tuto ſit, pro irritis haberi de- bent. Namt& ſingulari quodam iure in re dubio, pro teſtamento reſpõderi ſolet: quod Marcellus lib. 5. Digeſt. l. ſi pars. de in off. teſt. humanius putauit. Satis itaq; conſtat,
defendi non poſſe ſententiam exiſtimanti- um, aſſertionem ſequendam Tabellionis, teſtatorem ſui fuiſſe iudicij, cùm Tabulas
dictaret, ſcribentis. His explicitis ſupereſt vt, quæ pro CONtraria ſententia diceban- tur, refellamus. Et inprimis, quod ex aduer-
ſo dicebatur, totas Tabulas vna Tabellionis
authoritate niti, atq; conſiſtere,& idcirco
vnam eſſe ſingulorum quæ ibi contineren-
tur, fidẽ debere, conſequens non eſt. Nam t
ſi quid enunciandi figura ſcriptum propo- natur, hoc non vſqʒ quaq; fidem facit, Bart. l. ex hac ſcriptura. ff. de donat. Bald. l. ex his.
C. de teſt. mil. Anto. Butr.& lmol.c. cùm di- lectus.de ſucceſ.ab inteſt. Anch. clement.x.
42² de proba. idq́; t in matrimonio, cuius cauſa
iure conſtituto præcipua ſemper habita eſt, 1..& ibi gl. ꝛ. in fi.vbi& Doct. ff. ſolut. matr. apud Alexandrum iij. Pontif. Max. Nicola- us Abbas& Relinus lib. 2. epiſtolarum De- cretalium adnotant.c.illud. per ill. tex. Abb. ibi. in nota. nu. ꝛ. Fel. ibi nu. 3.& Philip. De- cius Conſ. ʒ10. ex facto conſultus idem re- ſpondit. Cuùm itaq; ſimili loquendi figura in teſtamentis illa clauſula concipiatur, qua te⸗ ſtator ſanæ eſſe mentis ſcribitur, Tabulis ea parte meritò fides nõ erit. Sed nec, quod de Apparitore dictum ſupra eſt, quæſtionem noſtram onerat: ad quod tamen priuſquam reſpondeo, referre libet, quid hac de re Bal-
D in dum

dum putare laſon ſcribat, d. l. ſenium. nu.3. 43 in fi. Istinter Apparitorem& Tabellionẽ, qua ſuo vterqʒ officio fungitur, hoc intereſ- ſe ait, quod illius perfidia leue, huius graue damnum adferre hominibus poteſt. Equi- dem, vt Baldi luculenti ſcriptoris plurimũ authoritate mouear, hac in re aſſentire ei nõ
poſſum. Nam quin Apparitoris perfidia
damnoſa nobis eſſe valde poſsit, non ambi- 44 go. Sanefenim non leue damnum, eos face- re exiſtimandum eſt, qui appellandi benefi- cium, cuius maximus ac perneceſſarius vſus eſt, ad iniquitatem iudicantium emendan- dam,& corrigendam imperitiam introdu-
45 ctum, l.:. ff. de appell. amittit. Intquod diſ- pendium improbitate Apparitoris ac men- dacio deduci quis poteſt, ſi tribus edictis
aut pro tribus vno euocatus falſò renuncie- tur,& iudicio per contumaciam non adfu-
46 iſſe credatur. Nam fex peremptorio damna- tum, qui contumax proponitur, ſiappellet, non audiri conſtitutum eſt. l.& poſt edictũ.
S. fl. ff, de iudic. l. ex conſenſu. 6.fi.& ibi gloſ. Bart.& Imol. ſf. de appell. non recip. Alex. l. Properandum.§. ſin autem reus. C. de iudic. 47 Eadem t pœna ſequitur eum, qui, cùm per omnia ius dicenti cognitionẽ aggreſſo ob- temperaſſet, pronuneiaturo nõ adfuit, ſuiq́ʒ præſentiam facere euocatus contempſit: Dã nec hunc appellare poſſe placuit, Alex. d.§. ſin autem reus.& l. ſæpe. col. 24. ff. de re iudic. etiam ab ea ſententia, quæ in rem iu- dicatam non tranſit. Anto, de Butr.& Imol. in c. tenor. de re iud.& laſ.l. 1. 6. ſi procura- tor. colu. 5. ff. ſi quis ius dic. non obtemp. 4 Item t contumax, vt lulius Paulus lib. 2. Di- geſt. ſcribit, I. 2. ſi quis in ius voc. non ier. 49 multa damnatur. Nam t pœnali iudicio ſu- am tueri iuriſdictionem,& cõtemptionem vindicare omnibus Magiſtratibus permit- ti, Domitius Vlpianus eodem lib. l. 1.& ibi Doct.ſi quis ius dicen. non obtemp. author 30 eſt. Poteſt t& ludex contumaci iuriſdictio- nem ſuã denegare,& alia forte de re ſe ade- untem nõ audire, quod Angelus Peruſinus poſt Accurſium lib. 4. Digeſt. l. ſed& ſi per prætorem. 6. fed& ſi dum. ex quib. cau. ma. V apud Vlpianum notat,& Iaſon probat. l. ius iurandum.& ad pecunias.§. ait prætor. in z. 3 not. ff. de iureiur. Quam tſententiam ſecun- dum Baldũ idem laſon eo producit, d. õ. ait prætor.& l. 1. 5. fl. col. 4. ff. ſi quis iuſdicendi. non obtemp.vt Magiſtratũ, cui paritum nõ ſit, præcipiendi authoritatem habere putet, ne quis Iudicum ei, qui ſe ita contempſiſſet, ius dicat, quod Iudici Eccleſiaſtico expedi- tius eſt, qui non obtemperantibus iuriſdi-
8 PEITRIRGYZII MAVRIBI
ctioni ſuæ ſacris& hominũ conuentu inter- dicendi ius habet. Gl. in c.. de dolo.& con- tum. lib.6.& c. conſtitutus, de ſenten. excõ. eod. lib. Bal. l.3. verſ nota. C. de procur. Bel. c.. col.. verſ. vtrum. excõmunica. de iudic. qua cenſura id cõſequetur, vt, qui in ea cauſa ſit, ab omni auditorio arceatur, d Alexan- der iij. eius nominis Pontif. Max. lib. z. Epi- ſtolarũ Decretal. conſtituit. c. intelleximus. 52 de iudic.Poteſtt& contumacia pœnacarce- ris coẽrceri, idq́; Bartolo l. conſentaneũ.& ibi gl. C. quomodo& quãdo. iud.&§. ſi ve- rò etiam quidam. in Auth. de exhibi. reis. 53 poſt Accurſium recte videtur. Pignorafob idem admiſſum capere deſpecto ludici,& diſtrahere lex permittit, I..§. ex hoc reſeri- pto. verſ. quid ergò. ff. de ven. inſpic. ne cui ludibrio habuiſſe Magiſtratũ, aut etiã con- 54 temptioni impune ſit. Noua t& illa pœna Honorij iij. Cõſtitutione c. grauem.de ſen- ten. excom. dhibita eſt, qua prædiorũ ſuo- rum reditu, Magiſtratui nõ obrzemperanti- bus interdicitur,&, ne quis eorũ agros co- lat, remve ruſticam exerceat, præcipere ius eſt, quod Nicol. Abbas adnotauit. d. c. gra- uem. 2. not. de ſenten. excom.& eſt rectiſsi- mẽè conſtitutũ, vt rerum ſuarũ detrimento, eorum, qui iuriſdictioni præſunt, dicto au- dientes eſſe diſcant, quod præ ſe ferre meri- tò vnuſquiſq; debet. Fruſtra quippe in Ci- uitate leges eſſe, niſi eis Magiſtratus impe- 5 rio atq; authoritate pareatur. Ert f quamuis cauſæ iactura congumax nõ afficiatur:l. pro- perandum.. cùm autem. C. de iudi. l.& poſt edictũ. ff. eod. glo.& Doct. l. contumacia. ff. 56 de re iudi.tamen, quia niſifrefuſis expenſis non auditur, Bald. l. ſancimus. C. de iudic. non mediocre hac re damnum facit: ſed nec perpetuum eſt, ſalua lite Magiſtratui nõ ob- temperari, Nam, vt cæteros caſus prætereã, 57 beneficium, f quod feudum appellant, con- tumacia amitti placuit, d in eo, qui in ius vocatus præfractè, iudicio ſe adfuturũ, ne- gauit, Andreas Iſernas c.. col. 2. in fi. de mil- 58 vaſal. qui contu. eſt. reſpondit. Adde, fiure Municipiorũ, quo paſsim ltalia vtitur, con- 59 tumaciã plerunq; pro cõfeſsione eſſe. Ipſæt deniq; Theutonũ leges, quibus in hoc audi torio præcipuè vtimur, contumacem id eſt eum, qui ſuſceptum ſemel iudicium literis euocatus qualibet non curantia deſeruiſſet, damno litis multant. Spec. Sax. lib.a. Art.ũ.
60 Quamflegum ſeueritatẽ atq; duritiã ad eos,
qui nondum in ius veniſſent, quidam Gl. 2. verſ. quærere vnus poſsit. d. Art. 5. Pro- 61 ducere non dubitant., Quorum 1 opi-
nio in foro ſocordia magis iudicantium, quam
ior CEfe KGkudi, 3
m uäiw en u
SGtt depegid u retoreen otafi
ſevoca 1n
el
diceb
nachcriudic.9 diältyimam tu inen contemf qoötrile quoq mlumm quibus d
Ir pf vvIpbf Multa Drckh
eexbahll. 4
Ksperualquemi
ents utnere(08
ſonnws n vimpnaltum nobe
Pernas,)
ciepatui:abunch
alpen Fapparnpoeſt App wmo em pentthm homi Gelegne pollenm nonr wtscau kempeneritilocum
1orolnane dreslhfdeproh,R
tla 4 dt Aleriogem el. qu Vocw dr idhauminhcian
mococ perom ügiate ſ rateicung ecirsdcile, (OLInn 10 de dyrug, gpell Cuidenin(o TTitc g rr„ en— Vll Anlrnng ake eeſoh. Alihl ocn dor ClChene r Wlaean Frpomar- boic Aekou det gain ahrae. aun de vkdg 4 ofocatam Nocn CIe hrnh,g n I 4 1d M* dgäbbag dF malme m U lem 1 framnpernim tmgin 2* Weraqui ſtient. tah- df nita ltisatnd Pb b Küginten leguige 1. faantt, ein h ſepottä ſemgueaprine lia nab. O M.N 1 6 l nohis Dſanench licendume de ndae dn pla⸗ de ehd, udc
doſtetr.
leri, pt nonexct lum ren
d b
ceꝛbcfan winiaaſen 3„
KRdcr 6 Rl 8 kor tnin
,
ded Kelo
t 0 Lumati — duamen etudh
12
5 ⁸ w.

lnn d d N dd 0 ac) den i- 4 ura de⸗ u ab. 4c AIrg d adom NAN- Wnlaudi A. ee er 1h ei Som nadt * 9 um. e taler * Kereta. en aulbd ole poteltth 3 edt Cderceri jaor. Aen di glC rnd Sde 8 mocq ₰ e d detin itim n olt Acaun rlum 1 fun iin de mac aom u um d lltrahe dlae 40 bü
So. verlon niden 44—
uüirobädi I-
An Pllont Aum put
19 28
10 voni Cöi ha en. excom. adhiſ Mtau um redit loc 1 us interdici Ell lur, at, remve rultlca 3 Tchaen eſt, quod Nicol,¼ I, ed
iem. z hot. de ſelr2 n me conſtitutũ vi: Inar eorum qui juriſc fin dientes elecieg c Afed o vnuſquiſq del A mui-
uitate leg bei Balie
caufthu racot 2 perandum.e 2ot Man edictũ. H. eod.gl Soi de reiudi. tam de A non auditur, B.u non mediocel 2 aM- perp zeruumet rtell
te mperarh, Jom a u ddor benelicium. 3 4 ttii. 1 macla*¹ lo vocatus p 1rc 1 ait Indkess! 2560 1 11 1. 1 ſ al. quicontu. 15, valal. 99 4 Gi lunicipiori q 4 gcläplerun 6 me d? wol 1 deute ³— 5 deniq; 1eν. io pracipueſa½ tonopI,ᷣ. an ſed 11 oui fuſce 3 p 4 mlil c cuocatus ꝗ V 1 8f damno litis atä Qumſlegan 2ei — I nondum pob l quxrereſ at verl. ql- Ju l⸗ 9 uucere non d 1m Coro 0 1 go in bo
66
Jo tum renunciat aliter, Tatq Tab
DECISIO quam legibus præualuit. Nam lex d. Art.⸗. quæ eos di iſtring t, qui cceptum ſemel iudi- cium negligũt, ijs parcere potelt videri, qui iure ex periri nondum cœpiſſent. Nam in his quam in illis maiorem eſſe Magiſtratus
62 deſpicatum conſtat. Adde, tvt ius Commu-
ne, quoad eius fieri poteſt, retineatur, quam ampliſs simaq́; illius poteſtas ſit: Leges Mu- nicipiorum, quæ ei aduerſantur, lus item moribus introductum, interpretatione in anguſtum contrahi atq; concludi debere.
Gloſ.z2. C. de noxalib. c. cum dilectus.& ibi.
63 Abb. de conſuetudine. nu. 6. vt † contumax
verò cauſa cadat, id, licuti modò dicebamus, iure Quiritium vetitum eſt, l.& poſt edictũ. ff. de iudi.l. contumacia. de re iudic. quibus
t ſtudium fuit, ita fori diſciplinam tueri,& MMagtttr atus authoritatem Aontemptjone vindicare, vt ne quis tamẽ lite quoquomo- do neglecta rerum ſuarum, quibus de age- retur poſſeſsione exuatur. Multa prætereo, quæ Apparitoris perfidia, aliquem in ius a ſe vocatum mentientis, ſuſtinere cogi poſ- ſumus. Non enim propoſitum nobis eſſe, pœnas contumaciæ perſequi: abundè tamẽ ex ſuperioiibus apparere poteſt, Apparito-
ris improbitatem pernicioſam hominibus 6z eſſe plurimum poſſe: quanq́; t non neſcio,
vt Scæuola att, ſemper veritati locum ſuper fore, l.Imperatores in fi. ff. de prob.& t con- tra Apparitoris alſertionem ei, qui in ius vocatus diceretur, id factum inficianti, pro modo cauſæ& perſonæ dignitate, ſæpe iu- rato:quandoq; nec iurato credi. c. cũ parati. col. 3. nu. iz. de rappell. Quid enim ‚ſiperſona Apparitoris Shſs ſit? vt plerunq; eſſe ſolet: ex aduerſo autẽ, qui in ius vocatus dicitur, iignitate preditus proponantur- Epiſco- pus fortè, dubium non eſt, quin, abrogata Apparitori fide, in ius vocatum ſe neganti eredatut.(rodn licolaus Abbas lib. 2. Epi- ſtolarum Decretalium d. c.cum parati num. item u. adnotauit. Quæ vt vera quidem
67 ſint, quia t in perſonis infra dignitatem po-
ſitis aſſertio Tabellionis svincit, eius fidem
equi oportere, non ſine magna captione eſ⸗ ſe poteſt,& litiũ damno. Diſquirenda itaq; alia nobis ratio eſt, quando hæc non placet,
68 videndi umq́;, quamobrem A pa: ritoris di-
cto ſtetur: Tabellioni in ſupra ſcripta ſpe-
69 cie abrogetur fides?ꝰ& † atbitror idcirco id
fieri, quod Apl paritor finibus muneris ſui non excedit, cùm a ſe aliquem in ius voca- ellio, qui ad ſapremum alicuius iudicium adhibitus, qua ille animi atq; corporis valetudine ſit, ſcri- bit, quæ mentio, eius, quod ageretur, fi-
73 incumbat, dicenti. am
11 T VA NICA 7I 3 71 Hes tranſgreditur. Teſtamentum tenim
quod fide publica ex arare iubetur, nihil aliud eſſe Herennio Me Kieſtne a 2uu 85 ore l. 4. ff. qui teſtamen. fac. poſſ. didici,, quâm vo- luntatis noſtræ iuſtam ſententiam„dee
quod quis poſt mortem ſuam fieri velit, igi- tur qua animi valetudine aut corpo: is, qui
teſtamentum di Gtat ‚ſit, id e Xtra 1e quo agitur, eſſe conſtat. Meritòo itaq; dusre:
72 authoritas Tabellioni non eſt, non t ma-
gis, quàm Apparitori eum, quem in ius vocaſſet, ſapere aut deſipere, valere aut nec valere ſimlite raffirmanti, credere oportet, aut aliud quiddam, quod eius ofticio non Jrationem ſe- quuti Antonius Butrius& Nicolaus Ab- bas poſt veteres, non eſſe credendum Ap- paritoriſcribunt, d. c. cumparati. eum, quem in ius vocaſſet, non adfuturum iudicio præ-
fracte reſpondi ſle aſſeueranti. Tantundem
74 prokant, cùm ſe pulſatum, autalia quali-
bet affectum contumelia 22 in ius vocato queritur,& vtrur nq re cte. Quta Appari- toris officium duabus nans conſumitur: vocatione in iuis,& eius apud acta mentio- ne. Abb. d. c. cum Parati. nu. eod. Quapro- pter quæ extra hæc ſunt, in his Apparitoris
75 perſona priuati vice eſt. Illudt tacitum non
relinquam, quod pro ſententia, Seann de- fendo, dictum eſt: cùm quidam, quali quis
mente ſit, ſana an ægra, quia id ſenſibus cor- poris non perciperetur, ad teſtimonium ne- gant bertinere: lal l. ſenium, nu. 4. C. qui te- ſta. fac. poſ.& nota. l. ſolam. C. de teſt. hoc e-
76 nim nequaq́; verum eſſe. Nam& quæ intel⸗
lectu apprehendimus, non minus quãm,
quæ extrinſecus apparent,& externis fenli- bus obiecta ſunt, ad teſtir nonij dictionem pertinere Noſfiur. Si quidem& quæ animo
7 percipiuntur,& t hanc ipſam, de qua diſpu-
tamus mentisvaletudinem, teſtimonio pro-⸗ bari inter omnes conuenit, l. quidam in ſuo & ibi glo.& Doct. ff. de cõditi. Inſt. l. ob quę vitia.de edil.edicta.l. is. 6, diuus vbi gloſ.& Doctt.de tuto.& cura. dat. ab his. glo.& Do. l. ne codicil. C. de Codi. l. furiosũ.& ibi poſt Iaſ. Dec. nu. 28.& 29. ꝗ teſ. fa. poſ. gloſ.& Do. J. ſi cũ doté.§. ſi mari. ſIolu. matr. Pariſ. conſil.
7⁸ 89. nu. 4. Vol. 3. niſi quod, quæ intellectu ap-
prehendimus, in ijs caufſæ a adiectione opus eſt, qua declaremus, vt nobis perceptum ſit, quod affirmamus. Bar. l. qui teſt. ff. de teſ. Bald. l. ſolã. C. deteſt. Abb Ccũcauſ. de teſt.
alioquin nullam teſtimoniofidem fore Bat⸗
79 to. Bald.& Abb. ibi. Cũt inreſenſib. corpo-
ris ſubiecta, nuda aientis vox, de nihilo prę⸗ terea interogati fidem faciar. Bal. d.,. ſolam.
D iiij Nam

32 PETRIROYZII MAVREI
Nam interrogatum cauſam adijcere opor- tere conſtat, Idem Bal. d. l. ſolam. Nec ſine ſenſus mentione, quo id, de quo teſtimonij dictio eſt, percepiſſet, quo prætermiſſo, nullam eum fidem facturum, Innocentius c.cum cauſa. de teſtib. 4. Ponti. Max. libro. Epiſtolarum Decretalium,& Bartolus lib. 12. Digeſt. l.i. nu. 17,.de rebus cred. adnota- uerunrt, quod& cæteri probant. Alex.& alij d. I.z. idem Alex. conſ. 132. col. penul. volum. 5. Parùm itaq; recte eos diſſerere, qui ſupra ſcripto argumento vtuntur, nec vero, nec idoneo, nec deniq; noſtræ diſceptationi ne- ceſſario. Cùm abundẽ ſuperiore diſputatio- ne conſtiterit planumq́; factum ſit, vulga- rem illam clauſulam, qua quid de mentis in- tegritate corporisq́; inualetudine eorum, quorum ſuprema iudicia in Tabulas refe- runtur, initio ſcripturæ ſuæ Tabelliones præfari ſolent, nullius eſſe momenti: quod eſt anobis in præſentia,& quotiens antehac talis quæſtio in Auditorium noſtrũ incidit, pro explorato atq; indubitato iure reſpon- ſum, reiq́; ita iudicatæ frequenter aſſenſum eſt, videmurq́;& in cæteris cauſis attentio- re auditione hoc conſequuti, vt perrarò re- bus à nobis iudicatis Princeps appellare-
0 3„ tur. Quod t lIoannis Domanouij Mednicẽ-
ſium Epiſcopi,& Stanislai Narcuſij colle- garum meorum moderationi, reiq́; forenſis peritiæ acceptum ferre licet, hominum op- timorum atq; prudentiſsimorum nihil in- conſultè aut temereẽ, nihil defunctorie, nihil deniq; non perpenſo iudicio agentium, qui dum ſingula, quæ ad fori diſciplinã, quæq́; ad rerum controuerſarum definitionem pertinerevidebantur, ad inſtruendamq́; bo- niac æqui Iudicis religionem nihil præter- mittentes, accuratè ſummaq́; fide ad legum momenta exigunt, haud turpe rati, contraà quam ludices ſtulti quidam ſolent, quę non liquerent, de ijs, rei melius cognoſcendæ gratia, iurisq́; ſanctius dicundi, ſæpius am- pliando deliberare, quantum mos iudicio- rum ferre,& litium perplexarum ſæpe atq; impeditarum difficultas poſtulare videba- tur, huic quidem auditorio authoritatẽ ma- ximam: ſibi nomen peperere ſempiternũ.
81 Quorumfexemplum vtinam ſequantur o-
lim ij, quibus in more eſt prauo ac peruerſo, paucis horis lites quamplurimas, attentum & cunctabundum ludicem deſiderantes, præcipiti feſtinatione auditas inconſulta te- meritate definire, peſsima ac pernicioſa opi- ione ſcilicet imbutis, qui, non quam ſcitè, ſed quam citò pronuncient in laude ponũt, ad nominisq́; ſui famam id falſò putant per-
tinere, ignari, præcipitantis conſilia ſua lu- dicis factum improbatum legibus eſſe, vt- pote litigatoribus damnoſum quorum vni- uerſæ plerunq; fortunæ, ac ſpiritus ipſe de vna iudicantis litera pendent, eos perdituri
82 aut incolumes ſeruaturi. Sanè t iudicantium
feſtinationem exoſas eſſe leges, affatim inde
83 patere. Quod, t quæ ludex mox poſtacta
cauſæ accepta pronunciaſſet, irrita eſſe, nec rei iudicatæ authoritatem habere, conſtitu- tum ſit, quod magnis authoribus, Domini de San. Gemi.c. ponderet. 50. diſtincti. Bar. c. ſuper.quęſtionem. 5. intentionis. col. 4. de offi. deleg. etr. Anch. conſi. 188. viſis prius. pri. Paul. Caſt. conſ. 248. viſis& ponderatis. nu.tertio.vol.z. Fel. c. eccleſia. S. Mariæ, nu.
14. de conſt. Marſ. rub. ff. de fideiu. nu. 97,&
l. ſtatuliber. nu.9. ffl. de quæſ.& in ijs Bartolo,
I. ꝓlatam. in fi. C. de ſentẽ.& interloc. om. iu- di.pertit.de ſentẽ. ex breuic.recit. et per. l.ex ſtipulatione. C. de ſent.& perl. fI. C. commi. vel epiſt.& er.c.tũ ex literis. cir. medi. de in integ.reſtit. ſcio placuiſſe, causã a ludice cõ- modẽ breui tẽporis ſpatio legi cognoſciq;
34 non poſſe arbitratis. Breuettemporis ſpati-
um, in propoſito quidã Dominic. de 8. Ge-
mini. d. c.põderet.& Marſ. de rub. de fideiu.
nu. 79. definiunt, quod eſt à ſolis exortu ad veſperum, aut certẽ negant ſententiam eius, Iudicis valere, qui tam citò pronunciaſſet,
85 tanquãdiei vnius curſus, vni cauſæ cogno-
ſcendæ ſatis eſſe non poſsit. Idem fortaſsè&
sé in ampliore tempore reſponſuri. Nam Bar-
tolus d.l.prolatam& eius Iudicis ſententi- am, qui intra paucos dies pronunciaſſet, nul lius eſſe momenti ſcribit. Multos itaq; dies vnius cauſæ cognitioni tribui oportere, cõ- ſequens eſt, non vnum duòſve. Quæ opinio eodem Bartolol. is apud quem. nu.5. C. de e- den. per l. hæc autem. ff. quib. ex cauſ.in poſ. eat.& l.ſed& in ſua.in pri.ff. de adqui. hære. authore, vſq; adeò inualuit, vt, lite etiam re- ct ac ſapienter iudicata, non eo magis ſen-
8y tentia valere credatur, quaſi t fortuitò ma-
gis fatoq́; quodam, cuius nulla in iure inſpe- ctio l. 3. ff. de conditi,& demonſt, eſt, quam certo animi iudicio definita lis exiſtimetur.
88 Conuenienter this quoſdam ſcribere Inno-
cent.c.cũ contingat.ver.iuſtẽ. de offi. deleg. Bart.l.multũ. poſt medi.verſ.idẽ facit. ff. de condit.& demõſt.&l. hæc autẽ. 5. ibi. con- ſtare liquereq́; Prætori. ff. ex quib. cauſ. in in poſ. eat. Idẽ Bart.l. finita.õ. Iul. col. 6.verſ. quæro vtrum iſta contumacia. ff. de dam.in⸗ fect.& l. quæſitum. ff. de re iudi. Bald. c. cum ex offieij.in fi.de præſumptio. Abb. c. quo- niam contra. col.⸗. verſ. tertio nota ex glol-
de probati.—
3
r rmelisb p. daowco e. tumvitiare
„ foe
dcön dicta ſut W 1 1 4 ldicbodels,
111,63„
„AGGdk B u Be vunud. n duum. Aer e r detteiu ſo. Iutlo Grob. 4 zclhE rodurmeno an 5 dirurin lulio Tal 4 vrhſt 8 aaelb Tecep lo. euvolke iok. Aunetqquapt de Wdiercuut, 1
qein dſaude ecrneweſt. T. „dmtnh oerrulm didici
rene rringulum habe maunte Wartots Anto. de ipäm ünfclegati. Al Puan h tnlbernu.n. ſun rioraen Alilemach Arb
RII A1C.
Gll—
De
*I. 4ʃ
4 Talſtteneta, ümmn unmnta, 5 1 G
dunin
8 ſäa

Mar
Mari, 4
tm en Rh pPECISIO LITVANILCA 11 33 ſ,e 10 6c—„— 3, 4.. 3 Nart ulae de probati. Feli. latiſsimę. d. c. eccleſia S. Ma⸗ ſententiæ dictio, ſuprà proximè reiecta eſt. napler Wenge riæ. d. nu. 14. vbi ſuo more plurima allegat. 91 Generaliter fenim præſumptum eſſè, longã
lego, Iudicem, qui litigatorem re quidem
rerum ſeriem, quam omnes fermè res con- vera contumacem, quem ipſe tamen contu-
trouerſæ, hinc ab actore, inde à reo ſecum macem eſſe neſciat, contumaciæ damnat, ferre ſolent, breui temporis articulo cõpre- nihil agere: quod rectiſsimè placuit. Nam& hendi animo non poſſe, diſcernive iudicio. hoc caſu æque ac proximo, vt nõ malè pro- 92 1.. C. de ſenten. ex breuic. recit. Deni- tvt
tere. Cwdſc 1 Awn
ulc cept .t
iiudiereaTyo Wüde nunciatum ſit, fortuitu fatoq́; quodam iu- vVetus habet paræmia, feſtinatio nouerca iu- nſ rauddn unaui dicatum conſtat, quæ temeritas, propter ius ſtitiæ eſt. Cardi. clement. paſtoralis.§. verũ „dn admadd n dicentis inſcitiam, ſententiam vitiare meri- in prin. de re iudi. Marſ d. ſtatulibe. nu. 10. dan emi cpo B3ä 89 té debet. Quæt in ludicibus dicta ſunt, hæc 93 Cui congruit illud, quod Euripidis Iocaſte dpe etionen dai-) quidam lacob. Butrig. d. l. platam. Barb. d.§. in Phæniſsis:
tl. deleg Petr. An P intentionis. Marſ. d. rub. de fideiuſſo. nu. 31. Celeritas, ait. non iuſto agit.
ad Arbitros bellè produxerunt, non obſcu- ra ſane ratione. Arbitria enim, Iulio Paulo authore, l.. ff. de recep. qui arbit. recep. in-
ri. Pau Cal 1 4 Lalt,con,
3 Ka I forfan 1 u. tertiovol.z Pel 2.).
ſf
4. de conſt Marſ.n 1. Ch J
Tarda conſilia efficiunt multa ſapienter. His ſatis perſtricta obiter, admoniraq́; eti- am illorum inſolentia ſit, qui pro meditatio⸗
ſtatulider N. fr 2 ſtar habere iudicior. Palam eſt quapropter, netemeritatem, pro ſacratiſsimarum legum plaamnnCde* quæ in ludicibus dicerentur, in Arbitris ſententia imprudentiam ac ſtultitiam ſuam, r pertiteſentẽn † obſeruari debere, conſequens eſt. Tantun- malè ſartas tectasq́; opiniones, aures ſibi 14* RRllL,e,
G0 . Aatiene ſ1 4. 1l ulatione de Tin „lndiſ S el epiit, Xer. c.tũ.
— 647,... nteg. reſtit.ſciopl 11
ho dem t inconſultore reſponſum didici, cuius repentinum reſponſum, nullum haberemo-⸗ mentum quidam authores Anto. de Butri. c. ſi ꝓ debilitate. de offi. de legati. Alex. d.l. 1* ꝓlatam. Marſ.d.l.ſtatuliber.nu. u. ſunt. Qua ratione& præceps ludicum atq; Arbitrorũ
PETRIROYZII MaV.
REI ALCAGNICENSIS, RE⸗
vellicantibus natas, in iudicium adferunt, & in necem ſuorum Ciuium, non ſine magna famæ ſuæ, atq; exiſtima- tionis iactura, nigrum, vtait ille, in candi- da vertunt.
15 br 5 nodèe Dreul ſepor
1 „unhff
tanquntdieivnius i ALGAGNICENSIS vndæſttis elleno b b ſceoceen r Deciſio Lituanica Tertia.
in ampliorètempo 3
tolus d.prolstam el
I EI S. 33
am, qui intrapauc! I weſſe momentiſ ⁸ 1189
1 De conatu& inchoatis delictis.
vnius cauſæcvont d
ſequens eſt, onvl: 6 SVMMARIV M.
de Bardöli qa 15 Effectus non conatus, præmium meretur.
boen 1 mtuut. 0 8 Obrepere conatus an pro e0 habeatur, ae ſi obrep- 26 Præmium exulem capienti promiſſum, non de- n. per lnatu]
ſiſſet, quæq; eius pæœna ſit. 1 2 Juadens tabellioni ignaro, vt quid contra fidem
betur capienti,& ad Magiſtratum non perdu-
centl. „pore,vſc ded er Veri ſeribat, obreptionis, non falſi tenetur. 17 Non videtur latronem inueniſſe, qui eum non ane, i 801 3 Falſi crimen fine dolo non committitur.& nu. exhibuit. cte ac kaplenl naI ſeggq. 18 Qui accuſat,& rerum non peragit, nibil agit. entia vaccrecté 4 4 Bartol. ex facto conſulti in obreprione reſpon- 19 Reipub. ſalus pænarum,& præmiorum conſti⸗ fatogy quodnn Sir ſum.. 4 tutione continetur. un g jecond hrh 5 Alind Petri Ancharani in ſimili cauſa reſpon- ao Argumentum a præmioad pænam. Ctiolat, de 2 1 nm. 22 Magiſtratus ad abſoluendum, quam ad coutem- rtonimilu, 7 6 Concluſio deciſionis initio propoſitæ. nandum promptior eſſe debet. Conuenienter 25 7 PFallere aggreſſis an, vt deceptor, plettatur. 22 LKa ſemper coniectura ſequenda eſt, quæ bæna . cũconting— 8 Medium cenſéetur, qud iure extremum, cui ma- rerum exemit. cent. ltũ 1 gis accedit. 23 Intereſt reipub plecti ſontes. Batt..mu- ldu„ Sermo cum eſfeclu non verbo tenus accipiendus 24 Præſtat nocẽtibus parcere, quàm innoxios pænis aadit. Edeme ,f eſt. afficere. col elq rreo 10 o Conatus iusdicentis ſine exitu, impunitus eſt. 25 KRartio, quæ pro reo eſt præualet. tal at.deba- n VW erbum ſtatuerit rem perfectam ſignificat. 26 Ingredi vetitus, ingrediens non delinquit, ſed npolei nitt e 2 Item verbum obrepſerit. igreſſus. auxro vitu„ ene 13 Obreptioſine effectu non punitur.. 27 Euxbortare quid prohibitus, antequam loci fines „4 ⅜ quxle, m Lex eſficientem non facientem punit. excedit, non incidit in pænam, ee iafideſ 3a 28 Pæna exot 6 aur col⸗ b nam COflbo 2⁴

790
PE T RI
Pana in contrahentes certas nuptias conſtituta, ſhonſalia contrahentes non tenet.
Mater, quæ perſecundas nuptias à tutela libe- rorum excluditur, ſponſalibus contractis non idem patitur.
Conatus appellare, non eſt pro appellatore haben-
Executionem petiſſe non videtur, qui eam ad fi- nem non perduxit.
Recuſans zuriſdictionem pro recuſante non eſt habendus, ante quam ſit de recuſatione pronun- ciatum.
Contra priuilegium quid faciens, quod effectu caruit, priuilegium non perdit.
Factum, manus aduerſus Clericum leuantis, ad cenſuram Eccleſiaſticam non pertinet.
Parans veſtem ſupra pretium lege permiſsum, ec Dtens non punttur.
De immoderato mulierum I ilnenſium in ſe or- nandis luxu cohibendo.
Prudentiſsima Aaleuci lex de re veſtiaria locris lata.
Pythagoræ abud Crotoniatas de eadem re diſpu- tatio, eiusq;, Vis.
De lege Oppia.
Cauſa cur mulieres ornatus ſtudioſcæ.
Mulierum genus cultus amans.
De Tarpeia virgine.
De Blebeia virgine Epheſina.
De Eriphyle.
Ornatus ſtudium& defunctas mulieres ſequi.
Cultus in mulieribus eſt impudicitiæ argumen- tium.
De Claudia virgine I eſtali.
De Poſtuma virgine l eſtali.
De Minutia vir gine eſtali.
Modicus in muliere ornatus pudicitiæ argumen tum eſt.
Aſpaſiæ Reginæ laus.
Traiani vxor laudatur.
Mulierum ornamentum quod.
De Lyſandro.
Diui Petrus& Paulus nimium mulierum cul- tum damnant.
De eadem re.
De eadem re coneluſio.
Conatus tam in(iuilibus, quam in(riminalibus impunitus eſt.
Lui hecuniam percußiit, nec formauit, lege Cor- nelia non tenetur.
Dati veneni pæna non eſt, niſi inde, cui datum eſt, extinguatur.
Ad pœænam legis Municipalis infligendam, con- ſumatum eſſée delittum oportet.
Ex conſuetudimèe omnium Gentium, impunitus conatus eſt.
Cæpta pro conſumatis haberi ficlionis eſt.
Verba legis Municipalis vero, non factè accipi debent.
Cauſa cur in Italia cæpti delicti, nulla eſt pæna.
SBro facto non eſt, quod fattum non durat.
Fugiens& mox rediens, fugiſſe non videtur.
Lui emigrare iuſſus, emigrauit& mox regreſ= ſus eſt, punitur.
Ciues Mænia demoliri iuſßsi demolientes ea, es alia poſtmodo extruentes paruiſſe non viden- tur.
Luod ſine temporis præfinitione eſt, perpetuum mtelligitur-
RO12II
71 7
7 3
74
79 80 81
82
83
84 85
86
87 38 89
90
91 9² 93 94 95 96 97 98 99
100 101
102 103
304
M A V-R E I
Iuſſus domum emere, eam emens e nox ven- dens, iuſſui non ſatis facit.
VInde quis exulat, illac iter facere non prohibe. tur.
Lui ſe pacto in aliquam(iuitatem non ventu- rum promiſit, eò venire, paucisc; diebus ibi mo- nari, ſaluo pacto poteſt.
receſſurus perinde habetur, ac ſinon veniſ
et.
Contra, mox reuerſurus, pro bræaſente eſt. cum nu. ſeq.
Royd& Stanislai Narcuſiij exemplum.
Magiitratus, qui alioquin ob neceſſariam abſen- tiam, mandare ſuam iurisdictionem alij poteſt, non diu abfuturus eo bene ficio non vtetur. Tempus, quo ſe quis ad iter comparat, abſentie adſcribitur.
Ex contrario reuerſus, dum ſe de via coligit, pro abſente eſt.
Mihil mtereſt, abſit Iudex, an præſens iuridicun. do vacare non poßsit.
Deieſ(tus poſſeßione non videtur, qui eamſta- tim recuperauit, nec contra poſſe ſgionemade- ptus, qui eam mox amiſit.
Qui reſtituere poſſeſionem iuſſus, reſtituit,& eandem confeſtim occupauit, obremperaſſé iuſe dicenti non intelligitur.
Lui quod acquirat, mox perdit, nibil adquißſſe Videtur.
Medicus, qui ægrum ita bonæ valetudini reſti- tuit, vt ea non diu vtatur, Pacta mercede care- re debet.
Natus,& mox extinctus, pro non nato eſt, contraà mortuus,& mox ſuſcitatus, pro nã mor- tuo habetur.
Lazaro Chriſti miraculo in vitam reuocato, ma- trimonij& hæreditatis ius ſaluum fuit.
Idem in ſacerdotijs recuperandis reſponſum eſ.
Natus& mox extinctus, ac ſi diu ſuperſtes fuiſ- ſêt, quod ad ſucceſsionem tranſmittendam atti- net, habendus eſt.
In ſucceſhone pueri, qui vt editus erat, in mani- bus obſtetricis ſpirauit, Regi conſulenti quid reſpondit author,
Quomollo Salomon vnigenitus matri, cui alium fuiſſé filium conſtat.
Qui menſibus aliquot domo ex cauſa neceſſaria abfuit, non abfuiſſe mtelligitur.
Locus, vbi quis eſſe ſolet, inſpicitur, non vbi ca- eſt.
Idem mn rebus reſpondendum placet.
Non vbi quid caſi eſt, ſed vnde abeſt, ſpectatur
Ro* eeneuep nzſe, in literis latinis, pre- ceptores,& ybi primum luriſprudentiamad- didicit..
In fimili caſu, cum ex fatto in Hetruria intidiſ ſet, ſimilis Pauli(aſtrenſis opinio.
Domicilium parentum, naſcendi locus tribuat originem.
Natalium origo ex parentum domieilio, fortuito naſcendi loco conſtituitur.
Refellitur Bartolus.
Filius naturalem parentis origenem, uo cilium ſequitur..
Uidua amiſsi mariti, domicilium retinet-
De conſuetudine honorum ſuis ciuibus deferen- dorum.
Veteres Romani externam wirtutem reueritv peregrinis
nonex
n domi-
grit
7„9) vendurul 5 5 V Deryehi 74 1
efteniu
Varuinten 59”
vMAM , e. 1 Filae ungſenuge a Felhus!it Aopaune J kauchſy
trillen:
d ſy
ju Lſun 9 1
4 yju he il
1
V
%
¹„. * 1 1, Kohh ſraryarch-
Whtahm Nanme
„ 5 5„ 1
D
hala 6☛ 7
fennh
Alde 1GAld
2) A
„„epAi d'un! duſce NoIOham,
Atusenabt; .-7, (0 Cuuna le H0)
114 Icah u R 2
12 Dongo us Unra MA-
u Dome
NI/G n Duu,
4
„ 1 ddeſn gh,
Tno199 10ANAs 70GA Wamodum dccrt
17„.— Nauunnhngs mp), De 9p.Ded
le eoftuntrum gon Nomoradere- tum;
1A 4„ 6 uagtermrag 2
2

—
ANI 4 A . E 44 do 2 5 — ſere ⁴, n en, A 1 fun 31 laini 8 8. 1 4 1„ n laane ſ enre, 1 Äengn, 1 8 nii d A 5 inden
hers ar Al 1 I4 e e 1 AAenu ſAt „ Whec Im fecupe a petn, Geha. ʃ 16* an 2 19 7 10 e A Plt I . 7 lun „“ anaem. dlchaa 1471 6 1. Ni. 0 — 8 lhe . 1 11„ A, 1ℳ uhlahag tuitrteaſ Runun
NAn- m i 4 20 net, habenſ? 2 In 4 1* Chhn 1 u 4 4 eſpondtd ²‿ Ouomodb. M — — 1 ℳ. „4 hur me Lun.. 1 Aꝗn Kſti 49/ 11, X. 1 0 7ſl Locus,o „nurelu 2 üng ldemn e Naur. 1ſ 4 1 2 JA 9 * zp 414* 1 91 „ptoren,! 3,= a nui G4„(a „inuus ne 46. tul ateilium 82l „rthen. 9 12. 1 uol 4 NAraltun faul „ruut 4 6.„ aA t 0 Kefeun“ rälel „11Ä7 Huus u 9 1 79ʃ 2 1 hi II 71,G00 u 1 †0 dl „ 11— 1 Vuusan unn 77 Decvruc 1- 9 u⸗ 7 d0“ p △ rtl Pdund
re mene, e, e, Heregrinis homimbus Kempueticam gerendanm mandarunt.
4 7
105 M. SBerpenna, done Heregrinus, Romaæ Lonſul creatus. 3 ,r ,re, 7ſ, 5 2, 106 Tarquininm Priſcum beregrinum& ipſum Ro- mani Re gem iui aſciuerunt. 107 In ſacerdotiis deferendus pᷣdtri t quog ſpeckata. 2„] 8„,„ n ee,,„„ 103 Sublata vriginis Ar fereucia in facerdotijs tribu- . eNdi.
₰
109 Ancidla, quæ euixa in fuga eſt, eo loci, eſt, enixa inte ligitur 42
71 447 110 Turis 21
nde a5-
uz= Felinus Perrarien ſis Mauniceps, ob parentum
domicilium, indicatus efl, cum alibit natus eſſét.
u3 Inter ſeptem Græcas(iuitates de Homeri pa- tria certatum.
114 Royzius Michabli Rabaſtenio iura municipij fui Iibi aſſérenti facilè aſſe nſus.
u In liberorum origine, quibnſdäauthoribus, non
harentii domicili ii, ſed naſcendil ocus ſectatur.
116 Ciueso rigo, colæs domicilinm facit.
117 Ne teſtalo/ i meus fraudetur, an illa alio loco, Quan vbi veré peperit, heperiſſe ſngitur.
n8 Ancillæ legatæ facti, le gatario nocere non debet.
u9 Lex natinitate originem cuiq; quæxri ait.
120 Quibs caſcho patris jamilias deſii nario Pectetur.
121 Kaphaél(omenſis carpitur, cum nu. ſeq.
122 Quemadmodi domicilii co aſiruitur. S nn. ſeq.
123 Ad domicili conſtitutionem animo& corpore opus eiſt.
Incola Pomponio qui.
Somponij defmitio quemadmodnum accipienda.
126 Interbretatio conſtitutionis Impp. Deoeleti.& Maximiæ. AA.
127 Domicilium illatione fortunarum non quæritur nniſi aßßidna in loco mora aecedat. cum nu.i 43.
128 Duobus locis ægualiter inſ'rullus,& æquè fre- quens Vtrobio domicilium habet.
19 Domieilium electione cuiuſq, no: fato aut for-
tuna ali quò venientis conſtituitur. fnu ſeg.
131 Abc Sropoſiro alicubi perpetud manendi, domi- cilzum ou contrahitur.
132 Lnde Jl⁴ quandoq; abenudi bropoſitum habet 7
nuella ktemporis diuturnitate domicilzum ibν
ſortitur. cum n¹.135.
133 Studiorum c⸗ ufa veniens decennio domicilium
contrabit. cum uu. 136.
Idem animum perpetuò manendi ſeatim decla-
rans, domiciliiem ſtatim contra hir.
137 Cuius qualis voluntas domicilij couſtituendi fa- cro aliquo ahparet, extra ſtau diorum cauſaæ veni- entem, is ante decennium domicilium cötrahit.
138 Maiore fortunarum ſuarum parte mſtructo, ante decennij curſum domicilium qucritur.
130 Larem conflituere quemadmodum quis dicatur.
14.ο Marcedi de habendo domicilio definitio decla- ratutr.
14 Kaphaël(omenſis coarguitur. cum nu. ſegq.
144 Ad conſtituendi domicilii eo loci, quò quis ma- iorem partem, fortunarii ſuari int ulit, quã diu morari debeat, arbitrio iudicis relinquitur.
145 I trum ſola poſſeſionis emptio eo loci, quo ſe quis recepit, ad domicili conſtitutionem ſufficiat, alij aiunt. author negat-
347 Vnde rerum ſummam quis euebit, ibi domivili- um deſinere habere mtelligitur.
·
——y——— ———
IT VANICA
—————— — C—
1I. 22
„
14 8 Non vbi quid ad tempus e, ſed ẽi patris fa⸗
milids deſtinatione eſſe eo nſueuit, ſpectari de- bet. cum nn. ſeqgq.
Itrum inte rſit, deſtinatio noſtra de eo fft, quod A
noſtra voluntate pendet: an etiam es legis.
155 Luc legis præſeripto continentur, noſtra deſti- natione non mutantur.
156 Lex noſtræ voluntati ſe quandog accommodat-
157 Luo quiſq; loco contrabit, ibi iudicium fuſcipe- re compellitur.
158 Contrahens eo loci, vnde ſtatim diſceſſirus eſt, iudicium ibi ſuſcipere non eſt cogendus.
159 Cbietlio, qua ſuperiora oppugnantur.
Obiectionis diſſolutio.
161 LId certũ mercium exoticarum genus importare quis prohibetur, ed importans, alio mox tran fla- turus, ni bil delinquit.
162 Proſcriptus illd, vnde p ræſcriptus eſt, hoſpieij cauſa, mox abiturus, ſiné metu magiſtratus di- uertere poteſt.
163 Breuis i loco moræ, nulla in iure inſpectio eſt.
164+ In furem, rem furtiuã ferentéẽ, eo loci, quo quie- tis gratia diuertit, ceſſat omnis iuriſdictio.
165 Furem quocunq euntem pæna tenet.
166 Interest Reipub. delicia non eſſe impunita.
167 Quo quisq tendit etiam mn delictis, non vbi ſub- Iiſlat, ſpectandum.
178 Luadin domicilio abſiemus, heregrinari dicimur, Ieò reuerſi, peregrinari deſinere.
169 Inde quu abeſt animo redeundi, etiam ſi diu ab- ſit, abeſſé non ntelligicur.
70 Franciſcus Ripenſis carpitur.
171 QLui in vtero eit, quod ad eius commodum atti- net, pro nato habendus eft.
172 In origmis canſa puerperi dies, non conceptionis inſpicitur.
173 Originis cauſa natura non lege conſtat.
174 Adſumptio originis, quæ non eil, Veritatem na- ktiu‿rc on perimat.
175 Filius ciuitatem, vnde pater eft, nò domieilium ſequitatr.
176 Kerum natura mutari vlla legum authoritate non poteit.
177 In origiis definitione ré ad loci anguftias arcta- re non oportet. enm nu. ſeq
178 Ex wico ortis Reſpub. cui Vieus ille reſpondet, hatria eſt.
179 Lergilio Andes,non Mantua natalis locus fnit.
180 Catullus in peumſula lacus Benaci non V erona natus est.
181 In origine filiorũ domicilin parentum no fortuitis naſcendi locum ſpectari, crebrior ſententia eſt.
182 Decuma aut vectigal fœtus ibi editi, quò gre gem latrones fugitans opilio compulit, antiſtiti aut domino loci, vnde grexabeft debetur: non vbi fœtum edi fortè contigit.
183 Merctum, metu latronum aliquo inuectarum,
nomine vecligal non penditur.
184 Ldem in cæteru rebus, quas ſecum quis hoſltes py- ratas ve fugiens aliqud intuliſſet, reſpſꝛem eſt.
185 Inbumanun eſt in aliena calamitate emolumen- tum ſectari.
186 Nauus nomine vi ventorum aliqud appulſc, fi- ſco nihil præſtatur.
187 Qui areſcentibo per æſtatem ſuis fluminibꝰ, ad no- ſtras moletrinas veniunt, immunes ſſe debèt.
188 Hater cauſa famis filios ſuos endere poteft.
189 I ecligalis cauſa iure ciuili continetur.
100 Quotiens
———,— ——— 5 3
—— ———;

36 pPETRI
190 Quotiens vecligal à Principe non conſtituitur, zllud fraudans nec naturaliter nec ciuiliter de- linquit.
191 Furtum naturali atq diuino iure probibitum, ob famem admiſſum impunitum eſt.
192 Multum mtereſt lucrum quæratur, an damnum videtur.
193 QLuod vulgò dicitur, furtum ob famem permitti, Parumacuté dici. cum nu. ſegq.
194 Famis tempore tam diuino quam bumano iure omnia ſaut communia.
195 Socius re communi ſine delitto zutitur.
197 Lex, quæ delictorum correctio eſt, delittum per- mittere non poteſt.
198 Hominem occidens iuſſu, potentioris mortem ſi- bi, niſi obtemperet, cõminantis excuſari ab ho- micidij œna non debet. cum nu. 205.& 20.
199 Quod Vulgò dicimus, vim i repellere licere, extra perſõnam vim iferentis, intelligi non debet.
200 I im miuſtam, etiam à Magiſtratu illatam, pro- hulſare licet, ꝛuſtam non licet, àa quocunq adhi- beatatr.
201 Proſcripti, qui iure occiduntur, tueri ſe iure nõ boſſunt,& quare cum nu. ſeg.
203 Males(enturioni, ſe caſtigare volenti, quoquo- modo reſiſtens notatur, Vitem tenens, milittam mutat, conſultò frangens, capite punitur, vt& manum inferens ſe caſtigats.
204 Necſeruus domino, nec filius hatri, nec viro Dror, nec diſcipulus præceptori, alii,ſve alij ius caſtigandi habenti, ſe caſtiganti reſiſtere debet, ni:t modum excedant,& quare. nu. ſeq.
207 Vicinas ades intercidens, ne ignis ad ſe perueni- at,& funes alienæ nauis, vt ſuã expediat, præ- cidens eo nomine non tenetur,& quare. cum nu. 209.
208 Alienas merces ſuarum ſeruandarum cauſa in mare proiciens magiſtro nauis tenetur.
209 Non tantum vim praſentem, ſed imminentem etiam, propulſare licet.
210 Contra vim expediendæ ſuæ cuiq ſalutis cauſa, ferrum nobis à legibus porrigitur, uon vt m- noxios violemus.
211 Inter rerum& perſonæ periculum multum re- fert.
212 Quc ita mala ſunt, vt mala ſint ſemper, nulla ex cauſa committere debemus.
213 Satius eſt Chriſtianum hominem alieno ſcelere perire, quam alij obtemperantem homini unno- Xiο Yitam eripere..
214 Non, qui corpus occidere poſſunt, metuedi ſunt nobis, ſed qui animam perdere.
2¹ Qui plagam vitans apprehenſum hominem per- cuſſori pro elypeo obiecit, illo occiſò, cædis no- mine non tenetur, ſi qui obie ius eſt, omninò pe riturus erat. cum nu. 227. 3
216 Vtrum diſtinguamus, in cæde à potentiore im- perata, qui occidi iuſſus eſt, periturus omninoͤ fuerit, nee ne. cum nu. 2⁰8.
217 Item an i vicinas ædes diruente diſtinguamus, perituræ omuinò fuerint, an non.
2¹9 Inter caſus hominis damnati& ædium peritu- rum multùm intereſt.& nu. 228.
221 Qui neceſſarios damnatos, dedecoris domeſtici Vitandi cauſa, veneno in carcere necant, parri- cidij tenentur.
222 Lui damnatum, dum ad ſupplicium ducitur, in- terficit, homicidij eſt reus,
ROYZII
MAVR EI 223 In eum, qui in publicam euſtodiam venit, quie-
quam facere nemini briꝛuato lieet.
224 Proſcriptus, cutus alioquin impunita cades eſt, ſi captus ſit, Violari non poreſt.
225 Si ferrum, venenum, aut aliud, quo mors conſci- ſci poteit, in carcerem inferatur, præfectus car- ceris puniridebet.
27 Mors cuſtodiæ tam, quam manu ſibi ipſa conſeiſ. cit, quam quæ caſu aecidit, præfectum carceri onendt.
229 Quui hominem innoxium iuſſi Potentioris, ne iyſe occidatur, interficit, mitius punitur, non om- ninò pænæ eximi debet.
230 Dinimo iure atq canonico hominem inſontem fac
ſalutis expediendæ gratia occidere fas non eſt.
231 Luſto Principi, occidere bommè iubenti, obtem-
perandam eſt,& quando. cum nu. 235. 67239.
232 Princeps, cuius iustum imperium eſt, omniaer
bono& æquo agere præſumitur.
233 Princeps ſummus, ex rerum Veritate, nonex fe
actorum, iudicare debet.
2344 Alih ius reddi iubere debét, ſummus verdò Pri.
ceps eta aut ita reddi.
236 Principi 5 ominem, cauſa non cognita, ſuſpendere
zubenut obſequendum eſt,& quare, ci nu ſeg.
238 Prmceps, ſummus eft omnium Magiitratus,&
lex quædam in terris Viuens.
240 Semp er veritati locus ſupereſſé debet.
2 41 Nemo Witæ retinendæ gratia adulterium com- mittere debet.
242 Chuc halonis refellitur ſententia, mulieri obfa- mem corporis ſuis cohiam facere permittentus.
243 MNeceßitas legem non habet.
24 4 Quod lacitum non eft, neceſsitas facit licitum.
245 Baptiſmatis myfterium à ſolis ſacerdotibus eſt tractandum.
246 Cum ſacerdos deeſt, baptiſare infautem quilibet ſine ſexus differentia,& ſanguinus, religionis item poteft.
247 Nemo ſeipſum baptiſare poteſt.
248 Mater, licet ſemper certa ſit, filios tamen famis cauſa, vt pater, alienare non poteſt.
249 Patri filios, quos in poteſtate non habet, alienan- di facultas uon eft.
250 Auus nepotes ſuæ poteʒtati ſuppoſitos, famis cau ſa diſtrahere non poteſt.
251 Patris appellatione auus,& filiorum nomiue ne- potes continentur.
252 Parter hilios ſacris initiatos alienare famis cauſa non poteſt.
253 Nulla eſt neceſsitas, quæ fami exæquetur.
25 4 Conſtitutum m cauſa famis, ad nullam aliamre- ceßitatem est producendum.
255 Pater,'t ſe a Præſide aut ab hoſte redimat, ven- dere filium non poteſt.
256 Maritus ob famem dorem alienare poteſt, ex alis neceſvitate non potest.
257 De famus atrocitate..
258 Caſilinates ab Hannibale obſe ſi lora, quc i Vlu culorum vſum non habebant,& detatias ſeu-
is pelles, ob famam in cibum verterunt.
25 Sondiani milites, Hamilcaris obſeſbione ede- dacti ſunt, vt captiuorum ſeruorumq́;j coνεον 35 bus veclitauerit, nec ſuis tandem pepereermt-
260 Memorantur Komani quadam, ſumma oppreſss
fame, ne id diu pateremur, in LTyberim ſe 06⸗ aolutis capitibus ab'ieciſſè.
261 Caliguritani ob eandem neceſßiitatem eahaeu berk
j A, „! 1 K ſ 1. e! 7 1. aneauh 1 1 b IMtfarſen — Vh!h 1 N N Holin 4 19 ,82 Of⸗„hnt ſhutan 58 lurmon eft „ 1* uAre 3 4 oncHucan,e, en 7 iſ 4 hhu ſa Tlhunanin en 7 aulſnbdenn ' Wn. hula ,n onſitutzo! Me aae eguren N Nhaſ 1 1 b⸗o 3. WMadt,G 4)
„AndſcaldsC9 n ihnaſtuue
da Varnuhntun ſe. da. Erunledarn,Nn
14
8(nthäbnin nr Fu 5 4 29„. 1 1u uniintrlanhun 9 1„„ 1 aueumunhemns 11 N— 17e: g9 mmjſet ünarhan. acruenvfnn ſctor, latre
ahi Hrrumungiſahh,
V 9 zut erughyan Anus, zure
23 79„ 9 n ef, lertuun agre ſura 4 N unleanerenpoteit, Ne e Gherfkerenywothetur. . nuttun inun ſquid non „4 ſl LMungmſoyſt ſa 4 ayn teuauroccaautur. Fur hti unmmamech eih,C ,/— weffdhon gtareeuadit, M Mefalhntg ehh, „ 5 d foalh,tu. 7) na⸗ ſ 2 ſcefeſt eopatus, 0b(octſa¹
dn att.
2 an dunſuſegueg entnenaas run munu ehetabeſt. 1 r innn gln kn n eitael. 19 nn nſem lohan vnſ Jht, te k.
4
waulmlailhng.,
71%,
W Nlen atn „A ud demn „. e P u 1 Wnanna Nat manria 9S 9) kutyrDenſer„4 a i od veng da Mtan Getaun an(
N
7 1 Roa hu Ungateng, 5 ir bunanweli ah 1. SNan Lun. d,ban ſom i um ean
ℳ„ nneit. ds eenan mä, vnke Dhe ti 5 Vdih ge 1 9 e,nd an h u hen 4 hun ees i,
did pua G

185 N, De a dnnaen lahatet n 2 Gnuan eru rni 4* nnferan 227* wan 8* Me 7 27 1 3oa. clt ange Dann dph hh́Y b Th 8 Tu ſes aa wen herct. 1 2 Hu hen 2 Vemmem daa ue Benane ſ 88 1 X niu T 22 D 1 K⁵ ex 1 Teet. 4 nolufeat
ſaat exde ttaun, 231 1 35 4. Kuun
umcih 8en Ka,
111” 1, 15
fenaumecl.—
ed, en 4 2 Tſa LlA Anue deno C agut ade”
8 Eut a Sheſn
233 Pfen
(ſN) 8un 2 4 1 11* 4 anae. 3* 8 A 4fum, tudas e. 234 0„1ℳ 5 eAd*² 1 he
Knlntaaut itd u* 136 Pmayromirt a crene. aabenobſeqt„W nht 1 233 Pmcey ſumm Vn 4 1 7. R lexgaucdam m aan
240 Jenfe, vefitat 2O n
241 Nems viteret 8 len muttere debet.
142(luchalns re l
244 Laadlcitum no 1Sn 45 Bephm 1 m) S49 tfactandum.
.. 1 246(inſacerdos de en
ne ſexus aife
ztem potelt. „„„„ ſun N 147 Nena ſeijſunh 8
Alater,cetſeh oh cauſt,t hatel& e
4„ne a? g 149 Haunfhlul Jud Ak
4* 245
„Aat. U' 131 Patrucypeletd e pote en* 64ʃ A ll 2 Pater 10)3 1 S aurpe, ie 163 Nulses lece f .1„litutummq 2)7 3 eatem eityl K 764. 1090” 165 pat,etſtab/ 4 6 1 4 *„1 9;/ Lenfluun⸗ 1 G fay 2 ritus ob ſah 156 M gtate non 2 neceſlitastn 4 muunden—, 27 linates4b 1 n 168 lallin ſuml d 3meulotun V e helen ob fan f. tus feutn 3 dianimug 3 R . Hen. t-4 V 1 *) 7 ſunt N 8 14 Aue!! 2 4 hus lluun 49 7,1 fants M” 250 Aend Tus S3 frneine„ 1 AN 73 12Arw ccpA e uoluts 9 1 euTlkd 264(43
funa
DECGCISIO LITVANICA 7177. 37 Iiperis vxores in alimoniam ſuam conuerte- 295 Qui alere alinm tenerur, eum tamtum et reliqun ant.„ eſt, vt pluribus ſificere non poſgit, obligatio- 262 Erifichthon fame exagitatus ſuis ſe ipſe membris ne liberatur. pauit. 296 Pauperibus in Ziuites, vt ſe alant, nulla prodita 263 Nulla eſt mors, Homero teſte, quàm fame enecto- eſt actio, ſolo iudicis officio præſtando. rumacerbior- 297 Præſentis famis cauſa, non futuræ, rem alienam
26 4¶Famirs neceſbitatem omni lege ſolutam eſſe, e& quicquid quocunq iure illicitum eſt, ob famem Fieri licitum, mals(buchalõ exiſtimauit, incõ- ſtausq; eius ſententia oſtenditur. cum nu. ſeqq.
266 Mater, ne filios cauſa famis diſtrahat, interpreta- tione magis, quam verbis conſtitutionis exclu- ditur. cum nu. 268.& 269.
267 Verbum, ſi quis, maſculos e fæminas continet.
269 C(onſtitutio naturali rationi repugnans, Vt ius naturale minus ledatur, ſtrittiſßsimè debet in- telligi.
270 Coarguitur Cbnehalon inter mæchandi,& ocei- dendi delicta, nibil intereſſè arbitratus.
271 Lure diuino quædam ita probibentur, yt nun- quam permiſſa ſint, ſieuti mæchari, quaædam eõ= tra, vt occidere& furari.
272 Hoſtis, capite damnatus, graſſator, latro, quorlic; inſidijs aut ferro appetiti ſumus, iure occidun- tur.
273 Præsbyter, ſacrafaciens adgreſſuram paſſus, ad- greſſorem occidere iure poteft, nec eo magis ſa- crihicium perficere prohibetur.
2744 Magiſtratus etiam ſummus ſi quid non iure, mo- rec; Lyranni faciat, iure occiditur.
275 Lu i carcerẽ p iniuriam conieiꝰ eſt,& cæſis eu- ſtodibus, eſfrattod; carcere euadit, neq cædis neq; carceris eſfrattieęν eft. 3
276 Effrmgere carcerem conatus, ob loci ſanctitatem
caßpite punitur.
277 Carcer facinoroſos hoguises ontinendos, non ad innoxiorum iniuriam: repertus eſt.
278 Municipiorum legibus in proſcriptos vitæ ne- cisc; potestas eſt.
279 Furtum in rebus hoſtium es proſcriptorum non committitur.
280 Vt ex aliqua cauſa mæchari lieeat, nulla huma- naduthoritate introduci poteſt.
281 Mulier proſcripta occidi poteſt, adulterari non poteſt. cum nu. 282.
283 Regi ſteriles nuptias ſortito, adiungendæ ſibi cô- eubinæ, liberorum tollendorum gratia, ius fa-
cere Papa non poteſt.
2544 Vt quis corpus ſuum extra matrimonium alij miſceat,& naturæ& Dei lex vetat.
285 Aduerſus legem diuinam, Gentium aut(iuium ꝛus ſtatuere nihil poteſt.
286 Quod dittum eſt, omnia tempore neceßitatis eſſe communia, quomodo intelligendum, cum num.
fea.& nu. 291.& nu. ſeqq.
287 Summa neceſbitas quæ ſit.
288 Lui detaberna lanionis vim repulſurus, cultrum arripuit, aut equum de alieno ſlabulo, Yt ini- mici manus eſfugiat, fur non eſt,& quomodo id intelligendum.
290 Quod quis tempore neceſitatis ſuſtulit, id poſt neceſgitatis tempus, aut quod tanti ſit, reſtitue- re domino debet.
292 Quod mnopi ſupereſt, ſine quo viuere non poteſt,
id tempore neceßitatis commune non t. cum nu. 294.& 305.
293 Fontem in fundo habentem, agris ſuis ſitientibs, ad vicinor aquã deriuare cogiimbumanum eſf.
auferre licet.
298 Præſeus neceſsitas quæ dicatur.
299 Exercitus Cambyßia ni in Athiopes mouentis fa- mes, quò militem adegerit.
300 In Hello zuſto, cauſa neceſsitatis rem alienam au- Ferre licet, in imuſto non licet.
301 Quod inter duos ſocios commune eſt,&& ambobus ad vitam tolerandam non ſufficit, alter id to- tum ſibi vindicare non poteſt,& quid in nau- fragio, tabulam ne alium alij extorquere liceat. cum nu. 303.
302 Præſtat duos fame ſine ininria extingui, quam p miuriam vnum ſuperſtitem eſſe.
304 LQuod noſtrum eſt, ſine facto noſtro alterius fieri non poteft.
306 Eſurtenti non licet veſtem ſurripere, vt eius pretiò eibum comparet, nec nudo cibum, vt eo vendito, veſtem emat.
307 Vtrum pecus ſurripientem tam nuditatis, quam famis neceßitas excuſetꝰ
308 Pecoris appellatio tam gregem, quam pecudem vnam ſignijicat.
309 Et hiambiguum efl apud Theodorum pecoris appellatio gregem, an vnam magis animantem eo verbo ſignificari, item decem oues gregem conſtituunt.
310 Non in omni hecude ſurrepta nuditatis& famis cauſa exeuſatur contra Ioannem Anagninum.
zu In quarundam pecudum furto neq famis neq; nu- ditatis excufatio prætendi potest, præterquam in Scytæ perſona, cui nationi omne fermè qua- drupedum genus in cabo eſt.
312 Et quomodo id intelligendum.
313 Pecunis ſurripiens an exeuſari tam famis, quam nuditatis prætextu poſsit.
314 Qui pecuniam habet, is omnia, quæ habere vult,
habet. 31s Pecunia, tanquam omnia regens, regina appella- ta eſt Horatio.
316 Baldus pecuniam vitam hominis appellat. 317 Heſiodus in Ergis ecuniam miſerorum homini animam eſſe ſeribit. 318 Metuts amittendarum omnium fortunarum me- 3 tui mortis exequatur- 1 319 Non minus futuræ, quàm præſentis famis, cauſc, idq; intra modum, excuſat, cum, niſi futuræ fa- mi conſulatur,pereundum pomini ſit. 320 Quæ ſint ius dicétis partes in furtis: famis aut nu- ditatis cauſa fattis, iudicandis. cum nu. ſegq. 321 Mon minus criminis eſt habenti tollere, quam, ci abundamus, indigentibus non impartiri. 322 Eorum, quc ſupra vittur noſtri neceſsitatem ha- bemus, iniuſti poſſeſſöres ſumus. 323 Qui alienam nopiam, cum poſaint, non ſubleuant, magis peccant, quam qui neceſsitate Vicli alie- na ſurripiunt. 8* 324 Reprebenditur latrunculatorum ſœuitia. 325 In rerum ſacrarum emptione conatus etiam pu- 2itun. 327 Cognitiitem& cælati,& hocin quibus herſönis procedat,& quando variantibus Bartalo&s Baldo,& eorum alſéclis. eum 4. nu. ſeq. e nu⸗ 33 6·& ſed. 2 332 Principes

——
35 HETRT
(æſare dicta in illis habent locum,& nu. 335. 333 Reges Hiſpaniarum Uaſari ſuos faſces non ſub- mittunt. 334 Nee HPoloniæ reges Cæſarem agnoſcunt. 338 Vt patri e patriæ naſci dicimur, ita& amitti. 339 SParentibis ve magis, an patriæ parendum, cum multis nu. ſeqgq. 340 Argumentum ab ordine verborum valet. 341 Magnitudo ſupplicij magnitudinem delicti ar- guit. 342 Quapæna diumi numinis violatores plectaban- tur, eam in parricidas olim conſtituit antigtas. 343 Cullei pæna ex(icerone. 344 Cullei pæna ex Iuriſconſultis.
345 Sarricida oſtento ac monſiro fiwilis.
346 Exules, quorum deterior conditio eſt, hoſtium
babentur numero.
347 Paæna in hoſtes patriæ iudicatos olim yſupata,
348 Sœna verberum aut virgarum vſq ab necem, non eft in Vſu.
349 Qucæ pœna hoſtium& transfugarum.
350 Obatrocitatem delitti in cadauera ſenſu carentia Vidicatur.& nu. 352.
353 KRegulariter pæna morte extinguitur.
353 In violatoribus parentum puniendis leges tranſ- gredi licet, quod non niſi ex magna cauſa per- mittitur.
354 In clerici parricidã quomodo animaduertatur.
355 Patrocinari parentibus contrà patriam licet.
356 Natura peyſona filij,& patris perſona eadem eſti- matur,& quæ inde fluunt. num ſeqq. vſq; ad num. 374.
357 Woxv, voluntas& terror filij, vox patris volun- tas&; terror eft.
358 Parentes in perſona filiorum, qudm in ſe, magis terrentur.
359 Luæſtores rerum capitalium prius de filio, quàm de patre quæſtionem habere ſolent.
360 Cautio(aroli ſecundi ad veritatem eruendam.
361 Exemplum memorabile ruſtici Lituani.
362 Filius ieiunans patrem ieiunio ſoluit.
363 Factum fili patris fattum videtur.& nu ſeq.
365 Patris& filij nuptiæ pro vnis habentur.
365 Teſtamentum patris& filij pro vno teſtamento est.
367 BPater non videtur liber à cuſtodia dimiſſus, ſi fi- lium obſidem reliquit.
368 Habitatio patris prodeſt filio.&& contra.
369 Opes patris opes fili putantur. cum nu. ſeqq. vſq adl nu.378.
373 Filij poſt mortem patris non hæreditatem accipe- re videntur, ſed liberam bonorum aamnsſhma- tionem.
374 SPoſſeſsio feudi mortuo patre in filium continua- tur.
375 Pater in filij potentioris perſonam actiones ſuas transferens ius crediti non admittit.
376 Alienare probibitus, in filium alienare poteſt. 377 Luod pater poßidet& habet, filius poſsidere es habere intelligitur.
378 Filius de domo paterna in ius vocari non poteſt.
379 Parentum cauſa, qudàm patriæ, antiquior eft.
380 Patriæ, quam parentibus, magis eſſe parendum,
mteromnes conuentt.
381 Quando ex æquo patriæ& parentibus, quando item his magis, quàm illi, ſeruiendum eſt.& gontra.
KR12I
332 Principes liberi Cæſari exæ quantur,& idcircoin
MAVREI 382 Satius eſt, patris& patriæ deſertorer uofe 3,
quam miuriæ patronos.
383 Publica præferri priuati, æquum eſſ.
38 4. Argumentum ab ordine verborum uon ſemper Valet.
385 Parentes, qui ad patriam delendam venerunt, no
ſunt lugendi.
386 Liberi parentes patriæ arma inferentes iufté is- terfteiunt,& præmium conſequuntur.
387 Non ſolum nobis nati ſumus, ſed ortus noſtri par- tem ſibi patria vendicat, partem parentes, par- tem amici.
388 Non ſemper grauitatem delicti arguit grauitas pæn.
380 Ex cauſa pœæna maior, quam delicti qualitas po- ſtulat, irrogatur.
390 Durius hunitur, qui ⁊orem occidit, qudm qui matrem,& quara
39 1 Nimium multu graſſantibus, exemplo opus ef
392 Delicta, quæ frequentius admittuntur, durius huniri Sbelr
393 In Solonia& Lituania furta leuiora cur laqueo vindicentur,& nu. 395.
394. QOccaſio delmquendi maior auget pænam.
396 I nius pœna elt multoruin metus.
397 Natura criminis, non pæna, ſpectatur.
388 Mentiri, qudm fornicari, matus eſi crimen.& quare.
399 Magnitudo delicti ex Dei offenſa maiore aut mi- nore iudicatur.
400 Inceſti crimen, licet adulterio grauius ſit, leuius ramen plettitur.
401 Dolo carens ordinariu pœna non punitur.
4 02 Qui homiem abſq; dolo occidit, capite non ple-
ctitur. 403 Qui dolo malo caret uandoq ob exemplum pu- nitur.& nu. ſeq.
4⁰5 d72 pœæna antiquata, quæ eius loco conſtituta je.
40s Conſuetudo aut horitate legi par eſt.
407 Magiitratus in iure dicundo non minus conſue- tudines, quam leges ſeruare debent.
408 Nemo imperare fibi, aut ſe probibere poteft.
409% Eundem ſibi imperare aut parere, deridiculum eſt,& naturæ repugnans.
4 0 Filiusfamiliâs prætor patrem ſuſpectam hæredi- tatem adire cogit.
4 u Filius familids præturam iniens vinculo patriæ poteſtatis ſoluitur.
4 ½ Filius familiâs, quod ad ius publicum ſbeclat,
non ſequitur ius patriæ poteflatis.
4 3 Pater&s filius quo iure eadem perſona inteli- gantur.
4 ½‿¶ Non ſemper, quod antiquius eſt, dignius eft.
4is Dei religio eharitate parentũ in liberosantigor.
is Patrem patriæ, aut contra, præferens, cumnon debet, qua pæna plectatur.
4 Gratificari licet, etiam cum omnia paria nõ ſant.
4 8 Luod alieno iure nobis competit, quam quodpro- prio, infirmius eſt.
419 Filius patrem exulem, lege munivipali exulum cædem permittente, iuréne occidat.
420 Cuius famæ, multò magis Vitæ, pareendum eſte
4 22ꝗ Bartolus refellitur.& nu. ſeq.
4²23 Liberto es filio ſemper honeſta&· ſancl perſon Hatris& patroni videri debet. e nu. fe-
4 ²5 Parentes iure diuino honorandi ſunt.
426 Qui patrem verbe rat, filius eſſe deſinit eredi.
427 Receptantus
477 rre. 5 3 Ln mil 6 unaamte.
mtbenſan, h tunituunin
V os
va5
7&˙ glan- nil uttt! reS9
6 Eututu K huta 2 9
1 lrgurr ruus
njhälg 8„Au D nluc
G Um Ta he funmne.
„weat anſechm erußuin Juliinunm 3 Aenuum tur. Pudhn
MErlad . ꝛ N- hi 7 ¹ „nguid n lh ule
7 Aulul⸗ 41
4 zultum. uluuii alean ⸗
4 Filu la 1 ſnn 4
Deucg. Frule
9 Frateme den atpuum 2
1 ker In— 99 7.
84 ba. a lemen 7Ar ret, ma ſunuſu o
Derluw
„s Wu, 5 8 m umce hoc itaer ieſeir 1 n vulſa G nu 4 Eaus amſckſon exec ſcdlegiſ tuͤnie— kinäzunt entan 8 4 un unuo Nenuun 43 Thtn a eruuri blaton uun di uemſeſ. 46 Lihu liuniuͦſt hums anlenie b imek, G mu ſaen g.
148 Ne pese Vaumnidegrebenſe mcha awmatulterume auhe
4tgkunum un huniarum eau del enun ieet cum nu
481 Prumehe an.
4he Kefenme i hyna
48 Omunan 3 nunieipuli her vnun tu.
44 lia ene alenetur, ludetemne, emügn in inngtn aunb. /n
4)7 Md d ferun„V dunfutatu Na
73 nod 3 hüruihmin
¹ Vſphm Amiuuh mu⸗„
Nantee Lu ſus nrg f,
Bhanutha, ghnin,,
7 4,
uung 4A Aaid,ee ,ane. ar 8 4 un cana n enn 46,Al Che;— n hlaa eienenfüttenen
4 el4 1„.. uxm niſtnnund un SF 40 Aupth Nutat
tlaßne luuajaigy ni 49 darinui⸗ Ah golln äi 4 duurin⸗ kexin runh 48 fretneten om 1 471ensa, d llum dg an lanze e fitue minn
„e, e fadeee. Tut. vſghunn 1 adae,. ¹
8
ſeunnuer en uunge.
47 A1 ppſ 4 M fehe,
Vli 1e: 4 o lhar 4 gfeunag..
Gh„, her„ ei.
96 L d2 ¹ ber 4 1 2 Wd 9 lanzuaſtul d he. 3 aiam 8 fhraaan
2 9) Vn Meg,
Löl 7 Pan,

A4 VA 1 Lanuuse quam m Gülee
„ dat⸗ 20 u dene urae patna. feſerripraun, 4rdeh efernyrautn zume hann 3 tum ab aaie 1 Mlet. n Derenter g9. enten 4 Juial hatrimi untlugenq. 4 2 Lben 1 heae atrie uin 11 1 DNafaange janunnina . lun nobt natiſimſi— in ſlhetna vendieg i tenane 1. ſann
Na fnyen greaatatem aa pen
Extaſ Vor, qu- . penamavr, Luuneaſhe Nauerogatur. 4 urur 7 1u nudunatun,Qui auhnnun Wu C. quan mnulti-graſemhaan 2 Dehida ut feguentiuzanna hunndebent. 3 In baluc Lituanis inaba 3 In Pulisg Lituanis funlen vndeeentun& nu.y; 4 teahatainzuendiman ann 5 1 nuus yenseſt multorumnau 7 Natuutnnini,nonpeuſ 8 Ifentn, ſuam fornieun, uni qudfe.
9 Magnntodelichi ex Deiſfal noremdcatur.
d0 TMeeſtenmen licet atultenyu tamenyleciitur.
0
1 „
r
itaut 0z Qutulomaloeartt, zuanazi nutur. E nu.ſe. 0(ulei pena entijuate ſuumi ſit. 4 os Conſuetudduthoritteegte 0 Mavifkytu niufe dicunconn tudinen uam eguxſrrura 08 Nemoinperure ſn auteeni
o Eundem ſutimyenure autzun
eſt,& uture feyuguun.
0 F llusfemi returjanm tatemaitrecogit.
u filusmilu Hoteitatus lunul.
4u Filius famlu, Qudd⸗ 5 non ſeuitulus patnia 9
anam uin
lus patren- 4 hutnywminnu
n ag 10(utuf 1 an
4 æ, mu 1T 3 1
DEGCISIO
4²7 Receptantis latrones grauiſsimũ flagitium eſt,
niſt cognatum quis aut ad finem receptet. 4²8 Ldem in eo reſponſum, qui cognatum couſilia ad- uerſus Rempub. agitantem non prodidit.
49 Militi ſuorum gratia extra caſtra vagato pareci- tur.
430 Romani caſtrorum diſciplinam omnium neceßi- tudinum charitate antiquiorem duxerunt.
431 Filius patrem exulem alere tenetur-
432 Denegare alimenta, necare eſt.
433 Fratrem exulem occidere non licet.
434 Pater nuptias contrahens, Vt filium metu libe- ret, inuitus contrahere cenſetur.
435 Declaratur l. minimòè. ſf. de religioſis.& nu. 4 38. & 44 1.& 442. G nu. 445.
436 Fugientem cadere ius non eſt,&s hoc quomodo intelligatur. cum duob. nu. ſeqq.
4 39 Impune occiditur adgreſſor, ꝗa legum interpreta tione à ſe interfectus intelligitur.& nu. ſeq.
441Qui ob admiſſum ſuum plectitur, non executoris,
ſod legis manu plecti videtur.
442 Filzo patrem aut patri filium patriæ arma infe- rentem oceidenti parcitur& præmium datur.
443 Filio delinquenti à patre indici oblato ignoſci- tur.& contra,& quare. nu. ſeq.
445 Luicquid aduerſus diuinum ius fit, humanæ eti- am legis permiſſu, delictum eſt,& multis nu.
ſeqq. ſq ad nu. 467.
448 Neq pater filiam in adulterio deprebenſam neo maritus vxorem, aut Vilem adulterum oceide- re iure poteſt.
449 Furem occidere rerum ſeruandarum cauſa, aut debitorem fugientem non licet. cum nu. ſeq.
451 Exulem occidens peccat.
452 Refellitur communis opinio.
453 Omnis cædes, quæ legis municipalis permiſſu à priuato fit, damnatur-
454 Licet exulis cædes toleretur, laude tamen caret,
imò ignominiam irrogat, cum duob. nu. ſeqq.
457 Baldi diſtinctio refertur,& confutatur.& nu. eq. G 478.
459 Iudæi libello repudij fine delicto vti nõ potuerũt.
460 Qui fine Iudicis authoritate ſe vindicat, peccat. Ian interſit, ex odio id faciat, nec ne. nu. ſeq.
462 Nö quicquid permittitur, approbatur, nec quic- quid improbatur, punitur, cum 3. nu. ſegg.
466 Multa fieri non debent, quæ tamen facta tenent.
467 Cædes quocunq iure permiſſa, niſi diuino iure ſit comprobata, peccato non Vacat.
468 De iure diuino dittum, in naturali& pontificio eſt accipiendum,& quare.
469 Patris exulis cades duplex continet flagitium.
470 Lure diuino quis, di ſua ſalure tuetur, hominẽ iu- re occidit, contra Accurſium, vſq; ad nu. a477
471 Cades, quæ ad defenſionem fit, iure pontaficio nul- lam notam irrogat.
472 Quod ſit ex charitate, iuri diuino congruit.
473 Lui vim illatam non propulſat,& ita occiditur, ac ſi ſuis manibus eſſèt oceiſur, haberi debet.
474 Sacrificaus, ſiadgreſſörem ſuum occidat, repetere ſacrum poteſt.
475 Adgreſſörem occidentis factum iuftius eſt, quàm Magiſtratus hominem ex lege vita priuantis, E quare.
476 Quibus caſibus lege pontificia quis notetur.
477 Concluditur coutra Accurſium& Baldum. cum nu. ſeq.
479 Qui legis permiſſi exulem occidit, non excuſa- tur, quaſi legis miniſter-
ILITVANICA
—
217 7. 39
480 Hoſtes Vlpiano& Pomponio qui.
4.81 Bartoli& Baldi argumentum confutatuy.
482 Item Baldi.& nu. feq.
4⁸4 Hoſtem interficere, qui miles non eſt, non poteſſt, nec cum eo pugnare.
485 Saeramentum militare, iuriſconſaltorum tem-
ore vſurpatum, hodie non eſt in yſu.
486 Exulem occidere, humana lege licet, diuina non licet.
47 Filius, qui in necem parẽtis venenum cõparauit, licet nec dedit, nec dare potuit, lege Pompeia coercetur.
488 Qui Iadicem pecunia eorrumpere tentauit, licet nec corruperit, corrupti Iudicis tenetur, ſiue in bona, ſine in mala cauſa id fiat.
489 Seruo ſuadens, vt domino furtum faciat, licet non perſuaſit, corrupti ſerui tenetur.
490 Quod in filij familis perſonæ comprobatum eſt, & quare. cum nu. ſeq.
492 Aduerſus nouum ius obtinentemé licet nõ uſum, idem ius vſurpare aduerſartus poteft.
493 Ius nouum obtinens, renunciando efhcere nõ po- teſt, vt aduerſarius eo aduerſus ſe non vtatur,
494 Pax minis reſemditur.
495 Nudæ minæ impunitæ ſunt.
496 Qui manus aduerſus aliquem quaſi pereuſſuirus, leuauit, licet nõ percuſſerit, imnuriari tenetur.
497 Si armatus manv aduerſis aliquem leuans occi- datur, capitale non eſt.
498 Gloriatio Hippol. Marſilij, ob cõſtitutioné alijs ignoratam, a ſe repertam, coarguitur. cũ nu. ſeq-
499 Pœnam ibi eſſe, ſancitum eit, vbi& noxa ſit.
500 Percuſſörem percutiendi conſilium non facit, vt nec calumniandi, calumniatorem, nec præuari- candi, præuaricatorẽ, nec fugiendi fugitinum, nec cæteras ſimiles appellationes ſine facto in- telligi. eum nu. 353.& nu. 35. Ginu. 358. cum nu.5 12.& ſeq.
go C. alumniatoris, præuaricatoris, ac fugitiui nomi- na, eæterać quæ crimẽ demonſtrant, Vno actu quruntur...
5⁰2 Exeipiuntur Abigei, Plagiarij& Errones, quid item ij fint. eum nu. ſeqᷓ.
505 Itẽ aleator eſt, qui ſæpius alea luſit, nõ qui ſemel-
506 Quæd delicta, nô tam fatto, qudm numero tẽpo- ris definiuntur, vt emanſoris& deſertoris,& quid ij ſintä.ʒ
507 Vt in ſeruis fugitiuis, quam Errorita in militibs, deſertor, quam emanſr, duriꝰ punitur. cum nu. ſeq.
508 Erro& fugitinus quid Labeoni, quid iteml l- piano alijsq; cum nu: ſeg.
zu Transfuga quid, quæq; in eum pæna legib. con- ſtituta ſit.
5 ½ Nomini, quæ delicta demonſtrant, licet omnia ceum facto intelligantur varia definitio eſt.
5iz Percuſſör quis anté, quam percut:ꝛat,& dos ante cõtractas nuptias,& poſthum'ꝰ, viuo hatre na- tus, per prolepſim dici poſſiint,& ſimilia. cum nu. ſeq.
516 Percuſſöris appellatione per anticipationem eſſe yſos bonos authores.
5ir Percuſſör quibuſdà is eſt, nô qui quandog pereuſ ſit, ſed qui percutere cõſueuit. Clericꝰ percute- re adſuetus exautorari, ordineq; moueri debet-
518 Percuſſör quibuſdàã nõ eſt, ꝗ pereutere cõſueuit, niſi hoc amplius leui cauſa irritatus id faciat.
5 ½% Noua interpretatio Gordianæ cõſtitutionis. cum nu. ſeq E 4 20 Si ho-
——xxʒ;é;ʒé—

——
—
5e Iu expẽdendis minis multä ãatereſt, à cuius per- ſona procedant.
522 Adgreſſor, adſuetus percutere, cum telo ad què veniens, inter vim cum moderamine meulpatæ tustelæ repellendam iure occiditur.
523 Wui modum excedens in ſe defendendo hominem occidit, mitius punitur.
52 4& Kuthor quid confultus Vicolao Radinilo duei, reſponderit, m ilia ſpecie, cùm quidam adgreſ-
ſorem fugientem mteremiſſent.
525 DMicillimum eft, uſtum dolorem temperare.
526 Happolytus Marfſilius diligens, ſed parum acu- tus aut hor.
527 Inſollicitantibus alienas nuptias atq interpellä- tibus conatus extra ordinem punitur.
328 Interpellantis mulierem aut puellam, alihdve impudicitiæ cauſa facientis, pœæna tam perfecto, quam imperfetlo flagitio.
5²9 Conatus pecuniam, ut negotium eui faciat, acci- pientis non eſt impunitus.
30 Qui operas ſuas, vt cum beſtijs depugnet, locauit ſiue depugnauerit, ſiue non, notatur.
531 Item in Schenobaticam facientibus dieendum.
532 Schenobates, vt cum heſtys depugnãs, loco mer- cedis aliquid abſq; pacttione aecipiens, ſimiliter notatur.
533 Lui nullas pattur vſuras, ex poſtfacto vltrò quid oblatum à dehitore recepit, Baldo authore, fæ- noris crimen contrahit.
534 Accipiens item ex poſt fæcto pro re ſaera pecuniã vltrò oblatam, Paul. Caſtr. authore, erimen ſi- moniæ contrahit. 535 Royaio vtrunq reſfellit.
536 Royat in fimili ſpecie Ludouico Decio conſulen- ti reſponſum. t
537 Simoniæ erimen humano, fænoris verò diuino iure deſcendit.
538 QLuæ pro re ſacra vltrò offeruntur, Gregorij con-
ſtitutione, accipi ſine delitto poſſunt.
539 Operarum locatio cum beſtijs depugnatori, mer- cedis item receptio quare infamet.
540 Quu operas ſuas locat in ferarum venationé be-
luæiue, que regioni nocet, expugnationẽ, aliudue bublicè priuatim ve vtile, non notatur.
541 Delzctum i vno territurio inchoatum, in alio perfectum, in vtroch ne, an in altero tantum lo- co puniatur. cum nu. ſeꝗ.
542 Homine in vna regione vincto, in alia deſpoliato, Baldo aut hore, delictum primo loco pfectũ eſt.
543 Mhil multum à ſnecie ſernientium differunt, quibus non datur facultas recedendi.
5444ο üuella vno loco rapta, alio conſtuprata, Baldo aut hore, cognitio ad vtriuſq; territorij iudicem bertinet,& quomodo. cum nu. 9u.
545 Item in cade, telo exalio territorio in aliud miſſõ, facta, delictum enim dtrobig vindicatur.
546 Diſcutintur fuperiora,& Baldi opinio refellitur
547 Lua latent fignorätur, eorii poſſeſgio nulla eſt.
548 Quæſtio, de puella uno loco capta, alio loco ſtupri paſſa diſcutitur contra Baldum. cum nu. ſeqq.
549 Luu frumenti, aut aliud Vſus ſui gratia euexit, quod alieni non licuit, ſi mutato conſilio ven-
didit, hœnam non patitur. Ad cuiuſcq;, magiſtrats coëreitionè id tantum per- tinet, quod intra eiug territorii ppetratum eſt.
550 Qumi extra cæmeterin eſt, eum ꝗ intra eſt, ueſte ap-
prebenſa per Vim trabens, aduerſus locum ſa- grum facere videtur.
40 FETRIROVYZII MAVRE 520 Si bemmis fam, Multò magis vita, parcendum 67 5.
5si ITtem qui ex loco ſacro, iacta telo, ominem I proa Jan oloco/ſau ciauit, ſacri loci immun: ratem non Habet.
Fbi homo hereuſſius eft, delittum herpetrari, is. cto vndecungq telo dubium non eft.
Sse Fur nocturnus ſermium furripiens„becumaæ lu- eri faciendæ cauſa, repertis ibi Oro pecunia lite- riz un necem principis ſeriptis, furti ne teuea- tur. cum un. ſeq.
553 De Gnei Flauꝶ facto, qui librum altionum Ap⸗ bio Claudio ſurreptum populo Romano tradi. dit.
554 In furtis non animus furis, ſãd rei qualitæs pe- ckatur. cum nu. ſeq.&& nu. ꝙi5.
555 Furtum non fit, niiſi ſit cui hat.
556 Anucharani& felini opinio carpitur. c⁰ nu. ſeg.
Nemo de ſua perfidia aut improbitate actionem
conſequi debet. 557 Qui in leges commiſit, legum inuocans auxilia non auditur.
558 Illicité quæſita in noſtris honis non ſunt.
559 Fur; re furtina furto amiſſa, in poſteriorem fur
actionem non babet,& quare. cum nu. ſeggq.
560 Furtum niſi eum rei magnæ eſt, non eſ graue
delittum, ideoc; conatum in eopuniri non de- bere.
sé* In proxima ſpecie, an furtum ſcriuꝶ faclum ſit, tractatur. cum nu. ſeqj.
552 LLi ſaccum pecuniam habentem ſuſtulit,& ſaeti fur eſt.
563 Sola rei alienæ contrectatio, ſiue anteruertendæ
eius propoſito furem non facit.
5644 Vbi pricipale nullum eſt, ibi acceſſörium eſſ, her rerum naturam intelligi non poteft.
565 CuÄm rei principhalis furtu nõ ſet, ut in Cnei Flauij facto aceidit, nec eius, quod accederet, furtum fierꝛ.
566 Infames ab honoribus arceri debent.
567 In ſuprà ſcriptaſpecie ſerinij ſurrepti, præmium
fiquod mita aduerſus Rempub. couſilia proden- tibus propoſitum eſt, non debetur.
568 Præmtum exulem capienti ex publico debiti, la- trunculator furto obnoxium cõprebendens, ne-
ſciens eum exulare, accipere non debet.
569 Propoſitum cuiuſq ac conſilium præmium me- retur, non fortuna& inopinatus euentus.
57o In grauibus atrocibusq; delictis conat punit ur, in ijs, quæ huiuſmodi nõ ſunt, impunitus eſſ. ci num. 573.
Si Iu magiſtratum, aut qualibet poteſtate præditu, vim nuptijs adferre molitum ſacris conſtituni- onibus grauiſsimè animaduerſum eſt.
372 Vis matrimonio vitium adfert,& muitæ nuptiæ nullæ ſunt.
573 Diſtinctio inter atrox& nec atror delictũ in phe- tratus quoq flagitijs ualuit, ut ei, cuius ꝗs pote-
ſtati ſubiestꝰ eſt, in atrociorabꝰ ſine metu pænæ nõ pareatur, in leuioribus pareatur. ci nu. ſef.
575 Quatuor ſunt genera delictorum, quadumléus, quædam grauia, alia grauiora, alis grauiſims. & ſingulorum definitiones, cum nu. ſeq..
577 Ex modo pœnæ, magnitudo deltii deprehendi ſolet.
578 Crimen obreptionis publieum eſt,& cui eompa- retur, quæq; cits pæna ſit.
F79 In falſi teſtimonij dittione conatus ſine effettu huntur..
580 Obreprionis crimẽ multora contine: eheuhaue
4³¹ʃ 14
4„ uctuus 6 Ant! ,, Anllus
enlodd 1 Rt gya muuuylt 3*
qyeautu is „ haluLuud
1 G
7 älſenſ q Lwutufvunn
eonaume chch:te,
4 geſug 2 27
M dre,u prch 8
Puelemun neatui Vr Lulimma a tie lun 88 Chmcaupod. tuuachund arbiunst iy lalaen uclige-de cuuiniſt go lulex ſu reungit 9l lusaner n
ann ſecj.
NAmuu, tnn fuprine
nokun, vime aun le gibu er uuch eum er deber b 52 4, luatuvtramur
ntuenumen pa
Imiun prete hityune ferreno
jeumlegibu
TlBäàTVR
kruri debeat gtalm inſtrum untnudis Tab ru xlilcriptu hunconatumſe „, h pe. rben:dtnih lersceinquen cesconlna atnmnendilum rimilun rr tions, nadf. uaeun amldaluminſt nrrins lo nllinttrumen 29 99 1446,,ſ. un de h e duidlœaltt npou, linr a h ſis gilw 3* ag Nem mlrunern cllle b. un 3 d bracrralne dehl 100 CoCcealo g molunn, g.. 2 g,ee Foiueiciſer„. A Cl V 2) tel Can enm d 6 h fe t ſng temaeg DAlgn 8 4 let, zlGro ſo arcol äleran ticol ag elet al klaſcd etperine naumde 4 dertn an tulkdeſteen paum inag nenulluna- 1 iatäin T . 5 ur 0l zilet, e, äältetann pollexidenj on dnnr 1I. 1 De, Wacd detri Aachra.. lita dr. kab lner 44 dand t d cet,col.,, pin „colan 1 hi dade* quanto wrur h idt 2uo,ndadſu= Teetn dm quit SI Ltenradiht er Lüünan llentun at 13 3 8 wutnidt eum bi a Pro— Drodpai

—
e,/ten, DECISIO maime 58 Lud eſt maius delictum, quo admiſſõ maior Dei offenſio contrahitur.
dbomd pe, 2,ahi, 552 Seuerius plectitur, quod ſæpe: remiſßius, quod ra-
C0 teit ang 1Dre,, Kung- ¹ 11” Pun, nurneläand ròͤ peccatur. 1 79,... t6 ie age anae 583 Vulgus Lituanorum pronum eſt ad obreptionis d e ctuſchrexenn, 3 1 nren yyt— naih,& falſi conſilia.
4 capu en tus variè punitur. in an uuſtn a 584(onatus variè punitu
3 Deom klußſs 9 585 In enin intereſt, ee7, Piue delictum ad- hellaaio ſnignh greſſuus propomatau 5n facto facto: item remoti- 6c4.* eptun naun ore, an propinquiore. cum nu. ſeq.
lfanu 86 Puellæ muitæ oſculum ferens ſtuprine pœna te- 4 en ammußfuni n neatur.— 4 eum nu eſng 597 Luid item eam humi proſtrans, vim eius pudi-
t an en fttnnſ ſteuſ citiæ illaturus.
Mam d Feli Pumn ane 588 Cum certa pæna in quid conatos legibus conſti- Na deſua perfidit au ü tuta eſt, eam ſequi Iudex debet, cum nulla eſt, eaneur dehet. n arbitrari quam irroget, debet.
7L alger amnißt, lnan 589 Iudex in arbitrando, licet ad vtramuis partem
uratitur. melinare poſsit, ad mitiorem tamen pænam pro-
3 Tlennaafta drnuſruhnn cliuior eſſè debet. un rfutiua fart anſ un 590 Iudex, qui in arbitrarijs modum prætergreſſus, achenn mou lhe Cn reum grauiter lædit, impune ferre non ſolet.
o Funnnif eum rei mauin 591 Ius dicenti licet ex cauſa pœænam legibus præſcri- deliinm, ideoch coutmnae bene
61 75 draumheeie, an funnan— RACTAOBBATVR, AN tnaten cum nu ſeſ. 1 o perindeſpuniri debeat, qui id
1 Lu bemzkatienſen
egit, vt falſum inſtrumentum 2 ab ignaro fraudis Tabellione epenofe are e S ſcriberetur, ac ſi ſcriptum fuiſ⸗
54 Viynneyale nalunef, ze ſet? Isde Pma huncconatum ſequi de- eemnctummag* eate& tinitio, ue diuerſas delinquendi ſpe-
6 Cimniyrieipalirfunmin Cies confundamus, admonendi ſumus, hoc falhateiit ner iu um admiſſum ad obreptionis, non ad falſi cau-
fen. ſam pertinere. Nam, niſi falſum inſtrumen-
zes Ifenttdhennnluaam tum ſcribat T abellio, falſi inſtrumenti ſcri- er In präſtipra pecietmſ Pendi author ei eſſe, qui id ſuaſit, intelligi ſqulnitatueſullun non poteſt Arg. l. ſi is qui. õ. ſi tu Titium. ff. tazus e- dinnee men de furt. Falſum fautem inſtrumentum eum 38 7— 3 non ſcribere, qui dolo vacat, palam eſt l. nec umeuntialskaranen 4 exem plum.& ihi Docto. C. de falſo. Ettita
69 Propaftuncuiuſg aniim Bartolum ‚cùm ex facto incidiſſet. reſpon- Rꝛunnufenuuol◻ diſſe. ſi quis obrepſerit. num. 2. ff. de falſ.& „o Ig; Lauhurruclunj a Conſ. 69. Tudertinus. Ang. de malef. ſuper nijt uc auuſnaunifa verb. falſario..quærit. Bartol. Alexan. con. 23. libroi. Ioan. de Ana. c. licet. verſ. in gloſ.
„ Lumcgihane ba, üibi. col.. in fi. de crimi. falſo. reperi in eo, qui inauhtnzae falſam ſchedam Tabellioni perſcriptam de- 7 nüaaniiafe dit, quam ille per imprudentiam in acta re- Vu e iy tulit. Scripſit enim, quia falſum a Tabellio- i Dyſutumta dudu, ne nullum erat commiſſum, vt qui dolo nõ
furt
63 Solamidhene contreclttu, ſ
num.573⸗
jaum aut gulin
422
2 uunuag fahuhiue⸗ eſſet verſatus, nec eum qui ſchedam porre- ajhurähti xiſſet, falſum vti committeretur, conatum no rareatupi ruklis 5 poſſe videri. d.. ſi tu Titium. Extat t quoq; ℳ Quunſunt⸗ duga Petri Ancharani c. quanto. de his quæ fi. a guetan dn refuun præla. ſine conſen. capi. Ioan de Ana. d. c. li-
I ſung 1 60
mgiêſ cet. col. 2. cir. med. verſ. in eadem gloſſa. c. quanto. nõ abſimilis ſententia in illa ſpecie, cum quidam eius, quo cum ſocietatem co- ruuuet ugaß jerat; fraudandi cauſa, ignotum hominem Unfulſteſi
Imumte auim 80 Obreyuons
LITVANICA III.
6 probat.
44 ptam in condemnando non ſequi, quandoꝗ gra- uiore, ſæpe mitiore iflicta.
592 Cum furtum rei etiam modicæ lege Municipa- li ſuſpendio punitur, poteſt Magiſtratus mitio- re pœπna electa, capiti furis parcere.
593 Lui princibis ſigillum adulterauit, eius facies ſtigmate aliquo, aut charactere notari debet.
594 Legum pœnæ interpretatione molliendæ ſunt, non exaſperandæ.
595 Hominis facies, quæ eſt ad eœleſtis pulchritudi- nis imaginem figurata, notis deformari non de- bet.
596 Nullum tam graue flagitium peypetrari poteſt, ob quod naſo auriculis ve amputatis, aut effoſsis oculis, alibde quoquomodo facies hominis fæ- dari deheat.
597 Aduerfus quod negat Angelus lege Municipa- li ſtatui quicquam poſſe.
598 Cum m eodem articulo aliud conſcitutionibus Pontificum, aliud Imperatorum cautum eſt, proprium i ſuo quodq; foro ius ſeruari dehbet.
599 Publicè mtereſt, malis hominibus purgari Pro- uinciam,
men mentitus, ſoeietati renunciauit. Ait enim: vt inſtrumentum renunciationis ob bonam fidem Tabellionis falſum dici non d. l. nec exemplum. poteſt, ita nec falſum ſcribi, curatum ab eo intelligi, qui ignotum hominem produxiſſet. Quod Ioannes Ana⸗ gninus libro. Epiſtolarum Decretalium d. c. licet. col.2. verſ. in eadem glo. de crim. falſ. Tantundem It in propoſito erit reſpondendum, vt intendi falſi crimen ei non poſsit, qui id egit, vt inſtrumentum contra fidem veritatis, à credulo atq; impru⸗ dente Tabellione ſcriberetur. Quia, ſt ea de re facta fuiſſet ſcriptura, ob bonam fidem Tabellionis, falſa dici non potuiſſet. Frau- dandi itaq; propoſitum ad falſi cauſam non
7 pertinebit: At t verò, quia circumuenire
eo commento voluit, obrepere Tabellioni conatus, diſpiciendum eſt, vtrum, quia cõ- ſilium effectu caruit, neminiq́; nocitum eſt, venia dignus ſit, an pœnam magis accipe- re debeat, quia fallere eſt adgreſſusc& ex- empla proponere licet quam plurima, qui- bus ne puniatur, defendi poſsit, vt qui con- ſilium nocendi cœpit nec nocuit,& ratio facit, vt idem in vtroq; caſu reſpondeamus,
8 Nam † quotiens medium quiddam inter
duo extrema eſt, id eo iure cenſendum eſſe Baldus de pace conſtantię. c. in cauſis.§. va⸗ ſalli. 2. eſtauthor, quo extremum, ad quod magis accederet, cenſetur. Cuùm conatus autem huiuſmodi ſit, qui obrepere Tabel- lioni eſt adgreſſus, aut quoquomodo noce- re voluit, pœnam pati non debet, quam, ob conſilium tale quid faciendi, non ſuſtinuiſ-
ad acta produxiſſet, qui abſentis ſocij no- ꝰ ſet. Nam t quo ait lexql. ſiquis obrepſe-
E iij rit. ff.
—————

¹4 na obreptionis non teneri. Deni
42 bPBETRI
SERIT, cum effectu, non verbo tenus aceipiendum eſt, ſicuti edictum Prætoris, 1...fi. ff. quod quiſq; iur. quod Magiſtratũ, qui quid noui iuris in alium ſtatuerit, eo- dem iure vti iubet, ita demum locum habet, ſi Magiſtratus decretum effectum habuiſſe
10 proponatur. d.9. fI. Quaproptert ſi cm no-
ui quid vellet ſtatuere, qui iuriſdictioni prę eſt, prohibitus eſt, aut alioquin eius ſenten- tia non tenuit, effectumve habuit, edicti
a pœnam non accipiet. d. 9. fi. Quia f verbum
STATVERI Tperfectam rem atq; conſumatam, non cœptam ſignificat. d. 9. fi. Similiter ergò in propoſito dicemus,
1 quia ſ verbum OBREPSERIT,
eandem habet ſignificationem, nec ad rem
3 cœptam referri poteſt, eum t qui obrepe-
re adgreſſus eſt,& fraude intellecta non obrepſit, prauo eius conſilio impedito, pœ- t co- natum irritum,& quo nulli nocitum eſt, ad pœnam vocari non oportet. Quia genera- liter lex efficientem non facientem punit.
25 d. 9. fi. Sicut ex contrario aliquid cona-
to, pro quo præmium propoſitum eſt, niſi id conſumaſſet, nihil deberi placuit. Quod in ea ſpecie veteres reſpondiſſe, laſon libro
16 2. Digeſt. d. õ. firefert, fcùm lex Municipalis
præmium pollicetur exulem capienti. Nam niſi comprehenſum quis ad illum, cuius de exulum pœna notio eſt, hominem perdu- cat, præmium non deberi. Quod conſe-
V7 quens t eſt Gordiani Auguſti Epiſtolæl.
ſi Berſatoram. C. de fideiuſſu. ad Auxium, qui in perſona Lyſaniæ Decurionis Barſa- toram latronem inuenturum ſe ſpondentis ſcripſit, exhiberiab eo hominem oportere, aut tranſmitti ad eũ, cuius de illo notio eſſet.
18 Tantundem 1 probatum eſt in accuſatore,
cui lex aliquo caſu præmiũ dat, nam& hũc præmio cariturum, niſi rerum peregerit. Gloſſa.in verb.oſtenſum.c..de his quæ fi. à maio.par. cap.& probat.c. poſt electionem & c. cùm ſuper. de conceſ. præben.& not. gloſ.c. non eſt in verb. allegat. de conſuetu. li. põ.& glo. inl. ſi cuius appellatio. ff. de ap- pell.recip.&gl. fi. in l.z. ff. quod met. cauſ. Alex. cõſenſ.781.diuini numinis. z. col. vol.5. Ad præmium itaq; conſequendũ, accuſatio
ꝛ9 nem inſtituiſſe, non ſatis fore. Igitur fcùᷣm
legibus ob benefacta præmium, ob malefa- cta pœnæ proponantur, quibus duabus re- bus Reipublicæ ſalus, vitæq́; humanæ mo-
20 deratio continetur. c. fi. diſt. 3. Sit ad con-
ſequenda præmia conſumatio facti exigi- tur, idem in promerenda pœna non re-
ROY2ZII rit. ff. de falſo. 8SI QVIS OBREP-
MAVREI ſpondere, inconſtans eſt, immò idem dic
— ⸗
zu re magis conuenit. Quia t qui iuriſdi-
ctioni præſunt, vt ait Arrianus, propen- ſiores eſſe ad abſoluendum, quam ad con- demnandum l. Arrianus. ff. de actione& 22 obli. debent. Quippe t quibus ea ſemper capienda eſt coniectura, quæ hominem pœ- næ eximit. l. meritò. ff. pro ſoc. Ang. tracta.
23 malé.§. falſario. in fi.princ. Nam t vtma-
ximè Reipublicæ interſit, pœnis delicta coerceri,& de ſontibus ſupplicium ſumi,
24 l. ita vulneratus. ff. adl. Aquil. ſatius t ta-
men eſſe, vt ait lex, l. abſentem. ff. de pœn. atq; conſultius, impunitum relinqui faci- nus nocentis, quàm innocentem damna-
25 re. Ratio t deniq;, quæpro reis facit, po-
tiſsima ſemper habita Ar. d. l. meritò. Ang. d. 5. falſario. Felin. c. cum dilecti. d. accuſ.& c. cum tu.num.i6. de teſtibus.eſt. Delinque- re itaq; adgreſsis parcendum eſſe, conſe- quens eſt, idq́; generaliter eſt acceptum.
26 Vnde I fit, vt ſi aliquo fortè caſu, aut tem-
pore lex Municipalis Curiam à proceribus introiri vetet, non ſatis ſit probare, eos, cùm intrarent, viſos, niſi intraſſe dicantur. Bald. l. arboribus.§. Iuli. ff. de vſufru. Hipp.
27 1. is qui cum telo. nu. 33. C. de falſ. Nec t pœ-
na euecti frumenti alteriuſve rei prohibitæ teneri eos, qui intra fines reperti ſunt, cùm nondum, quod vetitum erat, euexiſſent.
Bald.l.ſi fugitiui.col.z2. C. de ſer. fugit.& in I. cũm proponas.& ibi. Saly. C. de naut. fœ- no. Ioan. de Ana. c. ſignificauit. de Iudæis. Hippol.d.l. is qui cum telo. nu. 34.& nu. z8.
28 In filla quoq́; ſpecie, indulgendum eſt rem
prohibitam affectanti, cùm quis cum ea, quã vxorem iure naturali habere non potuit, ſponſalia conſtituit. Nam in hunc inceſtus pœna Gloſ.in Clemen.. verb. contrahere, de conſang.& affini. Philip. Dec. cõſ. 256. in cauſa inquiſitionis. Hipp. d. l. is qui cũ telo.
29 nu. 39. non eſt. Sicfquoq; vidua, quæ nouas
ſequuta nuptias, tutela liberorũ expellitut, ſi ſponſalia contrahat, nihilomagis tutelam amittit, nec conatus is quicquam de eiusau- thoritate minuit, Spec. in tit. de tuto.. nunc dicendũ.verſ.ꝗd.ſi tutela. Ludo. Rom. ſing. 222. Tu habes Hipp. d. l. is qui cũ telo. nu. r. 30 Similitertquibus caſibus, qui appellat, cen- ſura eccleſiaſtica coẽrcetur id, conatos nulla pœna ſequitur. Card. c.præterea. adfi. de ap- pel. Archid. õ. ſi ergò. a2. q. 4. Bart.l. fllusfa. §. d. vi. de legibus. 1. Hippo.. is qui. num. 28. 31 Idemt in prohibita aliquo caſu executionis petitione placuit. Nãniſi ad finẽ eares per- ducatur:impunẽ Bar. poſt Dyn. l. ãplius. no
pet. ff.rẽ. rat, hab. Idẽ Bar. l. ſilibertus.& 3
*
at.luen foihD. epc 2 deade n ticwhl vaudiſde (oncdn rum aalhe vebahe 19h. Fer a mm im preln vtaum dech del rum p bub ſta 1 benem
ewes 8
11 1
n del hlnonaee
49 d l, de
ub’,, dsl 9 felta.
5
.sfſle! A
3 1 luo. Cne com
deid wmſtedm 1 hrumd. jegis!
9
6 * mtu G.
Albquiin ſuc
lum qoibialer vodtacanäl- unteterr Act0. ncalled elt du TAyerepp. d.- Setalhctum,9. lruatelbeum mal perditemgrobibi em quweuliores C reronganner. Gol elemen ermmu. glol Ä(adCimen.9. liq relnonam per eumt Necdmnislegem ve llerem, qux veltem m leglcibipnaſtet: liecmeiie. dibig Decinlſt kugtiai nu Nünmm lberagtopol Rüi günan, nalam, zbibaclerbo luigp n Tennem alguancb nir tu mlor aler,
I monücpes ſa
M d ſ . nmin tedennero n 1 njan nlen 77 da engts manrd inten'g, N. G toch T Mldcnwnlo igaln nädt etoarelora on h alcs em Ulsah Aimawaglͤdnn g lllisat Glt 1 e, an, moOsIe, Mdtes n dn emne 1S 1 modon em 1 luit, i e 1i Tänn barceta„ ticio
Sdeeel 2 be
ualile
ü Nt. 1 d tde
d

6
d dan
PHECISIO LITVANIGCA
ff.de iure patr.& I. in criminali.ff. de iuriſd. om. iud.& inl. ſi quis maior. C. de tranſact. Bald.l. is qui in ſuo. C. de inoffi. teſta. Anto. de Butri. c. ſi diligenti. de foro competen.
3ꝛ eſt. Vt t& illi parcitur, qui iuriſdictionem
Prætoris neceſſariam recuſauit. Nam quan- quam, qui id admiſit, permiſſu legis Muni- cipalis impune iniuria adficitur, ante, quam tamen de recuſatione pronunciatum ſit, in- iuria huic facta impunita Bart. d. l. eum. ff. de iure patro.& Bald. d. l. is qui in ſuo. non erit,& meritò, quia eius factum nondum
3 7— 3.. d*.... gcorltius, impmim exitum habuit. Hac Tratione licet, qui ad-
n 1
5 da— vu innoeen. dentq; quepone imaſenper habita Arlre ſalkeio Felin.c. emäri uIm tunum 6.deteltdae itaq; itgrebdis parcenimi tens etich generalietin nde t itvtſialiqvofenis re lex Municipalis Cuini troirivetet, nonſatslim mintnrent, viſos, nni- ld. larboribus.. ulicfchi
uerſus Priuilegium quid feci ſſet, illud amit- tat: ſi tamen, quod factum eſſet, effectu ca- ruit, Priuilegium retinetur. Anto. de Butr. c. paſtoralis. in col. 8. verſ. ſed eſt dubium. de cauſ.poſſeſ.& proprie. Hipp. d. l. is qui.
134 numer. 30. Sed& illius factum, qui Cle-
ricum percuſſurus, aduerſus eum manus le- uauit, ſi non percuſsit, etiam prohibitus, ad
Conſtitutionem, qua percuſſores Clerico-
rum coërcentur, non pertinet. Gloſ. 3, c. in audientia. de ſenten. excommu. gloſ. i. c. ſi verò. z. eod.tit. Card. Clemen.. 6. ſi quis. in 2. q. de reb. eccleſ. non alien. per eum text. in
squicmtelo nu(d35 verſ. fecerit. Nectaduerſus legem veſtiari-
euecifrumentialterülen nerieos, quiintrafinesnir ondum, quodvetitumensc ald. ¹ fugitiui cola Cl cuͤmptoponas.&ibi di 0. Ioan. de Ana. c. liguiten lippol.d lis qui cumttda Ttilla quoq; pecie intigh Ohibitam affectanti clmqu orem iure naturali hid onſalia conſtituit. Namant
am facere mulierem, quæ veltem maioris pretij, quam lege licuit, ſibi paraſſet: niſi ea vtatur. Dominicus c.auaritiæ.& ibi gloſ. de elect.lib.6.& Dec.inl. ſi fugitiui. nu./6. C.
36 de ſer. fugi. Vtinam, † libet à propoſito pa-
rumper digredi, vtinam, inquam, ijs, qui- bus Vilnæ, vbi hæc ſeribo, huius rei pote- ſtas eſt, in mentem aliquando veniat, hoc beneficio miſeros maritos adficere, ne in veſtem mundumq́ʒ vxoriũ, opes ſuas pro- fundere cogantur, nullum ſexu muliebri in ornando corpore modum reperturo, niſi
ena Gloſin Clemenſ3/ quem lex præſcripſerit, qualem 1 Zaleucus
„* 10, econſang Kaffini. lp
Crienis, Eiopdl aukainqpiſtionis Re u wnon eſ.Sicfquog 1 tuteuber
1. 2
7 ſoonſalia contrahat nüir
4 t. œna ſequi oro,u
dd H.liergouig m0.5 rchin lge
Locris tuliſſe memoratur, interdicto muli-
mos licentiore cultu permiſſo.& honeſtio- ribũs adempto, conſequutus eſt, vt non
modò matronæ, quibus pudicitiæ ſtudiuũm
— 7„ fuit, intra mediocrem corporis cultum ſe ————.— coñtinere
nt. ſed& quæ pudori ſuo non parcebant, vitaq́; erant atq; inſtituto mere- tricio, ſumptuoſiorem veſtitum abijcerent, nullam quippe tam profligatis moribus re- pertam, quæ ſuo ipſa indicio inem ſuam prodere vellet, author eſt Diodorus Siculus lib, Bibliothecæ 12.
38
III, 44
Pythagoras t quoq; Samius, vt luſtinus hiſtoriæ ſuæ lib. 20. ſcribit, apud Crotonia- tas non legis latione, vt Zaleucus, ſed di- ſputatione peruicit, vt matronæ auratas ve- ſtes, reliquumq́; ingentis pretij ornatũ cor- poribus ſuis, tanquam luxuriæ irritamenta, detraherent, eaq́; omnia in lunonis fanum
39 delata, ipſi Deæ conſecrarent. Fuitt& Ro-
43 dem proditionis acceptura.
manis Oppia lex, quæ veſte varij coloris vti fœminas auriq́; amplius ſemuncia habe- re vetabat, quod ius poſt annos 20. quam fuit receptum, ſecundo bello punico finito, antiquatum eſt. Tantum valuit Romana- rum mulierum colendi ad omnem luxum corporis pertinax ſtudium, quæ non ſunt veritæ Brutorum domum qui earum deſi- derio ac libidini obſtabant,& legis Oppiæ, quam fœminæ ſublatam volebant, abroga- tioni intercedere erant parati, obſidere: tanto illis corporis ſui quam patrij moris colendi potior cauſa fuit, vt eſt ille ſexus
40 vanitatis huius nimio plus ſtudioſus. Obt
mentis imbecillitatem hoc mulieribus vi- tium eſſe, Valerius Maximus libro nono, exemplor. cap. primo, vbi horum meminit, opinatus eſt: maiorum inquiens operum affectatione negata, omne ſuum ſtudium foœminas ad corporis cultum conuertere.
41 Quare Hieronymus de educatione Paca-
tulæ ad Gaudentium mulierum genus να⸗ toαμο quod eſt nobis cultus amans, belliſsi- me appellat. De immenſo muliebris ſexus in ſe colendo atq; ornando affectu, memo- rabilia extant in veterum hiſtorijs exem-
42 pla. Notum t eſt illud ac perquam celebre
de Tarpeia virgine nobili, quæ collem Tar-⸗ peium, cuius pater Tarpeius cuſtos erat, Tatio Sabinorum Regi tradere pacta eſt, aureas armillas, quas magni ponderis leuo brachio inſertas gerebant hoſtes, in merce- Sic t Brenno Gallorum Regi Aſiam diripienti Epheſum patuiſſe, Clitophon primo rerum Gallica- rum libro refert, plebea virgine non ſui modò corporis per dedecus, ſed& Epheſi patriæ per proditionem copiam pollicita, vt mundum modò muliebrem& manuum ornamenta, peſsimi facinoris ſui pretium,
44 tolleret. Antiquitas t quoq́; prodidit, Bri-
phylem Amphiaraum virum Adraſto Re- gi, monili aureo ab illo corruptam, prodi- diſſe, quod poſtea facinus Alemeon filius ferro vltus eſt, matre interfecta. De quo il- lud lib.6. Aeneidos V ergilius:
mæſtamc; Eriphylem. Crudelis nati monſtrantem vulnera cernit.
D
1
iiij Et
——
— 1.

——
—⸗—ÿ——ÿ—ÿ—ꝛ—ꝛ—ꝛ—x—⸗—⸗—⸗—⸗—⸗—⸗—x—xꝛxñ—————————
45
44 E ITR I Et Quidius lib.i. Amorum Elegia ¹0.
Ex quibus exierat, traiecit corpora ferro Filius,& œænæ cauſa monile fuit.
Hæctfcolendi corporis& ornandi ſtudia ac curæ, fœminas non ipſa in morte relin- quunt. Nam& vita defunctæ, neq; ſine or- namentis ſpectari, neq; humari volunt, re- fert Scæuola lib. 34. Digeſt. l. fi.. fi. de auro. & argen. leg. mulierem quandam deceden- tem teſtamento cauiſſe, inferri ſibi, cùm fu- neraretur, velle lineas duas ex Margaritis, & viriolas ex Smaragdis, ſtultiſsimo ſcili-
46 cet conſilio. Atfverò, vt defunctas mittam,
ex nimio earum quæ inter nos degunt, cul- tu ſæpe impudicitiæ coniecturam ſumptam
47 didicimus. Claudiamtquippe virginem ve-
ſtalem non aliam ob rem impudicam credi- tam, quàm quòd ornatus ſtudioſior eſſet, ita vt, ad refellendam hominum opinionẽ, miraculo matris ldeæ ei fuerit opus, quæ Claudiæ cingulum ſequuta, virginitatem creditæ vulgò mulieris comprobauit. Ea-
43 dem f ex cauſa Poſtuma,& ipſa virgo Ve-
ſtalis, in ſuſpicionem amiſsi pudoris voca- ta, cauſam de inceſtu dixit:& abſoluta, iuſſa aà Pontif. Maximo eſt, ſancte magis, quam
49 ſcitèẽ Deam colere. Nec ſemper ea conie-
ctura homines fefellit: Nam Minutia, veſta⸗ lis quoq; virgo, ob elegantiorem plus ęquo
50 cultũ, inceſtus accuſata& damnata eſt. Ext
contrario modicus cultus ad pudicitiæ lau-
5i dem pertinet. Sic t Aſpaſia duorum maxi-
morum opulentiſsimorumq́; Regum, Cy- ri primùm, Artaxerxis poſtea vxor, à muli- ebri curioſitate& ſpecioſiore veſtitu ab- horrens, ab Aeliano lib. 12. de varia hiſtoria
52 laudata eſt. Sic& Traiani vxori modicum
corporis cultũ laudi ducit Plinius in Pane-
53 gyrico,& rectè quidem. Ornamentum t
enim, vt ait Crates, eſt quod ornat: ornat autem quod mulierem reddit honeſtiorem: talem verò reddere non aurum, non S8ma- ragdus, non coccineus color, ſed pudor, ſed mores, ſed virtus,& præter hæc, vt inquit Ariſtoteles, ſilentium ſolet. Lyſander fmiſ- ſas filiabus ſuis à Tyranno Siculo eximij pretij veſtes, mundumq́; muliebrem, repu- diaſſe fertur. Hoc ornamentum, inquiens, dehoneſtabit meas magis filias, quam or- nabit. Quod ante Lyſandrum Sophocli eſt attributum, qui mittenti id munus reſpon- diſſet:non eſt hic ornatus ò infelix, dedecus
55 Potius eſt, tuæq́; mentis inſania. Sedtexter-
nis ſcriptoribus miſsis factis, quæ noſtrates hac de re præcipiant, videamus. Et quidem diui Petrus& Paulus, Eccleſiæ proceres, de
ROX2II
MAVREI
muliebri ornatu ita ſcribunt, hic ad Timo⸗ theum priore epiſtola, torquere crines au- ro, Margaritis,& precioſa veſte mulierem vti vetat: Illei. Petri 3. extrinſecus capilla- turã damnat, auri circumdationem, omnem
5 deniqʒ in externo amictu cultum. Quo tlo-
co Interpres illud adijcit, ſerico inquiens& purpura indutæ fœminæ, Chriſtum indue- re non poſſunt, auro, margaritis,& monili- bus ornatæ, ornamenta corporis& pecto-
57 ris perdiderunt. His Ttamen omnibus con-
temptis nõ nobiles modò matronæ, ſed vi- les mulierculæ ac plebeiæ, quarum viri illi- beralibus ſordidisq́; artibus victum qua- runt, auro& gemmis in publico tanslu-
cent: quibus dum carere ſtolidæ non pot-
ſunt, ad rapinam malis q́; rationibus com-
parandam pecuniam Inellers maritos co-
gunt, non quieturæ, niſi mos eis geratur,
deliderantibus amplius quam ipſarum fert conditio, quam virorum facultas, quam ho⸗ neſtas, quam ordinum deniq; ratio. Nam& eius hodie vxor in aurea torque ſpectatur, quem, ſi merx iniuria cœli, aut quoq́; caſu cotrupta fefellerit, eſurire oporteat: infelix tamen vir hunc ſumptum facere habet ne- ceſſe, vſurus alioqui matrimonio, neq; con- cordi, neq́; quieto. Cui malo, lata lege oc- currere commodiſsimum eſt, atq; perneceſ- ſarium. Sed longius digreſſus, ad inſtitutũ argumentum de conatu recurro, mihiq́; pe- to, rem publicè vtilem perſuadere obiter conato, fraudi id ne ſit. In eo mea verſaba- tur oratio, referebam exempla caſusq́ʒ, qui-
58 bus conatus extra legum pœnas eſt. Quæ t
ſententia, id eſt vt impunitus conatus ſit, non in factis modò ciuilibus, Gloſ. in l. ſi conſtiterit. in verb. tentauit.& ibi Bald. C. fini. re. Feli. trac. de conat. col. 3. verſ.7. fallit. quod proculdubio eſt, ſed& in criminibus,
59& quidem atrocioribus eſt recepta. Namt
Iulius Paulus libro duodequinquageſimo Digeſto. l. qui falſam.& ibi Doct, de fall Pariſ. conſ. 69. nu. 24.& ſi conſiderata. vol. 4. falſæ monetæ percuſſæ, eum, qui nonfor- maſſet, ſuffragio iuſtæ pœnitentiæ pœnale⸗
6o gis Corneliæ coërceri negat. Idemq́;tin ve-
neno quidam reſponderunt, Angel.ln§. fit iniuria. ff. de varijs& extraord. crimi. Au- guſ in additi. ad Ang.in tract. malef. verb ex interuallo. Barba. conſ.33, vol.a. Cepo. conſi. vlt. per totum. Butr. c. i.de reſcript. Franci. Cre. ſing. 49. Deci. l. non vult.& ibi in add. ff. de diuerſ. reg. iu. Thõ. grã. voto3. & vo. 30. Carerius.prac. cri..homicidi. nu. 97. Nam dati mali veneni, niſi inde is, cuſ
datum eſt, extinctus ſit, nullam pœnam eſſe placuit.
dok mobhe ntuan5 wwikthme n o 1 eia!*.,C haten nüel — kt au 4 K ule 4 aiglnen piisi ſde nppain, V ainelle 1 mmdten Manlmac
vd ſe⸗ Rocha Inchd nbeniun fies ftamfe ruon cledt e r.Fe. nirud ilhenan Ingelictu
car Kioröfaldver raurrgs Mur crpinmee int nsscoiſtal archäbi bn Greg g elaltcauo aaubeeltn kamal⸗ diuu ſen qäunn. in ücelcta, qu fonatancin inpulamaneant. doyormm n aegio ewiuſc utsicte onrner. Deni mocöfie Achiac aded unach eongſumipſu Gereucen fnugtäcere olen cium ror qübtaftom non litem. 1eh Gcodgoodcu. v liproy almf deinrem An.C.gd, ddg cemimi.Ni nollinm wed lüſepetl umny in Dendddna goſt üni pi a defconpeti ſaii ug venra cltouhm, Gaiin wrmallas dehe Wlaccſ; Cceſg. d plgg Gr higongarh ln
oitumdt, 4 onſumvli dcaloet T lverilo
9 3 1 Wtlonu C de
„ t lerlider
wica 3 rlideros na. 9 71
1. 1 K dj 3 ſeltiie. le nonyite
„. 1 keb
ktrato fue! A rnl, quial
isabitisn ſntchung 1 eheode moxre
wolz erlnn. Kmſce pig velhp, 1 nenf ao beros nu. LaM, cte ab N J. iNee R 3 ellusnan 4 zeſe n win duntati d Wamad

cula 40 ½ Liad lordich Snbe n d R Ge en Ad .& ge a 7
e,. d- dus dun an⸗ Ml,
npinam ian. mbecun mtt
6 lac⸗ IA de d d qulett W lln
n 1 d„
mldu Jn. 9 usan Gal n
Souimvi cniun lim ordi ntreas levxor it u atean
merx 1m 5
publicè 1a ap fraudi iqd. We io,refeteſ ra xen- ntus extr 2 Dp8 a. id eſtſt puli Actismo ulb rit. in vet:.Bll
cli.trac. C 20 dbd oculdubi ⁸* bc ematroci n ell paulus lit=li
DE CIS10 IITVANICA
lacuit.Et hanc ſententiam magis receptam eſſe, Barbatia lib. 2. reſpon. d. conſ.zz. author eſt, quod maxime opinandum eſt, cùm lege cuiuſq; Ciuitatis, vt plerunq; fit, pœnæ ir-
éi rogantur. Nam quotiens ſure Municipali
pœna deſcendit, conſumatum eſſe delictum
6 oportet. Cœpti enim nulla animaduerſio
Bart. l.. ff. de ſica. Imol. c.1. de præſum. Feli. d. Tract.de cona. col. verſ. fallic octauo. eſt, quod ius moribus omnium Gentium rece- ptum creditur. Spec. tit. de accuſat. 6.ν. quid ſi in fi. Doc. l.1. ff. quod quiſq. iur. Fe. d. verſ. tallit octauo. In hanc verò ſententiam idcir-
z cò itum eſt, quia I cœptum delictum pro
conſumato haberi fictionis Fel.d.verſ. fallit
6% octauo. eſt, verba f autem legis Municipa-
lis, verè non fictè accipi oportere, inter om- nes conſtat. l... hæc verba.& ibi Bart. ff. de
65 neg. geſt. Fel. d. verſ. fallit octauo. Hanc
cauſam eſſe putat Bartolus, I. 1. 5. diuus. ff. de ſica. quamobrem in lealia delicta, quæ con- ſumata non ſunt, impunita maneant. Muni- cipiorum quippe, ac proprio cuiuſq́; ciui- tatis iure pœnæ conſtituuntur. Deniq; non modò affectum in delictis atq; adeò cona- turn non puntri, ſed neq; factum ipſum, niſi
66 perſeueret. Nam f vulgò dicere ſolemus, fa-
ctum non videri, quòd factum non duret. J. item.§. quod ſi actor. ff. quod cu. vniuerſ. J. ſi pro parte. 9. verſum. ff. de in rem ver. l. alia. C. quib. vt indig. cum ſimil. Vide. Ti- raq. l. ſi vnquam. verb. ſuſceperit liberos. num. i. C.de reuocand. donat. poſt Marſil.
7. fi. nu. 152. cum ſeq. Sic f compeditum, qui
inito fugæ conſilio extra cuſtodiam euaſit, ſipoſtea redeat, non puniri ait Baldus. l. 1. col.3. C. de ædili. actio. 1.. col.. C. de ſer. fu- git. Stepha. Bertran. conſ. 6. non puto. in fi. lib. 2 Marſil. l. is qui cum telo. nu. 54. C. de ſi- ca. Liraq. d. verb. ſuſceperit liberos. nu. i⁷. quaſi qut reuerſus eſt, fugiſſe non videatur.
6s Vt teſt in eo quoq; reſponſum, qui a Magi-
ſtratu iuſſus domo emigrare, rebus inde ſu- is ablatis, vbi emigraſſet, eodẽ mox regreſ- ſus eſt. Nam pœnam, quæ in cõtemnentem Iudicis præceptum ſtatuta eſſet, ab eo rectèe exigi placuit, Bart. l. ſicut. 6. ſuperuacuum. col.3. verſredeo ad ordinem. ff. quib. mod. pig. vel.hip.ſol. Tiraq. d.verb. ſuſceperit li- beros. nu. 9.& meritò. Nec enim rei iudi- catæ ab hoc paritum eſſe, qui rurſus ſit in-
greſſus, non tmagis quàm ab ijs, qui mœnia
ciuitatis ſuę decreto Principis diruere iuſsi, ea cùm diruiſſent, alia poſtea extruxerunt. Moœnibus enim eam Ciuitatem carere per- petuò oportere, decreto Principali conſe- quens eſſe, Dynus, Cynus, Bartolus, Bal⸗
————————
771. 4½ dus, Salycetus& pleriq; omtes ſcribunts l⸗ ſeruus. per ill.tex. C. de pcœn. Tiraq. d. verb-
0 ſuſceperit liberos. nu. i. Vt t in illa ſpecie,
7
—
cùm præſes prouinciæ ſuh vincuiorũ pœna reddi domino ſeruum præcepiſſet, perpe- tuò vinctum ſeruum eſſe debere, Imperator Alexander lib. o. Principalium Conſtituti- onum Catullo reſcripſit:d.l. ſeruus. eo vide⸗ licet perpenſo, quod Præſidis ſententia nul⸗ lam temporis præfinitionem contineret.
Sict item euenire, certo pecuniæ modo in domus emptionẽ eccleſiæ legato, non enim ſatis fieri legantis voluntati, ſi empta do- mus, poſtea diſtrahatur, vt ſi nec empta eſ- ſet. Bald. l. ſi quis ita. C. de pact. inter. empt. & vend. Socin. conſ.76. viſa. col. 2. vol. 1.& conſ. 133. profecto. col.2. Perpetuam enim cauſam& hoc defuncti conſilium habere,
72 nec finiri tempore palam eſt. lllud f quo
receptum eſt, vt, qui alicunde exulant, illac iter facere non prohibeantur, neq; in illa Ciuitate, vnde eſſent exacti, cibum capere vetentur. Nellus. Pract. banni. i. par. 2. tem-
73 poris. q.8. Amplius in eo reſponſum eſt,
qui in paciſcenda pace in eam Ciuitatem, in qua is, cum quo geſsiſſet inimicitias, dege- ret, non venire, certa conſtituta pœna pro- miſiflet, in ſeq́; recepiſſet: nam quo minus trium quatuòrve dierum in ea Ciuitate ho- ſpicio ſaluis pactionibus vti, ei aliò profi- ciſcenti liceat, nulla dubitatio Petrus An- cha. Conſ. 74. Viſo diligenter. ad finem.& Arg. l. quicquid calore. ff. de diuerſ.reg.iur. eſt,& meritò, nam breuis in loco mora non
74 conſideratur. Perinde quippe haberi qut
quoquam venit, confeſtim inde receſſurus, ac ſi illo ne veniſſet quidem, idq́; Petrum Ancharanum Conſ.5. Viſo diligenter. col. vlt.per c.i.extra de ludi. Tiraq. d. l. ſi vnq́;. ſup.ver. ſuſceperit liberos. nu. 176. C. de re- uoc.dona.ſcripſiſſe lego, quæ ſententia Bal- di fuit. Conſ.z99. proponitur. in prin. lib. z.
perl. Cæſar. ff. de publi. Tiraq. ſup. d. verb.
75 ſuſceperit liberos. d. nu. m. Necfminus ex
76
aduerſo dici ſolet: non videri abeſſe eum, qui confeſtim rediturus ſit, quod& Petrus Ancharanus Conſ. 90. Conſidero etiam. in fi. per l. ex facto. ff. de hæred. inſtit. Adde. l. ſeruis vrbanis. de leg. 3.& l. cum antiquitas. ibi. ex breui temporis interuallo. C. de teſt, ait,& Angelus Peruſinus adnotauit. d. l, cũ antiquitas. per ill. tex.& perl. ſi longius.§. ſi filius. ff. de iudic.& l. penul. in fi. ff. de vaca. mune. Tiraq. d. ver. ſuſceperit liberos.& d. nu. v. Huc t ſpectat quod Innocentius iiij. Pontif. Max. lib. i. epiſtol Decretal. c. pru- dentiam. de offi, deleg. in illa ſpecie ſeripſit.
Cuͤm
————
—õ———

46 PETRI
Cuùm eſt pluribus mandata cauſæ alicuius cognitio, vulgari illa poteſtate facta, qua li- cet quibuſdam abſentibus, alijs, qui adſunt, mandata iuriſdictione fungi,& ita ius red- dere. Ait enim hac facultate præſentes non vſuros, ſi, qui abſunt, breui reuerſuri pro- ponantur, tanquam ilico reuerſuri, ſicuti 77 dictum eſt, nec abeſſe videantur. Quod t mihi& Stanislao Narcuſio faciendum nu- per fuit, quibus cùm ſimul atq; loanni Do- manouio HMednicenſium Antiſtiti, Rex no- ſter cauſam quandam cognoſcendam man- daſſet, Ioanne Domanouio Antiſtite ab- ſente, Vorniam in ſedem ſuam profecto, nec diutius abfuturo, ei rei ſedere, noſtriq́; copiam litigantibus facere noluimus. quod etiam atq; etiam obſeruandum eſt manda- tam iuriſdictionern exercentibus, rectè at ordine facturis, ſi ſe haud faciles exhibeant, morẽmyve litigatoribus gerant tractari cau- ſam deſiderantibus, collega abſente,& poſt paucos dies redituro, cuius fortè perſonam parum ſibi propitiam ſiue actor ſiue reus 8 exiſtimauit. Conuenienter ſuperioribus Salycetus l. 2. colum., antepenult. C. de pe- dã.iudi.per d.l.ſi longius.ſcripſit Magiſtra⸗ tum, cui ex neceſsitate abfuturo iuriſdictio- nem ſuam alij mandare legibus l.. ff. de of- fici.eius. conceſſum eſt, ita demum eo iure vſurum, ſi diutius abfuturus ſit, quaſi mox
——
————
reuerſurus, inſtar præſentis ſit: Ang. d. l. cùm antiquitas. per ill. text. facit quod no- tat. Bartol. l.i. verſi. quæro quid ſi ille. ff. de offic.conſu. Deci.d.l.i.numer.og.ff. de offic. eius. Quam ſententiam Philippus Decius d. l.i.& numer. o?. de offic. eius.& alij Tiraq.
d. verb. ſuſceperit liberos. num. v⁷. veram 79 putant. Hocfamplius ſciendum eſt, illud tempus abſentiæ attribui, cùm adhuc qui- dem in Ciuitate Magiſtratus eſt, ſed iter adornat, ſarcinulasq́; componit, quod lo- anni Andreæ in addi. Spe. tit. de iuriſd. om. iu.in addi.incip.ex neceſsitate. per l. ab ho- ſtib..ſed quod ſimpliciter. ff. quib. ex cauſ. maio. placuiſſe Alexand. Tartagninus libr. 1. Digeſt. d. l.. col. 17. ibi in gl. in verb. pro- So ficiſcatur. refert. Etfcontra, cùm reuerſus rebus ſuis componendis diſtinetur,& ſe de
via quodam modo colligit. Nihilo enim magis mandatam iuriſdictionem ea re ceſ-
8i fare, quaſi& id tempus abſentiæ ſit. Paruif quippe referre, abſit Magiſtratus, an præ- ſens quidem fit:foro tamen dare operam nõ poſsit,& partibus ſuis fungi. Quam ſenten- tiam Cyni d.l.i. in 7.8.& 9. q. de offic. eius. eſſe Alexander Tartagninus lib. 1. Digeſt. d. l.1, col. 16. ver. in gloſiin verb. proficiſcan-
ROYXZII
MAVREI tur. de offic. eius. apud Papinianum refert.
82 Etf ſanè hæc exigua temporum momenta,
adeò negligi deſpiciq́; legibus ſolent, vt ne deiectus poſſeſsione is videatur, qui mox eam recuperauit, Bald. l. licet. C. de except. Tiraq.d.verb.ſuſceperit liberos.nu.ido.nec contra, poſſeſsionẽè is nactus, qui eam poſt
83 modo amiſit. Quare farbitri ſententiæ ob-
temperaſſe ille meritò nõ creditur, qui poſ- ſeſsionem reſtituere iuſſus, eandem, cuùm reſtituiſſet, occupauit. Idem Bald, poſt la- cob. Are.& Oldrad. l. Titio centum. perill, text. ff.de condi.& demonſt. Tiraq. d. verb. ſuſceperit liberos. nu.: 82. Illudere quippe hunc arbitri ſententiæ, non parere videri.
84 Nihil t enim conſequutus debet exiſtimari,
qui poſſeſsionem adeptus, mox ea excidit:
vt nec æger priſtinam valetudinem recupe
raſſe intelligitur, qua non diu vſus propo- nitur. Quaret Medicum, qui ob hominem ſanandum certum pecuniæ modum ſibi da- ri pactus eſt, homine ita ſanato, vt modico interiecto tempore in morbum reciderit, à mercede excludi vulgò placuit. In qua ſen- tentia poſt Dynum, Cynum, Raynerium, & alios quoſdam vetuſtos ſcriptores, Bar- tolus, Baldus, Albericus, Salycet. Paulusq́; Caſtrenſis fuere:l. Mareius. ff.locati. quæ& crebrius recepta eſt. Spec.tit. de ſalar.g.vlti. poſt princ. Ioan. Andr. c.contractus. 2. q. de reg.iur.in mercu.Imol. Franciſ. Aret. Barb. 1. ſi ſtipulatus eſſem abs te. ſt. de ver. oblig. Petr. Anch. Abb. Barb.& Feli. c. præsbyte- rum. ext.de homic. Marſ. cõſ.⸗. Summi cœ- li. col.2. verſ. cùm ergò in caſu. libr.i. Tiraq.
86 d. verb. ſuſceperit liberos. nu. 180. Noſtræ t
quoq; diſputationi deſeruit, quod de natis & mox diem functis, de mortuis item& poſtea in vitam reuocatis vulgò receptum eſt. Nam& illos, vt nunquam in lucem edi- tos, c. nam& ego.& ibi Ioan. Andr.& Abb, de verb.ſignifi. Tiraq. d. l. ſi vnquam. verb. ſuſceperit liberos. num. 16/1. C. de reuoc. do- nat.& hos, quaſi in rebus humanis nunquã eſſe deſijſſent: Gloſ.l. ex ijs. ff. de legib. perl. 3. ff. de diuorti.& l. qui ex liberis. 9. plane,ff. de bono. poſſ. ſec. tab. Bart. Alberi. Bald.& alij.d. l. ex ijs Angel. l. debitor. C. de ſenten. paſ. Idem. Angel. Imol.& Alex. l. ſimarito- ff. ſol. matri. Gloſ. ſeruus effectus.ſf.de ob⸗ ligat.& actio. Barth. Brix. q. dominica. 54- eſto quod aliquis ſit reſuſcitatus. loan. And. c. fraternitatis. col.2. verb. miraculum.& ibi
late. Card. Alexandrinus. de frigid.& male⸗ fic. Alberi. late. l. inter ſtipulantẽ. 9. ſacram. colum. 2. Ver. ſ. expeditis oppoſitionibus.
liga.& l. quod dicitur. poſt ff. de verb, obliga.& l. quod dici Drn.
666 91*
9!
Lusul 1 T 1 7' V ol— P Dynb 1 Kisu unen— nalt ff nercict. Tmmuit luſcol. du9 cep nece 7 2 gl M di facciis,. v d.ſ. adum! A Droxir 8 d La T 7 ln(rsdd uübeim wum un autiuume areſtituim ſe ech nch e tempue 5 11 riſe canen lle,onbenlt erbiöne auitnull. es lIbicmen ſc nn hal atra ſute? amumm s quiciie Aalb-Aberl. tt Aat, m. MWletkater Kdeadmet m lunach Romans min⸗ ordeſgoi aorhl cepe dsAd ne wafobdarum iu
.
dwcor. an maplh opera fribun e ob g riiffent cerdoti, tn emmllent exclu- uspolta rechi-cenim,) mtarerar edm Ainoſtenti dcoltdt tagendo dilatat durrbzn luen ettus, qui nentpen Wrelt magnum un teti inmeene oper lm eſin um Ge poſt.
„mnlti cutgn Genti cotidtanu auippe i utemiinelucc — m. Recalh ege, ing 90 temue perteesilet wi Gumg dhenim Vnne vrnare man trim, Ais mnüerüſten duch drebi de vooij umc en alk hägit 3 detlhd
aid 3 Vuumn 8 rrir Trermetamm
qpiacmſd 2 familſe rpar 4 ſerzdl guoda
dipoſeeren V
Waatus Mræen d
89—
qui 1 s
b b 1 mapodin; quico, ung henn
matanemn.
Rewei Lal

—— 4—— ——————— .— 2 2 8
———— —*
d e G 5 a Site„ pECISIOLITVANTCA II1 47 1 dos 3 and Dyn.ibi. col. vlt. verſ. vltimo colligit. ff.de verb. ſuſceperit liberos. num.⸗ lego quen- dllel ei impenſ.in reb. dot. fact. Bald. Paul. Caſtr. l. dam, qui in teſtimonij dictione ſe ſemper 4 dend Aaälbr inter Aiels 3 de condſt.& demonſt. idem Lucæ in Hetruria fuiſſe dixiſſet: Nam licet 8 zed anune Bald. 1. col. vlt. verſ. item incidit. C. de ſa- Peſtilentis cœli noxam fugitans aliquot
delnh Br une croſan. eccleſ. Tiraq. d.verb.ſuſceperit libe- menſibus, vti conſtitit, Luca abfuiſſet: non 3
d 1'
mnteſtit aSiuſd occd e. l
6 A g RAOl 24 Tii tei
xxerpriſt ar nlan teligtur, een Wrt emn lomcertun Jman, weihhon minaa Gdo tempo i 3m 1 decccudit nen poſt yym 1e. ſum squoſcam 2Satenz Baldus, All Stawbeu
usreceptat.Nit rinc loan.¹. cn
4 rinmercu.ru pulatus eſſ: Tstii- 4 ¹ 4 T Anch. Abb 8.dé at. de homi 12 fat „verſcum 2 Sündh
ros. nu. iο. haberi placuit. d. gloſ.& Docto.
F locis proximè allegat. Secundum t quæ in
ſpecie Lazari poſt quatriduum, quaàm diem ſuum functus eſt, Chriſti Dei miraculo vi- tæ reſtituti ius matrimonij ſaluum ei fuiſſe, bonaq́; hæredibus adempta ei reddi opor- tuiſſe, conſequens eſſe, conuenit inter om-
& nes.Ibidem. Quod t quidam Guil. Laud. in
extra ſuſcepto. verb. vacantium. Bald conſ. 243. quidã nobilis. col.. lib. 1. Alberi. l. adeò. ff. de adqui. re. dom. Abb. d.c. fraternitatis. Romanus. ff. ſol. matr. Iacob. Zochus. rub. exſ.de ſponſa. Tiraq. d. verb. ſuſceperit libe- ros.& d. num. 7⁷0. ad Eccleſiarum iura pro- ducunt,& non magno ſane operæ pretio ſcribunt, defunctos, qui reuixiſſerit, ad ſa- cerdotia, quæ morte amiſiſſent, excliſis no- uis poſſeſſoribus, recipi. Hæc enim, vt quæ naturæ modũ excedunt,& in oſtentis ſunt, ocioſi hominis eſt argutando dilatare: Ex aduerſo autem in lucem editus, qui ſtatim interijt, pro non nato ne ſit, magnum eſt, id non neſcire, ac pulchrum certè operæ pre- tium. I. quod certatum. C. de. poſt. hæred. inſti. cum l. præcedenti. cottidianum hoc
89 quippe eſſe. Et t quidem in iure ſucceſsio-
nis conſtitutum ſcio, eum, qui natus ſit,& mox extinctus, in ea cauſa eſſe, in qua erat
90 futurus, ſi diu ſuperſtes fuiſſet. In illa ſpe-
cie à Sigiſmundo primo Poloniæ Rege
95 negauit continer:.
eo magis periurio obſtringi, peruicit. Tametſi t aliam hoe habere rationem vi- deatur, vt non vbi quis caſu forte ſit, ſed vbi perpetuò eſſe ſoleat, diſpicere debeamus. l. ſeruus qui. ff.de leg.3.& l. ex facti.§. rer. ff.
94 de hæred. inſtit. Quod † extra perſonas, eſt
in rebus conſtitutum. Nam ſt̃paterfamiliàs domum, quæq; in ea, cùm moreretur, fo- rent, legaſſet, exactam à debitoribus pecu- niam, quæ moxalijs nominibus collocare- tur, Proculus libro trigeſimoſecundo Di- geſtor. I. ſi ita legatum. de leg. 3. cap. 86. Qui, I ſecundum La- beonie diſtisctionem, ſpectari generaliter ait oportere, non vbi quid caſu ſit, ſed vn- de abſit. d. l. ſi ita legatum.
Hac ſententia me vſum repeto, cùm ex patria mea Alcagnitio ab Olito, quo præ- ceptore poſt Sobrariæ exceſſum latinis li- teris ſum inſtitutus, conſultus Illerdæ, vbi in artis boni& æqui ſtudiis primus eſt mi- hi labor exantlatus,& poſitum rudimen- tum, in illa ſpecie reſpondi, cùm quidam villam, quæq́; ibi, cùᷣm moreretur, eſſent, le- gaſſet. Nam dixi, mulas aratorias, quæ forte tempore mortis Alcagnitij erant, legatario deberi. Eſſe quippe villici non Oppidani inſtrumenti, ſi quidem per eas villæ fundus coleretur. Itaq; non vbi eſſent, ſed vbi eſſe deberent, conſiderandum, idq́; legibus eſſe
luſceperiſ dun Cracouiæ, cùm ius profiterer, me conſul- conſequens. l. ſi chorus.§. 1.& d. l. ſeruus .19...„.. 5
aiſoutatio iu rumrepeto. Infans in manibus obſtetricis qui,& I. cui quæ Romæ. ff. de leg. 3. vt& 3 1, fut t icen ſtatim, quàm natus eſt, deceſsit, ne vagitu poſtea iudicatum didici, nõ ſine magno fa- KX Gleſft 1u*
invitam t. 123
quidem edito, quærebatur, patris antè de-
mæ pudore eorum, qui legatarij cauſam op-
„ functi hęreditatem ad matrem ne transmit- pugnabant, ſe a Tyrone,& tunc primum ad 2milos) d 5 teret iure Ciuitatis ſuæ?& quia cum ſpiri- legum cognitionem adgreſſo ſuperatos æ- nam Rego ⸗ tu natus dicebatur, transmifiſſe reſpondi. 97 gre moleſteq́; ferentium. Conuenienter † b. ſignit. 2 Sacræ enim Conſtitutiones d. l. quod certa- meæ ſententiæ, cùm ſimilis caſus in Hetru-
ritliberos 12 tum. cum d.l. præcedenti. poſt veterem iu- ria Florentiæ incidiſſet, diſtinguens, Pau- hos,quali 2 ris Prudentiam l. quod dicitur. ff. de liber. lus Caſtrenſis lib. 30. Digeſtor. reſpondit. l. ident: Gi 1 5& poſt. in ita extinctis idem, quod in ijs; huiuſmodi. 9. legatum per ill. tex. de leg. 1. dicorti&l 2 uth quibus diuturnior vita contigit, ſtatuunt. 98 Proxima huic illa quæſtio eſt, de qua mul- 5 poll ſec. P 91 Sed t qui contraria ſententia vtuntur, Salo/ tům ſanè inter veteres legum Magiſtros va- ais Ang E monis d. c. nam& ego. verbis, quod aiunt, rieq; tractatum lego:ea ne cuiuſqʒ natalium n Angel- tuentur, ſe matri vnigenitum dicentis: cui cenſeatur origo, vbi caſu& fortuitu quis emn Slol 25,, tamen alium filium fuiſſe proditum eſt. Sed editus eſt, an quo loco parentum deſtina- maln. Bar.un quia non diu ſuperſtes fuerat, quaſi eo in tione naſci debuit? id eſt vbi domicilium Aaciio 6 lucem non edito, ſe matri vnigenitum Sa- yꝰ illis eſſet? Bartolus lib. 10. Principalium vocaliq 54 86 lomon dixit, tam breuia fraternæ vitæ ſpa- Conſtitutionuml.filios. de municip.& ori- mitise, d35 ⁸ tia pro nullis ducens. Conuenienter this, gi. fortuitam natalium originem non eſſe dale p, defenſum à Ludouico Pontano Conſil. 263. ſpectandam diſſerit: ſed parentum domi- beri.lte 1 35 v vilo puncto cæterisq́; contentis. Tiraq. d. cilium, eorumq́; eiuem eſſe ait, qui naſce- ee Vente vi retur,
h obli

4⁵ PETRI retur, eum ijsq́; munera facturũ, apud quos eius parentes domicilium conſtituiſſent, non vbi naſci ei contigit, idq́; ait Impp: Se- ueri& Antonini AA. Conſtitutioni l.1. de capti. conſequens eſſe, qui in perſona Sar- matinæ puellæ, quæ apud hoſtes concepta editaq́;, cum matre, patre illic diem ſuum functo, reuerſa eſt, reſcripſerunt, eam ma- tris duntaxat conditionem ſequi. Ita Barto- 1us. d. l. filios.
100 At f ego planè non video illam Con- ſtitutionẽ præſenti quęſtioni ſeruire. Nam, vt matris quidem conditionem ſequatur, d. l..& in hoc Ciuitatem, l. aſſumptio. ff. ad municip. quæ ita ſuſcepta eſt, ſuam& ipſa quoqʒ originem nihilominus habere debet: 1.1. in princ. ff. ad municip. de qua nihi quic⸗ quam loquuta eſt conſtixutio. Parum itaqʒ argutè Bartolum diſputare, n aυod de parentum damiciiio dixit, quod quidem ad originem attinet, iure poſtliminij reſtitu- tam, principali conſtitutione 2diuuatur: quæ cùm Sarmatinam maternę cenſeri con- ditionis ait,& conuenienter originis, ad eam ſe refert Ciuitatem, vnde origo matri eſſet, non vbi domicilium, quod in propo- ſito non ſpectari, conſtat: ſicut nec patris ſpectaretur, ſi ab hoſtibus reuertiſſet. Fi⸗
10i lius f quftppe, vt Domitius VlIpianus libr. L. Digeſtor. d. l, aſſumptio.§. filius. elegan- ter ſcribit: Ciuitatem, ex qua pater eius na- turalem originem ducit, non domicilium
102 ſequitur. Addetquòd, lulio Paulo autho⸗ re, I. filij. 6. 1. ff. ad Municip. vidua mulier amiſsi mariti domicilium retinet. Nihil itaq; interfuiſſe, Sarmatina, hac quidem parte, vtrius magis parentis conditionem ſequeretur, eandem originem, ſi domicili- um ſpectaretur, habitura. Quapropter Bar- toli argumentationem ab re multum atq; à veritate diſtantem non ſequor, cui nec ipſe, parum videlicet ſubtilibus huiuſmodi argutijs fidens, ſuam accommodauit autho- ritatem: vt extremis diſputationis verbis ingenuẽè profeſſus eſt.
Confutata paucis Bartoli argumenta- tione, an vera ipſa ſententia ſit, confirma⸗ riq́; quaqua ratione poſsit, non erit abſq; operæ pretio diſpicere. Permagna quippe
ROYZ11
105
106
107
108
MAVREI
Rempubl. nomenq́; Romanum atque Vr- bem orbi imperaturã, magis magisq́; pro- ferrent, externam virtutem ſunt reueriti, nec erubuerunt, peregrinis hominibus ci- uibus ſuis poſthabitis, publicam rem ge- rendam mandare.
In t quibus M. Perpennæ, magño omni-
um conſenſu ſummum Conſulatus Impe⸗
rium delatum conſtat, qui Rege Ariſtoni- co capto, tributi ſibi honoris abundẽè popu- lo Romano gratiam retulit. Craſsianæ idem ſtragis punitor. Sed t& ante hunc Tar- quinius priſcus, vt mittam natalium ſordes & pateruum probrum, nam& mercatore patre& exule genitus fertur, peregrinus& ipſe, Corintho quippe ortus, dignus eſtha- bitus, quem Roma ſibi Regem aſciſceret, haud quaquam pœenitentiam actura, Re- Publ. ab eo, dilatatis Imperij finibus, diuo- rurm; cultu, nouis ſacerdotijs adaucto, am- plificato ſenatu, equeſtri ordine vberiore relicto, per ſummam virtutem atq; pieta- tem geſta. Nec hæc de Municipum ſub- lectione inſolens lex, intra profanos hono- res ſe continuit, ad aras quippe diuorum producta, Dei immortalis templis morem imponit,&, ne cui in aliena Ciuitate ſacer- dotio præeſſe liceat, cauet. Omnia Ciuibus, vnde cuiqʒ origo ſit, externa induſtria atq; ꝑpietate ſubmota, occupaturis.
Quam t conſuetudinem iamdudum In-⸗ nocentius iij. eius nominis Pontifex Max. Conſtantinopolitano Patriarcha, qui cer- tam quandam nationem ad ſuam Eccleſiam tantùm admitteret, grauiter reprehenſo, non immeritò antiquauit, indignum ratus à Dei ſanctuario, acceptos Deo homines arceri, ea vna re excluſos, non ſine naturæ ſuggilatione, quod non hoc potius aut illo loco nati eſſent, minus plerunq; idoneis, ohtentu originis eo, vnde hi ſubmoueren- tur, aſciſcendis. Innocentij ea de re lib. 3. epi- ſtol. Decret. c.ad decor. de inſtit. extat Con- ſtitutio. Sed enim, quia ea complures Gen- tes per Pontificum indulgentiam ſolutæ, pręrogatiuam originis vſurpant, ſupra ſcri- pta quæſtio æque propemodum in ſacris atq; profanis honoribus adipiſcendis vide- ri poteſt neceſſaria. In qua quidem, vt co
103 ea quæſtio eſt, nec infrequens, cùm t ple- 10⁰9 redeat, vnde digreſſa eſt oratio, qui tfortui⸗
ræq; Ciuitates eo paſsim iure vtantur, quod admodum in Italia ſcio receptum, vt vnde cuiqʒ; origo ducitur, ibi in collegia coopta- ri, honores gerere ſolitus ſit, aſcitis ciuibus, & quibus aliunde traheretur origo, ab hoc 104 beneficio longeè lateq́; ſubmotis, idq́; t con- tra Quiritium morem, qui, vt naſcentem
tum naſcendi locum ſpecari negant Opot-
tere, Saluij Iuliani ſententia vtuntur, aui li⸗ bro trigeſimo Digeſtor. d. l. huiuſmodi. 5.
legatum. in illa ſpecie, cùm teſtator kandu pore ibi
& mancipia, quæ ſuæ mortis temp
1.— 2 2.—7 11 1 forent, legaſſet, ancillam, quæ in illo fundo
eſſe conſieuerat, in fuga, cum teſtator mno⸗ reretur,
crecut, 1 cide en Gucim 2 la cs 1 pidn 64 alintgo= tüülee e nsuii 24 1nſdle— Cengell d4 dekett i. ulmi e
o verun idc; Iirnonenalch N
ube3” zuimfat mectüfnubocum, naci 2. zätrrnodum Gru Vn Varlinnus, I 3ueh glignd lulianun nnelſl gnäkguum. we and, an erlgub preter patr usdut Im dcun, vbi elle cile gn enldenſſe: ooipte tergrernone, vbi qum ſlmn abitonadellet. nute donungonlum.! Ganlie ünngolteleg. qulteſee hecke iean, peni mergige dibusaluiloret dice toum mmornanclam ine — hl ſtmareiedencz au nn trlnumum uu llio 1 fenmmpatnen Dr 5 wnkeriner(pnſ ULeog Aleno mnlnhemſ- Atenat. M Vana uus Kne 4 dnr Mf u leneri de I Qam Cxa . AKes ümiidt uu ſanlmech ant. witepil N kaman ¹ unpor e deueni üm kan lrüciuimm q bdikeee ſlädn Ciuitale
d
een e dan. QMg wntuncen Waüldas dere d Kllaust lbr deimäh e d data umc.aion ogftan u N 0 danen 97 erelcr ſn numen uldan gwiide a rng donſti Rag ſalm, 8 wlümie opte nood ſeps et a dll. AChp 8 licezi 6 ſortis e 6 rn 14 ſaen m

einſolet a inn ſ ontinuit: lamtuom tz,Deit at ralmmm t,&, ne agpnaleaka ræeſſe lii uScauerlun iqorig J exxri lebmoth Eup ntco uEoudin 1remün ntinopa Jo but
era em a ndamfl* em
admittl i= gal dllliee 4
merito er Waun
DECISEO LITVANICA
reretur, enixam, legato cedere reſpondit.
perinde enim habendumait, ac ſi moriente
patrefamilids in eo fundo, vnde aberat, fu-
iſſet,& conuenienter, quia partus ventrem
ſequitur, d.§.legatum. pro eo haberi, ac ſi,
qui in fuga editus eſt, eo loci, vnde marer
abfuiſſet, natus proponeretur, idq́; propter
patrisfamilids deſtinationem atq; volunta-
tem, quæ, vt Domitius Vlpianus libro duo-⸗
detrigeſimo Digeſtor. l. ex facto. 9. rerum.
de hæred. inſtitut. eleganter ſcribit, in hu-
iuſmodi quæſtionibus totum facit. Sic quoq; in liberis, inquiunt, parentibus ſpe- ctari ipſorum animi deſtinationem conſe- quens eſſe, id eſt quò ſe fortunasq́; ſuas do- micilij conſtituendi gratia recepilſent: non autemn fortuitum editi partus locum, vt nec in ancilla, fugæ. Ad hunc modum Petrus, Cynus, Nicolaus Neapolitanus, Baldus, Angelus,& pleriqʒ apud lulianum libro trigeſimo Digeſtor. d.§. legatum. diſpu⸗- tant. Atiputetaliquis, præter patrisfami- liàs deſtinationem, locum, vbi eſſe ancilla conſueuiſſet, legem eonſideraſſe: Inſpici quippe luris interpretatione, vbi quidq́; eſ- ſe ſoleret, non vbi fortuitò eſſet. Quod eſt in multis quæſtionibus reſponſum. l. ſi ita. cum Il. alleg. ibi in gloſſ. de leg. z. Et ita quidem prima ſpecie videatur, penitus ta- men perſpicientibus aliud foret dicendum. Propterea enim morari ancillam in eo fun- do ſolitam exiſtimare debemus, quòd do- minus ita conſtituiſſet, totum itaq; id à pa- trisfamiliãs deſtinatione pendere atq; con- ſilio. Igitur t conſtat inter ſupra ſcriptos Doctores eius quenq; municipem eſſe, vbi larem atqʒ domicilium illius parentes habe- rent, non quò vi forte maiori, quam Græci des uap appellant, l. ſi merces.§. vis maior. ff. locat. compulſa mater aut voluntate ducta, quacunq; ex cauſa, ſeſe recepiſſet, quòve commeans puerperij tempore deueniſſet, ſecundum quæ de liberis ciuium quorun- dam Patauinorum in aliena Ciuitate, cùm ibi forte iuris profitendi cauſa parentes age⸗ rent, ſuſceptis pronunciatum eſſe, Paulus Caſtrenſis refert. d.§. legatum. Quippe
110
31
—
quos municipes Patauinos fore: placuit.
tantundem in ſua perſona obſeruatum, Fe- uz linus t libro primo epiſtolarum Decretali- um c. Rodolphus. numero decimoquarto de reſcri. ſcribit. qui Ferrarienſium, apud quos ipſius parentes domicilium habebant conſtitutum, municeps eſt iudicatus,& propterea, quod inde ortis lege municipali ſolis licet, in Iuris conſultorum ibidem eſt
—
1II. 49 cooptatus Collegium, quãuis Felina, Op- pidum in agro Rhegino, fortuitu, vt ait, natalis ei locus fuiſſet: quod& in alijs ple- iſq; claris eruditione viris obtinuiſſe, idem d. c. Rodolphus. author eſt. Quæ exempla, vt mihi quidem videtur, haud ſanè ma- gnum momentum adferunt præſenti diſpu⸗ tationi. Nam quos quiſq; natos apud ſe ob præclaram literarum alteriusve magnæ rei ſingularem ſcientiam exoptaſſent, ijs facile aſſenſuros ius ſuæ Ciuitatis atq; originem vindicantibus. Nota t eſt inter ſeptem Græciæ Ciuitates de Homeri patria vetus contentio, duobus illis celebrata exametris.
113
Septem vrbes certant de ſtirpe inſi gnis Homeri:
Smyrna, Khodos, Colophon, Salamm, Ios, Argos, Athenæ.
Alijs fortè parentum ſedes atq; domici- lium intuentibus, alijs apud ſe natum alle- n4 gantibus. Quamfego rationem ſequutus nuper, Romæ cùm eſſem, Michaeli Raba- ſtenio Alcagnitij, municipij mei, originem ſibi aſſerenti, quod ibi fortuitu, matre ob peſtilens cœlum domo profecta, editus eſ- ſet, haud grauate adnui, hominis elegantia literisq;,& ſingulari probitate delectatus. quam cauſam fuiſſe Duùmviris Viuelijs putauerim, vt eum pro municipe noſtro ducerent,&, quæ illorum poteſtas eſt, ſuf- fragio ſuo ſubiectum in Collegium, ab An⸗ drea Viue Bononiæ conditum, venire fa- ui cilẽè paterentur. Quanquam t ſuos& ea ſententia habet authores, Alex.& alij quos ipſe refert. d.. legatum. qui naſcendi locum etiam fortuitum, nulla habita paterni do- micilij ratione, putant inſpici oportere. Quorum opinionem, contraria expoſita, u6 commodum eſt ordine explicare. Et team quidem, qui primus aſſeruiſſe dicitur, loan- nes lImolenſis manifeſtis conſtitutionis J. ciues de incolis. libro decimo, Cod. verbis, vt videtur, comprobat. d.§. legatum.& ibi Paul. Caſtrenſ. in lect. Parauina.& ibi Ra- pha. Comẽ. Alexand. ibid. ſequitur.& idem Raph. Comen. l. cætera,§. fin. de leg. vnic. quæ breuiter Ciues quidem, inquit, origo, incolas domicilium facit. Igitur vbi quiſq; naſceretur, inde ei originem fore, nihilq́; ad rem pertinere, quo magis huius illius ve Ci⸗ uitatis Ciuis quis ſit, parentes eius apud hos illosve potius habeant domicilium, ni- ſi ibidem natus proponatur. Ita loannes Imolenſis, quiq́; eum ſequuti ſunt pleriq; uu7 diſputant, d.. legatum, Argumentum t de rò de
—————,———
— —-—

30 PETRI
10 de ancilla in fuga enixa, quod pro con- traria ſententia proferebatur, ita diſſoluunt. Fundum, vnde ancilla profugiſſet, idcirco ſpectari dicunt, ne defuncti mens, ancillam in fundo, vnde fugerat, enixam credentis, eamq́;,& conuenienter, quod ex ea natum eeſſet, ad legatarium pertinere volentis: quo 218 quo modo frauaetur, nève, t quod iniquum eſſe& ipſe Baldus, d.§. legatum. contrariæ ſententiæ aſſertor, ait: ancillæ fuga legatario noxia ſit, quorum nihil accidit, li qua quiſq; in Ciuitate naſceretur, eius eiuis eſſe dica- ni tur. Nam neq; iniquumicd eſſe, nec t legis voluntati repugnare, quæ natiuitate origi- nem cuiq; quæri ait. d. l. Ciues. de incolis. 120& I.1.& l. adſumptio. ff. ad municip. Nect fiirmius verò argumentum ex patrisfami- liàs deſtinatione ſumi, ijdem ſcribunt. Negant nanq; in ijs, quæ legis definitio- ne conſtant, quale eſt in propoſito, cuius quis originis cenſeatur deſtinationem: in eo deſtinationem cuiuſq; ſpectari oporte-
ROTZII
MAVREI
domicilium habere malit, rem hoc amplius & factum accedere lex exigit, quæ nilt in- tercedant, negat l. domicilium.& J. eius. 9. celſus.ff. ad municip. conſtitui domicilium. Quod quidem non de qualiquali re factove exaudiendum eſt. Nam Impp. Diocleti. & Maximian. AA. ſuo reſeripto, larem re- rumq́; ac fortunarum ceuiuſq; ſummam con- ſtitui deſiderant. 1. Ciues de incolis, 1., Cod. Vnde rurſus non ſit, ſi nihil auoca- uerit, receſſurus. N udæ ſtaq; patrisfamilias deſtinationi id totum tribuere, quod Ra- phael Comenſis Bartolum alios ́; ſcribere talſò refert, d. I. cætera.§. fin. refert Fran- ciſcus Ripenſ. loco& numer. prox. allega.
185. perquam abſurdum eſt. Nec contraeſt,
quod Marcellus libr. L. Digeſtor. l. nihil ad
municip. nihil vetare ait, quo minus, ybi
quis velit, domicilium habeat. Illud enim abſq; facto domicilium habere volentis, ac- cipi non debet. Glo. d. l. ciues. in ver. larem, Oportere itaq; eum, qui cuiuſquam ciuita-
re, aliter atq; in ijs, quæ à voluntate noſtra 123 tis incola eſſe vult, illo venire. Animo
proficiſcuntur. Vt, cùm quæritur, hæ illæie res ad hunc an ad illum fundum, ad hoe an ad illud patrimonium magis pertineant, ne conſequens ſit, aliquò proficiſcentibus, for⸗ te Lutetiam Pariſiorum, larem illò ac domi- ciliũ translaturis, qui liberi in itinere ſuſci-
tionem, ciues eſſe Pariſienſ. quod abſur- dum eſſe Raphael Comenſis ſcribere refer- tur. d.l. cætera. 9. fin. Franciſ. Ripenſ. tracta. 121 de peſt. part. 2. numer. 18ů5. Quem t ego mi- rari ſatis nequeo, hominem alioqui non in- argutũ, nec inſubtilem diſputatorem. Sed
quandoq; bonus, vt ait ille, dormitat Ho- merus. Quid enim? vt nuda parentum de-
lentium, ad filiorum originem conſtituen- dam quicquam valeat, neq; Bartolus, neq; alius quiſpiam ſupra ſeriptam ſententiam
ſequutus dixit, nec vſquam relatum eſt:ſſed
illud, quod quidem à Bartolo dictum con- ſtat, l. filios. de municip.& origi. libro deci- mo Cod. eius Ciuitatis, vbi parentes habe-
quippe& corpore opus elſſe domicilium conſtituere cupientis, vt poſſeſsionem ade- pturi, eui, vt Accurſius apud lulium Pau- lum Gloſ.. d. l. domicilium. recte putat, haud diſsimilis eſt. Igitur alterutro nihil agi, neq́; per ſe animo, neq; per ſe corpore,
perentur: eos propter parentum deſtina- 124 conſequens erit. Quod 1 Pomponius lib.
L. Digeſtor. l. pupillus.§. incola. de verbo- rum ſigniticatione ſcribens, cap. 238. decla- rat. Incola eſt inquiens, qui altqua regione domicilium ſuum contulit, quem Græci mνοp appellant, nec tantùm hi, qui in Op- pPido morantur, incolæ ſunt, ſed etiam qui alicuius Oppidi finibus ita agrum habent, vt in eum ſe, quaſi in aliquam ſedem recipi-
ſtinatio aliquò domicilium transferre vo- n25 ant. Quæ t deſinitio generaliter ſequenda
eſt, ſiue rebus ſuis, id eſt maiore parte for- tunarum inſtructus quis tranſeat, ſiue ani- mo deſtinato ſit, eò loci, quò ſe recepiſſet, perpetuò viuendi: quibus duobus modis domicilium quæri iamdudum conſtitit. d.
l. ciues.& ibi gloſ. in verb. larem.& in verb.
ſummam.& Paul. Caſtrenſ.l.z. C. vbi Senat.
ant domicilium, liberos, qui illis naſceren- u26 vel clariſ. hoc ſignificat conſtitutio, d.¹.
tur, Ciues eſſe, etſi alio fortè loco eos edi contingat. In qua ſententia Petrum, vete-
ciues. cũm larem conſtitui exigit. d. gloſiin verb.larem. illud cùm rerum fortunarumq́;
rem ſcriptorem, Cynum, Nicolaum Nea- 27 ſummam, d. gloſ. in verb. ſummam. modo
politanum, Baldum& Angelum fratres fu- iſſe, Rlexander Tartagninus refert. d.§. le- 122 gatum. Quomodo tverò domicilium con- ſtituatur, non eſt difficile definire. Sane in primis animi deſtinatio eſt neceſſaria, fi- xumq́; patrisfamiliàs conſilium, quo loci
ſciamus, quod de rerum ſummaatq; fortu- narum dictum eſt, quo magis, qui leſe ali- quò rebus ſuis inſtructus contulit, ibi do- micilium habere dicatur, hoc amplius Bal⸗ do l. vnic. numero ſeptimo, C. vbi de eri- minibus agi opor.& Angelo Conſ 27. qui⸗
dam victor.
tuno lecli emitium alcgdetun 2. Cdls. ea umnlbr.Dé. nakr 1
naete u Gunvotant ſer inſtruc n vtocomt rn miuchſ 1 ſrlum 1* 9
di, quo mAsbv b
Icbuvlocis
ilſe di e d tuiſſe e ne lis ſt, cho e Lullm tett wireinſtruc A Voptxcepto
dloporadu 1 6* wotamnon,i umd 4 LDigcborlll gggull 3 ſgnüte ihrhe kmeciuran martsod pawcem nicliun dein krn, quode ap blcbcaithn Erigalet.] dicenchusten Wtte qualib iarpoltsng qukcoaferam tnes qucaite dmmllſſent, tino contaſir luppolltum clium habet e etcione cuiu tngid,C. ddl cies.no „dottuncudd atilovenien Lelln. Jäcim dhetinus Re MMceindgn numllideiect diellngunſhe Karet do tulile, Aöng, bl
0c0 vli nllalanper g tnr el 1 doguicem I melk auſg vunh labimanend KM ſ üm cnitituto ttee honn Th liſtacdic bankenen d hnn „ lOadſde lnag alluh e 21
Rts. Nene ſtdetnir, dinnias um vla ten um ni Ae dci t
dummai e3 m nereine V ſcega
8

lderan a nane
„
„. 1'. Vacet 1 dobs.
Kcellan u 144 üün dinniid Kanf düia amenll Za dei üen d. eu it Kpenl. L ma mumah mam
M.
Kalh) 66 d Nh
telelae Mautat dlelſe v au acleg a eAcorpe:8 pelcin tuerecopi 1 Je cul, vt Ac a rh lol d. hüüim dibimilis Plgndu Ppei le a 11 Mhan buens erit„2 ol u geſtor.Lpi 1RG.ſtnd gnidicatic=tbale acolaeſtit ur mbn ilium ſud atul appellad 2 unn norantur, lelul Jopidt t austal sOppidi taub mſe, qu A A duæ t deſi a 1 gena 4 1cta erebus lt 20 mm inſtru elöch Dochg ſtinato lit 00 IU2 dlbb
d vlle lid vdu
—
PECTSIO fTITVANICA IrII. 71
dam victor. authoribus, deſiderari, vt aſsi- due eo loci verſetur. Nam hoc principalis conſtitutionis d. l.2. C. vbi Senat. vel clariſ. verbis, vtrunq; deſiderantis, cõſequens eſt. Quam ſententiam Nicolaus Abb. c. fi. nu.
8. de paro. Marianus Socinus c. fi. de foro comp. Felinusq́; c. dilectus. 2. numero vn- decimo, de reſcript. probant,& ego ſequor. Celſiq; definitioni apud Domitium VIpia- num libr. L. Digeſtor. d.§. Celſus. eam con-
n gruere puto in eo, qui fduobus locis æqua- liter inſtructus eſſet, factum notantis, vno non minus, quam altero loco commoran- di, quo magis vtrobiq; domicilium conſti- tuiſſe dicatur, quaſi quo loco infrequens quis ſit, domicilij ibi conſtituendi abſit conſilium, vt eo loci maxime inſtructus eſſe proponatur. Alciati itaq; præceptoris ſen- tentiam non probo, apud Pomponium lib.
L. Digeſtor. l. pupillus. 9.incola. de verbor. ſignific. idoneam eſſe coniecturam exiſti- mantis, quo magis quis quodam loco do- micilium elegiſſe videatur, quod cum re- ny bus ſuis& familia eò demigraſſet. Idtenim dicentibus conſequens fore, qualibet cala- mitate pulſos domo, quo ſe conferant, quæ- rentes, quocunq; pedẽ intuliſſent, ibi con- tinuò, contra animi ſui propoſitum, domi- cilium habere, quod electione cuiuſq; con- tingit, d.§. Celſus.& d. l. ciues. non fato ac fortuna quadam, illò aut illò venientis. d. 9. 330 Celſus. Neq; fenim dixerimus, Xeneam in Macedonia, quò primum llio eiectus, aut in Sicilia, quò poſtea delatus eſt, domicilium tuliſſe, aliõve quouis loco vbi, priuſquam in Italiam perueniſſet, fortè ſoluit. Quan- tzi doquidem, j ſicuti dictum eſt, abſq; propo- ſito ac mente perpetuò alicubi manendi do- micilium nemini quæri conſtitutum d. l. 332 ciues. eſt. Quod in eo, qui ſtudiorum cau- ſa, confecto eorum curriculo ad ſuos reuer- ſurus, aliquò veniſſet, Dynus arg. l. quæſi- tum.§. 1. de leg. 3. l. nihil. ff. de capti. Bart. l. lex Cornelia. d. õ. ſi tamen. ff. de iniurijs. pu- tauit. Negat quippe eum vlla temporis diuturnitate domicilium eò loci habitu- rum, vnde quandoq; abeundi propoſitum ſit, idq́; Angelus libro quinto Digeſtor. l. hæres abſens.§. 1. de iudic. verum putat. 133 Enimuerò t quibus decennio, qui ea mente veniſſet, domicilium conſtituiſſe creditur, illorum ſententia in eo caſu à Bartolo d.§.
ſi tamen. accepta eſt, cùm in obſcuro eſt, animum ad ſuos redeundi depoſuerit, an ad⸗ 334 huc retineat. Vt contra, t qui ſtatim ve- niens, facta animi ſui conteſtatione, ſedes fixit, etſi maximè ſtudiorum cauſa, tanquam
quandoq; rediturus ad ſuos, domo profe- ctus dicatur, domicilium ilico conſtituiſſe intelligendus eſt. Quod eſt generaliter re- ceptum in omnibus qui aliquò ſe contuliſ- ſent. Facta enim animi ſui conteſtatione,
ſe eò loci perpetuò viuere velle, ex conti- nenti domicilium ab eis conſtitui. Quod
& Alciatus d.§. incola. apud Pomponium libr. L. Digeſtor. probat,& rect. Tempo- ris enim diuturnitas ad voluntatis conie- cturam, non ad domicilij conſtituendi ne- 135 ceſsitatem pertinet. Idcircò t Dyni ſenten- tiæ conuenienter fieri, vt vnde quis quan- doqʒ migrandi conſilium habet, ibi nullo temporis curſu domiciliũ contrahat. Cùm,
136 cuius f animus in obſcuro eſt, hærere quo- dam loco velit, an aliò ſe poſtea conferre,
ei, exacto decennio, ſicuti modõ ſcripſi, do-
137 micilium quæratur. Enimuerò, t cuius qualis qualis voluntas domiclij conſtitu- endi illo aut illo facto apparet, tempus de- 138 cennio anguſtius exigi placuit, quod tin eo qui maiore parte fortunarum ſuarum in- ſtructus aliquò veniſſet, Angelus ex facto conſultus reſpondit, d. conſil. 27.& Felinus probat. d. c. dilectus. Secundum quod, quæ proximè diximus, accepta ſunt, eo ſci- licet ſemper deſiderato vt, qui rebus ſuis inſtructus aliquò venit, diutius ibi com- 339 moretur, cùm in lare conſtituendo, id eſt, cm quis nullis rebus inſtructus aliquò venit, nuda cuiuſq; conteſtatio, in quamli- bet regionem, mente ac conſilio nunquam inde recedendi, ſeſe recipientis ſutficiat. Paul. Caſtrenſ. d. l. 2.& d. gloſſ. in verb. la- 140 rem. Ita f exaudiendum eſt, quod Nar- cellus de habendo, quo quiſq; loco velit, domicilio ſcripſit, d. I. nihil. quod& caſus, quem excepit, declarat. Ita enim, vbi quis velit, domicilium habere licere, ait, niſi quo interdictum ei ſit, ex qua exceptione intel- ligitur, animi deſtinatione, vt ſæpe dictum eſt, niſi quis pedem etiam loco inferat, do- micilium non conſtitui. d. gloſ. in verb. la- rem. Nemini quippe interdici, ne quem locum incolere velit, ſed ne incolat. Coar- 141 guitur t itaq; non obſcurè Raphaelis Co- menſis error, dum Bartolum aliosq́; in ſu- pra ſcripto originis articulo carpit, exiſti- mantis, quaſi eorum id ſententiæ conſe- quens ſit, nuda abſentis voluntate domici- lium quærri, ſolaq́; mente ac propoſito ali- cunde emigrantis in ea Ciuitate, quò non- dum ſe appuliſſet, domicilium conſtitui. 142 Cúm † duo illa exigi, vt eſt ſuprà dictum, conſtet, deſtinato eſſe animo, loco vno ali- quo certo, niſi quid inde neceſſariò auocet,
F j perpetuò
— f„. g„ —.

—
143
52 PETRI pPerpetuò morandi, item eò pedem inferre. Nam ſi domicilium, vt ait conſtitutio, d. l. Ciues. incolam facit, quomodo eius quis regionis incola erit? quam non modò non incolit, ſed ne veſti gium quidem in ea fixit⸗ Enimuerò, t quod de rerum ac fortunarum ſummaait Conſtitutio, d. l. Ciues. id ad con- iecturam mentis capiendam pertinere, ſu- pra apparuit, ſi mora longior in eo loco,
ROYIZ2I1
quò ſe quis recepiſſet, intercedat. d. l. 2. vbi Sena. vel clariſ. Bald. d. l.:. d. num. ſeptimo.
144 Cuius trei, Nicol. Abb. authore, d. c. fin. de Paro. eius, qui iuriſdictioni præeſt, erit in- ſpectio, pro qualitate perſonarum nunc an- guſtius, nunc laxius tempus deſideraturi, quandoq́; mox pro incola habituri. Abb.
145 d. c. fin. de paro. Quod t in illa ſpecie Ni- colaus Abbas poſt Henricum Cardinalem Hoſtienſ. libro tertio epiſtolarum Decre- talium d. c. fin. reſpondit, cùm quis do- mum, aut villam, eò loci, quò ſe contulit, emiſſet, aliudve rerum ſoli, nam quin tali facto ſedem ibi ac domicilium collocaſſe videatur, nullam eſſe putat dubitationem.
Quaâm ſententiam ancipitem apud me reddit, quod lib. L. Digeſtor. l. libertus.§. ſola. 2. ad Municip. Papinianus ſcribit: qui ſola, inquit, domus poſſeſsio, quæ in aliena ciuitate comparatur, domicilium non facit.
&46 Quin fautem ipſa per ſe omnium fortuna- rum maiorisve partis, vt ſupra diſſerui, in- uectio illatioq́; domicilij conſtituendi pro- poſitum non demonſtret, ambigendum d. J.z. vbi Senat. vel clariſ. Bald. d. l. 1. vbi de crimi. agi oport. Angel. d. conſil. ꝛ27. Felin. d. c. dilectus. non eſt.
44 Licet t ex aduerſo, vnde rerum ſuarum omnium, ac fortunarum ſummam quis eue- xiſſet, continuò ibi domicilium habere de- ſinere, magnis authoribus placeat. Innoc. c. extranſmiſſa. de renuncia. Bartol. l. ad- ſumptio. ʒS. viris. ff. ad municip.& d. l. do- micilium. Abb. d. c. fi. hactenus ad id, quod de patrisfamiliâs deſtinatione erat dictum, reſponſum eſt. Quòd verò defraudari de- functi mens dicebatur, ancillam in fundo, vnde profugerat, parituram credentis, ſi in fuga enixa exiſtimaretur, id nonnullum mihi quidem negotium facit, ſed quo ta- mẽ defungi abſq; magna opera licet: quan- quam, vt à priore ſententia Paulus Caſtren- ſis diſcederet, quam, cùm ius Bononiæ pro- fiteretur, probauerat, ea vna ratio Patauij poſtea docentem peruicit, haud ſanè idem
148 apud me valitura. Nam t etſi defunctus pa- rituram extra fundum ancillam credidiſ- ſet, Imoò etſi in Vrbem venire eam mori-
M A VREI
turus iuſsiſſet, ibiq́;, cùm de vita laboraret⸗ enixam ſciſſet: non eo minus legato cum partu ceſſurã. Neqʒ; enim ſpectari, vbi quid ad tempus ſit, ſed vbi deſtinatione patrisfa-
149 miliãâs eſſe conſueuit. Nam, tvt lulius Pau-
lus libr. 32. Digeſtor. l. quæſitum.§.fi. delleg. 3. ait: rebus quæ in fundo ſunt, legatis acce- dunt etiam ea, quæ tunc non ſunt, ſi eſſe ſo- lent, nec quæ caſu ibi fuerunt, legata exiſti-
5o mantur. Libet t ijs a2dijcere longam haede
re Domitij Vlpiani definitionem, qui libro duodetrigeſimo Digeſtorum, I. ex facto. 5. rerum. de hæred. inſtit. his verbis: Re- rum, inquit, Italicarum vel Prouincialium ſignificatione, quæ res accipiendæ ſint, vi- dendum eſt,& facit quidem totum volun- tas defuncti. Nam quid ſenſerit, ſpectan- dum eſt. Veruntamen hoc intelligendum erit, rerum Italicarum ſignificatione eas contineri, quas perpetuò quis ibi habuerit, atq; ita diſpoſuit, vt perpetuò haberet. Cæ- teroquin ſi tempore in quo tranſtulit in ali- um locum, non vt ibi haberet, ſed denuò ad priſtinum locum reuocaret, neq; auge- bit quò tranſtulit, neq; minuet vnde trans- tulit. Vt puta de Italico patrimonio quoſ- dam ſeruos miſerat in Prouinciam, fortè Galliam, ad exigendum debitum, vel ad merces comparandas, recurſuros, ſi compa- raſſent, dubium non eſt, quin debeat diciad Italicum Patrimonium eos pertinere debe- re. Vt eſt apud Mueium relatum, cùm fun- dus erat legatus vel cum inſtrumento, vel cum ijs quæ ibi ſunt. Agaſonem enim miſ- ſum in villam a patrefamiliâs, non pertine- re ad fundi legatum Mucius ait, quia non id circò illò erat immiſſus, vt ibi eſſet. Proinde ſi ſeruus fuerit miſſus in villam, interim illic futurus, quia dominum offenderat, quaſi ad tempus relegatus, reſpõſum eſt eum ad vil- læ legatum non pertinere. Quare ne ſerur quidẽ, qui operari in agro conſuerunt, qui in alios agros reuerte vantur,& quaſi ab alio cõmodati, in ea ſunt conditione, vt ad legatum pertineant. Quia non ita in agro fuerãt, vt ei agro viderentur deſtinati. Quæ res in propoſito quoq; ſuggerit, vt Italica- rum rerum eſſe credantur hæ res, quas in Italia eſſe teſtator voluit. Proinde etſi pecu- niam miſerit in prouinciam ad merces com⸗ parandas,& nec dum comparatæ ſirit: dico pecuniam, quæ idcircò miſſa eſt, veper eam merces in Italiam adueherentur, in Italico patrimonio iniungendam. Nam etſi dediſ- ſet in prouincia de pecunijs quas inltalia ex ercebat, ituras& redituras, dicendum eſt hanc quoqʒ ltalici patrimonij eſſe rationem. 3 3 lgitur
iir Crconpat i 8* rllepro.
lelchlg
riietec ,, ritn,ee yuu
Noloc arlXS lauausnt in egalel⸗
2 auoc Ale 1
„vtn
Reib 9 9 nm vel
₰
N Me laeodi0. 1 nuiuemm rruraderi enlb.34. tu aagen nahece cüm! feök
1 FAIT, C retw vtrum luumelle n qoode redeydl ne ¹ 2 5 V dcedert d Ktinnni tr lüdi w Alxhetne lie cuchhdn i 7 4 I cetzetepon
non rten ſoodo 110
imeavel- M Veiall uarcht e lebedl an brutim 8 far No Spelior u
conegwei nogiitlocoleg
enernt einih von vd
bogſt i peevelle plac
dlunee dqunudpertin loo binr hetunulcio,vt in mclal gvrnenit, cuin ccpio e elctinonpot minpkeſte damprudeberett duitmdg mpuc lnt leg camſengt w antmdoe lleultat aproger,yt quæ celſn nylis wadumt! zianer en ngultid. I deht desra viden 55 nmanellmin fach ken 3 cnlcne ele deinto 6 1 4 nuen diie u Letapatach dersd o anellm eſt
8 i dbeddet elehe
KA d„ahellededen cllag uirelocum nd Guao,“ Raum, de de dlle tan nducarenn,e drlag,e Ttmnum; 1 e dd bae enont menr 195 tautn 4 de proxine n dü alid
ſtinnimen d hanin
JoMO
9¹⁷
li deſt⸗ 1l me aölen dltinalocen üü g.

m lualica nerllgrürn he per 12 aurte ollibvt Sertua., Ulemporl ta uotma dnon vt E den e dum locun„A denane anltulit, n WPünuen n puta de lt 23 pawme. s miſerat Croun ad exigen t dhnſ omparandi t„ufln bium nol ir Juntit Datrimoni tasspeu apudoluc arreuam legatus ve en lolhen uæxibiſunt* alon llam apat 2Silibt dilegatum: Iiusa- erat immil eui uerit milſi ni¹lac uia domis 5 dlegatus, mat mmnonpert?* 4. E uioperari i 22 oco agros reuo n odati, in ed coli ertineant, ann
e
J gro vid 2„ tel 48 Kd
m10 iniung 1” 9 uincia dept dic ituras& 1 1 Jg) lalic pal:
i beo quoq;, t cuius opinionem lib. 34. Dig
1ꝛ nus probat. d.§. fin.
354 ſtinatione, tranſeamus.
DECISIO LIT VANICA
Igitur efficere dici, vt merces quoq; iſtæ, quæ comparatæ ſunt, vt Romam veheren- tur, ſiue prouectæ ſunt eo viuo, ſiue nondũ, & ſiue ſcit, ſiue ignorauit, ad eum hæredem pertinere, cui Italicæ res ſunt adſcri ptæ. La-
ſtor. I. ſi vxori.§. fi. de aur.& argent. leg. Lauolenus refert, in ea ſpecie cùm ita qui- dam legaſſet: ARRGENTVM, QVOD DOMO MEAE ERIT, CVM MORIAR,& quæreretur, vtrumargen- tum, quod à teſtatore depoſitum eſſet, lega- to cederet? diſtinxit inter præſentis cuſto- diæ cauſa depoſitum,& perpetuæ,& hoc non cedere, illud cedere reſpondit. Et enim ea verba, QOVOD DONMO ME- AE ERIT. ſic, inquit, accipi debent, eſſe ſolebat. Quam ſententiam& Lauole- Superioribus t itaqʒ conſequens eſt, in eo quidq́; loco legum in- terpretatione eſſe intelligi, non vbi quan- doq; ſit, ſed vbi perpetuò eſſe placuit, ſiue voluntate eius, ad quem illud pertinet, loco ſuo abſit, ſiue eo etiam inſcio, vt in caſu de ancilla ſupra allegato vſu venit, cuius fuga, accepto legum ſenſu, effici non potuit, quo minus legatario cum partu deberetur. Quia qui fundum, quæq́; in eo ſunt, legauit, ea camplexus videtur, quæ in fundo eſſe con- ſueuiſſent. Quapropter, vt quæ ibi caſu adeſſent, haud amplius reddunt legatum,
vz ita nec, quæ abeſſent, anguſtius. Non tre-
ctẽ itaq;& illud dictum, idcirco acceptam eſſe interpretationem, aneillam in fuga non videri enixam, ne conſequens eſſet, illius facto, legatario noceri. Cum tota eius rei definitio ex patrisfamiliâs pendeat deſtina- tione, certo aliquo loco ancillam eſſe vo- lentis, vbi,& cùm inde abeſt, eſſe debet in- telligi. Falſum igitur fore, locum, vnde an- cilla aberat, ideò ſpectatum, ne defuncti quoquo modo mens fraudaretur, nève an- cillæ factum legatario damnum adferret, quæ longè aliter ſe habere, demonſtratum eſt. His itaq;, quæ de defraudanda defuncti mente dicebantur, confutatis, ad id, quod proximè ſequebatur, de patrisfamilids de- Ett quidem, qui contra diſputant, multùm intereſſe aiunt, deſtinatio cuiuſq; de ijs rebus ſit, quæ no- ſtra continentur voluntate, an de ijs, quæ legum definitione conſtant: illa enim arbi- tratu noſtro mutari: hæc fixa manere atq; immota. Quare poſterioris generis cùm ſit originis inſpectio, lex ad Muni. ff.& de in- colis. libro decimo, Cod. tot. titu. quippe definit, quæ cuiq; origo ſit, conſequens eſt,
/n56
157
158
259
160
16
162
111. 53 in ea conſtituenda patrisfamiliàs deſtinati- onem hic magis, aut illic domicilium habe- re volentis ſpectari non debere. Fortius hoe quidem ſuperioribus argumentum eſt, ſed quod me, ne ſuperiorem ſententiam ſe-
e- 155 quar, haud quaquam permouet. Nam, vt
verum eſſe fatear in ijs, quæ legis definitio- ne continentur, legis non noſtram ſpectari deſtinationem. Illud t etiam nemo inficia- bitur, legem in ijſidem noſtræ ſe accommo- dare voluntati ac propoſito.
Vnde fit. vt licet quo quiſq; loco con- trahit, ibi iudicium ſuſcipere cogatur. l. hæ- res abſens. õ. proinde. ff. de iud. tamen t in eo, qui aliquò, inde confeſtim diſceſſurus, venit,& ibi contraxit, aliud lex d.§. proin- de. conſtituit. quæ hunc foro contractus eximit, inciuile rata, locum breuis moræ ſpectari,& aliò properantem iuriſdictione diſtineri. Sic quoq;& in noſtra quæſtione fortuitæ moræ locum non ſpectari, ſed do- micilium conſequens eſt. Nect mihi quis dicat, ſi cogeretur ſe, quocunqʒ peruenerit, defendere viator, aut alius, qut præternaui- gat, duriſsimam eius conditionem fore. d. 6. proinde. contrà quam in originis diſputa- tione euenit. quę ſi ex loco natali cenſeatur, nihilo magis naſcentem onerat, quam ſi in- de ortus exiſtimetur, vbi parentes domici- lium habent. Nam t& ex diuerſo eſſe quoq; duriſsimum, eum, qui cum viatore aut cum eo, qui præteruehitur, contraxiſſet, circum- ueniri, aut eius quærere domicilium cogi. Verius ergò eſt,& in ijs noſtræ deſtinario- ni legem ſeruire, loco breuis moræ ac for- tuitæ non inſpecto, quod in muleis quoq́; iuris articulis reſponſum lego.
Nam tlege municipali, qua merces exo- ticas, ſalem, vinũ, frumentum altudve quid- dam in Ciuitatem inuehere non licet, eum non teneri, qui commeans horum quiddam inuexiſſet, mox aliò translaturus, plerique omnes ſcribunt. l. ſi quis poſt hanc. C. de ædifi. priua.& ibi gloſſ. Iacob. de Arena.& Cyn. item Bar. Ange.& Paul. Caſt. l. cæte- ra. Ö. ſed& ſi quis. ff. de leg. 1. Alex. Imolen. Conſ. 433. vol. 4. viſa inquiſitione. Qua f ratione proſcriptis hominibus, quorũ alio- qui Municipiorũ legibus impunita eſt cx- des, in Oppida, qua illis iter eſt, hoſpicij cauſa ſine metu Magiſtratus ingredi licet. Nellus. tract. Bannitorum, in 1. part. 2. tem- poris. quæſt, s. pacto vel ſtatuto.& Petr. de Anch. conſil. 74. viſo an diligenter. Marfi. J.
167 fin. numer. 153. ff.de iuris. omni iudi. Pro †
eo enim habenda eſt breuis in loco mo- ra, ac ſi, qui quoquam veniſſet, inde mox 8 F iij receſſu⸗
— 5 1—————m—
———
AI MII

8
167 onem. d. c. certum. cum concor.
54. P ET RI receſſurus, illè veniſſe non c. certum. u. q. 3.& c. ſi quis autem. 8. diſtinct.& s. q. 1. c. 1. & Marſ.d.l. fin. num. eod. videatur. Tan-
264Ʒ tundem t in fure reſponſum ſcio, cui rem
furtiuam aliquò ferenti, ſicubi forte de via feſſus quietis cauſa aut capiendi cibi ſubſi- ſtat, parci placuit, omnemq́; in eum iuris- dictionem ceſſare, Bald. poſt Bart. l. qui fu- rere. ff.de ſta. homi. Marfil. d. l. fi. num. eod.
licet † ob continuam reialienæ contrecta-
tionem furti pœna Bartolol. ſi abducta. C. de furt.l.ſed nec.ff.de condi. furt.&l, ſi do- minium. ff. de furt. Angel. tract. maleſic. in gloſſ& veſtem cœleſtem. ibi. quæro quid ſi fur. authore quocunq; euntem teneat. In-
166 terſit I deniq; Reipub. nocentium facinora
impunita non relinqui. l. licitatio. õ. quod il- licite. ff.de publi. I. ita vulneratus. ff. ad l. A- quil. Quibus exemplis non illud tantùm diſcimus, breuis moræ nullam eſſe inſpecti⸗ Verùm etiam delinquentibus hoc tribui, vt non vbi ſubſiſtant, ſed quò tendant, lex ſpectet. Quod ſi in viro atq; vxore recipimus, fore vt, quocunq; eant, domo profecti, ſemper in locum domicilij contendere videantur.
168 Nam t inde cùm abſumus, peregrinari nos
ait conſtitutio. l. Ciues. de incolis. libr. 10. Cod.&, eò cùm peruenimus, peregrinari deſinere. Toto itaq; tempore, quo à domi- cilio abſumus, pro iter facientibus ſumus habendi, quo numero, qui peregrinantur,
169 eſſe ſolent. Huc pertinet, quod Prebatium
& Labeonẽ in illa ſpecie reſpondiſſe, Pom- ponius lib.35. Digeſtor. l. ſi quis ita. de con- dit.& demon. Ad quem tex. adde Bald. I. ſi pater. 8. q. C. de inſti.& ſubſt. la. l. non tan- tùm. circa finem. C. de lega. Marfil. l. fi. ff. de iuriſdict. refert, cùm quidam ita legaſſet: DVM VXNOR MEA CVM FILIO ERIT: HAERES MEVS EI TAN- TVM DATO. Nam non eò magis, quòd patronum latitans, filio relicto, de medio diſceſsit, à legato matrem excludi putauerunt. Quippe quæ animum à ſe fili- um dimittendi ac propoſitum non habuiſ- ſet, quod præſtare eam oportuit. cæterùm, vt omni momento cum liberis ſit, non exi- gi, quibus conſequens eſſe Bartholomæus Socinus ſcribit: d. l. ſi quis ita. Vnde quis reuertendi animo diſceſsiſſet, ibi eum præ- ſentem ſemper fuiſſe exiſtimari. Quod ac- cipere debemus, etiamſi diu abfuiſſe pro- ponatur. Nam in breuireuerſis, animum redeundi Paulus Caſtrenſis,& Raphael Co menſis non deſiderant, d. I. fi quis ita. eò tandem noſtra diſputatio redit, vt in libero-
ROVZII
MAVREI
rum origine non naſcendi locus, ſed paren- tum domicilium, vt eſt ſæpe dictũ, ſpecte- 17o tur. Nect Franciſci, cui à Ripa cognomen- tum eſt, ſequor ſententiam diſtinguentis: Tract. de peſte. Part.z. num. 183, conceptus ſit in loco domicilij partus, nec ne, vt poſte- riore caſu, naſcendi locus, priore, domicili- ji um ſpectetur, quòd t qui in vtero eſt, vt lu- lius Paulus libro primo Digeſtor. l. qui in vtero eſt. de ſta. homin. ſcripit, perinde cu- ſtodiri ſolet, ac ſi in rebus humanis eſſet. Id enim, cùm de commodis partus quæri- tur, eſt acceptum, d. l. qui in vtero eſt.& ple- runq; nihil intereſt, eam ciuitatem quis pa- triam habeat, vbi natus eſt, an, vbi magis parentes haberent domicilium. Aut certe id totum ex futuro pendet, incertumqeſt, Vz vtrius loci ciuem eſſe, ſatius ſit. Adqde, tin originis cauſa diem puerperij, non conce- ptionis inſpici, quod Neratius lib. L. Dige- ſtor. l. eius i. ad Municip. eleganter ait. Pro- inde tali diſtinctione vtendum non puto. Haæc quidem, ad aliorum diſputationem, quod attinet, cæterùm dicere nos poſſu- mus, ſuperiori ſententiæ, ſi rẽ penitus per- vz ſpicimus, illud toccurrere, quòd originis cauſa natura non lege conſtare videatur. 174 Quodi Domitius Vlpianus l. aſſumptio. ff. ad Municip. declarat, cùm aſſumptio origi- nis, inquit, quæ non eſt, veritatem naturæ 175 non perimit. Et trurſus, d. l. aſſumptio. 5.1. filius ciuitatem, ex qua pater eius naturalem originem ducit, non domicilium ſequitur. 176 Nemo t autem neſcit, rerum naturam im- mutari vlla legum authoritate non poſſe. l. 2. 9.1. ff. de vſufruct, ea. rer. quæ vſu conſum. +⁷ Sed t hoc mouere neminem debet, neqʒ enim tam arctè naturæ demonſtratio acci- pienda eſt, vt ad cuiuſq; loci anguſtias, vbi quis natus diceretur, originis definitionem ijs contrahamus. Alioquinfex vico ortis, Rem publ. cui vicus ille reſpondet, patriam non fore, quod nemo dixerit. l. qui ex vico. ff. ad r Municip. Sanet Vergilio non Mantua, ſed Andes, Oppidum in agro Mantuano, mta- 180 lis locus fuit. Nonfitem Catullo Verona, quippe quem in Peninſula lacus Benaci na- tum conſtat, de vtroq; illud Martialis Do- ctorum quorundam virorum patrias com- memorantis;
I erona doſti ſyllabas amat vatu: Marone felix Mantua eſt᷑.
Naſo quoq; lib. Elegiarum 3. ſuam& eo- rum patriam celebrans ita ſcripſit: Mantna ergilio gandet: Verona Catullo.
Pelignæ Gentis gloris dicar ego. etinell⸗
9 autzores 4 1 64 4 7
npcptet m ſgeſena rallo vimt 8 llenunaglu binatuncit wauundſ5 exſoluicebede deautöomiſe etcotpul Aloaigest- licLſau 1 clecpent Cohenlbg fddenalb- 1b eDign. pobliinen larunen . irvedte r digadetg
9 lorlin
8 9p Heitends- 1 Lccdnd
llcan
hotimaut lt
abrelctis,
lder Nam qu
nlco nde 3
deumm vect Kaqpeleait,
„qurfugam omiceabllature baunndt.d.9. Iiertrted9.les leusciibere, aunncert. Tant trabeyud Narc imlipropte ci giquid mer meuradonum einorum nom oifbmolusl.n.
tglblete d e pecie br. cim bole 3e mulgeiugiens,, busſäbala epilet. Num hu do Xſocg gl, iade receder ſlussakeng crdit, Et. mg Gdem rüüan Amnomqpippeel liena aa nuue wüi dain derebw umluch molodaih rilägf wpere 4 ½ 64,, 9 1 lanem in tempeſtal on uigninnä l alnp pl u.Prrp Sfe, APl eeeephr Arlharbnun„ W Cro pa in 14 an Il acecqpien
ü 1 3 ll Hem Mepellens, Oo „M wunoigc g relen, hne RA Aluper 1 Crgcnonnm n aiaſe ſcisadnoſte belag aaim quiinee
n nobſemc Pucbi lm Beruat mmünes dit kmmb u r Jam dCAN.. ldonea cu, eduin dlioo ſa)—
los uog die ſlad
f Pntrap men
a.

dana n 8 deiln 8 4„ ſcſen dndlo e ah uitt dr do pu h lomi Aeuud cuinret 2 he de com e Kü um dlg danmn
vbi man 8* etent dol ruturo pe 2a, nemeſſe, a. diem d 8a lci quod N n,
ad Munich 5 tinclione, 3n n, ad alio a t, cæterut dviſententi d n, Uudfoccm TeN nonlege 6 ni
ditius VIpl arti declarat,— arr, quæ non e u- . Ettrurſt 2,5. lem, exX qua:Tin ucit, non d u⸗
utemneſcit 39 legum auch ant. ufruct, ea. n mouere ni n
dde natura 89
vt ad cuiuſ ul-
iceretur, 2
.Nlioquit 21,
cusile reſ urt nemo dixet 446 anet Verg d⸗ eumina e⸗ t. Nonfite rar nin Penin 8 de vtroc 10
1 „99
„,prilog 4u
„uc Genld 4△ d 5
DECISIO
magis receptam eſſe ac crebram, appellatio- ne originis laxius accepta, quidam Auguſt. Ariminenſis. l. huiuſmodi. õ. legatum. de le- gat.i. Lancel. Decius. l. hæres abſens.. pro- inde.ff.de iudic. Fran. Rip. vbi ſuprà d. nu.
182 183. authores ſunt. Et ⁊ Baldus, d. 9. legatum.
ne hoc præteream, eandem quæſtionem in grege tractat: ſi metu hoſtium aut latronum opilio vim fugiens, caulis relictis, pecus in alienum agrum õpuliſſet. Nam quicquid ibi natum eſt, quaſiin loco, vnde grex ab- eſt, natum eſſet, eius decumam vectigaàlve exſolui debere, conſequens eſſeait, antiſti- te, aut domino agri, quò per fugam grexeſ- ſet compulſus, eo nomine nihil laturo, quod & loannes Imolenſis adnotauit. d. 6.legatũ. idq́; Dynum luliani ſententiæ d..legatum. conſequens eſſe ante alios ſcribere, Paulus Caſtrenſis d.§.legatum. refert. Tantundem
183 idem Paulus Caſtrenſis apud Marcianum
lib. 39. Digeſt. l. interdum.§. ſi propter. ff. de publi.in eo reſpondit, qui quid merciuma- liarumve rerum, metu prædonum aliquò inuexiſſet. Negat enim horum nomine ve⸗
34 ctigal deberi. Quod I Bartolus l. 1. de nau⸗
frag.libro u. Codicil. in ea ſpecie probauit, cùm hoſtes quis, pirataàſve fugiens, cum re- bus ſuis aliquò ſe recepiſſet. Nam huic, nul- lo exſoluto vectigali, inde recedere, resq́;
18 ſuas auferre licere, ſcribit. Et t magna qui-
dem ratione, inhumanum quippe eſſe, ina- liena calamitate de rebus tam luctuoſis e-
dé molumentum ſectari. Idq́; Imperator Con⸗
ſtantinus in naui vi tempeſtatis contra na- uigantium conſilium aliquò appulſa libro 11. Principalium Conſtitutionum reſpon- dit: fiſcum ſuum a lucro vllo inde capiendo edita conſtitutione d. l.i. repellens. Quod
187 Tad illum caſum Bartolus producit, d. l. i. cũ
areſcentibus per æſtatem vicinorum flumi- nibus, ex proximis Oppidis ad noſtras mo letrinas venitur. Sane enim qui in ea cau- ſa eſſent, eos, tanquam neceſsitate famis ad nos venire compulſos, immunes abituros Bartolus d. l. 1. ſcribit,& rectéè. Nam t ſi famis neceſsitas ſacris Conſtitutionibus idonea cauſa viſa eſt, quamobrem patres filios ſuos filiasq́; diſtrahant, C. de pa. qui fi- lios ſuos diſt.in ru.& nig. mirum eſſe non debet, ſi eadem vectigalis tribuat immu- nitatem, idq́; Bartolus d. l.. ſignificauit.
io Nec t magnum eſt, hoc in vectigalis cauſa
admittere, quæ iure ciuili continetur. l. ve-
tiens, à Principe vectigal non conſtituitur, fraus in eo commiſſa omni probro tam na-
LITVANIGA 181 Retinenda t itaq́; prior ſententia eſt, quam
I1II. 55
turali quàm ciuili caret. Bart.d.l. vectigalia.
191 Eſt t enim tantundem& in furto receptum,
quod naturali atq; adeò diuino iure prohi-
beri, nemo neſcit. l. probrum. ff. de verb. ſig.
& l. 1. in fi. ff. de furt. ob famem quippe furtũ
permitti, placuit. c. ſi quis ꝓpter. de furt.&
ibi gl.& Doct.vt omnium ſentẽtia impune
ſit fame perituro rem alienã, qua vitam to-
leret, auferre. d. c. ſi quis ꝓpter.& ibi gloſ.&
192 Doct. Eſt t& illud inter hæc diſcrimẽ, quod
in vectigalis cauſa lucrum quæritur, in fur-
to autem damnum vitatur. Quæ latè conſtat
differre, Feli. c. quoniam. nu. 8. de Simon. vr
plus eſſe appareat, famis cauſa, furtum per- mitti, quam vectigalis remiſsionem dari.
193 Etſi, t vt hoc obiter notem, parùm acutẽè di-
ci videatur, furtum ob famempermitti, licet
194 ita loqui, in more ſit. Famis t enim neceſsi-
tas rem dominio cuiuſq; eximit, facitq́; eſſe
cõmunem, Doct. d. c. ſi quis ꝓpter. idq́; tam
diuino quam humano iuri conſequens eſſe:
Bartolus lib. i4. Digeſt. l. z. 6. cum in eadem
195 adl. Rodi. de iact. author eſt. Igitur, I vt ſo-
cius re communi ſine delicto vtitur, l. meri-
to. ff pro ſocio. ita quoc;& ille, cui, ſi ma-
numab eo, quod alterius fuiſſet, abſtinue- rit, pereundum eſt. id in alimoniam neceſ- ſariam, tanquam commune factum, impu-
ne auferet. Quiæ ſententia Nicolai Abbatis,
c. quoniam. num. 5. de Simo. Ioannis Ana- gnini d.c. quoniam.& Cagnoli d. l. quæ ꝓ-
196 pter. ff. de diuer. reg. iur. fuit. Enimuerò' ſi res, cuius propria fuiſſet, permaneret, nam pretextu neceſsitatis ab inuito auferre, nul-
197 lo iure liceret. Lex enim, quæ, vt ex Demo-⸗ ſthene Marcianus lib.:. Digeſt. l. 2. de legib. ſcribit, delictorum correctio eſt, delictum permittere quomodo poſsit? l. meminerit,
198 C. vnde vi. Quare t neq́; Cyno, l. ſcientiam. 5. qui cum aliter. ff. adl. Aquil. neq; Baldo,
c. 1. 6. iniuria. col. fi.verſ. ſed pone. de pac. iu- ram. fir. alijs q́; pleriſq;, eosq́; ſequuto Decio
l. vt vim. nu. ↄ. ff. de iuſt.& iure.& l. is dam- num eius. de diuer. reg. iure. Adde Cagn. l. quæ ꝓpter. de diuer. reg. iur.& Marſ. l.. nu.
92. ff. de ſica. adſentior illum excuſantib. qui potentioris iuſſu, mortẽ ſibi cõminantis, ni⸗
ſi obtemperaret, hominem occidiſſet. Nec 199 f contra eſſe, quòd vim vi defendere lulio Paulo authore d. 5. qui cũmaliter.& l.3. 6. ꝗd ait. ff.de incend. rui.& naufr. oẽs leges om- niaq́; iura permittant. Id enim extra perſonã vim inferentis, nõ intelligi, quod idẽ lulius Paulus reſpondit.d.. qui cùm aliter.ibi. illũ
iho ctigalia. ff. de publ. Et plerunq;, id eſt quo⸗ z00 enim ſolum.& quidẽ cũ vis iniuſta focta ꝓ-
ponitur, etiam à Magiſtratu modũ muneris F iiij ſui

g5 P E TRI
ſui prætergteſſo. Bart. Tract. qui ſint rebel- les. ver. ſi.rebellando. in princ. Paul. Caſtr. d. l.vt vim.& ibi. Deci. num. 24. Abbas. c. ſi quando de offi.de leg. Marſ.d. 1.1. nu. 82. de ſi⸗
ROYZII
MAVREI
d.I.vt vim.& ibi gloſ.& Docto. quod ab eg non fit, qui imperatam à Tyranno cædem exſequitur. Ab hoc enim adiuuari vimin- iuſtam Tyranni, dum ei mos geritur, non
ca. vim enim iuſtam propulſare, à quocunq; 206 propulſari, palàm eſt, quod niſi dixerimus,
adhibeatur, neq; ciuile, neq; naturale eſt. d.
201 I. vt vim.& ibi gloſ.& Doct. Vndetproſcri-
ptis, in quos iure plerunq́; Municipali cuiq; ciui necis poteſtas eſt, aduerſus vim, ſi qua eorum vitæ adferretur, ſalutem ſuam tueri non licere, quidam Bart. Ang. Paul. Caſtra.
20 1 1 d. l.vt vim, prodiderunt, quod t ſumma ra-
tione placuit. Nam ſi, vt ijdem Bart. Ang. Paul. Caſtra. d.l. vt vim. diſſerunt, iuſta vis eſt, quæ infertur, iniuſtam eius eſſe propul-
admiſsi vindicari, quod in perſona miliitis, caſtigari ſe à Centurione non permittentis, Macer. libro vndequinquageſimo Digeſt. J. milites agrum.§. inreuerens. de re milit.
conſequens fore eum, qui Tyranni iuſſu ita violaretur, aduerſus talemvim tueri ſalutem ſuam non poſſe, quod nemo ſanus probaue- rit. Iniuſtam enim eiv im adferri, certum eſt, quam repellere, vt Iulius Paulus libro 9. Di- geſt. d.l. ſcientiam.§. qui cum aliter. adl. A- quil.ſcribit, omnes leges omniaq́; iura per- mittunt, vt dubium non ſit, Tyranni iuſſu innoxium hominem quocunq; metuocci- dentis factum delicto non vacare. Scio qui⸗
203 ſationem, neceſſum eſt. Ideoq́; pro modo 207 demteſſe quæ, qui contraria ſententiavtun-
tur, pro ſe adferunt, illud in primis, quod Domitius Vlpianus lib. 9. Digeſt. I. ſi quis fumo.§.z. adl. Aquil. ex Celſo refert circa eum, qui exorto in vicinia incendio proxi-
mas ædes, ne longius procedens ignis, ad ſe perueniret, intercidiſſet: circa eum item, qui nauis ſuæ explicãdæ cauſa funes ancho-
belliſsimẽ diſtinxit. Nam, qui quoquo- modo reſtitiſſet, eum à veteribus notatum ait. Qui verò tenuiſſet vitem, qua mos erat
Romani Latiniq́; nominis militem, hone-
ſtiore quaſi pœna electa, non virgis cedere, hunc militiam mutare. Dedita opera con- ſultoq́; vitem frangenti capitale eſſe. Quam pœnam eodem Macro authore d.§. inreue-
rarum alterius nauis, in quos vi ventorum ſe impegerat, pręcidiſſet. l. quemadmodum. 9. item Labeo. ad l. Aquil. Nam nec hunc ob præciſos funes, nec illum deiectę domus nomine teneri, reſponſum eſt. d.§. z.& d.. i⸗
rens. ſuffert, qui manum Centurioni ſe ca- 208 tem Labeo. Adijcitur t& illud de eo, qui ſu-
ſtiganti intuliſſet, contumacia reſiſtendi ſemper fraudi futura. Aliud exiſtimantibus non conſtitueram rei militaris diſciplinam,
204 vtt nec domeſticæ, ſi ſeruus filiuſve famil.
domino patrive ſe ſuo iure caſtigare volen-
arum mercium ſeruandarum cauſa alienas in mare proieciſſet, cui impune eſſe ait lex. qui ſeruandarum. ff.de præſcrip. verb. Sed in hunc magiſtro nauis proditam eſſe actio- nem, conſtat. Gloſ. Paul. Caſtre. d. l. qui ſer-
ti reſiſtat, l.vnica. C. de emend. ſeru.& l. 3. C. 209 uandarum. Ei t verò, qui vicinas ædes diſ⸗
de patr. poteſt. Dec. d. l.vt vim. nu. ꝛu.& ſeq. Fel. c.licet heli.in princ. de Simon. viro vx- or, l.conſenſ.C. de repud.& auth. ſed nouo iure. eod. tit. Felin. c. cum contingat. in fi. de for. compe. Deci.d.l.vvt vim. nu. 22. aut Præ- ceptori diſcipulus parùm benefaciens.l. ſed & ſi quemcunq;.õ.ſi magiſter.ff.adl. Aquil. & ibi Bart.& c. Præsbyter. de homicid. De-⸗ ci.d.l.vt vi.& nu. 22. Quilibet deniqʒ, cuius infirmior ætas ſeniorum prudentia regiatq; informari, ad vitæq́; decora exemplis maio- rum ſuorum excitari debet: natu grandio- ribus propinquis. Quibus in eos animad- uertendi ius eſſe, ſacris Conſtitutionibusl. 1. C. de em. pro. cautum eſt: modum& his & ſuperioribus ſeruaturis. Bartol.conſ. o4. viſis& Alex. conſ.73. viſo Themate. Anan. c.i.de cleri.percuſ. Dec.c.ad noſtram de ap- pel.& d.l. vt vim. nu. 22. Nam eumexceden- tibus rectẽ reſiſti, conſequens eſt. Incipere
205 † enim iniuſtam vim caſtigationi ineſſe:in-
iuſtam autem vim iure ſuo quiſq; propulſat,
ſipaſſet, facti ſui rationem conſtitiſſe, putã- dum eſt, tanq́; vim imminentem auertere volenti. Neq; enim ſolum vim præſentem ſubmouere ius eſt, d.l.vt vim.& d. õ. qui cũ aliter. ſed& futuræ occurrere, vt in vi, quæ manu adhibetur, propulſanda reſponſum eſt. Gloſ. Bart.& Bald. I.i. C. vnde vi. perl.. 6. qui cum armati. fſf. de vi& vi arma. Licere quippe ictum oceupare, placuit. Gloſ. Batt. & Bald. ibid. meritò itaq; fraudi non eſſe, vi- cinas ædes, vnde concepto incendio malum expectabatur, ſuarum ſeruandarum gratia deijcienti. Quid enim peccauit, quitempe- ſtiuẽ damno ſe ſubtraxits multò minus vero eum delinquere, qui præciſis funibus præ- ſens tempeſtatis periculum effugit, nihil autem eiuſmodi in cædis cauſa proponi. Nullam enim vim ab eo, quem potentioris iuſſu violare quis adgreditur, ipli aut adfer- ri, aut imminere: aduerſus verò vim expe- diendæ ſuæ cuiq; ſalutis ergò ferrum nobis alegibus d.l. vt vim.& d.§. qui cumaliter. porrigl,
1' 7 rheln, 2 0 aul ewotut oh donal 65 e ene chr Aim,. 76 1 laces Eul ipnru 3— P. m en „ 1„, 7a ſ 4 u) g b umnltell Mumn nr Navan Ulan an emäcinam 1 ben ubhoninlbus
1 ¹„ enr,ge aterm uteritu
„— „Kiſime 1 hui Qrcaten
notr ciktrte Brl. Co n h m hecketlune lg kalnit4 6
AI 4 aaneic9 enlbcegonta de, crau buceibit dedim colaus
ſequutu n aam 8 n. qen aalcn eralalint! aonhen Kerkinnt, periu zäſke ne iuſheinmmus, of. Mdiſed'be dofonnelcris,de manet t Auuigturfore
renCie alenittereperire Ahobir rembenniinnoxio erpane Galtkehis eer dtpen uneag, Auguſt.
9 Gptet Kerlernrtpertinen
Umüllhe Deinm metuene wonclin nilac.gui occitag i animmnonpoll eun, oin mamperdete, Rin, mmme ſetſowicandumn
1 ſe Ade gichnyndog tedem mingnecteſenar
Apomn binlo moxium ho⸗ uun ſetalegun ere- Altme p 3 dh Veen einn ap, num enbrig Chpe- 95 dekwneg Areridſſne 1. 3 ug Aruchpu Atbol Wh a G P atoſg ielgnteaſ D.. w ſ ,5. i M re rnſenimild d Kcgtſant ientonbeme . Win.. auaa mperats cx gligaul unni Rme loülne 1 ümart dipagin hrpd ngar ſgnülen“ ad de lgaite digä fä
d a

ntdubiunn rer „ 1; ſ ſſ Uhominem 1 tum deliciot aA- gue, qui con un b„ l. MR Kadlerunt,— VIened
Dplanus ll 2 ur adlAquil. A 8 9 11 e dexorto invic Aen, Hgelongius aC,
dnglus C
rt, intercicl 33,4
sluxexplicäd a1 tteriusnauis, Dean ſert precidiſſſ Iim adeo. adl. Ar Phhu loskunes, nec W teneri reſponl i eo,Adiſcitur ayl ercium ſeruan rau prolecillet, e aa andarum,fde aid maiſtro naui 10„ aſtat. Glolſ.Pa ,0, m. Ei t vero, ii facti ſuiratio in tanq́; vim it ucr. Neq enimt uu 4 rei eſt, dl
ere 1us 11„An 1 1& futuræ ocſ 27
„9”
zacuf, 1
1, Quideniim 1=s
9 „ a
DECISIOG
porrigi, non quocꝝ quieſcentem, nihilq́; in nos mali molientem, dum alieno furori mos geritur, lædere, permitti. d, 9. qui cùm aliter.
———jjyy——— ————
L ILT VANICA
— 1
57 damnũ dirutarũ ædiũ non ſarciat, J. ſi ali. g. eſt& alia.& ibi Bar. ff. ꝗd vi aut clam. ſed ne pœnam præterea eo nomine ſuſtineat. Igi-
2u ibiillum enim ſolum. Haud f parui deniq; aus tur, t quia ſiue perituras ædes quis, ſiue non
referre, rebus cuiuſq́; manus adferantur ab eo, qui vim aliquam declinaret, an vitæ.
Damnum ſiquidem rerum ſarciri, vitam ve- rò ſemel amiſſam reuocari nequaquam poſ- ſe. Inde meritò rerum iacturam leuiorem ſemper, quam ſalutis hominibus eſſe. Re- ctiſsimè itaq; aliudin rerum interitu, aliud
perituras, iuſto terrore perculſus, demolia- tur, in eadem cauſa eſt, ne Gloſ. d.§. eſt.& a- lia.verſ.non idem exit in fi. gloſ. pœnam ſuf- ferat, cõuenienter nihil intererit, damnatus percuſſori obiectus ſit,& ita occiſus, an non damnatus, quo minus magisve in eum vin- dicetur. De pœna ſiquidem capitis, non de
in cæde hominis ſtatui. Quæ ſententia lib. 2ꝛi9 rerum damno agi. Sed t& altius rem peni-
5. Epiſtolarum Decretaliumc. ſignificaſti. ͤ in fi.de homicid. Felini fuit. Adde, t vt ele- ganter ac piẽ eodem lib. d. c. quoniam. num. 5.de Simon. Nicolaus Abbas ſcribit, eumq́; ſequutus lIoannes Anagninus, d. c. quoni- am. quæ ita mala ſunt, vt mala ſint ſemper,
rum.
tusq́; perſpicientib. diſsimilis ratio videa- tur, hominis damnati atq; ædium peritura- Ab ædibus enim periculum impen- dere, metuendumq́; eſſe, vt ſuprà diſſere- bam, ne, peruagato longius incendio, inde ad diruentis ædes ignis tranſeat: à damnato
quo numero eſſe cædes aiunt, periuria atq; 220 autem nihil periculi impendere, falſum t itẽ
adulteria, ea priuſq́; admittamus, omne nos adire diſcrimen oportere. c. ſacris. de ijs quæ 283 vimet. ve cauſ.fi. Satius ¼ igitur fore, homi-
nem Chriſtianũ alieno ſcelere perire, quam 22i lam pertinere.
alij obtemperantem homini innoxio vitam eripere. d.c.ſacris. Gloſ.c.de his clericis.⸗o. diſt.per tex. c. ita ne. 32. q.q. Auguſt. Bero. c.
214 ſuper eo. nu. 8. de vſur. Huc t pertinet notiſ- 222 P P
ſima illa Chriſti Dei vox: metuendos eos non eſſe inquientis, Matth. i0. c. qui corpus occidere poſſunt, animam non poſſunt. ſed eum, qui& animam perdere,& in gehen- nam mittere poteſt, formidandum nobis eſ- 215 ſe. Adeò t autem impune ei eſſe non debet, qui potentioris iuſſu innoxium hominem interemit, vt is extra legum pœnas eſſe non exiſtimetur, qui plagam vitans apprehen- ſum hominem percuſſori pro clypeo obie-
eſſe, referre damnatus quis ſit, nec ne ſit, quo magis minuùſve à priuato impune oc- cidatur. Vtroſq; enim ad publicam tute- Vnde t& parricidij ob- ſtringi eos placuit, qui neceſſarios ſuos damnatos, dedecoris euitandi cauſa, ne pub⸗ licam pœnam acciperent, veneno in carce- re necaſſent, Bald. poſt Cyn.& lacob. de R- rena. l.libertas. ff. de ſtat. homi. Ana.& Feli. c.cum iuramento. de homi. Marſ.l.. nu. 3. ff. de ſica.& homicidij reos eſſe, qui damnatum dum ad ſupplicium duceretur, occidiſſent.
Bald. l. additoſ. C. de epiſc. audi.itẽ. l. fideicõ⸗ miſſa. 5. ſi ꝗs. de legat. 3. l. fi. C. de malefi. Bar. l. euiuſcunq;. ff. adl. lul. Maieſt. Alex. 1. 3.9. transfugas. ff. de ſica. Marſ. d. l.1. nu. 3. ita, vt ne militi quidem venia ſit, qui eripi ſibi pri- uata vi damnatum metuens, eum ſua manu
cit. Placuit Angel. Areti. diſpuut. Atholus. 223 interemiſſet. dd. Docto. ibidem. Et t ge-
Gaius adgreſſus, Fel. d. c. ſignificaſti. Dec. l. vt vim.ff.de ius.& iur.nu.o. enim illo occiſo eum, qui obieciſſet, cædis nomine teneri.
neraliter, poſtquam quis in publicam cu- ſtodiam venit, nihil in ipſum cuiquam pri- uato licere, cautum eſt. Bald. poſt Cyn. 8&
216 Sed f andiſtinguimus, imperata cædes à 224 Iacob. de Aré. d.l.libertas. Secundum quod
potentiore ſit hominis perituri. Nam in eo quipercuſſori obiectus eſt,& ita occiſus, ta⸗
lis diſtinctio adhibetur. Placuit Ang. Areti. diſput. Atholus Gaium adgreſſus. Feli. d. c. ſignificaſti. enim, ſi damnatus, cùm ad ſup- plicium fortè duceretur, obiectus ſit, eius
2y cædem impune obijcienti fore, vtt impune eſt, ita enim, quorum hæc ſententia eſt, diſ- ſerunt. Angel.& Felin. ibidem. ędes vicinas
ſuarum ſeruandarum cauſa diſsipanti, d. 1. fi 22 Tantæ † deniq;
quis fumo. 9.i. quaſi perituras. 8ed hanc ra- tionem ſequentibus fore, vt idem in non damnato reſpondeamus. Nam& tunc parci ædes diruenti, ait lex: d. l. ſi s fumo. 9. i. cũ ad eas ignis nõ peruenit, nõ quo omnino
proſeriptorum necem, quæ ſine ſcelere alio- quin iure Munieipali admittitur, ſi capti occidantur, vindicari conſtat. Barto. l. in la⸗ queum. ff. de adq. rer. domi. l. 3.9. fi. ff. de ſi- ca.& l. legis. Iuliæ. ff. ad Iul. de vi.& Bald. d. l.libertas cum multis alijs allegatis per Marſ. d.l. i. num.3z. Quod Andreas Alcia- tus libro L. Digeſto. l. Pupillus.§.z. de verb. ſignificati. apud Pomponium adnorauit. curæ legibus eſſe, ne quid contra publicam iudiciorum diſcipli- nam, occupato ſupplicio, fiat, vt ferro, ve- nenòve, aut alio, quo cædes perpetrari poſ- ſit, in carcerem illato, in præfectum id paſ-
ſum

5* PETRIROYZII MAVREI
ſum animaduertatur. I. carceri. ff. de cu-
226 ſtod. reor. Nec modò cuſtodijs mortem
ſibi conſciſcentibus, impune cuſtodi non ſit. l. ſi. ff. de cuſtod. reor. ſed& caſu defun- ctis. Teſtationibus enim eius rei fi- dem fieri oportere, ne quid cuſtodi adſcri- batur lib. duodequinquageſimo Digeſt. d. l. fi. Herennius Modeſtinus ſcribit. Apparet
227 † itaq; ex his inter damnatum& nec dam-
natum nihil intereſſe, quo magis minusve
233 tum † etiam quia non ex fide actorum, vt
cæteros facere oportet, L.illicitas. 9. veritas. & ibi Docto. ff. de offic. Præſid. Felin. poſt Abbas. c. paſtoralis.§. quia verò. num. 23. de offic. deleg.ſed ex veritate rerum& iudicat, Bart. poſt Cyn. l. vnica. ad fi. C. vt quæ de- ſunt ad vocat. part. Bald. d.. reſcripta. laſ·h. ſiminus. nu. i. in fi. inſtitu. de actio. Felin, d:õ. quia verò. num. 23,& niſi iudicet, pec- cat. Veritatem itaq; ſequutum eum, cre-
in ſupra ſcripta ſpecie, qui quem percuſſori 234 dere par eſt. Vnde, † vt eleganter Baldus
228 obieciſſet, excuſetur. Illa 1 poſtremò ra⸗
tio pertenuis eſt, atq; etiam abſurda, cùm, quod in ædium dirutarum caſu eſt reſpon- ſum, d. l. ſi quis fumo.§. i. ad cædem homi- nis producitur, quod eleganter rectiſsimeẽ
Felinus d. c. ſignificaſti. refellit, cuius ſen-
229 tentia ſuprãâ aà nobis relata eſt. Conſtat t de-
niq;, conſequensq́; diſputationi noſtræ eſt,
quod ſupra ex Cyni d. 6 qui cùmaliter. Bal- 236
di d..iniuria. aliorũq́;& Decij d.l. vt vim. ſentètia dicebatur, cædem à potentiore im- peratam metu admittentis, nullam eſſe pœ- nam exiſtimantium, falſum eſſe, idq́; Baldo, mutata poſtea in melius opinione, placuiſſe apud Imppp. Valentinia. Theodo.& Ale- Xandrum AAA. lib. 9. Principalium Con- ſtitutionum l. ſeruos. ad l. Iuli. de vi per ill. text. lego. Is enim exemplo ſeruorum, qui dominorum metu vim admiſſiſſent, vindi- cari in eũ, qui potẽtioris iuſſu cædem feciſ- ſet, ſcribit, id eſt remiſſa capitis pœna, quã, homine ſua voluntate occiſo, ſuſtinuiſſet, l. 1. ff. de ſica. mitius eum eſſe puniẽdum, quod & alij probant Floria. l. liber. homo. cir. pri. &l. ᷓd dicitur. ff. ad l. Aqui. laſ. õ. ſi min. nu.
Rubri. de offic. deleg.& c. 1. ſi de feud. fue. inter do.& vaſal.& l.. C. quomodo& quan do ludex.& Felin. d.. quia verò.& numz. ait, alios ius reddi iubere poſſe, ſummum verò Principem, ita aut ita reddi. Parea
235 dum itaq; ei eſſe, cuius tanta authoritasſit,
7
Kanfach indiſcuſſa, ſiue hoc, ſiue aliud exſe- qui iu entiauſcultandum, conſequens eſt.
Quod ⁊ in illa ſpecie Cynum vbi ſupra.re- ſpondiſſe, Felinus lib. 1. Epiſtolarum Decre⸗ talium refert. d. c. quæ in eccleſiarum nu. 6o. Quæ ſententia Nicolai quoq́; Abb. c. quan- to. col.⸗. verſ.ſi tamẽ Papa de iureiuran. c.in cauſis 2. nota. de re iud.&cõſ.¼. in illud ſum⸗ ma. adfi. late Fel. d. c. quę in eccleſiarũ. S&nu. 60. fuit, cùm Princeps cauſa nõ cognita ho- minem ſuſpendi iuſsit. Ait enim Cynus, eum qui id facere iuſſus eſt, ſine peccato ob-
237 temperaturum. Quod t magna ratione
Felino authore videtur dictum. d. c. quæ in eecleſiarũ.& nu. 60. Quid enim tam ridicu- lum eſt, quam aà Magiſtratu inferiore factũ nihil temere, aut cum cuiuſq́; iniuria præſu- mere? d. c. in pręſentia. de renũcti.& c. ſicut. de re iud. Non idem autẽ in Principe exiſti-
V. inſtitutio. de actio. Marſ. d.l.. num. 92. de 238 mare, qui t ſummus eſt omnium Magiſtra-
231 ficar. Hæc t diſputatio, ne hoc prætere-
am, Imperatorum placitis conſequens eſt,
tus,& lex quædam in terris viuens? Aut de conſul.ad fi.& Aut. quib.mod. nat. effi. leg.
illoq́; iure conſiſtere poteſt., Enimuerò 23o Hæc t quidem recte dici poſſe, quis puta-
Pontificum Conſtitutionibus legeq́; diuina hominem inſontem ſuæ ſalutis expediendæ gratia occidere, fas non eſſe, Antonium Corſetum ſcribere lego, Sing. verb. metus. ꝓpe fi. qui& cædem ita factam prorſus ex- cuſantium ſententiam præduram eſſeait, ſo- loq́; eo ſequendam arbitratur, quòd crebri- or ſit, magisq́; recepta. Superiora in eo, qui Tyranno obſequutus, id eſt ei, cuius imperium iuſtum non eſt, cædem perpetra- uit, accepta ſunt. Bald. d. l. ſeruus. In Prin- cipe autem iuſto aliud erit forſitan reſpon-
232 dendum, tum † quia eum omnia ex bo-
no& æquo agere præſumtum eſt. Cyni. l
rit, cùm ei, qui tale quiddam exſequi iuſſus eſt, nonconſtat, ſons an inſons is ſit, de quo ſumere ſuppliciumeum oportet. At cum explorata cui eſt hominis innocentia, qui- dam anteponendum veritati obſequium ſcripſerunt:Bar.l. diuo pio. S. ſententiã col. 2. ff. de re iud. Butr.& Imola. c.. de offi. ordi⸗ na. Fel. d. c. cõſanguinei. nu. 8. quidã Theo- logos conſulendos malunt, in quibus laſon d.§. ſi mins. nu. ¹. fuit, alij Fel. d.§. quia vero. in fi.cõſultis Theologis veritati ferutẽdum atq; innocentiæ, dixerũt, ſatius eſſe rati Ma- 2 atu abire:quam de inſonte ſuppliciũ ſu⸗ mere, quod magis probandum eſt. Sem-
fi. C. ſi contra ius vel vtil. publi.& l. reſcri- 24o per t enim, vt Ceruidius Scæuola libroaa.
pta. in ꝛ.& 4. q. C. de preci. Imp. offer. Felin. c. quæ in Eccleſiarum, num. 60/,de conſtitu.
Digeſto l.penult, de probat, ſcribit, veritati locum
mnin
met rbhadllt müul xiud- g wem ic ars, mum 3s
hi
„os darum eno, llla⸗
erall 1 umelle gele 1 d Ldicetebenu, iiſevtnn ſle zibi on babere. 7 aen e ſoe i o Kconlogeh eg. Dole Ld L 1n aterinaüle liclt TUmnAsn 1 1. (nsn uclcdconlecte renlbén gce teſt Agou rorſſcennum ſi ema iundtetnullis döna necollgun l, b nec rmm dalte godnequac aan be kNamänp quæ prop dſtimen emamim ſeperirie oni je äno nenim, vt ac Cenr plnr ipulmatism immn rdofb eractandun 246 Aſ n ns.de tdeconlent lſt.41 ldelgh E eiustenon modoc Clain eſeusdinentapote dihee cumtegdditgetiam män Merennbos ſeddluda mpite eris cuulli reigio aüdm meetsdlmdurum, 7 nani glotm dt. Na dals kchpermitannu, gemo 1 3 M vprlablir, au 5 ſtitu lum es 1 9 1„GKeprle er, g,
—
KTDfn dl Adlt ducetn, A9he Wäd**1D,,
R Nhn d ſainiat CM
4a, zaümdgr cei unaipnci lunr , Up
den, amper eral,
1 11 314 b 1n g iäeibac clsg u dazde uli yf pan KäDn Su
1 G ſmm Natot i e
Vtii„

er 1 . 11
b A.pant Ghaec 4, 193 V
fale o.nh iüci
A . 1 Leima pem, Ktica 1 eielle,, A unn. 3 ſn dlculla, 12
5 y
1 l pec fum. Miel ee . E ec catia Nic 1 2 rerllitam A aKaeä on derei KK illan e Fel. d.„e ziaäe im brinct ez atribo ſpendi i ir⸗ aün dfacere ii: Tettluco urum.(t21 1m. mhore vit adiämei 3.& nu. 66„) icdenta⸗ quimà Nnuti nere, aut c muul inpreſet E enün Non icel as eindi tſummi*& omn quædam murti f. RAu Sidm auidem r Sll el, quital Pdtr. onſtat, ſo ainſi ppliciuml un 10p9
upoli dlui eſt Iun nöin reponend i wen nt⸗Bar. 22 plo⸗ 4 jud. Butn Duobſ ccõlang nuljg nlulendo—un
- .iräl ». nu- w. l diij furig
. ſp liis Thet s ſd
0,
DECISIO LITVANICA 77T.
34 locum ſuperfore. Quod t in cæde dixt, in adulterio æque putauerim recipiendum, quod& pleriq; rectiſsimè exiſtimauerunt, Gloſ.loan. Andre. Bald. Abb.& Anan. d. c. ſi quis propter. Dec.& Cagnol. d. l. quæ ꝓ- 257 pter. vt quis vitæ retinendæ cauſa adulteriũ
342 admittere non debeat. Chuchalonist itaq; ſententiam non probo. L. lib. Digeſt. apud Decium d.l. quæ ꝓpter. in addit. mulieriob famem copiam corporis ſui facere permit- tentis, inſirmamq́; eius parumq́; idoneam 253 argumentationem eſſe, generali illa allega-
243 tione vtentis, quat dicere ſolemus, neceſsi-
———————— = 4 5 1 4 1 8
59 Doc.latẽ allega. per eũ. l. infans. nui. 21. ff. de Sica.vt conſtitutionis verba conuenire auo ſanè videantur, quod animaduertiſſe Cynus videtur. Nam in hac quæſtione hæſitaſſe eu Baldusrefert, d. l.z. Status t quoq; ratio ius huiuſmodi minuit, iquidem in filio ſacris initiato, diuinisq́; miniſterijs addicto hanc ſibi facultatem vſurpare pater non poteſt.
Hoſtiẽ.c. ludæorum. de ætat.& qualit. Ger⸗ ard. ſingul. 100. Marſ. ſingul. 119. pater. Sed t an pro Chuchalone faciat ex aduerſo gra- uitas rei nullam enim eſſe neceſsitatem, quę fami exæquetur. Bald. conſ. 458. lata fuit ſen-
tatem legem non habere, l.z.& ibi. gloſ.& 254 tentia. col. 2. lib. 3. Vnde tpoſt Azonem, in
Doc. ſt. de oſfic. conſu, quodq́; t legibus lici- tum non eſt, id fieri neceſsicate licitum. c. remiſsionem.:. q. 1.c. ſicut. de conſecrat. diſt. 5.1. qui potuerunt. ff. de manumiſ.teſt. Ne enim ita laxandum hoc eſſe, vt nullis finibus coẽrceatur, ne conſequens ſit, ob neceſsita- tem nihil non licere, quod nequaqᷓ́ exiſti- mandum eſt. Nam& in ijs, quæ propè nullã diſtinctionem admittunt, reperiri excepti- 25
245 oni locum ſcimus. Sane fenim, vt ſacroſan- ctæ rei exemplo vtar, baptiſmatis myſteri- 25 um a ſolis ſacerdotib. eſſe tractandum con-
256 ſtat; c. conſtat. de conſecrat. diſt. 4. ij ttamen li deſiderentur, eius rei non modò cuilibet Chriſtiano ſine ſexus differentiapoteſtatem 257 elſe, c. mulier. cùm ſęq. d. diſt. 4. etiam c. ad li- mina. 30. q.. parentibus, ſed& ludæum,& improbatæ alterius cuiuſuis religionis ho- minem eo munere rectẽ functurum. c. Ro-
47 manus.& c. à quodam. d. diſt. 4. Hæc t cùm
tam longẽ lateq́; permittantur, nemo tamen 258 a ſe ipſo rectè baptiſabitur, quod& eſt con- ſtitutum. c. debitum, de baptis. licet, qui hoc affectaſſet, nullo, à quo baptiſaretur, re- perto, ſaluus futurus credatur. Abb. d. c. de- 259 a4s bitũ. Sed t in hoc ipſo famis articulo conſti- tutio, l. a. C. de patr. qui fil. ſuos diſt. quæ de diſtractione liberorum ſcripta eſt, ita arctẽ accipitur, vt matri, quæ ſemper certal. quia f.de in ius vocan. eſt, non minus extra ma- 260 trimonium, quam in matrimonio, vnde æ- qua ei reuerentia vſqʒ quaq; a liberis debe- tur, I. parentes. ff. de in ius vocand. talis fa- cultas denegetur. Gloſ.& Docto. d. l.z. Nec 261 149 † patri permittatur in ijs filijs, quos in po- teſtate non habet, Imol. l.. col. 3. ff. de vulg. vᷣo& pupil. ſubſt. Auo fautem nihil quicquã ꝓ-⸗ ſit, nepotes in poteſtate habere, quo magis 262 au hociure vtatur, Bald. d. l. z2. licet patris ap- pellatione auus, l. iuſta. ff. de verb. ſignifi.& filiorum nomine iuſta interpretatione ne- potes comprehendantur, J. filij.& l. libero-
rum,& d.I,iujſta. ff de ver. ſignifi,& Marſ.&
ſumma.C.de patr.qui fil. ſuos diſtr. Accur- ſium, Cynum, Dynum. C. in argumentum de reg.iur. lib. 6.& veteres quoſdam alios, Baldus& Angels fratres, Salycetus& Pau- lus Caſtrenſis apud Imp. Conſtanti. A. lib. 4.Principalium Cõſtitutionum, d. l.z2. quod in cauſa famis eſt reſponſum, ad aliam quam eunq; neceſsitatem negãt eſſe pducendum, adeò, tvt filium pater, quo ſe à Præſide, quò- ve ſe ab hoſtibus redimat, vendere non poſ⸗ ſit. Bald. d. J.. ſoannis tquoqʒ fabri.õ.⁊inſtit. quib.alie.licet.ſententia fuit, ob famem ma⸗ rito dotem alienare licere, idem ſibi ex nulla alia cauſa adſumpturo, quod& Angelus Aretinus probauit. d.§.¹. Porro t magnam famis atrocitatem eſſe, neceſsitatem q́; aliam nullam ei cõparari, vt meritò videri poſsir, ob famem nihil non eſſe indulgendum, ve- tera nos exempla abundè docere poſſunt, quæ non ſine horrore quiſq́; cõmemoraue- rit. Nam t vt præteream Caſilinates, quib. ab Annibale obſeſsis, lora, quæ in vinculorũ vſum habebhant, detractæq; ſcutis pelles a- quaferuente maceratæ, conſumpto cætero omni victu, cibus fuit. Spendiani milites ab Hamilcare obſeſsi, alijs defecti alimen- tis,& poſt cõſumpta captiuorum ſeruorũ; corpora, quibus per ſummam famem victi- taſſent, ſuis ipſi corporibus non peperce- runt, vt t minus miremur Romanos quof- dam, qui, vt author eſt Liuius lib. ½. ab vrbe condita, ingenti fame compreſsi, ne diutius id paterentur, in Tyberim ſe, obuolutis ca- pitibus, præcipitauerunt. Fœdius t Caligu⸗ ritanorum exemplum, tetriusq́; refertur, qui cæſas cum liberis vxores in ſuam alimo- niam vertere non dubitauerunt. Proditum quoq; eſt Poẽtarum carminibus, Eriſich⸗ thona tanta fame exagitatum, vt ſuis ſe ipſe membris paſc eret, de quo Naſo libro tranſ- formationums:
Ibſé ſuos artus, inquit, lacero diuellere morſis (æpit: mfelix mmuendo corpus alebat. Homerus
.— 1* 1 ——
—
5* ——. —————ͤEͤEͤſͤſͤſͤſſſſſ—— —j———————— 1—— 4

—
263 Homerus deniqʒ Poëẽtarum parens libro Odyſeæ ꝛ. nullam eſſe mortem, quam fame
264 Sed enim, vt famis neceſsitas cætera mala
2651ſi in propoſito recipimus, ſatius profectò
266 Pita, l. ſerui. inſtit. de iure perſo.&, neſmater
267 cultatem. Conſtat t autem verbo Si QVIS
268 Verb. Sed t excluſæ ab hoc beneficio ma-
269 dus d. l.z. adnotauit. Aequum deniqʒ viſum
270 excludit. d. 2. Sedtquia Chuchalon d.l. quę
60 FEE TIARI ROVYVZII MAVRE
pPropter in addit. ad Dec. de diuer. reg. iur diſputationi ſuæ aliud adijciebat argumen⸗- tum, ne illud diſsimulaſſe videamur, quaſi refellere non poſsimus, nõ erit à nobis præ- termittendum. Aiebat, extrema parte di- ſputationis ſuæ, excuſandam mulierem, quę ex famis cauſa alij corpus ſuũ miſcuiſſet, vt & eum, qui cædem à Tyranno imperatam metu mortis perpetraſſet, Dec. l. is damnũ 9. eius. ſf. de diuer. reg iur. Quo argumento, abunde quidem à nobis ſupra confutato, Chuchalon d. l. quę pro pter. ſuam imperiti- am detegit, cùm nihil intereſſe inter illa duo præcepta exiſtimat, quorum altero moœcchna-
enectorum, acerbiorem author eſt.
96 0 4& rdντεε, ‿ελν 5vyeot, Svero Se Acfo, L6roαν AM⁴⁵ inrisꝑ Sartei K r6T.⁸p.
Quibus hæc fermè noſtrareſpondent.
Triſte genus leti miſeris mortalibus omne eſt. Triſtꝛus eſurie extingui: ata oecumbere fato.
vincat omnia, arctiſsimè tamen interpreta- ri, quæ ex ea cauſa permitterentur, exijs, ri, altero occidere, diuino præcepto ven- quæ ſcripta ſunt ſuprà, palam eſt. Quapro- mur, eoq́; magis arguendus eſt: quo horum pter, quæ eò pertinerent, diſputationibus 271 inter ſe notior eſt differentia„ de t qua bal- adiuuare non oportere, aut concluſiunculis dus lib. i. Principalium Conſtitutionuml, argutis iſtiuſmodi producere, ne idanxie fa- fi. C. ſi contra iusvel v til. publ. diſſerens, eſſe cientibus res ad peccandi licentiam pertra- quædam, inquit, diuini luris capita, quæ in- hatur. Non rectè itaq;loquurum Chucha- temerata, omniq́;ʒex parte illæſa permanent: lonem conſtat, qui ita diſſerit, quaſi famis eſſe alia, à quibus, contrario iure quando neceſsitas omnilege ſoluta ſit. Et, quicquid introducto, quibuſdam caſihus receſſum alioquin illicitum eſt, etiam natura, iureë eſt, primi generis eſſe ait, non mochari, ſe⸗ diuino, ſuo interuentu faciat licitum. Quocl 2p quentis non occidere, non furari. Namt& hoſtis, inquit,& capite damnatus ſine ſcele- re occiditur, ſed& graſſator& latro, omnes deniq;, quorum inſidijsappetiti ſumus: quo
fuerit, matri ius diſtrahendorum filiorum tribuere, quàm contra matrimonij legem, vt corporis ſui copiam faciant, generaliter rumq́; vim, niſi facta cæde, effugere nõ poſ- mulieribus permittere: Tantomagis. quia ſumus, d. l. vt vim.& d.§. qui cuùmaliter. a- extra matrimonium corpus ſuumalij miſce- 273 deò, fvt Præsbytero, dum ſacra facit. adgreſ re, peccato vacare non poteſt, aliter atq; in ſuram paſſo, adgreſſorem occidere fraudi liberi hominis alienatione vſu venit, quæ non ſit, nec eo minus ſacra, quæ cœpifſet, ei quibuſdam caſibus non eſt legibus prohi- perficere fas fore, quod pleriq; prodiderũt. Ioan. de Lignano. T'ract. de bello. c. 84. verſ. filios cauſa famis vendere poſsit, ab eo ma- tertiò quæro. Abb. c. clerici. de vita& ho- gis interpretatione prudentium, quam ver- neſt.cler. Deci. d.l. vt vim. nu. 8. Maria ſoc. bis conſtitutionis excluditur, d. l.z. quę qui⸗ repe. c. ad audientiam. col.31, de homicid. dem ita ſcripta eſt. Si quis propter nimiam 274 verſ. 7⁷. Marſ. l.!. nu. 29. ff. de ſica. Nec fpri- paupertatem egeſtatemq́; victus cauſa fili- uatus modò, ſed& qui in magiſtratu eſt, ſi um filiämve fanguinolentus vendiderit, quid non iure faciat, iure occiditur, quod ad venditionẽ in hoc tantummodò caſu valen- regem quidam Luc. de pen. l.. C. vt armor. te, emptor obtinendi eius ſeruitij habeat fa- vſus. lib.ii. Iſer. c.⁊. quę ſint. rega. par. depur tracta. ſindi. in prin. de exceſſu regum. vetſ. an licet occidere Tyrannũ. Carerius pract. 6. circa. nu. 84. producunt, cuius cædem iu- tris, illa redditur ratio, quòd non, quantam ſtam eſſe ſcribunt, ſi more Tyranni quid ad⸗ pater in filios, habeat poteſtatem, idq́; Bal=- 275 greſſus interficeretur. Nectin magiſtratus perſona id modò admiſſum eſt, ſed& in mi- litum, quorum miniſterio magiſtratusin te minus iuſta vteretur. Placuit enim cuſtodi- as, quæ per iniuriam in carcere impactæ di- cerentur, cæſis cuſtodibus cùm euadereaali- ter non poſſunt, rectèac iure in ſuam ſeli- bertatem recipere. Lucas de penna. l. prohi- bitum. C. de iur. fiſ. libro 10. Marſ. l.i. num. 108. ff. de ſica.& Prae lientennumad. P
& maſculos& fœminas contineri. 1.1. ff. de
eſt, conſtitutionem d. l.z. naturali rationi re- pugnãtem arctiſsimè accipere, vt ius ipſum naturæ, quod, vt Iulius Paulusl. penult. ff. de iuſt.& iure.ait, ſem per bonumac æquum eſt, quam minimè læderetur, ita Baldum d. J.2. ſcribere lego. Quam rationem ſequutus multos ille ab eius conſtitutionis beneficio
oteo, c⸗ . le neas r 8 b lasqussilee aurim rae laitur ad wGe ſ bua ner jiaem, ahmi men ten9 uin Lina b ninmmil lh abautoritale b du nore co 3 un untana Iiurp rent,ct 5. r.eumio. lungpte dtautin heunri— winqlte, dlüt s K ciih Kcadesmnanta l.
lnun awimmgacent. Bat niatrvig ace paſcket lGscli Ntfvero⸗ ang i matrltea hoc eaac xgrirroduci be At lnnnr afcqureleſcridit poſe dlis ats lege A pem me aolteimimpune fen l haDeic quæin! Änumnb conli licg f no nirh im ztindkerim, dglp thmichinon pol tilttſn umakcdele Anti amaee eiim irpnicoder laor in iquällkegm ere 1 ſuas uinn. Uippe mig üsſenid, iwatin, 4 3 alemmülzin pbes wAh acklni elus muß dutmer allczde dißs ſarimgannig fuhe dumih Dac igan mutügm treh, 4 3 aenxetim ti un Ttillſemü d. De ml ſüba Laltenaddlteriun dul, d Nm) Tyton uru uiamana u git. algdi, fuſatl ſnni
1
Uc

d 1 11 ☛ 9 üta dt Imdate d i ſſand du aheä 34,„c tcenan aul bagi corpuldi, d
Drin e liye ull⸗ „ 1 limbean Inc=. Roe mcut InIo-
* Khenan ornnl e pantdenag, Fldadlel-
— quib e omna prin io, qi Alltaturin ugenet: deametn nonoce Ke nuisdan aquit,& ge itetmngelas tor, ſedh, Taln um worum t Alfßiärram im, mili= cabnuü vtvi.Kd ſralir Præsb t m anitatg lo, a as.Dredeſtt neceom: Alacn d efas fort ddeici Lignan ate mero. 1K cddau
Deci.(. vin
daudiet*, dd
arſ.l.-. myfch
6d, ſe=uiit
niurefat 2 neoch
ſtavtetel 3 eriniuni en cæſiscie oſſunt, recipeta V delun,t e llgo lca depl
DEOEISO LITVANITCA r). 64
poſt paridem de puteo, vtrobiq; allega. Ad- de Thon. Grã. voto. 36. Nec effracti carceris vllam eas pœnam ſubſequi, Carer. poſt ali-
176 os. quos alleg. d. 6. circa. nu. 8i. cùm falioquin hoc adgreſsis Raphaéle Comenſiauthore, Cõſ.i60. Caſus talis eſt. Propter carceris ſan⸗ ctitatem, capitale ſit,& vtrunq; meritò. Car-
if cerem t enim ad facinoroſos homines cõti- nendos, nõ ad innoxiorum iniuriam reper-
Vo tum. Hanctæquè cædis authoritatem ſibi& Municipia vulgò ſumunt, cùm in proſcri- ptos Ciuib.ſuis ius necis permittunt. Itemq́;
vy t in furto æque euenit, quod non admitti- tur, cùm res hoſtium quis interuertit, Bald.
d. l. fi. aut hominis etiam proſeripti. Nam& ille inquit Baldus, d. l. fi. hoſtis eſt publi- cus, cuius cùm cædes impunita ſit,& furtũ
ei factum, impunitum quoq; erit. Bald. d. l.
fi. Hæc quidem in furto atq; cæde eſſe rece-
280 pta, ſcribit Baldus. d. l. fi. Vt t verò cui qua- cunq; ex cauſa mœchari liceat, hoc humana vlla authoritate negat introduci poſſe, eiq́;
2i t ſententiæ conſequens eſſe ſcribit, mulieri proſcriptæ, cuius cædes lege Municipali permitteretur, adulterium impune non in- ferri. Bald. d.l. fi.& Deci. c. quæ in Eccleſia-
Aꝛ rum num. 5. de conſtit. lIdq́; t non modò minorum gentium, vt ita dixerim, introdu-
ci legibus id eſt Municipũ non poſſe, certũ eſt:ſed nec à ſummo Eccleſiæ Antiſtite ma- xima ex cauſa etiam vſurpari. eodem Bald. c. lator.verſ.ſed quid ſi Regina. de re iud. Bal⸗
133 doauthore, fas fore. Quippe t qui Regi, ſteriles nuptias ſortito, ius ad iungendæ ſi- biconcubinæ, liberorum tollendorum gra- tia, facere nõ poſsit, quod Felinus& Deciꝰ probãt.d. c.quę ineccleſiarũ. Fel. nu.z23. Dec. nu. 16. Non ergò, quadam ex cauſa cæde per⸗ miſſa, adulterium ex eadem permitti quoq; conſequens eſt, ſed nec ex vlla. Quia cædes ſicuti dictum eſt, legum indulgentia quan- doqʒ admittitur, voluntate etiam, vt in capi⸗
tis reo, quiq́; hominẽ occidiſſet, multis caſi⸗ bus nullam pœnam ſuffert, adulterium autẽ
234 nulla lege licere poteſt. Nam, tvt quis eor- pus ſuumextra matrimonium alij miſceat,& naturę Dei lex vetat, l. probrũ. ff. de verb. ſi-
285 gnifi. aduerſus t quaàm Gentium& Ciuium ius ſtatuere neq; ſolet, neq; poteſt: Bald. d..
fi. vt modò eſt planum factum. Hactenus Chuchalonis opinio, parùm& honeſta& 8 caſta, confutata ſit. Detillo nunc videamus, quod dictum ſupra eſt res tempore neceſsi- tatis noſtro eximi dominio, fieriq́; commu- nes, d. õ. cùm in eadem.& ibi Bart. glo. Abb.
& Anan. d. c. ſi quis propter. generaliterne accipere oporteat, an quædam excipiamus?
——— 8——————————y—— ——-——— 4———
quod magis putandum eſt, idq́; pro genere neceſsitatis. d. c. ſi quis propter.& ibi Doct. Neq; enim ferendum eſſe, qui cùm eſuriret, veſtem ſubripuit, Doct. d. c. ſi quis propter. nec rurſus nudum, qui ab inuito cibum ex- torſit, Doct. ibid. Huie quippe veſte, illi ci- bo opus fuiſſe. quibus ob ſummam neceſsi- tatem fortè ſubtractis, nullum admitti furti crimen humano diuinoq́; iuri conſequens Bart. d. 6. cùm in eadem eſt. Non idem ita fame compreſſos nudosq́; excuſabit. d. c. ii 287 quis propter.& ibi Doct. Summam Tautem neceſsitatem eam accipere debemus, quæ periculum vitæ continet. Docto. d. c. ſi quis propter. Cagno. l. quæ propter. nu. 4.& 5. f. de diuer.reg.iur. Igitur cùm quis in eo vitæ artieulo eſt, vt, niſi veſtem alienamcibuùmve alienum ſubripuiſſet, frigore ſi aut fame pe- riturus, admittens extra legum pœænas erit. Doct.d. c.ſi ꝗs ꝓpter.& Cagno. d.l. quæ ꝓ- pter. nõ quoqʒ ſi gladium aut equum, aliud- ve quiddam, quo nec tegi nudus, nec paſci eſuriens poteſt, abſtuliſſet, niſi alia fortè ne- ceſsitas, quàm famis nuditatiſve propona- tur. Arg. l. quemadmodum.§. itẽ. Labeo.& J. ſi gs fumo.§.j. ff. ad l. Aquil.& l. qui ſeruã- 283 darũ. de præſcri. verb. Idcircoq́;t qui de ta- berna Lanionis, vim repulſurus, cultrũ ar- ripuit, aut de alieno ſtabulo equum: quo cõ- ſcẽſo inimici mans eſftugeret, nihil deliquiſ⸗ ſe exiſtimandus eſt. Arg. d.§.itẽ. Labeo. cũ cõco. Furti enim conſilium abfuiſſe, l. verũ- ff.de furt. neceſsitate deniq; excuiari. d. c. ſi quis ꝓpter.& l. qui potuerunt. ff. de manu- 289 miſ.teſta. Quod t ita forſitan eſt exaudien- dum, ſi declinare quis vim, ſalutemq́; ſuam aliter tueri non potuit. Arg. d. õ. itẽ. Labeo. &l.. H. de eo. ibi. qd ſi aliter. ff. de aqua plu. z90 arcẽ. Reddere t autem hunc domino, peri- culo depulſo, cultrum n oportere, plus quaàm manifeſtum eſt. Nam& eum qui ob famis nuditatiſve neceſsitatem ci- bum alienum aut veſtem abſtuliſſet, illis cõ- ſumptis, cùm ſoluendo fuerit, reſtituere domino, quod tantidem ſit, oportere, re- ſponſum eſt. Abb.& Anan. d. c.ſi quis pro- pter.& Cagnol. d.l. quæ propter. in fi. Quod 291 ergò dicitur, res noſtras tempore neceſ- ſitatis fieri communes, ad genus neceſsita- tis referendum eſt.d. c.ſi quis propter.& ibi Docto.& Cagnol.d.l. quæ propter. Vt ve- ſtis tempore frigoris, famis tempore, cibus fiat communis, quodq́; aliud atq; aliud, qui- buſdam periculis depellendis, eſt neceſſari- um: vt in cultro& equo eſt modò dictum. Arg. d.õ. item. Labeo. cum concor. Quod 292 ¼& ipſum diſtinctionem recipit. Quid G enim
1 1 1 8 6 1 6 2 5 8 4 — 3 9 1
4
————

8 PETRIROYZII enim fi ita tenuis quis ſit atq; inops, vt eo, quod habet, amiſſo Periturus& ipſe fame ſit ut frigorer an hoc exiguũ, cum alio ſit huic cõmune, ita vt ſine iniuria ei auferri poſsit à ſimiliter perituror ſed hoc opinandum non eſt. Durum quippe fore, crudelitatiq; pro- ximum, in ſumma neceſsitate poſito, quod 293 reliquum ei inopia fecit, auferre licere:vttin eo eſt conſtitutũ, qui fontem, quem in fun- do haberet, agris ſuis ſitientibus, vtadvici- nos deriuaret, vrgeretur. Inhumanum enim qui ſatiſd.coga. Angel.d. 6. cum in eadem.& eſſe adid quenq́; compelli. Imp. Claudiꝰ A. Anan. d. c. ſi quis ꝓpter.& Cagnol. d. l. quæ lib. 3. Principalium Conſtitutionum l.præ- 300 propter. lllud ta noſtra diſputatione nõ erit ſes.de ſerui.& aq. Priſco reſeripſit. Conue- alienum. Finge duos ſocios peregre proſe- 294 nienter t itaq; dicemus res eas tem pore ne- ctos, cõmune viaticum ſecũ abſtuliſſe eſcu- ceſsitatis fieri cõmunes, quibus amiſsis ſal- lenti poculentiq;,& eo perdiu vſos, ad eam uus eſſe dominus poteſt, cæteris ei integris Penuriam veniſie, vt, quod ſupereſſet, am-
MA VREI
Angel. d. 6, cum in eadem. 8e Anan. d. c. fi quis propter.& Felin. c. quoniam. num. 12. de Simon. luſta itaq; militia rem alienam neceſsarij victus cauia ſubripiẽdi ius faciet, iniuſta non faciet. Cambyſem autemin Ae- thiopes nulla iniuria laceſsitum bellum mo⸗ uiſſe, idem Herodotus author eſt. Quam⸗ obrem eius militi, tanq́; qui eam ſibi necet ſitatem impoſuiſſet, indulgendũ non fuiſſe, conſequens eſt. l. ſi fideiuſſor. 9. ſi neceſſaria.
295 manſuris. Arg. d. l. præſes. Secundum Iquæ bobus non ſufficeret, an in media ſolitudine Baldus, apud eundem lmp. Claudium, d. l. vbialiud nihil nanciſci licet„ recte ſibi to- præſes. Argu. illi. text. eum, qui alere quem- tum alter ſocius vindicete Stoici haud diſsi- piam tenetur, ſeu pater, ſeu mater filios, ſiue milem quæſtionem in naufragium paſsis alium alius quiuis, cùm modicum fortè re- tractant, cùm naue fracta duo vni Tabulæ liguum habet: quod pluribus non ſufficit, incubuiſſent, quæ vtrunq; ſuſtinere non obligatione liberari ſcribit. Quod ſi in eo, poſſet, cenſentq́; ſuperiorem eum fore qui qui iure actionis adigi poteſt, eſt reſpon- certando Tabulam extorſiſſet. Experiri ſum, quid in illo dicemus, aduerſus quem eos itaq; viribus oportere, niſſalterum in-
296 nulla actio competit: Placuitt enim in diui- columem eſſe, aut ſua, inquiunt, aut Rei- tes pauperibus nullam eſſe proditam actio- 302 pub. cauſa magis interſit. Sed t nobis iura nem: officiũ tamen Iudicis non valdè admo- Quiritium profitentibus aliud fortaſſe in dum, vt quidam ſcribunt, vſitatum implo- viatici ſpecie reſpondendum erit. Præſtare rare eis licere, Gloſ. c. ſicut. 4. diſt. Abb.& enim videri, duos fame ſine iniuria extin- Ana. d. c. ſi quis ꝓpter. alimenta hociudicio gui, quàm per iniuriam vnum ſuperſtitem
297 conſequuturis,& tquidem in præſens, quod eſſe. Nam mori inſontem, quam ſontem vi-
in ijs, qui famis cauſa quid abſtuliſſent, qui- uere, ſatius eſt, c. ſacris. de ijs quæ vi met. ve. dam exigunt, c. z. 6. q. 3. c. diſcipulos. de con- cau.fi.& Chriſtianæ pietati maximẽ conue- ſecr. diſt. 5. gl. c. omnes. verb. fas..diſt. And, 303 niens. Tantundé tin naufragis reſponden-
d. c. ſi quis propter. Cagnol. d.l. quæ ꝓpter. dum exiſtimauerim, nec diſtinxero, magis
quaſi qui vltra præſentem negeſsitatè quic- hutus, quam illius, ſua aut Reipub. gratia quam aufert, furti obſtringatur. d. c.. cũ cõ- viuere interſit. Ea quippere, quod plurib. 298 cor. Præſentem neceſsitatem nõ amarè ac- 304 commune lit, vnius non fieri cumt factum cipere debemus, vt pleriq; putauerũt, Anã, noſtrum exigat lex. quodcunq;. ũ. ſi quis i ta. d. c. ſi quis ꝓꝑter.& Bel. d. c. omnes. col. vlt. ſt. de verb. oblig.& l. id quod noſtrum de di⸗ Cagnol. d. l. quæ propter. vnius diei, ſed ſæ- uer. reg.iur. vt quod noſtrũ eſt, alterius eſſe pe plurium. Quid enim ſi per ſolitudinem 305 incipiat. Defendimus fautẽ ſuprà, quę cuiq; neceſſario iter fa cturus, largiorem cibum ita neceſſaria non ſunt, vt ijs catere non pob ſubripuiſſet, periturus fame, li minus abſtu- ſit, ſola ea tempore neceſsitatis cõmuniafi- liſſet? Propter eandem rationẽ, id eſt ne pe- ri, non autem ſine quibus incolumig eſſe do- reat fame, puto& huie parcendũ eſſe, Arg. 3os minus non poteſt. Ulud † pertraciemus, 2599 d. c. diſcipulos. cum concor. quod t in Cam- dicebamus ſupra, Pro genere neceſiitatis, byſis milite exemplum commodé cadet, nunc hæc, nunc illa fieri cmunia. Eaquidẽ
1 qui aduerſus Aethiopes profectus, in me- quibus tegi corpus poteſt, atq; amiciti, cũ
dijs ſolitudinibus, ſabulo nullum fructum frigemus, hyemisq́; iniuriã depellere opor- præbente, ad eas miſerias redactus eſt, au- tet, quibus verò veſci, ea, cùm eſurimus,& thore Herodoto in Euterpe, vt decimum cætera, pro cuiuſqʒ ternporis neceſsitate,
30o quenqʒ ex ſe ſortiti commederent, niſi t di- fieri communia, non etiam alia. Vnde eſuri⸗
ſtinguimus, iuſto bello quis operam det, enti, qui eſtem ſubripuit,& nudo, qui eſcu an iniuſto. quod quidam non malè cenſent. lentialiquid, quai aliud, quaàm quo ege-
rent, 8.
„1 1 diimdis5 Vremutat
ann dn illu ümorler uünol, 1 rürma naccipHat“, Nam rch. brd. f weentese Bwonbultco lliena
— 1 em ſuæ ers pete,, 4 uimn deaiitoch w — T.„JO 4 Etnns bes
vnger. Qu non Cglo. uni 5 wdlädkeſdte khübtlt, V
ur wandpermutar wecr, nm
diumron h mngoodin Reuml cimnckis pre nectbiate te e, Wedpanls2 clesenie Wd Nam 1 eirs elu nei mturam no wicoin prmturiuun 1guiip,t im Vgel tract garckeh fen quero, qui nelde m eaters. nech dius quddhe Mometmaturam teintellgim mutominusre retio ppe nineceſdinti co Compamn ſt, Ftinctt nelurie cdum qjle ſerngotettveſti aüentam preideidunnn iusrog, videdialferend
2 etoeg, ann Cuitan
dcemu g Flllalt in2 desa Tſog 4 1 u 3 N 7* Haltaun-. 5 Calgg, prr kaneß, t mnun im, Almunnn 95 1 An w niam doe, imn dam, delac Rloanni ken he fägubp 5* melinn d ſwre Alter fequi namdatmit, 9¹ erdanſacl U K 4, kdi erThencon uenteime 4 Kiht,.* aremcpke mddad
Rüiſeter
rpale nie 9 ele n dine ltenid

IALn dum 1 e Amüza, 7 1 1.g
lut 89, dundeg 3 ietud S a nal Aciet—1¹ tta 9—b 9' Alainid. 4 Kenn, 1I esi
Kdga. A 6*. Aelhe .. c(Upe . quis; 8 8½ ea
luttan inlg
8 m„ Keala. tich* etan wvenie. oln e lutticer ein 3 — Aluhe
auæltlonen z du 3 um nau⸗ 1 llent, Qui A, mnengſt 14 m 86. Nadegi — 1abalam 1eerl enn viridusog 78. nnn neile, aut naue Amagis int dat in im profitel à dhéi eciereſpon Smtin leri, duos ralihtu, mperiniut ra unin nmoriinſo 22 quu us eſt, ech. eipqnt Chriſtiana* Stiam ntundé tiſ aeag, imauerim aaf uam illius er utf erſit. Eaql le, ellt, vnlus a fel exigatlex.q I voblggAll u. dt
ur. vtquodi t dl limu elm Defendimu& e. nfun ur oe,
hyemisc! 2 Nalb 3
—
wecveſ Ss
DECISIO LITVANICA
———— g 2 5—————
——ſͤͤ
111. 63
tent, auferentibus non parci placuit, d. c. ſi 309 abige. Theodori ſententia in ambiguo eſt,
quis propter. Quid autem ſi ea mente atq; propoſito hic panem, ille veſtem ſubripuit, vt ijs diſtractis pretium in rem ſibi neceſſa- riam conuertantr aut certèẽ permutatione in⸗ ter ſe tranſigant, alterq́; ab altero illud, quod eget, accipiat?& non deſinere tali conſilio nocentes eſſe, dicendum eſt: Nam cum eo qui eſuriens erat, veſtis non fuitcommunis, nec cũ nudo panis. Rem itaq; alienã vtrun- que abſtuliſſe, palam eſt. d. c. ſi quis propter. & ibi Doctor. aliter atqʒ ſinudus veſtem e- ſuriens panem ſuſtuliſſet, rem ſuæ vterq; congruentem neceſsitati:ideoq́; alienam eſ⸗ ſe deſitam. Abb.& Anan. c. quoniam. de Si- mon. Cagnol. d. l. quæ propter. Quare, ſiue quod ſubreptum eſt, vendatur, ſiue permu- tetur, rem alienam vendi permutarive du- bium non eſt, nec pretium, quod inde redi- geretur, naturã aut cibi aut veſtis pro cuiuſqʒ neceſsitate induere, quia eo panis aut ami- culus conſequendus eſt. Nam ſi pecunia eius, cuius pretium eſt, naturam nõ retinet, rei quippe furtiuæ pretium furtiuum nõeſt, J. qui vas. õ. fi. ff. de furt. Angel. tract. malefi. gl.& veſtem cœleſtem.. quæro. quid ſi fur. verſ.& tamen bene aduertas. nec numini, eius, quod ijs emendum eſt, naturam indue- re intelligi poſſunt, multò minus res, cuius pretio, quod præſenti neceſsitati congruit, comparandum eſt.Et ita fit vt eſurienti, qui cibum alienum auferre poteſt, veſtis alienæ auferendæ, cuius pretio cibum nanciſcatur, ius non ſit, nec nudo cibi auferrendi, vt eius
3 h pretio veſtem quærat. Quid t autem in eo
dicemus, qui pecus ſuſtulit? Nam hæc ſpe- cies à Theodoro lib.. Epiſtolarum Decre- talium d. c.ſi quis propter. relata eſt, vtrum ne exigimus, eſurire eum:& ſimul nudum eſſe?tanq́ʒ carne in alimoniam, pelle aduer- ſus frigoris iniuriam vſurus ſit? analterutra neceſsitate defendi poſsit?& loannis Ana- gnini ſententiæ apud d. c. ſi quis propter. de furt. Theodorum conſequens eſt, alterutrã neceſsitatemſuffecturam, quod admitti poſ⸗ ſe quiſq́; putauerit, licet non facilè quis pe- cus, pellis cauſa, qua ſe amiciat, furetur. Nec ex Theodori verbis intelligi fatis poteſt, pecoris furtumad vtranq; magis, an ad alte⸗ rutram cauſam pertineat, niſi intelligamus, ſubreptum pecus, id eſt gregem tondendi eius gratia, vt ex lana veſtem ſibi, qui ſub- ripuiſſet, conficeret, reſtituturus poſtea gre-
308 gem detonſum. Quia t pecoris appellatio
latinẽ ſcientibus gregem demonſtrat. Sed quia& pecudem vnam ſignificat, vt eſt a-
pud Calliſtratum lib. 4 7. Digeſto. l. fi.õ. de
quidq́; nos ſequi oporteat, non ſatis admo- dũ liquet, quamuis, ne pecus pro grege po- ſitum putem: Mouet, quòd præſens neceſ- ſitas, furãdi præſtat impunitatem perituro, niſi rem alienam tollat. Doct. d. c. ſi quis ꝓ- pter, Tonderi autem gregem,& inde veſtẽ parari, haud ſine longamora fore. Adde, nõ in infinitum permitti, ob nuditatem furari, ſed quantum ſatis cui ſit, ad frigus depellen⸗ dum, Cagno. d. l. quæ ꝓpter. vt& ob famẽ, quantum fami comprimendæ ſatis eſt, d. c. diſcipulos. vt ſuprâ conſtitit. Ex grege au- temdetonſo plures veſtiri non vnum poſſe, niſi decem oues ſubreptæ proponantur, vt ex earum lana veſtis conficeretur. Nam eum numerum gregem eſſe, quoſdam pu- taſſe Calliſtratus d.j.fi. ff. de abige. refert. Malim tamen pecus pro vna animanteapud Theodorum d. c.ſi quis propter. exaudiri, quo ſenſu& Calliſtratus eo nomine vſus vi⸗ detur, cùm lib. 47. Digeſt. d. l. fi. qui ſæpius, inquit, abegerunt, licet ſemper vnum vel alterum pecus ſubripuerint, tamen abigei
310 ſunt. Sed t etſi ita acceperimus, non erit
per omnia verum, quod Anagninus ſcri- pſit, d. c. ſi quis propter. cũm pecoris furtum ad famis ſimul& nuditatis cauſam putauit pertinere. Quidenim, ſi quis ſuem ſubri- puit? Nam& ſus pecus l. z. ff. ad l. Aquil. eſt, cuius tamen ſeta nemo veſtitur? Igitur nu- dus ſuem ſubripiens non erit excuſatus, ſed eſuriens. Idem boue ſubrepto dicendum erit. Boum quippe neq; pilus, neq; pellis in
zu veſtis vſu eſt. Quid t autem ſi equus, mu-
lus, aut aſinus, ſubreptus dicatur? Elephas deniq; aut Camelus? Nam& has quadrupe- des lex Aquilia cap.. Ppecudum appellatio- ne comprehendit.l. d.2. ſed quia nec eorum pilo pellibuſve amicimur, nec carne veſci conſueuimus, nemini talem quadrupedem ſubripienti, nuditatis aut famis prætextus patrocinari debebit, niſi in perſona Scytæ ea ſpecies fortè proponatur, quæ natio om- ne fermè quadrupedũ genus in cibo habet, carneq́; equorum etiam morbo cõſumpto-
3iꝛ rum veſci ſolet. Plane, t quòd non patro-
cinari nuditatis famiſve prætextum modò dixi, id quidem intelligendum eſt, cùm ſta- tim, qui quid horum animalium, quorum nec carne veſci, nec pelle aut pilo amiciri ſo- lemus, ſubripuiſſet, deprehenſus eſt, fruſtra enim allegaturum nuditatem aut famẽ, id- circoq́; quaſi parum veriſimilem cauſam ad⸗ ferentem meritò repulſum iri. Præ ſe fert enim falſi ſpeciem, vt Baldus l. 1. num, 5. C. de ſeru. fugiti. Marſ.pract.õ. expedita. num.
G ij 25. arg.

ſ
6
3¹9 tis exæquari.
64 PETRI
25. arg. l. milites.§.oportet. C. de quæſ. Ad- de c. quia veriſimile.& ibi Doct. de præſum. ait, quod longius à veriſimili abeſt. Enim-
1
uerò ſi, vt eſt duriſsimum telum neceſsitas, nihilq́; faſtidit, quadrupede, quam ſubripu- iſſet, occiſa, inſueta pelle ſe quis texit, aut carne famem compreſsit, nihil peccaſſe, exi- ſtimandus eſt, cõmiſerationeq́; magis quam 333 pœna dignus debet videri. Illud t dubi- tationem adferre quiſquam dixerit deſide- rantibus, vt pro genere neceſsitatis quæq́; res fiat nobis communis cum egentibus, id eſt veſtis cum nudo, ſicuti ſupra dictum eſt, cibus cum eſuriente. Quid in pecunia dici oporteat: Nam neq; ea veſci nos, neq; tegi- & proculdubio eſt, eum, qui alienam pecu- niam ſubripuiſſet, ſiue id nuditatis, ſiue fa- mis cauſa, aut alia quauis admiſiſſet, excuſa- tum eſſe, non minus, quam ſi eſuriens ci- bum, nudus veſtem ſubripuiſſet, conſe- quensq́; eſſe Imp. Conſtant. A. Conſtituti- 1i, l.=. C. de patr. qui fil. ſuos diſt. de qua la- pra multumq́ dictum eſt, patri victus cauſa filios vendere permittentis, vt pretio inde redacto viuat, quaſi, qui pecuniam cõ- ſequutus eſt, is omnia habere vitæ ſubſidia videatur, quæ eſui, quæ potui, quæ amictui, quæq́; cæteris rebus, quibus humana vita ſuſtinetur, ſunt neceſſaria. Arg. l.. ff. de cõ- 3 14 trah. empt.& vend. Huc ⁊ pertiner, quod Baldus libro 4. Principalium Conſtitutio- nũl.receptitia. num. 4. de conſt. pec.& l. in tuis. C. de operib.lib.ſcribit: qui pecuniam habet, inquiens, is omnia, quæ habere vult, 3 5 habet. Inde t tanquam ea regantur omnia,
.
regina pecunia dicta eſt Horatio. Amplius
—
imile eſt illud F
iam animam eſſe miſerorum hominũ ait,
318 Quibus t conuenienter Bartolus libro 1. Digeſt. l. penul. col. penult. de cõdi.ob turp. cauſ. Marſ. l..§. præterea. nu. 20. ff.de quæſt. apud Iulium Paulum ſcribit, metum amit- tendarum omnium fortunarum metui mor-⸗
Si t illud ſemper memine- rimus, pro modo neceſsitatis,& quidem præſentis, furtum excuſari, d. c. ſi quis pro-
ROrZII
MAVREI
ceſſarium habere proponatur, vbi nihil cibt ſe reperturum ſciret, periturus, ſi præſenti contentus diſceſsiſſet. Cùm enim eadem& in hoc ratio ſit, quæ in re præſenti vtentib. conſequens eſt: idem& in hoc caſu ſtatui 320 debere, l. illud. ff. adl. Aquil. vt& ſupra atti- gi, diſcutere hæc eum, qui iuriſdictioni prę- eſt, oportere, fori diſciplina poſtularet,& quietis publicæ atq; humanitatis ratio. Nec facilè obtentu paupertatis hominibus ocig deditis maleq́; frugi in fortunas alienas in- uadentibus indulgere. Nec rurſus patresfa, parcos atq; immiſericordes audire, qui nul- la humanitate tacti, leuiſsima rerum ſuarum detrimenta pro hominum incolumitate ſu- ſtinere non poſſunt, quos anteuertere po- tius oportebat,& egenis largiri, quæ, mox perituri, auferre coguntur, haud ignaros, 321 1 vt eleganter Ambroſius ait, c. ſicut. 4.. dil. non minus criminis eſſe habenti tollere, quam, cùm aff uimus, abundanteſq́; ſumus, indigentibus nõ impartiri: idem d. c. ſicut. 322 1 in ijs, quæ ſupra victus noſtri neceſsitatẽ habemus, pro iniuſtis atq; violentis poſſeſ- ſoribus nos ait eſſe habendos. Apparet 323 1 itaq;, vt finem huic articulo imponam, Peccare magis eos, qui cùm poſsint, alienam inopiam non ſubleuant, quàm, qui neceſ- ſitate victi, manus ab alieno non abſtinent. 324 Vnde t mirari ſæpius in his Regionibus ſoleo, atq́; etiam reprehendere latruncula- torum ſæuitiam, qui nulla neq; nuditatis, neq; famis paſsim graſſantis habita ratione, miſerrimis atq; egentiſsimis hominibus, è flamma victum petituris, ob leuiſsima fur- ta ſpiritum, quem ægrè per inediam retinẽt, ſuſpendio crudeliſsimè eripiunt, hoc ſolo reis, quod rebus nominum gratia à natura omnium parente, comparatis viuere, quàm fame mori maluerunt. Sed ad diſputatio- nem de conatu, vndelongius digreſsi, iam fermè excideramus, noſtro ſe referat ora- tio. Multis ſuprà argumentis edoctum eſt non modò conatum non puniri, ſed necſa- ctum, quod non duret, coẽrceri. Secundum quæ, obrepere Tabellioni annixũ, vt quod contra fidem veritatis eſt, ſcribat, extra pœ- nam legum fore, conſequens erit. Pro
pter.& ibi Docto. Cagnol. d. l. quæ propter. 325 t contraria tamen ſententia proferri pleraq;
aut pœnam mereri. Neq; enim, vt vulgaria furta recenſeam, ferendum eum eſſe, qui ali- enam vineam ingreſſus, gulæ ſeruiens, vuis ſe ſaturaſſet, atq; ingurgitaſſet, minus verò tolerandum eſſe, qui ex alieno agro, quid in
poſſunt. Et illud in primis exploratiiuris eſt, nõ modò rerũ ſacrarum, quæ nullo pre- tio æſtimari poſſunt, emprores, legum pœ- nis diſtringi, extra, de ſimonia per totum. ſed& eos, qui id conati dicerentur, Gloſ.c.
futuræ famis remedium abſtuliſſet, Abb.& 326 nullus Epiſcop. 1. q.. nec t facto tantùm cõ-
Anan. d. c. quoniam. Fel. c.omnes in fi. 1. di- ſtin. Cagno, d. l. quæ propter. niſi eò, iterne-
ſumato crimen læſę maieſtatis contrahi, Ad l. Iuli. Maieſta. ff,& C. per totum. ſed etiam 3 cogitato.
ſtopol i
16.hom G. AG9 4 4 4„ſi- 2 f A Vmodocnll pœ. TII29.
44. pucui k güen zn giDmin linma drmte Er Sletum d, xibügrnlier: Mwdef Ferbche reſtgit (ſtwandt ꝛeiseimpote tatl ſa iin eemunnelle con liu d quæn nlts un uinouscomintve, jmm re igulmelet, mom weinlue polnm aut benetic meam de anekeontaberet, re e llegt vrsärom. Qm enin t Wl guih ad quoc Nlulm ANiruus Abbasc. rant d, wl e deoffici. Dobun erinteceptam ell Fwdr di Ina mlleße ckedint Martatm, d Augu rüinnig miteimirepoten ümin d belüte Bartoli t de
5
vnionen, lummun
lmlſerkalk
7
Tetxeon.
d 3 b kereGarn da 1 ¹. ulllen Wh 1 h kentin ia Nüh d dü Udeam „ A g. † lgcon 497. O.
1 d- WMc
1 W lnchen
re llden„, 4.
eiln üüüemennmfe
Uhe IE ſ t,. rubie elicentia e
kenn, ſatt
ü II 111 el d den darum— Na
22 mln dicim daa
dl, 40di 3 n
..
Ee umpe duntaa
deg,, D., Slen K belug
Rteo. d angi
b

BlIndi 2, N dlelhii „ imn— ,N Kasper — S orian, ſate t Vribin, Vhi
APrO 4bTO 4
Vrxlupſ? Gurüi §,Pro l 18 AtCNnſ d 1 1Sa Pocle nos alt t 32 Inabeni Jopun „l2. udm igh vtHinen a ie mm paun magis eq a. iclnlerr monſub r ant qüta di manſ: zallenatina mirari a us uionb nc; etian*. Srehenaned euitiam a* inuhädkn — T en nis pasiſ 2 danub air nis atch* Stibimh 1 1 victum] a* ki d uen— eperbe m,quem: 4 crudell u ee erhhl d rebus a ninum parente: npakal 1 ri malue m. 8 onatu,v* Pngl nolte 1115 u Joconati Er onpl,
l
nê m uccbelc
rimenla Dertoult
rbide
ECISIO LITVANICA
cogitato. Nam ſiâ quibuſdam initumcon- ſilium proponatur:quo quid aduerſus Prin⸗ cipem remve publicam ab ĩjs fiat, licet nihil facto adgreſsi probentur, læſæ mateſtatis teneri deſijt dubitari. Abb. c. tua nuper per tex.& gloſ. ibi de his, quæ fi. à præla. ſine cõ- ſen. cap. Alex. l. vtrum. ff. de parricid. Bald. cõſ.uz. Cæcus confecit venenum. vol.5Lu- do. Rõ. cõſ. 183. ſaluatoris. col. 2. in fI. Ludo. Care. pract.g.homicidij. nu. 128. d. l.2. de par- ricid. Adde Ludo. Care. pract.õ.homicidij.
30 nu. 129. Nec initi modò conſilij pœnam eſ-
ſe placuit, ſed cogniti& celati vt Bartol. a- pud Domitium Vlpianum adnotauit. I. 1.9. occiſorum. de ſenat. Sila.& l.vtrum, de par⸗
28 ri. Quod t in ijs perſonis generaliter ait ob-
ſeruandum, quæ eius eſſent poteſtati ſuppo⸗ ſitæ, in cuius necem initum eſſe conſilium
3 9 proponeretur. Igitur t& quæ filiusfa-
miliãs aut ſeruus in patris dominive perni- ciem machinari quoſdam ſciret, monachuũſ- ve in ſuum præpoſitum, aut beneficiarius in eum, à quo beneficium haberet, reticuiſ- ſet, ſilentij ſui pœnas daturum. Quam ſen- tentiam Salycetus l. quiſq;. 6. ad quod. C. ad I Iuliam maieſt.& Nicolaus Abbas c.1. col. penult. de reſt. ſpol.& c. 1. de offici. deleg. probant, eamq́; crebrius receptam eſſe, An- gelus Aretinus refert. Tract. malefic. verſ. che hai tradito lapatria tua.& Auguſtinus Ariminenſis, cùm id crimẽ præpotenti cui- dam intenderetur, ſe Iudice, Bartoli videli- cet ſequuto opinionem, ſummum de eo ſupplicium ſumptum ſcribit. In addit. ad Angelum, d. verſ. õ. che hai. Baldus Conf. ſuo. cuius init. quanquam allegata ſint. mul-
330 ta. tamen, t cùm in ſimili ſpecie eſſet, Flo-
rentiæ conſultus, contra Bartolum reſpon- dit,& verius putauit, ſcientiam in his ne- mini fraudi eſſe debere, niſi, hoc amplius, probare, quod ſciat, poſsit. Quæcunq; itaq; conſilia aduerſus Principem, rêmve pPublicam quis ſciat, niſi fidem eorum face- re poſsit, Baldo authiore, reticentiæ pœnas nullas fore, quibus confirmatis, Bartoli hac in re opinionem refellere Baldus paruùm ha- bens, illius animam, tanquam tot cædibus contaminatam, quot rei, eius authoritam iu⸗ dicibus ſequutis, ob reticentiæ crimen ca- pite pœnas luiſſent, apud inferos cruciari ſcribit. Baldi ſententiam magno conſenſu Ioannes Anagninus, Rubr. de ijs, qui fil. oc- ci. Felinus, c.. de offi. de leg.& c. de cętero. col. fi.de re iud.& c. quante. de ſen. excom. & c. z. de hæredita. Alexander Tartagninus. d. l. vtrum. Philippus Decius, d. c.. de offic. deleg.&l. culpa caret, de reg, iur.& conſ.i.
—
33
333
——— ͤ
111.
in recens additis. Hippolytus Marſilius, d. l. vtrum. l. frater. ff. de parrici.& ſingul. 164. nemo debet. Franciſcus Ripenſis, Tracta. de peſte. in fi. nu. 27. Hieronymus Cagno- lus d. l. culpa caret. nu.ꝛ1.& Auguſtinus Be- roius d. c.i.de offic. deleg. nu. 6z. vſq; ad nu. 69. cæteriq́; Card. Alexandrin. c. ſi quis Pa- pa. 79. diſtinct. Aquen. l. vt vim. de iuſt.& iure.& l. qui accuſare. in prin. C. de eden. Ludo. Carer.pract.. homicidij. nu. 30. pa- gi.õz.·probant,& in his Felinus, d. c.2. An- gelo Aretino contrarius Bartoli ſententi- am non ſeruari ait, cùm ille contra, ſeruari ſcripſiſſet. Hune t articulum tractans Decius, d. c.i. num./. verſ. ſed quia replicari. de offic. deleg. cùm ius Piſis ipſe profitere- tur, Renatum quendam Patium Florentiæ ob ſimile reticentiæ crimen capite puni- tum ſcribit, multosq́; Ciues, quia conſi- lia aduerſus ſuam Ciuitatem, celaſſent, morte multatos Angelus Peruſinus d. l. fra- ter. refert, quod nullo tamen iure factum eſſe ait. Capitis enim pœnam ſuſtinere ob reticentiam illo authore eos ſolos debere, qui quid contra Eccleſiæ Imperijue maie- ſtatem compertum haberent, nec ſummum Pontificem aut Cæſarem indicio inſtruxiſ- ſent: Quæ verò aduerſus alium eſſe pro- ponerentur, cuius quis poteſtati ſubiectus eſſet, in ijs mitiores eſſe pœnas ſequendas,
—— —8
vſqʒ ad relegationem, quam pœnam fuffert filius, qui cognitum fratris conſilium, ma⸗ lo veneno communi patri inſidiantis, non 33²2 detexiſſet. d. l. frater. Ego, t vt hoc Angelo
addam, quodin Papa& Cæſare ille ſcribit, in cæteris liberis Principibus reſponden- dum meritò putauerim, quos Cæſari exæ- quari poſt Bartoli, l.:. õ. de qua. ff. de poſtul. &l. infamem. ff.de publ. iud. cũ ſimil. Decij 1.1. nu. 4. ff. de offi. eius.& c. nouit. nu. 8. de iud.&plerumq; loã.ſ de Pla.. publica. verſ. quid autẽ. Inſt. de publ. iud. Angel. tracta. malefi. verbo. ehe hai tradito lapatria tua. q. a. ibi. ſed ego credo. ſententiam deſijt dubi- tari. Igitur t qui quid, quo Regia Hi- ſpaniarum maieſtas, Iæderetur, eorum, qui ei Imperio ſubiecti ſunt, cognoſceret, nec detegeret, non minus, quam qui, quod in necem Cæſaris eſſer, reticuiſſet, pœnas ca- pite iturum. Neminem enim ambigere, Hiſpanias ſuos faſces Cæſari non ſubmitte- re. c. Hadrianus. 2. 62., diſtin.& laſon. l. cun- ctos populos.num.z.C.de ſum. Trinita.In
334 †qua quoq; cauſa Poloniæ Reges eſſe, ne-
335
mo, qui huius gentis annales legit, ignorat. Qua t ſententia, cũm Principi meo in Ca- tharinæ Reginæ cauſa ex facto conſultus re⸗
G iij ſpondens,

—
336 rius deſtinatus: His † itaq; nunc miſsis, ad
337 Sed † an Angelo d. l. frater. aſſentimur in
838 eſſe videri. Si t quidem, Domitio Vl-
339 ti: Immòô t nos parentibus magis, quam
340 Quod t ſicui obſcurior coniectura videa-
66 PETRIROYZII MaAVvRl
ſpondens, vterer, non defuiſſe miror ſum- Inæ ſcientiæ atq; dignationis viros Vien- nenſis Gym naſij moderatores, qui rem à me Proponi, nec relatam vſquam, nec vnquam tẽceptam dicerent, cùm ego Philippi Decij d. l.. num. 24. de offic. eius. ſermonem attu- liſſem, vno æquiparandi verbo me abſti- nens, quod inter veteres vſurpare id ſolos Poẽëtas animaduertiſſem, electo exæquandi verbo, quod trequens in L. Digeſt. libris le⸗ g0, ſed ſuus eſt huic quæſtioni commenta-
prin. de appell.& c. ſedes. de reſcri.& c. 2ua, ritiæ. de præben.& c. nimis. praua. de exceſ⸗ ſi. prælat. item gloſ. c. fi. verbo. prædica. de pact. lib. 6. Item gloſ.e. bene. quidem. verb. Mediolanen. 96. diſtinct.& gloſl. ſi fun- dum. ſub conditione. 9. his verbis. ff. de le- gat.. Alberic.:. parte ſtat. Cynus.& poſt eum Paul. Caſtrenſis. 1.3. C. de ſum. trinit, Bald. Paul. Caſtren.& alij. l.vnica. C. de lu- ſtinia. cod. confir. Angel. loan. Fab.& alij. in proœmio Inſtitutio. Bald.& Salyce. con- ſti. habita. C. ne filius pro patre. c. ſolitæ.& reticentiæ crimen redeo, quod niſi probari, ibi Docto. de maior.& obedien. ex parri- quæ ſcirentur, poſsint, non contrahi, reie- cidarum pœna certius erit argumentum. cta Bartoli ſententia, humanius eſt dicere. 3414 Nam 1 exacerbitate ſupplicij magnitudi- nem delicti argui, ſcimus, Gloſſa. notab. c. meliore propoſito. 27. q.. in gloſ. z. notap. Bartol. conſ. 21⁷.& l. leuia. in prin. ff. deac- cuſa.&l. non ſolum.§. ſi mandato. ff. de in-
ijs, quæ ad inferiorum rerum publicarum ſtatum pertinerent, reticentiæ crimen ca- pite puniri debere neganti? quod putaue- rit aliquis, ſatis q; idoneum argumentum, iuri. Bald. l. nemo. in fi. C. de ſum. trinit.& quo ille vtitur, proponi in filijfamiliãs ſpe- auth. Clericus. col. z. C. de Epiſcop.& Cleri, cie, inſidias patri factas celantis, d. l. frater.&l. ſi fugitiui. col.. C. de ſeruis fugit.&l ob quod crimen, cùm pœnam relegationis tantùm ſuſtineret, conuenienter dici, ciues, qui impendens Reipubl. ſuæ periculum in- dicio non auertiſſent relegationis pœna, nõ capitis eſſe plectendos. Pari enim chari- tate parentibus atq; Reipub.obſtrictos nos
1.
colu. 2. Verſ- quartò pono. C. de accuſa. Cal- deinus. conſ.i. tit. de accuſa. Felinus, c. cùm quidam.de iureiuran.& c.⁊. de Simo. Deci- us. c. at ſi Clerici. num. 6.& poſt eum. Au- guſt. Bero. ibidem. num. 95.& Gomeſsius. 9. ex maleficijs. num 4. Inſtitut. de actione. Pœnis, quæ, ve lulius Paulusl. ſi pœna ff. de pœnis. ait, emendandorum hominum cauſa ſunt inductæ, facinorum grauitati re- ſpondentibus. l. non eſt facile. ff. de iuſto.& exhfbi. reor. l. reſpiciendum: in prin.&¹. aut facta.§. qualitate. ff. de pœnis.& l. ſan- cimus. C. eodem. Marſ. l. ſiin rixa. nu. 48. ff. de ſicar. d. e. at ſi Clerici.& ibi poſt Abbas. Decius.y. notab. ad idem c. quæſiuit. de his quæ fiunt a maior. par. cap.&. c. non affe- ramus ſtateras. in fi. 24. q..& c. felicis.. il- lud de pœnis. libro 6.&§. quia verò. inauth.
piano l. 1.§.& generaliter. ſf. de ven. in. poſ. mit. authore, non tantùm patri quis, cuius eſſe diceretur, naſcitur, verùm etiam Rei- pub. vt contra, quod in ſpecie transfugæ lu- lius Paulus l. poſt liminium.§. filius. ſf. de capt.ſcribit, ſic patri quem, vt patriæ, amit-
patriæ natos, quiſquam dixerit, quod Pom⸗ poniuslibron. Digeſto. I. veluti de iuſti.& iure. ſignificare videtur, qui, cùm, quæ iure Gentum deſcendunt, recenſet, primoq́;lo- co erga Deum teligionem poſuiſſet, ſequẽ- vt fratrum filjj. Gomeſius. 6. ex maleficijs. ti deſcendere eodem iure ſubijcit, vt paren- num. 4. Inſtitut. de actio.& Auguſt. Bero. tibus& patrię pareamus, ordine verborum, 342 d. c. at ſi Clerici. num. 95. Et, t vt ſuperio- ordinem pietatis quaſi oſtendens, vt, ſicuti rum ſeculorum morem repetam, nonali ante omnia diuino numinireligio, ſic dein- olim peena in parricidas eſt vindicatum, de parentibus, tandem patriæ pietas de- quam in diuini numinis violatores, lu- beatur, idq́; pleriq; omnes apud eundem dicauit enim antiquitas, qui mortem pa- Pomponium notant. Docto. d. l. veluti. rentibus obtuliſſent, eos æquè peccare atq; illos, qui D E I immortalis minu- iſſent maieſtatem. Nam cullei pœnam, quæ in religionum violatores primum erat conſtituta, parricidis irrogari placuiſſe, Va- lerius Maximus, libro Exemplorum.j. cap. 1.de Tarquinio Rege ſcribens, eſtauthor.
tur, quæ ex verborum ordine ſumitur, quanquam ea negligi à Iuris prudentibus non ſolet. Docto. d. l. veluti. ff. de iuſtit.& iure. gloſic. quorundam. verb. Prædicato- rum.& ibi Dominicus& Philippus Fran-
cus. de elect, libro 6. panor,. c. Nicolao. in 34z De quo ſupplicij genere Marci T uli vetba
ſmum, n.
laculr ſglente p aur:hite utl an 62 qumfllen acrolent mäͤores m gent Aowun punicl (uos he täiſelen lümaae. Vluos g, Colt n Lum 1. dang Ime, ainpg Lcener, nalheg duido ermlg kag dit ſ h 1d
lnayn
„ M.
4½ Al dipeu,
cum eh
ront
4⁄ 7 ſſſſß 14 nnr, 4+ 4
ldal
bleneprnal. A S Vt aüte n rlercG dlusal oämmnonmilla nuohibere tetur. Nqunto, bpienis ul cum ſun liimn, quc urerued lpplic wuun adgitauerd Vreiievnofficion grinin penæ m. vnchrcoerunt inc Ndumancefci. Quc Tnguunm maioru neun imiratione ibemun nquit, hunc nuun ltuilſe d en m cma0am,te tqulemmnecallet, vi rreri rdus omnit ma eKdicuntor. Gwodjeere nebeſt um ſelwanglenr ſnur. Non e nu dor decimdtgjelerr ,
iud de
Iramottaiden
diecis invinn animam dec⸗
ugir Aük p keannüit

üm ri ſeis 4S.Gohcng naul. Letan aqhrs pomlaaäl, d,4 Sactita g lelun aan.Kolämn de Uerit a im igien dbit I nun m icis, uE 4 nteni due, 1 2liwa iymi dit, S endmangtorir ind s Sfachnngrt übus. cnectituhe teot.* Sdicien nnd
len— LCud,—
5 null eode— larlälärund c at 2Dericl äbit, notz: identis ama war. Gp teras. Mii.:4.9o6 nis i A Agaae nBln. i2 welluſge
ricl uruof hſc
4 4!
—
§.qu te. Kansdl
PECISIO LTTVANICA I11. 6
verba noſtris cõmentarijs adſcribere, non erit abſq; operæ pretio. Belliſsimè enim ille in oratione pro Sexto Roſcio Amerino, cúm Solonis nobilis illius atq; inclyti A- thenienſium legislatoris mentionem intu- liſſet, qui, cùm in omne delictorum genus certas ac definitas pœnas edidiſſet, cur non idem in parricidij facinus, omnium atrociſ- ſimum, feciſſet, interrogatus, ſe neminem id facturum putaſſe, reſpondit. Quod cùm ſapienter factum, vt videri poterat, dice- retur: hoce eſt, vt Marcus Tullius ait, de eo nihil ſanxiſſe, quod antea commiſſum nun- quam fuiſſet, ne, non tam prohibere, quam admonere videretur. At quanto, inquit, maiores noſtri ſapientius, qui cùm intelli- gerent, nihil eſſe tam ſanctum, quod non aliquando violaret audacia, ſupplicium in Pparricidas ſingulare excogitauerunt, vt quos natura ipſa retinere in ofticio non po- tuiſſet, ij magnitudine pœnæ maleficio ſubmouerentur, inſui volucrunt in culleum viuos atqʒ ita in flumen deijci. Quod cùm conſtituerent, ſingularem maiorum ſuo- rum ſapientiam cum admiratione collau- dans, nonne videntur, inquit, hunc homi- nem ex rerum natura ſuſtuliſſe& eripuiſſe, cui repente cœlum, ſolem, aquam, terramẽ ademerunt? vt qui eum necaſſet, vnde ipie natus eſſet, careret ijs rebus omnibus, ex quibus omnia nata eſſe dicuntur. Nolu- erunt feris corpus obijcere, ne beſtijs quo- que, quæ tantum ſcelus attigiſſent, imma- nioribus vteremur. Non ſic nudos in flu- men deijcere, ne, cùm delati eſſent in mare, ipſum poluerent: quo cætera, quæ violata ſunt, expiari putantur, deniq; nihil tam vi- le, neq; tam vulgare eſt, cuius partem vllam reliquerint. Etenim quid tam eſt commu- ne, quam ſpiritus viuis? terra mortuise ma- re fluctuantibus? littus eiectis gica viuunt, dum poſſunt, vt ducere animam de cœlo non queant, ira moriuntur, vt eorum oſſa terra non tangat, ita iactantur fluctibus, vt nunquam abluantur, ita poſtremò eijciun- tur, vt ne ad ſaxa quidem mortui conqui-
344 eſcant. hactenus Marcus Tullius. Quæ t in-
ſecuta eſt ætas, non modò veteris ſupplicij acerbitatem approbauit, ſed auxit etiam. Neq; enim contenta fuit parricidam in cul- leum inſui, virgis quippe ſanguineis ver- berari prius eum iutsit, feras item quaſdam cum eo includi, canem, gallum gallinaceũ, & viperam,& ſimiam, atq; inter illas ferales anguſtias cõprehenſum in mare flumenue proximum iactari, vt, ſicuti ait Conſtanti- nus, C. l.vnica, de ijs. qui paren. vel libe, oc-
cid, omnium elementorum vſu viuus carere incipiat,& ei cœlum ſuperſtiti, mortuo ter- ra auferatur. Hoc ita, niſi mare flumenũe proximum nullum eſſe proponatur: quo caſu beſtijs eum obijci debere, diuus Hadri⸗ anus conſtituit. l. penult. ff. de parrici. non ferro, vt ait Conſtantinus, d. l. vnica. non igni, non alio ſolenni ſupplicio conſumi, ad quas pœnas in hominum delictis, cùm gra- uiſs imè peccatum eſt, decurri ſolet. Enim-
345 Veròô, fvt Marcus Tullius in illa, pro Sexto
Roſcio Amerino oratione ſcribit, porten- tum atq; monſtrum certiſsimum eſt, eſſe aliquem humana ſpecie& figura, qui tan- tùm immanitate beſtias vicerit, vt propter quos hanc ſuauiſsimam lucem aſpexerir,
346 eos indigniſsimè luce priuarit. Cum t hac
347
tam graut tamq; aſpera pœna, ſi, quæ in eos,
qui hoſtes ſunt iudicati, quo numero exu- les, quorum deterior conditio eſt, haberi ſolent, Bart. l. amiſsione. 9. deficiunt. ff. de capit. minu. comparatur, apparebit crimi- nis differentia, rantoq́; leuius eſſe hoſtis nu⸗ mero haberi, quam damnari parricidij, quanto illud, quam hoc leuius plectitur. Sciofquidem olim eorum, qut hoſtes eſſent iudicati, vt Suetonius Tranquillus in Ne- rone eſt author, nudi hominis ceruicem furcæ inſeri ſolitam, corpusq́; ad necem vir⸗
348 gis cædi. Sed& illud ſupplicij genus de-
ſitum l. aut damnum.§. hoſtes. ſf. de pœnis. eſt. Neminem enim damnari, vt verberibus necetur, vel virgis interimatur, ait lex. d. õ. hoſtes.nec, ſi eius ſupplicij vſus eſſet, huic, quod in parricidas eſt conſtitutum, vlla
349 Parte exæquari poteſt. Vtt nec, quo ho-
350
die in hoſtes transfugãâsve, quorum nume- ro exules habentur, I. proditores. ff. de re milit. vti ſolemus, quos viuos exuri capi- teve puniri, d. I. proditores. iubet lex. d. 5. hoſtes. Quod ſupplicium, quam parricidij leuius eſſe, conſtat, d. I. vnica. ſignifica ſſeq; Conſtantinus d. l. vnica. Iinp. videtur, qui poſthabitis gladij, ignis cæterisq́; ſolenni- bus capitis pœnis, culleum elegit. Quam Conſtitutionem Iluſtinianus ſuis poſtea in- ſtitutionibus 9. alia. de publi. iudic. inſeruit, vt maius omninò haberi flagitium inde vi- deatur, quod in parentes, quàm quod in pa- triam admitteretur,& conuenienter intel- ligi parentibus, quàm patriæ magis nos ob- ſtrictos eſſe. Porrò f quod dictum eſt ex grauitate pœnæ, delicti magnitudinem co- gnoſci ex illo intelligere in primis licet, cũ in defunctorum cadauera animaduerti legi⸗ bus ſolet, qd accidit, quotiens ob atrocita- tem flagitij nõ ſatis eſſe, creditũ eſt, de viuo
G iiij& ſen⸗-
6

—
68 PETRI
& ſentiente ſupplicium ſumere: niſi in ca- dauera ſenſu omni carentia etiam vindice- tur. Ita acceptum ab Accurſio Gloſ. l. 2. ff. arbo fur. cæſa. eſt, quod Calliſtratus I. capi- talium.§. famoſos. ff. de pœnis. Rom. 1. 2. nu.5. C. qui teſta. fac. poſ. de famoſis latro- nibus plectendis ſcripſit, quos primùm fur⸗ ca figi, quibus in locis graſſati eſſent, ait de- bere:deinde exanimatos beſtijs obijci. Li- 351certregulariter cum morte pœna extingua- tur, l. defuncto. ff. de publi. iudi. idq́; non modo, cùm delinquens legibus pœnamac- 352 cepit, vſurpatum eſt: fed t& cum ſua manu upplicium præoccupauit, aut ſuorum ne- ceſſariorum facto, veneno eum tollentium, dum dedecus familiæ, ſi publicè pœna red- datur, infamiamq́; metuunt, necatus eſt. Nam huius, præoccupato ſupplicio, ita ex- tincti cadauer, tanquam pœnæ ſeruum poſt damnationem factum, l. ſi in metallum. in fin. ff. de iure fiſci. furca figi quibuſdam pla- cuit, in quibus Baldus d. I. z. C. qui teſtam. fac. poſ. fuit, qui id totum tamen Iudicis permittit arbitrio: quanquam hoc inhuma- num poſt lacobum Arenã& Petrum, Cy- nol.z viſum eſt, non immeritò. Angelo d. l. defuncto. ff. de publ. iudi. item, qui ob in- iuriam cadaueri factam, hæredibus actio- nem in Magiſtratum datum iri, ait. per l. 1. §. quotiens. ff. de iniu. Quare eum abſtine- re à tali facto iubet: etſi Petrus Philippus Corneus eo caſu vllam eſſe hęreditatem aut hæredem, cui actio iniuriarum competat, neget. d.l.z. num. 9õ. Abundè ex his appa- ret, non incertam eſſe coniecturam ex pœ- næ grauitate delicti magnitudinem argu- entium,& conuenienter. Quia, qui paren- tes violauerunt, quàm, qui patriam, acerbi- us puniuntur, delictum in parentes quaàm in patriam atrocius eſſe,& poſtremò paren- tibus nos quàm patriæ magis eſſe obnoxi- 353 Os. In tantum fautem, qui parentes viola- uerunt, inuiſi legum latoribus ſunt, vt, cùm in eos vindicatur, Magiſtratum ſua placita transgredi, quod non niſi ex magna cauſa ſolet licere, Innocent. c. 1. gloſ. vlt. de conſti- Bald. c. Obertus. qualit. olim feud. alie, poſ. Feli. poſt lanocen. d. c.. fallen. 7. num. 48. 354 facilè patiantur. Etenim, t cùm in Clericum cædis reum peractũ animaduertendum eſt, is ordo per ſacras Conſtitutiones c. cùm nõ ab homine. de iudi. ſeruatur. Initiò perpe- tua altaris functione abſtinere iubetur, de- inde, niſi emendatiore vitæ inſtituto eſſe cœperit, arcetur templorum aditu, item Anathemate plectitur, quæſtori deniq; re-
RO NZ II MAVREI
exeluſus, traditur puniendus. His tamen neglectis, nulla vitæ emendatione expecta-
ta, Clericus parricida exauctoratus, ordi.—
neq́; ſacro motus, pœnam flagitij ſui mox excepturus, Magiſtratui vltimum ſupplici- um ſumpturo offertur. Petrus de Ancha. conſ. 257. Abb.& Ioan, de Anania. c.n. de ho⸗
355 micid. Feli. d. c.i. de conſt. num. 49. Ex this
& ſupra ſcriptis non eſt obſcurum, quanto parentibus, quaàm patriæ magis obſtringi⸗ mur, id quod lutius Paulus lib. 3. Digeſtor. l.penult. de poſtul. longè oſtendit apertius, qui cùm aduerſus patriam ſuam Decurio- nibus patrocinio alij adeſſe neget licere, parentum cauſas excepit, quos aduerſus pa⸗
triam ſine vllo ſcelere agere Decurionibus
356 poteſtatem eſſe, ait. Poteſt f& inde perſpi⸗
ci quanto parentum, quam patriæ potiot eſt cauſa, quòd natura perſona filij, patris perſona exiſtimatur, l. fin.& ibi Docto. C, de impu.& ali. ſubſti.& Marſ. l. 1. H. inaudi- tum. ff. de ſica. Gomeſ. õ. actiones. num. a. Inſtit. Tiraq. d. l. ſi vnquam. In præfat. nu. i.
357 vnde permulta fluxerunt. Vox t in primis
filij, patris vox dicitur,& contrà.§. ei verò, Inſti. de inutil. ſtipu. quod, eſt& in volun- tate dictum. Nam, vt Baldus apud Impera- torem luſtinianum lib. 6. Principal. Conſti- tutio. notat. l. fin. C. de impub.& ali. ſubſtit. quod vni placuiſſet: idem alteri placere vi- detur. Adde filij terrorem, patris terrorem
358 exiſtimari. Imô t verò in perſona patris,
metum filio adhibitum, augeri. Plus enim liberis, quam ſibi ipſi parentes naturaliter metuere ſolent. Hoc eſt, quod libr. 4. Di- geſt.l.iſti quidem.in fin. quod metus cauſa. lulius Paulus, parentes, inquit, in perſona filiorum, quaàm in ſe magis terreptur. Vn-
359 de t rerum capitalium quæſtoribus, in ea-
dem cauia de patre& filio quæſtionem ha- bituris, illam cautionem ſequendam qui- dam Guido de Zuzaia. tract. de tormen, col.⸗.̊ quo ordine ſunt habenda tormenta. Albertus de Gandano. tract. malefi. Rubri. de quæſt. õ. nunc videndum eſt quo ordine. Bonifac. Vitel. tract. malefi tit. qualiter ſit facien. tort. Angel. Areti. tract. malefi. verb. fama publica. col.4½. verſ. nunc videamus. Alberi. rub. C. de quæſti. col. z. verſ. quid ſi torquendus. Marſ. l.. in prin. col, penuleff. de quæſti. l.i. in prin. nu 38.& l. 1.. inaudi- tum. nu. 6. ff. de ſica. non inſcitè monent,vt prius,& quidem in patris conſpectu, filio tormenta adhibeant, hac ratione conſequu- turi, vt delicti confeſsionem à patre facilè eruant, nihil celaturo, quo maturius filium
rum capitalium, fori Eceleſiaſtici beneficio 360 quæſtionibus liberet. Hunc t Parenii in 3 iberos
1 uc nr 3 8 Aläl. ract, ma. pe no, 1
guxorrore.ol vdTnedflic. cor aenunm colum. cartohrll,r. Coll- relaäluncitum. c nades äar. Q
„en agroſt vr arutiouchagtelte
Nater tnæ culturam Aapere ſu mturalis Mimoenn temporet roclim cum del- rüm dmanolupplic umqaliguus acarn eco ponm diſtineret weniesncnenzt, 3’de ulernd e,qui dan eheporwelkoluit inngurs,Damom Junagorled iebd inerlnéaie lälnr iemamo ſun ceugeG Vf erony ltt din Rcesae lUo lenis
5 90 lel-
nul
vnnn VUa
wo O 9. 1d(e po, ſ(dereu Tllderea
10 61 d, C ſef. d
z 0. dom
Aſri.
) Ktſcoätea 1
Ml
110 d. Ain d malan el
Ma
Kan yt,
Alern 12 Rn 1, l D' 4

A Ucu A2*† 1 9 derriat n Adu oka ru M d d Nagiten Aie
uud d 7 w 1 feng T uſg
mw, dam batt. MWan
1der 709g doſtul n 2.n
cautas exc 3 deylo cln 8 teweſle zit. b 1 torentum, 5 a quod naturd 5 exitimatr, 9 1Xali lubſti. I P deſica. Gomeſ 8.) iraq.dlſivnq m. rmulta fluxerd bn msvordicitun 21 einutil. ſtipu. q be um. Nam, vth bI, itmnianum lib, 70, at..fin.C. de q iplacuiſſet: idt a adde mn terrof M ri, Imo t vet d doadhibitum an duam ſibi ipliſ an lolent. Hocé quidem. inf ꝓ ulus, parente 1 quam in ſem 24 m capitalium i a de patre d 2 Mlam caution. ldo de Luza 2 duoordine lun 7 de Candano&* (nuncvider 9 3
Vitel.tract. 4 c n. Angel n g lica. col.;4. 9 b.C. dequs ei s. Marl- Iu L. in prif. S 1
361 verſicul. item adeò. ff. de ſicar.
36²
DECISIO liberos affectum non ignorauit Carolus ſe⸗ cundus Imperator, qui, cùm pater& filius cædis accuſarentur, conſtaret; ab alterutro cædem factam, ab vtro autem fſacta eſſet, re- periri non poſſet, poſt graues habitas quæ- ſtiones, vtrumq; ad furcam damnauit, qui- bus ad locum ſupplicij perductis, pater de ſe protinus confeſſus eſt, de quo, filio inco- lume, ſumptum eſt ſupplicium. Andreas Iſernas. de pace tene.§. publici latrones. 8& Barbac. c. Raynaldus, colum. 43.& ſeq. de teſta.& c. in præſentia. colum. 37. de probat. & c.. colum. 2. de commo.& repet. l. cùm acutiſsimi. colum. 23. C. de fideicommiſ. Pa- riſ. de Puteo. tract. de ſyndic. char. penult. faſ. repet. I. ſi is, qui pro emptore, colu. 42. ff. de vſurpation.& Matthe. Afflic. conſti. Si- ciliæ. incipi. pacterenorum. colum. penult. verlicul. ſecunda ratio. Marſ. l.. colum. pe- nult. ff. de quæſt.& l. inauditum. colum. 2.
Quod hie paternus amor, in ruſtico atq; agreſti homi- ne Lituano, præter terræ culturam, omnis humanitatis experte, ipſa naturalis iuſtitia extorſit. Proximo enim tempore in agro Ponario non procul Vilna, cùm de homine cædis per iniuriam damnato ſupplicium ſu- mendum eſſer, iamq́; alligatus à carnifice ad ſumendam de eo pœnam diſtineretur, ac- currit is, aà quo cædes facta erat,& delictum in ſe confeſſus, liberato eo, qui damnatus erat cædis à ſe factæ pœnas vltrò luit, vt mi- rari iam deſinat antiquitas, Damonas ſuos, & Pythias Pychagoricos.
Sed f ad patris& filij perſonam redeamus, quæ legum fictione ita vna eademq́; habita eſt, Abb. c. conſuluit. de iu. pa. Gomeſius. õ. actiones. numero nono, Inſtit. de action. vt filius ieiunandi neceſsitate ſuo ieiunio ſol-
uat patrem, Gloſ. c. pœnitentia. de pœniten. 3. diſtincti. Tiraquel. in præfat. l. ſi vnquam. numero decimoquinto, C. de reuo. donati. quaſi quibus abſtinet filius, ijſdem abſtine-
363 re pater videatur, vt f contra, quæ faciat fi-
lius, ea facere pater intelligatur. Vnde pla- cuiſſe didici, vindicta cuiuſpiam iniurię, pa- tri permiſſa, filium eam mandatu patris re- cte exequi, l. Gracchus. C. de adult.& ibi Salycet.& Bald.& Bartol. l. non ſolũm.§. ſi mandato. colum. 2. verſu. circa primum. ff. de iniur.& Roma. l. 1. ff. in ius vocat. vt ea. & conſil. 4½. hoc quod vicinus. verſ. quar- to idem probatur. Alexand.& laſ. l.1. 6. vſu- fructuarius. ff. de ope. no. nun. ci. Angel. tract.malefi. verbo. che me hai. adulterato. numer. 64. an maritus poſsit.& Felin. c. quæ in Eecleſiarum. colum, 4. verſ hoc intellige.
L IT VANICA
365 d. numero decimoſexto.
III. 69 de conſtit.& c. ſi verò. i. colum.:. verſ. limi- ta niſi pater de ſententia excom. Marſ. l.. num. 4. C. de rapt. virg.& l. mandatum poſt prin. ff. de ſicar.& ſingul. 443. habens pote- tatem. Tiraquel. l. ſi vnquam. in præfat. nu- mero decimoſexto, C. de reuoc. donat, cùm alioquin, cui vindictæ facultas legibus con⸗ cederetur, ſuis ipſe manibus eam exequi de- Peat, nec alieno miniſterio ea in re vti. l. ſer- uus, ſi hæredi. ibi perſonæ duntaxat eius. ff. de ſta. liber. gloſ. l. cum fundi. ff. de vi& vi arma. Bald. l. ad officium. in fin. C. commu. diuid. Tiraquel. tractat. retractuum. titul.. quæſtio. 26. in gloſ.i. num. 6z. ſed caue.& d. 1. ſi vnquam. d. numero decimoſexto. Il-
364 lud t æquè ſcio receptum, quibus in rebus
induſtria perſonæ electa eſt, quamuis alium
ro ſe ſubſtituere non liceat, cap. vltim. de offic. delegat. non malè tamen a patre in ſu- um locum filium ſuffici, Roma. d. I. 1. ff. in ius vocat. vt ea. per l. ſciendum.§. legati. ff. de legatio. Feli. c.. col. 1. in fi. de mag. Marſ. d. l.i. nu. 6. C. de rapt. virg.& ſing. 60. pater & filius.& Tiraq. d. l. ſi vnquam. in præfat. d. nu. 26. quod Marcianus lib. L. Digeſt. d. õ. legati. in legatis reſpondit, quos negat, ali- os, quam filios ſuos dare vicarios poſſe, idq́; in ea ſpecie Baldus Rubr. extra. de procur. colum.vlti.verſicul. numquid. exiſtimauit, cùm per valetudinem legatus munus ſuum obire nequit. Ait enim, eum filij opera vi- caria rectè vſurum, nullius autem alterius. Adeò t autem patris& filij vna eademq́; perſona cenſe- tur, vt, cùm per legem ſumptuariam ad vnas nuptias certum conuiuarum nume- rum duodecim forte excedere ius non eſt, patri& filio vxores ducentibus, eum, id eſt duodecim conuiuarum numerum egre- di Bartolo l. inficiendo.§. infans. in fi. ff. de furt. authore non liceat, quaſi vnæ nuptiæ celebrentur. Quòd Franciſcus Aretinus, 1. patris& filij. ff. de vulga.& pupil. laſon, d. I. patris& filij. Andreas Barbatia, Rubr. de cauſa poſſeſ.& propr. char. 2.& Ioannes Anagninus c. fin. colum. 10. verſ. ex prædi- ctis infert ad quæſtionem de colum. dete- gen. Tiraquel. d. l. ſi vnquam. in præfatio. numero vigeſimoſecundo, verum putant.
366 Ita f quoq;, cùm patris& filij teſtarnentum
ordinatur, quod etiam in lIure Prætorio, vt Domitius Vlpianus libro vigeſimooctauo Digeſtor. d. l. patris& filij. ſcribit, pro vno habetur, ſi quid Reipubl. teſtamentorum nomine, præſtari oportet, ſemel ea ſumma, quaſi vno teſtamento facto, debetur, An- gel. Imola& Alexand, d, I. patris& filij.
& Barb. —————— —————————ᷣ—᷑—᷑—᷑—ꝭOK—A—ʒQ—Bñ—
G h
————— e 2* ——— 6 .———
——
—
—

70 PETRI ROY2ZII MAVREI
& Barb. e.. de mutu. petitio.& c. cùm dile- ctus.col. 27. de ordi. cog.& Tiraq. d.l.ſi vn- quam. in præfatio. nu. ꝛ22. nec Tabellio plus operarũ nomine conſequetur, quam ſi vni- us teſtamentum conſcripſiſſet. Angel. Imo- la.& Alexan. d. l. patris& filij. vnius ſemper perſonæ loco patre& filio legis cenſura ha-
367 bitis. l. fi. C. impu.& ali. ſubſti. Quibus
conuenienter Marianus Socinus Conſi. 53. magnifice. Marſ. d. 9. inauditum. num. 3.& Gomeſ.d.õ.actiones.num.ʒ.non videri pu- tat, patrem liberum à cuſtodia dimiſſum, qui filium pro ſe obſidem dimiſiſſet. Illudt quoq; ſcio placuiſſe, cùm ad beneficium ali- quod priuilegiumq́; conſequendum certũ locum inhabitari ab eo, qui illud obtinere vellet, exigit lex, ſiue pater inhabitet, pro- deſſe filio, ſiue filius inhabitet, prodeſſe pa- tri,& ita patris factum filio,& contrãà filij factum patri communicari, Ang. d. l. fi. de impub.& ali. ſubſtit. Secundum quod An- gelus Conſ.270. ſtatuto ciuitatis. per l. cᷣm ſeruus. cir.fi. C. de agricol. conſi. lib. uu. ſcri- bit, non videri patrem abeſſe à ciuitate, qui
369 in ea filios ſuos reliquiſſet. Aequè ⁊ pla-
cuit, cùm Magiſtratus cenſu leguntur, qui mos à Romanis fluxit, opes patris atq; fa- cultates filij putari,& illi cuius pater diues atq; opulentus eſt, quotiens certus fortuna⸗ rum modus à lege in eo exigitur, qui hono- rem gerere poſsit, filio patris fortunas pro- deſſe. Nec, quia in tantis facultatibus poſi- tus ipſe non ſit, excludi ab honore debet, ad quem ſecundum facultates paternas aſpira- re liceret. Alberic. d. l. in ſuis. Bald.& laſ.l. ſciendum. ff. qui ſatisda. cog. Tiraq. d. l. ſi
37o vnquam. in præfat. num. 23. Secundum t
quod Albericus d. l. in ſuis. Bergomi con- ſultus reſpondit: Filium, cuius pater trecen⸗ ta in bonis habebat, ab eius Magiſtratus pe- titione, ad quem, qui minus trecentis ha- bet. lege Municipali non admitteretur, non eſſe ſubmouendum, quaſi paternarum fa- cultatũ patre ſuperſtite dominus eſſet, idẽ
Raphael Comenſis Conſ.131. duo fratres. 4 Tiraq. d.nu.23. probat:& ſi Pontanus l.. 5. domini appellatione. nu. 7. ff.de Senat. con- ſil. Sila. hoc amplius patris conſenſum deſi-
37i derat. Non diſsimili ratione, cùm filij
parentibus defunctis ſuccedunt, vectigalis nomine, quod ex lucro, quod quiſq́; cape- ret, præſtare iure ſui Municipij debet, filios nihil præſtaturos, pleriq; Angel. Imola. Ra⸗ phael Comen.& Franciſ. Areti. d. l. in ſuis. Idem Ang. l. cùm in adoptiuis. colu.2. C. de adopti.& loan. Plat. l.i. not. ꝛ2. C. de impo. lu⸗ cra.deſctip.& in procœmio Inſti.verbo. Al-
manicus.& l. Corneus. conſ.68. in hae con- ſultatione. col. 3. lib. 3. Barba. conſ. 49. illud afferam. col.z. lib. 1. Philip. Dec. 1. fi. col. 3. verſ.& ſi expreſſe. ſtatutum. C. de edic. di. Hadr. tol.& conſ. 26². in cauſa magnifici. col.⁊. verſ.ſeptimo. Alex.& laſon. d. ſ. in ſu- is.& Tiraq. d. l. ſi vnquam. in præfat. nu. 9.
372 authores ſunt. Similiter t in decuma, ex
quolibet lucro ſoluenda reſponſum eſt. Nã eam filij, paternam hæreditatem adepti, non præſtant. Gloſ. c. paſtoralis. verb.quaſi de lucro.de deci. per d.l. in ſuis.& d. l. fi. C. de impub.& alio. ſubſti. Ala. Vincen. Hoſtien, Ioan. Andr.& Panor. d. c. paſtoralis. Rapha. Comen. d. l. in ſuis. Philip. Deci. d.l. fi. colu. 2. Verſic. vlterius tamen. C. de impub.&ali.
ſubſti.& conſ.ʒ21. pro reſolutione.& Tiraq.
d. l. ſi vnquam. in præfat. nu. 9.& recte, ſi-
373 lij t quippe, vt Iulius Paulus lib. 8. Digeſt.
l. in ſuis. de libe.& poſt. ſcribit, poſt mor⸗ tem patris non hæreditatem percipere vi- dentur, ſed magis liberam bonorum admi-
374 niſtrationem conſequuntur. Quapropter t
in beneficijs, quæ parum probo vocabulo feuda, latinè iura militiarum recte dici cre- duntur, placuit, à filijs, patre defuncto, non tam quæri, quam quæſita capi atq; retineri, tanquam ea viuo patre volledidene& id⸗- circo ſine vlla in poſſeſsionem miſsione in ipſos continuari. Gloſ.c.vnico. in fi. ſuper verbo.aut ſucceſsione.tit. de feudi cognit. & ibi. lac. Belu. Bald. Mart. Laud. Aluar.& Cardi. Alex. Barb. conſ. i0. ſapienter ſcribi- tur.col.3. lib.2.& conſ.⸗3. magnanimus.col. 3. lib. 4.& Rubr. C. qui admitti. colu. 4. verſ. ſecundò mihi videtur.& Bapti. Cacia. re-
pet.c.i. in 6. prin. parte. differentia vltima. d.
titu. de feudi cognit. Adde Bald. c.i. colum.
vltima.tit.an mutus vel alio. imper. Tiraq.
375d. I. ſi vnquam. in præfatio. nu.:0. Eadem
ratione, cùm Imppp. Archad. Honor.& Theodo. Conſtitutione, Bald. l. cum anti- quioribus.colum.6. verſ. Decimo ſic. C. de iure deliber.laſ.l. quotiens.colu.y. verſ.nota etiam perpetuo. C.de rei vendi.& l. ſi ſoro- ri. ad fi. C. de iure delibe. Catel. Cotta. me- mor. Feudum viuo etiam patre.& T'iraqu⸗ d. l. ſi vnquam. in præfat. d. nu. 20. qui in po- tentiorum perſonas actiones ſuas transfe⸗ runt, ius crediti amittunt: l. fi. C. nelic. po- tent. Idem tamen non paſſurum qui in fuij potentioris perſonam actiones ſuas trans- tuliſſet, poſt Accurſium l. ſt ita quis.. ea le- ge. ff.de verb. oblig. Bartolus, d.§. ea lege. Baldus, l. ea lege. colum. penul. verſ. quintò quæritur. O. de condi. ob cau. per d. l. in ſu- is. laſon, d.. ea lege. Felinus, c. afferte. col.. 3 de præ-
„'Hliu 3 lun coli Lodd, mauig’d R as
fagtl T.,
3 generallle 1 Juo05 2 G um le gapuum 4 il e* 5 utem. lib..0 U 17 e—
ranus Con 19, Ierdel 1 pemn. 2 Kdgeast denie guic b o.GC- he 5 4 WMconl. juitaté, ele eig Weligalsn ſolen s o. quyneen liereguid Prol- „TI. Wmamſenontlen ur. Idecinie aund hul guurpa üeatinuatlo q- gaurpobte⸗ mirnmaadloce am alleſl⸗
um donipn Pül- LXin usB bgo) dcgpe. wannp Juodkddi ünroquelliosie de done. Ah ecte pfodacd
Huc pega allm aldus,l⸗
1detegge liceylutru,n3 Atlſphkere gnlanm elte,d bi quö m n, vt quod md pobicestm aannel ddevngknn hrbere, Bald.)
ceirde oi ptit, Quare, ſcn de domplm. giömancgictei- dun a ne Wnc Cug
1ch cn da miWwocind poch p Rämdpm ad-
4
Nanü d c- AAe aeRed Wm A doc d hi gcsdie, urne Hull bhn B cons A, 1eh un, anarümniſen . A e éh» nedlet ae, ml 1. ellet 0 Auls 0 5„„ mneincg Pe etur ge 15. eidal 11 tentäbalc lni K litunc ſand KMN. Apaluge Sdlls dauemd kle. 8. un e 9 Neryt magergis Maritq 1 d me 1 Rre Wügiſch guag d etl IP. J Mam n haathen watltgt. N. 91 1 da duinch Uob elle ot deuinci „ tunc fen 4 ütmre. inde ſer elunge lcet 4 n aOO 1 Namn parne'dldleorun 8 d Abudouigy ſn A A d eslum. ttactal, amtnegr
Kti:ox 1 ldadnorgegt„Aune a
0 48 ml Wtprinſe ailmen mor kenrib.„ 4 atidu d 3 natiſcnr di Rut ſ i ſtem palan, lame
— — — — — — — — —
]* l— 1 1 1 A u 10 4 mlon 9„

10
orn.
d ataga DECISIO
Lalih T de præſump.& alij authores ſunt. Marſ.l. i eld c P p. Xalij unt. Marſ.l. in-
ſe auditum. col. z. ff. de ſica.& l. 1. num. 3. C. de rapt. virgi.& d. ſing. 160. pater& filius. Go- 8 meſius.. quædam. col. 9. verſ. quintò limi- tatur. lnſti. de actio. Tiraq. d. l.ſi vnquam. in Võ præfat. num. 1. Quod † generaliter eſt acceptum. Bald. l. cum pater.§. cùm inter. per. ill. tex. ff. delega..& conſ. 358. quidam
wemamt 7* Lucanus. col. 2. verſ. de eo autem. lib.. per dlolc.. 1 lan not. d. 9. ea lege.& l.. dÄe impo. lucr. de ſcrip. ddc.perd d delt lib. 10.& couſil. 233. caſus talis eſt. quidam de llo ſubſt E. wiec ciuitate. colu. z. lib. 3.& conſil. 460. punctus tApanq b Peſt talis eſt. quidam reliquit. colum.. lib. quin- Klinſuis. 17 döj to. quotiens quis alienare quid prohibe- ilerius tn a h tur. Id enim in filium alienare non intelli-
3 gitur prohibitus, tanquã continuatio quæ- wminpr eu dam dominij ea magis ſit, quàm alienatio. 61 G 1
dpe vtluliu duus vin ſuis.& Bald. locis proxime allegatis clbe deß du 4 elid.ſ vnquam. in præfat. nu. 3. wn he n Andela lſes morn mit⸗ toro quælitos Bal⸗ ſcdmagislil 24 he 377 LI* 0oconl⸗ſegh Teeie Prdcit aconſe r ue. Pertinet, quod idem Baldus, l.z. in
isi a fi. C. de leg. hære. perl. fi. C. de vſufru. patris
ii gueg ana tine iurami à Ami, Puacuit àfill Rtm eri quam qu iayanj nea viuo pi:l eyll in po Snei atinuari. CCmtm otſacceſsic.=. Ai c. Belu. Balt ⸗tlad lex.Batb. GTa hü⸗ lib.2.Rco mer Rubr. C.C müi mihi videt—e- 6. prin. pal ludicognit Acl t.an mutus d duam. in pr 1 cum lmpg in Conſtituti,
& tilij poſſeſsionem promiſcuam eſſe, ſcri- bit, quaſiq́; vnum corpus, vt quod vnus Poſsidet, alter poſsidere intelligatur, quod- due vnus haber, alter habere. Bald. l. final. ;'s C. de impub.& alio. ſubſtit. Quare, I cùm de domo ſua, quam tuciſsimum cuiq; refu⸗ gium atq; receptaculum eſſe Gaius l. ple- riq;. ff. de in ius vocan. ait, in ius vocari nul- lus poſsit, d. l. pleriq;, de domo paterna fi- lium in ius vocare nom licebit, Bartholo, Socin. d. I. pleriq;. 5. Juæſtio. numer. 36. quaſi domus patris domus filij ſit, in qua icem ſi pulſatus dicetur, ac ſi domi ſuæ pul- ſatus eſſet, haberi placuit. Quibus caſtbus homine domi ſuæ pulſato, lege Municipali augetur pœna, quæ ſententia Baldi fuit. I. 1. 9.domini appellatione, ff. de 8enac. conſ. Si⸗ la, Igitur, cum tot exemplis patrem& fili- um vnius eſſe loco conſtet, vt nacurali quo- dam caritatis ordine ſibi quiſq;, quam alij
s,Colum. 6 d0, Propior eſt. l. Præſes. C. de ſeruitut.& aqua. ber.lall. qu schg Ila Parentibus„quam patriæ deuinctiores petuo.C. 2 t 59 1108 elſe, conſequens eſt, exiſtimare. Cödeiured 2 i, Hanc t etiam parentum prærogatiuam, — 410,& inde licet colligere, quòd eorum cauſa,
lu, quam patriæ multò eſt antiquior. Id quod ALudouicum Gomeſsium, hanc quæſtio- nem tractantem, libr. quarto Inſtitutionum Principalium§. rurſus. nume. 22. Inſtit. de actio. adnotaſſe lego. Statim enim orbe cre-
ris perſons 2 gc ato, vt primùm homines nati ſunt, pietatem oſt Aceun obäſe Parentibus a liberis debitam palam eſt. d. gerb. oblig 9 J. veluti. ff. de iuſti.& iure. cùm longè poſt, alcgeca a ciuitatibus rebusq; publicis conditis, pa- Cdeconf egah
3— e)
LIT VANLCA
1I1I. 71
triæ nomen inter homines& eſſe,& colt cœperit. l. ex hoc iure. ff. de iuſtit.& iure. Hæc ad ſuperiorem Angeli ſententiam non leue adferre momentum prima quidem ſpe⸗ cie videantur. Nam ſi parentibus, quam patriæ maiore caritate obſtringimur, eius admiſſum, qui conſilium aduerſus patriam initum cælaſſet, non maiore pœna eſt ple- ctendum, quam relegationis, quomodo in filium, qui inſidias in patris necem paratas non detexiſſet, vindicatum eſt. l. z. ff. de par⸗ 380 ricid. Sed f quia debita Reipub, pietas eam, quę eſt erga parentes, vincit, vt interomnes conuenit, Doct. d. l. veluti. crebriusq́; rece- ptum eſſe, laſon d. l. veluti. refert, aliud di- 381 cendum erit. Non t me fallit eſſe quoſ- dam, Angel. poſt veteres. d. l. veluti. quam legit, cum§. ius Gentium. 1.. ff. de iuſti.& iure. qui diſtinguant, quibus caſibus ſeruire patriæ commodis licet, nec eo minus opem patri ferre, exæquo eſſe a nobis, parentibus ac patriæ conſulendum,& ita accipiendum eſle, quod ſupraà allegabatur, filium ſic pa- tri, cuius eſſe diceretur, naſci: quemadmo- dum& Reipub. l. ¹. 9.& generaliter. ff. de ven. in poſſeſsion. mitt. vt contra, cùm amitteretur, patri& Reipub. amitti. l. poſt liminium.§. filius. ff. de capti. Enimuerò cùm parentum& patriæ cauſa concurrit inter ſe decernentium, vt cùm fortè patri- am pater oppugnat, patriæ nos adeſſe opor⸗ tere Angelus ait d.l. veluti. per d.l. minimè. extra hæc ſpectandum putat,& ita veteres quoſdam ſcribere refert, d. l. veluti. patriãne magis an pater laboret, vt huic aut illi opem potiſsimum feramus. Etenim exæquo la- borantium patris quam patriæ poriorem cauſam eſſe ſcribit. Quam diſtinctionem Raynerio quoq; probari idem Angelus au- thor eſt. d. l. veluti.& eam ipſe tanquam parum plenam ſupplet, Ait enim, cùm iuxta pater& patria noſtro egent auxilio, patrr ita demum opem ferendam, cùm& ipſe nos& patria ſimul implorat. Cæterùm, ſi patria implorat Lola, ei ſuccurri, oportere. Arg. l. pupillus. ff. quæ in fraudem. credi. inſpiciendum tandem ſcribit, iuſtàne vtri- uſq; cauſa proponatur, an non. Priore caſu potiorem patris cauſam fore: poſteriore au- tem iuſtam cauſam habenti adeſſe uos de- bere, ſiue is pater, ſiue patria ſit. Cæterùm iniuſtã cauſam, ſiue patriæ ea ſit, ſaue patris, noſtro non eſſe, patrocinio iuuandam, l. ſi ꝗs in graui.§.i. ff. de Senat. cõſ. Sila.& recte 382 hoc poſtremum, in re quidẽ liquida. Satiust quippe fore, patris& patriæ in reb. iniuſtis deſertores nos eſſe, quam iniuriæ patronos.
Quod

„2 bPETRTI ROVYZII
Quod t ad totam verò diſtinctionem atti-
MAVREI ſuprà dictum eſt, decernitur, poſthaben-
net, excidiſſe Angelo miror ſententiã, qua 385 dam palam eſt. d.l. minime. de religi. Inde
apud lulium Paulum lib. 3. Digeſtor. d. 1.
penul. de poſtula. vſum ſupra retuli, cùm in
re pecuniaria parentum cauſam patriæ an- teferendam ſcripſit:in his verò, quæ ad vtri⸗ uſq; ſtatum pertinerent, patriam patri præ- ferri. Quæ diſtinctio& rationem habet,& legibus conſequens d. l. penult. eſt. eamq́; Fulgoſius d. l. penult. probat. Sed ¼ quia hanc, quæ proximè relata eſt, Angelus re- fellit, vtram ſequamur, diſpiciendum erit, & potius eſt, vt veterum opinione reiecta, ijſq́;, quæ ad eam ſupplendam ex Angelo retulimus, inter cauſas pecuniarias& eas, quæ ad ſtatum pertinent, intereſſe dicamus.
383 Publica t quippe præferri priuatis æquum
eſt, l. actione. 9. Labeo. ff. pro ſocio. e. bonæ. de poſt. præla Fortunius. d. l. veluti. nu. ꝛ1. & legi minimè. ff. de religio. conſequens, quæ à liberis parentes, qui ad patriam de- lendam veniſſent, lugeri vetat, præmio etiã num propoſito ſi eos, tantum facinus au- ſos, interfeciſſent, extra hæc liberos paren- tibus, quàm patriæ ſtudere, magis oporte- re, conſequens eſt. Neq; enim diſtinguit lex, penultima. ff. de poſtu. quæ Decurioni- bus cauſas parentum aduerſus patriam age- re ius eſſe vult, iuſtàne, an iniuſta cauſa ſit parentũ. Quam rem vnus prope litis euen- tus demonſtrate ſolet. l. quod dicitur. ff. de peculi. vt nec contrà, cùm de Reipub. ſta- tu ageretur, diſtinguit, d. l. minime. iuſtum quis bellum patriæ moueat, an non iuſtum, facta ſemper liberis poteſtate parentũ, qui patriæ arma inferrent, occidendorum, prę- mio ad hoc prouocatis,& ita exaudiendam eſſe·ſententiam, cauſam patriæ parentum cauſæ præferentium. vt non, niſi cùm de ſtatu ageretur, patria parentibus antefera- tur, d. l. minimèe. in cauſis pecuniarijs, quæq́; ad rem familiarem pertinent, prærogatiua parentibus ſemper ſeruata. d. l. penultima.
354 Nec t mouere quenquam aduerſus proxi- mam diſtinctionem debent, quæ ſuprà pro
parentum cauſa proferebantur. In primis enim illud Pomponij reſponſum, vt paren- tibus& patriæ pareamus, iure Gentium de- ſcendere dicentis, d. l. veluti. illa verborum collocatione non hoc ſignificat, vt parere potius parentibus nos oporteat, quàm pa- triæ. Nam, vt eleganter Baldus apud eun- dem Pomponiũ diſtinguit, d. l. veluti. ver- borum ordo non vſq; quaqʒ ſpectandus eſt, ſed cùm aliunde intelligi non poteſt, quod præferamus, in propolito autem articulo cauſam parentum Reipub. cùm de ſtatu, vt
conſtitutum eſſe idem Pomponius libr. n Digeſtor. d. l. minimè. ait, à liberis luger eorum parentum obitum nõ oportere, qut
386 ad delendam patriam veniſſent. Quin pa-
rentes ita ſceleſtos à liberis ſine vllo flagitio interfici, præmium etiam ob id facinus con⸗
387 ſequuturis. d.l. minimè. Porrò t ordinem
pietatis, qua ſecundum Deum patriam ac parentes colere, eorumq́; imperio audien- tes eſſe debemus, Plato Philoſophorum Princeps ſua quadam ad Architam Taren- tinum epiſtola declarat: Illud te conſidera- re, inquiens, oportet, nullum noſtrum ſibi
ſoli natum eſſe, ſed ortus noſtri, partem ſibl
patriam vindicare, partem parentes, partem amicos. Quod Mutuatus Marcus Tullius 388 ſuæ de officijs diſputationi inſeruit. Quòdt verò ex magnitudine pœnæ delicti graui- tas iudicabatur, Gloſ. notab. c. meliore pro- poſito. ꝛ7. q.i. in glo. 2. not. Barto. conſ. 1/, &l. leuia. in prin. ff. de accuſ.& l. non ſolòm. 9 ſi mandato. ff. de iniur. Bald. l. nemo. in fi. C. de ſum.trini.& aut. Clericus. colu. a. C. de Epiſco.& Cleri.& l. ſi fugitiui. colu.. C. de ſeruis fugit.& l. i. colu. z. verſ. quartò pono-. C. de accuſa. Caldeinus, conſ.. tit. de accuſa. Feli.c.cùm quidam. de iureiurand.& c.. de Simo.Dec.c. at ſi Clerici. nu.6.& poſt eum Auguſt. Bero. ibid. num. 95.& Gomeſius. c. ex maleficijs. num. 4. Inſti. de actio. non eſt perpetuum. Nam, vt ſæpe ita fiat, inter-
389 dum † tamen ex cauſa pœna maior, quam
flagitij qualitas poſtulat, irrogatur. Quod accidit, cùm ad hoc aut illud admiſſum pro- cliuiores ſumus. Gloſ. c. admonere. verb. exiſtimes. 33. q. ¹. Dec. c. at ſi Clerici. 7. no-
390 tab. de iudic. Quapropter t Eccleſia durius
in eum vindicat, qui vxorem, quàm qui ma- trem occidiſſet, d. c. admonere.& c. lato- rem. ead. cauſ.& quæſt. non ignara in ma- terna cæde, quàm in vxoria plus ineſſe de- licti. Sed quia ab vxoria cæde quam a ma- terna homines minus abhorrent, aſperitate pœnæ eos magis deterrere o portuit, d. glol. d. c. admonere. à quibus vt homines facilius arceantur, grauiores pœnas conſtituerè ne-
z9i ceſſe eſt. Quotiens tenim nimiùm mult
perſonæ graſſantur, vt Claudius Saturni- nus ſcribit, J. aut facta.§. fi. in fi. f. de pœnis
391 exemplo opus eſt. Secundumtquod diuum
Hadrianũ conſilio Veticæ reſcripſiſſe Do- mitius Vlpianus lib. 47. Digeſt. l. i. in prin- de abig. author eſt: Abigeos, cùm duriſsi⸗ me quidem puniuntur, ad gladium damna- ri ſolere. puniri verò ait duriſsimè nõ vbic,
c
4 0 11?„ „1„lll8 ſnale „„o,. — iose 2e ituanl 2 tiuuigln Tceſfler ra,O, ihor bGturit mebidnl e 2 jent„Ala natallo*
ſel„ natl)”” 7G sdtur e„
n d agpleckannn düteraun 1 Auüdemf i npii acenpe gine Litunæc Wwfatt ſn snis chken ſtum⸗ einapen weldäeed dlnerNof ne ondtetci ltixäohetencns dalee 4 bträlepe snc trh r dätwäketo n u u ten d myrbarcerl don nsſt èr Aluts opottul l neid tcräron inelegune qwecm ae tabsaCad Llulnge Stundm x wewpobitellemuld⸗ wm don ferCrdim demenad noſtem. Natkbereti Decdes lcenc ſrmmeiminis wonpa- wm ſeln wnctt lpecancan
1
„, 19. 2 Ainagte Iuscmenexiſtiman- NGum(p nnnenenelats
umna Kelcüceänmet m
„u 3 lim Reuna ms * dognaßt ADeiadilayr. Non. Aingl olma onihn in vbn Mll COc mndule
dulg An A- S«e 1n 9,„ 1 eni etAelc.
g an A N offendt nanad Dedn tumue Viit guin
rincigee culcu o. 1 tineat, cam 81 llette d ſe Jph nul.
adtisüe, of 18 ſonib eite
aanoreeule win ütedet
danquam“ lich in,, dumm fulc ie
u* waghäm 1 dlorzſ

VI
8 E. deit.d. in me
b„ K d bm 1 dad 3' 6
11 ſei b
dmpant Weni deran
dedemu⸗ a dla qua n„ dden
piſtola d e lre d lens, 0PO 2 nea meſſe, ſe cana 6 p
Ac zdiſt zuüige mgnitu 1 mn leadator, C Caler vgning mabni nnprin. 12 caul üin ndato,ſl. de arr. oan im trini.& t K an &Ceri. 3„ uhndt ugit Kl.*— at pon cuſa Calde:& coltal cum quidat?. intteas Dec.c. at ſiſ? Iante Bero. ibi t-anglut echs.num. nne uum. Ni Atknn tamen ex asipaag qualitas p in i cum ad ho: ailli sſumus.*c! 8.;9.9.. 2ſn 14. D a vindicat, q Sofi ccidiſſet, d eind
0 d
394 familiæ allegatione adiutos.
DECISIO LITVANLGA
ſed vbi frequentius eſt id genus malefieij.
39 Inde I videmus in Polonia atqʒ Lituania le-
uibus furtis perpetratis,& quæ contemni poſsint, ob frequentiam eius admiſsi homi- nes ad furcam damnari, nulla natalium aut Augendæ † quoq; pœnæ, illa cauſa idonea viſa eſt, cùm maior ſe offert delinquendi occaſio, inde euenire, idem Claudius Saturninus eſt au- thor. d.§. fi. in prin. vt vbi metalla ſunt, ibi adulteratores monetæ magis plectantur,& ita idem flagitium in diuerſis Prouincijs nõ eadem pœna coërcetur. d.§. fin. in princ.
ỹ Quæ t cauſa eſſe quoq; Polonæ Lituanæq́;
Reipub.conditoribus potuit, durius in fu- res vindicandi.Poſita enim prope in aperto omni re familiari, ob parũ coheerentia ædifi- eia, ligno,& tabulis, ſtipula, ſæpe& luto cõ- ſtructa, quæ parietibus& tecto in tuto non erant, ab his, legum pœnis arceri homines alienis fortunis inſidiantes oportuit, idq́; meritò placuiſſe, vt, quod non ineleganter quædam ait Conſtiturtio, l.i. C. ad l. Iul. repe-
396 tund. vnius tꝑœna metus poſsit eſſe multo- 397 rum. Sunt t qui putent, Cardina. clemen. ad
noſtram. verſ.)/. in 2. q. de hæreti. Dec. d. c.& ſi clerici.7. nota. naturam eriminis non pœ- nam, quæ extrinſecus accedit, ſpectandam, & inde grauius leuiũsve erimen exiſtiman⸗
39 dum. Quibus f conuenienter mentientis fa-
ctum maius eſſe delictũ creditum eſt, quàm corpus ſuum extra matrimoniũ alij miſcen- tis, quia illud, quàm hoc naturæ magis re-
399 pugnat. Cardi.& Deci.vbi ſupra. Non fo-
mittam, q́d Bartholomæus Socinus Conſ. 1357. vol. 1. c. vergentis. de hæreti. c. cùm ſe- cundum leges. eod. tit. lib. 6. iuncta l. quiſ- quis. C. ad l. Iuliam maieſt.& c. felicis. de pœnis. lib. 6. Auguſt. Bero. d. c. at ſi clerici. nume. yy. in expendendis eriminibus ait ſe- quendum, qui non pœnæ magnitudinem ſpectari, ſed quid cum maiore Dei offenſa delinquitur. Nam quacunq; pœna conſti⸗ tuta, leui aut graui, quo facto Deus magis offenditur, eo authore, grauius eſt pecca- tum, quo verò minus, leuius. Scimus enim eum, qui humanã maieſtatem lælſiſſet, gra- uius puntri, quàm qui diuinam, aut certe, vt Auguſtinus Beroius præceptor meus ſeri- pſit, c. at ſi clerici. nu. ↄ7.de iudi. non diſpare ſupplicio, cùm procul dubio Cæſare aliove Principe læſo offenſa minus ad Deum per- tineat, quam qua diuina ipſa maieſtas, im- pietate nouisue religionibus repertis ſuſce-
1. 9... 2. 8 a 400 Ptisue, offenditur. Deniq; inceſti erimina,
quanquam natura grauiora ſunt, humanius tamen, quàm adulterij tractari quandoq́; ſo⸗
403 de Sena. conſ. Sila.
IIf. 53 lere Papinianus lib. duodequinquageſimo Digeſtor. l. ſi adulterium, cum incefto. 9.,
401 ff. de adult. author eſt. Non t prætereo, legi-
bus nonnunquam in eos vindicari, qui do- lo malo nihil egiſſent, in qua cauſa qui ſunt, iuſtam pœnam ſufferre non ſolent, Et
403 enim capitis pœnas non luit, qui ſine dolo
malo hominem occidit. Marſ. l. de minore. in princi. nu. i. ff.de quæſt.& l. 1. nu.§. ff. de ſica. per 9. diuus Hadrianus, in ea l.& c. non eſt.& c. nec is. cum ſeq. i5. q.i Roman.l. 1.5. Occiſorum. nu. 2. verſ. ſexto& vltimo. ff. Ob exemplum 7 ta- men aliud conſtitutum didicimus in eo, qui poculum amatorium dediſſet, aut partus eijciendi cauſa medicamentum aliquod ex- hibuiſſet. Muliere enim aut homine inde extincto, vltimo ſupplicio ea res coërcetur. J. ſi quis aliquid.§. qui abortionis. ff. de pœ- nis. Neec ſine mortalitatis euentu, id auſo impunẽ eſt. humilioribus in metallum, ho- neſtioribus in Inſulam parte bonorũ amiſſa relegandis, d.. qui abortionis. licet in vtra- que ſpecie dolus abſit& nocendi cõſſlium. Glo. I..§. eod. verſ. vel in hoc. ff. de Senat.
404 conſ. Sila. Similiter tob exemplum placuit
rei capitalis damnari ancillam, quæ percuſ- ſorem, vim ſibi ab eo metuens, poſthabita dominæ ſalute, nec clamore terruit, nec, vt ad auxilium cõcurreretur, vllum edidit plo- ratum. Nam etſi eo modo, ope non lata, ca- pitis pœnam meruiſſe non videatur: in hoe tamen ait lex, d.§. eodem. ſupplicium eam pati debere, ne cæteri ſerui eredant, in peri- culo dominorum ſibi quenq́; conſulere de- bere,& eorum ſaluti ſuam anteponere. vt parum rectè exiſtimare videantur, qui ex magnitudine pœnæ delicti grauitatem iu-
455 dicant. Adde, ſcullei pœnam, qua vetus iu-
riſprudentia in parricidas vſa eſt, Baldo& Salyceto authoribus l.i. C. de ijs. qui paren. vel libe.occide.Carer.pract.crimi. õ.homi⸗ cidij. nu. ia. antiquatam iam eſſe atq; deſi⸗ tam, nihilq́; grauius in parricidas eſſe mori- bus eonſtitutum, quàm capitis amputatio- nem, negata ſepultura, hioc eſt parricidæ ca⸗
406 dauere canibus obiecto. Quanta verò ſit
conſuetudinis authoritas, nemo neſcit. No enim imitatur Ö. ex non ſcripto.inſti. de iu⸗ re natu. modò legem ac interpretatur: l.ſi de interpretatione. cum Il. ſeq. ff. de legibus. ſed emendat etiam atq; adeò abrogat,§. ſed naturalia.in fi. inſtitu.de iu. natu.& l. de qui⸗ bus. ff. de legib. nec minus, quàm legem, ſer⸗ uandam conſuetudinem eſſe, ſæpe conſti- tutum d..ex non ſcripto.& d.l. de quib. cũ L. ſeq.& quæ latiſsime allegat Guido Papa
H ſingu⸗

74 PETRI ROTYZII MAVREI
40„ ſingular. 0 eſt. Quare Baldus Authen. iu-
bemus. vl. no. C. de iudicijs. adde Panor. c. ea. quæ per ill. tex. not. 4. de ſta. monachorũ & textũ.C.de peti.ho.ſub.li.10. in illis ver- bis, plectendi conſuetudo.& quod ibi not. Io. Pla. 2. not. vide. Tiraq. tract. de pœnis. in præfatio. nu. 6.& ⁷. lib. 3. Principal. Conſtit. eum, qui iuriſdictioni præeſt, non minus ſe⸗ cundum mores& conſuetudines, quaàm ſe- cundum leges iudicare debere, ſcribit,& id- circo, qui aduerſus conſuetudinẽ iudicat, vt dicta cõtra leges ſententia, litem ſuã facere: idem author d. Authen.iubemus.& c. cum omnes. col.ʒ3. verſ.& eodem modo.de con- ſtitutio. Tiraq. loco proximè allegato. nu.7. eſt, ſcribit alio loco idẽ Baldus, Rub. de di- la. ante fi. per l. an in totum. C. ædifi. priua. Tiraq.d. nu.⸗. ã ludice, qui conſuetudinem non ſeruaſſet, ęquè prouocandi ius eſſe, atq; ab eo, qui contra ſacras conſtitutiones quid ꝓnunciaſſet, quæ accipere& in capitalibus iudicijs debemus. Conſuetudo enim, vt& lex, necis habet& vitæ poteſtatem. Bal. c. i. verb.damna. in fi. de pace conſtan. per text. l. ſunt quædam. ff. de extraordi. crim. Ana. c. ſicut. col. penul. de iudi. Tiraq. loco proxi- mè allegato. nu. 6. Quædam quippe crimina eſſe: quæ, nulla lege de ijs lata, more Prouin⸗ ciarum capicis ſupplicio vindicantur, qua pœna in prouincia Arabia Scopeliſmon fa- cientes plecti more gentis ſolere, Domitius
Vlpianus lib. 47. Digeſt. d. l. ſunt quædam.
author eſt. admonitis obiter rei capitalis quęſtoribus, ne legum pœnis conſuetudine mitigatis fortè cõtemptis, aſperiore vſi ſup- plicio periculum ſibi creent: Noſtram nos diſputationem cõcludamus, quæ de expen- denda delictorũ magnitudine eſt, quam ſæ- pè non ex modo pœnę cognoſci, ſupraà con⸗ ſtitit, quod& in ijs, quæ ciuiliter peccantur, Cynus lib.3. Principal. Conſtitutio. l.i. C. de ꝑplus peti. adnotauit in ea ſpecie, cùm in iu- dicio plus petitũ, quàm deberetur, propo- nitur. Nam quãtuluſcunq; in ea re exceſſus ſit: iactura totius crediti plus petentẽ affici,
40 eſt conſtitutũ. d.l.i. de plus peti. Porrò t ad
ſuperiorem ſententiam infirmandam, quò magis parentibus, quam patriæ obtempe- randũ eſſe putemus, quod natura, vt ſupra dicebamus, pater& filius eadem eſſe perſo- na pene intelligantur. d. l. fi. C. de impub.& ali. ſubſtit. nihil quicquam facit, quin ea re adiuuari eam ſententiam conſequens eſt di- cere. Qua enim pater& filius vna perſona exiſtimantur, hactenus nec imperium intel⸗ ligi, nec obſequium vllum naturaliter po- teſt. Neq; enim, vt eleganter Marcianus lib.
4. Digeſt. l. penult. de recep.& qui ardi. re- cip.ait, imperare ſibi, neq; ſe prohibere quib quam poteſt quam eſſe cauſam idem Marci- anus d. l.penult. ſcribit, vt de re ſua quis ar- biter non recte detur. Quomodo enim ſe quis facere quid iubeat, aut non facereV d. l. penul. fungaturq́;, vna perſona cuùm ſit, plu- rium vice: l. ille à quo..tempeſtiuum. ff. de Senat.cõſ. Trebel.& l. ſi plures.ff. de pactis. cùm ex aduerſo nihil vetet, patriam impe- rare,& ſingulos inde ortos parere ei atque obſequi d.l.veluti.de iuſti.& iure. imò ma- ximè conſequens ſit, aliter non conſtituris rebus publicis, nec vlla iuris parte ſuũ exi- 405 tum habitura. Hæc t mea diſputatio non eò pertinet, vt negem filios parentibus parere debere, quod ſupra iure gentium deſcende- re conſtitit, d. l. veluti. ſed eò rem perducit, vt inter patrem& filium eatenus, qua vna perſona exiſtimantur, nullum eſſe imperiũ atq́; obſequium poſsit, ne conſequens ſit, eundem ſibi imperare ac parere, atq; adeò plurium officio fungi, quod eſt deridiculũ, & naturæ repugnans. d. l. penult.& d. 9. 4io tempeſtiuum.& d. l. ſi plures. Nec t videtur huic ſententiꝝ aduerſari, quod filius familiãs Prætor, patris, cuius poteſtati ſu ppofnus eſt, ſuſpectam hæreditatẽ dicentis eam adire atq́ʒ reſtituere cogendi ius habet.j.ille à quo 4¹1 H. fl. ff. de Senat. conſ. Trebel. Cùm fenim fi- liusfamil. præturam init, filij perſonam exu- it, nec, quàm diu Magiſtratũ gerit, vllo pa- 4¹2 trię poteſtatis iure tenetur. Namtvt elegam ter Hermogenianus l. nam quod. ff. de Se- nat.conſ. Trebel.ait, filiusfami. quod ad ius publicum attinet, non ſequitur ius patriæ 4½3 poteſtatis. Quod fautem dicebatur, patrem & filium natura eandem penè perſonam in- telligi, id iure patriæ poteſtatis deſcendere proditum eſt, Rom. l. ſi verò.§. de viro. nu 14. ff. ſolut. matr. Petr. Philip. Corne. l.fi. C. de impub.& ali.ſubſtit. ſecundum quod, fi- lios emancipatos in eadem cauſa non eſſe, 4i4 conſequens eſt dicere. Nec t deniq;, quod extrema noſtræ diſputationis parte dictum eſt, antiquiorem parentum, quam patriæ cauſam d.l.veluti.& d.l. ex hoc iure. de iuſti. & iur. eſſe, præſentem quæſtionem onetat. Nam ſiid ſequimur, conſequens eſt, vt na- turę ius, quam Gentium tempore prius e ita quoq;, quæ inde profieiſcerentur, quam, quæ iure Gentium poſtea fluxerunt digni- tate vincere, quod dicere perquam abſurdũ eſt. Eorum enim, quæ iure naturali deſcen- dunt, nihil tanti eſt, quod nõ ſit ob Dei reli⸗ gionem contemnendũ: religionẽ tamẽ erga
Deũ deſcendere iure gentiũ,& modõ dictũ eſt,&
— b breäbralan locgin an Pplbe. Ungulart— 85 n ntaauſe 2—— imun 5 ralliuse— ruliecn tenhannn an
mlunn2 uiun umnn. Athlean Wkekus qulaaud we ſrihm Krerm batkemp ger mtriam Gur 3 ugrtendu melſean uontidt, nec ce Uoricectione conae
lpralcip widit,pi ſanäede wilümd dun W
TTtiom walictrelpontum,
oi agla anmnes f. ge dem cnla’ Kricomineopem te teqſin ni muliaut contra cli rrigul anngolet Dcbion einnp ſGmine ſue, in ciu mandpb,w. ſcominemarito mos leneamm G. Aqpoquomoch ge
matronde oemvrots ſerugat
.
nerimm ig, Lärdecllm den vencknagg wengareudcall. Chiſ. ao Inenod nge dedaſt, pid imä ng e m uoricrmom—
NA Aheh kaaepi on
AR
n aümindieanre 9 vinäcm mim guimd ieer ce delnn ebtatt, Mad lllan aA. n ſexul Porelteh rdenediu b 1 1 5 duniei alcvlt 1 Giſterie,„Dchalmugon 1 1 1 ennelg 1n Nenop 8 gldhde nceltoi ſor.1 uleri, ün ipe t aütan „Pln ann. Allce dum gäee— miſemenie 4 dreherdga ro(Rguen =— M ddultend di frtcere, ſü unerfteine 34 um ilheum Sverto lg dut kadaen 4 ſato, N l 10 8„ ah dvitx da. Epaxca
ulter n li
4 n

e dah àquo. 9. l m e
& flliun 22 n untur nt asleſeengi poßsit, 1 anlequan. perare ac ure,gnn fungi,qu Sidcenäni nans. d. nult à,,
d. ſiplu aSrectüt uerſari,q ailiustmiis
cuius pot hi ſuppolzu
reditatẽd altis emmalite aud teneatur.
gendiius wadt.lilkaqo onſ. Treb himffeniot⸗ im init il ilonamtzo- Magiſtra iurit, vlpe- etenetur. tvtelegam dus l. nam gedl.fe cede⸗ it, fliust uodad ius non ſequ u uis paltix utem dic npacrem dem pene nonam i 2 doteſt dalcenaet ReVAver le vito.n etr. Pbi lornel bſtit.ſe anan quoch in eade nah wlh cete. D Genichg liſputatſ paule de datent m quimf
. Bentiu? ue (⸗ A depro dip, um 0—“ 4 ſ
oddic Serqueg æ nll n 0 1 g ſicob0ln
„! eſ qu onẽui
nendu 253, M ureg rn i
DECISIO eſt,& Pomponius d. l. veluti. ſcribit. Caritas verõò parentum in liberos,& ſummus in ſu- am cuiuſq; ſobolem amor, non hominum modò eſt, Andr. Tiraq. l. ſi vnquam. in præ- fat. num.7. cum ſeq. ſed& ferarum, quas, vt ſuos catulos tueantur, omne vitæ diſcrimen
4 adire quotidie videmus. Porrò, t quanto
Dei religio caritate liberorum antiquior eſ- ſehominibus debeat. Nonne Abraham ille
multarum Gentium pater, ſingulari exem-
plo nobis commonſtrauit, qui ſuæ in dul- ciſsimum filium pietati Dei religionem an- tetulit cui dum obtemperat, vnicam ſobo- lem ſuam morte multare erat paratus. Il-
6lud t belle quæri poteſt, an ei, qui aduerſus
ſupraà ſcriptam diſtinctionem patrem præ- tuliſſet, patriæ, aut contra, patriam patri, fraudi eſſe debeat& ignoſcendum eſſe ani- mi ſui motum ſequuto arbitror, nec deli- ctum pœna dignum tali electione contra-
49 hi. Vt t in ſeruo vxoris eſt reſponſum, l. ſi
quis in graui. õ. ſi cum omnes. ff. de Senat. conſul. dila. qui marito dominæ opem fer- re, quàm dominæ maluit, aut contra, cùm vtriq; auxilio eſſe non poſſet. Dubium enim non eſſe, quin dominæ ſuæ, in cuius mancipio eſt, quam dominæ marito magis Quod ſi quoquo modo per matrimonij conditionem vxoris ſeruus ad maritum pertinet, l. doce ancillam. C. de rei vendit.non erit tamen par vtriuſqʒ cauſa. Quod enim alieno iure nobis competie, quàm quod proprio, infirmius eſt, vt apud Gaium& lunium Mauricianum libro 31. Pigeſtor.l. quod Principi. cum l. ſeq. de le- gat. libro ſecundo eſt adnotatum. His abundè ſuperior articulus diſcuſſus eſſe vi- detur, conſtititq́;, parentibusne magis, an patriæ parere debeamus,& conuenienter, quene in ciuem conſilia aduerſus Princi-
bem ſuum Remuepubl. inita cælantem ani-
maduertendum ſit, atq; in filium, de inſidijs in patris necem paratis non indicantem: an maiore pœna illud admiſſum, quàm hoc ſit
4i vindicandum. Vnde nobis illa naſcitur
diſputatio in ea ſpecie, cùm quæritur, lice- atne filio patrem exulem, cuius vitæ neciſẽ
poteſtatem lege Municipali vnuſquiſq; ha- betinterficere?& Dynus lib. duodequin- quageſimo Digeſtor. I. ſi adulterium cum inceſto. S. liberto. de adulter. non licere ſcri- bit, vtiturq́; Papiniani ſententia, qui patro- num, qui ex eo numero ſit, quem ſi alius de- prehendiſſet, iure interficeret: in vxoris ſuæ adulterio deprehenſum àâ liberto impunè
4²⁰ interfici negat. d.§.liberto. Nam, cuius, in-
quit, famæ, multò magis vitæ parcendum d,
LITVANICA
111. 75 9. liberto. eſt, ſed Bartolus, d 5 liberto Pom⸗ ponij ſententiæ id eſſe co nſequens, non exi- ſtimat, multùm intereſſe, inquiens, inter pa- tronum, matrimoniumliberti temerantem, Iexulem. Illum enim eo admiſſo patro- num eſſe non deſinere, at exulem pro ciue hoſtem eſſe incipere, transfugarumq́; nu- mero haberi.l. amiſsione.§.1. ff. de capi. di- minu.in qua cauſa qui ſit, eum, vt Reipubl., ita filio pro amiſſo habendum, l. poſtlimini- um. 5. filius. ff. de cap.& poſtlimi. ita Barto- lus, tanq́; filius patri exuli nulla verecundia obſtringatur, hanc poſtremò quæſtionem a Marcello lib. 1u. Digeſt. d. l. minime. defini⸗ ri ait, qui maiores eum lugeri refert vetuiſ- ſe, qui ad patriarn delendam& parentes d liberos interficiendos veniſſet, facta patri filij,& filio patris occidendi poteſtate, præ- mio etiam ei propoſito, qui patris filijue ca-
421 ꝑiti non peperciſſet. Sed t hæc, quò magis a
Dyni ſententia recedam, me non admodum mouent,&, vt ordine, quæ propolita ſunt, refellam, quod exul, hoſtis eſſe, vt Bartolus d.§. liberto. ait, incipiat,&, refugarum loco haberi, d.l. amiſsione.§. 1. id quia ius ciuita- tis aufert, naturæ autem atq; gentium inco- lume relinquit, l. quidam. ff. de pe. noſtram quæſtionem non onerat. Nam ſi exul ciui- tatem amittit,& cum ea ius patriæ poteſta- tis, quod ciuitatis beneficio habebat, l. item in poteſtate. ff. de his, qui ſui vel alien. iuris ſunt. perdat, d.¹. quidem. deberi tamen ei à filio naturalem pietatem, palam eſt, nec eo minus filium patris imperio audientem eſſe debere, lure enim Gentium, ſicuti modò di- ctum d.l.veluti. eſt, deſcendere, vt parenti-
422 bus pareamus. Apparet f itaq; Bartolum d.
5.liberto. malè diſputare, cùm idcirco à li- berto patrono matrimonium ſuum pollu- enti parci ſcribit oportere, nò quoq; aà filio, qui in ciuitate manſit, patri exuli, quòd Pa- tronus eo admiſſo patronus eſſe non deſi- nat:pater autem, exulare iuſſus, eſſe ciuis de⸗ ſinat. Nam, vt eſſe deſinat ciuis, pater ta- men eſſe non deſinit. Auth. de inceſt. nupt. in fi. prin. colla.2.& ibi Angel.& Ana. c. de infantibus. q. vlt. de infan. expoſi. per l. ag- gnationis. ff. de pact.& l. iura ſanguinis, ff de reg.iur. Gomeſ.§. rurſus. nu. 22. Inſti. de actio. qu autem pater eſt, non quà ciuis, pi- etas ei a filio debetur, d. l. veluti. quæ ciuita- tis iure tanto eſt antiquior, quanto ius gen- tium, vnde pietas liberorum in parentes fluit, d. l. veluti. iure ciuili vetuſtius eſt.
4 ²³3 Adde, Iæque filium patri atq; libertum pa-
trono obnoxium eſſe. Liberto enim& fi⸗ lio, vt Domitius Vlpianus lib. 37. Digeſto. ij L. liber⸗

424
4²⁹
„6 PETRI
l. liberto. de obſe. à libe.& liber. præſtan. ait, ſemper honeſta& ſancta perſona patris ac patroni videri debet. Igitur t ſiliberto patronum matrimoniſũ ſuum contaminan- tem, eius ſcilicet ordinis hominem, quem alius, idem ab eo paſſus, iure interficeret, occidere non licet. d..liberto.in filio, cuius pater exulat, idem conuenienter erit dicen- dum, vt quamuis eius occidendi extraneo ius ſit, filio non ſit, cui in patrem conſtare ſemper pietatis ratio debet. d. l. liberto. Iu- re t deniq; diuino honore adficere paren- tes hoc amplius iubemur, Exodi. c. 20. cuius
ROIZII
4
. 1 1 ¹
V
beneficio, ob æternam diuinæ legis autho- ritatem,§. ſed naturalia. Inſti. de iure natura- li gen.& ciui. nullo humano exilio, exui pa- rentes poſſunt. Quod tantum eſt, vt illud præceptum ſequentibus præmij loco diu- turna vita promittatur, Exodi. d. c. 20. qua accidere hominibus nihil dulcius poteſt.
426 Sane, t tantum facinus eſt in facto filij pa-
trem occidentis, vt qui patrem verberauit, filius eſſe deſinat credi, Alberi. de Roſa. l. eum, qui probabilem,. per ill. text. C. de Epi. & Cler. Fel. c. afferte. num. i. in fin. extra. de præſump. quod cùm ſit receptum, quid in eo, qui patrem interfeciſſet, dicere conſe- quens eſt? Probandum itaq; non eſſe, le- gem, quæ exulis occidendi facit poreſta- tem, filio in patrem exulem, hoc velle lice- re, quæ ſententia non immeritò recepta eſt. Alberi. ſtatutor. par. 4. q. 6. Nellus. tract. banni. 2. parte.*. tempo. q. 10. Barcholom. verõ. conſ.. caſus talis. col.3. Deci. c. quæ in Eccleſiarũ. nu.i4. verſ. Secundus caſus eſt. de conſtitu. Pietas enim naturalis liberos in parentes tam ſæuum conſilium capere non
427 ſinit. Leges deniq; caſum delinquentium
cognatorum miſertis indulgere videntur. hinc, quod in extraneo, facinoroſis homi- nibus conſeruatis, grauiſsimum flagitium eſt: l.. ff. de recepta.& l.:. C. de his, qui latr. ocult.& vtrobiq; Doct. idem in atfine co- gnatòve veniam propè reperit.. fi. ff. de re- cepta.& glo. d. l..& ibi Salyce.& Bald. de his, qui latro. ocult. Marſ. ſing. 20. iura ſan- guinis. propter naturalem enim affectatio- nem affini aut cognato latronem recipienti Pœna alleuatur, d. l. fi. cùm in eum qui ad ſe non pertinentem recepiſſet, eadem, qua in latronem, pœna legibus vindicetur. d. 1.1. Tantundem t in eo probandum eſt, qui co-
4²8 gnatum conſilia aduerſus Principem Rem-
vẽepublicam agitantem nõ prodidiſſet, nam ei ad aliquem modum ignoſci placuit, idq́; Baldum conſultum reſpondiſſe Hyppoli- tus Marſilius refett. Sing, ⁰½α. Nemo debet.
MAVKRKR EI
in fi. cùm in extraneo reticentia capite pu- niatur. Bart. l. vtrum. ff. de parri.& l.. 9. oc⸗ ciſorum. ff. de Senat. cõ. Sil. Angel. Aretin. tract. malef. verb. che chai tradita lapatri a tua.in 1. q.ibi quod crimen.& Angel. Peru- ſi.l. frater. ff. de parri. Marſ. d. ſingul. 164. ne-
4²9 mo debet. Parentium f item atq; affinium
affectioni hoc a legibus tributum eſt, vt mi⸗ liti extra caſtra ſuorum gratia diu vagato impunẽ ſit, l. qui cum vno.§. fi. ff. de re milit. hoc eſt, vt Ludouicus Pontanus eſt inter⸗ pretatus. l. ſi verò.§. de viro. fal.7 ff. ſol. ma- trimò, dum parentum valetudini operam
430 dat, etſi, † vt Iulius Paulus lib. 49. Digeſt..
poſtliminium. 9. filius. de capti.ſcribit, diſci- plinam Caſtrorum Romani omnium ne⸗ ceſsitudinum caritate antiquiorẽ duxerint. 431 Illud t fortiſeimum argumentum eſt, flio ius non eſſe patris exulis occidendi, quod eius alendi per ſacras conſtitutiones Auth. inceſtas& in corp. vn. ſumi.& vtrobig Docto. Bar. l. ſi quis a liberis. 9.. ff. de libe. agnoſcen. Bald. auth. inceſtas. C. de inceſtis nupt. Ana. c. de infantibus. col. fi. de infan, expoſi. neceſsitate teneatur. Quomodo enim eum necare liceat? quem non alere nõ
432 licetrdenegare † ſi quidem alimoniam, lulio
Paulo authore, necare eſt. l. necare. ff. de lib. agno. Marſ. l. diuus. nu. 16. ff.de parri. Feli. c. cùm nonab homine. nu. 14. de iudic. per c.
433 Paſce. 36. diſtin. Deniq; t ſi fratrem exulem
occidere fratri fas non eſt? quod Nellus Tract. bannito. 3. par. 2. temp. q. 33. quęritur. duo ciues.& in a. par. 2. temp. q. 10. elegan- ter putauit,& alij Bartholo. Cepo. conſ.5. caſus talis eſt.col.⸗.poſt prin. Marſ.ſing. z10. iura ſanguinis.& conſ.i2*. Ioan. de Arnono. Solilo.66& Epito.6z.& caut.. Carer. prac. crimin.§. circa. rectèẽ probant. quomodo filio patrem occidere fas erit? quo à ſeper⸗ cuſſo, vt eſt ſuprà relatum, filius eſſe, credi delinit. Alberic. de Roſa. l. eum, qui pro- babilem. per ill. text. C. de Epiſcop.& Cle- ric. Felin. c. afferte. numero primo, in fin. extra. de præſumpt. Verius ergò eſt, vt Dy- nus d. l. ſi adulterium cum inceſto.§. liber- to. ff. de adult. eleganter ſcripſit legem Mu- nicipalem, quæ exulis occidendiſacit pote- ſtatem, ad extraneos pertinere, nò ad fiios, qui abſqʒ parricidio paerũ percuſſores eſſe non poſſunt. ff. ad l. Dompeiam. de parricid. & C. de ijs, qui parent. vel liber. occide. tot. titu. Quam ſeritentiã Franciſ. Tigrinũ apud Papinian. lib. 38. Digeſt. d.g. liberto. ſequu- tũ loannes Anagninus lib.5. epiſt. Decreta. c. de infantib. q. vlt. de infan. expoſ.refert,&
in e Fortun.l. veluti. nu.: 8. ff. de iuſt.& iur. & Gomell-
ſteinot— riibini7, dibime eul qpimi uslegifun di pancb gidemi 10
negumuis ricul ltminu .vruuir, VI 1 nlu arlot elt
mlo nutfgpod 5
daunc duu
Nles.cclad e ef machete Iüeſewe qum.nm ſecand. orcpt li 3 3 ſer peüd nhallinſuap
weompann jame 141Lmmge 1 üin adlollberein Kerrahat, nihlla nocentis i Kunilkccüm
delpor Lin fünlilmagss ſin ſupie uteits, Vxoft dorilſerdn nnndquicama resſun(it a dc cumc vetlſucket alingdl lrngh Fipratad Mälccbisadhhn relponimit wlnimſertennn frmanch ritm nlem ld Dgin im eräigder wimesim nempuuldlaf dninin Vnäprensd jntertd g diſſer Qündidi Anl xedlſet loeſced pramo uin F omnes oncdir 1 a lemmman „, ee ulicfetaama. infer, lerermitmm dc minqg nären duntla uiſten. ün dae alind, 67 nmpan waialiut, lud dt dl lülte, a aürindie ſcienun— be prol Agauge dch dlttus enten yim nühanlo⸗ propulare lumpadis 1 hurwiolae, 3 mguied
—
4 G 8 2. bi eöha lbeinken daxzari

ddode r, NAhoa eri efan Pah
9
8
—. 9 1 qul cun 38, ee aon Gmüt Wlvero.9 te. dom „e parent era hvtlulius! e n miaium. id O. ſ Lun ih d de nttr„O ⸗ inn onm Win lcnumcaritat u 1 fWn lonieimum 9 n ele puts t un endiper ſacra en & in coro. 1, — P f 1 6 5. Dal.l. Iquis 11 cen. Bald auth, I 1.—.Wls Anac. deinfat Pal neceßitate t 31, 9 umnecarelicah à n enegareliqu Slan authore necar tam, lrll diuus. 2. ih daabhomine. Wiäl diſtin. Den Fin re fratri fs rp bannito,z.pan 22.. es, Ein palh, auit,& alij b eihl lis eſt. col.. ℛ 3 guinis.& cof 80 6& Epito.G u g.citca. reci u rem occiders zull teſt lupta teſ as⁰- Aberic. de 2
n. peril. text.— 3 mn c. afferte. 1 nih, epræſum pt.2. ſadulteriun te i- zult elegan 1 m, ux exuli?& d extraneosſ i d panicii h adll mas is quiputeg ſY am ſenttenli⸗ 2 ſ⸗
U 9.J 9 a.lib 36. D9 3 79
”
ſc
DECISIO LITVA NICA
& Gomeſius 6. rurſus. nu. 22. Inſti. de actio- ni. poſt multam diſputationem non imme- ritò inclinant. Tantundem eſt in patribus
robandum, nam nec ad eos illa lex perti- net, idq́; quidam Gomeſſus.§. rurſus. nu. z22. Inſtit. de actio. Arg.l. nam& ſi parentibus. ff. de inoffici. teſta.& not. per Barba. l. cum acutiſsimi.7. char. C. de fidei commiſsi. re- ctiſsimè exiſtimauerunt: quamuis in patri- bus, quam in filijs periculi ſit minus, ne il- lius legis authoritate vtantur, vt liberorũ vita parentibus quàm ſua carior eſt. l. iſti quidem.& ibi gloſ.not. ff. quod met. cauſ. Alex. conſ. 102. nu. 36. circa hanc dubitatio- nem. volu. 4. Andr. Tiraq. in præfa. l. ſi vn- quam. num.⸗. cum ſeq. C. de reuoc. donat. Quapropter, quod in filij metu pater feciſ- ſet, perinde habitum eſt, ac ſi in ſua perſona metum paſſus pater proponeretur. Arg. d.
434 I. ſi vnquam. Vnde t ſi pater, vt filium peri-
culo liberet, nuptias contrahat, nihil agi, In- nocentius Pontif. lib.. epiſt. c. cùm locum. de ſponſ.Decret.ſcripſit, nihil magis, quam ſi, in ſua perſona quid veritus, vxorẽ pater duxiſſet,& hoc iure nos vti, quidam autho- res ſunt, Cardi. Alexandr. d. c. cum. col. vlt. verſ.ſuccedit quęſtio. Tiraq.d.l.ſi vnquam.
435 in præfat. nu. 7. His † diſcuſsis ad Marcelli
reſponſum, quo Bartol. in ſua ſententia con- firmanda cum primis vtitur, tranſeamus. Is lib. u. Digeſt. l. minimé. de religio. minimè maiores lugendum eum putaſſe ſcribit, qui ad patriam delendam& parentes& liberos interficiendos veniſſet. Quin ſi filius patrẽ, aut pater filium occidiſſet, ſine ſcelere etiam præmio adficiendũ, omnes conſtituiſſe re- tert. Sed eo Bartoli ſententiam non credi- derim adiuuari. Nã, qui infeſta arma patriæ ſuæ inferentem occidere permittunt, non idem in quieſcentem,& tale nihil molientẽ volunt licere. Aliud eſt enim patriã defen- dere, aliud vlciſci, vt aliud eſt, ſe ſalutemq́; tueri, aliud acceptã iniuriã vindicare, quorũ illud licet, hoc autem legibus prohibetur. l. ſcientiam. 5.penult. ibi& hoc ſituendi. ff. ad J. Aquil. Igitur Marcelli reſponſo conueni- enter, vim exulis, bellum patriæ mouentis, propulſare licebit, eiuſdem quieſcentis cor-
171. 77
dum vis repellitur, fugiat, eum cædere, ius eſſe negem. Argumento priuati, cuius vis, etiã ſi iure propulſetur, d.l. vt vim. ſi eædat, tamen tergo imminere, fugientemq́; ferire ius non eſt. Docto.d.l. vt vim.& l.1. C. vnde vi.quanq; id facientis admiſſum leuius ple- ctitur. Angel.tract. malef. gloſ.& dictus Ti⸗ tius.col.penul.verſ.quæritur. Titius vulne⸗ rauit Seium. Deci.d.l. vt vim. not. 2. Abb. c. 1. de iniurijs. Anto. de Butr.& item. Abb. c. olim. 1. de reſti, ſpol. Feli. late. c. dilecti, de excep. Marſ.l. is qui percuſſorẽ. C. de ſica.& pract. crim.§. quoniã. nu. 6z.& ſing. 100. oc- cidens adgreſſorem.& conſ..& conſ. 29.& 132.& Fran. Aretin. conſ.4. viſis diligenter teſtibus.in fi.& conſ.go. ſicut decet. Carer. pract. crimin. Ö. circa. nu. uz.& nu. uo. in fi. Thõ. Gram. conſ. 29.& voto. 23. Angel. l. ſi adulterium cum inceſto.. Imperatores. per
437 ill. text. ff. de adult. Quodftamen ita accipe-
438
re debemus, niſi virium recipiendarum au- xiliorumq́; comparendorum gratia pedem referre ꝓponatur. Hic enim, tanq́; qui rur- ſus ſit arma illaturus, impunẽ cæditur. Nam non modò vis præſens, ſed& futura, ac pro⸗ pè iam imminens, Bartolo authore, rectè repellitur, l. ſi ex plagis. 5,tabernarius. ff. ad 1. Aquil. Carer. pract. crimin.§. circa. nu. 10. verſ.tempera tamen.quodfeſt in eo reſpon- ſum, qui adgreſſura facta, vi abſtinẽs ſtetit. Nam quia nouam adgreſſuram meditari vi- detur, nec percutiendi animum depoſuiſſe, iure cædetur. Dec. l. vt vim. nu. 10, ff. de iuſt. & iure.Carer.d..circa. nu.no.verſ.tempe- ra tamen.Conſequens ſſuperioribus eſt, qus cuiuſq; patriæ arma inferunt, â ciuibus iure occidi, d.l. minime. vacare deniq; ſcelere fa- ctum filij patrisue, patrem filiumie interi- mentis, dũ à patriæ excidio ceruicibusq́; ſu- is vis imminentẽ auertit, d. l. minime. Ana. d. c. de infantib. nullumq́; ea re parricidiũ admitti, quin præmium potius deberi, ob operam tam neceſſariã patrię nauatam, con⸗
439 ſtitutum eſt. d.l. minimé. Nam t quaà ſe de-
fendens pater filiũ, aut contra filius patrẽ, aut alius alium, telo ſe petentem, ſalutis ſuæ tuendæ cauſa occidit, nullũ propoſitũ præ- mium legibus cõſtat, ſola impunitate cædis
pus violare, ſine ſcelere nõ licebit, filio præ- 440 data. l. vt vim.ff. de iuſt.& iure.& thoc ideò,
ſertim, quem abſtinere à patris cæde natura⸗ lis pietas iubet, cuiq; perſona patris, vt Iuli- us Paulus d. I. liberto. ff. de obſeq. àlibe.& liberi. præſt. ait, honeſta ſemper ſanctaq́; vi- deri debet. Nec Marcellus d.l. minime. aliud vult, niſi cùm a patria vim, à ſuisq́; ceruicib.
436 filij arcent. Anania. d. c. de infantib. Quòod t
adeò verũ puto, vt ſi arma patriæ inferens,
—
quia, ſi interficiatur adgreſſor, ſuo ferro nõ adgreſſurã paſsi legum interpretatione cen⸗ ſetur interfectus. Abb. c. Clerici. 1. extra. de vita& honeſta. Cleric. Marſ.l.i. nu. 35. ff. de ſica.& l. is qui adgreſſorem. ff. eod.& cõſ. 31. et 8r. et 126. Carer. d.õ.circa. nu. iã. verſ.& pri⸗
441mdé. Et t generaliter, qui ob admiſſum ſuum
plectitur, non pœnam exequentis, ſed quaſi H iij legis
—
—ÿõ

—
1
4
d. „ 12 1 171 †
8 1
—
75 PBTRI legis manu plexus magis videtur, quod in Remi ſpecie Baldus ſcripſit. I. fi. ff. de diui- ſio. rer. Nam eum nõ tam a Romulo fratre, quam à lege murorum tſgreſſorem pu-
442 niente occiſum ait videri. d. l. fi. Igitur f ita demum patris cædes aut filij impunita eſt, aut præmium meruit, d. l. minime. ſi, dum bellum patriæ impendens auertitur, facta proponatur. Cæterùm, extra eum caſum, Ppatrem exulem filius occidere non poteſt. †3 adeò't vt, ſi alter alterum apprehenſum ma- giſtratui offerat, meritò pœna ſit ei, Angelo
d.§. liberto.& Ioanne Anagnino, c. de in- fantib. vlt. q. de infan. expoſit. Adde. Marſ. 1.,,9. ad quæſtionem. nu. 6.& 7. ff. de quæ- ſtionib.authoribus remittenda. quod in de- ſertore à patre Principi oblato diuus Pius l. milites agrum.§. fi. ff. de re milit. reſcripſit. 444 Iuſtatſane ratione, ne à patre filius ad ſuppli⸗ ciũ oblatus eſſe videatur, d.§. fi. quo exem-
plo in cæteris nos vti, humanum eſt. Arg. d.
445§. fi. in fi. Quod fdictum eſt, patris& filij cæ- dem, dum periculũ patriæ impendens auer- titur, factam impunitam eſſe, præmiumq́; mereri, d. l. minime. quod ad ius eius Rei- pub. quæ periculo liberata eſt, attinet, acci-
pi debet. Cæterùm lege diuina, quæ ob De-
um conditorem, omnem humanam autho- ritatem vincit, patrem filius, niſi dum peri- culum à capite ſuo depellit, l. vt vim. ff. de iuſti.& iure. l. ſcientiam. Ö. qui cum aliter. ff. adl. Aquil.& l..§. eum qui. verſ. vim vi. ff.
de vi& vi ar.occidere vetatur, non illo tan- tùm generali præcepto, quo omnis cædes
eſt prohibita, Exod c. 20. ſed altero illo, quo patrẽ filius honore adficere iubetur. Exod.
d. c. 20. Nam cuius honori ſeruiendum eſt atq; famaæ, eius vitæ parcere, maximè opor-
tet. d.. liberto. cumq́; hinc humana lex d. l. minimè. filium ad patrem, patriæ hoſtem, interticiendum hortatur, inde, lex diuina abſtinere manum, quin ſeruire etiam eius honori præcipit, Exod. d. c. 20. legi diuinæ, cõtempta humana, eſt proculdubio obtem- perandum, hoc quidem, quantùm ad Mar- celli reſponſum d.l. minimẽ. attinet. Nam, quod ad Municipales leges ſpectat, quibus exulũ cædes vulgò permittitur, expeditior
eſt quæſtio. Non enim ambigi, quin non modò filius à patris exulis cæde abſtinere debeat,& contra, ſed in vniuerſum ab omni hominis cæde. Exod. d. c.10. Nam, præter- quam quòd maior multò eſt diuina, quàm humana lex,& eam, ob Deum conditorem,
vt dictum eſt, authoritate longe vincit: ta- men, quia hæc cædem permittit, illa, ne fiat, præcipit, Exod, d. c. 20, diuinæ legis præce-
RO012Z2 II
MAVREI ptum eſt ſequendum, euius tranſgreſsio de,
44 licto vacare non poteſt. Quiequidtenim ad
uerſus ius diuinũ ſit, humanæ etiã legis per- miſſu, delictũ eſt. Bal. c. in omni. ext. de teſt,
447 Fel. c.. nu. 44. ext. de conſti. Vndefplacuit,
omnẽ cædẽ, quæ lege ciuili permitteretur, delictũ continere, niſi quibus caſibus natu- ralis, diuinæ, pontificiæ deniqʒ legis autho- ritate defendi admiſſum poſsit. lta Nic. Ab- batem lib. 4.& 5. epiſt. Decretal. c. veniens, in ſi.de ſponſa.& c. 2. nu. z. de homici. ſcribe-
448 re iego. Igitur t neq; patri, inturiam domus
ſuæ vlturo, filiam in adulterio deprehenſam Ooccidere cum adultero licebit, Gioſ. c. inter hæc. 33. q. z.& Abb. d. c.z2. nu. 2.& c. veniens. 2. in fi. de ſponſa, neq; marito repertam in re-
bus veneris vxorẽ interficere, Abb. c. cuùm
eſſes. nu. 6. de teſta.& Roma.. ſt ab hoſtib.
nu. 14. ff. ſolu. matri. nec viliſsimi etiam ho- minis matrimoniũ ſuũ temerantis cęde vin⸗ dicare ſe fas erit, Abb. d. c. 2.& nu. 2.& hæc pleriq; omnes probant. d. c. inter hæc,& ibi Archi. 8& Ioã. Fab. l. Gracchus, ꝓpe fi. C. de adul. Abb. poſt loca proxi. allega. c. ſi verò. 2. col. penul. de ſenten. excõm.& Fel. c.. col. a, de præſcrip.& c. ad noſtram. col. i. in fi. de probat. ldem Fel. c.ꝛ2. Äe homici.& e. quæ in Eccleſiarum. col.⸗.de conſti. Roma. auth.ſi- militer.34. ſpeciali piæ cauſæ, inter vltimas voluntates. C. ad l. falci.& Iaſ. L. vt vim. col. 5.verſ. redeo ad primã partem. ff. de iuſti.& iure.&l. ſi plagij. col.. de verb. oblig. Latiſ- ſime Fortu. lib. de vltimo fine iuris. char. 10.
illatione. 9. Andr. Tiraq. de legib. cõnubi.l. 449 9. nu. 4. Nec terit deniq; Deo innoxius, qui
45⁰
rerum ſuarum ſeruandarum cauſa furem in- teremit, Abb. d. c. 2. nu. 2. etiamſi iuris ciui- lis authoritas de fortunis ſuis laborantibus hoc remittat: Bart. l. furem.& ibi late Marf. ſf. de ſica. lege autẽ lulia patri omnem adul- terum cum filia occidere,& marito vilem, ius eſſe, deſinat dubitari. l. patri. cum quatu- or legib.ſeq. ff.de adult.& l. Gracchus. C⸗ eod. Quod t in fure dictum eſt, idem in de- bitore fugiente eſt comprobatum. Nam eius occidendi, vt Baldus& Salycetus apud Imperatorem Gallienum Auguſtum libro nono Principalium Conſtitistionũ notant, l. ſi, vt allegas. C. de ſica. Eadde Alex. l. fu- rem. ff. de ſica. Marſ. l. 1. limit. 2u. num. 106. ff. de ſica.& Carer. d. 9. circa. num. 192. ſi, dum ex fuga retrahit ur, eiue authoritate iu- ris ciuilis creditum extorquetur, l. ait præ- tor.§. ſi debitorem. ff. de his, quæ in frau. credi.telo ſe defendat, ius eſt creditori. Nã nec hoc, inoffenſo iure diuino, admittere li- cet: vt maximẽ ſuũ conſequi, niſi facta cæde creditor
abicen quia— ladf Dn6C. Daciottä!
di E Tſe Wence Tarug pr g IYxnelr de ven
7 1ſſ
jmaalt unon KAuguſtunss r pitonm Drera HM wrhl fum 10n, 109. Ce cocll aactorin Hei weam ſequn Badan mmmximmoueh b Prncm Ittrionum apud g Anym nuganoncompei Rlrge Walwarto num.) Ao- ſtonon. ſen gurſegisMllrie logt wrdienn tmnäts gu deſehe wrerongat Alüc 9 dd en Autmpunm
lle 9.„ 44 4 21g dalath jroo„A demn E 4 5*4
T Dnlnn 33 Crhien
A ddaämſtan agang
elung, dn 8 1 niener deh, domit col 44 mclu⸗ M F N di ſan— 45 Ca“ atan 74. 8 0 A' clrco, nüürnuge un Cuia adom din uomän Aicuemae e taupe 4 üdem ſü
u
caresp. laſtionibée, 3 diy cetc h
tetid.. nß deliaäle ſmprin aſ, rer 4a naridf
1.1 ce nibunge. 66,QDx d
ſen wompropn ginernetn dig amian, kracacrin(c 4

Ar Abb d, eanla nech S drsyxoré in; dr 3 detelta. 8 u. olu matri.t 2 narimoniüſu.sn 1 des eiit, Ab ſear omesprobal. Rbi Pab.lC Su
ſce
L„ 11 1 dd. polt loca Slh.,
enuldeſenten End eſcng Ac. ad ldem Fel.c.:. Snin arum. COl.. de Sl 35 ſpeciali pi ds Ri ates. C.ad l. f Relll ſedeo ad prim&n Lliplagicol. He, rtu.lib. devlt Mi e,oAndt. Tü elh Nec terit deſ arum ſeruat emdh Abb,. d. c.l 2l ritas de for i 1l ttat: Bart. a lege autéli ⁸* 64 cum filia occ delinat dubiſ es . ſeqeffde a„ wodfin fure 3 ne ugente elt radeg dendi vt dAdh,
'
1 de ca. Warl— n
456 putauit.
DECISIO ELIT VANICA III, 59
ereditor non poſsit, quod Claudius Seyfel- lius lib. 1. Digeſt. l. vt vim. nu. 0. de iuſti.& iure. apud Florentinum notat. Tantundem
45 reſponſum eſt in exulibus, quorum cędes
Municipalibus legibus, quib. Italia paſsim vtitur, permiſſa eſt. Nam quin, qui ita exu- lantem occidunt, extra legis diuinæ pœnas non ſint poſiti, nulla dubitatio eſt: Bald. c. 1. col. i. de iudic.& c. fi. notab. 2. de præſcrip.& Laſ. d.. ſi plagij. Andr. Tiraq. de legib. con- nub. l.9. nu. 4. in fi.& Marſ.l. patre vel mari- to. num.. ff. de quæſt.& l.i. nu. /3. ff. de ſica.
2 Quanq́; t non deſunt, qui eos, quaſi magi-
ſtratus miniſterio defunctos, nihil peccare arbitrantur, in quibus laſon l. vbi pactum. nu. 16. C. de tranſactio. fuit,& hanc ſententiã crebriorem eſſe Alexander Tartagninus lib. 45. Digeſt.. ſi flagitij. colu. i.de verb. ob- liga. apud Papinianum,& Auguſtinus Be- roius libro 1. Epiſtolarum Decretalium, c. quæ in Eccleſiarum. num. 109. de conſtitut.
453 authores ſunt. Sed t ne eam ſequar, me
Baldiauthoritas non parùm mouet, libro 7. Principalium Conſtitutionum apud lmpp. Alexandrum d. l.. nu. 9. ſi à non compe. iud. & Marſ. d.l. patre vel marito. num.y. Augu-⸗ ſtum, omnem cædem, quæ legis Municipa- lis permiſſu à priuato fieret, damnãtis, quip- Pe, quæ dolo carere non poſsit. Aliud enim eſſe iuſtam cædem, aliud impunitam, vela- riq́; tali lege delictum, eoq́; ſub velamento dolum latere atq; inſidias, eleganter ait. d. l. 1.& nu. 9.&& Marf. d. l. patre vel marito. nu. 7.
454 Mouet ¼& illud. quod idem Baldus lib. z.
Principalium Conſtitutionum, l. decurio- nes. C. ex quib. cauſ. infa. irrog. apud Impp. Seuerum& Antoninum AA. ſcribit, quii li- cet, inquit, exulis cædes toleretur: laude ta- men caret. Quin id admiſſum facti infamiã ſequi exiſtimat.d.l. decuriones. Anania. c. ſi perfodiens. de homicid. colu. 2. Ancha. c.-. 85. colu. verſ. in hac eadem materia. de con- ſti. Marſ. l.i. in prin. 12. limit. nu. 74. ff. de ſica.
455 Carer. pract. crimi. 6. circa. nu. 36. Et t id-
circò, qua in Ciuitate, qui hominem occi- dit, in certum aliquem ordinem ſublegi ve- tatur, ei, qui exulem interfecit, ad eum ordi⸗- nem aſpirare non licere, conſequens eſſe Adde t eius teſtimonium, niſi quodadhibitis quæſtionibuùs dixiſſet, fide carere. Bald. auth. ſi dicatur. in fi.2. colu. C. de teſtib. Marſ. l.i. in prin. 12. limi. num. ⸗76. ff. de ſica.& l.patre vel marito. ff.de quæſt. Ca- rer. d.õ. circa. d. nu. 36. Quæ ſententia in om- nibus generaliter, qui infamia notantur, eſt comprobata. laſo. l.. C. de ſum. trinit. Marſ. pract.crimin. 9. adgredior.& conſ. 19. idem
458 iure.
—————————— — 8 3—
/ conſ. 101. Carer. d.õ. circa.& d. num. 36. Il-
457 lud † non prætereo, diſtinguere eo loci
Baldum, d. l. decuriones. multùm referre, cædem exulis impunitam eſſe, lex Munici- palis iubeat, an licitam, prioreq́; caſu non ſine ſcelere, admitti, exiſtimare, poſteriore autem, ſine ſcelere. Nam, vt ſuprà ex Ni- colai Abbatis d. c. veniens,. in fi. de ſponſa.& d. c.ꝛ. num. 2. de homicidij. ſententia retuli, quotiens cædes neq; naturali, neq; diuina, aut pontificia lege, defenditur: ciuilis legis authoritas, quod ad excuſationem delicti attinet, fruſtra interuenit. Nihil itaqʒ in- tereſſe, quibus verbis lex Municipalis vta- tur, hoc eſt impunitam eſſe cædem iubeat, an licitam, cùm de eo loquatur, quod non modò naturali, diuina, Pontificiàve lege non defenditur, ſed vetatur magis. Con- ſtat enim inter diuini Iuris præcepta homi- nis cædem cum primis prohiberi, Exod. d. c.ꝛ0. nec vlla Pontificum lege diuinarum æ- mula, eſſe licitam: c. inter hæc. 23. q.2. Docto. c.i. de homicidij. naturam autem atali flagi- tio ita abhorrere, vt cognatione quadam in- ter nos conſtituta, homiinem homini inſi- diari nefas eſſe ducat.l. vt vim. ff. de iuſti.& Poſſumus t& hanæ Baldi diſtin- ctionem eius ipſius, authoritate refellere, qui apud Paſchalem libro 2. Epiſtolarum Decretalium c.in omni de teſtib. eleganter ſcribit, eum, qui à lege humana excuſatur, ita demum non peccare, ſi lex diuina con- trarium non vult, quam ſententiam Felinus c. I. num. 44. de conſtitutio. rectè probat.
459 Et 1 pro eaeſt, quod non vacaſſe peccato
Iudæos libello repudij vſos quidam Gloſ. c. cùm in lege.ꝛ3.q.4.& Archid.c. qui peccat. ea cauſa.& q. Hoſtien. c. gaudemus. colu. 3. verb.qui autem.de diuor. Bald. conſ. 428. in- quiſitio prædicta. colu. z. volu. ĩ. Tiraq. de legibus. connubi. l. 9. num. 5. putauerunt. Nam etſi Moſis placitis illud maximeè lice- ret, Deutero. c.:24. D E Itamen lege aliud cautum erat, cuius obtemperare præcepto ſatius fuit, quam animi ſuilibidini more ge- ſto, ad Moſis indulgentiam, eorum cordis duriciæ inſeruientis, Matthæi. c. 5.& c. 19. Marci.c.io.& Lucæ 16. decurrere. Quibus
460† conuenienter placuit, ſi quis ſine Iudice
ſe vindicaſſet, quod Moſis quoq; placitis vſq; ad cædem permiſſum conſtat, d. c. cùm in lege.& c. ſi quis per vetus. 22. q. 2.& c. ſi audieris. 23. q. 5.& vtrobiq; gloſ.& Tiraq. d. 1.9. nu. 6. eum lege diuina non eſſe innoxiũ: Archid.d.c. cũ in lege Tiraq. d. 1.9.& nu. 6.
46¹1quanqᷓ́; t nonme fallit, eſſe quoſdam, Glo. d.
c.cùm in lege.qui referre ſcribant, odio in- H iiij iuriam

—
80 PETRIRSIT12ZI1
iuriam ſuam quis vlciſcatur, an non odio,& 462 † generaliter, quod permitteretur, non con- tinuò approbari, conſequens eſt dicere, c. hac ratione.31. q.1.& gloſ.c.omnis. 3. diſtin. de ſepul.viola.vt nec contrà, quæ improba- rentur, facta puniri. Pleraq; enim, quæ fieri 463 non debent, impune fiunt. Vnde f diuum Marcum reſcripſiſſe Domitius Vlpianus libro 4 7. Digeſto. I.3.§. diuus tamen. refert eos pœna non plecti, qui defuncti cadauer in itinere per vicos aut Oppidum tranſue- xiſſent, quamuis id Pontificis iniuſſu Prin- cipiſve factum non oportuit. d.. ſi quis ta- men.& ibi gloſ.& l. oſſa. in prin. ff. de relig. in text.Quippe quibus hæc permittendi ius 464 d. 5. diuus tamen.& d. l. oſſa. eſt. Sed t nec pœnam mereri hæredem, qui teſtatorem ab eo, quemteſtamento elegiſſet, funerari ve- taſſet,& hoc diuum quoq́; Marcum reſcri- pſiſſe. idem Domitius VlIpianus lib. u. Di-
MAVREI
Fortu. d. l. veluti. nu. io.& Gomeſ.§. rurſus. num. 22. Inſtit. de actio. eleganter adnotaue- runt, ſolam iuſtam cauſam liberis aduerſus parentes habituris, ſi, dum ſe ſalutemq́; ſu-⸗ am tuentur, mortem eis obtuliſſe probabũ- tur. d.l.vt vim.& l. ſcientiam. 6. qui c˙ùmali- ter. ff.l. ad. Aquil. Non quoq;&, dũ pericu- lum à patria auertunt, manus patri adferre ius erit, nec ſuperior ſententia inter cauſas ſtatus& rei pecuniariæ diſtinguentium, quam crebrius receptã eſſe diximus, offen- ditur. Illa enim iure ciuili eſt comprobata, quod nunc verò dicimus, diuino iuri conſe- quens eſt, quod à patris cæde, omnem ſcili⸗ cet cædem prohibens, ita manum abſtinere præcipit, vt eum honore afficià nobis iube- at. Exod. d. c.20. Cuius verò fame parcendũ eſt, eius vitæ, vt ſuprà relatum eſt, erit mul- tò magis ignoſcendum, l. ſi adulterium. cùm inceſto..liberto.ff.de adulte. niſi dum vis
geſt. author l.& ſi quis. ã. idem Labeo. verſ. 420 defenditur. Nam t Accurſij Glofa. d. ¹.vt
465 diuus tamen Marcus. de relig. eſt. Huciper- tinet, quod Bartolus lib. 34. Digeſto. 1.1. de ijs, quibus vt indig. apud Marcianum notat, qui etſi offenſam ſępius non eſſe impunitam l. in teſtamento. ff.de manumiſſ. teſt. ſcribit, quibuſdam tamen caſibus non coërceri ait.
466 Nec t ab his abhorret, quod vulgo dicere ſolemus, multa fieri non debere, quæ tamẽ, cùm facta ſunt, non infirmantur, I. ſi pupil- lorum,.§. ſi prętor. verſ.dum modõ ſciamus. & ibi gl.verb.magis eſt.ff. de reb. eor.& l..
vim.ſententiæ poſt Decium d. l. vt vim. nu. 29.& ſeq.& alios Angel nu. 4. Paul. Caſtren, nu.7.& Curti. Iuni. nu. 10. d. l. vt vim. aſſen- tiri non poſſum, iure diuino hominem ſalu⸗ tis ſuæ tuendæ gratia occidere licere negan- tis. Quomodo enim, vt Paulus Caſtrenſis diſſerit, iure dinino id nõ licere dixerimus, quod Pontificio conſtat licere? Ius quippe Pontitficium, vt modò dictum eſt, eodem, quo diuinum, ſpectat, Paul. Caſt. d.l.vvt vim. & d.nu 8.& ibi Deci.nu. 30. nec vlla in reei
5. biduum. verſ. ſanè quidem.& ibi gl. verb. 471 aduerſatur. Quin t autem iure Pontificio,
ſtatim.cum multis concordantijs, in ea po- 467 ſitis. ſf. quandoappel. ſit. Statuendum fitaq́; eſt, Baldo d. c. in omni. authore, cædem om- nem, quæ iure Ciuili aut Municipali qua-
dum vim defendimus, adgreſſorem, ſine vl- la etiam eccleſiaſtica nota, Fortu. d. l. vt vim. nu. 4.& 26. impune occidamus, nulla dubi- tatio c.vnico.de homic.in Clemen. eſt. Sed
cunq; ex cauſa permitteretur, niſiiure diui- 472 ¼&id ipſum iure diuino permitti, idem
no ſit comprobata, peccato non vacare. 468 Quod t de iure diuino eſt dictum, idem, vt ſupra retulimus,& Nicolaus Abbas au- thor d. c. veniens. in fi. de ſponſal.& d. c.z. num. z. de homicid. eſt, de naturali iure atqʒ Pontificio accipere debemus. Naturale quippe ius aà diuino non recedit, quin eun-
Paulus Caſtrenſis d. l. vt vim. d. nu. 8.& 9.& ibi poſt eum Fortu. nu. ij. cũm ſeqq.ait. Nam quodfit, inquit, ex charitate, id iure di- uino conſequens eſt. Huiuſmodiautem eſ- ſe defenſionem, qua vim propulſamus, non dubitari, nam, cùm iubeamur alios diligere, vt nos ipſos, noſtri dilectio, hoc præcepto
dem habet authorem. Gloſ. l.,. ius natura- 4 3 proculdubio continetur. Igitur † vtidem
le. ff. de iuſti.& iure. Paul. Caſt. l. vt vim. nu. 8. ff.de iuſti.& iure. Pontificium autem eo- dem, quò diuinum ſpectat. Paul Caſtrẽ. l. vt vim. nu. S ff. de iuſti.& iure.& ei per omnia 469 ſeruit. Proxima t ſententia in patris exu- lis ſpecie maximẽè recipienda videtur: Talis
Paulus Caſtrenſis d.l.vt vim. nu. 9. conclu- dit, qui vim à capite ſuo nonarcet,& itaoc- eiditur, perinde haberi debet, ac ii ſuis ſe manibus ipſe vita priuaſſet, idq́; loannem Lignanum exiſtimaſſe refert,& Marius da- lomonius probat.d.l. vt vim. num.. Qui-
enim cædes duplex continet flagitium, alte⸗ 44 bus t conſequenter, fraudi non eſſe ſacris operantiadgreſſoris cædem, quo minus ſa⸗ cra, quæ cœpiſſet, peragat, magnis authori⸗ bus placuit, Ioan. de Ligna. tract. de bello.c.
84. verſ tertiò quæro, Abhas. c. Clerici,: de vita
rum, dum committitur in caputillud diuinę legis, quo occidere vetamur: Exod. d. c. z0. Alterum, quo in illud, quo parentes hono- re afficere iubemur. Exod. d, c, ꝛ0, q́d quidã
tuweb
I otl
4 1
4(Aellne 9
91 Cci Haudhenu
nocopera ewidead adius lrer habit omm w nu pralonre molde oritelbral. ſun egn anouricnnC t vebn douum Abb. 3 ſete m dntrrmachi 2 pdſt rianttmngi ade dürch ſdeuatententlam. dara Pibedanillautemb eangun dolmämegrumqhte manihr tum Cwade homich.- dclian Aw äm.„.Decic vin da Wrrdſcfca. dd. non
lile ut
1De Wauliin gcrum ordi
aleeſ wnkenemnammocddln, nteg löredennm pron lefnd Imm ernenti ſad Ge dowüäpomm erer ſcpo. umx remlnerau aeſſ othn ſumaümgan damar
Rü
denn lteneopsvin d i Mgrwen umnseſg 4 dd Aajaed ne ne, guhl ean- di aronthneeen,, ddl ge Kial Kronubun 3
g. ſorfeci pondten e eneien Ade . Wi na ſd 1n Fenu liwinen d 1 dmitm en
e tr refket galſis hramgetzn acuer. pndeni Cie CvnG ſ 8 ei
wlegb 1 Carere
1c Coh ,20 Pviy, O d 8 ule m

V A b
weddnu,*
, dM 8e dn Sdae de mone— aleüadt * den„ u 140 Kcie d
dqulN seta raweremnt uäſ eellperio amdan b. decunia ai linurete ſNad lenim ure W a 6 mneyero dicin euand dtqnodapatl a 83 lengrohiden am ieneumhon an ddead, Cui n, Vitx vtſupra 1e, 4 gokcendun 1 t Abeno ſt,d e,
itun. Jam t en
neniapoſt 1d
q&alosäng tt dn
Cuniluni. ni eln npoſſum iure 1 i) tuendægratia ⸗an omodoenim ub
iure dinino ii' fen, voncificio conl en, cium, vtmoc? im
inum,ſpectat ². l
3.&ibi Deci.. 1 rur. Quin f wniu m defendimu?& ne eccleſiaſticat a co0l a⸗impuneq t=mnl nico, de hon: 8 plum iure d*à,5 Caſtrenſis d.: Sin- eum Fottu.ſ M odt inquit eu
— iulc nſequens etf
i nam cümu: 4 oſos, noſtri 4 9 dubio contin— 1 9 Caſtrenſsd,— 9 b nacapite= ou erinde hi 19 — el 9„
pſe vitap=e ſ8 ipſeviaſ fe 3 um eiſti Tin tdt Saſtie
47 Peni
DECISI0 vita& honeſta. Cleri.& c. ſicut dignum, de homicid.& Soci.repet. c. ad audientiam. 31. col. verſ. 27. de homici. Marſ.l.i. in prin. ff de ſica.& l. is. qui adgreſſorem. C. de ſica. Cal- deri. conſ. n. de treuga.& pa. Deci. d. l. vt vim.num. a. de iuſti.& iure. Carer. d. ũ. circa num. i. quod non admitteretur, ſi in vi de- fendenda, dum ſuam quiſq; ſalutem tuetur, flagitium ineſſet vllum,& qui ſe vitamè ſuam ferro appetentem admiſſa cade repu⸗ liſſet, quoquo modo peccaſſe videaur. Cui⸗
4 ſane factum ſanctius ſemper habitum eſt.
quam Magiſtratus, pœnas de ſonte ac dam- nato legũ authoritate ſumentis. Hunc enim lege Canonica notari conſtat, c.⁊&ibi gloſ. verb.ad ſacerdotium. 51. diſt. Abb.& alij.c. ſententiam. ne Clerici vel monachi. ſacrisq́; propterea ac ſacerdotio defungi, ad eave a- ſpirare vetari: d.c..& d. c. ſententiam.& ibi loan. Andr. Abbas& alij. illi autem ſalua eſ- ſe omnia atqʒ incolumia, integrumq́; ſtatum manere,& illæſum. Clem. i.de homici. Abb. d. c. ſententiam. nu.:17.& nu. 9. Deci. d. l.vt vim. num.. Carer. d.§. circa.& d. num. 17. „t cùm nulli in ſacrum ordinem allecto fas ſit, non ſententiam modò ſangui⸗ nis dictare, ab aliõve dictatam pronuncia- re, actãve ad eamrem pertinentia ſcribere, corãmve, cùm quid horum fieret, ſupplici- umve de quoquam ſumeretur, adeſſe, au- thoritatemq́; ſuam adiungere, teſtimonium dicere, aut qualibet re, quo quis vita mem- brõve aliquo priuetur, iuuare. d c. ſententi- am.& ibi Abb.& alij. adeo, vt ex ſola litera- rum lectione, quibus rerum capitalium quęſtor, vbi latrones forte laterent, fit cer- tior, qui eas recitaſſet, latronibus depre- henſis& ſupplicio affectis, Pontificum le- gibus notetur: d. c. ſententiam.& ibid. poſt loan. Andr. Hoſti. Abb. nu. 14. ſuam tamen ſalutem defendenti, ſi hominem occidiſſet, impunè eſſe omnium legum placitis con- ſiat, I. ſcientiam. 9. qui cumaliter. ff. ad. l. A⸗ quil.& Clem. 1. de homicid. nec vllam per- ſonam excipi. Nam& Cæſarem& Pontifi- em, humanarum diuinarumq́; rerum ſum- mos moderatores, dum vis& iniuria pro- pulſantur, vt quidam Card. Clem.. de pœ- nis.⸗.q. Marſ.conſ. 4. Carer. d.. circa. nu.. nominatim prodiderunt, occidere ius eſt, il⸗ lo ſemper adiecto, vt eſt ſæpe dictũ, ne mo- dum, qui idagit prætergrediatur. I.1.& ibi gloſ.& Doct. C. vnde vi. Culpa enim, qui ſe aduerſus vim defendunt, carere debent, d. l. .C. vnde vi.& ibi gloſ.& Doct.& intra me- tas legibus poſitas animi impetum ratione atq; conſilio cohibere, ne beluarum magis,
I ITVANIC A
7,17 7. 81
quam hominum more, iræ ſeruientes, vlciſ- ci ſe, non vitam corpuſq́; tueri videantur. d...1. C. vnde vi.& d. l. vt vim. ff. de iuſti.&
477 iure.& vtrobiq; Docto. Apparet t itaq;
ex his falſam eſſe Accurſij ſententiam, apud Florentinum, d. l.vt vim. dum vis defendi- tur, hominem occidere licere negantis. Nec
478 trecipiendam item Baldi d. l. decurionis. C.
ex quib. cauſ.infa. irroga. diſtinctionem in- tereſſe exiſtimantis, quibus verbis lex Mu- nicipalis exulum cędem permittat, quo ma⸗ gis id admiſſum ſcelere carere dicatur. Sed
479 † nec defendi ea re exulem occidentis ſactũ,
quod, vt quorundam laſo. d. l. vbi pactum. nu. 18. C. de tranſact. ſententiam eſſe ſcripſi, miniſterium præſtitiſſe legi videatur, quæ cuilibet in ita ciuitate exactum, tanquam ſuę Reipub.hoſtem declaratum, necis facit po⸗ teſtatem. Dicam enim exulem eius Reipuh. vnde exactus eſſet hoſtem propriè non eiſe.
430 Hoſtes t enim Domitius VIpianus lib. 49.
Digeſt. l.hoſtes. de capt. eos definit, quibus bellum publicè populus Romanus decreuit vel qui populo Romano. Nec Pomponius aliud vult, qui lib. L. Dige. l. hoſtes. de verb. ſignifica. hoſtes inquit, i ſunt, qui nobis, aut quibus nos publicè bellum decreuimus.
Cæteros, iſdem Vlpiano& Pomponio au⸗ thoribus, dd. ll. hoſtes. latrones eſſe aut præ⸗
481 dones. Sed † reſpondeat aliquis, quod
Bartolum. amiſsione. num. z. prope fi. ff. de capi.min.& Baldum l. omnes populi. num. 10. ff. de iuſti.& iure. ſcribere ſcio, bellum exulibus tunc indici, cùm in eos necis pote- ſtas lege lata permittitur, quod nequaqᷓ; ad- mittendum eſt. Eſſe enim hoc, gerere bellũ, non indicere, nam in belli indictione more Romano, qui ab æquicolis, gente antiqua, acceptum ad poſteros peruenit, verbaad eos, quib. Senatuſconſulto bellum erat de- cretum, fieri ſolebant, non ad populum Ro- manum, qui bellum erat geſturus. Factaigi⸗ tur poteſtate ciuibus, exulum impunè occi⸗ dendorum, indictum exulibus bellũ nonvi⸗
432² deri. Nect contraria ſentẽtia, vt male Baldus
putauit, d.l. omnes populi. num. i0. Marcel- li reſponſo d.l. minime. ff. de religio. defen- ditur, qui patrem bellum patriæ facieritem occidere, filijs ius eſſe refert. Hoc enim, bel-
483 lum propulſare eſt, nõ indicere. Sed t nec il-
lud Marciani, l. 3.§.transfugas. ff. de ſica. con⸗ trã, quàm idem Baldus d. l. oẽs populi. nu- 10. exiſtimauit, ad rem pertinet, cùm tranſ- fugaslicere, vbicunq; inuenti ſint, quaſi ho- ſtes interficere, ait. d.§. transfuxgas. Dari enim facultatem militi, trans fugarum, vbi- cunq; eos reperiſſet, occidendorum illa
lege
———
.

———— —
82 PHETRI ROAL II MaVREI
484 lege intelligi, non cuilibet. Nam ĩ ei, qui
miles non ſit, hoſtem, cui, vt Tarruntenus Paternus authorl. proditores. ff. de re mili- ta. eſt, transfuga comparatur, interficere nõ licet, nec cum eo manum conſerere, quod declarat Marci Catonis, ſenis Epiſtola ad Marcum filium, in qua eum in Macedonia bello Perlico cum legione militia miſſum ſe audiſſe ſcripſit, quapropter ipſum abſtinere à prælio iubet, licere negans ei, qui miles nõ ſit, cum hoſte pugnare, auchor eſt Marcus Tullius librot. officiorum, qui& ad ipſum Imperatorem ſcripſiſſe eundem Marcum Catonem, ſenem refert, vt, ſi Marcum filium in exercitu eſſe pateretur, ſecundo eum ob- ligaret militiæ ſacramento. Quia priore, vt dicebat, amiſſo, pugnare cum hoſtibus non poſſet,& ita fieri, vt,& ſi exul, in quem necis poteſtas dara eſt, proprie, vt Bartolol. amiſ- ſione. 5. deficiunt. num.. in fi. ff. de capi. mi- nu. placet, hoſtis ſit, niſi, qui miles eſſet, eum interficere nemo poſsit. Paganis enim ho- ſtis interficiendi, cum edve pugnandi ius non eſſe conſtitit, vt fruſtra legibus Muni- cipalibus exulum cædes permiſſa cuilibet videatur, cum ea facultate, ſoli, qui militant,
485 vti poſsint. Niſi t quis morem noſtri ſæ-
culi ſpectandum exiſtimet, quo ritus militis ſacramento obligandi, eſt fermè deſitus: Alexã. l. ſcriniarios. col. fi. C. de teſtam. mili. heann tamen eorum ætate, quorum reſpon- is quinquaginta Digeſtor. lib. conſtant vi- guiſſe palàm eſt, Gloſ.l. penul. ff. ex quihus. cau.maio. inde propter delictum ſacramen⸗ to ſolui ſolutos milites, Macer 49. Digeſto. auchorl. milites agrum. 9. miſsionum. ff. de re milita. eſt. Iulius item Paulus eodem lib. J. fi. ff. de re milit. eum, qui metu criminis, in quo reus erat poſtulatus, ſe militiæ dediſſet,
mox ſacramento ſoluendum ait. Domitius
deniq; Vlpianus libro 3. Digeſt. l.2.9. miles. de ijs, qui notam. infa. lege Iulia de adulterijs damnatum militem ita infamem fieri ait, vt eum ipſa ſententia ſacramento ignominiæ cauſa ſoluat. Solui autem ſacramento, qui obligatus eo non ſit, non poteſt, Arg. l. de- cẽ. ff.de verb. oblition. Vera quidem ſupe- rior diſputatio eſt,& rationi per omnia con⸗ gruens, quin tamen, qui miles non eſt, iure exulem interficiat, lege Municipali id per- mittente, dubitare non oportet. Nec quod quimiles non eſt, vt ſupraà referebam, cum hoſte pugnare non poteſt, quenquam mo- uere debet. Illud enim tunc recte dici, cùm nulla legis authoritas interuenit, id tale per⸗ mittentis, aliter atq́; in propoſito euenit, aliud dicentibus conſequens fore, non iure
eum à Ciue quouis interfici, qui ad patriam delendam veniſſet, quod nemo putauerit: Lex minimè. ff. de religio. enim nullum mi- litiæ ſacramentum deliderat, nec diſcernit militem à pagano, omnibus ciuibus ad pa- triæ tutelam vocatis, præmioq́; inuitatis.
Rurſus non diſtinguit, hoſtis ſit, nec ne, qui ad patriam delendam venit. d.l. minime. lgi- tur& qui more latronis, nullo indicto bel- lo, arma infert patriæ, quamuis hoſtis non ſit, authoritate legis iure interficietur. Se-
486 cundum quod, cùm exules, in quos necis
poteſtas legibus Municipalibus tribuitur, pro hoſte ſint, Barto. l. amiſsione.§. qui defi-
ciunt. num. 2. ff.de capi. minu. â quo magis,
authoritate legis, iure interficiantur, parui
ſanè refert, hoc eſt eorum cædesa millitene,
an à pagano ſiat, pietate liberorum, vt ſuprà conſtitit, ſemper excepta, hæc, quod ad legẽ ciuitatis exulum cædem permittentis atti- net, accipere debemus. Nam quin, qui exu- lantem, quacunq; de eo lege lata, occidit, Deum ſit vindicem habiturus, vt paulò an- te diſſeruimus, nulla dubitatio eſt. Sed his & alijs non nullis proximè, vt quodq́; inci- derat, longa digreſsionepertractatis, res po- ſtulat, vt ſuſceptam de conatu diſputationẽ
47 repetamus. Exemplis t docere cœperam,
conatum pro perfecto delicto vindicari, quod& in illa ſpecie Marcianus lib. 47. Di- geſt. l.i.. fi. de parrici. Bald. conſ. n2. Cæcus confecit venenum. vol.2. Lud. Roma. conſ. 183. Saluatoris. col. z. in fi. Lud. Carer. pract. 1.5. homicidij. num. uz8. reſpondit, cùm filius necandi patris animo venenum comparaſ- ſet. Nam licet nec dediſſet, darève potuiſſet, parricidij tamen ait eum teneri, nec fratris ſilentium, qui cùm id cognouiſſet, patrem celauit, veniam reperit. Relegari enim eum placuit, Medico, qui venenum fortè miſcu- iſſet, vltimi ſupplicij pœna affecto. Cuius ſententiæ, Scæuolalib. L. Digeſto. l. frater. de parr. Carer. d. õ. homicidij.& num. 1:s. au⸗
488 thor eſt. Tantundem † eſt in eo reſponſum,
qui prætoremaliumve poteſtate præditum, ad quem in ius adiſſet, redimere, fidemq́; eius ac religionem pecunia corrumpere, alive qualibet re contaminare tentauſt. Nam id molitus pœnam, quæ empti corru- ptiqʒ iudicij eſt, ſuſtinebit, quod larciani l. Impp. in verb. tentat. ff. de iur. iſſſententiæ conſequens eſſe, Baldus Auth. nouo. iure. C. de pœna iud. qui mal. iud. adnotauit, nec diſtinguendum puto, in bonane, an in ma- la cauſa id fiat. Nam& eum, qui ius dicenti, vt ſecundum ſein bona cauſa litem daret,
quid largitur, crimen contrahere, eſt rela- tum.
u piis ckguoq; prod 9. greciüriexiltimaul 1 gaes 11— 4 belor W) Wnlo trpann uiijenaram aapo Gaxgi malisq; o Geme P nelemch eofum be iw aarne nſtitunnt dorert M dninferuis Géye arolbilel wenum ſcem fRinl petecen züm tim nouumqy isinae i Nemliue yligeoli lWhan 2u pocewicrecontnaiplm derdroe naggoſulame neitm Rlö Ruodquistn. Cugg. nozclneii trepiun duut ad nääldſeun lultit deranan enone lanan gaemmmirdam I. e (tun 1” Aruheihin fafe cauß negnoupen d an 4 1 maudh aoclnbn d ud Vlegackgc P,
quliu ga rel, wlolloimrene 85 Reroncudne Als 1 ümnepun c Rrau mä Nua; n „ne h Nem gchm ise M caiin a Mtam inter;
d, Uin iprnttn, dl Iir⸗ AKc
Tc C.Ale ülrilagin
b tesni

eagano, dw Relh Kvocal 2. walh
— 1 Sdo
0 a 11 „Wean, n
m ſquod,c mru dgdus N Krpi dtent, Bart. Iun nun f de*=yüht u Lu 3 unn mnanlegis it Sai len hoceſt alccd9 Wnolat, pit— Ebed ditjemper e Ma us alum ci 7 e Lchardedet in d Aancunc, a alitviadicem 1nn eruimos, nul 8 hünn d nonnullisp ercN longadigrels 1 rnig vtlulceptag Ham n mus Exemg z inm im pro pelſ ſ clta Kinulaſpecl 1I niah Kſ.lde part. Ilteg itvenenum d Lull luatoris. col, i⁵LMi nicich num& efhle iipatrs ani tenar nlicetnecq Kaud
In tamen 1 5 m, quicut? dogl
veniam re Kä
Nleiico, q Vmm
ltimiſuppli; 4* te,Scauol All, „Carer.d.9. aa
eie⸗
Tantunde ig 1 etoremaliüf*½ 1r ee redl ius adi*m min— 2uil
averb tel ie⸗ enselle, 65 — jud.q iv gg am— nbozi⸗ .
endone m d e 9 2) 9 1 b 9 cr leg zitul
lateleg m Küb r
493 ſit vſus.
497 apud.§.1. ff. de iniur.
DECISIO LIT VANICA
tum. l. ꝛ. ff. de coͤfidi.ob turp.cauſ. Corrum- pere quippe ludicem, contaminareq́; vide- ri, qui id facit. d. l.2. Quapropter litis iactu- ra hunc adſici Domitius Vlpianus libroz. Digeſt. d. l.z. ait. Et, ita eſſe conſtitutum, re-
489 fert. Idem treſcriptum ab Imperatore Iuſti-
niano lib.⸗. Principalium l. ſi quis ſeruo. de
furt. Conſtitutionum lego in improbo ſua-
ſore, qui pernicioſo exemplo ſeruum alienũ ad rerum dominicarum furtum ſolicitaſſe proponitur. Nam eum ſerui corruptiactio- ne obſtringi, luſtinianus conſtituit, licet ſer
90 uo delictum non perſuaſiſſet. Quodftin ſua-
ſore alieni filijfamilidâs eſſe quoq; proban- dum, idem Baldus rectiſsimè exiſtimauit. d.
491 1. ſi ꝗs ſeruo. Permagni t enim noſtra inter-
eſt, liberos noſtros, nomen noſtrum in æ- uum geſturos, noſtriq́; memoriam ad poſte⸗ ritatem perlaturos, nequitia malisq; mori- bus non inquinari, indolemq́; eorum im- probis cupiditatibus, à bene inſtituta vitæ ratione non diſtrahi, cùm in ſeruis idẽ pati,
492² tolerabile ſit detrimentum. Idem t&in illa
ſpecie eſt obſeruandum, cùm nouum quis ius in aliquẽ obtinuit. Nam ſiue vſus eo ſit, ſiue non ſit vſus, eodem iure contra ipſum, aduerſario eius quandoq; poſtulante, decer⸗ nendum eſſe, eitex.dz T quod quis.iur.
Quare qui de plano ac ſine fori ſtrepitu fi- gurâve iudicij, veloq́;, vt dici ſolet, leuato, ius ſibi reddi impetrauit, aut, ne prouocare liceat, nève per procuratorem iudicium ſu- ſcipere, litem ei aduerſario intendente, ad- uerſus quem id impetraſſet, ſine vllis iudicij ſolennibus ius dicetur, neq; prouocationis beneficio, neq; ꝓcuratoris patrocinio vte- tur, Franciſ. Curt. in I..§.1. ff. quod quiſ.iur. licet, ſicuti dictum eſt, nouo illo iure non Quod I ne renunciatione qui- dem ſua aduerſario auferre poteſt, idq́; De-
194 cius eleganter putat. d. l.3. Illlud t relatum
pPeræque eſt, pacem pactam inter aliquos conciliatamq́;, turbari minis, irritamq́; fie- ri, neq́; ad arma procedere, ad manũſve ve- nire, quo magis inimicitiæ reſumptæ vide- atur, opus eſſe. Angel. l. ſi cùm exceptione. in.õ.ſatis.ff. quod met. cauſ. Rectẽ itaq; eum ad pœnã vocari, quæ pacem reſcindenti in-
495 fligitur, quamuis fnudę alioqui minæ impu⸗
nitæ ſint, Hippo. Marſ. l. is qui cum telo. nu. 20. C. de ſic. hoc ita ſi verbis res finiatur. Cę⸗
9gé terũm t ſi quis percuſſuro ſimilis manus ad-
uerſus aliquem leuaſſet,& quaſi vapulatu- rum territaſſet, etſi eius corpus minimè at- tigit, iniuriarum eum teneri conſtat. l. item lus t deniq; ei eſſe, aduerſus quem manus ſunt ita leuatæ, ſi ab
armato id patiatur, cæde facta iniuriam pro- pulſare, quaſi ſalutis tutelæq́; ſuæ cauſa hoc feciſſe videatur, non vt impune ei omnino ſit, ſed ne capitale. Nam fines eum ac mo- dum inculpatæ tutelæ tranſgreſſum, palam eſt. qui ad cædem hominis tam preceps fuit.
498 Intqua ſententia pleroſq́; Bart. i. ſi ex plagis.
§. Tabernarius. ff. ad l. Aquil. Angel. õ. iniu-
ria. Inſtit. adl. Aquil. Angel. l. quemadmo-
dum. ff. de in offici. teſt. Cor. ſe. verſ. met.i. Angel. tract. malefi. verb.& dictus Titius. Bald. l.i. C. vnde vi. Alexã. conſ.z23. in cauſa prædicto. col. 3. verſ. circa ſecundum. Ang. 1,1. circa fi. C. vnde vi. fuiſſe Hippol. Marſil. d. l. is qui cum telo. refert, repertamq́; à ſe Imperatoris Gordiani Auguſti conſtitu- tionem, l. is qui percuſſorem. C. de ſica. ab alijs ignoratam, gloriatur, qua præſens quę- ſtio definitur: verba cõſtitutionis hæc ſunt. Si quis percuſſorem ad ſe venientem gladio repulerit, non vt homicida tenetur, quia de- fenſor propriæ ſalutis in nullo peccaſſe vi-
499 detur. Quæ † quidem Conſtitutio pro-
500
poſitæ ſententiæ, meo quidem iudicio, non
accommodatur, quin aduerſari magis vide-
tur. Ait enim adgreſſoris ſui interfectorem, vtpotè defenſorẽ propriæ ſalutis, nihil pec- care, quomodo igitur, qui nihil peccauit, re- miſſa ei cædis pœna, mitius puniatur? aut omnino puniatur? Pœnam enim ibi eſſe, ſancitũ eſt, vbi& noxa ſit, nec vlterius me- tum legum progredi oportere, quàm repe-
riatur delictum, quod ab Imp. Arcad.& Ho
no. AA. eſt conſtitutũ. l.ſancimus. C. de pœ- nis. Quocirca, ſi Gordianæ conſtitutionis d. l. is qui percuſſorem. definitionem ſequi- mur, qui cum telo aduerſus ſe veniẽtem, te- lo repellens, occidit, nulla propterea pœna, ne mitiſs ima quidẽ, plectendus erit, id quod Marſilius d. l. is qui cum telo. gloriatione ſua impeditus non animaduertit, qua diu perfrui non erat ſinendus,& hoc quidem ſi, vt ille intellexiſſe videtur, Gordiani Con- ſtitutionem exaudiamus in eo, qui percuſ- ſurus, cum telo alium adgreditur. At t ver- ba conſtitutionis de percuſſore ſcripta ſunt, percuſſorem autem eum, qui non dum per- cuſsit, Doctor. c.. d. Clerici. percuſ. nequa- quam dici. Namneqʒ calumniatorem appel- lari, qui nullum per fraudem fruſtrationẽè appetiuit, l. ſi calumnietur.& ibi And. Alct. ff.de verbo. ſignificat. neq; præuaricato- rem, qui prodita cauſa, quam tuendam ſu- ſcepit, diuerſam partem, pro qua, re vera, ſtat, non adiuuit, I. præuaricatores.& ibi And. Alci.ff. de verb. ſignific. ſed nec fugi- tiuum, qui fugiendi conſilium cœpiſſet, J. quid
—————— ——————

34 PETRTIRSY 1. quid urfugitiuus, ff. de ædilic. edict. recte vocari. Hæ enim cæteræq́; huiuſmodiap- pellationes non ad animum ac propoſitum referri tantùm, ſed& ad factũ, nec quod ille calumniandi, hic præuaricandi conſilium fortè agitauit, hac vna re calumniator præ- uaricatòrve erit, vt nec ſeruus, qui ea mente eſt, vt à domino diſcedat, fugitiuus erit, niſi fugæ factũ accedat. d.l. quid ſit fugitiuꝰ. Ca- ptũ quippe fugiendi conſiliũ fugitiuum nõ facit, quod lulius Paulus lib. 21. Dige. l. bo- uem.§. de ædil. edict. eleganter definit, fa- ctum itaq; in his omnibus exigi verius eſt.
5oi Sed t an ſæpius calumniatum quem eſſe
præuaricatuümve oporteat, vt calumniator aut præuaricator, aut fugiſſe, vt fugitiuus dicatur? diſpiciamus,& Bart. In proe. ff. nu. 2.& l.legatis. in prin. de lega. 3.& l. mariti. 6. qui quęſtum. per ill.tex. ff. de adulteri. quod & alij probant, Abb.& Deci. in 2. lect. c.1. de iudic.loan.de Ana.c.i.de Clerici.percuſ.ge- neraliter in his ſimilibuſq́ʒ appellationibus, quæ crimen demonſtrant, ſemel factum ꝗd eſſe, quo nomen cui quæratur, abundeè fore
voa ſcribit. Præterquam t in Abigeo Plagi-
ario& Errone. Nam legibus eos propriè Abigeos haberi, qui ita ex paſcuis armen- tiſve pecora ſubtrahunt, abducuntq́; vt abi- gendi ſtudium quaſi artem exercere videan- tur, I..§. ff.de abige. hoc ita ſi vno velaltero abacto pecore ſæpe ad hunc modum depræ⸗ dentur. Nam quiarmentum abegit aut gre- gem, licet factum id ab eo ſemel propona- tur, abigeus proculdubio erit, niſi quo in armento vnius pecoris abactio abigeum fa- cit, id eſt equi vnius aut bouis, J. fi. in prin. ff. de abige. cùm de grege pauciores, quam de- cem abactæ oues, aut porci quinq́;, velmi- nimùm quatuor ad abigeatus crimen non pertineant, quod idẽ Bartolus lib. 4. Dige. d.l. fi.in prin. adnotauit. Perpetuum itaq; non eſſe, vt iterari abactionem ad id crimen
ṽoz contrahendum opus ſit, aliter t atq; in Pla-
gio euenit. Nam, vt eum, qui ſeruos alienos intercepit, furti quidem teneri verum ſit, non ſtatim tamen eo admiſſo Plagiarium eſ- ſe, exiſtimandum, l. non ſtatim. in prin. ff. de plag. niſi id facere in morem induxiſſet, Gl.
504 I. ſi abducta. C. de furt. vt, t nec erro eſt, qui
ſemel fortè ſine cauſa vagatus tempore in res friuolas nulliuſq; pretij conſumpto ſeri- us ad dominum reuertit, niſiid frequenter & aſsiduè faciat, l. quid ſit fugitiuus.§. erro-
ʒo nem. ff. de ædil. edict. Excipiunt t quidam
Deci.c.i.col.penult.verſ.ſecundo in nomi- nibus. in 2. lect. de iudi.& aleatorem, quaſi quis, niſi ſæpe alea luſerit, eaappellatione
Z2 11 MAVREI
506 non contineatur. Sunt t etiam quæaam delicta, vt hoc Bartolo adijciamus, quæ non tam facto, quàm numero temporis defni- untur. Neq; enim miles, qui paululùm va- gatus proponatur, emanſoris crimen ſubit. Diu quippe a caſtris eum abeſſe oportet, vt
Pro emanſorel. 3. 9. emanſor. ff. de remilit.
ſit prolixius, vt pro deſertore habeatur. d.l.
3.9. deſertor. Mora itaq; delictum& contra-
hi& mutari, conſequens eſt, eumq́;, qui
emanſor erat, deſertorem tempore fieri,&
0y grauiori ſe pœnæ ſubdere, vt t in ſeruis fugitiuus, quam erro, durius punitur: ita
in emanſore& deſertore vſu venireaitlex,
I. qui cum vno. õ. edictum. ff. de re milit.& hunc quam illum maiorem pœnam mereri,
308 Cui t congruere Labeonis ſententia vide- tur, quilib. ꝛu. Digeſt. d. ũ. erronẽ. Erronem definit puſillum fugitiuum: exaduerſo au- tem fugitiuum, magnum erronem, ſedſpe- cioſius hoc, quam verius. Nam Brronis fa- ctum, Domitio Vlpiano authore, d.§. Erro- nem. ſine fuga eſt, contra, quam fugitiui, qui a fuga& rem& nomen fert, nec lex tam ſpecies delictorum comparat, hinc emanſo- ris& deſertoris, inde Erronis& fugitiui, quam modum admiſsi, vt leuius emanſor& Erro, grauius deſertor& fugitiuus delin- quunt: non tamen, vt de emanſore fit deſer- tor temporis curſu, ita de Errone fugitiuus. Nam non vt huic, ita Erroni fugiendi con- ſilium eſt, nec mora, vt deſertorem,& fugi- tiuum facit, qui ſimul atq; ex herili domo pedem effert, crimen contrahit,& ſæpe etiã
⸗oꝰ cùm intra tectum dominicum eſt. Nam t in eo qui domi delituit, vt diſcedendi occaſio- nem nactus, fugam capeſceret, hoc reſpon- ſum à Proculo didici.d.l. quid ſit fugitiuus. §. idem. ait. i. idem multò magis in eo dice- mus, qui gradum ad fugam promouit. Nam & hunc fugitiuorum numero eſſe conſtat.
„i0 Quod t in illa ſpecie Cœlius reſpondit, cùm ſeruus fugiendi propoſito de villa exi- uit,& antè, qudm agri dominici fines exceſ- ſit, comprehenſus eſt: Nam fugitiuum eſſe comprehenſum, ſcribit, d. 5. idem fugitiuus. d. l. quid ſit fugitiuus..idem Cœlius. Nec
Su 1 diuerſa in transfuga definitio recepta eſt. Non enim, qui ad hoſtes transfugit, tranſ⸗ fuga eſt modò, ſed& qui transfugere vult, nam& hunc capitis pœnam luere ſcimus)l. 3.9. is qui. ff. de re milit. quo modo animad- uerti in transfugas ſolet. l. proditores. ft. de
pia re milit. Secundum t quæ apparet nomi- na, quæ delictum demonſtrant, abſq; facio non intelligi, quanq́; non omnium vna defi- nitio eſt: alijs iterationem, alijs aſsiduitatè, quibuſdam
1
ttra0!„§ 31 nlilo hl 2. Ktit,« w. llitaté, enn meciche— deit anattibu „(n Vone qlhee nlimt doltuitatam, dutcue icee duch neis daphel
Jocoe. n)„45 4. artidotisn (oſun därinngee e Sh ul Klrf de iu neru Wlmald,, br n a piem 9 prede ihzlal Maum mr Cäucraäurumſe feftur np(auim poli egb de in dlexonie, qul po macen Iillem edltus eſt,d. bige ar ohmtacaeltappel viten N ppoltüonem Drauo dictm ficlubtzin prind got Kgirpolelmickä verirn ſebionmbmillscia ibe Drawiywaltmm u 1 Ath Aadgureednenäu uienae Klüimprädndn dſheu daimailgecad ge. rin wedüee ütaenen 2 d dlaglaus Knegu M N 0,„— 3 Gin arndina lcüte 9 ella 7 Qrro 7 rpera 3 dn llusclar cadis r⸗ AdahR Sfore a Frcotaret a.. rue e Qwoſen 4 4n ſdannägNoe mn W. ( 8 8! deaa em KſGh Kres ipoenaT.
N 4. Klonech.
NAGR 3 ui dbe temnn, wn iom ytg lubit we 1 nigi on ne virt 8 b ghoit tusmor, büttedn
mgl bar acſdi, um in 15 Kciin na ' 1* cullonn ⸗Rlquiles

ddeden edama eruen ePenim 1d pdese. utc,„ dpe datt 92 dau nlorel tor, diug ve ſ 1 6 nr Mpro.2, tüſe nardlorait, u ri, conſe⸗ anch tm rerrt, deſel dc 9
eemde
N
1 ſ 70 epcœne ſ 0 fe
JIrI 7 Atluem mag Jer 2 2 lJſ hoc quam v eeA e
1 8 1L
1
grderem Rt ttelen delicorum c ramin, leſeroris, in Smi nodumadmil ieaua gauius deſe ii nontamen, 1e mo⸗ poriscurſu,? aema donvthuic, 1 T oi eſt, necmora ersſar facit, qui ſin Kaour effert, cime Sni tra tectumd imen-
lomi delitui ctus, fugam arie
roculo didi 2u
ait,. idem 2m.
in ill p à/,
hunecapiti 2 d
—
7 6
DECISIO LITVANICA IIII.
quibuſdam diuturnitatem deſiderantibus, & ijs quidem numero temporis inter ſe dif- ferẽtibus, vt in emanſore& deſertore dictũ eſt, nullis ſolo animi conſilio contentis.
33 Igiturſcuicunq; ſuperiorum generũ nomen
85 nondum percuſsiſſet, reuera ac propriè per- cuſſorem vocari, ſuperioribus conſequens eſt. Percuſsiſſe itaq; aliquãdo, ſecundum ſu- periorem definitionem, qui pereuſſoris apo pellatione propriè contineatur, neceſſè eſt:
percuſſoris aſsignemus, factum intercedere zu Etſi t non deſunt, qui hoc amplius; per-
oportet. Quiitaq; percutere voluit, nec per⸗ euſsit, non erit nobis percuſſor dicendus.
14 Niſi t per anticipationem, quę loquendi fi⸗
gura, vt lib. 4.de verb. ſignifi. Alciatus præ- ceptor author eſt, Græcis prolepſis appel- latur, ea Iuriſeonſultos ſæpe vſos animad- uertere licet, cùm cuiq; rei qualitatẽ, priuſq́; inſit, præſumptione quadam attribuũt. Ve- luti cᷣm pecuniam doti deſtinatam, nuptijs non dum contractis, dotem appellant, l. ſi ſeruo.ff. de iur doti. non ignari dotis nomen ante nuptias nullum eſſe. l.3. ff. de iur. doti. Hac ratione& poſtumum dici, qui viuo patre natus eſt, idq́; ſimiliter præ ſumptione patris, eum ſe defuncto naſciturum, rati. l.3. 5.1. ff. de iniuſt. rup. Cæterùm poſtumum legib. eum ſolùm eſſe propriè, qui poſt hu- matum patrem in lucem editus eſt, d.. 1.& ibi gloſ.vnde poſtumi tracta eſt appellatio.
35 Item I miſiſſe in poſſeſsionem Prætor eum
dicitur, quem mitti iuſsit, l. 3. in prin.& ibi glo. ff. ne vis fiat ei, ꝗ in poſſeſ. miſ. eſt.& cõ- uenienter in poſſeſsionem is miſſus dicitur, cuius mittendi Prætori propoſitum fuit, d. 1.3.&ibi gl. ſed& adquirere dicendus eſt, ad- quirere annixus. l.ſi impreſsionè. in fi.& ibi gl. C. de ijs quæ vi metuſve cauſ.geſt. ſu.& ę⸗ dificaſſe, qui nõ ædificat, ſed hac mente fuit, vt ædificaret. 1. 2.9. ſi quid. ff. ne quid in lo. publi. Simili loquendi figura licebit percuſ- ſorem eum appellare, qui voluit percutere annixuũſve, aut miſſus dicit᷑, eædis fortè cau⸗
5ué ſa, hominem vtipercuteret. Quotſenſu, non
neſcio, hoc verbum a latinis vſurpari. Sue-
tonius in Octauio cap.io, eum NM. Antonio
Conſuli percuſſores ſubornaſſe, ait. Idem Suetonius in Nerone cap.z4. de ipſo loquẽs Nerone L., inquit, Abigerium, vt percuſſo- rem ſibi ſubornatum, arripi conſtringiq́; iuſsit,& rurſus cap. 47. de ipſo item Nero- ne verba faciens, qui hoſtis à Senatu iudica- tus mori cupiebart, ac ſtatim, inquit, Spicil- lum Mirmillonẽ, vel quemlibet alium per- cuſſorem, cuius manu periret, requiſſuit,& nemine reperto: ergò ego, inquit;, nec ami- cum habeo:nec inimicumꝰ procurritq́;, qua⸗ ſi præcipitaturus ſe in Tyberim. Quòo loco apparet, eum percuſſorem dictum, non qui percutere velle ꝓponeretur, ſed à quo quis percuti optaret. Nec hac tamen, nec proxi- ma, aliave qualibet ſignificatione eum, qui
—
cuſſorem eum definiunt, qui percutere cõ- ſueuit. Doct. c.i.de Cleri. percuſ.quo modo omnium ſententia acceptum eſt vetus illud Eccleſiæ placitum, quo Clerieus percuſſor exauctorari, ordineq́; moueri iubetur. d.§.1. qua pœna, qui ſemel percuſsiſſe propõitur, adfici non debet, eaq́; res inter omnes fermè
zis conſtat. Doct. d. c.. Quidam t deniq; ſunt,
qui cum conſuetudine facilitatẽ exigunt, vt ij demum Clerici exauctorentur, ordineq́; mouedtur, qui qualibet re perculſi irritatiq́; pro verbis procedere ad verbera ſolent, in qua ſententia Ioannem Andt: fuiſſe Ioannes Anagninus lib. 5. Epiſtolarum Decretaliũ
5iy d. c.. refert, quam& ipſe probat. Quo t in-
5²0
5²
—
tellectu nos Gordiani Conſtitutionem d. l. is qui percuſſorem. non malè accipiemus, nam ſiad exauctorandum Clericum percu- tiendi conſuetudo facilitaſq; deſideratur, ne facilè dignitatem quis amittat, multò ſanè magis erit idem in Gordiani ſpeeie reſpon- dendum, ne facilè vita homini eripiatur. Naã tſi hominis famæ, multomagis, vt ait Papi- nianus, l. ſi. adulterium. 6. Impp. ff. deadulte. vitæ parcendum eſt. Quæ I opinio con- ſequens eſſe videtur ſententię referre exiſti⸗ mantium Glo.& Doct. de ijs, quæ vĩ metuũſ- ve cauſfi.l. metum.& Docto.I. vt vim.ff. de iuſti.& iur.& l.1. C. vnde vi. Marſ. l.:. 9. præ- terea. nu, 22. ff. de quæſti, in expendẽdis mi- nis, quas quiſpiam iactaſſet, an ille ſit, qui nõ fruſtra minari conſueuit, an verò, cui inani⸗ bus huiuſmodi territionibus vitio magis a⸗ nimi, quàm nocendi conſilio vti in moreſit, vt has coutẽnere, illis occurrere debeamus.
522 Aſſuetum t itaq; percutere, adnos cum te-
lo venientem, telo repulſum Gordianid. l. is qui percuſſorem. C.de ſica. Conſtitutione impunè occidimus,& quidem cùm tueriali- ter ſalutem noſtram non poſſumus, quæ di- ſtinctio paſsim recepta l. is qui adgreſſo- tem.& ibi Doct.& latè Marſ. C. de ſicar. eſt.
543 Enimuerò t tutelæ ſuæ modum prætergreſ⸗
ſos extra legum pœnas non fore, Doct. l. vt vim. ff. de iuſt.& iur.& l.i C. vnde vi. non quidem illas legis Corneliæ, quibus cædes hominis coẽrcetur, paſſuros: ſed mitiores- loan. Andre. c. ſignifica. de pœnit& remiſs in nouel.& in addi. ad Spec. tot. de homicid. Ancha. clem. i. de homic. Anto. de Butr.& loan. de Ana, c. ſignificaſti. 2. de homicid.
— Bald,

d 2 ITRI Bald. c. 1. 5.:. 4 fi. de pace. iura. firm.& c. i. in prin. c. 3. de pace tenen. Alex. cõſ. /76⁶. viſa in⸗ quiſitione. col. 1.& 2. vol.. Angel. tract. ma- lef.verb.& dictus Titius ſe detendẽdo. verſ. aduertas etiam.& ibi in additio. Marſ. d. l. is qui adgreſſorem. num. 15. Indulgere enim ijs leges ſolere, qui tutelæ ſuæ cauſa quid feciſ- ſent, in eoſq;, non tam quia vim defendere non debuiſſent, quàm quia modum non ſer- 524 uaſſent, animaduerti. Idq́; f non ita pridem NICOLAO RADIVILO Olicenſium DVClI, Viro Principi conſultus reſpon- di in illa ſpecie, cùm Vilnæ proximis die- bus quidam adgreſſoremſuum, multis prius ab eo acceptis vulneribus, telo exutum ac fugientem interemiſſent, eos enim adlegis Corneliæ coërcitionem nõ pertinere dixi, non quidem, vt omnino impunitas eis con- cederetur, ſed vt leuiorempœnã acciperent, quaſi qui laceſsiti ſuæ iræ ſeruientes plus fe- ciſſent, quàm quod ſe vindicarenon debuiſ- ſent. Meritò itaq; vltimum ſupplicium eis remitti. Ant. de Butri. c. olim.i. colu. fi. verb.
1 inquantum dixi. de reſt. ſpoli. Areti.conſil.
34. viſis diligenter. col. fI.& cõſ. S0. ſicut de- cet. in fi. oan. de Ligna. c. us. verſic. ſeptimò quæritur. Deci. d.l. vt vim. Marſ. poſt alios, quos allegat. pract. ſua.. quoniam. nu ⁶& idẽ. l.. nu. 45. ff. de ſica. idq́; legibus eſſe con- ſequens,& diui Pij reſcripto, d.§. Impp. ad mariti admiſſum, qui vxorem in adulterio deprehenſam occidit, mitigata cædis pœna sz5 conniuentis, difficillimumf ſane rati iuſtum 5²6 dolorem temperare. d. 9. Impp. His t breui- ter Marſilij gloriatione caſtigata, non indi- ligentis alioquin authoris, ſed parùm acuti, cætera conatus exemplaperſequamur. 5u Ett quidem, lulius Paulus lib. Digeſt. l.. de extra. ordi. crimi. 47. ſollicitatoresalienarum nuptiarum matrimoniorumq́; interpellato-⸗
res, ſcelerati voti ſut etiam non compotes,
ob affectum pernicioſę libidinis extra ordi- 525 naria pœna plectendos ait: in t eum autem, qui mulierem interpellaſſet puellàmve, aut quid impudicitiæ cauſa feciſſe proponere- tur, donũ, vti ſtuprum adulterumve admit- teretur, præbuiſſet: aut prætium, quo id per- ſuaderetur, numeraſſet, eodem Iulio Paulo authore, pœna deportationis in inſulam, im⸗ perfecto flagitio, ſtatuta d. l.. eſt. Eorum 5²9 item conatus, qui pecuniam, vt negotium cui faciant, accepiſſe probantur, impunitus non eſt. Nam& nullo facto negotio, edicto Prætoris, quod aduerſus calumniatores ꝓ- poſitum eſt:tenentur, l.& generaliter.§.. ff. de calum.& contra, qui negotium fecerunt, accepta pecunia ne facerent, in eadem cauſa
KRG6y 2Z II MAVREI ſunt. d. 9.t. In vtroſq; enim intta annum in quadruplum ſummæ, quam acceperũt, poſt annum ſimpli infactum actionem proditam 530 eſſe. l.. ff. eod. Solet ⁊& ille caſus ſuperiori- bus adijci, cùçm quis operas ſuas, vt cùm be- ſtijs depugnaret, locauit, quem vetus ſena- tuſconſultum l.1.9. item ſenatuſconſul. ff. de poſtul.notauit,& apud Iudices etiam peda- neos poſtulare vetuit, ſiue depugnauerit, ſiue nec depugnauerit. d. l.1. 9. beſtias. Sed quia ſolam operarum locationem Senatuſ- conſultum d.õ. beſtias. notauit, non etiam pugnam, quæ detracta mercedis pactione virtutis alioquin cauſa fit, d. 9. beſtias. cũ de- lictum locatis operis conſumationem acci- piat: nulla poteſt in propoſito eſſe affectus inſpectio, contra quam Accurſius Gl. verb. ſiue non. d.. beſtias. ſcripſit, à Bartolo d.. beſtias. poſtea non immeritò reprehenſus. Nam ſi affectus ſpectatur omnes omnino,
qui cum beſtijs depugnaturi in harenam de⸗
ſcendunt, ſenatuſconſulto notari conſequẽs eſt. Neminem enim ſineaffectu pugnandi procedere, ſatius itaq; eſſe, ſenatuſconſul- tum ad cauſam pactæ mercedis ſe retuliſſe arbitrari: eoq́; auaritiam notari ob vile æs in vitæ diſcrimen ſe conijcientium. Hoc 531 ſenatuſconſultum Barrolus d.. beſtias. ad eos, qui ſchœnobaticam faciunt, produxit. Nam& ipſi ſpe lucri periculum capitis ade- unt, ſed& in his adhibenda forſitan erit di- tinctio, depectus ſit mercedem ſchœnoba- tes, nec ne ſit,& hoc verius puto: Arg. d.§. 532 beſtias. Modô † ſipoſtæditum artis ſuæ ſpecimen, quid vice mercedis accipiat, in eadem cauſa eum fore, in qua, ſi depectus eſſet, erat futurus. Nam& in eo, qui cum heſtijs depugnauit, idem reſponſum d.§. be- ſtias. eſt. Quia, cùm eadem ſit cauſa accipi- endi vtroq; caſu, parui refert, ex pactione, quid detur, vel ſine pactione. Secundum 533 1 quod Baldus d. 9. beſtias. eum, qui initio nullũ depectus fœnus, plus, quàm mutua- uit, à debitore ex poſt facto recepit, in eadẽ eſſe cauſa, in qua, qui pacto conuento id cõ- 534 Prehendiſſet, exiſtimauit. Tantundem 1 Paulus d.9.beſtias. Caſtrenſis in eo putauit, qui pro re ſacra nihil ab initio ſtipulatus pa- ctuſve, pecuniam aliudve quiddã ex poſtfa⸗ cto accepit, nam ſimoniæ crimenab eo con- 335 trahi ſcribit. Sed f vtrumq; falſum eſt. Nam creditori, ſi quid adebitore ſupra ſortem vl- tro derur, id ſaluis legibus accipere licet. quod Nicolaus Abbas libro 5. Epiſtolarum c. conqueſtus. nu.a. devſur. Decretaliũ apud Alexandrũ iij.adnotauit, Pontificumq́; pla- 536 citis docet eſſe conſequens. Et t ego Lu- douico
Suiusim? uum non daig 2
„ 1ob 1 D
Ko ome i
kror. En. deSimot wletcent dmd fer Rcl la 9
lcrocdngxcipim Cuürnoyquæh, en urin kinto höwe bi— rtacl d.erh lo nidet on js wmdcbetln Ordl ntise uncchimnum venu chenp iocdenstuerit, lu nüoren Wourinspoltre carrsllle ofemaiquid cuild (eoon fm wdo auhvobo hoiac pocogotibemus.( eiuſchun welpe maculam i tiqr Fbientseritionegro u)g lranldſbeſtas nen kain a tim aut Anchn Colrg timi dgandteldem cagcng amitentmne bade Keyem taetllupe pimopu Wala meint Röma Kn apin Alu denal Sepm Lünluäterepondh 1 k r henancumanen cauſl a. 1 dſune Kamnemarp dro0 gerdt Plilebit
7 14 1 „Makl.d.,
—
* b 41 Uho,Lüm au A
99
enl, heaſf 12 da Na
A N Keel. a w Ndtityt
Räl L59, aad„
Retu waNdarſnum d aceniuie de do,a,t Docmr fl
i ncatuneg. 1s ſ 3 w A 4 G 6 1 h 4
dL n 8 olgan delä adan vo ripe 14 wlng 1 4(Ag KN W.— iee dll 3 dreamd m urcitln tGuhenn
vn ſ itecn boltäzm d, Kconprodn

dperuc 1 iſtaze, c. umn. ſtin droß ü dquama ae, ſias ſen 3 anonimm t zſpectatur 1 depugnau ii tulconſulto lg menim ſine Fi tius itachel dn mpactæ me w auaritiamm i en ſe coniſt mi ultum Barto au nobaticamfi mi pe lucripeiic u hisadhibend 0 ectus litmerc u Rhocveru a lodò t lipoſf b. quid vicemelſ it eum fore, inſ. urus. Nam it nauit idemt 2 ia, cum eaceſ ii alu, paruitef velſine pacto— Jus d.H. betis nl Sfxaus plü 2 reex polttat 7 a, quipaid exiſtimaul
nuidadcbüolt A- diblub lxi n sAbbalb ei au gr. 3 2 dzen ai,
DECISIO
douico Decio, amico, dubitanti, cùm ma- gnum pecuniæ numerum humanitatis cau- ſa, non vlla lucri ſpe illectus, ciui ſuo mutu- umdediſſet, quęrentiq́;, munuſculum, quod gratitudinis ergò, creditæ ſibi pecuniæ de- bitor ſponte ſua adijceret, accipere fas ne eſ- ſet? conſultus, proculdubio fas eſſe, reſpon- di, idemq́; multòmagis fore, cùm pro re ſa- cra ſine vlla exactione aut pacto quid vltro
537 offertur. Quiat ſimoniæ crimen iure huma-
no deſcendit: Abb. c.fi. in fi.de Simo. fœnus verò,& quicquid ſupra ſortem daretur, diui- nũ ius improbauit, Abb. d. c. fi. infi. quo mu-⸗ tuum, inſperato lucro, dare præcipimur. Eſt
3 deniqʒ Gregori Conſtitutio, quæ pręſen-
tem quæſtionẽ definit: ea, his verbis ſcripta extat.1. q. a. c. ſicut. Sicut Epiſcopum nõ de- cet, manum, quam imponit vendere: ita mi- niſter vel notarius non debetin ordinatio- ne eius vocem ſuam velcalamum venunda- re.Is tamen, qui ordinatus fuerit, ſi non ex pacto, neq; exactus ac petitus poſt receptas chartas& palliũ offerre aliquid cuilibet ex Clero gratiæ tantùm modo cauſa voluerit, hocaccipi nullo modo prohibemus. Quia eius oblatio nullam culpæ maculam inge- rit, quæ non ex ambientis petitione proceſ- ſit. Paulo itaq; Caſtrenſi d. õ. beſtias. non aſ- ſentior. Huc pertinet, quod Ancharanus Conſ.2z72. de tit. crimi. col. penult. Idem An- cha.conſ.z0z.præmittendum eſt. Bald. conſ. 409. proponitur. verſ. ſuper primo puncto. vol.4. Fel.c.tua nos in fi. de Simo. Marſ.l. le- ge Cornelia. in prin.& l.i. nu. 6. de falſ.& ſin- gu.i00. Iudices.in Iudice reſpondit, cui frau⸗ di eſſe negat, ab eo, ſecundum quem in bona cauſa iudicauit, pecuniam accipere, nec ea re, ſententiam vitiari ſcribit, Marſ. d. l. i. nu. 6. de falſ.& d. ſing. 90. cùm qui ante dictam ſententiam pecuniam, vltro etiam oblatam, accepiſſe probatus erit, vt Bartolus l. i. ff. de falſ.& ibi Alexandr.& Marſ. num. 5.idem. Bartolus. l. diuus. ff. de re iudic. perl. 2. ff.de conditi.ob turp. cauſa. notat, falſi teneatur, eo, quod pronunciatum poſtea eſt, hoc am- plius irrito facto. l. venales. C. quando pro- uoca.non eſt neceſ.&§. venales. 11. q. 6. not. gloſſ. quatuor modis.uu. q.ʒ.& Marſ. d. ſing. 190. repeti deniq; pecuniam ab im probo iu- dice poſſe, placuit. Gloſſa. c. non ſane. 14. q. uu. Archidia. c. qui rectè.z2. q.3. Marſil. d. ſing. 190. Idem in teſte comprobatum didici, cui poſt dictum in bona cauſa teſtimonium, pe- cuniã accipere, impunè Marſil. d. l.. num. 5. eſt, cum antè teſtimonium dictum eare falſi crimen contrahatur, Barto. d. l..& ibi Mar- ſil.ff. de falſi.& hæc quidem ita, ſi ante,
I 1 T VANICA III.
87 quam pronunciaretur, teſtimoniumve di- ceretur, promiſsio nulla interceſsiſſet. Bald. conſil. 4 ο., proponitur quod dictus Pro- ſellus. verſicul. ſuper primo puncto. vol. 4. Quamuis Marſilius d. ſing. 190. ob litigato- rum vanitatem nihil intereſſe putet, pro⸗ miſsio interceſſerit, nec ne. Solere inquiens litigatores, dum Iudicem captant, montes aureos polliceri, voti compotes factos Iudi- cem deluſuros, quo circa vix repertum iri ſcribit, qui litigatorum fidem ſequutus, vt cuiuſquam partibus ſtudeat, à ſuo ſenſu di- moueatur. Subſiſtere itaq́; ſe,& in medio rẽ relinquere ait. Ego diſtinctionem adhiben- dam putauerim, aà nobili an à plebeio pro- miſsio interueniſſe proponatur, vt huius ſe- quutum fidem ludicem nõ exiſtimem, illius exiſtimem. Nam, vt Andreas Iſernas ele- ganter notat, c.i. verſ. hoc intelligendum. ꝗ ſucceſſo.teneã. ſequitur. Piraq. tract. de no- bili.c.ꝛo.num.z.pro factis haberi nobilium promiſſa debent, hominum plebeiorum va⸗ nitate damnata, niſi eorum ſpectata virtus aliud ſuadeat. Nam qui bonis moribus præ- diti ſunt, inter viles non habentur, Alexan. conſ.z09. ponderatis. nu. 6. vol. 6. quod in te⸗ ſtimonij dictione receptum alias conſtat, Doct.& ibi Fel. nu..c.ſi qui teſtium. de te- ſtib. modus quoq; promiſſæ pecuniæ conſi- derandus erit. Modicã enim pecuniam pro- mittentes non facilè fidem fallere, præſum- ptum Arg. not. per Bald. l.i. col. 3. nu. 6. verſ. quid ergò eſt in codicib.C.de cõfeſ.eſt.prę- ſertim cũde magna re iudicium anceps agi- tatur, intereſſe deniq́; permultùm arbitror, fœmina promiſerit, an maſculus, ob ſexus illius naturale vitium. Eſſe quippe fœmina- rum genus auariſsimum. Glo. l. Neſennius. verb.ex contrario.ff. de negot. geſt.& l. ſed ſi ego. gl. fi. ff. ad ſenatuſconſiu. Velleia.& l. quę dotis.gl..& ibi Bart. in prim.oppofſti. ff. ſolu. matri.itẽ glo. l.z2. verb. ætatis. C. de his,
ꝗ veni. ætat. impetra.& l. ſi à ſpõſo. C. de do-
nati.ante nupt. Bar. cõſ.:24. pũctus quęſtio- nis.& cõſ. u7. quidã fratres. ante fi.& diſpu- ta.mulier habẽs amplum patrimoniũ. col. z. verſ. quinto probo.& Bal.cõſ.ʒ66. ad euidẽ⸗ tiam. col.⁊.li.. idẽ conſ. 263. factũ ſic propo- nitur. col.vlt. lib.3. Ancha. c. indemnitatib. not. 4. de electio. lib. 6.& cõſ. 339. pro maiori intelligẽtia.col.ʒ.verſ.ʒ.cõſ. 434. ex narratis. col. 2. Rom.. fi. col. 10. verſ. nec obſtat. C. de pact.& conſ.102. ſuper eo. ad fi. Paul. Caſtr. conſ.ʒ85. ſiue dicamus. colu. 2. lib. i.& conſ. 377. ad primum videtur dicendum. colu. fi. libro 2.& Fulgo. conſ. 79. quidam nomine Britinius, col, fi.& inter conſi. Franciſ. Cur.
1 1j Seni.
. „.— 4 .——
— 7
.———
7. 1 3 —

—
83 PETRI Seni.conſ.4. tenor conſuetudinis. libro 4. Alexã. conſ.q2. ſuper præmiſſa. col. l. libro i. Corne. conſ. 139. ad euidentiam. col. penult. lib. 4. Benedict. Capra. conſ. 84. punctus do⸗ mina Bleſia. colu. fi. Soci. conſ. 214. in cauſa. Onofri. col. fi.ibro 2.& conſ. 75. difficulta- tem. colu.ʒ.libro 3.& Tiraq l.9. connubiali. nu. 43. Quare Baldus eſſe miraculi loco ſcri- bit, d. l. ſi a ſponſo. cùm mulier donat: Soci- nus Conſ. 82. in cauſa vertente. col. 3. verſ. ſe- cunda præſumptione. lib. 4. Adde. Card. A- lexan,§. fœmina. tit. per quos fiat inueſtitu- ra. in vſib. feudor.& Tiraq. l.9. connubiali. d. num. 43. monſtro ſimile,& idcircò mulie- rem donantem, deceptam credi, quidam putauerunt, laſ. d.l. quæ dotes. ſolu. matr.& Soci. conſ.z0.colu.fi. lib.ʒ.& Ioan. Neuiza. Hylua. Nupti.lib.ꝛc.nu.ↄ5.tanquam quæ rem ſuæ naturæ repugnantem facit, Soci. cõſ. io. in facto præſupponitur. colu. 4. verſ.confir- matur. lib. 3.& Franciſ. Purpu. l. cùm quid. col.i8. Verſ.ſecundo limitetis. ff. ſi cert. petat. Tiraq. l.9.connubia. nu. 44. quibus conue- nienter placuit, cùm ea concurrunt. Vnde, vt Bartol.& alij lib.1z. Dige. apud Pompo- nium notauerunt, l. cùm quid ſi cert. petat. coniectura donationis capi ſolet. in muliere donationẽ non præſumi. Barb. conſ. 16. Cle- mentiſsi. col. vlt. lib. 1.& Steph. Bertrã. conf. 141. Chriſti.& c. viſo caſu. in 1. dubio. libro. Frãciſ.Purpu.d. l. cùm ꝗd. col. 18. verſ.fecun- do limitetis. ff. ſi cert. peta. Tiraq. d. l. cõnu- bi.ↄ. nu. 44. Nam, vt quidam authores ſunt, quæ ex naturali ſexus auaritia ſumitur præ- ſumptio, cæteras omnes, quæaliunde deſcẽ- dunt, tollit. Franciſ. Purpu. vbi ſupra Argu. J. diuus. ff. de in integ. reſt.& Tiraq. d. num. 44. Pro qua ſententia eſt, quod mulieres ſuo naturali quodam vitio impudentes ſunt ma⸗ gis, quaàm viri atq; mendaces, quod ab Ari- ſtotele lib.⸗. de hiſtoriaanimaliũ. cap.. ob- ſeruatur,& Andreas Barbacia Conſ.)4. col. 1i. Verſ. capio nunc. lib.⁊. reſpondit. Quare quibus caſibus cuiuſq́; ſequi dictum debe- mus, mulieris dicto ſtari negat oportere. d. cõſ.54. Eodem pertinet illud Poëẽtæ, quo va⸗ rium& mutabile ſemper fœmina dicta eſt. Quam ſentẽtiam Pontifices ſummi in ſuas conſtitutiones transferre non dubitauerũt, c. forus. de verb. ſignifi. vnde leuem in eo ſe- xu fluxamq́; fidem eſſe, creditum eſt, ac pro- pẽ nullam dictorum conſtantiam. Quam- obrem Iuſtinianus Imperator leges quaſ- dam veteres, quæ quibuſdam caſibus iuſiu- randum a mulierib. exigebant, antiquauit, Auth.de nupt.õ.quæ verò nunc fequitur.& Auth vt ſine prohib, mat. 9. quia verò mul-
ROYZII
MAVREI
tam.& Tiraq. d. l., connubiali. num. y,, per- iurij occaſionẽ ſe tollere ſic arbitratus. Eo. dem ſpectaſſe Accurſio authore, Gloſſa. h. teſtes.Inſtit. de teſta.& Tiraq. de leg. nupti. 1.9. nu. 56. Domitius VlIpianus lib.28. Dige. I. qui teſtamento. 6. mulier. quiteſtam. face, poiſ. videtur, cùm in teſtamento multerem teſtimonium dicere vetat, quod& Pontiti- cum conſtitutionibus eſt receptum, Alexã, cõſ.⸗0. viſo cõſilio. col.⸗.verſ. venio adillud, lib. 2.& cõſ.84. viſothemate, col.2. eod. lib.2. & alij quos latẽ allegat. Tiraq. d. l.9. num.„. idemq́; in foro Eccleſiaſtico, cùm de erimi- nibus agitur, reſponſum eſſe. c. forus. Ribi expreſſe gloſ.& Panorm. de verbo. ſigni-
ficati.&. gloſ c. ex eo. i. q. 3. gloſ.& Doct,c.
quoniam. de teſti.gl. c. tam literis. verb. fœ-
mina. eod. tit. Hoſtien. ſumma. de teſti.&.
quis teſtis eſſe poſsit.Specu.tit. de Pcur. 9.. verſ.ſeptimo in criminali teſtificatione. Al- beri. d.l. qui teſtamẽto. 5. mulier. col.i.ff. qui teſtam,. fac.poſ. Flori.l. ex eo. ff. de teſtib. Ioã. Plat.& Angel. Aretinus. 9. teſtes. Inſtitu. de teſtam. Alexand. conſ. 64. viſò themate. poſt prin. lib:.& conſ. 244. animaduerſis. colu.i. verſ.quarto, quia nõ videtur. lib. ⁊.& Tiraq. d. l.9. nu. 6u. Scio, quibus in cauſis teſtimo- nium mulieris teſtimonio hominis infamis quidam comparant:gloſ.c. mulierem.33. q.5. tametſi honeſtæ matronæ,& quæ famæ eſt integræ, teſtimonium non repellatur, Matth. Afflict. c.. colu. fi. num. 36. tit. quite- ſtes ſint neceſſarij.& Tiraq. d. l. 9. num. 6. Derogatur quoq; mulieribus fides, cùm de iure militiarum tractatur, c.:. in fi.& ibi Ja- cob. Bel. Andreas. Iſer. Bald. Aluaro. Mart. Lauden.& Cardina. Alexand.& Matthæ. Afflict. colu.i. num.i.tit. qui teſtes ſunt ne- ceſſarij.adprobati.inuenta. Roman. l. admo- nendi. colu. 4ν. verſicul.& ex hoc infero. Iaſ. 1. hac conſultiſsima. in prin. colu. 2. C. de te- ſtamẽ.&l. ſi quis agere. ad fi. C. de Codicil. Benedict. c. Raynutius. verb. duas habens
filias. num. 30. Deci. l. fœminæ. colu. 6. vert
17. ff. de diuerſ. reg. iur. antiq.& d. c. quoni- am. colu.fi. verſ.tertio limitatur, de teſtibus Matthæ. Afflict. c.i. colu. 2. verſ. quæ tamen reg.tit.de con.inter dominium& vaſallum. de inueſti. feudi.&& Tiraq. d. l. 9. num. 6s.& quibus deniq; caſibus teſtificari mulieres poſſunt, teſtimonium earum virorum teſti⸗ monio ſemper vincitur, l. in quæſtionib. ff adl. Iul. Maieſt. Specul. tit. de teſte. 5. poſtq;. verſ.porrò. lacob.Butr.l.in bonę fidei.C.de iureiurando. Bald.& Salyc.. fi. per ill. text- ff. de fidei. inſtrumen. Alberi.& Fulg. lir. ſf. de Senato. Panor. d. c. forus. per ill. text. de verb.
runquid Trachnen Iæ. chl 4. in onbe colu. ſed- Gin on0 „Corel“ ud Ge Nur N coluasle riptc alſe teſtino 1vnis ne lculodi poſt hene Addeslder Gperglg 8 Fdun Corkär oſfm dum dens llch Eer maghe mone Qunn
eit li
. 1 N vitilirer
„A cui. inSien a- iul nalcenc
. kanleſn 15 ſtem,„rl
ne Ke(In. Seni
A
rid
Tſ .
zverl
71T. Ä M.
ro. Cu
aucuDec. ¹ (d gen
1.S9ne jebolets em lglu. hisc Agrmumiapt mndgnum. 70 f ruers autem, leporantur. gtuauſa colu oöſnlt.. dequr
vulapergect le Cetici hu. diſte niam an e teltt lbo tts, 4R dcenda cultat in Roret ds, od Rdon de 3e Nis loogin aal dolem, meir e Tondt, nonn vmulenlure
1A
fendi leca u.r
³ pulſexc Nd 7 Dunte
dexn Aülenaubi. 9
i magi

nerid E tete tame. Chr, P weſtct d Plot. Jaiagli . hlda AAret: A Lag and.co.gihianne lconſ.. imeen quiani rmlme Scio, CR sinolne is teſti as iobwrin parant E crag, dtæ m 2xdin eſtim unmn wu Ct. C.1. Tduame xeſlariſ e ingt * bwmt quoq 2 erb rum tfm S dress 2 Bald Cardil lem
1.1. 1ul.it. qu
obati Mna
41Vel„Kert gciſsim t pfind,
Vn-
DECISIGC LITVANICA
de verb.ſignific.& conſ. 52. quidam in egri- tudine.col.z2. verſ. item, quod fœmina. lib. i. Roman. Rubr. de arbit. col. 8. verſ. item prę⸗ feruntur. Alexand. conſ. 236. perſpectis. col. 1.libro 6. Barba. confil. 64. illud in medium colu.io.verſic.& ſi quiſpiam. libro 3. Fran- ciſ. Aretin. Felin.& Decius. d. c. quoniam ad fi. de teſtibus. Felin. c. 8in noſtra. colu. pe- nult. eodem tit. Lanfran. c. quoniam. in ma- teria teſtium. verſicul.& primò quæritur, nunquid mulier. de probatio. Curt. Seni. Tracta. teſtium. conclu. is. Dec. d. I. fœmi- næ. char. 5.16. caſu. verſicul.& generaliter. in omnibus. Marſ. conſil. 2. Altiſsimum. colu.ꝛ. verſicul. pro quibus. libro 1.& conſ. 6s. in nomine. colu.6. num. 45. eodem libro 1. Corſe. ſingul. verbo teſtis. duoteſtes. Pe- trus Gerar. aà Petra. ſingul. u. his caſibus. Marſ. Mant.conſil. 6õ. quoniam in proceſſu. colu.z. num.7. Tiraq. d. l.9. num. 70. niſi vi- ri pro accuſatore, mulieres autem pro reo teſtimonium dixiſſe proponantur. Marſ. I. vnius facinoris.§. in ea cauſa. colu. 2. ver- ſicul.& facit quod voluit. ff. de quæſtion. poſt Belenſi. c. forus. de verbor. ſignificati. Adde. Alexandr. conſil. 236 Perſpecto. vol. 6. per gloſſa. ſingul. c. Clerici. 81. diſtinctio. & EFelinus. c. quoniam. in fi. de teſtibus.& Corſe. notab. verbo teſtis. 6.& 9. notab. Quod fauore innocentiæ conſtat introdu- ctum. Non abhorret ab his, quod quo- tiens iuſiurandum in probationum inopia deterri ſolet, l. in bonæ fidei. C. de iure iu- rand. aut in dubijs alioquin caulſis, d. l. ad- monendi. ff. eodem, melior eſt virorum, quam mulierum conditio, tanquam maior in viris ſit, quam in mulieribus fides. Iacob. Butri.d.l. in bonæ fidei. Curt. Seni.& Cac- cia. Lup. d. l. admonendi. ille colu. 3. rurſus.
char. penult. verſicul. ſexta cõncluſio. Cac-
cia. Lup. autem. colu. antepe. verſicul. qui- dam dicunt, Tiraq. d.l. connubi. 9. num. 72². Etſi ſcio, cùm rei, quæ controuerteretur, veritas, mulieri magis, quam viro comper- ta creditur, mulieris teſtimonium vincere. Gloſa. c.vidua. de regul.& Curt.vbi ſupra. Apparet itaq; ex his leuem in ſexu muliebri fidẽ eſſe,& idcircò magis viris credi, quam foœminis oportere.Plurimum quoq; in ſexu virili refert, quæ cuiuſq; naſcendi conditio fuit.Spurijs enim,& ex improbato comple⸗ xueditis, minus, quam ex iuſto matrimo- nio natis credi ſolet. Quare, cùm iudices in re ancipiti ac dubia,& quotiens probatio- num inopia eſſet, ad ſacramenti religionem confugiant, eiusq́;, qui vnius teſtimonio ſi- bi cauſam probaſſet, iureiurando litem def-
171I. 89
niant: l. admonendi.ff. de tureiurand.& l. in bonæ fidei. C. eod.& vtrobiq; Doctor. hoc remedio tamen vti vetantur, cùm ſpurij vnius teſtimonio litigator nititur, Ludo. Roma. d. l. admonendi. nu. 84.& ibi Cazal. v. Char. verſic. 25. fallen.& Marſ. ſing. 273. notiſsimum. quaſi eo ſemiplena fides facta non ſit, ob facti infamiam, quæ eam nataliũ turpitudinem ſequitur, vt lib.7. Conſtitu- tionum author eſt Azo. In ſumma. C. exꝗb. cauſ. infa. irroga. nu. 3. in fi.& Baldus,& Ale⸗ xander Tartagninus probant. Bald. c. 1. 5. na⸗ turales.col.z2. ſi de feudo. fuerit controuerſia Alex. cõſ.z.viſis codicil.col. 4. vol.1.& conſ. 25. circa primum dubium. eod. vol. 1.& conſ. 97. cõſideratis. col./7. eod. vol..& cõſ. ↄ4. cõ- ſideratis. col. 4. eod. vol..& cõſ. 8o. examina to ꝓceſſu.col...vol.z.& Marſ. ſing. ⁊73. circa fi. Nam Caroli Ruini ſententiæ non accedo, quilib.4. reſponſorum Conſ 35. in hac cau- ſa. num. 14. ſpurios, parùm perpenſis Azo- nis verbis aut memoriæ lapſu, iuris infamia notatos ſcripſit. Fruſtra itaq;, qui infirmo ſpurij teſtimonio cauſam ſuam probauit, deferri ſibi a ludice iuſiurandum petitu- rum, cùm id legis beneficium vulgò ſemi- plenè probantibus tribuatur, nec denegari poſsit. Doct. d. l. admonẽdi.& Marſ. d. ſing. 273. notiſsimum. Illud his conuenienter eſt receptum, vt cùm, qui ſemiplenè cauſam ſu- am iudici probauit, dato iureiurando obti- nere debeat:ſi tamẽ is ſpurius ſit, ab hoc be- neficio reuocetur, ob facti infamiam, qua ita nati laborant, quod Baldum Imperato- rem Antoninum Auguſtũ lib. i. Principaliũ Conſtitutionuml. qui accuſare. C. de eden. ſcribere, Ludouicus Pontanus lib. 2. Dige. d. l. admonendi. num. 8. Adde Mari. d. ſing. 273. notiſsimum. refert, in pariq́; cauſa eſſe ita natos Judæis alijſq́; improbatæ religio- nis hominibus idem Baldus& Pontanus putauerunt.d.l. qui accuſare.& d.l. admonẽ⸗ di.&, quod huc quidem attinet, non malè. Nam& eos facti quoq; infamia notari, pa- lam l. cunctos populos. C. de ſum. Trini.& Rom. d. l. admonendi.& nu. 8/. eſt. Quam ſententiam Curtius d. l. admonendi. nu. 72. iunior veram exiſtimauit. Tantundem in fœneratore ob eandem rationem, reſpon- ſum ſcio. Nam qui in ea cauſa eſt, etiam cùᷣm fœnus deſijt exercere, facti infamiam Bal-⸗ do l. improbum fœnus. C. ex quib. cauſ.in⸗ fa. irroga. authore non euadit, quod& idem Curtius d. l. admonendi. nu.73. lib. 12. Dige. quamuis paucis contra diſſerat, apud Gaium nõ improbat,& rectẽ dici videtur, Bartoliq́; ſententiæ congruit, eum, qui quandoq; fœ-
1 iij noris

90 PETRTIReVYZII MAVREI
noris quæſtum ſequutus probaretur, in rælens fœneranti pleriſq; in locis compa- rantis. i. palãm.§. non ſolum. ff. de ritunup. J. quid ſit fugitiuus. de ædil. edict.& l. præ- tor..itẽ his.ff. de eden.& Curt. iuni. d. 1. ad⸗ monendi. nu. 73. Adeò autem in illa nataliũ impuritate fides deſideratur, vt in Tabellio- num ordinem allegi ſpurij vetentur, idq́; A⸗ lexander Tartagninus& Carolus Rufnus conſulti reſponderunt, Alexã, conſ. 80. exa- minato proceſſu. nu. z. vol. z. Rui. conſ. 35. in hac cauſa. nu. 1¼. vol. 4. idemq́; Hippolytus Marſilius putauit, ſing. 273. notiſsimũ. verſ. vltimo circa.quæ ſententia ob dignitatem, quæ Tabellionis muneri ineſt, Alex. de cõſ. 80.per l.z. C. de dignit. l. 2. comprobata eſt, Nam dignitates adipiſci, qui in ea cauſa ſunt legibus prohibentur, niſi cùm deeſt compe- ttor, ne ordo plenus nõl. generaliter.§. ſpu⸗ 1ij. ſf. de decurioni. ſit, neve, vt Papinianusl. ſpurij.ff.de decurio.ait, impediatur dignitas nitul admittentis. Vitio quippe parentum, noa ſuo, ſpurios laborare, cõſtat. c. naſci. 56. diſtin.& Bald. conſ. 456. recolo. nu. 9. vol. 4. Nonme fallit, Calderinum Cõſ. 2. de ſid. in- ſtru. ſpurios ad Tabellionis officium admit- tere: Paleo. tract. de Noth.& ſpur. c. 56. nihi- lo tamen magis ea ſentẽtia ita natorum cau- ſam iuuari. Nam, vt ſpurios munere Tabel⸗ lionis fungi poſſe peruincat Calderinus, vile illud eſſe officium docet atq; abiectum, & idcirco Decuriones ab eo ſacris conſtitu- tionibus l. vniuerſos. C. de decurio. lib. 10. arceri, tanq́; à publica ſeruitute, proditum eſt, Tabelliones enim publicos ſeruos legi- bus dici, Oldra. cõſ. /3.& eo nomine à Mar- cello vocatos, lib.1. Dig. l. nõ aliter. ff. de ad- optiõ.lego.Inde deniqʒ vilitas eius muneris apparet, quod, quibus ad honores aſpirare nõlicet, Tabelliones eſſe poſſunt, in quib. liberti ſunt, l.z. C. ad. l. viſce.& l. fi. C. de ſer. Reip.man.vt, ſpurijs ad illud munus admiſ- ſis, nihil quicq́; magnum tributum eis eſſe videatur, etſi inter pedaneos, ſic libet eos vocare, qui vulgo tabulas ſcribunt,& ſedẽ- tarios, qui ad menſam ſcribunt, quidam di- ſtinguant, Paleo. tracta. de Noth.& ſpur. c. 56. tanq́; hi dignitatem habeant, illi non ha- beant. Sed quia, qui in ea ſententia ſunt, ſpu⸗ rios à menſa excludunt, non obſcurè eorum natales notant. Card. ꝓpe.Clẽ.col.z.Secũdũ quæ quibuſdam placuit, ſpurios abſq; ſpeci- ali priuilegio Doctores non poſſe creari. Quia honor is ſit: Bart. Proe. C. 9. 1. nu. i0.& Deci.cõſ.i6.ad honores verò ſpurij nõ eue- hantur. l. honor.§. de honorib. ff. de mune. & honor. Scio Bononiæ ita contemptum
eſſe ſpuriorum nomen, vt in Iuriſconſulto- rum Collegium non recipiantur, qui exiu- ſtis nuptijs nati non ſunt. Quod veteri con- ſtitutione cautum eſſe, quidam referunt. Paleo. d. c./6. Quo iure& Mediolanenſes vtuntur, apud quos laſon Nainus magnæ dignationis ſcriptor, cùm in luriſconſulto- rum Collegium cooptari vellet, repulſam paſſus eſt, nec conſequi potuit, vt præcla- riſsimæ ſcientiæ ſplendor tenebras obſcu- rorum natalium diſcuteret,& in tanto lu- reconſulto plus parentum probrum valuiſ- ſe, quaàm propriam induſtriam& compa- ratam multis exantlatis laboribus Iuris no- ticiam patriæ legis authoritas effecit. dane in Polonia atq; etiam in Lituania, vbihæc ſcribo, adeò ſpuriorum genus deſpectum
eſt, atq; inuiſum, vt, ne ad viliſsimum qui⸗ dem opiſicum collegium, aſpirare ita natis ius ſit, illorum natalibus ſemper ſuſpectis, tanquam, qui iuſtè nati non ſunt, nihil quid⸗ quam iuſtè acturi credantur. Sed& inter eos, qui ex iuſtis nuptijs editi proponũtur, quos quiſq; parẽtes habuerit, quo fides ma- gis minuũſve habeatur, non parùm refert. Solere enim, vt ſapientes opinari Baldusl. liberti. col. ⁊ nu. 4. verſ. oppono. 3. C. de ope⸗ ris liber. perl. quiſꝗs.§.. C. adl. Iul. Maieſt., ait, filios progenitorum ſuorum imitatores eſſe, nos item experientia docet, Rubr. de nupti. Tiraq. l.connubia.). num. 1. cum ſeq. vide Tfraq. de Nobilit. c.z0. nu. 21. curn ſeq. & loannes Faber lib.:. Inſtitutionum Prin- cipalium author eſt, non ſanguinis modõòla- bem, ſed mores etiam parentumad liberos tranſire, raroq́; improbi patris probos filios eſſe, Sanè enim, vt illo perquam decantato verſiculo celebratum vulgò eſt, ſæpe ſolet ſimilis filius eſſe patri, Gloſ. l. quod ſi nolit. õ. qui mancipia.ff. de ædil. edict.& gl oſa. d.3. quiſquis.d.i.verb.in quibus.& gl. c. ſi quis. cum 6. q.. Tiraq. d. l. connubi. ⁷. v. urn. 3. quo fit, vt legum præſumptione, ir: filijs pater- ni, hoc eſt hæreditarij criminis, exemplame- tuantur, d. l. quiſq́uis.&§..0. ad l. luli. Ma- ieſt.& d. c. ſi quis. cum q. ⁊. Tiraq. d. num.z.
quæ cauſa eſſe creditur, quamobrem Præſ-
byterorum filij à ſacro cuin miniſterio arce-
atur. Glo. c.i.verb. Pres oyter. 56. diſt. Tiraq.
d. nu. 7. Huc pertiriet, quod Bartolus Tract.
de Guelphis& Gixbellinis. col.3. verũ.circa.
4.· per d. l. quiſqyuis.& d.§. qui mancipia.co- rundem eſſe ſtudiorum habendũac volun- tatis, filium, cuius pater ſit, ſeribit, quod& Baldus lib. 6. Principalium Conſtitutioni, d. lliberi.:. colu.:.&. verſicul. oppono. 3.C. de operis.liber.per l.ſi operarum, ffæeodem.
Tiraq.
99 r dholtesprtglle p.
! 7 9G 1
2771 Tact
Ol
tiui.
1On fiam d, 1— Urdioni’e u ninedoroemaretu
Kaaiwtur barba. (unen dahpro barba. incnel modo N 8 1 d Naraiter conl.
aautescrecerunt. 1
7 Tna Jlem cous Umali ratio ecn tecpwtöparentlbls mn Ndqwälnolt. S.go
1,„
cn llet doe, nohſ nlen Polleedgurältuclo, teeen Upeein Cfnuslida.h Diche Fiomum yrovidendun. ph ickek Omebstament r tenCmGeeganerle lte peragumndpſ EAon l. NWa om ſec dra Dſun aps gumenen en iſ Wcnnmpoe n 1a Korepaumponecntt vDnackend deen 18 tperom(cxnnd 5 b do erelm dmenn„ 1 1 llr eke rerüuuen ſ kurpldeng enexzit 8 erudät n.* a devabiüd
2¹ Wuadice 1 dadse Edne dor, 121 I d 8 b üi föFräeken nu dnn unaneenna d. 4 H n rauidr degam Atn men büir dan 1A-'* dum n 94 ulungſg di et 1 iun aten e *4 em „e lun e. net ü etſerdlng, n Cbtndi, d dend dei e a1 dins acge

d No- 6
2Sls au- Osch . Rſ
collegi er ian nnatali 1 üuſtem 13 uü eturi cre dss. a ſaisnup Liphu arétes h 13 gn⸗
habeatu: anarr
vtlapiel 3 nn u.4.Verſ L qwiſqs,—l geniton Sm nexperi rin connu m e Nobilt. u berlib.¹ as lumn oreſtn Egu res etiat e Pimpro A im, vti eq
bin
ra.d.l. 0. 1* Th prælum k, . 1f
editari un uiſquit 0 ¹ uis, cul 1 17. Tlaa credic: le m jalicſ u un g 1 700, 5
erb. p 22 fl
6 A
ertinie=ich Aoe
——
DECISIO LITVANICA III.
Tiraq.d.l. connubi.⸗. nu.s. apud lImperato- rem Alexandrum Auguſtum probat. Re- ctam itaq́; Alberti Gandini Tract. de malef. tit. de præſum.& indic. dubita. colu. 4. verſ. præſumptio. cõiectionem videri, propè eſſe exiſtimantis, vt quibus pater eſt moribus, ijidem filius eſſe credatur,& idcirco admo- nendos eſſe rerũ capitalium quæſtores ſcri- bit, vt in filij reatu, patris vitam inſpiciant, nec, à quibus flagitijs nõ abhorruerit pater, ab ijs ſe filium abſtinuiſſe putent, quam ſe- quutus conie iuram Angelus lib.6. Princi- palium Conſtitutionũ, l. fugitiui. C. de ſer. fugit. eum ad hoſtes profugiſſe pręſumiait, cuius eo nomine domus intamaretur, quam ſententiam& alij probant. Barba. conſ. 34. præclare optimus. col. 8. verſ. modo Sacra- tiſsimus. lib. 2. Neuiza. inter conſ. Alberti Bruni.conſ.iz.patres comederunt. Tiraq. d. 1.7.& num.. Idem contra ſimili ratione vſu venire ſolet, vt ex probis parentibus probi naſcantur filij. d. l. quod ſi noltt.§. qui man- cipia.ff.de ædili. edict. Vnde, nobili loco natos rerũ nobilitate dignarũ ſtudio magis teneri, quam plebeios. Cynus lib. z2. Princi- pal. Conſtirutionum l. prouidendum. C. de poſtulan. author eſt. Omnis tamen hæc di- iputatio, vt idem Cynus eleganter ſeribit, d. l, puidendũ. per d. S. qui mancipia. Vide Ti- raq. de nobilit. c.z. nu. 2a. cum ſeq. præſum- ptionem magis, quam veritatem continet. Probari itaq; contrarium poteſt, vt genera- liter in ijs, quæ prælumptione conſtant, eſt receptum, Dynus. c. ſemel. de reg. iur. lib. 6. Bald. I. ex perſona. C. de probatio.& Feli. c. ſcribam. de præſum.& weritò. Nihil enim vetat, diſsimiles eſſe parentibus liberos, ac ex claro patre, vt Euripidæus ſenex ait in E- lectra, ignauos naſci filios,& cõtra, ex igna- uo claros, nec hoc modò id eſt, vt patris, ſed, vt ſui quis mutatis cum ætare moribus, fiat diſgimilis, contigit. Sæpe enim quorum in- quinariſsima fuit adoleſcentia,& luxuu per- dita eorũ maturior, quæ inſequuta eſt, ætas laudẽ promeruit. Quid enim, aut Q. Fabij Maximi, aut Lucij Syllæ adoleſcentia infa- mẽ magis ac turpè, quid eorundem ſequenti ætate ornatius aut ſpecioſius? quid itẽ par- ricidæ Neronis ſanctius quinquẽnio? quid deinde cætero eius principatu immanius atq; truculentius? quam morũ mutationem repentè etiam factam accepimus. Polemon enim Athenienſis, luxuriæ perditiſsimę iu- uenis, vna Xenocratis oratione reſipuit,& ex infami Ganeone, vt Valerius Maximus lib.6. Exemplorũ author eſt, maximus Phi- loſophus euaſit. Igitur non modò ex paren-
91 tum ingenio nõ ſunt ſemper liberorum ex- pendendi mores, ſed nec ex vita antè acta ſe⸗ quens ætas certo argumento æſtimari de- bet. Vtrumq; enim coniecturam tantũmo- doò cõtinet, veritati itaq;, vt verbis vtar Sce- uolę, l. imperatores. õ. mulier. in fi. ff. de pro⸗ batio. ſemper locum ſuper fore. Nec, quia veriſimilè eſt, ex probis parentibus probos naſci liberos, ſicuti dictum eſt proximè, im- probos autem ex improbis, d. I. quiſquis. C. adl. Iul. Maie.& l. ſi cohortalis, de Cohorta- libus. lib.iz. Codi.& l. quod ſi nolit. 5. quod mancipia. ff.de ædil. edi.& Gandi. tract. ma- lef. tit. de præſum.& indi. dubita. col. 4. verſ. præſumptio. pro explorato id haberi& cer⸗ to debet. Sæpe enim degeneraſſe d patribus filios accepimus 2 rumq; diſsimillimos fu-⸗ iſſe, quod Scipionis Africani filio accidit, qui ex patre, fortiſaimo viro atque illuſtri ignauiſsimus ignobilisq́; natus eſt: contra verò Mezentius Vergilianus, contemptor diuũm dictus Poëtæ, fllium habuit Lauſum, de quo idem ita canit. dignus patrijs qui lætior eſſet Imperijs,& cui pater baud Mezentius eſſet,
Deniq;ʒ, etſi durare in homine mores cre- dantur, ſemelq́; bonum, ſemper bonum,& contra, ſemel malum ſemper fore malum, præſumptum ſit:l. non omnes. 5. à barbaris. ff. de re milit.& c. ſemel.& ibi gl.& Dynus, de reg. iur. lib. 6. Bald. l. ex perſona. C. de ꝓ- bat.& Feli.c. ſcribã. de præſum. Marſ. ſing. 74. tu habes regulã.& ſing. 393. regula. quin tamen morum mutatio probari poſsit,& conuenienter ſecundum hoc debeat iudica- ri, nulla dubitatio eſt. Quare filiamfamil. lu- xurioſe viuentem, inſtituto in melius mu- tato,& alimenta rectè a patre petere,& do- tem poſſe, iamdudum conſticit, Docto. poſt Specu.c.quintauallis. de iureiuran. Alexa. l. 1. cCOl. 16. ff. ſol. matr. Curt, Iun. l. admonendi. ff. de iureiurand. peræqus filij ingrati acta pœnitentia ex hæredandi ius patri non eſſe, placuit, Curt. Iun. d. l. admonẽdi. nu. /3. poſt Alex. d. l.. col. 16. ſolu. matri. omnem deniq; delinquentem pœœnitentia, contrariæq́; vi- tæ inſtitutum probro eximit, perindeq́; ha- beri, qui in ea cauſa ſit, reſponſum eſt, ac ſi nunquam deliquiſſet. Bart. l. imperialis.§. 1. C.de nupt.quod in Scenicis, quæ ſpreta ar- tis ludicræ conditione honeſtiorem vitam elegerunt, ab Imperatore Iuſtiniano conſti- tutum, d. l. imperialis.§. 1. Bartolus d. l. im- perialis.§.1. Curti. Iuni. d.l. admonendi. nu- me. ſeptuageſimotertio, generaliter ad om- nium delinquentiũ emendationẽ produxit, & nominatim periurum poſt pœnitentiam 1 iiij pro
— —
——————
—
5——— 8 ———————— 8
1 M
1

94 LvETRILROY2ZRII MAVREI
pro non periuro eſſe diſſerit Quamobrem, qui in ea cauſa ſit, eum iuriſiurandi benefi- cio non malè vſurum conſequens eſt, à quo qui periurio ſunt obſtricti, ſubmoueri ſo- lent. Et idcirco, qui ſemel fortè peierauit, in damni accepti probatione, is fruſtra in ſimi- li cauſa ad iuriſiurandi religionem cõfugit. Ioan. Andr. in addit. ad Spec. tit. de teſte. 5. 1. in 4. char. Barb. c. per tuas. per gloſ. ibi de ſimo. per text.& gloſſ. c. paruuli. 22. q. 5.& Marſ.d. ſing.⸗4. Quod& in eo eſt reſpon- ſum, qui dato iure iurando, ne ſatis daret, conſequutus eſt: Nam ſi fefellit, à tali bene- ficio poſtea reuocabitur. Auth.& qui iurat. in princ.& ibi Bald. C. de bonis auct. iudi. poſis. Roma. l.z. in prin. col. 9. verſ. quid au⸗ tem ſi debens cauere. ff. ſolumatrim. Marſ. ſing. 74.& l. maritus. nu. 36. cum ſeq. ff. de quæſt Idem& in eo placuit, qui iureiurãdo ſuo probationẽ vult implere. Nam hoc be- nefieio, qui peierauit, nõ adiuuabitur, Marſ. d. J. maritus. num. 36. cum duobus ſeq. ff. de quęſt.& generaliter periurus iuſiurandi be⸗ neticium amittit. c. paruuli. ꝛ2. q. 5. glo. l. qui cum vno..ignominia.ff. de re milit. gl. Lu- tius. ff. de his, qui nota. infa.& l. 3.§. lege. ff. de teſti.& gio. l. Caſsius. fl.de Sena.& glo. c. per tuas verb. adulterij. de ſimo. Adde tex. c. ex parte.& ibi Doct de teſtib.& tex. c. te- ſtimontũ. eod. tit. Rom. l. admonendi. ff. de iureiura. Marſ. d.l. maritus. nu. 6. Damnari quippe ſemel peierantis fidem,& meritò ei vltrà nõ credi. Conuenienter ſuperioribus, in muiierem, quæ pudori ſuo antè non pe- perciſſet, quæq́; corpus ſuum alij extra ma- trimonium mi cuiſſet, raptum non puniri, Paulum Caſtrenſem conſultũ reſpondiſſe, Conſ. 303. viſo dicto ſtatuto. Alberi. de Ro- ſa. 2. part. ſtatutor.& alij. Marſ. late allegat. d. ſing.⸗4. Hippolytus Marjilius refert, d. ſin- gul. 74.&l.,, H. diuus, ff. de ſicar. tanquam, quæ vni copiam ſui feciſſe proponitur, eam
non inuitam alium ſequutã, conſequens ſit. Quod pereleganter, mihi quidẽ, nec inſub- tiliter dictum videtur, ſi modò diſtinctionẽ adhibeamus, pretium vulgatæ prius pudi- citiæ acceſſerit, nec ne. Nã mulier, quæ pre- tio illecta ſui copiam fecit, vim paſſa prope- modum videtur, ęquè, ſi promiſsio interue- nit, quaſi& tunc vis adhibita ſit, haberi de- beat. Quod cõſequens eſt Angeli ſententiæ Auth. de leno.§. ſenſimus. Rober. Marã. de ord.iudici.part. 6. num. i67. eum, qui alienæ vxori data promiſſave pecunia adulterium perſuaſiſſet, illam ſufferre pœnã debere exi- ſtimantis, qua, qui alienis nuptijs vim adfe- runt, plecti ſolent. Porrò, quod ſuprà dictũ
eſt, ſemel bonum, præſumi ſemper bonum, & contra, ſemel malum ſemper malũ, adeò verũ eſt, vt hæc præſumptio eam, quæ con- trarium ſuadet, ſæpe vincat. Nam, licet præ- ſumptum ſit, incendia inhabitantium culpa oriri:l....& ibi oẽs Doct. de offi.præfect. vigil.& l.ſi vendita.ff. de peric.& cõmu. rei ven.&l. ſi modò nulla. ff. de leg.. Bal. conſ. 37. caſus talis eſt.vol.:.& cõſ. 175. ad euiden⸗- tiam præmitto. eod. vol.& conſ. 420. ad eui- dentiam. vol. 3. Ang. conſ.. in quæſtione
propoſita. Ang. tract. malef. verb. incendia-
rio. verſ tertio caſu.& Alex. conſ. 0. viſis& oportune ponderatis. vol. 1.& Atflict. De- ciſ. Neapo. 57. patris tamẽ familias vigilan- tia,& in aſſeruando igni diligens cautio cul⸗ pæ ſuſpicionem amouent, Bald. conſ. 4 ½1. quidà nomine Reſtorius. vol. 3.& conſ. 491. vOl. a& Alex. d. cõſ. 50. in fi. vol.:. Ildẽ Alex. L. ſi quis ex argentarijs. 9. prætor ait. in fi. col. ft. de eden. Marſ. ſing.⸗ 4. tu habes regulam, in fi. Idem contyaà euenit, vt præſum ptione quis oneretur. Homine enim in multorum adgrelura, vna fortè accepta plaga, occiſo, aut paucioribus adgreſſorum numero, cùm reperiri non poteſt percuſſor, ideoq́; pro- pter incertitudinẽ extra cædis pœnam ſint omnes. Glo. l.item. Mela. S. ſed et ſi ſeruum. ff. adl. Aquil. Specul. de homici. verſ. pone qd quatuor homines. loan. de Ana. c. ſigni⸗ ficaſti.z. col. i4. de homic. lac. de Belui. prac. crimi.tit.de quæſtio. col penul. Alex. conſ. 2. col. i. vol. 7.& conſ.:5. viſo proceſſ.3.& 6. col. vol.i. Gandi. tract. malef tit. de homici. col 4. verſ pone quęſtionem.& tit. de pœn. reor. col. 24. verſ. pone etiam. Roma. conſ. 40i. co præſuppoſito. Raph. Cuma. cõſ. 34. viſis. col. 2. Bald. ſuo repertorio. verb. vul- neratus vno vulnere. Marſ.latẽ allegans. nu. 4 18. rub. de probatio. idem Marſ. l.. nu. 90. ff. de ſica.& Alex. conſ.i5. viſo proceſſu. nu. 4. vol.i.& conſ.o. viſis. nu.7. vol.. ſi quis ta- men adgreſſorum cædere homines ſolitus probabitur, is proximus erit delicto,&, vt author eſt Salycetus, I. fi. col. fi. verſ. quæro an ſufficiat. in fi. ff.de quæſtio. Marſ. rub.(. de probat. nu. 48.& ſing. 2u7. ter vel quater. in prin.vbi latè allegat. torqueri meritòpo- terit. Deniqʒ, quo magis cui habeatur dene- getũrve fides, qua ſit natione, permultúm intereſt. d. l. quod ſi nolit. h. qui mancipia.ff. de ædil. edi. Tiraquel. I. cõnubia. num. i4⸗ Quarundam enim nationum parum ſpecta⸗ ta eſt fides. Vergilius Ligures vanitatis ar- guit, quo nomine omnem in vniuerſum Grętiam damnauit antiquitas. Cuius gentis mendacia carminibus Poẽtarũ omnis æta- tis infa⸗
m VI
rbde anducheh,
adu aualbi 21 q„. Cul 7guan eltpo 9
hiu d n palefellil
12 M. -h el= t, aj riein ront. 21 ongieie ijavite— auitstnt 1 em in bon c mbCG 6
' ei AMedelel
nücedert. loim med92 deigien àoyvl tequene wcih Werusllele,, Dn.. ymitaq; 6 Necic 1u,— vn
8
1. pün Nen uldon app- donl Amoler acrsorbtam, quo; Gäod or iecaautcollltat
deſaine genceperarumint
„ hahirar gebotm nabita
locaim Kinentpetamus.
canſa ne bremanbeitys dep turom a vlocnointamet: me ltmom orcipicamus.&y
deie ars tec riuacin
do Plblee t A 1r TI 0 De,,(Indran r dl 2 Wlohiek, ol 1
uname Mcegn eanmun ntlen matos ddeas demm ge gonmcer epune nw dis. Ad di, da en cman g
wanr pendrunfruchn
1ulnn
ken, du Künm in
I
6bAn⸗

editt donula da Citola Ka nn deod.ol 8 16
agtract mad m do calu& Ale 4 Nderati.pol, S. 7pPatrisame ruandoignidi e uem ndun 9 neReſtoriusag ed.c5Fon ögentaris.9. 0- Narlling en 8 Rontra euenit, 9 dut. Homineen in vnaforte acer 1 vibusadgreſſon an onpoteſt percll a titudiné extraca d 0.itemMela be ull. Specul. deh in rhomines, lomn 12 1. a. de homic. ih le quæſtio. colg as dl.7. I conſ.; ſe Gandi tract.md 7¹ pone quelton. 4. verſ. poneeti. luppolitoRag 2 Bald. ſuorepe d dovulnere.Mar s probatio dem 4 Alex. conſ." on(sovilis.nu ellorum cæden Ir,is proximls 1 Salpcetus
Q
DECISIOG
tis infamantur, nec maiorẽ fidem in Septen⸗ trione natio Moſchorum meruit, cuius nul- la in dictis conſtantia eſt. Nam vix quidem vſquam gentiũ, quàm apud Moſchos, pro- miſſorum maior eſt profuſio, quæ poſtea perfidia diſſoluant. Quare nec mendacij ar- gui, erubeſcunt, nec fidem fefelliſſe, turpè ducunt. Quod vitium quadã viciniæ quaſi contagione, aut quotidianis potius cõmer- tijs in vulgus Lituanorum irreplit, fide ſe- quioris nobilitatis quandoq́; tentata. Quæ res non tam auditione mihi, quam experi- mentis comperta eſt, atq; cognita, dum om- nia credentem plurima fefellerunt. Et ſæpe mercede labor& vigiliæ præmio caruerũt, adeò, vt de fraude queri nõ tam fas ſit, quam præmium promeritos fallere, more quodã Regionis iuſtum. Quorum itaq; fidem ſe- qui meritò debeamus, aut non apparuit& conuenienter quibus fidem habitam præ- ſumptum eſt, aut non habitam, quo magis, quodageretur, intercidat, aut cõſiſtat. Qgo definito ſuperiorem de operarum in harena
539 locatione quæſtionem repetamus. Et t quæ
cauſa ſit, quamobrem cum beſtijs depugna⸗ turum operarum locatio infamet: mercedis item ob id receptio? diſpiciamus.& putem idcirco eſſe, quia ea res nec priuatim nee publicè vtilis eſt. Quapropter, t qui fera- rum venationi accepta pecunia nauat ope- ram non eſt notatus, d.§. beſtias. nec qui, vt feram, quæ regiont nocet, expugnet, mer- cedem paciſcitur. d. 6. beſtias. Quibus Bar- tolus d.. beſtias. eos comparat, qui proce- ras arbores carpendorum fructuum gratia, certa mercede conducti, aſcendunt, ſupera- täve turrium altitudine captandis auibus operam dant. Quod& Fulgoſius d.§. beſti- as. putat,& ego probo propter vtilitatem, quam horum operæ adferunt, qualis ex be- ſtijs in harena expugnatis nulla proficiſci- tur. Angelus d.§. beſtias. in eadem eſſe cauſa fabros ſcribit, qui ædificiorum faſtigia ex- ſtruendi reficiendiue gratia conſcendunt. Quanquam ð& hunc& proximos duos ca- ſus, Senatuſconſulti ſententia contineri, idẽ Angelus d.§. beſtias. exiſtimat, tanquam& hic& illic vtilitatis non virtutis cauſa ver- ſetur. Sed verius eſt, ſalua fama, vtrobiq; operas locari. ſiue quia publicẽ ſunt, ſiue ꝗa priuatim vtiles. Nec exigere debemus, vt gloriæ cauſa aut virtutis quid fiat, quo ma- gis quis infamia eximatur, ne cõſequens ſit, eum qui, vt ferã regioni nocentẽ depugnet, operas locauit, notam non euadere. contra d.§. beſtias. Nã licet abſq; virtute depugna- ri fera non poſsit, operas tamen in hoc lo-
LITVANILCA
171. 3 canti, rem publicè vtilem facere, propoli- tum eſſe, palam eſt, nõ virtutem oſtendere. Eius itaq; conſilium ſpectari oportere, non quod extrinſecus accederet, l. ſi quis ne cau- ſam.& ibi Doct. ff. ſi cert. pera.& Roma.l.. §.occiſorũ. nu.z. verſ. quarto. ff. de Senatus conſ. Silla. cuius nuila in iure inſpectio eſt. Quare eum, qui vt capite ſuo periculum de pellat, Reipub. hoſtem rebellemùe occi- dit. præmium, hoſtem rebellemue interfici- enti publicè propoſitum, non recte petere placuit. Bartol. l. nulla. C. de donator. lib. i0. Roma.l. ſi quis in graui.5.vvtrum. nu. 3. ff. de Senatusconſ. Silla. quaſi, qui nõ hoc egerit, vt Reipub. inſeruiret, ſed vt ſalutem ſuam tueretur. Barto.& Roma. vbi ſupra.& Au- guſt. Bero. C. quæ in Bccleſla. nu. iu. de con⸗ ſti. Tantundem eſt in eo reſponſum, Angel. in additio. ad Barto. d.l. nulla facit d notat Bald. l. ſi quis hæredem. nu. 7. C. de inſtit.& ſubſtitu. qui, quos in ea eſſe cauſa neſciebat, quoquo modo occidit, tanquam qui hoſti- litate rebellionève ignorata, non dare Rei- pub. operam ſed animo ſuo morem gerere, aut à ſe periculũ auertere maluiſſe videatur: quem tamẽ leges ita ſubmouent à præmio, vt impunitatem ei concedant, Bart. l. inter omnes, 9. recté. ff. de furt.& I. genero. per ill. tex. ff. de ijs qui notan. infa. Alex. cõſ. 114. ponde. col. 3.vol. i. Marſ. l.1. nu. 69. ff. de ſica. nec nocendi conſilium eum, quem hoſtem eſſe rebellemue neſciſſet occidẽtis ſpectan- dum quiſquam dixerit, quo magis in pro-
d
poſita ſpecie pœna conſtituatur. Iſtud enim
dicentibus conſequens fore, ignorantiam puniri, quod vetat lex, d. l. genero. idq́; Bar⸗ tolus d. l. genero. non ineleganter notat: Quamuis ex aduerſo hoſtilitatẽ ſcienti aut rebellionẽ, præmij publicè propoſiti igno- ratio, quo minus illud tali cæde facta conſe- quat᷑, nihil quicq́; impedimento ſit, Angel. d. l. nulla in additio. ad Bart.& vtrunq; qui- dem eadẽ propè ratione. Nã, niſi præmium hic accipiat, inde excluſus, puniri quodam modo videtur. Generaliter deniq; in ijs, quę cuiq; cõmo da ſunt, ignorãtiæ allegatio per- miſſa legibus eſt. Bart. d. 5. recté.& d. l. gene⸗ ro. Non abhorret à fuperiori diſputatione, q̊d ad præmiũ dominicæ cædis authorẽ in- dicãti arguentiũe legibus datũ, is ſeruus nõ admittitur, qui cũ cædis dominicæ reus ipſe forſan ageretur, crimen in aliũ detorſit: non ad illũ vltro indicandũ arguendumie pro- ſiluit, l. ſi quis in graui.§. vtrum. ff. de Sena- tusconſ. Sil. qd generaliter accipiendũ eſſe, Bart. d. l. nulla. ſcribit quotiẽs magni cuiuſ- quam ſceleris noxium indicanti præmium, vt aſſo-

94 PETRIROY2Z2II MAVREI
vt aſſolet, publicè conſtituitur. Nam eum, qui ſuæ rei cauſa, non publicæ indicio ma- giſtratum inſtruit, indignum eſſe præmio rectiſsime Bartolus putat: ergò licet, qui ac- cepta mercede feram regioni nocentem oc- cidit, re ipſa virtutem ſuam oſtendat, quia tamen aliud ei cõſilium fuit, id eſt Reipub. prodeſſe, hoc vnum ſpectandum eſt. Fal- ſum itaq; fore, vbi virtutis oſtendendę con⸗ ſilium non ſit, feram depugnantem notam non euadere. Sed hæc ſententia in ea ſpecie magis apparet, cùm quis, vt feras venetur, operas ſuas locauit, quem conſtat hac nota non laborare. Sanè enim venari quem feras & dolis poſſe, nullo vitæ adito periculo, ſci- mus, factis videlicet ſcrobib., in quos igna- ræ incidant feræ, aut eſca illectæ eò ſe præ- cipitent. eſſe certè cõſtat& alia venandi ge- nera, quæ collocatis in tuto venatoribus ex- pediuntur, vt cùm feræ in plagas latratu ca- num actæ compelluntur. In Celtiberia, vn- de mihi origo eſt, ita diſponi balliſtæ frute- toſis locis ſolent, vt lupi fortè tranſeuntes attactu ſetæ pertenuis, quæ è balliſta pro- tenditur, ſagittam in necem ſuam emittant, ſaucijq́; non procul inde, veneni noxa, quo ſagittæ ſpiculum illinitur, enecti procum- bunt. Igitur,& quod virtutis cauſa non fit, infamiam irrogare non debet intelligi, mo- dò publicè eſſe priuatimue vtile propona- tur, quo omnis legis latio ſpectat, legibus enim præter publicam vtilitatem aut priua- tam nihil quæri. l..§. huius ſtudij. ſf. de iuſti. & iure. Porrò ſi quis honor aliquid virtutis oſtendendæ gratia facienti legibus habetur ꝓpterea id fieri exiſtimare debemus, quod
eſſe is vtilis publicè priuatimte poteſt in
præſens e vtilis eſſe, quoquo modo intelli- gitur. l. Athletas, ibi& vtile videtur. ff. de ijs. qui not. infa. Fruſtra enim in ciuitate eſ- ſe, quod inutile eſt& vſu caret. c. inter cor- poralia. õ.ſed neq;. de transla. Epiſc. Deniq; ſi hominum cauſa fructus omnes, vt Gaius 1. in pecudum. ff. de vſur. eſt author, rerurn natura comparauit, cur erit fraudi proceras arbores fructuũ decerpendorũ gratia con- ſcendere? aut etiam turres auium captanda- rum cauſa? Nam ſi qui operas locauit, vt fe- ras venetur, Senatusconſulto non eſt nota- tus. d.õ.heſtias. cur qui, vt volucres aucupe- tur, mercedem pactus eſt, notabitureodem enim iure aucupari, quo venari licet. I. 3. ff. de adquerend. rer. domi. Nec mihi quiſquã dicat periculoſum eſſe aucupium, quod ſu- perata turrium altitudine fit. Nam& ferarũ venationem, non vacare plerunq; a pericu-
lo palam eſt. Adde, legem d. 5, beſtias. non
diſtinguere, periculoſam venationem à nec periculoſa. Quapropter venationis pericu- lum pudorem operas locantis nõ pertinge- re, conſequens eſt dicere. Nec etiã video in ſpecie, quam Angel. d.§. beſtias. proponit, cùm ius ſit ſuam cuiqʒ domum vſq; ad cœlũ tollere. l. fi. in fi.prin. ff. de ſeruitu.& ibi glo. not.&l. fi. õ. penult. ff. quod vi aut clam.&l. altius.& ibi Doct. C. de ſerui.& aq. l. nullus, & ibi Dec.ff.de diuerſ.reg.iur.Cur faberal- tius excitare ædificium, aut ſummum ædiũ tectum vitium faciens corripere ſine metu infamiæ non poſsit, cuius idonea ſane ratio nulla reperietur. Ab Angelo itaq; diſſentio, tribusq́; ſuperioribus calibus operas, ſalua. exiſtimatione, locari proculdubio puto, nec
inuitus Gul. Bartoli.& Fulgoſij ſequorſen-
541 tentiam. lis t quæ depuniendo conatuſu-
542
543
pra attulimus, congruere videtur, quod de incoatis vno loco delictis,& alio conſuma- tis, ſeriptum legimus, quorum animaduer- ſio& ad eum ſpectare Magiſtratum credi- tur, in cuius territorio delictũ cœptum eſt, quod in illa ſpecie Ilacobum Butrigariũ re- ſpondiſſe lib. I. Principalium Conjtitutio- num l. ſi quis non dicam. num. õ. de Epiſc.& Cleric. Feli. c.. num. 12. notab. 3. de præſum. Baldus refert, cùm per oppidanos iure Mu- nicipali, quod intra quorumq; fines iniuria prædonum damnum quis paſſus probare- tur, reſarciri oportet,& quiſpiã apud quoſ- dam vinctus, apud alios ſpoliatus proponi- tur. Nam ea paſſum in vtroſq; actionem ha- biturum ſcribit, illis conatus, his perfecti ſſagitij culpam pręſtituris. Tametſi Baldus d.l. ſi quis nõ dicam. nu. 6. apud primos per- fectum eſſe flagitium contendit: quaſi quo loco quis vinctus eſt, ſuæq́; eſſe poteſtatis deſijt, ibi deſpoliatus debeat intelligi, idq́; cõſequens eſſe ait Domitij Vlpiani ſenten- tiæ lib. 43. Digeſt. l. i.§. idem Iulianus. de vi & vi arma. ſcribentis eum, qui in ſuo fundo vinctus ſit, deſinere fundum poſsidere, vt ei maxime inſiſtat. Nam t vt idem Vlpianus
eodẽ lib. eſt author, l. 2. de homi. libe. exhib.
nihil multùm à ſpecie ſeruientiũ differunt,
544 quibus nõ datur facultas recedendi. Quamt
545
ſententiam Baldus d. l. ſi quis non dicã. nu. 7. Feli. d. c..& not. 3.& e. fi. de foro cõpeten. nu. 13. ad illum caſum produxit, cùmpuella vno loco rapta, alio ſtuprum paſſa proponi⸗ tur. Nã eius ſtupri cocrcitionemad vtriuſq; territorij ludicem pertinere conſequens el⸗ ſe ſcribit, Bald. d. l. ſi quis non dicam. nu.7. altero conatũ, altero perfectum flagitiũ pu- nituro. Sicuti, tcùm hominis cædes, telo ex
alio territorio in aliud miſſo, facta, vtrobiq; vindica⸗
3. wtaui lciruu klum. ittarn
, Adebo a 1 Aund 2
„ 81 m Itf wawotault. 8 1 40l n wcdhäunn, e Her ane pet ondi, An ₰ felanep d.eimO. 3 atan Kdlpicbmnd, 4 boscobelth lrel. ſaen grrionb 39 erai 1„zonvhlr. V 41* doswiceam ede0 1 Arrwinunimo pa. auer iicien at oporcn 1 1„ oeionf o an Actaddn Golent. De ſn Ncogebtewelt negd ſwet ferircebcvergo in luam, ar he lqgüpobidere vut . 0 1; i dacptenipolel. Nmmi d Roopwel peregre. ib 1. 5 n. a end Balälententiam Doc e„Hütemlutme ſponſo, en aspud Amtenmdemom er eäum icnä polle ſan in riwä ilct, tmve gt Weineineäumdleinis ſn ſt Wenunaes gadeden. 1 Reunnebummienedc ſ N rillguen apenumor 3 keltnm lunt en 8 7à' groranar. oollelto mnetzain al 1 attctu Gxrendi mnncd lglemu R Were d T. M (90 lem ksdet dus e la zonaguena dicete, a Ineddde Alia . it Aom.

edigie: lerx düium 8 n
1 aaciem mti Oſeie. dner Pobsit cui 12, l d
dur. Abn nn 4d
dlocariptt i. Bartoli.d K ſe 3 qux de u. a congrue ee, oloco delich n egimo, im ſpectare Sterritoriod N aſpecie lacq i b. Princig Mb is non dicam und LcLnum. Kn ert cum pero iq, dodintra quo aii damnum q en i oportet,& u us, 2pudalion a0, apallum inY 0*¹ cribit, illis q ae
9„ erlorlus G
4 4la
1. Wle
pam preltituuk. 10 dicam. nu ſs
—. 5 1 fagitiumc 1.
inctus eſt,1 2 eſpoliatus q 26
cubentis el et⸗ jellgere fud unn Nam awn tauthor,la im aſpecie U zaturkacula 3 Balcusd,
UsAT 9341 Anotzt
„
ttar lllale
545
DEGCISI0
vindicatur,& eius loci iudex, vnde miſſum eſt telũ,& eius, quò miſſum, habet animad- uerſionem: Bald. dil. ſi quis non dicam,& nu.. Abb. c. fi. nu. 25. de foro compet.& c.. nu. i.de præſum.& Feli. d. c. fi. nu. 14.& d. c. 1. nu. 12. nota. 3. Ana. rub. de ſagittarijs.& c. i. de raptor. meliore eius conditione futura, qui maturaſſet. Idem Bald. ibid. d. numer.7. Abb. d. c. fi.& d. c.i.& vtrobiq; Felin. Etſi, vt idem Baldus ſcribit, magis placet plenam vtriuſq; Magiſtratus fore cognitionem, re- pudiatam enim eſſe conſuetudine ſententi- am, conatum à perfecto flagitio ſeparanti- um, eodem loco Baldus adnotauit.
Quæt verâne per omnia ſint,& legibus conſentanea, diſpiciamus. Et primò, an vbi vinctus à prædonibus quis eſt, ibi rebus ſu- is ſpoliatus videaturcnon vbi re vera id paſ⸗ ſus eſt?&, vt maximè eo animo prædones ſint, vt, quem vinciunt, ad oportuniorem locum pertractum, deſpolient. Deſpolia- tum, quo loco quis vinctus eſt, negabo. In- cumbere enim rebus exigo, ò in ſuam pote⸗ Hatem redigere, ſi quis poſsidere vult. 1. 4⸗ in prin.ff. de adquirend. poſſeſ. Nam in ea re& corpore opus eſt. l. peregre. ibi. inua- ſit. Nec defendi Baldi ſententiam Domitij Vlpiani d.§. idem lulianus. reſponſo, quin refelli magis puro. Tunc enim demum vin- tum deiectum fundi poſſeſsione ſcribit, dm, qui vinxit, ei inſiſtit. Igitur vlteriore lacto opus erit, nec vinctum eſſe ſatis eſt.
547 Adde, t ſfolere viatores, quæ habent pretio-
ſiora, metu prædonum mira arte oceultare, quæ ſanè, priuſquam in apertum proferan- tur, prædæ eſſe nemo dixerit. Rerum enim, quæ latent& ignorantur, poſſeſsio nulla eſt. l.3.6. Neratius. ff. de adquir. poſſ. Quip- pe quæ ſine affectu quærendi non contin- git, I. 1,§, adipiſcimur. ff. de adquir. poſſeſ. quomodo autem affectet quis, quæ igno- rat? quibus conſequens eſt dicere, non quo loco quis vinctus eſt, ibi deſpoliatum eum intelligi, ſed locum, quo id re vera paſſus
548 eſt ſpectari. Sequens t caſus, de puella ſtu-
prum paſſa, diſtinctionem recipit. Referre quippe arbitror, libidinis cauſa rapta ſit, an alia qualibet. Nam ſialia,& poſtea mutato confilio, pudicitiæ eius vis adteratur, ſtupri cognitio ad eum Magiſtratum, cui ſubie- ctus eſt locus, quo rapta eſt puella, non ſpe- ctabit. Nihil enim illic libidinis cauſa pec- catum eſt.Spectari quippe ſolere, qua men- te quis initio facti ſit, non qua poſteà, cùm
gdicem pel den 54 quid conſumatur. Vnde, 1 qui frumentum
36,,1 eru
aliudue vſus ſui gratia euexit: quod alieni non licuit, ſi mutato conſilio diſtraxit, pœ-
nam non ſuffert,& hoc Bartolus, l. gxæteras
LITVANIC A
55°
—
55
55²
111 9 9. fi. ff. de leg.i. Albericus, I. 1.§. vnde. ff. de exercit, Baldus d.§. vnde.& laſon l. ſi quis nec cauſam. colu.*. ff. ſi cert. petat. poſt ve- teres probant. Quod ſi libidinis cauſa ra⸗ ptæ alibi puellæ, alibi ſtuprum illatum pro- ponatur, non admitti conſuetudinem, quæ vtriuſq; loci Magiſtratui tribuit ſtupri co- gnitionem. Nam ad cuiuſq; Magiſtratus coẽrcitionem id tantùm pertinet, quod in- tra eius territorium perpetratum eſt. Auch. qua in prouincia. C. vbi de crim. ag. oport. Separata autem eſſe delicta conſtant: aliud rapientis, aliud pudicitiæ vim adferentis, nec, quo loco puella eſt rapta, ibi ſtuprum paſſa poteſt dici, ne, quæ virgo intra cuiuſ- dam Magiſtratus fines fuit, ab eo, vt muli- er per vim facta vindicetur. Nec ſimilis eſt ſpecies hominem, ex alio territorio in aliud telo miſſo, occidentis. Nam teli iactus per ſe noxius non eſt:at puellæ raptus, etſi nullæ poſtea accedat iniuria, delicto non vacat. Separanda itaq; erit inter vtrumq; Magi- ſtratum cognitio, altero de rapta, altero de conſtuprata puella ius reddituro. Contra, quam in cæde hominis conſequens eſt dice⸗ re, quaſi vtrobiq; facta videatur,& vnde ia- ctum telum eſt,& quò iactum:& hoc nos iure vti, vtpote receptiore, Nicolaus Ab- bas lib. 2. epiſtolarum Decretalium author eſt. c. fi. nu.ꝛ25. de foro compe. Etſi aliud ſcio alijs placuiſſe. Nam Baldus I. 1. nu. 2. C. vbi de poſſeſ. agi. veterum quorundam ſenten- tiam refellens, locum, vbi cæſus eſt homo, ſpectandum ait, nõ vnde telum miſſum eſt,
ſed nobis crebriore opinione indicata, plu-
ribus agere non eſt viſum. Plura deſideran- ci legendus eſt Ioannes Andreæ, c. inſpici- mus. de reg. iur. lib. 6. cùm diſſerit de mini- mo in obſcuris inſpiciendo. Illud t eſt ſupe- rioribus coniſequens, quod Nicolaus Ab- bas ſcribit c.fi. nu. 10. de immunit, eccleſ. in illa ſpecie, cùm, qui extra cœmeterium eſt, eum, qui intra eſt, apprehenſa veſte per vim trahit. Ait enim aduerſus locum ſacrum eum facere. Idq́; t Vincentio ſeriptori ve- tuſto placere,& rurſus eum, qui ex loco ſa- cro ſudem aliudue iaculatus, hominem in. loco profano ſauciauit. Nam loci ſacri ira- munitate eum gauiſurum negat, ldem Abb. d. c.fi. nu. n. quaſi& eò loci deliquiſſet, vnde telũ miſit. Nam, quin& ibi delictum ſit, vbi homo percuſſus eſt,& ibidẽ eius rei cogni- tio futura ſit, nulla eſt dubitatio. Quod a Ni col. Abbate probatum eſt. Abb. c. i. nu.. de præſum. per c. ſi.de foro cõpe. Poteſtfautho re Felino c. 1. nu. ⁷. de præſum. ſuperiorib. & ille caſus agijci, cùm malo conſilio quid
adgreſſum,

—— —
——— —ööͤͤ—
95 P ETRI
adgreſſum, bonus euentus inopinantẽ ex- cepit, vt in illa ſpecie, quam Petrus Ancha- ranus lib.j.epiſtolarũ Decretalium adfert, c. i. char.39.verſ.ponit, ſeneca. de conſt. cùm fur nocturnus ſcriniũ, pecuniæ fortè, quam ibi recludi putabat, luerifaciendæ cauſa ſu- ſtulit,& pro pecunia literas, quibus prodi- tio Ciuitatis continebatur, aut aliud, quod in Principis necem reiue publicæ erat ſcri- Pptum, reperit. Nam hunc furti obſtringi ſcribit Ancharanus, ſpectariq́; potius ani- mum nocere volentis debere, I.:.§. diuus. ff. de ſicar.& ibi Docto.& latèẽ Marſ. quam in- ſperatam publicæ rei fortunam,& inopina- 553 tum exitum. Nec contrà eſſe ait Felinus d. c.i. nume, iã. de præſumptio. cuius& hæc ſententia fuit, quod de Gneo Flauio Pom- ponius lib. l. Digeſtor. l..§. poſtea. de orig. iur. ſcripſit, cui, librum actionum Appio Claudio ſubripuiſſe, quem populo Roma- no poſtea tradidit, fraudi non fuit. Inter eos quippe caſus multùm credidit intereſſe. Nã Flauium, inquit, prodeſſe voluiſſe, palam eſt, eum, qui ſerinium ſubripuit. Contraà, nihilo tamẽ magis hunc puto puniendum. 554 Sanè t enim in furtis non animum rem ali- enam interuertentis ſpectari: ſed rei quali- tatem. Vnde, qui æs ſubripuiſſe proponi- tur, aurum ratus, aut contra, qui aurum ſu- ſtulit, quod æs eſſe exiſtimabat, eius, quod re vera contrectauit, interuertitq́;, fur eſt, non eius, quod animo concepit. Quod Pomponium ad Sabinum ſcribere, Domi- tius Vlpianus lib. 47. Digeſt. l. vulgaris.§. ſi quis æs. refert, idemq́; Iuliano placuiſſe au- thor eſt. d.5. ſi quis æs. Quod niſt recipi- mus, multa abſurda cõſequuntur, in primis, quotiẽs de delictis coẽrcendis agimus, per- ſona, cui damnum datum eſt, conſiderari ſo- let, eiusq́; vtilitatibus cõſuli. Quod Baldus lib. lI. Conſtitutionum J. ſi quis non dicam⸗ oppo.i.de Epiſcop.& Cler. adnotauit, cum magna autem captione plerunq; fore res ſu⸗ as furto amittentium, ſi furis opinio, non rei veritas inſpiciatur. quid enim, ſi aurum furatus, æs ſuſtuliſſe putauit? an æs huic condicetur, non aurum? pœnæ item nomi- ne æris duplum quadruplumiie furtum paſ- ſus conſequetur, non auri? quod dicere per quam abſurdum eſt. Occaſionem deniqʒ; fu⸗ ribus eſſe, dominos rerum ſubreptarum ſia putatione eludere, dicturis, re eximij pretij ſubrepta, leue aliquid,& quod contemni poſsit, ſubripere ſe opinatos, conſequens item ſupraà ſcriptæ ſententiæ eſſe, earum re- rum furtum fieri, quæ in rerum natura non ſint. Et enim, vt à propolita ſpecie ne rece-
ROYZII
MAVREI
dam, finge, ſcrinium inane repertùm, eum verò, qui ſubripuit, aliquid rerum ibi reclu- ſum exiſtimaſſe, ignarum pecunia ne, anali- ud quiddam illie ſeruaretur. quid condici, cuiusuie duplum quadruplumue præſtari dicemus oportere?& hoc quidem, quia nulla certa furis putatio eſt, reperiri nullo
555 modo poteſt. Satius t itaq; fore in furtis,
rei, quæ ſubripitur, veritatem inſpici, non furis exiſtimationem. Quod& lulio Paulo ſcio placuiſſe, l. fi. ff, de erimi, expila. hæred, qui in ea ſpecie, cùm quidam rem hæredita- riam, in ea eſſe cauſa ignorans, ſubripuilſet, furtum negat ab eo commiſſum, nec ſubri- pientis animum quicquã mutare, cùm hæ- reditati furtum non fiat, d. l. fin. reiq́; hære-
ditariæ furtum non ſit, non magis, inquit,
quam fur eſt, qui rem, quæ ſine dominoltt,
ſuſtuliſſet, d. I.fi. quacunq; id opinione ſo- ctum dicat, furtum quippe non fit: niſi ſit, cui fiat. l. falſus.§. qui alienum. ff. de furt.
556 Sed etſi, vt Ancharano Felinoq́; placuit,
ſcrinium ſubripientis animus maximẽè ſpe- ctetur: non tamen eo magis furti erit iudi- cium. Ne, t qui literas, Reipublieæ tam per- nicioſas, aut ſcripſit, aut, ab alio ſeriptas, cæ- lauit, de ſua perfidia atq; improbitate actio- nem conſequatur, l. itaq; fallo. ff. de furt.
557 neue, t qui in leges commiſit, quarum præ-
ceptis ſalus Ciuitatis continetur, legum in- uocans auxilium audiatur. l. auxilium. ff. de
z5s minori. Adde, fillicité cuiquam quæſita
malisq́; rationibus, in eius bonis non eſſe. Gloſſ. in ſummar, 14. quæſtion. quinta. Quare nec furtum in ijs quem poſſe pati
559 videri. Quæ t ſententia illo Pomponij re-
ſponſo l.qui re.§.ꝛ.ff.de furt. adiuuatur, quo furi, re, quam alij ſubripuiſſet, furto amiſſa, in poſteriorem furem prodita eſſe actio de- negatur, quod ſumma ratione placuit. Fu- ris quippe, vtpote delinquentis, vt id, quod ſubreptum eſt, faluum ſir, nihil quicquam intereſt. d. 5. 2. Cui conſequens eſt dicere, nullam eum actionem habiturum, apud quem proditionis literæ repertæ ſunt, in
quibus ſeu ſcribendis, ſeu, ab alio miſsis, cæ,
landis, vt fur in aliena re contrectanda, de-
360 liquit. Illud t quoq́; Ancharani Feliniq;
ſententiæ occurrit, quòd, cùm furtumnon ſemper graue atroxq́; delictum ſit, ſed quo- tiens magnæ rei fit. vt eſt ſupra demonſtra- tum, non eſt conſequens dicere, conatum furari ad legum coërcitionem continuò pertinere. Hius itaq; definitio ex rei ſubre- ptæ æſtimatione pendet, quam cùm nul- lam admitterent, literæ tam noxiæ: non mo⸗ do, non graue delictum adgreſſus, qui ſcri-
nium
umülku
. 2 eibqha
gene
inn jis Cts Kraſh deſc) Cdap 3 k
nellvsble„ dekeuo
anfartur. maſci
awti 20,V O09)
Lruio tec 65
rebnitio N.
unide furto.
geceeponln dum. delul 1 mnian ku nine eun madicoallt opini 1 cendunele ſſefuttun n contr cw wolagten wia art, C upontin cunia à0 modol cum ue niumgoue millon i tiſſefun nullun y ruranina ct älan ſm. Ke adnotat. GRtan) llew Drüchg Krin ſeinin RKtad ſxd Taullr.. ltied daletin
1
¹ 9
Al hocin on.„oldztete
heteen felnt
n Kants
5
„ Mlll, 1 vtttalls) ſ V
„mun. 1 lDget. nät umlacci lriſt Nam rolr it eiu nfoi,inea 12 lisprima (cic'wmine n lndbatolat elhrrrnendæ Itet e furtu Aifteturt. lanitepto Por aroſtreptæreit vütwonimuse JVentli glo.d. aiprenoneuen
ninqoafurtu tKnlierarum it ditergo pi ſrimellper e wareQmili Dat üqub MotDnum) miladomoood aoaguecmm reite wan, Rreun cäcer Wrarfonte v. bieand lnglige
kawined a
dt. Nübirn
treſmaviäen, lam rtum nol
Aalie W i
3 Fpolte“ Wthchedmt
d n 3 Ki d, a Anndan
tus N

m A ee Aa dighann b nüſt 4 ſerun auhe
ta 5 An ris dur 5 bütatio l Stinfit gall ditur weit 3 0 lonem ben lü ecn pu bümaut ecaukaignat a- tabeo conn 1' um qyuicgas, i. mnon fat, 3) im nonſit,nc au guiremam I ü qmacunq durtum quipy n. ls§. qui ale 1 tAncharano, dipientis ant a dumen eomag i qul Üteras Rai i tſciplit, auti a perfdiaatgin i quatur, l. itac aleges comn Ciuitatis cont a ilium audiatu Adde, filictt u tonibus, in eh e ſummar, 14. cforum in ij p duæ tſententii N ire,g.aelkde 2 am alijlubriy i rem furemp be uod ſummas 9 vipotedelim 2 eſt, Kuum a 6,1. Cuicoſ 8, mm actionem ⁵ ditionis litet i ſcribendi- forinallenaſ 2 lud † quoc Wa occurtit, qu a i3 aue atroxch di gn. næreiftt u cr. eſt e onlequ 7 o legum 60 ran Eius iac, nch atione pe diun tel entyltels dellig n
3 1
DECIS10 LITVANTCA
nium ſuſtulit, dicendus eſt, ſed ne vllũ qui- dem, quapropter extra legum pœnas eum
5½⁄meritò fore. Sed † an ſcrinij furtum commi-
ſerit, quæſtio eſſe poteſt, in quo, quia perfe- ctum delictũ eſt, non conatus, vt in ijs, quæ ſcrinio recluſa credebantur, expedita eſſe definitio videtur, vt putet quis, ſcrinij no-
zbz mine furtum eſſe commiſſum. Quod † in ea
ſpecie Pomponius lib. 4. Digeſt. l. qui ſac- cum. de furt. reſpondit, cùm ſaccũ quis pe- cuniam habentem ſuſtuliſſet. Nam ſacci no- mine eum teneri ſcripſit, licet eius ſubripi- endi conſilium non fuit, vt mea tamen fert opinio: etſi maxime aliud prima ſpecie di- cendum videatur, ſcrinij nomine nullum eſ-
563 ſe furtum commiſſum. Quiatſola rei alienæ
contrectatio ſine interuertendæ eius pro- poſito furem non facit. l. 1. 6. furtum.& l. ſi quid fur.in prin.&§. 1.ff.de furt. Nec oc- currit, quòd in ſacco ſubrepto Pompontus reſpondit, quia ſaccus ſubreptæ rei id eſt pe⸗ cuniæ acceſsit,& idcirco animus quodam modo ſacci ſubripiendi fuit, glo. d. l. qui ſac- cum.quod in ſerinij ſpecie non euenit.Scri- nium quippe nulli rei, in qua furtum com- miſſum ſit, acceſsit. Nam literarum non fu-
564 iſſe furtum conſtitit: vbi t ergò principale
nullum eſt, acceſſorium eſſe per rerum na- turam intelligi non poteſt. Quod ſi quis di- cat, qd laſon lib. iz. Digeſt. l. ſi quis nec cau- ſam. ſi cert.peta. apud Domitium Vlpianũ adnotauit, ideò in illa Pomponij ſpecie ſac- ci furtum fieri.quia, qui ſaccum ſuſtulit, rei illicitæ operam dedit: quo caſu,& quod nõ principaliter ageretur, coõrceri legibus ſo- let. Huic ego contrà reſpondebo, eum: qui ſcrinium ſuſtulit, haudquaquam illicitæ rei operam dediſſe. Nullum quippe delictum ſequutum eſt, nec ſequi in eo, quod ſerinio incluſum erat, potuit. Nulla itaq; opera rei illicitæ data poteſt re vera videri, cùm, quod erat ſcrinio incluſum, furtum non admittat, nec verò ſubripientis exiſtimatio quicquã mutat, quò magis furtum cõmittatur, cuius rei furtum eſſe non poteſt.I. fi. ff. de crimi. expi.hæred.& l. falſus. õ. qui alienũ. de furt.
565 eod. Quod t dixi, cùm rei principalis furtũ
non fit, nec eius, quæ accederet, fieri furtũ, hoc in Gnei Flauij facto abunde apparet, d. §.poſtea.qui, quia ſubrepto actionum libro eius, quod ſcriptura continebatur, furtum nõ fecit, nec ſcripturæ, nec membranæ, nec operarum deniq;, quas componendis redi- gendisq́; ad formam actionibus Appius Claudius dedit, furtum cõmiſſiſſe eſt credi- tus. Nam, ſi aliud populus Romanus exiſti- maſſet, non erat hominem furto obnoxiũ,
——Q—QꝭO—C—O—ꝭ———
1 11. 9y. Tribunum plebis, inde Aedilem Curulem
566 ac Senatorẽ creaturus. Infames f enim, quo
numero fures ſunt, ab honoribus arceri ſæ- pe reſcriptũ eſt, c.infamibus. de reg. iur. lib. 6. lego Accurſium ſcribere, d. 9. poſtea. à po- pulo Romano Flauiani facti ignaro eos ho- nores tributos, quaſi in eum fuiſſet animad⸗ uerſurus, ſi alienum librum ſciſſet. quod mi- nus veriſimile mihi videtur. Sanè enim cre- dibile nõ eſt, App. Claud. tam diu eam rem latuiſſe, nihilq́; de iniuria ſua tanto tempore queſtũ, dum Tribunus, dum Aedilis, dum Senator Flauius legitur. Quare Accurſio non aſſentior,& in ea permaneo ſententia, vt acceſsionis furtum fieri non putem, quo- tiens rei principalis furtum non fit. Secun-
567 dum t quæ, ſicuti ſupraà diſſerui, in eum, qut
ſcrinium literas proditionis continens ſub- ripuit, furti iudiciũ exiſtimo reddi non de- bere, ita ſanè, vt à præmio tamen eum arce- am:ſi quod inita aduerſus Rempub. conſilia
568 Prodentibus propoſitum eſt. Quodt Bar-
tolus ex facto conſultus in latrunculatore quodam reſpondit, I. ſi is qui.§. quod ſi ſer- uus. per ill.tex. ff. de adquir. rer. dom.& l. ſi quis in graui. õ.vtrum. ff. ad Sila.& l. nulla macula. C. de delato. lib. 10. Iaſ. l. ſi quis nec cauſam. col.3. in prin. ff. ſi cer. petat. qui fur- to obnoxium comprehendit, ignarus eum exulare. Nam negat præmium hunc laturũ, quod exulem capienti ex publico tribuere- tur,& meritò, quia furis capiendi operam
569 dediſſet, non exulis. Propoſitum t autem
cuiuſq; ac conſilium præmium merert, non fortunam& inopinatum euentum, Arg. d. 5. quod ſi ſeruus. quæ in contrahendis obli- gationibus nullum habere momentum ſo- lent, l.z2.& ibi Doctt. ff. de cõdit.& demonſt. licet pœnæ eximant. Docto. d. l.2. Superi-
57o or I diſputatio rei, de qua notio eſt, definiti-
onem reddit ambiguam, cùm factũ, adgre- dientium delictũ, ſit legibus quandoq; im- punitum, quandoq́; pœnam accipiat. Quid igitur in tam ancipiti quæſtione ſtatuamus, videndum?&, qui apud Domitium Vlpia- num lib. z. Digeſt. l..§. fI. quod quiſq; iur. de conatu diſſerunt, Glo.& Docto. d. 9. fl. intereſſe arbitrantur, graue atroxq́;, aut, quemadmodum illi loquuntur, enorme de- lictum ſit, nec ne, vt poſteriore caſu pcena nulla conſtituatur: graue verò delictum, atroxq́; adgreſsis, licet ſine exitu, non im-
„r pune ſaturis. Sic t in Magiſtratum& qua-
cunq; poteſtate præditos vim matrimonio territionibus minisiie adferre molitos con- ſtitutione l.. in prin. C. ſi quacunq;. prædi. pot.ſeuerè animaduerſum eſt. Nam exoluta
decem

9 P ETRI decem librarum auri multa iuriſdictionem in eos, quibus metus adhibitus ꝓponitur, amittunt,& eius honoris, quo abuſi ſunt, ſe- mel depoſiti quandoq; poſtea adipiſcendi 572 iure priuantur. Nec t quiſquam dicat, idcir- co conatum ſine effectu plecti, quia in eo caſu, d. l.. in prin. cùm vis matrimonio vi- tium adferat,& inuitæ nuptiæ nullæ ſint: c.
cùm locum. de ſponſa. in poteſtate metum inferentis ſitum non ſit, id, quod factum voluit, perficere, perfecturi, ſipotuiſſet? Sa- ne enim conſtitutio d. l..& in illis perſonis loquitur, quarũ verſatur vtilitas, quarumq́; intereſt, tales nuptias non copulari, de qui- bus conſtituendis tractatur. Eum itaq; Ma- giſtratum ad pœnam conſtitutionis perti- nere, qui neceſſarijs matrimonio coëunti- um, eorumq́; propinquis vim adhibuiſſe
Probabitur, licet inter volentes contractum matrimonium conſtet. Sed quod nam, quę- ſierit aliquis, admiſſum Magiſtratus eſt, qui neceſſarijs mulieris tutelæ iam ſuæ atq; iu- ris nuptias affectantis vim infert, illius deſi⸗ derio ſui fortẽ emolumenti intuitu ſeſe op- ponentibus,& enim Magiſtratum, qui id agat, non tam vim adferre videri, quam illa- . tam propulſare,&, vt propinquorum muli- eris iniuſta vis eſt, vtpote nuptias impedi- entium: ita Magiſtratus factum vim matri- monio adhibitam vi contrariæ arcentis lau- dandum erit. Arg. l. vt vim.& ibi nota. ff. de iuſti.& iur. Sed Conſtitutionis d. l. 1. C. ſi quacunq;. prædi. pot. aliam eſſe ſententiam exiſtimandum eſt, quæ libertatem nuptia- rum ita tueatur, vt non modò ijs perſonis, quę matrimonio coëunt, vim fieri vetet, ſed
&ijs, quarum conſilio& prudentia rectius 1 ea vitæ ſocietas contrahitur, quales eſſe cu- iuſq; propinqui creduntur, qui pro ſuo af-
fectu curaturi proculdubio ſunt, ne fragile mulierum conſiliumn circumueniatur. Eos itaq; terrere& mulieri meliora fortè con- ſulturos a contractu matrimonij arcere, im- pune non eſſe Magiſtratui voluit conſtitu- tio, d. l. i. non etiam vim matrimonio adfe- rentibus obuiam ire vetuit. Quippe, cùm talis vis iniuſta ſit, conuenienter, ſiquidem matrimonia ſoluta eſſe liberaq́;,& a metu 1 vacua oportet, d. c. cùm locum, eius erit pro pulſatio iuſta, nec pœnam merebitur. Doct.
5 d. l. vt vim. Et t quidem ſententia eorum, qui inter grauia atrociaq́; delicta,& leuia mitiaq́; diſtinguunt, vt in illis flagitij incho⸗
ati pœna ſit, in his nõ ſit, magis recepta eſt, Gloſ. in l. præſenti. verb. cogitatione. ff. de ijs, qui ad eccleſi. confu.& c. nullus epiſcop.
in verb. exigat.. q,.& quod not. Bart. l. pe-
ROYXZII
MAVR E 1
nul. ff. de parrici. Bald. l. ſi quis non dicam. in 2.oppo. C. de epiſ.& cleri. Deci. l..§. fin. nu. 8. ff. quod quiſq. iur. Princi pumq́ Con- ſtitutionibus l. ſi quis non dicam rapere.C. de epiſ.& cler. l. is qui cum telo. C. de ſicar. eſt conſentanea, quæ. quid conatos, ob cri-
minis atrocitatẽ grauitatemq́;, pœnis cotr-
cent, data in mitioribus leuioribusq́ʒ admiſ⸗
574 ſis aliquid molito venia, quæ t ratio& in
perpetratis delictis valuit. Nam ſeruis, qui quid iuſſu dominorum admiſiſſent, impune eſſe placuit, l. ad ea. ff. de reg. iur. niſi facino- ris atrocitas ſcelerisq́; grauitas eos pœnæ ſubdat. d. l. ad ea. Cædem itaq;, furtum aut piraticam iuſſu domini facienti ſeruo parci non oportẽère, aut aliud quiduis vi, quæ a
maleſicio non abeſſet, auſo, quibus caſibus
domini dicto audiens eſſe ſeruus nõ debet. l. ſeruus. ff. de actio.& oblig. Eadem diſtin- ctio in libero homine, qui alterius iuſſu ꝗd
admiſiſſet, apud Iauolenum lib. 9. Digeſt.1.
575
liber homo. 2. ad l. Aquil. comprobata eſt. Nam qui ei obſequutus, qui imperandi ius habuit, damnum iniuria dedit, lege Aquilia non tenetur, d. l. liber homo. cùm alioquin delicii atrocitas ſeu grauitas nullo excuſe-
tur obſequio. d. l. ad ea.& d. l. ſeruus.& Glo. d. l. liber homo. Igitur cùm flagitij atrocitas
ſiue grauitas, eodẽ enim ſenſu vtrumq; ver- bum accipi, idonea cauſa viſa legibus ſit: quamobrem pœnas pendant, quibus alio- quin parceretur, mirum videri non debet, ſi conatus in ijs, quæ atrocitatẽ grauitatemq; ſceleris habent, puniatur. obreptionis verò crimen huiuſmodi ne ſit, diſpiciamus. Et † quidem Bartolus lib. 47. Digeſt. l. non ſolũ. §. ſi mandato, de iniur. apud Domitium Vl- pianum delictorum genera, quod ad hanc quidem inſpectionem attinet, quatuor fa- cit: leuia eſſe quædam ait, quædam grauia, alia grauiora, alia grauiſsima. Leuibus an- numerat, quæ ſine dolo admittũtur, vt cùm damnum iniuria datum eſt. l. liber homo. 2. ff. ad l. Aquil. aut etiã quæ dolo ꝓerpetran- tur: rei tamen modicæ detrimentum conti- nent, vt rei exiguæ,& quę contemni poſiit, furtum.l. ad ea.& ibi nota. ff. de reg. iur, arg. l. ſi libertus. ff. de fur.& l. reſpiciendum. 5⸗
576 furta domeſtica. ff. de pœnis. Sequens t ge-
nus, grauium delictorum eſt, quo numero
ſunt delicta priuata, dolo cõmiſſa, quæ dam- num paſſum grauiter lædun, d. 5. furta do- meſtica. l. auxilium.§. in delictis. ff. de mi- nori.& nota. in d. l. ad ea. quale eſt magnæ rei furtum,& omnis iniuria, quæ perſonæ infertur. d.§. ſi maridato. Grauiora delicta
Bartolus ea definit, quæ publica cùm ſint, Pœnam
Cade eon. , 1 cl./ ole ii Bevoibeee
onis rine n.)
ſtemus die de päli 2 dod.Äq Rde o dsob0 eleom Autcan uthoric daigeiht affichir. deligon ſcriytbale ſopdihe ytompafft falleteke contm & Lhedah dorpie deKas
n w
u, 1 Hon wi
inp ni m. Nerbi
toker 4.
lonni
—
12 araun
b Wlblpolt
eatende dichn 80
r. Ca
mal go.
renulornel rerlquis tenzoacoẽrcc mntlli dep ronpublic Da.“... lorte. Namſe mlievitimo. gircim deg dkobkeptio crigpenseſtle dinnen obrepe netedete Eſo Corchonlum, Aopmiigacui ein.A. Ntno nämnlt ormc Iürnos lgo nocibedodre Uribus bnoriu Imolt gyvni
—
ktä llm tai Ptone ag deſ ttoisodchen Wadaduen dentus dte Laceditde du Reem obr miaaneiae melede
/
3 1 manädner
1- àm,ytge
43 um g ilu d omaior D. uU 4 d mpotete
Ktidimd eeccon
44 alllo ine 0* dis., 1 lüoni

a witiorſd 1 2, Nac mu 1 66 ze 11Gnn gelictsn in dedä dminord e nae V 1
ad ea. 2 lceleris 2 uh dea. CX amann lu dom a3 de aut a 1auns on abeſſe na. do audiet 5 mn deacio, 1,-,g, rohoming Saun apudlauo ai) 0,1 ad l. 1sn eioblequu aunig mnuminit ssithu un d.libt 1T wimn ocitas ſeuſ anauu. lio. d.l.ad.Mdoo omo. lgitt:2 1hhin 88, eodé el raullit- di, idonez sreuuilh em pœnas anchan, eretur,wil iten dis, qux n uiſ bent, pun 23 ohe. iuſmodit 1Aüh artoluslil.ig lo deinil& 1dl elictorun* gea, ſpection Eruim ele quæd frib- ora, aliagt 2= ima. quællne. Kadm
jniuria da eſt.
1 1
——
g.flde h= dln 18 eſticu l. u m um delit ee moag
nuns Tocn 3 raui wauſ 66 — 1 inl ih tca. 111 09 daf yei dac Soh .9. limj— 16G-
DECISIO LIITVANICA 111. 99
pœnam capitis non irrogant, Glo. l.auxiliũ. 4. in delictis. ff. de minori. grauiſsima verò,
377 quæ irrogant. d. gloſ.in d.. in delictis. Ex †
qualitate itaq; delicti modoq́; pœnæ, vnde delicti magnitudo deprehendi ſolet, e. quæ- ſiuit. de his quæ fi. à maiori par. capi. c. non afferamus. in fi. 4. q.i. tradit. glo. c. meliore propoſito. not. Bart. l. leuia. in princ. ff. de accuſa. Bald.l. nemo.in fi. C. de ſum trin.& in Auth. Clericus. col. 2. C. de Epiſc.& Cler. Calde. conſ.i.tit. de accuſa. Deci. c. at ſi cle- rici.⸗.not. de iudie.& ibi l.poſt Abb.& De- ci. Beroius.nu.ↄ⸗.cum ſeq. apparet obrepti⸗ onis crimen, cui generi delictorũ annume-
ys remus. Nam t publicum eſt, vt& falſi, l.i. ff.
de publi. iudic.. item lex Cornelia. 2. inſti. eod. ei quippe cõparatur. l. ſi quis obrepſe- rit. ff. de falſ.& eadem pœna coërcetur. d. l. ſi quis obrepſerit. pœnam falſi deportationẽ eſſe,& omnium bonorum publicationem, Marcianus lib. 48. Digeſt. l.. S. fi. de falſ. eſt author, in libero homine. Nam ſeruus, qut quid eiuſmodi admiſiſſet, vltimo ſuppliciò afficitur. d.§. fi. Igitur, cùm de grauiorum delictorum genere eſſe obreptio ex ſupra ſcriptis appareat, conſequens eſt ſecundum ſuperiorem diſtinctionem, obrepere cona-
579 tum pœnam ſufferre debere. Eſtq́; t hoc in
falſo teſtimonio dicto reſponſum. qua in re, conatum ſine effectu puniri placuit, Gloſ. & Docto. c. i. de crim. fal. Vt non aliud in obreptione dicendum ſit, quam falſi erimi- ni exæquari ſcripſimus: d. j. ſi quis obrepſe- rit. tantò autẽ atrocius eſt obreptionis ſce- lus, quantò pluribus obnoxius eſſe prope-
5do rat, qui tale quid molitus ꝓponitur, cuius 1
inprimis factum, vt& fallum facientis, non vacat Dei contemptione atq; deſpicientia. c. i. de crim. fal. Prætoris quoq́; continet of- fenſionem, apud euius acta deceptor de cre- ditoris perſona mentitus obrepere Tabel- lioni inſtituit. d. c.1. Accedit deniq; eredito- ris captio, in cuius necem obreptio fiebat, d. c.i. quæ coniuncta atrocitatem delicti au- gent, nec ſeparata eſſent in propoſito negli- genda, præſertim qua obreptionis eonſiliũ Pei deſpicientiã continet atq; contemptio⸗ nem, quę res ad magnitudinem delicti mul-
5di tuͤm ſané addit. Nam, t vt Socynus Cõſ. ⁷.
vol.i eleganter ſcripſit,& Beroius probat, d. c.at ſi clerici. num. 97. illud eſt maius deli- ctum, quo admiſſo maior Dei offenſio con- trahitur, quid autem poteſt eſſe flagitioſius: q́; Deum deſpicere atq; contemnere, quod, vti diximus, falſic onſilio ineſt, c.i.de erſmi. falſ.& ſimiliter obreptionis, ob delictorum
332 comparationem, d.l.ſi quis obrepſerit. ad f
pœnas quoq; augendas ſpectari legibus ſo- let frequens delictorum admiſsio, Gloſ. c. admouere,. per ill. tex. iunct. c. latorem. 33. q. 2. Bero. d. c. at ſi clerici. nu. ↄ5. vt grauius ple- ctatur, quod ſæpe, leuius autem quod rarò peccatur. Qua de re Claudius Saturninus lib. 48. Digeſt. l. aut facta.§. fi. de pœnis. his verbis ſcripſit. Nonnunq́ euenit, vt aliquo⸗ rum maleficiorum ſupplicia exacerbentur, quotiens nimiùm multis perſonis graſſan-
583 tibus exemplo opus eſt.In Lituaniafautem,
quod bona cum venia huius gentis a me di- ctum eſſe velim, quotidianus vſus nos do- cet:hominum vulgus, honeſtiores enim ex- cipio, pronũ eſſe ad eiuſmodi obreptiones & falſi conſilia. Conſequens ergò eſt dicere, vindicari in his conatum debere, vt aliorum ſupplicium alios à peccandi conſilio deter- reat.l. capitalium. õ. famoſos. ff.de pœnis.& c. clericus. cum ſimili.ibi in glo. alleg.de co- habit. cleri.& mulie. adde l. aut facta:§. fi. ff
584 de pœnis. Sed t qua pœna plecti debeat Ta-
bellioni apud acta Prætoris obrepere cona- tus, qua de re aditi ſumus, videndum eſt.& conſtat conatum varie legibus puniri, ſæpe mitius, quandoq; æquè atq; perfectum fla- gitium, nonnunq́; grauius, quod in directa- rijs eſt conſtitutum, id eſt in ijs, qui furandi animo in aliena cœnacula ſe dirigunt, vnde & nomen ſumpſere. Nam deprehenſi pri- uſq́; quicquã ſubripuiſſent, grauius, quam fures plectuntur. l. ſaccularij. in princ. ff. de
585 extra. ordi. crimi. Et t quidem in propoſito
tractantibus par pœna, an mitior ſtatuenda ſit, illa placuit diſtinctio, vtruùmne verbo ad delictum quis adgreſſus proponatur, an fa- cto, vt qui verbo delictũ inchoauit, mitio- rem pœnã ſubeat, qui facto, eandem, quam perfecto flagitio ſuſtinuiſſet. Quæ ſententia Bartoli fuit apud Iulium Paulum lib. 47. Di⸗ geſt. l. 1. de extra.ordi.crim. ita diſtinguẽtis.
5e Cuitconſequens eſt, vt& ipſe, cõfutata Ac-
eurſij opinione, mox ſubijcit: eũ, qui puellæ inuitæ oſculũ tulit, ſtupri pœna teneri: idq́; Baldus l.ſi quis non dicam oppo. 6. Cod. de epiſc.& cler.verum eſſe negat, propinquius ad res veneris factum poſt lacobum Butri- garium exigens, cuius hanc eſſe ſententiam ſcribit. Diſtinguit itaq; Baldus factũ, quod à perfecto flagitio remotius eſt, ab eo, quod propinquius ac cohęrens eſt delicto, eiusq́;
5 quali pars, vrfcùũm quis puellã, vim eius pu-
dicitiæ illaturus, humi proſtraſſet, licet huic vltimi ſupplieij pœna remittenda videatur, quod Raphaelem Comenſ.conſiltum, cm ex facto talis ſpecies ineidiſſet, reſpondiſſe Conſ.ↄ6. Chriſtophorus. Philippus Decius
K ij refert.
*

——— 4
PETRIT refert. I. ſi fugitiui. num. 46. C. de ſer. fugit.
388 Rectè t hæc quidem, ſed poſterioris eſſe in- ſpectionis videri, prius enim diftinguere debemus, vt Alexander Tartagninus lib. 2. Digeſt. l.. 9.fi. quod. quiſq. iur. elegãter ſcri- bit: vtrũ certa aliqua pœna legibus conſti- tuta ſit, an nulla, vt priore caſu, qui iuriſdi- ctioni præeſt, legum pręſcriptum ſequatur, nulla neq; ſeueritatis, neq; clementiæ gloria aflectata, l. reſpiciendũ. ff. de pœnis. poſte- riore autem, cùm puniri conatum lex vult, nec pœnam præſcribit, quam irroget, pro animi ſui motu ludex arbitrabitur. I. hodie, ff. de pœn. l..§.1. ff. de effract. c. de cauſis. 2. reſp. de offic. deleg. Illud, quod proximè di- cebatur, ęſtimaturus: verbone an facto, pro- Pius, an remotius ad delicti conſumationẽ 389 nocere volens acceſſerit. Illud t deniq; ad- monendus eſt ludex in arbitrando, licet ad vtramuis partem inclinare poſsit, d. l. hodie. procliuiorem eum eſſe ad mitiorem pœnã oportère Bald. l. quicunq;. nu. 18. C. de ſeru. fugi. re ita temperata, ne nimiæ indulgentię coarguatur, Bald. d. l. quicunq;. nu. eod. neu contra ſeueritatis. l. perſpiciendũ. ff, de pœ- 590 nis. Etenim, fqui durius in reum quid ſtatu-
100
ROTZII
it,& poœnæ modum prætergreſſus grauiter
eum lædit, impune Rubr. C. de pœna iudic.
quima.iud. num. 2. ferre Baldo authore non ſolet, ꝓpterea quòd, vt idem Baldus d. Rub. K d. nu. 2. eleganter ait, qui ita menſurã ex- 591 cedit, dolo carere nõ videtur. Quanq́; t non neſcio, quod ad primum caput diſtinctionis attinet, licere ius dicenti ex cauſa pœnam le⸗ gibus præſcriptã in condemnando non ſe- qui, ſed quandoq; grauiorem, ſæpe mitiorẽ infligere, idq́; inter omnes conſtare, Bald. pPoſt lacob. Butr.& alios. l. ſi ſeuerior. C. ex quib. cauſ.infa. irrog. Idem. Bald. Roma.& alij, l. quod ſeruus. ff. de condi. ob cau. Marſ. ſing. 182. iudex non debet. id. Marſ. l..§. di- 92² uus. num. 0. cum ſeq. Vnde, t Ludouicus Pontanus Conſ. 4²9. Conſidero in propoſi- to. Marſ. vbi ſupr. in ea ſpecie, cùm furtum rei etiam modicæ lege Municipali ſuſpen- dio punitur, poſſe nihilominus ludicem mi- tiore pœna electa ſupplicium moderari,& capiti furis parcere, reſpondit. Secundum quæ molliendi exaſperandiq́; legum pœnas facultatem eum, qui iuriſdictioni præeſt, ex 593 cauſa habere, conſequens eſt dicere. His t itaq; definitis, quam pœnã in obrepere co- natum ſtatuamus, conſequens eſt tractare, & an recte facturi ſimus, ſi eius faciem ſtig⸗ mate aliquo, aut charactere notandam pro- nunciemus, id quod non defuit, qui exiſti- maret, ſed quia illa pœna in eum, qui Prin-
MAVREI
cipis ſigillum adulterauĩt, eſt conſtituta, e ad audientiam. de crimi. falſ. ad inferiorum
594 acta producenda nequaq́; videtur, ne pœ-
nas, quæ molliendæ ſunt interpretatione, contra Hermogeniani l. interpretatione, ff.
5ꝰ de pœnis. præceptum aſperemus. Adde, t
hominis faciẽ, quæ eſt ad cœleſtis pulchri- tudinis imaginem figurata, inſcribi notisue quibuſdã compunctã deformari nono por⸗ tére, idq́; Impp. placitis l. ſi quis metallum.
566 C. de pœnis. contineri. Secundũ t quæ Bal,
dus lib.z2. Principalium Conſtitutionum C, Rubr. de vindi. liber. nu. 2. nullum tam gra- ue flagitium admitti poſſe ait: cuius vindi- candi cauſa naſo auriculisue amputatis, aut eſfoſsis oculis vel alio quoquo modo ſacies
597 hominis fœdanda ſit. Hoc f am plius Ange-
lus d. l. ſi quis in metallum. frater, ſi quid ad-
uerſus hæe Municipum lege cautum pro- ponatur, negat ſeruandum, cuius ſententiã Felinus refert, c. cum non liceat. in prin, de præſcrip. nec quenq́; mouere debet, aduer- ſus hanc Baldi Angeliq́; ſententiam, quòd Pontificum Conſtitutionibus d. c. ad audi-
598 entiam, admiſſa ea pœna ſit. Nam t quoties
in hoc genere cauſarum aliud Pontifici, ali- ud Imperatori placuit, diuerſis editis con- ſtitutionibus, in ſuo quodq́; foro ius reddi oportère iamdudum cõſiſtit, Bartolo I. pri- uilegia. C. de ſacroſan. eccleſ.& alijs Abb. poſt Anto. de Butr. c. clerici, de iudic. idem Abb. c. 1. nu. 7. de ope. no. nuncia.& c. ec- cleſia ſanctæ Mariæ. nu. 14.& ibi Peli. nu. 43.& Deci, num. 8, de conſtitu. præcipuæ dignationis legum maxgiſtris authoribus. Cùm igitur tali pœna tentatum obreptio- nis crimen plectendum non videretur, mi- tiusq́; cum eo agi ratio poſtularet, qui non in recenti, ſed diutinum carcerẽ perpeſſus, ſententiam exciperet, l. ſi diutino. ff. de po- nis. iuſſus eſt reus, nobis ita beni gnè huma- neq́; arbitrantibus, hinc id eſt Vilna, vbi mercaturæ faciendæ gratia degebat,& Li- tuania abſtinere, ex torrisq́; eſſe, ac fines to- tius huius ditionis quàm primũ excedere, facultate eodẽ remigrandi perpetuò adem- pta, ne ſua improbitate vulgus hominum, ſatis per ſe ad falſi conſilia procliue, depra- uaret, id quod eſt Principis poſtea de-
599 creto confirmatum, vtile t rati, e req;
eſſe publica, malis hominibus ſu⸗ am purgare Prouinciam. 1, 3. ff. de offic. præſid.
PETRI
—
, geul Dekgu 7 1. 7 IN 311 1 ½ 7 A Wn tnbunl vvedi 594 Mdebe⸗ 13 dwenreei 4 ndt! 9* fmiannd (0' der uuuela 6d” Wnn 78 ii ih unan,, . rd phi A 6 ſtn M / 3 f vuunn. den 9 Da Sfla alenl d 44 du
earu ànrum mali
1 4*
10 A audurutur, ad neut
lide ſt armnee diein (8. Aie Aalutuerſ’bers d8 ntuhregeniene debe 3 u luſmunumeſh, Ah aum. 1t Hi jutamalmntaſeut v Gin ur amumv'iann
Chd aa.
„ A er quntſime. „ M. nuilaan *ee Nuam gila gn
m n. 18 44 iene . RAnd At 3 10,
det helſote 9e,.
9 laatjini, 6 ldhdo „ tunchyelag,
4.. N ſanr„ a n
b). ꝓ. h 716
74
110
Nee, 4
9 h ¹ M detentnn
TIn m.
— S —— =—=—= ——— ½ ½ — = —
. 3o Feßenn, 1 7 D 54 . Lul d’riuns—, 3 H, ,)„ 31 deipi 2 ſuanlo ifen, A kr. A a n quc ſai, 1 1 4, G3 LLaht 4 )* 1 1 3 Alenn un gotefß, 9
fen, N ſale,; 9 Klunein d le ti f
ſdatte.. 7 10, 1 71

ſdelde MNha
. 3 ntinent z
aimitig Jn dlo aurid An bvelaliot arſu uanda ſit. inmetall m Nunicipu 1r, eat ſeruan u, et c.cumi quencht o Jä Angel T Conſtitut ao, nikkeapœr Sati necauſarut e al,
,
tori placui Hiin u in ſuoc mihädl mdudumc Tka, de ſacroſar a* lüih de Butr. c. 12l di u.. deop It.m- x Mariæ. 1„Aütn „num, 8, ühre s legum gabt. rali pœr 2 ar- plectend isnuf eo agi fa ell ſed diutin aguttch excipereſ, im ſtreus ne Kabr antibus, 9 did
inere, ext zd,
1* 6 dẽ remi e lch,
⁸△ 8 9*
10
PETRIROIZII MAV.
REI
ALCAGNICENSIS,
RE⸗
GII IVRECONSVLTI,
Deciſio Lituanica Quarta.
De legitimis excuſationibus eorum, qui in ius vocati non veniunt.
S VM MARIVM.
Vtrum ad vnum tribunal vocatus, ſi ad aliud pocetur,& eòd venire etiam debeatõ& nu. 7.
Captiuitas, infirmitas, peregrinatio& publica expeditio excuſant à contumacia.
Exceptio firmat regulam.
Permiſſum vno caſu, prohibitum alio videtur.
Quod non excipitur, ſub regula manet.
Vi fluminus probibiti, equiie amißione ad indi- cium non accurrentes. item mercaturæ aut rei dominicæ cauſa abſentes excuſantur,& quare, M. 13-
Ad num tribunal ocatus, ſi ad aliud maius vocetur, exceptionem non habet.
Idem ſi ad minus trbunal, ſed de maiori.
De pari aut etiam eadem re ad duo tribunalia æqualia vocatus, ad verum malit, occurrere
oteft.
Ad duo tribunalia vocatus, ad neutrum accur- rens, Vtrumq; contemnere dicitur,& quare, eum num. ſeqᷓ.
Ad duo tribunalia diuerſis horis vocatus, licet eadem die in vtroq; reſpondere debet.
Caſuum expré ſcus ſimilium idem eſt, quod de ex- breſsis iudicium.
Iudicum iniquitas multos cauſæ iactura afficit-
Captiuitas iure communi& Saxonico excuſat à contumacia.
Contumacia ex contemptione iucdiicis naſcitur.
Iocatus in ius, nec cõparens, iniuriã facit iudici-
Luæ captiuitas excuſet à contumacia.
Iniuria. Magiſtratus impediti procuratoré mit- tere non debent. impediti ſua culpa debent.
Inops procuratorem non mittit.
ltem impeditus ſua culpa in cauſa ardua.
Magnitudo cauſc ex quo æſtimetur.
Matilda 30. paſſuum milia agri, aliquantulum terræ Vocanitt.
Antiochus Aſiæ Rex, ampliſsimos Regni ſui fi- nes, modicos dixit.
Ex qualitate perſonæ aceipientis, magnum alio qui, modicum appellatur.
Cauſa perplexa inter graues& arduas numera- tur.
Sententia contra detentos in vineulis lata, quan- do nulla ſit,& quando poſtea reſeindatur.
Qui a latronibus, prædonibus potentioribus ve
diſtinentur detentis in vinculis ſimiles ſunt.
Alieno flagitio impediti procuratorem non mit- tiu*t.
Sententia contra vi priuata detentos lata quan- do nulla ſit,& quando infirmetur.
Seire iudex dicitur, quæ ſcit, quà iudex eſt, non qud Priuatus. Qui ahicunde exire non poteſt, pro vincto eſt.
Alicunde non diſcedere datis fideiuſſoribus aut iureiurando promittens, in eadem cauſa eit.
34 35 36
—
Idem in ſimplieiter promittente aut dicente, ꝗa grausè eft fidem fallere. Inter iufiurandum es ſimplicem loquelam, nulla eſt apud Deum differentia. Sit ſermo veſter, eſt, eſt, non, non, quod amplius eſt, à malo eſt. Promiſſim quid, quid idem dictum. Dittum, niſi quod iactandi animo profectum eſt, præſtari debet. Fides, numinis loco olim culta, proxima loui à Romanis in capitolio collocata eſt. Religio M. Attilij Reguli in jide hoſti data. Nobilibus, elaris& dignitate præditis, quam plebeis obſeuris& priuatis plus creditur. Nobiles in ſuffragando præſeruntur plebeis. Item in teſtimonij dictione, niſi pro reo plebei, nobiles pro attore teſtimonium dicant.& nu- 46.& inter nobiles qui nobilior eſt, præualet. Fæmina nobilis, in teſtimonij dictione, præfer- tur Viro plebeio. Regulariter in teſtimonij dictione vir fæminæ præfertur. Pauci teſtes nobiles multis ruſtieis& Cardina- les pauci multis pannoſis clericis anteferütur. Et ſi nulli etiam dignitate prædito mandatum ſe d Principe habere aſſerenti creditur, nobilis ta- men præcellentis fidem ſequi honeſtum eſt. Prætor, qui nobili totum prætorium pro earcere aut Ciuitatẽ dedit, ſiaufugiat ille, excuſatur. Creditum ſibi caſtru nobili rommittens, ſi allius admiſſo in hoſtium poteſtatem venit, Veniam meretur, aliter atq; ſi plebeio commiſiſſet. Qui ob nuditatem apparere publicò ſine dedecore non poſſunt, ſi in ius Yocati non veniant, excu- ſantur. Egeſtate impediti Innoeentio& Alexandro au- thoribus comparantur ægrotis. Appellatori appellationem ob egeſtatem nõ pro- ſequenti tempus non currit, nec ob eam cauſam vicko non appellaſſe nocet.
MNobiles pauperes exemplo egregiarum perſona-
rum ad iudiciu teſtificandi gratia nõ venunt. Pauperes tam qui ſuo, quaàm qut fortunæ vitio egeſtate laborant, adiuuantur, cum nu. 65. Non inſpicitur factum, ſed cauſa faciendi, cum duob. nu. ſeqᷓ. Mulier, tam quæ ex alieno, quam quæ ex ſuo vi- ro concepit, excuſatur aà contumacia. Priuilegia vteri. Pyiuilegia præguantis& puerperæ. Reipub. mtereſt ne quus ſua re malsè vtatur. Omnis extra matrimonium coucubitus diuind et humano iure prohibetur. Adulterij pœnas legibus ſtatutas nemo eſfugit. Pauper, tam qui ſuo, quam qui fortunæ vitio la- borat beneficium babet legum. Vtrum pauper ab inope diſferat. Paupertatis yerbũ Bartol prinationt ſignificat. 11 68 Inops
e
————y—————˖˖—Q—QOQ——
———
——
„ ——
—

182
* d2
80 △
FEFETRIROYZII Iops quibuſdam is eſt, qui nihil habet. 134. Bartoli ſententia refellit ur,& num. 7o. pauper eſt qui minus 50. aureis in bonis haber. 136 Pauper eſt, qui modicum habet. 138 Pauper eft dictus quaſi parum habens. 139 Saupertas M. arrone authore à parua pecunia 140 deducitur. Pauper e V,, e, i in bonis habet.& nu. 83. 142² Inop ſecundum quoſdam eit, qui nibil habet u bonis. 145 Quorum opinio refellitur,& nu. 7⁶. 77. 78. 79. 14 6 G Aho. 147 Veesne ad aliud refertur,& contra, paruum, 148 u. ſeq. Lu; 2 Pauspeyne eſt, idem'inop 95, Cuun?; nu. ſeq. 149 7 cue’er opinionerde diſfereHtia mter pauperta- 150 „2e24 G& mopiam improbantur. 153 Inopiaa paupertate diſfert, authore Royxio, quà 154. genus à ſpecie. Lui nihil habet Hauper non dicitur, ſed imops. cii 155 duob. nu. ſeg. 156 Pauperi uc facn ltates aßignentur. Modici a hellatio lata ſumd pacet. 157 Modicey Pan, quod harum eft,& quod paruum 158 ſignificatur. 159 I pianus Tulnuſeulum modicum pro paruo di- xit& alij imiliter alia, vſq; ad nu. 95. 160 Modicum pro pauco ſumitur cum nu. ſeq. 161 Modicum mediocritatem ſignificat, vt immodi- 162 dicum, modum excedens. 99 Modus quid. 163 Modicum perſe non dicitur. 165 Mons baruus& milium magnum appellatur, 166 idem alid atq alio relatii, magnum haruum 167 dicitur, ſimiliter multi& pauci, cum nu. ſeq. 168 Tria, quatuor,& quinq pauca vocantur& multa. cum nu. 18. 173 I' trum duo multa recte dieantur. I' num numeri principium eit. 178 UVnum eſſè multa, diſputat author. Centum& amplius pauca dicuntur. 279 Item tria& viginti millia 180 Meretrix quibuſdam eſt, ſuaplus as qudm tribus 191 & triginta hominum millibus ſe miſcuit. 182 Meretrix quæ verè dicatur. e zn. 118. G 121. 193 Baldo quæ meretrix. 184 Meretrix vnde dicta. 185 Meretricus nomen vno compreſſu quæritur. G& 186 nu. 120. Nicolaus Abbas refellitur. 18 Carpitur Alciatus, Dꝛuina lex, quæ mæc hari vetat, meretrices eſſè 188 Netat. 199 Maritus vxorẽ adulterari ſemel paſſus, leno eſt. 190 Mulier, quæ ſe vni mi cet abſqp etio, pro mere- 191 trice eſt. Sui copiã vni faciens, teſtis ſ poteit, quæ plu- 192 ributs non poteit,& quare nu. ſeqᷓ. Conſuetudo veneyis cum vna⸗ quandoq; legibus 193 improbata 107 1 fuit 194 Maulier Vnius duéerti⸗ contenta cogi non de- bet diſtincta ab alijs veſte vti: ſicuti meretrices. 195 Carpitur Baldus. 127 Item Salycetus. 197 Ex aliò relatorum parum habet, ex aduerſo ni- mium, pro medio autem ſatis. 200 Satis eſt medium inter multum e baucum. 201 Exemplum proximori rudium gratia ponitur. Quid parum in repub. ſit, quid ſatis, quid item 203
nimium cum ni ſeq. /2 ad num. 34.
MAVREI Quibus lex præeft, Deus praæeſt, quibus homs autem, belua. Facile e t imper ium in bonis. Triplex hominum genus apud Heſiodum Furioſus parricidi pœænas non ait eum nu. i4 Furioſus, ne ſibi alijsue noceat, ind Sra e. neri debet. Ebrietas& ſomnus, infantia item e⸗ ſomnium excuſant delictum, cum duob. aum. ſeg. Iniuria ex aſſectu facientis conſiſtit. Hippolytus Marſilius carpitur. Parricidiñ cætera delicta immanitate e ſuperas. Komulus in parricidas nullam pœnam ſlatuit, & quare. Pœna à poſterioribus in parrieidas eonſtituta. Saehen, eeehun En 6ſ7. item nu. 164. Omne ius hominum cauſa conſtitutum eſt. Saai en Negine jactumd de fusrioſò ſuppli- cium ſumi iubentis malè a Marſilio de fendi. Et quemadmodum defendi poſgit. Furioſorum admiſſa cur non puniantur. Eurioſi ignorantibus e abſentibus cõparantur. Ignorantia excuſat delictum. Abſens criminaliter condemnari non poteſt. Furor liberat pæna delinquenté etiam damna- tum,& an conſulendus princeps. Quare in furioſo os non animaduertatur. Qu furioſu m punit, hin peccat. Ob delicti immanitatem licet iura tranſgredi. Aflicto non eft addenda affliclio. In delictis interpretatio mitior eſt adbibenda. Concludit de ijs, quæ aliò referuntur. Modicum quid,& nu. 2o⸗ V3. id nu 209. Momenti verbo pundtus fignificatur dſc ad uu. 172. Idem verbum eum auts n temporis laxamen- to accipitur, ſq; ad nu. 177. Fuſior mo menti ſi Ha atio ad plurium dierum demonſtrationem. Exempla non arctant regulam. Neceſgitas ferijs caret.
Quæ opera ru ſtica lieits diebus feſtis exercétur. — ₰ 4
Momentum naturæ quod enuleio.
Dies qui.
Seipulactio noctu retis contrabitur- Le ger acl ea, Tlt æ fre 4 equentius/ filt teadapt A*ltute Bartholomæus Socinus e Doctius eius præce- ptor refelluntur.
Momenti deſinitio ab Aceurſio tradita confu- katler.
Momentum Me non ſignificat. V'aga mo meuti ſtgnificatio
Confeſtim fit, quod momento fit. Confeſtim fit, quod, quamprimum fieri poteſt,
7!.
Cachun Verbum plurium dierum hpatium quandoq demonſtrat.
Con feſtim fit, qu od dee cennio fft.
Confeſtim cum temporis laxamento aceipitur. T intelli gi magis, qudm dici poteft.& nu. 1964 Idem ſtatim, quod confeſtim ſfęnißeat.
Verbi confeſtim es ſimilium Rgnificatio. cum nume. ſeq.
Statim fit, quodi intra viginti annos fit. Quod intra centum dies f it, repente disitur fa- ctum, eum nu. ſeq. Concluſio de vaga verborum ſignificatioue temporis punttum demonſtrantium.
210 Qu
18 be
5„A 31
t9. Henulze 4 üͦhuuy 7 4 1) ele,„ 1ℳ biinn ai
gd tuld 111 Ine g,
Ihiuͦ 1 ru.
um Wh thd
3 T. und
aeit ef, 70 1 Q☚ά n4 2 bch Aet, G n, Mn Aucr-
den de Wut“ TT
1„p]
17
34 V tat m tn luge e!4n Ma 1
36 J 1 d 1
7* 1
1 1 91 1
ge Natenn 1,g kecke
2—
260 Apine fanuana 1M 217 uaaalgi 9 461 tuioe Ney nun „ Hiis 1 di alnmg 26¾ Ln) 9 ns iu Hyſe
chginse ul ennron,

d
den, A a. t AA
*1e ldef
rAN N
ainumgen X R ancia, X k welthſth la an Setain „(e. unud ai etttum n* ſnaun
4
fecln faen 1,, ſer
3 Marſtus 1 5 1 Kctera de! (ell,
1,. 1 u darnieidas hat, R ult
feriorihns: ſe oribus J ], elatur A e“ „, Mum can gum D. Vum Kegmekh M „ Q 1 1'
*
uubentis m“ nodum deft a maimiſſa cu 0 wrentrbus& 8. tuexeuſat deli 4 innmaliter coh 4s Aberdt Daon uenn MTOoHſulend n unoſos nonal npunit, bis 5
mmantatem ananetaddens zunterpretatit asri „ qucd Aqutd, C hu— b0 Pn 1 NM
—
DEGCS1O
r10 Lui pauper ſit, arbitrio Iudicis relinquitur niſi
lex modum patrimon/ definiat. cum duob. nu. fedd.
Qui panper ſit, quandoch partim lex partim Iudex
de finit.
214 Minus habens in patrimonio, quam upillus, non eſt idoneus tutor,& quid de teſte ad muenta- rium adhibito.nu. ſeqᷓ.
215 Multuùm intereit teſtis locuples ſit an egens.
216 Paupertas malum nadet.—,
217 Sola paupertas non arcet à tetimonto.
218 Cur ad pauperes teſtimonium dicturos eatur.
219 Teſtis non minus in bonis habere debet, quam id de quo controu ertitur.& quare. cum nu. ſeq.
221 Paupertas quando fidem teſtimonij minuat, lu- dex arbitratur. cum nu. ſeq.
223 Et vnde hoc æſtimetur.&x nu. 232.
224 Suo vitio pauper, non eſt idoneus teſtis.
225 Qui malis moribus eft, hauper eſt,& contra, qui bonis moribus, diues. nu. 227.
226 Diuitic malis artib. quaſi æ poſſéſſori nõ proſunt-
228 Honefta vita pro diuitijs eſt.
229 Integritas perſonæ tollit omnem ſuſpitionem.
230 Honeftatis& opum idem eſt iudicium.& quare.
231 Tefli diuiti, qudâm pauperi, magis creditur.& qiutdnb.
233 Nobilis plura habens eſt pauperior plebeio minus habente.
23 4 In Nobili facultates, quibus tueri dignitatẽ ſud non poteſt paupertati adnumerantur.& quid inde ſequatur. nu. ſeqq. eum nu. 237.& ſegg.
236 Non cumulus patrimonijs ſed perſonarum condi- tio ſecernit paupert atem à diuitis.
237 Quatenus facere quis poſiit, ex qualitate peyſonæ
conuſideratur.
8 Nobili, qua plebeio ampliora aliméta præſtantur-
239 Bonis cedeus facultates poſtea natlus, qua facere hoteſt, conuenitur.
2440 Literarum excellentia nobilitati generis com- paratur, cum u u. ſeqgq. vſq́; ad nu. 243.
244 Sicilia literatos houorat, ideoc; ſancta terra exi- ſtimatur.
245 Luarum artium profeſſöres alicubi bonoranturs 2bi& illæ artes eſſé in pretio creduntur.
246 Virtus nos Deo, non genus, acceptos reddit.
247 In petitione pontificatus obſcuritas natalium
fruſtra obijcitur.—
248 Nobilis ignobili cæteris paribus præfertur. niſt cum ope eget Eceleſia, vt noſtro tempore, cum nu. ſecqj.
252 Hiſpaniarum laus in vindicanda religione.& (azallæ ſupplicium.
253 Dittum m nobili ad milites e literatos produ- citur.
254 Qualitas, quæ priuile gium dat, inter priuilegia- tos inſpicitur, vt alius alij pra feratur.
——4ä——*— 3—
LITVANICA T7VI. 107
263 Pro modo oneris, quod quis ſaᷣinet diues aut hauper iudicatur.
264 Qui habet, quo opus eſl, diues: qui minus, pauper dicitur.
65 Qui egentiſßmus.
266 Qui huic proximus.
267 Tertius paupertatis gradus.
268 Qui diu es.
269 Non eft pauper, cuius pater diues eſt.
270 Mulier patrem habens diuitem aà quarta in bonis viri defuncti remouetur, patri enim eius alen- dæ incumbit onus. nu. ſeg.
272 Vtrum mulier, quæ vittum fibi quærere ſuis ope- ris poteſt, a quarta in bonis viris ſubmouea- tuer. 5
273 Indignum eft mulierem nobilem ſuis operis wi- ctum quærere, idem i viro dicendum. 275.
274 Filium, qui ſuis operis viuere potefl, pater nan alit.
276 Præsbyter pauper, cuius pater diuer eſt, ab Epi- ſcopo, qut eum iniciauit non alitur, ſéd a patre, e hoc quomodo intelligatur. nu ſeq.
278 Qui pauper, qui item diues.
279 Dꝛues delinquendo fit pauper. cum nu. ſeqæ-
282 Concluditur pauperem variè dici.
283 Priuilegia paupertatis vſq; ad nu. 307.
290 Afflictos affligere non oportet.& uu. 295.
29²2 Iudices noſtri temporis& linguam& manus ha- bent venales.
297 luſiurandum peccati vmculum eſſe non debet.
298 Cautſidlici à pauperibus patrocini cauſa quicquam captentes peccaut-
30i Nemo alium beneficio afhcere cogi debet.
305 Intereft Reipublicæ ob mopiam bona ingenia non latere.
308 VItrum vi flumiis prohibitus ad ſimilitudinem captiui excuſetur.& nu. 310.
309 LQaibuſdam caſibus exceptis, caſus eandem ratio-
nem habentes excepti videntur.
310 Argumentum a ſimilibus Valet.
3u Captiuitas tam Savonico, qudm cômuni iure ex- cuſat à contumacia.& quiare. nu. 315.
312 Ius Municipale continens idem quod ius cömu- ne, æguò producitur, atq; ius commune, etians ſi verbis taxatiuis Vtatur, aut ſit odaoſum.& quare. num. feq.
314 Ilia ratio pro expreſſa haberꝛ in lege debet, quæ ſo-
a reddi poteſt.
316 Vifluminis impeditus quando audiatur.& quâ= do non.
317 Infirmitas tam animi, quam corporis exeuſat contumdcCid.
318 Animi ægritudo quæ.
3 9 Dementia aà furore differt, qua genus à ſpecie.& an. 335.
320 Eodem quoq modo mente captus à furioſo diſ=
Uu 17 255 In Doctore quid ſpectandum. fert.
mm nauſlc 256 Miles parum diſtans à pagano,& ab indocto Do- 321 In Fn noceant, quid conſtitutum.& nu- 701...
P.n 2 e bfl ctor, priuilegio carent. eq.
„ t quba 4 ᷑!. 1.— 21 S..— 4 f. 73, 1. g 2—Q„ Tumſ—— tuini 257 Verba debent acctpi cum 7 ectis. 3²³3 Dementus es menle capti edd ſignaficat:o. um cum Jue i un 258 Mihil& mutile exequantur. 324 Præpoſiseo de priuat.
„ 6,001 2„. 8..„.„2„. ligimubu, nſſ 259 Damuato ad manus amputationem, manus quæ 325 Quid demens, quid idem mente captus. cum duob⸗
., 0A! A 6 8„ ſ0„ htm,&ꝗ Valet, non arida amputatur.. nnn. ſeg.
confetme, 260 In Lpiſcopis conſtituta ad Epiſeopos, qui non ha- 328 Manus arida non eſt bro manu.„ e ſen ntiu bent adminiſtrationem, non pertinent. 329 Dementes mente capti e furioſi quibus compa- 3 ¹..„..*† 2 5 nft lunbunn njn 261 Epiſcopus non habens adminètratiouem impro- rentur.& nu. ſeg.. „eentundh“ I bris dicitur& abuſiue Ehiſcopus. 331 De furioſis ſeripta, in dementibus habent locum, 71 A. 1„„ 6 2„. 227„„ 5 7 3„„⸗ g g;„ cum ti- Hrull 2⁶ Qlid S baupertatis def Ratiode Kectetu.— c½ G A2he. 4 ,, 59 F Lu* 2 O Pran cluditur. K un 332 Fdtlu 41ʃ0„„z 4 p 4 pundu7I 0 b— 7 1 ₰ ———= F.— 4————— 2*— ———————————————

104 PETRIROFZII MAVREI
332 Fatui furioſis dementibus& mente captis quan- do comparantur.
333 Dicla in furioſis in pbreneticis habent locum.
334 Duo eſſe dementi genera coneluditur.
336 Cognatus& adgnatus diſferunt qua genus à ſpe- cie, adoptatus item& adrogatus nu. ſeqᷓ.
338 Franciſci Connuani opinio refellitur.
339 Tertium& quartum genus furioſorum quod,& quæ eorum conditio. cum nu. ſeq.
341 Fatui qui,& illorum conditio.
342 In dementia& furore dictum, an in ebrietate ha- beat locum.
343 Pittaci lex in ebrios.
344 Morbus qui Sabino definitur,& qui excuſetur.
cum nu. 348.
345 Morbus Sonticus ſecundum legem uz. tabularum
diem difungit.
346 Budæus refellitur.
347 Morbi præſumuntur diuturni.
3449 Morbus Sonticus qui lauoleno,& qui Iuliano.
an ſẽq.
351 Sonticum quid dicatur.
352 Morbus neceſſariorum exenſatur.
353 Debilitas æquè atq infirmitas excuſatur.
354 Animi languor, Vt& corporis, excuſationem habet.
355 Excuſatur, Gui periculum imminens depulſurus,
ꝗ iudicio diſcedit, aut non venit in iudicium.
356 Et an aà ludice, veniam petere, qui in ea cauſa eſt, debeat.
357 Quu timor exenſet.
358 Timor alils in virum eonftantem cadit, alius non.
2 59 Nan veniens, quò venire tutum non est, etiam Hiher pattum eò venire promiſiſſet, fiue ſibi, fi- ue cauſæ ſuæ metuat, excuſatur, cum duob. nu. ſeqg.
362 In litigatore ditta habent loeum in Iudiee.
363 De ſide publica,&& quando eam ſequi tutum ſit, aut hetere oporteat. cum nu. ſeqqj.
364 De licentia militari,& Tarnonij& Mieliecij in(aſtris diſciplina.
367 Quod de mſecuritate loci, quò quis vocatur, di- ctů eſt, de loco, per quem eò eii eranſeundi, ac- cipi debet,& quomodo intelligendum. nu. ſeq.
369 Ad locum peililentem vocati& non venientu, iuitus eſt metus etiam ſi ſemel venerit, nee ali- um eò mittere cogendum. cum duobus num.
J2⁹a.
372 AKd locum inboneſtum vocatus venire non ha- bet neceſſe.
373 Non omnibus idem turpe eſt.
374 Diſcedeus alicunde peſtis metu exeuſatur, om- niaq; ei iura ſaluaſunt. cum nu. 3/ 6. Vſq; ad nu. 381.
375 De metu mortis,& eius malo.
378 Ex cauſa iuslaabſens pro præſente eft.
379 Lli aliquandiu domo ex neceßitate abeſt, pro
femper præſente eſt. cum nu. ſeq.
382 Diſcedens alicunde metu peſtis, an vicarium re-
82
linquere debeat? 383 Epiſcoporum negligentia in vindicandis hæreſi- bus carpitur.
384 Doctori peſtis metu diſcedenti, an integra mer- ces debeatur?e quid in alijs operarum ſuarum locatoribus.
385 De loco peſtilenti dictum, in locis adiacentibus eſt reſpondendum.
386 Suſpitio peſtilentiæ pro peſtilentia habetur, ut belli ſuſpitio pro bello est cum trib. nu. ſeqg.
390 Peregrinatio& publica expeditio excuſant aci- tumacia.
391 Qui peregrinari dicatur.
392 De peregrinatione neceſſaria& voluntaria,& Vtram lex excuſet vſq; ad nu. 397.
393 Aſfectata abſentia non tribuit prauilegium.
395 Peregrmatio religionis cauſa ſuſcepta quando excuſetur,& quando non.
398 Reipublicæ cauſa abſens excuſatur,& quomoda id accipiendum. vſq ad nu. 408.
4 9% Mmores magistratus in zus vocari poſſunt, maio- res non niſi depoſeto officio præterquã quibuſ dam caſibus nu. ſeq.
4u Perpetui magiſtratus reclè in ius vocantar,& quare.
412 Tutor d pupillo,& curator ab adoleſcente ante
tutelam& curatoriam finitam non conuenii-
tur aliter atq; curator furioſi,& quare.
4¹³3 Magiflratur ad placitum poſiti, vt perpetuima- gidtratus ſemper conueniri poſſunt.
414 Pontifex, dum ſacra facit, in ius vocari nõ potelt.
4 6 Qui ob loci religionem ſe alicunde mouere non hoſſunt, malè in ius vocantur.
4¹ 6 Defenditur Accurfius, à Taſij reprehenſione.& nu. ſeq.
418 Profeſſör legum, dum diſcit e docet, in ius vo- cari non poteſt,& quare.& quid in auditori- bus. cum trib. nn. ſeqg.
4²2 Dicta in Doctoribus, babeàntne in auditoribus loeum.
4²3 In ijs, quæ ſunt ad aliquid, in vno ditta in altero procedunt.
4²4 Ditta in Doctoribus& auditoribus, an ad nudi nomen gerentes porriganturõ
4²5 In matricula non deſcriptus, etiam ſi det literis operam non eſt pro auditore, exemplo militis in numeros non relati. nu, ſeg.
426 Enumerantur Varij caſus, quibs in ius v prohibetur, vſc; ad nu. 431.& de eori intelleciu Gᷓ ratione, numeris ſequentibo vſc; ad nu. 470.
437 Pontificem, Dei ſacris vacare oportet.
438 A legis verbis recedere non lieet.
439 Summa eſt ratio, quæ pro religione facittT.
440 Dictum in Pontifice in omnibus ſaera facienti- bus habet locum.
44 2 In re dubia ſatins eſt legis verbis ſeruire.
446 Afflictio non eſt addenda afflicto.
4 60 Noſocomiori Oriuilegijs Vtuntur Noſocomio- rum Præfecti.&& quare.
461 Militum item Priuilegia tribuuntur eorum me- dicis& vxoribus caftra ſecutis.& quare. cum nu. 4 64.& ſeq.
42 Reipub. cauſa abſentium Priuilegia habent eo- rum(omites,& id quomodo intelligatur nu 7e¹.
466 Recitatur opinio Accurſij,& refellitur-
467 Luod quibuſdam fruitra concedetur, niſj ad quòoſdam pertineret, ad illos porrigitur.(um tribus nu ſeqq..—
471 In ius venire impeditos an procurationem mitte- re oporteat..
472 Priuilegium habens perpetuum, venire impe- ditus Proeuratorem mittere tenetur, aliter ata temporarium habens,& quare. nu. tribus ſegq.
476 Ex miufta cauſa abſens Procuratorem mittele tenetur.
E
Nauſt 9 4* 2 1 4 1„Ael 4 ¹ 697 77 F12 h, 7, en 8 vilamn!4 fen 4 inpelin 1 4 eſſe weytb 6 duuuunnb- 9 1 elpetn. nunttbus
Jlnuuumby
„M10, 400 nvl n r hoc7
en lauſnav ue aiazulkahſg in jyetcd. bineimera
10
11
44„ 14 7 de7 14 bor kedker,O hb d a hertebee- I Vhhe nuuers von amp 1 zanenchmlmuch „gr MrA, NM 77Nnn— 7,5 ,, AE, NKſeEAe n Vertmn lutu 6 3. 1 Aabrotent Se, vVke tNE annadofte aa Maleahalaeu, VGac Pn Ankoynloa turper Paul 7, on tur rsArm n Fefenaita- Aexand
1e Aranmanamunen ef at, Crtintefentin
a ee,
ienanmmrtynu nfus
a lbuanau p uetare uchnen
5
th
Wtw len eelbi: Urdaräaleguut, J)) ne,,d 2 nnranelns au
Sduanolhenbam mt Ppcrre Cwmiau faloauckerur, nouehn Ir SAIiddd R. 1 ſcasndrio nde
d
A
Nieinaiem S 1 dn. Codualbusn nr Aiczeeman.& 1n delſenennn 10 gtjiceiuln lu En dientan m ſn em u Alncle d Ketemnulne e Klum ſpinmnd Ä3d nrecponct ,n vi d ber„. ell 3.) Sn caxeig,

1
916 11
depoſttod 1 70
Ibus na ſe. Ring
nagiſtratus N. 1
nhilo, Ch
ner curatorig a r derat curaton o uurdiplacitu. nu ſemer onu i dum ſäcrafas Merreligionen.S u male m ius uO iitur Accurſius o
drlegum, dumd Wn. un)oteſt,& qu An. 7 n 1 In ſeag
n Docforibus, haa
zue ſant ad alins i ae unt ac 4lich 0
Dodtoribus G du engerentespornh uin icula nondeſem ali un non eſt proaus 1d eros non relutiuqt 5 nerautur vurijtaſ idat
Betur,vſhadnu 2“ tione numerue a fcem, Dei ſiru 2 „yerbu receies a8 et ratio, ſuepſ min Pontifteen habet locum.
5 9—2 lubiaſctimehe 4 uo non ettadden 1 A
7 77 9 3 comuors Priuileg „i,&(udl „Prefeltt, 4“ 1 um tem Priulleg unn AA 4 TA 119 3(4 A
11
„ ſ 464.G ſ 4 7 122 „,Cau 1a' ſentiuf 2 5, Cad 7964. 911 4 G9 (omutéh
europirio Aceu- a,,T, uh nuibuſdam ſ D 3 jneret, 8 dam pertin
nu ſeaſ. An „nitnhtin A“ 1
66
l
aum,
6. 24- 3
un n Danau
. 4 2 F——— 4 ——————
DECISIO LITVANICA I117 10;
477 Qu ex iufta cauſa& voluntaria abeſt, Proeu- zatorem habere debet, aliter atq ex nereſſaria abſens, niſi atoy ſit. G
478 Perperuozmpeditus Procuratorem mittere ha- bet neceſſe.
479 Ldemin diuturno impedimento eſt receptum, quod in perpetuo.
480 In cauſis celeritatem deſiderantibus Proeurator mittendus eſt. 3
4.,81 Lite ante impedimentum caæpta aut præparata, defendi per Procuratorem reus debet.
482 Actor per Procuratorem agit, ſi idoneum repe- rit, aut ardua cauſa non eſt,& hoc quomodo in- telligarur. nu. ſeq. cum nu. 487.& nu. 489.& ſequenti.
484 Cauſa ardua quæ&s duobus nu. ſeq.
4.88 Neceſcitas ineuitabilis excuſat, non etiam, quæ
at euitari poteft.
49 Quomodoimpedimentum probetur,& quibus caſcbus per teſtes,& quibus per iuramentum, cum duobus nu. ſeqq.
494. Impedimentum iuramento uon amplius, quam ſemel probatur.*
495 Luramentum ludice non deferente datum non probat.
49s Impeditur an& quomodo proteftari de impedi- mento debeat, diſputatur, vſq; ad nu. 523.
497 Communis opinio carpitur per Paulum( aſtren- ſem& defenditur per Alexandrum. nu. ſeq.
498 Fulgaſius communem opinionem refellit,& ab Alexandro,& authore defenditur, cum duo-
— bus nu.ſeqq.
502 Eadem item communis opinio confutato Fulgo- ſo ab le Axandro& authore ſuflinetur,&ſa ad 2775.50 8..
tus litem eſſe ſibi apud aliud tribunalallegauit, quærebatur ò O idoneane ſatis cauſa videretur, rv Quamobrem ſiſti eum ſecundo
iudicio non oporteret. Qgominus I ve-
rò eius allegatio audiretur, m ouebat, quòd Theutonum Spec. Sax. libroz. Arti. 7. ius, de quo in hoc auditorio reſpondemus, qua- tuor illa tantùm excuſat, captiuitatem, infir- mitatem, peregrinationem& publicam ex- peditionem. Quibus caſibus neceſsitati iu- diciorum quiſq; eximitur,& Magiſtratui nonobtemperaſſe, nemini fraudi eſt. Con- ſequens ergò videri, nullam aliam defenſio-
3 nem admittendam. Nam t vt dicere vul-
gò ſolemus,& Bartolus libro 9. Digeſtor. apud Domitium Vlpianum notat, l. quæſi⸗ tum.G.idem reſpondit.verſ.deniq;.de inſtr. vel inſtru. lega. cæteriq́; probant, An- gel. conſil. 139. quidam emptores. Roman. conſil. 337. Deci. 1. 1. ff. de diuerſ. reg iur. num. ꝛ7. exceptio firmat regulam. Et, t cùm quibuſdam caſibus, aliquid lege permit- teretur, in cæteris idem prohibitum, ratio- nis eſt.—
VDAMTN IVSVOCA-
6 1
504 Priuatim vtile per conſequentiam publicè vti- le eſt.
os Luædam prinatim vtilia quibnſdam publicè yti libus præferuntur. cum duob. uu. ſeqq.
508 Ius aliud publicum, aliud priuatum.
509 Iniuriam ſacris ſacerdotibus& Magiſtratibus factam quilibet vindicare poteſt,& nu. 519.
io Vera ratio cur militis& litigatoris ceſſatio ple- ctatur, Gnum. 518.
zu Rem vetitam faciens, rebus etiam proſhere ge- ſtis plectitur.
i4 Papirij Dictatoris in ſeruanda militari diſciplina
ſeueritas Poſthumij item Iuberti, e& I. Man- lij Torquati,& Clearchi eadem de re dittum, cum duobus nu. ſeq—.
515 LQuando miles& in ꝛus vocatus, hic ad Iudici- um, ille ad commeatum non veniens, Ducem & Prætorem contemnere dicantur. cum num. ſed.
517 Contumacia quid.
50 Cum quid ſub pœna ad præſcriptum tempus eſfe- ctum iri promiſſum eit, flatim, quam certum e ad illud tempus eſici non poſſe, pæna commit- tltur.
S21 In ius vocatus quando maturè domo profectus dicatur,& quando ſe arctaſſe.
522 Tempeilas intelligitur ſiue marmma, ſiue terre-
tris.
523 An mpeditus de impedimento proteſtari debeat⸗ cum nu. ſeq.
525 Factum ſine voluntate, non habet obſequium, yt fato fattum.
526 Factum abſch voluntate non inſbicitur.
527 Fattum ex voluntate iterpratari debet-
5 Namtquod exceptum non eſt, id ſubregula
eſt, ſic quantum repeto. Bartolus 24. libro Digeſt.diſputat.Rub.ſolu.matri. in fi. Qua t ratione quidam d. gloſſa. z. verſi. quærere vnus poſsit.d. arti.⸗. negant, adiuuari exce- ptione eos, qui vi fluminis prohibiti, aut equo per iniuriam amiſſo, adiudicium ac- currere non potuiſſent, quive mercaturæ faciendæ gratia peregre ſint, in Italiam for- tè aut Moſchouiam profecti, aut rei domi- nicæ operam dent. Interpres tamen Theuton has excuſationes admittit, d. gloſ.
2. verſ.non obſtanrib.& t nos admittendam 7
ſupraà ſcriptam exceptionem reſpondimus, 1.2. in fi.& l. 3. in prin. ff. de in ius vocant. in alio auditorio ſe cauſam habere allegantis, quia ad maius tribunal vocari non dicere- tur. Quo caſu litem inchoatam impunè deſerere licere, Iulius Paulus libro 4ꝛ. Oi- geſto.ſcribit.l.cõtra pupillum.in fi. de re iu-
S dic. Tantundem t probandum eſt,& cùm
ad minus tribunal quis vocatus proponi- tur, ſimaioris rei lis intenderetur. Non exi- go, vt apud vnumtribunal cauſa audiri tra- ctarive cœpta ſit, vocatum quippe in ius eſ- ſe, quominus adaliud tribunal venire ꝗs co- gatur:

106 PETRIROYZII MAVREI
9 gatur: ſatis eſt. Enimuerò' t ſiaccidat de pa⸗ ri cauſa aut etiam eadem ad duo tribunalia, quæ æqualia ſint, quem vocari, licebit huic,
10 advtrum malit, accurrere. Quod ſiad
neutrum venerit, quaſi vtrunq; contempſe-
1t rit, contumaciæ pœnas luet. Ad duo tri-
bunalia ſimul vocatum, idcircò ad alteru- trum eumaccurrere ſatis eſt, quia per rerum naturam in duobus eſſe locis eodem tempo⸗
nre nemo poteſt. Brgò, t cui quamuis ea-
dem dies, noneadem tamen hora a pud di- uerſa tribunalta dicta eſt, vtrobiqʒ reſpon- dere cogendus erit, quia incipit fieri poſſe, vt ſe vtrobiq; ſiſtat. Et hæc quidemomnia apud Domitium Vlpianum lib. 2. Digeſto. Paulus Caſtr. tradidit l. 2. 9.2. in fi. ſi quis cau⸗ tio.poſt Bart. l.z2.§. qui exhibendi de cuſto, Sexhibi. reor, cæteriq́; probant, Alexã. laſ. S alij. d. 9.2,4 quibus plenior hac dere tra-
¹3 ctatio petenda eſt. Quare t verò extra ca-
44
ſus iure Theutonico comprehenſos pœna contumacię remittatur, Interpres Theuton Spes Sax. libro. 3. arti. 7. gloſſa.2. nonſatis explicat, eo contentus, quod caſus expreſ⸗ ſis ſimiles ſententia contineri videantur. Eum itaqʒ, qui vi fluminis impediretur, ne ſe in iudicio ſiſtat, hoſtium potito ſimilem eſſe ait. Nam vt, qui ab hoſtibus eaptus eſt, ſuæ ſpontis non eſt, ita, inquit,& qui vi flu- minis, quò magis iter continuet, prohibe- tur. Equi amiſsi caſum ægritudini dicit ſi- milem, negotiatorẽ mercaturæ cauſa pere- gre agentem peregrinanti comparat: eum verò, quirei dominicæ cauſa abeſt, ad ſimili⸗ tudinem militantis habendum arbitratur,& poſtremò omnes caſus, quilegibus conti- nentur, ad ſupra ſcriptas quatuor cauſas iu- re T'heutonico expreſſas redigi poſſe, ſcri- bit. De quibus ſingulatim dicendum mi- hi ordine putaui, quia in forum frequentes ea de re quæſtiones incidere ſcio,& ſæpe t iudicantium iniquitate multos ob moram venia dignam bona cauſa cecidiſſe animad- uerti, non ſine domeſtici doloris memoria, quodam, qui in meo famulatu eſt, ſuperio- ribus annis damno litis aduerſus leges co- Ercito, qui nihil aliud admiſerat, quam quòd, ipſo temporis puncto, cùm eius cau- ſa ex albo, vt in auditorio Palatino fit, pro- nunciaretur, iudicio nonadfuiſſet, is poſtea, vt in integrum reſtitueretur, Peneficiò vi- delicet ætatis, cauſa multùm ac diu ſcripto à me defenſa, ægrè ſum conſecutus: Sed ad
15 inſtitutum ſermonem redeo. Ordiar † ve⸗
ròab ea cauſa, quam primam lex d. Arti./. facit, ea quidem eſt captiuitas, quæ ius pro-
prium non continet. Nam legibusl.2.9.
illud. in fi. ff. ſi quis cautio. Quiritium, qui in ſeruitute eſt, hae exceptione adiuuatur, & naturalis ratio facit, vt qui externa vi di-. ſtinetur, quòd in iudicium non ſtitit, hocei fraudi eſſe non debeat ‚neq́; enim contem- niab eo Maieſtatem Præetoris intelligi, qui obtemperare ei non potuit. 16 Contumaciam t autem ex contemptio- ne ius dicentis naſci, nemo neſcit. l. contu⸗ macia.ff. de re iudic. Nec t vacare iniu- ria eius, cui non pareretur, quidam Cardſ, Clem. i. col.8. de dolo& contu. putauerunt. 18 Captiuitatem t non eam tantùm accipere debemus, quæ libertatem adimit. Et enim non ijs ſolis, qui in hoſtium ſunt poteſtate, hæc exceptio patrocinatur, ſed& illostue- tur, qui publica cuſtodia ac vinculis eotr- iꝰ centur. 9. illud. 2. reſpon. modò t ſciamus, multum intereſſe, ſuo merito, an per iniuri- am Magiſtratus id patiantur. Nam poſte⸗ riore caſu, mittere eos Procuratorem non oportère, placuit, cùm qui ſuo merito in eum caſum deuenit, hoc beneficio non vta-
20 tur. niſi † ita inops ſit, vt, quo patroceinij
mercedem Procuratori exſoluat, habere ne⸗ getur. Nam in hac ſpecie paupertati veni- am dandam, benigne reſponſum eſt, homi- nis etiam vincula promeriti, quod Pariſium præceptorem meum, poſt veteres Barto.& alij.l. quæſitum. ff. de re iudic. l..9. ſi quis iu⸗ dicio. ſf.ſi quis cautio. I. fi. ff. de in integ.re- ſtit. L.. ff. de diuerſ.& tempo. præſeri. 1.2.§. fi. ff.de cuſto. reo. Doctor. c. 2. de procu. ex facto conſultum reſpondiſſe, Conſil. 102. quod ſententia. vol. 4. ſcio, qui ſententiam, quæ aduerſus eos, qui in vinculis ſunt ac publica cuſtodia, nullius eſſe momenti di- xit, ſeu per iniuriam Magiſtratus id ſuſti- nent, ſeu ſuo etiam admiſſo, cùm per ege⸗ ſtatem conducere Procuratorem non poſ⸗
zl ſunt. Tantundem t probat, d. conſil. 10z.
cum cauſa eſſe ardua proponitur. Nam&, qui in cuſtodia iuſta eſt, ob cauſæ magnitu- dinem neceſsitate dandi Procuratoris libe-
22 ratur. d. Conſil. C. Magnitudinem t cau⸗
ſæ, quæ de rebus, quæ in patrimonio no- ſtro habentur, fortè ſit, non ex modo eius, de quo lis intenderet, æſtimare debemus, ſed ex opibus eius, qui in ius vocaretur, nam homini in non magnis facultatibus poſito poteſt ea eſſe grauis cauſa, quam lo- cuples ac opulentus poſsit contemnere. Modus itac; fortunarum cuiuſq;, qualitatẽ cauſæ mutat,& alij leuem, alij grauẽ facit, vt
23 magis minüſve quis in bonis habet. Sic t
Matildam Argu. c.. in fi. prin. de reſti. ſpoli. lib. 6.l. propter litem. ff. de excufat. tuto. diuitem
mid Rannuducs dokenet iuamnalded, 3 KaTontitex: 6 Woc 12
n uantundixit gawer ufan hibege epen Wum le uoEnn whmnalumc. präcori tellequut vt ianRe Kenumaduerlus lisGererlon ilseenomentt,
dumetdde lipeunciatunc pedimam. umponitur. lafeſa Kntlquælt ucked e, omnaniter. Doc palanc, Um. Nmladu inſeantg. Vrantamiutica te pläaon dampaut eſe m P meünge dtenomdd, Aoin Kpolden. R AA ian meng dangwt Düuliae alun, drings luo Ngurzrpnlhur DlLch,, 1 7 lſecg. prentruüu, UlINNe„„ 1 zwelngh ſanar, loccu it däl 1 Meſt. ſoanit t aud
1 R. Qe RS,„ mandder.
— d alt- imed, te apſoiu
ee
c denan 3 diuu 1/ Au. iiꝗ Bald a edlenta
1— 1 galdglihn bere, Aer
tosaaer.“ d. h botigik de liganaa am ptbba enceeanerie pikon, 105 Callroc unt, aſſer rviagdorg Uigelt
e haber

nach 21 pit
corn
Th, don dan 3. eii dedoll n an Ri no„ w ſern neliber adider elber Aadna qui in! ſteaiäſa dpatroc 8r.h
minere ee! 2m dacit, irürn deuenit,! nemm dannops tai Procuratc, N daene minhact 9 Dpeni vbenigne„rnm⸗ inculapro: rigim mmeum Cyeda tum. ff. de à aicleiW quis cauti1. fär, ediuerſ& pag 10. reo. DM S Ans ultum rel Wilen entia. vol. t.»dun ſus eos, am ii todia, nt l'eli- er iniuria ag vo etiam Kllb ducere Iettath nundem obaif eſſeardva woul odiaiuſta pb cal ebitate i= prod mnllC. rlc erebus, inpi tur, fonc 3 da ntenders üind bus eius=l 80 ini in nqt Shg eſteꝛele= us pulentuſe sit i
fortun Cll n J Iil b ig ge
27„,Al
—— ——
igu e mahn e. Geiſg
———— —
DECISIO LITVANICA III. 107
diuitem fœminam triginta paſſuum milllia, agri, quem Eccleſiæ donabat, aliquantulum terræ dixiſſe refertur, Glo. l. ſed& ſi ſuſcepi. 24§. penul. fl. de iudi. in verb. modica. Sic t& Antiochum, Aſiæ Regem à Scipione de- uictum, Tauro tenus regnare iuſſum, mo- dicos ſui regni fines dixiſſe, author eſt Mar- 25 cus Tullius pro Deiotaro. Eadem t quo inſpectio in accipientis perſona eſt. Ideoq́; argentiaurive pondo clariſsimis viris reli-
cta Domitius Vlpianus lib.5. Digeſto. d. 9.
penul. modica fidei commiſſa appellauit, de
quibus ſi iudicium forte ſuſciperetur, talib. legatarijs leuis cauſa eſſet. Vt& Matildæ de tanti agri modo, cùm tenuiores homines minorum ſæpe rerum grauem ſibi atq; in- tolerandam iacturam meritò ducant. Illam
26 1quoq; Innocentius 4. Pontifex Maximus grauem cauſam atqʒ arduam dixit, quæ dit- ficilis eſt atq; perplexa. Quam ſententiam lib.. Epiſtolarum Decretalium c.. nu. 9. de procura. Nicolaus Abb. eſt ſequutus. Quod
27 † digtum eſt, ſententiam aduerſus in vincu- lis detentos nullius eſſe momenti, exaudiẽ- dum eſt, cùm Iudici pronunciaturo eius im- pedimenti fides facta proponitur. Alexand. 1.2 ff. de in ius vocand.& l. quæſitum. de re iudic.& Bart.& communiter. Doct.ibid.& pariſlatẽ. d. conſil. 12. Nam ſiaduerſus ita impeditos per ignorantiam iudicaſſet, vale- re quidem ſententiam placuit, reſcindi tamẽ impedimento poſtea probato oportere. Alexan.& pariſ. poſt Bart.& communiter
28 Docto. vbi ſupr. Planè t quod in ijs, qui in publica cuſtodia ſunt, diximus, æque in illis erit probandum, qui à latronibus prædoni- huũſve capti, aut a potentioribus vi oppreſ- ſi in vinculis eſſe dicuntur, l. ſuccurritur. ff.
⁊29 ex quibus cauſ.maio. niſi t quòd hic datio Procuratoris non eſt exigenda: Quia ij alieno flagitio hunc caſum patiuntur.
30 Seruabitur f tamen diſtinctio, quæ da- ta eſt, ſententiaàne, quæ aduerſus eos ferre- tur, reſcindenda ſit? an ipſo iure conſiſtate impedimento Iudici, priuſquam pronun-
3¹iaret, non ignorato. Et † quidem, qua ludex eſt, non quà priuatus. Bam quippe ſcientiam nullum ſententiæ vitium adferre idq́; Baldum ſcribere, Alexander Tarta⸗ gninus libro 2. Digeſto. l. 2. 6. ſi quis iudicio-
32 ſi quis cautio. refert. In t vinculis eſſe& eos accipere debemus, qui etſi eorum cor- pori nulla vincula adhibita ſunt, loco tamen aliquo incluſi, latumijs fortè aut ergaſtulis, vnde exire non poſſunt, aſſeruantur. Nam hos Calliſtratus lib. Digeſt.d.l. ſuccurritur. 4. vinctorum numero habendos ſcribit,
quia nihil ſcilicet interſit, quod huc quidem attinet, parietibus quis, an vinculis magis teneatur. Nam æquẽ vtroq́; caſu facultas
33 abeundi non eſt. Eandemt opitulationem
eos mereri exiſtimare debemus, qui nullis neq; vinculis, neq́; parietibus prohibiti, ſed datis fideiuſſoribus, aut religione iuriſiu- rãdi, ne ſe certo loco moueãt, adſtricti ſunc. Quia qui in ea cauſa eſſe proponuntur, ſine dedecore aut probro, reruùmve ſuarum de- trimento non poſſunt in publico apparere. Gloſſa. l. in eadem. ff. ex quibus cauſ. maior. per ill. text.& l. nec non.§.1. ff. eodem. Idemn
34 putem& in promiſſo dictòve, ſine vlla di- uini numinis teſtatione, quia vt Domitius VIpianus lib. 3. Digeſt. l.-. in prin. de conſt.
35 Ppecu. ſcribit, graue eſt fidem fallere. Et, t quod ad Deum quidemattinet, inter iuſ- iurandum& nudam orationem nihil inter-
36 eſt. Quod t nobis declarat Chriſti Dei ſanctiſsima illa præceptio, ſermonem no- ſtrũ eſſe iubentis, eſt, eſt, non, non, eo, quod amplius ſit, improbato, tanq́;, quodab in- credulitate ad iuſiurandum vrgentis pro- fectum eſſe videatur. c.& ſi Chriſtus. de iu-
37 reiurand. Promiſſum t hoc loco aecipio, q́d nudam promiſsionem continetl. ſciendum. ff.de ędil. edict. dictum verò, ꝙ verbotenus pronunciatum eſt, nudoq́; ſermone finitur, d. l. ſciendum. cuius quoq; in iure non leuis
38 eſt authoritas. Namt& dictũ præſtare opor⸗ tere, nequaquam incertum d. l. ſciendum. eſt, niſi iactandi animo dictum quid propo-„ natur, ſic enim lex diſtinxit. d. l. ſciendum.
39 Quanta t verò fidei ratio hominibus ha- benda ſit, vetuſtum Quiritium exemplum nos docet, qui fidem, quæ numinis loco il- lis colebatur, Ioui Opt. Max. proximam in
40 Capitolio eſſe voluerunt, Hine t illa promiſsi conſtantia M. Attilio Regulo, qui ad ſupplicium, vt Marcus Tullius ſcribit, redire maluit, quam hoſti datam fidem fal-
4 lere. Hoc, † quod de obſtrictis promiſſo dictõve adiecimus, in nobilibus clariſq́; vi- ris, quiq́; dignitate aliqua præditi ſunt, ma- ximè obtinet. Quippe quibus ob fidei o- pinionem iuſiurandumquandoqʒ lex remits tat, cũcontrà humiliorib us iniuratis nõ cre- dat, quod in illo iuris articulo eſt receptum, cũ apparitor eũ, quem in ius vocaſſet, aduer-⸗ ſus ſe, cùm adiret᷑, certis vſum verbis in ius vocato inficiante contendit, nã inficianti, ſi poteſtate pręditus eſſe ꝓponatur, veluti E- piſcopus, quãdoq; nec iurato credi Nicolao Abb. poſt Iloannem Andreę placuit. Abb. c.
cũ parati.nu.:2.de appell.in eo, qui dignitate præditus non ſit, aliud reſponſuro. Nuda
1 quoq;
———
—————— ——————————————

108 PETRI 42 1 qudt natalium origo eam meruit præro⸗ gatiuam, vtin creandis Magiſtratibus, quo⸗ tiens inter ſuffragatores variatum eſt, nobi- lium ſuffragia vincant, Bart. l. i. de dignita- ti.libro ⁊2. C.per l. maiorem in prin.ibi.qui dignitate, ff. de pact. And. T'iraq. de nobili. c. 20. num. 37. quaſi meliore fide verſati vide⸗ antur, quod& in legendis Eccleſiæ Proce- ribus obtinuit. Innocent. c. dudum. i. ſuper verb.dignitate.& ibid. Hoſti.& Ioan. And. 43& panor. num. 4. de electio. Sed t& dicto teſtimonio præualet ſemper nobilium teſta- tio, vt inter hos eius, qui nobilitate præcel- lit. Gloſa. I.3. in verb. plebeio. per ill. text. ff. de teſtib. gloſſa. 5. item teſtium. in verb. quis decurio. 4. ꝗ.3. Specul. tit. d. c. teſti.6. poſtq́;. verſ.porrò. Odofr. l.fi. ff. de fide inſtr. Bart. d. ln. colu. 9. verſ.vnde in dubio. C. dedigni. Iaſ. d.l. maiorem. ff. de pact. Feli. c. in noſtra. colu. penult. de teſtib. Calca. conſ.. in quæ- ſtione lacobelli. colu.. verſ. ſed poſito. De- ci. conſil. 342. in cauſa partus. in I. dubio. in fi. Marſ. conſil. 6z. in nomine matris. colu. 6. verſ. confirmatur præterea. libro. Aymo. Craueta. conſ.6.plura videnda. num. 28. Pe- trus Gerard. A petra. ſing. u. his caſibus. col. vlt.& arg... verſ. ſancimus.& gloſa. ibi in verb. dignita.& verb. militia.& verb.igno- bilis. in Aut. de teſtib.& notata. per Hoſtiẽ. & lmol.d. c. in noſtra. de teſtib. And. Tiraq. 4. c. 20. num. 33. Tantùm t autem inter no⸗ bilium& plebeiorum teſtimonium inter- eſt, vt fœminæ nobili, quàm viro plebeio maior habeatur fides. d. Petrus. Gerar. d pe- tra.d. ſing.u.& Andre. Tiraq. d. c.z0.&ę nu. 4533 · Cuùm 1 alioquin, in dicendo teſtimo- nio, viri fœminis præferantur Panor. e. fo- rus.per ill.text. de verbo. ſigniſi. modoò ſcia- 46 mus, hoc ita eſſe exaudiendum, niſi t igno- biles pro reo teſtimonium dicant: nobiles autem pro actore, tunc enim ignobilium teſtimonium fauore rei potius fore, placuit. Carolus Ruinus, conſ. 58. viſis. vol.3. verſi. Præterea quam vis. lib. 6. Adde. not. per. gl. c. Clerici. ax. diſtin.& panor. c. 10. literis. pe- nult. notab.& ibid. Decium. colu.z. verſ.& iſta concluſio& Tiraq. d. c.20. nu. 34. Quo- 47 modo t accipiendum& illud Baldi quiſq́; exiſtimauerit, lib. 4. Principalium Conſti- tutionum Bald. l. teſtium. nu. 2u. ibid. 2. 1oco. ſcribẽtis, paucos teſtes nobiles multis ruſti- cis& vilibus anteferendos,& rurſus, Cardi- nales paucos multis pannoſis Clericis, vt interſit, qui pro Reo, qui contrà pro actore teſtimoniũ ferant, potioribus illis, qui Reo 43adſunt, futuris. EſttSæ illud æquè fauore no⸗ biliũ receptum, vt licet nulli, etiã quiin di-
ROYZII
MAVREI
gnitate ſit, Tribunus fortè, Notarius aut(a mes mandatum ſea Principe habere aſſerẽti credi oporteat, l.. C. de manda. prin.& c, cũ in iure peritus.de offi. deleg. eius tamen ſe- qui fidem, qui nobilitate præcellit, honeſtũ eſt, quodaà Nicolao Pontifice ſcriptumle- go. c. nobiliſsimus.7. diſtin. Ioan. Andre. c.
adapoſtolicę. verb. proponi iura. dere iudi.
lib.6. Lucas de pen. l. mulieres. colu. 5. Verſt, 10. generaliter. C. de dignitat. lib. 12. Ioan. de platea. l. prohibitum. c. de iure fiſ. lib. 10. Ti⸗
49 raq. d. c. 20. num. 39. Factum † quoq; viri
nobilis Prætori, cui in cuſtodiam traditus eſſet, non imputari reſponſum eſt, ſilaxiore carcere vſus aufugit. Excuſatam enim eſſe Prætoris facilitatem viro nobili fidem ha- bentis placuit, ſiue totum prætorium, ſiue etiam Ciuitatem carceris vice eſſe iuſsit. Angel. l. ſià bonæ fide. per ill. text. ff. de rei vendi. Barb. c.⁊.colu. 4. de Commo.& c. ac- cedens, colu. ⁊. vt lite non conteſta. laſ. in re- pe. l. admonendi. nu. 14.&, 82. ff. de iure iu- rand.& Auth. iubemus. col. vlt. C. de iudic. Felin. c. cùm contingat. colu. 3. verſic. prima concluſio. de re ſcript. Alcia.tracta. de præ- ſumpt.reg.i. præſumpt. 48. num. 2. Tiraq. d.
50 c. z0. num. z8. Excuſata † item eius creduli⸗
tas eſt, qui Caſtrum, quod à Principe ſuo in cuſtodiam accepit, nobili cuſtodiendum dedit, ſi huius dolo culpave in hoſtium po- teſtatem Caſtrum venit. Aliteratq; ſi igno- bili euſtodiendum Caſtrum commiiſiſſet, quaſi huius fidem non ſequi, illius ſequi, æ- quum fuerit, Arg. l. fi. in prin. ff. de cuſto. re⸗ or.& l. penul. C. eod.& l. fi. q. hac actione. ff. nautæ. caup. ſtabu. Tiraq. d. nu. 28. quæ ſen- tentia Oldradi fuit, Conſ. 92. Rex habebat. eamq́; loannes Andreæ, eius auditor, ſine præceptoris mẽtione probat: In additi. ſpe- cul. tit. de locato. in fi. cæteriq́; ſequuntur. Barb. l. ex ſtipulatu. col. 8. ff. de verb. obliga. & c. accedens. 2. col. 2. vt lite conteſtata. Cur- ti. Senior.l. admonendi.col. 43. de iureiurã Iaſ.l. ſi pecuniam.§. fi. in fi. ff. de conditio. ob cauſ.Felin.c. Petrus.col..& antepenult. de homicid. Tiraq.d.c.ꝛ0.num.7. Vnde intel⸗ ligere licet, quantò magis excuſata eſſe no- bilium, quam ignobilium abſentia debeat, cùm fide obſtricti, ne ſe certo loco moueãt, in ius vocati non accurriſſent. Quanquam vtriſqʒ exceptionem dari, ſupra eſt demon-
3i ſtratum. Tantundem t in ijs reſponſum
eſt, qui ob nuditatem prodire in publicum
ſine dedecore non poſſunt. Placuitl.inea-
dem.in fi.& ibi gloſſ. ff. ex quib. cauſ. maio.
Sl. inuiti. iuncta. gloſ. ff. de teſti. enim ino- Piæ eandem excuſationem tribuere, quam
iuriſiurandi,
8 Inliman mwngeceb(qlb nen en 49, 94 12½ 77( gumch niiran
wos 1 atem Füsaltro mecentt 1 7 lrbtt; lqus n N nw ung mgsiaae e il
„ zele. dgin übllemeadh follun⸗ ruikcetcert
vtenlil⸗ wool nei. ſüenaopo liedee ſe lcewplius cwannt S hnm 11 G Jegthum app vongrol en dn, e
e.n dblbb. dentc.n W, voian. depelatione 4Sodo k5 d
1es. Gg Ansodad. 1. uocco n. wumm ſl 1 Alüd Blimndali tetturn ggriblar tetcan R kqurivtnec cet,lobmt Iaauln fon apg Baäld liwantes Fe ſt quiſtcnn w nl Ttibuun d al.( ſ„ 4o af 90. nan og.e inoſenc oblbas eldon in ege Nſttutun, Lu tcaun Kmon dcen hludemp Prnnr Neg) Kqlid 1 utt Wamnes atdi Wenäe
6 hn T—
ddn c ceinecot di a epero au
T e, T,,2
ſante Leſcke n ma lerub nin
& N„.
m bo bglalt, tmd ünMen etan mdtiquſ d 3 lndene 3 qwein ec Felnu, dtr gd 3 Klgütäm.
amitgoi ernch adecfit ſesreim

N amn 4 ,/ wlenh n daa tlad 4 8 dni 1 Rnan d Phee Ne aa 4 4 „ Acdad O, üohe limun 8 achru ( verb, ſdepen A nei deCdedh n me üiditm h ane num.zh.) au al ani. du areh mpüräir* Waufugi* Klote hritarn Tahc cuit luett min uitatem cat, la bonæ ſid. ncucolu. 5. Wua ytlitet e, dnendi nu.. ondudem walt üm onting adereſcript Mn gupræſum aigt a.Excuſat f aäui iCaſtrum, 6 a1o n accepit, im niius doloc aihp (aſtrumvel am todiendum Sul- dusfddemno Nlin erit, Arglf tatht enul. C. od Sſbe up. ſtabu.I A!, dradi fuit, 2 nnes Andi ²³ ris métion eel locato. int n. eſtipulatu. I f dens. col. atech admones kol
amn.9 H 6 wcuniam. 9. 2A ul 7 u
Tantunſ 0
. 1 rOGI.
b nuditat Ph 1 cII 4 Vnl
PDECISIO iuriſiurandi, datęq́; fidei religio ac fideiuſſo-
52 rum neceſsitas meruiſſet. Etſi f Alexander
1.2. 9. ſi ꝗs in iudicio. ff. ſi quis cautio. Tarta- gninus egeſtate ita impeditus ad ſimilitudi- nem ægrotantium hanc exceptionem con- cedere magis videatur, quam ſententiam Innocentij fuiſſe Baldus 2.libro Digeſt. d. 6. ſi quis in iudicio. in fi. ſcribit, ſed quibus magis inopes comparemus, languentibus, & qui per valetudinem adeſſe iudicio non poſſunt, an alijs, quibuſdam eadẽè exceptio- ne vtentibus, parui ſanè refert, cùm vtrum libet dicamus, idem in propoſito conſe-
5z quantur. Illud t hoc amplius addo, ap-
pellanti,& ob egeſtatem appellationem non proſequenti tempus non exire. Inno- centi.c. ex ratione.& ibi. Abb.& Deci. nu. 4. vbilatè allegat. de appellatione. Guilhel. l. eos. C.de appellation. Bald. d. õ. ſi quis in iudicio. l. ſi procuratorem.§. ſi ignorantes. & ibi Barto.& Bald. ff. mandati. Fel. c. ſi qui teſtiũ. nu..& ſeq. de teſtib. Marſ. l.. 9. præ- terea. nu.. ff. de quæſtio. vt nec victo no- cet, ſi ob eandem cauſam non appellauerit. Bart.& Bald. d.§. ſiignorantes. Felin. d. c. ſi.
54 quis teſtium. nu. 10. in fi. Tribuunt ⁊ qui-
dam Ludo. Roman. ſing.»o. item quæro: inopiæ& hioc in nobilibus perſonis, quod in egregijs eſt conſtitutum, l. ad perſonas. ff. de iureiur. ne teſtimonij dicendi cauſa ad
s5 ludicem adire cogantur. Neq; t diſtinguo,
vt quidam, Baldus c. quæ in eccleſiarum. de conſtit.& c.ſedes. de reſcrip.l. bona fides. ff. depoſi.l.penult. ff. de iure doti. Auguſt. Be- ro. rub. de iure. patro. nu.⸗3. Marſ. l..9. cùm quis latrones. nu. o. ff. de quæſti.& in pract, 9.Ordine. nu. i3. aliena quis iniuria& fortu- næ vitio facultatibus lapſus ſit, an ſuo ma- gis merito ac culpa in paupertatem decidiſ- ſet, quo magis minũſve ſupra ſcripta exce- ptione vtatur. Nam& ei, qui ſuo admiſſo e- geſtate laborat, ſuccurri, æquum eſt,& ita loannem Andre. d. c. quæ in eccleſiarum.& Imolenſem ſcribere, d. c. quæ in eccleſiarũ. Felinus refert. c. ſi qui teſtium. nu. u. de teſt. & d. c. quæ in eccleſiarum. colu. 22. num. 66. Prope fi.ibi in gl.z. in fi. Quæ ſententia Arg. c. quieſcimus. 42. diſtinct. l. mutus. õæmanen⸗
5 te. ff. de iure doti. vera eſt. Nam vt ma-
xæimè facto ſuo in eas rei familiaris anguſti- as deductus quis ſit, id quidquid fuit admiſ- ſi, in rebus ſuis iactandis diſperdendiſq́;, non eo ſpectaſſe, in ius vocatus ne adeſſet, ſed obtemperare magis animi ſui cupidita- ti& morem gerere voluiſſe, quod inſpici oportère, conſequens eſt, non quod in prę- ſentia ageretur, Arg.l. verum.& l. qui iniu-
ndͦOnO[a——
L IT VANICG A
7111. 159
57 riæ. ff. de furt. Pro’ t qua ſententia faeit,
quod Pomponius libròo 24. Digeſtor. l. eti- am. 5. licet. ſolu. matrimon. ſcribit, qui ma⸗ ritum vltra, quam facere poteſt, etiam cum dolo verſatus proponitur, negat, conueni- ri poſſe, ſi non propter vxorem, ne ei ſoli- dum redderet, dolum adhibuiſſet, ſed pro-
58 pter alium quemlibet. Conuenienter f eum,
qui meretricem alienam ancillam libidinis cauſa ſubripuiſſet, celauiſſetq́;, extra furti noxam eſſe Domitius VIpianus lib. 47. Di⸗ geſtor. l. verum. de furt. reſpondit, non tam factum quæri inquiens, quàm cauſam faci- endi, quod generaliter eſt accipiendum.
39 Quam frationem ſequuti quidam præcipug
dignationis authores Guilliel. Bar.& Bald. 1.2.6. ſi quis iudicio. ſi quis cautio. gloſ.& ibi Dominic.c.ſtatutum.d.cũ verò nõ verſ. au- diens ibi relegatus.de reſcrip. lib. 6. Fel. d. c. ſi qui teſtium.nu. u. apud Domitium VIpia- num lib. 2. Digeſt. mulieri, quæ vulgò con- cepiſſet, vterum ferenti ex puerperiòve lan- guenti intra quadrageſimum diem parcen- dum eſſe rectiſsimè putauerunt, ſi per id tẽ- pus in ius vocata non accurriſſet. Nam etſi ſuo, vtilli diſputant, delicto maximè in eam inualetudinem deducta ſit, quia tamenli- bidinis ſuæ explendæ cauſa, non quo minus iudicio adeſſet, cum alieno viro ſe miſcuit, exceptionem ei opitulari debere, conſe- quens Arg. d.l. verum.& d. l. qui iniuriæ. eſ-
o ſe. Sed, † ne occurrat, diſpiciamus, quòd
nõ perſonæ prægnantis, ſed ei, qui vtero ge- reretur, id totum tributum videatur, dum mulierem prægnantem in ius vocare ſiue iudicij ſuſcipiendi, ſiue dicendi teſtimonij gratia vetatat lex, l. 9. ſi non propter.& ibi Doctor.ff.ſi quis cautio.& Bald. l. Impera- torij.ſf.ade ſtatu homi⸗:ſi cum aliqua vteri of⸗ fenſa hoc fiat, qᷓua ex cauſa pleraq́; recepta ſunt. Nam nec in exilium mitti Bald. d. l. Im⸗ perator. Ana. c. intelleximus. de his. qui fi. Occi. Marſ.l.i.nu.3. ffl.de quæſtio. deporta- rive Bald.& Fulgo. d.l. Imperator. finibuſ⸗ ve exigi Bald.d.l.lmperator. prægnans mu- lier, nee quæſtionibus ſubijcil. prægnan- tis. ff.de pœnis. Bald. l. Imperat. ff. de ſtatu: homi.& Marſil. pract. crimi. 9. nunc viden- dum. num. 45. poteſt, aduerſus quod ſi fiat, partuſq́; effundatur, capitale Prætori fore. Bald. d. l. Imperator. nulliuſq́; momenticon⸗ feſsionem, quæ tali quæſtione extorque- tur, habendam Baldus d. l.Imperator. argu-. I. maritus. ff. de quæſtion. ait. Sed I& cædi fuſtibus mulier, dum vterum fert, prohibe- tur, aut aliam quamlibet pœnam in corpus ſuum luere, Bald, d. l. Imperator. multo mi⸗ 2 hus
—
——

——— —
110 PEIRIROY ZIII MAVvVRE
nus ſupplicium de ea ſumere licet, d. l. præ- gnantis.& d. l. Imperator.& vtrobiq; Do- ctor. ne innoxius partus cum ſcelerata, ma- tre conſumetur,&, qui delinquere nondum Potuit, alieni facinoris pœnam ſuſtineat. Nec t modo prægnanti, dum fœtum e- dat, ob parrus incolumitatem parci rece- Ptum d. l. Imperator.& d. l. prægnantis.& vtrobiq; Doctor. eſt, ſed& enixæ, ſinon re- Periatur nutrix, quæ infantem alat. Baldus Poſt Oldra. d. l. Imperator. Bartol. d. l. præ- Snantis. Fadem ratione à proſcriptæ muli- eris cæde. Municipiorum legibus alioquin Permiſſa, inhumana quorundam opinione reiecta, abſtinere manus iubemur, Bald.& Fulgo. d. l. Imperator. dum vterum gerit, percuſſoribus proſcriptæ mulieris fruſtra iegis auxilium imploraruris. Quæ ſic ma- tri irata eſt, vt velit tamen partum incolu- mem ſeruari Reipub. etiam ab illorum fer- ro, qui ignoraſſe prægnantem mulierem al- legarent, ad eam enim excuſationem nequa⸗ quam defugituros. Quippe quos, Augu⸗ itino c.. num. o3. de iudic. Beroio authore, cogitare id oportuit, nec diſtingui placuit, Proximapuerperio ſit, nec ne mulier. Sta- tim enim atq; concipit, ob ſpem ſobolis in lucem venturæ, hoc beneficium aceipit, li- cet nondum in vtero formatus infans pro- ponatur. Bald. d. l.Imperator. Ana. d. c. in- telleximus.& Marſil. d. l. 1. num. 13.& d. 9. nunc videndum. num. 47. Lex quippe, vt eleganter Baldus d. l. Imperator. notat, quæ hoc beneficium tribuit, non diſtinguit, de patre, an flliam prægnantem, cum adultero deprehenſam, impunè occidat, quæſitum ſcio,& quidam non teneri eum cædis atunt, in quibus Cynum fuiſſe, Baldus d. l. Impe- rator. refert, ſatius tamen eſt, eum teneri reſpondere, quod Baldo d. l. Imperator. re- ctius viſum eſt, in quam ſententiam Fulgo- ſius d. l. Imperator. inclinat, modò ſciamus, vt idem Baldus d. l. Imperator. ait,& Ful- goſius d. l.Imperator. probat, mitius agi hoc caſu cum patre oportère ob iuſtum do- lorem, cui non obtemperare, difficillimum I. ſi adulterium. cum inceſto. õ. Imperatores. ff. de adulte. eſt. Quæ cùm ita ſint, non eſt in obſcuro, hęc omnia vtero, non prægnan⸗ tis perſonæ indulgeri. Idcircoq́;,& cùm mulier in reatu, ſui exitus gnara, differendi ſupplicij cauſa id dedita opera procurauit, vt prægnans fieret, idem reſponſum Bald. d. l. Imperator. eſt. Expectari enim& eo caſu puerperium placuit, nec diſtingui, à virò- ne, anab alio prægnans facta proponatur, ꝗuod Bartolus d. 1. 1. 5. ſi non propter. ff. ſi
9
quis cautio. poſt veteres exiſtimauit. Tan⸗ tundem probatum eſt in ea, quæ, ne iudicio accurreret, id egit. Nam& huius partus æ- que expectandus d.§.ſi non propter. eſt. lta quidem prima ſpecie videatur, quò ea laco- bi Rauenatis d. õ. ſi non propter. diſtinctio pertinet, aliud in ruſticanis mulieribus re- ſpondentis, quæ non tantùm inoffenſo vte- roiter facere, ſed onera ferre poſſunt,& ſi- tulam, vt laſon d. 9. ſi non propter. ait, capi- te geſtare. Quam ſententiam à nemine ſeri- ptorum receptam, Raphaẽl Fulgoſius re- fert. d. 5. ſi non propter. nihil tamen propo-
ni, quamobrem ea diſtinctio non admitta-
tur. Iaſon poſt Fulgoſi. d. 9. ſi non propter, Arg. l. ſilongius. ff. de iudic. Non enimau- diendam eſſe, quæ cùm onuſta, ſine vllav- terioffenſa, facere longum forſan iter po- teſt, expedita ad tribunal non remotum ve- nire recuſet, idq́; in recenti conceptionis maxime probandum Bald. d. l. Imperator. & laſon. d.§. ſi non propter. arg. l. quæſi- tum. ff. de re iudic. Ana. d. c. intelleximus. eſt. Fandem diſtinctionem in muliere iam enixa ſequendam putauerim. Tametſſenim regulariter quadrageſimus dies poſt partũ editum expectatur, ob languorem, qui pu- erperium ſubſequi ſolet: Gloſſ.& Doctor. d. l. prægnantis. Bald. laſon.& alij. d. 6. ſi non propter. idem. Baldus.& alij. d.I. Impera- tor. aliud tamen in ruſtica ſeruandum erit, & duris alioquin operidus aſſueta muliere, cuiuſmodi fœminas ſæpe videmus inter o- perandum eniti, editoq́; infante poſt exi- guam poſteà moram ad opus redire, nam nec leui febricula correpto, quominus iudi- cio adſir, parcitur, d. l. quæſitum. ff. de re iu- dic. nec vetus quartana,& quæ contemni poteſt, veniam meretur. d. l. quæſitum. Id- circoq́; fieri, vt mulier prægnans, quæ in re- gionem, pœnæ loco deſtinatam, ire damna- ta eſt, ſi non procul ea regio diſtet, vt ferre vię laborem ſine vteri periculo poſsit, recté vrbe exigatur. Bald. d. l. Imperator. Feren- dam itaq; non eſſe mulierem? quæ, cùm ſu- pereſſe ſuis omnibus negotijs poſsit, ſein ius venire poſſe neget, iudicioq́; ſiſti. Cæte- ruùm, quæ ita delicata eſt mulier, puerperio- ve proxima, vt verendum merito ſiti nepar- tum effundat, ab hoc beneficio arceri non debet. iuxta. not. per Bald. d. l. Imperator. Status enim prægnantis non multùm abeſt a periculo vitę, ſi accedat labor. Totam itac; cam rem in ius dicentis arbitrio ſitam fore, Arg. l.z. ff.de iure. delibe. inſpecturi, ne non quęſitus differẽdę litis cauſa colorvideatur. Hæc diſputatio omnis ed pertinet, vt, quod
2
in ius
„ng!
Kerpre
nunn⸗ launche G 5 An0
Umdlis üieien,
fin 2— Adllse ngecdl
ſüt,n don ocdct) mpcal.
1.„** 1.„ müttele nakgeconc
5 V ralabennon Lein n älpagantt colße rickkrudin ats cuninala I 1 ddl iDnur Rccononem, erngnponere
A, Raunal m. am dlgacmihn dmn. zirchngeneral buq bainäcbet, exotun febio ulus elt Mutlm usüinkalegz ſtihnan eomrouere de qceim aplamadmilt, tinpa dr, ulaendo it mutin Fer onſeruetun dlgecn„ätdllmpers enirae miopettte, malane in, coalunmm borind, Umpergdt. 8 noszenn dum euitun.. wg ncma gp e ken aA” Uperina Ken lean 5
Wr mi ſpnlipn wulta Dnlba
. cin deindmi, 8 Am taämnum „ diigt W Nera porai„ Renenli Dati, Bi i arüchd lut Gh Ults N„ inbece cchali ll aalicen, f Al dd. App Adgr ria 4 1 m 5) ,n taekennnn Höch nrüeigee dyeknge

git rdenegenn, — 1 moud denh,
duKonmiin, ad nad oon, 1 Mraniige
J r 1. la 231 Bita een.
6 5 ſions
1
9. l Proealgra te 1u„emaumManma m di a Ationmgeein ndat&Jauenigsdenn quas 8(imaſt an
d
ubſec 8 let. Gipoch ntis.]Rslſcnälſüna lem. 1.. Rnhen tamelr auſtiausmeii oquit e ridotnller ſœm aeſepenenti- eniti log nie
——y—— — 8— 1
DECISIO kITVANILCA IIII. 181
in ius venire mulier prægnans non compel⸗ latur, vteri videatur eſſe beneficium, non
6&i mulieris. Sed ¼& ei etiam conſultum le-
gem voluiſſe dubitandum non eſt. Quare Baldus eum, qui mulierem prægnantem oceidit, etiam ſontem, geminum faeinus ad- mittere ſcribit, d. l.1mperator. idq́; propter vitæ ſpatium, quod eilege conceditur. Bal- dus d. l. Imperator. Inde quoq; eſt, quòd edito partu intra quadrageſimum diem quæſtio de puerpera haberi non poteſt. Bar- tol.poſt Dynum. d.l. prægnantis. Prætore, qui aduerſus hoc feciſſe, haud impunè latu- ro, ſiin tormentis exanimata mulier forte probetur. Bartol. poſt Dynum d. l. præ- gnantis. Sed nec confeſsionem, quæ talibus quæſtionibus eruta proponeretur, valere, Bald. d. I. Imperator. argu. l. maritus. ff. de quæſtion. Marſ. pract. crimi. 6. nunc viden- dum. nu. 48. palameſt, vt generaliter, de qui⸗ bus quæſtio haberi non debet, ſi habeatur, extorta confeſsio nullius eſt momenti. Marſil. l. num. i4. vbi latè allegat. ff.de quę- ſtion. Nec quenquam mouere debet, quod, quæ fraudem capitalem admiſit, edito ſta- tim partu punitur, niſi alendo infanti, alia nutrice non reperta, conſeruetur, Bartolu⸗ d. l. prægnantis. Bald. d. l.1mperator. Dico enim mulieri omnino perituræ, ne crimina maneant impunita, conſultum eſſe non o- portẽre, Bald. d. l.1mperator. Sed eius po- tius accelerandum exitum. I. ita vulnera- tus. ff. ad l. Aquil. contra quam in ea dicere debemus, quæ nihil fraudis capitalis per- petrauit. In minoribus enim admiſsis, quo- tiens lex conſumi ſupplicio mulierem non vult, expectari, vt ex puerperij labore con- firmetur, conſequens eſt, ne imbecillitas augeat pœnam. Quare non modò de mu- liere ex puerperio languenti quæſtio ha- benda nonl. prægnantis. ff. de pœnis. Bald. I. Imperator. ff. de ſtat. homi.& Marſ. pract. crimi..nunc videndum. numer. 47. eſt, ſed nec cœdi fuſtibus, nec in exilium mitti, de- portarive debet, autaliudin corpus ſuum pati. Baldus d. l. Imperator. augeri quippe ſicuti dictum eſt, imbecillitate pœnam, a- liudqʒ alij, vt ait Labeo, l. qua actione.§. in colluctatione, ff. ad Aquil. mortiferum eſſe. Apparet itaq;ʒ non vteri tantùm, ſed& mulieris, quæ vulgò concepit, dum graui- da eſt, ex puerperiòve languet, illud eſſe be- neficium, ne ob imbecillitatem, ſicuti ſupra dictum eſt, in ius venire compellatur,& cõ- uenienter parci ei, qui ſe in neceſsitatem de- duxiſſet, quod multò maiori ratione in eo eſt dicendum, qui dum ſubſtantia ſua malè
—.——
65 tio. Igitur t& qui contur
vtitur, voluptati ſeruiens bonis exutus ſin
62 voluntariam egeſtatem decidit. Vt t enim
Reip. interſit, ne ſua re quis malè vtatur, ad- uerſus tamen id facientem nulla pœna eſt
63 legibus conſtituta. Cm t adulteria, ſtu-
pra& omnis extra matrimonium concubi- tus diuino atq; humano iure coërceantur.
64 Necteo magis pœnas in id admiſſum legib.
ſtatutas, quæ alieno viro corpus ſuum mi- ſcuiſſet, effugituram Raphaẽl Fulgoſius adnotauit. d. l. ſi quis iudicio. ff. ſi quis cau- bauit, quive decoxit, ſuaq́;culpa bonis exutus in pauper-⸗ tatem inopiamve decidit, æquè ſupra ſcri- pto beneficio vtetur, atq ille, qui fortunæ
66 vitio idem paſſus proponitur. Sed vtrum
inter inopem& pauperẽ diſtinguimus, an
67 pauperab inope nihil differt? Quod Bar⸗
tolus apud Scœuolam libro 36. Digeſtor. l. Lucius. õ. hæredum. ad Senatuſconſul. Tre- bel. exiſtimare videtur, qui paupertatis ver- bum meram priuationem ſignificare ait,
68 Quod ſi admittimus, cũ t inops quibuſdam
Archidia. 8. diſtin. c. quo iure. Paul. Caſtr. id quod pauperibus.C.de Epiſcop.& Cleri.& Deci.auth. pręterea. nu.:7. C. vnde vir&vx. Iuriſprudentibus is ſit, qui nihil habet, item vtroq; verbo demonſtrari, conſequens erit.
69 Sed † Bartoli ſententia manifeſtis Hermo-
geniani verbis refellitur, libro 48. Digeſto. I. nonnulli. de accuſat. Bartol. l. ſi conſtante. nu. 14. ff. ſolu. matrimo. pauperem eum defi- nientis, qui minus aureis quinquaginta in bonis habet. Conſtitutiones. 9. ſed noſtra. Inſtit. de ſucceſsi.liber. glo. auth. de exhibẽ. & introd. reis.. fi. in verbo pauper. colu.5. Bartol.d.l. ſi conſtante.& num. u2. deniqʒ vt à nobis infra ſuo loco dicetur, ampliores
70 facultates paupertati aſsignant. Non t eſt
itaq; ſequẽda Bartoli definitio, à qua& ipſe diſceſsit d.6. hæredum. vulgarem opinio- nem ſequutus, pauperem eum definienti-
7u um, cui modicum in boniss ſit. Alijt Archi-
dia. d. e. quo iure.& Panlus Caſtrenſis. d. l. id quod pauperibus, ad verbi figuram alludentes, pauperem dictum ſunt arbitra-
72 ti, quaſi parùm habentem. Marcus t ve-
rò Varro nobilis ac probus latinitatis au- thor, de vita populi Romani libro ¹. à parua pecunia paupertatem deduci ſcripſit. Igi-
73 tur t ſecundum ſuprà ſcriptas definitio-
nes, quamcunq; ſequi libet, pauper erit,
74 qui quid in bonis habet. Qui i verò in-
ops ſit, quærentibus non ignobiles qui- dam Archidia. d. c. quo iure. Paulus Caſtr. d. l. id quod pauperibus.& Deci. d. auth. præterea,& num. ⁷. Iuriſprudentes eum re-
L ij ſponqdeuf,
*——
—õ—————
——— ———
A

112 BETRI ROYZzII MAVREI
ſpondent, qui habet nihil, quaſi, qui parùm habet in bonis, is inops non probè dicatur.
̃ Quod t falſum eſt. Nam&, cui exiguæ ſunt
facultates, non male inops appellabitur, ꝗ́d lulij Pauli verbis conſequens eſt, quilib. 2. Digeſtor. l. ſi ab arbitro. qui ſatisda. cogan. magnam inopiam dixit, quæ fideiuſſoribus cùm accidit, ex integro cauſa cognita ſatiſ- dandum ait. d. 1. ſi ab arbitro. Intelligi verò magna inopia nõ poteſt, niſi alia quędã ino⸗ Pia reperiatur, quæ magna non ſit, id eſt par⸗
7 ua inopia. Magnum t quippe, authore
Ariſtotele, per ſe non dici, ſed ad aliud, quod in eodem genere ſit quantitate angu- ſtius, referri, vt quo in genere rerum, ma- gnum quiddam ſit, in eodem paruum aliud eſſe, ſit neceſſum, ne nihil ſit, ad quod ma-
V gnum illud referatur: vt t exaduerſo par-
ui appellatio, in quo genere ſit, demonſtrat in eodem magnum quiddam eſſe, cuius comparatione id paruum diceretur. Ita propemodum difſerit Ariſtoteles eo libro, qui decem naturæ vocabulis ſcriptus eſt, Cathegorias Græci vocant. Secundum quæ intelligi magnam inopiam non poſſe, niſi
78& parua quoq; inopia reperiatur., Sictita
qui magnam inopiam dixit aliam eſſe ino- piam, quæ magna non ſit, paruam videlicet inopiam ſigniticauit,& conuenienter gene- rali inopiæ appellatione nõ excludi omnes
7 facultates. Quam ſententiam Domitius
Vlpianus libro ũ. Digeſtor. l. ſi Procurato- rem.§. ſi ignorantes. mandati. non obſcure probat, qui fideiuſſores, ſupra, quàm debiti ratio exigebat, damnatos, nec prouocantes, cum dolo verſatos dixiſſet, ſubiecit, quid ta- men ſi paupertas eis, vti prouocarent, non permiſiſſet? excuſata eſt, inquit, eorum ino- pia, quaſi, qui pauper eſt, idem ſit& inops.
80 Quodi& libro 42. Digeſtor. l. ſi creditores.
§. fi. de priuileg. credi. apud eundem Vlpia- num licet obſeruare, vbi ſimiliter, quam Paupertatem dixit, mox inopiam appellat.
d1 decundum quæ ſane videri poteſt inter
paupertatẽ& inopiam nihil intereſſe,& ita Alexandrum Tartagninum& laſonem d.l. ſi ab arbitro.in fi. lib. 2. l. ſi verò..fi. in fi. ff. qui ſatiſdar.cog.item eundem Alexandrum Tartagninum lib. 24. Digeſt. l. ſi conſtante. colu.. ibid. ſedan inopia. ſolu. matrimo.& Philippum Decium lib..d. c.quę in eccleſi- arum. num. ꝛ.& iterum d. c. ex ratione. nu. 4.
ij. Epiſtolarum Decretalium exiſtimare le- go, quorum opinionem non probo, vt nec
82 ſuperiorem. Arbitror t enim, inopiæ ver-
bum, quãm paupertatis latius patere, hoc eſt inopiama paupertate differre, qua genus
84
85
86
à ſpecie,& ita pauperem eſſe, qui inops ſit,
vt cognatum, qui agnatus, non contra, l. lu. riſconſultus.. ff. i. de gradib. qui inops eſt. idẽ erit& pauper: vt nec, qui cognatus eſt, idem eſt& agnatus.d. l. Iuriſconſultus. Quæ ſententia origine verbi repetita comproba- tur, quod inops dictus ſit per inficiationem quaſinon ops. Ops autem priſcis fuiſſe opu⸗ lentum, Feſtus eſt author. Erit ergò inops, qui opulentus non eſt, ideſt, qui opes non habet, in qua cauſa pauperem eſſe conſtat, id eſt eum, qui parùm in bonis habet, ſed& eum, qui nihil. Vtrunq; enim opulentum non eſſe, id eſt opes non habere, illum quip-
pe nihil, hunc parùm poſsidere. Quodcon-
ſequens eſt Vlpiani d. 9. ſi ignorantes. ver-
bis, quam paupertatem primum dixiſſet,
inopiam poſtea appellantis non etiam con-
tra, quod docere eos oportuit, qui inopiæ & paupertatis appellationibus idem exiſti- mant contineri, ſed hoc nuſquam relatum eſt,& illo Martialis eleganti ſanẽ Epigram- mate refellitur, quod in Neſtorem librou. ita ſeriptum extat. Epigrammate. 33.
Nee’ toga, vee foeus eſt, wee tritus cimice lettus, Nec tibi de hibula ſarta palude te Her.
Nec puer, aut ſenior, nulla eit ancilla, nec inſans, Nec ſera, nec clauis, nec canis, atꝗ calix..
Tu tamen affettas, Neſtor, dict, at; videri. Pauper,& in populo quæris habere locum.
Mentiris, vanoq́; tibi hlandiri honore.
Non eſt paupertas, Neflor, habere nihil.
Porrò t inopem dici eum, qui nihil habe- at, Gaius libro 4. Digeſtor. l. nam is de do- lo. ſignificauit, nullam, inquiens, videri acti⸗ onem habere, cui propter debitoris inopi- am inanis actio ſit. Etenim aduerſus eum, qui minus, quam debet, inbonis habet, non eſſe nobis inanem actionem, rectè partem debiti iudicio perſequuturis. c. Odoardus. extra deſolutio.& l. pretia rerum.. cuius,ff. ad. l. falci. Eum ergò, qui nihil habet, ino- pem Gaio eſſe, conſequens eſt. Domitio f item Vlpiano idem multò apertius ſigni- ficari, qui lib. L. Digeſto. l. cura.§. inopes. de minor.& honorib. his verbis, inopes, in- quit, onera patrimonij ipſa non habendine- ceſsitate non ſuſtinent. Ex t his, quiinter inopem& pauperem interſit, ſatis conſtat, quo declarato explicandũ conſequenter eſt, paupertatem ex qua patrimonij ſummam admittamus. Nã pauperi nõnullas aſsignari facultates, placuit, nec eum eſſe, cui nihil
prorſus in bonis ſit,& rectè fortaſſe, nee in
Fachen üüm mogelcp⸗ wäbgn ſuar
od ſ dochſun d Vvh- ſcsdiche uanan dö eraal oceu eümpn 9 ai Corten :.Dee ünula dwcn g aämwah Rad mui ül on tcis hr guma reir g 1 mm x
rinb e
acbte
=
denſem
mpendij lcaimpe
3 KRenerla
lioenuubime wocestneſclent rammume wumteniche gudham, quo nal vrerbo co dgictone o volaaſumetu teriwbis nomt lala gudentiu ſib quodpar, otium appella nulljegopeucap Damtum Vlpi ſälciendun de dicum duit Ktedaleruma Kaühenroger dancarünonä nuld, Digel scker'cen9 glaben, a, ttarim npen t tCüllen lwa An HNodütan
di
—
Wocuquidm
däiem dſtauras t. H
Lö mochta m ſtendum,
1 mer g; d dur di
dords 1

1 a 1 V au euh
M.
mura 52 * ‧ſ1 8 eyerde degobe 1 un,
il. Vuu g, topesnon e dparüm po de lpani d Ne nupertate a, ſtaappellu an lcere eos o u. aappellati in, neii, ſedh nan lantüllis ele an, tm quod in, next.Epig a
garet focus eſl un ie bibula ſart a aut ſenior, nu„“) A nec clauls, ne naſſeckus, Neſt h. „& in populbh 8 veno tibrbl 1 N pauperiazz Ne 40
nopem dici urf libro 4. Dig 24! uit,nullam à f ere, cuiprq? 4 actio ſit, Eu „quim debe à.
DECESIO LELITVANILA 7777.
ſine operæpretio fecerimus, ſi quo ordine ſupraà propoſitæ ſunt definitiones, id quod dicitur eſſe paupertas, explanemus, vnde apparebit, interſitnè, vtrum pauperis dica- tur, qui modicum habet, vt Bartolo, d. l. Lu⸗ cius. hæredum. ff. ad Senatuſconſul, Tre- bel. an qui parùm, vt quibuſdam Archidia. 8. diſtinct. c. quo iure. Paulus Caſtren. l. id quod pauperibus. C. de Epiſcop.& Cleri. placuit, cuive parua pecunia eſt, vnde pau- pertatẽ dictam Marco Varroni ſcripſimus. Quibus explicitis, quemadmodum hæc ſin⸗ gula accipere debeamꝰ, quæq́; vera pauper-
87 tatis definitio ſit, diſpiciemus. Et t modici
88
89
quidem appellationem latiſsimè patere, ne- mo neſcit, eaq́; voce latinè ſcientibus vtrũqʒ illud ſignificari,& quod parùm eſt,& quod paruum, ſed& paucum, deniq;& mediocre, quod ſupra id, quod parùm, quod paruum, quodq́; paucum eſt, eo verbo comprehen- di, vt in modici explicatione omnis præ- ſens diſputatio noſtra conſumetur. Quan- quam deſingulis erit nobis nominatim diſ- ſerendum. Multa t prudentium reſpon- ſa occurrunt, quibus, quod parùúm eſt, aut etiam paruum, modicum appellatur.
At t qui de multis ego pauca proponere contentus ero. Domitius VlIpianus libro 21. Digeſto. l.. 9. ſed ſciendum. de ædil. edict. vulnuſculum modicum dixit pro paruo,& quod nullũ habere delictumait, quomagis animal, quod veniſſet, propterea redhibea-
90 tur, ſi fortè pronunciatũ non ſit. Sedt& Do-
mitius Vlpianus lib.⸗. Dige. l. vſu fructu.§. quoniam alias.l.hactenꝰ. de vſu fru. de ſartis tectis habendis ſcribens, in ijs, ſi quid ero- gandum eſt, fructuarium impenſa modicæ refectionis onerat, id Celſi ſententiæ con-
91 ſequens eſſe exiſtimans. Quof nomine Ne-
92
ratius lib. 25. Dige. l. quod dicitur.ꝛ. de impẽ. reh.dota. fac. viro qui quid modicum in æ- dificiorum dotalium inſtaurationem impẽ- diſſet, vxorem teneri negat. Hoc t amplius Iulius Paulus eodem lib. Digeſt. l. omnino. de impen.in reb. dot. fac. inreponendis pro-⸗ pagandiſq; vineis dotalibus modicam im- penſam à viro factam reputationem non ha⸗
93 bere ſcribit. Tantundem de impendijs in
ſeruorum valetudinem factis idem lulius Paulus ibidem d.l.omnino. reſpondit. Ne- gat enim, ſi modica ſint, habere exactionẽ.
94 Quatſententia Titus Gaius lib. 13. Digeſto.
l. in rebus.. poſſunt. Commoda. in illa ſpe- cie vtitur, cùm commodatarius in valetudi- nem ſerui, quem vtendum accepiſſet, quid impendiſſe proponeretur, diſtinguens mo- dica impendia à maioribus, vt hæc conſe-
113 qui meritò poſsit, illa non poſsit, non magis
95 quam cibariorum. Eandem 1 diſtinctio-
nem in ſeruo cõmodato, qui fugiſſet, requi- rendo, reducendoq́; ſequendam ſcribit, d. 5. poſſunt. idẽ Titus Gaius vt maiores impen- ſas in eam rem factas commodatarius con- ſequatur, modicarum verò nullam habeat
96 exactionem. Accipit t& pro pauco modicũ
ſolet, quo ſenſu Domitium VlIpianum libro 7. Digeſt. l. plenum.§. ſed ſi pecoris. de vſu& habi.loquutum conſtat, cùm eum, cui gre- gis fortè ouilis vſus legatus eſſet, modico
97 lacte rectè vſurum ſcribit. Sed t& pro
paucis Plautus modicos dixit, in Angipor- tu, inquiens, Turba eſt, domum modici
9s introierunt. Modicum † deniq; hocam-
plius, vtpotè à modo deſcendens, medio- critatem quandam ſignificat, quæ intra pa- rum& nimium eſt, paruum idem& ma- gnum, idq́; ex contrario, quod eſt immo-
. 4 ¹ F dicum, cognoſcere licet. Sane enim, quæ
modum ac menſuram prætergrediunturz le⸗ gumq́; præſcriptum, immo dica appellari, quo numero ſunt immenſæ ac inofficioſæ dotes. l.. C. de inofficio. doti. donationes quoq; vulgò factæ, quibus profuſa donan- tium largitione exhauriuntur patrimonia, J. ſi filius.& l. fi. C. de in officio. dona. no- menq́; hæredibus relinquitur inane. l. pre- cibus.C.de inofficio.donat. Domitius item Vlpianus libro 24. Digeſtor. l. exannuo. de donatione. inter vir.& vxor. donationem à viro vxori factam, quæ dotis vires exce- deret, immodicam dixit. Eadem appella- tione in eo munere, quod Calendis fœmi- neis id eſt Martijs, aut die natali vxori à vi- ro mitteretur, vſum Iulium Paulum l. ſed ſi vir.O.ſi vir.ff.de donat.inter vir.& vxor. le- go, quippe qui, quòd dotis fortè vires ſimi- liter excederet, immodicum dixit. Modum
99 f ſanè conſtat dici, quod eſt intra iuris per-
miſsionem. Hinc dicimur modum tenere,
aut non tenere, cùm quid legum permiſſu
aut impermiſſu facimus. l. item quæritur.§. item Iulia. ff. locati. De quo illud Poëtæ. Eſt modus in rebus, ſunt certi deniq fines:
Quos vltra, citrac; nequit conſiftere rectum. Apparet ex ijs modici appellationem latiſ- ſimẽè patere,& præterquam quod, id ſignitfi- cat, quod parùm eſt, aut paruũ. Vnde dictã paupertatem, vt eſt à nobis ſupraà relatum, quidam exiſtimauerunt, alias eſſe eius verbi ſignificationes, quocunq; tamen ſenſu ex- audiatur, difficile eſt, quid ſit, id modicum, quam paupertatem eſſe dicimus, demon-
100 ſtrare. Nihilfquippe per ſe modicum dici, vt
nec paruum& magnum, paucùmve d& mul- L iij tum,
4 —
—
———̃.———— 2—————————— —*—————-——— 3

814 PETRIRAOYZII
tum, quæq́; cætera eo verbo continentur, 31 ſed ad aliud referri,& quidem, vt dictum eſt, intra ſuum genus. Sic ¼ montem paruum dici, ſummus peripateticæ ſcientiæ Philo- ſophus Ariſtoteles ait, milium verò magnũ quia hoc, inquit, ijs, quæ generis eiuſdem ſunt, maius, ille minor exiſtit, id quod nõac- cideret, ſi per ſe paruum magnumq́; dicerẽ- 102 tur. Itaq;, t cùm paruum atq; magnum alio referantur, ſit, vt idem aliò atqʒ aliò relatum, 103 paruum arq; magnum vocetur. Det multo autem& pauco perſimilis eſt eiuſdem Ari- ſtotelis definitio, dicere enim nos‚ ait, in pa- go multos homines eſſe, Athenis autẽ pau- cos, cùm longe Athenis, quam inpago, plu- res ſint rurſus in theatro paucos, in domo multos eſſe dici, cuùm illic ſimiliter, quàm hic, multo ſint plures,& conſequenter eue- nit, vt ijdem aliò atq; alio relati, pauci dicã- tur,& multi, vt, qui in pago ſunt, cũ ijs, qui in domo ſunt atqʒ in vrbe collati. Vnde in- conſtans illa pauci& multi iniure demon- ſtratio, cùm, quæ pauca, eadem rurſus multa 104 dicantur. Etenim † tria, quatuor& quinq;, pauca eſſe& dici, nemo ambigit. l. ſciendũ. ff. de verb. ſignifica.& l.1. quod cuiuſq;. He- rennius tamen Modeſtinus multa hæc eſſe ſignificat, cùm liberorum multitudinem excuſare à tutela ſcribit. l.2. 9.z. ff.de excuſat. Certum autem eſt, tres habentem liberos Romæ, aut in Iralia quatuor, aut quinq; in Prouincijs Impp. Seueri& Antonini AA. hoc beneficium mereri. l.i. C. qui nu. lib. ſe. excu. Sed hæc, quia comparatione dici ſolẽt, ad proximos numeros inferiores ſpectan- tib. defendi quo quomodo poſsint. Scimus enim pauca aut multa dicentes aliò ſemper no reſpicere. Mirari t tamen illud licet, quod
MAVREI
ſtiniani verba ſubijcere, qui, in ſeruorum, inquit, d.. fi. conditione nulla eſt differen- tia, in liberis autem multæ, aut enim ſunt ingenui, aut libertini. Quibus verbis con- ſequens proculdubio eſt, vnum multa eſſe. Nam, cùm multas eſſe liberorum hominum differentias dixiſſet, vt id comprobaret, v- nam ſubiecit, aut enim, inquiens, ſunt in- genui, aut libertini, nec quis miht ſtatus nu- merari dicat oportère, quos duos eſſe palam eſt, ingenuorum alterum, libertinorum ſe- quentem, eo enim vnam differentiam con- ſtitui, non plures, pluſquam manifeſtum eſt, ne, ſi ſinguli ſtatus ſingulas efficiant dif- ferentias, falſum ſit, in ſeruorum conqditio- ne, nullam eſſe differentiam, cùm in eavnũ eſſe ſtatum, negare non poſsimus, minus mouere nos debet, quòdex genere manum miſsionis plures, quam duos eſſe liberorum ſtatus quidam Gl. d.. fI. diſputant, alijs ma- iorem, alijs minorem, tertijs infimã ex lege AeliaSentia conſequentibus.. libertinorũ. Inſti. de liberti. Nam hanc manumiſsionis varietatem& inter libertos differentiam ſa- cris conſtitutionibus d.. libertinorum. an- tiquatam eſſe conſtat, nec, ſi eius eſſe in Re- publica vſus, Iuſtiniani verbis eò magis plu- res, quàm duos liberorum hominũ ſtatus ſi⸗ gnificari, conſequens eſt, ingenuorum alte⸗ rum, alterumlibertinorum, Huic autem po-⸗ ſteriori, qui quocũq; manumiſsionis gene- re ad libertatem perueniſſent, cõnumerari. Liceret itaq; libertinorũ nomẽ ad eum mo⸗ dum in tres tanqᷓ; articulos ſecare, quorum alij maiorem, alij mediam, minimã alijliber- tatẽ nanciſcantur, enimuerò in liberorũ no- mine, diuidenti duas tantùm occurrere ſpe- cies, ingenuorum, inquã,& libertinorum.
vetus neſcio quis interpres lib.ꝛ. Inſt..fi.de 0s Sed, tſi cui nimis ſubtiliter hæc à me tractari
iu. perſon. refert gl. adnotauit, qui duo, mul- ta eſſe Imperatori luſtiniano ſcripſit, quo numero, cùm nullus inferior reperiatur. o Vnum t quippe numeri eſſe principium nõ numerum, Philoſophis placet, quorum ſen- tentia& noſtrates luriſconſulti vtuntur:Gl. 1. ſi quis ante.. fl. ff. deadqui. poſ. Archidia. proe. libro 6. ſuper verbo. numerus. Albe- ric.l. vbi. num. ff. de teſtib. hoc tameniille, quiſquis fuit, affirmans incurrit in omnium Gloſſ.& Doctor. d.§. fi. reprehenſionem, tanquam verbis Iuſtiniani id conſequens 107 non ſit, Quodfego ita quidem fateor, vt er-
videantur,& à veroabeſſe, quæ proximè ta- men dixi, negare nemo poteſt, vera eſſe, cũ tria& quatuor,& quinq; multis adnumera- ri, ſcripſi. Sed nec inficiabitur quiſq́;, quod in ijs, quæ aliò referuntur, euenire ſolet, quæ hunc numerum ſuperant, alioq́; relata,
multa ſunt, aliò ſpectantibus pauca non ma-
10 le appellari. Etenimt centum,& quæ ſupra
eum numerum ſunt, pauca vocare, non in⸗ recte poſſumus: Vt, cam vocem Præconis paucis innoteſcere, ait cõſtitutio. Auth. qui ſemel.C. quo m.odo.& quan. iud. nihil enim vetat, ad quam plurimorũ aures vocem prę-
raſſe vtroſq; contendam, falſumq́; eſſe. Iuſti- iro conis per uenire. Eſttdeniqʒ paucorũ appel⸗ latio ad ingentẽ numerũporrecta. Nam cor⸗ ſis Moſis iuſſu trib. ferme ac viginti hominũ millibus, vt cætera Iudęorũ gens eſſet inco- lumis, Exo. 32, f. paucorũ vita ferro extincta
ſcribitur.
niano tam duo, quàm, quæ ſupra eum nu- merum ſunt, multa dici, ſed, quodnemo ani- maduertit, Vnum eo loci luſtiniano mul- ta eſſe, quod vt magis appareat, benè eſt lu-
e dh ami lKcu-
trcem— 1bwavigll
reretn pohe npet7 Wgna tuäem ormerrnatant unterwmidcat m
greclar. aantib mca0e— ehn opyebggeitum due wemuhle vni nmurire ahunkmilceat len Aun deigelt guot wondäb turp. Doſm. pünmacderus q reniſt wobn cnbit, qus tonee cpilecertur. Nar tim ui cmlt arcun di ut AigſtGloed deld donlenn bmäleri hot
fnt ne wenmelkeneten uuh lod awetumd
us deh mäeimmerrice bäite mnderzoidogr d A zditn Rm.
u d nenffen weguir Wg, ſ ummo ſepin om anm Eni fech nabdded ekanomina cime
W
9)
e E
*
⁸ — —2 êé= — 8 — —

d
dinen D dadi n ic utenn üta benin, u nahie ldubide e laseldl. kiſſet,— 85 antenin m ſe rnini nec uti pontere, 59 maälteru mimma i ures, pu 3 al lumſit in 8 g lo⸗ e diterem mi negare ne 3 idde qud esquame An mGdih R minorem, t m ſonſequent wi eti. Namh au Aiterliber dn, mtionibus d, I ſeconſtat, nt ia loſtinianiſ Iro vosliberoru n- nſequens el in mlibertinor am iquocũqm o atem peruet Ni glibeninor 1 stanq́ artic dm m, alijmedia e antur, enil i
entiduas t N2 norum, inq 7 imis ſubtil ³⁸ Aaveroab JuI negarenem Si wor,quit Si gednecintiſ eer
'
DfEGCISI0
caſio ludicri illius quibuſdam Glo. c. vidua. 34. diſtin. fuiſſe videtur, qui, cùm meretrix ca definiretur, quæ multorum libidini pa- tet, d. c. vidua. eam ipſi ſecundum hoc mere- tricem eſſe conuenienter appellandã dixe- runt, quæ plus, q́; tribus& viginti hominũ millibus ſuum corpus miſcuiſſet, tanquam conſequens ſit, ſi tria& viginti millia pauca dicantur, quæ eum numerum excederenrt, multa eſſe. Quod quidẽ vt conſequens ſit, tamẽ,& quæ longe infra eum numerum eſ- ſent, multa rectiſsimè dici, vt in tribus, qua- tuor,& quinqʒ; ſupra demonſtraui. Sed lice- at per nos viris grauibus pręclariſsimorum ſtudiorum argumenta tractantibus in re ſe-
112 ria iocari. Cùm † nemo neſciat, meretricem
eſſe, quæ corpore ſuo quæſtum facit, ſiue pluribus, ſiue paucis, ſiue vni etiam extra
niz matrimonij caſtitatem ſe miſceat. Et ⁊ hoc
ſignificaſſe Baldus lib. 1z. Digeſt. l. idem.§. quotiens. de condict. ob turp. cauſ. apud Domitium Vlpianum videtur, qui eam me- retricem eſſe probari, ſcribit, quæ pretium concubitus accepiſſe docetur. Nam nec, vt cùm pluribus id factum ſit, aut cum vno ſæ- pius, Baldus exigit, ſolo eo deſiderato, vt non ſine quæſtu mulier id flagitium admi- ſerit. Proprium enim eſſe meretricum, ait, vulgato pudore ſuo quæſtum quærere,&
114 recté. Dictam f enim meretricem à meren-
do, Valla eſt author, noſtriq́; probant. Ar- chid. c. vidua. 34. diſtin. Ripa. c. 1. nu. 96. de
215 iudic. Nomen T verò, ne quis multorũ con-
cubitum, aut cum vno ſæpius repetitũ exi- gat, vno compreſſu quæri, certum eſt. Nam expilator& effractor, vt alio loco fuſius diſ⸗ ſerui, quæq́; cætera nomina crimen demon- ſtrant, vno actu oriuntur, idq́; Bartol. proc. dig. nu..& l. legatis in prin. de l. 3.& l. ma. 9. qui quæſtum. per ill, tex. ff. de adult.& pleriq; omnes tradunt. Abb.& Deci. in 2. lect. c.1. de iudic. Ioan. de Ana. c. 1. de cleri.
116 percuſ. Nicolao t itaq; Abbati non aſſenti-
or, qui lib. 4. Epiſtolarum Decretalium, c. inter opera.nu./ de ſpon.& Io. Lup. rub. de do. inter vir.& vxo. char. 9. verſ. videamus nunc. Bal.tract. ſtat. verb. Gabella. adde. Af⸗ flictum conſtitu.quę paſsim.& Socin. conſ. 54. viſis teſtibus. col. 3. lo. Neui. Sylua. nup. lib.i. nu.:45. vt duos admittat mulier, exige- re videtur, quaſi quæ vni copiam ſui fecit, meretrix non rectè appelletur. Errat& in eo idem Nicolaus Abbas, d. c. inter opera.
quòd eam, quæ duos admittit, palam cor-
pore ſuo quæſtum facere, ſcribit. Hoc enim manifeſtis Vlpiani verbis refellitur, lib. 3,
——
———————— —
LIITVAN IC A nui ſeribitur. c.diſciplina. 45. diſtin. Hinc t oc-
1111. 1t5 Digeſt.l.palam. de ritu nupt. eam, quæ cum vno& altero pecunia accepta commiſcuiſ- ſet, palàm quæſtum facere negantis. Por-
117 ròô˙ † Alciato Doctori meo minus aſſentien-
uus quod eſt meretricem eſſe.
dum eſt lib. L. Digeſto. l. maſſurius. de ver- bor. ſignificatio. apud lulium Paulum eam nõ eſſe meretricem ſcribenti, quæ cum vno atq; altero pecunia accepta ſe miſcuiſſet, niſi palam& pluribus ſe proſtituiſſet. Nam, vt fatear quidem, quæ vni atq; alteri pretio ac- cepto ſe commilit, eam palà3m quæſtum nõ facere, quia non paſsirn quæſtum facit, id eſt ſine delectu, quod eſt palaà3m, vt Domitius Vlpianus lib. 23. Digeſtor. l. palam. de ritu nupt. interpretatur. Quæſtum tamen eam facere, certum eſt, hoc eſt corpore mereri, Statuo t itacz omnem mulierem, quæ extra matrimonij caſtitatem pudori ſuo non parcens cum vi- ro ſe miſcuit, meretricem eſſe. Hoc ita, ſi proſtitutæ pudicitiæ ſuæ pretium accepit, ſanè ob vocabuli originẽ, à merendo enim dictam meretricem, ſupraà retuli: quin ta- men,& quæ gratis ſui corporis copiam fe- cerit, eodem numero ſit habenda, nulla du- bitatio eſt. Quod conſequens eſt Octaueni ſententiæ lib. 2z. Digeſtor. d. l. palam eam, quæ ſine quæſtu palam ſe proſtituiſſet, ijs, quæ accepta pecunia idem feciſſent, connu- merandam exiſtimantis, quaſi, quod ad mu- liebrem pudorem attinet, quæ ſe alienæ li- bidini permittit, cum quæſtu id faciat, an
119 ſine quæſtu, nihil multùm interſit. Et t pro-
7120
fectò, vt quidam eleganter c. meretrices. 32. q. 4. iuncta ibi gloſ. ſuper verb. prohiber. notant, diuina lex, quæ mechari vetat, quod huc quidem attinet, meretrices eſſe vetat, hoc eſt extra matrimonium ſe viro miſcere: ergò mulieri vno compreſſu meretricis no- men queri, conſequens eſt dicere. Sane enim, quo nomine mulierem appellemus, quæ ſe alienæ libidini ſemel permiſit, non reperiri. Quanquam ſcio quoſdam Cepo. conſ. 58. Franciſ. de Villarijs.& Ripi. c. i. numero nonageſimoſeptimo. de iudi. in hac, meretricis vocabulo abſtinere,& in- honeſtæ vitæ mulierem eam vocare, quorũ ſententia non habet rationem:& ſuperio- ribus refellitur. Deniq; t ſi, qui quid ſernel accepit, vt vxorem adulterari pateretur, le- no eſt, eo quippe nomine plectitur. l. mari- ti. S. qui quæſtum. de adulter. cur non mu- lier vno compreſſu meretrix dicetur? non ergò tantùm, vt aliorum c. meretrices. 32. q. 4.& d. c. vidua. eſt ſententia, quarũ turpitu- do publicè venalis eſt, quæq́; multorum li- bidini patent, meretrices eſſe, ſed& eas, quę
iiij cum

842
118 PETRIROYZIIi MAVREI
cum vno ſe mĩſcent, vel ſemel copia ſui fa-
121 Cta. Nec t exigo, vt proſtitutæ pudicitiæ
Ppretium interuenerit. Nam, vt modò con- ſtitit,& quæ gratis cum ſtupratoribus aur adulteris rem habuit, pro meretrice eſt. d. l. palãm.de ritu.nup. Et t ſi non putem eam, quæ cum vno corpus ſuum miſcet, eiuſdem fore ſortis, cuius, quę omnibus ſe peruulga- uit,& ideirco à teſtimonij dictione non re- pulſum iri, qd generaliter meretrices tanq́; infames pati conſtat. Guido Papa, Sing. 329. per l. Imperialis. C. de nup. Ioan. Fab. C. de
323 ſumma tri. in prin. col. fi. Plus tenim pec-
care, quæ meretricio eſt inſtituto, corpore omnibus paſsim peruulgato, quam, quæ vni ſe cõmiſit. vt maius delictum eſt, quod ſæpius admitteretur. Arg. l. nemo cum con⸗ cor.ibi in gloſ.alle. C.de epiſco. audien. ad- de gloſ.authen.ſed nouo iure.verb. Caſtiga⸗ bitur. C. de ſeruis fugi.& Pari. conſ. 68. du-
124 bium exoritur. nu.:45. vol. 4. Adde vene-
ris commertium cum vno ſine reprehenſi- one quandoq; fuiſſe, quod&, vt Narcianus lib. 25. Digeſtor. l. in concubitu. de concub.
125 ſcriplit, per leges nomẽ aſſumpſit. Sed t nec
mulierem vnius conſuetudine contentam diſtincta à cæteris veſte vti, cogendam exi- ſtimauerim, cuius rei corpore ſuo palàm quæſtum facientibus neceſsitatem imponi poſſe, Baldus apud Imppp. Theod. Arcad. & Honor. AAA. lib. i. Principalium Con- ſtitutionum l.mimæ. C. de epiſco. audi. ſcri-
126 pſit. Quanquam t verbis Conſtitutionis
Baldus ſuam ſententiam nõ ſatis rectè con- firmat, cùm ludibrio corporis ſui quæſtum facere, meretricio eſſe inſtituto interpreta-
127 tur. In quo t quoq; errore Salycetus d.l. mi-
mæ. fuit. Nam illo ſermone lcenicas muli- eres, quæ corporis ſui ſpectaculũ præbent, 1.1.& I.. 9. fi. ff. de ijs. qui notan. inta. intelli- git conſtitutio. d. l. mimæ. quod mimarum mentio initio conſtitutionis facta declarat. Mimas enim ſcenicum eſſe genus conſtat. Sed ad pauci& multi tractationem reuer- tor, quorum incertam eſſe demonſtrationẽ ſuprã conſtitit, vt eorum eſſe ſolet, quæ aliò
128 referuntur. Aequè t parum aliò referri, atq;
ſupra ſcripta, palam eſt: ex aduerſoq́; eſſe ni- mium, vt paruo videlicet magnum, pauco multum, medium autem eſſe iatis. quo de- monſtramus, quod nec parum eſt: nec nimi⸗
1a9 um. Quod f eſſe quoq;, inter paucum&
multum, medium poteſt. nam, vt paucum, minus, ita multum, pluiquam ſatis eſt. Itaq; euenire, vt ſatis, inter paucum& multum ſit: inter paruum autem& magnũ, id, quod
mediocre eſt, conſtituemus,& generaliter
modicum ſuprà ſcriptorum medium ſtatu- emus, qua modus, vnde modici appellatio
130 deſcendit, demonſtratur. Sed hæc t exem-
plo aliquo, quo fanè ob non nullam obſcu- ritatem egere videntur, illuſtremus, neru- dioribus conſultum non ſit, qui Dialectico- rum literas non attigerunt, poſt Gramma- ticorum rudimenta, vt aſſolet, ad inclytas luriſconſultorum ſcholas nimiùm prope- rantibus. Nam, Dialecticorum traditioni- bus, vel paululùm imbutos hæc non deſi-
131 deraturos, ſcio. Pomponius t lib.. Digeſt.
1. 2.. poſt originem. de orig. iur. parumeſt, inquit, ius in Ciuitate eſſe, niſi ſint, qui iura reddere poſsint, parum itaq; eſt, ius eſſe, ni-
332 ſi ſint, qui reddant. Si ſint qui reddant, id
eſt Magiſtratus, ſatis eſt. Nihil enim à Pom ponio exigi præterea, ſed nec opus eſſe.
133 lam t autem ſi obtentu iuris tyrannidem
Magiſtratus exerceat, nimiùm fore. Quod factum decem virorũ tempore idem Pom- ponius d. l. 2. 6.& cùm placuiſſet. refert, quos, prorogato ſibi, quo iure quaq́; iniu- ria, imperio, nimio atq́; aſpero dominatu Rempub. eò perduxiſſe ſcribit, vt exercitus ab ea ſecederet. Igitur quotiens auaritia Magiſtratus atq; libido fas omne atq; nefas miſcentis, ſuoq́; non populi commodo ſer- uientis, in Ciuttate graſſatur, nimium eſt. Contraà, cùm fas atq́; ius in foro regnant, Magiſtratibus, populi non ſuas vrtilitates quærentibus, quæq́; legum voluntas eſt, non, quæ cuiuſq;, pro iure reddentibus, ſa-
134 tis eſt. Belliſsimé tenim Ariſtoteles lib. 3.
politicorũ, qui legem, inquit, præeſſe vult, is velle videtur Deum ac leges imperare, qui autem vult hominem, is etiam beluam
335 adiungit. Porrò, t cùm legi deeſſe Magiſtra-
tus,& qui iuridicundo præſit, parum eſt. d. 9. poſt originem. Nam, vt ſatis quidem ſit, quod ad bonos ciues attinet ius in Ciuitate eſſe, ſponte ſua nulloq́; illectos præmio le-
136 gum nutum ſequuturos. Quippe, t vt Plau-
tus in Milite perbellè ſcribit, facile eſt im- perium in bonis, ob improbos tamen faci- noroſosq́; homines, ſolo pœnæ metu inof- ficio manſuros, Magiſtratus munus eſſe in Ciuitate neceſſarium. Et ita euenit, vt, quod parum eſſe dixit Pomponius, d.§. poſt ori- ginem. ius in Ciuitate eſſe, ad eam Ciuita- tem ſpectans quæ& bonos& malos ciues habet, ad aliam ſpectanti, ſi qua eſt, in qua boni ſint ciues omnes:ſatis eiſe dicere lice- at. Inter bonos enim ciues, vtpote cogntta legum voluntatem ſine vllo externo impe⸗ rio ſequuturos, Magiſtratus authoritas ne-
137 quaquam neceſlaria eſt. Sed t&a pud quoſ⸗
dam ne
m p 1 Gübum calſcribe
lusD V 1 d llergnane, aespod win Cnkelle, mnktb jwiuneimt.
düüm minah gixan plunannd ila rerne er ernaſſlng dn ſit wem omam abſq noliecn N. hals genus rl puungetantium rwin pbulßplentu (euom rhdäocy audier Tenoc ſekimalbimorü- imn un guneggluopte ddiclen ſ. nernelorum auterler r Helodi carmene cim.
lural, tan. uſgt erandum Wngiie nifenunsſäaata
Neh, aMrckaitgunedan u dt an aanztranbu⸗ lg Wriun geianean
Dig
,
—
mäuigugldi ab me guhalen Gendi reruann mn fi ir ruuhent 4 b 1 enoötnmrni 8 ſcüdeandec a d omdage Pu vonekenim u n 3 I uüimgerepo
da t Pretfanod
Dl xe idone und vpon a
3
80 ¹ elh hac otureri tun,g ſales,
alch Psiwhu Kiconll

M ſc. dLA
wüns at ft b
u ed e Ran Lemo d 05 i 2 vttan e en Nolane d den
de videntu N A dlol nan a
unnparumiag 4 keozant. ditm a Ka ſatis eſt,Nh a gNerteaſtin nem lobtentu iu T rexerceat, nimiu a ccem virorũ ten in 1.Lu. ci u h droguo libi, quoi crlo, mmio atqjdj »coperduxiſſelnb a edetet, Igitm a uwaqhlibido au i »luoqp non poplit a inCiuuate gralmu an cim fas auq; im 1 aribus, populimn d ibus, quac; legn i x cuiuſq;, proiui- 1 Zellibime fenind d rö, quilegem,inch idetur Deum ¾ nvult hominem borro,tcümleg 8 ioridicundopra 1 rieinem. Nam 1 ponosciues atilt 2 te lu nullogyll 2 Gum leſuutmas 6 ſe perbelle len 1
PDECISIS
nibus celebrata eſt aurea illa ætas, quæx, vt Naſo lib.i. transformationum ſcribit.
vindice nullo. Sponte ſua ſine lege fidem rectumq& colebat. Pæna metusq; aberant: nec vmcla minatia collo Kre ligabantur. nec ſupplex turba timebat Iudicis ora ſui: ſed erant ſine iudice tuti.
Quibus ſimiles fuiſſe gentes Paulus Apo- ſtolus ad Romanos c. z. B. ſcribens refert, quas ipſas ſibi, fuiſſe legem, ait, vt iam apud tales populos ius in Ciuitate eſſe, non parũ, non ſatis, ſed nimium etiam fit. Commo-
338 diſsimum † admodum eſt apud Heſiodum
in Ergis exemplum, cùm tria illa hominum genera enumerat, quorum alij ſingulari na- tura præditi, rerum omnium abſq; doctore noticiam tenent. Sequens genus eſt, nihil per ſe quidẽ magnum præſtantium, ſed qui vltro optimis quibuſq; ſapientũ præceptis ſeſe accommodant, dictoq́; audientes ſunt. Tertium genus eſt ignauiſsimorũ atqʒ adeò improbiſsimorum, qui neq́; ſuopte ingenio quicquam valent, nec meliorum dicto eſſe audientes volunt. Heſiodi carmen de Græ- co ita verti.
Optimus ille vir eſt: qui ſcit ſe cuncta magiſtro: Præceptis olim non inferiora ſequutus.
MNee malus ille vir eſt: audit qui recta monentem. Qui non ipſa ſapit. clauditq; docentibus aures.
Ille vir muiſus viuit: nec idoneus orbi eſt.
Primis legem dari, quia ipſi ſibi ſunt lex, ni- mis eſt: alteris verò, quia aliena prudentia egent, ſatis eſt: tertijs parum, vtpote Magi- ſtratus ſeueritate indigentibus,& niſi pœ- næ metu, leges non obſeruaturis. Sed quia in Codice I'uſco, qui Florentiæ eſt, alia eſt lectio, vt poſtea, cùm hæc ſcripſiſſem, repe- ri ea eſt. Quantum eſt enim, ius in Ciuitate eſſe, niſi ſint, qui iura regere poſsint? non
139 autem, parum eſt. Poteſt f à nobis commo-
dẽ in furioſo exemplum proponi, cui par- ricidium fraudi non l. diuus.& l. congruit. ft. de offi. præſid.& l. penul. ff. de parri. Ti- raꝗ.late.tract.de pœnis. cau. z.& 3. eſt. quia, ſatis eum furore ipſo puniri, ait lex. d. l. di- uus.& d. l. penul. De furioſis ergò ob par- ricidium ſupplicium ſumere, quia contra legis d. l. diuus.& d. l. congruit.& d. l. pe-
ate eld be⸗ lusin Cuiri 660 140 nul. eſt præceptum, nimium eſt. Parum t
xad dc dans qux„u 1 1 Na g.alb Lciues omle, ag
ciues w bonose Im l 1 1Tmaen lne oluh M aittall 4 lö „riI 09,0 16 1 4' rutule nelk de 71
autẽ fore, niſi in vincula compedesq́; con- ijciantur, ne ſibi alijsuie adferant perniciem.
ꝙ 14 d. l. diuus. Satis f igitur erit, quod medium
eſt, ſi facta ab eis cædes impunita relinqua- tur. d,l. dinus. quia, qui conſilio delinquen-
LITVANICA dam ne lex quidem, qualis Poëtarum carmi-
142 biq;
144 de corpo. vitiat.
145 propoſitum non habeat.
—— ———— — 1—— 2—
1111. 117 di vacant, extra legum pœnas ſunt poſtti. l- infans. ff. de ſicar.& cle. 1. de homi.& vtro- docto. Vt t eſt in ebrijs& dormienti- bus reſponſum, quorum admiſſum conſtat legibus non coërceri. De ebrio eſt textus. c.ſanẽ.& duob. ſequentib. 15. q.. Bart. l. per- ſpiciendum. 9.delinquunt.& l. aut facta. in princ. ff. de pœnis. Bald. l. data opera. verſic. nunc de tertio. C.qui accuſare non poſſunt. & l.z. colu. penult. C. vnde vi. Saly. l.:. C. de ſicar. Alex. poſt. Bart. d.§. delinquunt.& l. dolum.in fi. C. de dolo. Angel. tract. malef. verbo.ſcienter. verſ. ſed quid ſi quis pro- pter ebrietatem. Abb. c. ſicut nobis. de te- ſtib. Roma. l.. ff. de verb. obliga.& l. 1. 9. adipiſcimur. ff.de adquiren. poſſeſ. Gemi. c. venter. 35. diſtin. Scepol. I. 1.§. idem lulia- nus. ff. de ædili. edic. Angel. l. 1. C. ſi quis Impera.male dix. Anchar. Imol.& Carer. d. clem.i.de hom. Mat. Afflict. Conſtit. termi- num vi. fal.⸗. notab. 12. Marſil. l. i. in princ. numer. 63. ff. de ſicar. Carer. practi. criminal. §. eirca.2. numero vigeſimoſecundo. T'iraq. tract. de pœn. cauſ. 6. de dormiente verò. nota l. ſi ſeruus ſeruum.§. ſi fornacarius. ff. ad legem Aquiliam. Bartol. l. penult. ff. de parricid. Roma. Alex. Aretin.& laſon. d.§. adipiſcimur. Florian. d. 9. ſi fornacarius.& l. qui occidit.§. in hac. ff. ad legem Aquili- am. Anchar.& Cardi. d. clement.. Angel. d. verbo. ſcienter. Bartol. laſon.& Deci. 1. vt vim.ff.de iuſtit.& iur. Marſil. l. in princ. numero quadrageſimonono. ff. de ſicar.& Carer. d.§. circa, numero vigeſimoquinto.
Tiraquel. d. tractat. de pœnis cauſa 5. 143 In f eadem eſſe cauſa infantes placuit, æquè
enim illos atq; hos innocentia conſilij tue- tur, d. l. infans.& d. clement. 1.& vtrobi Doctor.& latiſsimẽè Tiraquel. tractat. de pœnis cauſa 7.& meritò. Nam illa ætas le- gum l.fin. ff. de iur.& fact. ignor.& l. fin. rem pupillar. fal. fore.& l. in eo quod plus. §. pupillus. ff. de diuerſ. regul. iur. antiq. præſumptione eorum, quæ videt, creditur ignara. l. 1. 9. impuberes. C. de falſa mone. cum concor.in gloſſ. ibi alleg.& c. ex par. Idem t beneficium qui- dam Gui. de Suza. tractat. de quæſtionib. ſeu tormentis.& Carer. d. 6§. circa. num. 12. vide Tiraq. diffuſè allegantem. de tract. de pœn. cau. 3. ad ſenes ætatis vitio deſipientes ac repueraſcentes nõ ineleganter ꝓducunt, quaſi& hi nocendi conſiliũ non habere vi- deantur. Neminem autem iniuriam facere intelligi, qui iniuriæ faciendæ mentem ac Iniuria t ſiqui- dem, vt Domitius VIpianus eleganter air, J. illud.

18 PETRI
KOYXZII
MAVREI
l.illud.§.i.cum concor. in glo. ibialleg. ff. de tę offic. præſid. Illa t autem eſſe ratio videtur.
146 iniur. ex affectu facientis conſiſtit. Neq; t
diſtinguo, delictum atrox ſit, nec ne, quod factum ab Hippolyto Marſilio lego, lu. nu. 5s. verſ. ſed prædicta. ff. de ſica.& paulò qui- dem minus conſideraté. Vbi enim nullum delictum eſſe proponitur, non poteſt repe- riri atrocioris& non atrocioris diſtinctio,
147 quod Marſilius non animaduertit. Adde, t
parricidium, vt ſuprà dictum eſt, in furioſo non vindicari.d.l. diuus. quod facinus atro-
quæ furioſos pœnis eximit: Nam ſiue ipſos ignorantibus, ſiue abſentibus, quorum ſi- miles habentur, l. z. 9. furioſus. ff. de procu. &l. lulianus. ff. de diuor.& l.z.§. furioſus. ff. de iure codi.& 1.1. õ. adipiſcimur, ff. de ad-
quiren. poſſeſſ.& l. ſed ſi vnus. 9. filius fa. ff.
de iniu.& I.vbi non. voce.§.furioſus. ff. de diuer.. re.iu. anti. comparemus, non eſſe pu⸗
157 niendos, conſequens erit. Ignorantes fenim
innocentia conſilij excuſat: l. infans. ff. de
ciſsimum eſſe,& cætera delicta immanitate 158 ſica. Abſentes t autem in criminalibus dam-
148 ſuperare, nemo negauerit. Quod tRomu-
lus Romani nominis conditor, declarauit, qui, cùm leges naſcenti Romæ ferret, nul- lam in parricidas pœnam ſanxit, nullũ ho- minum tantum flagitium admiſſurum arbi-
149 tratus. Quod t& ſequens ætas non obſcurè
ſigniſicauit, quæ grauiſsimum in parricidas excogitauit ſupplicium, quò, miſeris, vſu omnium prius elementorum adempto, in- ter ferales anguſtias poſitis extremus vitæ ſpiritus eriperetur.l. penult.ff.d. l. pompe.
uo de parrici. Nect ad rem pertinet exemplũ,
quod adfert Marſilius, de Bruto, quod pœ- næ ſubditur, etiam ſi nihil deliquerit, muli- ere ad concubitum admiſſa.In illa enim ſpe- cie reperitur, c. mulier. 15. q. 1. d. l.. in prin. nu. 6õ0. idem Marſ. pract. crim. verb. diligen- ter. nu.6/ã. Carer. item pract. crimi.§. circa. num. uo. qui deliquit, id eſt mulier, quæ ſe Bruto cõmiſcuit: in parricidio autem àâ fu-
rioſo facto non ita accidit. Nullum enim re-
periri delinquentem, ob ſenſus vacuitatem
15 cædem admittentis. Multùm deniqʒ inter-
eſſe inter hos caſus, ob id enim de Bruto ſupplicium ſumi, ne illo flagitio contamina⸗
tum indignam facti memoriam refricet: d.
c. mulier. in ſpecie verò furioſi, quia nullum eſt delictum, d.l. diuus. cum concor.& c.ali- quos.i5.q.i. eo pœna liberato, indigna facti
152 memoria nulla poteſt refricari. Peccatt&
in eo Marſilius, quòd à Brutis ad hominem cuius cauſa illa& cætera d rerum natura fa-
cta ſunt, argumentum ducit, hominis vide- licet dignitate ad Brutorum vilitatem inſo-
lenter depreſſa. l. iuſtiſsimè. in prin. ff. de
13 ædilitio edicto. Adde t hominum cauſa vt ait Hermogenianus, l. z2. ff. de ſtat. homi. omne ius conſtitutum eſſe, non brutorum.
Hominibus ergò conſultum eſſe legibus
154 oportère, non brutis. Nec t rectè à Marſilio defendi Hiſpaniarum Reginam, quæ de fu- rioſo, qui Regem coniugem grauiter vul-
155 nerauerat, ſupplicium ſumi iuſsit. Niſi t for- tè ſimulaſſe furorem fuiſſet probatus, hunc enim tantummodò excipit lex. d.l.diuus. de
nari vetat Conſtitutio. l. abſentem. ff. de poœnis. Ita laſonem apud lulium Paulum lib. duodetrigeſimo Digeſt. l. ex facto, nu.
159 30. de vulg.& pup. diſputare lego. Adeot
160
15
n
verò furioſis aliquid admittentibus parci
ſolet, vt ne ij quidem, qui, cùm ſaperent,
ſuæq́; mentis eſſent, deliquiſſent, furioſi poſtea facti pœnas ſufferant, Bald. poſt Al- narotum. c.. in fi.prin. tit. an ille, qui inter- fecit. fra. domini ſui. idem Bald. l. humani- tatis. C. de impub.& alio. ſuhſtit. Alex. Are- ti.& Iaſ.poſt alios. d. l. ex facto. nu. 33. idem l. furioſum. C. qui teſta. fac. poſſ. Angel. d. verb. ſcienter. Marſ.d. l.. in prin. nu. 3. Ca- rer. d.§. circa. nu. 14. etiamſi ante furorem damnati proponantur, Bald. d. l. humanita- tis.& Bar. d. l. ex facto. Marſ. d. l.. in prin. nu. 58. de ſicar.& Carer. d.§. circa. nu. 15. etſi ſcio quoſdam Principem conſulendum eſ- ſe, putare. Imol. c. Raynutius. de teſta. per d. l. diuus.§. ſi verò. refert Carer. d.§. circa. nu.i5. Proximæ t ſententiæ Bald. d. l. huma- nitatis. col. 4. refert. Marſilius d. I. in prin. nu. 57.& Carer. d.§. circa. nu. 15. illa ratio red- ditur, quòd furioſi mortuis comparentur: Cynus. Bald.& laſ.l.2. C. qui teſta. fac. poſſ. Carer. d.. circa. nu. 15. in mortuos autem vindicari non poteſt. Bis t ſanè peccat, qui furioſi admiſſum vindicat. Primùm, quia vbi noxia non eſt, pcœena conſtituitur, quod vetat conſtitutio. l. ſancimus. C. de pœni.
deinde, quia nihil ſentiens plectitur. fruſtra
autem eſt, in eum, qui ſenſu caret, animad-
162 uertere. Nec t mihi quis dicat, nam& hoc
argumento Marſilius vtitur, d.. i. in prin- nu. 59. licere Iudicibus ob facinoris imma-
nitatem legum præſcriptum tranſgredi ſe-
ueriusq́;, quod admiſſum eſſet, perſequi. In-
no,cen E ibi omnes eum ſequuntur. de con- ſtitu. Bald.l. quid ergò. 9. pœna grauior. col. 4. ff. de his. qui notan. infam.& l. obſeruare. & l.proficiſci, col.6.verſ. Vndecimò quæro de offic.proconſul. idem Bald. l.& ſi ſeueri⸗ Or. col.z2. C. ex quib. cau. infa. irroge.& l.. in
Prin. de precib. imper. offexen.& l. ¹. in Ptin.
1rocn.
zein d (as i ircom exe
nulldt
z Heladct
leleie Nonlm diwouh tomg: wüdim cerh uter;
umGre
i7 TNE d
61 1.
10
cgom
abeliamag
prosinece wW. Cireqlem n aſcäpimnon zägm as,R Ucar.
3 ihiN 1. Alus,- 4lp Hcl
p fnepuniriait Kergockag inh unn ponn vocare dicceraqumitaten iure cti l.nauis hodicenc. Rc bin gol aleg. G erto dach enreten
n Kanüd, dum
zäul imitun, 0ͤ—. opergelaleg Li eigechae 8' Nodlcoteeayerud 6„„ 4 Rellcrare ſloo, gi „Tduan Srag
999, 10
1 ebe.8 . t puodin,

V
L
a au;
la adi Wle ſa a 21a Adur 1 16 durm. Rde ng Me, e decunn j ch AXl. d G e To,“ 1 1 dan, lbädtt aan ſü ödinone üh un n enl. comx nu dleguenseit e dcenlüljexeu 58 1 3 4 1 nes fautemin ah Waltitutio, 885 9 onem apu 1 3 engelmo Dig 4 SApup. diſpd n
nei gpidem, 4 3. entb ellent, de 1 6 Apensſuffe n. caiaftprin iit ecninili ide 3.
einpubKalio h. dot doktins dl.e 1 m Cqui teſta. enter. Marſ. d.1
K nu. 14., et ern
rdl herkti 8 liar&Cxrer. ſcm Principef re. Imol. c. Rayl
8,9.ſivero. rete
roximæ ſſenten
ol. 4. refent.M
Carer, d.§. citcd dod furioſi mol Zald. Rlaſi.z §. circa. nu, ij lnonoot 3 dmiſſum vindi.2 9 anoneſt pœVn 2 Mt nſtitutio. en 2 qun anlhd ſentie 4 din eum, quiſ dr— Nec tmihiquũ
no Marlilius“ vn, vere lodicibus a
—
— dA ⏑
185
ſci 2t, legumprælciſ—, 3dadnili„ 2 ibiomneseu 5 dlquidergo S ai
uinotan 4 6 hec„rb ded, ciſci col,6 alä roconlu 1 1 Cauh enn
c, inbel j
164
86 5 11 † de leg
DEGCISIO
prin.ʒ⸗.colu.C.qui accuſa. non ꝑ dof.& Autb. ſed nouo iure. col. i. C.de Ler kugit. idem c. 1. colum. 6. qui feud. dare poſ.& Angel. l. quod ſi nolit. 9. qui aſsidua. de ædilit. edict. Roma. rub. C. qui admit. colu. z.& l. ſi quis in graui..vtrum.colum. fin, ad ſila.& conſ. 4²9. Conſidero. colu. 1. idem l. ſi verò.§. de uiro. chart. 19. ſolu. matri. Feli. c. qualiter& quando.§. ad corrigendos. verf. circa quar- tum. ibi. ſed pulchrè, de accuſatio. Marſ. l. vnius. S. cogniturum. num. 70. quem omni- no vide. ff.de quæſtio.& pract. crimi. 9. dili- genter. num.:5ꝑ. Carer. d.§. circa. num. uo. Nam hoc quæſtionem non attingit, cm in furioſo, vt eſt proximẽè dictum, nullum re- periatur facinus. Quippe quem non inteli- citas modò fati, ſed& ipſum non ſentiendi infortunium, à quo nocendi conſiliũ abeſt, excuſat, d. l. infans. ff. de ſicar. vbi autem nullum eſt facinus, nulla ibi; poteſt intelligi tacinoris imm anitas. Sed t fin age, aliquod iediet e facinus in cæde à furioſo per petrata an non ſatis eum ipſo faror e nir ait lex, d. I. diuus. inciuile ergò eſt atq; innumanum, eum nos ad nouam pœnam vocare,& cala- mitoſo aliam adſciſcere calamitatem. l. iure. ſuecurſum. ff. de iure doti. l. nauis.§. cùm autem. ff. adl. Rhodi. de iactu.& c. ex parte. cum concord. ibi. in gloſ. alleg. de cleric. ʒgrotan. Meritõò t itaq; reprehenſus obi-⸗ ter à nobis eſt Marſilius, qui in furioſos, cùm atrocius aliquid admittunt, vindican- dum eſſe ſcripſit, nõ Sperpenſa legis clemen- tia, quæ non obſcurè ea va letudi ne laboran- tibus, fati infelicitate, ſuoq́; ſatis furore pu- nitis pepercit. d. I. diuus.& d. l. infans. Nee, is voluntate ambigereti Ir, ad tam
duram 3 C) aſperam interpretationem erat
lalone dae xfacto. num. 31. authore decur- rendum. Nam, vt Hermogenianus lib.48.
Digeſt.l. penult. de pœnis. eſtauthot.inter- pretatione; lein pœnæ mollien dæ ſunt Ppotius, quam al perandaæ. Adde, ad eas ſpe- cies, quibus iplſa lege ſpecialiter addita eſt pœna, pœnas alijs legibus etiam nouiſsimis irrogatas nequa quam Dendnee e, quod Pa- pinianus l. fantio legum. de pœnis. eodem 1 broreſpondit. Igitur cùm Kwomeſctatinft detictum, non puniri modò, ſed ipſo furote ſatis puniri dicat, etiam atrociſsimum, cuiuſ⸗
merſſohp darricidium. d. l. diuus. alia pcæna vindicari non debet, quod in propoſito re- iſsimè dicitur. Nam ſi furore puniri, ſatis eſt: capite puniri, nimium erit. Sed his miſ-
ſis ad noſtram diſputationem redeamus.
166 Apparet t ex ſuperioribus parum, ſicuti&
ſatis& nimium, vt aliò atq; aliò referuntur,
—
LITYANIGCA 12111.
167
168
169 ges demonſtrant, id eſt punctum.
77i res interpoſitæ perſonæ fuiſſet.
172
119 variè accipi, idemq́; modò parum, modõ ſa- tis, modò nimium vocari, quod& ipſum de paruo& magno, pauco item& mul to, re- ctiſsimẽ dici, fupra ex Ariſtotele demon- ſtraui, niſi quòd inter illa medium adijcien- dum cenſui inter paucum quidem& multũ,
idem quod inter parum& nimium, id eſt ſa-
tis. Inter paruum verò& magnum, medio- cre, aut certe inter omnia hæe modicum, quà a modo ea nox deſcendit. Nam, quod nec parum, nec nimium eſt, nec paruũ, nec magnum, nec paucum deniq;, nec multum. Sed inter hæc eſt ſitum, rectèẽ modicum di- cemus, eo quidẽ ſenſu, quo modum id ver- bum ſignificat. d. 5. fi.l. pretia rerum. De va- ria tmodici ſignificatione abundè proximo loco dictum eſt, quo expedito conſequens eſt videre, quæ ſit eius definitio, quod mo- dicum dicimus quo verbo, Bartholo autho⸗ re, paupertatem demonſtrari, ſupra retuli, & quia, vt ex ſupraà ſcriptis conſtat, modicũ per ſe non dicitur, vaga eius atq; incerta de- monſtratio non facilè po oteſt, certis quibul-
dam metis com prehendi, ſid́;, cùm de tem- pore eſt ſermo, maxime aPperes. in quo ge-
nere iuris prudentes initio, q d modicum fit, non ſatis expediunt, re Mlangmiti con- tracta, ijdem poſtremò ita ſe eſfundunt, vt vix vllis metis orationem ſuam circumſeri- bant. Et t quidem, vt ab eo, quod eſt in tem- pore minimum, id eſt à momento exordiar, eo verbo, vt Azoni per veteri legum Ma-
giſtro placere lego, Gloſ. l.ſicut.§. idem Pa-
pinianus. ff. quib. mod. vſusfruct. amitti. tempus, quod ſecari in partes non poteſt, le⸗
quod Domitius Vlpianus libr. vndetrige- ſimo Digeſtor. l. placet. de adquir. hæredi. non obſcurè declarat, cùm quotiens, in- quit, hæreditas quidue aliud nobis per ali- um quæritur, per filium fortè aut ſeruum noſtræ poteſtari ſuppoſitum, continuò no- bis quæritu ir·, neq; momento vllo in tilij ſer-
170 uiũe perſona conſiſtit. Ett Marcellus apud
eundem Vlpianum lib. 24. Digeſtor. l. ſed interim.§. idem Marcellus. de donatio. in- ter vir.& vxor. cùm euaneſcere eius rei donationem ſcribit, quam per interpoſitam perſonam ad vxorem maritus voluit per- uenire, niſi aliquo momento interiecto ea Quibus t locis tam Domitium Vlpianũ, quàm Mar- cellum momenti vocabulo tempus, quod ſecari non poteſt, demonſtrare palam eſt. Et Iulium fortaſſe Paulum, cùm lib. ſexto, Digeſtor.l. cũm ſponſus.. fin. in fi. de pu- blicia in rem actio. publicana eum actione vſurum
Hocf
+

—
873
129 PETRIROTIZII
MAVREI
vſurum ſcribit, qui rem à domino emptam, iũ⁸ haud patitur. Fuſius t momenti appellatio-
vel momento poſſediſſet. Laxius t eodem verbo Triphoninus lib.i. Digeſt.l. Areſcu- ſa. de ſta.homi. vſus videtur, cùm data ſub ea conditione ancillæ libertate, ſi decem millia hæredi dederit, eam conditionem, quo mo-
tyæ mento parit, impleri poſſe ait. Conſtat f au-
—
377
tem vno temporis puncto partum non ædi. Eius enim facti tractum quendam eſſe, na- turaliter intelligi, primũm enim mulierem parturire, inde niti, eniti deniq;: fœtumq́; in lucem edere. Fieri itaqʒ non poſſe, vt an- cilla pariente, conditio decem millium dan- dorum impleatur,& ſimul libera peperiſſe exiſtimetur, vt Triphoninus ait, d. l. Are- ſcuſa. niſi momenti verbum, cum quodam
17z temporis laxamento exaudiatur. Tractumt
quoque temporis ſignificaſſe& Marcelcus lib. 6.& 40. Digeſtor. l. innumerationibus. de ſolutio.videri poſsit, cùm duas obligati- ones eadẽ numeratione tolli vno momento ait, quo reo ſoluente vſu venit. Simul enim & ei& fideiuſſori liberationem contingere. Inſtit. quib. mod. tol. obliga. in princ.& l. cùm quis.§. de peculio. ff. de ſolutio. idem quoq; apud Pomponium libr. 8. Digeſtor. Accurſius gloſ.l.ſi cum duas. commu. præ- di. Paulum Caſtrenſ. d. 6. idem Papinianus. adnotauit, cùm duas Inſulas duobus eodem
5 momento traditas ait Pomponius. Haud t
minus perſpicueè Imperator Iuſtinianus lib. ſexto Principalium Conſtitutionum l. fin. §. fi. in fi. C. de bon. quæ libe. tractum in momento ineſſe ſignificauit. Negat quippe in ſeruis, qui filijsfamil. ita donarentur, vt ſtatim adlibertatem perducantur, vſumfru- ctum parentibus quæri, abſurdum ratus, vti ſubijcit, cùm in ipſo momento poſside- re ſeruum d& libertate donare filius famil. habeat neceſſe:talem patri quæri vſumfru- ctum. Poſsidere autem& libertate donare vno temporis puncto non fieri, palam eſt. Tractum f ergò eo loco apud luſtinianum in momento ineſſe conſtat, hoc eſt tempus, quod, Accurſio Gloſ. d.§. fin. in fi. verb. momento. per l. ratum. ff. de ſolutio. au- thore, non tam oratione explicari, quam intellectu percipi poſsit, non diſsimiliter vſum verbo momenti Domitium VYlpia- num animaduerto, qui libro ſeptimo Di- geſtor. l. ſicut.§. idem Papinianus. quib. mod. vſufruct. amit. fructuarium, cui vſus fructus relegatus eſſet, eodem momento vſumfructum amittere, et reſumere ſcripſit. Nam, quòd Azo ſeparanda legis verba, re- petendãq́; momenti mentionem exiſtima- uit, perridiculum eſt, ratioq́; latini ſermonis
nem lulius Paulus intellexit, cùm libr. 35. Digeſtor. l. pretia rerum.§. fin. ad l. falcid. pretia rerum ex temporum momentis con- ſtituenda eſſe negat. Quibus verbis Barto- lus d.§. fi. l. pretia rerum. ſignificare eum ſcribit, nõ inſpici, quanti vna forte die quid veneat, ſed quanti plurimis. Ad pretium itaq; rei cuiuſq; probandũ docere ait opor- tere, quanti quid certo die& multò ante, multoq́; poſt veniſſet, quanquam miran- dum eſt, tanti nominis ſcriptorem nullo prudentiũ reſponſo id, quod affirmat, com- probare. quod enim temporum momentis dies ſingulos lulius Paulus d.§. fi. l. pretia rerum. ſignificare voluerit, non potiusho- ram, aut anguſtius aliud tempus, nihil con- ſtat. Nec Bartolus momenti verbo tam pli- xum tempus comprehendi docet. Quapro- pter, quod in tanto authore deſideratur, id nos, minuti ſcriptores, nec vlla parte cum illo comparandi, ſupplebimus. Et quidem apud Imperatorem Conſtantinum Augu- ſtum lib. Principal. Conſtit. 3. 1. omnes. i. de ferijs. momenti vocabulo diei vnius vt A- zoni lib.⸗. Digeſt. Gloſ.d. õ. idem Papinia- nus. apud Domitium Vlpianũ placet, aut, vt mihi quidem, plurium etiam ſignificari, prohibitis enim Vrbanis operis, à quibus die diuinæ quieti ſacro abſtinere omnes iu- bet, agricolationi operam dare, cùm res ita exigat, fas eſſe, ſcribit, cùm vitem, inquiens, ſerere, frumentumũe, oportunũ eſt. Cuius illa redditur ratio, ne, vt idem Imperator ait, d. l.omnes 1. commo ditas diuino beneficio tributa, occaſione momenti intercidat mo- mentum intelligens diei vnius pluriumue ſpatium. Quid enim ſi diebus dominicis ali⸗ quot ſolis operi ruſtico exercendo idonea tempeſtas ſit? quo loco, vt hoc obiter dicã, conſtitutio, d. l.omnes. licet de frumento- rum vitiumq́; cultura loquatur, ad cæteram agricolationẽ nihilominus produci deber. Nam& ratio generalis eſt. l. regula.§. fi.& ibi Bart.& Bal. not. ff. de iur.& fac. igno.& 1.2. 9. ſi mater. verſ. quid ſi curatores.& verſ. quid ſi deceſſerint.ff. ad tert.& l. nomen de-
179 bitoris. S. fi.de legat. 3.& exemplis fvt vul-
1..„ 4 8 gò dicere ſolemus, l. damni infecti. ff. de dam. infect. quod in vniuerſum caueretur,
ado non conſtringitur. Huc t pertinet quod
Palladius de re ruſtic.lib.. cap. 6. eleganter,
18i neceſsitas, inquit, ferijs caret. Deniq;, i ſt
ſerere frumentum die diuinæ quieti facro fas eſt, cur non metereccur non item in hor⸗ reum fruges conuehere, impendentibus forſitan imbribus? rurſus, ſi vitem ponere,
vineamq;
33
. d er fluu Huic tend cne 1 „mnt cau 1 t oh elcc
aobt /*., 8 ar Noü unnnges, quod e meluctunalt, le IeTun woithlcem Colu ai qlit wmeantonngund lopce neraearum tem mirnen flaihnbus tarp cen,2n nndels ſebare, 6 runpe ſlirent db llo⸗ ddna ep elmo. Lon kn.) Sllocere riſtic duni digt,d dos qu nctun ldchh. whene SKäcn mdale nn n Wngerdunte Nohn d A Doc pn dd odig woner G ſterposgoodhli
We,n ,, 1 ehr Vbreeinn n Al Valen 2 o
A K 9 1 2 arqle amplich Km daddüda W Ua„Alall ain Ndedds
4 Gghr 199
un dein pim
mc g M A. d 1— zad euſqug
x,
aen ant Dahe 7 W uam
1 dace
Ti Pr. 8* lid D 116 ceptan
ab to uiptad
e*
A(ertn

A 14 Wis 3 i Ne„ällh,
duodenim 3 Com⸗
dlos luliug a
DECISIO LITVANICA T7T1. 321
vineamq́; inſtituere, cur non quoqʒ colere? vindemiamq́; tollere? omnem enim ſatio- nem& frumentorum& vitium cęterarum- qũe rerum, quæ terra aluntur, fructuũ cau- ſa eſſe, qui niſi percipiantur, exantlatus in ijs labor inanis eſt. Sanè qui agricolationis leges præſcripſerunt, quædam operaruſti- ca ferijs permitti, authores ſunt, eſſe quip-
pe, ſicuti Vergilius cecinit, quæ feſtis ex- ercere diebus,
Fus,& iura ſinunt, riues deducere, nulla Relligio vetuit, ſegetz prætendere ſepem, Inſĩidias auibus moliri, incendere vepres, Ballantumq́; gregem fluuio merſare ſalubri.
sit, ſtipulationem nocte probè fieri. Ad-
185 dit t huic Præceptoris diſputationi Soci-
nus, quòd vulgò dicere ſolemus, leges ad ea, quę frequentius fierent, eſſeadaptandas: 1. nam ad ea. ff. de legi. die autem, quàm no-
486 cte, ſtiꝑc̃ulationes magis contrahi. Sed t nec
hoc Socini, nec illud Doctij argumentum conſiſtere. Refelli enim apertiſsimis Ve- nulei verbis, valere ſtipulationem, inquien⸗ tis, l. ſiex duobus. ff. de duob. reis. cùm ad ſtipulantis verba, nullo extraneo interiecto actu, reſponſum poſtera die proponitur: poſteram autem diem, inita more Romano ratione, ab inſequenti media nocte initium ſumere, palam d. l. more Romanò, eſt. Non
Nguſtiusal Sdho Quic um extremo carmine, fluuio merſare ergo in contrahendis ſtipulationibus exor- nolusm Pann ſalubri, dixit: non ex omni cauſa gregem tu ſolis& oecaſu diem finiri, ſed duabus di- pacompr Ajä lauare licere per ferias ſignificare videtur. midiatis noctibus luce interiecta; contra, din enl 2 a Non enim lanarum gratia, quod Pontificiũ quam Doctius exiſtimauit,& hoc eſſe; könit placitis Columella vetitum ait, ſed Medici- quod Venuleius momentum naturę dixit.
domenti voc: citta, Digelt, G keuhm ad Domitiut 7 aim qcidem, plu Wrin, tus enim Vr untt næqvietiſach mii- icolationi oh: un faseſe ſctibiſ enn trumentumii S i licur ratio,ne Au nesi. commo w occaſionem ri* intelligeng k 3 Quidenim—1 4 is operi ruſ 2
næ. Eſſe enim vitia, vt idem Columella ſcri- bit, quæ abluto pecore corriguntur, qui& alia opera enumerat, feriarum tempore ritu maiorum conceſſa. in quibus far pinſere, fa- ces incidere, candelas ſebare,& alia non pauca, quæ, qui ſcire auet, ab illo petat, lib. 2. de re ruſtica. cap.vltimo. Quorum quæ⸗ dã Marcus Cato ſuo de re ruſtica libro ſin- gulari cap.a. attigit,& hos ſequutus Ma- crobius Satur. lib.i. cap. 16. quæ nobis aliò properantibus lectori indicaſſe, ſatis ſit.
182 Sed, t vt ad momenti verbum redeam, lego
Venuleium lib. 5.& 40. Digeſt.l. cõtinuus. in prin. de verb. oblig. momentum naturæ appellaſſe id tempus, quod, ſi inter ſtipulan⸗ tis& promittentis verba interuenit, ſtipu- lationi vitiũ non adfert, quod conſtat vnius eſſe diei ſpacium atque amplius. Nam& eum, qui non eadem die ſtipulanti reſpon-
diſſet, obligari: Venulei verbis conſequens
d. l. continuus. Momento itaq;, quod Bar- toli d..fi. l. pretia rerum. ſententiæ deeſt, multos dies ſignificari conſtat, quo verbo tempus, quod ſecari non poteſt, demon-
33 ſtrari ſuprà docuimus. Non i me fal-
lit, Accurſium apud Celſum lib. L. Di- geſt. l. cùm biſextus. de verb. ſigni. de mo- mento aliter diſſerere. Sed, quia nullo au- thore nititur, meritò à nobis poſthabita eius opinio eſt, quadrageſimã videlicet ho- ræ partem, momentũ definientis,& puncti decimam, puncti vocabulo latius accepto, quo Mathematicis ſignificari, quod ſecari in partes non poteſt, lib.z2. cap. 2. in Somnò Seipionis Macrobius author eſt. Qua quo- que in re Accurſium nõ mediocriter erraſſe liquet, haud veritum ab Azonis, Pręcepto- ris ſententia diſcedere, qui tam momenti, quam puncti appellatione indiuiduũ tem⸗ pus demonſtrariapud Domitium Vlpianũ
—-————— —* 4 3 7 2 ☛*
—..— — 3 1— —————— 1 8
tas lit- quolq 1 h eſt. d. 1. continuus. in fin. princ.& quidam— lib. 7. Digeſt.l.ſieut..idẽ Papinianus. qui⸗ rrio G.l,om n G Franciſ. de Ripa. 1.:.§. qui præſens. ff. de a88 bus. mo. vſufruct. amit. adnotauit. Hæe t mnid rh 1am verb. obligat. Bartoli ſententia confutata, de moöomenti ſignificatione, vt proximè ex- d ihilo IuSb! 183 eleganter putant. Diem hoc loco, vt id poſui, Iuriſconſultorum ſententia eſt. Nam, dd gener 2 b obiter attingam, lucẽmne accipiamus, hoc qui accuratius hæc exactiusq́; tractant, mo- 1s ot 1mdt eſt tempus, quod eſt à Solis exortu adoc- mento tempus negant demonſtrati, quod Aac. car caſum, an quod eſt à media nocte ad medià tempore minus eſt, eo verbo ſignificari ar- ner verſꝗg 1- noctem inſequentem, quæſitum ſcio, qua pitrati,& quidem Plato in Parmenide lib. eceſſerint.ſt 81 in quęſtione Bartholomęus Socinus Tho- 9. quiddam indiuiduum eſſe definit momẽ⸗ .f delegat iut mam Doctium Præceptorem ſuum putaſſe tum, inter motũ quietemq́; medium, quod te ſolemus,* pF lib. 45. Digeſt. d. õ. qui præſens. nu. 3. refert, i⸗ tempore non fit. Quam ſententiam ſiad⸗ fec quodin* 2 ab ortu ad occaſum diem eſſe exaudiẽdum: mittimus, fit, vtappellatione momenti id, aſtringitur. Jap Suæ verò ſententiæ illam reddit rationem, quod Platone authore, tẽpore omni eſt an⸗ lere ruliic 1M quod, quæ noctu recte fiant, ea, ſi die facta guſtius, primùm, mox tẽpus indiuiduũ, la- 8s inqpib Seg dicantur, lucis tempore facta debeant intel- xius deinde id eſt, quod ſecari poſsit, mul⸗ runeatumd— moai ligi. Iuxta notata per glo.& Docto. l. more torum deniqʒ dierum ſpacium ſignificetur. metet S 4 Romano. ff. de feri. Certum fautem eſſe:90 Quod t& in alijs verbis, quæ ſimiliter pun- urd 28 innen M Etum ruges co, levn. Imbrbeo
,—————yy—n.—— 2— —————————— 4————y—— õöõõuo¶M9———᷑—Q—Q—Q—QO˖O—QO(CAOͦ—X—ꝭO⸗—:—ᷓ——
12

1²21 FE E 1K. 1 ctum temporis demonſtrant, vſu venit. Nam confeſtim fieri rectè dicimus, quod momento fit, vt quotiens per aliquem filiũ fortè aut ſeruum hęreditas aliudue patri do- minòue adquiritur. Confeſtim enim patri dominue adquiri, id eſt, eodem momen- to, quo rẽ filius aut ſeruus adipiſcitur, nullo enim momento in illorum perſona, quod adquireretur, ſubſiſtere, ait lex. placet. ff. de
vꝰ* adquiren. hære. Cuùm t ergò confeſtim fie-
ri dicatur, quod momento, nullaq́; mora in- terpoſita fieret.d.l. placet. fuſius tamen ac- cepta eſt eius verbi demonſtratio, vt id à quoquam confeſtim fieri dicatur, quod ab eo, vbi primùm poſsit, fiat. l. 2. 9. confeſtim.
*9 ff. ad Senatuſconſul. Tertulia. Quæ tres
magnum habere tractũ poteſt, multorumq́; dierum moram, vt in illa ſpecie, cùm mater prioribus fortè tutoribus excuſatis aut re- iectis alios liberis ſuis confeſtim petere iu- betur. d. l. 2. 9. ſi mater. Quid enim ſi, nulla ipſa quidem infirmitate priuatãue cauſa alia impedita, ſæpe multumq́; conata, impetra- re non poſsit, vt ei rei primo quoque tem- pore adſideat Prætor? d. 9. confeſtim, lon- gamq; ab eo dilationem patiatur: aliud atque aliud, quo minus ſui copiam faciat, ſemper cauſanti, multisq́; diebus inter mo- ras conſumptis, ægrè tandem adiri ſe ſinat- fit itaq;, vt certus temporis numerus defini- ri non poſsit, intra quem confeſtim petiſſe
voz dicatur. Manifeſtior t in vi deiecto huius
rei euidentiorq́; demonſtratio eſt, vt maior ſæpe mora in eò, qui deiectionem feciſſet, depellendo Vrbe fortè aut Caſtro aliquo occupato, quam in tutoribus à Prætore pe- tendis tranſigitur. Id enim non multis ad- modum diebus à ſegni etiam, parumq́; be- nigno Prætore conſequi licere. vt Vrbe au- tem, vnde deiecti eſſemus, CaſtrOue arma- tum& omnibus rebus inſtructum exiga- mus, longioris eſſe operæ,& quantumcun-
que moræ intercedat, modò, qui deiectus
eſt, in id vnum incumbat, vt vi contraria, quod amiſiſſet, recipiat, confeſtim atque ex continenti vim repuliſſe prudentium inter- pretatione exiſtimatur, l. 3.9. eum. igitur.& ibi glo.& Docto. de vi& vi arma. etiam ſi totum decennium in comparanda manu, qua iniuſto poſſeſſore deiecto ſuum rurſus adipiſceretur, conſumptũ dicatur, quæ ſen- tentia Hugonis ſcriptoris vetuſti fuiſſe c. ius naturale. 1. diſtinct. perhibetur, eamò
poſteriores Ioan. de lImol. Barthol. Soci.& alij. l.1.9. qui præſens. ff. de vVerb. oblig. An- to. de Bur. Abb. Ioan. de Ana.& late Feli. c. ſignificaſti. 2. nu. ua. de homicid. ſequutos
ROYI2 II
MAVR EI
lego, crebriusq́; receptã eſſe, Pelinus lib. 3 epiſtolar. Decretaliũ author eſt. d. c. ſigniti-
194 caſti. Neq́; t verò id, cum alienũ factumin-
teruenit, vt in proximis caſibus accidit, ve- rum eſſe, ſed& cùm tota res in nobis ſolis ſita eſt, vt cùm non a vero procuratore no- mine noſtro factũ, ratum à nobis habẽdum eſſe, quamprimùm certiores facti ſumus, ait lex. l. ratum. ff. de ſolut. Quando enim, quamprimùm certior factus, quis dicatur, ſi quæras: cum quo dã temporis laxamenio accipiendum eſſe, eadẽ lex d. l.ratum. ait: la- xamentũ verò hoc, neq́; quod maximũ eſt, inquit, d. l.rarum. tempus, neq;, quod mi- nimum, exaudire debemus, ſed quodani- mo magis comprehendere atque mente,
quam effari verbis linguaue nũcupare poſ
195 ſumus. Simili f quoq; modo acceptumeſ,
quod ſtatim fieret, ſine aliquo ſcilicet inter- uallo. Offerri enim ab hærede legatarijs ſtatim, atq; ſine aliquo interuallo dici, quod nonnullo tamen temporis ſpacio interiecto offerretur, quod intelligere magis, quam eloqui& exprimere verbis licet. Ita quol- dam apud Domitium Vlpianumlib. 32. Di-
geſt. Glo, in. l. cùm quidam. z. verb. inter-
196 uallo. de leg. 2. ſcribere lego. Nec diſsi-
milis eſt Iuliani l. tutor, qui repertorium. 9. 1. ff. de adminiſtrati. tuto. definitio res pu- pillares, quæ tempore pereunt, quæq́; ‚Vt ait conſtitutio, l. lex quæ.§. penul. C. de ad- miniſtra.tuto. ſeruando ſeruari nõ poſſunt, aà tutore confeſtim diſtrahi exigentis, peri- culum ſuum, ſi quid inter moras deperiret, facturo, confeſtim autem verbum id tem- pus demonſtrare ait, quod inter pręcipitem feſtinationem atq; moratoriam cunctatio- nem eſt medium. Neq; enim onerandum eſſe, vt re ſua familiari prorſus neglecta, in rerum pupillarium diſtractionem nullis al- terius rei interpoſitis operis, incumbat. Necrurſus ferendum moras nectentem,& friuola quædam cauſantem, nihilo enim magis partibus ſuis fungi, periculòue exi- mi, eſſe exiſtimandum, ſi contutores à ſe ex- pectari forſan alleget, qualibet de cauſa dif- fer entes, aut illata eccuſatione onus tutelæ detrectantes. Nam, qui ad res huiuſmodl pupillares diſtrahendas confeſtim manum porrigere legibus iubetur, quo minusmu- nere ſuo protinus fungatur, huic nihil horũ adferre moram debet, d. I. turor. qui reper-
197 torium.§.. Idq́; t vulgò in ſimilibus verbis
eſt receptum, paulatimq&́; abarctiſsimo tem-
pore atq; anguſtiſsimo, quod ſecari non po-
teſt, in longiſsimum lonisieneene Per quoſ⸗
dam quaſi gradus demõſtratio di unäudd 4
93 lal
ſoiü
II„b in
ldem, nwihe golin an l
bi go 1 wnpe— ſonnn, diotiae 2ud irl n
ſ uum b 2 dib. binanhot ieß marniun 1 nui bin dosmon! 5 den 5 awnatgralnths, me tunnntutanl⸗ poihe unnetumitum 1chu Tpril gerbis, cß bi ralbinu tempus ia mt glaummoram eriä n raciin qunndan enlat teonns enport nenge Gant ſn Dartol Dop bos usdereb. Tper Fquodnracenta pu fe velkeepene kc ſinnn Pacütitiaghto Il h ell aredlrs, ſoon Kiracdlläele li mreüendn dae Püedebilen n inne rettdwiohd damm 4 5 nintimnmn Kltpenteean 1m w' tan ngange 4 cenden dunc
ea dem laem ſ pr. gäakeal ' dſec. Rea ſ ſlle moa 4 ec däüetn, ej muos 4 üihnä

mp ui lepae Drimim 32 wanſäü Atum. f. d a ügnu rmum cert 1g Mo enr Kum qu 5 Kcen aommelle,6„t dutem tvao hoc dlrtum. a b mudite Pu 4 8 Compr uur naniverbts Anign dmüitqu ꝓ tdat tatim deret, Arpn An n Brdäan, 9 lenn en Tanan aug neliq O ot llolamenter 1 hdreen tur, duoc ir 12 näggun Rexpimer Vaga dud Domitiu mukah, Blo,in.. cür ſa as delleg.z ſcrit x üt ſtlulunil. tu inmm adminiſtrati 2 cpg 8, quæ temp lap aſtitutio, Llen prel ra, tuto. ſerut tn emlm- re conleſtim deadlpnt luum, ſ quit 22 Mt o, confeſtim man ſte monſtrarea tionem atq; 5 tmedium. Fee relua famil t dole papilariam Rcle
DECGISIO LITVANICA 398 Nam, f ceùm initiò id ſtatim fieri dicatur;
quod momento& abſq; vllo interuallo fit.
vHõ d. l. cùm quidam. Id t quoq;, quod paulò
poſt fieret, rectè nihilominus ſtatim factum dici, l. petens. C. de pract. c. cùm ſingula. de præbend. lib. 6.& ibi Archidia. vide Alberi-, J. fi. C. de errore aduoc. quodq́; quam ocyſ- ſimè fieri potuit, factum eſſet. c. olim. i.& ibi glo. in verb. ſtatim. de reſtit. ſpolia.& ibi
200 omnes.& latius per Hoſtien. Exaudiri t
nonnunquam ſtatim factum, quod intra vi- ginti annos factum proponeretur. Nam, vt apud Calliſtratum lib. 49. Digeſt. l.1. 9. fi. de iur.fiſ.ſuper verb. ſtatim. author eſt Accur- ſius, cauſa ſtatim mota rectẽ dicitur, quæ in-
201 tra viginti annos mota ſit. Mira thæc qui-
dem ſunt, ex tam anguſtis initijs, in tam fu- ſam ſignificationem verba trahi, ſed eſt mihi propemodum non minus mirum, id quoq; a noſtris vſurpari in illis verbis, quæ præ-
terq́; quòd arctiſsimum tempus demon⸗
ſtrãt, nullamq́; ſua natura moram ferre poſ- ſe videntur, præcipitem quandam celerita- tem ſignificant, omneq́; temporis à ſe laxa- mentum repudiant. Nam Bartolus lib. 30. Digeſt.l.qui duos. nu.6. de reb. dubi. apud Tryphoninum, quod intra centum dierum ſpatium factum eſſet, repentè factum, rectè
24 e.. 4 diei author eſt. Excuſari t itaq; tutores pu-
pilli, cui delata eſſet hæreditas, conſangui- neosue ait, nec fraudi illis eſſe, ſi intra cen- teſimum diem hæreditatem nonadiſſent,& interim pupillus deceſsiſſet, meritoq́; eis in integrum reſtitutionẽ datum iri, neq́; cun- ctationem vllam eis imputari, quaſi pupillo
203 rebus humanis repentè exempto. Satis t ex
ijs apparet incertam vagamq́; eſſe verborũ, quæ natura ſua temporis punctum demon- ſtrant, inſtabilemq́; eorum eſſe ſignificatio- nem, vt quæ latiſsimis nullisq́; propè fini-
204 pus concluſa diffundatur. Necf certior eſt
aut conſtantior ipſa modici appellatio, qua de nobis diſputatio eſt inſtituta, dum modi⸗ cum tempus decem dierum ſpatium nunc lex vocat. Sic Iulius Paulus lib. 4. Digeſt.
717. 13 Vlpianus lib. 5. Digeſt. l. ſi debitori, de iu- dic. debitori, ne ſibi actio ederetur, ſoluere parato tempus modicum, intra quod ſolu- tio celebraretur, ſtatuendum exiſtimat, ĩid eſt, quod damnatis reis præſtari ſolet. Id autem Imperator luſtinianus Auguſtus lib. 7. Conſtitutionum l. 2. de vſur. rei iudi. Me- næ præfecto Prætorio reſcribens quadri-
aoy meſte eſſe ait. Sed t nec intra has Menſium
anguſtias ſe modici temporis appellatio continuit. Nam& Gloſ. clemen. i. de reb. eccleſi. non alie. ſuper verb. àd tempus mo- dicum.per textu.in l. cùm domini. ff. locati. & inſtit. de litera.oblig. in fi. biennium,& quinquennium, Gloſ. inſtit. de liter. oblig. ſuper verb. multum.& ibi Docto.& d. gloſ. ſuper verb. ad tempus modicum. ſed& ſe- ptenniũ, d. glo. ſuper verb. ad tempus mo- dicum. per tex. in.fi. ne pręla. vi ſuas.& de- cennium d.glo. ſup. verb. ad tempus modi- cum. d. c. fi. colu.2ꝛ. cir. fi. verſ. alij dicunt. ne præla. vi ſuas. pro ſubiecto argumento mo- dicum tempus accipi, quidam authores d. glo. ſuper verb. ad tempus modicum. ſunt.
208 Poſtremò, lvt eſt incerta eius verbi demon-
ſtratio, ne res ſine exitu ſit, ius dicentis ar- bitrio modici temporis definitionem con- ſtitui, placuit, Arg. l.. in fi. ff. de iure delib. &l.. 9. 1. ff. de effractor.& quæ allegat. late glo. ſæpe. cicata. ſup. verb. ad tempus modi- cum. eęamq́; ſententiam crebrius receptam eſſe, quoſdam ſcribere, Ioannes Anagninus lib.ʒ. Epiſtolar. Decretal.d. c. fi. col. 2. cir. fi.
209 verſ.nam multi dicunt. refert. Igitur t cùᷣm
certa eſt legis ſententia, quid pro ſubiecto argumento, modicum habendum ſit, defi⸗ nientis; id nos ſequemur, cùm erit autem hoc in obſcuro& legibus prætermiſſum, ius dicentis motũ expectabimus, quid mo- dicum intelligere debeamus, arbitraturi, vt generaliter in ijs, quæ lege ſunt omiſſa, iuris authoritate facere ſolemus. l. 1. ff. de iu. de-
a00 lib. cum ſimilib. Quibus f conuenienter,
cùm is, vt ſupra retuli, Bartolo authore, l. Lucius. 6.hæredum. ff. ad Senatus con. Tre⸗
exiſtimand dung l.promiſſor.:.§. de pecu. conſti. ei, qui ſine bel. pauper dicatur, qui modicum habets jforhnalleg.ubrt, die conſtituiſſet, modicum tempus, intra quem modum pecuniæ quibuſdam caſibus dn lara 2dul, quod ſolueret, indulgendum ait, id eſt non paupertatẽ lex definit, initiò ſpectabimus, es, zul! N um z0z minus decem diebus. Nunc f laxius, id eſt eo deſtituti ius dicentis ſequemur arbitriũ, antes. Kauis⸗ triginta dierum, Domitius quippe Vlpia- æſtimaturi, quæ facultates pro cauſæ quali- ares diſtnihe 6 7 nus lib. 43. Digeſt. l. 1. 9. i. de itine. actuq́; pri⸗ tate,& conditione perſonarum, paupertati cre legibus! A ua. eũ, qui modico tempore itinere actuue aſsignari debeant. Ita Bartolus lib. 24. Di- oprouinsf 2 gc priuato aut via ab alio, nec vi, nec clam, nec geſt.l. ſi conſtante. nu.14. ſolut. matri.& ibi monam detſ= gß precariò vſus proponeretur, ad Prætoris ferè omnes. apud Domitium Vlpianũ no- ,6.„1dch" At tuitionem pertinere ſeribit. Modicum au- tat, cæteriq́; probant. Glo.& Docto. auth. — dum puc*† dlcit tem tempus interpretatur, quod non mi- præterea.& ibi. poſt alios laté. Deci. nll. 15.
nguftib S mun 206 nus triginta diebus ſit. Idem t Domitius C.vnde vit& vxo. Angel. l. ſi verò pro con-
en eSlm,. M i dem. 9. longib D ¹.

124 P E ITRI dem. O. qui pro rei. nu.. ff. qui ſatisda. cog. Ioan. de pla. l. ad ſubeunda. de decur. lib. 10. Cod. Bald. c. ſi qui teſtium. col. z2. de teſtib. Abb. c. 1. de accuſa. Lucas de penna. l.. de men. val. lib.9. Cod. Rapha. Comen. conſ. 131. duo fratres. in princ. Areti. conſ. t3. col.
2, 2 verſ. ad ſecundum.& Alci.l. quos nos. 9. a. ff. de verb. ſig. Cuùm t itaq; quæſtionis
erit, repellenduſne ſit ab accuſatione, qui minus quinquaginta aureis in bonis habet, quia lex eum tali in ſpecie pauperẽ definit, J. nonnulli. ff. de accuſatio. legis definitionẽ ſequemur,& tam tenue patrimoniũ haben- tem ab accuſatione ſubmouebimus. Au- reos hoc loco accipere debemus, qui ſingu- li ſeptuageſimam libræ auri partem conſti- tuunt. l. quotiens. C. de ſuſcep.& arca. lib. 10. notat. glo.J. fi.in prin. C. commu. de lega. Alex. conſ.i5. volu. 3. Carolus Ruinus con- ſil. 1o. Gratiſsimum, num. 1. volu.]5. Am-
ala plior f ſubſtanſtia, à liberti pauperis teſta-
mento patronum excludet. Nam niſi qui centum aureos habet, in hæreditate, arcere prætextu paupertatis à ſucceſsione patronũ non poteſt, quia conſtitutioni,§. ſi inſti. de ſucceſſi. liber. Bart. d. l. ſi. conſtante.& nu. 4. minus centum aureis habens libertus,
a13 pauperum numero eſt. Quandoque t lex
I. paupertas.& l. poſt ſuſceptam.§. pauper- tas. ff. de excuſa.&§. ſed& propter. inſti. eo. patrimonij modum paupertati non prorſus præſcribit, vt cùm tutelam quis obtentu paupertatis recuſat. Exigit enim, vtoneri iniuncto ſit impar, nec aliter vult detre- ctantem audiri. d. I. paupertas. cum concor. quis verò oneri iniuncto impar eſſe dica- tur, hoc lex non expreſsit, ſed eum quidam, Glo.& Bart. d. l. paupertas. quod legi deeſt, ſupplentes, iniuncto oneri imparem arbi- trantur, cui anguſtius eſt, quàm pupillo pa- trimonium,& ita forè, vt, qui ſit alioquin euidentiſsimè locuples, quia tamen mino- res, quàm pupillus, habet facultates, in tute⸗ Iæ recuſatione pauper exiſtimetur, propter opum pupillarium comparationem, vt fi-
deiuſſor, iudicio ſiſtendi cauſa datus, in
quantiſcunqʒ ſit facultatibus poſitus, non cenſetur diues, niſi pro magnitudine rei, quæ petitur, locuples eſſe proponatur, glo. & Docto. l. fideiuſſor. ff. qui ſatis dat. cog. Marſ. l. 1. 6. ad quæſtionem. num. 9. ff. de
2u4. quæſt. His t conſequenter, cùm teſtes,
qui ad inuentarij conſcriptionem adhiben- tur, locupletes eſſe exigat Conſtitutio.§. ſi verò abſunt.verb.ſubſtantiam. de hæred.& falci. non minus eum, qui ad id adhibere- tur, quidã glo. d.§. ſi verò abſunt.& verb.
ROYZII
MAVRET
ſubſtantiam. habere in bonis volunt, quàm id ſit, de quo quæſtio eſſe poteſt, quod non ſine ratione dici videtur. Obſeruatur enim, quod ſupra ſcripſimus, cauſæ qualitas, id eſt, quanti ſit, de quo moueri quęſtio poſsit, nec perſonæ inſpectio prætermittitur, cùm locupletem eſſe, qui ad teſtimonium adhi- beretur, iubet conſtitutio.§. ſi verò ab ſunt. & verb. ſubſtantiã. Nam, vt in primis teſtis fides ſpectanda ſit, l. teſtium. in prin. ff. de teſtib. negligi tamen opes non debent, ſępe hominibus ob inopiam ad falſi conſilia in-
215 clinantibus. Eleganter t itaq; Calliſtratus
lib. ꝛ2. Dig. inter cætera, quæ in teſtium per- ſona explorare putat oporteère, illud notat, locuples, an egens ſit, vt lucri, inquit, cauſa
216 aliquid facilè admittat. Nam t vt Euripidis
Oreſtes ait in Electra, hoc habet vitiũ pau-
pertas, quòd docet homines ſua indigentia 2u malum. Sed t hic occurrit laſon, qui lib.⁊.
Dig. l. fideiuſſor. qui ſatis da. cogan.& ante. cum Alex. conſ G&* habita. in fl. volu.. 8 cõ- ſil. 237. perſpectis nu. 2. 3. 4.& 5. vol. 6. Carol. Rui. conſ.s, viſis. nu. 27. volu. 5.& Marf..ä.
-ad quæſtionem.&§. fi. nu. 13. ff. de quæſt.
& 6. Principal. Conſtitutionum Authen. pręterea.C. vnde vir& vxor. ob ſolam pau- pertatem repelli, quem à teſtimonio negat, quod iuris pontificij interpretũ quorundã glo.fi. c. ſi qui teſtiũ. de teſti. Spec.tit. de te- ſti... verſ. itẽ quid eſt pauper. Franciſ. Are⸗ ti. poſt alios.d. c.ſi qui teſtiũ.& conſ.3³. viſo diligenter themate. col. 10. authoritate con- firmat, paupertatẽ teſtimonio vitiũnon ad- ferre exiſtimãtium, ego amplius Pontificũ placitis id dicere, cõſequens eſſe puto. Nam Eugenij tertij cõſtitutione d.c. ſi qui teſtiũ. lib.z. epiſtolarũ Decretalium cautum eſt, ad valetudinarios, ſenes, debilitate confectos, & depreſſos paupertate domũ mitti opor- tere ad iuſiurandum. Vnqde intelligere li- cet, nõ magis paupertatẽ teſtimonio fidem abrogare, quàm aduerſam corporis valetu- dinem, aut ſeniũ, æqueè enim ad omnes hos teſtimonij cauſa adire iubet conſtitutio:d.c. ſi qui teſtiũ.aduerſam autẽ corporis valetu- dinem aut ſeniũ quicquam de teſtiũ fide de-
218 trahere, nuſquam relatum eſt. Sed thac
ſuperiori ſententiæ non aduerſantur, qua enim ad pauperes adire teſtimonijcauſa cô- ſtitutio præcipit, ad perſonas pꝛuperum re- ſpexit, non admodum pecuniæ, quæ in lite eſt. Poſſe enim fieri, vt cuius teſtimonium deſideratur, habeat non minus in facultati- bus, quam de quo lis eſt, in qua eũ teſtimo- nium dicere conuenit, inſpectis tamen na- talibus& dignitate familixx, ſit pauper, eru- beſcat
zo telt. 1
ibsſel bcfad Pie 13 Ernim eun henun hr 4. ſteſttum. dig nul= zarimon, rurd pobi den 1 ii an 1p? ſc tiinch tetbacum. 1s conkt unn heic Lao ſal I C mielcrid 6. e,, nice inußlélten R , I Palüpouihg dol dh Pfdfold,. mm röhac h b malh ſsdeber l da 1
e Kal-Vocauim,
Ssrei, qwecoall duiteon lo ulWe’walec rP ro 9) lel
zultates 14
Amk W(anunextr vonu ialscemlis el npu nibmuur, ceiennt beleinuenéteitiu
Kdd deenelem dec
ele ge ustetnoniumdt
nilet bhaber dd prom ghtpe emelkcent etll rim e dqumminlleelt,
ſtun dlgrnaclacretu ftlehhe dsrodimgernat ſkeim Wein. Ufeim digg Amlgeunne den dom etuditi, mpineer. mmhe güitetumauno iCu i ell eupen d aun gulaxe, 1s dlimmre ceher an dilh er nnätas dw u
mang 5 4en ddü mir inir n pnlt
Ku L
Abe der lan e eloean dd
„ 3) Ai Aientite vol

rnda
ad An. ulr ,- ddi 4 el c
ermtllt, 1 den dioinmen Idunod nen 5 ſo idu Hegs Züur Dr 8 3l 84 ler cæte— dng 3 Plorne pur 9 de s megensll 3 a dtaclſeadmitt au eSat in Blecin 8 ddoee. h
g doceth Tagan
— 4. 7 4 ai
delullor, q g
2 En-dut Keahan.
NMex conl Gi. ha iuh⸗ Nc-
erſpos O 1 Ferrectis nu. 1ſac
Onl. vllis.nt e ipnn uæſtionem.& A ght Dracpal Cot ti,nhn rea. Qynde vir duma temtepelli,qut enſe lurs ponufici aidgm c. ſiquiteſtiu S ger verſité quide Jtan alios d.c.liq Zidh enterthemate.“. Tuſtw⸗ t paupernatété t aie exiſtimãtium, 4 is id dicere, cq/ 1e
nijtertij cöſtit in d⸗
piſtolarũ Des=0
dinatios, ſené ☛☚ u reſos paupe ndtt
aait
1 447 AHII 4 ulurandunf
doni cauſa adli teltãaduerſ.
2, R”
86
2²2 d. l. teſtium. in princ.
dDECISI0
LITVANICA
ITI. 125
7... 1 54 beſcatq; propterea in ius venire:quod apud 225 Adde, f non eum modò pauperem dici, qut
eundem Eugenium eſt adnotatum. d. gloſ. fi. d. c. ſi quiteſtium. Nam, vt alioquin ob tenuitatem patrimonij, qui egens eſt, in ius venire non poſsit, dicendum non videtur, ſumptus enim itineris, litigatoris impenſa fieri debere, conſtat. c. ſtatutum.§. penult. de
2'y reſcrip.libr.6. Ratio fautem, cur habere in
bonis non minus teſtem oporteat, quam de quolis eſt, illa reddi poteſt, quòd falſo teſti- monio dicto ſatisfacere læſo pro modo damni dati teſtis debet: c.i.& ibi gloſ. Abb. & alij de crimi. fal. hoc autem, niſi pares ha- beat facultates rei, quæ controuerteretur, qui teſtimonio læſus eſt, conſequi non po-
220 teſt. Statuendum t itaq; erit, teſtem cauſæ,
quæ agitaretur, pares facultates habere de- bere, vt idoneus ſit, ne læſi falſo teſtimonio litigatoris, damnum factum perſequentis,
22i inanis ſit actio. Cæterùm f extra compara-
tionem quantitatis, de qua lis eſſet, tenuitas m perſona teſtis illa notatur, quæ eum ad deierandum facile inuitet. l.teſtium. in prin. ff. de teſti. Einge enim, litem de quingentis eſſe, eumq́;, cuius teſtimonium deſideratur, mille in bonis habere, ſed pro natalium di- gnitate pauperem eſſe, certe, et ſi plus in pa- trimonio habet, quam inlite eſt, ſi ſuſpectus ſit iudici, vt qui lucri cauſa credatur aliquid facilè admiſſurus, non immeritò repelletur. Id t enim totum, id eſt quę paupertas ſuſpectum reddat teſtem, in iudicis ſitum eſt arbitrio, vt Albericum d.l. teſtium. in princ.ff. de teſti. ſcribere, Fe- linus d. c.ſi qui teſtium. num. octauo, refert.
223 Quanta t deniq; teſti pauperi fides habea-
tur, ex perſonarum qualitate& quantitate cauſæ, iudicem æſtimare debere, Nicolaus d. c. ſi qui teſtium.& num. 8. Abbas ſcribit, nec natalium dignitas hunc tuebitur, quo magis ad teſtimoniũ admittatur, ſi ampliſ- ſimis maiorum ſuorum opibus per luxum diſsipatis, ad eam egeſtatem deueniſſet.
2...„ 224 Nam placuit eum qui non fortunæ vitio,
ſed ſuo probro facultatibus lapſus propo- nitur, vt qui non rerum modò ſuarum, ſed & famæ prodigus ſit: idoneum teſtem non eſſe: quod Baldus lib. 2. epiſtolarum Decre- talium adnotauit. Bald. c. ſi qui teſtium. col. 2. de teſtib. Tiraq. I. ſi vnquam. verb. bona. nu.zin fi. C.de reuocan. donati.& Alexan- der Tartagninus conſultus reſpondit. Cõſ. 23. perſpectis. nu. z. vol. 6. Quomodo enim alienæ ſubſtantiæ dicto teſtimonio parcer, qui ſuæ non pepereit? notata, l. fin. d. mino- res. C. de ſenten. paſſ. Alex. d. conſſl. 237.& Tiraq. d. verb. boaa.& num, quinto, in fin,
226 immeritò probant.
parum habet in bonis, ſed& qui parum probatis moribus eſt, quod idern Baldus, libr. quinto Principalium Conſtitutionum l. humilem. C. de inceſtis nupt. Franciſ. Ri- peo. l. ſi conſtante. numer.34. ff. ſolu. matri. belliſsime ſcripſit, cuius ſententiam Maria- nus Socinus Conſ. ã. colum. fin.& Philip- pus Decius d. auth. præterea. num. 15. non Et T ſane, vt ijs nocet paupertas, quorum facultates ipſorum pro- bro attritæ ꝓponuntur, abrogata videlicet eorum teſtimonio fide, ita per contrarium eos, qui rapinis malis q́; artibus magnas ſibi diuitias comparaſſent, nullam inde ſentire opitulationẽ debere, conſequens eſt, quod Jacobum Rauennatem& Petrum, veteres legum magiſtros, exiſtimaſſe Cynus libr. 4. Principalium Conſtitutionum l. in bonæ fi⸗ dei. ⸗. q. C. de reb. credi. refert, qui diuitias quo iure quaq́; iniuria quæſitas poſſeſſori prodeſſe negãt oportère, quo magis in pro- bationum inopia deferre ei iuſiurandum lu⸗ dex debeat, cùm iuſtè opes adepti hoc be-
eficium mereantur, Cynus. d. l. in bonæ fi⸗ dei.& d. quæſtio. 7. Non enim eos facilè peieraturos, vt qui laborant inopia, præ- ſumptum d. l. teſtium. in prin. vbi poſt gloſ- Salyc. Adde. Alex. d. conſ. 237. num. quinto, eſt. Illudftractemus, ſi, vt ex Baldi ſententia modo dixi, pauper& is eſt, qui parùm pro- batis eſt moribus, an non ſit conſequens, eum diuitem eſſe, qui optimis moribus eſt præditus?& ita proculdubio dicendũ eric, idq́; Francif. Ripenſis notat. d. l. ſi conſtan-
228 te.& nu. 34. Secundum t quod,& qui hone-
ſtæ vitæ ſunt, atq́; inculpatæ, quamuis tenu⸗ es eorum eſſe facultates proponantur, ad te⸗ ſtimoniũ ferendũ recte admittentur, quod pleriq; Glo. fi. d. c.ſi qui teſtiũ.& ibi Docto. & glo. õ. item teſtium. verb. locuples. 4. q. 3. Specu.tit.de teſte..i.verſ.itẽ quod eſt pau- per.& gloſ. d.l. teſtiũ. verb. admittant.& ibi Flor. Cynus. l.z. q./7. C. de reb. cred. non ma- lè probant, quibus aſſentior. Nam in ijs, quę ad teſtimonij fidem pertinent, non minus ſynceritas animi, quam opes externæ, vale-
229 re debet, integritas t deniq; perſonæ ac ſan-
ctimonia, vt eleganter ait Felinus, c. in lite- ris. numer. quinto, vbi latè alleg. de teſtib.
230 tollit omnem ſuſpicionem,& t ideirco Cal-
liſtratus d. l. teſtium. in perſona teſtium ex- ploranda hioneſtæ vitæ quis ſit,& inoulpa- tæ, æquè ſpectare iubet ac locuples ne ſit,& in facultatibhus poſſtus,& carere ſuſpicione vtriuſqʒ teſtimonium pera quẽ putauit, hu- ius propter cauſam, quaſi, qui locuples ſit
M 1 atq́;
„. a ——— A=————
—— ————òÿʒÿ3—

—
326 PETRI atq; opulentus, lucri cauſa, nihil facilè ad- miſſurus exiſtimetur, illius propter perſo- nam, à qua teſtimonium ferretur, quod ho- neſta ſit,& propterea a fraudis confilio alie-
23¹ na, ſit modò illud ſciamus, teſti diuiti, quam pauperi magis credi. quod Bartolus lib. 1. Digeſt. l. illicitas.§. fi. de offi. præ ſid. apud Domitium Vlpianum notat, cuius illa red- ditur ratio, quòd, qui eget, quàm qui diues eſt, facilius teſtimonij ſui fidem adulterari pecunia atq; corrumpi patiatur. Abb. d. c. ſi qui teſtium.nu. a. Salyc. l.3. ff. de teſti. Alex. 232 d. conſ.z37. perſpectis.nu.. vol. 6. Quodt ſu- pra dictum eſt in paupertatis detinitione, cùm pauper ne quis ſit, arbitrari iudex de- bet, ſpectari perſonarũ conditionem opor- tẽre, ita accipi ſolet, vt pro dignitate nataliũ
233 modus patrimonij præſcribatur. Ideoq́; t fieri, Bartolo d. l. ſi conſtante. nu. i4. autho- re, vt nobilis mille habens in bonis, ſit pau- per: ruſticus verò,& humilioris loci homo, tantundem poſsidens, locuples habeatur. Arg.l. nepos proculo. ff. de verbor. ſignific. & l. ſed& ſi ſuſceperit.§.. ff. de iudic.& no- tata, l. in condemnatione. ff. de diuerſ. reg. iuris.& Socinus conſilio trigeſimo,& in cauſa dominæ colum. ſecunda, libro quar- to Angel. ſi verò.§. ſi pro rei qualita- te. ff. qui ſatisdare. cogan. Deci. conſilio 406z!in cauſa matrimoniali. col. 4. verſ.2. prin- cipaliter Tira. de nobili. c.20. nu. 56. Secun- 2344 dum † quòd Baldus lib.. Principal. Con- ſtitutionũ apud Imnperatorem luſtinianum,
1. ſi quis ad declinandum. num. 5. de epiſco.
& Cleri. Benedict. Capra. conſ. 54. punctus
quidam. Cepo. de Imper. mili. delig. 21. priuili. nobilitatis. Philip. Deci. conſ. 120.
presbyter. colum. i. IJaſon ſi conſtante. co-
lum. 23. num. 151. verſ. item ſi aliquis no- 4 bilis. ff. ſolu. matri. Ioan. Luc. repeti. rub. de donatio.inter virum& vxorem.§. u. col.
4. verſ.& inde eſt.& repe. c. per veſtras. 9. 12. colum. 2. verſ. ad cuius confirmationem rurſus.§. 2z. colum.. verſ. benefacit.& Al-
ciat. l. quos nos hoſtes.§. locuples. ff. de
verb. ſig. Tira. de nobili.c. 20. num. 154. no- b biles, quibus ſit vnde viuant, pauperibus connumerat, niſi hoc amplius, quemadmo-
dum dignitatem ſuam tueri poſsint, habere
235 dicantur. Et fidcirco eis, quod pauperibus in alimoniam legatum eſt, deberi ſcribit,& nubiles filias, habentibus, quas pro generis
ſui dignitate collocare non poſsint, quod in dotes egentium relictum eſt, ſimiliter recte præſtari, ait, à quo beneficio plebeij qui ha- bent, vnde viuant ipſi,& filias ſuas conue- nienter elocent arcendi ſunt. Bal. d. l. ſi quis
ROIXZII
MAVREI
ad declinandam.& nu. 5. à contrario ſenſu. Nam, non vr nobilibus neceſsitas tuendæ 236 dignitatis ſuæ,& his incumbit. Et t ita fit, ve nõ cumalus patrimonnij ſecernat pauperta- tem a diuitijs, ſed perſonarum cõditio, plus minuũſue, vt honeſtiore quiſque loco natus eſt, ad ſtatum ſuum retinendũ exigentium. 237 Quapropter, † cùm condemnato, qui eate- nus, quà facere poteſt, ſoluere cogitur, J. maritum.ff. ſolu. matrim.& l. miles de re iu- dic. non totum, quod habet, extorquetur, ſed eius habetur ratio, nec egeat, vt lulius Paulus lib. L. Digeſt. c. 173. l. in condem- natione. de diuerſis regulis iuris antiquiau- thor eſt, intereſſe quidam, Paul. de Citadi. tract. de iure patro.. q. 6. partis. Matth, de Afflic.conſti. Siciliæ. cuius initium, quali-
tas perſonæ. col. a.& conſti. quiſquis. col..
Anto. Corſet.c.grandi char. penult. de ſup- plen. negligen. præla. Tiraq. tract. de nobi- lit. c. 20. nu. 142. nõ ineleganter putauerunt, nobilis eo beneficio vtatur, an plebeius. Nam reliqui nobili tantum oportet, quan- tum eius conditio poſtulat,& natalium di- gnitas,& ne pauperũ cibis veſci, neue ſolus viuere cogatur, c. non cogantur. 41. diſtinc. Bald. l.z. in prin. C. quod cum eo. per text. l. ſed& ſi quid inædificauerit.§. ſufficienter. ff. de vſufructu.& l. cm vnus.§. alimentis- de alimen.& cibar. lega. idem Bald. rub. C. qui bonis cedere poſſ. Angel.& Imola. l. Neſennius.§. fi. ff. de re iud. Imola, Raphael & Alex. l. ſi maritus in id. ff. ſolu. matr.. Ne- pos proculo.& ibi. glo. verbo, dignitate. ff. de verb.ſig.& l. tutor. ſecundum dignitatẽ. ff. de adminiſtratione tuto. Dynus, Angel. & Iaſ.. ſunt præterea. verſ. item ſi de dote. inſtit.de actio. Franciſ.Areti.conſ.7. con ſi- deratis. colu. penult. Panor. c. cum adeo. de reſcri. Tiraq. d. c.20& nu. 142. cùm ignobilt, vnde tenuiter viuat, reliqui ſatis ſit. Docto. vbi ſupra.ſane enim quod plebeio ſatis eſt, idem nobili ſatis fore, non eſt conſequens 238 dicere. Et f generaliter quotiens alimenta debentur, lautius cum nobilibus agi ſoles qudm cùm plebeijs, l. 1.. mulier, cum con- cordantijs ibi in glo. ad lega. ff. de ventrein poſſeſſ. mitten. Adde glo. c. epiſcopus. ven- bo, victu. /0. q. 2.& glo. c. nobis. verb mo- deſtè.& ibi. Anto. de Butr. col. 3, verl quæ- ro, tenetur, de iure patr. Tira, d. c.0. nu. 143. qͥd in vſus legato eſt quocʒ receptum. Vbe- rius enim nobili, quam plebeio deberi pla- cuit, l. plenum.§. pręter habitationem. verl⸗ & exijs. ibi, largius cum vſurario agendũ eſt ꝓ dignitate eius, cui relictus eſt fundus. ff.
de vſu& hab. Andre. Barul, conſt, Siciliæ, cuius
haen Fnocenopobis.
m miholle“
„n611„0cc hl r. Il 2ʃ 8 clle 7n- gobt
dynih
64 h—. r ditrnbolte
— holls ce 8 17 le d megoohh⸗ auven densetela um v
eeerts ja Ghionem clortls,
1 Arocotmmsomalt um abiatnemnon alm owditngndum ait ccha Flqueroguum celbit clon ATtaonn 6 lce Wrsdebitopom. dübr aresſcrtieterumn uen dtionemmmelſecoge
2dn abcelleti lquidpo um Eegicoshterepollu Änet lögdond,gud
wen. Qſmnddlldas
an Kerumlcentaca m ene Namllernan rneis Ngä 9
umlb; Dſgeaegm a V;„ Ahr Eehllaeer,
14 Tne 9 3 met Ul Larer ung,
Nö 7 3 Fmiab Lonrtten der 7 enChll (gecndis ed Ane
de 1 18(dS Gnteralngee
deg 7 dbodede exadu . 1 7 Ae 3 Rinelunſuere 4 1 ac Teande cong 1Ie Wroapuid, 1g. I1 Dmitiun 1Cr ictho d Ke dckeannre an derältern ie cendi dan Lanniä, :d lüdle R d Bäla dne eoe cag. 1u dllotien 2c 4 4 Gdeta e. N gf 8 NK

v d dam a 2 M Dod 1 1 ſca de erati dctn „. de nc dn — nanet 21 ie
atmlumm behe n
—
„.
1—
„—
—
—
—
— A
—— — 8—— — ZY= —
—
36 dges M.olu. ma maiaotn
3 nndetur rat 6 dpeen W eprlun Lcecnerls Sunaa
dinare A1 a de imepatro. Pri Conl icilig n lonz col.2.& a Cotſtcgran 1 degigenprelk T nurasnöin Alrnan, 3 co denencit 15 ſadag re iqui nobili remug ins condiio p Niunmt, » denepaupet ed inbſ :coguur c.no:8 aü. . inpuin. C. aMimpen ſi qœid indiſ aatiäian „lutructu.& Men tenu men.&cibar.] nild onis cedere p 1lan tha. nnius eheff d: cthi ex l.maritut Wftn loculo.&ibi: Tehiet eb. lig.&l tul Acau dminiſtratiq=le
„ſunt prætei Mel
deactio. Frat in Wi
3 colu. penu.Nohe
Tuaqdcac Wl
tenviter vlu„2duli ora. aneenit M
n
1
„——
PDECISIO
LLT VANICA
1111. 42
cuius initium minoribus.& ibi poſt eum. 244 10. Quo f loco Fulgoſius apud Siculos viris
Matth. de Afflic. ½. q. Tir. d. c. 20. nu. 153. quę ſentẽtia in legatis vſq;quaq; obtinuit. Nam nemo neſcit, ex legatariorũ dignitate legata augeri. l. ſed& ſi ſuſceperit.. ſed& ſi pro- ponas.& ibi gloſ.nota. ff. de iudic.& l. ſi ſer- uus plurium.§. fi. ff. de lega. i.& facit lex. ſi longius in fi. ff. de iudic.& ꝗ́d ſeribit Bald. l. filius fami. per ill. tex. ff. de dona.& Tiraq. d. c. 20.& nu. 158. quare modico patrimonio in- ter pauperes diſtribui iuſſo, nihil inde latu- ros nobiles pauperes belliſsimè Angelus d. 9. ſed& ſi proponas. reſpondit, quaſi de illis, tamexiguam ſubſtantiam relinquens, ſen ſiſ⸗ ſe nõ videatur, quod in illa quoq́; ſpecie ſcio receptũ, cùm ei, qui bonis ceſsit, turris mille aureos valens, eſt relicta, nam vrgentib. ad eius venditionem creditoribus,& homini pauperi,& modò fortunis omnibus exuto, tam amplam habitationem non conuenire, allegantibus, diſtinguendum ait Baldus, l. fi. colu.ꝛ. verſ.quæro, quidam ceſsit. C. qui bo. cede. poſſ.& Tiraq. d. c.20. nu. 160. etſi humi⸗ liore loco natus debitor proponatur, audiẽ- dos creditores ſcribit. Cæterùm nobilem ad
turris venditionem non eſſe cogendũ, quaſi
239 ea carere cõmodẽè non poſsis. Conſtatfenim
eos, qui bonis ceſſerũt, ſi quid poſtea bono- rum ſuntadepti, quaà facere poſſunt, eſſe cõ-
literatis magnum habert honorẽ ſe accepiſſe refert,& inde ſanctã eam inſulam eſſe nõin-
245 certa coniectura colligit. Sanè fenim iuſtitiã
ibi coli neceſſe eſt, vbi eius profeſſores ho- norant᷑, vt contra ibi leges contemni,&licẽ-⸗ tiam valere, vbi, qui artẽ boni& ęqui tenẽt,
246 non ſunt in pretio. Sedfad ſuſceptũ argumẽ-
tum redeo,& quidem ei, quod dicebatur, de pręferẽdis nobilib. videndũ eſt, ne non oc- currat, quod, vt Gregorius ꝰ. eius nominis Pontifex Max. lib. 3. Epiſtolarũ Decretaliũ author c. penul. de pręben. eſt, Deo nos non natalium claritudo, ſed virtus reddit gratos atq; acceptos,& idcircò factum ait, vt Chri⸗ ſtus Deus paucos nobiles& potentes ad ec- cleſiæ ſuę gubernacula vocauerit, hoc eſt, vt quidam Glo.& Doct. d. c. penult. ſcribunt, Paulũ& Bartholomæũ: cæteros enim igno- biles& inopes fuiſſe, proditum d. gl. d. c. pe-
247 nul.& ibi Doct. eſt. Quaretquidã, cùm ei in
Pontificatu cõpetitor obſcuritatem nataliũ obijceret, reſpõdiſſe fertur, Petro Piſcatori, filio fabri, ſucceſſorem quęri, non Auguſto. Gloſ. c.quoniã. vetus. verb. inuidia. 24. q.. Fel. c. cùm adeò. nu.⸗. de reſcrip. Tiraq. d. c. 20. nu. 16. Et prima quidem ſpecie ſuperiori ſententiæ aduerſari hæc quiſquam putaue- rit, ſed hoc nequaq́; opinandum eſt. Nam
ueniẽdos. l. is ꝗbonis. 2.& l. qui bonis. ff. dæ 248 ita demum nobilitatemignobilitati ante-
240 ceſsio bono. Quætin nobilibus dicta ſunt,
ad viros literarum ſcientia claros nõ imme-
241 ritéporrigemus. Namliterarum excellentiã
nobilitati generis Angelus apud Domitiũ
VIpianum lib. 5. Dige. eleganter comparat, d. l. ſed& ſi ſuſceperit.& d. ſed& ſi propo-
242 nas. ff. de iudi. Et t Zenzelinus apud loannẽ
Xxij. eius nominis Pontificem Romanum extrauagan. execrabilis. verb. qui mendicãt. de præben. eos, qui inter alios ſcientia emi- nent, genere illuſtribus exæquat,& niſi, vn- de pro dignitate ſua viuere poſsint, habeãt, mendicis atq; egentibus connumerat. Ac-
243 curſius f verò apud Domitium VIpianum
lib.i7. Digeſt.l. ſocietas contrahitur. pro ſo- cio. generaliter in adipiſcendis ſacerdotijs viros literatos nobilibus exæquari ſcribit, & eum ſequuti Baldus, d. l. ſocietas cõtrahi- tur.& conſ. 199. in cauſa iſta. colu. fi.libro 3. Salycetus, d. l. ſocietas contrahitur. Fulgo- ſius, d. I. ſocietas contrahitur.& pleriq; alij idem notant. Benedict. Plumb. l. generali- ter. 8. ſi quis alienum. verſic. quis ergò. ff. de fideicommiſſlibert. Ioan. Plat. l. fi. C. de cõd. in pub. hor. libro 10.& Barb. c. poſtu. aſti. col. z2. de reſcrip.& c. accedens. fi. col. z2. vt li- te non conteſtata. Tiraq. de nobilis. c.ꝛ0„nu.
ferri, ſi cætera paria eſſe proponantur. Cęte-
249 rùum f ignobiles probos, bonæ frugi 8& lite-
250
251
ratos ſtudijsq;& Doctrinis deditos nobi- libus improbis parùm benè moratis, lite- rarum ignaris atq; contemptoribus præfer- ri oportere, pleriq; omnes exiſtimant, Glo. c. conſtitutis. 2. verbo. impotentiam.& ibi Hoſtien. Philip. Fran. loan. Andre. Abb.& alij.de appellat. Hoſtien.& Hẽri. c. penul. de præben. Tametſifillud nõ me fallit, eſſe, qui ſcribant, nobiles& potentiores mediocri- ter moratos atq; eruditos ignobilibus,& qui potentia non valent, licet moribus& li- terarum ſcientia præſtent, cùm ita Eccleſiæ vtilitas poſtulat, eſſe anteferendos, Hoſti- en. Philippus. Franciſ. Ioan. Andr. Abb.& alij. d. c.conſtitutis. Argu. c.officij. de elect. & Fel. d. c. cùm adeò. col. 4. aduerſus quod ſi factũ ſit, hoc eſt nobili, euius opibus ac po- tentia indigebat eccleſia, poſthabito, electio de plebeio alioquin idoneiore facta, vt Hẽ- ricus Cardinalis Hoſtienſis d. c. conſtitutis. & alij Abh.& Philip. Dec.col.z2. in fi. d. c. cõ- ſtitutis. Tiraq. d. c.20. nu. 7. quidam ſunt au⸗ thores, meritò ip firmetur. Quętſententia, ſi quando vnq́; ſequenda fuit, noſtra certe ęta⸗ te maximẽ præualere debet. Nam lwran teo

125 PETRI ROXZII
MAVREI
te ob nouas religiones Eccleſia, ac propè 253 deo. Porro, t quod ſupra dictum eſt, eius,
oppreſſa,& iuriſdictione parum, diſputati- one& literis non admodum opitulantibus, ad ius Eccleſiæ retinendum potentia opus eſt cum primis, atq; opibus,& hociure vti, in his regionibus conuenit, in quibus hære⸗ ſes graſſantur,& vires indies accipiunt, vt in Polonia atq; Lituania, etſi quæ ſunt aliæ Prouinciæ, in quibus, contempto Eccleſiæ iudicio, ſuæ quiſq; prudentiæ innititur,& poſito Dei metu, ac ſine vlla magiſtratus re- uerentia, arbitratu quiſq; ſuo ſacra conſti- tuit atq; colit. Nam in ltalia, Gallia atq; Hi- ſpania, vbi vetus religio illæſa prorſus atq; imminuta permanet,& ſacratiſsimarumle- gum authoritate omnis cohibetur audacia, ſummaq́ʒ ac iugi magiſtratus ſeueritate nul- lus licentiæ locus relinquitur, hac natalium prærogatiua non multùm admodum opus eit, virtute& literis ſuum ſemper pondus
.. 4 25² atq; honorem habituris. Sanè ne comme-
morem in ludæis& Saracenis exigendis vltas magna pietate diuinam iniuriam ſupe-
rioribus ſæculis eſſe Hiſpanias, proximis
diebus, vt ad me Gonſaluus Paternoius, A- ragonius, neceſſarius meus, Roma modòo ſcripſit, exemplum præclariſsimum hære- ſum vindicandarum ediderunt, ſumpto de Cazalla ſupplicio, qui veteris religionis ob- litus, in vlteriorem Hiſpaniam, vnde illi o- rigo fuit, inuehere peregrinos quoſdam er- rores erat adgreſſus, quibus, ipſo Cazalla duce atqʒ Doctore cum multis eum ſequu- tis damnato, igniq́; conſumpto, maturè ob- uiam itum eſt,& ita deceptis cum decepto- re de medio ſublatis, ne malum altius ſerpe- ret, quod multorum animos iam occupaue- lat, vt eſt ſeuera in religionis cauſa gentis noſtræ diſciplina, eo iudicio effectum eſt. Ioanna poſteà Regina, quæ Philippo fratre ablente ad gubernacula Reipub. ſedet,& Carolo Hiſpaniarum Principe cum optima⸗- tibus& cætero populo, iuſiurandum verbis conceptis dare iuſsis, leſu Chriſti religio-
qui quâ facere poteſt, condemnatur, haben- dam rationem, nobilis, an plebeius ſit, vt pnobili, quam plebeio, plus relinquatur, la- ſon libro 4. Principalium Inſtitutionum. ſunt præterea. verſ. item. ſi de dote. num.. inſtit. de actio. ad milites& literatos produ- cendum exiſtimat. Quippe quibus æque aiq; nobilibus relinqui non minus oporte-
re ſcribit, quàm eorum exigit conditio atq;
254 dignitas. Et † conſequenter inter ipſos,
vt mea fert opinio, inſpiciendum erit, alius alij quid præſtet. In milite quidem ordinis habetur& ſtipendiorum ratio,& gradus militiæ. Nam ſi hæc in pœnis conſticuen- dis ſpectantur, vt Arrius Wenander lib. 49.
Digeſto. l.non omnes. de re mili. authoreſt,
eadem in beneficijs negligi debere, inciuile eſt atq; inhumanum dicere. odia. deregu.
255 iur. lib. 6. In 1 Doctore autem ingenium,
naturam, doctrinam, atq; inſtitutionem cõ- ſiderabimus, his enim rebus alios alijs præ- ſtantiores eſſe,& Ciuitati vtiliores. I. inter
256 artifices. ff. de ſoluti. Enimuerò t& inter
milites, qui parùm à paganis diſtant,& in- ter Doctores, qui non multùm abſunt à vul⸗ go, doctrinæq́;, quam profitentur, nudum nomen gerunt, vtriq; Reipub. haud admo- dùm vtiles arceri ab hoc priuilegio debent, quod in beneficijs, quæ Pontificum indul- gentia continentur, ſeruatum Romæ Euge- nio iiij. Pontifice Andreas Barbacia refert. Proẽmi. Clemen. colu. 14³. quæ ad eos Do- ctores iudicatum eſt non pertinere, qui eius ſcientiæ, cuius titulos gerunt, ignari ſunt atq́; imperiti, quibus conſequens eſſe idem Barbacia ſcribit, d. Proëmi. Clemẽ. eum, qut ſacerdotium obtinuiſſet, ſe Doctorem pro- feſſus, carere eo debere, ſi Doctoris titulum ſine doctrina& literis vſurpare propona⸗ tur, quæ non ſine ratione dici videntur, li- cet Felinus Rubr. de maio.& obe, num. 4. Franciſeum Aretinum, c. Cleri. col. 2. de iu- dic. Præceptorem ſuum contrà diſputare
nem Eccleſiamq́; Catholicam, Romanam, 25/ ſcribat. Prot Barbaciæ ſententia facit, quod,
ſe vſq;quaq; defenſuros, in eiuſq́; cultu atq; obſequio victuros ac morituros, polliceri deniq; perſancte, aduerſus naſcentes hære-
1 ſes, pro ſua quenq; virili, omnem operã at opitulationem Chriſtianæ fidei vindicibus, Cazallam mag ꝰo. ↄco natum accepi,& ſin- gulari dicendi facultate præditum, ſacrarũq́; literarum ſcientia apprimè eruditum, qui- bus dum incautius vtitur, æternam nomini ſuo notam inuſsit,& ſe, niſi tempeſtiuè eſſet occurſum,& ſuam ſimul patriam peſſunde- diſſet. Sed ad propoſitumargumentum re-
quæ dicuntur, cum effectu, non verbo te- nus, accipi ſolent. l... S. hæc autem verba.ff quod quiſq; iuris.& c.relatum. cum concor. ibi.in glo.poſitis.de Cleri.non reſiden. Go- me. reg. de anna. poſſeſ. q. 42. num. 4. Cante cum latiſsimè Marſ.l. 1. 6.&. colu. C. de 8i-
258 ca. Et † ſanè, vt nihil intereſt, qui præſici-
tur, inutilis ſit Eccleſiæ, an nullus præficia- tur, vt Alexander iij. Pontifex Maximus Antiocheno Patriarchæ lib.. Epiſtolarum Decretalium c.inter corporalia. 9. ſed neq;. de transla. Epiſcopo. reſcriplſit, ita quinulla
præditus
Gibanbi V Ae Weguim, je giolibus l cic in d uonq
nletane
Kitikee
deſer,ug
9 naäm P
tor, ume
ſt, adei0⸗ deemt ei do unape dcue zyvallc 4 Ii cum nem,d potumhn pentgerdi minſta a Epitoy Qumla depata Gocx. dit, Icnin Avitusſa wUgeg mtjſ NNI ſunt a ꝛi anu Afiſ atioxi mon mo ditioim deiusni 5 dich ain
mm iinianic enn quxel liawsEpiſ müen aber qpounero ſur urcenos at
e Dorl näAnckegs Dalb
Ä 1patris
zätnun. dgrodanr, Re Jan, Nl Rdonxwdi dGomebigs drerlaccedi ma doln Riexlperor dperbnanum emd nodi Wad M adders ns
„ ac hrd au dede dls Dneris n 1. plus teminugde n, Dau ldunreico bog 2 adoſ
—

Allip.
8 tu e I Ken exig 9 „äähnätt
— per Hicienan,
1
1 quiperit, Eigacg di V
ctores, qut aSmanatragd cirin 2c, 8 Drdqvtun ngerntvt Sehintm
ocpitleen n beneficit an putidt continenti N urnitbin
„
1 1p/ J. Pontitice at. resbatelen
1 reprt Illes arcer!
BB— 2
DECISIO
præditus eſt literatura, ac ſi ne ſit quidem, Doctoribus connumerari non debet. Nam qui in ea cauſa ſit, hũc inutilem eſſe Ciuitati conſtat, nec pro Doctore habendus eſt, qui expers eſt literarum,& doctrinæ, cuius ti- tulos ambitio ſe, occupauit ignarus non ma- gis, quaàm manus arida, quæ nullis ſuis fun-
259 ctionibus idonea eſt, pro manu eſt. Et t id-
260
261 uitus ſequor.
circò, ſi cui ob delictum amputanda manus eſt, non quæ aruit, ſed quæ incolumis eſt,& valet, amputanda erit. Baldus poſt Cynum. & ibi Recentiores. Auth. ſed nouo iure. C. de ſer.fugiti. Gome. de regu. de anna. poſſe. q. 47.& nu. 4. quod magna ſanè ratione dici- tur, nam quod inutile eſt, perinde ac ſi non ſit, habetur. notat. glo. c. fraternitatis. verb. deerat. de frigid.& maleẽ. Gomeſ. d. reg. de anna. poſſeſ.& d. nu. 4. Non t abhorret ab his, quod Baldus notat, Auth. licentiam. nu. 3. Verſicul. ſed ponamus. C. de Epiſc.& Cle- ri. cùm nouiſsimam luſtiniani conſtitutio- nem, d. Auth. licentiam. quæ eſt de Epiſco- porum teſtamentis, ad eos Epiſcopos negat pertinere, qui dignitatem habent, ſine ad- miniſtratione, quo numero ſunt, quibus Epiſcopatus apud Saracenos aſsignantur. Quam ſententiam Andreas Barbacia TPract. de præſtant. Cardi. q. 3. 1. patris. colu. 3.& Gomeſsius d. q. 47.& d. num. 4. verſic. acce- dtt. non immeritò probant,& ego non in- Nam, t vt laſonem libro 30. Digeſtor. apud Pomponium l. id quod. num. 2z. ſcribere Gomeſsius refert, d. q. 47. & d. num. 4.& diuerſ.accedit. qui in ea cauſa ſunt, impropriè atq́; abuſiuè Epiſcopi di-
262 cuntur. Conſtitit tex ſuperiori noſtra diſpu-
4 6.
tatione in paupertatis definitione non patri⸗ monij modum, ſed perſonarum ſpectari cõ- ditionem oportère, modò, nobiliſne, an ple- beius miles modò, an paganus, doctus de- niq;, an literarum expers, nudos titulos prę- tend entibus, à legum beneficio ſubmotis.
G Solett& extra perſonarum conditionem, o-
nus, quod ſuſtineretur, ſpectari,& pro eius
modo, diues quis ſit, an pauper, exiſtimari, quo inſpecto, ſæpe, qui minus habet in bo- nis, eo, qui plus habet, ditior eſt, quod eue- nit, cùm ille, quàm hic, vt bonorum, oneris habet quoq; minus. Finge enim, vt Baldus
265 rei neceſsitas poſtulat.
L1T VANICA T117 1,
l. ſi quis ad declinandam.& ibi Bald. num. 5.
264 Sane, t ve in ijs, quæ proximè dicta ſunt,
in cæreris ſimiliter omnibus, in quam rem pecuniæ erogatio eſt neceſſaria, conſide- randum eſt, eritq́; nobis is pauper, qui mi- nus habet in bonis, quàm in eam rem opus eſt, diues verò, qui non minus, quam eius Initidò † itac; ille erit egentiſsimus, ꝗ nec habet, vnde viuat, nec labore ſuo quærere, aut mendicare per valetudinem poteſt, cuiuſmodi ſunt, qui in noſocomijs decumbunt. d. l. ſi quis ad decli-
266 nandam. His t proximi ſunt, qui vulgò ſti-
pem mendicant. Alex. Ripa.& recentio. l. ſt conſtãte. in materiã. pauper.ff. ſol. matri. Nã qui viuere de ſuo poſſunt, eos ſacræ cõſtitu- tiones mendicare vetant, I.1. de mendi. val. libro u. Cod.&, vt Alexander T'artagninu
ſcribie, d. l. ſi conſtãte. in materia. pauperta- tis. ciuitate exigunt, niſi mendicitate abſti-
267 neãt. Sedt& qui habet quidẽ, quærerve ſua
induſtria poteſt, minus tamen, quam victus neceſſarius poſtulat, hic adhuc pauper eſt.
268 Diues ⁊ autem eſſe incipit, cui non minus
eſt, quàam quo vſus neceſſarius eget, vnde commodẽè cum ſuis viuat. Neq; enim ſatis eſſe, ſi, quod ſibi ſufficit, habeat paterfamil.
269 niſi& liberos ſuſtentare poſsit. Vndetpla-
cuit, vt Raphaẽl Comenſis libro 28. Dige- ſtor. apud Iulium Paulum notat, l. in ſuis. de liber.& poſt.& conſultus reſpondit, Conſ. 332. duo fratres. eum pauperem noneſſe, cu-
270 ius pater diues ſit. Et t cõuenienter, mulierẽ
inopia laborantẽ, cui pater diues ſit, à quar- ta in bonis viri defuncti per ſacras conſtitu- tiones Auth. præterea. C. vnde vir& vxo. ei debita excludi, proditũ Doct. d. Auth. præ- terea. eſt, quaſi patris opes, opes eſſe filiæ cẽ- ſeantur, d. l. in ſuis.& ibi Docto.& hoc iure vtimur. Doct.d. Auth. præterea. A quarta
27i Titaq;, in mariti bonis, ſubmotam alet pater. 272 Doctor, d. Auth. præterea. Sedtan, ſi manu
quærere,& induſtria ſua victũ poteſt, quar- tam petens audienda ſit?an operari cogen- dac?& Philip. Decius d. Auth. præterea. nu. 21. ad eas operas eam cogi negat oportère, quæ ſunt aduerſus præteriti matrimonij di- gnitatem, ob cuius honorem quartam in vi⸗ ridefuncti bonis mulieri deberi ſcribit. d.
d I. ſi quis. ad declinandam.& num. 5. ait, eſ- 273 Auth, præterea.& num. 2u. Quodf in nobili
ſe duo noſocomia, vnum habens duos æ- gros,& in bonis centum, alterum ægros
multò maximè dicendum ait, quàm operis ſuis victum ſibi quærere, indignum eſt. Nec
quinquaginta,& in bonis duo millia, cer- 274 ¼ cõtra eſt, quod filium, qui viuere ſuis ope-
tum eſt hoc poſterius, plus habens, propter oneris inæqualitatem, pauperius eſſe prio- re minus habenti, ideoq́;, in legato paupe- ribus relicto conſequendo ſuperius fore, d.
ris poteſt, pater non alit, l. ſi quis à libe- ris.§. ſed ſi filius.& ibi Gloſſa.& Bar- tolus notat. ff. de liber, agnoſcen. quaſi pauper non ſit, cui opificium ſup-
peditare

4 —
peditare neceſſarios ſumptuspoteſt. Id enim in eo filio eſt acceptum, cui manu victum
Eõ quærere, honeſtum eſt. Cæterùm, t filium
nobilem ad victum operis ſuis parandum compelli, non ſine dedecore fore, quod Bar⸗ tolus, libꝛu. Principalium Conſtitutionum l. vnica. C. de mendican, valid. reſpondit,& rectẽ. Nam quam artem nobilis eum pro- bro tractat, eam plebeius honeſtè exerce- bit, quod in decernendis alimentis ſpectari
vęyõ oportet. Quodtin muliere patrem diuitem
habente modò diximus, idem in ſacris ini- tiato Ioannes Imolenſis c. Epiſcopus. colu. 2. Verſic. vlt. potes. notare. extra. de præben. ſeripſit. Nam etſi egens ipſe quidem ſit; ha- beat tamen patrem locupletem, ab Epiſco- po, d quo initiatus eſt, non aletur, quod alio- quin onus per ſacras conſtitutiones d. c. E-
X
piſcopus. Epiſcopus ſuſtinere cogitur. Hoe
eyr t ita, vt Decius ſcribit, d. ẽ. Epiſcopus. num.
4. ſi pater filio, quem ob natalium dignita- tem manu victum quærere non decebat, an⸗ te, quàm ſacris initiaretur, alimenta præeſta- bat. Nam ſi propter ſacri ordinis adeptio- nem manu victum quærere, probro ei eſſe incipiat, eius alendi onus Epiſcopo incum- bere, ait, idem Deci. d. c. Epiſcopus. num. 4. Quippe cuius factum nocere patri non de- bet, l.non debet.ff. diuerſ.reg. iur. antiq. quò magis filium artis ſcientem,& operis ſuis victum ſibi quærere ſolitum, alere compel- latur. Idem Deci.d. c. Epiſcopus. nu. 4. Pau-
278 perem t itaq;, ſecundum ſupra ſeripta, eum
definiemus, cui in bonis minus eſt, quam v- ſus vitæ neceſſarius exigit. In omnibus hoe quidem, quocunq; loco conati proponan- tur, reſpondebimus, ſed in eo, qui arte& in⸗ druſtria ſua quærere ſibi victum honeſtè poteſt, aliud dicendum eſt. Nam hunc pau- perem non eſſe, ſiue ſolis operis viuere poſ- ſit, ſiue iuncto patrimonij reditu, Arg. d. õ. ſed ſi filius.& ibi gloſ.& Bart.& iuxta. nota. per Doctol.ſi conſtante. in materia pauper. Corne. auth præterea. num. 26. c. vnde vir. & vxor. ſi quidem diuitem omnem eum di- cimus, qui ad vitæ neceſsitatem opibus alie⸗
zyꝰ nis non eget. Arg. d. 9. ſed ſi filius. Illud tfta-
men admonendi ſumus, qui diuites funt, eos fieri ex accidenti pauperes, vt in eo eue- nit, qui iniuriarum damnatur. Nam etſi quodad vitæ neceſsitatem attinet, faculta- tes huic idoneæ ſint, quia tamen æſtimatio- nem ab iniuriam paſſo factam, ſecundum ius dicentis moderationem, ſufferre cogi- tur,§. iniuria.& ibi gloſ.& Doct. inſti. de in- iurijs. ſi minus ea ſumma in bonis habet, pauper eſſe incipit,& ideò in eum corpus
430 PRATRIROYZIE MAVREI
torquebitur. I.fi.& l. ſi quis iniuriam.& ibi gloſ.ff.de iniur.& Nico. de Neapo.§. pœna.
280 inſtit. de iniur. Vt t& in liberto euenit, qui
temerè, id eſt, venia edicti non impetrata, patronum in ius vocauit, ex quærela enim patroni, ſi ita inops ſit, vt quinquaginta au- reos pœnæ nomine dare non potsit, tanq́; inofficioſus, Herennio Modeſtino authore 1.fi. ff. de in ius vocan. caſtigatur. Similiter
281 qui album Prætoris corrupit, ſi pœnam
quingentorum aureorum per inopiam non dependat, quod ære non poteſt, corpore ſuo luit, I. ſi quis id, quod. ff. de iuriſdict. quod generaliter in ijs, qui pœnam pecuniariam egeſtate eludunt, conſtitutum l.:. 9. fi. ff. de iniu.eſt.Coẽrcitionem enim extra ordinem indici placuit,& eorum corpus caſtigari. d.
182 9. fi. In t ijs, cæteriſq; ſimilibus ſpeciebus,
quia certus pecuniæ modus legibus eſt prę- ſcriptus, eum modò pauperem dicemus, ꝗ quingenta, modò, qui centum, quandoq; qui quinquagintain bonis non habet, non- nunquam plus, nonnunquam minus non habentem, vltra vitæ neceſsitatem, pro cui- uſq; dignitate pauperibus connumerabi- mus, extra hæc, ludicis arbitrium vt eſt ſępe dictum, vbiq; ſequendum erit, æſtimaturi inſpecta perſonarum conditione,& cauſa- rum qualitate, quis pauper ſit habendus. Quo conſtituto, illa conſequentur be- neficia, qui in ea cauſa eſſe probabuntur, nam Trihutorum rectẽ eis exactio remitte- tur, quod priuilegium ſola paupertas me- ruit.l.omnes.i.& ibi Bart. de anno.& tri. lib. 10. C. Rom. l. ſi verò.. de viro. fal. 25. ff. ſolu. matrimo. Anto. de Butr.& Abb. c. ſcientes. de decimis.Feli.c.ſignificantibus. num.ʒ3. de offic. delega. Deci. c.a. num. 46. verſ.reſtrin-
284 gitur. de probatio. Idem t in multa Domi-
tius Vlpianus lib.1. Digeſtor. l. illicitas.§. ſi. de offic.præſid. reſpondit, eius enim ſoluen⸗ dæ neceſsitate inopia liberat. d.§. fi.& Rom. d. fal. 25. verſ. quarto. probantun. Decuma
285 f item. Nam eius præſtandæ onus egenti
remittitur. Abb.c.homines.verſi. quæro. de vtili quæſtione. de deci.& Dee. d. c. i. verſic.
286 reſtringitur. Adde, feorum, qui in haccaui
ſunt, periurium excuſari. Bald. c. quærelam, de iure iuran.& Deci. d.c.i.& verſ. reſtringi⸗
28) tur. Illudt quoq; egentibus tributumper a⸗
cras conſtitutiones ſcio, vt, cùm hominis a
ſe non pertinentis alendi nullionus incum- bat: pauperes tamen, qui in vinculis ſunt, alere magiſtratus habet nexceſſe. I. ludices- C. de Epiſco.audi. Rom. d. fal. 25. verſ. quin-
288 to probarur, Item t fideiuſſor, qui ſoluen-
do non eſt, rem debitoris iure ſuo diſtrahe- re poteſt,
Jam Froßn
narluſin de— wa jscuelune t 3 5 don feb ſekert ceper on e terurpuam umus,udtade dua mnpiine felee Kcammann Baron dalcegha rlog unnnnnt Barbes achbndiud.de do), Aaaeswattader
NGwn t dantehe”
On litemmmhalc.d. fun lib Anal Gs in qaue Vicem unmäs. t. inan pem(derlur id de in Ter. Aluthæ. de vrlpe PmACremen. uher erurDKidc. Ar dten igitureprobat. N arn cenpsüglidem öchr Ne, det Rcim! Gneten lgemis glioner Käite dunmſulennge nn ien omidääul — Kgoidm Pelld.
I P dod Anertt 4 b 61 éumiunpe oDn 1 dſd Fun, wuan 5 adile lecunim dn SudalöN ken Lunen 4 1 dediegra. g 91- Nn tenne 1 d 4 duaauſs lig ka fuümuäe te— d demnpan 4 2 w 1 Kemzülſe,,

5 t* la,, anopsſtt 43 en.
aenl M Toercitionem r, en dei ee. Placuit Reorun 5 ſncrteriſh
Tron 1 üi runpeemiem an
inqwagintain b’ de am plus, nonn un kem, vlravitæ N Arc, igaitate pauper, Xtrahæc ludicig huge , vbiglequend Min ta perſonatum 6 H Malitate quis pal 21 o fconltituto, 1 in , qwiinea caul 2 ributorumreci ai- zuod priullegin Re omnes. KibiB a Lom.Lſiverò,4 2 Ä no. Anto, de Bu- 3 mis. Bell.c.igi celega. Deci,c. 11 ſeprobatio.ldet;. oianuslib. Dt KS c.pralid'repon 299
1n0 jalt 18¹ ceßsitateinopi e
l
„
4 3 gitum d f dec eiurium ee Jhel n Decld.9 lonnAe nt ibr dt qvocq; ee ind nſiiuionen lut perinentün„ 1u zupercume h
t 1— shabe
DECISIO re poteſt,& inde creditori ſatisfacere, quod Baldum c.ſi qui teſtium.de teſtib. exiſtima- re Felinus d. c. ſi qui teſtium. num. 9. refert.
289 Adde t propter paupertatem onus cautio-
nis remitti, quod Angelo placuiſſe idẽ Fe- linus d. c.ſignificantib. Deci. d. c.1.& verſic. reſtringitur. Marſ. l.,.. præterea. num. s3. ff. de quæitionibus. ſcribit,& pleraq; alia. quæ congruunt ijs, quæ hanc de paupertate quę- ſtionem adgreſsi referre ceperamus. Non
290 † enim modõ propter inopiam non appel-
lanti, vt dicebamus, aut ex eadem cauſa ap- pellationem non proſequenti, fraudi non eſſe. Innocent. c. ex ratione.& ibi Anton. de Butr. Panor.& alij de appel. Bart. l. ſi procu- ratorẽ. 9. ignorantes. ffx. mand.& Angel. poſt Bart. in addi. ad ipſum. l. illud. deanno.&tri⸗ bu. lib. uI. C.& Alex. in addi. ad eundẽ. l. om- nes. eod. tit.& ante hos. Guli. de. Cu. l. eos. C. de appell. idem tenuit. Bald. d. c. ſi qui te- itium. de teſtib.& in. z.§. ſi ꝗs in iudicio. ff. ſi quis cautio. idem l.nummis. ff. de in litem. iuran.& l. acceptam. C. de vſur. idem. l. fi. C. de conditi.infert.& Matthæ. de Matth. in nota.ſuo vlti.& Fran. in. Cremen. notab. ſuo 121. ſtaruto cauetur. Deci. d. c.i.& num. 46.& verſicu. reſtringitur. de probat. Marſ. l. vni- ca. num. 152. C. de rap. virgi. idem l. 1. nu. 48.
291 ff. de quæſtione. Sed ¼&, cùm lex muni-
cipalis ius reddi vetat ijs, qui onera quædam Reipub.debita non ſoluiſſent, paupereshoc non diſtringit, quod Baldus libro 4. Prin- cipalium Conſtitutionum l. acceptam. vlt. q. C. de vſur. ſequitur. Feli. d. c. ſignificanti- bus. num./. notat,& meritò, innhumanum quippe eſſe, rerum inopia oppreſsis, dene- gata iuriſdictione, nouam adiungere cala- mitatẽ. Contra. l. iure. ſuccurſum. ff. de iure doti.& l. nauis.. cũ autẽ. adl. Rhodi. de ia- ctu.& c.ex parte. cũ concor. ibi in glo. verb. afflictio. alleg. de Cleri. ægrot. Quin t illud meruit priuilegiũ paupertas, in ipſo litis in- greſſu, vt cùm, pluribus cauſis ſimul in forũ incidentib. in poteſtate ius dicẽtis ſit, quam primũ audiat, ſi tamen pauper& diues eodẽ tempore adludicem adijſſe ꝓponantur, lites ſuas expoſituri, diuite expectare iuſſo, pau- per ſit confeſtim audiendus, quæ ſententia Ludouici Põtani d..de viro.& fal. 25. in pri. poſt veteres glo. ſing. c. in primis. ⁊. q.. fuit.
292 Sedteam non facilè quis ætatis noſtræ iudi-
cibus perſuaſerit, quibus nõ lingua modò& manus, ſedaures etiã venales ſunt, ſolis illis apertæ, qui numerare poſſunt,& illorũ ex-
293 plere auaritiã. Illud f quoq; pauperibus ſcio
tributum, vt ſportulas ludicibus præſtare non cogantur, Auth. de manda. princi. 9. ſi
294 bus ſcribant.
LITVANILCA 7177. 134
tibi quoq;. verb. gratis. Bald. Auth. genera- li. colu.i. C. de Epiſcop.& Clerici. Gloſſ c. cum inſtantia.verbo. peregrinari.de cenſib. Henricus.c.cum ab omni. colu.:. in prin. de vita& honeſt. Cleri. Tiraq. de nobili. c. 29. nu. 40. Adde. Ripam. l. ſi conſtante. nu. 35. ff. ſolu. matrimo. nec expenſas etiam, cùm peregrè proficiſcũtur. c. ſtatutum. õ. inſuper. de reſcript.lib. 6. Tiraq. d. c. 29.& 4. Quod ita quidem verum putant, vt ne vltrò qui- dem Archidi. lIoan. Andreas.& Dominic. d.§. inſuper. per l.. C. de Salg. hoſp. non præben. libro 1z. Adde. text. l. fi.9. vt autem, ibi. vel ſpontanea voluntate offerentibus. lib. 12.& Roman.§. penult. ibi. qualitercũq; offeratur.& rurſus. c. exigit. ibi etiam. à vo- lente recipere.& ibi Gloſſa. de cenſib. libro 6.& Gloſſa. Bartolus. Philippus. Decius. l. inuitus..fi.ff.de diuerſ.reg. iur. idem tenu- it. Baldus auth. ſed hodie. C. de Epiſcop.& Cleri. Petrus Ancha. Conſil. 271. de titu. col. 4.verſicul. ſupereſt videri. de tertio. Lapus. allegat. 37. ſtante conſtitutione. 2. dubio. Fe⸗ linus c. cùm M. Ferrarienſis. colu. 2. verſic. & in propoſito. de conſtitutio.& c. tua nos. de homicid.& c.i. in fi.de Simon. Marſilius. l. conſtitutum. colu. i. ff. de ſicar.& l. vnius. §. ſeruus. ff.de quæſtione. Tiraquell. d. c. 29. & num. 40. oblatas accipere ius eſſe iudici- Sed t nec Tabellionibus
——33
inſtrumentorum nomine mercedem, Ro-
mana. d. 5. de viro. fal. 25. verſicul. 6. per text. l. tam dementis. ad fi. iunct. ibi Gloſſ. C. de Epiſco. audi.Iaſon..& tripli.colu. penult. inſtit. de actione. Alexan. l. argentarius. in prin. ad fi. fl. de eden. Decius. c.. colu. 26. verſicul. reſtringitur. hæc prima limitatio. de probatione. Neuiza. Syll. nup. libro c. num.z1. Ripa. d. l. ſiconſtante.& num. 33. Ti- raq. d. c. 29. num. 41. nec Aduocatis pacroci- nij honorarium Alberic. proæ. C. col. 4. nu. 18. Bald. l. furioſi. Argu. illius textus. verbo. gratis. C. de nup. idem. l. ſi ad excludendam.
poſt mediũ. C. de iureiurand. Tiraq. d. c. 29.
nu. 39. pauperes ſoluunt,& meritò, tum quia vt eleganter Bald. d. l. ſi furioſi. d. verb. gra- tis. C. de nup. Alberic. l.. C. de ſuffrag. Iaſo. d.§.tripli.nu. 4. Deci.d. e.i.& verſi. reſtrin- gitur. Anto. de Butr.& Abb. poſt Hoſti. c. 1. de. offi. iud. ait. vnde ſoluant, non habent.
295 Tum 1 etiam quia, cùm paupertas afflictio
quædam ſit, afflictis addiafflictio nõ debet. d. l. iure ſuccurſum. cum concordant. ſupra
296 alleg. Proximam t ſententiam quidam
Bald. d. l. ſi ad excludendam. num. 3. verſ. ter- tio quando.C.de iureiuran. Tiraq.de nobi- li. d. c. 29. nu. 3z9.& tunc veram eſſe ſcribunt,
cùm
—
——
3 4 2*—* — 1ͤͤ —ÿ———, 2 8——

Be PETRIROTYZII MAVREI
cùm ad vocati iuraſſe proponuntur, nulli ſe gratis patrocinaturos. Negant enim hoc iuſiurandum in pauperum cauſis ſeruandũ eſſe,& meritò, excludi enim per id pietatis opus. Bald. d. l. ſi ad excludendam, d. verſic. 297 tertio quando. Adde, t iuſiurandum peccat vinculum eſſe non debere, peccare verò eos proditum eſt, quia pauperibus capere pa- trocinij cauſa quicquam probantur. Albe- ric.l. ne quicquam. Ö. vlt. ff. de offic. pro cõſ. & Iaſ.ea.l..vbi decretum. colu.2.idem laſ. 9.tripli. colu.penult. Inſtit. de actio. Hoſtiẽ. Abb.& Feli. c.i. de offic. iudic. idẽ Feli. c. ſi pro debilitate.colu.fi. de offic.delega. Cor- ſe. Deciſi. Capellæ. Toloſ. q. 481. item fuit quæſitum.& ibidem poſt eum. Aufre. Ti- 29 raq. de nobili. d. c.29.& num. 39. Porrò t de- trectantes per auaritiam patrocinio paupe- ribus adeſſe, operamq́; ſuam gratis eis dare, iudicis officio eſſe compellendos, quidam authores Feli. c. i. de offic. iudic.&. Piraq. d. c. 29.& num. 46. ſunt. Nam ſi eleemoſynam à diuitibus egentes hoc iure conſequi poſ- ſunt, c. domino. verb. neceſſe. 0. diſtinct.& c.exigunt.i. q. 7. Specul. de inſtru. editio. 9. nunc aliqua. colu.iy. verſi. ſed an pauperes, Anto. Imol. Abb. Anto. Burg. c. 1.de empti. & vendi. Abb.& Anani. c. ſi quis per neceſ- ſitatem. de furt. idem Abb. c.penult. de Cle- ri.ægrot.& c. nobis. de iure. patro.& c. at ſi Cleri. õ.de adult. colum. 14. de iudic.& c. i.& ibi Feli.diſtinct.i.Roma.l.z.in prin. colu.6. verſicu.quinquageſimoquinto.ff. ſolu.ma- trimoni.lac. Zoch. c. inter opera. de ſponſa. Feli.c.ſi qui.colu.fi.de teſtib. Tiraq. d. c. 29. num. 46. nihil vetat, quin ijſidem authoribus has gratuitas operas cõſequantur. Vna enim horum ratio eſt, quare diuerſum ſtatui ius, nõ oportet, Arg. l. illud. f. adl. Aquili. quod ſi operas ſuas egentibus dare pernegent, ad- uocatis foro, Medicis autem medendi exer- citio ius dicentis authoritate interdicendũ Ripa.tract.de peſt. penult. remedio curati- 299 uo. verſ. ſubdit. Pa. num. 100. eſt. Quod fde patrocinio pauperibus ſine mercede præ- ſtando diximus, ita acceptum eſt, ſi ſummã ea res contineat neceſsitatem, hoc eſt ſi cau- ſa amiſſa pereundum fame pauperi ſit, vt au⸗ thor eſt Felinus. c. i. num. u. verſ. limita. de 300 offic. iudic. Sed tnec egenti, cui aliunde ſub- ueniri poteſt, Medicus gratis operam ſuam dare eodem Felino d. c.i. verſ. limita. autho- 30i re compellendus erit. Vtrunq; t autem eò venit, quod nemo alium afficere benefi- cio cogi debet. Feli.d.c.⁊.& verſ.limita. Pla- 30² cuit tamen extra ſummæ neceſsitatis ca- ſum, ære publico aduocatis honoraria, Me-
diciſq; ſoteria ſolui debere. Deci.d. c.. num, 46.verſ. videtur tamen. Quam ſententiam ad operas tabellionum eadem ratione qui- dã Deci.d.c.i.nu.6.& verſ.videtur tamen. zoz non malè producunt. Illud t quoq; pau- pertas in foro præcipuum habet, vt cùm da- tus eſt ludex inter illum& illum,& quoſdã alios, ea quorundam aliorum adiectio pau- peres non apprehendat. Bald. c. ſedes. de re- ſcrip. Felin.d. c. ſignificantibus. nu. 5.& De- 304 ci.d.c..& verſ.reſtringitur. Superiortſen- tentia de opera pauperibus gratis danda, ad ſcholas producta eſt, placuitq́; à pauperibus præceptores accipere didactra non debere, c.i.& ibi Docto. de magiſt. glo. c. de quibut dam. 37. diſtinct. Tiraq. de nobili. d. c. 29.nu. 305 4².& meritò. Intereſt t enim Reipub. ob inopiam bona ingenia non latere. Quam 306 cauſam fuiſſe Damiano Sophiſtæ Philo- ſtratus in vitis Sophiſtarum refert, vt egen- tes ſine mercede in diſciplinam reciperet, quod Syllæ temporibus à Taberio quoq; Hiera, Grammati§o, Bruti, Caſsij q́; præce- ptore, in proſcriptorum liberis factitatum Suetonius libro de Illuſtribus Grammati- 307 cis author eſt. Huc 1 pertinet, quod Epi- ſcopus, quive eius nomine diœceſim Eccle- ſiarum inuiſendarum, miniſtrorumq́; earũ gratia, ſtatis temporibus de more obijt, a paupere Clerico procurationem exigere, vetatur. Gloſ.c. cum inſtantia. verbo. præ- grauari.& ibi Abb.de cenſib. per c. placuit. 1. q.2.& gloſſ. venerabili.& ibi Abb. eodem tit. Hoſtien.& Ioã. Andr. c. procurationes. eodem tit.& Doctor.c. cùm Apoſtolus. eo- dem tit. Mari.Soci.tract. de viſitatione. lib. 308 u. q. 8. Tiraq. d. c.29. nu. 43. Hoc t capite pertractato, quod fuit de captiuitate adiecto de paupertate articulo, quæ ad captiuitatis ſimilitudinem, eorumve, qui in vinculis ſunt, excuſationem meruit, l. in eadem. in fi. & ibi gloſſ. ff. ex qui. cau. ma. 25. anno. prius, quam ad ſequens caput, quod de infirmita- te eſt, trãſeamus, quid de vi fluminis prohi- bitis dicendum putemus conſequens eſt vi- dere. Et quidem eum, cui hoc accidit, capti- uo ſimilem eſſe, Interpres Theuton 5Spec. Sax. lib. 2. Arti. 7. gloſ. z. verſ. Quærere vnus poſsit. ait,& ideò exemplo eius, quiin ho- ſtium poteſtate eſt, iudieio impuneè non ad⸗ fore. Cui ſententiæ ſuprà occurrere dice- bam, quod Theutonum lex excuſaſſet quæ- dam, in quibus cùm ita impediti mentio nulla eſſet, hune caſum extra legis eſſe bene- 309 ficium videri, ſed non eſt ita. Nam 1ſ quo- tiens quidã caſus excipiuntur, illi legis ſen⸗
7 7 7.. L4⸗ tentia contineri videntur, qui eandem* Cbe
cinle 2 ien un e lem'ewue, 3 nikunaucein 1
Ee ka unnoe 1
Brooe e, Nobtber lo lgdicint N0 Klbife Ijemiit llexyube dcen bseaalnter nuddbe id nowiutmin ca uis aantecdic ſtsann üclaln 7 Gnm roikégätbadle on Jumauuia dünecte umtonndeberen Acon m candlecta. d irae Adcclwapudl zunm lgaltnib. Contet imlLdecödict, ſcunnen Ngroripeſtma za unefr giuits qrum Sar Mdhi ſratinexcuſt, dogn ſoniqodis guii ſoeim bepnelidornt Fg, lcgcaun Qoie 6 ünehmiagli ſeadn KMadi gee dun haagiunlim Lan Kcediormeuld, Afte Jolltonen n Dre r, d M Manneili 4. dIO,/ e„ 2 6 5 haujter lu ki Auſh ⸗ e balsltricäme la hen opoſcan cli .nde tummad
41 1 d T ki
dn, wotdenvang
ian darauaät nemlili cert Perſänte ec ver 8⁸ eo Atsget luod A! mnC t a llexnan . z2, Aehuen alrhn tſuee eutn G .„8 G connan dn iletcitn lerrur ſunguia len de latri. 1

gerito, Aeſt ſap, (u 44 tebhe in vits; Lütraung e werce mcürräen
T
Spllete Arddullptn
Gramm 2.1, Bn he.
in proſ 3.rmntn nius libt d. Uutuunnai boreſt. tmpcch „quwee ee omuapkc inuiſen an, tpqei „ ſtatisſmmorttadbobhf re Ceri ocmarig r. Gloſſ a n itag ii,Ribid 3decatpac A gloſſ.w 2 abllile Lſtien.& Wndronth tit. A&D= rcchib t.Mari. 9 naan Tiraq di 2nu.g, tato, quci litdec pertate d* d, nudinem, eumfe⸗ excuſatioſ tn nerulh lloſſ.fel u. easm ad ſequei ut, Go,
DECGCISIO
nus prædiũ dicere refert, l. nam vt ait. ff. de- legi. quotiens lege aliquid vnum vel alterũ introductum ſit, bonam occaſionem eſſe,& cætera, quę ad eandem tenderent vtilitatem velinterpretatione, vel certè iuriſdictione ſuppleri: Similem verò habere rationem ca- ſum eius, qui vi fluminis, ne in iudicium ve- niat, impeditur, ei, qui in hoſtium poteſta- te ſit, palam eſt, imò ver eandem. Vtrumq; enim in ius venire æquẽè non poſſe, nam, vt ſeruus humana vi, ita hic naturali caſu, ne iudicio adſit, prohibetur, quod cùm euenit, idem ius ſtatui lex vult.illud.ff. adl. Aquili. & Nicolaus Abbas c. cùm inter vniuerſas. nu.. de electio. nominatim in caſibus exce- ptis admiſit, qui cũ caſum electionis& pau- cos alios excepiſſet, quibus abſentes vocari oportere ſcripſit, non excludi alios dixit, ꝗ- cunq; eandem rationem haberent. Quod& eſt conſſtitutum: c.cum dilecta. de confir. v- tili vel. inuti.& Aecurſius apud Imperatorẽ Antoninum Auguſtum lib.4. Principalium Conſtitutionum.. C. de cõdict. indebi. ad- notauit, quod in propoſito eſt maxime dicẽ-
3ui dum. Namt captiuitas, quam Saxonum lex
Spec. Sax. libro 2. Arti.7. excuſat, excuſatur quoqʒ iure cõmuni, quod ijs, qui in hoſtiumi poteſtate ſunt, hac parte ſubuenit. l. ſed& ſi
312 gs. 9. illud. ff. ſi ꝗs cautio. Quotiens t autem
exceptio, quæ iure Municipali datur, cõpre⸗ henſa eſt iure cõmuni, æquè produci inter- pretatiõe debet, atq́; ius ipſum cõmune, q́d Pariſius, præceptor meus, lib. 4. reſponſorũ Conſ.ai. abſolutionem. nu. 23. per text. c. ex parte. de Cleri. non reſiden.& not. c.. eod. tit.lib.6.tradidit, adijciens illud verum eſſe, & cũm lex Municipalis ſtrictim ſcripta pro⸗ ponitur, certos quoſdam caſus excipiens, illis vſu verbis, tantummodò, duntaxat, autalio eiuſmodi ſermone, quaſi nunquam, quæ eandem habent rationem, excluſiſſe videatur, quod Bartolus ante eum ac Bal- dus alijq́; probauerunt, Bart. l. 1. 5.& parui. ff. quod vi aut clam. Bal.l. ita pudor. C. de a- dult. gl. l. illud. C. de ſacroſan. eccleſi. Anto. c. ex parte. 2.de offi. deleg. etiamſi odium in eo verſetur, quod Alexandrum Tartagni- num Conſ.203.z2. Vol. reſpondiſſe idem Pari-
3iz ſius refert. d. conſ. 4q¶ðhG(¹uuod t verò exce-
pta iure Municipali ſimiliter atq;, quæ iure communi continentur, interpretanda ſint, illa redditur ratio, quod Princeps, cùm ius ſingulare condit, ius commune, quo ad eius fieri poteſt, ſeruatum vult. Argu. l. ex facto. in prin. ff. de vulg.& pupil. c. cauſam, quæ de reſcript. Pariſ.d. conſil. 140¼, num. 22. 81
1.IT VANICA 7Tn 1 zox bentrationem. Vnde t Domitius VlIpia⸗ 314 t quis autem occurrat,& nullam a lege Sa-
xonica adijci rationem dicat, quamobrem captiuitas excuſetur, reſpondeò non hoc exigi. Sufficere quippe, lireddi vna aliqua ac ſola quidem poſsit, quodcùm accidit, pro eo eſt, ac ſi expreſſa ea ratio eſſet,& inde ius produci poſſe, quod Nicolaus Abbas Cy- nol. non dubium. C. de legib.& Baldo l. maximum vitium. C.de libe. præter. ait pla- cuiſſe, dic. cùm inter vniuerſas. nu. a. prope. fi:& ante eos Accurſius l. quãuis. in gl. mag.
3i C.de fideicommiſ.tradidit. In t propoſito
autem, cùm illa ratione captiuitas excuſe- tur, quod, qui in eum caſum deueniſſet, quò minus dicto Magiſtratus audiens ſit,& ſe iudicio ſiſtat, maiore vi impeditur. Igitur quaſi id expreſſum ſit, habendum erit,& ad prohibitum vi fluminis producendum, vt eadem ille exceptione vtatur. Modò
316 † ſciamus, eum non audiri, qui flumen cir-
cumire aliaq́; via peruenire,& ſe, qua die o- portebat, iudicio ſiſtere potuit, l.. 5. ſi quis tamen.ff. ſi quis cautio. aut flumen nauigio, ſi quod ſtetiſſet, ſuperare, d. 9. ſi quis tamen. niſi id facere, inundante aqua& ripas ſu- pergreſſa, ſoluente ſe fortè hyeme, parùm tutum videretur. Quid enim deliquit, qui incolumitatem ſuam ac ſalutem pericu- lo ante tulit?& conſiſtere, quam incertam nauigationem tentare maluit? d. l.z. 6. ſi quis iudicio.&. quid diximus. quaallegatione eum tantùm adiutum iri, ſeiendum eſt, qui non probetur, ita ſerò iter ingreſſus, vt qua- libet moræ neceſsitate interpoſita, perue- nire, quo vocabatur, non poſſer. Hune enim tanquam, qui, ne in vim fluminis in- cidiſſet, haud cauit, ferendum non eſſe, idq́ cauſa cognita ſtatuendum, ait lex, d.§. ſi quis tamen. quia obijeci ei ſeilicet non poteſt, cur multò ante profectus non fuiſſet, nec ex contrario audiendus eſt, ſi quid ſit, quod ei imputari meritò poſsit. d. 6. ſi quis tamena
3 7 Sequens t excuſatio infirmitatis eſt, non
animi tantùm, d. l.2.§. ſi non propter. verſic. idem eſt.& l. quiq́;. ff. de in ius vocan. ſed&
3is corporis. d.l. z. 5. ſi quis iudicio. Animi tæ-
gritudinem dementiam atq; furorem voca-
3i9 mus. Dementia t autem, cuius latiſsima
appellatio eſt, omnes eos continens, qui ſa- næ mentis non ſunt, a furore, vt mihi quidè videtur, differt, quà genus aà ſpecie. Nã, qui furioſus eſt, id eſt qui inſania quadam agita⸗ tur, ſic enim furioſum noſtri definiũint, Deci.& alij.d.l.furioſorum.C. qui teſta. fac. poſſ. Fulgo.cõſ. 79. quidam nu.:.& Corne. conſ.z16.in cauſa vertente. num. i. volu. 3. de- mens eſt, id eſt, ſine mente, nõ etiam, qui de-
N mens,
8. 1——=— 4——————,—————C—C—C—C—L—L—L—P—
— ————
*
2 4
5*
4 11 4
——
—

—
—
3²
321
3²²
3²3
13 4 21TRI
mens, continuò& furioſus, vt qui hoc tan- tum morbi patitur, vt iudicium animi nullũ habeat, ſed idẽ, neq; ſibi, neq; ijs, quibus cũ viueret, pernicioſus ſit, quod eſt furioſorũ
ROTYZII
MAVRE I
lorũ figura non carent, ſed quia illis per mot bum non vident, pro ijs habent᷑, qui prorſus ſunt luminib. priuati. l. luminib. C. qui dare tutor.vel curat.poſſ.& l. vnica. qui morbo ſe
proprium. l. congruit.. furioſi.& l. diuus. ff. 328 excuſ. Vtteui membrũ aruit, vt putamanus,
de offi. præſi. Similist in mente capto, cuius quoq; latiſsima appellatio eſt, à Baldo tradit diſtinctio, qui lib. 6. Principalium Conſtitu⸗ tionum, l. humanitatis. C. de impub. Sequi- tur. Fulgo. conſ.79. quidam. nu.z2.& Corne. cõſ.ꝛ16. in cauſa vertẽte. nu. i.vol.3. captorũ mente alios eſſe ait, quorũ ſæua demẽtia eſt, quædamq́; veluti rabies: alios verò, ꝗ quie- ta ſunt dementia, id eſtſe dato animo atq;trã- quillo, neq; ſibi, neq; alijs pernicioſi, quod ijs, qui in furore ſunt, accidere ſolet. Cui t malo per ſfacras cõſtitutiones obuiam eo re- medio itum eſt, vt neceſſarijs ita affectorum hominum cuſtodiendorum cura incumbat, fruſtra pœnam de precaturis, ſi qua eorũ ne⸗ gligentia forſitan arguatur, qd diuus Marc* & Cõmodus reſcripſerunt. l. diuus. ff. de of- fic.præſi. Hoctamplius diuus Pius, cùm cõ- tineri per ſuos neceſſarios nõ poſſunt, in pu⸗ blica vincula eos conijci debere conſtitu it. l. congruit.ff. de offi. præſi. Porròt dementis &mente capti eadem ſignificatio l. tam de- mẽtis. C. de Epiſ.audi. Fulgo. conſ.⸗. quidã. eſt, vtroq́; enim verbo eos generaliter de-
324 mõſtramus, qui mente carent. Præpoſitio †
325
3˙6
3²⁷
enim de in dementis vocabulo priuat. ldẽq; t eſt demens, quod amens, id eſt mente pri- uatus, mẽte verò captus nihil aliud eſt, q́;, cuius mẽs capta eſt:& morbo obnoxia, nec ſuæ ſpontis. Sanefdementes mentẽ omninòo nõ habere, dici non poſſunt, ſed, quod per- inde eſt, eam habere, quæ per morbumad- uerſamq́; valetudinem officio defungi ſuo nõ poteſt, cùm nihil itaq; interſit, eam quis mentem habeat, qua non cernit, nec, quæ a- gantur, intelligit, an nullam habeat, vt ocu- los habere,& illis nõ videre, aut carere pror- ſus oculis, factum eſt, vt, qui mentis vſu ca- rent, tanquam qui mentem non habeant, de⸗ mentes,&, quod idem eſt, amentes, id eſt ſi- ne mente dicantur. Nam ſi dementes re ve- ra mentemnon haberent, vnde, cùm reſipi- ſcunt, mentem reſumerent? l. furioſum.& ꝗ teſt.fac.poſſ. aut quemadmodum furore ſe- dato,& vi morbi ſe remittente, in conſpectu inumbratę quietis poſſent conſtituiel. quod meo. 9. ſi furioſo. ff. de adquir. poſſ. deniq; quemadmodũ viuere? Cõuenientert mente capti mentẽ quidem habent, ſed ita morbo impeditã atq; oppreſſam, vt ea nihil diſcer- nant, dicunturq́; ad ſimilitudinem luminib. captorum qui quidem luminib., id eſt ocu-
cuius nulla in corpore functio eſt, in pari cauſa haberi ei ſolet, qui manum non habet, quod Bald. lib.6. Principaliũ Conſtirutionꝶ Auth. ſed nouo iure. nu. 12. C. de ſer. fugi.ad-
329 notauit. Igitur t qui in ea cauſa ſunt, ſiue de-
mentes, ſiue mente capti, ſiue furioſt, quſho- rum ſpecie, ſicuti ſupra dictum eſt, continè- tur, abſentium loco, aut etiam dormiẽtium,
& qui eorum, quæ in ipſorum cõſpectu fie- rent, nihil intelligunt, interpretatione legũ
habentur, l.z.6. furioſus. ff. de iure codicil.&
l. vbi nõ voce,. furioſus.& l. in negotiſs ff.
de diuerſ. reg. iur.& l. 1.§. adipiſcimur. ff. de
adquir.poſſ.&.furioſus.Inſt. de inutili ſti- ꝑpula.& 9. præterea. quibus non eſt permiſſ. fac. teſt. Adde. Marſ.l., in prin. latè allegan- tem.nu.ʒz. cum multis. nu. ſeq. ff. de ſica. nul⸗ laq́; eorundem voluntas eſſe dicitur, l. furio⸗ ſi Kde diuerſ.reg.iur. Paul. Caſtr. l. mutum. nu. 9. ff. de adquir. hære. animumq́; in ets de- eſſe, proditũ l.2.5. furioſus. ff. de procur. eſt, quodq; ab illis admitteretur, tanq́; caſu ali- quo ſine facto perſonæ accidiſſet, exiſtimari debere, Domitius VlIpianus lib. 9. l. ſed& ſi quemcunq;.§.& ideò. adl. Aquili.& Pom- ponius lib.26. Digeſt.l. fi. in fi. de adminiſtr. tuto.reſponderunt, quod& Philippus De- cius apud Iulium Paulum lib. L. Digeſt, d.l.
330 in negotijs. nu. 4. adnotauit. Non deſunt, t
qui eoſdem mortuis comparent, in quibus Baldus l. humanitatis. col. 4. C. de impub.& alio ſubſti. Marſi. d.l.i. in prin. num. 57. fuit. Quamobrẽ Marſilius furioſos d. l.. in prin. num. 58. neq; eorum, quæ in furore, neq́; eo⸗ rum, quæ ante furorem admiſerunt, vllas pœnas ſufferre, ſcribit: Sed ego non aliam eſſe eius rei rationem arbitror, quàm, quæ a diuo Marco& Commodo reddita l. diuus. ff. de offic. præſid. eſt, ſatis quippe eos fu- rore ſuo puniri. Nec, quod hæc quæ modò retuli, de furioſis ſcripta ſunt, eò minusin dementibus ac mente captis vera erunt.
331 Namt vt quidam authores Baldus l. C.de
cura. furicum. ſimili. tracta. per Alexan. Iſt
conſtante.§. ſi maritus. in fi. ff. ſolu matri-
mo. Fulgo. conſil.⸗9. quidam Corne. conſil. 22. Viſis. volu. 4. Deci. d. l. furioſum. num. 7. C.qui teſta.fac.poſſ. Pariſſ. conſ.Ss.viſo pro- ceſſu. num, 6.& 7. volu. 3. facit. c. fi. de ſucceſſ. ab inteſt. ſunt, in alteris ſcripta, in vtriſq; di-
332 cta debent intelſigi. Quibus tconnumerabi-
mus fatuos, Deci. d. furioſum. num. u. nonn
vtiqʒ
9 fiolmma,t
lio que Alio.q 1
no. ¹ 1 tota 2 ittinerur. joreaninm
pllen bcu 3 cis eir d Pürn— zoret, Er Ac meltbeſtn valecodinh ooe. pe muut 19
cllitceſa airctte al
teu ntaleteme Vaum er uürat qul tesnod dltyumer trqun ogqucboge teslerd owenmrum, ſenge h mentrore citttr Un eiphunali buseme penitie hos 3ß kuroot mu. Weee menetg erbndeiniie quchewt(uiwor Ader mntti aant imden Re literg dddonb nenl, Jgetlän ſ. ſa ſeyierrr eman m, qund
—
1 1 Mtterden pa duremer jell Ih kengattin
aroſem
dm mürwicee nen di Keau, Ko
16 iconän, ror. Vt rul zuua datiode de mnnahit toltant kaign 1 1 Tan , 34 zdtogiue 1 Grnch no co kach
. 3„ 2 ang

Amiaug,
ſnn
dur.l 4, 3 dneegi dn 1— ut deieneen 3ce i 3 ens erlereg un Dia 1 3 „Doß 6f te „Paldh ltnt 1h. Praterea 1s uw
then t. Adde, Ma J 8 u. cumm ua) rundemvo ta it n ediuerlteg tr f de adquit.] 1 3tage roditu as. i unch Gb illsadt adimailu ne facto per aclanina e,Domitius 1. maſal cunq́ 9.& e tlpr sl.6.Dig iiti eſponderun Pchiul pud lulium! aonülſt Cotijs. nu. 4 4 Eul ſir ſdem moni? mub 8humanitſ ee N1” bſti. Marſi.d pie obré Murſil eeuid .neqh eoruſ! ein ux ante fi n sluffette,ſch n de us rei ntione winc Jarco&i(ol Widola- offic. prælid htuün.
DECISIO L.IT VvANICA 7Vu777,
vtiq; omnes, ſed eos, qui à vulgari pruden- tia plurimum abſunt,& propterea curato- rem legibus accipiunt, ad ſimilitudinem fu- rioſorum, I.i. cuml. ſeq. ff. de poſtula. Nam ijs, qui pluſculum habent iudicij,& ideò cu- ratore non indigent, tam&ſi hebetiore ſunt ingenio, teſtamentum, cæteraq́; ſapientes poſſunt, facere licet. Deci. d. l. furio ſum. poſt alios. quos alle. d. num. uu. idem conſ. 448. vis tota. nu. 21. aliter atq; ſuperioribus, qui ma- iore animi morbo diſtinentur. Deci. d. l. fu-
333 rioſum.& d. nu. u. Quod t in furioſis ſceri-
pſimus, idem in ijs, qui morbum, quæ Græ- cis ꝙęuετν dicta eſt, patiuntur, reſponden- dum erit. Nam& eos per morbum impotes mentis eſſe, creditum eſt, quare, ſi quod in ea valetudine teſtamentũ fecerint, non valere, eſt conſtitutum.c.fi.de ſucceſ.ab inteſt. Ap-
334 paruit t itaq;, ex ſuperiore Baldi diſtinctio-
ne, vt eò redeam, duo eſſe dementiæ genera, Vnum eorum, qui mentis quidem compo- tes non ſunt, at ſedato tamen ſemper atq; tranquillo animo, qui verbo generali demẽè⸗ tes dicuntur: ſequens eorum, quorum aut ſemper aut ſæpe mens furore quodam con- citatur, non ſine ipſorum aliorumve, qui- bus cum viuunt, perniciæ, hos ſuo nomine
335 furioſos appellamus. Verendum f ta-
men eſt, ne ſuperiori definitioni occurrat, quod eodem ſenſu furor& dementia accipi⸗ antur, quaſi inter furorem,& dementiam ni- hil interſit, id quod diuus Marcus& Com- modus lib.. Digeſto. l. diuus. de offic. præ- ſid. ſignificaſſe videntur, qui reſcripto ſuo eam affectionem, quam dementiam dixe- rant, furorem poſtea vocant,& Domitius Vlpianus lib. 24. Dige. l. Iulianus. de diuor. & repud. furioſam, propter dementiam, re- pudiare ſponſum non poſſe, ſeripſit, ſed hoc non eſt contrà. Furorem enim, dementiæ ineſſe, vt ſpeciem generi, nihilq́; poſſe per furorem fieri, quod non idem per dementia factum recté dicatur, vt omnis furor de- mentia eſt, non contra, omnis dementia fu-
6 ror. Vt t in adgnatione& cognatione dici-
mus, qui adgnatus ſit, eundẽ cognatum eſſe, non etiam, qui cognatus ſit, eundem eſ⸗ ſe adgnatum. l. Iuriſconſul.§.. ff. de gradi.
337 affi. Similiterl. iff. de adoptio. tin adroga-
tione& adoptione receptum conſtat, vt, ꝗ adrogatus ſit, is rectè adoptatus appelletur, nõ contra, quiadoptatus eſt, idem erit& ad⸗ rogatus. l.2. in prin. ff. de adoptio. Quod ſi quibuſdam locis, vt ſæpe obſeruatum eſt, furioſi& dementis ſit mentio, aut etiam fu- rioſt vel dementis, diſiungendi figura, l. diem.. coram, ff, de recept,& litam demen-⸗
13½ tis. C. de Epiſcop. audi.&l. 2. ff. de inoflic. teſta. ea res nihil mutat, nam adgnatum& cognatum rectè dicimus, adgnatum idem vel cognatum,& in cæteris, quæ ſe ad eun- dem modum habent, ealoquendi formula
338 non improbatur. Illa t verò Franciſci
Connani ſententia, hominis alioqui pere- legantis, mihi probari non poteſt, qui libro 1i. cap. 4. Commentariorum iuris ciuilis, fu-
rioſos à dementibus eò differre putat, quaſſ
furioſi furoris habeãt intermiſstonem, nul- luſq; eorum ſit, qui aliquando non reſipiſ- cat, cùm ex aduerſo dementes ſuæ, vt ille ait, prudentiæ nunquam reſtituantur, refel- li enim diui Marci& Commoditeſeripto, d. l. diuus. quod in hæcverba extat, ſrtibi li- quidò compertum eſt, Aeliuni priſeum in eo furore eſſe, vt, continua mentis aliena- tione, omni intellectu careat, potes de mo- do pœnæ eius diſsimulare. Idem quoq; de- clarat Imperator Iuſtinianus libro quinto Principalium Conſtitutionum, I. cùm furi- oſus. C. de curat. furioſ. cùm negat, furio- ſum, quem morbus detinet perpetuus, ſiin Patris ſit ſacris conſtitutus, curatòrem ha- bere poſſe, paterna verecundia vicè eurato- ris ſuffectura. Eſt& conſtitutio eruſdem Iuſtiniani eodem libro quinto, l. ctim alijs. C. eodem. qua eſſe homines quoſdaim ſeri- bit, qui perpetuo furore vexantut, quoſ- dam, qui morbi veluti inducias habent, nee ijſdem quidem ſpatiſs, alijs enim anguſtio- res, alijs laxiores contingere. Eſſe itacʒ fu- rioſos, qui perpetuo animi motbo vexan- tur,& ſuæ menti nunquam reſtituuntur, contra, quam Connanus exiſtimauit. Eſt
339 †& tertium genus eorum, qui ſemper qui-
.
dem dementes ſunt, non ſemper tamen in- ſaniunt, id eſt furore agitantur, ſed inum- bratæ cuiuſdam quietis, ſicuti Celſius libro 41. Dige. l. quod meo. 9. ſi furioſ. de adquir. poſſe. Icribit, quandoq; apparèt, vt pruden- tium numero ab ignatis haberi potsint, c. dilectus.& ibi Gloſſ. verb. furore. de ſpon- ſa. dum quædam more prudentium& lo- quuntur& faciunt, non enim eò magis ſuæ mentis eſſe, Corneo& Pariſio authoribus, Corne. conſil. 69. vilis nonnullis. num. 27. vVolu..& conſil.)3. viſis& diligenter inſpe- ctis. num.s. eodem volu. Paril. conſil.s7. ad veritatem. nu. 44. volu.3.exiſtimari debent. Sæpe enim& impuberes, inquit Corneus, d. conſil. /3.& num. 8. multa ſapienter lo- quuntur, quamuis ea ætas, vt alt conſtitu- tio, I.1.§. impuberes. C. de falſa. mone. quic- quid videt, ignoret, quod& in ijs vſu veni- te, idem Corneus d, conſil.)3.& num,&. ſcri⸗
N ij Pfit,
— ———

öööö—ſö—8—8—ö
bit, qui per morbum extra ſuam ſunt men- tem. Sanè, qui huius tertij generis eſt,& c quieſcit, furioſus eſt dictus Celſo, d. õ. ſi furi⸗ oſo. quia furere ſoleat, vt luſtiniano, qui ea quandoq; mentis valetudine eſt,& cùm ſa- pit, furioſus dicit, d. l. furioſum. prioris vi-
delicet ſtatus tẽpus ſpectanti, quod Philip- Pũ Decium d.l. furioſum. nu.3. fefellit, cũ id aduerſus omnium eſſe ſententiam ſcripſit,
eum furioſum definientium, qui eamanimi affectionem extrinſecus oſtẽdit, a ppellari e⸗ nim furioſum, rei melius intelliẽgdę, gratia, & cũ quis quieſcit, nihil vetat. Nam& Pro- b culus lib. 41. Digeſt. l. inſula. in fi. de adquir. rer. domi. agrum, qui inſula fuiſſet, cum flu- mine circumdari deſijſſet, vt res facilius in-
340 telligeretur, inſulam dixit. Quartumtgenus eſt eorum, qui furere quandoq; deſinunt,
aut mente eſſe capii, dilucidiſq; quibuſdam temporum interuallis plene ſapiunt, quos inter hæc morbi laxamenta, iure prudentiũ Vti placuitl. furioſum.& ibi Doctor. O. qui teſtam. fac. poſſ.&§½, præterea. Initit. quib. non eſt permil.fac. teſtam. teſtamentum co- V dere cæteraq́; facere, quæ, qui integra ſunr ſemper mente, facere poſſunt. d. l. furioſum. 341& ibi Doctor. Poſtremumtgenus eſt fatuo- rum, ꝗqui neq; inſaniunt, noxijueq́; cuiq; ſunt, ſicut furioſi, aut toto animi iudicio ca- rent, vt generaliter dementes: quaſdàmve furoris dementiævè habent inducias, ſed prudentiæ non ſatis ſunt ac conſilij compo- tes, quibus cum rectè contrahimus,& ma- trimonium eſt, teſtario;, qui ea ſunt mentis imbecillitate, poſſunt. Deci. d. l. furioſum. num. i. poſt alios. quos ihi allegat. Licebit hos mente quoq; ad aliquem modum captos dicere, non ſuperioris generis, quo illi continentur, qui mente penitus capti ſunt, ac omni intellectu carent, ſed huius, quod eos demonſtrat, qui medij inter pru- dentes atq; dementes ſunt, id eſt, qui nec to- ta mente præditi, nec tota rurſus ſunt priua- ti,& adaliquem modum prudentiam capi-
136 PETRIROYZII MAVR RI
ſurdus. inſtit. quib. non eſt permii.fac. teſta. ſimiliter mutus intelligitur, qui eloqui non poteſt,& qui grauiter ac tardius loquitur. d. ô. item ſurdus.&§. mutum. Inſtit. de inu- tili. ſtipu. Secundum hæc itaq; mente capti media vox eſt, qua illi demonſtrantur, qui- bus non eſt integra mens ac plena,& qui- bus item nulla, cùm his nihilrectè geriaut iudicium ſuſcipi, palam eſt, vt cum furioſis, d. l.2. 9. furioſus. cum cõcordantijs proxime allegatis. ff. de iure. codicil, quibus compa-
rantur, Soci. conſ. 417. facti narratione. colu.
2. VOlu. z. Alexan, conſi. 54. ad quæſitum. vo- lu.. Corne. conſ. 22. viſis nonnullis. acteſta- tionibus. colu.3.volu. 4. Fulgo. conſ.79. qui- dam nu.& Pariſ. conſ. ss. viſo proceſſu. nu. 7. Volu 3. quia ſimiliter, quid agatur, nonin- telligunt,& legum interpretatione abſen- tium loco haberi debent, l.z. õ. furioſus. ff. de iure.codicil. cum concordantijs ſupra alleg. cum cæteris, contra, Deci.& Doct. d. l. furi- oſum. ſed curatorem habeant, nec ne habe- ant, nunquid diſtinguimus? aut quod tan- tundem valet, ita hebetes ſint, vt habere le- gibus curatorem debeant? Nam hos Philip⸗ pus Decius, d. l. furioſum. nu. 10.& uu. C. qui teſtã. fac.poſſ. quaſi ſuæ mentis non ſint, te- ſtamentum facere poſſe, negat, illis eo iure permiſſo, qui pluſculum habent intellectus, ac propterea curatore non indigent,& arbi⸗ tror, eũ beneficio legis vſurum, qui ita men⸗ te captus eſt, vt curatore indiguerit. Lexl. 2 ff. de poſtul. enim, quę curatorem huic da⸗ ri vult, arguit eum non tanti eſſe iudicij ac intellectus, vt negotijs ſuis ſupereſſe queat, fruſtra alioquin auxilium curatoris deſide- ratura. Igitur huic, niſi curator interueniat, non recte litem intendi, vt nec furioſo, l. 2.9. ſi non propter. verſi. idem eſt. ff. ſi quis cau- tio. cui, ſicuti dictum eſt, comparatur. Nec quodaduerſus eum, pro eòve iudicatum e- rit, valebit, nullas deniq; contumaciæ pœ- nas, qui in ea cauſa eſt, patietur. Nam hoc in furioſo reſponſum l. furioſo.& ibi Imola.&
unt. Quamuis enim quibuſdam partibus 342 alij. ff. de re iudic. eſt. Sed t an, quod in de-
capti, vt puta luminibus, id eſt oculis, dican⸗ tur, qui earum nullam habent functionem, I. vnica. C. qui morbo. ſe excuſa.& l. lumi- nis. C. qui dare tuto. vel. curat. poſſ. nihil ta- men vetat,& de ijs ita loqui, qui earundem partium nonnullũ retinent vſum. Sic Mar- cus Tullius pro Rabirio Poſthumo Quin- tum Scæuolam mancum& membris omni- bus captum dixit, quod homini viuenti, ſi ſtricta verbi ſignificatione vtamur, accidere non poteſt æquè ſurdus dictus eſt,& qui prorſus non exaudit,& qui tardius,§. item
mentia& furore ſuprà eſt à nobis dictum, ſit in ebrietate quoq; reſpondendum, na- ctemus. Quæ quæſtio in Lituania, cuiope- ram his noſtris Commentarijs damus: in Polonia item ac cætero Septemtrione, O gentis vitium vino& compouationibus plus æquo indulgentis, non erit neq; ſuper- uacua, neq; inutilis. Et ſanè ebrium demen- ti, ac furioſo comparari poſſe, quiſquam di⸗ xerit. Ebrietatem enim, vt dementiam& fu- rorem, quandam eſſe mentis exterminatio⸗ nem conſtat, c. a crapula.& ibi Doct. de vita e a& honeſta.
Ctrin. anths Ron n, ſdeltmittibus pin re
lirn 4 nuruleer dern gpenuüſtnſegr 4——— Heimp nöbe igna deſim Wadepealt,ebr. pg⸗ ponteenipot 6 1inn u eiga evnuſq wat mütehre bſte niip“ odcuniriurando rc un vöecein d vnul rica inguete rilbe,ſi ie hnd on c. ine Hwe Guain nu lldt, xofgelRom. Aulden ipicmnſtadqui fulm W ſeruon,. Porne giotn mmecfall aqum Cudat, ma nienehom dag älatrim Kdeiu d äderum pen dent paaeimeh cten Nr ancoorlioe e 6 ie fr. Nan Jol enn Llnenüin dud Vllal, pl Ca nldlanta, lawaan 4 ſd epam
d
daxer,,
— — —. —½ — — —— —— — ₰ᷣ
4.+ 2

Mla
z dualimilu Stan 8. 67. dGol Int, Alegum r
dan dco hber deb
1 ſda ilamco 3 eteriscontra C, ledcurorem attan, mqudciſting Am m valet, itahe S ie-, curatoremdet E aiſh ſecius dlfurit Sſg ac, poll qualit Sma- atumſacere pe Iaue ſio quipluſcu tuin 1 ptereacuratot en it- dbenenicioleg; zmim tus eſt, vt cuni eaie poſtul enim, an t, arguit eum m ſ ctus, vt nego uli alioquin aui c lgitur huic,t E Iu- deliteminte Ita- propter verſi Ka 1cutidictuf om aduerſus eum, 1 ſchit, nolls d Ech
4 a etul neacaufi e 1 ul! dod
b ml. rO,, reſponlu Ea dereiucic. etſ 2 n
DECISIO
& honeſta. Cleri. Roman. l.1. in prin. num. 9. ff. de verb. obliga.& propterea tam ebrios quam dementes& furioſos, hos quidem- per morbum, illos per vinum, quid agatur, non intelligere, tanquam aà mente quodam- modo,& a ſe exulantes. d. c. à erapula. Sunt qui ignorantibus ebrios comparent, c. ſane, cum c. inebriauerunt. i5. q.i. quoda Plato- ne ſumpſiſſe videntur, qui libro3. de repub. ebrietate grauatos. vbi terrarum ſint, neſci- re, ſeribit, alij infantibus Roma. d. l.. in prin.& num. ↄ. id eſt minoribus ſeptennio, I. ſi infanti. C. de iure. delibe. quod idem va- let. Ea enim ætas,& quæ ei ſuccedit, vſqʒ ad pubertatem, quicquid videt, legum pręſum- ptiõe creditur ignorare, l.. 9. impuberes. C. de falſa. mone. vnde placuit, ebrios neq; ſti- pulari neq; ſpondere rectè poſſe, Roma. d. l. a. in prin. nu. 8. per glo. c. vnuſquiſq;. ꝛ2. q. 4. na neiurandt religione obſtringi, ſi pro⸗ miſſum, quod, dato iureiurando, ſe facturos recipiſſent, nõ fecerint. d. c.vnuſquiſq;. De- n c nec delinquere, cædiſve, ſi quam admi- ſiſſent, teneri. c. ſane, cum c. inebriauerunt. 15. q. i. Roma. d. l.. in prin.& nu. 9. poſt Gu- li. l. diuus. ff. de offi. præſi. Rom. Alex. Aret. & Iaſ. l.1.. adipiſcimur. ff. adquir. poſſ. Flo⸗ ria. l. ſi ſeruus ſeruum.§. Fornacarius.&l. qui occidit..in hac.ff.ad l. Aquil. Ancha.& Cardina. clemen. vnica. de homicid. Bartol. laſon& Decia l. vt vim. ff. de iuſti.& iure.& 1.1. C. vnde vi. Mar. l.u. in prin. nu. 6z. ff. de ſi⸗ ca. Carer. pract. crimi.§. circa. num. 25. licet Bartolus in hacquæſtione parùm ſibi con- ſtare videatur. Nam quod apud Marcia- num libro 48. Digeſt.l.perſpiciendum. 5.de- linquitur. de pœnis. ait, apud Claudium Sa- turninum eodem lib.l. aut facta. in prin. de pœnis. negat,& illic factum per temulentiã
coẽrcendum ſcribit, hic pœna liberat, quod Angelus rerum capitaliũ diligens ſcriptor, adnotauit. Tract. malefi. gloſ.verb. ſcienter. & doleſc.q.penult.ex quibus in ea eſſe cauſa ebrius videtur, vt vocari in ius non rectè poſsis, non magis, quam demens aut furio- ſus, qui abſentium, ignorantium, dormien- tiumq́ʒ loco habẽtur.l.z2.õ.furioſus.ff. de iu- re.cod. õ. ſui.inſtit. de hæred. quæ ab inteſta. defer.& l.ſià furioſo.ff. ſi cert.peta.& de ob⸗ liga.& actio.l.ſi à furioſo. Sed ſatius erit for⸗ taſsis diſtinguere, grauiter quis potus eſſe proponat᷑, anleuius, id eſt vtrumne per vi- num quis extra ſuam ſit mentem, an ſui ſit compos,& illi ignoſci, ſi ſe iudicio nõ ſiſtat, hunc cõtumaciæ pœna plecti. Nam quiper vinum extra ſe ſunt, cùm, ad ſimilitudinem furioſorum, l.².§. ſi propter. verſ: idem eſt.ff
—
L. ITVANICGCA
,„,.
1111. 337 ſi quis cautio.quid agatur, non intelligant, nihil delinquunt, cùm iudicio, ad quod ſe vocatos neſciunt, d. c. crapula. non occur- rũt, aliter atq; ij, qui leuius eſſe poti dicunt᷑, nec per hoc, quid agatur, deſinunt intellige- re, aut eius etiam poſtea meminiſſe, Sed an nõ contrà ſit, quod Baldus, lib. 9. Principa- lium Conſtitutionum, l. data opera. nu. 6. C. de ijs. qui accuſ.nõ poſ.vtroſq; puniri debe- re ſcribit, facta tantùm inter magnã& paruà ebrietatem differentia, vt, qui per magnam ebrietatem deliquerunt, mitius puniantur, nulla leuiꝰ potis venia relicta, id enim nõ eò ſpectare, vt præſens delinquentis volũtas in valdè ebrio caſtigetur. Valdè enim ebrij, vt & furioſi, nullam eſſe voluntatem, l. furioſi. ff.de diuer. reg. iur.& d. e. à crapula. ſed quia culpa non caruit, qui largius merum hauſit, & ebrietatem non cauit, tanq́; quiignorare nõ debuit, per ebrietatem aliquid ab ſead- miſſum iri. Nam, qui ebrium dormienti cõ- parant, hoc notant, Angel. d. verb. ſcienter. & doloſe.d.q.penul.nec eos, qui per ſomnũ delinquunt, tam puniendos putant, quod delinquant, quam quod non ignari ſe, cùm dormiunt, deſæuire in eos, qui iuxta ſe cu- bant, non ſoli cubant. Culpa itaq; illorum, nõ dolus plectitur, ideoq́;extra ordinem co-⸗ Ercentur, Bart. laſo.& alij. l..§.⁊ ff. de adqui. poſſ. Cardi. clẽ. vnica. de homic. Marſ. l.. in prin. nu. 49. ff. de ſicar. Deci. l.vt vim. nu. 29. ff. de iuſti.& iur. Carer. pract. crimi. õ. circa. nu.z5. quia, ne cui dormientes non nocerẽe, non præcauerunt. Eis enim, qui ignari, no- ceant, nec ne, iuxta ſe cubantibus, quicꝗd per ſomnum deliquerint, ignoſci placuit, Quæ ſententia Battoli fuit lib. 48. Digeſt. l. penul. ad l. Pompeum. de parrici. apud He- renniũ Modeſtinũ ita diſtinguentis, eamq́; pleriq; Rom. Alex: Aret. laſ.& alij. d. 1.1.§.1. de adquir. poſſ. Anch. clẽ. vnica. de homici. Cagno. l. negotijs. nu.5. ffl.de diuerſ. reg. iur. Carer. late. d. õ. circa.& num. 25. omnes pro- bant, ſolicitam hæc quidem habent quęſtio⸗ nem, in iudicijs tamen culpa, quæ anteceſsit, ſpectari non ſolet, aliter atq; in delictis inde fieri, vt mulierem, ſi in ius vocata non accur⸗ rat, grauiditas excuſet, ſiue ex viro, ſiue vul- gò etiam cõceperit. Licet enim venia digna non ſit, quæ pudori ſuo non pepercit, quia tamen, cùm corpus ſuum alieno viro miſcu⸗ it, non hoc egit, ne ſe iudicio ſiſteret, ſed vt ſuæ ſeruiret libidini, nullas contumacię pœ⸗ nas eam pati, placuit. Barto. l.2. 6. ſi non pro- pter. ff. ſi quis cautio. Idem ergò in ebrio di- cemus, vt ei, ſe iudicio non ſtitiſſe, fraudi nõ ſit, nam æquè eum, cùm largius potarer,
N iij non
———

—
non hoc egiſſe, vt per ebrietatem præceptũ Magiſtratus non exaudiret. Hoc autem de eo ebrio dictum accipi debet, qui per vino- lentiam non ſatis id, qd ageretur, intelligit, eiuſve meminiſſe poteſt, quem infanti, igno ranti, dormienti, dementi deniq; ac furioſo ſuprà comparauimus: Marſi. l.:. in prin. nu.
435 PUETRIROYZII
MAVREI
em, vt Domitius Ylpianus refert, I. 2. 9. ſ quis iudicio. ff. ſi quis cautio. iubebat eſſe diffiſum, id eſt, vt ego quidem interpretor, dilatum, quo ad per valetudinem iudicio adeſſe liceret. Si enim morbus, vt& lulia- nus lib. 42. Digeſto. d. l. quæſitum. de re iud. ſcribit, diem differt, dilatus dies eſſe debet,
5ʒ · cum ſeq.ff. de ſica. cæteris, qui leuius poti 346 donec morbus durat. Non t rectè itaq; Bu-
proponuntur, hac exceptione non vſuris, quos, quia parũm diſtant a ſobrijs, ſobriorũ numero haben dos eſſe, conſequens eſt dice⸗ re. And. Tiraq. l. ſi vnq́;. glo. ſuper verb. do- natione largitus. nu. i24. C. de reuocan. do- na. Marſ. ſing. 276. parm& nihil. Nam eis, ſi quid deliquerint, nihil de pœna remitti, conſtitit, quaſi nullam admiſsi ſui allegare ignorantiam poſsint, quæ iure noſtro ebri- os excuſat, non vt nullas verùm vt mitiores pœnas accipiant. Baldus l. data opera. num. 343 6. C. de ijs qui accuſa. non poſſ. Sed t ne- ſcio, an non ſatius Pittacus, priſcus legum lator, cuius propriam eſſe legem Ariſtote- les libro 2. cap. 10. de rebus publicis refert, qua, de delictis per vinolentiamadmiſsis, grauiores ſumi pœnas ſanxit, ſobriorum peccatis leuius plecti iuſsis. Quæ certè lex in ſeptemtrione viuentibus, vbi ſæpius per cbrietatem, cædes& peſsima quæq́; flagitia ꝓPerpetrantur, perquam eſſet neceſſaria,& magna ratione reciperetur,& enim, quibus in regionibus certo aliquo vitiorum gene- re frequentius delinquitur, exacerbari ſup- plicia debent,& augeri pœnæ, quo minu- antur delicta,& nimiùm multis perſonis graſſantibus, vt Claudius ait Saturninus, l. aut facta..fi.ff.de pœnis. exemplo coẽrcea- tur licentia,& peccandi conſuetudo tolla- tur. HLæc de animi infirmitate dicta ſunt, nunc ad corporis ægritudinem venio.
344 Et t initiò ſciendum eſt, morbum apud 8a- binum, vt Domitius Vlpianus lib. 2u. Dige. 1.. 9. ſed ſciendum. de ædili. edict. refert, ge- neraliter definiri, habitum cuiuſq; corporis contra naturam, qui vſum eius ad id facit deteriorem, cuius cauſa natura nobis eius corporis ſanitatem dedit: non tamenom- nem morbum excuſationem mereri. Nam pleriq; homines ita ægrotant, vt ſupereſſe tamen rebus ſuis non incommode poſsint, quibus, quia morbus, quominus ſe iudicio ſiſtant, impedimento non eſt, ſubueniri non
345 debet. l. quæſitum. ff. de re iudic. Sanẽtenim lex ¹z. Tabularum, vnde, qut iura Theuto-
dæus, d.. ſi quis iudicio. vir alioquin erudi- tus, diem diffiſum, aut, vtille legi mauult, aduerſus Tuſci codicis fidem, diffuſum, rem in poſterum diem reiectam, interpretatus eſt, quaſi de diurno morbo lex 12. Tabula- rum loqueretur, non etiam de eo, qui plu- rium dierum haberet moram, de quo æque legem ſenſiſſe, exiſtimare debemus. Quia,
cur aliud in diuturniore morbo ſtatuatur,
reddi ratio non poteſt. l. à Titio. ff. de verb. obliga. lex deniq; non diſtinxit. l. 3.& ibi gl.
347 ff. de offic. præſid. Adde, t morbus ſæpe
diuturnos eſſe,& iuris præſumptione in dubio exiſtimari, Cardi. c. cùm inter. de ele- ctione. per c. cõmuniter. 33. diſtin. Alex. d.. furioſum.in 2. col. Deci. c. prudentiam. col. 4. de offic. deleg. Gome. reg. de infirmis. re- ſig. q.9. nu. 4. Adde. l. ſi lõgius. in prin. ff. de iudi. quo legem ſpectaſſe veriſimilè Argu.l.
348 nam ad ea. ff. de legib. eſt. Nonfexigo, mor-
bum omnino ceſſare, ſed ita remitti, vt quo minus ad iudicium venire quis poſsit, ei non noceat, quoniam, qui ita languet, mor- be ſontico impeditus dici non poteſt.l. quę⸗ ſitum. ff. de re iudic. leæx autem 12. Tabularũ morbum ſonticum;nòn alium excuſauit. d.
349 H. ſi quis iudicio. Et t morbus quidem
ſonticus Iauoleno libro C. Digeſtor.l. mor- bus,. de verb. ſigni. ex Caſsio is eſt, qui cuiq; rei nocet, quod generaliter accipiendum
350 eſt. Cæterùm, † quod ad præſentem di-
ſputationem attinet, Iulianus libro 42. Di- ge. d. l. quęſitum. ita arctat, vt morhum ſon- ticum eum eſſe definiat, qui cuiq; rei agẽdæ impedimento eſt, ei exceptione negata, qui ſanus aliâs ac robuſtus iuriſdicundi forte tẽ- pore leuiſs ima febre correptus proponere- tur, d. l. quæſitum. eo ſimiliter excluſo, cuſ vetus eſſet quartana, ac propè iam deſi, quæq́; ſperni poſsit, l. 1. 9. ſed ſi ſciendum. verſ. proinde. ff. de ædili. edic. vt ſuts fu- pereſſe negotijs omnib. per morbi languo- rem nihilo magis impediretur, d. l. quæ- ſitum. quaſi, qui ita affecti ſunt, morbum ſonticum habere non videantur. d. l. quæ-
nibus dedit, hanc exceptionem ſumpſit, 35 ſitum. Sontici t verò appellationem tan-
Spe. Sax. lib.⁊2. atti.7. non omnem morbum excuſauit, ſed ſonticum, quo quotiens al- teruter ex litigatoribus impediebatur, di-
quam nocentis eſſe ſcribit, Venuleus J. fi. ff. de ædil. edi. Nam ſontes, inquit,
nocentes dici. Sic Vergilius lib, 6⁰- enar 08
10t Ll hſ mmwunt ctarhee,
(Tgob la 11 7 a ,offi
5,(L⸗ ex. gul kci14“
run inequlzae 15 NAonl aale 4. 1us perlscdltullos Ce netee Krigpetfagos adi Cain neſoancdüc -iol ficimm lxenenullo dr Tüpoket énum orar un mydlGem. Sbi„owactachoptopen eug Neſcis wnadlt, cün 1äget lunrvaleuine, inte wüm timüscumus, elt aiſe ondendun, licet en 1 er Saluddölem: vtn (i Nwddebli Deci. d. den nen inne molgzcenl dnn Kom,comlimilidet 4 1
luncto
he dlln mprinde 0 346i mg Kecf quoghen An, diocxinonaccun ſun ünuri con hn.(et i lglbauid qacdme 1 vharim raceopo 1 Hn NUn Conf 10., ur 1 lnſconknn feneprbnen,,, ſscanno l an
ſs 11e LC”

Mpderetur, nol 12nt lenmhabere ra lenliſſe exiſtit 80 3 udin duturni 3 ntiononpotel! ne rlexcenicgno u
4 3 19. Ctic prad. 1 bt e
rnosele,&i 11 dexiſtimart Ca Iitun e. per ccomunt ta ig um.in col. D 1Srun. fc.deleg Got Snnn 9.nu.. Adde.! tuſc zuolegem ſpech Aeil deafidelegil S i omninoceſſare 3nm s ad iudicium 2u ed oceat, quoniat as fhal- tico impeditu u
ff de re iudic. ni
9
d
om ſonticum;=l. uis iudicio.* T s lauoleno lit 4 vec. Uigni'en— i tet, quod g4ν ie xlerum, 1 us lionemattinet lan⸗ aueſitum.ſſa 28 1ℳ „eſſe detiſ En quc
eum el
PECISIO LIT VANICA IITr)I. 339
7 8 2½. ₰- dos continuò, ait, ſontes vltrix accincta fla⸗
352 gello Tiſiphone quatit inſultans. Morbo †
autem impediri litigantem, accipere debe- mus, non quo ipſe laborat tantùm, ſed& quo eius neceſſarij, c. communis,& ibi glo. 23. diſt. Alex. l.z. 9. ſi quis iudicio. ff. ſi quis cautio. Deci. l.i. nu.⸗74. ff. de offi. eius Pariſ. conſ.ioz.quod ſententia, in fi. vol. 4. Docto. c. quęrelam, de procura. Gomef in regu. Cancel. reg. de infir. reſig. q. 9. priuig. infir- mitatis 13. idq́; ob mœrorem, quem in ſuo- rum ægritudine quiſq; capit. d. c. commu- nis,& Pariſ. d. conſ. oz. eſſe item inhuma- num, in aduerſis caſibus ſuos deſerere./Ge- neraliter denique ad ægros adire, humana conditione ſola nobis cõiunctos, iubemur, quod officium ſine nonnullo delicto præ- termitti nõ poteſt. c. vnum orarium. 9. alids ea demum. 25. diſt. Gomeſ. d. q. 9. priui. infir. 67. Vnde, quanta cuiq; prope neceſsitas in- cumbat, ne ſuis non adſit, cùm ægrotant, ad uerſaq́; ſunt valetudine, intelligere licet.
333 Qodt in infirmis diximus, eſt in debilibus
355 quis. eſt.
æquè reſpondendum. licet enim aliud ſit, ægrum eſſe, aliud, debilem: vt notat rub. de Cler. ægro. vel debili. Deci. d. l.i. num. 73. eodem tamen iure vtroſq; cenſeri, placuit. c. i quiteſtium, cum ſimili. de teſtib. Deci. c. ſi pro debilitate, in prin. de offic. deleg.&
54 d. la.& num./3. Rei f quoq; capitalis dam-
natos, ſi in ius vocati non accurrerint, exce- ptione adiuuari, conſtat. l. ſed& ſi quis, in prin.ff. ſi quis cautio. quod meritò eſſe con- ſtitutum, Hariſius, Præceptor meus, lib. 4. reſponſorum Conſ.10. quod ſententia. nu. 33. ſcripſit. Nam ſi corporis, inquit, languor hanc tribuit exceptionem, l. 2. 5. ſi quis iu- dicio.ff. ſi quis cautio.& l. quæſitum. ff. de re iudic. quantò magis animi ægritudo idẽ mereri debet? Arg. c. communis. 23. diſt. qua laborare capite damnatos, præſum- ptunmn eſt, in qua cauſa eſſe, non qui morte modò, ſed& qui exilio coëreiti ſunt,& ſo- lum vertere iuſsi, ſciendum d. 1. ſed& ſi Tantundem fTin ijs reſponden- dum putauerim, qui in rerum ſuarum di- ſcrimen vocati, iudicio non accurrerunt.
lam in eo, qui in ius venit, indeq́;, acce- pto graui nuncio, vt impendens rebus ſuis periculum maturè depellat, diſceſsit, Io- annes c. ſi poſtquam. verb. licentiam. de elect. libro ſexto Andreas idem ſcripſiſſe lego. Hunc enim nullas contumaciæ pœ- nas luere, placuit, quod loannes Imolen- ſis libro quadrageſimoſecundo Digeſt. 1. quæſitum. numero tertio de re iud. apud lulianum rectiſsimè probat, Quapropter,
356 vbi ſupra. plectetur.
357 ſupra.
ijidem loannes Andreas,& Ioannes Imo- lenſis. d. c. ſi poſtquam.& d. l. quæſitum. authoribus, ſi quis rei iudicandæ tempo- re, vt imminens ædibus ſuis incendium ar- ceat, aliämue maiorem vim inſtantem pro- pulſet, diſceſsit, nulla contumaciæ pœna loannes Andreas& loannes Imolenſis Sed f anexigimus, vt diſcedendi poteſtas à Iudice Jitigatori fiat?& ſanè, ſi periculum moram ludicis orandi non admittit, impune diſcedenti eſ- ſe, ſatius eſt dicere, Ioannes Andreas& Ioannes Imolenſis vbi ſupra. æque ſi lu- dicis copia non ſit, imò magis venia dari Ioannes Andreas& loannes lmolenſis, vbi ſupra. debet. Quid enim deliquit, qui ad Iudicem, vt eum exoraret, adire non po- tuit: eum verò, qui contempta ius dicentis authoritate diſceſsit, pœnam non effugiet. loannes Andr.& loannes Imolenſis vbi Modò ſciamus, non quemlibet timorem excuſare, ſed maioris mali. Ita enim Ioannes Andreas& Ioannes Imolen- ſis diſſerere d. c. ſi poſtquam.& d. l. quæ- ſitum. lego,& Labeonis reſponſo conſe- quens eſt, metum libro quarto Digeſt. l. metum. 2. quod met. cau. ad hunc modum
358 defmientis. Fortaſsis †& in propolito per-
359 let.
ſonæ qualitatis inſpicienda nobis erit. Nam alioquin, vt Titus Gaius l. metum. 2. ff. quod met. cau. eſt author, metus, qui ho- minem conſtantiſsimum permouere po- teſt, non qui in vanum,& ad omnia trepi- dantem incidere, priuilegium mereri ſo- Tantæ f autem curæ legibus ſalus eu- iuſque eſt, vt non modò valetudine impe- ditis, ſiin iudicium non ſtent, venia ſit. I. 2. §. ſi quis iudicio. ff. ſi quis cauti. ſed cau- tum& illis placuit, qui eò vocarentur, quò tutò venire non poſſunt, excuſari enim ſa- cris conſtitutionibus, c. accedens. 2.& ibi Felin. num. tertio. verſ. prim. conclulio. vtlite non conteſ.& clemen. paſtoralis.;. notorium. de re iudic.& c. cum dilecta. de confir. vtili vel inuti.& c. venerabilibus. §. ſecus. de ſen. excom. libro ſexto,& c. cum perſonæ. de priuileg. libro ſexto,& c. accepimus. de fide inſtrumen.& 1. Fulcinius. Ö. quid ſitlatitare. ff. ex quibus cauſis, in poſſeſſ. ea Gloſ. c. hortamur. 3. quæft. 9. Gloſ. penult. in fin. cle. appel⸗ lanti. de appella. Roma. laté. l. ſi verò. 9. de viro. fallen. u. ff. ſolut. matri. Butr. repe. c. veſtra. colum. trigeſimaoctaua, de coha. cle.& mulier. qui in ea cauſa ſint, nemo eſt, qui neſciat,& meritò. Quid enim deliquit, qui Tyranni crudelitatẽ metuens, hoſtèsve
N iiij formi-
——
Pnne 1 6
————*
—
——

NVSSBWSII
140 PETRIROIYZII MAVREI
formidans, aut aliam maiorem vim; in iudi- cium nõ venit? d.S. quid ſit latitare.& Fel.
360 d. c. accedens. nu. 3. Quod t quidã Anto. de
Butrio.c.i. de iudici. Angel.& Alex. l. cùm res. in prin. de legat. 1. Fel. d. c. accedens.& d. nu.3. Rip. trac. de peſ.parte.3. par.z. prin- cip.in prin.& tunc verumarbitrantur, cùm pacto conuento id comprehenſum eſt, vt quocunq; loco quis ſuſcipere iudieium co- gatur, quaſi loci non tuti exceptio ineſſe conuentioni ſemper exiſtimetur, nec, quòd cogitare poterat, fore, vt inloaum non tu- tum vocaretur, eò magis onerari debet, cõ- tra, quàm quidam loan. de Imo. d. l. cùm res arg. l. ſi quis domum.§. 1. ff. loca. putauit, nam eius loci, quo accedere veriſimiliter ſe non obſtrinxiſſet, Alex. d. l. cùm res. ex di- ctis. Butr. c. 1. de iudicijs.& Fel. d. c. acce- dens.&num. 3.conclu.i.inter paſciſcendum non veniſſe in mẽtem debitori credendum
36eſt. Superiora t accipere debemus, ſiue
capiti ſuo quis, ſiue cauſæ metuens, in ius nõ. Ioã. Andr. in ſpe.3. par. de accu§.fi. verſ. quid ſi bannitus.& Angel. in diſpu. Bono. in. 4. dubio.& phi. c. ex partei. in fi. de ap- pel. Ange. l.z. 6. quod diximus, poſt mediũ. ff. ſi quis caut. Fel. d. c. accedens. nu. 4. con- clu. z. venit, nam& ei, cui Iudicis iniquitas meritò ſuſpecta eſt, leges opitulantur.
362 Quod t in litigatore dictum eſt, in ludice
quoque reſponſum didici. c. ſtatuimus.& ibi Pau. de offi. deleg. lib.6. Fel. d. c. accedẽs. num. 3. conclu. i. Iudici enim iuſſo in loco parum ſibi tuto ius dicere, eligere licere lo- cum, vbi ius tutò dicere poſsit, qui à deſi- gnato non multum abſit, palam Ioan. And. d. c. ſtatuimus. facit cle.. de for. comp. Ma- ri. Soci.c. qualiter.z.q.10. art. 0. de accuſa- tionib. Fel. d. c. accedens. num. 3. eſt, quod in Eccleſiæ proceribus controuerſiam reli- gionis tractantibus Pontanus conſ.352. co- lu. ⁷7. per c. vſuras. C. de ſolu. Fel. d. c. acce- dens.num.z. in fi. reſpondit, illò concilium transferre ius eis eſſe exiſtimans, vbi in tu-
363 to ſint. Sed tan eum, qui ſibi metuit, non
oneret, quòd accepta fide publica in ius ve- nire tutò potuit,& ludicem iuſtis allegatio- nibus recuſare? videamus. Et dixerit qui- ſpiam, non eſſevenia dignum publicæ fidei beneficio vti nolentem, tanquam qui impe- dimentum remouere Bald.& Imol. l. quib. dieb. in prin. ff. de condi.& demon. Fel. d. c. accedens. nu. 4. faciunt. quæ ſcribit. idem Fel. poſt lIuno. c.cùm non liceat. de præſcri- ptionib. potuerit, nec remouerit, ſedmelius eſt diſtinguere, frangi ſides publica ſoleat, nec ne, ſolere enim ſæpe aduerſus eam fieri
nihil autem intereſt, nullam accipere fidem publicam, aut eam ſequi, quam violari me- ritò vereamur, ab hoſtibus fortè Fel. d. c. ac- cedens. num.. poſt Sali. l. reos. col. 5. verſ. ex prædictis contrarijs. C. de accuſationib. datam, aut eo ludice, cum quo capitales ini- micitiæ nobis intercedunt, Fel. d. c. acce- dens. num.:2. poſt Bar. in l. is qui reus. ff. de pub.iudi.& Imo. ibidem.col.fi.vbi latè. di- ſtinguit. num. 30. quiue vim, quæ timetur, authoritate ſua prohibere non poteſt. Fel. d. c. accedens. num. 4. verſ. u. aduerte. poſt Bar. I. illicitas.§. ne potentiores. ff. de offi. præſi. idem Fel. rub. de treng.& pac. Nam quin fidem publicã dare ludex poſsit, nulla
dubitatio Fel. d. e. accedens. num. 2. poſt
Bar. d. l. his qui reus. eſt. A Principe itaque fidem publicam datam ſequi oportet, cuius authoritate in tuto eſſe litigator poteſt. Eel.
364 d. c. accedens. nu. 2. Idem t in Duce belli
eſt reſpõſum hoc ita, ſi ſeruari data ab eo fi- des conſueuit, nec infringi militari licentia. Rota de dolo& contumacia Deciſ. i2. alias 315. in nouis. Silere enim leges inter arma, ſæpeq́; laſciuientis militis temeritas, quam Ducis authoritas plus valuit, neque enim Romanorum omnes Manlios fuiſſe, aut Polonorum Tarnouios eſſe vel Mielecios, quibus Imperatoribus nullus licentię locus in Caſtris noſtra ætate relictus eſt, legumq́; vox non minus, quam armorum ſtrepitus
365 exauditur. Sed † finge,& dari& ſeruari
fidem à Duce belli datam ſolere, ſed ad eam petendam non tutò nuncium mitti, an frau- di ſit illi, qui ea neglecta iudicio non occur- riſſet?& Franciſus Franciſ. Aret. conſ. 16. præſuppoſito. in facto. colu.2. Aretinus& Felinus d. c. accedens. num. 4. verſ.⁊. aduer. eum ſecutus, impunè hunc in ius non veni-
366 re, reſponderunt. Niſi fopera litem inten-
dentis, quod per ſe conſequi non poteſt, reus impetret, tunc enim fruſtra moras eum nectere,& pericuium excuſare. Fel. vbi
367 proximè.(Quod t de loco, quo quis voca-
tus eſt, diximus, de regione, qua illò iter eſt, erit reſpondendum. Oldr. conſ.43. Fel. dc. accedens.z. num. i0. per illum textum, vtlite non conteſ. Nihil enim intereſt loco, quò vocamur, conſiſtere, aut illo accidere, non poſſumus, vtrunq; enim caſurn periculum
368 vitæ continere. Hoc t ita, niſi aliaregione,
quò quis vocatus eſt, venire tutò poſſe pro- ponatur, tunc enim, niſi veniat, contuma- ciæ pœnas meritò luet. Probare itaqueeum oportere omnẽè acceſſum eò, quò vocatur, eſſe periculoſum, Maria. Soci. Rub. de dila- tionib. char. 43. Fel. d. c. accedens. num. 10.
quod
lon 1 nnhmd
1* vvleancd 9 ſc 1 Tucauliob’ds.— 1 ra bomasnetun „nume wtenpere nuits Giaumch h tam eeninpent. Bor, aſct,l in dei⸗ loplltan. Cun 1wegin te m nditlnce 9. be unuin aimitas. n 1ac acetréqum. Inn mcomeſKp trac. pin rüchabs rri n. elt es peltien gallatun mnnn merint, prtur, q (e m, nigelnum ſec ner Wncücemnamun 1r lcolinonmexcuſa ewn wdumert, non enr S,deaceclälonid. (irn addexceieß. ene mim zermett, au um wamwingmeiutc ulimewonnocin Kplenrn minerenn un bjwyelni d ug mMarrcenadn T laueites, o
1 KKn. . Na..? No.4. our 4 lem, N RN A d gs d.w. n
0 4s alfü
34 ¹
ar Wige em nn Po gen.
13

„Num., ſ 13, qd ,21— teln pron S„ den dum. 4 d. T
Meil e ondteid 2and 0 el älad, 4 d. 0. 4 22 Lad
Bquireus in u, e 8 Ublicam datan 1 drean
da ſ tateintuoeh dtx 4.₰ hüta cdens,nu.. 21 abel Aum hocitaſ ſt ſtag lueuit necint n
. 1 0„A 4 dolo& cont iala ouis. dllere& am . V. lalciuientismn Auan authoritas plu in adi orum omnes Aldu- drum Tarnou a tlic
Imperatoribu enbejec 1 1
dr
5
ris noſtra ætat; nminus, qual is miw ur. ded ſfl; Ducebellidi a½m am nontuon;: quieanege Ei A FEranciſus] l oſito, in fact ⁸⁸ c, accedent 40 nos impunè Mull aderunt. N quod perſ ccu- vetret tunc el „&L perccui Tee e. odic 2 o,
auolm Jedeh
D EC 1810
quod rectiſsimè mihi dictum videtur. Nam & qui nauigio committere ſalutem ſuam noluit, maris tempeſtatem fortè metuens, aut Piratarum manus, terra, quà tutò pote- rat, in iudicium non venit, non auditur,& qui vim fluminis cauſatur, quod circumire potuit, pontève ſoluto, tranſmittere naui- gio. nam his non ſubueniri, Domitius Vl- pianus libro ſecundo Digeſt. l. 2.§. ſi non propter. ſi quis cautionibus. ſcribit. Supe-
369 riora, tcùm vis humana metuitur, accepta
ſunt: eademtamen habent peræquè locum, cùm cœli grauitas quædamq́; quaſi diuina vis præſentiam venienti periculoſam facit. Bar. l. recuſare. O. ſi quis alio. ff. adtrebel. perc. ad ſupplicationem. de renun. gloſ. c. communis filius. 23. diſtin. textus. c. quo- run dam. 74. diſtin.& l. 2. 6. penultimo. ibi vel aliqua fortuita calamitas. ff. ſi quis cau. Fel. latéè d. c. accedens. num. 11. conclu. 6. vt lite non conteſ. Ripa. trac. de peſ. par. 3. partis. 2. principalis in prin. Quapropter eò, vbilues peſtilens graſſatur, vocatis, ſi non accurrerint, parcitur, quo beneficio Gregorium, vigeſimum ſecundum eius nomine Pontificem maximum, vſum acce- pimus, qui cœli noxam excuſans, piſas, vbi concilium coactum erat, non Mari. Soci. c. veniens, de accuſationib.& d. Rub. de dilationib. Fel. d. c. accedens. nu. u. venit.
370 Adeò autem verum eſt, ad locum peſti-
371 parte.
lentem vocatos impune iudicio non occur- rere, vt alium vltro patrocinium cauſæ no- ſtræ ſuſcipientem mittere non cogamur, c. ex parte.ibi tu vel tui.& ibi Glo. Imol. Pa- nor.& peru. not. de appellationib.& Glo. c. bene verſ. ſecurè de elec. Rip. trac. de te- ſte. parti. 3. par. 2. num. 4. quæ ſententia habet rationem. Nam, vt eleganter Fran- ciſcus Ripenſis d. par. 3.& num. 4. verſ. ſed contrarium. diſſerit, inciuile eſt exce-
ptionem habenti ob loci inſalubritatem ali⸗
quò non veniendi, ſuamq́; cauſam per ſe tueri volenti procuratoris mittendi neceſ- ſitatem imponere, ea inprimis re ſuſpecti, quòd operam ipſe ſuam ſpõte offerat, l. quæ omnia. verſ.nec verendus. ff.de procu. mul- tiq; huius ſententiæ authores eſſe referun- tur. Gloſ. Imolen. Panor.& Peru. d. c. ex Sed t finge, eum, qui ita vocatus eſt, contempto periculo ſemel ad locum peſtilentem veniſſe, an rurſus vocatus, iu- re venire recuſet? quod quiſquam negaue- rit. Nam, cùm loci non tuti exceptio ſit dilatoria, ante litis ingreſſum illa vti opor- tet, ita demum. C. de procura.& c. inter. monaſterium, de re iudic. fruſtrà itaque
———————
——————————
372 vt lite non conteſ. diſputat.
373 pinam aut lupanarium.
374 ſe.
LITVANICA 77771. 146
ad illam iudicio ſuſcepto reum confugere. Sed verius eſt, hanc exceptionem ſemper vtilem fore. Quotiens enim exceptio ta- lis naſcitur, totiens ea ſe tueri, qui conue- miretur, poteſt: naſci verò, quotiens ad lo- cum peſtilentem quis vocatur, palam eſt: totiens enim eum onerari conſtat. Igitur totiens eo iure vti licebit, nec intereſt, con- teſtata lis ſit, an non c. inſinuante, de of- fic. delegati. ita idem Franciſcus Ripen- ſis d. par. 3. numero octauo. poſt veteres Archidia. Ioannes Andr. Gem.& Peru. c. ſtatuimus. de offic. delegati. libro ſexto. Fel. d. c. accidens. numero decimoquinto, Quod t de loco peſtilenti dictum eſt, ad locum inho- neſtum meritò producetur. Non enim minor honeſtatis bono viro, quam ſalu- tis haberi ratio debet,& idcirco eò voca- tus, quò venire quis honeſtè non poteſt, ſi non veniat, nihil delinquit, quod eſt in arbitri præcepto reſponſum, l. quid tamen alias. ſi cùm dies. 9. ſed ſi in aliquem. ff. de recep. qui arbit. in locum inhoneſtum ſi- bilitigatores adeſſe iubentis, vt puta in po- Inſpici t itaque perſonarum qualitatem oportère, nam quo integræ famæ homo ſine dedecore acce- dere non poteſt, illo ignominioſus hone- ſtè ae ſine probro venire poterit, aliud enim alij turpe d. õ. ſed ſi in aliquem. eſ- Diximus † de acceſſu ad locum pe- ſtilentem, de receſſu nunc videamus, an eadem ſit, inde recedentium cauſa? quod conſequens eſt dicere. Aeque quippe iu- ſtus eſt metus peſtem fugientis, atque ad peſtilentem locum non venientis, nec mi⸗ nus legibus comprobatus. c. negotiato- rem 8s. diſtin. Rip. tract. de peſ. par. 2. nu. 7i. Igitur& ei, qui loco peſtilenti ex- ceſsit, ne contumaciæ pœnas vllas luat, erit merito ſubueniendum. Naturali-
375 ter t enim mortem formidamus atque per-
horreſcimus, c. nolite timere. n. quæſt. 3. cum Gloſ. Ripa.trac. de peſ. parte ſecun- da. de princ. contra. numero centeſimo ſe- xageſimo quinto. quaſi naturæ diſſolutio- nem, quam malum eſſe Sapho. vt Arf- ſtoteles libro Rhetoricorum ad Theodo- cten ſecundo refert, ratiocinabatur: Dij namq;, inquiens, niſi ita iudicaſſent, more- rentur: ipſe verò Ariſtoteles, libro Ethico- rum tertio, cap. ſexto, mortem maximè om- nium eſſeterribilem ait,& eius præceptor Plato, in Phedone, vnum ex maximis ma- lis mortem exiſtimari ſcribit. Igitur qui lo- co peſtilenti excedit, rem naturæ cõuenien-
tem
——.————
——

Q———
376
377
378
379
38⁰
381
442 PETRI
tem facit, quæ docet nos mortem timere, & omne vitæ cauere periculum atque de- clinare.qui metus vt libro primo Epiſtola- rum Decretalium c.i. col. 3. de ſumma Tri- nitate, quem refert Ripa. tract. de peſ.1. par. 2. par. de prin. contrac. num. 165. circa me- dium. Nicolaus Abbas ſcribit, ita alte in hominum animis hæret, vt auelli nulla ra- tione poſsit hoc amplius, idem Nicolaus Abbas apud Innocentium tertium c. cùm dilecti. num. 16. de dolo.& contuma. Ripa. d. trac.de peſ.in prin. nu. a.& Pariſi. conſ.3. & ſi prima facie num. 12. volu. 2. eleganter notat, non vacare diuini numinis offenſa factum noxam cœli nõ euitantis, tanquam qui imminens mortis periculum non de- clinat, Deum tentare videatur. Vndet multa fluxerunt, in primis ei, qui loco ali- quo morari debet, ſi eœllum peſtilens fugi- tans, alio migret, impune Ripa. trac. de peſ. par. 2. num. 143. eſt. Quod t in Eccleſiæ miniſtris ſcio reſponſum, quibus hoc am- plius Henrico Cardinale Summa de cleri. non reſi.§. fi. facit. d. c. ad ſupplicationem. de renunciatione.& c. paſtoralis.7. q. 1.& c. bonæ memoriæ. de elec. eſt textus clarus. cle.ne in agro..fi. iunctæ gloſ. verſ. ratio- na. il. de ſta. mo. Fel.d. c. accedens. 2. verſ. 6. conclu.vt lite non conteſ.laſ.l.. 9.penul. ad fi. ff. ſi quis cau. Ripa trac. de peſ. par. 2. nu. 336.& ſequenti. Hoſtienſi authore reditus ſacerdotiorum ſaluos eſſe conſtat, diaria quoque, quæ diſtribui inter præſentes quo- tidie ſolent. c..& ibi Ioan. Andr. Gemi. Peru.& commu. Docto. de cle. reſi. Ripa. d. trac.de peſ.par. 2. num.:44. Quæ ſententia Federici Conſ. 246. exoriente adde Rip. d. par. num. 144.& ſequenti. Senenſis eſſe re- fertur, cui non inuitus aſſentior. Nam ſ ge- neraliter, qui iuſta ex cauſa abſunt, pro præ- ſentibus l. quæſitum. ff. d. legat. 1. l. ſeiæ. 9. pamphilæ. ff. de inſtruct. vel inſtru. legat. & I. ſi quis Titio. ff. ex quib. cau. maio. fa- cit.l. teſtamento ff. de alimen.& ciba. legat. &l. cùm hæres.§. ſtichus ſi hęredi. ff. de ſtat. lib. Roma. d. conſ.ꝛ263. Ripa. d. tract. de peſ. par. 2. num. 10. ſunt. Secundum t quod Pontanus Conſ. 263. viſo puncto, per l. ſi quis ita.ff.de cõ.& demon.& alios textus. latè pen. ibi. allegas. illius iuſiurandum de- fendit, qui in ſua ciuitate, vnde octo menſes peſtilentiæ metu abfuiſſet, ſemper fuiſſe iu- raſſet. Proximam t ſententiam quidam Ro- ma. d. con. 263.& Rip. d. trac. de peſ. par. 2. num. 10.& multi ſequen. non male ad om- nes alias cauſas, ex quibus quis iuſte abeſſe
proponitur, porrigunt. Quod tde diarijs
ROYZ2Z11
382
383 quere?
334 fruſtra noſtræ pulſant querelæ.
MAVREI
ſuprã dictum eſt, ita quidam Rip. d. par. 2. num. 145. putant accipiendum, ſi more Ec- cleſię ex iuſta cauſa abſentibus præſtari dia- ria ſolent, alioqui ſolis ijs, qui ſacris in- terſunt, ea deberi, nemo neſcit. c. licet, de præben.& c. de cætero. de cle. nõ reſi. idem. Rip.d. par.a.& num. 45. Sed t an relinqui vicarios ab Eccleſiarũ miniſtris exigimuss & quidem in ijs, quibus populi cura com- miſſa eſt, probandum erit, ne nullo relicto vicario diſcedant. Nam qui in ea cauſa ſunt/ vitæ diſcrimen adire,& populi ſibi crediti ſalutem ſuæ anteponere debent, c. tres per- ſonas. 23. q. 4.& Ioan. 10. a.& Rip. d. par. 2. num. ii⁄. nam ſi eum, qui exercitui præeſt, vigilare pro ſalute ſuorum oportet, idem multò ſanè magis eum, qui Dei Eecleſia præeſt, facere oportet, quanto corporibus animæ prææſtant. Hunc enim animarum, il- lum corporum curam gerere. Rip. d. par. 2. num. ião. poſt Ioan. de Imo. c. fi. col. z. de cle. non reſi. Denique ſi turpe eſt, militiam de- ſerere, quòd admiſſum lege Caſtrenſi Capi⸗ talel. non omnes. 5.. ff.de re mili. eſt, quan- to erit turpius Eccleſiæ præpoſitis commil⸗ ſum ſibi populum in vitæ periculo derelin- Quod tamen hodie cordi non eſſe, quibus eſſe deberet, videmus. Quis enim Pontificum in his regionibus inua- leſcentes atque adeò noſtræ inſultantes re- ligioni hæreſes amolitur? quis pœnis per- ſequitur? vindicat, vlciſcitur? ne quid ipſe damni faciat Pontifex Eccleſiæ res detri- menta plurima pati, deſpoliari ſuorum tem- pla ſuſtinet, modò reditus ſuos ſeruet ipſe, retineatq́; incolumes, ſed ſurdorum aures Eõ titaqʒ vnde dilapſi ſumus, redeamus,& quid in li- terarum Doctoribus reſpondendum ſie, tractemus, vtrümne loco peſtilenti exce-
dere, docereq́; deſinere ſalua mercede poſ-
ſint? an pro numero magis temporis præ- mium ferant?& hoc conſequens eſſe, quiſ- quam dixerit, nam ſi labor& pecunia, vt Papinianus libro trigeſimotertio Digeſt. ſcio. in prin.de annuis legat. Rip. d. trac. de poſ.par.. par.2. num. uz. ſcribit, diuiſionem recipiunt, nihil proponitur, cur nõ&mer- ces pro docendi operis conſtituta diuida- tur. Ripa loco proximẽè citato. quodexem- plo militts cõprobatur, cui poſtliminio re- uerſo ſtipendia& donatiua temporis, quo apud hoſtes fuit, Imperator Antoninus Au uſtus libro duodecimo Principaliũ Con- itutioni cap.primo, de re militari, negat deberi, quod Bartolus ibi notat, I. 1. de re militari, lib, 12. C. Rip, loco proxime not- num. ¹
mnn hein Dec ſoco(edenien 1 awoai neiarhnir (lhn it Dueemt⸗ gan nun Hargiem c Pin Kiorem;ſalus taſm dhun deicsternatsmerc elh mia cäton doc dom go mis docerel ſm igenenitrin Is ſu e„liis hulus libr DI. doperspeati. 8 Hch, aracogi kacitl. C.n icheadlKip.d. r gui Raaocati aun auhaerent nd dam eregei negn, d. ſim, Llapagii modo! lee e Spovcaut, werce din S mrneüdo Gl 2 eelikngh llhd d Kditu
1 3 Curaliln 8 ſhafwuna * tpadim duu
1 ſüütdi A
—
d j ſen e e n e Wm m üritmie V ¹ 1 in. Nnalur m vEj dl dan. uüin nantian relnct, u Necin tiß ſe rätrd Otelee Aättm 1
natne ſtporsohe

üben 1 2 dhü dscatet aütä — d 5 mereluru i ſlaga min it quibt, dn umnämg gäe Dmmadite, d iin ſwemneponen 8 de G. Aloan,h 4 7. Namil eum, Ac epro lme ſu-h m. ane mois eum, ä tacenopontet,* Præſtant. Hunc a Porumcmamg d. o.poblom delt l. Denique i tm 2% quodadmiſſum a- onomnes,uff A turpiusEccleſiæ] di popuuuminviti ac- -Qodttame dn uibuselſe debereſ w Poncifcum in hi tesatqueadeò nol& hæreſesamolitut 9 re vindicat vleil o faciat Pontifec i plurimaputi deſg a inet, modò rediu tch incolumes, ¹ oſtræ pulſantql 2 apſiſfumus rece Ir n Doctoribus ⁸ mos, vitümne!o 3 ſocetechcelnete 5* npro numero Ima 5 ſerant Sehoc coſ P
—
dixerit, miiy 11 libro tilg ianus 1
—·
DE GISIO
num. uz.& merie, Tai cùm in captiuitate eſſet, non militauit, ſtipendium verò deberi militiæ conſtat, non ocio. Apparet hocam-
1LITVANICA 1111. 143
d. l. ædem. nu. 8. per. ſi ita fuerit. ff.de manu-⸗ miſ. teſ. ipſe ſignificauit, quam diſtinctionẽ Franciſcus Ripenſis d. par.⁊ nu. 316. cũ ſeq.
plius in nauta, cui vehendi munere nõ fun- 39, ꝓbat. Sed t an, quæ de loco peſtilenti dicta
cto, naue forſan amiſſa, vectura non debe- tur, l. exconduct,§. item cùm quidam. ff. lo- cati.Rip.d.par.z. num. u4. quid quærimus? Baldus Bal. l.1. nu. 2. C. delegat. poſt Dinum & Iaco. de Are. Adde Deci. conſ. 70⁰. per te⸗ nui facultate.libro 6. Principalium Conſti- tutionũ apud Anto. Pium notat, eum, qui annuas docendi operas locauiſſet, nec am- plius ſex menſibus, docuiſſet, ſex tantùm menſium mercedem ferre debere, idem alio loco nihil ei deberi ſcribit. Deci. d. conſ.⸗0. quod& in medico reſpondit.l. ædem. col.3. C. locati. Adde. Deci. d. conſ.⸗70.& Rip. d. par. 2. num. u3. Hæc quidem ſollicitam ha- bent quæſtionem: verius tamen eſt, Do- ctoribus& eius temporis mercedes deberi, quo peſtilentia eiecti non docuerunt, per eos enim, quo minus docerent, non ſte- tiſſe. Nam ita generaliter in ijs, qui operas ſuas locant, lulius Paulus libro trigeſimo Digeſt. l. qui operas locati.& 1.1. 9. diuus. ff. de va.& extra cogni. facit l. penult.& fi. C. de condi. ob cauſ. Rip. d. par. 2. nu. /4. reſpondit, qui& ab aduocatis, per quos, quò minus cauſam agerent, nõ ſtetiſſet, ho- noraria iure repeti negat, d. l. qui operas. §. 1. 114. nec ſuperſtiti modò Doctori eius temporis, quò vacauit, merces debetur, ſed co defuncto hæredibus. Glo. d.§. diuus. Bal. l.. C. de ſuffragijs. Iaſ. poſt alios l. diem defuncto. colum. o. ff. de offic. adſeſſo. Rip. d. par. 2. num. 5. Cur aliud verò conſtitu- tum inmilite ſit, cui pro numero temporis, quo militauit, ſtipendium ſoluitur, d. l.,. de re mili. illa redditur ratio, quòd in eo pe- cunia, quæ numeratur, remuneratio ſit la- boris, æquè in nauta: d.§. item. cùm qui- dam. in Doctoribus autem ipſorum ma- gis animi iudicium, artis q́ʒ ‚quam docent,
ſpectari dignitatem. Quamobrem merce- des eorum diuidi nõ oportère, ſed integras præſtari debere, Bartolus apud Domitium Vlpianum lib. L. Digeſt. l.1.§. Diuus, de varijs& extraordinarijs cognitionib. bel-
liſsimè diſputat, Nec cõtrà eſt, ꝗd ex Baldo retulimus, qui Doctorib. ꝓ numero tẽpo- ris qᷓ docuiſſent, deberi mercedes ait, d. l. 1⸗ C. de lega. nu. 2.& d. l. ædem. aut certe nihil, quaſi qui totius tẽporis operas nõ pręſtite- rint, nihil egiſſe videãtur. Illud enim ita ex- audiendum eſt, ſi per eos ſteterit: in ꝓpoſito autẽ nõ ſtare per Doctores cõſtat, qui peſti- lens cœlũ fugientes diſceſſerunt,& ita Bal.
ſunt, eadẽ de adiacenti loco reſpõdebimuse & cõſequens eſt, hoc putare, quaſi in eadem cauſa& ij ſint. Argumento eſſe, quòd, quæ ex adiacentibus prædijs, vbi incendium ſie- ret, rapta eſſent, ꝓ ex incendio raptis haberi placuit, I. 1.§. incendio. ff. de incen. iu.& nau.& idcirco ex adiacentib. Iocis incendio recepta ad edictũ Prætoris ex incẽdio quid rapere ꝓhibentis, pertinere, reſponſum d. 5. ex incendio. eſt, eadẽq́; eſt interpretatio ad- hibita in ex ruina ablatis. Nã& quæ ex rui- næ adiacentibus quis ſuſtuliſſet, ea, tanq́; ex ruina ablata debent haberi. d. l.z. 9. itéẽruinę, Apparet itaq; ex his, non modò ad locũ pe- ſtilentẽ non accedentiũ, indeve recedẽtium ꝓbabilem eſſe caupm, ſed& eorũ, qui ad lo⸗ ca adiacentia non veniſſent, indève receſsiſ-
386 ſent, æquè enim& his parci. Illud t habet
quæſtionẽ, ſuſpicionis tempus peſtilẽtięnè, an ſalubritati potius tribuamus?& benignè peſtilentiæ adſcribemus, id enim eſſe cõlul- tius ait Ripenſis, d. par. z. nu. 32. exemploq́;
387 defendi. Nam t& belli ſuſpicio pro Arg.j.
pedius. in prin.& l. i. 5. ſi ſuſpicio. ff. de incẽ. ruin.& nau. Rip. d. par.2. num. 134 bello eſt, &, quod in belli tempore eſt conſtitutũ, id in belli ſuſpicione obſeruari conſueuit. Vn⸗
388 de t receptum eſt, vt publicanis, modicis ob
belli ſuſpicionẽ perceptis vectigalibus, de- ductio fiat, æquè ac belli tempore idẽ paſſis fieri ſolet, quod Ancharanũ cõſ.d8. præmiſ- ſa facti ſerie. conſultũ reſpondiſſe, Franciſ-
339 cus Ripen. d. par. 2. nu. 34. refert. Huc t per-
tinet, quòd, vt eſt ab Alfeno l. habitatores. 9. fi. ff. Ioca. Rip. d. par. z. nu. 26. reſponſum, Inquilino propter iuſtũ periculi timorem emigranti penſio remittitur, etiãſi nihil pe-
390 riculi re vera fuiſſe ꝓbetur. Sed f captiuita-
tis& infirmitatis cauſis explicitis, ad reli- quas poſteriores duas, quas ęquè Saxonum lex Spec. Sax. lib. 2. Art. 7. excuſat, tranſea- mus quarũ altera eſt, peregrinatio, ſequens
391 publica expeditio. Et tlicet alias peregri-
nari eos dicat cõſtitutio, l. Ciues. de incolis. lib.i0. Codi. qui inde, vbi larem habent, ac
domiciliũ, quocunq; profecti ꝓponuntur.
etiamſi adhuc intra prouinciæ fines ſint,& hoc tantiſper, dum eodẽ reuertunt: Hoc lo- co tamen eum peregrinari acceptũ eſt, qui patriæ ſuæ finibus exceſsiſſet, d. art.)7. ibi ex- tra fines terræ.& hoc ſiue ſuæ ſiue alterius
rei priuatę gratia, peregrè eſſet. Nà ꝗ Reip. cauſa abſunt, eos ſequẽs caput is eh ed
—ꝛ—

———
144 P ETARI 322 Sed tvtrůmne ex neceſſaria tantùm cauſa peregrinantem lex excuſet? an ex volunta- ria? Et non arbitror voluntate ſua peregri- nanti ſubueniri, nam in alijs ſpeciebus, ne- ceſſariam peregrinationem allegantem le- ges excuſant, l. aut ſi valetudinem,& l. aut longa. ff. de procu. non quoque volunta- riam, Sed nec, niſi qui ex neceſsitate Rei- pub. cauſa abſunt, adiuuantur. l. ſed& ſi per prætorem. 5. fi. in fin, ff. ex quib. cau. maio. 393& qui data. Conſtat t quippe eos, qui Rei- pub. cauſa abeſſe affectaſſent, à priuilegio Reipub. cauſa abſentium reuocari. l. pera. 394 ff. ex quib. cau. maio. Planè t ſua cauſa peregrinari eum accipere debemus, qui co- gnitionis gratia, aut appellationis aliquò profectus d. l. ſed& ſi per prætorem.§. fin. eſt:alterius verò cauſa eum, qui legatione pro ciuitate fungitur, d.5. fin. vel teſtimonij dicendi gratia eſt aliquò euocatus. d.5. fin. 395 Sed tan inter neceſſariam cauſam habentes eum connumeremus, qui religionis ergò peregrinatur:& ſi nũcupato voto id faciat, tanquam qui neceſsitate eius ſoluendi diui- no numini obſtringatur, c. licet de voto,& voti redemp. proculdubio facti ſui ratio ei conſtabit,& idcirco à legis auxilio non erit arcendus, ſin verò nuda voluntate peregri- nari inſtituat, non puto ei ſemper ſuccurri, Scio quoſdam apud Titum Gaium lib. 4. Dig. Glo. d. I. aut ſi valetudinem. in eò, qui ſua volũtate diui lacobi fanum adiſſet, aliud reſpondiſſe, Herennij Modeſtini I.& reli- gionis. ff. de procur. ſententiæ conſequens
ROTY2ZII
MAVREI
inſtituat, an ſua voluntate. poſteriore enim caſu diſquirere, ꝗ iuridicũdo præeſt, debet, priuilegio dignus videatur, qui probabili de cauſa abeſt, an non. d. l. nec non. cùm ne- ceſſariam cauſam habenti ſemper ſubuenia- 398 tur. ff. ex quib. cau. maio. ferè per totũ. His breuiter de peregrinatione dictis, ad ſequẽ- tem cauſam de publica expeditione deſcen- damus, quod caput eos tuetur, qui Reipub. cauſa abſunt, ſiue bello operam dent, C, de reſtit.milit.per totũ. ſiue in pace Reip. ſuæ ſeruiant, ſf. ex quib. cau. maio. per totũ. cau- 399 ſam t autem accipere debemus neceſſariam: d. l.& ſiper prętorem. 5. fi. nam affectataab- ſentia prodeſſe non ſolet, l.& qui data oper. ff. ex quib. cau. ma.& quę ex cuiuſq; volun-
400 tate deſcenderet. d. 6. fi. Quodtin eo Cal-
liſtratus lib. 4. Digeſt. I. item hi. ex quib. cau.maio.reſpondit, qui grandis commodi ſui captandi gratia id egit, vt Reipub. cauſa 401 abeſſet. Et t Alfenus non verè dici Reip. cauſa abeſſe eũ ſcribit, l. nõ verè. ff. ex quib. cau.maio.qui ſui priuati negotij cauſa in le- 402 gatione eſt. Et t Domitius VlIpianus Reip. cauſa abeſſe eos ſolos ait l. Reip. ff. ex quib. cau. maio. intelligi, qui non ſui commodi cauſa, ſed coacti abſunt, eadem eſt illorũ cõ- ditio, qui id magis egiſſe proponantur, vt Reip.quam ſuis commodis ſeruirent.l. 1. 5. caupo. ff. nau. caup.& l. cùm probatio. de proba.& l. cũm aurũ. ũ. peruentamus. de au⸗ 403 ro&argen. leg. glo. d.l. non vere. Sed t& qui nullius lucri ſpe illectus, vt Reip. cauſa abeſſet, operam dedit, ab iſto priuilegio re-
eſſe ratos, ob religionis beneficium excuſa- 404 uocatur. d. l.& qui data oꝑera. Nec t ille ad-
tionẽ tribuentis, ſed extra neceſsitatis cau- ſam id ego nõ putauerim vſqʒ quaq; admit- tendum, vt in arbitro lulium Paulum l. nõ diſtinguemus. õ. ſacerdotio. ff. de recep. qui arbi. recepe. reſpondiſſe repeto, quem ſacer- dotio obueniente ſententiam dicere, negat cogi debere, eo nõ honori perſonæ, ſed Dei
iuuabitur, qui maturius, quam erat iuſſus, profectus proponitur, d. l.& qui data oper. vt& contra, qui tardius reuertit, d. l. itẽ hi. neq; enim hunc ſine dolo malo abeſſe intel- ligi, quare non eſſe adiuuandum, placuit. d. 4⁰5l. item hi. Sed t necille opitulationẽ mere- tur, qui, vt litem declinaret, abeſſe Reipub.
maieſtati indulto, cuius facris vt eleganter 406 cauſa curauit, d. l. item hi. His fannumera-
ait. d.. ſacerdotio.& piè, vacare ſacerdotes Sportet,& hoc niſi probabilè abſentiæ cau- 396 ſam habere proponatur. Probabilis f enim
bimus legatos etiam municipiorũ, quibus ex Principum Marci& Cõmodi conſtitu- tione ſuccurritur. l. legatis. ff. ex quib. cau.
abſentia pro neceſſaria propemodum eſt, 407 maio. Milites t planè inde, vbi militant Ret-
quod in magiſtratu abfuturo reſponſum ſcio, quẽ non modò ex neceſſaria cauſa iuriſ⸗
pub. cauſa abeſſe, intelligi debent, I. mili- tes planè. ff. ex quib. cau. mai.& idedab hoc
dictionẽ mandare poſſe, ſed& ex probabili, 408 beneficio nõ erunt ſubmouẽdi. Aliter tatq;
placuit, Deci. poſt. Cyn. l.. nu. 66. ff. de offi. eius.& eum, qui ſtudiorum gratia abfuit. Non minus, quàm ex neceſsitate abſentem,
magiſtratus, nam, vt maxime Reip. operam dẽt d.i.& qui data opera.publicacauſaabeſſè nõ exiſtimãtur. q. l. vt ſunt. ff. ex quib. cau.
ne videlicet per iuſtiſsimam abſentiæ cau- 405 maio. Nec t fruſtra magiſtratuum hoc loco
ſam decipiatur, leges tuentur. l. nec non. ff. 397 ex quib. cauſ.maio. Multùm t igitur intere- rit, voti neceſsitate adactus peregrinari s
mentio a nobis fit, ppter minores magiſtra- tus, qui ſine imperio& poteſtate ſuns,na qui in ea cauſa ſunt, in ius vocari rreei de.
1 8 unt,
iinnſs. womaxiltral-
rind qll
tintxel pn perltecu 4
reimptot
musC.At
bus Nol0 1 plactit 4
petine
H licuös
nun u.6 ritegs0 um RCl medden
Arglahs
dEgoln pt B fi,aibll?n
Iralld 8. ecnn
2 ,4 1 Iag“ 1 75„
lguilcon
hrarbo, mm,,
Ide
nvobdat t
9. Imleri 9
drer uberi Dus foſdem
1
orm 0. ft Paympera àCi cau rlolper tot enekdelen. denusvoca raus nu. o. al dm eor luceoffic.
6
k.thend iqugipræt
cumalpeirr neug quod rimzſenn wwipldeliq
quan vig ritet Ba 483 wo qlod
nire atal
tar Aaduerſ lonsipli pr lunnoneſt. 94 ,quis
nomim„Acurore
dacdeln
Kelllea dudt
Plägerg, mveniriponn dinta z umoin
dka d Irdicnes be Aagendh dalte arny chhe I eer ir Kulta n h vaſſ. Chnd vallaman 1 G.ulh olt ntans tintnta d Aühen à uanäaa, 0 n 1 lel 8* K muneit a ſi 6 d 8 dlptun mpipl, d 3 Di Waneadol Vatun d det d twdrar totun retm. tnt 43 niol. Qi wubaha ieen We Jherpen kriplm derpetus
ritos. 3 liſrepe
clt ffe
6 1 dn exeuſäi
inſ inde
ilrabr dtd Kannſ, nahg rrai“ Väblei
ciri end
„ n
dli tum tuſt
das quan
deditrema poln „Jt quam“ ſeriä
maic

upleaputen ce lon luebeloc Pdd Mllertotü ſig 1 deAqgib cun hie —
torem ſ a Procelenonſolet; luidauma Rgae 2 dlcentaet. 4,, u us Digelt li n alonäpondit, quig 3 Randigatiaidegt, t. Etaͤlfenus m abeſſeciſciibit,1ni i nio. qulſuipriuatin i ne ctki Domitiuſ abelleeoslolos ait' 1 naio, intelligi, quim a ſed cociabluntain an quiid mgis egilen o; quam ſuis commodò in d.f.wu. caup. Gbct lcmaufü Hepeu i argen leg gdod 7 ullius luctiſpeillecm id , operam dedit dit 1 Gr. d.1. Rquicataohn 1 trur, quimaturius,q 1. Tus proponitur ¹ ntra, qui tardiustel ii nim huncline dolom d¹ mrenoneſſeadim ahi. dedtnecileohſ i item cecliuanen 8
ui, vtl
curauit dlitemli. am monic 9 (Cöä be
5 0 ufr „etolane inde „Mlltes. puane idh a
DEGCISIO LITVANTCS
ſunt, l. nec magiſtratibus.& ibi Doct. ff. de iniurijs.vt qui cum imperio ſunt, depoſito
o magiſtratu. d.l. nec magiſtratibus. Sed t&
in ipſo magiſtratu non malè conueniuntur, ſi quid contra muneris ſui religionem fece- rint, quia fortè ſententiam venalem habue- rint, vel pœnam per auaritiã irrogauerint, per preciumve remiſerint, aut quaſſbet alia re improbitas eorum probata fuerit, l. iube- mus. C. adl. Iuli. repetundar. his enim caſi- bus nullum honorem haberi magiſtratui
4 ¹ placuit. d. l. iubemus. Eiuſdem ſortis per-
petui magiſtratus ſunt, Bart. l. de pupillo. O.ſi quis ipſi prætori. num. 10. ff. de ope. no. nuncia. vt puta, Papa, Imperator, Rex,& Princeps quilibet. C. vbi cauſ. fiſ. per to- tum.& C.ſi aduerſus fiſ.per totũ.& l.proxi- mẽ. ff. de his, quæ in teſt. delen. cum ſimilib. Ang. l. 2. nu. 4. ff. de in ius vocan. poſt Bart. d.§. ſi quis ipſi prætori. nu. 10. per l.. ff. de offi. Pprocu. Cæſar. Nam& eos in ius voca- ri, nihil vetat. d. I. x. de offic. procur. Cæ- ſar.& Bart. d. 9. ſi quis ipſi prætori.& nu. io. cum alijs proxime alleg. quod niſi admiſe- rimus, fore, vt, quod ipſi deliquiſſent, nun- quam vindicaretur,& aduerſarij ius depe- riret, Bart. d.§. ſi quis ipſi prætori.& nu.
4¹ ½² 10. quod opinandum non eſt. Simile t eue- 3 P
nire, ait Bartolus, d. 9. ſi quis ipſi prætori. num. u. in tutore,& curatore, quia nec hie ab adoleſcente, nec ille à pupillo, dum ne- gotia gerunt, conueniri poſſunt, Glo. l. ni- ſi finita. õ.cùm furto fin ff. de tutel.& ratio. diſtra.& l. 3.&l. rationes. C. de admini. tu- to. vel curato.& arg. c.ꝛ. de noui ope. nun- cia. aliter atque curator furioſi,& vtrumq; iuſta ratione. Nam niſi cum curatore furio- ſi, d. l. niſi finita. Ö. cùm furioſi.& tunc agi poſsit, cùm negotia gerit, non reperietur, quando agi poſsit, ob nullum finem eius muneri legibus præſcriptum: in tutore au- tem pupilli,& curatore adoleſcentis, quia illorum officium temporarium eſt, aliud meritò eſt conſtitutum. Bart. d. õ. ſi quis ipſi prætori.& num. u. poſt Gloſ. d.§. cùm fu-
4 ³ rioſi. Quod † in perpetuis magiſtratibus
ſcripſimus, idem in ijs reſponſum. luriſpe- ritos. in prin. ff. de excuſatio. facit lex ſuffi- cit. ff. de condict. indeb. Bart. d.§. ſi quis ipſi prætori. num. u2. eſt, qui, quo ad Prin- ceps magiſtratu eos abire iuſſerit, in magi- ſtratu futuri ſunt, id; propter incertum. Sciri enim non poteſt, ſemper ne ſint in magiſtratu futuri, an quandoq; magiſtra-
414 tum iuſſu Principis depoſituri. Quod t in
magiſtratibus, qui imperiũ habent, dictum eſt, vt, quàm diu in magiſtratu ſunt, in ius
—yyy 1.
1 774
vocari non poſtint d.J. nee magiſtratibus,
& 1. 24 a Prin. ft. Ae 158 3838 F ₰ 2 1 A 17
buſdam perſonis eſt quoc cõſtitutu
tat enim lex, d. l.2.& Pontiticem, dum ſacra 1
7 5 2n 1 41 4+ 1400 0 5 a¹5 facit, in ius vocait. in tesdem eſſe cauſ pla- 3
cuit eos, quibus alicunde, propter loci reli- gionem, diſcedere nonlicet. d. 1. 2. quo nu- mero habentur, Accurſio authore, inſtitu- tum Monaſticum profeſsi, Glo. d. 1.2. verh. non poſſunt. quiq;, relicta homimum ſocie- tate, in ſolitudinem ſeceſſerunt, d. glo. verb. non poſſunt. Anachoritas Græci vocant.
416 Nec † recté Zaſius, d. l. 2. ff. de in ius vo-
can. qui reprehenſo Accurſio, cuius crebra Oopinio eſt, Docto. d. l. 2. virginibus veſta- libus, quas à templo Veſtæ per religionem exire fas non erat, hoc priuilegium tribu- tum putat, tempora Vlpiani reſpiciens, cu- ius id reſponſum eſt, quibus Monaſticæ vi- tæ inſtitutum incognitum ſcribit. Quam ſententiam ſi recipimus, bona pars Digeſt. oeioſa nobis erit, noſtræq́; ætati nõ accom- modabitur,&, ne longè petatur exemplum, quod modò de Pontifice dictum eſt, qui, dum ſacra facit, in ius vocari vetatur, d. I. z. fruſtra erit. Nam nec eo loco ſacra noſtra intelligit Vlpianus, quæ non nouit, nec noſtros item Pontifices, vt, cùm idem Vl- pianus lib. u. Digeſt. l. fi. ff. de mortuo in- feren. conſultus, an monumentum imper- fectum, vbi reliquiæ hominis conditę ſunt, loco facto religioſo perfici poſsit, Pontifi- ces explorare debere reſpondit, quatenus ſalua religione conſumare opus volenti- bus mos gerendus ſit. Nam nec eo loci de noſtris Pontificibus ſentit æque, cùm Pa- pinianus lib. 5. Digeſt. l. hæreditas. de hæ- redi.petici. ad monumentum teſtatori faci- endum, compelli hæredem Pontificali au- thoritate ait, ne noſtris Põtificibus nequa- quam ſenſit. alijs ſimiliter Digeſt. l..§. hu- ius ſtudij.verb. publicum. de iuſti.& iure.& 1. oſſa. de religio. locis, ſacra& Pontifices conuenienter ſuæ religioni veteres luriſ- conſultos accepiſſe conſtat, vt& ſacerdotes & ſacerdotia. d. verb. publicum.& l. non di- ſtinguemus. S. ſacerdotio. ff. de recep.& qui ar. recip. Sed quia vt Tertullianus lib. 1. Di- geſt.l.ideò. de legib. eleganter ſcribit, ſem- per quaſi hoc legibus ineſſe credi oportet, vt ad eas quoq; perſonas pertinerent, quæ quandoq; ſimiles erunt,& Imperator luſti- nianus, quicquid ex veterum IJuriſconſulto⸗ rum reſponſis in ã0. Digeſtorum ſuorũ li- bros tranſtulit, quaſi ſua volũtate ſcriptum, ſuoq́; ore prolatum, vult haberi, l.z2. 9. tanta. &l.1. 5. ſed neq́;. C. de vet. iu. enu. quotiens O ſacrorum

11
146 PETRIROTYZII MAVR EI
ſacrorum ac Pontificum in L. libris Dige- ſtorum fit mentio, tanquam de noſtris ſa- cris, noſtrisq́; Pontificibus ſcriptum, acci- pere debemus, l.. s, huius ſtudij. ff. de iuſti. & iure. l. oſſa. de religio. niſi cùm res geſta, &, quæ ad legis præceptum non pertinet, narratur, vt cùm Pomponius lib.. Digeſt. 1.1. 9. deinde. ex his legib. de origin. iur. le- gum interpretandarum ſcientiam& actio- nes, priſcis illis Quiritium ſæculis, apud Collegium Põtificum fuiſſe refert, id enim noſtris temporibus, mutata Reipub. for- ma, accommodari non poteſt,& hiſtoriam continet, non iuris præceptum aliter atq;, cùm YVlpianus eos, qui propter loci reli- gionem alicunde ſe mouere non poſſunt, in ius vocari vetat. d. l. a. ff. de in ius vocan. Eo itaque ſermone ijs datum priuilegium dicemus, ꝗ Monaſtico ſunt inſtituto, quiq́; contemplandi diuini numinis amore Vr- bium celebritatem exoſi, in ſolitudinem ſe receperunt, ſanctimonialibus item, quę ho⸗ die profeſsione cælibatus electa, in Cœno- bia ab hominum conuentu ſecreta, ſe abdi- derunt. Nam hæ perſonæ in eadem cauſa iunt, in qua Vlpiani tempore fuerunt, quos ſe certo loco mouere vetabat religio. His igitur perſonis Vlpiani verbis datum pri- uilegium dicemus, Arg. l. ideò. ff. de legib. quia per ſimiles ſunt his, de quibus Vlpia- nus ſentit, d. l. 2. ff. de in ius vocan.& de his Imperatorem luſtinianũ intellexiſſe, ꝓcul- dubio eſt, cuius voluntate, quicquid in L. Digeſt.libris ſcriptum eſt, profectum eſſe, accipere debemus. d.§. tanta. Accedit his, quod idẽ Imperator luſtinianus in ſuis Pan⸗ dectarum libris, nihil vſq́; eſſe voluit ocio- ſum. d. l.:. Ö. ſed in hoc ſtudiũ. quod Domi- tius Vlpianus lib. 4. Dig. l.i. quot met. cau. ad edictũ Prętoris eſſe generaliter ſeruandũ notat:eſſent autem ocioſa Vlpiani verba, de quorum intellectu diſſerimus, ſi ad ſolas ve⸗ ſtales virgines referri ea dicamus, quarum nomen nobis reliquum fecit antiquitas, re- ligione cùm falſæ Deæ numine extincta. æ- quẽ erunt ocioſa, ſi illis, eodẽ Zaſio autho- re, ſignificari veteres templorum cuſtodes putemus, quos ſe loco mouere fas non erat, & non potius ad eos, qui in eadẽ cauſa ſunt, & illis perſimiles, interpretemur pertinere, Arg. d. l. ideò. quod Zaſium, virum alioqui non intelligentẽ, miror non aduertiſſe. Sed dum ille antiquitatis ſciens voluit videri, ſe
4u ſuæ ætatis ignarum, oſtendit. Eſt t& eodem
loco idem Zaſius in Accurſium d. l. 2. ff. de in ius vocan. iniquus, quem irridet, quòd priuilegium ei, qui equo publico in publi-
ca cauſa tranſuehieretur, datum, d. l. 2. ad præconem. putauerit pertinere. Quo ſenſu acceptis Vlpiani verbis Bartolus d. l. 2. M- beratum à ſe præconem quendam refert, qui dum publicæ rei, munere ſuo fungens, daret operam, ductus eſſet in carcerem, ait enim Zaſius d. l. 2. ea verba, Budæo d. 1.20 interprete, ad equitum tranſuectionem pertinere, quæ ex Fabij Maximi inſtituto cenſendi cauſa fieri per Vrbem Romam Idibus Quintilibus ſolebat, quem morem multis intermiſſum annis,& iam antiqua- tum Octauius Auguſtus, vt author eſt due- tonius Tranquillus in eius vita, reuocauit,
& quidem, vt fateamur eo conſilio ſcri⸗
ptum illud ab Vlpiano eſſe: ad præcones ta⸗
men produci, nihil vetat. Arg. d. l. ided. ſf.
delegib. Nam eorum quoque cauſa, vte-
quitum, qui equo publico tranſuecti cenſe- bantur, publica eſt, niſi priuatæ rei ſeruiant. Quo caſu id priuilegium eos non habere, placuit. Doctor. d. l. 2. ff. de in ius vocan. Sed ſi verborum apices ſequi libet, cur Za- ſius eadem verba ad eos porrexit, qui adar- tem boni& æqui docendam authorandi, vt infulam,& cætera Doctorum inſignia ac- cipiant, in ædem ſacram ducuntur, quos in- terea in ius vocari poſſe negat, d. l. 2. quo dicto, quaſi re noua,& quæ nulli veterum in mentem venerit, gloriatur,& malsè ſe ia- ctat. Licet enim eam dignitatem conſequu- ti publici eſſe iuris incipiant, l.i. in prin.& ibi Bald.& Fulgo. ff. de iuſti.& iur. adeò, vt iniuria eis facta, Baldo& Fulgoſio autho- ribus, d. l. 2. in prin. proxime alle. de iuſti. & iur. publica accuſatione vindicetur: pri- uati tamen iuris interim ſunt, nondum au- thorati eaq́; dignitate potiti aliter atque in ſpecie præconis euenit, cuius perſonam iam eſſe publicam conſtat, quanquam quod in eo, qui Doctoris dignitatem aſſequutus eſt, dicitur in eo, qui ad eandem dignitatem euehi proxime debet, meritò producitur.
418 Arg. l. pe. ff. de mili. teſta. Sed t quia, vr
ſcribere Pedium Vlpianus refert, l. nam vt ait. ff. delegib. quotiens lege aliquid vnum vel alterum introductum eſt, bona occa- ſio eſt, cætera, quæ tenduntad eandem vi- litatem, vel interpretatione vel certe luril dictione ſuppleri, videamus, vtrum iuriſ⸗ conſulti, dum artẽ boni& æqui tradunt 29 ſimilitudinem Pontificum, dum facra fa- ciunt, in ius vocari non poſsint?& non ma- le forſitan eis comparabuntur, nam& ſacer- dotes eſſe iuſtitiæ, l. 1. ff. de iuſti.& iure.& leges inter ſacra connumerari, inde ſacra-
tiſsimas leges dicimus, quarum interpre- tandarum
pliui n nonen tſeon c raun. 4 dhec tepcha Repw⸗ feltim ben. ſelan adiwn. eg
K4u.nng
Docnid
1 dnl b 1 8
ainaoin'um VO qpr nant, per dro impe dountomibu Br. d.1. ctn cum dot docugatia ve nereu: quæ tbeletegand ſequodllco u ntar. Glz, de it maonum vbilit
1. ntere.incvider
Lbconder, qt rounncie bnes quid au.mio. dom ſeldcomo an generälterd waütipacdi d Aindexitimn
u ncocenic n
1 6 rill- K6 ca
A 7 cocencennti 11 1d.Kh
R.Adidan
1 ria Sl
llecs, ulegi i hi eo
8 deAd de

M A nlacn 4 drenn d 2 d' puuu e ai DBCISIO LIT VANIGCA TIIITT 147 Paniven. hori aſi ſacrorũ icã llitate 1 wuc Auudoe tandarum authoritatem quaſi ſacrorũ par- toribus publicã quoq; vtilitatem, vt in do- x un aen tis, penes Collegium Pontificum olim fu- ctorũ perſona. Nip. l.:. nu. 129. ff. ſolu. matr.
intemilum a a ruu Kuguſt mquillus in tem nlutem— Uudad ſlpiano P. (oauchaihilvet 4 d. Nam eorum 4 quieqopubl ar „hudlaeſt niſſ ae aluid driullegit a . Doctor. dl.2 Fn verdorunapice 3 dem verbaad eo qas eni& quidoce bii n,& cxtera Do ait- nin ædemſacrat bu nius voci poſſ a qualirenoua, 2 n atemvenerit, gl icetenimeam d ur licieſſeiutisinc ld.& Fulgo.ſtd al acis fact, Bld 35 d.l. 2. inprin. †. publicaaccubat 2* men iuris interl! i eac; dignitate—₰ 1 draconis cuent:¹9 blicam conſtat PF Doctoris d 220 6 br
1) 1
de a
ul
1
dl
re Pedium VI 4 V 6 3 delegb. quoli en ri ſolent, ac ſi belli tempore facta pᷣponan- Tiro.lib.iz. contra. Prior ſententia iuſtior — jntrodu Pi tur, quod Baldus lib. 24. Dig. l. fructus. 9.1. eſt,& Reip. vtilitatibus magis ſeruit nam(i xlera, qua P alias. l. diuortio. col. ⁊ verſ.& ſic dicetur. fa- ſtultos prudentibus, rudes doctis pares fe- el interpte? W1 ctum& ibi Alex. ſolu. matri. notat,& Phi- cerimus, paucos repertum iri, qui magno- W lippus Decius apud Papinianum probat. l. pere ꝓmouere ſtudia ſua curent, ſed& no-
iſſe, Pomponius ſcribit, 1. 2.§. deinde ex his.verſ.omnium.ff. de origi.iur.& publi- ca vtilitas in legum diſciplina maximẽè ver- ſatur, vnde inter multa introductum eſt, vt procul à Iuriſconſultorum auditorio fabros arcere liceat, qui artis ſuæ ſtrepitu ſcientiam iuris tradentibus impedimento ſunt. Bart. 1.1. in fin.& ibi alij. ff. ſolu. matri. Tenta-
4¹⁹9 riq́; t poteſt, idem priuilegium, ne in ius
vocentur,& illos mereri, dum domi diſ- cunt, quæ poſtea auditoribus ſuis tradant & ſumma quidem ratione, fruſtra enim eos docendi gratia in auditorium venturos, niſi domi prius, quæ tradant, perdidiſcerint. Qua ratione fabros, qui impedire diſcen- tes poſſunt, ab eorum domibus atque adeò vicinia arcendi ius Bart. d. I. 1. in fin.& ibi
4²0 Docto. eſt. Sed f an, cùm domo egreſsi in
auditorium docendi gratia veniunt, idem priuilegium mereantur? quæri poteſt,& non arbitror eis eſſe denegandũ, argumen- to eorum, qui equo publico in cauſa publi- ca tranſuehuntur. d. 1. 2. de in ius vocan.
421Spectari t item non tam vbi ſint, quam quò
tendant, oportère. Hinc videmus, abſentiũ Reipub. cauſa loco haberi, qui domo pro- fecti, nõdum prouinciæ fines exceſſerunt, 1. abeſſe. ff. ex quib. cau. maio. nec ij modò, ſed& qui nondum ſe loco mouerunt, ſunt adiuuandi. Nam generaliter Reip. cauſa ab- futuris ſubueniri placuit.l. filius famil.6. fi.
per. fi. in proẽ. inſti.& auth. habita. C. ne fil. pro pat.& c. ſuper ſpecula. ne Cleri. vel monach. Quapropter quod in arcendis è vicinia fabris priuilegium doctoribus tri- butũ eſt, idem omnium ferme ſententia au- ditores meruerunt. Bart.& alij. d. l.1. ſolu. matr. Arg. l. legatis ſeruis. 9. ornatricibus.
4²3 ff. de leg.3. Deniq;, finijs, quæ peripateti-
corum ſchola ad aliquid appellat, quod in vno eſt conſtitutio, æquẽè in alio recipitur, etiamſi nulla eius mentio fiat, Dominic. c. cupiẽtes.õ.deniq;.de elect. lib.6. Feli. proẽ. de erect. nu. 6. ſiue priuilegiũ vni tributum ꝓponatur, ſiue etiã pœna edicta, ſiue aliud placuit. Nam emendi poteſtate facta, nullo ſoluto vectigali, immunitas quoq; vendẽti data intelligitur. Dominic. poſt lImol. c. eos. col.i. de tempo. ordinan. lib. 6. Feli. d. proẽ. & nu. 6. item pœna in eum conſtituta, qui rem prohibitam emeret, teneri vendito- rem, eſt reſponſum. Abb. c. quia Clerici. de iure patro. D D. l. fi. ff. de accep. Feli. d. ꝓẽ. nu. 6. Similiter, Bart. l.z. de cupreſsis. lib. 12. C.& ſi conuenerit. ff. de pact.& l. ſi ab eo. C. de legit. hære.& Feli. d. proẽ.& num. 5. quod certi magiſtratus impermiſſu emi nõ poteſt, idem eius impermiſſu vendere non licebit. Bart. l. fi. C. de acceptila. perd. l. 2. C. de cupreſ.& ibi etiam Bart.& Feli. d. proẽ. nu.5. Conuenienter itaq; fieri, vt, quod in- dulgeretur Doctoribus, idem auditoribus
ff. de procur. aliud exiſtimantibus fruſtrà 424 tribuatur. Sed f quærat hic aliquis, vtrum-
priuilegium docenti dari, niſi& ad docen- dum eunti idẽ ſeruetur, l. 2.& ibi Bart. Bal. & alij.ff. de iuriſdic. ſed& docenti conceſ- ſum, concedi ad docendũ eunti conſequens eſt dicere, Arg. l..§. 1. ff. ſivſus fruct. peta. &l. 3. 6. qui habet.& ibi Paul. Caſtren. ff. de ſeruituti. ruſti. prædio.& l. refectionis.& & ibi glo. ſi. not. ff. commu. prædio. illud enim ſine hoc nequaquam explicari poſſe. Receptum deniqʒ eſt, vt quę proximè ante- cedunt, ineſſe credantur,& idcirco, quæ paulò ante bellum facta ſunt, perinde habe-
ne ad doctores omnes auditoresq́; hoc pri- uilegium pertineat?& quidam Bart. l.. de Collegia.& char. top. lib. n. Cod. Alberi. l. nec non. ff. ex quib. cauſ.maio. Andr. Sicul. proẽ. clemẽ, col. 4. refert. Feli. Rub. de ma- iori,& obedi. nu. ¼. Ripa. l.i. nu. 238. ff. ſolu. matri.& c.i. nu.4.& quæ latè ibi allegat. de iudic. ſtudiorum deſertores, imperitos,& nudum nomẽ gerentes gaudere priuilegio negant oportère, alij Franciſ. Areti. cleri.². col.de iudic.refert. idem Feli. d. rub.& nu.
b 4. de maio.& obedien. Adde Bart. l.. C. de
ua PFriderichi conſtitutio Authen. habita.
tb 4²2 ¹. nu. 66. ff. de offic. eius. Sed tan, quod in
lti, duman dg, 39 Doctoribus diximus, in auditoribus verũ C. ne fi. pro. pa. eis priuilegiũ dat, quorum tudinem 3 5 6u3, arbitremur? diſpiciamus,& fortaſsis non literis mundus illuſtratur,& qui domo pro-⸗ b aius vocall ru aliud erit reſpondendum, ne, quos ſtudiorũ fecti, neceſſarijs ſuis relictis,& dulciſsima dnn eb comh. eini, communio coniungit, eos nos legum pri- patria, amore ſcientiæ quodam modo exu- elle icſttie,- an, uilegijs diſiungamus, Adde, verſari in audi- lant. Ita Franciſcus Ripenſis diſſerit. d. c. ¹. jater. 4 14 1 1 nll. 4* s legs
————————— 5 1—* 6—— 8———— 5— 4—

14,R PET R I nu. 54. de iudic. quanquam ĩipſe mediam quandam ſententiom ſequutus, doctores ꝓrſus illiteratos,& auditores, qui relicto li- terarũ ſtudio ventri& libidini, rebusq́; alijs triuolis dediti vagantur, à priuilegio reuo- cat:d. c.& nu.ↄ4. quorum verò nonnulla pe⸗ ritia eſt, ſtudiorumq́; cura, eos, etſi nihil ma⸗ gnum aut poſsint aut moliantur, ſalua habe⸗ re priuilegia debere ſcribit, quod non malè
425 defendi poteſt. Quod f extra eos tamẽ non
intelligemus, qui in auditorum album, quam matriculam Imperator Zeno lib. 12. Principalium Conſtitutionum appellat, l. 3 · de agentib. in reb. relati dicuntur, nam, qui in ea cauſa non ſunt, vt maxime in lite- rarum ſtudia incumbant, priuilegium non merebuntur. l. ex eo.& ibi Docto. ff. de mi- lita. teſtã. Alex. l. ſeriniarios. col. z. verſ. vel intellige. in fin. ibi liceret. alias C. de teſta. 6 mili.& meritd. Nam †& miles, vt Domi- tius Vlpianus libro vndetrigeſimo Digeſt. l. ex eo. de mili. teſta. ſcribit: licet lectus Ty- ro ſit,& publicis expenſis iter faciat, prius, quam in numeros referatur, militaribus
4²/ priuilegijs non gaudet. Sed fijs explicitis,
cæteros caſus referamus, quibus, ne in ius vocari quis poſsit, conſtitutum eſt,& ſanè idem honor, qui ſacris, habitus eſt matri- monio. Nam nec, qui vxorẽ ducit, nec quæ nubit, rectè in ius vocatur. d. l. z. ff. de in ius
42 vocan. Et, t quibus caſibus magiſtratus in
ius vocari poteſt, dum de re cognoſcit, vo-
429 cari vetatur. d. 1.2. Quod t æquè receptum
eſt in eo, qui equo publico in cauſa publica
430 tranſueheretur. d. l. z. Idem t priuilegium
meruerunt, funus ducens familiare,& iuſta
438 mortuo faciens. d. l. z. Similiter, † vt Cal-
liſtratus l. 3. ff. de in ius vocan. ex diuorum fratrum reſcripto comprobat,& qui cada- uer proſequitur, in ius vocari prohibetur, & alij, quorum initio diſputationis noſtræ mentio fuit,& in ijs infantes. l. quiq́; liti-
43¹εgandi. ff. de in ius vocan. Sed t hæc, an ita
accipimus, vt venire quidem in ius Ponti- fex, dum ſacris operatur, compelli non poſ- ſit: vocari tamen poſsit? ita ſanè, vt ſacris peractis ſe iudicio ſiſtat? Sic iudicem quo- que de re cognoſcentem,& deinceps cæte- ros, qui vocari quædam agentes vetantur? & Bartolus d. l. 2. omnes hos in ius vocari, vt poſtea ſe iudicio ſiſtãt, rectẽ poſſe ſcribit. Non enim ſpectari putat oportère, qᷣ tem- pore in ius vocentur, ſed quando venire in ius debent. Arg. l. in tempus. ff. de hæredi. inſtitu. Quam ſententiam in Pontifice An- gelus& Fulgoſius nõ admittũt, d. l. 2. ſacra enim turbari iſta in ius vocatione aut alia
ROTIZ II
MAVREI
qualibet re, vetat conſtitutio, c. decet, de immuni. eccle. lib. 6. Angel.& Fulgo. d. l.z. quæ omnẽè item iudiciorum ſeculariũ ſtre- pitum templis abeſſe iubet,& hoc veriu
puto, nec contra eſt, quòd refuga, qui in ſa- cram ædem ſe recepiſſet, in ius vocari po- teſt. l. præſenti. C. de his, qui ad eceleſi. cõ- fugi. eius enim illa poteſt eſſe ratio, quod incertum ſit, niſi ex æde ſacra quò cõfugit, vocari rectẽ poſsit, quando eius poſtea cõ- ueniendi furura poteſtas ſit, contrà, quam in Pontifice euenit, quem mox ſacris pera-
433 ctis in ius vocare promptum eſt. Quæ tra-
tio facit, vt magiſtratus, qui perpetuum ha-
bent imperium, vt proximè diſtinximus,
conueniri ſemper poſsint, C. vbi cau. fif.
per totũ.& C.ſt aduerſ.fiſ.per totũ.& l. pro-
ximè. ff. de his, quæ in teſta. delen. cum ſi- milib. Ang. l.z. nu. 4. ff. de in ius vocan. poſt Bart. l. de pupillo. õ. ſi quis ipſi prætori. nu. 10. ff. de ope. no. nũ. per. l. 1. ff. de offic. pro- cur. Cæſar. quorum verò temporaria pote- ſtas eſt, hi non niſi depoſito magiſtratu, l. nec magiſtratibus. ff. de iniur. Bart.& alij d. §. ſi quis ipſi prætori. horum enim conue- niendorum futura eſt quandoq; poteſtas il- lorum, niſi in magiſtratu conuenirentur, nunquã. Nota. per glo. I. niſi finita. 9. cùm
434 furioſi. ff. de tutel.& ratio. diſtra. Idemq́;
reſponſum in eo conſtitit, qui ad Principis arbitratum magiſtratu fungitur, ob incer- tum, quam diu imperiũ habiturusſit. Arg.l. iuriſperitos.ff. de excuſat.& l. ſufficit. ff. de condict. indebi. Bart. d.§. ſi quis ipſi præ-
tori. num. 2. poſt Gloſ. d. 9. cùm furioſi-.
435 Hæc t quidem ad Angeli ſententiam dici
poſſunt, quæ meritò Raphaeli Fulgoſio probabilis viſa eſt. d. l. 2. de in ius vocan.
436 Nec foccurrit, quòd, vt Socinus, d. l.2. Bar-
tolum ſequutus ait, ex æde ſacra vocari quis in ius poteſt. l. præſenti,& ibi. Bart. C. de his, qui ad eccleſi. confu. idem Bart. l. pleri⸗ que.ff.de in ius vocan. Animaduerto enim, ædi ſacræ non habitum hunc honorem, ſed Dei Maieſtati, cuius ſacris vacare Pontifi- cem oportet. l. non diſtinguimus.§. ſacer- dotio. ff. de recep.& qui arbit. recep. Nam in lege, ædis ſacræ nulla mentio eſt,&ex- tra eam publica authoritate ſacra fieri quor tidie videmus. Noluit itaque lex impor- tuno litigatori magiſtratus authoritate li- cere, intempeſtiua in ius vocatione animu ſacrificantis Pontificis à numinis contem- platione auertere. Quod enim religionis priuilegiũ fueriteſi ita rem arctemus, vt hoc tributũ diuinæ maieſtati dicamus, nõ vt vo-
cari in ius Põtifex ſacrificans poſsit, ſedne, inter⸗
üin uelnnnr. opte lerria Ber lie wicmiudtsper zeue erudetmatAc vMI Itätcendl, Mqula e raden, l Iaa Webmätraitore 411 h„dedſmücaterls eal erumentitm quo fcche dmmpunmus,vt! In cogcäntrocari dmn cGüek Etheab Ar tle ugolo lle. Poꝛ ehnr ieccepeammumſit nen umperbn relpot An n, eoferne lolo, nap, Wsenumerat pent tanm xi. Rtteverddu n di icene nr Wüsgumuen. 41t. W fqpöäadiwd ſn ncerecoywttn 13 laanmgume vn zat Tacim ar algereter, ud 11 doſdewNen 1 dendeh laliie dine dn 4 eigß waint mii dür uauc linn 4448 1 1 mmiuie
9 dlamwir uu üüitgienn 69 pel G iiadgau— 0. um
uge A kanli A. i ua
le 445 mend 1 ſenand pras 8 Ghlerälen ciclesen chaurr 4

AFp
1 d wetat V 6 N
dcee 9n
4 Ud, 6„ 6 ds be 22 Akad un adell za. Käſü nrdelt, D1 kei
win pote 84, 3 W nceegenit, Sm llam ls vO a
e ope. no nũ- 5 Tlar. quorum’ê* ar. quorum tran t, hinonnifi d agiſtrantbus ff, 28 de us ipli prætori Inuu, orum futun el Itui „ nüli in magiſ er un da. Notz. per g. clin I fl. Getutel. R 8 cf aſumineoconl a⁴ a atum magiſtta ii luam diuimpet adn. ritos.fl. deex t d G. indebi. Bar k=u, uum. u. poſt( quidem ad 4 Al“ t, quæ mert d dilis viſa eſt. d. occuriit, quod 0d aſequutusait,=eh poleſt. praſſ un 8
9
T 15b
uad eccleſicot re k de in ius voca iin eæ non babiti am laieſtali, cuiuu ab l,
1 gu.
BECISIO
LITVANICGCA
LEIk. 149
intermiſſo ſacro, in ius venire compellaturꝰ 44 ν gro. Cadauer, I Odofredo& Fulgoſio
hoc quippe, more recepto, neceſsitatis eſt, ſacrum ſemel cœptũ non deſerere, vt ea le- gis indulgentia nullũ religionis beneficium
437 continere videatur. Interpretabimur ter-
g, Pontificem ſacris operantem, non mo- dò in ius non venire, intermiſſo ſacro, le- gem d. l. 2. fl. de in ius vocan. velle, ſed ne, id quidem agentem, in ius vocari, nam vocari vetat eum lex: d. 1. 2. non autem venire
43 compelli. Atqui ¼ à legis verbis recedere
non licet. l.1.§. ſi is, qui nauem. ff. de exacti.
439 Summam deniq; rationem haberi ſolitam,
ait Papinianus, l. ſunt perſonæ. ff. de religio.
tifice dictum, idem in alijs perſonis ſacra fa- cientibus exaudiendum ait Accurſius, Glo. verſ.Pontificem. d.l.z2. tanquam honore nõ perſonæ ſacra facientis, ſed Dei Maieſtati habito, quæ ſentẽtia meritò recepta Docto.
44¹d. l. 2. eſt. Sed tan in cæteris perſonis, quas
lex d. l. 2. enumerat, idem quod in Pontifice reſpondendum putemus, vt non modò ve- nire non cogi, ſed nec voeari in ius poſsint, diſpiciendũ eſt. Et licet ab Angelo,& eum ſequuto Fulgoſio, d. l.2. Pontificis ſacrifi- cãtis cauſa excepta tantùm ſit: ego nõ aliud in cæterorum perſona reſpondendum exi- ſtimauerim, eo fermè ſolo, quòd lex d. l.2. vocari, quos enumerat, vetat: non autẽ ve-
442 nire nõ cogi. In tre verò dubia, ſi ad modò
nic eſt dubij, ſatius eſt, vt eleganter ait Vl- pianus, l.. ſi is qui nauem. legis verbis ſer-
443 uire. Sanè, t quòd ad ius dicentemattinet,
qui, durn de re cognoſcit, vocari in ius pro- hibetur, d. l.z. non magnum erit, ſi tribuna- li ſuo relicto,& cauſas tractantibus, in ius venire non adigeretur, niſi& tunc vocari non poſsit. Voluiſſe itaq; legem, exiſtiman⸗ dum eſt, non modò, ne deſerto auditorio in ius ire iudex cogatur, ſed ne, in media cau- ſarũ cognitione, ab animi intentione, quam ea functio maximè deſiderat, auocaretur, in qua ſentẽtia quoſdam fuiſſe Bartholomæus
444 Socinus d. l.z2. author eſt. Qui verò vxo-
rem duceret,& quæ nuberet, idcirco in ius vocari prohibiti videntur, d. l.z. ne nuptia- rum celebritas& gaudium cogitatione litis
445 perturbarentur. Funus autem ducentis
familiare, iuſtãve mortuo facientis mœrori
446 mœrorem addi, lex d. l.2. noluit. Eadem t in
proſequenti cadauer: l. vel qui cadauer. in- ciuile enim eſt, atq; adeò inhumanũ lugen- tes, quibus ſolatium deberetur, affligere ac contriſtare. l. iure ſuccurſum. ff. de iure do- ti.& l. nauis.§. cùm autem. ad l. Rhodi. de tact.& c. ex parte. cum ſimilib, de Cleri.
authoribus, d. l. 2. accipere debemus etiam non familiare. Nam etſi maior ratio in eo ſit, qui familiare caudauer proſequitur, ob domeſticum dolorem, quam qui homini ad ſe non pertinenti hunc ſupremũ honorem exhibet: quia tamenlex nõ diſtinguit, idem indulgere quodcunq; cadauer proſequenti videtur. Arg.l. 3. ff. de offic. præſid, Odo-
44 fredo t itaq;& Fulgoſio aſſentior hanc ſen-
tentiam indiſtinctè ſequutus. d. I. 2. licet aliud Accurſio& Bartholo.& pleriſq́;, alijs ſciam placuiſſe, d. l.. ff. de in ius vocan. nul- la neceſsitate verba legis interpretando ar-
440 quæ pro religione facit. Quod t eſt in Pon- 449 ctantibus. Idemq́; t puto dicendum in eo,
qui iuſta mortuo facit. nam ſimiliter lex d. 1.2. nõ diſtinguit, familiarine, an extraneo iuſta fiant. Non adferre deniq́;, magnam li- ti morã exiguum temporis ſpacium, quòd in cohoneſtando cadauere iuſtisve facien- dis exigeretur,& propterea non eſſe verba
„o legis anguſte amareq́; accipienda. Illud tre-
ctius Accurſius& cæteri, quòd omnes, q́s in ius vocari, lex d. l.z. vetat, in ea cauſa eſſe ſcribunt, vt in vincula duci nõ poſsint. d. l.
451 2. Et, t quod in Pontifice, dum ſacra facit, di-
citur, ad omnes, qui ſacris operantur, cuiuſ- cunqʒ; ordinis ſint, pertinere putant. Glo.&
452 Doct. d.l.z. Hoc tamplius Paulus Caſtren-
ſis, d. 12. nu. 3. Pontificẽ, cæterosq́;, qui ſa- cri ordinis ſunt, in ea cauſa eſſe ſcribit, vt, quocũq; tempore in ius vocati, proponan- tur ſe tunc iudicio ſiſtere, non habeant ne- ceſſe, cùm ſacris operari ex inſtituto reli- gionis eos oportet,& rectẽ. Nihil enim in- tereſſe, quo tempore quis in ius vocetur, ſi tunc, cùm ſiſtere ſe iudicio debet, legum be- neficio ſui copiam, eum facere non oportet, Arg.l.quod ſponſæ.& ibi Bald.& alij. C. de
453 donati. an. nupti. Quod t inalijs perſonis,
quæ eadem lege d. l.z. cum ſeq. in ius vocari prohibentur, pari ratione defendi poteſt.
454Igitur t& iudex quolibet tẽpore, cùmope-
ram litigatoribus non dat, in ius vocatus, quibus horis ius reddere ſolet, ſe iudicio ſi⸗ ſtere, malè iubebitur,& præceptum huiuſ- modi contemnẽs, contumaciæ pœnas nul- las luet. Arg. d. l. quod ſpõſæ iunctæ. d.l.z.&
455 ſeq. Similiter, t qui vxorem ducturus eſt,
quæwe nuptura, ſi dies iudicij in tẽpus nu- ptiarũ inciderit, in ius non veniſſe, ei fraudi non erit. Arg. d. l. quod ſponſæ iunctæ. d. l.
456 2. Tantundem t in eoreſpondendum exiſti-
mo, qui in tempus, quo funus familiare
ducturus erat, accurrere iudicio iuſſus pro-
ponitur, eadem enim quæ in ſuperioribus caſibus, Arg. j. illud, ff. ad l. Aquili. ratio eſt. O iñn Nec
——— —— 111 —
——————
———
—

350 PETRIROTIZII 45⁵⁷ Necft diuerſi in eo probandũ erit, qui iuſta facturus mortuo familiart eſt, familiarève 464 27. Digeſt. d. 9. eorum. Conuenienter fmu,
“ 458 cadauer proſequuturus. Sedfan, qui eum honorem extraneo exhibere voluit, hoc priuilegio vtatur? ambigipoteſt,& huma- “ nitatis ratio poſtulare videtur, vt& hica le⸗ gis beneficio non reuocetur, quæ inter fa- miliaris& extranei cauſam non diſtinxit, d.
1. 2.& hoc ita, niſi, qui extraneo hunc hono- rem habuit, litis declinandę, eludendive iu- dicij gratia affectaſſe id proponatur. Arg.l.
& qui data opera.ff. ex quib. cauſ. maio. Il-
4ν lud t ſuperiori diſputationi reliquum eſt, vt adijciamus, ne quid hac parte cõmentarijs noſtris deeſſe videatur, q́d in perſona Pon- tificis ſacra facientis, quem in ius vocari ve-
tat lex. d. l. a. ff. de in ius vocan. ſupra dictũ eſt, hoc ad eos, quorũ miniſterio Pontifex, dum ſacris operatur, neceſſario vtitur, eſſe porrigendum. Fruſtrà enim Pontifici be- neticium tribui, niſt his quoq; perſonis de- tur, line quarum opera defungi ſacrificio Pontifex non poteſt, Arg. l.z.& not. ibi per Docto. ff. de iuriſdict. qua ſententia& in cæteris vtemur, qui, vt eſt, ſuprà rela- tum, idem beneficium, ne in ius vocentur, meruerunt, nam quorundam cauſa alijs pa- trocinabimur, quibus ſubmotis, fruſtrà pri⸗ mis lege beneficiũ datur. Arg. d. l.z.& not. ibi.ff.de iuriſdic. Quo enim funus ducenti 1” priuilegium, ne in ius vocetur, d. l.2. ff. de in ius voca. niſi deſignatori idem tribuatur?
ꝗn libitinario atq; pollinctori, abſq; quorũ 4ο Opera expediri funus ritè non poteſt. Qua t ratione Oldradus Conſ. u. Thema tale eſt. beneficiũ Noſocomijs datum, ne ex eorum annuo reditu decuma ſoluatur, ad Noſoco- 6 miorum præfecturam gerentes eſſe produ- cendum, reſpondit. Nam nec hi decumam ex ſuo reditu præſtare cogentur,& meri- tO, perituros enim ægros,& qui illis locis per aduerſam valetudinem decumbunt, niſi ſint, qui eorum curam gerant,& ideirco, Oldrado d. conſ.n. authore, rectè priuilegia
6 4⁶ communicari. Idemq́; t eſt, in pleriſq; caſi- bus ab eodem Oldrado d. conſ.. adnotatũ. Nam, quod beneficium milites legibus ac- cipiunt, vt læſi in integrum reſtitutionẽ im- plorent, ff. ex quib. cauſ. maio. per totum.
hoc eorð medicis ſimiliter tribuitur.l. in-
462 ter eos.§. fi. ff. ex quib. cauſ. maio. Item t il-
lorum comites, qui Reipub. cauſa abſunt,
eodem priuilegio, quo Reipub. cauſa ab-
ſentes, vti ſolent, æquè enim atque illi tute-
la excuſantur. l. adminiſtrantes. ö. eorum. ff. 463 deexcuſatio. Quod decomitibus, qui ſta-
tutum numerum non egrediuntur, accipi-
—
ö—
MAVREI endum eſſe, author eſt Hermogenianus lib.
lieres, quæ domeſticis delitijs duritix ca- ſtrorum& matrimonij obſequio poſthabi- tis viros militaates ſunt ſequutæ, Reipub, cauſa abſentium beneticio, per ſacras con- ſtitutiones, fruuntur, l. 1. C. de vxorib. mi- li. eademq́; iura ſibi vendicant, quæ mariti quo exemplo Oldradus d. conſ. 1. quoque
465 vtitur. In t hanc ſententiam, ne hoc tranf-
eam, ꝓpterea, vt mea fert opinio, itum eſt, quod iſdẽ ferme belli caſibus vxores, qui- bus viri, ſubijciuntur. Vnde videmus, pa- ganos, qui in hoſticolo ſunt, quamuis eorũ conditio à militum perſonis diſtet: quia ta-
men eadem pericula experirentur, ſuprema
ſua iudicia, ſicuti milites, quoquo modo ve-
lint ac poſsint, rectè ordinare, illisq́; ibi diẽ ſuum functis, quæ poſt mortem ſuam fieri voluiſſent:rata fore.l.vnica.ff.de bono poſ-
466 ſeſ. ex teſta.mili. Non me fallit, fauore mi-
litum id eorũ vxoribus tributum eſſe, Ac- curſium Glo. d. l.1 C. de vxorib. mil. putare, vt quæ ſe in caſtra ſequerentur, eodem, quo illi beneficio perfruantur, ſed liceat nobis ſummam Accurſij authoritatem reueritis, noſtram ſententiam in medium proferre, quodq́; prudentium reſponſis magis eſſe
conſequens arbitramur, literis conſignare. 467 Profert t Oldradus d. conſ. n.& alia pru-
dentium reſponſa, vnde ſuperior ſententia cõfirmatur, cùm, quæ quibuſdam tribuun- tur, ne fruſtra in ijs procedant, ad alios le-
468 gum authoritate porriguntur. lllud t in pri⸗
mis ex Domitio Vlpiano, qui lib. /. Digeſt. l. Cęterùm. 5. mulier. de vſu& habit. Quin- tum Mutium exiſtimaſſe refert: legato do- mus vſu mulieri, cum viro eã habitare pof- ſe, ne, cùm vti domo mulier vult, carendum
465 ei matrimonio ſit. Eadem t ratione Pom-
ponius lib. 45. Digeſt. de verborum obli- ationibus tractans cap. u¹. l. ſi ſtipulatus een0. ſi ſtipuletur vir per quendã non fieri, quò miaus ipſi illa aut illa domo vtiliceat, vxore ſtipulatoris prohibita, æque ac ſi ſti- pulator prohibitus eſſet, ſtipulationẽ com- mitti, reſpondit, idemq́; fore, vxore ſtipu- lata,& viro prohibito. d. l. ſi ſtipulatus fuc-
0ro. Quibus t conuenienter Venuleius Sa- 4/
turninus lib. 43. Dig.l. penult. de precario. precario rogantẽ, vt ſibi in illo autillofun- do morariliceat, ſuperuacuum eſſe ait, adij⸗ cere, ſibi ſuisq́; tanq́; per ipſum quoc per⸗ miſſum eſſe videatur, vi dubitandũ non ſit, quæ quibuſdã concederentur, ad eos quoq; pertinere, quibus carere, qui benæticiũ ſpe- cialiter accipiunt, nõ poſſunt,& cõſequen- ter non
„ jiniusvs
n heberdit- Dem. J-
de, nonan cpilepen mitterete lla, dchen ne ſentent
Donii danlme 4 H.Iguii o lco alio. inelte i nim G unal einis cctur, umpte erünm mit aorn Kerntbitaten 4aCht äiincontione dm vnatt nam nonin lulegnein ius cärnäne derenpeditus cile,nm ectcionen dper mulsCdeprocu iütioe, lfcop.Ro inlne umineumnob
H inis onpolumus.
refiunä egium compete Dlocn an wittendinulla nebn moäci remoe
lelsge Rrequiwoen Wig zäügus ide Rn m dtet oh 71— e, dal Lin riusvocenen- Pere keRem prrepn ftltho 4
Si um ul zulrnn
tem adeu, llentibu Uerſo ten raton )

Xemph d, dradus 5 drut
udadc ſenten 2 ſwe
INr 3
₰ ſmealer e” lceſant dellica ae leſbauntur. An“ Gulnoſticolo! a bad amütum pert in kademfelculaexg u Acn lanimilites, a epolsm mcteordt m. kuncts, quxpoſt 1. llent aniore.vn ia tteita mil. Nonfn M nid eorävxoribust i um Glo,dlI C. des M ele in attraſequer i enenicooperfruantu a nam Accurſj autha n am ſemtentiam in t k. ch prudentium rel a equensubitramur, 2 ert t Oldradus d. 1 uum reſponla, vnde matur, cum, quæqu 2 ne fruſtrainis proc 3 auchoritate porigl 93 „ Domitio Vlpun F erüm,. mulletcteſ E
a.
—„„ſp lutium exiſtimalt=
vH1ul
ſumulieri, cum t. cüm vtidomomul? aurimonio ſit. kal 4 108 Ub. 45. Dgeit.* 1
D. nibus tracuns cap 222
o. li ſtipul 1 miaus ipll Il autil
* 83
2 —
476
DECISIO LITVANICA
ter non ſoluùm eos exceptionem habituros, ſi in ius vocati non venerint, quibus id lege ſpecialiter competit, l.2. cum. ſeq. d. ff. in ius vocan. ſed& illos hoc ſibi vindicaturos, quibus ab eo iure ſubmotis, eiuſmodi bene- ficium fruſtra legibus introduceretur. Qui tin ius vocati, eò, ſaluis legibus,& ſine frau- de, non veniant, ſatis ſupra conſtitit, quo capite pertractato, conſequens eſt videre, mittere ne procuratorẽ, qui in ea cauſa ſunt, debeant? quæ ſanè quæſtio diſsidentibus ſententijs perquam impedita eſt, nec facilẽ habet definitionem. In t ea Bartolus apud Domitium VlIpianum libroz. Digeſtor. 1.2. 6. ſi quis iudicio. ſi quis cautio. diſtinguens intereſſe ſcribit, perpetuum quis priuilegi- um habeat, ne in ius vocetur, an temporari- um poſteriore caſu, nullam mittendi procu- ratoris incumbere neceſsitatem, priore cõ-
3 tra. Quæ t diſtinctio ratione, vt mihi qui-
dem videtur, non caret, nam ſi, qui perpe- tuò hititur priuilegio, ne in ius veniat, pro- curatorem mittere impeditus nõ habeat ne⸗ ceſſe, futurum eſt, vt actionem habentis ius depereat, l. penult. C. de procur.& I. fi. C. de
iudi.& 5. q. 3. quia Epiſcop. Rom. d. 5. ſi quis
ĩudicio. quò enim in eum nobis actio, quem in ius vocare non poſſumus. Planèftempo- rarium priuilegium competenti propterea procuratoris mittendi nulla eſt impoſita neceſsitas, quia modici temporis indulgen- tia ius ſuum perſequi volenti non magnum, vt Pontanus d.. ſi quis iudicio. ait, adferre detrimentum poteſt, quid enim decedit Pontificem in ius vocaturo, ſi, dum ſacris o- peratur, cùm vocare non poſsitæl. 2. ff. de in ius vocan, æquẽè ſi in eo, qui vxorem ducit,
eâve, quæ nubit, idem ſeruetur, d. l. 2. aut in eo, qui iuriſdictioni præeſt, dum litigatori-
bus dat operam,& ius dicit? d. l. 2. in ſimi- libuſve caſibus, quos Domitius Vlpianus & Calliſtratus libro z. Digeſtor. l. 2.& 3. ff.
de in ius vocan. enumerant, à nobis ſupra
7 35 fuſius dicuſsis. Fruſtra † deniq; fore his
perſonis, ne in ius ipſæ veniant, priuilegi- um dare, ſi procuratorem mittere cogan- tur, quod Iaſon d. 6. ſi quis iudicio. elegan- ter adnotauit. Hæc ⁊ in habentibus pri⸗ uilegium accepta ſunt, nam, cùm priuilegi- um nullum competere proponitur, alia comprobata eſt diſtinctio, ſpectandum quippe Bartolus d.§. ſi quis iudicio. ait: ex iuſta quis, an ex iniuſta cauſa abſit. Nam ex iniuſta cauſa abſentibus per procurato- rem adeundus eſt Prætor,& ideò exuli re- uerſo tempus in integrum reſtitutionis ſta-
1111. nus. ff. de mino. ſuæ negligentiæ acceptum relaturo, quod procuratorem non relique- rit, ſecundum quæ regione aliqua abſtine- re iuſſus, ſi ed vocetur, defendi per procu- ratorem debet, quod in proſcripto Barto- lum l. fin. fl.de integ. reſti. reſpondiſſe, Iaſon d.õ.ſi quis iudicio. refert, quam ſententiam pleriq; Angel. l.2. 9. quod diximus. ff. ſi quis cautio. Bald. de pace cõſtan. verb. ſententiæ quoq; gl.& Archidiaco. c. ſi quis ægrotans. 5. q. 3. Ioã. Andr.& Dominic. c. ſtatutum. 1. 6. . de reſcrip: lib. 6. Ang. diſpura. incip. Bono- nienſis a ſua ciuitate bannitus. Imol. l. de æ- tate. ff. ad J'rebel. probant. Nihil enim ve- tat, vnde quis proſcriptus eſt, eò illum in ius vocari, Glo. l. eſus. 2. 9. Celſus. ff. ad munici. Bal. l. adulter. in prin, ff. de adul. Canoniſtæ. c. ex parte. i. de appell. laſ. d. 9. ſi quis indicio, hoc ita, niſi per factiones fortè proſcriptus eſſe proponatur, nam, vt Angelus, d. 5. quod diximus. idem quæſtione Bononienſ. qui- dam. 4. q. Ioannes Imolenſis l.recuſare.. lin. ff.ad Trebel.& Alexan. d. 5. fi. Partagninus authores ſunt, verendũ eſt, ne ita proſcripti cauſæ parùòm cõſultum eſſe videatur. Enim-
477 ueròtin eo, qui ex iuſta cauſa abeſſe dicitur,
intereſſe Bartol. d.. ſi ꝗs iudicio. ſcribit, in- ter voluntatem& neceßsitatẽ eo, qui volun- tate ſua abeſt, procuratorẽ habere iuſſo,& idcircò appellatorem peregrinantem in a- lijs ſuis cauſis defendi in Prouincia debere, cõſtitutum l.. ff. eum. qui appell. in proë. de⸗ fen. eſt. Nã, qui ex neceſsitate abfuturus eſt, niſt actor ſit, l.. ff. de diuerſ.& tẽp. præſcrip. procuratorem relinquere non compellitur.
478 d.§. ſi quis iudicio. Quanq́;, f cùm perpetuũ
impedimentũ eſſe ꝓponitur, veteribus pla- cuiſſe ſcribit Bartol. d.5, fi quis iudicio. mit- tendi procuratoris neceſsitatem imponi.
41⁷9 Tantundem t in diuturno impedimento
veteres reſpondiſſe, idem Bartolus ibidem refert, quam ſententiam lacobum Butriga- rium ait probaſſe, legibuſq́; eſſe conſequen-
480 tem docet ibidem. Illudtveteribus addens,
in cauſis, quæ celeritatem deſiderant, cuiuſ- modi ſunt, quæ feriarum tempore tractari poſſunt, 1.§. ſed excipiuntur. cuml. ſeq. ff. de feria. mittendi procuratoris incumbere neceſsitatem, Argu. c. cùm dilectus. de dolo & contu.quam ſententiam Innocentij Pon- tifleis c. 2. de procur. fuiſſe refert, igitur,& cùm minus diuturnum impedimentum futurum eſt: defendi, qui in ius eſt voca⸗ tus: Quid enim ſi dilatio eſt actionem peremptura? d.§. ſed excipiuntur, eò ſa- ne caſu inciuile eſt dicere, procuratorem
151
V
¹.,„„„ 42.. 7
um uconceüe ert tutum non prorogari, placuit, I. Papinia- mitti non oporteère, Bart. d. ũ. ſi quis iudicio.
qvibu boscnm J 30t O iiij Defendif
nate utnif 1 3
terac —— 3— 4——— ——*—

2 4½i¶ Defendi ¼& eo caſu reus per procurato-
rem debet, cùm antè, quàm impeditus eſſet, lis cœpta proponeretur, l. eundem.§.1. ff. de lega. gloſ.& Bart. l. fi. ff. de in integru. reſti.
dUEITRIAOI2MI1
MAVREI
ribus adijciendum eſt, in electionibus nul- lam cauſæ arduitatem excuſari. c. cupientes. 9.quod ſi per viginti. verbo. procuratorem. de elect.lib.s. Iaſon. d.õ. ſi quis iudicio. in fi-
Laſ. d. 6. ſi quis iudicio. col. penul. verſ. limita. 490 ne. Idem t placuit,& cùm à Romano Pon-
3. aut certẽ præparata, nec id reus ignoraret. Bald.l. ab eo. c. quomo.& quando ludex. Iaſ.
43² d. verſ. limita. 3. Ilud tquoq; in actore iuſta
& neceſſaria cauſa impedito Bartoli diſtin- ctioni addendum eſſe, Iaſon d.§. ſi quis iudi- cio. verſic.tertiò principaliter.ſcribit, vt ita demum per procuratorem litem proſequi cogatur, ſi cauſa ardua non eſt, aut idoneum procuratorem reperire non poteſt. Quod
43 † de cauſa ardua dictum eſt, non in præſen-
ti tantùm articulo, ſed quotiens abſens pro- curatorem mittere debet, eſt acceptum,& hoc inter omnes conſtare, c. quærelam.& ibi gloſ.& Doctor.de procuratoribus. But. c. cùm dilecti. de dolo.& contu.& c. bonæ. 1. per gloſ.verbo.ſecurè. de electione.& c. ſi pro debilitate.per glo.ibi de offi.deleg. Bal⸗ dus d. l. ab eo. col. 2.& l.. ad fi. prin. ff. de ꝓ- cu. Paulus Caſtrenſis. Roman. Iaſ.& alij. d. §. ſi quis iudicio. Imo. l. quęſitum. ff. de re iu⸗ dic.& l. recu.§. fi.& ibidem Alexand. 2.& 3. col. ff. ad Trebel. Areti. Conſil. 10⁶. præſup- ponitur in facto. Colu. 13. idem Jaſon refert. d..ſi quis iudicio. colu. pe. verſ vltimò ad⸗ de. Arduam † cauſam quidam Bald. c. edo- ceri. de reſcriptis.& ex c. ratione. colu. 2. de appellationib.Iaſon d..ſiquis iudicio. verſ. vltimò adde. eam definiunt, quæ de ſtatu
485 cuiuſq; eſt, de magniſve rebus. Arduis fcau-
ſis ea, quæ famoſa eſt, non immeritò adnu- meratur. Baldus d. c. ex ratione.& vno. d. l. quæſitum.& qui allegantur. ab Iaſone. d.
486 verſ.vltimò adde. Ardua t deniq;, an non
ardua cauſa ſit, ius dicentis arbitrio contine⸗ ri, placuit. Bald. d. c. edoceri.& laſ. d. verſ. vl-
487 timò adde. Ita t verò acceptum eſt, quod
diximus, in arduis cauſis mitti procurato- rem non oportere, vt ne ad vnum quidem cauſę articulum mittere procuratorem quis cogatur, quod Baldum c. ꝛ. de teſtib. adnota- re, Iaſon d.§. ſi quis iudicio. col. penul. verſi.
48 ſed aduerte. refert. Hoc loco admonen-
di ſumus, neceſsitate in cauſis arduis eos, ne rocuratorem mittant, defendi, qui iudicio adeſſe nullo modo poſſunt, id eſt quorum neceſsitas ineuitabilis eſt, cætcrùm, qut ita diſtinerentur, vt accurrere nihilominus iu- dicio poſsint, hos procuratorem mittere o- portère, conſequens eſt dicere. Ita Innocen- tium c.z.de teſtib. diſtinguere,& Baldum putare, d. c.2. de teſtib. Iaſon d. õ. ſi quis iudi-
489 cio.prope finem.author eſt. lllud t ſuperio-
tifice vocatus quis proponitur. c. cùm dile- cti.de dolo& contumacia. Iaſ.d.. ſi quis iu- dicio.in fine. Vtroq; enim caſu mittendi procuratoris neceſsitas eſt,& meritò, hoc quidem propter ſummam vocantis autho- ritatem, quam reuereri omnes ſecundum Deum oportet, illo autem, ne, qui Eccleſiæ præſit, diu deſideretur,& diuinæ maieſta- tis cultus negligatur. Bart.& Doctores.& ibi laſo.d..ſi quis iudicio.in fi. per d. c. cuim
491 dilecti. Hoc t extrema parte diſceptationis
noſtræ tractandum eſt, quemadmodum,
qui ſe impeditum allegat, quod ait, probat?
& quidam lacob.de Areti.l. ſcire.H.ſufficit. verb.naturali iuſtitia.per ill. text. ff. de excu⸗ tu.& Archi. c.1. de dolo& contu. libro 6. iu- reiurando dato impedimenti fidem fieri, ſa- tis eſſe putauerunt, in quibus Oldradus Conſi. 6o. eſt tempus. num. 4¹. fuit, alij teſti- bus id ſolenniter probari debere reſponde- runt,& in his lacobum per. ¹. 3. 9. ſi ad diem. &l. qui commeatus. ff. de re mil. Ad idem lex. ſi quis exargen.§. an hoc. ff. de eden.& l. ſi creditor. C. de pigno.actio. facit. l. in exce⸗ ptionibus. ff. de proba. Roma. l.. 6. quod di- ximus.ff.ſi quis cautio. Arenam fuiſſe, Bar- tolus Bar. l.2.§. quod diximus. ff. ſi quis cau- tio.refert, qui poſt Gulielmum veteremiu- ris Magiſtrum, perſonę qualitatem ſpectan- dam putat perl. non omnes. 9. 4 Barbaris. ff. de re mil.& l. Quoties. de naufrag. libro u. eod.& aut.hodie.C.de minor. Adde.Rom.
d..quod diximus. nu./.& modõ iuriſiuran-
direligionem ſequi, modò teſtes deſiderari, ſcribit, d.§. fi quis iudicio. quam diſtinctio- nem Fulgoſius d. l. 2. 9. quod diximus. ff. ſ quis cautio.probat,& eſt Angelus d.. quod diximus. ſecutus, illud ei addens, ad iuſiu- randum decurrendum noneſſe, niſi cũ eius quodallegaretur, difficilis eſſe probatio ꝑ- ponatur, vt cùm quid in ſolitudine lococ; deſerto,& ab hominum oculis longè remo- to factum dicitur, quod& Paulus Caſtren- ſis d.õ. quod diximus. verum putat. Non
492² † diſcrepat ab his Baldi d. 5, quod diximus.
ſentẽtia, qui, cùm veriſimiliter probari teſti⸗ bus impedimentum poteſt, nõeſſe ſaris iul⸗ iurandum ſcribit, aliter atqʒ cũ veriſimiliter probariteſtibus, quod allegatur, non po- teſt. Tunc enim iudicem arbitraturumait, perſona, quæ impedimentumallegat, cait,
cui credi poſſe meritò videatur,& ita den tur
ff
—
1 droisätteme hnh qpGädhiau Nxde lcrndmmengpused In icectvesrü,9 ien eiuraſesmiqutlüd d S6g duüns pott du poniun per lideam int lieminrne&la e Kmmiulurnimnen nn alegbgonctndit
in opercömttearto
ur aoaiht nch cuim ſen aiendumtui,robe n Wqpoventedebuit lt wmae ricdlobam in eäperutocang ir danaeiamunite 1 ütengetamug 1 ündleunzxegrrse u elk uij Qunan u erüt,An 1 11. di Raon mniber d 19 dlocoaceane n d dr filag ahnaanenn dnr nummih 1 umaäßg i n onlten 1 ſcacegr ſ
(
ect e ſ 8
di K petb uoe,T!
4. 9 6 drüude d müctoni
eim— dubordoii riabe ſihide“
4

irbdecebitsen 3 ſt — Noöh lumman a 3, Aum reuereit an.“ Oponciloaen Z diucelteretut,4 d' usnegigrnur. Dn. d. Hliquis indicio, . deatremapa 5: naenndum eſt, A impecumallegu: an dam lacod de Ared. J mturaliiutitia peri m Archi cdedolo& a ndo datoimpedime i e putauennt, ing d 1. o.elttempus. num d ſolenniterprobarit A X in hislacobum pa ui commeatus. ff. d in quis exrrgen anlt à ditor. Cdepignoad n libus.f deprobaRd ds .f.liquis cauio. àl d- Dar.1 9.quoddidi d fer, quipoſt Galil u agiſtrum perſonect d dutat perl.non om*. nil. Gl. Quoties.d 1 aut.hodie. C.deml it od dicimus.nu.5 t gionem ſequi, mod 4 t. Ähüqussirde 14 fulgolius 41291 0, bbat, Eelt! 3u aulo eluich 3 11”
D'
9 ℳ†
ln
a
1
G
Acditur, quo aum dict e 7 Arepatobböbal au aeßusimwcimf dup — dumpote d ie 5 ſaib t altet 3 1 um 5d? — qöod S aiteſtt iicen 1ege Tunce-„imey n äg
Ao leme ncdipoli
Impen, dna, qur rnridvi 21 g
DECIILSIO turum iuſiurandum, aut non delaturum
493 Quod t cuùm difficilis probatio eſt, dixi-
LITVANICA I111 3
poſſeſsionis damnum filiumfam. ſenſurum, quæ, niſi pater comprobaſſet, adquirinon
mus, vt iureiurando res finiatur,&, cũ de 498 potuiſſet. Sed f hoc Bartoli ſententiam non
non magno præiudicio tractatur, admittẽ- dum eſſe, Paulus d.§. quod diximus. Caſtrẽ. belliſsmẽ putauit, quaſi credibile non ſit, ob rei modicæ compendium quenqᷓ́; peieratu-
49% rum. Illudtadmonendi ſumus, impedimen-
tũ iureiurando amplius, quàm ſemel, nõ ꝓ- bari, Bal. not. l. fi. ad finem. ff. de bo. autho. iudi. poſſ. idẽ Bald.& Ange. l. veluti. 5.hæc vox.ff.de edendo. Rom. rub. de arbitris. Iaſ. poſt Ange.& alios. d.. quod diximus.& ab hoc beneficio, qui quandoq; peieraſſet, re- pelli. c. paruuli. 22. q. 3. not. Rom. l. admonẽ- di.col.⸗.& rurſus.28. ff.de iureiurã. Alex.&
495 Iaſ. d.. quod diximus. Sed tan deferri a lu-
H
dice iuſiurandum exigimus?& placuit, de-
offendit, nam in ſpecie filijfamil. bonorum poſſeſsionem non petentis, initiò, vt Ale- xander d. 9. quod diximus. TPartagninus ait, conſtitiſſe, fruſtra eum bonorum poſſeſsio- nem petiturum, quæ à patre per abſentiam comprobari non potuiſſet,& idcircò de ea petenda ſolicitum eum eſſe atq;anxium non oportuiſſe.Cæterùm eũ, qui in ius erat vo- catus, cùm domo proficiſci debuit, ſcire nõ potuiſſe, vtrum aduerſa maris tempeſtas ve⸗ nienti futura impedimento eſſet, nec ne: in Milite, qui intra commeatus diem ventu- rus, ſeriùs iter ingreſſus d. l. qui commeatus. eſt. Ita Alexander Tartagninus Bartoli ſen- tentiam defendit, confutata Pauli Caſtren-
ferrid ludice debere, cæterũ, qui ludice non 499 fisopinione. Bartolo f quoq; Raphaël
deferente iuraſſet, tanq́; qui ſibi iurauit, non audiri, nec eò magis cõtumaciæ pœnas eua- dere. Rõ. d. 6. ꝙ diximus. poſt Bar. Conſ. ex facto ꝓponitur. per l. videamus.§. deferre. ſt.de in litem iuran. Alex.& laſ. d.5. quod di⸗ ximus. Nam iuſiurandum nemine deferen- te datum legib.non defenditur.I.z. ff. iure-
s iu. De t illo percõmodẽè Bartolus d.§. quod
diximus. quæſijt, an cũ, cui mari fortè ad iu- dicium veniendum fuit, probare ſatisſit, per id tempus, quo venire debuit, deſæuiſſe tẽ- peſtatibus mare, periculoſamq́; fuiſſe naui- gationem?& putat hoc amplius eum fidem facere oportere, ita maturè ſe ad mare veniſ- ſe, vt, niſi tempeſtas nauigationem impediſ- ſet, ad iudicium accurrere potuiſſet, ꝗd con- ſequens eſſe Iulij l. ꝗ cõmeatus. ff. de re mil. Pauli ſentẽtię ſcribit, in milit. qui intra com-
d. 6. quod diximus. num. z. arg. natatorum. l. ſi deceſſerit. ff. qui ab. da. cogan. Fulgoſius non pepercit, caſum, qui poſtea eſſet inſe- cutus, quod admiſſum eſſet, excuſare ſcri- bens, vt in Nauta eſt reſponſum, qui mer- ces contra domini voluntatem in deterio- rem nauem tranſtuliſſet, ſubmerſa enim v- traq; naue, nonteneri Nautam ait lex, l. fin. 6. ſi ea cõditione. ff. adl. Rhodiam. de iactu. qui naue, in quam merces eſſet trãslatæ, ſub⸗ merſa, proculdubio teneretur. d.§. ſi ea con- ditione. Ait deniq; idem Fulgoſius d.§. Id diximus. inter militem& eum, qui in ius vocatus ſit, multùm intereſſe. Nam in hoc priuatam vtilitatem verſari, ſcribit, in illo publicam: quæ maiore fauore dignal. vni- ca..fi. ibi quod communiter. cum concor- dantijs ibidem in gloſ.verb. cenſemus. C. de
meatus diem non veniſſet, deſiderantis, vt 5oo cadu. tollen. eſt. His t Fulgoſius, d. 5.
non ſeriùs ſe loco profectum doceat, quàm vtaccurrere intra commeatum poſſet. Quæ
497 † ſententia rationem habet,& crebro Doct.
poſt Baldum. d. 9. ꝙ diximus. Anto. de Bu- tri.c.cum non liceat.de præſcriptionib. Ab- bas. C. extramiſſa. eodem tit. per ea. quę not. ibi Inno. facit lex. ſed per prætorem.§. ſed cùm ſeriæ. verb. voluit. ff. ex qui. cau. ma.& l. ante. cùm ibi notatis. eodẽ tit. recepta eſt. Quanqᷓʒ non deſunt, qui eam vellicent, & carpant,& in his Paulus d.§. quod dixi- mus. verſ.ſi quis tamen. Caſtrenſis, qui no- cere negat id factum non eſſe, quod ſi fa- ctum fuiſſet, nihil erat profururum, l. fin. 5.
quod diximus.vt ingenij acumine& ſciẽtiæ fiducia fretus multa innouare ſolitus, Bar- toli ſentẽtiã refellere cõatus eſt, cuius diſpu- tationem Alexãder Tartagninus d. 9. quod diximus. parùm cohærere, infirmamq́; eſſe docet, multùm intereſſe inter Nautæ factũ, inquiens, merces in deteriorem nauẽ tranſ- ferentis,& in ius vocati, qui ſeriùs domo ꝓ- fectus eſſet. Nam qui, merces inquit, in de- teriorẽ nauem transfert, nõ id agit omninò, vt merces perdat, poſſe enim fieri, vt ſalua ea nauis, quò merces vehuntur, perueniat, eum tamen, qui parùm maturè domo profi- ciſcitur, illud agere, ne ad diem ſibi pręſtitu-
penultimo. ff. quis ordo. in bonor. poſſ. vt, v0⁄ tam ſe iudicio ſiſtat, neu iudici pareat. Ita t
cùm filiusfa. patre ita abſente, vt certior fie- ri ab eo non poſſet, bonorum poſſeſsionem ſibi delatam non petijſſet. Negat enim Mar- cellus d.5. pen. vllum non petitæ bouorum
Alex. d. S. quod diximꝰ. Tartagninus diſpu-⸗ tat,& rectè quidẽ Fulgoſij ſententiã refellit, quæ& ab alijs meritò reiecta eſt, eſſe enim ei conſequens, vt is contumax non ſit, non
modo,
— 5— 2

154 PETRI modò, qui oportunè domo profectus non eſt, ſed& qui ne pedem quidem domo ex-
502 tulit, quod deridiculum eſt dicere. Sed tan Bartoli ſententiæ occurrat, quod lulius d. l. qui commeatus. Paulus in milite loquatur, in cuius facto publica verſatur vtilitas, quæ priuatæ meritò præfertur. l.vnica.§.pen. C. de cadu.tollendis.in eo verò, qui in ius vo- caretur, de commodo tractetur priuato. Ita
503 enim Fulgoſius d.§. quod diximus.& nu. 2. Bartoli ſententiam infirmat, ſed parùm at- tente hoc ab eo dici, Alexandro d.. quod diximus. Tartagnino videtur. Nam, vt ad locũ, inquit, vbi ob impedimentum conſi- ſtere eum oportuit, venerit, nulla verſatur vtilitas publica, ea igitur re, quod in viam ſe maturè non dedit, aduerſus publicam vti- litatem quicquam factum eſſe, intelligi non
504 Poteſt. Adde, t priuatam vtilitatem pub- licæ ineſſe, nihilq́; priuatim vtile eſſe, vt Bartolus& Baldus authores l..§. huius ſtu- dij.ff.de iuſti.& iu. ſunt, quod non publicè
per quandam conſequentiam vtile quo
505(it. Eſſe I dicam item quædam publice vti⸗
lia, quæ priuatorum commodorum obten-
506 tu deſerere licet. Et t neab argumento pro-
poſito diſcedam, nonnè emanſori, cui miles intra commeatus diem non rediens compa- ratur, l. 3. Ö. emanſor. verſ. ſi ad diem. ff. de re milit. ſeruum fugientem perſecuto ignoſci- turc l. qui cum vno.§. fi. fl. de re milit.&, ne
1 emanſoris pœnas ſufferat, venia datur? Nec
507 huic modò indultum eſt, ſed&illi, qui,
G dum parentibus aut adfinibus fortè laborã-
tibus dat operam, ſeriùs ad Caſtra reuertit, ſuccurritur. d.§. fi.L. qui cum vno. Nam&æ, qui in ea cauſa ſunt, vt Arrius Menander author d.§. fieſt, emanſorum numero non habentur, aut certè emanſionis pœnas nul-
50 las ſuſtinent. Sed t& ſi, in Milite, qui in-
tra commeatus ſpatium ad Caſtra non re- uertit, vtilitatem publicam verſari dicamus, non continuò, in eo dictum adin ius voca- tum non producemus. Quid enim ſi ius publicum redditur? ius quippe noſtrum eſ-
1 ſe duplex, vnum publicum, alterum priua-
tum, nemo neſcit, hoc ad ſingulorum, illud ad Reipublicæ vtilitatem ſpectans. d.§. hu- 509 ius ſtudij. Vt t in ijs, qui ſacra, ſacerdotes Magiſtratũſve violaſſe, aut iniuria adfeciſſe
probantur, quorum admiſſum coërcere ius
publicum ſolet, criminis perſecutione cui- libet permiſſa, Doct. d.§. huius ſtudij.& hic ergò publice intererit, eum, qui in ius voca-
tus eſt, iudicio ſiſti,& veniẽdi moras nullas
io nectere. Sedtquia ceſſatio militis& litiga- toris, huius ad iudicij, illius ad commeatus
—
— ——
KOYZII
MAVREI
diem non venientis plectitur, non qua vti- litas aut priuata aut publica negligitur, ſed qua alter prætorem, alter ducem ſuum ‚ tar- dius loco profecti, contemnunt, nullam v, tilitatis in propoſito rationem habendam, zu conſequens eſt. Nam t nemo neſcit, in bel⸗ lo militaris diſciplinæ, quam vtilitatis cau- ſam Romanis antiquiorem ſemper fuiſſe,& idcircò, qui, quæ dux prohibuit, fecit, quive mandata eius non ſeruauit, rebus etiam pro⸗ ſpere geſtis, plectitur. l. deſertorem.§. in bel⸗ 5¹² lo. ff. de re milita. Quod t ſecutus Papirius dictator. QFabium Rutilianum Equitum Magiſtrum aduerſus eius im perium exerci- tum in aciem educere auſum, etſi Samniti- bus fuſis in Caſtra redierit, virgis cædi iuſ- ſit, ac Po. Ro.& trib. extremum ſupplicium deprecantibus, vix capiti pepercit. Durius 5t3 t illud poſthumij Tiburti& T. Manlij tor- quati exemplum memoratur, qui filium v- terq́; ſuum, ille, quia ipſius in iuſſu hoſtem adgreſſus eſſet, hic, quia cum Geminio Me- tio Tuſculanorum Duce prouocatus igno- rante ſe dimicauit, victores ſecuri feriri iuſ- 514 ſit. Celebre t eſt deniq; illud Clearchi Lace- dæmoniorum Ducis& ſcite dictum, à mili- te inquientis Imperatorem potius, quàm hoſtem timeri debęre. Plecti itaq; militis contumaciam, tanquam Ducem ſuum con- 5is temnentis, conſequens eſt. Contemni tau- tem a Milite Ducem ſuum iam tum conſtat, cùm maturẽè iter non ingreditur, quia iam tunc certum eſſe incipit, eum ad commea- tus diem in Caſtra peruenire non poſſe. Sic 516 † quoqʒ in eo accidere, qui Prætoris forte literis euocatus non maturè domo proficiſ- citur, nam& ab hoc ſeriùs profecto Præto- 517 rem contemni, palam eſt. Contumacia t e- nim nihil aliud eſt, quàm ius dicentis con- temptio.l. contumacia.ff.de re iudic. Igitur †& Militem, quia Ducem ſuum,& in ius vocatum, quia Prætorem contemnit, plecti zis dicendum eſt. Non t eſt autem dubium in offenſa Magiſtratus vindicanda ius publi- cum verſari. Vnde placuit, factam Magi- ſtratui iniuriam, tanq́; Reip. factam quem- libet poſſe ſuſcepto iudicioperſequi, atq;vl- ciſci, vt Paulus d.. huius ſtudij. num..(a- ſtrenſis adnotauit, æquè atq;ſacris aut ſacet- dotibus violatis. Doct.d.. huius ſtudij. da- zio né † quod diximus, à Milite& in ius voca- to Ducem& Prætorem contemni iam tunc cùm tam ſerò ſe in viam dant, vtnec hicad iudicij, nec ille ad commeatus diem accurre⸗- re poſsit, ſimile eſt ei, qui pœnam promilit, niſi opus ante kalendas Iunias effeciſſet, in
qua ſpecie, cùm certum eſſe cœpit, 6 ha⸗ endas
wonibos gut zn
2
zecurlelel
atioe 1
aulaeun i
1 causeſtv re diebue
us..fin 7 em arl drexpo. dies ed rentim iu uxe ren inen te Sg- th uoneln perin,n tummo d impicre lint. Nuo⸗ ſemerlna qunmnm ven et. videtur o laßlom gotau antenn 2- Ranüine dadn dl eudug ginon
4 6b
kenena Trobat,
dd.
700 Dwo
uodl 4 narc cad
lrbeereter ljautuime Licen ſttate⸗ de cuacept acanntem sinduendum ämgobeile ſpeim, qu merelenldo nolr qux ac mouummen tigeiiniecta,
It. Fhoceſt,
nitwlpiam elquscu dei quiſenn Rditinten inidere e düumen caul mdi xeinpe m araonm
d elis nanen 3 Limonam der.
dendanegen mavoi aiulciſhe N gurroane au bamer alngäncin

—— aciemetuce e 19 mi⸗
) W
1Sin aſtran ut ff t
DSo.RoAtiit
lus elletzie, d⸗
feaſ( ag lculanoruml mw. cdimicauit vi eiriil
vientis Impet raim ntimeri dedee äaqib maciam, tanq anan nntis conſequs laſdo Milite Ducem mumttu aatureiter non aurumn ertumelleinc ͦute em in Caſtrapé ε und3 Gin eoaccide* 18. cuocatus non nam Gab hocſ t ap ntemni, palam 1 3 hüaliudeſt, q* Sl* o.Lcontumac.
17 „ 0 a Magilt
eerlarl. 12
DECISI0 LITVANICA 7777
lendas Iuhñias opus effeci non poſſe, cõmitti tunc pœnam cap. 03. de verborum obligati-
gz0 onibus Proculus ſcripſit. Illud ſ tractemus,
quod Bartolus d. õ. quod diximus. exigit, vt qui in ius vocatus eſt, non tardiùs domo ꝓ⸗ fectus eſſe dicatur, quam vt ad iudicij diem accurrere poſsit, alioquin impedimentialle⸗ gatione fruſtra vſurus, quomodo accipim“. Et Angelus d. õ. quod diximus. in hac eſſe
cauſa eum ſcribit, qui tam ſeròô domo profe-
ctus eſt, vt, niſi duplomate vſus, id eſt itine- re diebus ac noctibus cõtinuato, l. continu⸗ us.§. cùm ita. ff. de verb. obliga. ad iudicij di⸗ em accurrere non poteſt,& ita Iloannẽ An- dreæ glo. c. cupientes. õ. cæterũm. ver. octo dies. de elec. lib. 6. ſcribere refert, eamq́; ſen⸗ tentiam Alex. d.9. quod diximus. Tartagni⸗
52 nus probat. Equidem, tyt fatear, ita ſe artan⸗
tem indignum eſſe, cui exceptio patrocine- tur, ſi quis caſus accelerantem fortè detinu- it, non eo magis indulgendum ei exiſtima- uerim, cui, cm domo proficiſcitur, tot tan- tummodò dies ſuperſunt, quot abſqʒ vllo impedimento ſtineri facieſdo ſatis eſſe poſ ſint. Nam ob multa, quæ accidere ſolent, ſemper laxius tempus ſummendum eſt, ne, quacunq; mora itineri iniecta, ad iudicium venire non liceat. Et hoc eſt, vt mihi quidẽ videtur, d Domitius Vlpianus lib. 2. Dige. 1.2,§. ſi quis tamen. ſi quis caut. non obſcurè ſignificauit, cùm ei, qui ſe artauic, id eſt qui antè profectus, potuit in tempeſtatem aut fluminis vim non incidere, exceptionẽ dan- dam negat:quod tamen cauſa cognita ſtatu- endum eſſe ſcribit, nec impedimentumalle- ganti dicendum, cur non multò ante iudicij diem profectus eſſet, non autem, cur nõ an- te,vt caſus itaq;, qui moram iter facientibus adferre plerunq; ſolent, ante vertamus, pro- ficiſci nos domo maturidũs oportet, nec ſatis fore putare, ſi, qui à iudicij loco millia paſſu⸗ um centum abeſt, quinto ante iudicium die domo proficiſcatur. Nam etſi vicena paſſu- um millia in dies ſingulos dinumerari iubet Prætor, l.. ff. ſi quis cau. prouidendum erit in ius vocato, ne, qualibet mora eunti inie- cta, ad iudicium accurrere non poſsit,& hãc ſententiam Paulus d..ſi quis tamen. Caſtr.
probat,& ego non inuitus ſequor. Nam&
——
158 rationem habet,& Domitij Vlpiani reſpõ- ſo d.. ſi quis tamen. congruens eſttempe- ſtatem accipere debemus tam mari nã, q uam terreſtrem, quę iter quoquò modo remora-
52²3 tur. d.9. quod dtximus. Sed t an caſu aliquo
detentum, ne ad iudicium veniat, eius re te- ſtationem interponere oportete hanc quæ- ſtionem Bartolus d.§. quod diximus. in im- pedito tempeſtate marina indicat magis, quam proponit. Quanq́; Franciſco Areti- no, Conſil. 16². verum eſt. vt laſon refert, ſi- gnificaſſe Bartolus videtur; quibus in locis interponi talis teſtatio ſolet, interponẽdam eſſe, extra ea eius interponendæ nullam eſſe neceſsitatem. Sed eam ego ſententiam non video Bartolo in mentem veniſſe, qui tan- tùm dixerit, eam interponi teſtationem qui⸗ buſdam in locis marinis ſolere, ſed vtrum neceſſariò interponatur, nec ne, id Bartolus neq; dixit, neq; ſignificauit, vt& Alexander d. 5. quod diximus. Tartagninus animad- uertit, qui hac in quæſtione illud ſequendũ eleganter putat, vt ſi apparere aliunde non potsit, in ius vocatum illo, vnde progredi tempeſtate probiberetur, vt ad iudicium ac⸗ curreret, veniſſe, teſtationem eſſe neceſſari- am, ſin minus, nullum operæ pretium eſſe, de re non obſcura teſtationem interponere.
524 Quæt ſententia probabilis mihi videtur, vt
huic videlicet ſoli, qui ius dicenti obtempe- raturus, domo profectus eſt, impedimen- tum proſit, non etiam illi, qui ſui itineris aliã forte cauſam habuit, ſi impedimẽrum, quod aliud agenti obiectum eſt, callide ad contu-
525 maciæ pœnas eludendas alleget. Prætori†
enim obtemperaſſe non videri, qui non ani- mo ad iudicium veniendi aliquo ſe contu- lit, non magis quam legatarius, qui fato Ca- pitolium aſcendit, paruiſſet teſtatori dice- tur, qui ea conditione, ſi Capitolium aſcen- derit, legatum dediſſet. l.2. ff. de conditioni-
526 bus.& demonſtra. Fati f enim, niſi voluntas
accedat, nulla inſpectio d. l.z2.& Bald. l. fœ- diſsimam. C. de adul. eſt. Quicquid deniq; fit, vel in delictis, qua facientis volun- tas eſt& propoſitũ, interpretati- one leguml.qui iniuriæ.& 1. verum. ff. de furt. accipi ſolet.
PETRI
S ]
—
—

3
— η◻̈α
26
28 30 34
36 37
456
PETRIROVYZII MAV,
REI ALCAGNICFENSIS, RE
7 I
LVREGONS VI. T p.
W Ir 52: 4 2*— 5. 1 1 12 „„ Deciſio Lituanica Quinta. TI VA] 3 HeII De fœnore ſiue vſuris. S V MM ARI V M. 38 Lhara hropriè in pecunia numerata eonſiſtit. 19111 11O e 4¹ Romani, vrbe nondum adulta, æs eudebant. Tutor pecuniam pupillarem ocioſam iacere paſ 43 Sententia Nicolai Abbatis, nullum eſſe pecuniæ
ſus, ſitnè ſuris pletlendus. Iurd tam humanis, quam diuinis legibus ſunt prdhibitæ. Lituani Ciues, eUm defibiuntur iure Theutoni- co, Pontihicum&(æſarum legibus vtuntur. Ius diwinum humanis conſtitutionibus præſtat, & orbi terrarum dat legem, e& in omni foro vieit. Pyopoſita mitio quæſtioaltius repetitur. Cauſidlicorum inſcitia auget laborem ius dicẽtis. Quæ deſunt aduocatis partium, iudex ſuhplet. Fænerator Cloatio V erriovnde dictus. vnde item I arroni. nu. ſeq. Cloatius Verrius ab Aulo Gellio irritus. Fænus Marcò Varroni d fœætu dictum, quvſi pe- cuniæ fœætura. Idem Nonio& Feſto placuit. V ſura Marco l arroni vnde dicta.& nu. 4 6. Inde item Aaoni Henrico Cardinali Hoflienſi, & Miolao Abbati.& nu. 4⁶. Teſtamentum vnde Seruio Sulpitio atq Iuftini- ano dittum. In teſtamentis qua quiſq; mente ſit ſpectandũ eſt. Ialla a Gellio& Alciato meritò reprehenſus. In vocabulorum alluſione Yariare ſcriptoribus licet. Furti vocabulum iuriſconſulti varis deriuant. Idem faciunt in militis appellatione. Carpitur Azo. Rei appellatio quàm latè pateat. Henrici(ardinalis Hoſtienſis lapſus. Aeris appellatione quid contineatur. cum nu. ſeq. & nu. 40. e ſeq. In ijs, quæ pondere& menſura coſtant, æqus, vt in js quæ numero, vſura edmittitur.& nu. 42.
Ao& Henricus Cardinalis Hoſtienſis defen-
duntur.& nu. 38. Item ius& miles vnde di- cantur. nu. eod.& ſeq.
Origmes vocabulorum quandoq vocabulis pa- res ſunt, quandoq fuſiores, quandoq anguſtio- res. nu. eod.&æ ſeq. eæ nu. 32. G& nu.35.
Dittum Aeélij carpitur.& uu. 29.& 31.
Priſcianus Grammaticus refellitur, qui bellum, quaßi minimè bellum dictum ſeripſit.& nu. 29. & nu. 31.
Luæ belli beneficio hominis conſequantur.
Franciſci Connani diligens coniectura.
Iuriſconſultorum, laus& in Repub. vſus item aduocatorum.
Furtum a furuo id eſt nigro dictum,& quare.
Fur nocturnus cum elamoris teſtificatione iure
acciditur, diurnus, non niſi ſe telo defendat.
vſum in rerum natura dicentis, re fellitur,
44 Qui pretio fruitur, rent habere videtur non mi-
45
47 43
49
50 52²
53 55
58 60
61 6²
63.
64
65
66 67
68
70
nus, quam, qui refruitiur, e; contra.
Quæ temporis puncto durant, propter Vtilitatè, ꝛure eonſictunt.
V ſura quid Vulgò,& quid Azoni..
V ſura in omnibus, in quibus mutuum conſſiſtit, habet locum vocabulatus accepto propris ve- ròmn pecunia numerata.
Quicquid ex parte debitoris aceedit ſorti, vſura eſt.
Extra mutui vſura regularæ er nõ contrahitur-
Pœænæ loco appoſitum, ſ ceſſat fraus, extra ſu- ræ cauſam eſt.
Inter pænam& vſuram quid interſir. e nu. ſec.
Quod a debitore ereditori nihil ſperanti datur Vltra ſortem, ſine yſuræ vitio accipi poteſt, cũ autem ſperanti, contra.& quomodo mntelliga- tur, cum duob. nuſegqq.
Qui ſperauit ex mutuo aliquid capere, etiam ſi ni- hil accepit, Deo eſt obnoxius, qui accepit hoe amplius homini, cum nu. ſeq. ui ſperauit quid vltra ſortem accipere, alioquin tamen mutuaturus, yltro à debitore datum re- ctè accipit.
Liberetnè fæneratorem delicto debitor gratiam ei fænoris factens.
Humana prudentia celare Deum nihil poteſt.
Eo, quod ablatum eſt, non reftituto, peccatum non remittitur.
Non quidquid ſorti accedit, vſura eſt, niſi pecu- nia poſgit æſtimari. cum nu. ſeqq.
Doctor dans alicui pecuniam mutuam, Vt fibi profitenti det operam, an yſuram committat? cum nu. ſeqꝗ. ad nu. 4ui.
Spectari, quod principaliter agitur, ſolet.
Quidam contemptis honorib. pecuniæ amore ca- piuntur, alij contraà, contempta pecunia hono- ribus ſtudent.
Cum res in dubio eſt, quod eſt animæ magus ſalu- tare, in Dei foro ſpectamus, aliter atq u fiid hominum. cum nu. ſeq.
Acceſſorium in grauioribus delictis nonmuus, quam principaliter actum plectitur.
71i Quæfluaria habens mancipia, hiue yruncipaliter
72
hoc negotium gerat, ſiue alteriau negotiationis acceſsꝛone leno eſt. Sine quæflus conſilio vſura non eft.
72 Quu pecunia mutuò auditorib. data frequentius
habere auditorium ſtudet, ſiue conciliandæ fa- mæ, ſine veteris retinendæ gratia id faciat,
peccat, fænerator tamen non eſi. 74 Honoru
„niide
Ageu 1 yee 4 A aunt⸗ „ Aubt E 0o uns,
fan ⸗ ruttoc
. „„ lythſen
A74 A 1 4 à Aande ſlaniis
huu nun dat
8 Kalad r ſe, 4 pen d ntz, 3 hDs ictumaiau 1 nube. 2. oHt 8 NMäüd lam ar Fgli⸗ 87 ſtuhte dajiunmur oh ataun ita abahſingaaa Aäde Ngundeni 7 . dhalaag ce 8 LEn tpäuh— 1 g made fin arulgon 4
fau Nerntoh eon do Non knanſuom o, du ueernt unſaame aam. 4 de ln at ubcagexcu h lant ehenietudine 94 lege leeenuaensſen na tten ian. 9(n vuulinnun fia (u ze Aicutupene y Lund urnuuizuteh ün mellüſnnhe
95 Ant te Vnadentuu us 9) haſg lausentuiotan do(angee fnfgtut
hermnansfelan ) 8 h bot m d an Vnuchetaanc
R
d helni lefen
A,g 9 1 2n uünj nufi 11 Hnahungag
4 C mn 2 105 A A mn altaagr 5 5„ 3 antg Orlm.
7 Ihim ſalaundes in
3 W 108 Ln
1 ann nuſernter aig
¹* 6ʃʃ 3 1 i onnanan. un 1 Alrete9,
5g dulte ,,
d AMlan
uz en 1
- Hchareg 1 7 han. Nuc 114 Tat 8 7 us Aeh neſe Wude,n
a hurnan
16 Dipiy
i De⸗. Paes iſen 10 Banni 1 bueluſin no 4 6 4 1*
1 Tenan d Uuſan. m ſe qunn

fara drnbr dde lhri A uniena
fg. be, ſnſit eutentuN„ netaug 239 1 azza Tummus as uepen ſ B hreteff aen 1ℳ7, Gun, 94* ath, pun & ken — 19 1R8 dun e 4 eten 7 16 range 34 121* . u 9' 1 2 mnp Klul enrs 1 u aL ſ Ihhh ½. L n. 4 4 Rrat. Iutegukder Pitanh Deſundeg d bindn
eff. V „E4 Kukua eginigan *nog Neg.
zte/ penun o Ltmaia Luod 4debitch aS ith inaraah 71 lensſorten— v ſun eed autem yefanl a tatatali tu tum duol* 00.
hai perzuiterſ& altaaſn
ai perauit ſu= aſumaiun
n 1 mutud— Ptra dh- dl ctlpil. 4 4 veretue ſenen A7 Keldeu
Etæνο fach. b
mana pruda 1 Alare!
9, quodablt nedk, nor.
5 44111†1 mon remittitu! 1
DECISIO
74 Honoris conſeruandi gratia occidere hominem licet. 75 Fugere probrum eſſ. 76 Defenſio omni iure permittitur. 77 Turpe eſt pecunia celebritatẽè nominis quærere. 78 Reipub. intereſt iuuentutem reclè formari. 79 Ingenio, natura, doctrina& inſtitutione alij alijs braitant. g0 Auditorijs, vbi artes traduntur, multa tributa ſunt priuilegia. 8 Nummi vſus non eſt fæneratio eum nu. i2» ñ.. 82 Mutun nõ dantis, ſed accipiẽtis cauſa interuenit. 83 Subuenire egentibus mutuo dato oportet. 84 Peccat, qui opem egenti non fert. 85 In Doctorib. dictum ad alios cuiuſlibet artis hq- mines producitur. 3s Doctor& alij lucrum, hominibus ad ſe mutus dato illectis, factum reſtituere pauperib. debẽt. 87 FLtrum Doeere Seneenier Defhe& de Po- loniæ conſuetudine, ſecundum quam ereditor pignoris fructus ſorte ſalua facit ſuos, latiſsima diſputatio, cum plurib. nu. ſeqq. 88 Qui facit, quod publicè putat licere, nõ delinquit. 89 Contractum iniens, qui vulgò non creditur vſu- rarius, vſuræ erimen non contrahit. 90 Non intelligitur eulpa, quam cõſuetudo admittit. 91 Quod publica conſuetudine admiſſum eſt, delitto caret. 3 92 Conſuetudo à dolo e culpa excuſat. 93 Quod illicitum eſt conſuetudine fit licitum. 94 Iudex coutra legem iudicans ſeruata conſuetudi- ne non facit litem ſuam. 95 Conſuetudo generalis bonam fidem indueit. 96 Conſuetudo d falſi& cædis ꝓœna excuſat. 97 Quod legibus introduci poteſt, idem& conſuetu- dine. Par enim eſt nõ ſcripti poteſtas, cũ nu. u2⸗ 98 Antiqua iuriſprudentia vſuras permiſit. 95 Pecunia pupillaris periculo tutorum vacat. 100 Communis error facit ius. 10i Argumenta ſuperiora refelluntur. eum nu. ſeqq;. 102 Serui fuga minus habet delicti, quam fænerat io. 103 Conſuetudo Polonica defenditur à Beroio, quo authore creditor pignoris fructus lucrans ſoli Deum ltorem Sa vu egt. 104 Carpitur Beroü ſententia,& nu. 106. 105 Auaritia idolorum cultui proxima eſt. 107 De yſurarum quæſtionib.& ſimilibus Pontifex
————.—— 1 ———— 8———
LIT VANICA SFP.. 157
124 Qui violat Aſylum maieſtatis reus eſt. n Fæneratores pecuniæ, quæ ex ſe nibil produtere poteſt, fructum quærunt. 126 Seruus in Alum fugiens rem iuri naturali e Gentium conuenientem faeit. 127 Fuga libertatis cuiuſdam ſpecies eſt. 128 Fænerator leges diuinas atq humanas Violat. 129 Admiſſum ſeruorum in Aſylum confugientium leuiſimum eft. 130 Principum ſtatuæ& Eecleſiæ æquè ſanctæ ſunt atq; Aſylu, nam nec inde extrahere queng licet. 131 Apprehendens ſacerdotem euchariftiam deſeren- tem auelli ab eo non poteſt. 132 Qui ad Principum ſtatuas ſacramde æadem con- fugientes gaudeant immunitate,& qui non. 33 Dommi ſeruos inclementius a ſe tratlatos venun- dare coguntur. cum nu. i4i. 134 Expedit Keipub. illibatam eſſe dommorum in ſeruos potestatem. 135 Exemplum memorabilis ſæuitiæ domini m ſeruii 136 Perfugium ad Prineipum ſtatuas ædem ſacram aut Aſylum quandoq delicto caret, quandoq; publicectile eſt, quandoq delinquentibus tri- BHuit veniam, cum nu⸗ſeg 138 Seruus in Aſylum fugies quare fugitiuus nõ ſit. 139 Tam ſeruis, quam liberis confugere in 1ů⸗lun licet,& quando. cum eha 142 Coneladitur contra Bartolum, cum nu ſeqq. 144 Mais eft delicti fæneratoris, qudſerui fugitiui. 145 Pœnæ pro modo delicti imponuntur. 144 6 Quæ æna ſeruorum fugitiuorum. 147 Fuga in ſeruis res eſt naturalis. 143 Fæneratores tam diuinæ, quâm bumanæ leges plectunt. 149 Legis diuinæ in fæneratores pœænas æternas con- ſtituunt. 150 Furdupli abud Romanos olim, fænerator quaa drupli condemnatur. 151 Marco(atoni fœnerari& occidere idem. 152 Pauper trucidari fœnore dicitur. 153 UI furæ malum. 154 Pecunia eſt vita hominis,&& ſecundus ſanguis. 155 Alimoniam detrahere, necare eſt. 156 Plutarchus fœæneratores barpyis comparat. 157 Pænæ iure(anonico in fæneratores, eorumq; fau- tores conſtitutæ. cum nu. ſeq. 158 Leges de ſuris ferre, ſancire, dictare, ſeribere,
Can quidquid] etetif cognoſcit. on licet, ſcriptasq; delere oportet.
„ eſit el un m 108 Legem de vſuris ferentes dictantes aut ſcriben- 159 Leges diuino iuri contrariæ nec, cum feruntur, „-g,, r Krununh tes ſunt excommunicati. valent,
1, ne, ſel h uſhi 109 Lex de vſuris lata deleri debet,& quare. nu. ſe. 160 Locare domum fœæneratori non licet.
Prohukhes 7,7 u. 111 Lex humana diuinæ repugnans, ne tunc quidem 161 Princeps expellere ex ſua ditione fœæneratores de⸗ cum mh./e,, u nu cum fertur, valet. bet. 4 utter“g”..„ 7.
Fectal,ſunh e nu 213 Conſuetudo approbans dſuras iure Canonico da- 162 Affirmans fænerare licere, hæreticus eſt.
mdum contenn cuxan natur. 163 Platonis in fæneratores lex.
hiuntun u0 1 114 Totius orbis conſenſu vſuræ permitti nõ poſſunt- 164 Cato fœneratores Sicilia eiecit.
ribus— Sundefi 115 Neueeiei nai de itaranhenabithie e 165 vnsheai en .„ ubi Uu 14 /5 k⸗ unrelmd 2 ¹, 9, latο...
ure, in Deuſo X Vn 116 Distinctio Beroi præceptoris quomodo procedat. 166 Coneluditur contra Bartolum.
poniumcum 1„ 117 Decipiũtur, qui conſuetudinis legi diuinæ repu- 167 Quod morib. contra legem diuinam introduttum lbrunin] a ſer gnantis obtentu eluſuros ſe magiſtrati putant- eſt, non conſuetudo, ſed ſurpatio atq; corru- 1u 2 neiyas d. unn 9 118 Bartoli argumentum diſcutitur. btela dici debet. cum nu. iss.ʒ (uant he ue u, 1ig 119 Carpitur Beroiug. 168 Quod iure gentium licet, conſuetudine probiberi Sehu, 4 danue 120 Aſyla Græcis templa ſunt. non poteſt, multò magis quod iure naturaæ&
tneg. ℳ 121 Fænerare tam diuma, quam humana lege prohi- Dei eſt conititutum. 16N0„⸗ℳH.. 2.
7 aurd IDA eg uturnitas peccatum auget.
trelu, en Weun bemur.*. 170 Diuturnitas peccatu 95 75 ne u und 6 122 Alum olim quare inſtitutum. 171 Peccatum iteratione acerbius redditur-
„ 7V”—..— 4„„.„. 4 2 8. dai petunun dteung 123 Romulus Græcos imitatus inter vrbis initis A0- 172 Iudæi ſolis olim(bananæxis fœænerare DarRepen, Jabere ausun raen lum aperuit,& quare.& duaré. F 173 4 „ V
„rn, 1a ſenus 1 ſfen
* r— 1 N2—O.Oę—

158 PETRI ROYZ II MAVREI
173 Qusd noſtrum eſt, recuperare quibuſcunq; arti- bus ab iniuſto poſſeſſore poſſumus. cum 4. num.
73.
178 Damnum emergens ſine vſuræ vitio peti poteſt, & nu. ido& ſeqq. G 183.
179(um alte rius ꝛactura nemo locupletari debet-
182 Salicetus carpitur.
18 4 Non modò damnum emergens, ſed lucrum etiam ceſſans iure petitur. cum 3. nu. ſeqq.
185 Petro Arciecouio cauſarum ſublechiticaruma- pud Regiam auditori conſulenti reſpondit au- thor.
188 Concluditur Judæos rectè& iure Chananæis ſæ- nerure potuiſſe.
189 Quod fϾnus iure diuino fuerit prohibiti,& quod non.
180 Cum fœnas zouo iure diuino indiſtinctè probhibe- atur, illud permittere Conſtitutiones humanæ nullo caſu poſſunt.
191 Legiſlatoris officium eft peccata corrigere, non mdul gere.
19 2(ædes iure diuino non ſemper punitur.
193 Conſaetudo puerorum Bononienſium lapidibus certantium improbatur.
194 Lui legem ferre non poteſt, nec conſuetudinem iuducere el iuuare.
195 Lex eft conſilium prudentium.
196 Conſuetudo ius diuinum tollere non poteft, ſed bumanum.& nu. ſeq.
198 Marſalaus carpitur.
199 Multieudo excuſat delictum.
200 Incertitudo excuſat delictum,& quare, eum 2. nu. ſe*—.
202 De ſuſpitionibus nemo damnari debet.
203 Satius eſt impunitum relmqui facinus nocentis, quam innocentem damnare.
204 Concluditur contra Mayſilium.
205 Falſi crimme nullũ magis infamat, grauius; eſt.
206 Cardinalium priuilegium in damnatis liberan- dis, damnatos ob falſum non liberat.
207 Falſi crimen iure diuino deſcendit.
208 Excuſat à falſo, quod bona méte,& propoſito fit.
209 Keam linguam aut manum non facit, niſi rea mẽs.
210 Legis& conſuetudinis par eft authoritas.
2u1 Quod ius diuinum vetat, bumana conſtitutione permitti non poteſt.
212 Tolerantiam in his, quæ peccato vacant, non ha- bet conſenſum.
213 Meretrici ſtupri mereedem perſequenti actio non datur,& in qua meretrice intelligatur,& qua- re. cui 3. nu. ſeqq.
2177 Inſtituti meretricij& fænoraticij comparatio.
208 Quod meretrici datum eft, nõ repetitur, ſed quod ſcauerdtori.
2 ½ Faænerator ex quæſtu ſuo decimam ſoluere,& e- leemoſynam dare nou poteſt. meretrix autem ex
ſuo quæſtu potest.
220 An vſuræ permitti humanis coſtitutionibus poſ- ſint, latiſzimè diſputatur. cum plurib. nu. ſeqq.
221 I ſuræ à vVeterib. Viris prudentib., Imperatorib., Regib.,& alijs Principib. olim permiſſæ.
2²22 Pyrm cipes ſine iuſta cauſa, nibil facere credun- tur.
223 Prmceps ius diuinum alias limitatum poteſt ex cauſa limitare.
22 44 Pontiſex ſummur Wetita iure diuino quandoq permittit.
225 Naturæ congruit, bene facientibus benefacere.
226 Non eſt, contra ebaritatis officium, beneficium ab eo aceipere, cui dederis.
227 Volenti non fit iniuria.
228 Lui forus ſunt, nihil ad nos.& nu. 230.
229 Pontifex in jjs, in quib. ſecundum ꝛus bumanum mortaliter peccatur, diſhenſare poteſt, nõ quoꝭ in ijs, in quibus ſecundum ius dꝛuinum mor- taliter peccatur.
231 Alexandri& aliorum diſputatio perſtringitur.
232 Iſurarum cauſa, non ad Principum ſecularium, ſed ad ſolius Papæ cognitionem pertinet.
233 I furas neq Princeps ſecularis, neq ecele ſiaſticus etiam Iudæis permittere poteft.
234 Seruus legem domini tollere non poteſt.
235 Imperator, Reges& Principes, Dei ſunt ſerui.
236 Papa eßi ſeruus ſeruorum Dei.
237 Luicquid contra legem Dei fit, peccatum eſt,
238 Leges, quibus vſuræ permittuntur, nee, cun fer- rentur, valuerunt.
239 Diuma lex, vt eius author Deus, immutabilis eſt,& in omni foro vmeit.
240 V ſuræ nulla lege ciuꝛli aut conuentione publicæ vel priuata fieri licitæ poſſunt.
241 Ad vſuras nemo naturaliter aut ciuiliter obli- gatur, nec earum perſequendarum gratia atlid dari poteſt, etiam Iudæis.
242 Vſuræ Iudæis Paulo Caſtrenſi authore publieæ conuentionis ſeruandæ gratia, ſolui desent.
24 3 Royzius a Paulo(aſtren. diſſentit.
244 Clemens Quintus Pontifex Maximus de yſuru leges ferre vetuit.
245 Leges vſuras permittentes deleri debent,& eis Vti non licet.
246 Lege diuina vſuras probibente Papa ſoluere ne- minem poteſt, etiam pietatis cauſa.
247 Hominis ab hoſtibus redlimendi gratia fænerare non licet.
248 Mains eft fænerantis, qudm mentientis de lictii.
249 Mentiri authoritate Pontificis non licet, vt nec animam oceidere.—
250 Mendacium maius peecatum, qudàm fornicatio.
251 Fornicatio permitti Pontiſicis authoritate nou hoteſt..
252 Cur bominis ſeruandi, quam redimendi cauſa mé- tiri, quam fænerare mmus eſt deliclum.ʒ
253 Confutanrur argumenta provfurarum permißsi- one adduta cum plurib. nu. ſe†—.
‿
254. Veteres ignoratione Des veri vſuras permiſe-
runt.
255 Imperatores vſuras maioris mali fuga induxerut, fines ſuæ iuriſdictionis ea re tranſgreſſ.
256 Reges es ali Principes fænerare Iudæu permit⸗ tentes reprehenſit.
257 Qua lege Princeps ſolutus non eſt, alios es ſoluere non poteſt.—
258 Conſulitur Pringçipibus vt leges de ſuru luus & priuile gia aboleant.
259 Epiſcopus Concordienſis ob permiſſas Iudau v ſuras temeritatis ſuæ pœnas Deo pependi.
260 Diſputatio de vſurarum permiſsione mfſari est.
261 Carpuntur mali conſiliari Pricipum.
262 Redit author ad diſputationem de vſurts.
263 Præſumi pro Prmcipe, quomodo intelligitur.
264 Argumentum dicentium legem cauſam perpe- tuam non habentem à Principe poſſe diflmgui, bis refellitur,& nu. ſecq.
266 MNoua lex diuma indittmiè probibet ſuras.
267 Lex(hrifti tam Iudaos, quam(hrictianos tenet.
268 Ar gumenlru⁵
19 A oA, vo 7
71. 51 fen 771* Jfelan. forizn
d Fuh
n. gunnu 427 T L duifener In ran Behusu An M
. r A Furiſuntginh⸗
e ntullurn. 3 maluas uma„ 4 n Defd a palture dun 4 9 ʃ% 1. 151* reſttiaſtis 0 Rn ſel* 7„ Flen atettibus /udad it earou.28. 2 cum nuſecſo ſ „ Wn KcGnlinunh Heal 3 211,7nt w nuiitunanune
AA Vaguanunm ife an wmkarfeanuure. Ha nſeluiuantene An Vnunumin 1lng4
a wnuyjnldet, 11p Vun euugryerea d nudfenutrope: 1 ie Tenquntanre,„ un Aeck. Wh Caumennn vſun b nun 1lan vyuructruere 1 rluu alunun Whu ellreryulntu He. heruniamalieremas aͤturadutenun, Ä he maneimalerun wnim unniſerſutkthee Vm Ranatito mnaae u Maneaſugatum Ie vfennn undual d Wmürnhund, 1 0 u-Enhmuduf N 6 ſunl kauuſſaus 8 Unla lnefe ln T uhln d Hrayter puitun G Ianafeeneah h ſbon anue 3
Le 3
33 Dan 9 Wenn,e,

nkrachan.
8 ieunde iingn,
at d 3 9 „. 8 Alap, 1 11 ſ6 8 dahege
Fentur. s ner un ler, dt eun 8g, eit, E Memm ford 2 Jſn 4 Tulalege ci 8 69 den an
W
11 Iudt teri!s 7 e,e. AſRfah emo h e 7 5 10. 94† Ner ks n] 1X g, — d4n 4art peteit enam au 9 7„— 1 ſarc lades. Dhaehae I 10⁰]* 0 7 2 an Oytus, 4 Sauo(4 18 „„ ene n Luntus 1.1 TT . detnat .—* Vulc perm Ansdes JII nenltcet. dlurs ſuras„ Watnfe mmen yeteſt, etia en
Tomurs db boſtaba 3uten von licet. ſaiur efi ſenerant t* ii en fentirianthoritat’ uſe mamocetdere. tet
ſendecium maus t1A=n
„Mn permut! h
ruam Pa²!
guem fænerd
turargum. vI
dacum] u 2n Cen 1 1ℳ 1
eNGn77 4* e 4 „9 pritcepi dal
1
—
44 99 ſ Frhh 8
268 Argumentorum pro vſuris diſputantium viti- 318 Iudæos, vt nos ipſi, diligere debemus. um,& nu. ſeq. 319 Iudæo egenti eleemoſyna à Chriſtiano danda. 269 Fatla licui decimarum gratia ius diuinum non 320 Infantib. Iudæorum nutrices Chriſtianæ in ne- læditur. ceſßiitatibus non ſunt denegandæ,& quomodo-
270 Meretrix& Hiſtrio ex ſuo quæſtu decimã ſolue- re poſſunt, ſed eam eccleſia nõ recipit,& quare.
271 Piſcari,& foro operam dare, natura vtrunq li- citum eſt e honeſtum: fænerare verdò illiciti eſt narura atq; inboneſtum.
272 Die feſto qui piſcatur, forò ve dat operam, in tem- pus tantum peccat, qui fænerat Verò, in tempus Gnaturam.
273 Dies Deo dicati quandoq impunè non coluntur.
274 lus diuinum aliàs limitatũ limitare Papa poteſt.
275 Agrorum culturæ dare operã diebus feſtis licet.
276 Quod ex neceſgitate ſit, peccato caret,& quare, cum nu. ſeq.
278 Obligatio ad antidora in pactionem deduci non poteſt, cum nu. ſeqq;.& nu. 282.
279 Luæ vſu conſumuntur, locari non poſſunt, niſi becunia fortè ad oſtentationem.
280 Mibil magis contrarium eſt fœæne rantium conſt- lio, qudm beneficium dare.
281 Mutuum ſpe lucri datum beneficium eſſe deſinit.
284 Creditor mutuum dans obligare ſibi debitors, vt
aliquando ipſi viciſim det mutun, non poteſt.
285 Qui mutuum dedit, accipere à debitore ſupra ſor- tem, quod offertur vltro poteſt.
286 VI ltra ſortem quid accipere, quam, ſperare, cur minus liceat.
287 LVitꝛum argumenti pro vſurarum permiſione facti detegitur.
288 Fœnerator vſuras extorquere vi dicitur, etiã ci à volentibus ſoluuntur,& quare. uu. ſeq.
289 Pecunia eſt res violentia.
290 Qui data pecunia mulierem adulterauit, vi com- miſiſſé dicitur adulterium.
291 Auariſsimum eſt mulierum genus.
292 Auaris omnia perſuadet pecunia.
293 Pecuniæ mutatio non æquè atq; datio vim adfert.
294 Fænus conſenſu partium fieri licitum nõ poteſt.
295 Tëpore feriari humana legi inductarũ litigaro- rib. volentibus recté ius dicitur, aliter atq́; e um lege diuma feriæ ſunt inductæ.
296 Aduerſus id, quod eſt cuiuſquam fauore prohi- tum, nihil vel eo volente fieri ꝓoteſt, vſq ad nu. 304.
305 Luptiens propter publicum bonum dari prohibe-
tunr, id ab vltro offerentibus accipere non licet.
306 Fænus à/ onte dantibus accipere non licet,& quare.
307 Vtrumludæis fænerãädi poteſtas ex cauſa publies fieri poſsit.
308 Nullus Princeps ſecularis permittere Iudæis fæ- nus exercere poteſt.
309 An Hapa id poſsit, variæ de hoe opinioner.
310 Intempeftiua reuerentia eſt, illud cui tribuere, quod ipſe ſcbi competere negat.
3uu Rationes præcipuæ, quib. Papa Iudæis fœnerandi poteſtatem facere poſſe videtur, recitantur& refelluntur, eum nu. ſeqq.
312 Iudaorum ſalus negligi à Papa non debet, cum nut. ſegcj.
313 Deteſtabilior eſt error hæreticorum, quàm Iudæ- orum,& quare.
314 Tgnoſcendum Iudæis e& quare.
3¹15 Luod dicitur de ijs, qui foris ſunt, nihil ad nos, quomodo intelligarur.& nu. ſeqq.
3. en e —— 8 —————
321 Iudæls Christiani ſeruire non debent.
322 Chriſtiani cum ſudæis neq; cibum capere, neq la- uari, neq; habitare, neq eis vti Medicis debent.
323 Coneluditur Papam ludæus fænerandi poteſtatem facere non poſe.
324 Non debet quaus inde impunitatem habere, vnde pœna erat expectanda.
325 Falſò putant ludæi Chriflianos ipſis eſſe alienos.
326 Inſpici veritas debet, non opinio.
327 Iudaæi ſolis Chananæis fœænerare potuerunt,& ſuum fænerando auferre, non alienum.
328 Lex Chriſti fœænerare ndifticlè vetat.
329 Iudai lege(briſti tenenturx.ʒ
330 Iudai ad ſuſcipiendam Chrifi religionem, eom- pelli non poſſunt, Chriſtiani ad retinendam
oſſunt.
331 Iudæum eſſe delictum,& quando in Iudæos vin- dicandum, cum nu. ſeq.
335 Differentia inter opinione& facto delinquentes.
336 Argumentum Alexandri Tartagninis refellitur-
337 Clementina de vſuris contræ Paulum Caſtrẽ.& eum ſecutos declaratur ab authore.
338 Paulus(aſtren. capitur, conuentionem de vſuris a ludæis exereẽdis factam ſine ſcandalo eſſe atq; honeſtam dicens, non grauem, ſed ſuauem.& nu. ſeqq.
339 V ſuræ creditoribus ſuaues, debitoribus autem amare.
340 Adquirere, beatum eſt, amittere verò, miſeru.
3 41 Vſura Haæbreis morſus dicitur& qui eam cahit mordere, plecti item vſuris, vt pæna dicitur-
342 V ſuræ diuturnitatæ conſuetudinis non defen- duntur-
343 Lex tam conſuetudinem ſequentem, quam ante- cedentem tollit.
344 Vſurarum permiſdio, nec publics tilis eſt, nee neceſſaria, imò damnoſa,& nu. ſeq.
346 Omnis aætas habuit,& bonos& malos. S
347 Publicdè vtilitatis aut neceſſsitatis cauſa permitti vſuræ non poſſunt...
348 Vſurarum prohibitio ſola Dei voluntate conti- netur.& nu. 352.
349 Lex, licet dura, ſeruanda eſt.
350 Omnium quæ conitituta ſunt, ratio qucæri uon debet, in lege præſertim diuma.& quare, cum nu. ſeq..
353 Nallus Prineeps, ne ipſe quidem Papa, fœænerãdi poteflatem facere etiam Iudæus poteſt.
354 Papa vſq, ad animam es ſanguinem ius diuinum deſendere debet.
355 Conſuaetudo Polonica, qua eft receptum, yt ere- ditor ſalua ſorte fructtus rei pigneratæ ſuos fa- ciat, authoritate Regis ſenatus ac populi con- firmari non poteſt.
256 Creditor fructus reipigneratæ in ſortem compu- tare recuſans coram ludice eceleſiaſtico conue- niri poteſt. 8
357 Quibuſdam caſibus creditor ſine yſuræ vitio fru- ctus rei pigneratæ facit ſuos.
358 Cum in quærenda pecunia, qua mutudò data eſt, laboranit creditor, an fructus rei pigneratæ fa- ciat ſuos, diſputatur..
359 Iteman, cùm ſpecies non eſt, debitorem pignus luiturum, idem quoq dicendum ſit-
H 4 z6o Omne
——õ;——-— ——————— A

160 PETRIROYZII MA VREI
360 Omme genus fradun e re pigneratad ereditore præceptor, minuit ſortem.
361 Vſus inſtrumenti rei pignoratæ minuit ſortem.
362 Fſus ornamenti rei pigneratæ nõ mmuit ſortem.
363 Operæ ſeruori pignori datorum ſorti impudatur.
364 Iumentorum vecturæ exonerant piguus idem in cæteris quæ pecunia æſtimari poſſunt.
365 Ille rerum vſus, qui æſtimationem non admittit, ad ſortis exonerationem non pertinet, cum du-
obus nu. ſeqq.
368 Fructus rei pigneratæ ante conſumptiouem ſor- tem non mmuunt,& quare. cum nu.374.
369 Frutlus pendentes pars fundi habentur.
370 Fructus pendentes inter immobilia numerantur.
371 Fructus ex re pignerata percepti pignori ſunt.
372 Suc rei pignus non con ſiſtit.
373 Fructus ſorte recepta cum pignore reſtituuntur.
374 Species cum quantitate non compenſantur.
375 Lucæ mter ſe functionem non recipiunt nou com- penſantur, aliter atꝗ quæ recipiunt, vſq; ad nn. 380.
379 Cærpitur Beroi dubitatis.
381 Fructus intelliguntur deduttis impenſis etiam à Prædone factis,& de quib. impenſis ntelliga- tur, cum duob. uu. ſeqq.
384 Impenſce neceſſariæ quæ.
385 Impenſæ vtiles quæ.
386 Quæxdam impenſæ modo neceſſaria, modòè v'tiles
Junt.
387 Inter impenſas neceſſarias& tiles quod ad de- duc᷑tionem quid mterſit.
388 Impenſc vtiles quando deducantur,& intra quẽ modum,& quando non, vſq; ad nu. 390.
391 Peiliter impenſa, niſi reddat debitor, tollit eredi- tor,& quando.
392 Impenſæ voluptariæ quæ, es quæ earum condi- tio.
333 In voluptarijs impenſis æſtimãdis quid ſpeftetur.
394 Impenſæ voluptariæ in rebus promercalibus loco Vtilium ſunt,& quare.
395 Qucæ impenſa voluptarijs adnumerentur, cum nu. ſeqq.
396 In Polonia& Lituania magnus balneori vſus.
399 Cayrpitur Accurfius.
400 Creditor fructus rei pigneratæ tempore peritu- ros Ancharano& Anagnino authoribus ven- dere tenetur.
40 Ancharanus& Anagninus refelluntur, cum nu. ſeqoq.
402 Quæ diuerſi generis ſunt non compenſantur.
403 Fructus rei pignerata quà diu maneat debitoru.
4⁰04 Creditor fructus rei pignoratæ, qui ſeruando
ſeruari non poſſunt, vendere non cogitur,& nis. 6. G u. A. 11.
405 Ldem in pignore, cũ ex pacto illud vendere lieet.
407 Fructus rei pignoratæ, ſi imputari ereditori ni- hil poteſt, periculo debitoris pereunt, vt e
ipſum pignus cum nu- ſeq.
409 Creditor non cogitur fructus rei pignerare con-
ſumere,&e quare. cum nu. ꝗn1.
4i0 MNemo emere cogitur.
4 12 In fructib. tam, qui ſeruando ſeruari non poſſunt, quam qui eehhn, e facultas ereditoris.
4¹3 LQuando ereditor re pignerata vtens furtum eo- mittat,& quando non.
4 4 Quod legis authoritate jit, iuſtè fit.
4 5 Vtrum percepti frultus, an& qui percipi potne-
runt, ſortem minuant diſbutatur, vſq; ad uaum.
435
416 Fraudi eſt ereditori, cum fundo pigneruts ne⸗ glecto ſuum mmus fertilem colit. 4 Inciuile eſt Hoſtienſe authore ad colendum- grum pigneratum cogere ereditorem. 418 Imputatur creditori ſi locari ſolitam non locauit. 4 9 Loannis Calderini impropoſita quæſtione opinio. 4² Malefidei poſſeſſor tenetur ad fruclus, qui per- cipi potuerunt. 421 Anutonij Butrij m eadem quæſtione diſtinciio, it: Abbatis nu. ſeg. 4 ²3 Beroius c Royzius Butrij diſtiattionẽ probant. 4²4 Creditor in re pignerata dolum es culpam pra- at. 4²5 Lex culpæ faciens mentionem leuem etiam in- telligit. 4²6 Pignus debitoris& creditoris gratia mnterut- nit. 4² Hoſtienſis refellitur,& nu. ſeq. 4²28 Culturam fundi negligens in qua culpa ſit, ſata- ne an leui. 4²9 Creditor m re pignori aecepta exactam diligen- tiam adhibere debet, vt diligens paterfami- lias. 430 Diligens paterfamilids agri eultura non negli- it. 43¹1 C. Vn ampliat pretium agrorum. 32 Neglecta cultura fundus deterior redditur. 433 Cur legetarius fundum, in quo hahet ſi fru- ctum, colere rectè cogatur. 434 Concluditur contra Hoſtienſ.& Anagninum. 436 Fruclus ex re pignerata percepti, qua melior? creditore facta eſt, uon minuunt ſortem: ſed ere- ditori cædunt. eum duob. nu. ſegq. 439 Coneluditur diſputatio. 440 VI trum tutores pecuniam pupillarem fænerare cogantur, G nu.444. 441 Olim non impunè tutorib. fuit pecuniam pupil- larem non fænerare. 442 Eodem neceßsitas impoſita eſt ab Imperatore Iu- ſtimiano curatorib. cum adoleſcentibus quorum curam habent faeultates non ſufficiunt. 443 Error yeterum es Iuſtiniani i tutorib.& cura- rorib. ad fœnus exercẽdũ cogẽdis quo arguitur. 444 Lex diuma vſuras prohiben: in omni foro vm- cit.
445 Capeiuorum redimendorum gratia cum fœnerd-
re non liceat, nec pupillaris patrimonij augen- di cauſa licere debet.
446 Abſöluitur tutor, qui pecuniam pupillarem fæ- Herare noluit.
447 Tutor pecuniam pupillarem imprediorum som- harationem collocare negligens, quanti pupili intereſt eſt rei condemnandus.
44 Vtrum tutores pecuniam pupillarem dare inne- gotiationem ea lege debeant, vt ſalua ſorte hars lueri pupillis quæratur.
449 Pecuniam dotalem ad honeiti lueri parten u in negotiationem conſtitutione Innocenii i cet, idem in pecunia ad pue rorum alimouass relicta traditum eſt. cum nu. ſeg.—
45i Innocentij conſtitutio quomodo iuteligenda. ci nu. ſeqq.
454 Loannes Andrea e Hoſſtienſ. refeluntur. cum nu. ſeꝗ.
456 Pecumiam ita dare in negoriationem, vt ſalua
horte lucrum diuidatur, nee boneſtum eſt, mee vſuræ vacat vitio cum nu. ſeq.& nu. 0.
& ſeq.
„ ʃ* Fyen 4 a Wnt ¹ nmihtunl an ſlu laun 8 hrulel 4 Jſien⸗ 4 . 18 mal- 40,„„ 7A „ FlMninS 4. aTER D! 1 5— I ma e, 1 4 10 4 lberindlct rucrank,0. pallbch a
pur cdiclum oned Ge eiconcale ere W ſväntrubu ar Klenekernlere ohr Ware clxnus
tun mecaicmtuille hn umcomprne, ſ In pokorinnert, 1or mem abere, qu digh dpälhts dertimen
Auell
15 ¹ d gqadadfan 1g pllaemagnebat worbomntenr
1 m ceyllr K 1 1( elwm du
Gl), 4 lLA047 ds U, 77.. 4 10, 9. 4 1, 6.35 0,A,
1* Dereo devſun 7
n b düden malh Pwimroda dte 1 n aiaugadean 8 15 du. 1 . Mam la W,„r. la wlalge 4 * 1„ 46, 1 nlcimeen 1 N. ll d Kaurdionen, c,r. tor lotfülm N e bag 4 kantaen dum d li ormmaſe D 1 zufl lib nana a dadu us Theuno dler Kuapar, . Specn el

lenaae ſp 11.
eha Nert— see
1 1' 19 lunhen
1 n Ba
denlhe u.
Aieu
. 211
unfelitun e ua un fancigeg 3a., (ah len. A. ecuternfe igna Wa am adhihere dehe* 85 ligent heterſamil a it. ltuntamhlittyreti& eglelta cutun fa A rlegetanus funda uu Aum, colere recte co encluditar cntna] kent uflus exrepigner a iju. reditore factueſtu 8 ulre. ltori ecdun cum me uditur diſputat
trum tutores pecu! a dgantut, G Hh.44 lun non in une tut a i. arem non feænerdre. dem nectßita inn mieno eufatonbec 9A11 uramn habent faeul ² neryeterum& 2 Dnib. d færnus fae 41 er duns vſuraup e 1
deel
Su
nuorum redimen 6 on liceat, nec du di cauſclicere debet
rturtuto,u εν
1 6 5† erAch 15ʃ gerde rolutt. n arorpecunun)uy 44.„ „2ncoloca 90 arationem cl 7
1 4 g„Hra conde: neenealkacenat l,
b 4 erunln dota 4 ruane „ ne zotuuunen gen
4 ante finem. Quod t deni
DECISI0
458 Quidquid pecuniæ mutuò date accedit, quo- cunq nomine appell etur, vſura eſt,& ided ſor- tem minuit, ceum nu. ſeq. 460 Societas, cum ſit fraternitatis inſtar, æqualitatẽ exigit, cum trib. nu. ſeqꝗ. 461 Diſentitur itellectus l. ſ non fuerint.§. ita co- iri. f.pro ſocio. cum duobus num. ſeqq.& num. 465.&' ſẽq.
464 Quo tempore inter ſocios fiat diuiſio.
4⁶ Lucrum non intelligitur, niſi omni damno dedu-
ATER IDECEDENS magnum pecuniæ numerum liberis ſuis reliquit, quàm cùm Altutor vacare, ocioſamq́; iacere paſſus eſſet, factis ſuæ tutelæ pupillis iudicium cum eo ſuſceptum eſt, uius fidei conueniſſe, verecundiæq́; dice- batur, officio deniq; incubuiſſe, eam ſum- mam ſterilem eſſe non ſinere, eaq́;, aut præ- dium comparare, l.ob fœnus.& l. tutor. qui reptorium. 0. ſi poſt depoſitionem. ff. de ad- miaiſ. tuto. aut, quod ex re pupillorum ma- gis eſſe videbatur, fœnus d. l. ob fœnus. ex- crcere, qui actus& minus haberet periculi, & emolumenti plurimum. Exaduerſo tu- tor paratum ſe quidem fuiſſe pupillari pecu⸗ nia prædium comparare, ſed nullo idoneo per id tempus fortè reperto, maluiſſe pecu- niam vacantem habere, quam quicquam ea cum rei pupillaris detrimento comparare. Enimuerò, quodad fœnerandum pecu- niam pupillarem attinebat, ne id faceret, le- gibus ſe non humanis extra in antiq.& lib. 6.& clem. de vſur.& 4. q. 3. per totum.& Doctor. l.. C. de ſumma trinit. modò, ſed diuinis Exodi. 22. D.& Leui. 25. E.& Deu- ter. 2z D.& Pſalm. 4. B.&. Eze. 18. B.& Lu- cæ 6. E.& c. ſupereo. de vſur. etiam prohibi- tum allegabat, quibus in vniuerſum omne fœnerandi genus improbatum eſt Nec ſe in re pupillari augenda eam inire rationem oportuiſſe? quam in ſua, diuini numinis metu, repudiaſſet. c. fin. 46, diſtinct. Qua
3 de re aditi cùm eſſemus, nec quicquam ad
pręſentem quæſtionem definiendam in iure Theutonico reperiſſemus, de quo in audi- torio noſtro reſpondere in primis eſt neceſ- ſe, ad Imperatorum& ſummorum Pontitfi- cum Conſtitutiones habere receptum, o- pus fuit, quibus Theutonicum ius ſuppleri conſucuit, aut qua parte parùm perſpicuum eſſet, declarari. Specul. Saxoni. libro 2. artic. 36. in Gloſſ. ad fin.& libro 3. artic. 44. in Glo. iure diuino in propoſita ſpecie cautum eſſet, nobis non fuit prætermittendum, id enim humanis
0 ſtimat.
u putauit.
LITVANIGCA P 16
cto neq damnum niſi omni luero deducto.
4⁶68 Pattum contra naturam contractus Vitiat eon- trat᷑tum.
471 Verus conftitutionis Innocenti intellectus.
472 Dans mutudò pecuniam aliquid vltra receptu- rus, etiam ſi pecuuiæ periculum ſuſcipiat, vſu- ræ erimen non eſſugit.
473 ſurarij infames ſunt,& ſempiternis ſupplicis
damnati. 474 Humana vita paucis contenta eſt.
re oportet,&, vt eleganter& piè Bald. Au- then. ad hæc. C. de vſur.& Rubri. eo. in prin.& l.vſuras. etiam in prin. eo. ait, in om- ni foro vincere. Reſq́; t altius repetita in- de diſceptationi ita initium fecit, vt quere- remus primùm, fœnus aut vſura quid eſſete deinde, an id genus quæſtus exercere, ius fãſve cuiquam lit? Quibus duobus articu- lis explicitis, quid in propoſita ſpecie eſſet reſpondendum, intelligi poſſet. Quatin re intanta caſidicorum inſcitia noſtram deſu- dare operam fuit neceſſe. Nam I& cautum conſtitutionibus C. vt quæ deſ. aduo. par. in Ru.& nig. eſt, vt, quæ deſunt aduocatis partium, iudex ſuppleat. Et quidem, quod ad primum caput ſpectat, vt magis res in a⸗ perto ſit, prius, quàm quid fœnus ſit, aut v- ſura, tractemus, vnde eæ appellationes de- ſcendant, commodiſsimũ eſt videre,& ante hæc, fœnerator vnde dicatur., Ac, t ne hoc omittam, Claudio cuidam Verrio in libris, quos inſcriplit verborum à Græecis tractorum, vt apud Aulum Gellium libro 16. noctium Atricarum cap. 12. ſcriptum lego, fœnerator appellatus eſt, qua ſi aνενοπνέ 5op. quod qui eum quæſtũ exercerent, huma- nos ſeſeatq; placidos pecuniam deſideran- tibus oſtendere ſoleant, cuius ſententiæ Hypſicrates quidam Grammaticus author refertur. Ea t ſanè deriuatio inſulſiſsi- ma Gellio eſt viſa, id ſequuto, quod Marcus Varro, per quàm probus latinitatis author lihro 3. de ſermone latino ſeriptum reliquit, qui fœneratorem â fœnore dici, rectius exi- Fœnus autem à fœtu dictum, quaſiq́; à fœtura quadam pecuniæ parien- tis atq; increſcentis, idem Marcus Varro Quod †& Nonio placuit, nec diſſentit Feſtus. Quiĩtamen, cum libro 6. Antiquitatum Romanarum, vbi de hoc dilſ⸗ ſerit, fœnus à fœtu appellatum, ſimiliter atq; Marcus Varro libri initio ſcriplſiſſet, librum deinde claudens naturalem terræ fructum verbo fœnoris ſignificari dixit, ob eamq́; cauſam& nummorum fœtumfœnus eſſe vocatum ſubiecit, quod per quandam
4 zuil uls b„ 1 J= 4, 1 nn, a gr 1 lacitis præſtare, legema; orbi terrarum da⸗ veluti ſimilitudinem accipiendum eſt. Sar 5 —47⁷ a4 9-. P iij enim eec 1 8 7 *— 3 ¹— 2—————— 2

—
enim, vt agricolæ terra fructum, ita fœne- ratori pecunia alia aliam producit. Apparet itaq; quæſtus pecuniæ pecunia quærendæ, cur fœnus appelletur: vſuræ autem verbum vnde deſeendat, conſequens eſt videre.
2 Et † Marcus Varro libro quarto delin- gua latina, vſuram, quod vſu ad ſortem acce- dat, dictam exiſtimauit. Azo In ſumma.
13 num. 4. C. de vſur. t aurem ab vſu quod ob vſum rei detur, dictam vſuram magis puta- uit, quam ſententiam Henric us In ſumma.§. & vnde dicatur. extra. de vſura. Cardinalis Hoſtienſis retulit, nec improbauit: putat tamen ipſe vſuram dictam, de ſuo illud ad- ferens, quaſi vſuream, ſiue vſuæram, id eſt, vſum æris, hoc eſt pecuniæ. Nicolao de Rubri. de vſur. num. 2.& c. nauiganti. num. 3. eo. deniq; Abbati, ad verbi figuram ſimi- liter alludenti, dicta eſt vſura, quaſi vſum rapiens, vendi enim pecuniæ vſum ait, qui in rerum natura non eſt,& ita rapi. Qui
omnes, vno Varrone excepto, ad extre-
V mam verbi ſyllabam, alludunt, dum Azo,
quaſi rei, Henricus Cardinalis quaſi æris v-
ſum vſuram dictam ſeribunt. Nicolaus de-
niq; Abbas tanquam vſum rapiẽtem. Quod
14 † ab Imperatore Inſti. de teſta. in prin. Juſti⸗
b
niano,& ante eum à Seruio Sulpitio, à quo id eſt ſumptum, cùm teſtamentum quaſi te- ſtatio mentis vocatum eſt, factum videtur, non tanq́; teſtamenti verbo, verbum men- tis inſit, eaq́; vox duplex habeatur. Ne idem in cæteris vocabulis eodem modo deſinen- tibus dicere ſit conſequens, vt in velamen-
V to, authoramento, condimento,& ſimilib.
... 4„ 4—
ſed quia rem explicari commodeẽ ita fortè cõ
15 tigit. Nam in teſtamentis, qua quis mente ſit, cum primis ſpectari ſolet. l. in conditio-
6 nib. ff. de condi.& demon.&l. ex facto. 9§. re⸗
16 rum. ff. de hæred. iuſti. Vt t immeritò Iuſti- nianum Valla, S& Seruium Sulpitium in hac ipſateſtamenti alluſione Gellius reprehen- derit, quod Andreas Alciatus lib. 4. de ver-
borum ſignificatione Vallæ temeritate ca-
ſtigata eleganter adnotauit. Sed t an illud coarguemus? quodaliud Azoni, Henrico Cardinali aliud, in vſuræ alluſione, aliud de- 18 niq; Nicolao Abbati videatur, nec t inter ſe conueniant,& non arbitror. Nam id fa- ctitatum ab ipſis legum conditoribus con- ſtat. Etenim, cùm in furti deriuatione, aliud Labeoni aliud Sabino placuiſſet, Iuli. Pau- lus lib. 47. Digeſto. l.i. de furtis. eorum refe- rens opiniones id non improbauit. Sed 1& Domitium Vlpianum libro vndetri- geſimo Digeſtor. l.1. 9. miles. de teſta. milit. in militis vocabulo varie conſtat loquu-
462 PETRIROIYZII MAVKEI
tum, cuius verba ſubieci. Miles appellatur, vel à militia, id eſt duritia, quam pro nobis ſuſtinent, aut à multitudine, aut à malo, quod arcere milites ſolent, aut à numero mille hnminum, ducitum à Græco verbo, tractum à tagmate. Nam Græci mille homi- num multitudinem TA TMA appellant, qua- ſi milleſimum quemq; dictum. vndeipſum ducem xIAIAPXONappellant. Vt reprehen- di in vſuræ vocabulo diuerſa alluſio nõ pof- 20 ſit. Niſitillud non rectè ſcriptum eſſe videa- tur, quod Azo vſuram vſum rei dixit. 2i Verbo ſ autem rei, non modò omnia, quæ in noſtro ſunt patrimonio, conſtat demon- ſtrari, l.. 9. rei. f. de reb. credi. ſed& quæex- tra exiſtunt, nec, vt in noſtro Patrimonio fint, rerum natura patitur. de diuis. rer. inſt. 22 prin. ff.& l.. in prin. eo. Contrat Henricus Cardinalis, quàm Azo latè, tam ipſe anguſte vſurę vocabulum contraxit, ad ęs videlicet. 23 Quofverbo, vt nummos ſignificarinon ne- gemus, ſiueargentei, ſiue aurei ſint, l. eciam. & ibi Alciatus.ff. de verb. ſignifi. cætera ta- men, in quibus vſura contrahitur, eertum 24 eſt eo verbo non demonſtrari. Nemote- nim dixerit, quæ pondere& menſura con- ſtant, ea æris vocabulo contineri in quibus
æquè atq; in ijs, quæ numero conſtant, vſu-
ra committitur. Abbas& alij. Rubri. extra. 25 de vſur. Sed t& hæe,& proxima Azonis ſententia defendi poteſt. Nam origines, vnde vocabula deducuntur, ſæpe ex æquo, atq́; vocabula ipſa, patent: vt cùm Domiti. Vipianus lib. 1. Dige. l.:. in prin. de vſ.& iu. ius a iuſtitia ait appellatum. Libro itemvn- detrigeſimo Digeſtor. d.§. miles. militem à 26 militia dictum ſcribit. Nam t amollitia, quod Feſtus Aëlium ſcriptorem vetuſtum exiſtimaſſe per antiphraſin refert, eò quod miles nil molle, ſed potius quid aſperum gerat, explodendum eſt. In Pandeciis enim Tuſcis a militia, ſicuti dixi, eſt ſcrip tum, nõ à mollitia, eui refragatur ſequens interpre- tatio. Nam ſubiectum eſt à mollitia, id eſt, a duritia, quaſi quis exponat, molle id eſt du- rum, quod eſt perquam ridiculum, nonmi- nus, quam ſi quis dixerit lucem, id eſt tene- 27 bras. Nontme fallit, eſſe quoſdam Gramma ticos, qui nõ nulla vocabula per antiphraſin deduci voluerunt, in quibus Priſcianus bel- lum ab eo appellatum, tradidit, quod mint⸗ mè ſit bellum, quo nihil abſurdius dici po⸗- teſt, inſt. in fine. pri. de excuſ tutor.& Leui. 26. B.& ler. 46. A.& lit. ſeq.& 4s. B.ibi ma⸗ ledictus. qui prohibet gladium ſuum a ſan- guine.& loel. 3. B.& lit. ſeq.& Pariſ. de pu-
teo. tract. dere mil. c an pugnæ num.. ſed venia
uan lolin 137 feru ueik kodenen, 1oon helagroondn eiap Fchunbcan uns ürbaiohend ha lir eroma 6 e Klarom plautt 9 spaeäum! un demilunud 9 6 falosbedul, 0 h. le Praocleb Lonn 1 go ſbisi L 19 ajßronncert⸗ lan ſelsqodatmmüne dnn madcerunator, rann vonerennbö cerit Hact Kcedlcen Ac Cahe lalionemiontre un abodanalgnit
In üins Vpawseſt un vilumitth dur ii Kobikerleäoren
invumraocalle
ni allenun bafit Uliem diigd Ndamigaocab t wies, nez: Seolem pund
1 Wgotmitesz c fenin lmll „e S puibone 872 1 maüunmſgna Ma, ramnſc,
1 uengäen dn zonn I me Sd iuſte5
um esind
4 1 1
AM
alenten ¹muxela u „e dpraxtassg 8 1 tatät 1 Weenatiat
1. ece.

* mii Auu Unen 1 Geüde wenge thaßan AA 4 1 lm d ura 1N len & NMakb d dae p o dethal UUns„ Kode 1 Oixe 3 elie l m. 1 rei g na ro ſunt tt i„bde atr Wio e 8 . TL,d*2 re, b 8 el h nn nec, 1 4 nott- 4 FUmn pr 9 1 3 —. a 3 Tr Ged S Ll, orü 3*(unn. — ia Cat X fladch 44118 quan!=kenon K
verboytau ail 8,Uueargent 1 Alciatus. n quibusvſp, Sta m verbonondi l ſahf, xerit, quæ a caalcn, ea xris vocal i 1 crräpku atGpinjs, quͦ at wrl, nmittitur. Al es üban, r. ded †& Mgete tia deſendip., Nwe
)
hr
Ue, dT 4 Kla Kaan
. 1 riatne+ Iclatus, f, d NA. — l!, 2eſgerae
p
vocabula de amwäa ocabulaipſa, ss m und mus lib..Di. p dt uſtitiaaitapt E un n elimo Dige elhr¹ dictum ſcrù an Ié Leſtus Aelit rrani naſſe per ant! call- nilmolle, odct explodendi e.R;
amulitis lic t 1
bellum, qd a ſt. in fne.pt ler. 46— g. quiplo mlr 1 gloel H Tgnal⸗
ci derem
—
8 PDEOISIO LITVANICA y 163
venia dignum ſit, hominẽ Grammaticum, ſtudio illo ſuo vmbratili occupatum, quæ in luce Reip. fiunt, non vidiſſe,& in re ma- 28 nifeſta tam inſigniter erraſſe. Etenim ſi bella res eſt hoſtem finibus arcere, focos& aras ab externa viaſſerere, ciues ſuos à ſerui- tute vindicare, bellum, quo omnia iſta con- ſequimur, bella proculdubio res erit, vt nõ furtit, quamobrem Priſcianus ad tam ridi- am verbi deriuationem defugerit. Per † uem ſüntliter errorem Aelius militem à Olria appellatum putauit? cuius inepta Opinio lacris Pandectarum libris per auda- culunm aliquem illata æqui& boni profeſſo-
0 res perdiu falſos habuit. Quo Tloco men- dum ineſſe Pranciſcus Connanus, perele- gans ſeriptor, in ſuis iuris ciuilis Commen- taris lib.. cap. 5. non incerta coniectura ſu- Ipicatus eſt, quod à nemine ſcriptorũ, ante eum animaduerſum miror, quos potuit er- roris admonere inſolés deriuatio, duritiam 3u dmollitia deducentis. Adde non fuiſſe opus, deriuationem à contrario petere, cùm mutix verbo duritia ſignificetur, vt idem ipie Domitius VlIpianus eſt author, d.§. mi- les. cùm miltiam, id eſt, duritiam interpre-
t⸗ rur. Hoc obiter lectorem admonuiſſe, d ab exrore in viam reuocaſſe, nõ fuerit a ſtu- 32 dio noſtro alienum. Eò† itaq; vnde diuer- ti, redeo. Eit item origo vocabulorũ non-
33 nunquam, quam ipſa vocabula, fuſior. Vt t cúm rurfus miles, ne à militis verbo re- cedam us, eodem Vlpiano authore d.§. mi- les. a malo, quodmilites arcent, deduci re- 34 fertur. Hoc t enim ſimiliter præſtare iuriſ- conſultos, qui boni& æqui notitiam pro- fteisi, æuum ab iniquo ſeparant, licitum ab Ulicito diſcernunt, præmijſq́; propoſitis ac Pœnis ad quietem publicam, pacemq; in ci- nitate retinendã homines alliciunt, pertra- huntq́;. l., in prin, ff. iuſti.& iu. Porrò ſimi- les hoſtem fines inuadentem, id eſt externũ malum, manu repellit, luriſcõſultus, qui ſu- Iidicundo præeſt, admiſſum iam malũ intra ciuſtatis, viſcera, vt ita dixerim, atq́; pręcor- dia iuriſdictiõe arcet atq́; imperio, graſſan- temc; domi peſtem cõprimit, dum impro- bos Heinoroſosq́; homines ſupplicijs coër- cet. Bonos item ciues ab iniuria vindicat,& contumelijs, nõ minus vtilis publicè poteſt videri.& enim nihil multùm intereſt, ab cexterno quis hoſte damaum accipiat, an à domeſtico,& ſuo ciue, domo, agro, exclu- datur, fortunisq́; ſuis cæteris deſpolietur, imo grauius ne Fare ſolet, maiusq́; conti- net admiſſum. Quo enim maiore vinculo alius alij coniunctus eſt, eò ab illo violari
maius eſt nefas. Hinc in eos, qut parentibus ac neceſſarijs mortem obtulerunt, ſeuerius eſt vindicatum, ff.de parrici, quod præſtare eos, qui iuridicũdo præſunt diximus, idem cauſarum patroni quoq́; præſtant, de quib. Imperator Leo& Anthemius lib.2. Princi- pal. Conſtitutionũ. Aduocati, C. deaduoca. diuer.iudicior. qui dirimunt ambigua facta cauſarum, ſuæq́; defeniionis viribus ſæpe publicis in rebus ac priuatis lapſa erigunt, fatigata reparant, non minus inquiunt, pro⸗ uident humano generi, quãm ſi prælijs atq vulneribus patriam parentesq́; ſeruarenc. Dec enim ſolos noſtro imperio militare credimus illos, qui gladijs, elypeis,& tho- racibus nituntur, ſed etiam aduocatos. Mi⸗ litant namq; cauſarum patroni, qui glorioſę vocis cõtiſi munimine, laborantium ſpem, 35 vitam,& poſteros defendunt. Eſt, I& vrad inſtitutum argumentum redeam, tertium genus nominum deriuandorum, cùm ori- go, quã, quod inde deduceretur, anguſtior 36 eſt. Vt t cùm furtũ Labeoni l..in prin. ff. de fur. à furuo, hoc eſt nigro dicitur, q́d clam & obſeuro furtum fiat,& plerumq́; nocte. Furta enim ð in luce interdiuq́; fieri, palam 37 eſt, non minus, quàm noctu. Hinc eſt tilla legis 12. Tabular. diſfinctio, furem noctur- num cum clamoris feſtificatione occidere permittentis: diurnum non niſi telo ſe de- fendentem. I. itaq;.§. lex. 12. Tabular. ff. ad
38 legem. Aquil. Ergò, quod Azo in vſuræ alluſione ſit fuſiore vocabulo vſus. Henri- cus Cardinalis Hoſtienſ. contractiore, ma-
39 gnis eos authoribus tuerilicet. Quanquã, t ſi in ſola numerata pecunia vſuram proprie contrahi arbitramur, quod Azo ſumma. C. de vſur. num. 3. ſcripſit,& Henricus Cardi- nalis Hoſtienſ. ſumma extra. de vſur., pro quib. rebus. probat, qui vſuram vſum æris dixit, contractiore vſus vocabulo non vi- 40 detur, Aeris fenim verbum plenius eſt,&, vt eſt dictum, omnis materiæ nummos li- gnificat, non æreos modò, ſed argenteos etiam, atq; aureos. d. l. etiam.& ibi. Alcia.
4 ff. de verbor. ſignif. Romani t enim olim pauperes, vrbe nondum adulta, æs cude- bant, eoq́; nummo vtebantur, quam appel- lationem poſtea rerũ potiti, ac domito ter- rarũ orbe, cùm proopum maieſtate argen- teo atq; aureo nummo vterentur, retinere 42 non erubuerunt. Aes t itaq́; omnis generis nummos hodie cõtinet, d. l. etiam. ſed quia receptum eſt,& in ijs, quæ pondere men- ſuraq́; conſtant, vſuram committi, Abb. Rub. extra. de vſur. nu. 1.& ibi. Ana. col..& Bero, nu. 45, ad ſuperiorẽ defenſionẽ redeũ-
P iiij dum 7 1— 8——
G
1 7 1 3

☛—
—
—
—j
—
864 PETRIROYZII MAVRNREI
dum eſt, vt contractiore verbo in alluſione 43 vſus nihil peccaſſe videatur. His t expedi- tis conſequens eſt, vt ad Nicolai Abbatis d. Rub. de vſu. nu. 2. opinionem veniamus, cui vſuram dictam quaſi vſum rapientem ſupra retulimus. Quomodo autem vſura vſum rapere dicatur, id eodem authore d. Rub. de vſur.&num. 2. ita eſt acceptum tanquam qui vſuram exercet, is pecuniæ v- ſum, qui in rerum natura non ſit, vendat. Quo loco primùm animaduertere licet, o- mnium ſuperiorum ſententias à Nicolao Abbate tolli, tam enim Marcũ Varronem, quàm Azonem& Henricum Cardinalem Hoſtienſem ab vſu dictam vſuram ſcripſiſ- ſe, quòd apertè refellitur, ſi pecuniæ, vt Ni- colaus Abbas ait, nullus eſt in rerum natura vſus. Deinde pugnantia à Nicolao Abbate dici, quomodo enim in vſura rapi vſus ab eo intelligatur, qui eum quæſtum exerce- ret, ſi pecuniæ, quæ vſuræ materia eſt, nul⸗- lus in rerum natura vſus eſt, reperiri nõ po- teſt. Quò magis miror Auguſtinum Bero- ium, d. Rub. de vſur. num. 46. Præceptorem meum, hominem iuris pontificij conſultiſ- ſimurn hanc Nicolai Abbatis ſententiã plu- ribus explicantem, hoc nõ animaduertiſſe, niſi pro Nicolao Abbate quis reſpondeat, id quod ipſe non obſcure ſignificare vide- tur, idcirco pecuniæ nullum in rerumnatu- ra vſum eſſe, dici, quòd eius vſus in con- ſumptione conſtat, eo quippe puncto, quo pecunia vtimur, noſtra eſſe deſinit, alteriuſ- que eſſe mox incipit: receptum autem eſſe, quæ non durent, ea perinde haberi, vt alio loco multis exemplis comprobaui, ſuprà deeiſione 3. num. 66. cum plurib. num. ſeq. ac ſi ne fuiſſent quidem, I. ſi pro parte. 6. ver- ſum. ff. dein rem. verſ. ob eamq́; fortè rem Domitius Vlpianus l. hoc ſenatuſconſultũ de vſufru. ear. rer. quæ vſu. con. lib. ⸗7. Dig. pecuniam in abuſu eſſe atq; conſiſtere ſeri- pſit, ſed quia idem VlIpianus l.. de vſufru. ear.rer. quæ vſu. con. pecuniam, vt& cæte- ras res, quibus cùm vtimur, mox caremus, vſu tolli, eodem libro dixit. Gaius l. ſivini. ff. de vſufruc. ear. rer. quæ vſu. con. item vſu contineri ſcripſit, inſcriptus denique lib. ⁷. Digeſt. titulus eſt de vſufructu earũ rerum, quæ vſu conſumuntur, in quibus pecuniam eſſe conſtat, vt negare non poſsimus pecu- niæ vſum eſſe. Quomodo hæc inter ſe non pugnent, diſpiciendum eſt,& arbitror Vl- pianum, d. l. hoc ſenatuſconſultum. cùm pe- cuniam in abuſu eſſe, ſiue conſiſtere dixit, id tempus reſpexiſſe, intra quod pecuniæ legatæ vſusfructus durat, Licet enim pecu-
nia iam abſit, in victum fortè aliàmve rem neceſſariam erogata. adeſſe tamè& interim creditur, dum tantundem reddere, non fi- nito vſufructu, haud habemus neceſſe. Re- cte itaq; ſecundum hæc pecuniam in abuſu eſſe, ſiue conſiſtere dici, cùm ea vti atq; frui & tunc exiſtimemur, cúm ipſa caremus.
Nam quin impendendo vti ea dicamur, ne-
gari per rerumnaturam non poteſt. Falſum item fore, pecuniam vſu tolli continerive, cõtraà quam Vlpianus& Gaius ſcripſerunt, d. l.i.& d. l. ſi vini. niſi quis ea nos vti tunc dixerit, cùm inloculis habemus incluſam, quod per quam ridiculum eſt. Defendi ita- que Nicolai Abbatis ſententia non poteſt,
pecuniæ vſum inrerum natura eſſe negan-
tis, tanquam nec tunc quidem pecuniæ ſi
vſus, cùm eam impendimus, cuius etiamv- ſus, reb. quæ inde comparantur, repræſen- tatur, fitq́; diuturnior, vt non tam tunc vti pecunia noſtra dicamur, cùm eam numera- mus, in rei cuiuſquam emptionem, quàm, cùm re empta vtimur, domo forté aut fun-
44 do. Etenim ſiqui precio fruitur, vt Gaius
lib. 7. Digeſt. l. quia de vſufructu.& Ana. Rubri. extra de vſur. colu. z. verſ. intelligit. ſcribit, nõ minus habere intelligitur, quam qui principali re vtitur, fruitur. Ex contra- rio, qui re quapiam vtitur, fruitur, id quodã modo habere debet intelligi, quo ea res
45 comparata eſſet, id eſt precium. Nec t quod
puncto temporis pecuniæ d nobis abit do- minium, mouere quenquam ea res debet. Nam,& q́d nobis per filios ſeruòſve quæ- ritur, id conſtat ne momento quidem in il- lorum perſonis conſiſtere:I. placet. ff. de ad- quiren. hæred. propter vtilitatem tamen, quæ hoc ſequeretur, ita quæri patribus do- minisq́; vetus iuriſprudentia non immeritò
45 introduxit, d. l. placet. Confutata t itaque
Nicolai Abbatis ſententia, vſum pecuniæ, qui eſt permagnus, perq́; neceſſarius, in re- rum natura eſſe negantis, vſuram ab vſu, ſi- ue ſimpliciter, vt Marcus Varro, ſiue rei, vt Azo, ſiue ęris, vt Henricus Cardinalis Ho-
47 ſtienſ. maluit, deduci dicendum eſt. Quot
conſtituto tractandum ordine eſt, quid v- ſura ſit, ſiue fœnus, nam vtroque vetbo ſignificari conſtat. Et Azo. d. ſumma.(de vſur. num.i.quidquid ſorti accedit, ab om- nibus vſuram vulgò dici, ſcribit: ipſiautem vſura eſt, ita enim definit, d. ſumma. de vfur. & d. num.. quæ propter vſum rei conceſſæ datur, conceſſam intelligens datam aut mu-
tε tuatam. Et t ne quis rei verbum generaliter
accipiat, l. 1. 9. rei.& ibi poſt Alex.& alios.
Deci.num 2, negat extra pecuniam nume- — ratam
gchul
6 Kgnur annun
lot ele pchon
3 bren liuch
ftotum Ge
(Duexe mrueett, lu LECllAcceli cqppo a liudh qunnumanque ten accponuy, 1
an pergte,g.
VO DAlaB a ntirellur G ncz kem omall Rub ceſir. ex drternncomr aIlenune, ant, Abhd, Rub en colu Bero., dad aulm mutu ge litgpice
ſ Kn dow pron
licreumen enlora, carerdn ölralonen nra
Tam üll All iga ger bnn, wnun P4düſten, 1 ſ Aceamäte

AVIr— in nen Am n d Aund 2 adelketne m dont dlt 5 2 imrübnm Laa, ele noc * haben w e dne E xepeom dü
co. Voemin„ ni i cinut 6 b lman,
mn mr ümſt inin donham um K dsiefan rerunn e2 ntang d maxaag
kel Ks vlu n M an ddänd, ImW V ausC üneiie 411 Süadiche cin lglürn in 5 8 däderneut 2— 1 . u ulumaene, al A I t 3 evn ⸗ Kttäha -Vlumi 35 um munſſea ur 1 Auamig rA c qutghen m QR m 1 aun 4 — 31 mogerin, „Arli 2 vhen e 9q 4 r, Rupanr znoſt rwlur canune aretcuid aanemaa zoum rRAAI 1 In emptas u, dngmi enim l irechanin
Digeſt. ds de ſaläm extrade uslcolu treugr nõôminu as erei qlum ncipalin ut ir frrkcomn ire quap acrtitwaſtaucd habere 6ed imt pan nataellet E prageſqo dtempol 3t cuniaahtc m mout Henomsdbe
AAl.
DECISIO LITVANICA T. 165
ratam vſuram propriè contrahi, licet acce- pto fuſius vſuræ verbo in cæteris rebus, in quibus mutuum conlſiſtit, vſuræ eſſe locum fateatur. Quod poſtremum Henricus Car- dinalis Hoſtienſ. d. ſumma extra de vſur.§. pro quibus reb. probauit, nam definitioni multa addit. d. ſumma extra de vſuris.§. ꝗd
49 ſit vſura. Quicquid t enim ſolutioni rei da-
tæ accedit, ipſius rei vſus gratia ſiue id pa- cto inter contrahendum conuento, ſiue ex poſt facto id agatur, alterutròve tempore ea mente creditor eſſe proponatur, vt quid, quod vltra ſortem ſit, accipiat, vſuram eſſe 14. q. 3. Pertotum. definit. Quod dictum eſt, QOVICOQYVID, ita exaudiendum ait, vt ſiue pecunia aecedat, ſiue fructus ſpes, ſiue ECLEGMA, hoc eſt, Electuarium, ſiue vini cuppula, aut aliud quiduis cupe- diorum, quantulumcunque enim ſit, quod vltra ſortem acciperetur, id in vſura eſſe, 0 ſcribit. c.plerique.d.i4. q.3. Quod t verò MVTVO DaT AE adijcitur, ita ac- cipi vult, vt intelligatur Gofredo Rayne- rio cæterisq́; fermè omnibus authoribus Abb.& alij. kub. de vſur. extra mutuum v- ſuram regulariter non committi, id eſt, ex- tra eas res, quæ numero, pondere, menſu⸗ raq; conſtant. Abb. d. Rub. de vſur. nu. 2. Ana. ibidem. colu.:. Bero. col. 16. num. 45. Quxæ ſolæ ad cauſam mutui pertinent. 1. 2.
51 9. 1. ff. ſi cer. pet. Id t quidem quo ad credi-
torem ſpectat, à quo proficiſci oportet eo- rum aliquid, quæ numero conſtant ponde- re aut menſura, cæterùúm debitore aliud quid vis vltra ſortem præſtante, ſiue ſpeci- es, ſiue factum id ſit, nihilomagis eſſe deſi- nit vſura. 14. q.3. Per totum. Abb. d. Rub. de vſur. num. 4.& ibidem. dictum.& Be-
52 ro. d. num. 45. Adiectum deinde eſt, IP-
SIV S Hoſtieni. d. ſumma de vſur.§. quid ſit vſura. verſ. ipſius rei. REI VSVS GRATIA. Nam ſinon vſus, inquit, id eſt conſumptionis gratia, locoq́; pœnæ ſine fraude quid apponeretur, extra vſuræ cau- ſam hoc erit exiſtimandum. per c. dilecti.
53 extra de arbit.& 14. q. 2. fraternitas. Inter t
pœnam verò& vſuram hoc ait intereſſe,
idem Hoſtienſ. d.§. quid ſit vſura.& verſ.
ipſius rei. quòd vſura pro temporis modo præſtari menſtrua annuâve ſoleat: Authen. ad hæc. C. de vſur.& Azo. d. ſumma. C. de vſur. numero ſecundo. pœna verò tunc, cùm aduerſus pactum quid factum propo- neretur, cuius ſeruandi cauſa adiecta eſſet. c. conſtitutus. de pœnis.& Azo. d. ſumma
g4 de vſur.& nu. 2. Aut ⁊ dici ait poſſe, pœ-
nam præſtari, quia non fuerit factum, quod
conueniſſet, aut quia non ſoluitur, quod de-⸗ beretur, d. c. dilecti. cùm ex aduerſo vſura ob id pendatur, ne ſortem reddere debito⸗
55 rem oporteat.c. conſ. de vſur. PACTIt
verd CONVENT adiectio id valet, vt abſqʒ pacto creditori ſupra ſortem accipere ius faſq́; ſit, ſi quid forte vltrò à volente de- bitore tribueretur, c. ſicut.. q. 2.& 4. q. 3. vſura eſt.&:8.diſt.c.d.elogijs. Ab.de Rub. de vſur.nu.i.& ibidem. Ana. colum.. verſ. quæro.& ibi. Bero. nu. ꝛ9. verſ. 4. ſit conclu. idem. Ab. c. quæſtus. nu. 3. de vſur.& Hen- ri. Bochic.in ciuitate eo. niſt ea mente fuiſ⸗ ſe dicatur, vt aliquid ſupra ſortem accipe- ret, ſiue initio, ſiue ex poſt facto hanc ſibi ſpem propoſuiſſet, Abb. Rubr. de vſur. nu. 1.& ibid. Ana. col. a. verſ. intelligit. Adde Bero.ibidem.nu.‚ʒo.quod in pacto eſt quo- quereſpondendum. Nam& qui ex poſt fa- cto pepigiſſet, in ea cauſa eſt, vt vſuræ cri- men contraxiſſe videatur, nõminus, quam ſi initio id actum proponatur. c. conſuluic. ibi.ceſſante.omni conuentioni. de vſur. Se
56 Bero. nu. 20. verſ. præterea. eo. Sed t vtrum
exigimus, eum, qui pecuniam credidiſſet, nõaliter id fuiſſe facturum, quaàm ſi, ſe quid vltra ſortem conſequuturum, ſperaſſet, quo
magis vſura commiſſa eſſe videatur? an im
eadem quoqʒ; cauſa& ille ſit, qui nulla ille- ctus lucri ſpe, erat egenti pecuniam creditu⸗ rus?& multũ ſanè referre, arbitrandum eſt. Nam, qui gratuitò crediturus erat, qd vltra ſortem voluntate debitoris datum accepiſ- ſet, id ſine vlla Dei offenſa retinere poteſt: d. c. ſicut.& d. c. vſura. eſt.& d. c. de elogijs. Abb. d. Rub. de vſur. nu. i.& ibi. Ana. col. 1. verſ.quæro.& ibid. Bero. nu. 29. verſ. quarta ſit concluſio. poſt Henri. Bochic. d. c. in ci- uitate. qui verò nõ niſi fœnerato erat egen- ti opẽ laturus, is reſtituere, quod ſupra ſor- tem accepiſſet, niſi Deo eſſe vult obnoxius,
57 habeat neceſſe. Quanquam Magiſtratus
imperio atqʒ iuriſdictione, vt id faciat, com⸗ pelli non poteſt, d. c. conſuluit.& d. c. in ci- uitate.& ibi Hẽri. Bochic.& Bero. d. Rub. de vſur. nu. 24. niſi hoc amplius eius eſſe in- ſtituti proponatur, vt gratuitò mutuum da- re non eſſet ſolitus. Nam quod huicab eius inſtituti non ignaro ſupra ſummam credi- tam eſſet numeratum, extorqueri iuſdi- centis authoritate poterit, quaſi tacita con- uentione actum videatur, vt ſupra ſortem aliquid penderetur: Bero. d. Rub. de vſur.
58 nu. 20. Tam t inuiſum eſtautem fœnerandi
cõſilium, vt ſatisfacere Deo& eũ oporteat, qui quęſtus faciendi ꝓpoſito mutuũ dediſ- ſet, etiãſi deceptus nihil tulerit, nam quin,
qui
n '

——
—
166 PETRI
qui ea mente fuit, Deo ſit obnoxius, dubi- tare non licet. Bero. d. Rub. de vſur. nu. 23. & ſequen. poſt Henri. Bochic. d. c. in ciui- 59 tate. Ea t inier hunc& eum, qui quid lu- cri abſtuliſſet, facta differentia, vt ille ani- mo& re, quibus deliquit, ſatisfacere coga- tur, hic, quem reum Deo cogitatio fecit 22. q. 5. qui periurare.& 24. q.. c. odi.& ¹5. q. 1. c. fin.&*5. q. 5. c. i. in fin.& 14. q.. c. ſi quid. & c. cum voluntate de ſententia excom.& nu. 24. ſolo animo, 14.q. 3. c. 1. Bero. d. Rub. de vſur.& num. 24. quid enim reſtituat, qui 6o nihilaccepit? Spem tautem omnem ſu- pra ſortem accipiendinon omnino damna- re oportet. Nam, qui lucrum ſperauit, ſi nihilo magis erat ſe a dando mutuo abſten- turus, quicquam poſtea voluntate debito- ris conſequutus, ne Deo quidem obnoxius eſt. d. c. conſuluit. ibi qui non alidàs mutuo traditurus.& gloſ. ibi verſ. ſperantes.& Rub. de vſur. nu. 29. conclu. 4.& Hoſtien. d. ſumma de vſur. d. quid ſit vſur. prope fi- 6 nem. De t illo ſcio quæſitum Gloſ.& lo- an. And. c. peccatum. de reg. iur. lib. 6. Ho- ſtien. d. de ſumma. de vſur. 5. qua pœna. verſ- ſed fœnerato. Abb.c. præterea. num. 3. de v- ſur:& latius. c. cum tu. num. 15. eo. tit.& Anchar. conſ. 98. iſtam quæſtionem. circa fin.& conſ. 306. efficax. colu. 2. verſ.& circa hoc. Alex. 6/. conſ. 91. viſis actis. num. 1. lib. 2.& Fede. Sen. conſ. 19. quæſtio talis eſt.& cõſ.z2. vtrum vſurarius,& Lapus Decaſtel. c. in ciuitate. de vſur.& Anto. de But. d. c. cum tu.liberet ne fœneratorem delicto de- bitor, qui gratiam ei fœnoris fecit? In qua ſpecie rectiſsimè Dynus c. peccatum. de reg. iur. lib. 6. ſcribit, ſi quidem fœnerator, quodvſurarum nomine abſtuliſſet, debito- ri refundere paratus ſit, conſequuturũ eum liberationem, quaſi breui manu receptas v- ſuras fœneratori reddidiſſe debitor exiſti- metur: Argumentuml. ſin gularia. in fi. ff. ſi cer. pet.& l. licet.õ. quotiens.ff. de iure dot. &l.vir ab eo.ff. eo.& l.3.. fin. ff. de donat. inter vir.& vxor. quidam hoc amplius Io- anne Anagnino authore d. c. cum tu. col. 8. in fin. verſ. 3. quæri. de vſur. vſurarum de- ſiderant oblationem: alij etiam reſtitutio- nem. Quorũ ſequi ſententiam& ſi fœnera- toribus conſultius eſſe putem: à Dyno ta- men nõ diſſentio, modò ne quid inſit com- 6z menti. Nam bona fide rem geri oportet, & ſimulationem omnem abeſſe, nihilque quicquã dolo aut humanis artibus agi, cùm eſt Deo, vt in præſentia, ſatisfaciendum, quem cælare humana prudentia nihil po- teſt. 32. diſtinc. c. erubeſcat,& 2. q. ⸗. c. con-
ROYZII
MAVREI ſuluiſti.& c. in ciuitate, in fin, de vſur. Ne-
63 mo t autem neſcit eo, quod ablatum eſt non
reſtituto, peccatum non remitti. d. c. cum tu.& ibi Bero. num.. devſurx.& c. ſi peſ. 1. quæſt. 6.& d. c. peccatum. de re. iur. lib. 6.
64 Illud t admonendi ſumus, non quicquid
ſorti accedit, ad vſuræ cauſam pertinere, ſed id tantum, quod pecunia æſtimari poteſt. Bart. l. rogaſti.õ. ſi tibi. ibi partes. ff. ſi cer. pet. Abb. Rub. de vſur. num. 4.& ibidem. Ana. colu. 2. verſ. dictum.& ibidem Bero. num.3.& ſeq.& num. 45. idem Ana. c. plur. colu.3. verſ. quicquid enim ali. 14. q. 3. quaſi per totum. Quare ſi inter mutuandumpa- ciſcar, vt me beneuolentia proſequaris aut
honore, Ppro meàâve ſalute Deum ores, nul-
lum erit vſuræ crimen. Præter enim quàm,
quòd ad hæc alium alij. Chriſtiana charitas obſtringit, beneuolentia, honor habitus, precesq́; Deo immortali oblatæ æſtimatio- nem pecuniariam nonadmittunt. Quan-
65 quam 1 in habito honore quibuſdam caſi-
bus aliud pleriq; reſpondent, lIoan. Ana. c. pec. lib. 6õ. in mercu.& ibi. Philip. Francus. Abb. c. i. num. z. de depoſi.& Ioan. Cald. c. nauigam.& ibi. Ab. num.⸗.& Ana. colum. 7. verſ. 4. princi. quæri. de vſur. Abb. Rub. eo. num. 4. Iaſ. d.§. ſi tibi. in fin. Ant. corc. ſingula verb. Docto.. Bero. Rub. de vſur. num. 58. Ioan. Arnol. proble. ¹9.& Bolog- ni. Authem. habita. num. 256. C. ne fili. pro prem. id eſt, quotiens emolumenti quid in- de ſperatur. Quod in ea ſpecie euenit, cùm doctor mutuo dato auditores ad ſe pellicit, auditorio frequentiore id conſecuturus, vt auctius ſalarium accipiat. Tantundem Pe- trus Philippus Corneus d.. ſi tibi. probat, cùm id doctor agit, vt pluribus auditoribus pecuniæillecebra ad ſe illectis collegam ſuũ opprimat, ſed hoc defendi non poteſt, niſi eo ſpectet, vt collega ſuo auditorũ frequen⸗ tia ſuperato, ad ſalarium auctius perueniat. Ioan. Andr. d. c. peccatũ. cum Doctor. pro- ximè alleg. Sola quippe collegæ oppreſsio æſtimatione pecuniaria caret, ſed an ſupe- riori ſententiæ occurrat, quod Salycetus Authẽ. ad hæc. C. de vſur. Bero. Rub. ex- tra. eo. num. 60. ſeribit, qui primam pecu- niæ credendæ rationem ductam eſſe ait, vt frequens habeat auditorium,& perhoc fa- mam nominis& doctrinæ opinionem cons ſeruet, nihilq́; de veteri exiſtimatione amit- tat,& cõuenienter ne quam famæ iacturam patiatur, non autem vt nomen ſuum illu⸗ ſtrius reddat, dignuùſve maiore ſalario vi-
66 deatur. Conſtat f autem, vt vulgo dicere
ſolemus, ſpectari, quod principaliter age- 4 retura
com enus oa e agis llaels 00¹³ e
89 Abigääbb.-
aln I.g nicodeſcull facit ahe auderuncehomit
citet a l zfen.no. dir Adrbectimen hah tocemadtores reron. ndcho maius lala ol dquuminerpret mn broelntpta, doc die if lcerget. lente Ghünme urtit. Romanum im Sanibwalud dicit dn um el mmente dicne erandionliliuma man m. la Bartho. Gen.Digeld,. ti niſſe Hinunnadidt,ſe
C
don, vlenemudefendit de ddamn ſüte Ner nr Ninm dhaore ce 1n Wemürinm,n henl 73 dn W, dero Cre
h 7 3 WM 7Gnnbney Dpp, Alc
I
Aldlln
aa daln aodcadinet a he Freror cande⸗
wwecnlderat en Rweäanr uhi 3 Müilaa atprewr ei,, Umeun e,,n 1 un creai. Fot” ſchalue pr 3. h t, lue ſe. 499— lhe lten . Mli af Wri na tnhali 35 neipſsduiuin

R d dyfurx 1 d cqui ) Aaod bee 3 dane d .roglie 4 aa R 1 R ſl ib d dhs
1
hb p.* 0 1 dd Nateiſ uT ſer dlu. gel dich atlin
tum. reſtit w. vtmebeneuoleh a te,prontiyeſah 3 9 titvlurecimen. al adhacllum alj dA ngit, deneuolen s. ch Deoimmorta 9u ecunlamnon m din hbito hon 71 iud plerigreſpo 31* 4 b. 6.iamercu. d ien c.r.numa dedeß N am. Ridi. Ab.nu an 4. princi, quæri Alh m. ¼. B.6. litt Ar. la verb. Docto.1., Au (4.loan. Arnol.] 9,) Ichem. habitani id eſt, quotienst un ratur. Quodin N- rmutuo datoal n rio frequentiot H S ſalarium accig 3 ilippus Corne
doctoragit vtſ. xillecebraadſe 41 nu, ſedbocdeſ 2 det, vtcollega ſ e⸗ eralo, adſalriu ndt. dc.pecca 2. leg. Sosguißſ 2 tione pecunil 2 9
M
1 C. de 15 num. bo ſcrih 11 d
DECISI0
retur, oportere. l. ſi quis nec cauſam. ff. ſi cer. pet. Sed hoc facti habet quæſtionẽ, in- certum quippe eſſe, qui pecunia ad ſe audi- tores allicit, quæſtus id magis cauſa faciat,
67 an famæ ſtudio. Quoſdam ſ enim pecuniæ
amore ita captos, videmus, vt præ diuitijs honores& nominis celebritatem facilè cõ- temnant, cùm alij, quorum generolius eſt pectus, ſpretis opibus omni ſtudio hono-
6s res ſibi quærendos proponant. Igitur in
nac ingeniorum varietate, cùm ſcire non poſsimus, quæſtus ne cauſa, an famæ magis comparet ſibipecunia auditores Doctorid, qd animæ magis ſalutare eſt, ſequendũ dicã c.in Ciuitate.& ibi.gl.& Abb. notab.4. no- tat. glo. c. vnico. de ſcruti. facit. c. ſignifica- ſti.& c. ad audientiam. de homici.& Ana. d. c. in ciuitate. colu. 3. verſ. no. quod vbi.& colu. 7. verſ. 7.& vſuræ crimen interpreta- bor. Idcircoq́; eum auditores pecunia quę- rere reſpondebo, vt maius ſalarium conſe- quatur, ſed quia hæc interpretatio in Dei, vt vocant, foro eſt recepta, Soci. d. 9. ſi tibi. d.J. rogaſti. ff. ſicer. pet. ſententiæ Salyce-
6 ti non occurrit. Humanum t ſi quidem
forum ſpectantibus aliud dicitur, in quo, cùm incertum eſt, qua mente quid factum dicatur, fœnerandi conſilium abeſſe, exiſti- mare debemus. Ita Bartholom æus 8o- cinus lib. 2. Digeſto. d.§. ſi tibi. apud Do- mitium Vlpianum tradidit, ſed nec eò ma-
70 gis Salyceti ſententia defenditur. Nam t&
linon coniectura, ſed re vera conſtare fin- gamus, primam aà doctore credendæ pecu- niæ rarionem initam, vt frequens haberet auditorium,& per hoc doctrinæretineret & literarum opinionem: accedere autem adipiſcendi maioris ſalarij conſilium, dubi- tare non oportet& hunc, pro fœneratore eſſe. Quotiens enim, quod accedit, graue delictum aliquod continet, eius, quod prin- cipaliter ageretur, conſideratio, quo minus crimen contrahatur, nihil quicquam facit.
7Hinc t Domitius Vlpianus lib. 3. Digeſt. l.
Athletas. 5. ait prætor. de his, ꝗ notant in fa.
enocinium eum facere ait, qui quæſtuaria habet manceipia, ſiue hoc principaliter ne- gotium gerat, ſiue alterius negotiationis acceſsio ſit, vt ſi caupo ſit forſan aut ſtabu- larius, qui mancipijs huiuſmodi vtatur mi- niſtris, qui miniſterij occaſione corpore ſuo quæſtum faciant. Vtroſq; enim Leno- cinij pœna teneri ſcribit. Idem in balneato- re reſpõdit, qui in officina ad cuſtodienda eorũ, qui lauantur, veſtimenta mancipia il- lud turpe vitæ genus obſeruantia dicitur
LITVANICA P. 167
ter hoc agat Doctor, vt data mutuò audito- ribus pecunia, factocq́; per hoc frequentiore auditorio maius coniequatur ſalarium, ſeu famam ampliare volenti hoc accedat conſi- lium, quin pro fœneratore ſit habendus, nulla dubitatio eſt. Salyceto itaq; nõaſſen- tior. Hęc quidem, cùm retinendęliterarum & doctrinæ opinioni acceſsit maioris ſalarij
72 quærendi ſtudiurn. Nam t cùm nullum
quæſtus conſilium proponitur, vſuræ cri-
7; mine vacare factum arbitror. Nont di-
ſtinguo itaque, vt Beroius præceptor, v- trumne ꝗ ſpe quæſtus abiecta famæ magis ſtudet, conſeruare veterem doctrinæ opi- nionem nitatur,& retinere, quod adeptus eſt, nomẽ, an augere magis, quaſi ſola com- modi adeptio his artibus procurata dam- netur, non etiam incommodi depulſio. V- trumq́; enim,& qui veterẽ ſeruare opinio- nem contentus eſt,& qui celebriorem red- dere ſtudet, extra vſuræ erimẽ pono Hunc, quia famæ augmentum& opinionis pecu- niariam æſtimationẽ non capit. Quod cùm accidit, vſuræ crimen non contrahi, ſupraà conſtitit: illum verò quia, cùm nullã accei- ſionem quærat, non poteſt videri vſurę cri- men contrahere, quod ſine acceſsione non eſt, 14. q.3. per totum. tantò magis, quia id conſeruare ſtudet, cuius augmentum pecu- nia æſtimari non poteſt, hoc eſt, famã& no⸗ minis opinionẽ: ita tamen hos vſuræ erimi- nelibero, vt peccato eoſdem vacare negem, atqʒ adeò infamia. l. vnica.& ibi Bar. de ſtu. libe. vrbis Romæ, lib.. Adde Bologni. Authen. habita. nu. 256. C. ne fil. pro patre. Lucubrando enim& vigilando doctrinæ nomen& literarum famam conſeruari, non pecuniæ illicio, ſed an pro eo, qui veteris o- pinionis retinendæ cauſa auditores mutuo dato ſibi comparat, quo magis peccato exi-
74 matur. Illud ſit, quod honoris f conſeruan-
di gratia occidere hominem licet, Pet. Ger. ſing. 33. nobiles. vt eſt in aggreſſuram paſſo
75 reſponſum. Cui,& ſi fuga elabi poſsit, quiat
fugere tamen probrum eſt, Bald. l.1. in fi. c. vnde vt. Deci.l. vt vim. nu.35.ff. de iuſti.& iur. ſtare, cæſoq́; aggreſſore ſe tueri, ius eſſe conſtitit. Bar. l.. colu. 2. C. vnde vi. Deci. d. l. vt vim. num. 35. Ita enim poſt Salycetum Beroius d. Rubri. de vſur. num. 16.& ſeq. præceptor diſputat, ſed quia cædes ita facta in Dei, vt ſic loquar, foro impunita Bal, c. fi. col. 2. verſ. ſed nunquid. de conſuetudine.& Ana.c.ſuſcepimus.in fi.de homici.& De- ci.l. vt vim. nu.z5. ff.de iuſti.& iur. non eſt, fugæ dedecus percuſſorẽ peccato non libe-
habere, Secundum quod, ſiue principali⸗- 76 rat. adde, diuerſa hæc eſſe, Vim † ꝗppeillatà
contta⸗
1————*——— ———————————————

1 ⁸ P ETR contraria vi propulſare, omnes leges om- niaq́; iura permittunt, l. ſcientiam.§. qui cùm aliter. ff. ad legem Aquil. nobisq́;, vt ſalutem corpusq́; noſtrum tueamur, ferrum porrigunt, isq́; præcipuus armorum vſus 77 eſt. Vt autem f aucto mutui datione audi- torio doctrinæ opinionem quis retineat, id nullis legibus nulloq́; iure vnquam licuit. 7 Quin turpitudine non caret, et Reipub. intereſt, ne fiat. Auocari enim hoc factoò iu- 79 uentutemab illorum auditorio, quorum f forſitan ingenio, natura, doctrina,& inſti- tutione, quibus alijs alij præſtare ſolent, 1. inter artifices. ff. de ſolut. melior euaſiſſet. 80 Nemo t autem neſcit, publice vtile eſſe, di- ſciplinarum curſum non impediri. Vnde à ſacris conſtitutionibus auditorijs, vbiartes traduntur, multa tributa priuilegia legi- 1 mus. Docto. l. 1. ff. ſolu. mat. poſt. gloſ. fin. & ibi Bar. l. vnica. de ſtu. libe. vrbis Romę. lib. u. C.& Bal. l. 1. in fi. C. ſi de momẽ. poſſ. 81 Alius f eſt deniq; nummi vſus, quam fœne- 82 ratio. 1.1. ff. de contract. emp.& vendi. Et mutuum non dantis, ſed accipientis cauſa intercedere debet, quod ſecus fit, ſi cum quæſtu eſt, vſuræ vitio non vacat. 14. q. 3. 83 per totum. Et t in egentis perſona neceſsi- 84 tatem continet. Peccat f enim, qui egenti Hopem non fert. c. conſului. de vſur.& Ana. c. nauiganti. colu. 2. eo. tit. Igitur neq; Sa- lyceti ſententiam, neque Beroi diſtinctio- e nem ſequor. Quod f in doctoribus, quiar- tem aliquam publicè tradunt, dictum eſt: idem in piſtoribus& molitorib. eſt acceptũ, ſi pecuniam dent mutuam quibuſdam; vt 8 ad piſtrinas eos& moletrinas ſuas alliciant, V
indeq́; quæſtum habeãt, Abb. d. c. nauigan-
ti. num. 17. de vſur.& ibi. Ana. colu. 7. verſ.
4. Princi. quæri. quod nos ad laniones pro- polasq́; rectè producemus, ad omnes deni- que opifices, qui, vt ad illorũ tabernas ven- titemus, pecuniam nobis dant mutuã, hoc non ſperato non daturi. Nam cùm eadem, quæ, in ſuperioribus, ratio ſit, cur non idem ſtatuatur, non reperiri. l. illud. ff. ad legem
86 Aquil. Illud t ſcio quæſitum, cùm reſtitue- re, quod vſuræ nomine ablatum eſt, opor- teat, cui reſtituere doctor, cui piſtor, cui
cæteri debeant? illis enim, quos ad ſe dato
mutuo hiallexiſſent, nihil abeſſe videri,&
pauperibus reſtitutionem fieri debere, pla-
cuit. Quæ ſententia Nicolai Abbatis fuit,
libro quinto Epiſtolar. Decretal. d. c. naui-
anti. num. 17. de vſur. ita ſeribentis. Fœ-
87 nerare t hoc eſt ſupra ſortem, quicquam ac-
cipere, de quo nobis erat ſecundo loco di-
cendum tam humanis, quam diuinis legi-
ROVYZII
88
MAVREI
bus nonlicere, c. ſuper eo.& per totum. ex- tra.de vſur.& eo. lib. õ.& clemen.& 4. q.3. per totum.& latèẽ Docto. l. cunctos popu- los. C. de ſum. trin, ſemper conſtitit, ſed an introduci moribus contra poſsit, videa- mus, defendiq́; in Polonia illorum factum queat, qui rebus pignori acceptis vtuntur, fruuntur,& non prius debitores ad eas re- petẽdas admittunt, quam ſolidũ acceperint, nec fructibus ſortẽ minui patiuntur, cõtra, qudm ſacris conſtitutionibus cautum eſt. c. 1.& 2.& c. conquęſtus. de vſur.& c. adno- ſtram.i.de iureiur.& e. cùm contra. de pig. &l..&. C. de pig. actio.& l. 2. C. de par. pig. Hanc quæſtionem Auguſtinus Be⸗ roius, doctor meus, libro 5. Epiſtolar. De- cretal. quia in omnib. num, 5.de vſur. in Po- lonica conſuetudine nominatim proponit, & ſi talem conſuetudinem in Polonia eſſe, nequaquam, vt ſcribit, credat,& putauerit, inquit, aliquis, ſic enim diſſerit, id probè fieri. Non enim nouo exemplo iſtud ten- tari, ſed recepto more& conſuetudine in- ueterata, cuius initium ignoratur,& pro- pterea eos, qui d contractu multis ante an- nis vſurpato non abſtinent, nihil delinque- re, quiſquam arbitrabitur, tanquam qui, quòd vulgò non improbaretur,, feciſ- ſent. Inde, t vt apud Labeonem& Cœlium quæſitum eſſe Domitius Vlpianus l. quid ſit fugitiuus.. apud Labeonem. ff. de ædi⸗ li. edic. refert, ſeruum, qui in Aſylum con- fugiſſet, fugitiuum nõ eſſe, placuit, id enim feciſſe, quòd publicè facere licere, eſt arbi-
89 tratus. Quod f ad vſurarum caſum nonin-
eleganter produxiſſe, Bartolus d.§. apud Labeonem ſequitur. Alex. conſ. 39. viſis& conſideratis. poſt prin. lib.z.& Cæpola. cõſ. 8. dicendum eſt. colu. fin.& tract. de ſimul. contrac.in caſus poſi. colum. z.& rurſus. 5. caſu princi.col.penul.& Firmia. trac. de E- piſcopis. lib.3. par. i. q. 14. Tiraq. de pœnis cauſa. 42. num. 8. Adde aug. Bero. c. quia in omnib. num. 6. de vſur, videtur, eo excuſa- to, qui id feciſſet contractus, quod illicitum non eſſe, vulgò crederetur,& ſi re verav- ſuræ vitio non careret, negat enim hunc v- ſuræ crimen contrahere. Bart. d. 6. apud La
o beonem. Hæc Beroius. Huic t ſententiæ
9i ſiti.
illud congruit, quòd, vt poſt Accurſium
idem Bartolus, Baldus, Salycetus, Pꝛulus
Caſtrenſis,& pleriq; libro 4. Principalium Conſtitutionum l. pignus. c. de pig. actio. notant, non intelligitur culpa, quam con⸗ ſuetudo admittit. Arg. l. 3. ff. ad Macedo. Petr. Anchar. conſ.348. pro deciſione quæ-
ldem t Baldus eodem lib. 4. Princi⸗ palium
4 46 m
2 oithl
cto*
däc do 2 feuli gunn de i Laul 96 br n (d nelcn prau toöhe ſoenn
Jd un!
=
1(Mmr
diem Rrn
vi
90’
v ete dogn.
1os,W vnch onlget ſtconm Vndo iconmalen ludic mleerowponat un, Dalintin. Aneiii nluet ibom em indh riner cor Dadco ilb. Rfadfe Squichmatcter, neaurilo qui iilt nbeuadlcri Kgioniscéiclrls, cuſet att Holti dprala Rernlen tognitide idem! fe AleCdezc Rllongonlle agreſtoälde lckcelg Bul
1 Auc⸗ Alsceit
; 7 Mdlenwad lhn loguura
il. Ne en. N dae weer l
Keiranin Na 4 ſ d cdi Wat

1 lid. ver to a deneDo Shen è Gelin ds eie n
X.Lpi 9. 1 pig. acti 5* 1,
anctionem en) dOctonnen, ji— deus libre— pih QUla om 8 llämämnib.nu..en conſucn 1
aünenon aem. lem corlandinel za quamyiſcidit, ct I4 „aliqub lcenim ali Noncumlouo ez a ad recegomore& sri ta, cuiusinitium t Mm eos, quiacontrad à al- rpato nonabſtine all lſquam ubitrabit u vulgo non impt di ade, vtapudlab&n um eſſe Domitiu i tiuus. apudLal con ꝛrefert, ſeruum, qt id t,fugitiuum nõe ee quodpublitè ſaſ med Quodfadvluni 1a. er produxilſ,, al em ſequitur. ☛ atis poſt prin f.. aumeſt. colu. iit Bl incaſus poſi,q ⁸³ nci. col penul.& d— 4 num Addei— num. 6 cevſur, mil fecilletontnt a vugs crecer e 9 lo non cneret 2
PEOCISTO LITVANICA P. 169
palium Conſtitutionum ſcribit, l.. colu. 3. verſ.ſed. quid ſi cuſtos.C. de ædil. acti. per. §. apud Labeonem, quod publica conſue-
5z tudine permitteretur, delictũ non eſſe. Eat
deniq; conſuetudinis eſt vis, vt à dolo ex- cuſet, gloſ.l. ſi pignore. d. fi. ff. de pig. acti.& ibi Doct.imò, Bartolo authore, d.§. fi. per ill. tex. l. pignus. cum ſua glo. C. de pig. actio.& Corne. l. iuris ignorantia. nu. 8. c. qui admit- ti.& à culpa. Nam, vt eleganter ipſe ſcribit, qui id feciſſet, quod ab alijs fieri ſolet, is nec in dolo, nec in culpa eſt, quam ſententiam Ludouicus Pontanus certi cõdic.§. ſi num- mos. per tex. ibi not. ff. ſi cer. pet.& laſon d.§. ſinummos. no. 3. probant. Adde, t quod illicitum eſt, id conſuetudine fieri li-
„4 citum. d. 5. ſinummos. Vnde t placuit, iu-
dicem, qui contra legem iudicauit, ſi con- ſuetudinem ſeeutus proponatur, non face- re litem ſuam, Bar. l. i. in fin. prin. ff. quod
55 quiſq; iur.& meritò. Conſuetudine t quip-
pe generali bonam fidem induci. loannes Zenobius inter conſi. Bald. conſil.370. ver-
„6 ba reſeripti lib. 3. Hæc t ad falſi crimen&
cædis factę, quidam audacter producunt, vt nec falſi teneatur tabellio, quiabſentẽ, quaſi præſens fuiſſet, tabulis adſcripſit, ſi conſue- tudinem regionis eſt ſecutus, tãquam con- ſuetudo excuſet à falſo. Hoſti. c. quanto. de ijs, quæ fi. à præla. ſine conſenſu capi. Bal. c. 1. de feudi cognitione. idem Bald. l.. colu. uu1. C. de confeſ.& l.i. C. de ædil. acti.& l. v- nica. C. quæ ſi long. conſue. verſ. modo. ſe- quitur alia quæſtio.& l. de quib. char. pen. viſo de cauſis.ff.de leg. Hoſtien. Ioan. And. & Anto. de But. c.z. ad fi. de fiden. inſtrumẽ. Innocen.c.ſanę de tempo.ordi. Alex. conſ. 8. col. z. vol. 6. Iaſon l. ſingularia. char. fi. col. 2. ff.ſi cer. per. Phil. Deci. conſ. 75. in cauſa falſitatis. col..& latius. conſ.9. diuino. col. 2. Ange. trac. malefi. ver. falſario. verſ. quæ- ro quod modis circa prin. Marſ. l.z. nu. 100. ff. de ſica. Oldr. conſ./ 6. Mat. Afflic. cõſtit. Siciliæ aduocatus.verſ.an autem conſuetu- do. Rochus Curi. c. fi. col.5. de cõſue. Andr. Tiraq.tract.de pœnis cauſa. ¼2. nu. u. Quod in illa ſpecie Baldus ſcripſit, d. c. 1. in prin. verſ.ſed pone.de feu. cogni. cùm tabellio, quaſi præſentibus tribus ærarijs quæſtori- bus, pecuniam illatam ſcripſit, vnus autem abeſſet, æquè nec cædis eum teneri, qui ho- minem in eo certamine occidit, quod erat more ciuitatis permiſſum, vt cùm inter pueros colluctatione lapidibuſve certatur, vt fieri Bononiæ ſolet. Cædem enim in eo certamine factam pœnan non mereri, Pe-
ſtricto.& conſuetudine.& c. cùm venera- bilis.de conſue.& pleriq; probant. Ana. c. felicis. in fi.prin. de torne.& Barba. d. c. cùm venerabilis.col.& c.cùm conſuetudinis. co- lu. 4. in prin. de cõſue.& Fran. de cre. notab. 149.·mos eſt puerorum Bononiæ. Marſ. d. l. 1. nu. i0i. idem. l. fi. q. 6. extra ordinaria. C. de
97 proba. Nihil t deniq; vetat, moribus illud
introduci quod legibus poteſt, eãdem enim eſſe non ſcripti, quæ ſcripti, authoritatem. l.
98 de quib.cum legib.ſeqq.ff.de legib. Cõſtatt
autem antiqua iuriſprudẽtia vſuras permiſ- ſas eſſe,& flagitio omni caruiſſe. ff. de vſur.
99 pertotum. Et f quod ad quæſtionem à no-
bis ſupra propoſitam attinet, pecuniam pu- pillarem, niſi in prædiorum emptionẽ ver- ſa eſſet, in fœnũſve collocata, periculo tuto- rum vacare, erat conſtitutum, l. ſi tutor. qui repertorium. õ.de adminiſ.tuto.& l. ſitutor conſtitutus.& l.ob fœnus. ff. de eo. impoſi- ta quoq; propiore ſæculo curatorib. ab Im- peratore lIuſtiniano Authen. vt. 2. qui obli- ga. ſe habere perhi. res mino.§. quoniam. ver. quod ſi mobilis.colla. 6. eſt neceſsitas pecuniæ adoleſcentium fœnerandæ, qui in tam tenui eſſe re familiari proponuntur, vt inde ſe, niſi fœnore exercito, tolerare non
100 poſsint. Sed t& ſierrare omnes in Polonia
fateamur, qui ab eiuſmodi contractibus nõ abſtinent: hoc tamen ipſo defenduntur, communis enim error, vt dicere ſolemus, ius facit. l. Barbarinus,& ibi glo.& Docto,
10i ff. de offic.prætor. Sed t hæc, quo magis ſu-
pra ſcripta conſuetudo iuſta ſit,& retineri debeat, ſi altius conſiderentur, non multùm admodum valent. Ea itaq; nos, quo propo- ſita ſunt ordine, refellamus,& initio, quod ex Bartolo d. l. quid ſit fugitiuus. 5. apud Labeonem. ff. de ædili. edic. relatum eſt, qui ſerui factum in Aſylum ſe conferentis, fugę delicto vacare dixit, id, vt Beroius Præce- ptor ſcribit, d. c. quia in omnib. nu. 6. inſti. de vſur. propoſitæ quæſtioni non ſeruit.
102 Non t enim, eo authore, æquè magnum de- 103 lictum in ſerui fuga eſt, atq; in fœnore, Sedt
quia Bartoli ſententiam receptam eſſe, atq; crebriorem apud Alexandrum Tartagni- num legit, in Apoſ. ad Barto. d.§. apud La- beonem. pedem refert,& tanquam de ſen- tentia deiectus cõſuetudinem Poloniæ de- fendit, atq; non abſtinentes à contractibus iure diuino aut humano prohibitis, qui vul⸗ go liciti crederentur, pœnis, quibus in cor- pus vindicatur, eximit, non etiam, quibus in animam, hoc eſt, æternis gehennæ ſup- plicijs, itaq; tutos eſſe ab humana non a di⸗
trus Ancharanus reſpondit, conſ. ꝛ2nz. iure 10½ uina vindicta concludit. Qua t diſtinctione
Q alere
1 1
F 7
A
. 2 —
4 * 8 3 4 5 5 1 5 * 2* 1 * 1 9 8 1 1 3 8. l 12 5 34 3 3
“
——— 1— 5 2“
——— 5——— 2———— 1—— 3—————————

6 PETRI
alere fœneratorum improbitatem videtur magis, quam auaritiæ malo mederi, qua pe- ſte nulla maior in Republica eſt, aut perni- 105 cioſior, vtpote t idolorum cultui proxima. Epheſ. 5. Colloſ. 3.& c. auaritiæ, cum con- cor. ibi. in gloſ. ſuper verb. idolorum. de 106 Præben. Ego t verò pro meo in gentem Polonam ſtudio non dubitabo Beroio, do- ctori meo, cuius ſententia, exemplo Caſsij Magiſtrum ſuum excuſantis, l. qualem. alias dicere. Ö. vnde.& ibi Bart. ff. de recep. defendenda mihi fuit, obuiam ire, adeò e- nim inuiſa eſt vſura Pontificibus. Quo- o7 rum de ſimilibus quæſtionibus notio eſt, Bar. l. Titia,& ibi Alex.& alij. ff. ſolu. ma- tri. Bar. l. quoties. C. de iudi. Anchar. conſ. 243 · Fede. Senen, cõſ.245. Cal. conſ. 3. Alex. conſi. i. numero ſeptimo. lib. 2. fortun. de vlti. fin. iur. Cano.& ciuil. numero 64.& 108 Bero. c. 1. de conſti. numero i6. vt, t non modõ ijs, qui de earum actione quicquam conſtituiſſent, illis vindicibus impune non ſit, ſed ſit etiam fraudi dictare conſtitutio- nem, aut etiam ſcribere audentibus. Nam hos omnes Clemens Clem. vnica. de vſur. eius nominis Quintus, Pontifex ſummus, 10 cenſura coẽrcet. Qui t hoc amplius, ſi quid huiuſmodi conſtitutum eſt, id deleri vo iubet. Deleri fautem, non corrigi, pro- pterea, vt ego quidẽ interpretator. Quod, ni feùm ſit iuri diuino contrarium, quod con- ſtitutum eſt, ne initio quidem, Baldo au- thore, Authen. ad hæc. nu, c. de vſur Adde cogno. l. curabit. num. 4. C. de emp.& Ti- raq. trac. de pœn. vllius fuit momenti, nec quiſquam hæc, quaſi de iure ſcripto dicta, 3i refellat. Eandem t enim eſſe, vt ſupra di- xi, ſcripti iuris, quæ non ſcripti, id eſt, con- ſuetudinis, authoritatem, l. de quib. ff. de legib. vide Gome. c. i. num. ¹23. de conſtit. libro ſexto. nec introduci ab ijs conſuetu- do poteſt, qui legis ferendæ nõ habent po- teſtatem, d. l. de quib.& ibi notat. Ad- 113 de, † æque ab eodem Clemente conſuetudi- nes, d. Clem. vnica. quibus vſuræ permit- 1 4 tuntur, nominatim damnari. Certum q́;t eſt, non vnius modò populi, c. inter dile- ctos. de exceſ. præla. conſenſu fœnerandi ius introduci non poſſe, c. inter dilectos. de exceſ.præla. ſed nec plurimorum, nec or- bis, gloſ.& Docto. d. c. quia in omnib. de- niq; totius. Gloſ.& Docto. c. quia inom- ns nib. Nam t cùm humanæ authoritatis non ſit, contra, quàm Deus ſanxit, conſtituere, Bald. d. Auchentica. ad hæc. temeraria eſt, imò verò nefaria omnis de vſurarum per- us miſsione legislatio, Illa t autem Beroij
ROITZII
MAVREI
Præceptoris diſtinctio, qua Polonica vſos conſuetudine, de qua adhuc diſputamus, magiſtratus metu, non Deiliberat, non in conſuetudine, quæ iuri diuino repugnat, accipi debet, ſed in ea, quæ legibus huma- nis aduerſatur, nec ſatis proba eſt,& idcir- co eis cedit. Ita Philippus Decius diligens & acutus diſputator lib.. Epiſtolar. Decre- tal. belliſsimè ſcribit. c. nam concupiſcen- tiam lec. ⁊. nu. 6. verſ. in contrarium tamen alias. alleg. de conſtit. ſequitur. And. Tiraq. trac.de pœn. tempe. cauſa. 42. num.. Ad- de Gloſ. c. ſanè, de ſuper verbo antiqua. in 17 fin. de tempo. ordi. Blandiuntur itaq; ſibi, & ſtultè imponunt, qui obtentu conſuetu- dinis diuinæ legi repugnantis eluſuros ſe magiſtratus iuriſdictionem arbitrantur.
118 Diſtinctione t Beroi d. c. quia in omnib,
nu. 6. in fi.præceptoris confutata, ad quam, ne Bartoli ſententiæ aduerſaretur, d.§ apu Labeonem. vi tanquam adactus deſcendit, quantum momenti in Bartoli argumentg ſit, videamus, quod mihi quidem pertenuę videtur atq; infirmum, vt mirer, reperiſſe Bartolum, qui ſe ſequerẽtur. Illud itaq; nos diſcutiamus,&, vt inde exordiar, Bartolo authore, ſeruus, qui in Aſylum cõfugit, fu⸗ gitiuus nõ eſt, d. 6. apud Labeonẽ. cur ita quia id facit, quod publicè facere, inquit, li- cere arbitratur. igitur qui in Polonia pecu- niam mutuã dat, accepto pignore, fructus eius ſuos facturus,& debitorem à pignoris repetitione, niſi ſolidũ reſtituat, ſubmotu- rus, ſœnerator non eſt, cur ita? totidẽ ver⸗ bis, quia id facit, quod publicè facere licere arbitratur, more videlicet in Polonia ita re- n19 cepto. Sed t quantum inter hæc interſit, Be⸗ roius pręceptor non ſatis perſpexit, factum enim a ſeruo id proponi, quod alijs humana lege licere ſuæ defenſionis cauſa conſtat, I. capitalium.§. ad ſtatuas. ff. de pœn.&l. v- nica. C. de ijs, qui ad ſtatu. conſu. iuncto. d.§. apud Labeonem. æque atque ad tem- m20 pla confugere, niſi vtrumq; idem ſit, namt Alyla Gręcis templa ſunt, vt author eſt Ti- tus Liuius. Aequè itẽ atq ad ſtatuas eo re- ceptum haberi, d.§. ad ſtatuas.& d. l. vnica. & d. 5. apud Labeonẽ. verſineeum quidem. & ideirco ſibi licere per errorem eſt illudat⸗ iz Ditratus. At tfœnerare, id eſt, quicquam ſu⸗ pra ſortẽ auferre, imò verò ſperare, nonmo- do humana, id eſt, Pontificum, extra de v- ſur. lib.6.& Clem. per totũ.& 14. q.3.per to- tum. quorum de huiuſmodi quæſtionibus notio eſt, Bart. d. l. Titia.& ibi Alex.& alij. ff. ſolu. matr. cum concor. ſed diuina etiã lege, c. ſuper eo. de vſur. cui ſeruire omnes oportet,
Aorten”
ktet, G
1 ncunch lbuſ rce
VIII berlſet aD
ſente— mill.
3 fugel 1 1 i 0
ieaccoi Lrenahl r R. ee“ u4 nidus. 1
anm älec 2 Kealk niel. patu erejuum ac pe ne de Kdlats perm n he lekernahen ien tgiatemeiie, frnir burlcraut qui ſwom deiecunia rne umprotcte po no cwal entlen quiin, giune Nitinz etati, Agſ roriliriconn un dug mfenizrtait ſa 1„§teenrecge ait. inlin kemelle ocett us un akedlberaum ſen Somnes didinat w ſeta wice, die, iee le miktfa 22 tlaech un nmtc aat welrundfi 8 dſtintt n 1l Cs dü
d adauad
— 2
Ch 1 R n 1 Hä bemie ed ag dzoiad 1 auem ger t de 1 aleik cep 4 Cud

L .pPracep 8 cogegn ulentent ⸗ g m. viten atnadn momen ir Duuga mus, qut rt lläten
1c Inurn 1u Va prig
6 hrcs ue 8, detaſri ſeru l 15 h d eſt, d. 1⁸& dl Lin ſcitquod icinat HIatur. 1g ſ ſer ttuã dat, 7„Atopeſan Sfacturus Mebiha or one, niſitr li etew erztor no 3, curpe lid facit,** plnic r. morev Acctuin dr quant nntei
ceptorn xtu
uo id pri abiqbi- elux deſ and
m. H.adl 2 8.
de 1⁸, Gu* stalu d
e „ n V I cd. ugere,nil: 1 Sn
DECISIO LITVANILCA P.
oportet, Bal. Authen. ad hæc. C. de vſur. 122 vetamur. Adde, 1 Aſylum ob hoc eſſe ab vrbium conditoribus inſtitutum, vt illò cõ⸗ 123 fugientes tutum habeant receptum, quod t Romulum Romani nominis authorem, Græcos imitatum, inter vrbis initia aperu- iſſe accepimus, vt ciuitas repleretur homi- 124 nibus. I. i. ff. ſolu. matri. Aſylum t qui vio lat, humanæ maieſtatis reus eſt habendus,
vt diuinæ, qui ædem ſacram temeraſſet, ho- minibus, qui eò cõfugiſſent, inde extractis. I.2. C. de ijs, qui ad eccle. confu. Abb. c. in- ter alia. nu. 27. de immu. eccle.& c. pen. eo.
& Nicol. Bocr. tract. de ſeditioſis. 7.& vlt. præſuppoſito. num. 45.& ſeq.& Hierony. Gygas tract. de cri. læ. maieſ. q. 10. nu. 1. in
125 præfa. Inuentæ fautem ac percuſſæ pecu- niæ, qua difficultatibus permutationũ ſue- curſum eſt, l..ff. de contrahen. emp.& ven-
di. aliam longè rationem eſſe, quam, quæ à fœneratoribus vſurpatur, qui ſuæ auaritiæ ſeruientes ex hac ipſa pecunia, quę nihil per rerum naturam producere poteſt, fructum 26 quærunt. Item ſerui, qui in Aſylum cõfu- giunt, rem priſtinæ libertati, id eſt, naturæ
& gentium priori illi iuri conuenientem fa-
127 ciunt. Fugam f enim, vt ait Cælius, d. l. ꝗd ſit fugitiuus.. item rectè ait. libertatis cu- iuſdam ſpeciem eſſe, hoc eſt, poteſtate do-
128 minica in præſenti liberatum eſſe: cùm ffœ- nerator leges omnes, diuina humanaq́; iura
129 Perfringat ac violet. Adde, t leuiſsimũ eſſe ſeruorum ad Aſylum cõfugientium admiſ- ſum, non certè maius, quam ad Principum ſtatuas, aut ad eccleſias ſe conferentium. d.
§. apud Labeonem. ibi. qui ad ſtatuam Cæ- ſaris cõfugit.& ibi, qui in Aſylum vel quod aliud confugit.& 9.fi. inſtit. de ijs, qui ſui vel alie. iur. ſunt.& C. de his, qui ad eccle. con-
330 fu.& de his, qui ad ſtatu. confu. Nam& hæ ea ſunt religione& iure ſanctæ, vt qui illò confugiſſent, non temerè extrahantur, d. 9.
fi.& dictis titu. de his, quiad eccle. confu.&
de his, qui ad ſtatu. con. perfugium enim ac præſidium omnium hæc eſſe, loca conſtat.
334 locis proximè allega. Quod f eſt quoq; re- ceptum in euchariſtia ob præſentis numi- nis maieſtatem. Nam damnatus, qui ſacer- dotem euchariſtiam ægro deferentem ap- prehenderit, auelli ab eo impune nõ poteſt, Archidia. c. quæſitum. 18. q. 2. Hoſtien. in ſumma de immu. eccleſiar. õ. in quantum. nu. iz. verſ. quid ſi quis cùm fugit.& Abb.
c. ſanẽ. poſt Antoni. de Butr. ibi. de immu. eccl. Anto. Corſe.ſingulari.verb. Cardina- lium.& verb. priuilegium immunitatis. A- lex. Rub. ff. de noui, ope, nu. col, 3. Gomeſ.
171 §. pœnales. col. penul. inſti. de actio.& quæ late. Allegan. in addi. ad ſingular. Romani. 339. dicamus ad ſolatium.& ad ſuppliciũ re-
332 trahi. Quomodo 1autẽ in eos, qui ad Prin-
cipum ſtatuas, ædémve ſacram ſe receperũt, legibus vendisetur, videamus?& ex cauſa id æſtimari, palam eſt. Soli quippe, qui ſuo perfugio inuidiam alijs creare voluerunt, quive armati,& non minus ferri fiducia, quam loci religione freti, eò confugerunt, ad pœnã vocantur. l. vnica. C. de ijs, qui ad ſtat. confu.& l. ſi ſeruus. C. de ijs, qui ad ec- cle.confu. Cæterùm, qui nihil admiſerunt, his, ſiue ad Principũ ſtatuas, ſiue ad ſacram ædern ſuæ defenſionis gratia profugiſſent,
333 tutiſsimum eſſe receptaculum conſtat. Ita t
vt ſeruos durius habitos,& propterea ad Principum ſtatuas ædẽmve ſacram confu- gientes, venundare bonis conditionibus domini compellantur,. fi. inſ. de ijs, qui ſui
134 velalieni iuris ſunt.& meritò. Expedit te-
nim publicè, vt ſuis quiſq; rebus nõ ex ani- mi libidine, ſed ex præſcripto legum potius vtatur.d..fi. Illlibatam eſſe deniq; domino- rum in ſeruos poteſtatem oportet. d.§. fin.
135 Quis t enim ferat immanem Vedij Pollio-
nis Equitis Romani ſæuitiam, qui cœnante apud ipſum Auguſto, ſeruum ob cryſtalli- num inter miniſtrandum fortè fractum, ex- tẽplò interfici,& murenis obijei iuſsit, iræ ſuæ obtemperaturus, niſi Cæſar prouolutũ ad ſuos pedes ſeruum, non mortẽ, ſed mor- tis genus deprecantem ſeruauiſſet. Qua de re Annei Senecæ ex libro, quem de ira ad Nouatum ſcripſit, ſubijcere verba placuit. Cùm diuus, ingt, Auguſtus apud Vedium Pollionẽ cœnaret, fregit vnus è ſeruis Cry- ſtallinum, ex quo rapi eum ad mortem Ve- dius iuſsit, nec vulgarem quidem, nam mu- renis obijci iubebatur, quas ingens piſcina continebat, Quis non putaret hoc illũ cauſa luxuriæ facere? ſæuitia erat, ſed euaſit è ma-
nibus puer,& ad Cæſaris pedes confugit,
nihil aliud petiturus, quam vt aliter periret,
ne eſca piſcium fieret, in quo adeò motus eſt nouitate crudelitatis Cæſar, vt illũ quidem
dimitti,& Cryſtallina potius omnia per-
fringi iuberet, piſcinamq́; compleri. Refert
hæc Petrus Crinitus lib. 6. de honeſta diſci-
136 plina, cap. 10. ApPparet f itaq; perfugium ad
Principum ſtatuas, ædemve ſacram,& con- uenienter ad Aſylũ delicto quandoq́; care- re, d., apud Labeonem.& d. 9. ſane.& d. l. vnica.& d. c. inter alia. quandoq́; etiam ex re eſſe publica. d.. fI.& Cynus. d.. ſanè.& Abb. d. c. inter alia. ſæpe quoq́;,& cùm ex
delictũ eſt a ſeruis, Principalium ſtatuarũ,
Q jj ædis

72 HETRIROYZII MAVR EI
ædis ſacræ aut Aſyli ſanctitudo veniam tri- buit. Cynus d.§. ſanè. per ill. tex.& Abb. d.
137 e. inter alia. Nam, f cùm leuior eſt ſerui in dominum offenſa, vt ſi forte vini phialam
ſeruus furtim hauſit, aliudve aliquid pocu- lenti eſculentive, qd ſperni poſsit, conſum- pſit, interuertitve, antiſtes ædis ſacræ, quo confugit, ſeruum domino non reddit, niſi offenſam remittendi,& quidem iurato. Cy- nus. d.§. ſané. per ill. tex.& Abb. d. c. inter alia. At verò, quia ſeruis ad huiuſmodi præ- ſidium confugientibus fugæ conſilium ab- eſt, d. 9. apud Labeonem. verſ. idem puto. niſi quid grauius admiſerint, I. ſi ſeruus. C. de his, qui ad eccle. confu. loci religione à caſtigatione ac vi dominica defendentur, d. §. ſane.& ibi Cyn.& c. inter alia.& ibi Abb. de immu. eccle.& à crimine, ipſo non fu- giendi conſilio, d. 9. apud Labeonem. verſ. idem puto. niſi illò ſe contuliſſent, vnde re- cuperari à dominis non poſsint, aut quo- quo modo abduci, hos enim Calio fugiti- uos eſſe. d.l. quid ſit fugitiuus. 9. item Cæ- lius. ff. de ædili. edict. ex quibus intelligere licet, quàm nullum, aut certè leue admiſſum ſit ſeruorum in Aſylum, aut quod aliud reli- gione& iure ſanctum cõfugientium. Nam, niſi quid antè deliquerint, in iniuriämve al- terius aut inuidiam eò ſe contulerint, eis, vt ſuprà docuimus, fraudi non eſt, non tan- tùm, quia id fecerunt, quod publicè facere ſunt arbitrati, quaſi ſua decepti opinione id fuerint arbitrati, vt male Bartolus d.5. apud Labeonem. putauit, ſed quia non fugiendi animo hoc fecerunt, hanc enim cauſam Domitius Vlpianus d. õ. apud Labeonem. adiungit: quæ,& ſi ſola ſubſit, fugæ exi- mit. d.. apud Labeonem. verſ. idem puto.
335 Igitur f ſeruum, qui in Aſylum confugit,
eò tantùm defendi à fugæ vitio, quod id —1„„ publiceè facere licere eſt arbitratus, falſum
. 2 2. eſt. Eſt enim proculdubio recte arbitratus.
139 Nam †& ſeruis, non tantùm liberis, ad hu-
iuſmodi præſidium confugere licere, plus quam manifeſtum eſt. d.§. fin. inſ. de ijs,
440 qui ſui vel alieni iur. ſunt. Hoc t quidem
ita, vt eſt in liberis hominibus cõſtitutum, d. l. vnica. C. de ijs, qui ad ſtatu. confu.&l. capitalia.. ad ſtatuas. ff. de pœn. ſi iuſtis ex cauſis, non in alterius necem aut infamiam id faciant. d. l. vnica.& d. 9. ad ſtatuas. Quid enim ſi eis dominus immo deratè vta⸗ tur? duriuſve quid in eos ſtatuat,& quod
141 tolerari non poſsit? Extat t Antonini ad
Aelium Martianum reſcriptum,§. fin. inſ. de ijs, qui ſui vel alieni iur. ſunt. quo de quę- relis ſeruorum, qui ex familia lulij Sabini ad ſacram ſtatuam profugiſſent, cognoſci
iubet,& ſi aſperius, qudàm æquum eſt, atq; inclementius habitos, aut atrociore iniuria affectos cõſtiterit, venundari præcepit, ita vt in eius domini poteſtatẽ nunqᷓ; reuertan-
142 tur. Planum t itaq; à nobis factum eſt, dece-
ptum fuiſſe Bartoluũ, d. 6. itẽé apud Labeons. qui eò ſolo ſeruũ fugę vitio eximit, ꝙ id fe- ciſſet, quod publice tacere licere per errorẽ eſſet arbitratus, cum ea re, ſicuti docui, ſt iuſta ex cauſa illd confugiſſet, nihil admodũ
143 erraſſet. Quo t conſtituto Bartoli argu-
mentum concidit, quo ſerui facto in Aſy lum confugientis, quaſi falſoò id ſibi licere exiſtimantis, eius factũ comparat, qui eum contractum inijt, qui vulgò iuſtus creditur, re autem vera fœneratitius eſt, cm ſeruum non erraſſe oſtenderim, quippe cui in Aſy- lum confugerelicuit. d.§. fin.& d.§. ſane. & d. l. vnica. illum verò, qui talem contra- ctum iniuit,& erraſſe proponimus,& id
perpetraſſe conſtat, quod humanæ diuinæ⸗
que leges vetant, c. ſuper eo.& toto reliq. tit. extra.& lib. 6.& clemen. de vſur.& 14. q. 3. per totum.& Docto. 1.1. C. de ſum. tri-
ni. hoc eſt, fœneraſſe. Et hæc eſt vera quæ-
ſtionis definitio apud Labeonem d.. apud Labeonem.& Cælium propoſitæ in ſpe- cie ſerui in Aſylum confugientis, quem nõ opinio ſola falſò ſibi illo confugere licere exiſtimantis à fugæ vitio liberat, contrà quaàm Bartolus ſcripſit,& Bart. d.§. apud Labeonem. ſed ipſum cum primis non fu- giendi conſiliũ. d. 9. apud Labeonem. verſ. idem puto. At enim fingamus in Aſylum ei confugere non licuiſſe:&, cùm illud eſ- ſet arbitratus, erraſſe, à quo delicto error eum defendit, videamussa fugę certè, id eſt
144 fugitiuus ne ſit. Quid ſi eſſet fugitiuus? ant
fugitiuo fœneratorẽ comparamus? nequa- quam verò: ex pœnis enim, quibus in illo-
145 rum admiſſa vindicatum eſt, pro f modo
ſcilicet delicti imponi ſolitis, Gloſ. notab. c. meliore propoſito. 27. q.. in gloſ.a. not. cum concor.ſuprà 3. Deciſi. num.34¹. alleg. licet
146 cognoſcere. De t fugitiuorum delictoa-
pud Calliſtratum libro vndecimo Digeſt. l. fugitiui. ff. de fugi. ita ſcriptum lego: fu- gitiui ſimplices, id eſt, vt ego quidem inter- pretor, qui fugę nullum aliud flagitiumad- iecerunt, dominis reddendi ſunt, is, quiſe pro libero geſsiſſent, grauius coercitis- Nulla ita que in fugitiuos animaduerſio eſt,
147 niſi aliud admiſiſſent, nam t ſeruus fugiens
rem naturaliter licitam facit. Oldra. cont. 39. num. 6.& I. quid ſit fugitiuus.§. idem
148 recte. ff. de ædil. edic. At t in improbum
fœneratorũ genus, ſi nihil præterea perpe- trauerint⸗
ſinn qumir D (c miuufce K r oiirgult la mirkgtogolue dnN un wnäorec 4e grltmäm e on tomn mexilt Hcen quniui lc lchh tem(au iquo tunte muineteſamil ornn ehoadilälaqun ſah beneprlerbene denn nterogegpid C taut miẽo fhr luckünadd den wu, guintii dW 214.qtgplcic mäef iiem, lamtul finh, uckeyle lb mant Winesggaled om.

1 1
de 4 erlas, 5 4
Areri lddide, der de e, en i a DO e desa Jehe Ne,.* acn,. d antou d U
„ 2 uy meee venianer! 1a üleotendert f tugerelicuit nica. lum 5 de luſt, Rem tt alle conſtat, n es vetant, c.. J G
„1.1
ld c atgg dtum.& Dot Diam, eſt, œneraſſe Aa letnitio aput Jugal dem.& Cell uge in alylamc rpc lola fallo ſib Tnſear ants fuga: vünt3 ariolus ſcip aupat lem. ſed ipſcd*- onſiliũ.d.9. cn no. At enii t gere non lic lau ratus, erraſi Wn
endit, videat u
ne ſit. Quic 16
ſœneratotè
erdex pœni Sif niſſa vindic 19 elucti impof 23
9
propolitoa Pl Ä
1¹0 g raltetleſ a
«& z ieil c 1
r genl”, 2 p
—
149 trini. Sanè t enim eum quęſtum ſectantibus 15s
sο Humanæ t verò in eius inſtituti homines ¹59 ita duræ ſunt apud veteres Romanos olim
DECISIO L.IITVANTICA p
trauerint, omnes humanæ diuinæq́; leges inſurgunt.c. ſuper eo.& toto reliq.tit. ex-
tra.& lib.6.& elemen. per totum de vſur.&
14.q. 3. per totum.& Doct. 1.1. C. de ſumma.
leges diuinæ, quibus omnis humana cedit authoritas, Bal. Auchẽ. ad hæc C. de vſur.
xæternas pœnas edicunt, Pſal. 14.& c. i. ibi
animas deuorat.& ibi gloſ. de vſur. lib. 6. mutuo dato nihil ſperare iuſsis. Luc. 6.
conſtitutæ, vt duplo ſceleratior fœnerator ſit creditus, quam fur. Qua de re Marcus Cato libri ſingularis, quẽ de reruſtica ſeri- pſit. exordio Maiores, inquit, noſtri ſic ha-
puère,& ita in legibus poſuere, furem du- 160
pli cõdemnari, fœneratorẽ quadrupli. Vn- de intelligere licere, idem Marcus Cato ait, quanto peiorem ciuem exiſtimauerint fœ-
i7 dicium, quo nihil magis hominibus debe- tur, l. I. C. de ſacroſan. eccle. fœneraroribus ius non eſt, d. c. fin.§. fin. de vſur. lib. 6. de- functorum reliquias ſacro inferre loco, non licet. d. c. quia in omnibus. Leges, tqui- bus nequiſsimę arti fœneratoriæ ſit conſul- tum, ferre, dictare, ſcribere, fraudi eſt, Cle- men. vnica. õ. nos igitur. de vſur. latas dele- re iubet conſtitutio, d. õ. nos igitur. delere,
inquam, non antiquare aut corrigere, non
tollere aut abrogare dixit. Nam t leges, quæ iuri diuino aduerſantur, quales ſunt o- mnes, quæ fœnori fauent, ne tunc, cùm ro- garentur promulgarenturq́;, vt author eſt Baldus, Authen. ad hæc. nu. 2. C. de vſur. adde Cagno. l. curabit. num. 4. C. de acti- empt. valuerunt. Locare t domos homi- nibus, ludaicæ etiam ſuperſtitionis, qui fœ- neratio ſunt inſtituto, ciuibus impune non eſt. e.1. S.& quia. de vſur. lib. 6. Alex. con-
1 neratorẽ, quam furẽ. Huc t quoq; pertinet 6i ſil. 75. num. 3. lib. 3. Principes t hoc genus
¹52 Tall
illud eiuſdem Catonis, a quo cùm querere- 2 2 7 2 2 2 tur, quid maxime in re familiari expediret⸗-
hominum ſua exigere ditione iubentur, d. §.& quia. eadem neceſsitate Reſpublicęte-
ordineqʒ reſpondiſſet illa quatuor, bene pa- 162 nentur omnes. Tam t magnum autem fœ-
ſcere, ſatis bene paſcere, bene veſtire, arare, poſt hæc interrogatus, quid fœnerari:? tunc Cato, quid, inquit, hominẽ oceidere? Quo
bens videtur, qui trucidari pauperem fœ- nore dixit, 14. q. 4. c. quid dicam.& rectẽ v-
¹53 trumq; quidem. Nam t vſura, vt ait Con- ſtitutio, d. c.. de vſur. lib. 5. exhaurit patri- 164 rit. Nec tminore odio iſtud quæſtus genus
monia, hominesq́; adeò omni pecunia exu-
neratorum flagitium eſt, vt ſi quis fœnerari ius fasq́; eſſe dicat, pro hæretico ſit. d. Cle- men. vnica.§. fin. Bero. Rub. de vſur. nu.
uſiſſe Auguſtinus ad Macedonium ſcri- 163 73. Plato, t quem Marcus Tullius Philoſo-
phorum Deum appellat, ita fœneratoribus
infenſus fuit, vt ei, ꝗ in fœnus accepiſſet, nec
vſuram, nec ſortem reddere, ius eſſe volue-
eſt Cato proſequutus, qui fœneratores tota
tos ad egeſtatem deducit, quare quodam- 16 terra Sicilia exegit. Agis fautem, Athenen- 1sᷣ modo vitam eripit. Pecuniat enim quędam
eſt hominis vita, l. aduocati. iuncta gloſ. in
ſium dux omniũ fœueratorum tabulas igni cõcremauit, qua flamma nullam ſibi clarius
verb. vitam.& ibi Corne. nu. 3. C. de ad- 166 fulſiſſe, dixiſſe fertur Ageſilaus. Multa t
uoca.diuer.ind.Bal.l.receptitia.nu. 4. C. de conſti. pecu.& ſecundus, vt quidam di- cunt, l. necare. ff. de lib. agno. Corne. l. de alimentis. nu. 3. C. de tranſactionibus. ſan-
155 guis. Alimoniam i denique auferre, neca- 56 re eſt. Corne. d. l. aduocati. Quòt Plutar-
chus in eo libro, quem de vitãda vſura ſcri- pſit, ſpectaſſe videtur, cùm fœneratores Harpyis ſimiles eſſe ait, quas a Dijs iratis miſſas Phineo Regi oculis capto epulas ap- poſitas deuorare, fabulata eſt antiquitas.
¹57 Porròt Pontificium ius fœneratores ab al-
taris communione excludit, c. quia in om- nib.§. ideoq́; de vſur. admiſſa ſua confiteri volentibus aures claudit ſacerdotum, c. fin. §. nullus. de vſur. lib. 6. abſolutionem pe- tentibus abnuit, d.§. nullus. ab impuris il- lorum manibus oblationes accipere ſeuero edicto vetat, d. c. quia in omnibus. teſta- mentum condere ſupremumq́; ordinare iu-
conſultò prætereo, quæ delicti huius graui⸗ tatem atque odium arguunt: apparere ta- men ex his affatim poteſt inter fœneratoris factum& ſerui fugam, quæ Bartolus, d. l. quid ſit fugitiuus. 9. apud Labeonem. ff. de ædili. edic. eſſe paria nõ rectè putauit, quan- tum interſit, etiam ſi ſeruum, qui in Aſy- lum d.§. apud Labeonem. confugit, fugi- tiuis annumeremus, vt hinc, quàm fragile ſit Bartoli argumentum, d.§. apud Labeo- nem, abundè conſtet, quo pluribus, quam erat fortaſsis opus, confutato, ad ea refel- lenda, quæ nos pro Polonica conſuetudine tuenda attulimus, veniamus, vt diuinæ le- ges, quæ fœnus improbant, nulla diſpu- tationis noſtræ parte offendantur,& non erit operoſum fortaſsis hoc præſtare, ea quippe, quæ legi diuinæ aduerſantur, infir- ma ſunt per ſe,& facile veritati cedunt, quæ nullis humanis artibus aut ingenio vinci
ij poteſt
P
se
1 1
— ————
—— ———

174 PETRI culpam non intelligi, quæ conſuetudine admitteretur,& rurſus, publica conſuetu- dine permiſſum delicto vacare,& quæ cæ- tera de conſuetudine in eandem ſententiam attuli, ea quæſtionem noſtram haudqua- quam onerant. Non enim, quæ eiuſmodi ſunt conſuetudine dicam contineri, ſed v- ſurpatione potius atque corruptela. Hoc ita, quodad noſtram quæſtionem attinet, ſi quid ſit, quod iuri naturali atque diuino ad- uerſari proponatur, c. fin. de conſue. An- gel. l. iniuriarum..§. fin. ff. de iniur. Mar- ſi. l. i. in prin. numero ¹03. ff. de ſicar.& l. ſi quis ne quæſtio. numero ſexageſimoocta- uo. ff. de quæſtio. hoc enim in iure gen- tium reſponſum, ad ius naturale& diuinum Angelus libro quadrageſimoſeptimo Di- geſt. d. 6. fi. apud Domitium Vlpianũ pro-
168 duxit,& ſummam habet rationem. Namt
ſi introduci conſuetudine non poteſt, vt pi- ſcari quem, aut euehiculum ducere in mari ante prætorium noſtrum noſtrsve ædes iure prohibeamus, d.§. fin. id eſt, ſi ſus gen- tium vlla parte conſuetudine violari non poteſt, quomodo, quæ iure naturæ, aut quod idem valet, Gloſ. in prin. inſ. de iure natu. genti.& ciui.& item inſ. de obli. quæ ex delic. naſcun.& Alex. l. Iulianus. de con- ditio.& demonſ.& Marſ. d. l. 1. in prin. nu- mero 102. ff. de ſicar. Dei continentur, con- ſuetudine tolli poſſe dicemusreſt ſi quidem tanto, quam gentium naturæ ius potentius, quanto natura, id eſt, Deus, d. gloſ. inſ. de iure natu. genti.& ci. in prin. cum concor. homini præſtat. Fieri denique non poteſt, vt naturæ ius diuina quadam prouidentia conſtitutum,& propterea, vt Deus illius author, nullis mutationibus obnoxium, 6. ſed naturalia. inſ. de iur. natu. gen.& ciui. Aequum item ſemper ac bonum, l. penulti. in prin. ff. de iuſti.& iur. humanis placitis
269 tollatur. Enimuerò 1 ſi quid, quod iuri na-
turali repugnat, introductum moribus eſt, id, vt modò dicebam, vſurpatio aut corru- ptela potius appellari, quàm conſuetudo debet, d. c. fin. de conſuetu.& Angel. d. 9. fin. d. l. iniuriarum. ne quiſquam ſibi tem- poris longinquitate blandiatur in ijs, quæ iuri naturali atque diuino aduerſantur.
„⸗o Nam, 1 vt eleganter ait Conſtitutio, c. fin.
de conſue.& c. cùm in eccleſiæ. de deci. Pa- riſ.conſil. 6s. dubium exoritur. num. 246. volu.. tantò grauiora ſunt peccata, quan- tò diutius infelicem animam detinent alli- gatam, augeriq́; non minui diuturnitate, c. cùm haberet.in fin. de ao, qui dux. in mat,
ROIXZII 167 poteftaut expugnari. Et t quod dicebam, 1/& c. non ſatis.& c. ſeq. de ſimo. Reddit
MAVREI
item iteratione atrociora delicta& augeri, cùm repetuatur, l. cum concor. ibi. in glo. alleg. C. de Epiſcopali. audi.& Tira. trac. de pœn. cau. 42. nu, 14. palam eſt, duriusè in eos vindicatum legibus eſt, qui delin- quere conſueuerunt, quam qui quandoq́; deliquiſſe proponuntur, d. l. 3, cum concor. C. de Epiſ.audi.inconſtans deniq; eſt dice⸗ re, illud ius, cuius tranſgreſsio peccato non vacat, ſæpius peccando antiquari: d. c. fin. cum concor. ſi quis verò nihil vetare dicat, quo minus diuinum ius, quod perpetuam prohibitionem non habet, id eſt, à quo ca- ſus aliquis exceptus reperitur, humana lege anguſtetur, Bar. l. omnes populi. 3. q. pru. & ibi alij.ff.de iuſti.& iur.& Bal. l. fin. nu.. C. ſi cõtra ius vel vti, pub. vt in homiccidio, quod, quia ita iure diuino prohibitum eſ, vt quandoq; cædes fraudi non ſit, c. i. de ho⸗ mici, lege humana quibuſdam caſibus im- pune admittatur: C. quando. lice.vnicuiq;. ſine iudi. ſe vindi. l.i.& a.& l. vt vim.& ibi Docto. ff. de iuſti.& iur. ita etiam in fœno-
172 re dicamus, quod t inter ſe agitare ita vetere
17
3
lege diuina ludæi erant vetiti, vt tamen non ſuæ gentis hominibus optimo iure fœnera- re potuerint: Hoc enim nominatim cau- tum eſſe conſtat, Deuter. 2z3. D. ſed quia, vt rectiſsimè quidam interpretantur, refert. Ana. c.i. colu. fin. verſ. alij Theologi. de v- ſur. idem.c. cõqueſtus, etiam col.fi. in prin. vbi latius.eo.tit. ea fœenoris permiſsio cùm non ſuæ gentis hominibus extra Chana- nęorum perſonam non eſt accepta, noſtram quæſtionem non onerat. Diſputamus enim nos de eo fœnore, quo quid de alieno cui quæritur: Iudæos autem exercito cum Cha⸗ nanæis fœnore nihil ſibi de alieno quæſitu- ros fuiſſe, quicquid enim habuerant Cha- nanæi, id Dei iuſſu atque edicto factum erat Iudæorum. Anania locis proxime al- leg. A Chananæis itaque vt iniuſtis rerum ſuarum poſſeſſoribus, quod occupant, re- cuperare tanquam ſuum ludæis ſiue manu, ſiue qualibet machinationelicuit, idq; line vllo fœnoris vitio. Anania locis proxime alleg. Neque t enim eos, qui ſuum abin- iuſto poſſeſſore recipiunt, delinquere dê cendum eſt, l. quod autem.§. apud Labeo- nem. ff. quæ in frau. credi. nec quomodo ſuũ ꝗs ab hoſte vindicet, diſtinguere debe- mus. Ana. c.. col. 5. in fi, verſ. notabenẽ. Jo. de vſur.poſt Ab.ibi. nu./. in fi. tex. c. domi- nus. 23..z. Nã, vt apud Verg. ait ille, dolus,
1y4 an virtus, ꝗs in hoſte requirat? Et idcirco
ſi, vt rem meã a depoſitario, commnoddatariu 2
7 bosk2
2CMÄ 2
„fel pel aumDe 1
1e Fieole“ ha ngoleſtanglt 1en rorli, qocact
9 Qudenradm leh dodnn, 5 en ſoun ocecque
waqs'idcol apotet qulecte wneckitrital
1 on pin. on Vicenlt, lutim, ſin umurimoli h brlliagidle.3 nlhr lSdelewaperg ur zkcim bultort 1 guüigleigtim e 1n. delt Alegilign,ci .1n erkeug NMe Wiöu näerftunn allo -n alerimpaiatem nür k, Upoliutieium Äe inoneleregonlu ühe AſpekRu dem, Vmn Fmlthsnecunnne in arlmgtengal 4n badimuritoſe deret perglim Eraich an
Rais Aun, alpx n ha, guchmnn 1 d baeregt enge du um raditilem de 9 ün m M di KdD R vti dDad le dn R ho bc un legücmäle Ee Wlei 4 heion n
dept.„ un rt 1, ſch dui, furndcrgen der 1” kecelee. dütan hhr aMin um 0 rollgernnan gninn— Hardo aun— A

d d— 7. ne inaa ed k PDECISIO LITVANICA y. 175 4 in ben caig aut fure recipiam, mutuam pecuniam dem ſnras. nu. 5. C. de vfur. per l. Lucius Titius. pilcopal wbäe 4 depoſitario, commodatario aut furi, fœne- ſecundum vnam lecturam. ff. de actio, em- 4 „ 9,... 1... anu ee rator non ſum dicendus, Bero. Rubri. dev- pti.& ven. cùm remnon tradidit venditor,
1 4 5 fa. 7 7. ntaum len 1* ſur. nu./0. Argum. c.i. in fi. de vſur. Meum e- etiam ex qua nullus fructus per rerum na- laenunt dii nim& hic conſequor, ita nec Iudæos ſuum turam percipi poteſt, hoc eſt lapides aut ti- ſexnx non 3 d 1 à Chananæis conſequutos pro fœneratori- gna, emptor autem, vt fidem contractus im- u. n.
dile
dülincon m. W lim, 19
nnana
Recando r) 1 con lqgis ven ar, nus dunum ig 5 N tonem non tah 38 dis erapusreg etu ba.lomm t ceiuli Kih 5. tra iusjelyti,ph. aulaiz icte diut e doq;catesſrad a gehumm quit N. mittam: Coqu be di. ſevindila,& ꝛff. deiuſti. éin a nus, quodtinter. uina ludæierant i ntishominibuso it nerint: Hoc eni a e conſtat, Deuté me quicam inte n 4. colu.fn verſ. f m. c. cõöqueſtus, A⁴ us. eo, tit, cafcent A e gentis homin a nperlonam non- 3 onem nononell— o fœnore, qud r:Iudæosauten. genotenihilſih a¹ le, quicquid er e id Dei iuſſu at n, læorum. Anan 1 Chananæxisitaqd 7 poſſelloribus, 7 e tanquam luu 4 libet machimatt 9
1ê 0
175 bus fuiſſe. Hac tme cautione ſemel vſum re-
ꝑeto,& bonum nomẽ feciſſe. quod erat peſ- ſimum, cùm à quodã eſſe ſe meo in ære per Perfidiã negãte, nouo ære mutuò dato, Chi- rographum, quo ſe vtramq; ſummam debe- re fateret᷑, extorſi, quod factum delicto va- care conſtat. Quid enim admiſi, meum con-
476 ſecutus?d. l. quod autem.SO. apud Labeonẽ.
Adeò t autem ſuum perſequentibus fauent leges, vt, quod quis iudicio ſuſcepto extor- quere non poteſt, quia nec tabulis id ſuum probare, nec teſtibus forſitan poteſt, huic, quod tantidem ſit, furtim auferre ius eſſe placuerit. Innocen.c. cùm olim. 7. de reſtitu. ſpolia.Flori.l.itaq;.ff. ad le. Aqu. Fel. c. quo- niam. col. fi. de ſimonia. per gloſ.c. iuſ. genti⸗ um.verb.ſedium.ibi.niſi fortè.ꝛ.diſtinc. Idẽ Innoc. c.quia pleriq;.de im. eccle. Bal.l.:. co- lu. 2. C. de teſt. Alex. cõſ. 31. circa primũ. col. .Vol. i.& quæ latè allegat. Marſ. ſing. i⸗. nu.
V 6. Conueniẽtertfurtum paſſo, qui furi, ſi ſo-
—
178
cios indicaſſet, impunitatem pacto conuen- to promiſit, ſi poſtiudicium fidem non ſer- uet, fraudi non eſſe, reſponſum eſt. Ioã. An- dre.in addi.ſpe. Rub.de fur.& Marſ.d. ſing. 177.& nu. 5. malitijs. nec tantùm, cùm noſtrũ quod quis forſitan ogcupaſſet, cõſequimur, a fœnoris abſumus vitio, ſed t& cùm, quod noſtra intereſt, perſequimur, vt ſi fundum vendidi,& tradidi, emptor verò pretium aon ſoluit. Nam, quin damnum fructuum, quos ex fundo percepit emptor,& eram ego, niſi fundum tradidiſſem, percepturus, reſarciri mihi, recte petam, nulla dubitatio eſt. l. curabit.& ibi Docto.& laté Cagno. C.
de actio. empti. Et t hoc æquitas poſtu⸗
lat naturalis, ne quis cumalterius detrimen- to fiat locupletior. l. nam hoc natura. cum concordantijs.ibi in Gloſſ. alleg.ff. de con- dic.indebi.c.ſuam.& ibi Gloſſ. de pœn. Dy-
230 nus. c. z. de reg. tur. libro ſexto. Idem 1 eue-
nit nullis fructibus ex fundo vendito per-
ꝑpleret, pecuniam ſub vſuris accepit, Eas e- nim vſuras aà venditore conſecuturum em- ptorem Baldus ait, d. l. vſuras. perl. Lucius Titi.ff.de actionib. empt.& hoc Anchara- nus, Conſ. 76. Paul. l.2. C. de vſur. Caſtren. Pontanus. Conſ.ioi. propoſitæ. ver. 3. Ioan- nes Imolen. l. cùm ſeruus.9. fructib. ff. de le- ga. 1. Socinus, Conſ. 88. col. 3. lib. 4. Anagni- nus d.c.cõqueſtus.col.z. verſ. quærit.& Ca- gnolus l. curabit. num. ꝛ0. C. de actio. empt.
182 verius putant, ſententiat Salyceti d.l.vvſuras.
damnata, qui negabat onerari venditorem earum vſurarum refuſione debere, quarum ſoluendarum mora ſua nullam emptori ne- ceſsitatem impoſuiſſet, ante omnem enim eius moram pecuniam ſub vſuris acceptã: iuſtam eſſe verò emptoris cauſam aiebat Sa- lycetus, d. c. cõqueſtus. ſi illas vſuras ſibi re- lmndi deſideraret, quas poſt venditoris mo- ram cõtraxiſſet. Sed Anagninus d. l. vſuras. & illas, quæ ante vẽditoris moram, deberẽ- tur præſtari oportẽre diſputat, nõ enim ſpe- ctari venditoris morã in ꝓpoſita ſpecie, ſed perfidiam, ait, qua factum eſt, vt moxpretio numeratorẽ emptam nõ acceperit emptor: vſuſq; nõ fuerit, qd conſequutus, vſuris ple- cti, æquo ſuſtinuiſſet animo, ſcribit idẽ Ana⸗ gninus hanc Baldi ſententiã poſt eos, quos ſupra citaui, Laurentiũ quendã in ſingulari de vſuris Cõmentario ſecutũ,& ego non in- uitus probo, ne venditoris perfidia tranſeat impunita,& deluſus emptor fruſtra ſe vſuris
183 Onerauerit. Quod Baldus in emptore dixtt,
idem in quocunq; pecuniæ debitore eſt ge- neraliter reſponſum, vt ſi, quia ſua die non ſoluit, accipere ſub vſuris pecuniã creditorẽ oportuit. Nam hoc damnum reſarcire debi- torem creditori debere placuit,& ita Inno- centium c. 2. de vſur, ſcribere Ludouicus Pontanus Conſili. 101. propoſitæ. in prin. refert. Et hoc eundem Baldumpoſt Accur- ſium libro4. Principalium Conſtitutionum
norisvvio,7 Tg ceptis, ſi, quia emptor pretium non nume- l. cum allegans. nu. 14. de vſur. ſcribere lego. Nequt fen im 9 rauit, ſub vſuris tantundem pecuniæ acci- Quod& Alexan. Conſ. z21. ſuper titulo. nu. llellore recipl d9. pere habui neceſſe, aut in pœnam obnon 2.& ſeq. lib. z2. Tartagninꝰ, verum eſſe putat. eſt,qvodauf 2ℳ ſolutam creditori pecuniam incidi,& cer- 284 Sed t non modò damnum, quod quis alie- qua in frau 1 26 tum eſſe Butrigario authore refert, Ana- no facto ſentit, reſarcitur, verùm& lucrum, hoſtevincle 1 gninus, c. conqueſtus. col.. verſ. adde etiam. quod erat veriſimiliter facturus, Inon fe⸗ 9. cacol int dubh ce vſur. reſarciri hoc mihi damnum ab em⸗ cit, præſtari debet, idq́; poſt Petrũ Ancha- oſt b ibl 1 ptore debere,& eſſe valde notandumait. ranum d. c. conqueſtus. qui conſultum ita ſe P k ntapuc 5 7 3u Idem ex contrario ſcribit Baldus, l.v- reſpondiſſe refert,& Nicolaus d. c. con- * ßoliee dn 4 Q iiij queſtus. 4 3 depolij 2¹
——,—
———— 5
1
—— 1 e 4— u——— 4 N———— 4—————— IA—,————————
V——.——— 2

queſtus. num. 6. Abbas. Idem Anagninus ſcribit d.c.conqueſtus.col. 2. verſi. quare. in ea ſpecie, cùm ei pecunia ſuo tempore non ſoluta proponitur, qui negotiari, ſolitus eſt. conſecuturum enim eum a debitore tantum ait, quantum, ſi eam pecuniam habuiſſet,& exercuiſſet, erat veriſimiliter lucraturus, lu- dice eius rei modum æſtimaturo. Hæc An- charanus& Anagninus. d. c. conqueſtus. Idem ante eos Iacobus Rauennas, Cynus Authen. ad hæc. C. de vſur.& Baldus l. cun⸗ ctos populos. C. de ſum.trinit. putauerunt, & poſterior Alex. conſ. 223. ſuper. tit. num. s.
a85 lib.z. ætas admiſit. Secundum t quæ Petro
Arciecouio cauſarum ſub lechiticarũ apud Regiam auditori, amico me conſulenti nu- per reſpondi in ea ſpecie, cùm ſocius diſtra- cta ſocietate pecuniam, quam alter ſocius cõtulerat, retinuiſſet, diuq́; reſtituere recu- faſſet. Dixi enim, quantum hic, ſi eam pecu- niam habuiſſet& exercuiſſet, fuiſſet veriſi- militer lucratus, tantum ei refundere ſociũ debere, qui pecuniam auarè poſt diſtractam ſocietatem retinuiſſet,& per hoc eius impe- dijſſet negotiationem,& ita ius dictum eſt.
186 Conuenienter t his in mutui ſpecie Nico⸗
laus Abbas, d. c. conqueſtus. nu. 6. qui& ſu- periora probat, reſpondit, qui ſe negotiari ſolito pecunia, quam mutuo dediſſet, quo tempore conuenit, non reſtituatur, quanti eius intereſt, præſtituta die pecuniam habu- iſſe, tantum à debitore eum conſecuturum ſcribit, id eſt quantum lucri veriſimiliter ea pecunia facere potuiſſet, quod in ius dicen- tis arbitrium, vt eſt dictum ſupra, referen- dum ait,& ita euenit, vt non modò damni, quod quis fecit, ſed& lucri, quod facere po- tuit, ineatur ratio. Quod ſummam habet æquitatem,& meritò a pleriſq; omnibus comprobatum Cynus poſt lacobum. Rauẽ. d. Authen. ad hæc. Bald. d. l.i. C. de ſumma
187 trinit. cum concordan. eſt,& † Domitij Vl-
pianil. ꝛ. in fin. ff. de eo. quod cer. lo. reſpon- ſo eſt conſequens, qui in ea ſpecie, cùm qui- dam pecuniam traiectitiam dediſſet, Epheſi recepturum, vbi ſub pœna vel pignoribus pecuniam debebat,& quia ſua die Epheſi pecuniareddita non eſt, pœna commiiſſa eſt, vel pignora diſtracta, vel cum fiſco aliquid debitum eſſet, res ſtipulatoris viliſsimo ve- nijt, Iulianum Labeonis opinionem ſecu- tum putaſſe ſcribit, vltra traiectitiam pecu- niam ſtipulatorem, quanti eius intereſſet. Epheſi ſua die eam redditam, rectẽ petitu- rum. Tantundem idem Vlpianus d. l.. in fi. in eo reſpondit, qui merces eſſet ſolitus cõ- parere, vt non ſolius damni, ſed lucri quoq;
176 FITKRIAOYZII MAVREI
ratio habeatur, idq́; totum ludicis arbitrio contineri, Titus Gaius l. z. ff. de eo. quod cer.lo.ait, quem in his æquitatem ante ocu- los habere conuenit. l. ꝗd ſi Epheſi.in fin. ff. de eo. quod cer. lo. lIgitur ſi vltra ſortem, aᷓd intereſt, ſine vllo vſuræ metu rect petitur, ſi quis, quod eius eſt, conſequatur, multò minus erit vſuræ vitio obnoxius. l. quodau- tem.d.apud Labeonem.ff. quæ in frau. ardi.
188 Dubitandum t itaq; non eſſe, quin ludæi
fœnerare Chananæis, vtpote ſuæ terrę reic
ſuæ occupatoribus potuerint, Refert. Ana. c.i. col.fi. verſ.alij Theologi de vſur. idemc. conqueſtus etiam.colu.fi. in prin. vbi Lati- us. eo. tit. nullumq́; vitium eorum facto in- fuiſſe,vt nec hodie ineſt, ſi quis, data mutuò
pecunia, ad quid aliud, quod ſuum eſſet, ſibis
ve deberetur, perueniat. d. 6. apud Labeont. & Bero. Rub. de vſur. num.⸗0. poſt Ana. c.i. col./. in fin. verſi. nota bene. gloſ. de vſur.&
189 ibi Abb. num. 5. in fi. Solum t quippeid
fœnus improbatum eſt, quod ſorti de alieno accedit, quod genus quæſtus ſolum diuina lex vetus exercere vetuit, Exodi. 22. D.& Leui.25. E.& Deutero. 23. D.& Nec. 5. B.& Pſalm. 14. B.vt proculdubio Iudæorum vul⸗ gus, auaritia cæcum, falſò ſibi perſuaſerit, de alieno quicq́; olim ſuo adijcere patrimonio per fœnus licuiſſe, quod noſtrorum pleric; Alex. Conſi.i. num. z. verſ. ſecundo princi- paliter. libro 2. paulò minus conſiderati ve- rum putauerunt. Quorum error ab ijs, qui altius ſunt ac ſantius Philoſophati, deprehẽ⸗ ſus& detectus eſt, fœnerandi facultate ſo- los Chananæorum populos contracta, pla- noq́; facto ſuumrecipere, non alienum quę-
190 rere fœneratitia arte fas olim fuiſſe. Nec, t
ſivetus ius diuinum fœnore quæſtum quæ- rere à quibuſdam perſonis fas eſſe, ſignifica- re videatur, dubium ea res quenquam deti- nere diutius debuit. Lex Luc. 6. E. enim no- ua, Chriſti Dei ore prolata, omnem eximit dubitationem, quæ ita fœnus vetat, ſpe quę- ſtus eius etiam damnata, vt nullam excipiat perſonam, à qua fœnus auferre fas ſit, lgitur humana lege conſtitui non poteſt, vt illo aut illo caſu liceat fœnerare, vt nec mœcha- ri, aliũdve facere, quod lege diuina nullo vnquam caſu licuit, Barto. l. omnes populi
3. q. principaliter.ff. de iuſti.& iu.& Bald. l fi. nu. 4. C. ſi Con. ius vel vtili. pub. cim prę- ſertim, ſi quid in hoc genere quaæſtus contt ius diuinum conſtitueretur, peccandi fieret poteſtas, cui obuiam ire legis lator debet,
191 cuius f partes ſunt lata lege peecata corri-
gere, non indulgere, l. z. ff. de legib. ſolutum
eit& illud Argumentum de cæde imter 3 — tos
oll lboc 10 josBone ni, Lölun“ 2 Lo fch= i tag8 los ch ichae ₰ e diuim ſnen deuwlt 2 c. ce miita Cuc e 3 1) enerad 3— F(oncoh pluloct leta ereea“l. 1
denece 4 3r 4 buszer d 1 LAm talos lc4u7 Wdecu. nldun Gann, gomoe uns Ur udophäq. wumgl eqghfikleg
coohepe prucenn viro
u debee Vpeeerm elul qoiin de gorer.
detn Aeamne Ri vian cuina ſecquo ocinn ſecetsmlied ta Pan Ktoleraninea c tuche iisadmtur. cnen compata m irln ullusxrilte em m dat mnum umem mredinopro ceme mulliahnderin 19 un,g. blordumenig ltan macrch dellea enlge einaäununa mn wiräeptidg Vo V 1 doiet au inn 1 r Rio Aobe Cp9 19, I aib, d’can, nan guütmalhn, : a aonelble I iiadmend
lam NAlä di 9. Malua. l Ränh dpello pg
1 1 arrloädl, 8 Ke gadds, 5 mäceadt d 6 b camtdenan 8 ſameſetede 14 3 lnem un ttineriminnn
1

wltägett, n ſiu tv bevito n dun
deonem„3 ea um incht m R (hanis, 2 Datoridus pot dc vellalj Thes ac tus cam colu t. ae — nulumq; vit m 3 nechodieineh ad qudaliud, e etut perueniat.I Kub deylar,m u in. verlunota! 2 num inff. ke nprobatumeſt 3 quodgenus q 3, sexetctre yetu E.ADeuero.. .B vtproculd te ritin cæcum fal to vicq;ᷓ oim ſuo iii us lcuiſſe quo i onſi. num.z. libro paulon r, tauerunt, Qoo in ntac lantius D! tectus eſt, fc ei manxorum po 1r do ſuumrecipe æ eratitiaarteſe us diuinumfd 2 buſcam perle n tur, dubiume* nios deduitL“ ſti Deiorer ic ſonem, quæita 1 9
. Irn vote lege conltitu e',
„vt 8 1— M 1 luliceat ſc 2 et
dvelicete, q ½ caſulicuit, 2
4 1l 1 ¹ m. ius. geh C.nCo 4
1 talt 1u
äi
auidin toch I
9
5 9 nſt titu 5 böa
1
M
I
5
PDECISIO LITVANICA p 177
ros Bononienſes lapidibus de more certan⸗ tes facta, Alex. Cõſ. 240. nu. 8. lib. 6. poſt An-
491 cha.& Ana.& alios. ſupra nu.§9. alle. Sicte-
nim cædem lege diuina vindicari, vt quan- doq; impunita c.. de homi. ſit, quo iure fœ- nerare, id eſt fœnerando quæſtum quærere,
193 nullo caſulicuiſſe, ſupra conſtitit. Tametſi t
alere eam puerorum inſaniam in ciuitatibus bene conſtitutis, vt more vſurpato lapidib.
494 certent, haud ſanè decet. Nec t video, etiam
ſi magnis authoribus Alex. de conſ.z40. nu, 8.polt Ancha.& Ana.& alios. ſupra nu. 96. alle. Adde Tiraq. de pœn. cau. 42. nu. i. cędes ita facta defendatur, quomodo introduci à pueris conſuetudo poſsit, à quibus lex ferri
Iꝰ non poteſt. l. de quib.ff. de legibus. Quæ 1
conſultum prudentium virorum eſt, l.. ff. de legib. non puerorum, eiuſq́; ætatis, quæ, quicquid videt, ignorat, l.1. 9. impuberes. C. de fal. mone.& c. ex parte.& ibi gloſ. de cor. vitia.aut proximæ. Nec quo magis facta in eo certamine cædes tranſire debeat impuni-
ta, Principis tolerantia in ea certandi licen⸗
tia conuenientis adiuuatur. Nam etſi ea re conſuetudo comprobata maximè videa- tur, Salyce. l. nullus. per ill. text. C. de Iudæ. cum concordant. ſupra. num. 2ut. alleg. quia tamen cædes ure diuino prohibet᷑, ad eius defenſionem nullius haberi momenti id to-
196 tum debet. Abſurdum f enim videri, vt Hy⸗
politus l.i. num. 102. ff. de ſica. Marſilius ait, conſuetudine ius diuinum antiquari, quod nullius authoritate Principis, vtpote infe- rioris tolli poteſt, aut immutari, c. cum in- ferior.de maio.& obe. Gloſſ.l. fin. C. ſi conſ.
ius.vel vti. pub.& c. cum ſint quidam. 25.
197 q 1. rectẽ hæc quidem à Marſilio. Nam t vt
in leges humanas, non vilis ſit conſuetudi- nis auchoritas, in ius tamen diuinum nulli- us eſt momenti. Angel. l. iniuriarum.§. fin. ft. de iniur.& Marſilius. l. ſi quis. ne quęſtio. num.7. ff. de quæſtio.& d. l.. num. 103. Non
6,8 ¼ tamen illa rectè, quibus conſuetudinem
Bononienſem defendit, cùm cædem in illo certamine factam ob certantium multitudi- nem impunitam eſſe debere ſeripſit, quod miror Doctori in criminum cauſis exerci- tatiſsimo in mentem venire potuiſſe, quod enim multitudinem excuſat, hoc præſenti quæſtioni non ſeruire, palàm eſt. Multitu- dinem quippe, qua colluctatione lapidibuũſ- ve decernunt, delinquere, non qua ille vel ille occiditur, cuius cædes ad vnum, ſivnius ictu perijt, aut ſi plurium, ad quoſdam, non ad multitudinem pertinet, cui parcere, vt rectè hacparte Marſilius ait, conſtat opor- tere. c.anè.& ibi Gloſ. de tempor, ordi.& c.
vt conſtitueretur.hoc diſtinct. 3 c. quoties. 2. 1. q. 7.& c. comeſationes. 44. diſtinct,& nõ
199 poteſt. 3. q4. Igitur t ſi quæratur, venia
digni ſint, qui more recepto, quaſiq; ſolen- ni colluctatione lapidibuũſve certant, excu- ſare eos quidem poteſt multitudo, etiam ſi nulla ita certandi eſſe conſuetudo propona- tur, ſin verò tractetur, cædes in eo certami- ne facta eſſe ne debeat impunita, quia id ad vnum duòſve, à quo quibuſve quis interfe- ctus eſt, non ad multitudinem pertinet, alia erit inſpectio, cædeſq́; facta proculdubio al⸗ legatione multitudin s excluſa vindicari de- bebit. Hoc ita, ſi ſciri cædis author poteſt: eo enim ignorato, impunitum erit delictũ, nec multitudine excuſabitur. Quod t in illa ſpecie reſponſum eſſe didici, cùm è qua- tuor, qui in domo erant, vnus iacto lapide quem percuſsit, nec ſciri, qui lapidem iece- rit, poteſt. Placuit enim nullum e quatu- or ob incertitudinem ad pœnam vocari. Al- leg. laté Marlilius Rub. de proba. nu. 4 ½σ. A- lex. Cõſ.50. nu. ⸗. lib. i. 1demt quoſdam glo. l. item. Mela.. ſed& ſi ſeruum. plures. ff. ad. l. Aquil. Ancha. Conſ. ꝛu7. in Chriſti nomine. ſpecu.tit. de homi. 9.⁊. pone. quod quatuor homines.& Anania. c. ſignificaſti. 2. col. 14. Alex. Conſ.iʒ. viſo proceſſiu. lib. 1.& Conſ. 2, col.i. lib. 7.& quæ latè. alle. Marſi. Rubri. C. de proba. nu. 418. tradere ſcio, cùm in plu- rium aggreſſura vno accepto vulnere occi- ſus quis eſſe proponitur,& percuſſor igno- ratur, omnes enim& hic extra pœnam fo- re placuit. Vtrunq; i illa ratione, ne au- thore delicti non reperto, de ſuſpicionibus quis damnetur, quod fieri nõ debere diuus Traianus Adſiduo Seuero reſcripſit. l. ab- ſentẽ.ff.de pœn. quod eſt ſapientiſsimè con- ſtitum, ne eo. qui deliquit, incolumi, qui in-
203 ſons eſt, fortè plectatur. Satius t enim eſ-
ſe, ait lex, impunitum reliqui facinus nocen- tis, quam innocentem damnare, d. l. abſentẽ.
204 Marſilij t itaq; ſententiam non ſequor, cę-
dem ita factam multitudinis allegatione de- fendentis. Nunc ad falſi pœnam venia- mus, qua non plecti rabelliones eſt dictum ſupra, qui abſentes quaſi præſentes Tabu- lis adſcribunt, Alexa. d. Conſ. 240. nu. 8. cum concor. ſupra. nu. 96. alleg. quod argumen-
20 tum fortiſsimum eſt. Habetur t enim falſt
crimen maximum atq; grauiſsimum, quo, vt Paulus Caſtren. Conſ.. videtur. dicen- dum. poſt prin. Marſ. Rub. ff. de fal. num. 17. eſt author, nullum magis hominis famam o-
206 nerat atq́; exiſtimationem. Adeòtvt, cùm
damnatus facinorum ſuorum pœnã reddi- turus Cardinalicij ordinis antiſtiti obuiam factu⸗

27⁸ P ETRI
factus ſupplicio liberetur, Bald. Paulus Ca-
ſtrenſis& Saly. C. de appel.& laſ.. penales. “ circa fi.inſti.de acti. iterum. Paulus Caſtrẽ- “ ſis.l. addictos. C. de Epiſco. audi.& Cæpol. cautela.z.& Barb. tract. de præſtan. Cardi. q.
9. parte. i. per totam. q.& Corſe. ſing. verbo. Cardinalis.& Marſ. Rubri. ff. de fal. num. 13. & ſing.vʒ.notiſsimum eſt. verſ.quib.etiam add.poteſt.& Tiraq. tract. de pœn. num..& ſeq.tamen ſi ob falſi crimen eam ſententiam excepit, eximi pœnę non poteſt, Idem Mar- ſil.d. Rub. de fal. nu. 14. ſunt alia pleraq; quæ ob eius delicti magnitudinem ſunt recepta. Idem Marſ. d. Rub. ff. de fal. nu. 5. Deſcen- 207 dit t quoq; falſi crimen iure diuino, quò æquẽ falſum dicere atq; fœnerare vetamur, Exodi. 20. C.& ad Roman. 3. C. vt ſi con- ſuetudine, qui falſumadmilſit, defendatur, defendi meritò debeat, qui conſuetudinem fœnerandi receptam ſecutus, fœnus exer- cet. Et ita ſanẽ dicendum videretur,& non dubito, quin ad huncmodum ſit generaliter 208 reſpondendum. Hoc It ita, ſi falſi conſilio quid factum proponatur, quod in ſpecie, quam Baldus c.i. in prin. verſi. ſed pone. de feu. cogni.adfert, non euenit, cum Tabellio quaſi præſentibus tribus ærarij quæſtorib. pecuniam illatam ſcripſit: vnus autem abeſ- ſet. Illud enim, vt Baldus d. c.. in prin. ver- ſicul. ſed pone.de feu.cogni.ait, ratione non carere, quaſi, vbi maior pars ſit, ibi omnes eſſe videãtur.l. quod maior. ff.ad muni. Ad⸗ de, vt idem Bald. d. verſ. ſed pone. ſcribit, id, de quo rei ſumma erat, id eſt pecuniã ærario illatam verum fuiſſe, ea præterea re abſenti nihil nocitum eſſe. Deniq;, vbi quid bona mente ac propoſito fieret, ibi falſum eſſe nullum poſſe. Ita Baldus, d. c. i.de feudi. co- 1 909 gni.& rectè. Nam t vt dicere ſolemus, c. ho- mines, 22. q.=. ream linguam non facit, niſi rea mens, ita niſi rea mens ream non faciet manum ſcribentis. Conſtat item, à quo do- lus abeſt, eum nulla falſi pœna teneri, Mar⸗ ſilius. vbi Ange. citat. Rub. de falſis. num. 5. etiamſi non neſciam Henricum Cardina- V lem Hoſtienſem contraà putaſſe,& eam con- ſuetudinem, quod falſi erimen induceret, improbaſſe, cuius opinionem ipſe Baldus d.
210 c. z. retulit. lllud, ſ quod ſequenti loco pro
contraria ſententia dicebatur, vt quemad-
modum lege, ita& conſuetudine, cuius par
eſt authoritas, l. de quibus.& ibi Doctores. ff.de legib. permitti vſuræ poſsint, expedi- tum habet reſponſum. Nam, vt fatear, pa- rem eſſe conſuetudinis& legis authoritatẽ, & Romanorum legibus vſuras eſſe permiſ- ſas, potuiſſe tamen permitti negabo. Cùm
KOYZII MAVREI1 enim inter omnes conſtet, c. ſuper eo.& ibi
Doct. de vſur.& l.i.vbi omnes. de c. ſumma trinit.vſurarum prohibitionem iure diuino 2u deſcendere: Quod t ius diuinum vetat, id nulla humana conſtitutione permitti po- teſt, non magis, quam, vt Baldus Authen. ad hæc. C. de vſur. Cagno. l. curabit. nu.3. C. de actio. empt. eleganter& pie ſcripſit, do- mini lex contrario ſerui placito tolli. Adde, populum Polonum condendæ legis autho- ritatem non habere, ſed ſimul cum Rege& ſenatu. Ergò conuenienter nec conſuetudi- nem potuit introducere. d. l. de quibus.& ibi Doctor. Quod ſi quis Regis& ſenatus tolerantiam pro conſenſu eſſe reſpondeat, Salycetus. l. nullus. per il. tex. C. de Iudę. no. per glo.& Doctor. c. quia circa. de conſan. & afficient. li.§. ſcientiam. ff. de tribu. actio, & 1.1.. magiſtrũ. ff. de exerci. acti.& Alex. Conſ.8. num. u. lib. 6.& Conſi.. circa finem vlti.col.verſ.pro hoc dicit.lib.z.& quælatè alle. Marſ.pract. crimi. 9.aggredior. nu. 28.& ſing. 77. patientia quem omninò vide. hunc 212 falſi dicam: Tolerantia t enim in ijs, quæ peccato non vacant, non habet conſenſum, Abb. c. niſi. de præb. Gome. c.i. num. 132. de 213 conſti. lib. 6. vt in lupanarijs. Ita t enim lo- an. Imolenſis& Ludouico Pontano autho- ribus l. affectionis. ff. de donat. ante& eos. Accur.l. 4.§. ſed quod meretrici. ff. de condi. ob turp.cauſ.conniuere Principes in mulie- rum flagitijs, quæ corpus ſuum in lupanario proſtituunt, vt tamen vulgati corporis cau- ſa promiſſum perſequentibus non opitulẽ- tur. Nullam enim, inquiunt, qua illud con- ſequantur, proditam eſſe actionem. Licet 214 enim non turpiter accipiat ſtupri pretiũ, quæ illud vitæ genus elegit: d.§. ſed quod meretrici.quia tamen turpiter facit illud vi- tæ genus ſequens, turpiter vulgati corporis mercedem petit. d.§. ſed quod meretrici. 215 Hoc quidem in ijs, quæ palàm quæſtum faciunt, nam quæ furtim, ac clam ſuo pudo- ri non parcunt, hæ ſemper turpiter faciunt, & quâ pudori ſuo non parcunt,& qua pre- tium petunt,& quà vltro oblatum accipi- 216 unt. Idcircoq́; ¼ Cyno, l. cum te. C. de con- di.ob tur. cauſ. Angelo, d. l. cum te. Paulol- 4. 5. ſed quod meretrici. ff. de condi. obtur. cau. Caſtrenſ. Fulgoſiol. affectionis. ſf de dona.& Iaſone d.§. ſed quod meretrici: au- thoribus quicquid corpore ſuo quærunt, fiſco vindicatur, l. Lucius. de iure fiſci.& l. ff. in hæred. in prin. l.de calum. glo.l.3. C.de condi.ob tur. cauſ. cùm quæ meretricio ſunt inſtituto, ſibi, vt ijdem ſcribunt, locis. pro- xime allegatis. quærant,& propterea de quæſtu
dakelkar cun ,—2 husa burafali hur 7 Tdo all g 6 d,ſton Vel nagis zelt 5 1 vmin uld 2 ofœreratiei 2* dt. dnxv gerettixe— 4 1 49 rerici. Chtut,d. u. ſ 1 R ſeituticorp caum ſuput wonnaci A 1n mereieiee lern lslcern ccphnan eſt,Ggoue:
Am Kes. duckilu
Cor,leede mnnicl ſenaanoi Vnlo rdlr uorum
wy wiſebine ſaadeſtt ſjeein ſnucnee näpobiine Irinl, 8 dedacimm anesqua Neltgote En vt Regsèun wtün fœnaate aa ogaueet Cpeitrhe lronler releämſt ſeumüng 1o gäreh be geen aräume Mio ar erlſunm züponan, inretuie ſbatur h uie o n litequal Woicopg, ſdalie nchkſe ſecienti on.
/ Mn- 56
despermit 6 Nep d
95 Nenpet nooſe üld Cuiug kc en conltige 1 et An ſtez di. Uie rum aiig 440 Jlüras
zu eſt auepes rilt guiſgerdlun P dD lam ocla0 oml
8 fean

nagiltruͤſk 22 Rn 4 num. lid M
1—2. 4=
ſ 4 dae rerlhrobe tai 5 patlentq aramn
mm: Tolen ak rjar nonvacant tai, nill depræh 1 Dun b. 6.vtinlu megb, lenſis&Lu Crlatb fectionis.]?.onamn, 4 ſedquc x tarin cauſconnit a knik tis, quæc a lem duntvttam I iſſum perle„ertor Illam enim? eine I. proditan! r on turpite
lvitæ gend 2 g
1quiatame pl⸗ sleqens, Zerſc em pett. Lüt quidemin= a mm queff au,
ed ipn Dan,
DECISIO
quæſtu teſtari, eleemoſynam dare, decimam ſoluere poſsint. Cynus& Bald. d. l. cum te.
29 Tanto t autem Regis& ſenatus tolerantia magis abeſt à conſenſu in vſuræ crimine, quam in vulgaris meretricij flagitio, quan-
to fœneratio improbior, quam meretricium eſt. Nam, vt turpiter meretrix faciat, quam meretrix eſt, eamq́; vitæ turpitudinem ſe- Ctatur, d. 9. ſed q́d meretrici. quà tamen pro- ſtituti corporis mercedemaccipit, vt eſt di- ctum ſupra, turpiter non facit, d.§. ſed quod meretrici.cùm fœnerator,& qua fœnerator eſt,& quaà fœnus accipit, nam nec hoc licet, Ana. c. præterea. not. i. de vſur. turpiter faci-
213 at. Quapropter t meretrici datũ non repeti- tur. d. 6. ſed quod meretrici. cùm eius, quod fœneratori datur, repetitio c. debitores. de iureiu. ſit etiam in ludęorum perſona. c. poſt
2i9 miſerabilem. de vſur. IndeT fit, vt nec decima ſolui, nec eleemoſyna dare ex fœnebri pecu-⸗ nia poſsit, gl. c. ex trãſmiſ.& ibi Abb.& alij, de decimis. aliter atq; ex quæſtu meretricio, vt eſt proximè dictum, vt conſequens ſit, Regis& ſenatus tolerantiam, quo magis fœnerare liceat, ob graue eum quæſtum ſe- quentium admiſſum, conſenſum non habe- re, ſed habere cõſenſum fingamus, an eo ma⸗
0 gis fœnerare licebite lngens t hic illa atq; ardua naſcitur quæſtio,& a multis magniſq; iuriſprudentibus diſputata, an vſuræ, quæ iure diuino prohibentur, humana authori- tate poſsint permitti? quæ ſanè quæſtio non abiq; operæ pretio altius erit à nobis repe- tenda.Et prima ſpecie nihil proponi videri, cur conſtitutiones permitti nõ poſsint, quiſ⸗ 221 quam putauerit. Nam t& vetus iuriſprudẽ- tia, vt ex latiſsimis Dige. libris apparet, vſu- ras approbauit,& Imperatores poſtea inſe- cuti editis Conſtitutionib. vſuras permiſe- runt. Idem quoq; à Regibus factitatum ac- cipimus, in quib. quidam Aragonum Rex, Iudæis& Saracenis vſurarum exercenda- rum poteſtatem ſcribitur feciſſe. Card.& In⸗ no. Clem. vnica. d.vſur.& Alex. Cõſ.i. nu.. verſ.& iuxta.hioc.lib.2. Idẽ ſibi Venetorum Reſpubli.& Mantuanorum Princeps in lu- dęorũ perſona vſurpaſſe referũtur. Pau. Caſ. Cõſ.z97. non videtur expediens. lib. z2. Barb. cõſ6. clementiſsimũ. lib. 4.& Alex. d. cõſ..
22
nu. 2. Boleslaus decic maioris Poloniæ dux, 226 eſſe dicetur. Et 1 quidem inoffenſis chari-
cuius hac de re inter Polonorum leges extat conſtitutio, Caſimiri Regis principatu po- ſtea cõfirmata, non vſuras modò, ſed vſura- rum etiã vſuras permiſit ludæis. Pręſumptũ 222 1 eſt autem Principes, Philoſophiæ plenos, qui ſacro ſuo pectore omnem iuriſpruden- tiam concluſam habere creduntur. I, omni-
LITVANICA T. 179
um. C. de teſta. c. 1. de conſtit. lib. g. nihil ſine iuſta cauſa facere. gl.l. relega. de pœn. Inno. c.quę in eccleſiarũ.de coniti. Barb. Conſ. nu. i. col. z. cir. fi.vol. 4. Alle. ex Alex. Cõſ.i. nu.5.vol.z. vide in addi. ad eundẽ. Cõſ.:z. nu. 223 20. vol. 1. contra. alleg. Quæ feùm ſubeſt, ius diuinum, quod perpetuam non haber pro-⸗ hibitionem, ſed quibuſdam caſibus, quod generaliter prohiberetur, permittit, ex cau- ſa humanis cõſtitutionibus poſſe arctari,& moderationem accipere, exploratum Bar. l. omnes popul.3. q. principali.& ibi omnes. ff.de iuſ.& iu.& Bal. l. fi. nu. 4. C. ſi cõtrarius. vel vt il.pub.eſt. Nam quamuis occidere le- ge diuina vetemur: 23. q.5. in pri.& c. de oc- cidendis.& c. miles.& de furtis. c. ſi ꝗs pro- pter. quia tamen idẽ eadem diuina lege quã- doqʒ permiſſum reperitur: c.i. de homi. Bal. d. l.fi. humana lege idem permitti ex cauſa poſſe, receptum Bar. d. I. oẽs populi. 3. q. pri⸗ ma.& ibi omnes. ff. de ius.& iur. Bald. d. l. fi. nu. 4. eſt. Quod in propoſita quæſtione eue- nit, non enim, vt eſt à nobis ſupràâ dictũ, per omnia iure diuino vetitas eſſe vſuras, ſed quæ inter ciues exercerẽtur. Alex. cõſ.. nu. 3. arg. 2. Vol. z2.& Bar. d. conſ. ¹6. Nã ab hoſte atq; alieno vſuras auferre,& illo iure licuiſſe 224 Cõſtat. Deut. c. 23.& c. ab illo. 14. q. 4. In t alijs quoq; pleriſq; ſpeciebus hoc ſibi Pontificẽ vindicare videmus, vt, quæ iure diuino de- ſcendũt, ea arbitratu quãdoq;ſuo, quandoq; ex cauſa moderetur. Nam& decimas diuino iure debitas c.tua nobis. de decimis.& 16. q. n. decimæ. ſuapte voluntate nonnunquam remittit, c. à nobis. de decimis.& diebus Dei maieſtati dicatis, quibus diuina lex tam ve- tus, q́; noua abſtinere nos abopere iubet, c. licet.in prin.de ferijs. piſcatui dare operã, cùm neceſsitas hoc depoſcit,& iudicio ex- periri, cauſaſq́; agitare per Pontificum con- ſtitutiones licet. d. c. licet. 6. indulgemus.& 225 c. fi.de ferijs. Adde f vſurarum cauſam ſecũ- dum rationem naturalem eſſe, quæ ſuadet, vt, à quo beneficium accepimus, ei contra- rio beneficio gratiam referamus. Nihil ita eum delinquere videri, qui id, ad quodali- um ſibi naturaliter obligaſſet, in pactionem deducit, quib. conuenienter vſura: ſirei ta- men modus adhibeatur, ſecundum naturam
tatis officijs, c. cùm in officijs. de teſtament.
charitati enim non repugnat, ſi beneficium
accipiat, qui dedit, quodam quaſi permuta-
tionis genere.l. ſed& ſi lege.§. conſuluit. ff. de hęred. peti. hãc quęſtionẽ ponit.gl. 14. q. 3. c.i. Verb. pluſq́;.& Bald. Rub. C. de vſur.& Ana. Rubri. ex eo. colu. C. verſ. ſed aduerte. Nullamt
—

180 P ETRI
3 2uy Nullam t deniqʒ iniuriam fieri videri vſu- ras ſoluere volenti.l. in diem. ff. de aqua. plu. &l...vſq; adeò. ff. de iniur.& Deci.Conſi. 170. Quod tunc ſaltem admittendum vide- tur, cùm non Chriſtianis, ſed Iudęis publica cauſa id ſuadente, fœnerandi fit poteſtas. Nam& populi commodis ita ſeruiri, ac ne- 23 ceſsitati,& nihil in Iudæos delinqui, quorũ ſalus, vtpote ſua perfidia iam damnatorum,
288 à nobis negligi ſine ſcelere poteſt. Qui enim foris ſunt, vt Paulus:. Corin. 3. ait, ni- hil ad nos, c. gaudemus. de diuor. adde, vt
quidam Paulus Caſtren. Conſil. 397. non vi-
detur expediens. Alex. Conſ.i. libro 2. Barb.
Conſ. 6. vol. 4. diſputant, putare Iudæos, ſe
nobis quaſi alienis fœnerare lege diuina nõ V rohiberi. His ex cauſis à Reipub. Vene-
tæ moderatoribus factam Iudæis pacto cõ-
uento fœnerandi apud ciues ſuos poteſtatẽ
Paulus Caſtrenſ. Conſ. 397. non videtur ex-
ediens.lib.ꝛ. refert, quorum ipſe factum e- dito reſponſo hactenus comprobat, vt ma-
gna aſſeueratione audiat dicere, eius cõuen-
honeſtum etiam eſſe, nec grauem populo, vt videri poterat, ſed ſuauem. Habuit ſentẽ- tiæ ſuæ aſſertores Paulus Caſtrenſis, Ale- xandrum Conſi. i. libro 2. Tartagninum& Andream Barbatiam, Conſi. 16. lib. 4. magni nominis ſcriptores, qui idem Mantuano- rum Principi conſulti reſponderunt. Paulo 8 hac parte, quam Caſtrenſis, religioſiores, quòd ſummi Pontificis authoritatem deſi- derant, Petrum Conſi. 243. Chriſtianiſsime 233 & llluſtriſsime Princeps. Ancharanum ſe- cuti, qui huius& ſimilium quæſtionum co- gnitionem Eccleſiaſtici eſſe iudicij ſcripſit, 7 219 non lmperatorum aut Regum. Summa 1 6 diſputationis, qua Alexander d. Conſi. 1.lib. V 2. Tartagninus vtitur, hæc eſt, quæ in ius di- uinum ſine venia peccantur, in ijs Pontifi- cis quidem, inquit, indulgentia nihil poteſt qui hanc ſibi authoritatem illis tantum caſi-
ROYZII
MAVREI dia damnatos eſſe ſuo iure viuere permittẽ-
230 dos. Nam, 1† vt eſt antè dictum, quiforis
ſunt, nihil, inquit, ad nos. Hoc quoq; extre- mo argumento Barbatiam d. Conſ.:6. colu. 9. in prin. vſum lego,& omnes ferè, qui per- mitti vſuras aà Pontifice poſſe in perſona lu- dæorum ſcripſerunt. Sed t nec Alexan- dri Tartagnini diſputatio ſatis cohæret, nec hoc argumentum, quo tanquam indubita- to pleriq; omnes vtuntur, vllam habet fir- mitatem,& pleraq; ſuperiora, quibus illud efficitur, non vt ludæis alijſvè improbatæ religionis hominib. fœnerandi poteſtatem Pontifex facere poſsit, ſed vt Chriſtianis,
cuius rei Pontificem nullam habere autho-
ritatem ijdem ipſi, qui ita diſputanrt, aſſeue-
rant. Alexand.& Barb. locis proximealleg.
Idemq́; in Imperatoris perſona, Regum,
Principum rerumq́; publicarum quibul- dam argumentis concluditur, hoc eſt, vtex cauſa ſine religionis diſcrimine fœnerandi poteſtas quibuſuis ab eis fieri poſsit, quod &, qui illis vtuntur argumentis verum eſſe
tionis vſum non modò carere ſcandalo, ſed 232 nec dicunt, nec dicere poſſunt. Nam t vſu-
rarum cauſam ad Pontificis ſpectare cogni- tionem, nõ ad Imperatoris, Regum, Princi⸗ pum, reruùmve publicarum, poſt Petri Cõſ. 243. Chriſtianiſsime& Illuſtriſsime Prin- ceps. Ancharani ſententiam deſijt dubitari, idq́; inter omnes conſtare Andreas d. Conſ. 16. Col. 8. num. 6. Barbatia eſt author, de quo a nobis inter refellendum, quæ contra adfe- rebantur, fuſius erit dicendum. Nunc, quod verius putamus: confirmemus.Et t dubi- tare proculdubio non oportet, omneſq́; in hoc conſentiunt, nullis neq́; Imperatoris. neq; Regum, neq́; Principum, neq; rerum publicarum, neq; ſummi deniq; Pontificis Conſtitutionibus, vt, qui melius ſentiunt, Ioan. Barb. de ſan. Seuerino. l. i. nu. 45. C. de ſummatrinit. quem ſequitur Petr. Paul. Pa- riſ.conſ.6s.dubium exoritur. nu.84.& ſeqq. prodiderunt, vſuras poſſe permitti in perſo-
bus meritò vindicat, cùm in ius humanum 234 na etiam ludæorum, non t magis certè, vt
alioquin ſine venia delinquitur, quaſiſua le- ge ſoluere quicquam admittentes, non Dei poſsit. Et hoc Henrico Cardinali Hoſtienſi placuiſſe,& quibuſdam Speculatori ſub ti- tulo de leg.õ.nunc de Epiſcoporum. verſic. ſunt etiam qui dicunt.idem tenet. Archi.4.
Baldus Authen. ad hæc. nu.2. C. de vſur. ele- ganter& piè ſcribit, quàm legem domini contrario ſerui placito tolli& abrogari.Im-
235 peratorem t enim, Reges, Principes, eoſq
quirebus publicis præſunt, omnes Deiſet⸗ uos eſſe.c.tua nos. de decimis.& l.i§.de
q. 6. c. fi.& Alex. de Conſi.i. num. z. refert, at 236 offic. præf. præto. Aphricæ. Ipſum ſ Verò
peccetnè ſine venia ludæi fœnerando, fru- ſtra, inquit, quærimus. Superuacuæ enim rei operam eos dare Petro d. Con.243. Chri- ſtianiſsime& Illuſtriſsime Princeps. An- 237 charano authore ſcribit, qui Iudæos peccan⸗ do reuocare nituntur, itaq; tanq́; ſua perfi-⸗ 238
ſummum Pontificem, ne quis eius celſitati detractum dicat, ſe ex profeſſo ſeruum ſer- uorum Deiappellare. in proæ. Decretal. Quicquid † deniq; contra ius diuinum ſit, peccatum eſſe, idem Baldus d. Authen.
ad hæc.& num. a. ait. Secundum t quæ, leges
lgec ſone dwcoel. von 4 ge vn 1 dem le orten⸗ earur demeon woanne toke gecl u griiſn ayvlan ndcam 142 Sſan,. NCM- denti e N 1 dan b ſwe Gie Hin Vnlld
Cahhe 3
ccodi
¹ ned
dicag
i ſtiata
lesuupolle mtwmnlege elmwdäutt dctnirarum lterunuilter cötiut ſcti ſvencem grat ſtquolnacci m(trinis poninſed& aummine q winqmquam Squogeomode imarmndipene fanaidem Aliquictera lird Nloras Kartottate d Rii dula(on 4 R Mc 7 Lühnn, fa. wrnd canch 1 diRecäits
r det Nad 4
R
witeimm wi Manenöaſten
uri diignt
. 8 mix, Rcdirä d Ahh
tndi 1
ad eiln 1
³ 4 clun gan re celer
nar chu
¹ lleilam V
7 ; mer de, aen kellltae ſüchi meſſe
1

in Imper 0. de um knl Frün umenn Auünn relg Slitmi dulbulal Iiküutegat li vtont uES Unacd int, necdi*O ob afgd- auſamadſ a cift tm noadlmg aryrühäjune rrumvept Turungil riſtianiſc eX Napto acharaniſſ axutinit, eromnes C anreku num 6.B rducreo interrefel ramgiud r fuſiuset* enteig utamus: ImR
culdubio eapon ſentiunt, lönt gum, neq ciy⸗ um, neq; mi nionibus? dul ub. deſan.=nm
. ptal I. Jobs, ontitt 22 fele0
—
D ECIS IO
LITVANICA V. 181
leges omnes, quibus vſuræ ſunt permiſsæ, 246 voluit conſtitutio, qui legibus illis vteren-
non eſſe iure diuino correctas, vt Accurſius d. Authen. ad hæc, dicebat, ſed nunquam valuiſſe, ſcribit idem Baldus, d. Authen. ad
239 hæc.& rectè. Diuina t enim lex, vt eius au-
thor Deus, ſemper firma atq; immutabi- lis permanet,. ſed naturalia. inſti. de iur. na- tu.&, vt Baldus Rubr. in prin. C. de vſur.& d. Authẽ. ad hæc. nu. z. ait, in omni foro vin- cit. Igitur lege diuina ſalua humanæ conſti- tutiones contrariæ conſiſtere nõ potuerũt, vllãàmve vnq́; iuris authoritatem habere.
Quibus t conuenienter Paulus Conſ.;97. non videtur expediens. lib. 2. Caſtr. qui vſu- rarum cauſam cum primis defendit, negat, lege ciuili aut vlla publica aut priuata cõuen tione fieri licitas vſuras poſſe, vt quæ tam diuina, quàm humana lege prohibeantur. nota. l.1. C. de ſum. tri.& Authen. ad hæc. C. de vſur.Etfidcircò vſurarum nomine nemi⸗ nem naturaliter aut ciuiliter obligaril. ſi nõ ſortem.ff.de cõdi. indeb.ſcribit, ſed nec dari earum perſequendarum gratia actionem, i- dem author eſt, quod ita accipiendum ait, vt non modò cum Chriſtianis fœnerandi pote⸗ ſtas facta proponitur, ſed& cum ludęis: Nã nec illis vſurarum nomine quenquam obli- gari poſſe, nec in quenquam actionem dari ita, vt ſi vſuras quoquo modo percipiant, id in ſuarum animarum diſpendium percipere dicat. Addit t tamen idem Paulus d. conſ. 397. Caſtrenſis, ſi qua interuenit publica cõ- uentio cum ludæis, vſuras etiam indebitas Magiſtratus authoritate ſolui eis debere, e- tiamſi obligatio nulla contracta ſit, aut a- ctio prodita. Et hoc vt pactorum fides ſeruetur, l.z.& ibi nota. ff. de pact.& ne lu- dæi decept i à mutuò dando abſtineant, 8& ita publica, inquit, neceſsitas& communis vtilitas fraudentur, l. 2. ff.de iuriſdic. de quo
243 poſtremo poſtea viderimus. Nam 1 Paulo
Caſtrenſi hac parte nõ aſſentior,& eius ſen- . L 1. tentiam abeſſe longe à vero infrà demon-
2444 ſtrabo. Extat I etiam Clementis Quinti
Pontificis Maximi conſtitutio, Clem. vni- ca.de vſur.pręſenti quæſtioni valdè ſeruiẽs, qua leges de vſuris exigendis aut non repe- tendis latę damnantur, ijs, qui illas tuliſſent, dictaſſent, ſcripſiſſentve cenſura Eccleſia-
245 ſtica ſeueriſsimè coërcitis., luſsis † hoc
amplius, quicquid ea dere tabulas eſſet, re- latum, id, quoad eius facere quiſq; poſſet inde intra trimeſtre delęre, qui non deleſſet, cùm potuiſſet, huic illam comminatur pœ- nam conſtitutio, d. Clemen. vnic. quam, qui tales leges tuliſſent, dictaſſent, ſcripſiſsẽnt- ve, ſuſtinent, in eadem eſſe cauſa eos eadem
tur. Et I ne itaalios de vſuris legem fer- re vetare Pontifex videretur, vt id ſibi tan- quam auguſtiori maieſtati vindicaret, Ale- xander Tertius Pontifex Maximus libro 4. Epiſtolarum Decretalium c. ſuper eo.de v- ſur. non modò legem diuinam, tam vetere, quam noua ſanctione vſuras prohibentem antiquare& tollere ſe poſſe negauit, ſed& ea quenqᷓ; ſoluere, etiamſi in rei piæ cauſam, quod fœneratione quęreretur, eſſet verten-
247 dum. Nam † hominis ab hoſtibus redimen-
di gratia fœnerare vetat, qua vix vlla maior reperiri neceſsitas poteſt,& fauore digni- or. Vertitur enim libertatis cauſa, hominũ barbaricæ feritati ſubiectorum,& in ſum- ma miſeria viuentium, quos inde liberari,& ſuæ ciuitati reddi, publicè intereſt, I. fin. C. de poſtlimi. reuer. periculum præterea ani- mę, qua nihil pretioſius eſt, verendum enim eſſe, ne, qui in hoſtium poteſtate ſunt, ſerui- tutis& compedum pertæſi, laxioris vitæ a- more, vt fieri aſſolet, Chriſtum abnegent,& impijs ſe alligent religionibus. Quantum
48 tautem admiſſum in fœneratitio quæſtu ſit,
ex criminum comparatione intelligi poteſt. Nam cur captiuorum redimendorum gra- tia fœnerare vetet Pontifex, d. c. ſuper eo. il- lam adfert rationẽ, nam ſi, inquiens, ſeruan- di hominis cauſa mentiendum non eſt, mul- to magis captiui ab hoſtibus redimendi gra⸗ tia fœenerandum non erit. Quibus verbis maius fœnerantis, quàm mentientis eſſe de- lictum ſignificatur,& conuenienter minus licere fœnerare, quàm mentiri. At mentiri nulla Pontificis auchoritate licet, ergò mi- nus fœnerare eadem authoritate poteſt li-
249 cere. Sanè t mentiri non magis Pontifi-
cis authoritate licet, quam animam occide- re: Os enim, quod mentitur, occidit animã, c. ſi quis adte 22. q. 2.& conuenienter fœne- rare, quam mentiri, quod leuius eſt peccatũ, c.ſuper eo.de vſur. minus poterit Pontificis authoritate permitti. Nam ſinon hoc po- teſt, illud minus, Authen. multò magis. C. de ſacroſan. eccle. nec hic ſubſiſto, vt Ponti- ficis authoritatem à permittendis vſuris ab- eſſe, quàm longiſsimè oſtendam fœnerati- onem maius eſſe delictum mendacio modò
250 cõſtitit: Mendacium t rurſus, vt magnis au⸗
thoribus Cardina. Clẽ. ad noſtrã. verſ./. in z. q.de hæreti. Dec. d. c.& ſi clerici. 7. nota. de iudi. placuit,& iam dudum dubitari deſijt, fornicatione maius delictum eſt, Igitur for- nicatio fœneratione leuius erit admiſſum. Sed t fornicatio Pontificis authorita- te permitti non poteſt, Baldus l. fi C. ſi con- R tra ius.

182 PETRIROIZIIOMAVREI
tra ius.vel vtili.pub.& c.lator. verſicul.ſed
quid ſi regina. de re iud. Dec. c. quæ in eccle- ſiarum. nu.:5.& ſeq. de conſtit. ergò minus mendacium, multò rurſus minus fœneratio quæ mendacio, quod fornicationem vincit, Cardina.& Deci. locis proximè allegat. gra- uior eſt, permitti Pontificis authoritate po-
5a terit. Cur t autem hominis ſeruandi,
quam ab hoſtibus redimendi cauſa mentiri, quam fœnerare minus ſit delictum, vt hoc obiter dicamus illa, vt mihi quidem vide- tur, eſſe poteſt ratio, quòd, qui captiui redi- mendi gratia fœnerat, priùs, quam proſit, id eſt captiuum redimat, nocet, vſuras vide- licet extorquens, cùm, qui mentiendo ho- minem ſeruat, proſit ei, quem ſeruat, ei ve- rò, cui mentitur, nihil quicquam obſit, imò verò quandoq; proſit. Quid enim ſi percuſ- ſori hominem, cuius occidendi cauſa venit, ibi negem eſſe, vbi latere eum ſcio, proſum percuſſori certẽ meo mendacio, nam effi- cio, ne homine occiſo lege Cornelia tenea- tur. His breuiter expoſitis ad propoſitam de vſurarum permiſsione quæſtionem re-
253 uertamur. Igitur t caͤm nulla humana le⸗
ge etiam Pontificia vſuras permitti poſſe docuerimus, reliquum eſt, vt, quæ contra
254 adferrebantur, ordine refellamus. Ertini-
tio, quod de vetere iuriſprudentia diceba- tur, qua licitas fuiſſe vſuras conſtat, id factũ eſſe ignoratione veri Dei reſpondeo.
255 Imperatores t verò, quibus vera Dei reli-
256
gio nota fuit, Bartolus, Baldus, Salycetus, Paulus Caſtren.& laſon poſt lacobum Bu- trigarium permiſiſſe magis maioris mali fu- ga, quam approbaſſe vſuras, rectiſsimè pu- tauerunt, l. cunctospopulos. C. de ſum. trin. Bero. Rub. de vſur. nu. 81. Erraſſe tamen eos ijſdem authorib. conſtat, fineſq́; authoritatis ſuæ temerè tranſgreſſos. Legem quippe ſu- perioris maieſtatis imperio latã inferiores, vt,& Accurſius Gl.. in prin. Authen. de ec- cle. tit. adnotauit, tollere l. nam magiſtra. ff. de recep.& c.inferio.de maiori.& obedien. non potuerunt. Adde, vt inter omnes con- uenit, Bar. l. Titia.& ibi Alex.& alij. ff. ſolu. matri. Bar.l. quoties. C. de iudi. Anchar. cõſ. 243. Fede. Senen. Conſ.245. Calde. Con ſil. z. Alex. cõſ..nu.. lib.z2.& conſ.59. nu. 5. lib. 1. & Marquar. de Suſan. tracta. de ludæ. par.. nu.10. cognitionem rei vſurarię omniumq́;, quæ animæ periculum continent, ad ſolum ſummum Pontificem pertinere. Inteadem cauſa ille Aragonum Rex fuit, qui Iudæis& Saracenis ſua authoritate contra ius diuinũ fœnerandi poteſtatem temere fecit, ideoq́; in omnium ſcriptorum, qui hoc argumentõ
attigerunt, meritò incidit repreheſſionem, Car. Flo. Clem. vnic. de vſu. q. 1. per ill. tes, cũ gl.& ibi loã. Imol. refert.laſ. d. l. cunctos populos. nu. 6.& ſeq. eandem ſubierunt no⸗ tam Reges alij, Principes, rerumq́; public. moderatores, qui contempta lege diuinaidẽ
257 ſibi ſumpſerunt. Nemo fitaq; eorum, qui re-
258
rum potiuntur, ſibi blandiatur,& ſe ea lege alios ſoluere poſſe putet, qua ſolutus iple non eſt. Nam, vt ego quidem iudico, non magis permittere Princeps alicui poteſt, vr inoffenſa Dei lege fœneret, quam ſi ipſe fœ- neraret, extra eandem Dei legem ſe ponere, quæ ita humano generi data eſt, vt violari a quoq́; hominum ſine graui flagitio non poſ ſit. Quis enim ſe lege Deiteneri neget& e tranſgreſſus non peccare putet Rectetiuaqʒ fecerint permiſſarum vſurarum authores, quive eis ſucceſſerũt, ſi leges de vſuris latas dataq́; priuilegia ſuo aboleant edicto, In Principis enim Chriſtiani ditione humanas leges diuinis antiquatis dominari, nefas eſt, eas præſertim, quib. ſaluis, ciuium fortunæ ſaluæ eſſe diu non poſſunt, auertendamq́; 3 Principibus Dei iram eſſe, ne cuius imperiã contempſerunt, eius vindictam ſera poſtea
259 Pœnitentia deprecentur. Ferunt, fEpiſco-
261
pum quendam Concordienſem Pontificia Bononixæ legatione fungentem magno ſu- percilio, ſpreta Dei lege, Iudæis fœnerandi poteſtatẽ facere auſum, graues breui poſtea ſuæ temeritatis pœnas pependiſſe: Bononia enim, quò magno omnium applauſu exce- ptus erat, cum infami nota grauiq́; ignomi- nia pulſus ſcribitur. Anto. depra. uete. inter. Cõſ. Alex. cõſ. 49. lib. 4. paucis vtar.& laſon.
260 l.1. nu. 70. C. de ſum. tri. Nec faudiendi ſunt,
qui ingenij fiducia in contrari am partem diſſerunt: Inanis enim certè eſt eorũ diſpu- tio, atq; etiam nefaria, diuiniſq́; præceptis repugnans, quæ non argumentando arcta- ri, ſed obſequendo impleri à nobis debent. Illorum t itaq; factum ſemper improba- ui, quos vindictæ diuinæ oblitos eò aua- ritia compulit, vel adegit ambitio, vt pro iuſtis iniuſta Principibus ſuis, iniqua pro⁊- quis reſpondeant. Bt quæ eis grata eſſeatg vtilia intelligunt, ea legibus, quo res poſtu- lat, detortis iuſtiſsima eſſe atq; æquiſsima dicere non erubeſcant, eo verſu, fide ſuæaſ- ſeuerationis ſcilicet impleta, diſputationem deceptores concludere auſi, credite, me vo-
262 bis foliũ recitaſſe Sibyllæ. Sed t nosad pro-
poſitam de vſurarum permiſsione quæſtio- nem redeamus, in qua me eorum ſententiã ſequi non pœnitet, qui eius rei authoritatẽ Maximo etiam Pontifici nõ tribuunt, quos
rectiſsuac
b p mrala 2 Lauri lnt bin ldteccptum an alun dgul ag doterneu Ahi Eeceinm. dltot. aniutit 10 2 atniudle on. icükdrec
ecleln ſollenment
Caen ealcunina n Prni alpuin vgmeiparte 1sglenne almnteme eam n Vbrütiaoth duip vocpertam tit„pobiccaule näb endael brim Herm E, umcipe camne Vn kende vſ Cit i doccomomn ehen moäthegbu cullc Kndecerluris tenan ir, Ktdipll mmim inim idder netan tenegm, i Leh ſactnu
meh grogne ub a ceule 3 net Tuulenai nui tarzelkauto in ign mendm ga Vnten ichc merinhoce priſem du welt, dfä ſeninnuloig 8dA dierlu munn, Hi 5 läade dr 4 bäün ah Rl
Lace du at N g
nnn Uleret ratoib a i wonr m vetg. An 1odd; dae
1 3 uipec 7 omnil diſtinxi. 4 nancit ie uod, dduilis,

degeic 128
mendem 41 ele hum 1
mogene 1e d⸗ omimüne er di senimbelege 2” M/
elluswpecc 3 1 permilarum,
1
eis ſuccelerät, 1 Driuiega ſuc I 9 dis enim Chril 8n dunniantiquat* d ſerum gub.* lie diunonpolſ a bidus Deitam it 9 aplerunt, eius ttiine entiadeprecen tn, uendam Conc Ai ꝛix legationeſ ri, 0, ſpreta Deile S t atéfacereauſuf, an neritatis pcna enn quoò magno oi un e9 at cum infamſ ta i ſus ſcribitur. at lex. cô49.lib. M“ . Qde ſum. j. enij fiducia it ο⁸ m:Inanis enit a l qetiam nefan 6 uns, quæ noff blequendoi K mf itagfacſ aen s vindictæ du³ d mpulſt, velas 8, iuſta brincipt un, wondeant. Eſ2 elg,
ortis iuſtibi 6 onerubeſcan 22 29 7 oniselletti vent xes conclude Le reciulle di Nß dev ſqrarum V camus, inq 1 ru on pœnitet 1. z1b0 Pondſ 2
—
PDECISIO LITVANILCA 2 18
rectiſsimè ſenſiſſe inter refellendum, quæ contraà ſunt dicta, planiſsimum ſum infra fa-
263 cturus. Proximumftitaq; argumentum con-
futemus, quo præſumi pro Prineipe dici- tur, in ijs, quæ prohibitionem perpetuam non habent, legem eum diuinam moderari poſſe. Primùm enim fateor pro Principe præſumi, iuſtãq́; eum cauſam habere credi, ſed hoc in ijs, quæ iuris ſunt humani: in iure enim diuino aliud receptum eſt. Ita Andre- am tracta. de præſum. regula. 3. præſum. 8. Alciatum, Doctorem meum, poſt veteres Bald. c. quæ in Eccleſiarum. de conſti. Ful- go. l. fin. C. ſi con. ius. vel vti. pub.& Confi. 61. Domina Catharina. col. 2. Rom. conſ.z53. quæri. primo in fi. Fel.& recen. d. c. quæ in eccleſia.& laſo.l. ſiteſtamentum. per ill. tex. C. de teſ.& repe.l.quo minus.col.2.ff. de flu⸗ minib. diſtinguere lego. Hoc quidem quod ad priorem argumenti partem attinet. Se-
264 quens, tin qua ſumma ferme argumenti eſt,
eam tribuens Principi authoritatem, vt ius diuinum, quod perpetuam non habet pro- hibitionem, poſsit ex cauſa moderari, bis à nobis refellenda eſt. Primùm, quia id con⸗ ficere videtur, vt Principes extra Pontiffi- cem Maximum ferre de vſuris legem poſ- ſint. Nam hoc contra omnium ſententiam eſt, cùm non modò Regibus rebuſq́; publi- cis liberis ferendæ de vſuris legis authorita⸗ tem detrahant, ſed& ipſi Cæſari, cui& qui mundi dominium tribuere non dubitant, hoc audacter denegant, in quibus Baldus C.de nouo Codi.faci.nu.6.& Athen. habit. nu.iz. C. nie fil.pro parte. idem Bal. Authen. ad hæc. nu. 2. C. de vſur. fuit,& hoc inter om- nes conſtare Andreas cõſ.i6. clementiſs imũ.
265 nu. 6. lib. 4. Barbatia eſt author. Peccat 1&
in eo idem argumentum, quo vſuras iure di⸗ uino perpetuam non habere prohibitionẽ dicitur. Falſum enim hoc eſſe, ſi vſuras pro- prièaccipiamus, hoc eſt, quibus ſorti quid adijcitur, eas enim nullo iure diuino permil⸗ ſas, c. ſuper eo. de vſu. abundẽè ſuprà docui-
266 mus. Et, t ſiqua in vetere lege Deuter.
23. D. diuina, quod ad vſurarum cauſam ſpe- ctat, obſcuritas ſuberat, eã noua Chriſti lex Lucæ 6. E. ſuſtulit, quæ neminem excipit, quo fœnus auferre fas ſit, ea parte fœne- ratoribus, quam vetus, grauior. Quod non manum modò afœnore, ſed mentem e- tiam atq; cogitationem abſtinere iuſsit.
267 Nulla t autem dubitatio eſt, quin Iudæos ea
Chriſti lex teneat, omnibus enim dicta eſt:
proculdubio& his& illis ad Chriſtum per- tinentibus, quod illis verbis apertiſsimè ſi- gnificauit, cùm dixit: Ioãnis 10.& alias oues habeo, quæ non ſunt ex hoc ouili,& illas o- portet me adducere,& vocem meam audi- ent,& fiet vnum ouile,& vnus paſtor.
268 Quod t deinde contra dicebatur, decimas,
quæ iure diuino deſcendunt, c. tua nobis. de decimis.& 16. q.. decimæ. à Põtifice quibuſ- dam caſibus remitti, c. à nobis. de decimis. diebuſq́; diuinæ maieſtati dicatis, quib. tam vetus, quaàm noua Dei lex abſtinere nos ab opere iubet, c. licet. in prin. deferijs. ex cauſa dare piſcatui operam, atq; foro Pontificia authoritate licere. d. c. licet.§. indulgemus. & c. fi. de ferijs. Hac diſputatione illud con- cluditur, Pontificem Chriſtianis ex cauſa fœnerandi poteſtatem facere poſſe. Nam il- lis decimæ ſoluendæ& dierum Deo ſacrorũ neceſsitas ex cauſa Pontificia authoritate remittitur, ſed nunquam relatum eſt, vt vlla Pontificis authoritate Chriſtiani fœnus ex- ercere poſsint. Alex. conſ.. nu. 2. lib. 2. Hoc dictum ſit ame, vt oſtenderem, eos, qui cõ- tra diſputant, ſecum pugnare& ea argumẽ- tis cõprobare, quæ vera eſſe, ijdem ipſi ne-
269 gant. Nunc † quam leue ſit in ijs argumẽtis
momentum, monſtrabo, quibus magnæ di- gnationis iuriſconſultos vſos eſſe, mirari li- cet, quaſi non intellexerint, vt de decimis primùm reſpondeam, facta quibuſdam à Pontifice decimarum remiſsione ius diui- num ea re nihil lædi non enim remittendo Pontifex non deberi eas facit, imò verò de- beri hoc ipſo ſignificat. Quomodo enim, qd non deberetur, remittatur, Arg. l. decem. ff. de verbo. obliga. vrgeret quæſtionem no- ſtramargumentum, ſi non deberi decimas à quibuſdam Pontifex cõſtituiſſet, ſed earum dum quibuſdam gratiã facit Pontifex, ea re ius diuinũ non offendit, vt nec debitor, ſire⸗ ſtituere vſuras parato fœneratori eas remit- tat, quicq́; delinquit, imò fœneratorem deli⸗ cto liberat. Dinus.c.peccatum. de reg.c.iur.
270 lib. 6. cum latè. alle. ſupra. nu. 6. Euenit t etiã
vt decimæ debeantur, eccleſia tamen eas nõ accipiat, vt in perſona meretricis& hiſtrio- nis, à quibus deberi decimas conſtat Gloſſ. Abb.& alij.c. ex tranſmiſſa. de decim. eas ta- men eccleſia, ne in hiſtrione futilis, in me- retrice flagitioſæ vitę inſtitutum approbare videatur, non recipit. Hoſtiẽ. in ſum. de de- ci. 6§. de quib. reb. verſ. dicas. quod tenetur. Gloſſ. Abb.S& alij.d.c.ex tranſmiſſa. Hoc
Quippe quam cůùm ſanciret Chriſtus, non 271 de decimis ſit dictum. Cæterùm t ad die-
diſtinxit his magis ouilis ſacri ouibus, an il⸗ lis, quod vetabat, dictum vellet, omnibus
—————
————
rum Deo ſacrorum cultum quodattinet, vi- dentur, qui illo argumento ſunt vſi, parùm R ij perſpexiſſe,
1 * 3 2 —————— ————
¹ 1 5 * ¹ 45 S 1 * I6 4 3
1 5 4 8 3
1
9 1
—
— 6.
———
4 —

884 PETRIROYZII MAVREI
perſpexiſſe, quantum inter licita& illicita interſit. Piſcari enim& foro operam dare natura vtrunq; licitum eſt,& ſemper habi- tum honeſtum: fœneratio verò naturæ re- pugnat,& ſemper habita turpis eſt. Igitur, cùm quis die diuinæ maieſtati dicato per cauſam neceſsitatis piſcatur, foròve dat operam licet non ſuo tempore, rem tamen
27 iuſtam atq; honeſtam facit. Pontifex titaq;
quia in tempus tantùm delinquit: ignoſcit facto, contra autem, quia, qui fœnerat, rem naturæ repugnantem& per ſe turpem om- niq́; tempore prohibitam facit, huic Pon- tifex neq; ignoſcit, neq; ignoſcere poteſt, quia in rem& in tempus ſimul peccatur, cùm in ſuperiore ſpeeſe in tempus pecce- tur tantùm, quod, niſi ſibi Deus dicaſſet,
a7z omnium erat, vt acr. Dici 1& illud aptiſsimè
poteſt, cultum dierum Deo ſacrorum ita præceptũ eſſe, vt aliquando impunè deſere- retur, fraudi enim Apoſtolis non fuiſſe, cõ- primendę famis cauſa ſpicas die ſabbato vel⸗ lere, ac diſcutere, nec patrifamiliãs ouem, quæ in foueam decidiſſet, aſinùmve aut bo- uem inde die ſabbato extrahere. Horum e- nim factum Chriſtus defendit. Matth. 12. A. Lucæ:4. qui& ipſe ſalua ſabbati religione frendentibus Phariſæis multos die ſabbato ſuæ valetudini reſtituit. Matth. u2.& Luc. 4.
er Non t eſt autem dubium, quin ea, quæ per-
petuam non habent in iure diuino prohibi- tionem, à Pontifice arctari ex cauſa poſsint, vt eſt ſupra dictum,& Bartolus lib.. Dige- ſtor. l. omnes populi. de ius.& iur. q. 3. prin- ci.apud Titum Gaium vocat, cæteriq́; Do- ctor. poſt Bar. d. l. omnes populi. probant. Quod † à Conſtantino Imperatore Au- guſto religioſiſsimo factum lego, qui libro 3. Principal. Conſtituti. l. omnes. 1. C. de fe- rijs. agrorum culturæ dare operam, cùm ne- ceſsitas poſtulat, diebus Deo dicatis ius eſſe
2y6 vult. quod t eſt meritò conſtitutum. Nam&
generaliter dicere ſolemus, neceſsitatem le- gibus eſſe ſolutam.c.ꝛ.in fi. de obſer. ieiuni. & c.quantò de cõſ.& c.ſicut. de cõſen. diſti. 1. Gerar. ſing. 100. quodq́; ex neceſsitate fie- ret, delicto carere. c. ꝗd nõeſt licitum. de reg.
277 iur. Cùmfenim, vt Nicola. Abbas d. c. quod
non eſt licitum. ait, peccatũ voluntate fiat, quicquid neceſsitate, quæ voluntati contra⸗ ria eſt, fortè fit, id peccato vacare, palam eſt. Aliud exiſtimantib., vt idem Nicol. Abb. d. c. quod non eſt licitum. concludit, cõſequẽs fore, factum ſine culpa puniri, quod dicendũ
278 non eſt. Itemf quod dicebatur, vſuram eſſe
ſecundum naturalem rationem, quæ ſuadet, vt pro beneficio beneficiumreddamus, ui-
hilq́; propterea delinquere, qui id, ad quod alium ſibi obligaſſet, in pactionem deducat, quoddamq́ʒ eſſe permutationis genus, l. ſed & ſi lege.õ. conſuluit.ff. de hæred. peti. offi- cijs charitatis inoffenſis c. cùm in officijs. de teſta.reddi enim pro beneficio beneficium. Ad iſtud ex Bald. Rub. C. de vſu. in pri. ſen- tentia reſpondere breuiter poſſumus, nullũ iure naturali remunerationis modum præ- ſcribit, percipiue humano intellectu poſſe, Iuſtitiæ deniq; non congruere, aut charitati vt beneficium ita vel ita æſtimetur,& quod ſitum in voluntate eſt, ad neceſsitatem tra- hatur, in hanc ſententiam Baldus d. Rub. C. de vſur.in prin.& eum ſecutus Ioãnes Rub,
ex eo. de vſur. colu. 4. verſi. ſed aduerte. Ad-
de. Bero. ibi nu. 3. Anagninus: ego verò di-
co, extra donationes, quod dicitur, non pro⸗
cedere. Antidora enim eſſe, id eſt contraria dona, vbi nullum donum anteceſsit, intelli- gi non poſſe, donationem intelligo, nõtan- tům, cùm rem donamus, ſed& cùm eius cõmodamus vſum, ea enim re beneficij de- bitorem nobis, adquirimus. l. ſi pignore. ff. de furtis. Nam ð& locare rei vſum licuit.
27 Quod t in pecunia, cæteriſq́; rebus, quę vſu
conſummuntur, non euenit. Cuùm enim in abuſu conſiſtant, L. hoc ſenatuſconſultum. õ. ö. ff. de vſufr. ear. rer. quę vſu conſum. hoc eſt earum vſus conſumptione percipiatur, inde ſalua lege diuina Luc. 6.ucrum ſperare non licet, niſi pecunia fortè oſtentaturo locetur, quo caſu placuit à vano oſtentatore merce- dem recte accipi. Gloſſa. Abb.& Doctor. c. conqueſtus. de vſur.& Abb. Rubr. eo. nu.3.
230 Adde fnihil magis aduerſari fœneratoris cõ-
ſilio, quam donare, id enim agere, ꝗ eo ſunt inſtituto, vt de alieno quærant, nõ vt de ſuo largiantur. Ideoq́; fœneratorem alios obli- ꝑare ſibi, ac deuincere beneficio, quorum imminet fortunis, dici non poſſe. Mutuum
281 † enim ſpe quæſtus propoſita beneficium
eſſe deſinit, quod Chriſti Lucæ 6. E. DEI verbis comprobatur dicentis, ſimutuum dederitis his, à quibus ſperatis recipere, quę
272 gratia eſt vobis? Poſtremò t dicam, obliga-
tionem, quæ naturaliter ex mutuo dato na- ſcitur, in pactionem deducere nonlicere, Nam ſi dato mutuo ſperare ſola animi deſti natione quid vetamur, multò magisaccipe- re. Accipit autem iuris interpretatione, dul
283 alium ſibi obligat. In bonis enim noſtris
eſſe incipit, quod nobis debetur. l. bonor.
284 appellatio.. æue. ff. de verb. ſignifi. Hæci
ſententia adeò vera eſt, vt obligare eum, cui mutuum damus, ad tantundem no-
bius poſted mutuo dandum non liceat. 3 9 Goſſ.
1 v
31 lel„
cblell A- li n00,
„Abbasc on(.
enbte 8 95 ſioec d
rlleDn n 3 de⸗ 1 aL ctul* Mos
obmuuen meſt 1an Ull, noc 1ſe
3 men nalalepre
cu an woofertu
elmlele
e COn omnes odascon „,l
8 elu?: n perc ec
3. nie, Ae„Aela. couvavd
—
nobnmllt 386 1 4 3 ungilt tenpän izuche 1naah, ſin fmne m ötraen hetiwin lera pite fit er peflorne lunaßadue lt idcht ur nonv
w B. U do ium h. mann dlüpecta, c Cohdcle vgnoceſt ſtinät Qutonleq llchlimn nunas inac inepſt qpiänlne tiitede Ktpenam ab toet aur ulumi lun m erolaui,1 laineg di reg i. boch Ja arclntatef dus nonpobon a zene e dinüvilj Baſtn Luu, fun Can Noccklum ralgh ligpu viſcte N A 90 nau- 3 adda ne macen t doti..
ſſl.u 1 d A cola erg. 3 dOn een Mapeſ, 0 Gum mogui de dund Kela muſe v eeun tne (lap' mmülſe, wrſ d um h 6 nn 1Nen nu ſünme güöce dermm u es ſedl eg wope iP 4 a quiw K Ghtnn em L) don 3u- Amp
„
STü

DECISIO LITVANTICA P.
b 9 185
Danglole eng 4 Gloſ.c.ſi fœneraueris. verb. expectes. 14. q. num. 43. ideoq́; ad alterum ſexum produci, dan 3 iw m 3. Abbas c. conſuluit. in fin. de vſur.& Imol. 292 non oportére. Nam t non, vt auaris omnia ſote 3 Ginzfüi conſ.6.& Roma. Conſ. 00. ſummarius quę- perſuadet pecunia, ita quoq ijs, qui eo vitio 85 ier ie ſtionis. c. l.z. Barba. c. illo vos. colu. 4. de pi- 293 non tenentur. Adde, t multuùm intereſſe in- adR 12 Feteun gor. laſ.l.ex hoc iure. colu. 1⁷. verſi. 15. effe- ter pecuniæ dationem& mutuationem, dandaedt in wüi ctus.ff.de iuſti.& iu. Quod dixi, accipere quod, quæ mutuamus, eorum repetitio eſt, Malnnun aSh ob mutuum datum minus licere, quam ſpe- non eorum quoq́; quæ damus. Igitur non rcgüem rrjaße 25 rare, hoc ita exaudiendum eſt, ſi ſpes præce- æquè vim adferre pecuniæ mutuationem dende, negg 285 dat. Nam, ⁊ cùm nulla ſpe propoſita mutu- 294. accipienti, atq; dationem. Quare t ſatius dciwmiave daa um datur, quod vltro offerturaà volente de- eſt dicere, cùm fœneratio ſit legibus prohi- voluatec däa bitore, id accipere ſine ſcelere licere, inter bita, eam contrahentium voluntate iuſtam abancketen 2* r, omnes conſtat. Abbas c. conqueſtus. num. fieri non poſſe. notab. l. ·. C. ne fide iuſ. dot. inpra&ed; däsa 8. verſi.1o.de vſur. per c. dilectus. de Symo⸗ dent. gloſ. 1. à diuo pio. ff. de ritu. nuptia. Et eviaradl„ulne nia.& c. ſicut.. q. 2.& Ana. Rubri.de vſur. hoc Philippus Decius magis probat, d. cõſ. dädiu 4 aad, 17 colu.i. verſ.quæro ibi nam ſi gratis. c. vſura. 70.& ego verius puto, in ijs præſertim, quę adon- 8 ¹⁄6 14. J. 3.& c. de elogijs. 18. diſtinct. Cur fau- 295 iure diuino continentur. Et 1 idcircò fie- „eanddes egſäd, tem, quęrat aliquis, accipere quid ob mutu- ri, vt, licet diebus feriatis, qui humana lege
niiddnen! I) binullmäa u poſſe,donati ir e um rem don; nen amusvſun, 8. mmi nnobis, adq es s Namaloc nod, in pecunia,c 3 des mmuntur,non Ang onlitant Lh etmg luft.car ret.c Eutauch vlus conſumt 12 a ge diuina Lu d am ſipecuniafot meu upuacuit é taman ceeaccipi Gl Tllu eſtus, devfur, diu iihilmagisac 3 el am donare, a* 1 vt dealien ur. Ideoq́; Hrads 1,acdeuincc=9 etfortunis,d: i3f ſpe quxſtut rn ke gra⸗ romprobatc Eanh,
d
ſ⸗
Shis,iquibt 8 ſtvobu? PO 0 54 „qux naturi 291 an
um datum, quam ſperare minus liceat, illa eſt ratio, quia ſpe debitori nihil nocemus, a- liter atq; acceptione. Fit enim hacre pau- perior, etiamſi vtrunq; aduerſus Dei legem ſit, ideoq́; vſuræ vitio non vacet. Lucæ 6.
257 E. Illud † quoq; vitium habet hoc argu-
288
290
291
mentum, quod ſuperiora, concludit enim, quod omnes negant, hoc eſt fœnerare indi- ſtinctẽ licere, Quod conſequens eſt dicere, ſi obligatio naturalis in pactionem deduci iure poſsit,& quidem ſine Principis autho- ritate, quod eſt perquàm abſurdum. Item, t quod dicebatur, nullam iniuriam fieri v- ſuras, ſoluere volenti, 1.1.9. vſq; adeò. ff. de iniur.& c.ſcienti. de reg.iur.libr. ſexto. qua- ſi, quod quis ſua voluntate feciſſet, id ad ani⸗ mum reuocare non poſsit, falſum eſt. Nihi- lo enim minus extorquere vſuras fœnerato⸗ rem dici,& ab inuito ſolui, idq́; propter pe- cuniæ interuentum, quod poſt Iloannem Baptiſtam I.i. char.:10. c. de ſumma trinitate. Cacialupum Philippus Decius Conſ. 7o. viſo themat.adnotauit.Pecuniat enim vim, inquit, quandam adfert. Et t inde Angelum Authen. de leno. 9.fi. cir. fi.oan. Neuiſanus. ſyl. nup. char.:4. col.z2. Mar. l.vnica. nu. 15. C. de rap.virgi.& ſingu.z53. datio pecuniæ fa- cis. Cyn. d.l. vnica. verſ. 3. oppono. ſcribere referunt, in eum, qui data pecunia adulteri- um mulieri perſuaſiſſet, ea lege vindican- dum eſſe, quæ eum tenet, qui vi adhibita mulierem adulteraſſet, ſed hoc ob auaritiam muliebrem admitti poteſt, mulierum t e- nim genus auariſsimum eſſe, conſtat, Gloſſ. l. Neſennius. verb. ex contrario. ff. de nego. zele Gloſſ. fi.l. ſed ſi ego. ff. ad Sena. con- ul. Velle& l. quæ dotis.& ibi Bar. in prima oppo. ff. ſolu. mat.& l. 2. verb. ætatis. C. de his.qui veniam.ætat. impe.& l. ſia ſponſo.
deſcendunt, volentibus litigatoribus rectè ius dicatur. l.i. in prin. ff. de fer.& c. fi. in fin. extra. eo. Non tamen quibus diebus iudi- cio experiri lex diuina vetat, affectantibus litigatorib. rectẽ ius dicetur.d. c. fin. in prin.
296 Poſſumus t& illud reſpondere, aduerſus
id, quod eſt cuiuſquam prohibitum fauo-
297 re, ne illo quidem volenti fieri poſſe. Vndet
videmus, ſeruum torquere in domini caput vltro eum ad quæſtiones offfeerentis non li- cere, hoc enim, cùm dominorum ſit gratia conſtitutum, eorum voluntate remitti non poteſt, vt ſalua ſit ſemper ſeruorum in do- minos veneratio. Ita eleganter Hippo- lytus Marſilius libro XLVIII. Digeſtor. l. vnius facinoris. õ. ſeruus. in fin. per ill. text. de quæſtionibus, apud Iulium Paulum ad-
298 notauit. Congruit t his, quod Imperator
1.1. de falga. hoſpitib. non dam. lib. 12. Cod. Conſtantinus Auguſtus lib. z. Principali. Conſtit.reſcripſit, qui vetat eos, qui militãt ab hoſpitibus ſuis culcitras, lignum, oleum extorquere, qua re quia hoſpitibus conſultũ
eſt, eorum quicquam velà volentibus acci-
299 pere, idem Conitantinus vetuit. Sict& lIm-
perator Anaſtaſius Auguſtus eodem libro l. fin. 9. vt autem. de re milita. cùm conſtitu- iſſet, à milite ſportularum nomine nonam- plius vno ſolido præſtari debere, à volente & vltro offerente plus accipere vetat. d. 9. vt
3z0o autem. Idcircoq́;, t quæ pignora execu-
tores rerum iudicatarum accipere prohi- bentur, ea ne a volentibus quidem accipere
301 poſſunt. Marſi. d.S. ſeruus. Nec t Medico,
cui ex pub. ſalarium præſtatur, ab ægris eti- am vltro offerentibus accipere quicq́; ius eſt, Fel. c. tua noſ. col. fi. de homic. poſt Bart. 1. Archiarij. C. de ꝓfeſ.& medi. lib. 10. Marſ. d.§. ſeruus.& l. vnica. num. 239. C. de rap.
C. de dona. ante nup. Tiraq. l. connubiali. 5,D 3oꝛ virg. Idemq́; t in tabellionibus reſponſum
R in eſt,

eſt, qui ex publicò habent quoq́; ſalarium, nam nec hos operarum ſuarum nomine à priuatis quicquam accipere poſſe placuit. Eel. d. c.tua no.s poſt Bart. l. munearũ.. fi. ff.de diuer. reg. iur. antiq. Marſ. d. 9. ſeruus. 503 num. z.& d. l. vnica. nu. 2z8. Quæ t omnia vna eademq́; ratione recepta ſunt, ne, quæ quorundam ſunt introducta fauore, eorun- 304 dem voluntate mutentur. Quod t non ſine ratione reſponſum eſt, Nam, cùm à plurib. conſuetudine quadam inducta vltro datum accipitur, alij dare verecundia coguntur Marſilius d. 9. ſeruus. poſt Feli. d. c. tua nos. 305 Et t generaliter quotiens propter publi- cum bonum quid dari probiberur, id ab vl- tro offerentibus accipiendum non eſt. Feli- nus d. c.tua nos. Bald. Authen. ſed hodie. C. de Epiſcop.& Cle.adde. Marſil. d. 9. nec ſer- 30G uus. nu. 4.& d. l. vnica. nu. 241. Quibusſcon- uenienter dicemus, fœnus etiam à volenti- bus accipere ius nõ eſſe, fœnerationis enim prohibitio ciuium fauore introducta eſt, quorum fortunas, vt aitcõſtitutio, c. 1. de v- 307 ſur. lib. 6. exhaurit. IIlud † ſequitur, in quo qui præſentem quæſtionem tractarunt, de- ſudauerunt,& ſeſe nimis anxie torſerunt, id eſt, an Iudæis publicè ſœnerandi fieri pote- ſtas ex cauſa poſsit? hoc eſt cum populi v- 308 tilitas ac neceſsitas id poſtulant. Et Tcon- ſtat ferè inter omnes, nullum Principemex- tra Pontificem Maximum poſſe hocper- mittere, quod Petrum Ancharanum, d. cõſ. 243.& Andream d. Conſ. i6. nu. 6. Barbatiam hunc Principi Mirandulano, illum Arimi- nenſium regulo conſultos reſpondiſſe lego idq; omnes exiſtimare, idem Barbatia d. cõſ. 309 16.& nu. 6. refert. Ant verò Pontifex Maxi- mus hoc poſsit, quidam Anchar. Conſ. 243. Alex. Conſ.n. lib.2.& Conſ.. lib. 6.& Barba. d. Conſ. 16. num. ⸗. in fin. cum ſeq Socinus. iunior. Conſil. 108. conſideratis omnibus. colu. i. libro 3. Ioan. Baptiſia Ferretus. Conſ. 37.& primo aſpectu.vbi latè. libro:.& Mar- quar. Suſan. tract. de Iudę. lib. u. 14. aiunt, alij, Anto. de Butr. c. ſuper eo. not. i. de vſur. Ioan. And. c.peccatum. de reg. iur. libro 6. in Mercu. Ant. de Prato veteri Conſ. 45. lib. 4. veteri. Conſ. Alex. Iaſ. l.. lectu.i- colu. 14. C. de ſumma trin.& loan. Baptiſ.de ſancto Se- uerino.ibidem.nu.3, cum num. ſeqq. vide. Marquar. Suſan. d. c. u. nu.:4. vt in arduis& perplexis quæſtionibus accidere ſolet, ne- gant: aientium tamen crebrior eſt opinio. Marquar. Suſan. d. c. u.& nu.:4. verſ. in quo 310 dubio. In † quam ſententiam qui inclina- uerunt, Romanam maieſtatem intempeſti- ue reueriti mihi videntur, niſi intempeſti-
18s PETRI ROYZII MAVRZLT
ua reuerentia non eſt, illud Pontiſici Rome no tribuere, quod edita conſtitutione„c. ſu⸗ per eo. de vſur.ipſe ſibi licere negat. Igitur zu t veniam mihi præfato liceat refellere, quæ, qui contra diſputant, pro Pontifice Roma- no inuito atq; repugnante allegant,& qui- dem quo magis ludæis publica cauſa ſuadé- te fœnerandi poteſtatem facere Pontifex poſsit, illa duo cùm primis mouent, quoòd, cùm ſua ſint perfidia damnati Iudæi,& foris ſint, hoc eſt extra eccleſiam, proptereaq́; ad nos Paulo 1. Corinthiorum 5.& c. gaude- mus. de diuor. Apoſtolo authore nihil quic⸗ quam pertineant, eorum ſalus curæ eſſe Põ- tifici non debeat,& conuenienter nihilin eos delinqui, ſi fœnerare permittantut,& ſimul populi commodis ſeruiri, habituria quibus fœnerato pecuniam accipiat. Ad. ditur& illud, putare Iudæos, ſe nobis quaſi alienis lege diuina fœnerare non Deutero, 23. D. prohiberi his ex cauſis Venetos ludę⸗ is apud Ciues ſuos feciſſe pacto conuento fœnerandi poteſtatem Paulus Caſtrenſis retulit quorum ipſe factum edito reſponſo
312 defendit. Conſi. 307. libro 2. Sed t hæc di- ſputatio perquam infirma eſt, parumq́; co- hærens. Nam initio, quod dicitur, ludæorũ ſalutem tanquam ſua perfidia damnatorum, curæ eſſe Pontifici non debere, falſum eſt. Illud enim exiſtimantibus conſequens fore, hæreticorum ſalutem, qui nouis repertis ſu- ſceptiſve religionibus ab eccleſia diſceſſe- runt, Pontifici Romano curæ eſſe nõ debe- re, nam& eos ſua eſſe perfidia damnatos,
313 palam eſt. Quod t tantò magis dicendum eſt, quantò deteſtabilior eſt hæreticorum, quâm ludæorum error. Hos enim, vt Bal- dum ſcribere Anagni. c. conſuluit. col. 2. de Iudę. ait, initium habere veritatis, illos non habere. Rurſus Iudæos legem à domino ac- cepiſſe conſtat, non etiam hæreticos quod ipſe Anagninus d. c. conſuluit. col. 2. quoſdã Gloſſ. l.z. verbo. obſtinationis. C. de ſumma
314 trinitate. ſcribere refert. Ideoq; t ignoſci ludæis, Cynum exiſtimare ſcribit idem A- nagninus, d. c. cõſuluit. col. 2. vt olim, q́d& eſt a Deo promiſſum, agnita veritate Chri- ſtum profiteantur, eſſe autem hæreticorum ſalutem à Pontifice negligendam, nequs- quam dicendum eſt, ergò nec Iudæorum.
3156 Quodf deinde dicitur, Iudæos, vt quiforis ſint, id eſt extra eccleſiam, nihil adnos per- tinere, c. gaudemus. de Diuor.& per hoce- orum ſalutem a Pontifice negligi poſſe: Ol⸗ drado, Conſ.3. 6. factum tale eſt. num. 2. Ni- colao d. l. gaudemus. nu. 12. Abba. Anagni-
no, poſtulati, col. 4, de ludæ.& Alexandro Con
36 Rurlu cn-
e ſt 6 ertineant,14 Chin H f puntur, 1 umukc ſunt Nam1 l vccimibil ejeiperrer eu b eruacuam e Bcdlelalii P ciuede
tinenzzacf e oguntes— ng pollnlin 4
pbatel Raa diſt. dn deuxü in pwſeloen in dece miierern miwelag anus, Hüe zs qut is luleom aminer Ponufcinn Uren ſp goananlin, icteſepe .o.t, dmgn prorm.) Vindo loane,m Uchma labeſegme eimex! Ecclälale urmndoc nasnqune temeadc meamauz Lait wnd daliorlez, cin dcel te denidt üen. 8 daiqleod) Mridiric lonedon fanrun chacun a Rug.
dſos 4 d Wvnun 1 adj Chri 4 len 1 vondſ Wuau 0
37 Deni dl We. cotſit N. uE dict d. 1 Lenu ereng 3 lerl lutrida Ta U
— l

—
187 1*. has ITVANTICA P. paſcendas itaq;& ha 1 O* 1. data eſt:? paſcen- niſſas, 2 EcCISI Chriſto manda Chriſtocomn e Ddund d is num. ꝛi. lib. 7.— intelli⸗ Killa mus oportet,& pe dilltoris eas doc aa Räa Sonſ. 3. attenti ita diffuſo ſermonei anos donſes ſſori, incumbereq́; il rofeſſus, ca. ibus, non hil per omnia a tri ſucce 2 Chriſtus p e dean ect authoribus, nihil per impo- Pe I, quod eſt in ſe Ch ſtor: pa- 3 ua, us, Vtni iritales impo ducẽdi, quo Pus Paltor- Pa 1.. A At gere debem. Doœnæ ſpir 7 addu— ouile& v 3 ge qui⸗ Ian M A P ani coẽrceri poſ- iat olim vnum traſque q d dkre de nt, ſed Ir Per ant coercerip at oli 1 ione, v an Dp hunterneCihäs ſoli Chriitiantſods non ſint, veſeto tamen Feriaba 5 nriſti deris Aandn 1 Kom⸗ nuntu 2 3 2 Im in C. d bo e1— 3 T. cOl. J ſunt. Nam ſuſtinere, dem o dus& Ba. Ghri⸗ dle, nt. l0, v. has, hoc eſt, 8 Nr uædam ibi p non poſſu Exemplo, nitate, has, atli 14 e 18 luade ꝗ naturam ſuram& huma ex hocor beſ, e.. rerum.— dæos cen nu. 5. O. fllas quæ 3 A onnfe elſet pet reru fore in lud⸗ ſ 154. imperio, illas, indulgentia. . tac 1OLe imluc Eccleſiam 1 ro imp o indulg uam itaq; id in ſtianos p ſt, Iudæos pr u Pertacuan a, qui qu r eſt, ludæos quid in Chri- 44 d g. 1 ſticam, qua, qui lectuntur. ſunt, hoc eſt, lud 8, ſiqui , Eccleſia— dmiſerunt, p non ifex Chriſtianos,. œnis Kcacc 2 93 uſve diſciplinam a hil ad nos Per- Pontifex, crcere Pœ 8 ilcip. nihil ad n Nam Po Ömiſerint, coër ſanag ellive foris ſunt, 1. e⸗&‿ comtle. ſe mel pro- A ſus feos, ꝗfo ieos inuitos& r ſti religionem quam ſe ¹ Alle, 3¹6 Rur U. eſt qua 608 non 3/,4 retinendam*. at alte⸗ G 1. acceptum eiſt, trahere debet,& ad ellere, aliter † dlor. tinere, Chriſti cultum iſi EDe Seſes lemcompe uos 27 ni ſunt, fidem— ſt, Iudæos, q ned n ntes ad admittere, feſsi ſunt,i 3 hoc eſt, hri⸗ PuSlla ſed nec volentes adi õſecra. ilius ouilis oues, Ua vi ad Chri 1 poſſu Iudæi.& c. ne, q́ 2 ſi eſ⸗ inis, territionibus, bet, ſed ho I e„Iu Nl.** ſ.2.&— 11 15, ter x de et, 8 1, Pbatos, c æpe. 28. q. ·& Pari. cõ hriſtũ n neied, adigere Pontifex blandeq́; ap⸗ u diſt. 4.& c. ſæpe. 5 ni 20 e eine, int ſti Antam tq́; delenimentis libet Pene- ũ eſt crimẽ. du i exciderint, ionibus, a 24 a& qualibe 4. cnd de ſe. Iudæũ e inde forte decepti e 1 tatio 3, pecunia etiã diſtin.& 4 ſi inde for itam compel⸗ Uando eò, pe iſyncera. 45. di e, profeſſos, ionem ſemelagnitamc 1. Pellando eo re. c. qui ſyncer: lo. ibi alle. 1en.„ 7 Onen 4. Int& 1 8 Inultal 2* In giO. 1 3 (e Gamig n rositvcre felſgi eos, qui foris ſunt, mi ficentia OilseedeneOs, inne m, quod 4 lamus. Extra hæc inere Se ad fumm c. debet hom, ſi quid ius diuinum, nti⸗ dsE ed d nos perti— nequa- 3 Enimuerò,; Moſaica co . 4 88 udæos, A— ſi ectare„ 3' 23..5. legeq;. 08 es bo e nn ijsI cis ſolicitudinem ſp i.& ibi gloſ. inſtrumento tur, in e 8 1 1 olicitu in fi.& ibi gloſ. re inſtr. onantur, * ontificis 3 ſepe.in fi. 5—. vete Iudæi prop inter o⸗ 4 ale unnſt P bigere licet, c. ſęp lex. locis dmiliſſe Ii Et hoc int mambig ni.& Alex.) netur, a ifex poteſt. od aihſe an qua ldra. Abb. Anagni. 2Chriſtus icare Pontifex p n. c. qu mdle pnſc dra.. 5. re Innocen. 4 q. i. Oldra obſcure vindica Abb. poſt ſſerabilem. Conl ze.U 8 d, 28. J.1. G llega. Quod na s ſe dixit onſtat. 2 ſt miſerabi . roximeallega it, cùm alias oue ſ mnesc o. Ana. c. po.poſt Ab. unt Jo p ſignificauit, c ili, hoc e rijs. deuoto. hilip. Deci.po n Ioan. i0. ſig ſſent ex hoc ouili,& ſuperijs. de de vſur. Philip.! Alci.nu. Namiuno, G aant re, quæ non eſſe futurę, nam 1. 2. in prin. iudi.& ibidem. S habere, q 2. doq; uturè, COl. 2.. de iudi. Adeòo † 72— 8. nt quan 1.& vOccem„ uit nu. z.„„ lo 24.. 1. ml Keenm Eccleſia, ſed eſſe dducere, ibic. nouit. nu.z fi.& ibi glo. is non 4 7 et me a ile& vnus— ſæpe. in 1. 2 3 pobis n alhO zei illas Iquit, Oport. ouile. Addec. 1.- mſalus— 17 9 11148 3 num 18 3. Idæorun dili⸗ merſtimant Mnht t audient,& ut de Baptiſ.& e. ſoli⸗ z zutem negligi edin— Au meiiſae or 4 ſ ſa ee 0.& c. fin. dum quæv- bet, vt eos nõ minus er. nõ illi. mülutem aspuib paſtor. Ioan. ien. Secundu d debet, c. charit. v d. conſ. — 1 a, aio.& obedien. hoe eſt, a debeamus. c. e& Oldra. d. 3 — d es an tæ. de maio. iſti vicarium, 8 Seced œn. diſtin. 2. ngruit, 3 sad Chri authore. uenti. de p 3 d naturæ co g 3 Rom n traſque oue: 6 ertinere, ſeq inci. Quo iuſti.& Komt ficem P— Ol- rinci. 3 de iu Pontific ijs. de voto. 654. Prope. p I. vt vim. ⸗ ³₰ ſummum d ſu er 11§. 5 2 4 ·P— Iinus att, 4 õſti⸗ me Ood lup 8. lib. 5. Florent randam c 1! Ocen. c. qu conſ. 4²⁸. Uæ, Vt ationem au 11tu ſunt In: Baldus. Ba- ꝗ 1 Os cognati es eleemo-⸗ Bod lus. conſ. 264. B. u.& loan. Ba⸗ iu.inter n lcieOs egente telt un dradus. b ſ.2. lib. 4. nu. uu. ini. ropter t lu ieſcamus. di- dciclta. iſ.conſ.z. C. de ſum.tr it. Quaprop c. quieſcam 3 nerto Seue. l. 1. nu. 3 1.15. Non e- 3 ſubleuare&c. non ſatis. 86 — 1 tiſ. de ſanc. nſti. num.15. ſyna» 5 is. 16. q.. 5 7 f nti⸗ Amont Pt. Rub. de CO ues eſſe,.& c. ſi cup Teorum 1nIall re And& Beroius. 2. as ſuas O„. ſtin. 4³². 7 6.& 1 —. us e. fi 14⸗. Id d conl. 264. rta Chri hab6— fex Maxim icitudinem infic iſtin Ol r. C. 1H 3 n repei 2 m 28 im Bontifex N ſollicitudinem infici 20 diſtin. ice fortè no bi Do- ladr* n! inere ſollicitudii arius 3 nutric Kibi ert ſe vic Iudæa d hæc. 3 1u0& ad ſuam P iſtus, cuius 1% bus, atur, c. ac vparie- K f d uas Chriſtus, ioportere, vt jara non deneg 5e tra Iudęorũ pa 2. 1c,C e ſſe dixit, Nam cùm to. de Iudęis. Aſsiduam en — LA eſt, ſuas 6.& vnus paſtor.. ſ 4 C. O. 7 detur. S ob 3 ba sit, man Chriſtianæ e,obltt Aaub. fiat vnum ouile ſceret oues, iu tes ea cura lierculæ abo. 93 flat x t ſuas paſce. c dæis moram miille inſcitiam peri- 1 fa h. iſtus Petro, v 4 Innocen. d. c. Iudæis mora m inſcit cie Chriſtus P c ijdem Ii 3211. d uC ilitatem& reru de lIu- c. Kn icl itinxit.& ho 4. Bald. d.— fragilitat ibi Docto.. 3 ult aur AOn diſtinxi ldr. d conſ. 264.. ſexus d hæc i.. ni-⸗ „ 1 is. Oldra. d. ſti. nu. eſſe. c. a.„ ſtitutio C. b ſu er his. O de conl 1. 1 ſam 0 C.. ſ. rIS con. lu quod ſup Zeroius. d. Rubr. culoſam aliter ſac Chri-⸗ 1c. côlu l- 8,.d. ⸗ enon. tt gener; ne 9,0 1 aſ. 428.& Beroius ſtinguere no dæis. Ettg ntinetur, ullom, S“, conl. 428. s itach diſtin fti. præſi. 321 dæis. ſi ludæos. co non illa dprocue e igf té notant, nos ff. de offi. præſſ. d. c.& ſi famulatu, 1 co 32 reC(te n ſt 1 221f. bus, 4 ſint t, Chri- atur, el 182 15. ns eſt. 1.3 lcium. de fani in Iudæorum ſit, C 1 171Ä„ õſeque eficium 2-5 1 11 U 1 m non*„ d u 1 Oportere, c us l. ben ſtian. od æquu ſeruitu⸗ ene Ie n„D † ſi, vt Iauolen beneſicium Im- ratione, qu iſti morte ſer d rbo 1, v ibit, beneficiun modò ratione i Chriſti m i⸗ 41 8,1 A 3 Deniq; igeſt. ſcribit, ius ingul⸗ dæis qui 8 s. ſeru omeit, ,g 3 Digeſt. 219 s indu 1 ludæis, ſi Iudæo dam 05 ſtit. lib.1. diuina ſcilicet eiu b ſtianos d. c.& ſi(ſti reli⸗ Aeactct W cHrtit⸗ da diuina ſc iſsimè inter⸗ i ſubiecti ſunt, d. c. 3 a Chriſti re 42ʃ4 60 8* 1 toris, quo 1 leniſsim. 11 ſubie d miit, ne 1„ 8 8 ne dcin m wlht Dera— uam p—. rendu 10 mecde— ran. emnio dehzeilew ia⸗ dicemus in verbis, re, ſed quòd ve R iiij 8 — 1— pod 8 etari debemus. Qui adminiſtratio à cSr oan 3 n Aush) s Eccleſiæ ſponſæ ſuæ maFonl 1edö 6„ zg Qul U „ 140 ADbW, On 5— Ad, 4* 34 W 1auu,G† 90———

595 vITRAI gione eos alienent,& ad Iudaicam ſuperſti-
822 tionem pertrabhant. d. c. ad hac. Adeò f
autem à ludæorum conſuetudine abſtinen- dum eſt, vt cibum cum eis capere, lauari, habitare, eiſq́; vti Medicis vetemur. c. nul- lus.& ſeq. a28. q. 1. Deci. c. nouit. numero:. de iudi. Quod eſt prudenter& ſanctẽ con- ſtitutum. Sed hoe neque Lituania ſeruat, neque Polonia, non ſine magna Chriſtianæ religionis indignitate atque ignominia.
323 Igitur t cùm inter commiſſas Chriſti oues
Iudæi ſint, Marquar. de Suſan. trac. de lu- dæ. lib. 2. cap. 2. num. 3.& propterea paſce- re eos verbo debeat Pontifex,& adducere ad ſacrum ouile, vt vocẽ eius audiant, quod de ſe Chriſtus dixit, Ioan. 10. vt ſit vnum o- uile& vnus paſtor, eiſldem, vt fœnerent, Permittere non poteſt, non magis, quàm Chriſtianis. Nam vtroſq;, vt ſuprà conſti- tit, paſcere verbo debet: facere autem fœ- nerandi poteſtatem, perdere verbo eſt, non
324 verbo paſcere. Adde, f inconſtans eſſe, in-
de ludæos impunitatem publica authorita- te habere, vnde pœnas meritò expectare debuerant, quotiens enim in legem diuinã Iudæi committunt, animaduertendum à Pontiſice in eos eſt: Abb. poſt Innocen. d. c. quod ſuper ijs, cum concor. nemo verò ambigit, quin, qui fœnerant, in legem diui⸗
3²5 nam committant. c. ſuper eo. de vſur. Nec t
adrem pertinet, quòd Iudæi ſe nobis tan- quãm alienis inoffenſa lege diuina fœnera- re poſſe putant, nam id falſoò putant. Archi- dia. c. ad menſam. u. q.3. Abb. c. nouit. nu. 3. de iudici.& Anchar. c. nulla. num. 10. de conceſ.præben. Quomodo enim alieni il- lis ſimus, qui eiuſdem paſtoris ſumus oues, id eſt, Chriſti, licet non eiuſdem ouilis. In- de inter proximos nobis ludæi numeran- tur. Archidia. Abb.& Anchar. locis proxi-
326 me citatis. Inſpici tautem veritas cùm de-
beat, non quid ille vel ille per inſcitiam opi- netur. l. vulgaris.§. ſi quis æs. ff. de fur.& l. fin. ff. expila. hæredi. Igitur non id, quod Iudæi decepti putent, ſpectandum eſt, ſed quod eos putare oportuit, ne, ſi aliquo ca- uillo res Chriſtianorum diripere, à quo nõ multum abeſt vſura, c. ſi quis vſuram.:4. q. 4. Abb.& alij. Rub. de vſur. ſibi lege diuina licere probent, reperta illis ſit latebra, qua ſe à rapinis& furtis defendant. Reſpon-
3²7 deri& illud poteſt, quod eſt à nobis ſuprà
ſcriptum. Hactenus ludæos alienis fœne- rare diuinæ legis permiſſu potuiſſe, quà ſu- um conſequerentur, vt in Chananæorum perſona, quorum terra fortunæq́; omnes, erant Deiedicto ludæis addicta: non autem
ROYZII
MAVREI
quaà, quod alienum eſſet, ſibi fœneratione addicerent: ab alijs autem quorum bona neque ludæis addicta, neque debita eſſent, vſuras auferre nunquam olim fas fuit. Ana. c. 1.col.fi. verſ. alij I'heologi. de vſur. idem, c. conqueſtus, col. fin. in prin. verſ. inter alia dicit. eo. Solum itaque fœnerandige- nus, quò ſuum conſequerentur, illis lege diuina permiſſum fuiſſe, non quò quid de alieno quærerent, ſecundum quæ ludæiin- offenſa lege diuina fœnerare Chriſtianis nõ poſſunt. Nam nec illis alieni ſumus, Archi- dia. c. ad menſam. u. q. z. Abb. e. nouit deiu- di.& Anchar. c. nulla. num. 10. decõ. præ. & c. quod ſuper ijs. devoto.& Marquar. Suſan. tract. de ludæ. c./. num. 4. necbona noſtra addicta illis diuina lege ſunt aut de- bita,& hoc quidem ſi ad veterem legis diui-
328 næ ſanctionem ſpectemus. Cæteruùm, ſſi
329
330
33
ad nouam, nulli fœnerare eos fas eſt, nõfœ- nerare modò, ſed fœnus ſperare. Nam ita mutuum dare Chriſtus iuſsit, Luc. 6. E. vt nihil inde ſperaremus, nec vlla perſonarum diſtinctio adiecta eſt, vt eſt in veteri lege diuina factum. Quin f autem lege Chrilti Iudæi teneantur, ambigi non debet, eſſe e- nim eius oues, vt ſupra monſtratum eſt, in- deq; fieri, vt ſua ſint perfidia damnati, quta Chriſtum non agnoſcunt, nec eius audiunt vocem. Inter f Chriſtianos autem& lu- dæos hoc intereſt, quod hi ad Chriſti cul- tum, quem nonagnouerunt, compelli non poſſunt: c. ſicut& ibi Docto. de lIudæ.& c. maiores. verſ. item quæritur.& ibi Docto. de Baptiſmo.& c.quaſi ſyncera. 45. diſtin.& Pariſ.conſ.z.& ſi eſſe Iudæum. nu. 17.& 19. & 34. lib. 4. illi, hoc eſt, Chriſtiani poſſunt, & ita fieri, vt ſi Chriſtum profeſſus, quid in Chriſti religione errauerit, nec reſipiſcat in eum legibus vindicetur, extra. de hære. per totum. non quoque in ludæum. Qui t etſt, qua ludæus eſt, delinquat, Gloſ. l. ſed ſires. ff. deleg.:.& l. non erit.§. diuus. ff. de iu. iur. &l.. C. de ſum. trini.& Pariſi. conſ.2.& ſi eſſe ludæum. libro 4. tolerari debet:d. c. qui ſyncera. Gloſ. Roma.& Alex. l. multum in- tereſt. ff.de verbor. oblig. Fel. c. multorum. num.. de ludæ. recenti. poſt. Bar. l. apud u- lian.. conſtat. de legat.. Pariſ. d. conſ⸗: hoc ita, ſi in Chriſti legem committat, hocelb in nouam legem diuinam. Nam ſiinveterem diuinam legem peccet, venia dignus nò elt, Innocen. Abbas.& alij. c. quod luperijs, de voto. non aliter atq;ʒ Chriſtianus,ſi in Chri⸗ ſtilegẽ ſuo innixus iudicio cõmittat. Nam ſi ludæus de quoquam diuinæ legis capite malè ſentiat, in eum tanquam Phrieernat⸗ mpis⸗
Gregor lgaise 3I ublic
1aammlegen 9 dillam ed’
) ſaph bo cyapud twlleren nldnsglice rerdar Wüinclerot cau ecnniuids,g
. Nne 4 T„( W cd raabep
Segi jienkimmelle, laade ſnm emm
Wwuen ü windandü. I
5) guoc 9 twgm (hr un ſil n etn (pon inden frinn de 1 raic Olo dte- ſt 1
leriuh 4 tha eReli
ſs Nütigitu mndo geulent ſenerz inoff uant reos it⸗ ahxretss,Inn ſs lqaſcene nes hreld ol unadunendun perpz decio, ſreenlban legen cömin fäC depo ancele, Na meltcee gli
in mbütrcimi i Keüralhar 1 8 mlqus
ath agran
1 dNM
terguich aüdiat diat
detor
— ins a
ſalln

Kll
c V Gamnet
a —senn 21— 7f Ain uen e ll.
—
————
DECISIO LITVANICA 2- 189
impietatis aſſertorem vindicandum eſt, In- no. d. c. quod ſuper ijs.& ibi alij. vt in Chri- ſtianum, ſi in Chriſti religione idem admi-
Z3: ſerit. Scribunt I d.c. quod ſuper ijs. Hen-
ricus Cardinalis Hoſtienſ.& Ioan. Andr. Gregorij Noni& Innocen. quarti iuſſu li- brum quendam, qui Iudæis dictus eſt Tal- muth, fuiſſe publicè combuſtum, quòd non nullas contra diuinam legem veterem con- tineret hæreſes, illis, qui ita docerent, aut
333 crederent, ſeuerè punitis. Refert t Mar-
quardus Suſannius Vtinenſis luriſconſul- tus, ſcriptor diligens libro, quem de ludæis ſcripſit, ſecundo, cap. 6. apud Venetos mul- tos Iudæorum libros, qui certos diuinæ le- gis veteris continerent errores, eſſe publi- ca authoritate combuſtos, graui de Iudæis, qui illos deprauaſſent, ſumpto ſupplicio.
354 lgitur t dubitandũ non eſſe, quin in ludęos,
ſi quid in diuinam legem maleè ſentiẽdo, de- liquerint, ſit vindicandũ. Innoc.& alij. d. c.
335 quod ſuper ijs. Nihil t igitur eos iuuat, quo
magis fœnerando excuſentur, quòd, cùm Chriſtianis fœnerant, inoffenſa lege diuina ſe id facere putant, in eos itaq; vindicãdum eſt, tanquã in hæreticos, Innocen.& alij.d.c. quod ſuper ijs.& quia fœnerant, eſt tanquã in delinquentes, hoc eſt, contra legem ſuam facientes, animaduertendum. Innoc.& alij. d.c.quod ſuper ijs. Electio enim in fide hæ- reticum facit:c.hęreſis.a4. q.3. factum autẽ, quo quid in legem cõmittitur, pœnæ ſub- dit, extra.& ff.& C. de pœn. per totum. di- ſtincta enim hæc eſſe. Nam vt aliud eſt cre- dere, fœnerare licere, aliud fœnerare, ita di- uerſa contra hũtur crimina. Priore enim ad- miſſo hæreſis cõtrahitur, poſteriore ab eo, quodffit, fœneratio, vt, ſi quis mœchari non eſſe delictum credat, ea praua opinione hæ⸗ reſim cõmittit: ſuum verò corpus extra ma- trimoniũ alij commiſcens mœchiam con- trahit,& generaliter quicumq;, quod ſacris literis cõrinetur, aliter intelligit, quàm ſan- cti Spiritus ſenſus flagitat, quo ſcriptũ eſt, hætericus eſt, d. c. hæreſis. 24. q. 3. cùm ad- uerſus quæ dã faciens, quæ ſacris literis ve- tantur, ex facti genere nomen contrahat de⸗ licti,& mœchando mœchiæ,& fœnerando fœneratiõis reus fiat, cùm hoc& illud licere credens vno nomine hæreticus ſit, vt ſi fu- rari& occidere licere putet, hæreticus erit, d. c. hæreſis. cùm vtrunq; faciens fur ſit, ff. de fur. perto.& homicida.ff.& C. de furtis. vario nomine ex varijs malefactis cõtracto, cùm ex varijs malè creditis vnũ hæreſis no- men quæratur, etiamſi in mille ſacrarum li-
336 terarum erret articulis. Illa f verò Alexan-
dri argumentatio, cõſ. u. 3.lib. 2. inter ea, quæ iure diuino atq; humano ſine venta de- linquuntur, diſtinguentis, negata in illis Pontifici, conceſſa in his indulgendi autho- ritate,& vera eſt,& manifeſtã habet rario- nẽ, mecumq́; facit, qui nego, vſuras vtroq; iure diuino prohibitas poſſe Pontificis au- thoritate etiam in Iudæorũ perſona permit- ti, ſed cùm ſubijcit, fruſtra quæri, in legẽ di- uinam peccent ſine venia fœnerãdo lIudæi, nec ne, falſum eſt. Cùm enim hoc, vt eſt à nobis ſupra demonſtratũ, per veterem legẽ diuinam eis non liceat, vindicare in ipſos& poteſt,& debet Pontifex Innoc.& alij. d. c. quod ſuper ijs.& ad vſurarum reſtitutionẽ cõpellere, c. poſt miſerabilẽ. de vſur. Quod deinde ex Ancharano adijcit, d. conſ.i. nu. 2. ſuperuacuæ rei operã eos dare, qui Iudæos à peccando reuocare nituntnr, id illis dictũ intelligi debet, qui Iudæos à ſuperſtitione ſua reuocare volunt. c. qui ſyncera. 45. di- ſtin. Nam quin ſuperuacuum non ſit, illos ab ijs, quæ veteris legis diuinæ continent tranſgreſsionem, reuocare nemo dixerit. Innoc.& alij.d.c.quod ſuper ijs.& Deci. c. nouit. nu. 2. de Iudæ.& ibi Alex. nu.3. con- tra exiſtimantibus conſequens eſſe, nec à furtis Iudæos, nec à latrocinijs cæterisque
flagitijs, quæ vetus ſanctio diuina coërcet,
eſſe reuocandos, impuneq́;, quicquidadmi-⸗ ſerint, laturos, quod deridiculum eſt puta-
337 re. Superioribus tabundẽ confutatis operę
precium eſt, nunc de Clementis Quinti cõ- ſtitutione loqui, Clem. vnica. de vſur. nam Paulus Caſtrenſis, conſ. 397. nõ videtur ex- pediens. lib.z. quia Venetorum conuentio- nẽ Iudæis apud ſuos publicè fœnerare per- mittentium, Magiſtratu fœnus perſequen- tibus ius reddere iuſſo, cuius ipſe defenſio- nem ſuſcepit, damnat, omne adhibuit ſtu- dium, vt interpretatione aliqua ſubtili eam conſtitutionem deuitaret. Dixit itaq; Cle- mentem illis obuiam ire voluiſſe, qui ſuis placitis iuſtas fieri vſuras poſſe putant, non ijs, qui cùm contra ſentiant, ſuis parcentes eligunt ludæos, homines ſua iam perfidia damnatos, qui ſine ſcelere ſe nobis fœnera- re poſſe arbitrantur. Enimuerò, ſi quoquo modo fieri iuſtas vſuras putarent, eas ipſi inter ſe, inquit, exercerent, non de eis exer- cendis cum Iudæis paciſcerentur. Hanc Pauli Caſtrenſis interpretationem ſecuti ſunt errore non animaduerſo Alexander Tartagninus conſ.. nu. 8. lib. 2.& Andreas Barbatia, conſ. i6. numero 6. lib. 4. quam& alij imprudentes horum authoritatem re- ueriti probant: at ego longè aliam Clemen-
tis

790 PETRNIROVYZII MAVREI
tis fuiſſe ſententiam nihil ambigo. Eume- nim illis obuiam ire voluiſſe, qui legibus municipalibus vſuras poſſe licitas fieri, ſuæ innixi prudentiæ putant, falſum eſt. Con- ſtitutio enim in eos apertè ſcripta eſt, qui contra diuina& humana iura vſurarũ pra- uitatem quodammodoapprobantes, earum ſoluendarum neceſsitatem imponunt: eum autem populum, qui lata à ſe lege fieri lici- tas vſuras putat,& fœnerare lege lata per- mittit, non quodãmodo, ſed reuera ac pro- priè prauitatem vſurariamapprobare dicã. Nota eſt enim verbi quodammodo ſignifi- catio, l. 4.9. Cato,& ibi Bartolus in ſexta op- po.& Aret. ibidem. ff. de verb. oblig. Bart. Alex.& alij. l. quod ſine. ff. ſolu. mat.& l.:. ff.rer. amo.& Docto. l. prætor. ff. de eden. haud proprie, quod diceretur, demõſtran- tis. Hoc verò intereſt inter eos, qui permit- ti iure Municipali vſuras putant, legeq́; la- ta fœnerare permittunt,& eos, qui contraà ſentiunt,& conuentione ſua ius dant exi- gendi,& ſoluendi imponunt neceſsitatem. Quõd illi bis peccant, primùm, cùm vſuras permitti poſſe putant, deinde, cùm eas lege lata permittunt. Hi ſemel, cùm earum ex- actionem concedunt, impoſita ſoluendi ne- ceſsitate. Priores itaque hæreſis contrahe- re crimen, quia malè putant, conſtat: Cle- men. vnica.. fin. de vſur. vtroſq; autem de- linquere in Deum atq; homines, quia con- tra diuina& humana iura vſiurarũ exactio⸗ nem concedunt,& impediunt repetitionẽ. Hoc eſt, quod Clementis conſtitutio dam- nat, d. Clemen. vnica. in prin.& huic malo mederi ſtudet:non eis autem obuiam it, cõ- tra quam Paulus Caſtrenſis ſcripſit, qui vo ſuras humana lege licitas fieri poſſe opinan⸗ tes, hoc errore decepti fœnerare ſine perſo- narum diſcrimine tam Chriſtianis, quam Iudæis permittunt. Quippe quos non quo- dammodo, vt eſt ſuperius ſcriptum, ſed re- uera ac proprie vſurariam prauitatẽ appro- bare, dicere debemus. Male itaque Reipub. Venetæ conuentionem à Paulo Caſtrenſi d.conſ.397. defenſam conſtat. Vide Felinũ. c. quia.in fin. de ludæ. con. Paul. Caſtren. te-
338 nen. Qui& in eo non leuiter errauit, quòd
ſupra ſcriptæ conuentionis vſum honeſtũ eſſe, non modò ſcandalo carere ſcripſit,& populo, non, vt videri poterat, grauem, ſed ſuauem. Quomodo enim ſcandalo carere, & honeſtũ hoc amplius eſſe, illud dicemus, quod cum rerum natura pugnat, quæ pecu- niam ex pecunia non producit, Ana. Rubr. de vſur. colum.ʒ3. verſ. quarta ratio.& verſ.
nis legibus, bonis denique moribus aduer- ſatur.d. Clemen.vnica.in prin. Deci.conſi. vVo. viſo themate poſt prin.& loan. Baptiſ. Cacialupus.repeti.l.. charta. 10. C. de ſum. trini. Si honeſtum eſt fœnerare,& rapere erit quoque honeſtum, fœnus enim rapinæ proximum eſt, 14. q. 4. ſi quis vſuram. erit& trucidare honeſtum. Nam qui fœnerat, tru- cidare hominem dicitur.:4. q. 4. c. quid di- can. Quod poſtremò non grauem, ſed ſua- uem eius conuentionis vſum Paulus Ca- ſtrenſis ſcripſit. d. conſ.397. Non abſurdum modõò atq; deridiculum eſt, ſed pugnat etiã cum ſenſu. Quomodo enim ſuauitatis quic⸗ quam habeat ea conuentio, quæ malum il-
lud in ciuitatẽ inuehit, quo deminutis pau-
latim& acciſis ciuium fortunis paupena:
adſciſcitur. Vix enim fieri poſſe, Ioanne
Anagnino authore, d. Rubri. de vſur. colu. 2. Verſ. quintaratio. vt, qui fœneratò acci- pit breui pauper non fiat. Non patitur de- nique ratio, vt idem debitori ſit,& credito-
339 ri ſuaue. Vſuras t autem eſſe creditoribus
ſuaues Domitius Vlpianus lib. XLV. Di- geſtor. l. ait prætor.§. ſi quid in fraudem. verſ. ſanè, quæ in frau. credi. ſignificauit, cùm ad creditores reſpiciens, dulcitudinem vſurarum dixit, quod& nullo magiſtro in- telligi poteſt. Quomodo enim dulces vſurę creditoribus non ſint, quæ nullo periculo, nullis operis, ſolo temporis curſu, tam dor- mientibus, quam vigilanſtibus quærunture quomodo rurſus non amaræ debitoribus, quibus mutuo accepto ſingula tẽporis mo- menta oneroſa ſunt,& eorum ſenſim mi- nuunt patrimonium, ſiue accepta pecunia ſint vſi, ſiue non vſi. Hanc vſurarum dul- cedinem perſpexit Innocentius, Rubri. de vſur.& ibi Abb.num.5.& Ana. col.a.in fi. verſ.quæro iuxta prædicta. 2.& Bero. num. 33. qui ideò earum quæſtum prohibitũ ſcri- pſit, ne, ſifœnerare perleges liceret, homi- nes alijs artibus miſsis factis ad fœnerandi inſtitutum ſe conferrent, deſtituereturque agricultura, cæteræq́; artes vitæ humanæ neceſſariæ, quæ labore& induſtria cõſtant, eundem tamen ſucceſſum non ſemper ha- bent. Igitur debitoribus amaras vfuras eſ
3 40 ſe conſequens eſt. Adde t naturaliter bona,
eodem Domitio Vlpiano authore, l. bono- rum appellatio.§. naturaliter. ff. de ver. ſi⸗ gni. quod beent, dicta eſſe, hoceſt, quòd beatos faciant eos, quibus illa quætuntur. Ergò ex contrario, illa qui amittunt, quài patiuntur, erunt proculdubio miſeri: in mi- ſeria verò nulla eſſe ſuauitas aut dulcitudo
eſt& alia ratio, quodq́ʒ diuinis atque huma- 341 poteſt. Malum t vſurarum exipſo rei vo-
cabulo
pra drh turnitale, Nam,
12 gnaamin 90e Naiscl trodwer. pianecdu sh bercon Vngpnpoll eden un igwücrip ies. de Wanconce Ath am gwod! collete lennn deb Diiprd Inncond aänm unlgabro mätſue insDal.A
13 Ccend nfpateſſe
tiguſcomn do,daulo C unrctt egermeceſt teuline nginleredi eumäm denidlinlec tucnätc, ut aRecen.] Hinſegit Kleg cumc Cra Cgelnög omre n üledee t droheent zerceiil verlach Cdelum di Awi Mioperm RI Vrra eom 2ne en ne
LCoh 18 in 9g Alamdad
8 MRR rlt ſernn dast lten aut wche bni ne tn mie dulnal
citin ſeut 1 n n ſprsn masäll Wiay C locuden 3 Weg † arn Conſefta Wa h no o 9 u a di mrun ,13 danrind, cèch der i Seri cuinüm n m 1 al lnder 1 8. ugeripoe= lcere,
id. Pe p, ciunißen= ditaten
maüoridu 1— dpecunn M ban

DEGISIO LITVANICA Py.
cabulo licet deprehendere, vſura enim Hæ-
— 1— .————— 88ö
161
1 man abulo licet dep r mur, atque neceſsitate, euenitq;, vt, qui uL 8r Rel breis ipſorum linguamor us eſt,& eum qui paupertatem ſuſtinere non potuimus, ege- neh lein aufert„mordere,& cui aufertur, morderi ſtatem ac mendicitatem ferre cogamur.
dum D ehe dicitur. Idem eloquendi quoque ratio do- 345 Sed f neceſsitatis cauſam, quo magis vſuræ
, 6ge h cet, nam vt pœna plecti quis, id eſt, puniri Ppermittantur, male prætexi, quiſquam di-
enem N J dicitur. 1. mariti. H. plectitur. ff. de adulte. xerit: viuere enim ciues commode poſſe,
armücinh re ita Snan vſuris plecti. Nam& hac loquen- etiamſi inter eos nemo fœneratio ſit inſti- nnd 4 ⸗ di forma vſus veteres luriſconſultos lego. l. tuto, nihil Setat„multas enim gentes ſine
e 1 rucor. qui repertorium.. ſi poſt depoſitio- fœneratoribus degere,& ante inuẽtam pe- dl NC 2 nem. ff. de adminiſ. tuto. Nec t defendi ſu- cuniam omnes homines in ea fuiſſe cauſa
. cnf Adin prâ ſcripta conuentio conſuetudinis diu- conſtat, vt olim Troianos, quos nondum 15 dm n turnitate, cuius ignoratur initium, poteſt. ære percuſſo rerum permutationibus vſos Woddt Nam, quod contrà ius diuinum mores in- accepimus. l.i. ff. de contra. emp.& vendi. wenacanuen 5 troduxerunt, æqueè, atque quod leges, nul- 346 Nec t mihi quis charitatem refrixiſſe alle- ndit 1 las habere vires vnquam potuit. Nam cùm get, quo magis iniquiſsimæ fœnerandi arti acci dmmn eadem ſit ſcripti, quæ nõſcripti iuris autho- atebra quæratur. Nam& hodie eſſe, qui a. Vacnin 1 1 itas, l. de quibus. cum concor. ff. de legib. charitate mouentur,& olim fuiſſe ab omni- aaa, d. vt eſt ſæpe dictum, quod lege non licet, bus charitatis officijs homines alieniſsi- nndnt, d 8 conſuetudine licere non debet, legem autẽ mos; nullaq́; fuit ætas, quæ probos uon ha-
— 4 Dei propter ſummam conditoris authori- buerit atque improbos, quoſdam item miti
do mäümteh 3 taté nulla humana lege abrogari poſſe, ab- atque humano, alios ferino atque immani
. V fa unde ſupra docuimus. Bal. Authen. ad hæc. ingenio præditos. Hæc dicta ſunt ad eorum
n 343 C. de vſur. Non t poteſt eſſe deniq; taman- refellendam opinionem, qui ex re eſſe ci-
e lh P tiqua conſuetudo, à Paulo Caſtrenſiallega- uium habere in ciuitate fœneratores per er⸗
Atptztot. h.] pn. ta, quæ diuinã legem anteceſſerit, necſi an- 347 rorem exiſtimauerunt. Sed 1 finge in vſu- 6,Tri trad. ffi teceſsiſiet, eò magis valere dicit poteſt: Lex rarum permiſſu publicam verſari vtilitatem
creditotateſpic een enim& antecedentẽ& inſequentẽ conſue-& neceſsitatem ciuium, an idoneæ cauſæ e-
mm dixit qood i tudinẽ tollit. Bart.& Recen.l.ſi mihi& tibi. runt, ex quibus vſuræ permittantur? ſed
otcſt Gomoch§. in legatis. ff. de lega. i. cum concor. ibialle. hoc nequaquam opinandum eſt. Nam, vt
ribunnonſim,C „ 41 peris, lolo tem a ₰ 1
du. Cuimvigia t
Cyn.& Bal. l.2. C. quę ſ Iõga cõſue. Cano. omnes. c. 2. de cõſue.& c. ſtatutũ. in prin. re- probata ibi gl.de reſcrip.lib.6.Iaſ. l. 1. nu. 38.
verſ.⁊.ſtringit. C.de ſum.tri. Nũc f cauſas, ex
quibus vſuras meritò permitti Paulus Ca- Itrenſis, conſil. 97.& eum ſecuti Alexander Tartagninus conſ. z. nu. 8. lib. 2.& Andreas
qui ab hoſtibus oaptus eſt, redimatur, ſuæë
ciuitati reddatur, publicẽ expedit, l. fin. C. de poſt limi.reuer.& l.1. ff. ſoluto matri.in- tereſt autem Barbaricæ feritati ſubiecti ca- ptiuitatis neceſsitate liberari, d. l. fin.& ta- men redimendorum à captiuitate homi- num cauſa, vt eſt à nobis ſupra dictum, fœ-
397 Barbatia conſ. 16. num. 5. lib. 4. putauerunt, nerare vetat Conſtitutio, c. ſuper eo. de v- venonvſi. I 2 diſcutiamus. Et duæ illæ proponuntur pu- ſur. In quo notandum eſt, præter publi- perſpexit Inne 2 blica vtilitas,& ciuium neceſsitas, quibus cam vtilitatem& neceſsitatem, verſari quo-⸗
Abb. num. 5. 2 vrgentibus vſuras rectẽ permitti placuit. que pietatis cauſam, quæ magnos ſemper mupfrd. Sed falſum eſt in vſurarum permiſſu publi- meruit fauores,& neceſsitati comparatur. zcb carum quæl cam verſari vtilitatem, aut ciuium ſuccuri c. fin. ibi neceſsitas vel pietas. de ferijs. Il- rncrneperl 229 neceſsitati, Nam cùm publicè interſit, ci- lud non omittam, maiorenn eſſe neceſsita- mibu 1“ ues eſſe locupletes atque opulentos,§. pe- tem Barbarica feritate in ſeruitutem ab- mn. krel 3 nul. inſti. de ijs, qui ſui vel alie. iu. ſunt.&§. ductorum omni ea, quam ſuſtinere, qui in „ conſiderauimus. Authen. vt iudi. ſine quo- ciuitate degunt, coguntur. Hos enim, M, W quo ſuſtra. fiant. cola. z.& l. ſeruum quoque. quæcunque patiantur, viuere illos pro nul- nr G, 9. publicè. ffl.de procu.& Bart. l.1. num. 25.& lis, I. quod attinet. ff. de diuer. reg. iur. mumn n ibi alij. ff. ſolu. matri. vſuris verò, vt ait antiq.& l. cùm hic ſtatus.§. ſi donator. ff. girur ccdtt 40 Conſtitutio. c. 1. in prin. de vſur. libro de dona. inter virum& vxor. eſſe,& mor- gensct. Aac Rc ſexto. populi exhauriuntur facultates, vſu- tuis annumerari. ſeruitus enim, vt Domi- DomicoVe 5 d rarum permiſlus erit conuenienter publi⸗ tius Vlpianus l. ſeruitutem. ait. mortali- pdlun 1 aſ cẽ damnolus, non vtilis. Sed nec ſuccurri tati comparatur. Igitur cùm redimen- berat, Cen 5 ciuium neceſsitati, dicere quis poteſt, quin dorum captiuorum gratia& ſeruili neceſ- . ant es, Gul 2 wa augeri potius neceſsitatem. Quantò enim ſitati liberandorum fœnerare non licet, hoe 0, 1t als diutius fœneratoris pecunia vtimur, tantò priuilegium nulla ciuilis neceſsitas, mul- 5— 2 gg maioribus rei familiaris anguſtijs diſtringi- to, quam illa, minor mereri debet. Hæe — 2 tt 3 4 quidem, 1n, n,
. 4„ 4 — 3 A 4 E 24. 3 1——
8 ——————,————ÿ—ÿ—’—x˖———— ———— — 2*.

492 PETRI quidem, ſi certa aliqua ratione prohibitas à Deo vſuras conſtaret, à nobis dicerentur, hoe eſt, ſi quam Deus prohibitionis ſuæ
34 cauſam expreſsiſſet. Cæterùm cùm ſola
349 oportere.
Dei voluntate, vt Baldum Authen. ad hæc. nu. z. verſ. item prohibe. C. de vſur.& An- geluml. ſi nauis. ff. de rei vendi. ſcribere A- nagninus refert, Rub. devſur. colu. 4. verſ. & ideò. res tota contineatur, inquiri prohi- bitionis cauſam non oportet. Quod enim ſola voluntate conſtitutum eſt, tam latè pa- tet, quam legis verba. Seruandum itaq; eſ- ſe, quà verba faciunt, etiamſi occurrat ra- tio, quamobrem illud ſeruari videatur, non Nec ſi præduram Dei legem eſſe putemus, idcirco animi noſtri motum ſecuti ei non obtemperabimus, ſatisq́; eſſe nobis debebit, eſſe legem ita ſcriptam. l. proſpexit. ff. qui& à quibus. Gomeſ. c.. nu. fin. de reſcrip. ne quod in humanis legibus abundẽ eſt, in diuinis non ſit ſatis. Sic enim diui Auguſti legem omni ratione, vt vide- ri poteſt, carentem Domitius VlIpianus de-
350 fendit. d.l. proſpexit. Vetat t denique Ne-
35
-
ratius l.& ideò. ff. de legibus. eorum, quæ à maioribus ſunt conſtituta, rationem inqui- ri: hoc quidem propterea, vt idern ſcribit, ne multa, quæ certa ſunt, ſubuertantur. Fo- re enim, vt ſi quid ratione carere comperia- tur, id ſtatim, tanquam nulla ratione conſti- tutum, iuris authoritatem amittat. Nihil au- tem vetare, ea, quæ ſunt ab hominibus con- ſtituta, cur ita conſtituerentur, homines re- perire. Non itaque temerè eorum, quæ à maioribus ſunt conſtituta, rationem inqui- ri: hoc tamen Neratius vetat, ne, quæ certa ſunt, ſubuertantur. At, t quæ à Deo con- ſtituta ſunt, eorum ſine temeritate inquiri ratio, aut reperta affirmari, niſi à Deo ſit expreſſa, non poteſt. Nam humani captus imbecillitas ſecretiora Dei iudicia conie- ctura aſſequi non poteſt. Sed aſſequi poſſe fingamus, inanis erit certè labor inquiren- tium, quod reperiſſe, fruſtra eſt. Nam& ſi parum plena eſſe diuinæ legis ratio reperia- tur, aut nulla, eò propter ſummam condi- toris authoritatem, Dei legem humana cõ- ſtitutiõe artare nõ licebit, aut tollere. Nam, vt ſæpe dictum eſt, inferiorum authoritate imminui lex ſuperioris non poteſt. c. cum inferior. de maio.& obe. cum. concor.&
352 Bal. Authen. ad hæc. C. de vſur. Illud t ta-
men ſequi, vt Baldum d. Authen. ad hæc. nume. 2. verſ. item prohibet. C. de vſur.& Angelum d.l. ſi nauis. ff. de rei vendi. Ana- gninus d.Rub. de vſur. colu.4. verſ.& ideò.
ROTZII
MAVREI bitionem ſola Dei voluntate continerf.
353 Cui ſententiæ conſequens erit, vſuras hu-
mana lege nullo caſu poſſe permitti, ſemper enim diuinam voluntatem, qua ſola vſura- rum prohibitio nititur, offenſum iri. Con- cludendum itaque eſt in proxima quæſtio- ne, nõ modò nullum eorum, qui rerum po- tiuntur, etiam Cæſarem fœnerandi poteſta- tem ludæis facere poſſe, quod inter omnes conuenit, d. conſ. 1. num. 6. ſed ne ipſum quidem Pontificem Maximum, vt eſta no-
354 bis proximè planum factum. Quo tenim
ore eum, qui diuinum ius vſque ad animam & ſanguinem defendere debet, c. ſunt qui- dam. 25..:. vſuras diuina ſanctione prohi- bitas, permittere poſſe dicemus? confuta- tis, quæ maximè pro contraria ſententiafa-
35 cere videbantur. Superioribus conueni-
enter conſuetudinem Polonicam, qua cre- ditor rei pigneratæ fructus ſorte non im- minuta facit ſuos, tanquam iuri diuino re- pugnantem, nequaquam valere, cõcluden- dum eſt, etiam ſi publica regis ſenatus po- puliq; accedat authoritas, continet enim il- le contractus manifeſtum vſuræ vitium, vt ſacris conſtitutionibus eſt comprehenſum. c. 1.& 2. c. conqueſtus. de vſur.& c. ad no- ſtram. 1. de iureiuran.& c. cùm contra, de
356 pig. Quapropter t adiri ea de re iudicem ec-
cleſiaſticum debere, Nicolaus Abbas lib.3. Epiſtolar. Decretal. ſcribit, c. ſignificante. num. ꝛ2. de pignorib.& nõ obſcura quidem ratione probat. Creditor enim, inquit, qui pignoris fructus in ſortem non imputat, fœnerator eſt, ad coercitionem itaque iudi-
357 cis eccleſiaſtici pertinebit. Non t me fallit,
quibuſdam caſibus fructus rei pigneratæ lucro eſſe creditori, quos petere ab autho- ribus lib.. Epiſtolar. Decretal. apud Ale- xandrũ tertium licet: Abb.S& c. alij. c. con- queſtus. de vſur.& Socin. tracta. Falle. Fal- len. 6.& Iaſ. 9. fuerat. inſti. de acti. Docto. I. ſi inſulam.§. vſuras. ff. ſolu. matri. Roma- nus. conſ.573. Anchar. conſ. 38. Bal. Nouel. tracta.de dote.⸗. par.. priuilegio. Matth. de affec. Deci. ſi. 284.& 291. eos enim perſequi aliò mihi properanti non eſt cõſilium, duo- bus exceptis,& illis quidem maximè nota dignis, quos omitti à me nõ oportuit, quia in ijs ab aliorum Doctorum opinione dil- ſentio. Primus caſus eſt, cùm creditor, vt pecuniam nanciſceretur, quam egentimu- tuò daret, laboraſſe proponitur, ſequens, cùm ſumma pecuniæ creditæ ita magnaeſt, vt ſpes non ſit, debitorem pignus aliquan- do luiturum. De primo nunc videndum, de
ſcribere refert, ſatius eſt, vſurarum prohi- 358 ſequenti mox dicemus. Et t Henricus Car-
L
dinalis
deCeletn kcde⸗ aänolttam. olur
væcfedite mer
Morachon- 7 beratam 99 wpere Vlb, er d villæ-uitsi dih ris magcecenn nig
a.
tiam launide 5. cokosbd 1
Pontans e,. gercau dl „Nico.0. d·G nus D1d. Alb. num„Jpeht irrex.
Augrſtian 166.,1,l Gor meusi lecteg gmrimbat lisdt propendeih, ſar v ſemperlen, wcti ticebe Pne pthui capotinn)e Ktini cad nol a kecſen Mboreinſa renc retur,uech dellel certuniag dixll Ptus ckcl, Abot, Kenotllh, amx daänſirge aüct, cesc eu lafn ITes 22

ec
l 5
DECISIO
dinalis Hoſtienſis, ſumma de vſur.§. an ali- quo. Fallen. 13. qui eius eſſe ſententiæ re- fertur author, vt creditor, qui in pecunia ita quærenda laboraſſet rei pigneratæ fru- ctus, quaſioperæ ſuæ& ſollicitudinis pre- cium ſalua ſorte ſuos faciat hoc conſequens eſſe Celeſtini tertij conſtitutioni ſcribit, c. ad noſtram. de reb. eccle. alienan. vel non. quæ creditori villam voluntate& precibus Monachorum, quorum erat, ſua pecunia li- beratam in beneflciumq́; acceptam, reſti- tuere iuſſo, vltra creditum ſuum fructus villæ multis annis perceptos, tãquam labo- ris mercedẽ ſaluos relinquit. Quam ſenten- tiam loannis Andreæ, d, c. conqueſtus. Ni- colaus Abbas, d. c. conqueſtus. Ludouicus Pontanus, ſingulari. 542. regula eſt.& po- ſterior ætas recepit, Socin. d. Fallen. 6. caſu. 12. Nico. Boër. Deci. 44. quo ad ſecundum. nu. 24. Didac. Couar. lib.. variar. reſolu. c. 3. num. ꝛ. Verſ. erit igitur expeditum. ne ab ea Auguſtinus Beroius, c.:. nu. 28. de vſur. do- ctor meus, diſceſsit, ſed ego, etſi à tantæ di- gnationis iuriſconſultis diſſentire nefas eſſe propemodum videatur, vt ſuus ſit veritati ſemper locus, quod rectius putem, non re- ticebo. Et initiò, quod huius quæſtionis eſt caput, in tota illa Celeſtini conſtitutione, d. c. ad noſtram. qua hæc ſententia nititur, de labore in pecunia quęrenda, quæ mutuò da- retur, ſuſcepto vllam eſſe literam nego. In- certum itaq; relinqui, vllus ea ex cauſa ſum- ptus a creditore ſit labor. Sed ſumptum fin- ge, non ſatis eſſe dicam. Nam Conſtitutio d. c.ad noſtram. non dicit, cuius laboris mer- ces eſſe debeant villæ fructus, illiuſne an ei- us potius, qui in villę culturam eſſet impen- ſus. Quod ſi coniecturam in incerto ſequi placet, magis eſt, vt de culturæ labore loqui conſtitutionem credamus, villa enim ſine labore multis pręſertim annis, quibus à cre⸗ ditore poſſeſſa ſcribitur, d. c. ad noſtram. co- li non potuit, atq; exerceri: pecunia verdò, ſi in promptu fortè fuit, credi ſine labore po- tuit,& in villæ liberationem numerari: in promptu autem fuiſſe, aut non ægrè reper- tam, Celeſtinus d. c. ad noſtram. ſignificare non obſcurè videtur: ſine mora enim deſi- derio Monachorum villamliberare volen- tium ſatisfactum eſſe à creditore ait Conſti- tutio. d.c.ad noſtrã. De labore ergò in vil- lam impenſo ſenſiſſe Celeſtinum, propius eſt exiſtimare,& hoc Nicolaus Abbas d. c. ad noſtrã. verius putauit, ita, vt ſi nihil im- penſum in villam â creditore proponatur, villam& fructus eum reſtituere debere, conſequens eſſe ſcribat, quæ ſententia non
L ILTVANICA N.
193 eſt ſine ratione. Falſum ergò eſt, fructus villæ laboris in pecunia quærenda impenſi mercedem eſſe, iſtud enim dicentibus con- ſequens eſſe Celeſtini conſtitutione, d. Cle- mẽtina vnica. de vſur. grauem atq; intolera- bilem vſurarum modum induci, quod ne- mo nõ videt, ſi creditori ob laborem, quem in pecunia quærenda puncto propè tempo- ris ſuſtinuit, quod in Celeſtini ſpecie acci- dit, fructus rei pigneratæ ſorte ſemper in- columi, quærantur, præſertim ſi ita vberes eos eſſe proponamus, vt quotannis ſortem excedant. Nam hoc ſecundum ſupra ſeri- ptam ſententiam conuenienter Celeſtini conſtitutioni diceretur, quod nequaquam opinandum eſt. Adde, ſi debitoris laborem in pecunia adipiſcenda mercedem mereri dicamus, fœneratorum auaritiæ latebram quæri, eiuſmodi laboris allegatione, qui eo ſunt inſtituto, authoritatem legum atq; ma- giſtratus ſemper eluſuris, vix enim fieri, vt ſine labore pecunia quæratur: nihil autem multum intereſſe, tunc creditor in quæren- da pecunia laboret, cùm mutuò danda eſt, atq; egenti ſubueniendum, an antè, vt eam haberet, laborauerit, vtraq; enim opera æ- què conſultum eſſe debitori,& eius neceſ- ſitati opem latã. Quod ſi recipimus omnis de vſurarum prohibitione ſanctio diuinis atq; humanis legibus deſcendens hac ſubti- lidiſputatione pene tolletur, ſolis ijs eo be- neficio non vſuris, quibus pecunia ſucceſ- ſiõe aut fortuna qualibet ſine opera ſua ob- ueniſſet, quod perquam abſurdum eſt dice- re, Nec diſtinguo notabiles labores ſuſti⸗ nuerit creditor, an non quod Pontanus ſin- gular. 542. regula eſt. ſignificare videtur. Nam Conſtitutio d. c.ad noſtram. ſimplici- ter laboris facit mentionem, nec notabilem à non notabili, magnùmve à modico di- ſtinguit.& quod magis eſt, in quam rem la- bor ſit impenſus, in pecuniam quærendam, an in villæ culturam, vt ſupraà diſſerui, non dicit. Nec deniq;, vt ſupra oſtendi, an vllo labore pecuniam, quã crederet, quæſiueris creditor, ſignificauit conſtitutio, d. c. ad no- ſtram. etſi mercedem labori confitendum ſit deberi. c. charitatem. uꝛ. q. 2. modum ta- men ei rei adhiberi oportuit,& nõ ſine tem- poris præfinitione fructus rei pigneratæ creditori relinqui, contra, quàm Henricus Cardinalis Hoſtienſis, ſumma de vfſur.§. an aliquo. Fallen. 13.& alij eum ſecuti tradide- runt, Abb. poſt Ioan. Andreæ. c. cõqueſtus. de vſur.& Pontanus ſing. 542. regula eſt. in quibus Beroius d. c.i. num. 28. de vſur. fru- ctus rei pigneratæ non ſolius laboris in 8 quærenda

384 PETRIROTYZII MAVREI
quærenda peeunia ſuſcepti, ſed expenſæ e- tiam ea ex cauſa factæ præmium eſſe ſcribit, qua de re verbum nullum facit conſtitutio. Beroio itaque non aſſentior. Hæc ſuperio- rem Henrici Cardinalis ſententiam reſpici- entibus dicta ſint. at quia aliam fuiſſe Cele- ſtini d. c. ad noſtram. mentem extrema ſuæ diſputationis parte idem Henricus Cardi- nalis ſcribit, ſumma de vſur.§. an aliquo. Fallen. 3. quod& magis approbare vide- tur, quid deinde dicat, videamus.& quia non vidit, quomodo ſaluis in integrum re- ſtitutionis legibus l. quod ſi minor.§. reſti- tutio. ff. de mino. reddita villa retineri fru- ctus à creditore potuerint, ait Pontificem voluntate Monachorum feciſſe creditort fructuum gratiam, quos reſtituere eũ cum villa oportuit, d.§. reſtitutio. illamq́; ini- tam à Pontifice rationẽ ait eſſe, vt eo lucro contentus creditor, iure ſuo non diſcuſſo, poſſeſsione villæ decederet:& ita Mona- chi priſtinum ius ſuum maturius recupera- rent. Quam ſententiam loannes Andreæ non improbat, d. c. ad noſtram nec ego in- uitus ſequor, cùm reſtitutio Iulio Paulo au- thore, d., reſtitutio. ita facienda ſit, vt v- nuſquiſqʒ in integrum ius ſuum recipiat:di- ci autem non poſsit eum ius ſuum in inte- grum recipere, cui retentis fructibus fun- dus redderetur. Hoc priore caſu explicito
359 ad ſequentem tranſeo. Cùm t ita magnus
pecuniæ numerus creditus eſt, vt ſpes non ſit, debitorem pignus aliquanto luiturum, quod cùmaccidit, quaſi res pignerata debi- toris poteſtatem ac dominium exierit,& pleno iure ad creditorem cœperit pertine- re, placuit creditori fructus quæri,& hoc Iacobum Arenam& Rauennatem Cynum etiam ſcribere Alexander Tartagninus re- fert, l.i. 9. per ſeruum. corporaliter. verſ. v- nica. tamen. ff. de adquir. poſſeſ. quod Ac- curſius l. legata.§. fui. ff. de ſupel. lega. Bar- tolus d. õ. fin.& rem legatam. ff. de ædimen. legat.& Ioan. Imol. d. 9. per ſeruum corpo- raliter. probant,& hos ſecutus Bartholo- mæus Socinus, d. Fallen, 6. caſu. 9. Adde Anton. Trigo. ſing. 6i. in fi. quam ſententiã reſponſo Sceuolæ confirmant legato præ- diorum, quod cuiuſquam eſſet, prædia pi- gnori accepta contineri ſcribentis.l. qui ha- bebat. in prin.ff. de lega.3. Si in patrimoniũ creditoris eſſent fortè redacta, quodferè fie⸗ ri ait Sceuola, cùm ceſſat debitor, adfertur & Papiniani reſponſum ad eiuſdem ſenten- tiæ confirmationem, ſupellectili legata ar- gentum, quo creditor voluntate debito-
ris vteretur, contineri exiſtimantis, l. lega-
ta. 9. fin. ff. de ſupel. lega. Sed nec hoc Papi- niani, nec illud Sceuolæ reſponſum ad ſu- perioris ſententiæ confirmationem, vt mihi quidem videtur, quicquam facit. Non e- nim, cùm ceſſat debitor redigi in creditoris patrimonium pignus; ait Sceuola, ſedferè redigi, niſi hocamplius impetrauerit a prin⸗ cipe creditor, vt iure dominij pignus poſsi- deat: l. eleganter. in prin. ff. de pig. acti.&l. fi. C. de iure. d. inpet. glo. d. l. qui habebat, manente itaq; pignoris vinculo, quicquid inde fructuum perciperetur, ſorti, acceptũ ferri debet. c.i.& 2. c. conqueſtus. de vſur. & c. ad noſtram. i.de iureiuran.& c. cum cõ- tra. de pig.& l.:.& 2. C. de pig. actio.& l. ². C. de par. pig. Adde, Sceuolam ceſſationem debitoris deſiderare, d. l. qui habebat. quò magis pignoris cauſa mutetur: ſuperioris autem ſententiæ authores, ſolũm id deſide- rare, vt ea ſumma credita ſit, quam debitor exſoluere per inopiam fortè non poſsit,& ita pignus luere. Igitur, etſi non ceſſet debi- tor, conuenienter horum ſententiæ, quod Sceuolæ reſponſo non eſt conſequens ipſo temporis puncto pignoris cauſa mutabi- tur, eodemq́ʒ momento pignus& obliga- bitur& ſoluetur: nam iam tunc cùm tradi- tur, magna ſcilicet ſumma in creditum da- ta, verum eſſe incipere, debitorem pignus nunquam luiturum, ſed hoc non eſt ciuile dicere, nec Sceuolæ ſententiæ conſequens. d. l. qui habebat. Illud non omittam, vt nulla ſit etiam ſpes, debitorem pignus luiturũ, ea re, quod pignori datum eſt, in creditoris pa⸗ trimonium redigi, dici non debere, cùm id pignori datum proponitur, ex quo fructus percipiuntur. Nam ſi debitor luere ceſſet, ipſum ſe pignus ſuo reditu luet, fructibus, qui inde perciperentur, in ſortis exonera- tionem ſemper abituris.l.:.& 2. C. de pig. a⸗ ctio. c. 1.&z.& c. cõqueſtus. de vſu. Hæc ad Sceuolæ reſponſum: nuncad Papiniani, d. I. legata.§. final. quod, vt mea refert opi- nio, præſenti quæſtioni æquè nihil ſeruit. Nam quod voluntate Domini argento pi- gnerato creditor vtatur, ea res cauſam pi- gnoris haud quaquam mutat, quò magis ar⸗ gentum debitoris eſſe deſinat,& credito- ris fiat, hoc enim Papinianus d. 9. final. non dicit, ſed nec gratis vti argento credi tori licebit, non magis, quam ſerui pigie⸗- rati operis, domuſve penſionibus, qul⸗ bus ſortem minui conſtat. I. 1. Cod. de pig. actio. Sed quanti vſus argenti pi- gnerati locari potuit, tantum erit acce- ptum ſorti ferendum, nec, quod volunta- te Domini argento creditor vtatur, quem- quam
Hterol Kvadlt. dor. elV dickes dh kenn,ge
er unco.
ninwat en e don qr ecmlumm. nordi tüunchjcis
360 ficon
ccewe eriuct cb Re mngacun wrap miirctu meor i prornt, recen, rchrur, ſendien zäioiidey Icerm nec emſcw Erin Rr. Gdeylang, dnerm.. eem ceig l. ioe, degrupig rconan voütudien mädage lelts den dtxelm estendlt qistece d d ſolr m wui, 3* eh ditcrcdüor nirn 1 Aunin AAe lem( alc vlkun fo 1 venic, hit 0 AJ Iler ru pen b ehaſa linago. hauten, gen „ a nel *Sr degg mcico ene 4 uinb Dmügu niiben i. d
mäni drgu cemue lan ideyiron dagüdl titnapen“ Uün israue,d cä
tu fu. 63e ſtnä
umärtei ſerc anemad dra rit Ahdds, drid üperin dun
1 p

DECTSIO LITVANICA P.
quam moueat. Nam etſi æquè a volente de- bitore ſupra ſortem creditor quid accipiat, haud quaquam eare fœnerator eſſe deſinit, vt eſt à nobis abundẽ ſuprà demonſtratum, niſi oblatum aliquid fortè nihil ſperanti proponatur. Abb. c. conqueſtus. num. 8. verſ.io. de vſur. per. c. dilectus. de Symonia. & c. ſicut.. q. 2.& Ana. Rubr. eo. col.. verſquæro. per c. vſura eſt. 4. q. 3.& c. de elogijs. S. diſtin. Et ita ſit à nobis ſuperior ſententia confutata, veriusq; erit proximis caſibus fructus rei pigneratæ debito impu- tari, vt eſt generaliter conſtitutum. c. 1.& z. conqueſtus. de vſur.& l.i.& z2. C. de pig. a- ctio.cum concor. Ne t verò neſciant cre/ ditores, qui rerum pigneratarum fructus minuant ſortem, quando,& ad quem mo-
dum operæ precium ſumus facturi, ſi hoc
noſtræ diſputationi adijciamus. Et initiò ſciendum eſt, omne fructuum genus, qui cœlo, aqua, terraq́; naſcuntur, ſiue humana quærantur opera, l. fructus. ff. de vſur. ſiue natura magis proueniant, d. l. fructus. ſiue
195 Adeò autẽ hęc vera ſunt, vt arboribus euul- ſis aut ventorũ vi deiectis vti creditor, niſi exonerato pignore, non poſsit: eſſe quippe, vt cætera, quæ enumeraui, l. arborib. ff. de vſufru.in fructu,& æſtimationem capere, non ambigi autẽ, quin, quicquid ſorti acce- deret, quod æſtimari pecunia poſsit, etiamſi minimi pretij habeatur, vſura ſit, 4. q. 3. per totũ. Bar.l. rogaſti. 9.ſi tibi. ibi partes.ff. ſi cer.pet.Ana.c.nauiganti.colu.7.ibi quart o principaliter quæritur. de vſur. Bero. nu. z3. & ſeq. Rub. eo. Adde Ab. Rub. de vſur. nu. 4.& Ana. c. i. col. z. verſ. quicquid enim eo. vt in cęteris, quæ maius præ ſe ferunt emo- lumentum, quicquid perciperetur à credi- tore ad ſortis exonerationè pertinere, nõ ſit dubitandum. d. c.i.& 2.& d. c. conqueſtus. de vſur. cum concor. Ergò ſi auri, argenti, ſulphuris, æris, ferri, cæterorumve fodinæ fuerint in fundo pignerato:aut etiã lapidici⸗ næ, quicꝗd inde creditor effoderit, excide- rit, acceptũ ſorti referendũ eſt. Nam& hæc omnia in fructu habentur.l.ſi cuius..inde.
iure deniq; percipiantur, l. ſi nauis. ff. de rei 361 ff. de vſufruc. Idẽ f dicemus ædibus pignori
vendica.l. prædior. ff. de vſur. I. mercedes. ff. de hære. peti. Bero. c. i. num. 14. de vſur.
cum ſorte penſari, c.i.& 2.& c. conqueſtus. de vſur.& c. ad noſtram. l. de iureiuran.& c. cum contra. de pig.&l. 1.& a. C. de pig.
actio.& l. z. C. de partu pig. nec aliud dice- re, conuenit, conſtitutiones enim d. c. 1.&
2.& d. c. conqueſtus. de vſur. cum concor. de hocloquentes non diſtinguunt.lgitur ſi quis reditus in fundo pignerato ſit, aucupij forſitan aut venationis, quidquid auiũ aut ferarum ceperit creditor, id ſorti referre de-
bet acceptum. Aucupium enim& venatio 302 locetur, erit habenda ratio.
in fructu ſunt, l. item.§. aucupiorum. ff. de vſufru.hoc ita, ſi fructus fundi ex aucupio venationẽve conſtet, venationẽ. ff. de vſur. &l. ſeruis vrbanis.§. venatores. ff. de lega. 3. dðl. quæſitũ. 5.ſi in agro. ff. de inſtru. fructi- bus autem pignus exonerari, palam eſt, d. c. 1.& 2. de vſur. cum cõcor. Idem erit in piſca- tione reſpõdendum, ſi quod fortè ſtagnum in fundo pignerato eſſe proponatur, non minus enim piſcatio, quàm aucupiũ& ve- natio, in fructu eſt, d. õ. aucupiorũ. Idem di-
datis, non enim modò penſiones, quas pro fructibus accipi ait lex, l. prædiorum. ff. de vſur.id eſt, quãti locari ædes nudæ poſſunt, pignus exonerabunt, l.. C. de pig. actio. ſed erit etiã inſtrumenti habenda ratio, hoc eſt, quanto pluris ædes inſtructæ non inſtru- ctis locentur,& quidem pro inſtrumenti modo& qualitate, æque cella vinaria fortẽ pignerata, ſerijs, cuppis, amphoris, cęteroq́; inſtrumento non impune creditor vtetur, ſed ſimiliter quanto pluris cella, quæ in- ſtructa eſt, quam, quæ inſtrumento caret, Quod t in in- ſtrumento diximus, non erit idem in orna- mento reſpondendum,& meritd. Quod enim ornat, ad voluptatem refertur, non ad vtilitatem, l. quæſitum. 5. ſi domus. ff. de in- ſtruc. vel inſtru. lega. ideoq́; æſtimatiooem
nonadmittit, quod cùm accidit, nullum eſſe
vſuræ vitium, ſuprâ conſtitit, 4. q. 3. per to- tum. cum concor.Impune itaq; creditorem ſpecularibus& velis, his ad æſtatis, illis ad Brumæiniuriam arcendam vſurum, volu- ptati enim ea deſeruire. d.9. ſi domus. Serui
cemus de Pauis, ſi apũ aluearia in fũdo ſint, 363 quoque pignori dati operis ſui ſortem mi-
à debitore fortè inſtituta:aut ſi qua eò ſe for- tuitu apum examina cõtuliſſent. Nam quin is reditus in fructu ſit, nõ ambigitur. d. l. itẽ. S.& ſi apes.Si ſyuam cæduam aut arundine⸗ tum ceciderit creditor: aut ex nõ cædua pe-
nuunt. l. fin. C. de par. pig.& l.1. C. de pig. a-
ctio. Vneintelſeeinain in antem pignori
datum ægrotũ, defectæue ætatis hominem ad pignoris exonerationem, nihil pertine- re, eorum quippe nullas operas eſſe. l. arbo-
damenta& ramos in vineam ſuam ſumpſe- 364 rib.§. de illo. ff. devſufru. Quod t in ſeruis
rit,& hoc debito imputabitur, eſſe enim, vt ð&e ſuperiora, in fructu, d.l. itẽ.§. fin. cũ. l. ſeq.
. 2—... eſt dictum, æque in iumentis erit reſpon- dendum, nam& eorum vecturas ſorti im- 8 ij putari,

196 P ETRI putari, conſequens eſt, l. mercedes. ff. de hæred. petit. quod eſt in cæteris omnibus, quorum vſus æſtimari pecunia poteſt, ge- neraliter reſpondendum.:4. q. 3. per totum.
365 Cæterùm, I quarum rerum vſus æſtimatio- nem non capit, his abſtinere creditor vſurę metunon elt iubendus, Bar. d. õ. ſi tibi. cum concor. nec vereri debet, ne quid ſorti ea re
366 decedat, vt proximè in ſpecularibus& velis diximus. Secundum t quod ſi ſtatua aut imago pignori data proponatur, ea credi- tor, ſecretiore cubiculo fortè poſita ad ocu⸗ lorum voluptatem non erit vti prohiben- dus, modoõ ſine intertritura vtatur. l. credi-
367 tor. 1.& 2. C. de pig. actio. Idem f putaue- rim in nomiſmatis, quæ gemmarum vſum præſtant. l. nomiſmatũ. ff.de vſufruc. Nam etſi vt& ſtatuæ& imaginis, ita horum vti- litas nonnulla eſt, fruſtrà alioquin vſumfru⸗ ctum in illis legari, contral. nomiſmatum. S&l. ſtatuæ, ff. de vſufrue, quia tamen æſti- mationem pecuniariam eorum vſus nõ ad-
KOYZI1
mittit, eo creditor abſtinere non eſt iuben- dus, nec eo nomine quicquam ſorti impu- tare compelletur, modò, vt eſt dictum, ijs ſi- ne intertritura vtatur. d.l. creditor. 1.& 2.
368 Quod t eſt ſuperius à nobis dictum, fructus
rei pigneratæ à creditore perceptos cum ſorte penſari, ita acceptum eſt, ſi percepti à creditore conſumantur, Gloſ. l. diuortio.§. ob donationes. verb. compenſationes.& ibi Docto. ff. ſolu. matri. Bald. poſt Fran- ciſc. Accur.& Cyn. l..& fin. C. de pig. a- ctio. Abb. c. i. num. 3. de vſur.& ibi Ana.& Bero. num. 24. hoc eſt, ſiue in ſuos ipſe vſus
vertat, ſiue diſtrahat,& in nummum redi- gat, quæ ſententia rectè ſe habet,& manife- ſtam continet rationem. Nam nonreperiri quomodo ante cõſumptionem penſari cum 369 ſorte fructus poſsint. Etenim, fcùm pende- rent, rei pigneratæ, vtputa fundi fuiſſe par- tem, conſtat. l. fructus pendentes. ff. de rei zyo vindi.& f idcirco inter immobilia nume- rari. Gloſ. c. 1. 9. ſciendum. verb. cohæren- tib.tit. de feu. cogni.& ibi Marti. Abb.& Car. Alex.& Zafi. Epi. feu. parte. 4. col.. adde Bart. Bald. Angel. Rapha. Imol. Pau. Caſtr. l. ſi fimiliusfa.§. cùm fundum,. ff. de verb.oblig.quæ latiſsimè allegat. Tiraq. de retrac..1. glo.⸗. num.36. cum multis ſeqq. 37 Perceptos f autem pignori, vt corpus, vn- de eſſent nati, eſſe cœpiſſe, l. quamuis. C. in quib.cauſis pig.vel Hip. taci.contraha.& l. Paulus.§.. ff. de pigno.&l. in prædijs. ff. in quib.cau. pig.vel Hip.taci.contra.& Bero. c.i. nu. 37.& 45.& 49. de vſur.& ita debito- zyꝛ ris adhuc manere. Ne, 1 ſi creditoris fa-
MAVREI
ctos dicamus, cui& pignori ſunt, d.l. quam uis. cum coneor. ſuæ rei pignus conliſtere, conſequens ſit, quod eſt abſurdum. 1. ne
373 pignus. ff. de diuer, regu. iur. antiq. Adde,
placuiſſe, fructus cum pignore, ſorte rece- pta, in reſtitutionem venire. c. ad noſtram, a. de iureiurando.& I, ſi pignore. in prin. ff. de pig. actio.& l..& 2.& fin. C. eodem.
Bero. d. c.. nu. 9. Adde c. cum contra. de pi-
374 gnor. Cur t autem conſumptio deſidere-
tur, quò magis fructus cum ſorte pẽſentur, &, quod deberetur, minuant, illa redditur ratio, quòd ſpeciei cum quãtitate compen- ſatio non ſit, l. ſi conuenerit. in prin. ff. de pig.actio.& c. ad noſtram. i.& ibi Innocen.
de iureiur. Glo. Bar.& alij. l. diuortio. 5. ob
donationes. ff. ſolu. matri. Abb. c. 1. nu.3.&
ibi Ana. col. 2.& Bero. nu. 43. de vſur. nec
recipere functionem inter ſe poſsint, quod poſt Franciſcum Accurſium Cynus& Bal⸗ dus exigunt, l. 1.& fin. C. de pig. actio. vt re à creditore percepta pignus ſoluatur.
375 Secundum quod percepto ex re pignera-
ta creditore, tritico, vino, oleòve, ſi pecu- nia debeatur, nulla erit compenſatio. Quia hæc functionem cum ſorte non recipiunt.
376 Aliter † atque ſi domus aut nauis eſſe pi⸗
gnori data proponatur, tunc enim fructus inde percepti, id eſt, penſiones& vecturæ nulla expactata cõſumptione cum eo, quod deberetur, penſari. l.. C. de pignor. actio. Deberi enim pecuniam d pro penſionibus
377& vecturis pecuniam pendi., Idem f fore,
ſi oleum quis debeat,& oliuetum pignor datum ſit, aut vinea ab eo, qui vinum de- buit. Percepto enim oleo æquè bono, aut vino ad concurrentem ſorti modum com- penſationem fieri,& continuò pignus libe-
373 rari, conſequens eſt. Tantundem † re-
ſpondendum erit agro pignoridato, vnde
triticum perciperetur, percepto enim triti- co conſumptione non expectata pro modo eius, quod perciperetur, compenſationem fieri, æquè dicendum eſt, verum eſt enim ſortem de fructibus eſſe perceptam, quod, vt pignus perimatur, deſiderant conſtitu-
tiones. c. iI.&z.& c. conqueſtus, de vſuris,
379 cum concor. Vtft non fuerit, quamob-
rem Beroius præceptor, d. c. 1. numeto quadageſimonono. de vſuris. vera hæcel- ſe dubitauerit. Nam ſi decem tritici, vi- ni, oleive, culleos ex oliueto pignerato, ex vinedve, aut agro creditor, cui tantundem tritici, vini, oleive debebatur, percepe- rit, nihil proponi, cur pignus liberatum non dicamus, eo enim tritici, vini, oleive modo ex ſoluto, pignus proculdubio perime⸗
tei ſenä’de u 3 Dad wda vortio D Uhaſolu. 8 W lup gun bon lmec. gragic
zu em en mminc
benefiig, unaural
buerpeu.
dollcen n (legentemm ti f.ha velbo han velliep,, Pimjedage mure8g decucen, elt An 8 Kculup
eeg
vob iur niit d&
wabdit,! kale. co Blega.n ſutoc ge es aute ouenece gäpuus tſdedud eüor.
üle
Tyadae— en It ach h W 2 2 Tpnoa 7, ſ, M 31,7. cebuen
ur K.
KAAR nonunt a deidit!
Anun deriſma g, nin f din Nunat neding, afei „ 1*1du lfr

aoœ doft at m: apropomtuf as Nc Cpi, 11Ct, p aayna aCtac Kn e rDer Ln K” 1— 4 e—„ num ecman 1s pecummpur, auis dedeat,(aνσ Uu
„— 0 2 Ine d
34 — enim k. Kepgioee 1
4
DECGCISIO LITVANICA TP.
3zo perimeretur. Hocft autem ita, ob legẽ mu-
tui, l. cùm quid. ſi cer. petat. ſi æqueè bo- num, quod percepit creditor, atque quod
331 deberetur, eſſe proponatur. Quod fdictum
3*³²². cum ſeqq. quem omnino vide.
eſt, fructus à creditore perceptos atq; con- ſumptos cum ſorte penſari,& exonerare pi- gnus: ita exaudiendum eſt, vt impenſarum ratio ante omnia habeatur, quas creditor fructuum, tam quærẽdorum, quam cogen- dorum conſeruandorumq́; gratia feciſſet, fructus enim, niſi impendijs omnibus de- ductis, non intelligi. l. ſi à domino.§. fi. ff. de hęr. peti.& l.. C. de fructi.& lit. expen. Gloſ. Bart.& Angel. l. in fundo. ff. de rei vendi. Bart.& Alex. l. fructus. per ill. tex. ff. ſolu.matri. Bal.& Sal.l. ſi quis ſciens. C. de rei vendi. Fel.c. ad noſtram.. de iure iuran. Paulus Caſtren. Alex.& laſon.& alij. l. di- uortio..impendia.ff. ſolu. matr. Romanus. ſing. 336. Bero. c. i. nu. 96. de vſur. Tiraq la- tiſsimè de vtroq;. retra.gloſ.. 9. 15. nu. 1.& Quod t beneficium, quia naturalis ratio illud tri- bui expoſtulat, vetus iuriſprudentia præ- doni denegare erubuit,& rectẽ. Nam, vt eleganter lulianus ſeribit, l. fundus. qui do- tis. ff. famil. hær. adde. concor. in gloſ. ibi verbo.hoc genus allega.nullus caſus inter- uenire poteſt, qui hoc genus deductionis
383 impediat. Impenſas t autem quas admitti-
34 placuiſſe.
mus?& eas ſolas, quæ neceſſariò ſunt factę, deducendas quiſquã putauerit. Sed verius eſt,& vtilium fieri deductionẽ. Et hoc poſt Accurſium l. creditor. 2. verb. neceſſarios. C. de pig.actio.& l. ſi ſeruos. verb. neceſſa- rijs. ff. de pig. actio. Cyno d. l. creditor. 2. ſcio Impenſæ t neceſſariæ Domitio Vlpiano authore l.:.§. 1. ff. de impen. in res dot. fac. hæ dicuntur, quæ habent in ſe ne- ceſsitatem impendendi, hoc eſt, quæ ſi factę non ſint, vt lulius Paulus per inficiationem definit, l. impenſæ. ff. de verb. ſigni. res aut peritura, aut deterior futura ſit, aut vt,& Domitius Vlpianus ait, l. impenſæ. ff. de impen.in res dota. fac. imminuetur, vt puta ſi ædificium ruens, quod habere debitoriv- tile fuit, refecerit creditor, oliuetãve reiecta reſtaurauerit, vites propagauerit, arbores curauerit, ſeminaria pro agri vtilitate fece- rit, aggeres erexerit, flumina auerterit, ædi- ficia vetera fulſerit, refecerit, arbores in lo- cum mortuarum repoſuerit, neceſſariò im- pendiſſe dicendus erit.l.. 5. fi.& l. vel ſi vi- tes.& d.l. veluti.& l. omnino.& l.impenſę. ff.de impẽ. in res dota. fac. Neceſſarijs quo- que impenſis adnumerari placuit, quod in ſeruorum valetudinem inſumptum eſt. Lꝛ.
197 ff. de impẽ.in res dota. fac.&l. ſi neceſſarias.
385 ff. de pigno. actio. Vtiles t autem impen-
ſas Domitius VlIpianus eas definit, l. quod dicitur.n.& fin. ff. de impen. in res dota. fac. quæ vtiliter factæ ſunt, quibusq́; res melior eſt reddita. Fulcinius ita rem meliorem vti- libus fieri deſideratur, l. impenſæ. ff. de ver. ſignif.vt non deteriorem eſſe, quod impen- ſæ neceſſariæ præſtant, non ſinant, id enim
vtilium impenſarum nõ eſſe, ne deterior res
fiat, non ſinere, ſed vt meliorem reddant, hoc eſt, quibus factis vberior, quàm antè, fructus adquiratur. Quod euenit quotiens vltra, quam neceſſum eſt, augendi reditus gratia quid impẽditur, vt in arbuſti paſtina- tione, fundive cultura, quæ ſupra, quam neceſsitas poſtulat, utiliter adhiberetur. d. l. impenſæ. de verb. ſig. Eodẽ numero ſunt, quæ in puerilis ætatis doctrinam impendũ- tur, aut etiam adultioris, ſiartes neceſſarias doceantur d.l. impenſæ. iuncta. d. I. ſi ſer- uos.&l. veluti. ff.de impen. in res dota. fac. inter impenſas vtiles eſſe Titus Gaius& lulius Paulus aiunt Nouelletum in fundo facere. l. vtiles. ff. de hær. peti.& d. l. veluti. Iulius Paulus hoc amplius tabernã extrue- re. d. l. veluti. Addit his Domitius Vlpia- nus pecora prædijs imponere, id eſt, ſter- corare. d.l. impenſæ. ff. de impen. in res do-
386 ta, fac. Admonendi t ſumus, eſſe quaſdam
impenſas, quæ modõ neceſſariæ, modò vti- les ſint. Quædam enim pro fundi condi- tione vtiliter quandoq; fiunt, quæ alioquin impendendi habent neceſsitatem, vt piſtri- num extruere, aut horreum, quibus paupe- rior villa carere poteſt, non quoque lati- fundia. Quæ cùm neceſſariò extruuntur, in neceſſarijs impenſis haberi, ait lexl. 1.§. fin. ff. de expen. in res dota. fac. hoc eſt, cùm fundus, niſi id ædificij in eo ponatur, dete- rior ſit futurus. Cæterùm ſi vtilitatem ea res contineat, vtilibus impenſis adnumera- bimus. d. l. impenſæ. de verborum ſignifi.
37 Quanquam † neceſſariò factæ, an vtiliter
impenſæ ſint, non parui refert, neceſſaria- rum enim impenſarum fieri ſemper reputa- tionem conſtat. l. ſi neceſſarias. ff. de pig. actio. Vtilium ita demum ſi debitoris vo- luntate factæ proponantur. Voluntate de- bitoris factum accipere debemus, non id modò, quod ipſe nominatim iuſsit, ſed& quodab ipſo fieri cœptum eſſet, d. l. ſi ſer⸗ uos, quòdve erat ipſe alioqui facturus. l. in
388 fundo. ff. de rei vendi. Nam tetſioneran-
dus debitor non eſt ſumptu, qui in ſeruos artificijs inſtruendos fieret, d. l. ſi ſeruos. ſi
tamen apud debitorem opificio aliquo ſer-
inj uos im-

198 PETRIAROY Z uos imbui cœptos excoluerit creditor, qᷓd in id erogatum eſt, contraria pigneratitia actione conſequetur, pignorive incumbet, quoad eo nomine ſibi ſatisfiat, d. l. ſi ſeruos. æquẽè atque in impenſis neceſſariò factis, d. 389 l. ſi neceſſarias. Idem t erit reſpondendum, & cùm nulla debitoris voluntate intellecta ſeruos pigneratos artificijs neceſſarijs in- ſtruxerit creditor, d. l. ſi ſeruos.& hoc ita, ſi ſumptuum ratio modum nõ excedat, du- rum enim eſſe, debitorem adeò onerare, vt ſi ſumptus refundere creditori velit, care- re eum ſeruis oporteat. d. l. ſi ſeruos. Nam,
——
culpam, quam præſtat, d. I. ſi ſeruos.& l. creditor.z. de pig. actio.& l. contractus. ff. de diuer. reg. iur. non debet creditor, ita nec tam precioſam reddere, vt debitori pi- gnus luere volenti laribus& ſepulchris aui- tis carendum ſit, d. l. ſi ſeruos.& l. in fun- do. ff. de rei vendi. nouũmve æs alienum 1 contrahendũ, remve, quam receptam vult, aut diſtrahere, aut penuria cogente, apud creditorem derelinquere, habeat neceſſe, d.
tum, quem per inopiam reiq́; familiaris an-
guſtias non colere modò debitor non po-
1—.
teſt, ſed ægrè luere. Nam, ſi creditor eum ſaltum magnis impenſis excoluiſſet, dedu- ctionem eius, quod impendiſſet, petens au-
diendus non eſt, niſi modus ei rei adhibea-
tur, idque totum ius dicentis arbitrio pla- cuit contineri, mediè hæc diſpecturi, ni- hilque delicato debitori, omne fortè ſum- 39; ptuum onus deprecanti indulturi, ſed nec oneroſum creditorem, nihil de impenſis remittentem laturi, ita eleganter rem om- nem Domitius Vlpianus temperat. d. I. ſi 390 ſeruos. Quo 1 loco ſcire oportet, non quantum inſumptum à creditore in rem pigneratam eſt, deduci debere, ſed quanto res eſt facta precioſior, d. 1. in fundo. niſi cùm ſuprã ſumptus modum rei precium ac- ceſsit: tunc enim id ſolum, quod impen- ſum eſt, in reputationem venire, conſe- 396 391 quens eſt. d. l. in fundo. Plane tre pigne- rata impenſis vtilibus ita precioſa facta, vt V graue ſit ſumptum reddere pignus luere volenti debitori, vetari creditor non de- bet, ea tollere, quibus ſublatis priſtina rei facies manet, nullaq́; parte pignus reddi- tur deterius. d. l. in fundo. Haæc in im- penſis vtilibus, ſuperiora in neceſſarijs 39² ſunt accipienda. Nam t in voluptarijs, 397 quod eſt tertium impenſarum genus, 1.1. ff. de impen. in res dota. fac. aliud erit dicen-
II MAVRET factæ ſunt, priſtino in ſtatu earum inter⸗
LeTe uentu ſeruata eſt neque melior reddita, de- bitorem ergò non onerabunt, hoc ita ſiſe- parationem admittunt, paratusq́; debitor ſit, creditorem, quæ voluptatis cauſa im- pendiſſet, re incolumi tollentem pati, l. pro voluptarijs.ff. de impen. in res dota, fac. quod etiam in perſona prædonis obtinuit, Nam& ei poteſtatem fieri tollendorum, quæ ſine rei detrimento tolli poſſunt, con- ſtitutum eſt. l. vtiles. in fin, ff. le. de hæred. peti. Enimuerò, quæ ſeparari non poſ- ſunt, ſiue ea prædo, ſiue alius poſuit, relin-
vt rem pigneratam negligere ob dolum& 393 qui oportet. d. l. pro voluptarijs. Intvo-
luptarijs impenſis ſpectandum non erit, quantum creditor inſumpſit, ſed quanto locupletior futurus eſt eo, quod ornatus gratia adiecit, ſublato: d. I. in fundo.§. con- ſtituimus.& d. I. pro voluptarijs. cæterùm ea tollere volens creditor, quæ detracta ni- hilei commodi ſunt allatura, ſed ob futura debitori ferendus non erit, d.§. conſtitui- mus. vt ſi fortè tectorium, quod induxiſ- ſet, debitori inuidens detractum, picturaſ-
1. ſi feruos, vt cùm multorum iugerum ſal- 394 ve corraſas velit, niſi t in rebus promer-
calibus factæ proponantur, aliudve, quo ſpecies ornetur, adiectum dicatur, eſſe e⸗ nim vtilium loco incipere, quæ in talibus rebus impenſa ſunt. Quod Iulius Paulus li- bro vigeſimoquinto Digeſtor. d. l. quod ſi hæred. non ineleganter reſpondit: illa, ſicuti puto, ratione quòd, quæ ſpeciem or- nant, rebus promercalibus precium ad- dunt. Voluptarias ⁊ impenſas lulius Pau- lus ait eſſe viridia, d. l. impenſæ. de verbo- rum ſignificat. aut, vt Vlpianus appellat, J. ſi cuius. õ. fructuarius. ff. de vſufruc. viri- diaria, ſic enim apud vtrumque habet Tuſ- cus codex. aquas ſalientes, in cruſtationes, loricationes, picturas. Domitius Vlpia- nus d. 9§, fructuarius. eodem numero ha- bet geſtationes,& deambulationes ar- boribus infructuoſis opacas atque amœ- nas. Idem Balinea extruere in voluptuo- ſis impenſis eſſe vult. Quod t Polonia& Lituania non facilè receperit, ob multum apud vtramque gentem domi lauandi v- ſum, etſi eorum, qui publicẽè lauari ſine de- decore poſſunt, alia eſt ratio, ſolis ijs, qui ſalua exiſtimatione ſua publicis balneis non vtuntur, ſumptus ita facti calculum fruſtrà deprecaturis. Argum. I. quid ta- men. alias. ſi cùm dies.§. ſed ſi in ali- quem. ff. de recep. Idem t Vlpianus Neratium ſcribere refert, 1. vſufructu. §. final. ff. de vſufruct. pauimenta in vo-
dum, quippe quibus neque res, in quam 39s luptarijs impenſis eſſe, Ego, t fi quod
operis
¹ 1 3 opelb toftn d venlie h l ind un hühl xlerorl d hal 0eus u3 W
xſetut 1” 1
Uck 4 A ſ Läſ(im Wl0 4 4
E Dke” lene ſaun ltatem r0 3 L ſcuulls u 8 nadt, ag. je op Jlla 1 9 ſpbo& dills e hajßs 1 ornaconta 4— Mſ 2 panct to Ihfn deem aiercinlumr ſeg ale nieran n ncn2 eutruct dnn, doeim pa mn 7, 6,1 21
100 ferath
1 bü m Giadlor e dacor doenlammu ceele unno præ eApur Sccuuvert. Gditt u cigens et donbin Väconque danm uccteidr.& pig Ahe eparigno. cunteſr dreraxqua bitniu weitor, R. nitwm itodus di Arage disdlis, ꝗ uen m dam, G lunhein wenzcedito co retigi nerlumreci
de i kocs Sncen Chnat K dm buig edignne arichen Gmic 4 1 adn àK, 40 duſ n ariauren, 3 nn letum i. n dih dladin, Nuad d Olelo 44. werigi 4 aamin 1 om n kant 1d her emah fnmn
4 0 de„ 13 zSehäbn KdlK
benckacje Nr Kinus,

199 ſ⸗ —— nt, d on poſſu. V. ari non pe eceſsita C A ſerua itori n to, N I ndo i credi recep TVA ui ſeruan dal r met ſnor fnec 10 LI Irral ndorum Auoliide itur. Wüm ven⸗ 8 ſis ſtrahe ione, ꝗ 3 n COg edito ⸗ 4 1 btuo rati ltori no ione cr ore e 5 f in deihenc eehr wLer eteenhee, del worre⸗ t, 2 im 1 ſet. itu ex re inhum. aarij aidjen, den vt in ſe 3 405 reliiti Indlcede 3 rrete nm ſf. de pig. 8 is topia uẽ di ſi habet, l. cu PiSl it, v habe muis. exi- 1 2 cu 1 1 ua rum Oderis 3 ſſe, 1, lpen eſt, ræ re li nte, d.. ctu ido⸗ e hil p ſum pe de cta it lex. fa id Edmm dp enſis mui ſpon us O jam affe ait ditorem erto, ido imp tu e ui. n am ſſe 3 1t. 2 1⸗ dea dür nnt er Otna narO T Dan 3.C 1: n0 dat hoce ſatis cred bitorer herran Keütt, d. prætè artis 2 fl de leg dicuntu rrev- enim Uæ 1a tore a de ſtate aC. fiat. d. dona m deiei dereiſe ee ornare lunn uiefrdv ze id. Cer ae, berdenun ſibi ſatis ipi⸗ Kaltdunr*K 8J da d retur. aXxat iorum v ſius, ſari imauit, ſi, pro tinde ibus re 1. r da, ie P im 3 UI. 531 ſiin i d A 1 ſellhin, ſpec ulturæ t en t, q ere, neaq; ire p od † itor, a⸗ , U t ius fui 3 nſer en 900 redito S cog lumin Smaa. utem c Erra is alius um co e us ven od keleltte uitu. en 14 din 9 raan elaczani Li ewns ingers, lauamus. Ensgt ercitle le dMam⸗ — Dde Je 29 kll4 au uta 0 in. 61. 3 e0s ait lex. t .. S 29 un. ſſep ibus& d.§. 40 atæ nes num a temp. dlona g 1 Af 327 d. 9. 11 28 e bu at do, ner; naint V re, 1 llt, G.. 13 ſepi taXa aAn g rim 2. Um. More, nde lem r l ope re dun urg ue InNnit leniole) ve aten a laag jerut are, rnet P d fu-⸗ uta ſſe. 30 e aC it, cur Clhn, nis purga ia orn rendo, hæ a P uode t itaq; tollere erit, c mdentot ſpinisj Diari onſe ptæ, ipien⸗ tur, q onito ICtus. non cUm G 1”. 1rS top rO C inſump ercip is. Adm m fri editor, uOs, Ek n deragt uma inag iendoi m Peren ad- i8. ſi eu aliter. Aud 08. qur nun eie iof vnif 4 ad nrpenmihes K0 17 L naerer 1 Lehe de d.Mde 3 2 1 7.— In... 6 1 s arcer e 1 u puta.cOl ⸗ dVo. 12 1Ss) al non S dehet eoſve nn hoc di- ftirann ASent zic d beeiſeneenaen . Ab.. um, Ilitate 1 di O⸗ re ignore. tori ig. a igno- 1 ed 1 d 4 wedaüiauem dihiuenae Ee 24 ho. f. depign lnebuie Sdehig- in E,Sae dr inſan A Iers ti Pol 1 ce: reg. gnus. cauſa — 1oo Ier us v dus, ræ uodc uerf. I. pig Nam ut 9. 41 ctibu llen no p ta.q ſtitu⸗ diue ſunt, 14 uiuiq; lhyp. Le ae e hara ſ. no n is lunt,l. TE. 8, ClI vẽ 3s cld it comp nc Verl. nOt⸗ Co&e bon dice ctus, ci ig. ed to:d. As ſit co 0 A lu.. ſſe ait ſur.& ius eſt die fru 1. pig us. Se n0ic 4 Petr c. co ns e de v ſatiu iſunt, ib. car ignus. .. 1 G aati. 15. 1 2 dvo keen 4% re, undenat eackacem aktägn nnſ .· a ur. eone cũ ditor, re, r.l. 3. den Sc P ddi tor.&a. iureiur. ibus c de- numti reſp eo Cõſum inet, tallat 7 ibus, c. dei qu nu n. e ſum Ila 8 cO 22¹ oni 1. igno. Pign m⸗ SOIwLll on mpe lonis cõti eſt, an, 1101 ſtram. Pig nt, in O ta. it C itus co t pti ditũ non el ¹ dno de patr. Ua on 1 cerlt inuitu em ee 3 0 ad no xæq nOllen ibit t nec erit inu dam ignor ſt, tan doriut 12 3. C. a& l. 2. C. em e& ho ſer 09 ulS uan 1gt illud eſt, ctoriun. dig.& 88 ſort ur, dum ſer-⸗ 4 ere ꝗ 7 m ꝗ dex P i illu itor, len 1S. ctus iubet icen do m ſpecie uo antt ul redi Sdeh † 8 fru re 1u ibus d iſeruan ſ⸗ im H UO, 8'. re qu ipit c bo. 5 1 cumt ſtitue ctibus ui ſe i po enmn be qui dito i incip ver na, orire fru Aul ar 1p re itori iones. ailt itori reſt ijs ſolis, ſeruari lo- uue ac bito on ſt. 4 1 bit 2 idem. 8 ſo ul 18 10 eO 3 ltur, de natl Ca — bus qu in ij Aulfle nO1810 ſumi bere b do Pau. ponant ibus q ſed 21e I 1?. n ebere.0.& ſur. 4* d Ctut 1 Aragrkaur eat keeutare Argume kom ſuo haennee Docsde ze eVlir⸗ de, ciectu 4 0 t a ipiat. in imò. ff. t 1 es.&.eni, 4.— inonp il vetat a ecip in im ſſa. l. iones. 10.C t— nide aran0 ihil v dmefidrfen in ſation atri. Be cedit. C. n Le Oo 1 Lunt enr donesſin eo8ehaen ex- Dor f ſo19 ler ftorte de inurhns rei .. 4. ft.—„ 2 e d. Pesedie Marip Eiac 5 zeego conrder D.G. merrd D 1 i.9. d, im fructu n n endt Miteahe⸗ m...„„ CUI. 1 gat. nUS: um 1⸗& co 1 4 au tu derante 1.18 ſſeſ. eg agni eſt, c rem p me Pt. tere nſt da udcg. 20.„ te em us ver ſa co i- noa ncle 1, a in po An o falſum edito Nec † au hen. ſus aula cor igi dd, vt rem a cr 0 ra V C lat, ig nuoae all n 401 Piaceni em ier ceraim portie, c. ad 1 de ereneer in ios Ses eüüd Lerat quam- Pm i n 0 Iruf 4 ¹ Ae ner Sit; ad ſuun iare. I. 4 d 11 iſtimo. qua ituere vſur. fru ig 3 r po ius a tiar dum 84.. 1 iexæq ſtitu de ex P dito curius un licen tarus im. ti e re 1.9⁸ Ors ⸗ re atu icio ren erit dic ſ⸗ 99 Lin 0 nas Aelutor utio e cům ſe nc neceſ⸗ re C quo ehehefene erit i non PO du, d d 3 nus onſtit dillud, eſſe tu& d.c. tum, ſſe ſuo i. Idem ſeruar c ven 14 8 lla c. it ſe ignus ſur.. 8 olle. acti.— ndo ſe Vt ne Ime⸗ 1 hocv m.. dic eſt: pig dede rür,er d s ar dr Aulie aurrinlenn conſum 3 r. 1 A 3 ta.1. r- is. 0. 4 1 C 1§ 2 oſtr e d. c exX e ui us, illis, qu ne llo — 1 4 ATLu iarzdumet imddirachuumper 41 in de aurthe aue Ii Krnet, re napus 4 it rcipi2 j m. U 08 itor io tem lcae re Pe. m rte 18 nt, itor e debi dio atur. ns ſilicta ario„1. Helc cum e ſo enſat ſu dit 5 e iatu * ru.. E emensaernteimid ſortepen Ve⸗ dere Lanur ſed barat tacaatenn Dolfunt, pict 4 n dæ cum 2r 2 e coga ſi ita ſe epta ri p i⸗ 4 arius. co„ ſortem, ſt, quo ctibus Pen ſt ſpeci re C 1 di acc ſerua red 4 riu 1 6 itore, uen ui re c urur 4 d tum e ſi fru teſt. oce it debito diue 3 nde eſ⸗ „ cep lam ni n po t, h nerit. ant, illos, ve ſua 65 2 at. Na no is ſun 2 nue. ere& ionem ſi ex& 1 Jirat. Narf us 8 conner a e m. ion.1. meaen lbetar Auerüxgeners riimeneſar⸗ Senga eninui 1sſtttud 8e aa ean. 140 æ diu a neg ctio. is nexu, edi S V cO iur. — 0 4.02— quæ nia ig. a ignoris 10⸗ in cr in ſuo eſt* iure. X ré 8* 0 u 1 n da. di 1 in 3 Ot e Se 6un eierierndeere ohtrs de tor, uauerd. 1 recka g ibi Ba 2 c0 eſt 11„ u adn m 1 1 nc ibi bitoris, ig. ta. c e liõ⸗ ſe re pi&c. tquo, P m en. bit ig. ho uraa 1.E&c. dfq e gente⸗ dup 83 frucius eepene miltum fin. ao ittngeieche ui 4 ai dub 34p. qu C0 A ldus. 1. 1 gu, d 3 C. in g eos c hat, Ba uo non nl, 4 ſu 19 4 Vertat, do ſuo Nec v it, frue 3 uione I 8 vſus 91Ode umaur, ⸗ 1 npa l6 Babt eteo. inus, cu m 2 21 4 p' Veẽ qu. UOr. a ninus T., r 4 339 de pig jcit Anag ecatut Les Vng 404 Stlel adijc 9 1„l LunE— Per un 46— . recep·„ 8 n——— 7 4 ter 90” 31*— pere rc. 21g— 2— lcn. ſutruche d— ge u K.. 41“
—

300 PEITRIROYZII
pignerata natos ereditori vendere in vſuſve
MAVREI cipere pignoris poſſeſsioni mala fide incũ⸗
ſuos vertere permittimus? quos in eadem 420 bere. Conſtat t autem malæ fidei poſſeſſorẽ
eſſe cauſa conſtat, in qua corpus, vnde nati ſunt, eſſet, l. quamuis. C. in quibus cau. pig.
ad fructuum, qui percipi potuerunt, ſummã teneri.c.grauis.& ibi notata.de reſti.ſpolia.
vel.hyp.ta.contra. cum corcor.in gl. ibi alle. 421 Abb. c. i. nu.. de vſur. Antonius f autẽ Bu-
hoc eſt pignori eſſe. Pignore autem vti cre/ ditor ſine furti vitio non poſsit? I. ſi pigno- re. in prin. ff. de fur.&.. furtũ. ꝛ. inſtit. de ob⸗ lig.quæ ex delic. naſcun. ſed hoc nequaq́; di⸗ cendum eſt, niſi cùm rei pigneratæ vſum in luerum ſuum quis conuerteret, d. l. ſipigno- re.9.1. quod à creditore non fit, qui exone- randæ ſortis gratia nõ alienæ rei contrectã- dæ inter vertendævè conſilio rei pigneratæ fructib.vtitur. Ea quippe res tota debitoris 4 ‿ non creditoris lucro cedit. Adde, I legis au- thoritate creditorem fructib. rei pigneratæ vti, d. c.i.& 2. de vſur. igitur illi id fraudi nõ eſſe debere, cõſequens eſt dicere. l. Grachus 4¹½ C. de adul. De tillo nunc videamus, qui fru- ctus ad ſortis exonerationem pertineant, an ſoli, qui à creditore ſunt percepti, an& qui percipi potuerunt? Henricus in ſum.tit. de pig.õ.quando.ver. ſed nunꝗd. Cardi. Hoſti. ad ſolos perceptos ereditorem teneri exiſti- 416 mauit, niſi fraus eius arguatur. Arguiq tune fraudem ſcribit, cum fundo pignerato neglecto ſuos agros minus fertiles, creditor 417 colit. Inciuile t eſt idẽ præterea arbitratus, ſi fundum pigneratum creditor inuitus ex- ercere cogeretur, bobus agro colendo for- ſan amiſsis damnũ ſibi ſarciri à debitore fru- ſtra petiturus, nec vanum hunc timorem vi⸗ deri, nam in bonæ fidei poſſeſſore hoc eſt re⸗ ſponſum, vt amiſſorum ita boum detrimen- tũ eum, non fundi dominum reſpiciat. Bald. 1.1. in fi. C. de fruct.& lit. expen. Frã. Cremẽ. ſing.i34.· Tiraq.trac. de vtro.retra. gl. 15. nu. 413 26. Non † negat autem quin imputetur cre- ditori, ſi fundum pigneratum non locauit, cùm poſset, ea enim re in culpa eſſe. Arg. l.3. C. de diſtra.pig. Idemq́; ſcripſit inre quali- bet, ſiue ſoli, ſiue mobili, aut ſe mouenti, quę locari conſueuit. Argu.l. ſed& ſi quid. õ.& ſi veſtimentor.ff.de vſuf.& l.vel vniuerſor.ff. 4 9 de pig. acti.Ioannem tverò Calderinum ſcri- bere Nicol. Abb. lib.5. Epiſt. Decret. c.i. nu. 5. de vſur. And. c.i. col.. poſt me. ibi. vtrum. autẽ teneatur creditor. refert, quoad credi- tori ſatis factum non eſt, eorum fructuũ ini- rirationem, quos percepit creditor, cũ ple- nèe autem creditori ſatisfactum eſt,& ita per⸗ empto pignore in reſtitutionem& eos fru- ctus venire placuit, quos percipere creditor potuit. Quæ ſententia, vt prima quidẽ ſpe- cie videri poteſt, non eſt ſine ratione, credi- torem enim eo, quod deberetur, accepto, ins
trius, cuius diſtinctionem idem Nico. Abb. refert. d. c. 1.& nu. 5. intereſſe putat, dolo la- tàve culpa creditoris fructus non percepti dicantur, an ei nihil eiuſmodi imputetur,& ſecundum hæc fructuum qui percipi potu- erunt, damno, creditorem onerari, aut leua-
4²2 ri cenſuit. Hanc tAntonij Butrij diſtinctio-
nem duabus ſuperiorib.omiſsis, quaſi ſilen⸗ tio eas damnans ita demum veram eſſe Ni- col.d.c.ꝛ.& nu.ʒ.de vſur. Abb. ſeribit, ſide- bitoris gratia pignus, datum proponatur,
tunc enim dolum tantùm& latam culpꝛm
creditorem præſtare ait. Cęterùm ſi vtriuſq; cauſa ex æquo pignus interuenit, fructus, qui leui etiam culpa creditoris percepti non ſunt, debito ſeribit imputari, quaſi tune ad omnes fructus creditor teneatur, quos dili-
4²3 gens paterfamiliâs percepiſſet. Hanc t ſen-
tentiam Auguſtinus Beroi. d. c.1.& nu. 108. in fi.de vſur. Doctor meus, veram putat, ſu- perioribus duabus Henrici Cardinalis Ho- ſtienſis& Ioannis Calderini confutatis,&
424 meritò. Pignoritenim acceptum præter do-
lum, culpam recipere ait lex. l. ſi vt certo.§. nunc videndum. ver. ſed vbi. ff. cõmo.& l. ſi ſeruos. ff. de pig. actio.& l. ſi creditor. 2. C. de pig.acti.& l. contractus.ff. de diuer. reg. iur.
4²⁵ antiq. Culpæ tautem â lege facta mentio, vt
magnis authoribus Bal. l. Authẽ. quod locũ. ꝗ. 2. ff. de colla. per legem. ſi cùm venderet.§. fi. ff. de pig.acti. notat. Gloſ.l. invenditione. 9. de tempore. verbo. ex culpa.& Bar. ibi in vlt.notab.ff.de bonis auth. iudi. poſsid. De- ci.d.l. contractus.& quæ ibialle. nu. ¹9. pla- cuit, leuem culpã continet. Rectiſsimè ita
4²6 Nicol. Abb. cùm ſpignus, vt plerunq; ſolet,
debitoris& creditoris gratia interuenit, hu- ius, quo magis ei cautum ſit, illius, quo faci- lius reperiat creditorem, 9. fi. inſti. quib. mo. re.contra.obliga.quod leui creditoris culpa
4²7 Prætermiſſum eſt, ei imputat. Ex t quo&
ipſa Henrici Cardina. Hoſtiẽ. ſententia ſatis refellitur, ſolam fraudem in neglecta fundi
4²8 pignerati cultura malè deſiderantis. Cuius
ſententia nec ea parte admittẽda eſt, quane- gat, creditorem ad fundum pignoriacceptũ colendum cogi oportère. Nam intermiſla fundi cultura, qui coli conſeuit, vt Bartolo l. quod nerua. col. u. ff. depoſiti.& arg. l.mu- lier. 9. ſed ſi. ff. ad Trebel.& Baldol. quę for-
tuitis. C. de pig. acti. Bero. d. c.i. num. ioy. de
vſur.placuit, culpa lata non vacat, aut certè, vt alius
4
4e Culun etmfe 2 dionmlonicte iure ſoAbei c 152 Elegur, qrodau nerticdltta2
Addetundumo Keriotemreddcſ” dan. Eigod 14ci3 nnfundum pigicmmtn praltre nmellli 7 lwnegligäln ſeta 1 ꝛaictetiveromn- rsdicdumeit d 49 kanfelecachndl n Cellun notat, 1in c.h rofundhin qpdluat Sqvicemrectemt tur neaut omnim fundusdeteriotnatnl. duckor cocs Vega atios, an nonpee Kadiequam iret 1 lperitibus eſhcaine Merarum colelium Renri Ldi.Joftiſe Lunndoyendſeän cnsI2gcn, n dirr derlur nilg, d. cbus o coltcdin
teiunn guicde 1
emtereidit idin*
mhen u autei
ein
A oum gdche

18
rieAe 1„end pDECISIO ILITVANICA Vy. 01 de donn wſcüde vt alius quidam ſcribit, Florianus. l. item. ſi relinquere neceſs itas fuit, ne eo neglecto,& dü A nteneüend fundi. ff.de vſufru. leui, quam exhibere cre- per hoc deteriore reddito l. non intelligi- 11 ahüs 4²9 ditorem oportère, ſupra conſtitit. llludtnon tur. 9. diui. in fin. ff. de iure fiſ.& l. ei qui. 9. fi. 1 Snitnäle omitto, creditorem in re pignori accepta ff. de peti. hæred. præſtare creditor id dam- wnſexa exactam diligentiãadhibere debere,§. fi. in⸗ num debitori teneatur, 1. rrdiior.⸗ 2.0. 1 Vutü ſti. quib. mod. re contra. obli. eaq́; facere o- de pig. actio. iniquum ergõ fore, iactura bo- n notin er portẽre, quæ diligens paterfamilis eſſet in um amiſſorum illum affici. Adde, bonæ 447 aoua 520 re ſua facturus. l. ea igitur. ff. de pig. action. fidei poſſeſſorem ſuo commodo res hære- ocai a ones än Neminem t autem diligentem patremfa- ditarias attingere, fructibuſqʒ inde perce- 4 d= Bonpid a milids agros ſuos incultos iacere paſſurum. ptis ita vti,vt quicquid conſumpſiſſet, hæ⸗ * 1 niti Cultura 1 enim pretium ampliari præ- reditati, non ipſius patrimonio expenſum 4 müigl diorum. l. non intelligitur. 5. diui. in fin. ff. de feratur. l. ſed& ſi. 6. cõſuluit.§, quod autem. 1* um afi iure. fiſc.& l. ei qui.. fin. ffl. de peti. hæred. ffl.de hæred. peti. Cùm creditor quicquid ex e Aegl Eſſe igitur, quod creditori, deſerta fundi rei pigneratę fructibus percepiſſet, ſorti fer- h ee pignerati cultura, nõ immeritò imputetur. re debeat acceptum, c.i.& 2.& c. cõqueſtus. dm n* 432 Adde f fundum, qui non coleretur, ea re de- de vſura. cum concordantijs.& hoc Beroi diane nl.naſ teriorem reddi.d.5. diui.in fin. cum concor- præceptoris diſputationi conſequens eſt. d. PSh àn dan. Ergò& ſià creditore non exigamus, 435 c. i. nu. 20. Illa f autem loannis Calderini d= wiem vt fundum pigneratum meliorem reddat, ſententia ſtante pignoris nexu ad ſolos fru- edri eJnr ae⸗ præſtare tamenilludtenetur, ne deterior e- ctus, quos creditor percepiſſet, teneri eum acdi un nagil, ius n⸗ligtia fiatl.creditor..& 2. C. de pig. exiſtimantis, ad eos hoc amplius, quos per- nitu reiie a acti. fieri veròo fundos, niſicolantur, deterio- cipere potuiſſet, ſi credito accepto pignus aafinas 3e a Le res dictum eſt. d.g. diui. in fi. cum concordã. non reſtituiſſe proponatur, etſi Ptimapea Doo e 433 Eamq́; feſſe cauſam, Bald. lib.⸗7 Digeſt. apud cie rationem habere videatur, manifeſtis ta-
ooritcnit* epmac
Celſum notat, l. itẽ. ff. de vſufr. cur fructua- rio fundi, in quo habet vſufructum, colẽdi, & quidem recte, neceſsitas legibus impona⸗ tur, ne aut omiſſa aut intempeſtiua cultura
men Principum Conſtitutionibus 1.2. C. de pig. actio.& l.z2. C. de par. pig. refellitur, quæ & eos fructus, quos percipere creditor de- buit potuitve, eſſe debito imputãdos iubẽt.
miccpe 8s M fundus deterior reddatur.l. ſi merces. õ. con⸗ 436 Antonij titaq; Butrij ſententia hac reiecta lom.vtr. ta biläll ductor.ff.loca. Nam percipiat inde quidle- ſuperiore, ſequi, ſatius eſt, hoc autẽ, niſi quà pigactid a& ſicn gatarius, an non percipiat, proprietarij nihil quod pignori datum eſt, redditum melius à contraci a. decen 434 quicquam intereſt. Conſequens t ita creditore ꝓponatur, nam quod amplius in- r autem Lekir ſuperioribus eſt, creditorem ad fundum pi- de percipi potuit, cùm improbè a prædone 1 B A gneratum colendum cogi, contrà, quam exigatur, I. cæterúm. ibi improbè. ſf. de rei aperleg as lcuu Henric.Cardi. Hoſtien. in ſum. tit. de pig. õ. vind.& perceptum creditoris fiat, nec debi- oakel quando.verb.ſed nunquid. putauit,& eum to imputetur, non de ſiderabitur, Bero. c.. Sverbo eu ſecutus Anagni. c,. col. ꝛ. verſ. nõ quod cre- num. 26. de vſur. ne de nihilo ſit, quodcredi- Lurn ditor. de vſur. nihilq́; vereri eum debere, ne tor bona fide poſoidet.l. ſi pignore. 9. ſi præ- de bonis Mrles bobus agro colendo forſan amiſsis, iactura do. ff.de pig. acti. Quareſſi creditor rudem gro colend 3. 437 pig. acti. dtus. q l afficiatur, quicquid enim inſtrumenti ruſti- ſeruulum pignori acceptum erudiſſet, nee upacona ei intercidit, id impendijs neceſſarijs adnu- neglectæ eius, artificij operæ onerabunt, cumtpig vu merari ſolere, quibus videlicet nõ factis res creditorem, nec perceptæ mercedes erunt reditort.e uin eſſet peritura, aut etiam deterior futura. I. ei adimendæ, ſed relinquendæ ſaluæ. Idem
impenſæ. in prin. ff. de ver. ſignifi. Porrò,
438 † eſt dicendum, ſi in fundo pignerato vine⸗
gedtore ane, quod boum agro colendo amiſſorum dam- as inſtituiſſet creditor, non modò enim eo, gaq licce num non agri dominus, ſed bonæ fidei poſ- quod inde vini percipi potuit,& perceptũ meſt, eit ²⁰ 91 ſeſſor agnoſcere debeat, Bald. d. l. in fi. C. de non eſt, onerandus non erit, vt ſorti im⸗ Cudim Iiübe, fruc.& lit. expen. ea res quæſtionem noſtrã putet, ſed nec percepto priuandus. Argu- mfmd t f non onerat, multùm enim intereſt inter cre⸗ men. l. penult. f.loca. Quæ enim inuidia eſt, 2,al d dere, ditorem& bonæ fdei poſſeſſorem, hunc e- non ferre, vt inde creditor emolumentum räudt, nim fructuum ſibi quærendorum mente& quærat, vbi ſumptum fecit? Et hæc dicere ceab a p propoſito agrum colere, creditorem verò Beroi præceptoris diſputationi cõſequens femadu e Kc domino operã dare. De ſe itaq; queri illum eſt. d. c.1. nu. 24.& ſequen. de vſur. Apparet og'opol⸗ 2 guid debere, qui temerè,& ſuo iure parùm bene 439 1 ex his, qui fructus rerum pigneratarum 2, quſco 2 du tugl perpenſo fundum ad ſe nihil pertinentem debito imputentur,& quando, ad quem acol. Bachh, coluiſſet, creditori autem nihil eſſe quod item modum. explicituſq; eſt omnis de im- d4 In cun, imputetur, quippe cui agrum incultumnon permiſſo fœnore atq;ʒ vſuris articulus. Igi- dig zcl 3 2 maun tur cum Cu* ſa

20² PETRNIROVYZII MAVREI
tur cùm abundè ſupra conſtiterit, quid fœ- nus aut vſura ſit,& longa deinde diſputatio⸗ ne docuerimus, ita eſſe diuino iure fœnus
proximam ſententiam non inuitus probo, ne pupillorum cauſa fœnore permiſſo, id cuiqᷓ; tributum videatur, quod niſi offenſa
prohibitum atq; vſuras, vt nullis humanis 445 lege diuina concedi non poteſt. Quod t ſi
legibus contrà conſtitui, aut moribus intro⸗ duci poſsit, conſequens eſt, vt ad quæſtionẽ in auditorio noſtro agitatam, cuius diſcuti- endæ gratia ſuperiores duas illas præmiſi- mus, tranſeamus,& tractemus, Pecuniam
440% pupillarem tutores fœnerare non dicam
poſsintnè, ſed habeantnè potius neceſſe? quod quiſq́; fortè reſponderit, multa enim priuilegia pupillorum ætas atq; orbitas me-
441ruit: Et † nominatim vetus iuriſpruden-
tia tutores, qui pupillarem pecuniam eſſent diutius ſacere ſterilem paſsi, damno coẽercu- it, l. ob fœnus. ff. de adminiſ. tuto. vſuriſq; quas inuidiſſent pupillis, plexuit. l. tutor. ꝗ. repertorium..vſuræ. ff. de adminiſ. tuto.&
442 I. ſi tutor conſtitutus. ff.de eo. Eandẽtquoq;
curatoribus nouiſsima luſtiniani Conſtitu⸗ tione Authen.vt ij, qui obliga ſe habere per⸗
commiſerationis cauſa eſſet hac parte quic- quam indulgendum, in quos propenſiorem eſſe legislatorem oportuit, quaàm in hoſtiũ potitos? qui feritati barbaricæ ac libidini ſubiecti, ſeruilibus iniurijs, contumelijs, p- bris, flagris deniq; obnoxij in compede& neruo vitam degunt: eorum tamen redimẽ- dorum, gratia,& ſuæ ciuitati reſtituendo- rum, vt in eo maximè publica verſetur vti- litas, I. fin. C. de poſtlimi. reuer.& l. i. ff. ſolu.
matri.verendumq́; ſit, ne, ſeruitutis pertæſi
ſe Chriſto abnegato impijs addicant religi-
onibus fœnerare non eſt permiſſum,& iua
ſacris Pontificum Conſtitutionibus e. ſuper
eo. de vſur. cauetur, vt minus miretur quis, quod horum cauſa ſponte ſua& voluntate facere paratis non licet, eius neceſsitatem tutoribus fauore pupillorum imponere ius
hi.res mino..quoniam. verſ.quod ſi mobi⸗ 446 non eſſe. Secundum ⁊ quæ nos tutorem, qui
lis. colla. 6. impoſitam eſſe necelsitatem con- ſtat, cumadoleſcentibus alendis illorum fa- cultates, niſi fœnore exercito, nõ ſufficiunt.
443 Sed t quia veri Dei ignoratio,& Chriſtia-
næ religionis, illum veteribus peperit erro- rem,& principalis authoritas, vt abundè ſuprà conſtitit, vſuras permittere nõ poteſt, multò minus ad eas exercendas quenq́; co-
ad hæc. C. de vſur.& Rubri. eo. in prin.& l. vſuras etiam in prin.eo.authore, in omni fo⸗ ro vincit, in vniuerſum fœnerare vetat, nul- la ætatis orbitatiſq; commiſeratio eum me- reri fauorem debet,& hoc Azoni. in ſum. C. de adminiſ. tuto. Henrico c. per noſtras. de dona. inter vir.& vxo. Cardinali Hoſtien.& Dyno placuiſſe, Cynus lib. 5. Principalium Conſtitutionum Authen. nouiſsimè. C. de adminiſ. tuto. refert. Quorum ſententiam Angelusl. ſi nauis. ff. de rei vendica. Salyce- tus Authen. nouiſsimè C. de adminiſ.tuto. & Anagninus c. quia in omnib. col. 19. verſ. adde etiam prædictis. de vſur. probant. Cui Angelus d.. ſi nauis. illud addit, vt ne tunc quidem, cùm fœneraſſet pupillarem pecu- niam tutor, vllum inde ſentire luerum pu- pillus debeat, ſed id totum ſibi tutor vindi- cet, euius periculo pecunia fœnerata eſt, vt ille ſcilicet emolumentum ferat, quem, ſi res
pecuniam pupillarem ocioſam eſſe pati ma- luit, quàm eam fœnerare, nihil deliquiſſe iu- dicauimus, eſſe rati graue, tutorem inuitum ſub alieni compendij emolumento contra- ctus lege diuina prohibitos inire, cogi,& a- nimæ ſuæ creare periculum, l. videamus. ff. de in lit. iur. Cyn. Authen. nouiſsimé. C. de adminiſ. tuto.& hoc aditus Princeps ex ap-
444 gere. Lex f enim diuina, quæ Baldo Authẽ. 447 pellatione pronunciauit. Eo fautem, quod
pecuniam pupillarem in prædiorum eom- parationem non collocaſſet, tutor, eum non onerauimus, nulla enim allegabantur per id tempus venalia fuiſſe, non parſuri alioquin eius negligentiæ. Bart. l. tutor. qui reperto- rium,.§.ſi poſt depoſitionem. ver. vl. ad hoc. ff. de adminiſ.tuto. non vtvſuras pendere eũ eſſemus iuſſuri, id enim lege diuina, vt ſæpe diximus, interdictum c. ſuper eo. de vſur. eſt, ſed quanti comparata eſſe prædia,& per-⸗ ceptos inde fructus, pupilli intereſſe potu- iſſet. Nam hoc nomine tutorem pupillo condemnandum eſſe, etiamſi dubitandi ſpe⸗ cie, Bartolus lib. 26. Digeſt. d.. ſi poſt depo⸗ ſitionem. ver. item quod. rectiſsimẽè notauit, Nicolaus c. conqueſtus. e. verſ. 12. caſus, de vſur. Abbas Pontificum Conſtitutionibus conſequens eſſe ſcribit,& Anagninusdc. conqueſtus.col.ʒ3.ver. eſt& alius caſus.&c. quia in omnib. col.z0. ver. exemplum. dev-
ſecus cecidiſſet, agnoſcere damnum opor- 448 ſur. probat. Sed f nequid huic iam definitæ quæſtioni affine, quod pupillorum cõmo- dis ſeruiat, eſſe prætermiſſum à nobis hac parte videatur, tractemus, an alio quoquo
modo conſultum eſſe pupillorum rationib. poſit,
tuit, l. ſecundum naturam. ff. de diuer. reg. iur. antiq. Cynus. Authen. ad hæc. C. de v- ſur.pupillo:qui fortunam non ſubijt, exclu-
ſo. Ego& hac parte cum Angelo ſentio,&
ol
, 1 lilh obit) I uid lwancin dhs naluhhi
tam domd dcVen ſälenmah ütn ponctilh ſote cag watimu ru del wrayiin Gunleoc ſgecuciihe Wnnetlta, ramarr ie unvetitis to hidinbim firxenth Baroute Whumum! diacm cuminpe nreicam lon quod fCech dlxre.per miter No godat, vilmoleb! Wudtor, inomala wnladdee devtge wrvti tipemmi neamu,n eius euatan riruio 4
gerci
Grqpochmm en quochn e Lidetor,
dloſcum tüiond
inepo en Araanen Kaauti Ne mat ar
din ahenen dhen
et, eius denne9 nfor
64 ded le dg eſ
9 flalo

.
DFECISIO
poſsit, ne omninò illorum pecunia vacet, iaceatq́; inutilis?& quidam Roman. Conſi. 28. vila facti. ſerie.& Conſ.139. prępoſitę. nu. 5. in fi.& Conſ.i38. in hac cauſa. nu. 4. Ana. c. quia in omnib. col.z0. verſ. adde etiam præ- dictis. de vſur. ad curam ſuam reuocare tu-
nIT VANICA Pp. 203
de hoc interponatur cautio, vt& Nicolaus Abbas d. c.per veſtras. adnotauit, non dixit conſtitutio. d. c. per veſtras. Illud rantuùmn cauens, vt commiſſa mercatori pecunia pats honeſti lucri, quod inde caperetur, matri- monij deſeruiret oneribus, ergò nec nos di-
4.. 1. 3 5 tores oportere ſcribunt, vt pecuniam pupil⸗ 455 cemus: Imò † contrarium ſignificaſſe
larem idoneis hominibus dent exercendã, a quibus aliquid honeſti lucri pupillo quæ-
449 ratur. Namthoc in dote licere, Innocentius
iij.lib.. Epiſtolar. c.per veſtras. de dona. in- ter vir.& vxo. Decretal. conſtituit in ea ſpe- cie, cùm vir vxorem ob dotem nõ numera- tam domo exegiſſet, iubet enim conſtitutio d.c.per veſtras. dotem viro numerari, aut ſaltem mercatori dari exercendam, vt pars honeſti lucri, quodinde caperetur, onerib. matrimonij ſuſtinendis deſeruiat, ne præ- terea per dotis denegatæ occaſionem, con- ſuetudine tori non repetita, vir& vxor con-⸗ tra matrimonij fidem vetitis ſe inquinent li-
450 bidinibus. BamtInnocentij conſtitutionem
Bartolus apud Marcianum lib. 35. Digeſtor. I. diui. adl. ad pecuniam in puerorum alimẽ- ta relictam produxit, quod Bald. l.. prope. fi. C. de condi. debi. per c. per veſtras. de do-
457 eam exercentis, quæreretur.
conſtitutio d. c. per veſtras. videtur, cùm fa- cit honeſti lucrimentionem cuius quæren- di eauſa pecuniam dotalem mercatori com-
456 mitti iubet. Placuit t enim prudentibus,
honeſtum lucrum non eſſe, quod pecunia in negotiationem data, quæ periculo ſit Quin team conuentionem non carere vſuræ vitio, pro- ditum eſt,& hoc inter omnes ferme con- ſtat, Gloſſ. c. pleriq;. verbo. negotiatio. 14. q.3. Rofre. in ſumma. Baldus. l.. num. u. q. 9. C. pro ſocio. Ioan. Calderi.c. nauiganti. de vſur. Abbas.c. per veſtras.nu.s. Rom. Cõſ. 238. pro habenda, nu. 7.& 8. idem Conſil. 520. circa.nu..& 7.& 8. idem Conſ. 560. ſumma- rius.lib.u.& Paul. Caſtren. Conſ.53. viſo in- ſtrumento. lib. z.& Angel. Aret.. de illa. in- ſtit.de ſocie. Fulg.d.l. ſi non fuerint. 9. ita co⸗ iri.ff. pro ſocio.& manifeſtam videtur habe⸗
mpendij 6 um⸗ na. inter vir.& vxo. probat,& Ioãnes d. 5. di⸗ re rationem Nam, vt eleganter Ludouicus aa prohil’ Auab⸗ uui. Imolen.& eius auditor Anagni. c. quia Conſ.⸗̃20. circa nu. 6. Pontanus ex facto cõ- rrederichiuls in omnib. col. z0. verſ. adde etiam prædictis. ſultus diſſerebat, aut mutuõ datam pecuni- n 1 de vſur. verum putant,& vt idem in pupilla⸗- am dicemus aut in ſocietatem collatam. pri- 1 1 ri pecunia reſpondeamus, ratio ſuadet, atq; or ſpecies, vt recte Pontanus exiſtimat, vſu- aif eius ætatis commiſeratio atq; orbitatis iure 458 ræ crimen continet, quicquid f enim pecu- Dncn 451 quodam exigere videtur. Sed t vt pu⸗ niæ mutuò datæ accederet, quocunq; quis uem! pillos eius conſtitutionis beneficio opera nomine appellet, vſuram eſſe. l. rogaſti.. ſi on colloſ Ets tutorum in ampliando patrimonio vti poſ⸗ tibi.ff. ſi.cer.petat.& c.conſuluit. de vſur.& nullacnit ſe dicamus, videndum eſt, quid illa conſti- 14. q. 3.c. ſi fœneraueris.& c. putant quidam. alus funlle, 1. 45 tutio habeat indulgentiæ. Et t loannes& c.vſu. Paul, Caſ. cõſ.5²0. cir. nu. 4. Rõ. cõſ. ntix. Bart Er Andreæ d. c. per veſtras. in lege dandæ pe- 238. pro habenda. nu. 4. idẽ. cõſ. 520. cir. nu. 4. depoſitit? cuniæ beneficium eſſe ſitum ſcribit, quaſi 459 Alex. conſ.S. circa. num. 4. lib. 3. Et f idcircdò to non 2 ita conferri pecuniam in negotiationem Bald. l.i. nu. u. q. 9. C. d. ſocio. Adde. Ang. õ. n ideni conſtitutio permittat, vt lucri, quod inde de illa. inſ.de ſocie.& Rom. cõſ. /20. circ. nu. Lumn n caperetur, partem vir ferat, quæ oneribus 7. Ana. c. nauiganti. colu. 4. in prin. de vſur. ceh matrimonij ſuſtinendis deſeruiat, pecunia ſorti accepto ferẽdum eſſe ſcribit, quicquid icomfan 4 verò dotalis, hoc eſt ſors operam conferen- creditori ex lucro negotiatione eius pecu- uce, P n 1 tis ſocij ſit periculo, eam de hoc caſu perie- 460 niæ facto numeraretur. Poſterior † verò hoc nom S rit, interpoſita de hac cautione, reſtituturi, ſpecies, ſi pecunia, inquit, ita data coitam melleet ſa 9 Argumen. l. 1. ff. ſol. mat. tanquam ita coire eſſe ſocietatem dicamus, iniuſtam habet cõ- b 4Di 8 Leuat ſocietatem per leges liceat.l. ſi nõ fuerint. 6. uentionem,& ſocietatis naturæ repugnan- em quod c9 Cz ita coire.ff.pro ſoci.&.de illa. inſt. eo. In t tem, quæ, cũm fraternitatis inſtar ſit, l. verũ. onqveſtu ε E eadem fuiſſe ſententia Henri.in ſumma.§. an ff.pro ſocio.nullam inter ſocios inæ qualita⸗ p auifcut N. 16 aliquid.de vſur. Cardi. Hoſtiẽ. refertur, qui, tem patitur, ſed pro modo eius, quod in me- Cuibit, Su 4o ne parũm religioſus haberetur, pupillarem dium contulerunt, ſiue pecunia& opera ſit, 1* ver.e 24 cauſam agentium conſcientiam onerat, ne ſiue induſtria& gratia, re bene vel ſecus ge- 1„10.,1 E ſortem, ſi fortuitu perijſſet, repoſcant, quaſi ſta, lucrũ ſentiant aut damnum. Quare cùm d ecu T 7„ ſialio forte caſu, quãm fortuito intercediſ- conuenit vt alter ſocius duas trèſve partes 203 3lbe ſet, eius tepoſcendæ ius eſſe non inficietur. habeat, alter vnam, ita demum Domitiol. ſi k,, à ni, Sed t hæc, id eſt vt ſalua ſit ſors,& vlla non maien ms ancle h

204. PETRNIROYZII MAVREI
non fuerint. ff. pro ſocio. Vlpiano authore, iuſtam eſſe ſocietatem placuit, ſi, qui plures partes habiturus eſt, idem plus pecuniæ, o- peræ, induſtriæ, alteriuſve rei in ſocietatem
4⁶ν contuliſſet. Sed tan non contrãà eſt, quòd
ita coiri ſocietatem poſſe, Caſsium putaſſe, idem Domitius d. l.ſi non fuerint. ff. pro ſo- cio. Vlpianus refert, vt nullius partem dam-⸗ ni alter ſentiat, lucrum verò commune ſit? & prima ſpecie aduerſari ſuperioribus vi- deatur,& ſocietatis naturæ repugnare, quæ æqualitatem inter ſocios, vt inter fratres, quibus comparantur d.l. verum. expoſtu- lat? ſed hoc nequaquam dicendum eſt. Ita enim hanc conuentionem valere, vt Sabi- nus d. l. ſinon fuerint. ſcribere refertur, ſi tanti ſit opera, quanti damnum eſt, id eſt, ſi operæ æſtimatio pecuniæ, cuius ſubeun- dum periculum eſt, par eſſe proponatur, vt puta, cùm alter ſocius quadringenta in ſo- cietatem contulit, alter operam, quæ pecu- niæ reſpondet, id eſt quæ quadringentis æ- ſtimatur, pluriſve, ſi ſolus fortè nauiget, ſo- lus peregrinetur, pericula ſubeat ſolus,&
462 hoc rectiſsimè dicetur. Aequiſsimum t
enim eſt, vt nullum quadringentorum a- miſſorum damnum ſentiat, qui operam cõ- tulit, ne afflictus, id eſt operæ ſuæ iacturam paſsus ad nouam vocetur afflictionem l. iu- re ſuccurſum.ff. de iur.dot.& c. penult. cum concordan. in Gloſſa. ibi alleg. decle. ægro. eiuſq; pecuniæ damnum præſtare cogatur, quæ ſi finita ſocietate, nulloq́; lucro facto, extaret, ſocio, qui eam contuliſſet, ſalua erat manſura. Nam cum ſocio, qui operam contulit, ſortem diſtracta ſocietate reliquam factam non eſſe communicandam, deſijt dubitari, Bald. Paul. Caſtren.& Salyce. l.1. ff. pro ſocio. Bald. Conſil. CCLX.lib.. Corn. Conſi. 23. col. fin. libro 1.& Conſi. CLlII. col. fin. libro 3.& Conſ. LVIII. col. z. lib. 4.& A- lex. Conſ. u. viſis. in fin. lib.t. Enimuerò,
463 cùm opera ſocij minus confert, ſocietati,
quam pecunia, vt cùm quadringentis à ſo- cio collatis operam quis, quæ ducentorum ſit, conferat, lucrumq́; eſſe cõmune placu- erit, inique, qui operam viliorem contulit, damnum quadringentorum deprecabitur, Argument. d. l. ſinon fuerint.§. ita. coiri. à contrario ſenſu. idq́; pro modo eius quod ſocius amplius, quam ipſe, contulit,& ita totis quadringentis amiſsis medietatis, id eſt ducentorum damnum proprium erit pe- cuniam conferrentis, nam ei ſummæ opera ſocij reſpondebat. Alterius verò medieta-
tis, id eſt aliorum ducentorum damni par-
tum itaq; præſtabit, quia altero tantò mi- nus, quam ſocius, contulit, contulit enim, quadringentaille, hic operam tantùm du-
464 centorum. Illudfadmonendi ſumus, lucri
& damni iniri prius rationem non oportẽ- re, quam finita negotiatione,& hoc Bartolo l. neminẽ. de ſuſcepto. lib. 10. Cod. placuiſſe, Ioannes Plateenſis& Angelus Aretinus ſcribunt, inſti.. de illa. de ſocie. quod& ego
465 pPprobo. Namfcùm lucrum, vt ſeruius l.
Mutius.ff. pro ſocio. in notatis Mutijſcri⸗ bere refertur, non intelligatur, niſt omni damno deducto, non expectato negotiatio- nis exitu, hoc eſt damnis& lucris, quæva- rio euentu inter negotiandum acceptaſunt, non compenſatis, quantum in lucro ſit, ne- quaquam ſciri poteſt, id eſt quantum ſorti acceſsit, quantumve in damno, id eſt quan- tũ inde ademptum deminutũmve ſit, dam- num enimab ademptione quaſiq́; deminu- tione dictum, Iulius Paulus librò 38. Dige- ſtor. l. z. de damno infecto. author eſt. Ap-
466 paret † itaq; Caſsio d. l. ſi non fuerint. au-
thore recte ſocietatẽ ea lege coiri, vt nullius partem damni alter ſentiat, lucrum verò commune ſit, nec vllam ineſſe huic conuen- tioni iniquitatem, ſi, vt Sabinus d. l. ſi non fuerint. ait, tanti ſit opera, quanti damnum eſt, id eſt non maius periculum ſubeat, qui pecuniam confert, quam qui operam, ſiille ſuæ pecuniæ, hic operæ damnum faciat,& ita illud Caſsianum d. l. ſi non fuerint. à Pau⸗ lo Caſtrenſi Conſi. 55. viſo inſtrumento. nu.
467 2.& 3. lib. 2. acceptum lego. Igitur Tnon
in vtriuſq; ſocij perſona valebit damni de- precatio. Nam, vt rectẽ conuenit, ne quod damnum amiſſæ pecuniæ in ſocietatemab alio collatæ ſentiat, qui operam contulit. Non quoq; contra, ne, qui pecuniam con- tulit, vllum eius damnũ ſuſtineat, cuius dif⸗ ferentiæ manifeſta eſt ratio, Eum enim qui operam contulit, opera perdita ſatis damni facere. Quare ſi ad damnum pecuniæ ſar- ciendum compellatur, duplici afficietur in- commodo, hoc eſt operæ& pecuniæ, quod eſt perquam durum. Cũm contrãà, ſi quipe- cuniam contulit, eius amiſſæ damnum ſen- ſurus non eſt, aduerſo negotiationis euen- tu, nullam faciat iacturam, quod& Anagai- nus c. nauiganti. col. 3. verſ. nam ſicutinſu- cro.de vſur. rectẽ notat. iniquum autt eſſe, ſocietatem ea lege coire, vt aduerſus nego- tiationis exitus alteri ſocio detrimentum adferre poſsit, alteri non, d. l. ſi non fuerint. nihilq́; hic fraternum eſſe,& ſocietatis con- gruens, æquabilitati. contra. l. verum. ſf. pro
tem ſentire, qui operam contulit, debet. Cẽ- 468 ſocio. Eam t itaq; ernirendlonen, vtpote 5 2 3 ocietatis
ſoclttb m 11 lomell el.
nvadtbu 24
dübirareno
conuentc inter onr E
cor.lpha 470 fesſſach regine perualb 65 Juolnd 2 ſea or
Mlſos 4 Daub C ulba Cuit Inccét dona. nig na Ba pertae NomR( Nlex Con plbzu nu. oDen nedetegn nprind- cuiuscag a f cl Ur M al l d1ne 90 Awcnn . Cbceum 4 Dontitn data nun pecuntx loma 3 quoten maulgantin
1C.p.
demmaInte
onndend Taau.. lh. a0ulloo. chrede,C.
G.Nal
Orte, acr
1L
RM

' dit A A 3, cda h dn, K, hi Wüt 1 iacn Sua 4 1 12 ⸗ Dd. l er 1 dori dotiaut 2— ne. pto ld old ta& 4 34 al, b
2
Weilla. de, 8 1 um lucn 11 8d 1* ddlo. int 1
1 n intell 18. f
un pateſt, 1d at. ye inda a. npandeminl u. bruaptione 3 m. lss Paul. umrainfecto. 4 od. l.!* loccuäcaleg u. mai ai ſenti, in nccvylam in 5 tatem ſI, vt à uanltopera ad doamucsperiq u coaien, quꝛm ir, bicoperæd in Eincmd.Lſin. (Conliss. vio. a acceptum leg ſocij petſona 28 Nam vtrecttd u. mullæ pecuniz d1 r lentiat, qul P contra, ne, ciosdamnöb 4 anifeſtacſtraue* mtulit, operafe A Duare ſad dar 22 4 ompelutur dl
1 operle 1 oc elt opela
472 docuimus.
PET. ROY. MAV.
ſocietatis naturæ repugnantem nullius
eſſe momenti, dicendum eſt, vt eſt in alijs
contractibus receptum. l. cùm precario. ff.de preca. Bar. l.vbi ita donatur. f. de do- na. mor. cau. Roma. Conſ. 120. circa. nu. G6.
459 Ange.§.de illa. inſti. de ſocie. Quin t pœ-
nis, quæ in fœneratores ſunt conſtitutæ, eos, qui ita contrahunt, eſſe plectendos, dubitare nõ oportet, vſuræ enim vitio eã conuentionem nõ carere, palaàm eſt, idq; inter omnes conſtare, Rofre. in ſumma. Bal. l.i. num. u. q.9. C. pro ſocio. cum con- cor. ſupra alleg. ſuprã retuli. Fœnerato-
470 res itaq; ſe eſſe non ignorent, qui ita in
negotiationem pecuniam conferunt, vt periculo eam exercentis ſit: lucri autem, quod inde fieret, partem ferant, ſeu certã ſeu pro modò quæſtus, qui inde fierot, nã niſi ſors& quæſtus fortunæ cõmittantur, Paulo Conſ.55. viſo inſtrumento. num. i.
473 lib. z. Caſtrenſtauthore, vſura eſt. Nec †
Innocctij tertij cõſtitutio c.per veſtras.de
ona. inter vir.& vxo. vt magnis autho- ribus. Bal. l.I. nu. u1. q. 9. C. ꝓ ſocio. Abb. c. per veſtras. nu. S. de dona. inter. vir.&vxo. Roma. Conſ. a38. pro habenda. num. 8.& Alex. Conſ. 80. circa. nu. z. lib. 3. Bal. Conſ. 453.lib. 3.& Roma. Conſ. 00. ſummarius. nu. i0. Petrus. Ancha. repe. c. peccati. col. 11. de reg. iur. lib. 6. Ana. c. nauigãti. col. 4. in prin. de vſu. placuit, aliud vult, nec dos, cuius cauſa ſemper& vbiq; præcipua eſt, 1.1. ff. ſolu. matri. hoc meruit priuilegium, vt ſalua ſemper ſorte, lucrum ſperetur. Bal. d. l.. nu. 11. q.9. C. pro ſocio. concor.i. quod diuinæ legi refragari, abundeè ſuprà Adeo t autem inuiſum eſt Pontificum placitis conſilium quæſtum data mutuò pecunia quærentium, vt,& ſi
DECIS. L.ITVA. V. 205 ſuo periculo futuram dediſſet. Nam, ſi quid propterca, quaſi periculi precium, qui pecuniam ea lege mutuauit, receptu- rus ex pacto proponatur, vſuræ crimen non eſfugiet, c. nauiganti. de vſur. eam enim conuentionem notiſsimos mutui terminos egredi, quod gratuitum eſſe de- bet,& ab omni quæſtus ſpe vacuum. c. cõ- ſuluit. de vſur.& 14. q. 3. per totum. vide gloſ. c. conqueſtus. verb. de feudo. verſ. il- lud nota. de vſur. Et nos aliquis eius quæ- ſtionis, qua de ſumus aditi, terminos di- xerit fortaſsis egreſſos, quod factum Ano- bis eſſe, ſi negare non poſsimus, in com- mune tamen conſulere volentis ſtudium 473 reprehendinon debet. In † hoc præſer- tim fœnoris capite pertractando, in quod qui committunt, eos præter infamiæ no- tam, l. improbum.& ibi gloſ.& Bal. C. ex quibus cau. infa. irro.& Bero. c. cùm tu. num. 14. de vſur. quæ æqus, aut certé ma- gis, quàm mors, terribilis eſſe viris bonis debet, I. iuſta cauſa ff. de manu. teſta. Ge- rar. ſing. 33 nobiles.& Alex. l. ſi victum. ff. de re iudi&l. iſti quidem..1. ff.quod me- tus cau.& l.reprehendenda C. de inſtitu. &ſubſtitu.& Authen. de conſulibus ad fi. Kl. 2. de offi. ma. offl.& Pariſi. de Puteo tract. de re milita. tit. an principes. iure belli. num..& Pariſi. Conſ. /‚8. agit. nu. 32. lib. 4.& Bero. Rub. de vſur. num. 62. ſem- piternæ manent pœnæ, inexpiabiliaque diuinis legibus conſtituta ſupplicia. c. i. in prin.& ibi gloſ. de vſur. libro 6. Sed vti- nã haud hæc auri cupiditate cæcis ſcrip- ſerimus, quibus Deus nummus eſt nihil- que tam ſanctum eſſe ac religioſum po- teſt, quod, ſi vel modici ſpes refulſerit lu- cri, non violare atque infringere ius faſ-
pecuniæ periculum in ſe dſ hiane, nihi- 474 que eſſe ſibi putent. Ignari † ſcilicet hu-
lo magis fœneratores iure deſinant habe- ri.quod eſt in ea ſpecie conſtitutum, d. c. nauiganti. cùm nauigaturo quis, ad nun- dinaſue profecturo pecuniam mutuam
mana vita quàm paucis egeat. de quibus ille. menſura tamé, quæ ſufficiat cenſus, inquit, ſi qſnis me conſulat, edam, in quan- tum ſitis atqʒ fames,& frigora poſcunt.
EENI S.
T INDEXNX

be⸗ 4 a4⸗
9 muſuuſ
ℳ ſen enhe
Aiad, 1 haalt atimin 4—
Afenerine Icuumt faeherede Wngernecce Iiſabhn al
hnnei ynekmee
Ahſenuum n tmitus ere i ena tAlrrun. 47. Aenuba inaugeih duligt.
Aſuuſa uncoren netunſh
Ahlenmn ulmufedi 73.
Aheithum ich, uüne
Aſahas aaſt ſſmmee air tuni
uſann an unux za
Aeatum e rsc 1c„
Vn fuum⸗ Alſentirae
tur. Ain d h dana enpagheg.
muus un
A T kula irithtu Lubi 1 kg Lleſenn. urrſu, vn
undig lahest Thadih, beihe
re ha unger dennae hac
riſhan. u n 1 Vfeyh Rt.
41 1 1 i ulenla . ganße A hu zi
Aanſ hed hun dy, 1
Aruſ 1 Aeriſun be 1 8 38
auit, eere prter,
liua aunß a ſer f 1 6

. 1 -·—“
INDEX VER BORVM
ET RERVM LOCVPLETISSIMVS IN PETRIROYZII MAVREI DECISIONES. b
Numerus prior indicat Paginam, poſterior numerum Decijſionis.
A.
& Bigei nomen vno actu non quæ- ritur. Folio 84. Numero 502. W Abſentia affe lata nõ tribuit pri- uilegium. Fol. i4 4. Vum. 393.
H Abſeutia breuis pro præſentia eſt
142. 378. Abſentiæ adſcribitur tempus, quo ſe quis ad iter comparat. 4 6. 79.
Abſens eriminaliter eondemnari non potef. uiè.
158. Abſens Reipublicæ cauſa excuſatur, e quomodo id accipiendum. 144. 398. Vſque ad nu. 4 0s. Abſens ex inſta cauſa& voluntaria procurato- rẽ habere debet, aliter arq; ex neceſſaria abſens, niſi actor ſit. 15⁹1. 477. Abſent iuſla ex cauſa pro præſente efl. i4.2. 378. Abſens domo aliquot menſibus ex cauſa neceſſa-
ria, non abfuiſſé intelligitur. 47. 92. Abſentis loco eſl, qui reuerſus eſt, dum ſe de via colligit. 4. 79.
Abſens iuſia ex cauſa procuratorem mittere te- netur. 151. 476.
Abſens non habetur, qui breui rediturus eſt. 4. 78.
Abſentis numero non eſt, qui redeundi animo diſce ſgit, etiam ſi diu abſit. 54. 169.
Kbſentes mercaturæ, aut rei dominicæ cauſa ex- cuſantur à contumacia,& quare. 105. 6.& 13
Abſentium Reipublicæ cauſa priuilegia habent eorum comites,& id quomodo intelligatur.
150. 462. nu. ſéq. Abſentibus& ignorantibus furioſi comparan- tur. 118. 156.
Abeſt qui aliquandiu domo ex neceſtitate, pro ſemper præſente eſt. 142. 379. nu. feq. Abſit index, an præſens iuridicundo vacare non poſgit, nibil intereſt. 46.. 81. Abeſſe non mtelligitur quis, vnde animo rede- undi abeſt, etiam ſi diu abſit. 54. 169. Abſoluere, quàm condemuare: facilius iudex de- bet. 42. 21. Aeceſſorium ibi eſſe per rerum naturam intelligi non poteſt, vbi principale nullum eſt. 97. 564- Acceſſörium in grauioribus delictis non minus, quam principaliter fattum pletlitur. 1⁷. 70. Aceeſſorij furtum non hit, niſiprincipalis furtum hiat. 97. 565. Accidens quando vincat naturam.& contra. 29. 5. AKocipere non licet ab vltro offerentibus, quod propter publicum bonum dari probibetur. 186. 9355. 21 Accuſaus,& ren non peragens, ni hil agit. 42.18. Aecuſatus capitaliter Socrates nec patronũ quæ- fiuit, nec iudicibus ſupplea fuit, educiq; è cu- ſodia cum poſſet, nolnit. i4. 100,
Aſtio meretrici ſtupri mereedem perſequenti nõ datur,& in qua meretrice intelligatur,& qua- re, cum tribus nu. ſeq. 178. 213.
ACctionem de ſua perfidia aut improbitate nemo conſequi debet. 96. 556.
Actionem in poſteriorem furem non habet, fur re furtiua furto amiſſa,& quare. 96.559. Gcum num. ſeq.
Actiones ſuas transferens pater in filij potentio- ris perſonam ius crediti non amittit. 70. 375.
ACtor per procuratorem agit, ſi idoneum reperit, aut ardua cauſa non eſt,& quomodo intelliga- tur. 152. 4 82. num. ſeq. cum num. 47. G nu. 4 89. eg ſeq.
Actus qualitas d furioſo furoris inducias haben- te, quo magis Valeat, inſpici debet. i5. 112.
Actus, qui geritur, vt Valeat, interpretatione
adiuuandus. 29. 38. Aqd aliquid quæ ſunt, in ijs in vno dicla in altero procedunt. 147. 423. Ad finem quis aut cognatum latronem receptans leuius punitur. 76. 4²⁷.
Adgreſſus fallere, an, vt deceptor, plectatur. 41.
7. Adgreſſuram paſſiis, ſi non ſe defendat,& ita oc- cidatur, ac ſi ſuis manibus eſſet occiſus, haberi debet 80. 473- Adgreſſieram paſſus, ſi apprehenſum hominem percuſſori pro elyheo obꝛecit, illeq; occiſus ſit, ytrum cædis nomine teneatur, ſi, qui obiectus eſt, omninò periturus erat. 57- 215. cum nu. 227. Adgreſſor iure occiditur. 60. 272. Gnui. ſeqj. Adgreſſor impunè occiditur, quia legam mter- preratione aà ſe interfectus intelligitur. ¹7⁷. 439.& nu ſéq. Ad greſſör, adſuetus percutere„cũñ telo, ad quem veniens, inter vim cum moderamine iculpa- tæ tutelæ repellendam, iure occiditver. 85.522. Adgreſſörem oceidere, iure diuino licet. 80. 4 70. Lſque ad nu. 477. Adgreſſörem ſuum fugientem occidenti capitale non eft. 86. S Le⸗ Aqdoptatus& adrogatus diſſerunt, quà genus a ſpecie. 135. 337. Adquirere beatum efl. 90. 340. Adquiſiuiſſe non videtur, qui, quod adquiſiuit, mox perdidit. 46. 84. Adquiſitio poſſeſsionis, non earum modò rerum hit, quas in conſpettu habemus, ſed earum, quas proximè conſpicere licet. ꝛ2. 219. Adſeſſor quis m ea cauſa eſſè nõ poteſt, in qua pa- tronus fnit,& quare. ⁊27 14.& num. ſegq;. Adſumptio originis, quæ non eſt, yeritatem na- turæ non perimit. 54. 174. Adiacentibus in locis eſt reſhondendum de loco heſtilenti dictum. i4 3. 385. Adulterans mulierẽ pecunia data vi adulterꝛum tommittere dicitur. 1K255. 290. T 1 Adul-

4 4
—y—-————
1I N D E P.
Mlultério graaius litet inceſti erimen fit, leuius
ramen punitur. 73- 4⁰⁰. Adulterium committere vitæ retinendæ gratiæ nemo debet.5̃9. 244t. cum nn. ſeq.
Adulterij pœænas legib. ſtatutas nemo eſfugit. u¹i.
64. Adulterari vxorem maritus ſemel paſſus, leno
eſt. 115. 120. Aqdulterari mulier proſcripta non potefi. 6. 281. enm num. ſeq. Aduocatorum es iuriſconſultorum laus& in Repub. uſus. 163. 34. Aduocatis partium quæ deſunt, iudex ſupplet. 161. 7.
Aedes vicinas intercidens, ne ignis ad ſe perue- niat,& fumes alienæ nauis, vt ſuam expediat, præcidens eo nomine non tenetur.& quare. 56. G 57. 207. cCum. uu. 209. G 217.
Aedes proximè ſacrendaæ ſacris habẽtur. ꝛ2. 211.
Aeg. yptij ad ſingulos morbos ſingulos habuère medicos. n. 74.
Aeger in mortis articulo recté matrimonium cõ-
trahit. 24. 250.
Aaexgris alienandi facultatem auferens beneua- lentibus permittere videtur. 21. 195. Aegrbtant qui grauiter tanquam morti proximi, mortuis æquiparantur. 23. 228. Aegrotanti vxori maritus medicum non adhi- bẽs, ea inde mortua, dotis lucro priuatur. un. 7i. Megrotanti vxori maritus imperitum medicum adbibens, ea defuncta, lucro dotis carere debet, ac ſi fuis ipſam manibus occidiſſèt. 10. 65. Aegrotanti ſumptus nõ modicus eſt neceſſarius, cum ob alia, tum ob explèdam medicorum aua- ritiam 19. 177. Aegritudo mortifera varis deprehenditur. 12. 51. Megritudo mentis aut ſanitas intellectu, nõ cor- poris ſenſibus, percipi poteſt. 26. 7. Aegritudines, quæ ſine vſu lecti tolerari poſſunt, alienativnèẽ ꝛure Saxonico nõ impediit. 2¹205. Aegrotus zure Maideburgenſi teſtamenti faci- endi alienandiue, quid ſine bæredum conſenſu Vltra tres ſolidos nõ habet facultatẽ. 1s. 129. Aegrotus, qui medicũ non adhibet, 2ſq; ad culpã oneratur, furioſus tamen eſſe non praſumitur.
10. 69. Aegrotus medico non obtemperans, ſuæ non eſſe mentis quibuſdam creditur. 7. 15.
Aegrotus iure Saxonico Eccleſijs cæterisc p's locis ſine hæredum conſenſu teſtamẽto dare le- gareq; poteft. i9. 173.
Aegrotus vt iure Saxonico teſtare alienareue poſsit, quorum haæredum cõſenſum exigere de- bet, tractatur. i8. 150. Vſq; ad nu. 169.
Megrotus cur iure Caxonico neq; inter viuos rem
ſuamalienare poſsit, diſputatur. 19. 170.
Aegrotus, qui cognita morbi grauitate, morituri
ſe ide mtelligit, ſi medicum nõaecerſit, repre-
hendi non poreſt.i4. 90.& nu. ſeq. Aegrotus iure Iheutonico vltra tres ſolidos alie nare non poteſt. 21. 199.
Aaexgrotus cur iure Saxonico ſine bæredum con- ſenſu ſubſtantiam ſucam alienare non poſsit, ra- tio redditur,& refellitur. 19. 176.
Aexgrotus, qui morbi euentum expectat, ne mer- cedem medieo ſoluat, auaritiæ non inſaniæ, ar-
gui debet. 12. 89. Aegroti, qui de vita laborant, tanquam morti proximi, mortun comparantur, 22. 229⸗
Aegroti non vna de cauſa medico non obtempe- rant.14. 108. Aegroti medico nò obtemperantis alienatio men- is quando ar guatur,& quando non. io. 63. Aegrotum qui putant iure Saxonico tantum pa- rata pecuuiæ dare, cui velit, quantum manu apprebendere à nulio adiutus poteſt, ſine lege
loguuutur. 17. 14 3. cum nu. feqqj. Aegroto malum medicum adhibens, pro homici- da efſt.io. 64
5 Aegrotis alienandi facultatẽ adimens lex Saxo- uica malè defendi a duritia poteſt, tantumq, quia ſeripta eſt, ſeruanda eſt. 23. 240. Aegrotis alienandi facultas iure Saxonico quare adempta ſit, tertia ratio exponitur,& refelli- tur. 20. 193 · cum nut. ſegq. Aegrotis tam mobilium& ſe mouentium, quam ſoli alienationem ius Iheutonicum ademit, eo bona valetudine vtétibus permi/ſo. 21,196. Aegrotis rerum ſuarum alienatio cur iure daxo- nico prohibeatur, vera ratio. 21. 204 ci. nu. ſe. Aexgrotis de rebus ſuis ſtatuere lex vetans, dura, & inhumana eſt,& contra aliarum gentium iura. 21. 203. Aequaliter inſtructus duobus locis,& æqus fre- quens vtrobiq domicilium habet. 5“⁰. 128.
Aeſculapꝛus ob auaritiam ab loue fulmine per-
cuſſus eſt. 19. 178. Aeſculapio Romani ædẽ extra mænia poſuerunt, non paſsi eum intra vrbem coli. in. 80. Aeſtimatio voluptariarum expenſarum quomo- do fiat. 198. 393. Aeſtimari quæ pecunia poſſunt, pignus exone- rant. 95. 364. Aetas in hominibus quandoq; mores mutat, nunc in bonum, nunc in malum. /8. 538. Verſ. ſed & inter eos. Aleator eſt, qui ſæpius alea luſit, non qui ſemel. 84. 505. Alere alium qui tenetur, cum tantum ei reliquũ
eſt, Vt pluribus ſufſicere non poſsit, obligatio-
ne liberatur. 6z. 295. Alere tenetur filius patrem exulem. 76. 431. AKlimoniam detrabere, necare eſt. 73. 155. Alimenta denegaro, necare est. 76. 432. Aliquantulum vocauit Marilda triginta paſſui
millia agri. 106. 23. Alienat, quod ſuum non eſt, nemo, aut quod non
habet, transfert. i9. 173.
Alienandi facultatem ægrotis adimens lex Saxo- nica malè defendi a duritia poteſt, tantumq, quia ita ſcripta eſt, ſeruanda eſt. 23. 240.
Alienare ægrotus iure Maideburgenſi fine hæ- redum conſenſu ltra tres ſolidos nihil potef.
16. 129.
Alienare qui ægrotum exiſtimant iure Saxonico tantum poſſe, quãtum porrigere extra lectum, vbi deeumberet ſuis ipſe viribus queat, nulli zꝛure nituntur. 17. 14 3. G45.
Alienare mulieres bona ſua more in Italis fece pto nõ poſſant, quibuſdam propinquoranſuo- rum non adhibitis. 20. 386.
Alienare uxor viro noõ couſentiente iure Theu-
tonioo hona ſua non potet. 20.— 187.
Alienare rem ſuã ægrotus, cur iure Saxonico non
Poſsit, diſputatur. 19. 70⸗
Alienare maritus dotem ob famem poteſt, ex alis neceſgirate non poteſt. 59. 256.
Allenare ſubſtantia ſuam ugrotus, cur iures o
V 3 ,ad Ven an „Ad eMah nieO cmm alun. 6 Mgre d e luls he umconſene 66 1 r beut.6⸗ Nhll 5 ne fluft Tn Aunune 3 lilun en ſ. Alienund Vh aluduê 7 94 Alenu/ 689 jantea'pus AUlle 9 bO 7 887 guötemelſt Aene
a Renuue u
10 Aiaune tom d0 he. 4
7„ „Alen tre Vtts ſunhä 6 495 aauuwnunchtnye, e n Tet ſurg8 euan Ale he dei ſucn
7
mansluun riesnag Maus.,
deh Munnhnn
n uaruntute 7
„
jeatun,oin
=
Man Auaen vimenurun kuh a. Aler vbü guntanper: vun vuei Auen„henne lnnem tuaan malj ahnnyefu⸗ mur nenpene „Alaoe Buurun wiat 162 Auunr utere, ahu vene 19 Auuam dudaluicſentij Afttme nu fan, at den 6. 41. cn Mai gt tunu kyunt dri Mel vrenm fote 1 Ain. weliunsteſtan
3— n vynbus teſte — 7
Ah mertreireneha
ſf auaf An ealnuft, ne. 7 4 2 dae vAne Gmeſe—, g nijen, ſg⸗ htan n. 71, tabu (in.. 14 2Srhe de mentum agg, ackuy
an g renutunng lat. 3 Vjcum
pun luniye tal. 19
Woe,. luaj ggt d,
3 Luu e
„ W or, aimn, eiaſi e, vunalt
un
1U s Nanen,. ufer Yulney n. ¹ w ar Aſton aszG auſ d 7. fima Hull han Nanscn 3 et. 7. Auuthen R ſerun geuu & 1 6 Au Luu 3 orofe hun. - 1 0 1la,n 4 Nlaun
Geonann 8 V 44 dun anune

39 1mn ien 6b e * 1 39 Wan di, 11udehee 7414„ 2ma ,⸗ 40G Nies e 65 3 1** or 3 ihz.
ee A ſeral A 104 el 44 12 u Fr.
haae
ſeruas 8 4 i Mau ſa2, do, 8. däc ita an ee e
r Ar aun A a.
dr r n 1us 8 FAn umaine 5„ O dan Tcam „, 4 6
Tet em
CrA A 2 A 41* 1 1d, ncu en, 2
8
p mRas di 81„ lnct lat en.
7 )
u Aanaicac Aun, Sannn n 1uan dun. ⁵
4 14 A ſtraν⁴ d.
unmtal Calt n 2 Iat AE4 71
ti nui ſcus · aa
6 8 l uan fastrstta R. 7. A 1 7Fr 14
2 *7—
*. F 4tat 2„ne „ 4 4 1 8 5 1 10 rret uut* 34 1*.An unld. 6 4 2 2uſt 68⸗ NI 44 N 17 ſub 4ra: wulln⸗ „1“ 0 3 e . ₰9* 3. cun 22 4 r. 7 6 44⁸ 1 510 * 4 la 343* 7 1 9 4 Lat- 3 1 1 ,Q⁸ 49 2 29 ese 3ℳ/ℳ0 641, M J uMg 4
1 N DE X.
nico ſine hæredum eonſenſu non poſsit, ratio
redditur& refellitur. 19. 176.
Alienare vt de ſuo aliquid prouinciali axonum
lege ſine hæredum conſenſu quis poſsit, quibus 8 7 4
Viriꝛbus eſſe debeat. 16. 130.
Alienare ægrotus iure Theutonico vltra tres ſo-
lidos non poteſt. 21. 199. Alie nare aliud eſt, aliud conſentire alienanti. i9. 17 4.
Alienare prohibitus in filium alienare poteſt. 71.
376. Alienatio mentis vnde arguatur. 6. 9.& 10.
11. G 13. G 50.G97.
Alienatio mentis nõ tam ex factis dictiſue, quam.
ex faciendi dicendiue cauſis deprehendatur- 10. 58. Alienatio rerum ſuarum cur ægrotis iure Theu- tonico prohibeatur, Vera ratio. 21. 204.& nu- me. ſeq¹. Alienatio mentis quando ex eo arguatur, quod ægrotus medico non obtemperat. i0. 63. Alienas merces ſuarum ſeruandarum cauſa in mare proijciés magiſtro nauis tenetur 5 6. 208. Alieno flagitio impediti procuratorem non mit-
tunt. 107. 29. Alieno iure nobis quod competit, quam quod- prio, inftrmius est. 75. 4¹8.
Alienoſcelere perire hominem Chriſtianum ſa- tius eſt, quam alij obtemperantem homini in- noxio vitam eripere. 57. 213.
Allufio ocabulorum variatur a ſcriptoribus. 102. 16.17.
Aliud eſt vendere, aliud vendenti conſentire. 19. 174.
Alꝛud eſt alienare, aliud cſentire alienãti. 19. 74.
Affectio naturalis facit, vt delinquentis æna alleuetur. 76. 427. cum duob. nu. ſeqq.
Affectara abſentia nõ tribuit priuilegii. i4 4.933
Affectu poſſeſsio rerum potest apprehẽda. 22. 219.
Afhirmatio Tabellionus teſtatorem mentis ſuæ nõ eſſe ſcribentis viribus teſtamenti nihil detra- hit.27. 16.
Afhrmans, fænerare licere, hæreticus eſt. i73.162.
Afflicto non eftaddenda afflictio. 11⁹. 131.1449⸗ 193 · G 295. G44G.
Agamedus& Trophonij exceſſus. 4. 98. Agis Athenienſium dux tabulas fæneratorum conbuſsit. 173. 165.
Agricola teſtamentum facturus iure Saxonico, aliquidue alienaturus, quibus viribus eſſe de- beat. ic. 13 5. cum quatuor nu. ſeqq.
Agricultura dare operã dieb. feſtis licet. 184. 275-
Agricult uram non negligit diligens paterfami-
l445. z0¹. 1— 430. Aiacis Ielamonij exceſſus,& cauſa. 7. 25. Aumittere, miſerum eſt. 190. 340. RKmitticur feudum contumacia. 30. 57.
Aumiſi in acie filij per gloriam in perpetuum vi- uere iutelligat ur,parentibusc proſunt. 23, 336. Amiſſa voce mortiferè vuluerati etiam rectis te-
ſtamentum faciunt.:24. 24 8. Amphionis exceſſus,& cauſa. 7. 24. Aumici ortus noſtri poſt patriam& parentes par-
tem ſihi vendicaut. 72. 387. Aumans cultus mulierum genus. 43. 4 1. Anathema eſt mox profeſſurum wiolans, æqus
atq; qui profeſſum violauit. z2. 210.
Auncilla, quæ percuſſorem dominæ ſuæ, vim ſibi ab eo metuens, nec elamore terruit, uec ploratu
prodidit, ob exempli capite punitur. 73. 404. Ancilla, quæ enixa in fuga eſt, eo loci, vnde ab- eſt, enixa intelligitur 84. 109. Ancillæ legatæ fattum legatario nocere non de- bet. 50. 118. Auima in homine quandiu eſt, mortuus dici non potefl.24. 245⸗ Animæ quod eſt magis ſalutare in Dei foro ſpe- ctamus, cum res in ubio eſt aliter, atq; in foro
hominum. 167. 68. cum nu. ſeq. Aunimam qui perdere poſſunt, metuendi ſunt, nõ qui corpus occidere. 57. 214. Animam occidere, vt põtificis autoritate non li- cet, ita nec mentiri. 181. 249. Animi iudicium in teſtamenti ordinatione maxi- me exigitur. õ. m.
Animi indicio quæ fiunt, ad hæc, qui intellectu carent, nulla principis indulgentia idonei red- duntur. 6. 8.
Animi languor, vt corporis, excuſationem habet. 39. 354.
Animi iudicio quæ geruntur, in ijs mentis, non corporis integritas exigitur. 24. 249.
Animo& corpore opus eſt ad domicilij conſtztu- tionem. 0. 123.
Antidoralis obligatio in pactionem deduci no po-
teft. i184. 278. cum nu. ſeqq.& nu. 282.
Anticipatio Latinè, Græcè frolepſis. 514.
Anticipationis exempla 85.5 14ν cum duob. nu. ſe.
Antiochus Aſiæ rex ampliſsimos regni ſui fines modicos dixit. 10. 24.
Antiquius quod eſt, non ſemper dignius eſt. 74. 4¹4.
Anuli geſtatio in muliere non eſt certum contra-
cti matrimonij argumentum.9. 47. Apparitoris officium ſæpe vilibus perſonis tri- buitur. 26. 5.
Apparitoris& Tabellionis fides in quib ſequen- da, Vel non. 31. 3 Apparitoris adſertio perſonis infra dignitatem
poſitis vincit. 31. 67. Apparitoris perſona minus honeſta, quàm Tabel- lionis, habita eſt 26. 4. Apparitoris improbitate poteſt quis in contuma- ciæ diſhendium deduci. 30. 45.
Apparitoris quandoq, quandoq litigatoris dicto pro modo cauſa& pe*ſonarum dignitate ſtari.
3.— 66. Apparitoris perfidia leue, Tabellionis graue da- mnum adferre potest. 30. 43.
Apparitori aſſerenti, eum, quem in ius vocaſſet, præfractè reſpondiſſé, ſe iudicio non adfururi, non eredatur. 31. 73.
Apparitori ſe pulſatum aliaue qualibet iniuria affe ctum alle ganti fides non habetur. 31. 74.
Apparitori id, quod eius officio non incumbit, affirmanta non ſtatur. 31. 72.
Apparitori finibus muneris ſui non excedenti, creditur.z1. 69.
Appellare non poteſt ex peremptoris contumax. 30. 46.
Appellare conatus non eit pro appellatore haben- dus. 42. 30.
Appellandi beneficium amittere, cuius maximus & perneceſſarius vſus eft, cum magno litiga- toris fit detrꝛmento. 30. 44-
Appellatio à iudice contra conſuetudinem iudi- cãte æqqus admittenda eſt, atque ſi cõtra legem iudicatum eſſet. 74. 4⁰7.
T iujj Appel-

I N. D E N⸗
AKppellaticzes, quæ erimen demonſtrant, regu-
layzter vno altu qnæruntar. 84. 501. Arbiter& Iundex comparantur. 33. 89. Arbitro in is, quæ ad cauſam a ſe iudicatain per-
tinent non creditur. 27. 12.
Arbitrando index modum praæter greſsus, ſi reum grauiter lædit, impuns ferre nõ ſolet 100.590. Arbitrando iudex, licet ad vtramuus partem in- elinare poſsit, ad mitiorem tamen pænam pro- cliuior eſſe debet 100. 589. Arbitrio iudicis relinquitur ad conſtituendum eo loci domicilium, quò quis maiorem partem fortunarum ſuarum intutlit, quandiu morari ⁊bi debeat. 52. 144.
Arbitrio zudicis relinquitur, qui pauper ſit, niſi lex modum hatrimoni definiat. 123., 210. cum duobus nu. ſegqq.
Archagatus obſecandi atq vrendi ſæuitiam Ro- manus artem medicà muiſam, medicosq; amnes fecit, dictus ob id ipſe carnifex. 77.
Arehagatus medicus anno ab vrbe condita 535. PeloponeſoRomam venit, nunquã antè vſam
metlteis. 11. 76.
Ardua cauſa quæ. 1s2. 484. cum duo. nu. ſegq.
A'Tdua in cauſa impeditus ſua culpa, procuratorẽ
nout mittit. 106. 21. Argẽti facta appellatiãe quid cõtmeatur. 22.224. Angumentum aà ſimilibus walet. 133. 310.
Argumentum abdpparitore ad Tabellioné 26 3. Argumentum ab ordine vVerbori Valet. 66.340. Arguamentum ab ordine verborum non ſemper Dafter.z.x... 384. Argumentum a tempore ad locum valet 22. 2 7. Argumentum furoris eſt, lapides in commeantiu perniciem ſine cauſa iacere.& 1. 1i.&7. Argumentum furoris non eſt, lapides in vulgus iacere, niſi hoc amplius more inanorum illud facti pbetur. 9. 52. cũ nu ſeq.& nu. 6.& ſeq. AKrgumentum inſaniæ non eſt, medicũ non adhi-
bere in morbis, qui ſanari poſſunt. ¹3. 2. rgumentum pudicitiæ eſt, modicus in muliere ornatus. 4 4. 50. Argumentum impudicitiæ eſt, cultus in mulie- ribuz. 4 4. 46. Argumentum à præmio ad pænam 27. 20.
Armorum dſus expediendæ ſuæ cuique ſalutis cauſa nobis a legibus permittitur, non vt in- 7oxεοωᷣ νiolemus. 56. 210. Arma patriæ inferentẽ patrem, aut filiũ filio, aut hatri occidenti parcitur,& præmium datur.
78. 442. Armatus ſi manus aduerſus aliquem leuanerit, & ab eo occidatur, capitale efl. 83. 497. Artis medicæ oſor(ato. u. 78. Artis medicæ incertitudo. ui. 7z. Artem medicam Archatus Romanis inuiſam fe- C2. 11. 77. Artes ibi in precio eſſe ereduntur, vbi earũ pro- feſſores honorantur. 225. Artihus malis quæſitæ diuitiæ, poſſeſſori nõ pro- funt. 125. 226.
Aſa rex, qui in ſummo pedu dolore medicorii, non Dei, opem implorauit, repbenſus eft. 1a1. 86. ADylum inter Vrbis initia aperuit Komalus,&: ꝗqud re. 121. 123. Aℳ ylum olim quare inſtitutum 121. 122. Aylum quiviolat, mareſtatis reus eff. u. 122⸗ A’ yli dt é loco extrahere neminem licet, ita nec a principum ſtatuis,& Eceleſijs. 12¹. 130. Aſyli u locu fugientin eruoru aumiſum leulſ=
himum eſt. 12t. 129. Aſyli in locum ſeruns ſagiens rem iuri natareli, e gentium conuenientem facit. ni. 126. Aſyli in locum fugere, tam ſeruis, quais liberis licet,& quando 122. 139. cum nuieg
9
Ayli in locum fugiens ſæruus quare fugitinus
non ſit 122. 338. Aſyla Græcis templa ſunt. ο. n0. Aſpaſiæ regina laus 44. 51. Aſſertio Tabellionis, teſtatorem ſana eſſe mente
ſcribentis, fidem non faeit. 26. 6.
Atrocitas delicti facit, vt in cadauera ſenſu ea- rentia vindicetur. 67. 350, cum nu. 352. Atrox inter delictum& non atrox diſtinclio in quibus Valet. 9‧. 573. Authoritas pontificis Maximi matrimonin, quod indiuiduæ vitæ propoſito non copulatur, con- firmare non poteſt. s. 10. Autoritas legis&conſuetudinis par eſt. ⁸ε 20. Autoritas legum eſt neceſſaria, interpretum ye- rò' probabilis. ꝛ0. ¹90. Autoritate legum non poteſl rerum natura mu- tari 5 4. ¹76. Autoritate vſus ſumma ereditur Princeps, ne, quod ageretur, intercidat. 29. 39. Autoritate legis quod fit, inſté fit. 200/ 4 4, Auderi non debet contumax, niſi expenſis refa-
7§. 3⸗ 56. nenen in perſona, an habeat locum, in Do- ctoribus dictum. 147. 4²³². Auditorum in perſona dictum, an ad nudum no- men gerentes porrigatur. 14⁷. 4²³4o Auditorijs, vbi artes traduntar, multa tributa ſunt priuile gia. 168. 80. Auguſtini Rotundi prætoris Vilnenſis in iudi- dicando verecundia at modeſtia. 6. 3.
Auguſtino Rorundo prætori Vrbano reſponſum ab autore datum. 28. 21. Auxilium muocans legum, qui in leges commi- ſit, nonauditur. 96. 557⸗ Auaritia Idolorum eultui proxima eſt. 1⁷0. 105. Auaritia Aeſculapij offenſus Iupiter ipſum ful- mine pereußsit. i9. 178. Auaritiamedicori. 11.. 13, 77. Dſgue ad nu. 192. Auaritiam medicorum t expleant, ſumptus nd modicus eſt ægrotis neceſſartuz. 19. 177. Auaris omnia perſuadet pecunia 185. 2924 Auariſsimum eſt genus fæminarum. 87.& 18z.
538. Verſ-eſſe quippe& 5. 291. Auus appellatione patris continetur. 9. 25i.
Alneorum magnus vſus in Polonia& Li- tuania. 198. 396. Bapriſmatis myſterium à ſolis Sacerdotibus eſt tractandum, niſi in caſu, neceſnitatis. 59. 245. cum num. ſeq.
Baptiſare ſeipfum nemo poteſt. 59. 247. Bartolus refellitur. 498. 100⸗ Beatum eil adquirere. 190. 340.
Benefecium ab eoaceipere, eni dederis, nõetton- tra charitatis officium. 179.— 226. Beneficꝛum eſſe deſinit mutuum ſpe lutri datum. 184. 1 281 Beneftcium appellandi amittere, cuius maximus & perneceſſarius vſus eit, cum magno litiga⸗ toris fit detrimento. 30. 44. Bene ficꝛo alium ufficere nemo cogi debet. 185-30i⸗ Bene facientibus benefacere natura cõgruit. 79-
225,. 1 Bu
us ſi T Bbſettüt- huhun Beluye paſ nn
A 100 A piiſtumd „. 101-— ungo A* un ſan zelumußt 7„ 1 16 Helumj 4 unu- M Belum G! Ahdlu feish, uns, hällonte unud9 zallbeneffd 38. d dloetk 7 Bel vyſu de hetufach oyeß punu,& Hnſcſeri Bon me n ade Luuntunn vyinten f ¹* tates ylha Bubtaue 1 Feude hru . durth Babincten vhhnn Bunun lhe umn An y Donum d wtlie fferem Khrtand Bersenn muastch 6.„„ 3 Bnuafise lut ahn j.. run e wunm ſie Heuuin e NTenullnu z, Yyaxe i in guimnen umnid tſentenan. Breie tern:(cuſuugno 9 N ne vren ſhjen 7 dn mähjetun. lalner ar Wynmiyet! Cebre an dadem! CFhn. (cſgin dat fexer ſuc tut. 6 ann dlumenon 4bast n en un auy 2rt 5 Kdon. hi keü mm⸗ vn a. 3 a irepemn 1 1 ca un hettao eacg, pfong 1e dfen unn nuli l, f Dgat. adepar andh 3 df) A ux 11e,g beo nſ (atzer wutuan 8 ul, Atn Sa e 53 179 34, n ſg 6 7¹ leie aun 3 300 amler, K. detad ug. Breiutn 1 dunitee A Wterg Cie. ner leit pen, d 9% die,ſoe de ub di,ein dVHnrud AN
9
7,, A lalmmiaes kexee 8
(al
dA 8
4
1 laiſe

1 Nenna adlenh d Ad
GAp 5 1„) 1 Man A& 6 4 7 dr C 4 unaren 13 4 Ttanſaeta ap 6 unei neee 32 1 * 14 7 1.0. 44˙ ½. KKlunren pete N — . de TManne s Errau atercida. ete epa eaad fit,u
1 u tchn tantund.
an n)ens, 4ndh n
7 LAan 14. ran ayerdana ddsr erennazurgatu. uI mctel Aes uIn
Hcand pretet damtuatt h Luands ed Ire an al. atTtllefun 0
trI 96. 4! 1un t 4 4,1 184 9 2 1A 1 4
* 4N 4——
Ar rf⁵ aH
1 E eH FPIetu velc- 2 nus perſaadet)ℳ — IH⁴ 1 A 8 N
it eue 91*
elArs/dAI 4 44 1
8.
„39 1A rrrar ntgn 2 1 ar⁴ 4 1 1 utu eyfeius:?* „44* ain 1 27 4 5* rrertfu 7 7 arlu* 4 44. 9 7 AAarere. 9o0. thr gchyef 11 16 1 4 4 4 NefI. uo g 2 nal A l 4„90 u9, e 12 upol 24 ,ℳℳ„ 4 4 . hni 1 4. ℳ„ 4„ 2 27, 09 74 77 4* „ 70,' 7
1 N D E X.
Bis percat, qui furioſum punit. 1¹8. 161. Bellua præeſt, homo quibus præeſt. u16. ¹34. Bellum non dici, quaſi minimè bellum, contra
Priſcianuim.isz. 27.& num. 309.&
num. 0¹. Bellum iuſtum furtum facit licitum, non quoque bellum iniuſtum. 62. 300.
Bellum& induciæ comparantur, ideoc quod de hello, idem de inducijs eſt indicium. 2z. 230. Belli benefieio quæ homines conſequantur. 163.
28. Belli vt ſuſpicio pro bello eſt, ſuſpicio peſtilentiæ
pro peſtilentia habetur. 143. 386. cum tri- bus nu. ſeg-—́. Bona mortem ſibi conſciſeentium, quando fiſco vindicentur,& quando non. 7. 22. Bonis cedens facultates poſtea natlus, quà facere poteſt, conuenitur. 27. 239.
Bonis in noſtris non ſunt illicitè quæſita.ↄ6. 558.
Bonum olb publicum dari probibitum ab vitrò offe rentibus accipere non licet. i8. 305.
Boros& malos omnis ætas habuit. i9i. 346.
Bonam fidem inducit conſuetudo generalis. 169. 95.
Breuis in loco mor non conſideratur. 45. 73.
Breuis in loco moræ nullain iure inſpectio eſt. 53. 163.
Breue temporis ſpacium in eanſis cognoſcendis ſumptum vitiat ſententiam. 32. 83.
Breue tempus in cauſis cognoſcendis quod. 32. 84.
C. (.— mortem ſibi conſciſcentis in ſter- quilinium abijcitur. 6. 14.
Cæjari exæquantur principes liberi,& idcireò in Cæſare dicta in allis habent locum 6v5. 332. G&. 335.
Cæſari Hiſpaniarum reger ſuosfaſces non ſul mit- tunt. 65. 333.
Caſarem Reges Poloniæ non agnoſcunt 65. 33 4.
Cædere fugrentem ius non est,& hoc quomodo
anteliigatur. 77. 436. cum duobus num. ſegq.
Cædes omnir, quæ legis municipalis permiſſu d priuato fit, damnatur. 79. 453-
Cædes quocunque iure permiſſa, niſi diuino iure ſit comprobata, peccato non vacat. 80. 467. Cædes, quæ ad defenſionem fit, iure Pontificio nullam totam irrogat. 80. 471¹. Cædes armati manus aduerſus aliquem leuantis, hab eo occidatur, capitalis non edt. 88. 497. Cades exulis licet toleretur, laude tamen caret, imò iguominiam irrogat. 79. 454 cum duobus num. ſoqq. Cædes exulis patris duplex continet flagitium. 80. 469. Cædes adgreſſoris impunita eſt, quia legum inter- pretatione à ſe interfectus mtelligitur. 77. 439-·& nn. ſeqj. Cædis a pæna conſuetudo excuſat. 169. 96. C(æde, telo ex alio territorio in aliud miſſo, fa- cta, delictum vtrobique vindicatur. 72. 388. Calani Indi Philoſophi exceſſus. 8. M 304 Calamitas aliena emolumento nobis eſſe non de- bet. 188. Calumuiator dicitur, qui ſemel calumniatus eſt. 84. 78¹„
Calumniatorem calumniandi eonſilium non fa- cit, niſi fatum intercedat 83. 500. Captiuitas tam Saxonico, qudm comuni iure ex- cuſat a contumacia.& quare. 105.& 106. 2. G& ¹§5.& 311.&G 315. (aptiuitas quæ exeuſet à contumacia. 106. 18. Captinorum redimendorum gratia cum fænerare non licet, nee pupillaris patrimonij augendi cauſa licere debet. 202. 445- Captos ab hoſtibus lex(orne lia, quaſi præambula
hora captiuitatis mortuos, furxit. 23. 23 4. Cardinales pauci multus pannoſis elerici ante fe- runtur. 108. 47. Cardinalium priuilegii in damnatis liberandis, damnaros ob falſum non liberat. 1⁷9. 206. Charitas iuri diuino congruit. 80. 4.,72. Charitate parentui in liberos Dei religio anti- quior. 75. 4.*⁵.
Career ad facinoroſos homines continendos, nõ ad innoxiorum miuriam repertus eſt. 6i. 2/77. Carceris præfectus puniri debet, ſi ferrum, vene- num, aut aliud, quo mors cõſciſci poteſt, in car- cerem inferatur. 57. 227. Carceris pæna puniri contumax potefl.o. 52. Carceris loco dans uobili prætor prætorium aut ciuitatem, ſi ille aufugiat, excuſatur. 108. 49. Carcerem conatus eſfringere ob loci ſanclitatem capite punitur. 61. 276. Carcerem eſfringens& cæſis cuſtodibus euadens, Heo per iniuriam coniettus erat, neque caree-
ris effratii reus eſt, neq; cædis. 60. 275. Caroli ſecundi Imperatoris cautio ad veritatem eruendam. 69. 360.
(aſtigatio militis centurioni, ſerui domino, hili hatri, vxoris Viro, diſcipuli præceprori,& aliorum quorundam cum moderatione permiſe ſa eſt. 56. 203. cum nu. ſeqj.
Caſtrum ſibi ereditum nobili eommittens, hi illius admiſſõ in hoſtium hoteſtatem venit, veniam meretur, aliter atque ſi plebeio cõmiſiſſet. 108. S0.
Caſuum ſimilium idem eſt, quod de expreſsis, iu- dicium. 106. 12.
Caſus mortalitatis medicinam per imperitiam fa= ctenti imputatur. 10. 9.
Cato fæneratores Stcilia eiecit.. 1644
Catonis I ticenſis exceſſuws. 8. 332
Catonis pertinax odium in Græcorn literas, qu- bus præſértim ars medica continetur.. 784
Catullus in Peninſula lacus Benaci, nonl eronæ,
natus eſl.54. 180. Canſa abſque iuſta, Principes nibil facere cre- duntur. 179. 223*½
Cauſa faciendi inſpicitur, non factum. 109. s. eum duobus nu. ſegq. Cauſa faciendi, dicendiue, quam facta dictaue,
magis furorem arguit. 10. 58. Cauſa cum ſubeſt, princeps ius diuinum alias li- mitatum poteſt limitare. i79. 223. Cauſa ex neceſſaria menſibus aliquvt domoabſens non abfniſſé intelligitur. 47. 92⸗ Cauſa peyplexa inter graues& arduas numera- tur. 107. 26.
Cauſa ardua quæ. 1524 fe-9.
Cauſa, cur mulieres ornatus ſtudioſæ. 4s. 40⸗
Cauſa vriginis natura non lege conſtar. 54. 173.
(auſa in ardua impeditus ſua eulpa procuratorè
non mittit. io⁰. 2t.
7 ½ Cauſa
484.& duobus nu.
1 5 unne. Aa“ t E.— —— 6 3 6 8.—
.. 8 4. 1 —————*–**—

— 2
1NDE X.
Cauſc plures eiuſdem rei cum eſſe poſſunt, ei vnã certam aliquam tribuere non eſt neceſſe. 7.&
106. 16.
Cauſæ magnitudo ex quo æſtimetur. 22. Cauſæ iactur cantumax regulariter non plecli- tur. 30. G 31. 55. Cun. 63. Cauſæ contrariæ ex contrarijs effetiis depreben- duntur. 15. 118. Cauſcæ multæ eſſe cum poſciut, t ſibi quis mortẽ conſciſcat, vna præſumi non debet.. 46. Cauſæ forenſes ob longà earum ſeriem breui tem- porus ſpacio definiri non poſſunt. 33. 91. Cauſæ vni cognoſcẽdæ vnus dies nò ſatis. 32. 85. Canuſidici aà pauperibus patrocinij cauſa quicquam
capientes peccant. 13 2. 298. Cauſidicorum inſcitia auget laborem ius dicen- tis. 16¹1. 6 Cazalla ſupplicium. 128. 252² (edens bonis facultates poſtea nactus, quà facere potett conuenitur. 127. 239. Celeritas c bi deſideratur, procurator mittendus eſt. 151. 480. (eleritas non iuſté agit 33. 93.
Centum& amplius pauca dieuntur.u aq., 108. Centum intra dies quod fit, repentè dicitur fattu. 123. 201. cum nui ſegq. Centurioni miles ſe caſtigare volenti quoquo- modo reſiſtens uotatur, vitem tenens, militiã mutat, conſulto frangens, capite punitur, vt &manum inferens ſe caſtiganti. 56. 203. Ceſſans lucrum iure petitur:non modò damnum emeyrgens. 175. 184. cum tribus nu. ſeqq. Ceſatio militis& litigatoris cur plec᷑tatur, vera
ratio. 1⸗ᷣ 4. 510.& Hnu. 518. Chanauæls Iudæos reiò et iurs ſœnerare potniſſe, coucluditur. i7⁶. 188.
Chananeis ſolis Iudæi fænerare potuerunt,& fuu fænerando auferre, non alienum. 88. 327. Chananæis ſolis olim ludæi fœnerare potuerunt, & qudre. i74. 172. Charondæ Lyrij exceſſus. 8. 39. Characlere aliquo aut ſtigmate notari debet eius facies, qui pncipis ſigilli adulterauit, i00.593. Charmides ob hommem ſanandum H.- cc. pa- ctus eit.i9. 179. Charitas omnis ordinata incipit à ſeipſa. 62. 293. Chaxritati non repugnat, beneficium ab eo aceipe- re, cui dederis. 179. 226. Chirurgum imperiti vulnerato adbibente, can- riombuſue aut alia imbrobata ratione vnlnera curante,& inde defuncto, percuſſor pœna ho-
micidij liberatur 10. 66. Chryſippi& enonis voluntariamors.9. 45. Chriſti lege Iudæi tenentur. 188. 329.
Chriſti lex fænerare indiſtinct vetat.88. 328. Chriſtianis medico Iudæoο vti non debet. 188. 322. Chriſtianus Iudæo egenti eleemoſynam dare de- bet. 187. 319. Chriſtiani cum Iudæis neq cib capere, neq; laua- ri, neq habitare, neque eis vti medicis debent.
188. 3 322. Chriſtiani ad retinendam Chriſti religionẽ com- pelli poſſunt. 18 8. 330⸗
Chriſtiani Iudæis ſeruire non debent. i87T. 321. Chriflianos Iudaæi falſò putant ipſis eſſè alienos. 188. 325. Chriſtianæ nutrices infantib. Iudæori in neceſsi- tatib. nõ ſunt dene gandæ,& quomodo. 187.320. Cingendus confeſtim pro cincto eſt, 24, 206.
Circumuttus Tabellio, ſi contra fidem veri quid ſcribit, falſi non tenetur. 27 20. Ciuitatem, vnde pater eſt, ſequitur filius, non do- micilium. 54. 175. Ciuem iure Saxonico non ſatis habere, Vt tanti- ſper coram Magiſtratu ſtare poßsit, dum re ſad alienat, contra receptamſentétiam defenditur, 16. 13 6. vſq; ad nu. i41.
Ciues origo, incolas domicilium facit. 49. ius,
Ciuibus ſuis honorum deferendorum conſuetu- do. 48. 103.
Claudia virgo I eſtalis. 44. 47.
Clauſula illa vulgaris tabularum initioa Tabel-
lionibus aphoni ſolita, ægro quidem corpore teſtatorem eſſe, ſed mente ſana, præfantibus fi- dem non facit. 26.& 27. 1. G 6. G18.
Cleombrotus adoleſcens lecto Platonis Phadone ſe in mare abiecit. 9. 43.
Clementina de ſuris ctra Paulum Caſtrenſem,
& ei ſecutos declaratur ab autore. 1d9. 337.
Clericus percutere adſuetus exantorari ordne moueri debet. 85. 517.
Clericus parricida quemadmodum puniatur. 86. 35.
Cæmiterium extra qii efl, eum qui intra efl, ve- ſee apprebhenſa, per im trabens, aduerſus lo- cum ſacyum facere videtur. 95. 550.
C(apti delicti, cur in talia nulla et pæna. 45. 65.
(æpta quandoc, pro confumatis ſunt. 22. 222.
(æpta pro conſumatis haberi, ficlionus eit. 45. 63.
Conatus appellare, non est pro appellatore haben- dus. 4 2. 30.
Conatis alienas nuptias ſollicitantis atq interpel- lantis extra ordinem punitur. 8. 527.
Conatus ex conſuetudine omnium gentium im-
Hunitus eſt. 45. 62.
Conatus in grauioribus atrocibusq; delictis pu- nitur, in ijs, quæ huiuſmoai non ſunt, impuni- tus eſt. ꝰ7.& 98. 570. cum nu. 573.
Conatus in falſi teſtimonij dictiãe ſine eſfectu pu-
nitur. 99. 579. Conatus careerem effringere ob loci ſantlitatem capite punitur. 6i. 276. Conatus vVaris punitur. 584 Conatus obrepere, an pro eo habeatur, ac ſiob rep- hſet, quæq; eius pᷣœna ſit. 41. 1. cum u. G.
onatus quis verbo ad delitlum proponatur, an fatto intereſt, facio item remotiore, an propin- quiore. 99. 585. Conatus tam in eiuibus, quaàm in criminalib. im- bunitus eſt. 44. 55. cum multus nu. ſegꝗ. Conatus in reri ſacrari emptiãe punitur. 64.325. Conatus ius dicẽtis ſine exitu impunitꝰ eſt. 4². 10. Conatus pecuniam acciptentis, Vvt ne gotium cui faciat: non eit impuuitur. 86. 529. Conatus pramium non meretur, ſed effettus. 42. 15. cum tribus nu. feogj.— Condemnare, quam abſoluere, ſegnius iuderde bet. 42. 2¹⸗ Condemnari criminaliter abſens no poteſt ubus Conditor reſeripti qui eſt, idem eſſe debet& in-
terpres. 6. 4 Conceptionis dies in originis cauſa naã inſpicitur, ſed puerperij. 54. 172.
Concubinæ fibi adiungendæ liberorum tollendo- rum gratia regi ſteriles nuprias ſortito ius fa-
cere Papa non poteft. ëi. 283. Concluſum in cauſa cum eſt pro eo habetur, ac 7 pronunciatum eſſet, a1. 208. Conch-
f)„„pulr huuhi 2a ſaülemn una i nunicyi „Halan 3 lauſtl 20· ,Ml 305,, mom laſhine hunas linfchme 212, dg un orulaunen 11; 4. Cnfelmi buntul rehgen 5 nun. lannioft eſtyen ue ſe lonfeſtn ycnl lunfeſti han verui wn anpnn 8, ,ſ, 4 d quany konfihd 14⁄1.— „N jonemaenm „. Joner, tankſi VNgte taia henſin he Auderut (unfua iß? 49 1 nanstn femelul b 4, ſen 74 (ornau? Fut acln leuen tur75 91 lgun lguauui ſt, aen J ubſee fmu Uen ſunenuc uget aulth (anietndn heraeſthunda eum a (oned une vücur efrece umae iuubentiumat dalere a mum nav, lega L. Ä'CgdN00, (alenla grouuaft thre nt lacretiuninoy (onäenn ukeyds u aunſenen un lazeryni Ung lunmn 8 daur inn qu 1ihen ntum onſ; em ſbinunplte (mpeng ieneum qus V „N 1,L1Jh 7 hyfaitiu Met hanm, ne„ 15 nni o a, ndi Cämya. W 4 ſa ſum aaesd Cenn dascb yſip⸗ huuei ceumyrn V vnei uni di treſur. Oſhus o„, ſenn kehſ, ad Nyera e. Cupors 3 D eſ. 7 19 Näeah,„ engt dnern ounte une c uuen muß atu. oHoee Järe ei niei nptele teicea KRhan 3 d 1 3 nüenim ad nuni umac, an ei. onunyen.
cnnrupen hecun nſuen, liudie din f n,
6 ſuſ
lanſaſ en 5 uhn con, ham
*

4
1
—η LALr
,Te⸗
— 2 1 nr tzetey⸗ 1 Nem
c 3 Ite dian m⸗
64
t mra uau ⸗
at&mert nhun⸗
8ℳ,
4 ur
1 N DIE X.
Coneubitus omnis extri matrimonium diuino&
humano iure prohibetur un. 63. Confeſsi locv iure municipali ſæpè contumax eſt. 30. 58. Con feſtim fĩt, quod momento fit. iꝛz. 190. Confeſtim vVerbñ plurium dierum ſpacim quan- doq demonſtrat. 122. 192.
Confeſtim cñ temporis laxamento accipitur, quod intelligi magit, quam dici poteſt. 122. 19 4.& num. 196.
Confeſtim fit, quod decennio fit. i22. 193.
Confeſtim cingendus pro cintto eſt. ꝛ1. 206.
Confeſtim ey ſimilium verboru ſignificatio. 122. 19 7. cum nu. ſeqᷓ.—
Con feſtim fit, quod, quamprimum fieri poteſſ, ſit. 122. 191.
Confeſtim poſſeſcionem occupans, quam iuſſus re- ſtituit, obtemperaſſe non intelligitur. 46. 83.
Confutare, quæ alij tradiderunt, expeditius eit, quam reperire meliora. 21. 202.
Cognatum quis aut adſinem latronem receptans leuius punitur. 75. 1 427.
Cognatus& adgnatus diſferit, quà genus à ſpe-
cie. 13 5. 336. Coniectura illa fumenda eſt, ſecundum quà attus, qui geritur, valet. 29. 38. Coniectiura ſemper ea ſequenda eit, quæ pœænæ reũ eximit. 4². 1 22. Coniectura furoris cur ex præcepto reliquias ſuas n mare abijci iubentis ſumatur. 10. 56. Colere rectè fundum, in quo vſumfructum habet legatarius, cur cogatur. 201. 4³33-
Colendi agri pignorati neceßitas Hoſtienſe au- tore imponenda creditori non eſt.ꝛο% 4.
Comites eori, qui Reipub. cauſa abſunt, Reipaub. cauſa abſe ntium habent priuilegia. ¹⁵. 452. &num.ſeq.
Commune inter duos ſocios quod eſt,& ambobus ad vitam tolerandam non ſuſſicit, id totum al- ter vindicare ſibi non poteſt. 62. 301.
Compenſatio ſpeciei cum quantitate non fit. 196. 374.
Communis error facit ius. 169. 100.
Compenſatio non fit eorum, quæ inter ſe functio- nem non recipꝛunt, aliter atq;, quæ recipiunt. 196. 375. vſque ad nu 380.
Compen ſatio fit eorum, quæ diuerſi generis ſunt. 199. 4⁰M¹C
Cornelia lex captos ab hoſtibus quaſi præambula hora captiuitatis mortuos finxit. 23. 234
Cornelij Galli exceſſus. 7. 19.
Corpus qui occidere poſſunt, metuendi non ſunt,
fed qui animam perdere. 57. 214.
Corporis integritas non exigitur: ſed mentis in is, quæ animi iudicio geruntur. 24. 249.
Corporis integritas, non mentis, in eo, qui teſtatur iure communi, exigitur, Theutonico autem,
vtriuſque. z21. 201. Corpore& animo ad domieilij conſtitutionẽ opus est.50. ¹23.
Corruptela atque vſurpatio non conſuetudo ap- pellari debet, quod moribus contra legem di- uinam introduttum eſt. i74. 168. cum num. 169.
Corrumpere iudicem pecunia tentans, licet nee corruperit, corrupti indici tenetur, ſiue in bo- Ha fiue in mala cauſa id fiat. 82. 488.
Conſciſc ens ſibi mortem, in ſterquilinio cum ca- aibus communem habent ſepulturam. 6. 14.
2
Conſciſcere ſibi mortem homines non ſemper ez
furore ſolent. 14. 107. Conſciſcere ſfibi quis mortem ex cauſa legib. Di- geſtor. probara poteft. io. 5 54-. Conſciſcendi ſibi mortem permultæ cauſæ eſſe at- que inumerabiles poſſunt. 7. 17* Conſciſcentium ſibi mortem bona quib. caſib. Fi- ſco vindiceutur,& quib. non.]. 22.
Conſenſus hæredum cur iure Saxonico in aliena- tione ab ægroto facienda requiratur, redditur atio,& re fellitur. i9. 176.
Conſenſus hæredum requiritur, vt ægrotus ꝛure Maideburgenſi teſtari alienaréue, quid ltræ tres ſolidos poßsit. 16. 129.
Conſenſum non habet tolerantia in his, quæ pec- cato non Vacaut. 178. 212.
Conſenſu totius orbis ſuræ permitti nõ poſſunt. 170,. 112
Conſenſu hæredum non intercedente ægrotus iu- re Saxonico Eecleſijs eæteriś; pifs locis teſta- mento dare legareq; poteſt. 19. 17524
Conſentire alienanti, aliud eſt, aliud alienare. 19. 174.
Conſentire vendenti alind eſt, aliud vendere. 19. 174. Conſiliarij mali principum carpuntur. 1d2. 261. Conſilium alicunde quandoque abeundi habens nulla temporis diuturnitate domicilium ibi ſortitur. 5i. 132. cum nu⁴. 135.
Conſilium alicubi perpetuò manendi qui non ha- bet, domicilium ibi non contrahit. 5i. 131.
Conſilium ſine facto neq; percuſſorem facit, neque calumniatorem, neque præuaricatorem, neque fugitinum, neq alium ſimilem. 83. 500.
Conſilium ae propoſitum cuiuſq; pramium mere- cuar, nõò fortuna& mopinatus euentus. ↄ7.569.
Cõſilij initi pæna in erimine læſæ Maieſtatis con-
ſtituta eit, cogniti item& cælati,& quibuss in perſoni procedat. 64:& 65. 326. cum 5. unum. ſeqq.& nu. 336.& ſeq.
Conſilio nomma nõ quæruntur, ſed facto. 83. 500.
Conſuetudo aà dolo& culpa excuſat. 169. 924 Conſuetudo, yt& lex, ᷣœnam capitus imponere hoteſt.74. 407. Cõſuetudo approbans vſuras iure Canonico dam- natur. 170. 1170
Conſuetudo ius diuinum tollere non poteſt, ſed humanum i77. 196.& nu. ſeqe Conſuetudo honori ſuis ciuibus deferendorum.
48.— 4— 103. Conſuetudo legem imitatur interpretatur,& corrigit. 73. 406.
Conſuetndo Poloniæ, ſerundam quam ereditor pignoris fructus ſorte ſalua facit ſuos, vtrum defendi poſsit, latiſcima diſputatio. 1. 87. cum plurib. num. ſeq.
Conſuetudo autoritate legi par eſt. 73. 4⁰6.
Conſuetudo a falſi& cædis pœna exenſat. 169. 96⸗
Conſuetudo puerorum Bononienſium lapidibus certantium improbatur ⁷2. 193.
Cõſuetudo generalis bonã fidem inducit. 169.95.
C(onſaetudo Polonica defenditur à Beroio, qua autore ereditor pignoris fructus lucrans ſolum Deum Vltorem habiturus eſt. 169. 3 103.
Conſuetudo Polonica, quà eſt receptum, vt ere- ditor ſalua ſorte fructus rei pigneratæ ſuos fa- ciat, autoritateuè regis, ſenatus ac populi con-
firmari non poteſt. 192. 355*
Conſuetudo appeklari nen debet ſed vſurpatio&
Corru=

I. N DGEX.
eorruptela, quod moribus contra legem diui- nam mtroductum eſt. i z7 4. 167. cum nu. 169. Conſuetudinis& legis par eſl autoritas. 178. 210. Conſuetudinem inducere non poteſt, qui legem
ferre non poteſt. 17⁷. 194. Conſuetudinem ſeruans index, ſi contra legẽ iu- dicet, litem ſuam non facit. 169. 94. Conſuetudinem tam ſequẽtem, quam anteceden- tem lex tollit.191. 343. Conſuetudine quod admittitur, culpa fieri nõ in- telligitur. 168. 90. Conſuetudine probiberi non poteſt, quod iure gẽ- tium licitum eſt.i74. 168.
Conſuetudine fit lieitum, quodillicitum eſt. 169.
93. Conſuetudine publica quod admiſſum eſt, delicto
caret. 168. 91. Conſuetudine vtrum permitti vſuræ poſsint, la- tiſima diſputatio. 168. 87. cum pluribus num. ſeꝗqj. Conſuetudine mutari non poteſt, quod iure natu- ræ conſtitutum eſt. 174. 168. Conſuetudine nõ tollitur, quod iure diuino intro- ductum eſt. 74. 168.
Conſtitutiones pontifecum in Eceleſiaſtico foro, Imperatorum in ſeculari ſeruari debent.
448. Conſuetudinis diuturnitate vſuræ nõ defendun-
kur. 191. 342. Conſuetudines non minus, quam leges ſeruare de- bet iudex. 73. 406.& nu. ſeqq.
Conſtitutio rationi naturæli repugnans, vt ius naturtle mmus lædatur, ſtrictißimè debet in-
telligi. 60. 269. Conſtitutione humana permitti non poteſt, quod ius diuinum wetat. 178. 211. Conſtitutum in vno quod eſt, ad diuerſum non rectè producitur. 20. 184.
Con ſules deſignati cum ijs, qui in conſulatu ſunt, ad ſenatuſconfultum admittuntur,& cum illis habent ſuffragia& mos in Thuſcia de eo ſer- udtus. 22. 21 4.& cum nu. ſeq.
Conſultor& iudex comparantur. 33. 89.
Conſumationi proxima haberi pro conſumatis de- bent. 22. 227.
Conſumatum eſſe delictum oportet ad pœænam le- gis municipalis infligendam. 45. 61.
Conſumati loco eſt, quod cæptum eſt. 22. 222.
Contraria ex contrarijs naturaliter proficiſcun- tur. 15. 117.
Contra priuilegium quid faciens, quod effectu caruit, priuilegium non perdit. 43. 33.
Contrariæ cauſæ ex contrarijs effectis depreben- duntur. i5. 118.
Contrahens eo loci, vnde ſtatim diſceſſurus eſt, iudicium ibi ſuſcipere non eſt cogendus. 53.
158. Contractum vitiat pactum contra naturam eon- tractus. 204. 468.
Contractum iniens, qui vulgo non ereditur vſu- rarius, vſuræ erimen non contrahit. 1⁶68. 89.
Controuerſiæ forenſes ob longam earum ſeriem breui temporis ſpacio definiri non poſſunt. 33. 91.
Contrectatio ſola rei alienæ, ſiue interuertendæ
eius propoſito furem non facit. 97. 563. Contrabendo forum ſortimur. 53. 157. Contumacia amittitur feudum. 30. 57. Contumacia quid. 154. 5 ⁷.
Contumacia ex contemptione iudieis naſcitur.
106. 8 16. Contumaci iudex iuriſdictionem denegare po- teſt. 30. 50.
Contumaciæ à pœæna exeuſant captiuitas, infirmi- tas, peregrinatio,& publica expeditio. 105. 2. Conmaciæ a pæna peregrinatio& publica expe- ditio excuſant. 143. 390. Coutumaciæ a pæna, quæ captiuitas excuſet. 106. 18. Contumaciæ ignarus index cõtumaciæ damnans, nihil agit. 32. 88. Contumaciæ m diſpendium poteſt, quis apparito- ris improbitate deduci. 30.. 45. Contumaciæ noua pœæna ab Honorio tertio conſti- tuta. 30. 54. Contumaciæ pæœnæ lege teutonicæ ſcriptæ pradu- a quorundam interpretatio. 30. 60.& num.
ſequenti. Contumaciæ d pæna, infirmitas tam animi, quam corporis excuſat. 133. 317.
Contumax, niſi refuſis expẽſis nõ auditur. 30.56. Contumaxviure quiritum cauſa non cadit. 31. 63. Contumax captis pignoribus& diſtrattis coërce-
tur. 30. 53. Contumax ſæpè iure Municipali pro eonfeſſo eſt. 30. 58. Contumax multa punitur. 30. 43. Contumax iure Theutonico litis damno multa- tur. z0. 59.
Contumax poteſt carceris pæna puniri. 30. 5a. Contumax vni iudici, illo præcipiente, abalijs
audiri non debet. 30. 5i⸗ Contumax regulariter cauſæ iactura non plecti- tur. 30. 5. cum uu. 63.
Contumax ex peremptorio non appellat 30. 46. Creditor pignus, quod ex pacto vendere licet,
vendere non cogitur. 199. 4°5. Creditor quibuſdam caſibus ſine yſuræ vitio fru- ctus rei pigneratæ facit ſuos. 192. 357.
Creditor mutuum dans obli gare ſibi debitorem, vt aliquando ipſi viciſsim mutuum det, non poteft. 184. 284⸗
Creditor re pigneratavtens quando furtum com- mittat,& quando non. 199. 4 3.
Creditor in re pignerata dolum& culpam præ- ſtat. 200. 424.
Creditor, qui in quærenda pecunia, quæ mutuo
data eſt, laborauit, an fructus rei pignoratæ
faciat ſuos. i92. 358. Creditor non cogitur fructus rei pigneratæ con- ſumere.& quare. 199. 409. eum nu. 4il. Creditor fructus rei pignoratæ tempore perituros Anebarano& Anagnino autoribus vendere keneétur. 199.400. Creditor dans mutuo pecuniam aliquid vltra re- cepturus, etiã ſi pecuniæ periculum ſuſcipiat, ſiwræ crimen non effugit. 205. 472, Creditor fructus rei pigueratæ in fortem com'u- tare recuſans coram indice Eeccleſiaſtio cu³ ueniri poteſt. 192. 356-. Creditor faciat, ne rei pigneratæ fiufius ſuos, eum ſpes nulla eſt, debitorem pignus luitu-
rum. 194. 359. Creditor tollit vtiliter impenſa, niſi reddat de- bitor. G& quando. 198. 391.
Creditor fructus rei pigneratæ, qui ſéruando ſer- uari non poſſunt, vendere non cogitur- ¹⁹⁹* 404 ·„um, 406, G Au. 411.
Creditor
„ÄE* Ceduuri üpls. A deedben,e rluns ſu,e p ſruüti e 100· 117 alen U eeee 200. 77 Creioninpuëe cuit. 00⁰. an. vJ ( mluuf ,4 6. im go ſuum mn (relitofem C0 tum, leiule Creditoibunt amda Wo.„ ( redudhun n 5 tb, ſain 1 4 Crimen fa ſnllen Kn I nln ſege Cnme jůu 1 un dõlgo: 4 Crimen obfeitee Ul nen Ph. Cimnan di retunruſe i Crmémausi Nlu 7.73. Crmerincenth dler tanenyleun Crminunenne auß (uunnayoge urf Callejente lti (ulengenene ubb. (aleipenna ulli hode nor wein 3 (uhamninae aus tzt. 68, (ulpan G 2 ätn Rarzoſ
(upauuar Aar ſie 1'b// ¹. 8
lipenlan Rr leui 75 12,
lun ſien a e 40, Q₰
ſ,, lulh&llauus 9,„ din anahi* Alen n de“ hett ultunonuar,
epnn Atukuege 2
lututnfa o„ ve,ch inle 8 1 aitusao,,. tun male 4 4
lula umuij—
m ſi lunusmenn
untn h,. z
d Lunaton ih 1 8 Whltuy. dt. mn aiſ t uftſa 6

luin.
Ä ſen 1 11 1 5 tptu M h ſo,
e d
F) a ſn. 4 Aps. ſag dad une, bo Nol,
1 Muud an a cnaenaun a„ 8 8 8 2₰ 17
4 44 2 44 X 9n,
Kſene leget“ a ute, a8
1iheu, uf 1. 1
4134 1.
. ——- —=*
9
8 ☛ —2
mmmern ümr wunm, 4 *
3 1n o 8
4 urne e A 3
. 21
pur! 7 i „.—„aadV”
4 243,4 8“
——
IN D EL
Creditor in re pignerita exaclã diligentiam adhi- bere debet, vt diligens paterfamilias. 201. 429 Creditoris quæ facultas, in fructibus tam qui ſerudido ſeruari non poſſunt, quam qui poſſunt.
199. 4¹² Creditoris& debitoris gratia pignus interuenit. 200. 4 26 Creditori imputatur, ſe rem locari ſolitam non lo- cauit.: 00. 4¹⁸ Creditori frandi eſt eum fundo pignerato negle- cto ſuum minus fertilem colit. 200. 4 6
Creditorem cogere ad colendum agrum pignera- tum, inciuile eſt Hoſtienſe authore. 200. 417
Creditoribus vfuræ ſuaues, debitoribus autem amaræ 190. 339
Creditur plus nobilibus elaris&dignitate prædi tis, quam plebenis, obſcuris& priuatis. 07. 41
Crimen falſi ſine dolo non committitur. 41. 3. & num ſeqq.
Crimen vfuræ non contrabit contractum iniens, qui vulgò non creditur ſurarius. 1683. 89
Crimen obreptionis multorum continet offenſio-
nem 99. 580 Crimen obreptionis publicum eſt,& cui compa-
retur: quæq; eius pœna ſit. 99. 578 Crimẽ maius eſt mentiri, quam fornicari,& qua-
re. 73. 398 Crimen inceſli, licet adulterio grauius ſit, leuius
tamen plectitur. 73. 4⁰⁶R Criminis natura non pœæna ſpectatur. 73. 397 Cuius q; rei potiſeima pars eſt principium. 22. 223 Cullei pæna ex iurisconſultis. 67. 344. Cullei pᷣœæna ex(icerone. 66. 343
Cullei pæna in parricidas olim conſtituta, in νſu hodie non eſt:& quæ in eius locum ſucce ſoit. 4⁰5 Culpa non intelligitur, quam conſuetudo admit- tit. 168. 90 Culpam e dolum ereditor in re pignerata præ- ſtat. 205. 474. Culpa caret, qui ex conſuetudine quid facit. 169. 9²
Culpa in latà ye, an in leui ſit negligens culturam fundi. 200. 4 28 Culpæ faciens mentionem lex, leuem etiam intel- ligit.2 0o. 425 Culpæ adſcribitur, medicum in aduerſa valetu- dane non adhibere: non etiam furori.¹ o. 69
Cultura ampliat precium agrorum. 201. 4³¹ Cultura neglecta fundus deterior redditur. 201. 43²
Culturam fundi negligens in qua culpa ſit, laca- ve, an in leui. 200. 4²⁸ Cultus vxorius maritis grauis. 44. 57
Cultus muliebris a ſacris ſeriptoribus damnatur. . 55.& num. ſeq. Cultus in mulieribus eſt impudicitiæ argumen- tum. 44. 46 Cultus amans mulierum genus 43. 4¹ Curtor ab adoleſcente,& tutor à pupillo, ante curato riam es tutelam finitam non conueni- untur: aliter atih curator furioſi.& quare. 145. 4 ¹½ Curtij adoleſcentis Romani exceſſus. 8. 36 Cuſtodia publica detentum offendere nemii pri-
nato licet. 57. 22 Cuſtodiæ mors, tam, quàm manu ſibi ipſa conſaiſ= cit, quam quæ caſu agcidit, præſettum carce- rus one rat.5. 2³6
D. D Aunum non intelligitur, niſi omni luero deducto. 204. 4 65
Damnum vitetur, an lucrum quæratur, multum intereſt. 55. 19²⁸ Damnum emergens ſine vſuræ vitio peti poteſt. 175. 178.& num. 180.& ſeq. 183 Damnatus, eùm ob ſuum admiſſum plecitur, non executoris, ſed legis manu plecti videtur. 77. 44
Damnato ad manus amputationem, manus, qua Valet, non arida amputatur. 129. 259 Damnatum, dum ad ſupplicium dueitur, interfi- ciens homicidij eſt reus. 57. 222 Damnari ob ſuſpiciones nemo debet. 1ẽE. 202 Dari prohibitum propter publicum boni ab vl- tro offerentibus accipere non licet.i86. 305 Dauid diu ſe viuere queſtus. i. 102 Debilitas æqusè atq; infirmitas exeuſatur. 39. 353 Debitor liberètne fæneratorem delicto gratiã ei- fœænoris faciens. 166. 61 Debitor niſi reddat vtiliter impenſa tollit eredi- tor,&quando. i98. 91 Debitorus pigneratæ rei fructus quamdiu mane- ant. 199. 4⁰³ Debitoris periculo pereunt fructus rei pignera- tæ, ſi imputari ereditori nibil poteſt, ve& ip- ſum pignus. 199. 407. cum num. ſeq. Debitoru& creditoris gratia pignus mteruenit. 200. 4²⁶ Debitorem fugientem iure humano oecidere li-
cet, diuino non licet. 78. 444 9 cum ſeqj. Debitoribus vſuræ amaræ: creditoribus autem ſuaues. i90. 339 De præpoſitio priuat. 34. 324.
Decima aut Cectigal fætus ibi editi, quò gregem latrones fugitans opilio compulit, antiſtiti aut domino loct, vnde grex abeſt, debetur, non
vbi ſætum edi fortè contigit.55. 182 Decimam ex ſuo quæſtu fænerator dare non po- teſt,& meretrix poteſt. 179. 219
Decimam ſoluere poſſunt meretrix& hiſtrio, ſed eam eceleſia non recipit,& quare. i83. 270 Decimarum gratia alicui facla ius diuinum non læditur. 183. 269 Decennio quod fit, confeſtim fit. 122. 193 Decennio nondum decurſo domicilium quæritur maiore fortunarum ſuarum parte mſtructo. ¹. 138
Decennio nondum exacto is, cuius qualis qualis Voluntas domicili;j conſtituendi facto aliquo apparet, domicilium contrabit. 5i. 137 Decennio domicilium contrahit ſtudiiorum can- ſa aliqua veniens. ¹. 133. cum num. ¹35 Deceptus tabellio contra fidem veri quid ſcri- bens falſi non tenetur. 27. 20 Decuriones Tabelliones eſſe Vetantur. 87. 538 verſ. adeo.
Dedecus viuentes pro mortuis haberi facit. 23. 235
Deductis impenſis, etiam à prædone factis fructur intelliguntur,& de quibus impen ſis intelliga- tutr. 97. 3 81. cum duobus num. feqq. Defenſio omni iure permittitur. 1⁷. 76 Defenſio cùm moderamine inculpatæ tutelæ fie- ridebet, eamq́; prætergreſsis impune non eſt.
85. 522, cum num ſeq⸗ Deſenſionis cauſa occidere hominem iure ponti fico licet, S0. 47¹ Defenſionts

——
IN H E X.
Defeuſionis cauſa ferrum nobis à legibus porri- gicur non vt innoxios violemusz. 56. 210 Defendens ſe occidere hominem iure diuino po- teſt. 80. 4/ο. Vvſch ad aum. 4 1⁊ Deſinitio momenti ab Accurſio tradita confuta- tur. 121. 187 Defuntias mulieres ornatus ſtudium ſequitur. 44. 45 Delictum conſumatum eſſé oportet, quo ad pænã legis municipalis infiigendam. 45. 61 Delictum illud eſt maius, quo admiſso maior Dei offenſio contrahitur. 99. 781 Delictum excuſat incertitudo, ee quare. ⁷⁄. 200 cum duobus. num. ſeqꝗ.
Delictum inehoatum non punitur. 42². 26 cum num. ſeq. vſq; ad nu. 35
Delictum exeuſat infantia. 1¹7. 14 2² Delictum nullum tam graue perpetrari poteſt, ob quod naſo auriculiſue amputatis, aut eſfoſis oculus, alioue quoquomodo facies hominus fæ- dari dehbeat. 100. 596 Delictum perpetrari, vbi homo percuſſus eſt, ia- fto vndecunq; telo, dubium non eſt.95.. 551 Delictum m vno territorio i ehoatum m alio per feclum, in Vtroq ne, an in altero tantum loco buniatur. 94. 4i. cum num. ſeq. Delictum graue non eſt fureum, niſi cum rei ma- gnæ eſt, ide oq; conatum in eo puniri non debe-
re. 9 6. 560 Delict fænerantis, quam mentientis, maius eſt.
181. 248 Delictum excuſat ignorantia. u8. 157 Delittum excuſant ebrietas& ſomnus. 11 z. 142 Delictum excuſat ſene ctus. u¹⁷. 14 4. Delictum excuſat multitudo 177. 199 Dilicli principium non punitur. 4.. 26
eum num. ſeq. vſq; ad num. 35
Delicti minus habet fuga ſerui, quam fæneratio. 169. 102 Delicti magnitudo ex Dei offenſa maiore aut mi-
nore iudicatur. 73. 399 Delicti magnitadinem arguit pœænæ modus. 99. 577
Delicti cʒpti eur in Italia nulla eſt pæna. 4 5. 65 Delicti immanitas ſuadet, vt iura tranſgredia- mur. 118. 162 Delicto vacat factum facientis, quod publicè pu- tat licere.168. 88 Delicto caret, quod conſuetudine publica admiſ- ſaum efl. 168. 91 Delictorum quatuor ſunt genera: quædaà leuia, quæ dam grauia, alia grauiora, alia grauiſsima, & ſingulor. definitiones. ↄ8. 575. cum num. ſeꝗ.
Jelictis in grauioribus aceeſſorium non minus, qudàm prineipaliter factum plectitur. 16 7. 70 Delinque re opi nione aut facio quid interſic. 335. Delinquens cum ob ſuum admiſſum plectitur, nõ executoris, ſed legis manu plećtiꝛ videtur. 77. 441
Delinquendi occaſio maior auget pænam. 73. 394 Helicta pænis coërceri reipub. intereſt. 42. 23 Delicta non eſſe impunita reipub. intereſt. 54. 166 Delicta, quæ frequentius admittuntur, durius
puniri debent. 72. 39² Delicla cætera parricidium immanitate ſuperat. 118. 147
Delicta interpretatione ſunt alleuanda. u. 165 LCedstta quæxdam non tam fa tto, quam numeroté-
boris, deffniuntur. 84. Jos Demens quid, quid item mente captus. 4. 325 cum duobus num. ſegq. Dementis es mente capti eadem efl 7 gnificatio. 134. 5 3²3 Dementes, mente capti,& furioſi quibus compa-
rentur.3 4.. 329.& num. ſeq. Dementia à furore diſfert, quà genusa ſecie. 333. 319.& num. z;.
Dementiæ& furoris in caſu dittum, an m ehne.
tate habeat locum. 13 6. 342 Dementiæ duo eſſe genera concluditur. 136. 334 Denegare iurudi(tionẽ contumaci iudex poteſl.
30. 8 Deportati mortuis comparantur. 23. 35 Detrabere alꝛmoniam, necare eft. i73. 7 Deſertor, qudm emanſor, durius punitur. 84. 507 Deſertor qui. 84. 506
Deſignatus Epiſcopus non fine iniuria à fuſha- gijs in Oynodo ferendss repellitur. 22. 2u8 Deſignati conſiles cum ꝗs. qui m couſulatu ſunt, ad ſenatus conultam admittuntur,& eumil- lus habent ſuffragia& mos in Thuſcia de eo ſeruatus. 22. 214.& cum num. ſeq. Deſipientis non eſt imperito medico credere ſalu- tem ſuam nolle. i0. 67 Deſtinatio noſtra vtrum interſit de eo ſit, quoda noſtr=a voluntate pendet: an etiam& legis. 53. . 154 Deſtinatione noſtra nã mutantur, quæ legis præ- ſeriptio continentur 53. 155 Deus quo magus offenditur, illud delittum eſt
maius. 99. 5³³ Deus præeſt, quibus lex præeſt. us. 134. Dei iuſſu non eſl de præſidio ac ſtatione vitæ de- cedendum. 14. 106 Dei religio charitate parentům in liberos anti- quior. 75. 415 Dei ex offenſa maiore aut minore magnitudo de- licti ꝛudicatur. 83. 399 Deũ cælare humana prudentia nihil poteſt. 16. 62 Dicens ſe alicunde non diſceſſurum, pro vinci eſt. ioy. 3² Dictum quid 107. 37 Dictum niſi quod iactandi animo profectum eit, præſtari deb et. 10⁷. 38 Didonis exc eſſus& cauſa cont ra Vergilij vani- tatem. 8. 40 Dies vnus Vni cauſæ cognoſcendæ non eſt ſatis. 92. 85 Dies puerperij in originis cauſa, non conceptio- nus, inſpicitur. i54. 172 Dies qua. 2¼ 183 Dies deo dicati impune quandoq; non coluntur. 184. 273 Diebus feſtis opera 1u lica quæ licitè exereentur. 120. 15t Diſferentia inter impenſas neceſſarias& vtilss quo ad deductionem. 197. 7
Dignitas perſonarum& modus cauſæ faciuu vt quandoq apparitoris, quandog litigwio' di- cto ſtetur. 31. 555
Dignitatis nomen,& ferme rem, adipiſcitur in
—
turugs Magiſtratum. 2². 213 Dignius nã id jemper eit, quod antiquius eft.4. 4 4
Dili gentiam exactam adhibere debet creditor m
231 fi 3s. 204 4²⁹ pigne rata, yt diligens paterfamili Diligens
um NAl.
Fä 9 Diſteleuil 1 Pum deleatnt,i catyibus“ pome
Diceyluua d 4 9 9 eplan na— tnimm din ähi dndeeſtein Imſhe D unns dlirn ugml e lumhuſi mytalrit umahn Diß nen 3 tunmmn vorhd. enina 1974 D'ugun Aebench
15
Diaaleinen Rljhazy
DuunIa us er.
eheme VF vt.
Dumalena Srrohtag nn.
Duunela gunan Am cat dunt8
Duinunc tle dgfen 4 g
Diumun ünaaha tef9.
Dꝛunum e ſienuote human
Diamu alutyſat tnuch i hn eonſ Gorua ippellan
Sui ſenu autn au onne 9 7
Diuniu 0 Run— lin 9
Duannuna kſeh ſatun d ume
Diuſu mag ie Jahn,
muu. lucreu d dhr, beyunn 990 b di V6en Dungutg„ Jun ſuf äta 1 81 4e† dä, 1oe ſmar Hunper, i luesui 1 uas blu, ane U ht 9 Da 1 46 M
leut 31 2 tiuulen8, uunut.
4 ſer

12 INODEL. ne„ aterfamilias agriculturam non ne-& qudre. 126..23 n S h, 1 Diligens 5 43⁰0 Diuites, yt hauperes alant, ſolo indieis ofhicio 93 1. dah 9 gligit.z0t.. J 2 87 8 gunutunr. 62. 29 1(44 an 1 ebemltts. 1 7* 318 S.„ eaien, Aſe ere Iudæos, vt nos ipſi,. 7,. ,, † 2 ro- eae Dalig 2 4 victus manus ſibi attulit. 7. 20 Diuitiæ malis artibus quæſitæ poſſeſſori nonp ,T Ahſean Dioxippus pudo ſtus, an vicarium ſunt 125 226 4/ ſuna.’ u, e tu pe N, 28:. lan der. Dhee eeehe 5 711 382² Diuitiarum loco vita honeſta eft. 25. 228 (L), ꝰedr. 3. 8 5 d,“ ertate non cumulus patrimonij, ne 1). F. 3 is metu excuſatur, om- Diuitias a Haupe! 20, Mε 8 udg h Diſcedens Vieena he 141 1 374. ſed perſonarum conditio ſecernit. u26. 236 Hce iac; ei iura ſalua ſunt. i4i. 2, 170 AR e Tnn⸗ Eias can num.376. Xſqh ad num. 381 Diuturnitas peccatum auget. ⅔. 27 4udae ng A. 4. mitate conſuetudinis Vſura non defen- . n-,—„ s metu an mtegra merces Diuturnitate, Js nähn. Diſcedenti Doctori peſtus n 8— e, ,, 34 2 41 grur,& qui ijs operarum ſuarum lo- 2.191.. 1 Deme 3 debeatur,& quid in alis Op 1 384 Dinturnus furor perſeuerare creditur, non diu- uuaa l—9 catoribus. 142. 8 qio ſeruata z2,aa non areairu is 126 I n ,„ 7 1 1 4* 3 1 8 Kakui Diſciplina forimagno Romanoru ſtudi 64 Dinturnum impedimentum perpetuò compard- Inr 8, 3 31.— 1d..101 479 .. ſe ⸗ um caritate omnium neceſsi- tur. 151. 1e an Dhe nieenea ahineehin duxerunt. 76. Diuiſio inter ſocios quo tempore 717 r 464 4—— 4„ 0 7 74* 3„ 7„ 7,— 2— 1in Sd une W zadiaun. 43³⁰ Doctor parum diſtans ab indoctis priuilegio 226 4 ſoy—... diu? 3 1. 128 5 — J,„, vin is, in quibus ſecundi ꝛus ret. 12128. 4 n n 1. 499 Diſpenſare pontifex 9 3, Reae, Non Doctor dans alicui pecuniam mutkuam, vt ſibi p 1L Nn humanum mortaliten beccatur, Hotest: 0 Eiur, doe ohena eaere nath umtet la⸗ 2* noq; in ijs, in quibuts ſecundum ius diuinum f det 5„, dnun, ,1 2. ur ,3” Jν 2 ar. 180 229 65. cum num. ſeq. Vſch a 1„ 1 A mun aline, Lerneee has brædonibus, potè Doctor legum, dum diſcit& docet, in ius vocart 3 1— ſzue„ trontbus, præd..—, 5 ſn Diſtinentur qui a la 7, e„ 17 f1 uare,& quid in auditoribus. R af“„), atis in Vinculis fimiles ſunt. non hoteſt,& quare.& ⸗ — e tioribuſue, detentus in vinculis ſimiles/ 643 ra6 46. cum trib. num. ſegq. 1 107. 4 E hominibiu ad ſe mutuo da- 81244 Iſeg.— 3 allj lucrum mei=den 2 bemus, vbi lex nõ diſtinguit. Doctor es Ld 1ne mguere non debemus, 1 467 4 ent. 4en Tſau Es 8 165 to illectis facti reſtituere pauperibus deb 5 1* 9.., hibet. 182. 168. a e, ninalex noua indiſt inctè vſuras prohibet. 183 ue un Diuina 4 266 Doctoris quæ partes. 128. 255 Er tara,.„„ ee e iſcedenti an integra merc 6)9 Diuina lex, vt eius author Deus, immutabilis Dotttori peſtis metu diſcede: 752 n lo- 8 ia lex, 4 ncr. 19 225 debeatur?& quid in alijs operarum ſuari nie 8 m ahre eſt,& in omni foro vincit. 18¹. 23 1977525. 3349 111— as prohibens in omni foro vincit. catoribus... ,, r] iſ Pnatat Sjausros,heas: 4 444 Doctorum in perſona dictum ad alios Sane 2unr dd uh 202. ꝛc qui- artis homines producitur. 13 8. 5 * 4 Diuinæ legi repugnans lex humana ne tune qui HPortoran e het di Ctum habeat ne locum in ,de, wei d, dem, cum fertur, valet. i8. 17,Sa9 ditoribus. 147 422 Sal, an gunne aut.147.. 2. aun e ANac an Deneun e,, Ve 2ſt adaumam ſans 354 Doctorum m perſona dictum: an ad nudum nomèẽ e 4 defendere debet. 192. 3 1. 424. n.. z,,— erentes Horrtgataur. 147.—„ du Dra⸗ae is Ahids fimaaaeai iares Vaze Nrareue hmd, waenene difficillimũ eſt. 86. chonc uuern 3 2 .., 7 55 3 60. *. 6 Dininum ius conſuetudo tollere no pore.—/ Doluis ſi abſit, falſum non committitur. 282L. 22 mancit mmt humanum. i77. 196. G éude ſe. 7432& 33. G ſeq. Caxr!; j D: guod aduerſatur, licet moribus in-, CAM.. 1u ε᷑1mφQι„ 4 2 editor in re piguera- 4 5 h e,. am præſtat credito 5¹ ge hanᷣꝗ n troduttum ſit, non conſuetudo, ſed vſurpatio Dolum& culpam præ/ ⁴ 4 4 5 2. 16 ta 200.„ 4 . 2& cor; aEel Gselans debenima., b⸗ Dolo malo carens quandoq; ob extplum punitur. 1 r Clt* 4 5 4untt e. 7 ₰ 403.& num. ſeq „„ ohibitum, es 73- i, We eu⸗ See See 3189 Dolo carens ordi naria pæna Ao³ punttur. 73. 40k da, ou., ui ex conſuetudine quid facit. is. ſ Dꝛuino iure deſcendit falſi erimen. 178. 207 Dolo caret, q 1 7. „eduf am uino iure introduct Retudine non tol- 7“ 5 168 Domanonij Mednicenſii Epiſcopi eximia in Iu- 1äctn. litur. 174. 80 g 2.—. Aeod 2 e dicundo laus 32. ueG d, Diuerſorum diuerſa eſt ratio, ideoq; i Vno con 9„ d e eralas ſtesrlane origo. 49. 116 Luerſum nõ recté producitur. 20. on 2,00 7 11 Aun ſtitutum ad diuerſum nõ rectè producit 8 Domiciliam utes lapi uu conſtut ras, gus ma- 2 7„.. 268, G278 iorem partem fortunari ſuarum intulit, quam aht- 2ues Gas. 129. 1e ſ, b: arbitrio iudicis relinqui- 1 1 per ri debeat: arbitrio iudic 7 r An Diues dicitur qui habet, quo opus eſt. pauper, qui diu 15 144 ¹—. 264 tur. 52. . 8 minus. 129. 3. 1 Holarir ut ant- 3 8— 6 6 4- omieilium ſtatim contradhit ſcholaris, 7 24 Ahheeerne, 7 Teſfe waheaahe 9 mum eenenm enenisſiin declarat. 51.134. ArI A u, 7,7 Wiolentus 50 /ſor H 1 S 2. e, en,, ſ 11 e 1 opesu& dI0 7 NoA 322 Domicilinm an conſtituere quis intelligatui No 1 eſt. 64.. oan mpezc loci, qudò ſe recepis 39 3„„ 1 S⁊Oi mptaone 60 l0G1, 2 11 2e Diues aut hauper iudicatur; modo oneris quod abele 5 I29) 145 14 5. 263 deld. 5 2⸗4. 3. 1 Juis ſuſtinet. 129. 1 5,, 0272 s nulla temporis diuturnitate . D ues eſt, qui bonis moribus eſt, qui malis ver, Domicilium quis n d 5 undi propoſitii 12ne1h pauper. 125 225.& num. 27 ii ſörtitur, vnde quandog abeundi propo/ 5 „— 4 reFe 2 5 13 2. cum Nu. 13 116 u—. 4, 61 2 pabet. 1. 32. 5 7 a aper non eft. 129. 289). Diues cui us pater eſt, pau, 5„„ 20 Maee 279 Domicilium decennio contrahit ftudiorum cauſa 67* 1u 6 Diues delinquendo fit pauper. 130. Re, en ehns erchennt a edn vamess 341 d77s/ 8 A 522 72, buar wan..„„ v⸗ 1 9 ſul Lcilium parentùum, an naſcendi locus tribuat 7 3 Dines qui alienam inopiam, cum poſéit, non/ub- Domicilium parentäm, an na, d 3 ℳ 4 1 g gcat 4 uam qati neteſtitate Dr- orteenm. 7.. 92 8, 1 aas, Aazis ſeerar, Aidn 3 23 Domicelium duobus loeis habet æqualiter 2tro- afuurr ꝑas ſtusaliena ſarripit. 64³,; 7 bia inſtructus,& æqus frequens. 5¹. 128 rrel 4 Diuitis teſtimouio plus creditur, quam auperu. 7%* Pf Domieilium „ 94-n 1 nu 7en 6„Auen 1e7¹ MA 3, „ 2 E —

I N D. E X.
Domucilium non contrabitur abſq propoſito ali- cubi herpetuo manendi, ĩi. 131 Domicilium decennio nondum exatto contrahit 15, cuius qualis qualis Voluntas domicilium conſtituendi falo aliquo apparet. ãi. 137 Domicilium amiſsi mariti retinet vidua. 48. 102 Domicilium parentum, non fortuitum naſcendi locum ſpettari in filiori origene, crebrior ſen-
tenvtia eſt.5. 181 Domicilium hatris non ſequitur filius ſed cinita- tem, Vvnde pater eſt.54. 175
Domicili quæritur ante decennij eurſum maio- rem fortunarum ſuar um parte inſtrutto. 51.138 Domiciliũ ibi quis deſinere babere intelligitur, Vnde rerum ſummam euehit. 52. 147 Domicilium quemadmodum conſtituitur. 5o. 122.& num. ſeq. Domicilium electione cuiaſq, nõ fato aut fortu- na aliquò Vvenientis, conſtituitur. 51. 129 & num. ſeq. Domicilium allatione fortunarum nõ quæritur, niſi aſidua in loco mora accedat. 0. 127 cum num. 143 Domieilij ad conſtitutionem animo& corpore opus eſt./0. 123 Domicilio quamdin abſumus, peregrinari dici- mur,& eò reuerſi, heregrinari deſinere. 54.168 Domini legem ſeruus tollere non potefſt. 180. 234. Domini in ſeruum exemplum memorabilis ſæui- I1171. 135 Domino ſeruus, aliuſue alij ius eaſtigandi haben- dia ſe caſtiganti reſiſtere non debet: niſe caſtiga- tionis modus excedatur.& quare. 56. 204 cum num ſeqq. Domini ſeruos inclementius à ſe tractatos veni- dare coguntur. i7³ 333 Dominorum ſaluti ſuam anteponere ſerui non debent. 73. 4⁰44. Dominorum in ſeruos illibatam eſſe poteſtatem, expedit reipub. i71. 134 Donat cum mulier, miraculi loeo eſt. 87. 538 Verſ. eſſé quippe. Donationis coniectura vnde capi ſolet, in mulie- re donatio non præſumitur. 87. 538 verſ.eſſé quippe. Donans mulier decepta ereditur. 87. 538 Verſ. eſſe quippe. Donans mulier rem ſuæ naturæ repugnantem fa- cit.87. 538. Verſ. Rſſe quippe. Dormientis delittum impunitum eſt. iuẽ. 142 Dos appellatur per anticipationem pecunia nu- ptijs deſtinata. 85. 4 514. Dotis nomen ante nuptias nullum efl. 8E., 14. Dotis lucro carere maritus debet, qui vxori æ- grotanti medicum adhibuit imperitum. 10. 65 Dotis lucro priuatur maritus vxori ægrotanti medicum nõ adhibens, ſi ea inde moriatur. u. 7³ Dotem maritus ob famam alienare poteſt, ex alia nece ſsitate non poteſt. 59. 256
relitta traditum efl. 203. 4 49, cum num. ſeq. Dubia in re ſatiꝰ eſt legis verbis ſeruire. 149. 4 42 Dubia in re quod eſt aumæ magis ſalutare in Deꝛ foro pectamus, aliter atq in foro homini. 16⁷ 68. cuum num. ſeq.
Dubijs in quæſtionib. pro teſtamento reſponden- dum efl. 29. 4⁰
Duo vtrum multa recto dicantur. uæ.
4. 195 Huxritia legis Saxonicæ defenditur. 22. 221 Dura& ihumana eſt lex quæ de rebus ſuis æ-
grocos ſtatuere Detat,& contra aliarum gen- tiiem ꝛu r. 21. 203 Durcre, quod fit, debet, vt fatto ſer. 3. ey nu. ſeq. Dymni Macedonis exceſſus. 7. 21
E.
Lese e Somnus excuſant delicti. ii 7.142 Ebrietas in caſu an habeat locum, dittum in dementia& furore. i30 34:
Ebrüijs quam legem Pittacus edixit. 38. 343 Eceleſia à meretrice es hiſtrione decimam ex ſuo quæſtu ſoluentibus non recipit.& quare. 33. Eccleſiæ e ſtatuæ n)e,ſ⸗ æqus ſanctæ ſan. atq;«ſylum, nam nec inde extrabhere quenquam licet. 171. 130 Eceleſijs ceterisc; pijs locis ægrotus iure Saxonico Iine hæredum conſenſu teſtamento dare lega- req; poteſt. i9. v Eceleſiaſticus index eſt cognitor, cum ereditor frutlus rei pigneratæ imputare ſorti recuſqt. 192. 356 Edem ad ſacram principme ſtatuas confu- gientes, qui gaudeant immunitate,& qui no, 171. 32 Kgritudo animi quæ. 133. 38 Squalitatem exigit ſocietas, cùm ſit fraterni- tatis inſtar. 203. 460. eum trib. num. ſeq—. Es cudebant Romani vrbe nondũ adulta. 63. 4 Cris appellatione quid contineatur. 162. 23 cum num. ſeq.& num. 40
Etas omnis habuit& honos& malos. 19 r. 340 Eſectu non ſecuto obreptio non punitur. 44. 13 Eſfectus, non conatus, præmium meretur. 4:. 15 cum trib. num. ſeqq.
Eſfectis ex contrarijs canſa contrariæ depreben- duntur. i5. 118 Efhcientem lex punit, non facientem. 42. 14.
Egeſtas excuſat ab appellando& ab appellationis
proſecutione. 109. 53 Egeſtate impediti Innocentio&& Alexandro au- rhorib. comparantur ægroris. 109. 52 Eges ſit teſtis, an locuples, multũ mtereſt. i2 4. 25 Egenti qui opem non fert, peccat. 168. 84. Egenti ludæo eleemoſyna à ehriſtiano danda. 187. 3 3¹9 Egentibus ſubuenire mutuo dato oportet. 168. 83 Electione cuuſq, domicilium non fato aut for- tuna aliquò venientis conſtituitur.. 29
& num. ſeq. Eleftus ad ſeribendi munus pro eo eit ac ſi iun ſeriberet. 22. 212 Eleemoſynaludæo egenti a ebriſtiano danda,ib. 36 Eleemoſynam pauperibus dare diuit es iudicudò' ficio coguntur. 6². 296
Eleemoſynam ex ſuo quaæſtu fænerator dwe non hoteit,& meretrix potef. 79. 3 Emanſor qui. 84. 506 Emanſor, quam deſertor, mitius punitur. 84. 50 Emergens damnum ſine vſuræ vitio heti hotelt. 175. 178.& num. 180& ſeq. Emere nemo cogitur. 199. Emigrare inſſiu emigrans& mox rediens Eiuu tur, 45s) 5
Emolumentum
ien un uua Inth d lriljanf
It,dn.. ne at,]“
uun=, hln Tnuntiu 3 „A 19⸗
nahnin vatn
„R d Ani⸗ 11
Jhiſey 1 1 ſ auuei,
bee Vens an, Ayiſtype— uuie⸗ fimsn Haonfiun tnn 51 um flau Pölip en ezubmae ue fan, lu paar⸗ Erroti uu gila duc 344 Frrrdea nuaihtn Prame n lißutt hutzu aiaegl Planeruen lietnſaſt twen wyweatn dii temat.l Ehes Voweſtennon ea b ad. kachanm beferennſ taelne vnakeln, kun ſ,ſ dunſ hun efen ehed kuerint wentd uts ſaunie uunlian itum nunjuiru lutan ktentunau heie. horeftzo. uiung tiiadmbe Niong, tcllgens reg a u morzif Ne neruna4. ehe eumn hud, wnahu Aaagtn lüuſtmm,
Piun de keprran 8 uv4 8 lreeun Nutlas
kuſan luu 3 d. u un lon teeſun hjierza kehan n d Luſi a reaſ 8 An Lirſte( 4
Keſald kni Lanſun †. Luſul val D9 urn 3 Jeanſ

4. Giten. „ 8 Uur 1A ad um. „„ 4 de„ 5 A * dun, n 44 K6 Sdann, 1 ₰ 1 5 2A 4di0 A echen „ — p. n!— ſane 241 1 AR 1deee 14 40 am Nnn 1EDeum. 3 4 un 3 1n 28 esen K 9.h 4 at J1 8 1 1◻ 1 Aer Vant 6 9 Ln crne A 1n 4 1) 74 1 2 36 G rt ann wf 1 Apfu- luded, e dho, 32 cn fat, Sx — 4 dten 1 Xwapn. 4 4 p/ ˙ p„ 1 l — 11* d. 41 Cant gah n 5 A& mmn 140 uu du G N 40 r Krante t Tm 9' 2. s m 1 — AAek“ ſ
1 6—** AA 25 1341— 1 8 1,4⁷4 84 Saben: 8 5A 3 .34„ 167. arleen! 0 2* 39 4.51 „—44—. 2 uus Ar 46!. u9 224 1 2 nſcp. nlum 4 1 X 44 211 1.11 17. 24lad⁴εſ˙☛☚ν* 6u78 HRn 890 „247 18* ge o 431 4☛2 ¹9 4 „ 1 21 11 2 4 43 e 4 IM ote 44e6 Kene aplihlr, aAl K p el 2.0ℳ4g 1 tensan, 2 4 7 21 6 4ℳ 80 39 — 9' . Aafe 4
—
I N D E X.
Emolumentum ſectari in aliena talamitate, inbu- manum eſt. 55.. 136 Empedoeles diuinitatis affectatione aut iaclatio- ne porius quadam, in Aethuam inſiluit. 9. 4² Emptio poſſeſionis ſola eo loci, quò ſe quis rece- pit, an ad domieilij conſtitutionẽ ſufficiat, ali aiunt, aut hor negat. 2. 145 Enunciatiua verba fidem non faciant, etiam m matrimonij⁷.29. 4. G num. ſeq. Epiſcopus deſignatus non ſine mniuria à ſuſfragis i Onodo ferendis repellitur. 22. 21 Epiſeopus presbyteri aſe nitiatum alere non co- gitur, ſi pater ei ſit diues,& quomodo intelli- gatur. 130. 275.& num. ſeq. Epiſcopus non habens adminiſtrationem, impro- pris dicitur& abuſius Epiſcopus. 19. 261 Epiſcopi in perſona conſtitutum ad epiſcopos, qui nõ habent adminiſtrationẽ, nõ pertinet. i29. 26 Epiſcoporum negligentia in vindieandis hæreſi- bus carpitur.4. 383 Erro, quàm fugitiuus, mitius punitur. 84. 507 Erro& fugitiuus quid Labeoni, quid item' l- hiano, alijsch. 84. 08. cum num. ſeq. Erronis nomen vno actu non quæritur. 84. 504. Erronus factum ſine fuga eſt. 84. 5⁰⁸ Erubeſcimus cùm fine lege loquimur. 20. 192 Eſurienti non licet veſtem ſurripere, vt eius pre- tio cibum comparet. nec nudo cibum vt eo vẽ-
dito, Vveſtem emat. 62. 306 Eñt, eſt, ſt ſermo veſter: non, non, quod amplius eſt a malo eſt. 107. 36 Euchariſtian deferentem ſacerdotẽ apprehendes auelli ab eo non poteſt. 17i. 131
Euenire, ꝙ poteſt, ſi eo præſens ſtatus inelinet nõ ſatus ipſé præſens, expettari debet. 23. 232 Euexit qui frumentu, aut aliud vſus ſui gratia, quod alieni non licuit, ſi mutato conſilio Ven- didit: pænam non hatitur. 95. 549 Euocatus ad ſententiam audien dam non veniens appellare non poteft.z0. 47 Exat᷑tam diligentid adhibere debet ereditor in re piguerata, Vt diligens paterfamilias. 201. 429 Exæquari mortui mortifers vulneratos, non eſt per omnia verum. 24. 247 Exceptio firmat regulam 105. 3 Exceptum quod non eſt, ſub regula manet. i05. 5 Exceptis caſibus quibuſdam, caſus eandem ratio-
nem habentes excepti videntur. 132. 309 Exceſſus Trophonij& Agame dis. 4. 98 Exceſſus Themiſtoclis 8. 38 Exceſſus Calani Indi philoſophi. S. 30 Exceſſus Philenum(arthaginenſium. 8. 27 Exceſſus Chryſippi&; Ienonis.9. 45 Exceſſus(leombroti. 9. 43 Exceſſus Ampbionis& cauſa. 7. 24 Exceſſus Cornelij Galli. 7. 19 Exceſſus(atonis Vticenſis. S. 33 Exceſſus Lieinij Macri. 7. 20 Exceſſus Feſti. S. 32 Exceſſus Charondæ TLyrij. g. 39 Exceſſus Didonis& cauſa contra Vergilij vani-
katen. 8. 40 Exceſſus V andæ Polonoru reginæ& cauſa. 9. 41 Exceſſus Scipionis. 8. 3² Exceſſus Dymni Macedonis. 7. 2t Exceſſus Aiacis Telamonij& cauſa.. 25 Exceſſus Curtij adoleſcentis Romani. 8. 36 Excömunicatus non eſt, qui manus adueèrſus ele-
ricum leuauit, ſi non percuſut. 43. 34
Excõmunicati ſunt legem de vſuris ferentes, di-
ctantes, aut ſeribentes. 170. 108 Exempla non artlant regulam.120. 179 Exemplum memorabile ruſtici Lituani. 69. 361 Exemplum Koyaij& Narcuſij 46. 77 Exempli prabèdi cauſa, qui dolo malo caret, quã-
docq; punitur. 3. 403.& num.ſecj. Exemplo opus eſl, nimiii multis graſſant:b. 72.391 Exire qui alicunde non poteſt, vmcto eſi. 10.,32 Expeditio publica excuſat a contumaeia. 105. 2 Expeditio publica& peregrinatio excuſant à cõ-
tumacia. 143. 390 Expenſis nõ refuſis contumax non auditur. 30. 56 Excuſationem petiſſe non videtur, qui eam ad fi-
nem non perduxit. 4 2. 34 Exportare quid prohibitus, antè, quam loci fines excedit, non mcidit in pænam. 4². 2„
Extraneis quidquam largiri non rurata prius na- tura, id eſt, ijs, quibus iure naturali obſtringi- mur, Vetat lex. 20. 194.
Extremo proximiori medium adtribuitux. 23. 229
Exul, vnde exulat, illac iter facere non prohibe tur. 45. 7²
Exul illo, vnde exulat hoſpitij cauſa, mox abitu- rus, ſine metu magiſtrats diuertere põt. 53,162
Exulis cædes licet toleretur, laude tamen carer,
imò ignominiam irrogat. 70. 454. Exulis patris eades duplex continet flagitii. 80. . 4⁶⁹
Exulem oecidens peccat.79. 45² Exulem fratrem occidere non licet. 76. 4³³ Exulem patrem filius, lege Municipali exuli cæ- dem permittente, iure ne occidat. 75. 4¹9 Exulem occidere, humana lege licet, diuina non licet. 892. 4 8 6
Exulem patrem filius alere tenetur. 76. 4³ Exulem occidens permiſſu legis, non exeuſatur, quaſi legis miniſter. 81. 479 Exules, quorum deterior conditio eſt, hoſtiñ ha- bentur numero. 67. 346
F.
FAe⸗ qua tenus quis poſit, ex qualitate p- ſonæ conſideratur. 126. 237 Facere qua poteſt bonis cedens, facultates poſtea nactus conuenitur. 127. 239 Faciens quod publicè putat licere, non delinquit. 168. 88 Faciendum lex non punit, ſed efhicientem. 42. 14 Facile eſt imperium in honis. uis. 338 Facies hominis, quæ eſt ad eæœleſtis pulebritudi- nis imaginem figurata, notis de formari nõ de- bet.ioo. 595 Facies hominis naſo auriculiſus amputatis aut ef foſgis oculis, alioueé quoquomodo ob nullum Hlagitium ſædari debet. i00. 596 Facieʒ eius, qui principis ſigilli adulterauit, ſti- gmate aliquoaut charactere notari debet. i00.
— 352
Facinus nocentis impunitum telinqui, ſatius 53 quam innocentem damnare. i7⁷. 203 Fatlum ancillæ legatæ legatario nocere nõ debet. 50. 118 Factum non inſpicitur, ſed cauſa faciendi. 109. 5s cum duobus num. ſeꝗq. Factum ex voluntate interpretari dehet. i5 5. 5⁷ Factum abſq; voluntate nou inſpieitur. is5. 526 Fattum ſine voluntate, non habet obſequium ve fato factum. ¹s. 515 V 1 Factum

1 ND E X.
Faclum noſtrum neeeſſarium eſt, vt quod noſtri
eſt, alt erius fiat. 6². 304. Factum non durans pro non fatto eſt.A⁰. 66 cum num. ſeq.
Factum filij,patris factum videtur. 69. 363 & num. ſeq.
Falſum non committitur, eum bona mente ac pro hoſito quad fit. 1⁷8. 208
Facto aut opinione delinquere quid interſft. 89.
335
Facto noſtro opus eſt, yt, quod noſtrum eſt ad aliũ transfenatur. 19. 172 fatto nomina quæruntur, non conſilio.83. 500 Factorum loco haberi debent promiſſa nobilium. 87. 538. verſ. Hue pertinet. EFatta tenent pleraq quæ fieri non debent. 80. 466 Falſum ſine dolo non committitar. 298. 22 falſi non tenetur Tabellio, qui eirciiuentus ca- tr fidem veri quid ſeripſir 27. 20 Falſi pæna, qui percuſrit pecunidã, nec formanit: non tenetur. 44. 59 Falſi crimen ſine dolo non committitur. 4i. 3 & num. ſeq.
Falſi non tenetur ſuadens tabellioni i gnaro, vt quid contra fidem veri ſeribat, ſed obreptionis
crimen contrahir. 41. 2. cum num. 4&& 5 Falſi mdictione teſtimonij conatus ſiue effectu punitur. 99. 579 Falſi s pœæna conſuetudo exenſat. 1so. 96 Falſi crimine nullũ magus mfamat: grauiusqᷓ eſt. 205
Falſi crimen iure diuino defeendit. 7⁷. 207 Falſò putant Iudæi(ehriſtianos ipſis eſſe alienos. 188. 325⁵
Fallere ſidem, graue eſt. 10⁷. 34 fFallere aggreſſus an, vt deceptor, blectatur. 41. 7 famaæ cuius parcendum eſt, eius magis vita har- cere oportet. 75. 420.& 473G 528. Fames exercitus(ambyſiani i Erhꝛopes mouẽ- tis, quò militem adege rit. 62. 299 TFamis cauſa furtum permitti, parum acuto diei- tur. 55. 19 3. cum num ſeqj. Famis tempore tam diuino, qudam humano iure omuia ſunt communia. 55. 194. Famis cauſa pater filios, quos in poteſtate non ha- bet, alienare non poteſt. 59. 249 Famis neceſgitatem omni lege ſolueã eſſe,&& quad- quid quocung iure illicitum eſt, ob famẽ fieri licitum, malè(huchalon exiſtimauit, mcon- ſtansch eius ſententia oſtenditur. so. 264. cum num ſeq.
Famis cauſa non licet veſtem ſurripere, vt eius pretio cibus comparetur. 6². 306 Famis cauſa auus uepotes ſuæ poteſtati ſuppoſitos diſtrahere non poteſt. 59. 250 Famis cauſa pater filios ſacris initiatos alienare non poteſt. 59. 252 Famis cauſa mater, ne filios diſtrahat, interpreta- tione magis, quàm verbis cõſtitutionis exclu- ditur. 60. 2 66. cum num. 268.& 269 Famus atrocitas e varia eius exempla. 9. 257 cum num. ſeqqj. Vſq; ad num. 262
Famis cauſa furtum factum quomodo vindican- dum. 64. 320. cum num. ſeq. Famis cauſa admiſſum furtum diuino alioquin atq; bumano iure probibitum impuniti eſt. 55.
19¹1 Famis cauſa conſtitutum ad nullam aliam neceſ⸗= ſitatem eit producendum. 59. 254.
Famus praſentus cauſa, non futura rem alienam
auferre licet. 62. 257 Famis cauſa mater, licet ſempey certa ſit, filios: men, ve pater, alienare non poteft.9. 248 Famis cauſa non minus futuræ, qua praſentis ex- cuſat, idq; intra modum: eum niſi futuræ ſami conſulatur, pereundum bomini eſt. 64. 425 Famis ſimul e nuditatis uece ſsitas an Hecus fuy- ripientem excuſet. 63. 307 Fami nulla neceſgitas exæquatur.„9. 25 fame mori duos præſtat, qudm per niuriam viie
ſuperſtitem eſſé. 52. 302 Fame enectori acerbior mors eſt nulla, teſte Ho- Nero. 60. 263
Fato quod ſit, pro non falo eft. z2. 87 Fato aut fortuna aliqudò venientis domivilium uã conſtituitur, ſed cuiuſq eletlione. 5i. 129 Fatui qui,& illorum conditio. 13 6. 41¹ Fatui furioſis dementibus& mente captis quan- do comparantur. 134. 332 Fauore euiuſcquam prohibitum quod eſt, auer- fſus id vel eo volente fieri nihil hoteſt. i85. 296
vſg ad Nlm. 04 Tænerator quadrupli, fur dupli apud Romanor eondemnatus. ¹73. 150
) Fænerator,& cùm exereere fænus deſjt, facti i- famiam non euadit. 87. 53 8. Verſplurimum. Fænerator extorquere vſaras vi dicitur, etiam en d Voléte ſoluitur,& quare. i85. 288.& nu. ſeq. Fænerator ex quæſtu fuo decimã ſoluere,& elee- moſynam dare non poteſſ. meretrix autem ex ſuo quæſtu potefl.*. 2¹9 Fænerator non eſt, qui pecunia mutuo auditori- bus data frequentius habere auditorium ſlu- det, ſiue conciliandæ famæ, ſiue veteru retins-
dæ gratia id faciat, peccat tamen. 167. 73 Fæneratoris, qudm ſerui fugitiui, maius eft deli- ckum 172. 14 Fæneratori datum repetitur. i79. 218 Fæneratori locare domum non licet. 173. 160 Fæœneratorem liberet ne delicto debitor gratiam ei ſænoris faciens. 166. 61
Fæneratores Plato qua lege huniuit. 173. 183 fFæneratores pecuniæ, quæ ex ſe nihil producere hboteſt, fructum quærunt. ⁷1. 12 Fæneratores ifames ſunt,& ſempiternis ſuppli- cijs damnati. 205. 473 Fæne ratores tam diuinæ, quam humana leges ple ctunt. 172. 148 Fæneratores harpyis cãparat Plutarchus. 173. 15⁶ Fæneratores(ato Sicilia eiecit. 173. 16 44. Fæneratores iure dinino pænus æternis coercen- tur. 173. 149 Fæneratores quilibet princeps expellere ex ſua ditione debet 1⁷3. 161 Fæneratorum tabulas Agis Athenenſium dux combuſsit. i73. 165 Fæneratorum conſſilio nihil magis contrarii eſ, qudam beneficium dare. 15 4. 20 Fæneratorum eorumq; fautorum pœæna d iurela- nonico conſtitutæ. i⁷3. 157. cum nu. ſif Fænerator leges diuinas atq humanas violutint: 12²
Fæneratio plus habet delicti, qud fuga 1 10
Fænerare pupillarem pecuniam vtrum tutores cogantitr. 202. 440. G nu. 444 Fænerdre hommis ab hoſtibꝰ redimẽdi cauſd, cur maius eſt. delicti, qudm eius ſeruandi grati
mentiri. 182.. 25² Fanerare& occidere Marco(atoni ide. 73. ¹5¹ 1 fænerate
— 4„ 4 feuauea uluune feneue 4 llu
un
uem anki
ſtes luleus .. 8. ſeneuen Rarem lie pfeshe Pahe fuen, Veneral u deb nihſas ſhn luuummih kence vrrhemmſii Ae Nueyehasth Pnub Raoleſtenaihec e guunligan, ſta n b Frne ne aunie ulun tor ue 420:, Rene ſarn aum mennnte 4. fenedte rnererijn.
Fene anediuutzi tune conſiton lne 9. Aruuen e aleunul, „heren Heteflth Leu de untlu mu a
lena lidun au lenu, ſapenuunfe .
Fene lum ſan f N
8 8 unmuin nn e enconrali ng e. an dtebuna⸗ Fem u un 1 eſiranen, hu dojuugen n anenſ Nan⸗ mie laun jri 18 mahon Fenin Pn, d. 1
8* nutaunſ Faum,. f. Peun leunnnin dun nalegein enn Flus, Ta tfeneſ fenos ſao 7E ve on A.lo eare lig,
Hend hiese

4 4 8* 1 *. ,.—·⅛— ₰*
1INDE X. u
Fænerure licere affrmans hæreticus eſt. ¹73. 162 Fœænerare natura allicitu eſt atq; mhõeſti. 183. 271 Fœnerare ſudaæi ſolis Chananæus potuerit: ey ſuũ fænerando auferre, uõ alieni,&e quar. uu4. i72 Fænerare non licet hommus ab hoſtibus redimen- di gratia. 181. 247 Fænerare tam diuina, quàm humana lege prohi- hemur. i70. 121 Fænerare pecuniam pupillarem nolens tutor ab- ſoluitur. 202. 446 Fænerare chriſta lex indiſtinctè vetat. 88. 328 Fænerare cum non liceat captiuorum redimendo- rum gratia, nec pupillarus patrimonij augendi cauſa licere debet 202. 445 Fænerandi poteſtatem an Papa Iudæis facere poſ-
7t. 180. 309 Fænerandi poteſtas ludæis vtrum ex cauſa pub- licè fieri poſsit. 186. 307 fænerandi poteſtatem ludæis nullus princeps, ne ꝛpſe quidem Hapa, facere poteſt. 192. 353 fænerandi Iudæis poteſtatem facere Papam non poſſe, concluditur. u88. 3²3 Fænerandi, poteſtatem facientes ludais reges e& alij pricipes reprehenſi. 182. 256
Fænerandæ adoleſcentiu pecuniæ ab Imperatore Luſtiniano quando curatoribus impoſita neceſ
Hitas. 202. 44² Fænerãdaæ pecuniæ pupillaris nece ſsitas olim tu- toribus fuit. 20 2. 44¹* Fænerantu, quam mentientis, maius eſt delitin. 181. 248 Fæneraticij& meretrieij inſtituti cõparatio.i7. 2¹7
Fœnus nouo iure diuino cu indiſtincts prohibea- tur, permitti conſtitutionibus humanus nullo in caſu poteſt. 17⁶. 190 Tœnus exercere ludæus nullus princeps ſecularis permittere poteſt. i8s. 308 Fœnus à ſponte dantibus accipere non licet,& quare. 186. 306 Fænus Vnde dictum. 16. S. cum num. ſeq. fæœnus conſenſu partium fieri lieitum non poteſt. 185. 294 fænus iure diuino quod fuerit probibitum,& non. 17G. 189 Fænus iure diuino probibetur. 87. 537 Tænorus ne crimen contrahat, qui ex poſt factovl- tro quid oblatum à debitore recepit. 8. 533 & cum num. 35.& num. ſeq. Fænoris exercendi tutoribs eT curatorthus ꝛmpo- nentii neceſvitatẽ error coarguitur. 202. 443 Fænore trucidari pauper dicitur ⁷. 152 Felinus Perrarienſis M uniceps, ob parentim da- micilꝛu,iudicatus eft: cu alibi nato eſſet. 4A9.,1a Fæmina varium eſt,& mutabile ſemper 87. 538 verſ. Eſſe quippe. Fæmina nobꝛlis in teſtimonij ditiione præfertur Viro pleheio. 108. Fæminæ vir regulariter in teſtimonij dictione præfertur. 108.
45 fæminarum genus auariſßimum eft. ITE. 538 verſ. Eſſe quippe.
Fæminis iure Theutonico tutores dantur. 20. 188 Feriarum humana lege inductari tempore, litiga toribus volentibus, rect ꝛus dicitur:aliter atq cum lege diuina feriæ ſunt uduttæ. 185. 295 Ferijs caret neceſgitas. 120. 180 Ferro, veneno, aut alio, quo mors conſciſci poteſt, in carcere ilato prafectus carseru puniri de- bet.57.„ 225
Feſti exceſſus.. Feſti dies quandoq impune no coluntur. Feſto die foro dans operã in tẽpus tantum peccar, 9 fænerat verdò i tẽpus& in naturam. 184. 272 Feſto die biſcans i tẽpus tantum peccat, qui fœæ- nerat Verò in tempus e in natura
31* 184. 273
rat 41 m. 184. 272 Feſtus diebus opera ruſtica quæ licite exercentur. 120. 181
Feſtus diebo agriculturæ dare operã licet. 18 4. 275 Eeſtinatio nouerca iuſticiæ efi 33.„ 92 Feſtinatio quorundam in ꝛudicando&& temeritas reprehenditur. 32. 82 Feudum contumacia amittitur. 30. 57 Feudi poſſeſsio mortuo patre in filium continua- tur. 70. 374. Fictio eſt, morituros mortuis comparari, ideoq; u legibus municipalibus nõ habet loci. 24. 246 EFictꝛonis eſi cæpta pro conſumatis haberi. 45. 6 ficiè verba legus municipalus aceipi non dehbent, ſed werè. 45. 64 Fides nationum quarundam parum ſpettata ef. 87. 538. Verſ Deniq if Fides aparitoris& Tabellionis in quibus ſequs- da, vel non. z1. 68 Fides numinis loco olim culta, proxima lonia fo manus in capitolio collocata eſt. i0⁷. 39 Fidem fallere, graue efl. 0⁷. 34. Fidem teſtimonij paupertas quado minuat, iudex arbitratur. i25. 22.cum num ſeq. Fidem publicam quando ſequi tutum hit, aut eam Hetere oporteat. 140. 363. eum num. ſeq. Eidem honã inducit conſuetudo generalis. 159.95 Fidem ad faciendã gattinet, qua quis natione fit, multum intereſt. 87. 53 8. Veyſf. Porrò, Fideꝛuſſör proximè condemnandus aduerſus eii, pro quo fideiuſsit, agere poteſt. 22. 209 Fideiuſſoribus datis promittens alicunde nõ diſe cedere, pro vincto eſt. i⁷. 33 Fictio legis Corneliæ. 23.
n1,.234. Fieri multa non debent, quæ tamen fata tenent.
80. 466 Filiam pater in adulterio deprebenſam oceidere iure diuino non poteft. 79. 44⁸ι Filiafamilias luxurioſs viuens, inſtituto in me- lꝛus mutato, alimentaa patre petere& dotem poteſt. 87. 538. Verſ. Deniq. Filꝛus familias præturam iniens vinculo batriæk poteſtatis ſoluitur. Ai. Filius cuius pater eſt diues, pauper no eft. 129. 269 filius de domo paterna in ius vocari non poteſt. 7. 8. 378 Filius familias quod ad ius publieum ſectat, non ſequitur ius patriæ poteſtatis. 74. 4¹ ½ Filius, ſecundum quoſclam parentm d omiciliiẽ ſequitur: nõ naſcendi locum. 49. 1u1. gn nu. ſeg. Filius familias prætor patrem ſuſpectam hæredi- tatem adire cogit. 74. 410 Filius eſſe nõ ereditur, qui patrẽ verbenut. 76. 426 fFilius patrem exulenm, lege municipali exuli cæ- dem permittente, iure ne occidat. 75. 4ο Filius naturælem parentus originem non domieci- lium ſequitur. 48. 100 Filius, qut in necem parentis venenum compara- uit, licet nec dedit, nec dare potuit, lege Pom- heꝛa cocrcetur 82. 4⁸7 Filius& pater quo ꝛure eadem berſona intelligã- tur. 74. 4¹³ Filius eorundem eſſe ſtudiorum ac voluntatis, cuius pater ſit, creditur. 8. 538 — Vverſ. Fed& inter eos.
in Filius
bͤbb 2* . 4
.* 4 8 Q— —————— 4
—————. 2——

I N D E X.
Filius ieiunant patrem ieiunio ſoluil. 5. 262 Filius poſsidere& habere intelligitur, quod pa-
ter poſßidet.71. 376 Eilius ciuitatem, vnde pater eſt, non domicilium ſequitur. 54. 175
Filius hatri, aliuſus alij ius caſtigandi habenti ſe caſtiganti reſiſtere non debet, niſi caſtigationis modus exeedatur,& quare. 56.204.: cu nu, ſeq.
Filius igratus, alla pænitentia, exbhæredari a ba- tre non poteſl. 87. 538. Verſ. Deniq.
Filius patrem exulem alere tenetur. 76. 431
fFilij& patris perſona natura eadẽ exiſtimatur, & quæ inde fluunt. 68. 356
cum nu. ſeqq. vſq; ad num. 374
Filij hahitatio prodeſt patri,& contra. 70. 368
Filij e patris nuptiæ pro vnis habentur. 69.365
F̃ilij vox, voluntas,& terror, patris vox, volun- eas& terror eſt. 68. 357
Filij factum patris factum videtur. 69. 363
& num. ſeq.
Filij& patris teſtamentum pro vno teſtamento eſt. 69. 366
Filio delinquenti à patre iudici oblato ignoſei- eur,& contra.»8B. 443.& quare num. ſeq.
Filio e liberto ſemper honeſta e ſancta perſona
Patris& patroni videri debet. /5. 4²³ & num.ſeq.
Filio e paere aceuſatis, de filio prius, præſente Hatre, babendæ ſunt quæſtiones 68. 359
Filio patrem aut hatri filium patriæ arma inferẽ- eem occidenti parcitur,& præmium datur. 78.
44²³
Filium, qui ſuis operis viuere poteſt, pater non
alit. 129. 274
Filium vendere pater, Vt ſe àpræ ſide aut ab ho- ſte redimat, non poteſt. 59. 25
Filium obſidem relinquens pater non videtur li-
beràd cuſtodia dimiſſus. 70. 367
EFilij patrꝛbus ſinn les. 87. 538. verſ.ſede inter eos. Fili probi probus ex parentibus naſeuntur. 87.538
Verſ. Sed e inter eos. Filij progenitorum ſuorum imitatores eſſe ſolent. 87. 53 8. Verſ. SOed&& inter eos.
Fili poſt mortem patris non hæreditatem aceipe- re videntur: ſed liberam bonorum adminiſtra- rionem.7o.. 373
Fiuij m acie amiſR per gloriam in perpetuum vi-
uere intelliguntur: parẽtibusq; proſunt. 23. 23 6
Filij presbyterorum eur à ſaerorum miniſterio arceantur 87. 538. Verſ. Sed& unter eos.
Filiorum in porſona legum praſumprione pater- ni, hoc eſt hæreditarij, eriminis exempla metu-
untur. 87. 538 Verſ. Sed& inter eos. Filiorum m perſona parentes magis, quam in ſe terrentur. 68. 358
Filiorum nomme nepotes continentur. 59. 251 Filios ſuos famis cauſa pater vẽdere poteft.55. 88 fFrilijs legitima portione relicta, de reliqua ſubſtã- eia hate· familias pro animi ſui motu iure no- uiſgimo ſtatuere poteſſ. z21. 193 Fiis delitti punitur, non principium. 42. 28 cum num. ſeq. ſq; ad num. 35
Fiſco nauis nomine vi ventorum aliquò appulſæ nihil præſtatur. 55. 186 Flagitium nullũ tam graue perpetreri poteſt, ob quod naſo auriculiſué amputatis, aut effoſgir oculis aliouẽ quoquo modo jacies hominis fæ-
dari debeat. 100. 596 Flumimis Vvi prohibitus vtrum ad ſimilitudinem captini excuſetur. 132. 308. G& num, 310
Flumiis vi impeditus, quando dudiatur,& qu do non. 133. 316 Formans pecuniam, non etiam bercutiens, lege Cornelia tenetur. 4 4. 59 Fontem in fundo habentem, agris ſuis ſitientibus ad Viemos aquam deriuare cogi, inhumanum
eſt. 62. 93
205. Fornicatio permitti pontifecis authoritate no po-
teſt.18. 254 Fornicatio minus eſt peccati, Juam mendacium. 181. 250 Fornicari, quàm mentiri, leuius eſt erimen, e Saue,, 393 Forum ibi non ſortitur quis, vbi contraxit, ude ſtatim diſceſſiuruz. 53. 158 Fori diſciplma magno Romanorum ſtudio ſerua- ed. 31. G foro dans, oberam feſto die in tempus tanti pec- cat, qui fœnerat verò in tempus& mn natura. 184. 272 Foro in omni vincit lex diuina yſuras prohibens. 202. 44 4. Foro operam dare, licitum eſt e honeſtum, fæne- tare verd, illicitum atq inhoneſtum. 184. 271 Foren ſes cõtrouerſiæ ob longam eari ſeriem hre- ui temporis ſpatio diffiniri non poſſunt. 33. 91 Foris qui ſunt, nihil ad nos, quomodo intelliga- tur. 186. 3¹5.& num. ſegꝗ. Foris qui ſunt, nibil ad nos. ido. 228.& nu. a30 Fortuna aut fato aliqudò venientis domicilium nõ conſtituitur, ſed cuiuſq; electione. 5¹. 129 TFortuna& inopinatus euentus pramium nõme- rentur, ſed propoſitum cuiuſq; ac conſilium. 97. 569 Fortunarum illatione domicilium non quæritur, niſi aſidua in loco mora accedat. 50. 127 cum num. 143 Fortuitus naſcendi locus originem non tribuit. 47. Fortuitum naſcendilocum in filiorum origine nõ ſpectari:ſed domicilii parentum, erebrior ſen- rentia eft.;/5. 181 Fratrem exulem occidere non licet. 76. 433 Fraternitatis inſtar cum ſit ſocietas, æqualitatem exigit 203. 460. cum trib. num ſeqq⸗ fFmaudi eſi ereditori, cii fundo pignerato neglecia ſuum minus fertilem colit. 20. 4¹16 Fraudans vecligal à principe non conſtitutum, nee naturaliter, nec ciuiliter delinquit. õ 3. ioo Frequentius quæ admittuntur, durius puniri
debent. 72. 392 Fructus ſorte recepta eum pignore reſtituuntur. 196. 373
Fructug rei pignoratæ, qui ſeruando ſeruari non poſſunt, Creditor Vendere non co gitur. 199. 404.& num. 4 06. G num. 4 1 Fruftus rei pignerætæ, ſi imputari ereditori nihil boteſt, periculo debitoris pereunt, vt es ipſun pignus. i99. 4°7. eum num ſer Fruttus ex re pignerata percepti, quà meliorsas ditore facta eſt, non minuunt ſortem, ſede'edi- tori cedunt. 201. 436. cum duob. nun ſeqq- Fruclus pendentes pars fundi habentun¹. 368 Fruttus rei pigneratæ quibuſdam caſib- ereditor ſine vſuræ vitio facit ſuos. i92. 357 Fructus mtelliguntur deduttis impenſir, etiama prædone factis,& de quibus impèſis intelliga- rur. 97. 381.cum duob. num. ſeqd Fructus rei pigneratæ ereditor non cogitur con- umere,& quare, 99. 09.& cum nu. 4 ½¹ ſamere,& qusrenopp. 405 nde
Ruluu he 5 ten minae Fraltutete nakere ncniine„ Nus faina Lu tegere b Fulunima eſu Tboh. 7r Fruhtu 1 erceſ nuan elun, Bau Futunpe aun main mnuſ Funenten dhun nul⸗ 1 Ieanſ alläen Enn Fugiſerawe Abere- 109, Fuuiuſtn nauu Fugilhenin uſta Fugrepns, fugt uer Aigus kugemene nüſfg Fagemem iuu telig 8 98 Fugenai mnun ce aunnn lt,9. Fugtuu 1gaul huanhag 4 ub uu i uſßn u uus ie nuſ a8’euu, gen enunnge mäͤcn
uncmen im beea
, K nt plus hien. nn
1— 1aAW. „6 ahinn it unnſun eenad unuſu i. ſo lyyefnrj 8 N

3d udn, 16,,, 4 4 d her, 8 N6 ſKen 3 8 N ſui 9 A0, 4* Kl ſ, ¹, ſepl, dCo A 9 nan 1 1 X 44* 4, 9% age. , 1 12 eu. 9 Kaa. Ala, 8 13r KuI 3 7“ 3 4„— 6 4 2 Vhte
1„ AX 1 6 Nein⸗) 1 A hr. Räa * en lex e. 7u 4 actn a 9p,. ¹ 84 2 n d eniech e . u. 1 2. n. 9 1 41 4 4 og. 1a wo 2r ſetaias dg 3 41aI4* 99 Grm? e. 4 t ain. 9
1 IMnchtte en
) en! dan 9
7 44 1lbe mht. 99 n erülte n d4rnnl 1 ne 1 3 „n ArA EA 144 2A“ r9 71* 4 mn 7 en u! nu fertHis 9 de4!— u5 10 auter, e
ferer T 4 u
1404 Rᷣ* unn
.*! ſic
24 4— 2 75
6 4 o” ʃ4 4 ₰
—
1I NDE X.
Fruflex re pigneruta percepti pigueri ſitios. 371 Frnctus pendentes inter immobilia numerantur. 396. 370° Fructus, qui percipi potuerunt, malæ fidei poſſeſ= ſorem onerant. 200. 420 Fructus rei pigne ratæ faciatnè ſuos ereditor, cum ſpes nulla eſt, debitorẽ pignus luituri. i9 4. 359 Frutlus rei pigneratæ ante conſumptionem ſortẽ non minuunt& quare. 196. 368. cum nu. 374. Fruttus percepti, an& qui percipi potuerit, ſor- tem minuãt diſputatur. 200. 415. vſc; ad nu. 433 Fructius rei pigneratæ creditor in ſortem compu- eare recuſans coram iudice Eccleſiaſtico con- nteniri poteſt. 19 2. 356 Fructus rei pigneratæ tẽpore perituros, ereditor, Ancharano& Anagnino authorib. Vendere teuetur. 199. 400 Fructus rei pigneratæ quam diu maneant debito- ri. 199. 03 Fructus rei pigneratæ faciatne ſuos ereditor, qui in quærenda pecunia, quæ mutuò data eſt, la- borauit. 192. 358 Fruttuũ omne genus ex re pignerata à ereditore præceptorum minuit ſortem. 195. 360 Frumentum aut alind vſus ſui gratia qui euexit, quod alieni non licuit, ſi mutato conſilio ven- didit pænam non patitur. 95. 549
Fugaſerui minus habet delicti, quàm fæneratio- 169.
102 Fuga in ſeruis res eſt naturilis. i7a. 147 fFuga libertatis cuiuſdam ſpecies eſt.1 ri. 27
Fugere, probrum eſt. 16⁷. 75 Fnugæ locus, non bi quis eſt, inſpieitur. ioo. fugiens e mox rediẽs fugiſſe nõ videtur. 45.&† Fngientem cædere ius non eſt,& hoe quomodo in telligatur. 77. 436. cum duob. num. ſegq. Fugientem debitorem iure humano occidere li- cet:diuino non licet.78. 450 Fugitiuus& Erro quid Labeoni, quid item l- piano, alijs—. 84. 508. cum nu.ſeg. Fugitiuus dicitur, qui ſemel fugit. 84. 501 Fugitiuus, quàm Erro, durius Hunitur. 84. 507 Fugitiuus à fuga& rem& nomen fert. 8. 508 fugitiuum fagiendi conſilium non facit: niſi fa- ctum intercedat.83. 500 Fugitiuorum pœæna quæ. a. 146 Funttionem quæ inter ſe non recipiunt, non com- penſantur, aliter atq quæ recipiunt. i 5, 375 eſq; ad num. 380 Fundus deterior redditur neglecia cultura. 201.
4³* Fundi pars habẽtur pendentes fructus. ¹96. 369 Fundum, in quo habet yſum fructum le gatarius,
cur colere rectè cogatur. 201. 433 Funera lætitia& luctu non lamentis, proſequen- da, Priſci poetæ exiſtimabant. 13. 97
Funes alienæ nauis, vt ſuam expediat, præcidens, eo nomue non tenetur.& quarèe. 56. 207 cum num. 209
Furere æger, quia medieum non adhibet, nã præ- ſumitur: ſed in culpa eſt. i0. 69 Furioſus dilucida habens interualla tempore ſanæ mentis rettè teſtamenti condit cætera; facit, quæ ſapiens. i4¼. 109 Furioſus hominem occidens, ſi nulla eſt ſimulatæ inſaniæ ſu ſpicio, non punitur. 15. 120 Furioſus ereditur, qui teſtamẽto reliqu ias ſuæs in mare proici iubet niſi contrariũ probetur. 7. 13 Furio ſus indis eias furoris habens, quidquid tem- pore furori proximę fecit, Oldfado& Baldo
aut horibo ex qualitate fafti diudicatur. 4. 10 Furioſus parricidij pœænas non luut. u⸗.
139
3 cum num. 4 1 Furioſi,dementes,& mente capti quibus compa- rentur. 13 4. 3 29.& num. ſeq.
Furioſi dilucida babentis interualla faclum, ac ſi dilucidis factum interuallis eſſet celebratum haberi debet. i5. 125
Furioſi nullum morbi laxamentum habentis fa- ctum valeat, nec ne, Varièe reſponſum. 1. u13
Furioſi dilucida habentis interualla faclum ex a- clus qualitate ꝓbandu eſl aut reijciendi. i4. uut
Furioſi ſatis ipſo furore puniuntur. 9. 49
Furioſi ignorantibus& abſentibus cõparantur. 118. 156
Furioſi& impuberes fraudem capitalem admit- tere nõ poſſunt, manus ſibi ad ſert, oteit..50
Furioſi quare non puniantur. uib. 160
Furioſum qui punit, bis peccat. uu8. 164 Furioſorum in perſona quod ſeriptum eſt, in demè tibus habet locum,& contra. i34. 331 Furioſorum quod tertium& quartum genus,& quæ eorum conditio. 135., 339. cum nu. ſeq. Furioſöõrum in perſona diclum in ꝓᷣhreneticus ha- bet locum. i35. 33 Furioſorum in perſona, ne noceant, quid conſtitu- tauna. 13 6. 341. G num. ſeg. Furioſorum admiſſa eur non huniantur. 1¹. 156 Furioſorũ furoris inducias habeutii, quo magis Valeat, aut non valeat actus, eius qualitas m- ſpicitur. 15. 112 Furor non probatur eèò, ꝙ quis aliquando furore agitatus doceatur, niſi perdiu id paſſus propo- natur. 29. 36 Furor liberat pœna delisquentem, etiam damna- tum,& an conſulendus princeps. uib. 159 Furor, qui ex alienis deridendisq; ſermonibus ar- guitur, ex ſapienter dictis dilui debet. 1ã. 116 Furoy leuibus conie turis non probatur. 29. 357 Furor non tam ex factis dictiſue quam ex faciends dicendiuè cauſis, deprehenditur. ¹⁰⁸8. Furor non ſemper cauſa eſi mortem fibi conſciſcẽ- di. 14. 107 Furor arguitur ex lapidibus in commeantii per-
niciem ſine cauſa iactis. 6.& ³0. 11. G57 Furor teſtibus rettè ꝓrobatur. 31. 77 Furor ex ijs rebus probatur, quæ in hominem ſanæ mentis non mcidunt. ia. 87
Furor diuturnus perſeuerare ereditur: non diu- turnus, non ereditur. i6. 126 Furoris coniecturæ ex præcepto reliquias ſuas in mare projjci iubentis cur ſummatur. io. 56 Furoris ſuſpicio ex alienis ſermonib us nata per- ſpicuis rationibus eſt amouenda. 29. 34 Furoris coniectura ex non accerſito medico, aut non audito, ſummi non debet. ii. 72 Far olim dupli apud Romanos, fænerator qua- drupli condemnatus. 173. 15 Fur nocturnus ſcrinium ſurripiens pecuniæ lucri faciendæ cauſa, repertis ibi pro pecunia literis in necem principis ſcriptis, furti ne teneatur. 96. 552. cum num. ſegg. Furus animus non ſpetlatur in furtis. ſed qualitas rei.96. 554 ·cum num ſeq. Furi ſimilis eſt, qui, cùm abundat, indigentibus non impartitur. 4. 321 Furem occidere rertem ſeruandarum cauſa iure diuino non licet.78. 449 Furem non facit, ſola rei alienæ eontreciatio, ine inter erfenda eiug ꝓropoſito. o7. 5⁶3 N iui Furem
3 14 2————

————
I N D E X.
Furem oceidere rerum ſeruandarum tauſa, iure humano licet.⸗8. 449. cum nu. ſeq. Furem quocung euntem pœna tenet. 54. 165 Furtum naturali atq diuino iure probibitum, ob famem admiſſum impunitum eſt. 5. 191 Furtũ à furuo, id eſt nigro dicti,& quare. 163. 3 6 Furtum in rebus hoſtium& proſcriprorum non committitur. 6i. 279 Furtum rei principalis cùm non fit, vt in Cnei Flauij facto accidit, nec eius, quod accederet, jfurtum fieri. 97. 565 Furtum, niſi cum rei magnæ eſ, non eſt graue de- littum, ideo; conatum in eo puniri nõ debere. 96. 560 Furtum rei modicæ cum lege municipali ſuſpen- dio punitur,poteft Magiſtratus, mitiore pæna electa, capiti furis parcere. 100. 59² Furtum ob famem permitti, parum acuts dieitur. 55. 193. cum num. ſeq. Furtum non fit, niſi ſit cui fiat. ↄ⁰. 555 Furtum quando committat creditor reutens pi- guerata,& quando non. 200. 4¹3 Furtum pecuniæ an excuſari tam famis, quam nuditatis prætextu poſgit. 6 4. 3¹3 Furta leuiora in Polonia& Lituania cur laqueo Vindieentur. 73. 393 ·& num. 3 95 Furta famis aut nuditatis cauſa quo vindicanda. 64. 3 20. cum num. ſeqq. Furti vocabulum iuriſconſulti variè deriuant.
162. 18
Futurum proxims quod eſt, pro eo, quaſi iam ſit, haberi: quomodo intelligendum. a3. 241
G. (Gauis proeul eius Auguſti Cæſaris familia- ris in graui ſtomachi dolore gypſo poto
mortem ſibi conſciuit. 8. 29
Genus non reddit nos deo aceeptos, ſed virtus. 127. 246 Genus mulierum eultus amans. 43. 42 Generælis ſermo omnia comprehendit, etiam ſi nõ eſt par in omnibus ratio. 18. 164.
Generælis conſuetudo honã fidem inducit. 169. 55 Gerere pro hærede eſt, pro domino gerere. 18. 158 Gloria mortuos, quaſi in perpetuum viuant, ha- beri facit. 23. 236 Cnei Flauij factum, qui librum actionum Appꝛo Claudlio ſurreptum populo Romano tradidit.
96.. 553 Grauitas delicti nõ ſemper ex grauitate pœna ar- guitur. 72. 38⁸
Graue delictum non eſt furtum, niſi cum rei ma- guæ eſt, ideo; conatum in eo puniri non debe-
re. 96. 560 Graſſator iure occiditur. õ0. 272 Gratificari licet, etiam cum omnia paria non ſunt.
75. 4 ⁷ Gregem decem oues conſtituunt. 63. 309 Gentes multæ ſine medicis degunt. ui. 75
Ebræis ſura morſus dicitur. 19 0. 341 Hæreticus eſt, affirmans fœnerare licet.
173. 162 Hæreticorum error deteſtabilior eſt, qudm Iudæo rum.& quare.186. 363
3.
Hcreſibus m vindicandis Epiſeoporumneglig
tia carpitur. 14 2. 383 Habitatio patris prodeſt filio& contra. 70. 368 Hæreditas nati& mox extinſti trãſmittit. 47. 89 Hæreditas viuentis nulla eſt. i9. 1/1
Hæreditatus& matrimonij ius ſaluñ fuit Laʒaro
Chriſti minzculo in vitam reuoralo, 46. 86 Hæredis appellatione omnus hæreqdum ſpecies e- tinetur. 18.. 183 Hære des ſui ſunt, qui in poteſtate harentúm pri= mum locum obtinent. i8. 15t Hæredes ſuperior ætas ꝓ dõinis appellabat.i. 359 Hæreders ſui eæteris præſtant: primamq in ſuceeſ Hione cauſz habent: dominiq quodammodo in Dita parentum exiſtimantur. i8. 155 Hæredes ſui, licet inſtituti non ſint, domini tams ſunt. 18. 157 Hæredes ſui defunctis parentibus non tam perci- pere hæreditatem, qudm liberam bonorum ad- miniſtrationem conſequi videnturs. p6 Haæredum conſenſu nò intercedente ægrotus, iure Saxonico eccleſijs cæterisc; pijs locus teſtamèto dare legarec; potefſt. 19. 175 Hæredum legitimorũ itereſt, in tẽpeſtiuis alie- nationibus aut ſupremis morientium iudicijt, rerum hæreditariarum nihil imminui aut de nomine ac familia exire. i8. 169 Hæredum conſenſu cur iure Caxonico in alienatio ne ab ægroto facienda requiratur, redditur u- tio,& refellitur. i9. ¹76 Hæredibus nõ conſentientibo ægrotus iure Mag- deburgenſi teſtamẽti faciẽdi alienãdius quid yltra tres ſolidos nõ habet facultatem. is. u29 Hippocratis de artis medicæ uncertitudine iudi- ctum. 11. 73³ Hippania citerior Royzi patria. 28. 26 Hiſpaniari laus in vindicanda religione. 128.252 Hiſpaniarum Reges(æſari ſuos faſces non ſub- mittunt. 65. 333 Hiſpaniarum reginæ faſtum de furioſo ſuppliciũ ſumi iubentis malè à Marſilio defendi. 8. ⁵⅔2 Hiſtrioes meretrix ex ſuo quæſtu decimã ſoluere poſſunt, ſed eam eceleſia non recipit,& quare.
183. 270 Homicida exiſtimatur, qui mali medicum ægro- to adhibuit. io. 64.
Homicidij pæna liberatur percuſſor, ſi vulnerats chirurgum non adbibeat, adhibitouè non pa- reat. 10. 70
Homicidij pœna liberatur percuſſor, vulnerato imperitum chirurgi adhibente, cantionibuſ- ae aut alia improbata ratione vulnerata curte,
& inde defuncto. io. 656 Homicidij eſt reus, qui damnat, dum ad ſuppli- cium ducitur, uterfecit. 57. 222
Homicidij pæna liberari non debet hominẽ occi- dens iuſſu potentioris mortem ſibi, niſi obtem- peret, comminantis. 55.& 56. 19 8. cum nu. 208 & 206. G 216. C 218. 229 Homicidij aecuſari vulnerans nõ poteſt, homine Vulne rato Viuente, etiam ſi certum ſit, eum er Vvulnere moriturum. 24. 244 Homo quibus præeſt, bellua præeſt. 16. 33+½ Homo, quam diu in eo anima eſt, mortuus dici nõ poteſt.:4. 245 Hominis facies, quæ eſt ad eæleſtis pulchritud nis imaginem figurata, notis deformarirude ber. 100. gy Hominem occident iuſſi potentioris monten ſibi niſi obtemperet, cõminantis excuſwiab homi- cidi pæna non debet. 35.& 57. 198.cum nu. 205 & 6.& num. 216.& us. G 229⸗ Hominem abſq dolo occidens capite non pletti- tur. 73. 4⁰³ Homine mortiferè vulnerato, ruina poſtea inter- empto, qui yulnerauit, cadis nò tenetur 2 ha
Alhnl ha 1 P13 9 21 Su her Pninue 9 vminu 7 p 4 ahmini ts puhn
njuhn HAomun 5 uncuo Home)! 1* 1 1 Joneſta R 7 n 1 Pyeflic ien Vunlann Noneſtus„ † 2 m, 9 D haumt Poueſtad. 7 gytl 18 Mdt anl- Hronork de Hͤds
cet— „An HMon! Foen, 6 J n 4' HIauru tin Wibsd anl 777 Pnure lan u 67. la s anrug m idten dernlchhem tn). Phleriten eete ſun Ne d hguunab Mle e Dnun flofta ud ullangan tund Höſcun r runn temonahe dect 6. foktanat zbate Huſi de lau Mu fugi Hoſttun K Jfugaum V tr. Muman. WMc ferngh 5 dmT Aler, Munan ge uaabeg Mamaug ruenante Aunanan Fmauun t. a Mt huela latu e
kuhas nünd
Ilhamma
„a. , um Aü-n2, 5ArE cc. n N ne nhilag 4

4 ima meu 1.
un 4.
8... car taresa F 1 4 gur
4 Knda reunn 0
(4e
1 ttenrꝛenti,e 1 emtanetn facitſ ue d Euuni babet ſch a
A⁴ ε nedicd ad
enr lag Perul aranndicmun i 23 Les(cſan un à 4.44.
n nhut fcſtund Geu nte Meu mnuerſao uel d Id t& tιανι¶ ⁴μ
4 euncu, unus e ant. e 7 En 5 Tun rur 4deee, A
4 5 84
Drss pertn ſel
ar ira⁴⁴ 1 94⁴
Ar, a
drurtfs. 1. iireMs, εde ⁸ arMar,nterfecu.
rubbenn nust rer nn ern, uuu⁴ᷣs5 10601 2 u
rraν να⁵ aurrurrtr, tiur, 4
m 4.
1Helas, t 1
12 1 u&νε 8
1n44
1NDE X.
Fomine vnlneldto, ita vt inde moriturum certi ſit, viuente, aduerſus Vulnerantem de occiſo agi non poteſt. 24. 244 Hominum cauſa omne ius conſtitutum eſt, i8. 153 Hominum genus triplex apud Heſiodum. ii. 138 Hominibus malis publicé uterest Purgari pro-
uinciam. i00o. 599 Homeri patria. 49. 113 Honeſta vita pro diuitijs eft. 125..223 Honeſtiorum quam bumiliorum, cauſa potior vſ-
quequaq fuit. i7. 140 Honeſtatus& opum idem eſt iudicium e quare.
125. 230 NHonoris conſéruandi gratia occidere hominem li-
cet. 167. 74. Nonores infamibur non tribuendi.97. 566 Monorum ſuus ciuibus deferendorum conſuetu-
do. 48. 103 Honoribus quidam ſtudent eontempta pecunia. 167. 67
Ho ſtis, capite damnatus, graſſator, latro, quoriic inſidis aut ferro appetiti ſumus, iure occidun-
tur. 60. 272 Hoſtem interſicere, qui miles non eſt, non poreſt, nec cum eo puguare. 82. 484 NHoſtes I lpiano& Pomponio qui si. 480 Hoſtes patriæ iudicati qua pæna olim punieban- tur 67. 347
Hoſtium habentur numero exules, quorum de- tertor conditio eſt. 67. 34 Hoſtium in poceſtate qui ſunt eos lex Cornelꝛa, quaſi praæambula hora captiuitatis mortuos, jingit. 23. 234 Hoſtiam& transfugarum pœna quæ. 67. 345 Humana lex diuinæ repugnans ue tunc quidem, cum fertur, valet. 170. 111 umana prudẽtia cælare den nihil poteſt. ¹s6. 62 Humana vita paucis contenta. 205. 474 Humanis in rebus qui non ſunt, pro natis haben- tier. 23.
233 Humi proſternens puellam, vim eius Hudicitiæ iꝛllaturus, quomodo puniatur.97. 587
J. I n, chanius deſignatus Epiſcopus Chel-
menſis non ſine iniuria à ſuffragijs insynodo prouinciali ferendis repulſus eft. z2z. 216 Iactura cauſæ contumax regalariter no plectitur.
30. s- cum num. 63 Iactum cum alterius locupletari nemo debet.i. 179
Idolorum cultui auaritia proxima eſt. 1 ⁷ο. 10 5 Ignarus contumaciæ iudex, cõtumaciæ damnans, nihil agit. 32. 88 Ignaro tabellioni ſuadens, vt quid ctri fide veri ſcribat: obreptionis, non falſi, tenetur. 41. 2 cum um. 4.& 5 Ignobili nobilis cæteris paribus præfertur, niſt ci ope eget eccleſia, ve noſtro tempore. 127. 248 cum num. ſeq. Ignorantia excuſat delictum. uu8. 157 Iguorantibus& abſentibus furioſi comparuntur, 188. 156 Ignorzia non poſcidentur. 95. 547 Iguoti teſtamentum aliamuè ſcripturam confe- cturus tabellio qua cautioue vti debear. 28. 2 5 kllatione fortunarum domicilium non quæritur, niſt aſßidua in loco mora accedat. 50.& 2. 127 Caεrn in. 143 Llicitum quod eſt, neceſſitas facit licitum, 169.93
Illicitum quod eft, eonſnetudine Iit licit. 169. 93 Illicitè quæſita in noſtris bonis non ſunt. 96. 558 Illicò receſſurus, perinde habetur, ac ſi non yeniſ- ſêt. 45. 74 Immanitas delicli ſuadet, vt inma tranſgrediamur 118. 4 162 Immanitate eatera delicta parricidium ſuperat. 118. 147 Immunitatem ſacri loci non habet, qui ex toco fa-
cro iacto telo, hominèe in brofano loco ſauciauit. 9
71 25* Immobilium reri in toto inre diſicilius permiſ-
Ja efl alienatio, qua mobilin ac ſe mouẽtii. 17. 142 Immobilibus fructus pendentes annumerantnr- 196. 370 Immodicum ſignificat modum exeedens. u 3. 93 Immunes eſſe debent, qui areſcentibus per æftars Juis fluminibus ad noſtras moletrinas Venant. 55. 187 Immunitate ad principum ſtatuas ſacramust ædé confugientes, qui gaudeant,& qui nd. 71. 132 Impẽſa Vtiliter niſi reddat debitor, tollit eredi- tor,& quando. 19 8.
391 Impenſæ Vtiles quæ. i97. 385 Impenſœ quædam moddò neceſſariæ, modé vtiler ſunt. 197. 38⁶ Impenſcæ vtiles quando deducatur& intra quem modum,& quando non:.:i 97. 198. 388 vſq ad num.90
Impenſæ voluptariæ quæ, en quæx earum condi- 110.198. 392 Impenſæ voluptariæ in rebur promercalibus loco DVtilium ſunt,& quare. 19 8.
394
Impenſæ neceſſariæ ab Vtilibus quo ad deductio- nem guomodo differant. i9-⁷. 37 Inpenſæ neceſſariæ quæ. 197. 384.
Impenſis voluptarijjs quæ adnumerentur.; 98. 39 ⅞. cum num. ſeg.
Impenſis in voluptarijs æſtimandu quid ſpecte- tur. 198. 393 Impedimentum iuramento, non amplius, qudm ſemel, probatur. i53. 4⁹4. Impedimenti quomodo probetur, e quibus ca- ſibus her teſi es,& quibus per iurimenti. 132. 491. cum duob. num. ſeggꝗ.
Impedimẽtum dinturnum perpetud comparatur. 151.. 479 Impedimentu cùm lis præceſcit hoc eſt cæœpta aur hræparata eſt, defendi per procuratorem reus debet. 152. 481 Impeditus an&& quomodo, pte ſtari de impedimẽ- to debeat, diſputatur. 153. 496 Vſq ad nu. 523 Impeditus ſua culpa in cauſa ardua procuratorem noꝝn mittit. 106. 21 Impeditus an de impedimento hroteſtari debeat. 155. 523 ·cum num. ſeq. Impediturs venire perpetum habens hriuilegium Procuratorem mittere tenetur, aliter atq; tem- porarium habens,& quare. 14.
427 e cum trib. num ſegq.
. 8. Impeditus perpetuò procurarorem mittere habez neceſſé.15i. 478
5.———
Impediti imuria magiſtratus proenratorem mit- tere nõ debẽét, impediti ſua culpa debent. 106. 19 Impe diti alieno flagitio pꝓrocuratorem no mittit. 107. 29 Impediiti egeſlate ſocentio e Alexadro autho- ribus cõparantur ægrotis. 109. 52² Impeditos in ius venire, au Frocuratorem mitte- re oporteat.15. 471 Imperatoris

1 N
Imperatoris id eſt dei iniuſſu non eſt de praſidio ac ſtatione vitæ decedendum. i4. 106 Imperatores, reges& principes ſunt ſerui dei. iso. Imperare ſibi aut ſe ꝓhibere uemo poteſt. 74. 40⁸ cum num. ſeq.
Imperium in bonis facile eſt. uis. 136 Imperitũ medicũ maritus adhibens vxori ægro- tanti ea defunẽ᷑ta luero dotis carere debet: ac ſi
ſuis ipſam manibus occidiſſet. io. 65 Imperito medieo eredere ſalutem ſuam nolle, non eſt deſipientis. 10. 67 Imperite medicinam facienti caſus mortalitatis imputatur. 10. 68 Improbitate apparitoris poteſt quis in contuma- ciæ diſpendium deduci. 30. 45 Improbitate de ſua aut perfidia nemo actionem conſequi debet.96. 556 Tnpuberes& furioſi fraudem capitalem admit- tere uon poſſunt. 9. 50
Impuberes neg iudiees eſſe, neq matrimonium contrahere mdulgentia principis poſſunt. 6. 9 Impudicitiæ argumentum eit cultus in mulierib. 44. 45 Impunitatem habere non debet inde quis, Vnde pæœna erat expectanda.188. 324 Impunitus eſt conatus tam in ciuilibus quàm in eriminalibus. 44. 8. cum multis nu. ſeq. Impunitum relinqui facinus nocentis ſatius eit, udm innocentem damnare. ¹7. 2⁰3 Imputatur mortalitatis caſus medicinam per im- peritiam facienti. i0. 68 Incendia inhabitantium culpa oriri regulariter creduntur,& hoe quando nõ pracedat. 87. 538 verſ. Porro. Incendij areendi gratia vicinas ædes intercidens non tenetur:& quare. 56. 207. cum nu. 209 Incertitudo pœna liberat:& hoe quomodo proce- dat. 7. 538. Vverſ. Porrò. Incertitudo exeuſat delictum:& quare. 177. 200 cum duob. num. ſeqq. Ineeſti erimen, licet adulterio grauius ſit, leuius tamen plectitur. 73. 4⁰⁰ Inehoatum delictum non punit ur. 42. 26 cum num. ſeqq. vſq; ad num. 35
Inchoatum in vno territorio delittum in alio per- fettum i vtroq ne, an in altero tantum loco puuiatur. oqõ. ci. cum num. ſeq. Incola Pomponio qui. 50. 12 4.& nu. ſeq. Incolas domicilium facit, eiues origo. 49. 16 Inculpatæ tutelæ modum excedens mitius puni- tur. 85. 5²³ Induciæ& bellum æquiparantur,& ideò quod de hello, idem de inducijs eſt iudicium. 23. 230 Indulgẽtia principis impuberes neqiudices eſſe, neq, matrimonium contrabere poſſunt. 5. 9 Indulgẽtia principis, ad ea, quæ animi iudicio fi- unt, qui mtellettu carent, idonei reddi nõ poſ-
ſunt. 5 Infamia ex nullo, quam ex falſi, erimine maior naſcitur.*⁷7. 205
Infamia non notatur locans operas ſuas in feraru Venationem belluæuè, quæ regioni nocet, ex- 7, c e pugnationem, aliudue publicè priuatimuè
Dtile. 89.... 540 Infamia æqus, aut certè magis, quaàm mors terri- bilis eſſe honis viris debet. 205. 473
Infamia cur notentur, qui operas ſuas eum beſtis depugnaturi locât, qui item mercedem recipi- 7
D I. X.
unt. 93. Infames ab honoribus arceri debent. o- f ,56 Infames ſunt vſurarij,& ſempiternis ſupplicijs
damnati. 205. 473 Infantia excuſat delictum. ii7. 14 Infantibus ludæorum nutrices ehriſtianæ in ne-
ceſsitatibus non ſunt deneganda,& quomodo,
18 97. 320 Infirmitas excuſat à contumacia. 106. 2 Inſermitas tam animi, quam corporis, excuſat a
contumacia. 133.. 1 Ingenio, natura, doctrina& inſtitutione, alij alijs
præſtant. 168. 75 Ingenia bona ob mnopiam non latere, intereſt, rei-
bub. 132. 3. 305 Ingredi vetitus, ingrediens non delinquit, ſed
igreſſus. 42.& 43. 26. cum num ſeq. vſq. ad
num Inboneſtumad locum vocatus venire non Sh neceſſe. 14 1. 37⁸ Initurus magiſtratum nomen dignitatis adiyiſti
tur,& fermè rem. 22. 145 Iniuria ex affectu facientis conſiſtit. uy. u4s Iniuria non facta ſatius eſt mori, quam falla wi.
uere. 62. 30⁰2 Iniuria non fit volenti. 180. 227 Iniuria Magiſtratus impediti procuratorem mit
tere nõ debèt, impediti ſua culpa debẽt. 106. s Iniuriam facit iudici vocatus in ius nec compa-
rens. 106. 17 Iniuriam ſacris ſacerdotibus& Magiſtratibus
fattam quilibet vindicare poteft. is ⁴2χ. 509 &ʒ Aum. 19
Iniuſta vis à quocungq adhibita iure repellitur- 55- 200 Inopia à paupertate differt, authore Royzio, quà genus a ſpecie. uiz. 92² Inopia a paupertate quid differat, veteribus opi-
nionibus improbatis, declaratur. u12. 81 Wch ſecundum quoſdam eſt, qui nibil habet in Onis. 102. 74
Inops dicitur, qui nihil habet, non pauper. 112. 83 eum duob. num.ſed—. Inops quibuſdam is eſt, qui nihil habet. iu. 69 Inops procuratorem non amittit. 106. 20 Inſania non arguitur ex nõ implorata medici ope, cuùm mors in bonis ſit, atq; optandis. 4. 104 Inſaniæ argumentum non eſt, medicum non adhi- bere in morbis, qui ſanari poſſunt. 13. 9² Inſani hominis teſtamentum rectè atq ordinsè fa- tium Romæ a centum viris eſt approbatum. i5- 114 Inſidiator iure oceiditur. 6o. 272 Inſontem hominẽ oecidere ſuæ ſalutis expedien- dæ gratia neq diuino neq(anonico iure licet. 58. 2²⁰ Inſcitia cauſidicorum auget laborem ius dicentu. 161. 5 Intellectu, nõ corporis ſenſibus, mentis ſanitus au ægritudo percipi poteſt. 26. Intellectu carentes, ad ea, quæ animi iuditiſu nulla principis indulgẽt ia idonei redditul,s Intempeſtiua reuerentia eft, illud euitribuerè quodl ipſe ſibi competere negat. udo 2 Interdicens bonis lex hona non aufertio. ¹⁵⁵ Interficiens damnatum, dum ad ſupplicium 405
tur, homicidij eſt reus. 57. rit 2
Interire non ini elligitur, qui per wirtutẽ he 9
78 Inſtrulig
„2,Av9 huhee
huqppettt 3 uum ud R Nuipreur 3 dnon, Inteyys ¹ züſßeri naryretad pliſt M huryprenne ee ſua ue Puxyyyer u Wnar N4 Irryyyeran 1„ lumeon Iuenſe 8 luhun Inautenn lueynn Natln TumaDn Nunea A Laa mL- n
zurala
ehinn, heligonp
elhſ
un „ Vectl 1 1, Atelhen
Itaie
umed

r t 1 f— f Wng
Mucin—, 4 ltun ij
A 9'
4.4 2 0 aeag
) T 4
e
2u A 41 6„ 5 2 d
4 31 A, 9 aAnn„ ¼ Kn 9122 4⁷ aſteiem 1 4
4Aα⁴α ☛ 44 6Q ſed Aen 1.1-1
14. imng n
dein, my edi
6. 5 den d a. cri ſctrdot aa 4a
uun ndu i 9
4 acang 4 Kap. 6—
eapencrd ſen& e 4 Herne.un. Aaperidte caid KE* u m adatu,?
2 AIIan 724/44**
[antzitan k«. nuIbu, g*n 1' ausu fetanet e, Lunf 4cEn 4 „are&crditu+ ⸗ nuni erl⁴t † 65 nunts Lains u
25 24 lt/u42 854 4 54
4 4n
.
7; 9*. 6 2 110 a4.„,44ℳ 8 1 . 9, uuda en . fall K“ 30 upen 2 5 8
n 4 19. 1ul4 K Aatl⸗ IN n n 1 1 b. „ 2“— 15e tü 74 9 a N 5 1 14u4* 6 41 Ml
11N D B X.
Inſiructus æqualiter duobus locis,& æqus fre- quens, vtrobia domicilium habet.·i. 128 Inſtrumenti dſus rei pigneratæ minuit ſörtem. 195.. 361 Integritas mentis exigitur non etiam corporis in ijs quæ animi iudicio geruntiuur. 24. 249 Integritas perſonæ tollit omnem ſuſpitionem. 125 229
Integritas mentis in eo, qui teſtatur, iure commun- mi exigitur, non corporis, Tbeutonico autem,
Dtrinſg. 21. 20t Interpellatur alienarum nubtiarum qua pæna puniatur. 86. 527
Interpellantis mulierem aut puellam, alindue impudicitiæ cauſa facientis pœæna tam perfe- cto, quam impe' fecto flagitio. 86. 528
Interpretatio mitior eſt adhibenda in delittis. 119.
165
Interpretatio illa in dubio ſéquenda efl, ſécundis qudam ius commune minus læditur. i9. 161
Interbretationem certam quæ habuerunt, muta- da non ſunt.18. 167
Interpretatione legum pænæ molliendæ ſunt, non exaſperandæ. 100. 594
Interpretatione iuris, vbi quid eſſe ſoleret, non yhi ſct, inſpici. 49. 110
Inserpretum opinio eatenus in foro debet obtine- re, quà legibus eſt conſentanea. 20. 191
Interpretii authoritas eit probabilis, legum autẽ eſt neceſſaria. ꝛ0. 190
Interpretari reſcriptum debet ille, qui condidit. 6. 4
Inutile& nihil exæquantur. 259.
Inueniſſé latronem non videtur, qui eum non ex-
hihuit. 4.2. 17 Iuuitæ nuptiæ nullæ ſunt. os. 572 Inuitæ puellæ oſculum ferens ſtupriné pæna te-
neat rεꝓ. 99. 58⁶ Loannis Domanoui Mednuicenſis Epiſcopi eximia
in iure dicundo laus. 32. 80
ZToanni Luthomiro regio quæſtori conſalenti, bo- na forolinienſis mortem fibi irrogaſſe crediti, bublicari ne deberent, RoyXi reſponſum.. 23
Irregularitas lege pontificia quibus caſibus con- trahatur. 8.ü. 476
Iter parans pro abſente eſt. 96. 79
Iteratione acerbius peccatum redditur. 174. 171
Iadæo egenti eleemoſyna à chriſtiano danda. 1⁷8.
3¹9
Iudæo medico chriſtianus vti non debet. 188. 322
Iudæum eſſe delictum eſt,& quando in Iudæos vindicandum. 188. 331.cum num. ſe⸗q.
Iudæi falſo putant Cbriſtianos ipſis eſſe alienos. 8.
1 325 ITudæi libello repudij ſine delicto vti non potue- runt. 79. 459 Iudæi lege Chriſti tenentur. 188. 3²9 Iudæi ſolis olim(bananæis fœnerare potuerunt, & quare. 174. 172 Tudæi ad ſuſcipiendam Chriſti religionem com pelli non poſsint. 188. 330
Iudæi ſölis Cbananæis fænerare potuerunt,& ſui- um fœnerando auferre, non alienum. 188. 327 Iudæorum cõſuetudine chriſtiani neq in cibo ca- piendo, neq in lauando, neq in habitando vti
debent. 1898. 22²
⸗ 1„. 1 Iudæorum erroy minus deteſtabilis efl, qudm hæ- retieorum,& quare. 186. 313
Iudæorum infantibus nutrices cbriſtiana in ne-
ceßitatibus ton ſunt denegandæ, ee quomodo 187. 320 ILudæorum ſalus negligi d Papa non debet. i86. 312 cum num. ſecj Iudais Sſuras nec princeps ſecularis, nec etiam eceleſiaſtzcus, permittere poteft. i80. 233 Iudaæis fæneranda poteſtatem facere non poſſe Pa- pam, concluditur. 188. 32²3 Iudæis fænerandi poteſtas vtrum ex cauſa publi- cè freri poſsit.307. Iudæis chriſtiani ſeruire non debent. i8 7Ef/! 321 Iudæis fænus exercere nullus princeps ſecularis permitt ere poteſt. 186. 3⁰8 Iudæis ignoſcendum,& quare. 186. 314 Iudæis fænerandi poteſtatem nullus princeps, uec ipſe quidem Papa, facere poteft. i9z. 353 Iudæos rettéiurè Chananæxus fœnerare potuiſſe,
concluditur. 17. 188 Iudæos non minus, qudm chriſtianos tenet Chriſti lex. 183. 183
Iudæos, t nos ipſi, diligere debemus. 18 7 308 Iudex contra conſuetudinem iudicans æquè, atq ji contra legẽiudicàſſet, lité facit ſua. 7⁷42. 407 Iudex& arbiter comparantur.31. 89 Iudex interpretum opinionem eatenus ſectari de- bet, qua legibus eſt conſentanea. 20. 191 Iudex contumaci iuriſdictionem denegare poteiſt. 04½ 50 Tudex ſupplet, quæ deſunt aduocatis partim. 16i. 7 Iudex filio delinquenti à patre oblato ignoſcere debet:& coutra,& quare. 78. 443·cum ſeq. Iudex poteit alijs iudicibus præcipere ne eum, qui ſe contempfſiſſet, andiant. 30. 51 Iadex indul geètior eſſe, qudàm lex, nõ debet. 17. 148 Iudex arbitrando, licet ad vtramuis partem ineli- nare poſsit, ad mitiorem tamen pœænam procli- uior eſſe debet. 100. 589 Iadex ſcire dicitur, quæ ſcit, quà iudex eſt nõ quà Priudtus. 107. 3¹ Iudex ecelefiaſticus eft cognitor, eum creditor fructtus rei pigueratæ imputare ſorti recuſat. 19². 356 Tudex cötrt legem iudicans ſeruata conſuetudine non facit litem ſuam. 169. Iudex qui in arbitrijs modum prætergreſſus, rei grauiter lædit, impune ferre nõ ſolet. 590. 49 Iudex arbitratur, quando fidem teſtimonij pau- pertas minuat. 125. 221. cum nu. ſece Iudex quilibet ſuam tueri iuriſdictionem pænali iudicio poteft. 30. 49 Iudex adabſoluendum, quam ad condemnãdum, promptior eſſe debet. 42. 21 Iudicis in perſona habet locum in litigatore dict. 140. 362 Iudicis ærbitrio relinquitur, pauper qui ſit, niſt lex modum patrimoni definiat. 123. 210 cum duob. num. ſeqq. Iudicis ſententia mox poſt accepta cauſæ acta, bre- uic; temporis ſpatio interpoſita, pronuntiantis non valet. 32. 83. cum num. ſeqq. Iudicis ex contemptione contumacia naſcitur. 106.— 16 Iudicis authoritate poſthabita ſe vindicãäs peccat, Ian interſat, ex odio id faciat, nec ne. 79. 46
. num. ſeq.
Iudici in ijs, quæ ad cauſam à ſe iudicatam perti- Nent, ou credator. 12. 3 Iudici iniuriam facit vocatus in us, nec compa- rens. 106, 1 Iudicis

,
—
ENPE X.
Ludicii arbitrio relinquitur, ad conſtituendum eo loci domicilii, quo quis maiorem hartem for- kunarum fuarum mtulit, quam diu morari ibi debeat. 52. 144.
Ludici pecuniam accipere licet ab eo, ſecundum quem in bona cauſa Vindicauit, ſecundum quẽ verd audicaturus est, nõ licet, ſententiac; zrrita Facla, ipſe falſi tenetur ꝛaceeptamq; pecuniam reſtituere cogitur.& quomodo intelligatur.
7. 533. Verſ.huc pertinet.
Iudici licet ex cauſa pænam legibus praſeriptam
in condemnando non ſequi: quandog grauiore, ſæpe mitiore inflicta. 00. 591 Iudicem dum captant litigatores, montes aureos pollicentur, eum compotes facti deluſuri. 87. 538. Verſcbuc pertinet.
Tudicem pecunia corrumpere tentans licet nec corruperit: corrupri iudicis tenetur:ſiue in bo- na ſiue in mala cauſa id fiat. 8². 488
Indice nõ differente, iuramentum datumno pro-
bat. 100. 4⁹5 Ludices eſſe impuberes indul gentia principis non poſſunt. 6. 9 Ludices nõ minus conſuetudines, quam legesſer- auare debent. 74. 4⁰7 fudices noſtri temporis& lin guam& manus ha- bent venales. 131. 292 Iudicum feſtinatio es temeritas reprehenditur. 32. 81 Tudicium animi in teſtamenti ordinatione marxi- mè exigitur. 6. Tudicinm eo loci ſuſcipere quis non eſt cogendus, Vbi contraxit, inde ſtatim diſceſſurus. 33. 158 Tudicium eo loci ſuſcipere quisq; compellitur, vbi contraxit. 33. 157
Ludicio animi quæ fiunt, ad hæe, qui intellettu
carent, nulla principis indul geutia idonei red-
duntur. 6. 8 Tudicio carens teſtari non bHoteſt, etiam pietatis cautſd. 5. 2
TLudicio pœnali ſuam tueri iuriſdlictionem cuilibet ꝛudici licet. 30. 49 Indicare debet princeps ſummus ex rerum veri- tate, non ex ſide actorum. 38. 233 Iudicandum eit ſecundum iur quantumuis du- rum. 24. 251 Iumentorum vecturæ exoneraut pignus. 195.364 Iuramentum iudice non diſferente datum nõ pro-
bat. 153. 495 Turiſcouſultorum& aduocatorum laus& in re- bub. ſus. 163. 34 Turiſdittionem dene gare contumaci inder hotest. 30. 50
Iuriſdictionem tueri ſuam pœnali iudicio cuili- bet iudiei licet. 30.
Iuriſdictionem recuſans bro recuſante non eft ha- bendus, ante quam ſit de recuſfatione pronun-
tiatum. 4.3. 2 Iuriſiurandai benefccium Heriurug amittit. 97. 538 Verſ. Deniq.
Iuriſprudentia antiqua vſuras hermiſit. i169. 98 Ius aliud publicum, aliud briuatum. ‿4. 508 Ius communis error facit. 169. 100 Ius commane à Theutonico en rebus teſtamento relinquendis quid diſferat. 21. 200 Ius diuinum Papa ſq ad animam& ſanguinem defendere dehet, 192. 354. Ius diuinum humanis conſtiturionibus breſtat, & orbi terrarum dat legem. 16l. 4
lus diuinum princeps alids limitatum Hoteſt ex cauſa limitare. 179. 223 Ius diuinum non læditur decimarum gratia ali- cui facta. 183.— 269 Ius diuinum conſuetudo tollere non hoteſt, ſed bumanum. 177. 196.& nu m. ſeq. Ius gentium aut ciuile aduerſus naturæ& des legem ſlatuere, neq ſolet, neg poteſt. F5. 196 27 num. ſeq. Ius e miles vnde dicuntur. 16½. 2 5.& nu. ſeq. Ius municipale, quod communi aduerſatur, ſtri- Ctiſsimdè accipiendum eſt. 31. 62 Ius municipale continens idem quod ius emu ne, æquë producitur, atq; ius commune, etiam
hi verbis taxatiuis ytatur, aut ſit odioſum.
quare. 133. 312.& num. ſeg Ius naturale à dinino non recedit. 90. 4⁶⁸
Ius nouum impetrans renuntiando efhicere non hoteit, Vt aduerſarius eo adueyſuus ſe non yta- tuur. 83. 4⁰3
Tus nouum cùm quis obtinuit, licet vſu eo nõ ſit,
eodem iure aduerſus eum adueſarius viipo- te t. 83. 491
Ius omne hominum cauſa conſtitutum eft. u. 15z
Ius pontificum eodem, qudò diuinum ſectat,& ei ber omnia, ſernit. 80. 4⁶
Lus rectè dicitur feriarum humana lege indutta- rum tempore: liti gatoribus volentibus, aliter atq; ci lege diuina feriæ ſunt inductæ. 185. 295
Iuris ciuilis appellatione ius Romanum intelligi- tuer. 18. 15
Iuris mterpretatione, vbi quid eſſe ſoleret, non Vbi fit, in/pici. 49. 110
Iuri diuino contrarii, etiam ſi bumana lege per- mittatur, delictum eſt. 798. 446
eum num. ſeqq. vſc; ad num. 447
Iuri dinino naturale& pontificium comparaätur, e idedò d e illo dicta in is ſunt accipienda. 80-
4⁶⁸
Iuri diuino cõgruit, quod fit ex charitate. 80.4 7²
Iure alieno nobis quod competit, qudm quod pro-
prio, infirmius eft. 75. 41 8 Iure Canonico conſuetudo vſuras approbans da- natur. 170. 111
Iure ciuili vettigalis cauſa continetur. S. ¹⁸9 Iure diuino quædam ita prohibentur, vt nunqu permiſſa ſint, ficuti mæchari, quædam contrà,
Vt occidere e furaxri. 60. 271 Iure diuino vetita pontifex ſummus quandoq; permittit. 179.. 224. Iure diuino quod fœænus fuerit prohibitum, 7 quod non. 176. 189 Iure diuino introductum, conſuetudine non tolli- tur. 174. 168
Iure diuino quis, dum ſuam ſalutem tuetur, homi nem iure occidit, contra Accurſium. 8o. 470 Vſq ad nun ³ Iure diuino deſcendit falſi erimen. 1ãU. 207 Iure di uino vetitum humana conſtitutione per mitti non poteſt. 178. 8 Iure gentium, liciti conſuetudine Braiue, 3 oteſt. 174.„„ 12 G nanba eonRitetan ‚ conſuetudine Ma, e non poteſt. 74. d Iura tranſgredi ob delicti immanitatem licet. in8
16² .„, am deum Iuſiurandum a ſimplici loquela ſecundum de 15 nibhil diſſert. 10⁷. 7, 55
ar din. 791 5 ek. 132.2 Iuſiurãdi peccati vinculu eſſè non de 7 Fers
4 1h uans Pyrdl⸗ et, Tcrunpe mudo ue Jnreiunun pro uine Jlan do! 2 IMamzint let 2 Atuſt, ſn: Jlu Jnttuuenan—e
Nuustatent Abr torumſ on tus en tuntdn ren 4 ntteſi e di, niruds ſchun 1,h-9“ Biscere Ayyulamn 2 un M”6, 1dd amnl
Gü prattn) dar 4 „or hi lijibesins Deantn cetey Lernon Iſeunud Lu Aln ntz. Laan ſit 1 „„mon redluu Jedus antrn Mümnus ſerhe 4 Iem eftun„vron ſc u Tesdzupen Wuünn 71 daleſeh zurunme Tegnanien„zundbes
xumuuum
7 /1 4 Lgitunaee elheufe
hantuc nüuuy, naujamt wreyte Lgirmn ah eldunnte lenaua at urem
pe p] fir he d nihil
Reaefe fe,. 7 hAn „FChriihn aun,gu 1 . op he, 9), r( Vtn Kfeint, eſcahes vab holl
. Nao ee Enm
Le-nn 3
Leogn. 4. ¹*rid ſütben
Leſdauan u WRnd⸗ 7„„ ev, Leuſtium ſauthon) „ Cuomang, vich Ler lluma ruann Jetat.ju Lendey, IeYindn Gid
R ieyt, Ler⸗ tan Fiehts
ul 1 Ler fes un 3 lent
nn
8'
er Nani. 42 44 erutg an ſ
8 5

4
1 ND ES
fufturandum eim deferri in probationum inopia ſolet, aut in dubijs alioqni cauſis melior eſt vi- rorum, quam mulierum couditio,& hoc quo- modo intelligatar. 87. S38. Verſ. Derogatur. Tureiurando promittens alicunde non diſcedere, Hro duο εν 33⸗ Iuſtum dolorẽ temperare, diffcillimi efl. 8. 324. Iuſtam vim, à quocunq adhibeatur, repellere non
liꝛcet.55. 200. Iuſte fit, quod aut horitate legis fit.200. 414.
Iuſtitiæ nouerca eſt feſtinatio 33. 92. Iunẽtutem rectè formari, reipub. intereft. 1688. 78.
ABOR creditoris in quærenda pecunia mu-
tuò danda ſuſceptus an mereatur rei pigne-
ratæ fruttus, diſputatur. p. 358. Lapides quandoq;& ſapientes iaciunt. 9. 53.
Lapides m vulgus iacere, non eſt argumentũ fu-
roris, niſi hoc amplius more infanori illud fa- cti probecur.. ⁊:ti nu. ſeq.& nu. ĩ6.& ſeg. Lapides in commeantium perniciem ſine cauſa ia- cere, furoris argumentum eſt. 6. 11. 57. Latrunculatorum ſæuitia reprebéditur. 64. 324. Laus A⁴ſpaſiæ Reginæ.. 31⸗ Lazaro Chriſti miraculo in vitam reuocato, ma- trimonij& hæreditatis ius ſaluum fnit. 4 6. 86. Lectus ad ſeribendi munus pro eo eſt, ac ſi iam
ſäriheret. 22. 212. Leno eſt maritus, vxorem adulterari ſemel paſ- ſus. 115. 120. Legatarius eur fundum in quo habet vſufructã, colere rectè cogatur. 20. 433⸗ Legatario nocere non debet ancillæ legatæ fa- Ctum. 50. 118
Legitima portione liberis relicta, de reliqua ſub- ſtantia paterfamilias pro animi ſui motu, iure nouiſimo ſtatuere potefl 21. 198
Legitirmorum hæredum mtereſl, intempeſtiuis lienationibus aut ſupremis morientiũ iudicijs reri hæreditartari nibil minui, aut de nomi-
ne ac familia exire. ¹8. 169 Ler Chriſti tam Iudæos, quàm(hriſtianos tenet. 182. 267
Zex Chriſti fænerare indiſtincts vetatès. 328 Cer Cornelia captos ab hoſtibus, quaßi præambula hora captiuitatis mortuos finxit. 23. 23 4 Lex diuina vſawras probibens in omni foro vincit. 20 2. 4 diuma aoua indiſtinctè vſuras prohibet. 183. 266 Lex dinina, vt eius author Deus, immutabilis eſt, er in omni foro vincit. 181. 239 Lerx diuma, quæ mæchari vetat, meretrices eſſe Vetat. i. 119 Lex de vſuris lata deleri debet,& quare. 7o. 109.& nn. ſeq Lex humana diuinæ repugnans, ne tune quidem,
cum fertur, Valet. 17⁷0. 116 Lex ehicientem non facientem punit. 42. 14 Lex eft conſultum prudentium. 177. 19 5 Lex licet dura ſeruanda eſt. 192. 349
Lex Maideburgenſium municipalis Valetudme aduerſa laborantibus teſtamenti faciendi alie- nandibe quid, ſine bæredum conſenſu, vltra
res ſolidos aufèrt faculcatem. 16. 129
Lex mmimd. fde religioſis declæratur. 77. 4.35.&
nu. 4.,3 8. G& 4 4.& 4 4.& nu. 4 45.
Lex Municipalis non admittit fictionem. 24. 245
Lex noſtræ voluntati ſe quandoq; accommodat. 53⸗ 16
Lex oppia. 43. 39 Lex Platonis in fæneratores. 173. 163 Lex, quæ delictorum correctio eſt, delictum per- mittere non poteſt. 55. 197 Lex quod non loquitur, loqui, erubeſcendum eil. 20. 192
Lex, quæ de rebus ſuis ægrotos ſtatuere wetat, dura& im humana eſt,& contra aliarum gen-
tium un. IA.. 20 Lex quibus præeſt, Deus præeſſ. i1 6. 134. Lex tam conſuetudmem ſequentem, qudm ante-
cedentem tollit. 19. 343
Lex Saxonica, de alienatione ægroris prohibita malè defendi à duritia poteſt, tantumq quiia ita ſcripta est, ſeruanda eſt. 23. 240
Legis aut horitate quod fit, inſio fit ꝛ0ο0 414.
Legis& conſuetudinis par eſt authoritas 17 8. 210
Legislatorts offtium eſt peccata corrigere, non
mdulgere. 176. 1 194 Legus manu, non executoris plefti Videtur, qui ob ſaum admiſſum plectitur. 7JpPfv⸗ 441 Legis Municipalus verba, verè, non ficté accipi debent. 45. 64 Legis permiſſu exulem occidens, non excuſatur, quaſi legis miniſter 81. 79 Legus præſcriptio quæ continentur, noſtra deſti- natione non mutantur 53. 155 Legis verbis ſeruiendum eſt. 49. 4 8 Legis verbis ſeruire index habet neceſſé, noò ſuam putationem eis præferre. 18. 149 Legis verhis ſeruire in re dubia ſatis eſt. 14 9. 4 42 Legis Saxonicæ duritia defenditur. 22. 221
Legi par eſt authoritate conſuetudo. 723. 406 Legem conſurtudo imitatur, mterpretatur&
corrigit. 73. 40⁶6 Legem domini ſeruus tollere non potefi ¹80. 23 Legem de vſuris ferentes, dictantes aut ſcriben-
tes ſunt excommunicati. 170. 108 Legem qui ferre non poteſt, nec conſuetudinem mducere*⁷·.— 19 4 Legem non habet neceßitas. Ʒ9 243
Lege Chriſti ludæi tenentur. 188. 329. Lege Cornelia qui percuſsit pecuniam, nec for- mauit non tenetur. 4 4. Lege diuima vſuras probibente Papa ſoluere ne- minem poteſt, etiam pietatis eauſa. 18. 246 Lege ea Princepi alios ſoluere non poteſt, qua ipſs hblitus non eſt. 182. 257 Lege Municipali ſtatui non poteft, vt ob aliquod delictum facies hominis deformetur. io0. 597 Lege non conſtat originis cauſa, ſed natura. 50.123 Leges ad ea, quæ frequentius fiunt, adoprantu r.
121. 18 Leges diuino iuri contrariæ, nee eum feruntur, Valent. 173. 159 Leges diuina in fæneratores ænas æternis cou- ſtituunt 173. 149 Leges de vſurus ferre, ſaneire, dictare, ſoribere, nõ licet, ſcriptas; delere oportet. ¹⁷. 158
Leges de vſuris latas& priuulegia ea de re ludæ- us conceſſa, vt aboleant Principes, conſultiſi- num eſt 182. 258 Leges debẽt inrerpreti opiniones regulare. 20. 191 Leges exoſæ præceps iudicium.zz. 8² Leges, quibus vſuræ permittuntur, nec cum fer- rentur, valuerunt. i80. 538 Leges trauſaredi licet in v'ilatoribus parentùm puniendis, quod non niſi ex magna cauſa per- mittitur. 68. 353
X Leges

,—“
——
—õ———
1 N D E X.
Leges vſuras permittentes deleri debent,&y eis Vti non licet. 8. 24 4. G nu. ſecj. Legum authoritas eſt neceſſaria: interpretum ve-
rò ꝓrobabilis. 29. 490 Legum authoritate non poteſt rerum naturd ma tari.4. 176. Legum inuocans auxilium, qui in leges commiſit, non auditur. 96. 557. Legum pæna interpretatione molliendæ ſunt, nã aſperandæ. i00. 594
Legibus quod introdu ci poteſt, idem e conſue- tudine, par enim eſt nõ ſcripti quod ſcripti po-
teſtas. 169. gr. eum nu. 112 Libello repudij ludai ſine delitio vti non potue- runt. 79. 459
Libertatis cuiuſdam ſpecies eſi fuga. i71. 127 Libertoey filio ſemp honeſtaes fancta perſona pa- tris e; patroni videri debet. 75. 423.U& nu. ſed· Liberi parentes patriæ arma inferentes iuſtè m- terficiunt& præmium conſequuntur. 72. 386 Liberi parentibus quandog; diſßimiles. 37. 538. Verſ. Sed Giter eos.
Liberis legatima portione relicta, de reliqua ſub- ſtantia paterfamilias pro animi ſui motu iure nouiſemo ſtatuere poteſt. 21. 197 Lieinij Macri exceſſus. 7. 20 Licitum fit conſuetudine, quod illicitu eſt. 69. 93 Linguam ream aut manum non facit niſi rea
mens. 178. 209 Litem ſuam non facit Iudex, qui ſeruata conſue- tudine contra legem indicat. 169. 94
Literarum excellentia nobilitati generis compa- ratur. i27. 240cum num. ſeq. ſcq; ad nu. 243 Literatorum ad perſonam& militum produci- tur, dictum in nobili. 128. 253 Literatos Sicilia honorat, ideod; ſancta terra exi- ſtimatur. 127. 24 4. Litigatoris in perſona dictum habet locum in iu- dice. 149. 36² Litigatores, dum iudicem captant, montes aure os pollicentur, eum compotes facti deluſuri. 87. 538. Verſ. Huc pertinet. Litigatorise militis ceſſatio cur plectatur: Vera rato. 15 4. 0.& num. 518 Litigatoris quandoqs quandoq apparit orus dicto pmõ cauſa&s pſonari dignitate teſtari. 31. 67 Litigatoribus volentibus feriarum humana lege inductarũ tẽpore rectè ius dicitur, aliter atq cum lege diuina feriæ ſunt inductæ. 185. 295 Lituani ciues, cum deficiuntur ine Theutonico, Ponrtificum e(æſarum legibꝰ VStuntur. 16¹3 Lituani ruſtici exemplum memorabile. 69. 3814 Lituanorum vulgus pronum eſt ad obreptionis ey falſi conſilia. 76. 333 Lituanorũ in vulgo vicinia comertijsch Moſco- rum corrupto ſæpe fides deſideratur 87. 3.538. Vverſ. DOeniq; ij Locans operas ſuas in ferarũ venationè, belluæué quæ regionn nocet, expugnationẽ, aliuduè pub- licè priuatimauè vtile, nô notatur. 93. 540 Locatio operarum cum beſiijs depuguatori, mer- cedis item receptio quare infament. 93. 539 Locare domum fæneratori non licet. 173. 160 Locari non poſſunt, quæ dſa conſumuntur, niſi pecunia fortè ad oſtentationem. 184. 297 Locari rem ſolitam non locanti creditori impu- tatur. 200. 4¹⁸ Locus naſcendi tribuatnè originem an barentum domicilium. 47. 49. 98 Gnu. 116 Locus naſcendi fortuitꝰ originẽ nò tribuit. 4 7,99
Locus& tempus comparantuxr. 22. a1y Locus, quò quis metu compulſus Venit, non m-
ſhicitur: Sed vnde venit. 55. 182. cum nu. ſeq.
Loeus, quò quis tendit, etiam in delictis, non vbi
Jubſiſtat, ſpectandus. 54. 16 T, e e quis eſſe ſolet, inſpicitur: non vbi caſa est. 47. Locus, vbi res eſſe ſolet, inſpicitur: non vbi 8 ſu eſt. 4.7. 94. E nu. ſeq. Locus, vbi quid eſſe ſoleret, non vbi ſit, inſpici- tur. 49. 110
Locus, vhi quid patrisfamilias deſtinatione eſſe conſueuit: non vbi ad tempus eſt, ſectari de-
bet. 52. 148. cum ſeq. Loci religione qui alicunde exire non poſſunt, n rectè in ius vocantur. 145. 4 5½
Loci de inſecuritate, quò quis vocatur, di ctum de loco, ꝓ quem ed eſt tranſeidi, accipi debet.& quomodo mtelligendum. 140. 367.& nu ſeg.
Loco alio, quàm vbi verè peperit, peperiſſe fin- gitur ancilla: ne teſtatoris mens fraudetur. 49. nj
Loco eo, quò ſe quis recepit, poſſeßionẽ emens, an ea re domiciliiũ conſtituere mtelli gatur. 52,ꝛꝙ6
Loco ex ſaero qui, iacto telo, hominẽ ipfano loco
ſauciauit: ſacri loci immunitatẽ nõᷓ habet. 95.551
Loco in proximo qui eſt, is præſens habetur. 22. 218
Loco vno rapta puella, alio conſtuprata, Baldo authore, cognitio ad vtriuſq territorij iudic pertinet:&& quomodo. 94. 54 4. Cum nu. 548
Loco, vnde quis abeſt animo redeundi, etiamſi
diu abſit, abeſſé non mtelligitur. 54, 169 Loco, quo quiſq; contrahit: ibi iudiciui ſuſcipere compellitur. 53. 157
Loeñ ad peſtilentẽ vocati e nõ venientis iuſtus eſt metus, etiam ſi ſemel venerit, nec aliume 3 mittere cogendu. ii. 369. cum duobꝰ nu- ſeqa.
Locum naſcendi filius nã ſequitur, ſed parentuim domicilium. 49. 1ti. cum num. ſeq.
Locum naſcendi fortuitum in filiorum origine nõ
ſpectari: ſed domicilium parentum: crebrior ſententia eſt. 55. 181
Locum in eum non veniens, quò venire tutũ non eſt, etiam ſi per pactum, eò venire promiſißet: liue ſibi cauſæ metuat, excuſatur. 39. 359. cum
duobus num. ſeqq;
Locis duobus æqualiter inſtructus&e æquà fre- quens, Vvtrobiq domicilium habet. 51. 128
Locuples ſit teſtis, an egẽs, multi mtereſt. 25. 215
Locupletari dã nemo ei alterius iactura. ¹7⁵. 179
Loqui ſine lege, erubeſcere debemus. 20. 192
Lucretia Vim à Sexto Tarquinio paſſa dedecorus impatiens ſua ſe manu occidit. S.
Lucrum non intelligitur, niſi omni damno dedu-
(cto. 204. 4⁶⁵ Lucrum quæratur, an damnum vitetur multùm intereſt. 55. 192
Lucrum ceſſans rure petitur, non modò damnum emergens. 175. 184. cum tribus nu. ſii. Lucri ſpe mutũ dat, beneficin eſſe deſſinit. Uεν Lueri hominib. ad ſe mutuo datd illettu fauiio ctor ey alij reſtituere pauperibꝰ deben. 668.96 Lugendi nõ ſunt parentes, qui ad pattiam ei—
dam venerunt. 72. 3 Lyſandri ditlumde muliebri cultu. 44.*† M. AOIS TRA TV S etiam ſummus ſi
i faciat 274
Magiſtratus
quid non iure moreh Lyraun iure occiditur. 60.
nimunls i
taturus
1 Au Eniu, Vagl’a,
:1. 110 H 79 Ma ilan vſen Thaner, V⸗ . NA L MNaſteu S A
N2. ftorn Gmtſd 18
1— pe Alarstantn kun, d22ſ hedit, PeyD d 1 1 1 itthltd rS 0 Negu⸗ 8 Fn Wrgten Nn, Mnfunies eiu 1
Aadre. Martran 1 nat pan mac3
7 AuA
d,7 No lagen Uuin) ugranlten hertdnie Ma laun dreluu miund zuſufi Auſdant 4.44 Ngihus unuſ dhle 7 un. Nagnlupe zeiut Azuta kerdit pfede Nagun Ki ng guit,
M aqnrnsſ imnem iigat Mamumm un
rdlitun Nlagum a Wfet
M1en Mlagmm an mllitn rcedem ayren
Maehhan bnunn
6 dah, lun, naftué⸗ 1 lue er P e„ . 7Ilato Se firn Ab s Alte lal fbei 100 Mh 1 hi otue 3t d 7 3— ala gue. ſant eTrauſgn uttn NMahme hen nüa dis 1 et laibonite drgg. we e anut „A. 2 e9. luljeris, N e tumſhnae 3 prece d 55 lanug fe dndan den Aanu a fis 81 ſey Vualamn 3 16 analezu, e 1 5 15 umad, 8 4½ a⸗ 5 d8 de ut Kaut, 4 4N, ä ductueyſ⸗, lag N aherce,. ſu

* 1.147— v , n Sei verecer A 79 4 5
44 eteſtaenm A 1, S21 nureeeyit nia kaumn canſtitatrena
N 1 ¹ 2 1 rnd e uffo tela, land 2
Mndcimmanci nremiueſt u t a vrr Tchespa?4, Awh in tere, cepnas ad va a tunet: C manedo.4. a rit deſtari n 140 t, deſeun utel te (a³l ρ☚φι ubitha
A. u.
44 rumi vacatiW a ntI, H⁴&ιτετð 2
IrrrE CAEHA 144. 36),
a Atuε νυ⁴ ¼/. mcban 43.
141⁴ Itatus a
cuu S.
n nIn nus veuen ſu!
enan)e')ectan
„Huυ εανεta, H . 19
(asdat eadltter A
vtrtbig damiculnes
. 7, HueI t tFth 4negt, E,— euncs reescs eMe e.ralece4n 1ree, u 4 du l4 dl To 6 At „uAAA Ann rI1247 4 6 5 71 es II 4 2 u,Arnd 3 61 6 20 4 4 1 er 4 7 41 art/t—, . 1149 4 6 7,7..— n 2 7 1. auss f 1 „AaM 4 4 1 n⁴⁴ n240 1 44 us' 141* /Amn a VW. 1 21 EAI“ 447 ₰ 4 182' 1 TTI69 g1 111727 u ℳ0 6„utA“ ⁴ V 41 2.* 1⁵☛■ 1⁴
* T 1
d: ed dunacuan* 2
7, 2 1
1N D E X.
Magiſtratus, qui alioquin ob necèſſariamabſen- riã mandare ſuam iuriſdictionem alij poteſt, nõ abfururus diu eo beneſicio, non vtetur. 46. 77
Magiſtratus vim miuftam inferens repelli po-
teſt. 55.— 200 Magiſtratus ad abſoluendum, qudm ad condem- nandum, promptior eſſé debet. 4². 21
Magiſtratus, cum furtum rei etiam modicæ lege Municipali fuſpendio punitur, poteft mitiore pœna electa, capiti furis parcere. ioo. 592
Magiſtratus in iure dicundo non minus conſue- tudines, quam leges ſernare debent. 743. 407
Magiſtrats cuiuſq ad cobreitioné id tanti ptinet, & mtra eius territoriũ perpetrati eſt. 95.549
Magiſtratus iiuria impediti procuratorẽ mutte- re nõ dehent: impediti ſua culpa debent. 106. 19
Magiſtratum miturus nomen diguitatis adipiſci-
tur:& fermè rem. 22. 213 Magiſtratus perpetui rectè in ius Vocantur,& qurνε.45. 411
Magiſtratus aut alij qualibet poteſtate præditi, mat rimonio vim adferentes gmauiter puniun- kur75. 4²¹⁶
Magſtratus ad placitum poſiti, vt herpetui ma- giſtratus, ſember conueniri poſſunt. i4s5. 4ʃ³
Magiſtratus minores in ius vocari poſſunt, maio- res non, niſi depoſito officio: præterquam qui- buſcam caſibus. 44. 49.& num. ſeq.
Magiſiratibus miuriam factam quilibet Vindi-
care poteſl. 154. 509 Magnitudo cauſæ ex quo æſtimetur. 106. 22 Magnitudo delicti ex dei offenſa maiore aut mi-
nore Vindicatur. 73. 399 Maguitaudo ſupplicij magnitudinem delicti ar-
gait. 66. 341 Magnitudo delicti non ſemper ex grauitate pænæ
ar graitur. 72. 388 Magnum& paruum dicitur idem aliò atq; alio
relatum 112. 102
Magnum ad aliud refertur:& contra paruil. 112. 7s.& num. ſeq.
Magnum alioqui modieum appellatur ex quali- tate herſonæ aceilpientis. 10⁷. 25 Maꝛeſtatis re eſt, qui violat Aſylum. 171. 124. Maideburgenſinm lex Municipalis aletudine aduerſa laborantibus teſtamenti fatiendi alie- nandiuè quid, ſine hæredum conſenſu vltra
tres ſolidos, aufert facultatem. 16. 129 Malæfidei poſſéſſor tenetur ad fructus, qui perci- bi potuerunt. 208. 420 Mala, quæ ita mala ſunt, vt mala ſint ſemper, nul- la ex cauſa committere debemus. 57. 212 Malos& bonos omnis ætas habuit. 91. 346 Malis hominibus purgari prouinciam publicèà in- tereſt.ioo. 599
Mandatũ ſé à principe habere aſſérenti, quamuis nulli etiã dignitate prædito eredatur, nobilis tamẽ præcellétis fidè ſequi, honeſtũ eſt. 108⁸. 48
Manus arida non eſt pro manu. 134. 328 Manus ad amputationem damnato manus, qua Valet, non arida amputatur. 129. 259 Manu legis, non executoris plecti videtur, qus ob ſuum admiſſum plectitur. 78. 44¹
Manu red aut linguã nõ facit niſi rea mẽs. ¹⁷8.209 Manus aduerſus aliquẽ leuas, uaſi percuſſurus, licet nõ percuſſerit: iniuriari tenetar. 83. 497 Manus aduerſus clerieum leuans,& eum ns per- cutiens, etiam prohibitus, non eſt excommuni-
catus. 43. 34
Manus ſibi adferenti admiſſum lege vin lica=
kur. 10, 5 5 Marcus(ato, priuſquam mortem ſibi conſciret, bis Platonis Phædonem perlegit.⸗. 44 Maxcus Perpenna homo peregrimus, Romæ con- ſul ereatus. 48. 1065 Maritus vilem adulterum cum xore repertum occidere iure ciuili nõ poteſt. 78. 448
Maritus vxori ægrotanti medicum imperitum adducens, ea defuncta, lucro dotis carere deber
ac ſi ſuis ipſam manibus occidiſſet. a0. 65 Maritus ob famem dotem alienare poteſt: ex alia neceßitate non poteſt.50. 256 Maritus vxorem adulterari femel paſſus, leno eſ us, 120 Maricus vvori ægrotanti medicum nõadhibens, ea mde mortua, dotis lucro prinatur. u. 71 Maritus vxorem ac vilem adulterum occice e iure diuino non poteft. 78. 443
Mariti amiſi domicilium retinet vidua. 48. 02 Mater, ne filios cauſa famis ſtrabat, iterpreta- tione magis, quam verbhis conſtitutionis ex- cluditur. 60. 266. cum nu 268.& 269 Mater, licet ſemper certa ſit, filios tamen famis cauſa, vt pater, alienare nonpoteft.;s9. 24 Mater, quæ per ſecundas nuptias atutela libero- rü excluditur, Ponſalibus contractis non idem
patitur 42. 29 Matris interfe ctor, quàm vxoris, leuius punitur, & quare. 72. 390
Matriculæ qui non eſt inſcriptus, etiamſi det li- teris operam, non eſt pro auditorer exemplo mi- litis in numeros non relati. 4 8. 4 25. nu. ſe—.
Matronæ honeſtæ,& quæ famæ est integræ, teſti- monii non repellitur. 87. 538. verſ. Qurmobré.
Matilda 30. paſſuum milia agri, aliquantulum eerræ vocauit. 106. 2
Matt hæus(urtius medico, eum ex pleuritide la- boraret, paſſus eſt eontra ſua placita ex commu- nibus traditzonibus ſecari ſibꝛ enam. 2. 84.
Matrimonium inter eos, qui indiuiduæ vitæ pro- poſito non copulantur, confirmari nulla ponti-
ficis Maximi aut horitate poteſt. 6. 10 Matrimonium in nouiſßimo vitæ tempore recta costrahitur. 24. 250
Matrimonij contracti argumentum nõ eſt in mu- liere anuli geſtatio. 9. AMatrimonij caufa ſemper pᷣeipua habita eſt. 29. 42 Matrimonij& hæreditatis ius ſaluum fuit Laza- ro chriſti miraculo in vitam reuocato. 47. 87 Matrimonio vis Vitium adfert. A22. Matrimonio vim adferéètes mageſtratus aut qua- labet poteſtate pditi grauiter puntuntur.. 571 Matrimonium contrahere impuberes indulgen- tia principis non poſſunt. 79 Medicinam pauci Romanori olim profeſsi. u. 79 Medicinam per imperitiam facienti caſus morta-
litatis imputatur. 10. 68 Medicam artem Archagatus Romanis inuiſam fecit. ui. 77 Medicæ artis(ato Oſor. u. 78
Medicus, qui ægrum ita bonæ valetudini reſti- tuit, vt ea non diu vtatur, patta mercede ca-
rere debet. 46. 85 Medici opem non implorans æger inſaniæ non ar- guitur,& quare 14. 10%
Medico, cuius inſiclias quis timet, cniuſne auari- tiam ſc ſpectam habet, fuam committere ſalu- tem non eſt ſapientis. 12. 89
X* Medico,

IN DE X.
Medico non obtemperans ægrotus ſuæ non eſſe
mentis quibuſdam creditur. 7. 15 Medico ægroti non Vna de cauſa non obtempe- rant. 14. 108
Medico non obtemperans non eſt habendus inſa- nus: quamuis mors in malis numeretur, 4. 105 Medico imperito eredere ſalutem ſuam nolle, non eſt deſipientis. 10. 67 Medico non obtemperantis ægroti quando alie- natio mentis arguatur,& quando non. 10. 63 Medieñ imperiti adhibere in culpa ponitur. 12. 88 Medicum non accerſens cur non audiens furere
non præſumitur. ¹l. 72 Medicum non adhibere in morbis, qui poſſunt, non eſt argumentum inſaniæ. 13. 92
Medicum non adhibens maritus vxori ægrotan- ti, ea inde mortua, dotis luero priuatur. i. 7¹ Medicum nonadhibens ægrotus in culpa eſt, non etiam furere præſumitur. io. 69 Medicum non accerſens æger, qui cognita morbi grauitate moriturum ſe inde mtelligit, repre- hendi non poteft. 1z. 90.& nu ſeq. Medicum /ſe profetenti, cùm ſit periculum in nul- Io mendacio maius, ſtatim creditur, adedò blan- da ſperandi pro ſe cuiq dulcedo eſt. u. 81 Medicum imperitum maritus adbibens vxori ægrotanti, ea defuncta, lucro dotis carere de- bet: Vt ſi ſuis ipſam manibus occidiſſet.10ο. 6 Medicum malum ægroto adhibens pro homicida eſt.io. 64 Medieco Iudæo ehriſtianus vti non debet. 188.,322 Medici nilitum militari gaudent priuilegio.& quar 150. 46i. cum nu. 464.& ſeq̃. Medicorum auaritia. 1i. 77. vſcph ad nu. 182 Medicorum non dei opem in ſammo pedum dolo- re implorans Aſa rex repre henſus eſtz. 8 Medicorum profeſsio Carminibs poëtarum dam-
nata eſi. 12. 87 Medicorum ſectæ variæ. ui. 83 Medicorum mercedes. 79. cum nu. ſeq. Medicorum auaritiam vr expleant, ſumptus non
modicus eft ægrotis neceſſarius. 19. 177 Medicorum ſingulare vitium eſt famam nomi-
nis, nouitate aliqua aucupari. 11. 9²
Medicis poſt Catonis exceſſum Roma diu caruit, Hauciq; Quiritium poſtea eam artem attige⸗-
rant. 11. 79 Medicis multæ gentes non vtuntur. ¹n. 75 Medicis vti Roma cæpit anno ab vrbe condita
quingenteſimo triceſimo quinto. in. 76
Medium ei extremo, cui proximè accedit ‚ attri- buitur. 23. 2²29 Mendacium maius eſt peccatum, qudm fornica- tꝛ0. 181. 250 Mens teſtatoris in teſtamentis ſpetlanda eſt. 162. 15 Mens teſtatoris ne fraudetur, ancilla alio loco, quaàm vbi vere peperiſſe fingitur. 49. u7 Mentis eſſe ſanæ teſlatorè initio tabularũ tabellio ſcribens hidem non facit. 27.& 28. 1&.& 8 Mentis ſanitas aut ægritudo intellectu, non cor- poris ſenſibus, percipi poteſt. 26. 7 Mentis integritas in eo, qui teſtatur, iure com- muni exigitur, non corporis, Theutonico au- tem vtriuſq. 21. 201 Mentis eſſe ſanæ in dubio homo ſecundum naturã
præſumitur. 15. 119 Mentuis eſſe fanæ quiliber præſumitur: idc; ne- zant ineumbit onus probandi. 29. 23
Mentus ſe eſſe ſanæ in publicas tabulasre ferri, ali-
quo poſtulãte, tabellio id facere no poteſt. 27.10 Mentis aliẽatio nõ tam ex factis dittiſuè, quamex faciendi dicendiuè cauſis depræhẽditur. 10. 58 Mentis mtegritas exigitur, non etiam corporis 2 ijs, quæ animi indicio geruntur. 24. 249 Mente captus a furioſo differt, qua genus à ſpe- cle. 115§. 120 Mente captus quid item demens. 34. 325 cum duob. nu. ſeqg.
Mente capti& dementis eadem eſt ſignificatio. 33 6, 333 Mente capti e; furioſi quibus comparentur. 134. 329.& nu ſeq. Mentio à principe in vna ſcriptura alterius facis probat. 28. 28 Mentionem in vna ſcriptura aliterius à ſe con- fecta facienti tabellioni fides nõ habetur. 28. 2y Mentiri hominus ſéruandi cauſa, quam eꝛus redi- mend gratia fœænerare, cur minus eſt delitum
182. 252 Mentiri aut horitate pontificis non licet yt nec animam occidere. ¹81. 249 Mentiri, quam fornicari, maius eſt crimen.x& quare 73. 39⁸ Mentientis, quam fænerantis, minus eſi delittum 181. 248
Merces an integra debeatur Doctori metu peſtis diſeedenti,& quid in alijs operarum ſuarum locatoribus. 4 2. 384
Mercede patla carere debet medieus, qui ægrum ita bonæ valetudini reſtituit, vt ea non diu Dtatur. 46. 85
Merces alienas ſuarum ſeruandaru cauſa in mare proijciens magiſtro nauis tenetur. 56. 208
Mereedes medicorum. uu. 79. cum nu. ſeq.
Meretrix& hiſtrio ex ſuo quæſtu decimam ſolue- re poſſunt, ſed eam eccleſia non recipit,& qua- Fe. 183. 270
Meretrix ex ſuo quæſtu decimam ſoluere,& elee- moſinam dare poteſt, fænerator ex ſuo quæſtu non poteſi. 179. 219
Meretrix eſt mulier, quæ ſe vni miſcet abſq pre- t¹0. 116. 121
Meretrix quibuſdam eſt, quæ pluſquam tribus& triginta hominum millibus ſe miſcuit. u. uun
Meretrix Baldo quæ. 1¹5. 133 Meretrix quæ verè dicatur. 115. uu¹2. G& nu. i18. G³ 121
Meretrix vnde dicta. 115. 11 4 Meretrix cogi debet diſtincta ab alijs veſte vti. 116. 125
Meretricis nomen vno compreſſu quæritur. u⁹. 115. G ANlt. 120 Meretrici ſtupri mercedem perſequenti attio non datur,& in qua meretrice intelligatur,& qua- re.178. 213. cum tribus nu. ſeq. Meretriei quod datum eſt non repetitur.*⁷½. 2us Meretrices eſſe, Vetat lex diuina: quæ mœchari Petat. 115. 119 Meretrici inſtituti& fæneraticij comparuin 179. 217
Metus mortis& eius malum. 142. 376 Metus amittendarum omnium fortunuum mè tui mortis exæquatur. 64. z8 Metus multorum eſt amius pœna. 73 396 Metus eft iuſtus ad loeum peſtilentem Seſarre, in eo
nõ venientis:etiã ſi ſemel venerit, neca mittere cogendü. 141. 369. cum duob- nu. ſeqg.
Metu peſtis doctori diſcedenti an untegra merces debeatur
jdeun nilindl um A ain ensae Nauyo muein
Lhl) dnn
Jhrupeſt kun lnue h-, ,4 tesr 1179 Nletunat e, Nheel Pi-e, fentifis fenunlehe Nie, eri K Mielech„ 4, e,. dllhn MNes 83 5 „oe 94 N 0 9 Miles he A 98. Aier eiee Pn fand, guii R Aufs lun 16, e lac de deatulſun Aluntae urem- A. Ahnre ltes ciher Vuſechi donte utatu em at, de ungal ays man uan fenlſedh gt
Nunaat xrri la ratio Nulits ir Aumninſon 102. Nini zuatunntca tu, Muutm n vönuang lt dtusg anChuns Nuu K vu huntu e ſeeae feeuu U „, CnN P-2e,— Nun d ſmye laiu
ℳ
ek 3
NMauum 5 MoH, da uus Nlum ar, neu huira fauzura 1at Gnayrocedu ’ 88 in unite ant. Dhn ſitun Raure g aruuug, Tande uſpy, nas WMngſ
am& Nrune. ſuaal n Un nalze
A um deſti
4 ſenn tter 8 3 lilung neſinn ba nae ſemne, ruiſ tehalnut⸗ Midjeu
duceh 4 um Uemun)
„, A 4„ 7)
Caljſg* Aun)
d 71.- leunh 3.
1om /„ 9 Luchan em NI,,I ,, lacltung inu 5 m
N
Cairryen F uuad ſhulta 3 ſcruns
7a e12 bp ae ina
Nod,

Lar. G n 4 4 9 0 8 on) eu. 4 9 ar 1, 17 aſt 1 Iacbe 1, n. 1A Näun 3 1 p rſa h — Whr. a e 4 en dn 12 l0
ct. 7
uß ſhe
14 e:;. Nn Wmſe e K. n l 6 1 1 u4(rhtn 1 ereraaheag. n une mnn ſeraenaten. A en entnan, as 1 Aunate zeun v an. auerr. 15n A& ucan 1
—
Tin, um rrerata
1 Ia mpu debecn ra, V udnul ſ
Mrne deden
44 atun ran ſendj d cn irn aussf 14 nrüryran l.„ Tkimtrſasas ³ aant, ſdtan cecleut Hh .- u atia den aan dure uttſt, fer
1
1 c.. 3 1nae fat 1 † 1 8
aha Tame, e n aAm 1„ 1A4N Sa*. 115 1 T 7 411
1 3
E 1 ve t.
4 1 werced] weretrts3 3
1 4. 9 zeim!„ 14 4 4442 A
t „114 4 4.u. a 4* 1 nd
aAuℳ S
7 4
4* 84„,64
2 5
2 r; 7
I. N D debeatur, e quid in alijs opehtrum ſuarum lo- catori bues. i4 2. 384
Metu peſtis diſcedens alicunde excuſatur, omnia qie ei iura ſalua ſant. 1. 37 4. cum num. 376
Dſc ad num. 381
Metu peſtis diſcedens alicunde an Vicarium re- linquere debeat. 144.2. 382
Meruunt parentes filgs magis, quam ſibi. 68. 358
Michaeli Rabaſt inio iura Muncipij ſui fibi aſſe- renti facilè aſſenſus Royus. 114.
Mielecij in Caſtris diſciplina 140. 364
Miles c ius nde dicuntur. 25.& num ſeq.
Aliles parum diſtaus à Pagano priuilegio caret. 128. 256
Miles teſtamentum falturus iure Saxonico ali-
quiduè alienaturus quibus viyibs eſſe debeat. 16. 130/Cum quatu. num. ſog⁹̃.
AMilese in ius vocatus quando hic ad indici, ille
ad commeatus diem uon veniens: ducs& Hræ-
torem contemnere dicantur 154. 915
Miles centurioni ſe caſtigare volenti quoguo mo- 7
tat, conſulto frangens capite punitur, ot& manum m ferens ſe caſtiganti.5 6. 203 Militis& litigatoris ceſſatio cur ploctatur, vera
ratio. 154. 510.& nam. 518 Militis Vocabulum iuriſconſulti vario deriudt. 162. 19 Militi ſuorum gratia extra caſima vagato parci- tur. 76. 4²9 Militum ad perſonam ey litteratorum produ- citur, dictum m nobili. 128. 253
Militum priuilegia tribuiitur eorum medicis& Vxoribus caſtra ſecutis&; quareiq. 46¹ eum num 4.& ſeg. Militum ratio ſemper legibus præcipua habita Qf7. 17. 139
. 4 1 Lr Minæ nudæ imbunitæ ſunt. 85. 4⁹5 Minis pax reſcinditur. 83. 494.
Minores magiſtratus in ius vocari poſſant: maio- res non, niſi depoſito offieio præterguam qui- buſclam caſibus. 14 4. 409.& num ſeq.
Miraculi loco eſt, cum mulier donat. 87. 538
verſ. Eſſe quippe. Minutia virgo veſtalis. 44. 49 Miſerum eſt amittere. 190. 340
Mobilium rerumaae ſemouentiu in toto iure fa- eilius permiſſa eil alienatio, quam immobiliũ.
17. 14 2 Modicus in muliere ornatus pudicitiæ argumen tum eſt. 44. 5⁰0
Modicum vulnuſculum V lpianus paruo dixit & alij ſimiliter alia. 3. 89. vſc ad num. 95 Modicum pro pauco ſumitur. i13. S6. cum nu. ſeq. Modicum mediocritatem ſignificat, vt immodi- eum modum excedens. uu3. 98 Modicum perſe non dicitur. uuz. 100 Modieum appellatur, magnum alioqui ex quali- tate perſanæ aceipientis. 25. Modicum quid. 119. G& 120. 167 & nu. 20. vſq; ad num. 209. Modici verbo, quod parum eit,& quod paruum,
figuifecatur. 113. 88 Modici appellatio lariſimè patet. uuz. 87
E X. Modicõs dixit, amplißimot regni ſai ſines, An. tiochus Aſiæ rex. i13. 24B.. Modus quid. 99 Modum culpatæ tutelæ excedens mitius puni- tus r. 85. 523 Maæehari lex diuina quæ vetat, meretrices eſſe DVetat. 115. 119 Mœchari dt ex aliqua cauſa liceat, nulla humana authoritate itroduci poteft. 61. 280 Mæchari& naturæ& Dei lex vetat. ô² 294 Moœchari ita prohibetur, vt nunquam permitti hoſsit.6o. 271 Mænia demoliriiußsid olientes ea, ealia poft moddò extruentes parn. non videntur. 4.5.69 Momentum Platoni tempus nõ ſignificat. iat. 198 Momenti verbum cum quodam temporis laxamẽ taaccipitur. 120. 173. vſch ad nu. i⸗]⁷ Momenti fuſior ſignificatio ad plurium dierum demonſtrationem. iz0. 178 Momenti verbo punttus ſignificatur. 9. 168 Vſc, ad num. 192 Momenti definitio ab Accurſio tradita confuta- tur. 121. 187 Momenti vaga ſignificatio. 121. 189 Momento quod jit, confeſtim fit. 121. 190 Mons paruus e& miliũ magni appellatur. i14. i0r Mora in locs breuis non conſideratur. 4§. 73 Mora in loco breuis nulla in iure inſpectio eſt. 53 163 Morbus qui Sabino definitur,& qui excuſetur. 138. 34 4 ·um uum. 348 Morbus Sonticus ſecundum legem i2. tabularum diem diffundit. 138. 345 Morbus neceſſariorum excuſatur. 139. 35² Morbus Sonticus qui Iauoleno,& qui luliano. 138. 3 49.·& num. ſq. Morbi præſumuntur diuturni. 38. 347 Morbi diuina Voluntate yarijs ex cauſis hommi- bus accidunt.iz. 93 Morborum ſingulorum apud Aegyptios ſngulz fubre medici: contra quam hodie vbiq fit. 11. 74 Morbus contra legem diuinam introductum non conſuetudo, ſed ſurpatio& corruptela appel lari debet. 1⁷4. 167. cum num. i69 Morbus bonis præditi plebeij inter Viles uon ha- bentur. 87. 538. VerfHuc pertinet. Mori optauit Paulus Apoſtolus& eſſe cum Chri- ſto. i4. 103 Moritur ſapientißimus quisg æquiſsimo animo, ſtultiſcimus iniquiſsimo. 13. 95 Morituros mortuis comparari, per fictionem ac- ceptum eſt. 24. 246 Mors cuſtodiæ tam, quàm manu ſibi ipſa eonſeiſ cit, qudm quiæ caſu accidit, præfectum carcerir onerat.58. 226 Mors& ſi in malis numeretur, qui medico nò ob- temperauit, uon eſt habendus inſanus. ia. 105 Mors in bonis cum fit, atq; optandis: ex non implo- rata medici ope nulla arguitur inſania. 14. 104 Mors nulla eſl, Homero teſte, quam fame enetto-
rum, gcerbior. 6o.. 263 Morti proximus mortuo comparatur. 20. Mortis merus& eius malum. i4 1. 375
Mortem ſibi conſeiſcere ſine cauſa adgreſſius pu- niri debet: etiam ſi prohibitus nihil peypetra-
uit. 9. 48. G49 Mortem ſibi homines non ſemper ex furore con- ſciſcunt. 14. 107 Mortem ſibi conſciſcentium bona quibus caſibus fiſco yindicentur,& quibus non. 7. 22
b X u⁴ Mortem

1 D E X
Mortem ſibi conſciſcere quis ex cauſa legibus di- geſlorum probala potefk. 9. 54. Mortem fibi conſciſ endi permultæ cauſc eſſè at- que innumerabiles poſſant. 7. 17 Morte extinguitur pœæna regulariter. 68. 351 Morti feraægritudo varꝛè deprehenditur.. 91 Mortiferum vulnus e&s Mud dicitur, tam medi- cis, quàin iuriſconſultis quod non ſemper mor- tem adfert. 24. 24,2 Mortifers Vnulnerati, etiam voce amiſſa, rette teſtamentum faciunt. 2. 24. Mortifers Vulneratus, poſtea inde mortuus, eum vynlneraretur, nô cuùm Verè extinguitur, mor- tuus intelligitur. 23. 238.& cum num. ſeq· Mortiferè vulneratos mortuus exæquari, non eſt per omnia verum. 24. 247 à
Mortiferè bomine vulnerdto, ruina poſtea inter- 5to, qui Vulnerauit: ſeedi nõ tenetur. 24. 243 Mortiferè a ſe vulnerati teſtamentum noxò edn quama furioſo, ſed tanquam ab ægroto factum vltra trium ſolidorum ſummam ꝛure Saxonico non Valet:& ita pronuntiatum eſt.24. 25 Mortalitatis caſus medicinam per imperitiam fa- cienti imbhutatur. 10. 68
Morſus dicitur vſura Hebræis. 190. 341¹ Mortuo comparatur morti proximus. 22. 220 Mortuorum loco viuentes haberi, non eſt abſur-
dum. 23. 233
Mortuis morituros comparari, per fictionem ac- ceptum eſt. 24. 24.6 Mortuus dici non poteſt Homo, quàm diu in eo anima efſt.24. 245 Mortuus& mor ſuſeitatus pro non mortuo habe- tur. 46. 86 Mortuns es poſtea ſuſcitatus matrimonium hæ- reditatem& ſacerdotia recuperat. 41 87.&'88 Mortuis æquiparantur, qui grauiter ægrotaut, tanqudm morti proximi. 23. 228 Mortui filij, qui per gloriam in perpetuum vinue- re intelliguntur: parentibus proſunt. 23. 23 6 Mortuus homo punitur ob atrocitatem delitti. 6 350 Mortuos finxit lex Cornelia captos ab hoſtibus,& apud eos defunctos, quaſi præambula hord ca- ptiuitaris deceſbiſſent. 23. 23 Mortuis exæquari mortiferè vulneratos, non eſt
per omnia Verum 24. 247 Mortuis deportati compardntur 23- 235 Mox reuerſurus propræſente eit. ꝙ5. 75
cum num. ſeq. 8⁶
Mox extin ctus pro non nato eſt. 46. Mox poſt natiuitatem extinctus, ac ſi diu ſuper- ſtes fuiſſet, quaod ad ſucteſgion em tranſmitten- dam attinet, babendus eſt. 47. 87 Mox profeſſurus pro profeſſo eſt. eumq; violans eſt anathema. 22. 210 Mox poſſeſionem amittens poſſéſcionem adem ptus non videtur. 46. 82 Mox ſuſcitatus pro non mortuo babetur. 4 6. 86 Mox vendens,& emit, emiſſe non videtur. 4 5. 71 Mox rediens è fuga, fugiſſé non videtur- 4†. 67 Mox perdens, quod adquiſiuit, nihil adquiſiu iſſe Didetur. 46. 84. Mulier vnius commertio contenta rogi nõ debet diſtucta ab alijs Veſte Vei ficut meretrix. uis. 125
Mulier ſui eopiam uni faciens, teſtis eſſe poteſt: quæ pluribus, non hotest,& quare. us. 122 & num. ſeꝗ.
Mulier tam quæ ex alieno, quàm quæ ex ſuo viro concepit, excuſatur à contumaria. 109. 59 Mualier proſeripta adulterari non poteſt. é⁰. 291 Mulier, quæ ſe Vni miſcet abſq; pretio, pro mere- trice ert. 116. 121 Mulier proſcripta oceidi poteſt. 61. 281 Mulier in iure militiarum hoc eſt in feudo, teſtis eſſe non potet. 87. 538. Verſ. Derogatur. Mulier in cauſis erimmalibus de iure(anonico teſtis eſſe non poteft. 8. 538 verſ. Quamobrem. Mulier, quæ pretio illecta ſui copiam jecit, vim baſſa videtur. 87. 538. verſ. Denigq. Mulier in teſtamento teſtis eſſe non poteſt. 87.538 Verſ. Quamobrem. Mnliey donans, rem ſuæ naturæ repugnantem fa- cit. 87. 538. Verſ. Quippe. Mulier cum donat, miraculi loco eſt. 87. 338 Verſ. Eſſe quiphe Mulier donans decepta ereditur. 87. 538 Verſ. Eſſé quippe. Mulier eulta creditur impudica. 44. 46 Mulierus teſtimonmium in cauſis criminalibus te- ſtimonio hominis infamis comparatuy. 87. 538 Vverſ. Quamobrem. Mulieris in perſona donatio nò praſumitur ex es coniectura, ex qua inviris præſumeretur 87. 538. Verſ. ſſe quippe. Mulieris teſtimonium, eum mulier eſſe teſtis po- teſt, viri teſtimonio vincitur.& hoc quomo- do intelligatur. 87. 538. verſ. Dergotur. Mulieris ditto ſtari non oportet: cuùm cuiuſquam ſequi dictum debemus. 87. 538 Vverſ. Eſſe quippe. Mulieres hona ſua, more in Italia recepto, aliena- re non poſfunt: quibuſdar propinquorum non
adhibitis. 20. 186 Mulieres cur ornatus ſtudioſæ. 43. 4⁰ Mulieres defunctas ornatasſtadiũ ſequitur. à 4.
45
Mulieres ſua naturali quodam vitio impudentes ſunt magis, qudàm Viri ata mendaces. 87. 538
Vverſ. Eſſe quiphe. Mulierum genus auarißsimum 185. 291 Mulierum ornamentum guod. 34 4. 53 Mulierum genus cultus amans. 43. 4¹
Mulierum periurium metuensluſtinianus quaſ- dam conſtitutiones antiquauit, quæ iuſiuran- dum ab eo ſexu exigebant. 87. 53⁸
verſ. Quamobrem.
Mulierum conditio, quaàm virorum, deterior eſt: quotiens iuſiurandum in probationum inopia deferri ſolet, aut in dubijs aliog uin cauſis. d7.
538. verſ. Derogatur.
Mnlierum ilnenſium immode ratus in ſe ornan- dis luxus cohibendus. 43. 36
Mulierum genus auariſsimum eſt. 87. 535
Verſ Eſſé quippe-
Muliebris ornatus à ſaeris ſeriptoribus damns- tur. 44. o.&nu. ſi
Multa fieri non debent, quæ tamen fatig tenen- 80. 46⁶
Multa vtrum duo rects dicantur. uꝙ. 107
Multa contumax punitur. 30. 48
Multum& paucum dieitur idem alid at a relatum 114. 1
AMultis graſſantibur exemplo opus eſt. 72- 391
Multitudo exeuſat delictum. 177. 199
lio 03
Municipalis lex nananittit hictionem. 24 245 Muneru
.wers Alnnrriſ 3 Aturzt. Nuuiha 2 Hent, 4,„ ſe" Nutxee/ 8 licet. Matmtuan lzaßt eeen Nuuum s, dem Aluuuni n arabn
ſtell 4 N ulf aatun he
„ 1. nit ltt, ſluc
ſwerla
Natum un un. Aun u dam ham
AAh 10. J l reh Pyr. NMao Murucit
dlge Luſmnu mlut vnh
4 14 ent hne 5.
„
N vEI-Rlla- — n 34, Nuuab yijernhl Natenttin utun lumy mn un irſet duneuli
ume Kiüsſtſe Naceiht auui lu d- 37. X7 5 1 4 1 Nätema S irbus ne 1-5 Tnle Kun Naſſemae un fluu wn tin a Üun.9,
NAu FG Haniꝛd
Narlbinan per harot inm ſcendi loco Naualh Kcuntas n
„ fuſnt utur. APie nhl, a uimmj
Nernug emeuin 7 Naus, enahäne Nätuns Mdd Ai mutari y Von, 4. Naeaxas
uſuſße dvmen 4 Mha anr 1) Non Nätufasae pog durata n, „) 1. mauſg Hunaing Aug, zun „ S u er- Vatufe, w V
hens
41 HAI„ di Whuci NaAn . 1 6y knunher. „Augu atux, 17 8 lbereſen Nruali- Se. leuuy. 1 ſeten Natu n uan atiaan,
neuab, ſn ſeitun „ai d belni datuf

aner
3
eſ 1
441—. 9 N ſuc nata
66 1
7„ (*☚ PhL aurteain Snen trtacrtadi 1'
1e ner imn
4 Gltan Llenas. dy.
6
4 17 I hensu, ure nIg
e(at nuta:t fudd rru,a⁵ vId
3 errA
2 irrrlar* 21
29 22 233
BBnee
*
——
——a P
—
8
Muneris ſui finibus no exeedenti apparitori ere-
ditur. 3i. 69 Manicipalis legis verba verè non jictò accipi de- bent. 45. 64 Mutare ſibi nomen ſine nocendi conſilio euilibet licet. 28. 24. Mutanda non ſunt, quæ interpretationem certam ſemper habuerunt. 18. 167 Mutnum qui dedit, aceipere à debitore ſupra ſortem, quod vlero offert, poteſt. 185. 286
Mutuum dans creditor obligare ſibi debitorem, Vr aliquando ipſi Vicißim mutuum det, non poteft. 18 4. 284.
Mutuum ſpe lueri datum beneficium eſſé deſi- nit. 184.. 291
Mutuum non dantis, ſed aceipientis cauſa inter- uenit. 168. 8²
Mutuo dato factum hominibus ad ſe illettis lu- erum doctor& alij reſtituere pauperibus de- bent. 168. 86
Mutuo dato egentib. ſubuenire oportet. 168. 83
Mutuo dato aliquid ſperans capere etiam ſi ni- hil accipit, deo eſt obnoxius. qui accepit, hoc amplius homini. 165. 5ů. cum nu. ſeq.
N 8 N cVSIIEXILMIA iniare dieundo
laus. 32. 80 Varcuſij& Koyzij exemplum. 46. 77 Naſcendi fortuitum loeum in filiorum originem
non ſpectari: ſed domicilium parentùm, ere-
brꝛor ſententia eſt. 55. 184 Naſcendi fortuitus locus originem non tribuit. 47. 99
Naſcendi loeus tribuaàt ne originem, an paren- thm domicilium. 47. 98.& nu. u15 Naſcendi loeum filius non ſequitur, ſed paren- tum domicilium. 49. 1uu um nu. ſeq. Naſci vt p̃atri& patriæ dicimur. ita& amiti. 66. 33⁸ Matalium origo ex parentim domicilio non ex fartituto naſcendi loco conſtituitur. 4 ⁷7. 99 Natalium abſcuritas in petitione pontificatus fruſtra obijcitur. 247 Nationum quarundam parñ ſpectata eſt fides. 87. 538. Verſ. Deniq.
atiuitate originem cuiq quæri, ait lex. 50. 11 Natura non lege conſtat origints cauſa.5 4. 173 Natura rerum matari vlla legum authoritate non pateſt. 544. 176 Natura quando vincat accidens& contra. 29. 35 Natura criminis, non pæna ſpettatur. 73. 397 Matura prius non curata, id et ijs, quibus ꝛure naturali obſtringimur, quicquam extraneis
largiri vetat lex. 20. 194 Naturæ contrattus pacti repugnans contractum vitiat.204. 4⁶⁸ Naturæ veritatem non perimit adſumptio origi- nis, quæ non efl 5²... 174. Naturæ congruit, benefacientibus benefacere. 224
179. Naturalis aſfe lio facit, vt delinquentis pæœna al- leuetur. 75. 4*7. cum duobus nu. feqq. Nuturali iure introdittum conſuetudine non tol- litur. 174. 168 Maturali rationi conſtitutio repugnans, vt ius naturale minus ladatur ſtrictißamè debet in- zelligi. 60⸗ 269
1 ND E x
Naturaliter ſan eſſe mentis homo prafumitut. 15. 119 Natus,& mox extinctus, pro non nato eſt. 46. 8s Natus, es mox extin ctus, ac ſi ſuperſtes funſſét, quod ad ſucceſßionem trauſmittendam atti-
net, habendus eft. 4 7. 89 Nati qui nondum ſunt, pro natis habentur. 23 233
Natis annumeratur, qui in vtero efl.54. 71 Naufraguls a naufragò tabulam, qua ſe ſeruet, ex- torquerène iure poſit. 626. 3oi. cum nu 303 Namis nomine vi ventorum aliqud apulſœ fi/co nihel præſtatur. 4⁶. 86 Nauii alienæ funes, vt ſuam expediat, præcidens eo nomine non tenetur.& quare. 5. 207. cum
na. 2059 MNecare eſt, denegare alimenta. 76. 432. G MNeceßgsitas legem non habet. 50. 243 Neceſcitas præſens quæ dicatur. 62. 29
Neceſzitas cuùm poſiulat, infantibus Iudæorum nutrices chriſtianæ non ſunt denegandæ.&
quomodo 187. 320 Neceßsitas nulla fami exæquatur. 59. 253 Neceſitas facit licitum, quod licitum non eit.
59. 244. Neceſgitas ineuitabilis excuſat: non quæ euitari
hoteſt. 15⁰2. 485 MNeceſsitas ferijs caret. i5·i. 180 Nece ſgitas tam nuditatis, quàm famis an pecus
ſurripientem excnſet. 63. 307 MNece ſitas ſumma quæ ſit. õt. 287
Nece ſsitatis tempore communia eſſè omnia, quo- modo intelligatur. 61. 286. eum nu ſeq;& num. — 29 ½&& μ. ſeg̃J- Nece ſatatis tempore ſurreptum, aut quod tanti eſt, reſtitui poſt neceſutatem domino debet. Gi-
290 Nece ſritatis eauſa in bello iuſto, rem alienam au- ferre licet, in iniuſto non licet. 62. 300
Nece ſiitatis tempore commune non fit, quod in- opꝛ fupereſt, ſiue qub viuere nõ poteſl. 62. 292. cum nu. 294. G305
Neceſzitate quod ſit, peccato caret:&& quare. 194- 276. um nu. ſeq-
MNeceſcaria eſt legum authoritas: inteipretum ve-
rò probabilis. 20. 190 Neceſſaria ex cauſa menſibus aliquot domo ab- ſens non abfuiſſé intelligitur. ꝙ†. 92 Neceſſariæ impenſæ quæ. 197. 384 Neceſſariæ impenſæ ab vtilibus quo ad deductio- nem quomodo diferant. 197. 387
MNeceſſarium ſuum damnatum dedecoris dome- ſtici vitandi cauſa veneno in carcere uecans parrieidij tenetur. 57. 22⁴
Neceſßitudinum omnium caritate Romani ca-
ſtrorum diſciplinam antiquiorem duxerunt. 76. 4³⁰ Neglecta eultura fundus deterior redditur. 20¹. 43⁸
Negligens culturam fundi in qua eulpa ſit, lata- ue, an in leui. 200. 4²⁸ Negligens pecuniam pupillarem in prædiorum com parationem collocare tutor pripillo, quan-
ti eius intereſt, condemnari debet. 201.. 447
MNihil& mutile exæquantur. 1289 258 Nibil tam naturale eſt, quam ex eontrarijs con-
traria proficiſci. i5. u7 Nemo ſibi non parcens pareet aliε. 6. 14
Nemo alium beneficio afficere cogi debet. 1³2. 304 aag Nemo

1 N PD E N.
Nema emere eogitur. 199. 4¹⁰⁶ Nemo, quod ſuuam non eſt, alienat, aut quod non
habet, trans fert. 19. 1173 Nemo præſumitur contrd ea dicturus, quibus in
firmatis eius læderetur exiſtimatio. 27. 13 Nepotes nomine ſiliorum continentur. 59. 25t Nequit qui alicunde exire, pro vincto est. 107. 32
Nimium in repub quid. 116. 131
cum num. ſeq. ſqad nu. 18 Nero à Senatu hoſtis patriæ iudicatus. 7. 17 Neronis exceſſus 7. 18
Nobilitati generis literarum excellentia compa-
ture?. 2co. Cun as ſeq. vſq; ad nu. 2443 MNobilis plura habens eſt pauperior plebeio mi-
nus habente. 126. 233 Nobilis fæmina in teſtimoni ditlione præfertur Viro plebeio 108. 4 Nobilis in perſona dictum ad milites er literatos producitur. 128. 253
Nobilis ignobili cæteris paribus præfertur, niſi cùm ope eget eccleſia: vt noſtro tempore. 127. 248. cum num. ſeq.
Nobilis habens vnde viuat, niſi hoc amplius inde tueri dignitatem ſuam poſsit, habeat: pauper habendus eſt.& quid inde ſequatur. 126. 234 num. ſeq. cum num. 237.& ſeqq.
Nobili præcellenti mandatum ſe à principe habe- reaſſeueranti credendum eſt. 108. 48 Nobili ſ præror totũ prætorium pro carcere det, aut ciuitatẽ& ille aufugiat, excuſatur. 108. 49 Nobili, quam plebeio, ampliora alimenta præſta- tur. 126 238 Nobili cãmittens caſtrum ſibi ereditum, ſi illius admiſſõ in hoſtium poteſtatem venit, veniam meretur, aliter atq; ſi plebeio commi ſiſſet. 108. 50
Nobilem mulierem ſuis operis victum quærere, indignum eſt, idem in viro dicendum. 129. 273 G 54. MNobiles pauberes exemplo egregiarum perſöona- rum ad iudicium teſtificandi gratia non ve- niunt. 109. 54 Nobiles in ſuffragando præferuntur plebeijs. 108 2
Nobiles teſtes pauci multis ruſticis eerfe b tur. 108. 47 Nobilium promiſſa pro factis haberi debent. 87. 538. Terſ.hue pertinet.
Nobilibus, elaris,& dignitate præditis, quam ple beijs, obſcuris,& priuatis plus creditur. 10⁷. 41 Noõcentis facinus impunitum relinqui ſatius eſt,
quam innocentem damnare. 177. 203 Nocentes plecti, reipub. intereſt. 42. 23 Nocentibus parcere quam inoxios pænis affice-
re, fatius esl. 4.2. 24. Noctu ſtipulatio reftè contrabitur. i2i. 184
Mocturnius fur ſerinium furripiens pecuniæ lu- cri faciendæ, cauſa repertis ibi e pecunia lite- ris in necem principis ſcriptis, furtiné tenea tur. 95. 552. cum. num. ſeq.
Nomen dignitatis: e ferme rem: adipiſcitur, ini- turus magiſtratum. 22. 213
Nomen ſibi mutare ſine nocendi conſilio cuilibet licet. 28. 24
Nomen meretricis vno compreſſi quæritur. ¹5.
115. G Ai. 120
Nomina conſſilio ſine facto nõ quæruntur. 83. 500
Nomina, quæ crimen demonſttant, vno actu, quæ runtur regulariter. S4. 501
Nomina quædam non tam faſto, quam numero temporis definiuntur. 84. 5os Nominum, quæ delictla demonſtrant, licet omnia cum fatto intelligantur, varia definitio eſt. 84. Su Noſocomiorum prinilegijs vtuntur Noſocomio- rum præfeli,& quare. ¹ν ο. 460 Noſtrum quod eſt, ſine facto noſtro ad aliũ tranſ ferri uon otest. 19. 172 Noſtrum quod eſt, reenperdre, quibuſcunq arti- bus ab iniuſto poſſeſſore poſſumus, licet. iα 1 173. cum. nueſeqq. Nota pontificia quibus caſibus aceidat. 81. /½ Notis deformari non debet facies hominis, quæ eſt ad cœleſtis pulchritudinis imaginem figu- rata.i00. 595 Nouerca iuſtitiæ eſt feſtinatio. 33. 92² Nouum ius impetrans renuntiando efhicere non poteſt, vt aduerſarius eo aduetſus ſe non vta- tuyr. 83. 493 Nouum ius cům quis obtinuit, licet ſus eonon ſit, eodem iure aduerſus eum aduerſarius vti poteft. 83. 49² Noxa vhi eſt, pænam ibi eſſe debere, ſancitum eſt. 83. 499 Nudæ minæ impunitæ ſunt. 83. 4⁹5⁵ Nuditatis ſimul& famus neceſitas an hecus ſur- rihientem excuſet. 63. 307 Nuditatis cauſa non licet eibum ſurripere, vt eo Vvendito veſtis ematur. 62. 306 Nuditatis cauſa furtum quomodo vindicandum. 64. 320. cum num ſeq]. Nuditatis verecundia qui apparere publicè non poſſunt, ſi in ius vocati non veniaut, exeuſan-
tur. 108. 51 Numeri principium eſt vnum. uæ. 106 Nummi vſus non eſt ſæneratio. 168. 84
cum num. 12 5
Nußtiæ iniutæ nullæ ſunt. ↄ8. 572 Nuůptiæ patris& filij pro vnis habentur. 69. 365 MNuptias contrahens pater, Vt filium metu libe⸗ ret, inuitus contrabere cenſetur. 77. 434. Nuptias certas eontrabere vetitus ſponſalia con- trabens non yetatur. 4 ². 28 Nuptias alienas ſollicitantis at interpellantis conatus extra ordinem punitur. 86. 527 Nutrices chriſtianæ Iudæor. infantibus in neceſ- ſitatibus non ſunt denegandaæ.& quomodo.
187. 320 O0.
◻ Bligatio ad antidora in pactionem deduci non poteſt. i84. 278 cum num. ſeqq.& num. 282
Obreptio ſine effeciu non punitur. 42. 13 Obreptionis non falſi tenetur ſuadens tabellioni ignaro, vt quid contra fidem Vveri ſcribat. ꝙ.
— 2. Cuum num. 4. Obreptionis erimen publicum eſt,& cui comhya-
retur: quæq; eius pæœna ſit. 99. v5 Obreptionis crimen multorum continet oſenli nem. 99. 590
Obrebere conatus an pro eo babeatur, acſfobley-
fiſſét: quæq; eius pæna ſit. ꝙi. i. cum num. Oculis& affectu poſſéſsio rerum apprehenditur. 22. 219 Occaſio delinquendi maior auget pænam. 73. 394 Occidere fratrem exulem non licet. 7⁸. 433 Occidere
7 4ℳ 1 1) 5 7 faun dn⸗ In hanunb rl 6 ie e. T S pnn ui Ua. Jninj hult I de Vnem u Oeren 1* 1 0 5 Wrpu
8 eei 11 1 neg tuun ye Uran vnem iuſtoyine 9 ker 7 8 eſ G Ghandd)
Geci ter gmulieynnpt 1 1 egzurnflun na nannuunm, edunmuriſs. Eeein une ſuhl ln bc Gra Venter, ſunun ſhn. Ore un mpune aiſor: an kaſentejſtus!
Dersun ulemhecea. retze ulem hernſuleg P uninſfere Cein uneniuſſote i Nperet comninan ie wnanundehe ß Vnh. 10,G06.0 beriir digenem at ha Aparetu E berg ununſe defendu ihn busceriliſeto lee ſen unalixr Uan leuptnn quamin M klgnleune y5. ſheus Alunihan 6 abua n, ſeren üanoneN
Dhenn hesfigputann
1 (he,a dteun eſit
du lent ſuemig hen eattu umeg. fecthtipaun de v ue iun, ku- hoi a ſbent adies 1àG 5 etume itenus
2A) Dud uieſemen
Oe Withe o,. t ſed
3
0) 0)
Uſa ſan Venſa dh Ubn 1 Ori d unen arn. unſen

nn 1A GannA
It erun du
an An Aan nn
. 2
n nnhet dm
☛1' usti ſcucun 4
.„ nir matf mlc ast.I ru ArA U n 82 antraben atr,* 1 a urtHbert clld
1 rrrE iren rdndtune ſader t
aitA⁴ 115 an 4e
4
1 N D E X.
Occidere e furari quandog licet.5o. 271 Occidere exulem bumana lege licet: diuina non licet. 82. 48⁶
Occidere hominem, dum ſuam quis ſalutem tue- tur, iure diuino poteſt. 80. 4 /10. vſq ad num. 477 Oecidere hominem licet honoris conſeruandi gra- tid. 167. 74. Occidere qui corpus poſſunt, metuendi non ſunt: ſed qui animam perdere. 7.. 214. Oecidere hominem quaſi ſua manu didetur, qui malum medicum ægrotanti adhibuit. 10. 64 Oecidere furem rerum ſeruandarum canſa iure humano licet, diuino non licet. 78. 449 Oceidere hominem inſontem ſuæ ſalutis expedi- endæ gratia, neq; diuino, ueq; Canonico iure li- cet.58. 230 Occidere hominem iuſto principi iubenti obtem- perandum eſt,& quando 5. 23 cum nu. 235. 239 Occidi hoteſt mulier proſcripta.8. 281 Occidere neq; pater filiam in adulterio deprehen- fam, neq; maritus vxorem, aut vilem adulte- rum iure diuino poteſt. /8. 44⁸ Oceidi impune qui poſſunt. 60.., 272.& nu. ſeq. Oceidi innocenter, quam innoxio witam eripere, Jatiuts eft. 57. 23 Occiditur impune adgreſſöor: quia legum inter- pretatione a ſe mterfectus intelligitur. 77.
439 ·& nu. ſeqj.
Oceidens exulem peccat.[s. 45 Oceidens exulem permiſſu legis, non excuſatur, quaſi legis miniſter. 8i. 479
Oecidens hominem iuſſu potentioris mortem ſibi, niſi obtemperet, comminantis, excuſari ab ho- micidij pæna non debet. 5.& 56. 6 57. 198. eum nu. 205.& 206.& 216. G 218. G& 229 Oceidenti filio patrem, aut patri ftli, hatriæ arma inferentem parcitur,& præmii datur. 78. 442 Oeciſus, qui non ſe defendit; haberi debet, ac ſi ſuis manibus occidiſſet. 80. 275 Obtemperaſſe non intelligitur confeſtim poſſeſ ſionem oceupans quam auſſus reſtituit. 46. 83 Ofheium eſt legislatoris peccata corrigere, nõm- dulgere. 17. 191 Ofhcium tabellionis eſt ea, de quibus rogatus eſt, in publicas tabulas refetre, nibil præterea diſ- cutere. 27. 19 Oem egenti qui non fert, peceat. 168. 84 Opes patris opes filij putantur. 70.& 7i. 369. eum nu. ſeqq́. Vſq. ad nu.7 8
Operas ſuas, vt cum beſtijs depugnet, locans: ſiue
depugnauerit, ſiue non, notatur. 86. 530 Operarum locatio cum beſtijs depugnaturi, mer- cedis item receptio quare infamet. 93. 539
Opera ruſtica quæ licitè diebus feſtis exercen-
tutr. 120. 181 0 ia lex. 43... 39 Oheen, vnlgi liberat dilecto. 168.— 89 Opinio inrerpretum eatenus in foro debet obtine- re, qud legibus eſt conſentanea. 20. 191
Opinio inſpici non debet, ſed veritas. 188, 326 Opinione aut facto delinquere, quid interſit. 189. 332
Orbhis totius conſenſu vſuræ permitti non poſ-
ſunt. i70. 112 Ordo verborum argumentum præſtat. ss. 340 Ordo verborum non ſemper argumentum præ-
ſtat. 72 384
Origo in ſacerdotijt deferendis an ſpecetur. 4.8. 1 107.& nu. ſecj. Origo natalium ex parentum domicilio, non ex Fortuito naſcendi loco, conſtituitur. 4 7CZf 95 Origo ciues, incolas domicilium facit. 49. 116 Origo cutuſq; ex parentm domicilio, non ex for- tuito loco naſcendi, ſumitur. 55. 181 Originis definitio non eſt id euiuſq; loci anguſlias contrabenda. 54. 1⸗. cum nu. ſeq. Originis ad ſumptio, quæ non eſt, veritatem na- kur non perimuit. 54. 174. Originu in cauſa puerperij dies, non conceprionis in ſpicitur.54. 172 Origmis cauſa natura non lege conſtat. i4. 173 Origmem vtrumne domicilium parentim an naſ⸗ cendi locus tribuat. 49. 98.& nu. 5 Originem natiuitate cuiq, quæri, ait lex. 50. 119 Originem naturalem parentis fequitur filius, non domicilium 48. 104 Origines vocabulorum quandog vocabults pa- res ſunt, quandoq fuſiores, quandoq anguſtio- Te. 16 2⁷ν 2. G Nu. feq.& num. 302.& nu. 305 Ornamentum mulierum quod. 44. 53 Ornamenti vſus rei pignerataæ non minuit ſor- tem. 195. 36² Ornatus muliebris a ſacris ſeriptoribus damna- tur. 44. 55.& nu. ſeq. Ornatus in muliere modicus pudicitiæ argumen- tum eſt. 44. 50 Ornatus mulieres eur ſtndioſa. 4. 4 Ornatus ſtudiũ& defunctas mulieres ſequitur.
44. 4 Ortus noſtri partem ſibi patria vendicat: partem Harentes: partem amici: non enim ſolis nobis
nati ſumus. 72. 387 Oſculum ferens puellæ inuitæ, ſtuprinè pæna te- neatur 99. 586
. H,.
ACTI M CONTRA naturam eon- tractus vitiat contractum. 204. 4 6⁶⁸ Pagano proximus miles priuilegio caret. 2 8. 256 Pannoſis clericis multis Cardinales pauci anre fe-
runtur. 108. 47 Paba eſt ſeruus ſeruorum dei. 190. 236 Papa vſq; ad animam& ſanguinem ius diuinum
defendere dehet. 192. 354
Papa ius diuinum alids limitatum limitare po- teſfi. 184. 274 Papa lege diuina yſuras prohibente ſoluere ne- minem poteſt, etiam pietatis cauſa. 18. 246 Paba ius facere non poteſt regi ſteriles nuptias ſôrtito, Vt ſibi concubinam adiungat liberoru tollendorum gratia. 61. 283 Papa an poſsit fænerandi poteſtatem Iudæis face- re. 186. 309 Papa. Iudæorum ſalutem negligere non debet. 185. 312. cum nu. ſeqg. Papa de vſurarum cauſa eognoſeit, non principes ſeculares. igo. 232 Papa quibꝰ rationibus Iudæis fænerandi hoteſta- tem facere poſſe videatur, diſcutitur. 18. 313.
1 cum nu. feqq. Papam Iudæis fœænerandi poteſtatem facere non poſſé, concluditur. 88. 323
Parans veſtem ſupra pretium lege permiſſum, nee Vtens, non punitur. 43. 35 Parati vox,& quod numero non conſtat, latinò ſcientibus demonſtrat. i7 147 Parcit ne⸗

—
—
— —
1, N D B*
Pafeit nequaquam alijs, ꝗui fibi non parcit. 6. 12 Parentes patriæ arima injerentes zuſtè liberi in- terficiunt:& præmium conſeguuntur. 72. 386
Parentes iure diuino honoraudi ſant. 76. 45 Parentes in perſona filiorum, quam inſe, magis terrentur. 8. 358 Parentes, qui ad patriam delendam Venerunt, nõ ſunt lugendi. 72. 385 Parentm charitate in liberos dei religio antiqui- or. 75. 4 5 Parentům cauſa, quam, patriæ antiquior eſt. i. 379 Parentum domieilzum, an naſcendi locus tribuat originem. 47. 98 Parentim domicilium originem natalium tribu- it, non fortuitus naſc endi locus. ꝙ 7. 99 Parentum domicilium non fortuitum naſcendi locum ſpectari in filiori origine, crebriorſen- tentia eſt. 55. 181 Parentúm ad liberos non ſangninis modò labes, ſed mores etiam tranſeunt. 87. 538. Verſ. Sed . eæ mtereos. Parentibus minus, qudm patriæ parendum eſſe, conuenit inter omnes. 7i. 380 Parentibisne magis, an patriæ parendum. 66. 339 cum mult. nu. ſeqq. Parentibus proſunt filij in acie amiſsi. 23. 236 Parentibus ex probis, probi naſcuntur jilij. 87. 538. Veyſ. Sed& inter eos. Parentibus patrocinari contra patriam licet. 68.
3355 Parentibuses patriæ ex æquone, an alterutri ma- gis ſeruiendum. 7. 381
Parentibus liberi quandoq diſsimiles. 87. 538. Vverſ. Sed& inter eos.& ſeq.
Paria cum omnia non ſunt, gratificari quandoq;
licet.75. 7¹ 4 Parricida clericus quemadmodum puniatur. 68. 354
Parricida oſtento ac monſtro ſimilis. 6⁷. 3 45 Parricidæ qua pœna hodie puniantur. 73.4 05 Parricidæ olim illa pœna, qua diuini numinis
Violatores, puniti ſient. 66. 34² Parricidarum pæna a poſterioribus conſtituta. 118. 149 Parricidium cætera delicta immanitate ſuperat. 119. 147 Parri cidij pænas furioſus non luit. 7. 139. cum Nu. 1 4 1
Parricidis Romulus nullãà pœænam edixit. 118.14 8 Parricidij tenentur, qui neceſſarios damnatos, dedecoris domeſtici vitandi cauſa, veneno in carcere necant. 57. 221 Parricidij in crimine puniendo leges tranſgredi licet, quod non niſi ex magna cauſa permitti- tur. 68. 353 Pays fundi habentur fruclus pendentes. 196. 369 Pars cuiuſq; rei potiſima eſt rincipium. 22. 223 Partium conſenſi fœænus fieri licitum non poteſt. 184. 294 Partium aduocatis quæ deſunt, iudex ſupplet. 161. Paruum,& contra, magnum ad aliud fertur. uu. . 76.& num. ſeq. Paruum& magnum dicitur idem alidò atq alid reldtι— 114. 102 Payum ex alio relatis habet ex aduerſõ nimium,
pro medio autem ſatis. 116. n8
Parum in repub. quid. 116. 13, Cum nu. ſeg. vſq ad
——, Itm. 18
Pater quori eſt ſludiori ac voluntatis, eſſe& fi-
lius prſumitur.7. 538. verf, Sed& uter eu.
Pater omnem adulterum cum ſilia occidere lege Ialia poteſt. 8. 8
Pater filium in adulter:
.
49 depræbenſam oceidere
iure diuino non poteſt. 789. 448 Pater vt filii metu liberet, nuptias contrahens, muitus contrahere cenſetur. 77. 434 Pater filios ſacris mitiatos alienare famis cauſa nõ hotest.59. 252 Pateres filius quo iure eadem perſona intelligan- tur.74. 4¹³
Pater cuius diues eſt, pauper ille non eft. 129. 264.
Pater non alit filium, qui ſuis operis Viuere po-
tefl. 129. 274 Pater non videtur liber d cuſtodia dimiſſus, e filium obſidem reliquit. 70. 367 Pater quod poſtidet& habet, filius poſgidere&
habere intelligitur. 81. 377 Pater filios, ꝗuos in poteſtate non habet, alienare famis cauſa non poteit. 59. 249
Pater in fili potentioris perſonam actiones ſuas
transſerens, ius erediti non amittit. 70.. 375 Pater cauſa famis filios ſuos vendere poteſt. 55, 188 Pater, vt ſe a praæſide aut ab hoſte redimat, ven-
dere filium non poteſt.59. 255 Patris improbi rarò filij funt probi. 97. 538
Verſ. Sed& intey eos.
Patris habitatis prodert filio,& contra. 70. 368
Patris& filij perſona natura eadem exiſtimatur, & quæ mde fluunt. 70.
356. cum num. ſeq. vſch ad num. 374
Patris eft vox, voluntas,& terror: filij vox, vo-
luntas& terror. 68. 357 Patris& patriæ deſertores nos eſſe, ſatius eſt: quam iniuriæ patronos. 7i. 382
DPart ris opes, filij putantur. 70& 71. 369. cum num. ſeqq. ſq, ad num. 378
Patris appellatione auus continetur. 59. 251 Paeris es filij teſtamentum pro vno teſtamento est. 69. 366
Patris& filij nuptiæ pro vnis habentur. 69. 36) Patris ex perſona in filium præſumitur. 87. 563 Verſ. Sed&ᷓ& inter eos.
Patris e patroni perſona filio& liberto ſemper honeſta& ſanc᷑ta videri debet. 75. 23 &ʒ num. ſeqꝗ.
Patris exulis cædes duplex continet flagitium. 80. 4 69 Patri filium aut filio patrem patriæ arma inferen- tem occidentꝛ parcitur& præmium datur. ·†9.
442 Patri& patriæ vt naſci dicimur, ita& amitti- 66. 338
5
Patri filius, aliuſusé alij ius caſtiganti habenti,ſe caſtiganti reſiſtere non debet, niſi caſtigationus modus excedatur,& quare. 36. 2044 Cun
num. ſei.
Patrem verberans filius, eſſe filius deſinit ciade 76. 4²⁶
Patrem ieiunio ſoluit filius ieiunans. 60
Patrem ſuſpettam hæreditatem adire fflius fami- lias cogit. 74. 4¹⁰ Patyem exulem filius, lege Munieipali exulum cædem permittente, iure ne occidat. 75. 4 9
Patrem patria, aut contra, præferens, oen 5 b2 6 et⸗
hllu
ien, ſu J aVr amern e htgde 8 hasſ 1 7A ü 2I en 3 uent pihe luu I ſ hntka, 8 kan
7 7
r,67. 3 huſtu
tun. o. Aiyang
puufein/ rentut b dutejfen de Vn ponS u a dro unl- eliſnd pote¹ bm hun 5 we 2” nutub genut ſtaot 2erulen 9. euruin r parilaen 4† ParsK 2 Paru rit ufies Perinl M luͦtaunſt treyn teman72
P vuct Ntt u
purie Ri u tman⸗ 1.7
Patrie nn E hlnes muunude hatront9
pana adn ihro-rent .
Durie en Krenta jars terftd Nenunc
Patrie Frenten 1 tutſie iiennurai
ur- Danie u utunta ſtn hledatuf.)
Pane dn venulus, Rtoe wen.7l. Panie e ubu exe zugun umn Daniecin ttnaſaci P enz Vum, wn hrn.
Parhan e ſaul fr
Parun 31 Ae u hunt.
Pat,onu jtgi dachus ſuneay 1 1 ud erbun Um nue Aun0 9 JDnrn Jja wohul 5 AW Inlo 2 egua eegua
dnd Rif mn ahynind hen ☛ 0
dn efeſt,g. dahelaan de du⸗ ſunj

teten 1„ 14 41 au 1 ai 2 un, 542 MRctig, 1 Au 7,Leade. 4 4 42 9 Nth, ua, d2, üaltet tde RWpets& N n 4 4 1 A As 43. In AfaK,, 1 c. 80 4 1ne 494„ 92 8 34 ſaee A un e N den Iſ — 1 6. —, Hlen 3 un f40 7N.). c ℳ *„ f Nrelug ee i ünn 14 4 Q 6 2 * 4*◻ 211 1 Acat g En kars n 11 IMneh 22 n 4*ʃα tpnudeſt bR Tm ehtan n & t m../ 1dAMIn. „ 8 N 4 A 4 1. 4 G& a t „1 cn unIs A 4* 444 44 . 4n01 28 14 r’t* /ℳ 14 4— 71 trar /e 1 N 40 4 4„4 8 2& 14* 44 249* 1 14⁴⁵³⁷ Ab des, od u rt u g 1443 4 7t 4 ¹ 21 13 * 4 4 r J 1. ur.C N 19 7 0 12 4 u 31“, 2 8 ven T. 3 M 4 8! 7 2n 4 m 4 10 98 4 4 A 9 1.&NA9 t ₰ 4 71.“ ,9 ! 14ℳ 39 9 4 4 1 1 411
1 N D dehet, qua pœæna pleſtatur. 75. 4 6 Patrem exulem filius alere tenetlur. 74. 4 1 Patre e& filio acuſatis de filio prius præſente pa- tre habendæ ſunt quæſtiones. 68. 359
Patre hlium delinquentem indici offerente,& contra, impunitum ſſe crimen debet,& qua- re. 67. 344. G num. ſeq†.
Patre mortuo poſſeſgio feudi in filium continua- tur. 70. 374.
Patres in perſona filiorum quam in ſe, magis ter- rentur. 68. 358
Paterfamilias legitima portione liberis relitli de reli qua ſubſtatia pro animi ſui motu iure no- uiſimo ſtatuere poteſt. 2. 98
Paterfamilias diligens agriculturam non negli-
git.:00. 4³⁰ Patria Homeri. 49. 113 Patria Vergalij. 5 4..1 179 Patria(atulli. 54. 180 Patria Koy. 26. E 3. 96 Patria in ſaceydotijs deferendis an ſpectetur. 48. 107.& num. ſeq-
Patria ortus noſtri partem fibi vendicat: partem parentes, partem amici. 72. 387
Patria ex vico ortis qauæ. 178
Patriæ cauſa non tam antiqua, quàm parentum
efl. 71. 275 Patriæ& patris deſertores nos eſſe, ſatius eſt: quam iniuriæ patronos. t. 38² Patriæ aduerſari pro parentibus in iudicio licet. 68. 5 Patriæ arma inferentes parentes iuſtè liberi in- terficiunt,& præmium conſequuntur 72. 386
Patriæ arma inferentem patrem aut filium filis
aut patri oecidenti parcitur:& praæmium da-
tur. 78. 442² Patriæ patrem, aut contrà, præferens, cùm nõ de- bet, qua pæna plectatur. 75. 4 ⁶ Patriæ, quaàm parentibus, magis eſſe parendum, inter omnes conuenit. 7i. 380 Patriæ e parentibus ex æqubne, an alterutri magis, ſeruiendum. 7¹. 384
Patriæ& patri vt naſci dicimur, itac amitti. s:
. 33⁸ Patriæ poteſtatis vis non ſequitur filiusfa.& ad
ius publicum ſpectat. 74. 4¹½ Patriæ poteſtatis vinculo filius fa. præturam ini- ens ſoluitur. 74 4¹ʃ
Patriam oppugnare auſi parentes lugendi non ſunt. 72. 238 3⁸8⁵ Patronus in qua cauſa quis fuit, in ea adſeſſor eſſe non poteſt,& quare. 27. 14.& num ſeqq. Patroni e patris perſona liberto& ſfilio ſemyer honeſta& ſancta videri debet. 75. 423.& num. ſec;. Pauper habendus eſt, nobilis habens vnde wiuat: niſi hoc amplius inde tueri dignitatem ſuam poſgit,& quid inde ſequatur. 126. 234.& nu. ſeq. cum num. 237.&. ſeqg. Pauper eft dictus, quaſi parum habens.. 71 Pauper qui ſit, quandogq partim lex, partim iudex
definit. 124. 1 213 Pauper eſt, qui minus quinquaginta aureis in bo- nis habet. iu.. 69.
Pauper non eſt, cuius pater diues eſt. 29. 269 Pauper fit delinquendo, qui diues erat. 130. 279
cum nu. ſeq. Pauper eſt, qui modicum habet.u. 70 Pauper uon dicitur, qui nihil habet, ſed mops. un.
E R.
. 83. eum duobus num. ſeqj. Pauper aut diues indicatur pro modo oneris,& quis ſuſtinet. ¹29. 263 Pauper ꝗ ſit, arbitrio iudicis relinguitur, niſi lex modum patrimonij definiat. 123. 210. cum duo- bus num. ſegd.
Pauper truecidari fœnore dicitur. ¹⁷½. 152 Pauper eſt qui aliquid in bonis habet. ui. 73.&e num. 83
Pauper qui. 130. 278 Pauper eſt, qui malis moribus eſt:& contra, qui bonis moribus diues. 125. 225. nu. 22 Pauper tam qui ſuo, quam qui fortunæ vitio la- borat, beneficium habet legum. uui. 65 Pauper ab inope vtrum diſferat. ini. 66
Pauper ſuo vitio, non eſt 1doneus teſtis. 25. 224. Pauper dicitur, qui habet minus, qudm opubs eſt, daues autem qui habet quod opus eſt 129. 264. Pauper presbyter, cuius pater diues eſt, ab Epi- ſcopo, qui eum mitiauit, non alitur: ſed d hatre, & hoc quomodo mtcelligatur. 130. 275.&
num. ſeq.
Pauper qui eſt, idem& mops. 112. 79. cum num. ſoqj. Pauperis teſtimonio minus ereditur, quaàm diui- tis,& quare. 126. 23* Pauperi quæ facultates aſsignentur. uz. 86 Pauperem variè dici coneluditur. 130. 282 Pauperes nobiles exemplo egregiarum perſona- rum ad indicium teſtificandi gratia non veni- unt. 109. 54 Pauperes tam qui ſuo, quam ꝗqui fortunæ vitio egeſtate laborant excuſantur aà contumaeia. 109. 55.cum num. 65. Pauperum teſtimonium dicturorum cur in do- mum eatur. 124. 218 Pauperum à perſona caufidici patrocinij cauſa quidquam capientes peccant. 132. 298 Pauperibus in diuites, vt ſe alant, nulla prodita eſt actio, ſolo iudicis officio praæſtando. 63, 296 Pauperibus reſtituere debent Doctor& alij lu- crum hominibus ad ſe mutuo dato illectis fa-
Kum. 168.— 86 Pauperior eſt nobilis plus habens plebeio mi- nus habente. 126. 233 Paupertas M. Iarrone author d parua pecunia deducitur. 7² Paupertas malum ſuadet. 124. 2¹6
Paupertas quando fidem teſtimonij minuat, iu- dex arbitratur. 25. 221. cum num. ſeq. Paupertas ſola non areet à teſtimonio. 12 43. 20 Paupertas ab inopia quid differat, veteribus opi- nmionibus improbatis, declaratur. 1. 84 Paupertatis Verbum Bartolo priuationem ſigni- ficat. iui. 7 Paupertatis in definitione quid ſpefletur, con-
cluditur. 129. 263 Paupertatis gradus primus. 19. 26„ Paupertatis priuilegia. 130. 283. vſch num. 307 Paupertatis gradus ſecundus. 129. 266 Paupertatis gradus tertius. 129. 26 Paupertatem à diuitijs non cumulus patrimonij,
ſed perſonarum conditio ſecernit. 126. 236 Pauca vocantur& multa: tria, quatuor,&s
quinq;. 4. 104. Pauca dicuntur centi& amplius. 14. 108 Paulus Apoſtolus mori optauit,& eſſe ci Chri-
ſto. 14. 103 Pax minus reſcinditur. 82* 494 4. Peccas

1 N
Beceat his, qui furioſum punit. us. 161 Peccat exulem occidens. 79. 45 Peccat, qui opem egenti non fert. 168. 84 Peccatum eſt, quicquid contra legem dei fit. d0. 237
Peccatum non remittitur eo, quod ablatum eſt, non reſtitatos. 166. 63 Peccatum diuturnitas auget. 74. 170
Peccatum iteratione acerbius redditur. 174. 171 Peccato caret, quod neceßitate fit:& quare. 184.
276. cum nu. ſeq. Peccata corrigere, eßt officium legislatorts, non
indulgere. i7. 191 Pecunia eſt vita hominis,& ſecundus ſanguis. 173. 1 154. Pecunia omnia perſuadet auaris. i8s. 252² Pecunia, tanquam omnia regens, regina appella- ta eſt, Horatio. 64. 3¹5 Pecunia data mulierem adulterans, vi adulteri- um committere dicitur. i85. 290 Pecunia quæ æſtimari poſſunt, exonerant pignus. 195.—— 364 Pecunia pupillaris periculo tutori vacat᷑ 169. 59 Pecunia res eſt violenta. i85. 289 Pecunia celebritatem nominis quærere, turpe eſt. 168.. Pecunia locari non poteſt, niſi ad oſtentationem. 184. 279
Pecunia indicẽ corrumpere tentans licet uec cor- ruperit, corrupti iudicis tenerur: ſiue in bona,
ſiue in mala cauſa id ſiat.d2. 488 Pecuniæ appe larione, quic quid in hæreditate eſt, continetur. 1ẽf. 146 Pecuniæ amore quidam capiuntur contemptis honoribus. 167. 67 Peeuniæ furtã an exeuſari tam famis, quàm nu- ditatis prætextu poſéit. 64. 313 Pecuniæ, quæ ex ſe nibil producere poteſt, fæne- ratores fructum quærunt. ¹7. 125
Pecuniæ vſus non eſt fæneratio. 171. 81. cum nu. ¹25
Pecuniæ mutuatio non æqud atq datio vim ad- ert. 185. 293 Pecuniam babentem ſaceum qui ſuſtulit,& ſacei ur eſt. 67. 56² Pecuniam miſerorum hominui animam eſſe, He- ſiodus in Ergus ſcribit 64. 317. Pecuniam pupillarem tutores Vtrum dare in ne- gotiationem ea lege debeât, Vt ſalua ſorte pars
lucri pupillis quæratur. 202. 44 Pecuniam pupillarem non fænerare, olim non im- pune tutoris fuit. 202. 44 Pecuniam percutiens, nec fœærmans, lege Cornelia non tenetur. 44. 59 Pecuniam qui habet, is omnia, quæ habere vult, habet. 6õ4. 314.
Pecuniam itã hominis Baldus appellat. 64. 316 Peeuniam pupillarem fænerare nolens tutor ab- ſoluitur. 202. 3 445 Pecuniam pupillarem tutor in prædiorum com- parationem collocare uegligens quanti pupilli mtereſt, eſt ei condemnandus. 202. 44 Pecuniam ita dare in negotiationem, vt ſalua ſor- te luerum diuidatur, nee honeſtũ eſt, nec vſu-
ræ vacat vitio.²03. J. cum nat. ſeq.&
3 nu. od.& ſeq.
Pecuniam pupillarem vtrum tutores fænerare cogantuꝓν. 202. 4ο. 444. Pecuniam dotalem ad honeſti lueri partem dare
D E
in negotiationem eonſtitutione Inuocentij li- cet, adem in pecunia ad buerorum alimoniam relitta traditum eſt. 20³3. 4 49. cum nu. ſeg, Pecoris appellatio tam gregem, quam pecudem vnam ſtgnificat. 63. 308 Pecudis furtum non ſemper nuditatis& famis cauſa excuſatur: niſi Sꝗytæ in perſna. 6½. 310, cum duobus nu. ſedq
Pendentes fruttus pars fundi habentur. 106. 369 Pendentes fructus inter immobilia numerantur.
196. 370 Percepti fructꝰ ex re pignerata pignori ſunt. 196. 371
Percepti fructus anes qui percipi potuerunt, ſor- tem minnant, diſputatur. 200, 4 5. vſq uum. 433 Percuſſor pœna homicidij liberatur: ſi Vulnera- tus chirur gum non adbibeat, adiibitouè non rᷣt. 11. 70 Percuſſor quibuſdam is eſt, nõ qui quiandoq ger- cußsit, ſed qui percutere conſueuit. 85. Sir Percuſſor pœæna homicidij liberatur: vulnerato imperiti chirurgi adhibente, cautionbuſue aut alia improbata ratione vulnera curante, indeq́;y defuncto. 10. 66 Percuſſor quis antè, qudm percutiat,& dos ante contractas nuptias,& poſthumus, vino patre natus, per prolepſim dici poſſunt:&& ſimilia
. 513. cum num. ſeg. Percuſſoris clerici pæna. 85. 517 SPercuſſoris appellatione per anticipationem eſſe
Vſos honor authores. 85. 5is
Percuſſori apprebenſum hominem pro elypeo ob- Iciens illo occiſo vtrum cædis nomine tenea- turẽ ſi, qui obiectus eſt, omninò periturus erat. 57. 215. cum nu. 227
Percuſſörem pereutiendi conſilium non facitini- ſi factum intercedat. 93. 500
Percutiens pecuniam, nee formans, lege Corne- lia non tenetur. 44. 59
Peregrinatio religionis cauſa ſuſcepta quando excuſétur,& quando non. 14 4. · 395
Peregrinatio neceſſaria& voluntaria:& Vtra legibus excuſétur 4 4, 392. dſch ad nu 397
Peregriꝛnatio& publica expeditio excuſant a contumdcia. 150. 2. G 390
Peregrinari qui dicatur. 14. 3. 39
Peregrinari dicimur, quamdiu domicilio abſi-
mus,& eò reuerſi, peregrinari deſinere. 154. 168
Peregrinis hominibus illorum virtutem reueriti
Roman rempuò. gerendam mandarunt. 48.
104 Peremptoris citatus non eomparens non appellat. O. 2 Perfidia de ſua aut improbitate nemo actionem conſequi debet. 96. 556 Perfidia apharatoris leue, tabellionis graue dam- num ad)/erre poteſt. 30. 43
Perfugium ad principum ſtatuas, ædemſacian aut Aſylum quandog, delicto caret, quandvg publicè v'tile eſt, quandoq delinquentil'di- buit Veniam. 171. 136 cunruſ 67.
Periculum imminens depulſurus, ſie iudicio diſ⸗ ceſsit, aut ed non venit, excuſatur;& an iudicio veniam petere, qui in ea cauſa eſt, de-
beat. 136. 35 5. cum nn ſeg Periculum rerum, an perfonæ verſetur, multum itereſt. 57. 211. cum nu 2i9. G 224
SPericulo debitoris pereunt fruclo rei pigneratd, ſ1 imputar
finp
Pi vunuiene Penuwls—
ui Hkinisn erturd! 7 P unn lt: qus eine ſeh nuu perm) 4
yrjullegiun perhel 1 vyriualeg 0 1, Pmittefelen, 170 4 7 U Auure 1 K hetsG 9 NI” D dr. eliigitur, ſae -,hen 9¹ sn † eſtratuf faite! Lanſe⸗ N ziatle —utO. ber 9 1 Anbl Jt dehen kunnn, Dpie peüitu hline e*7
4 3„y he. Peyhe 7 MP Al ihe⸗
Denlien; iter gu 1Ä
der na Eflj eu 10
derdie u V zatm f nde Antärninee
Perſin kulum an run red. a Pnfügen Puunlinm
Peltaur vſtalen ale
Iaan ſuluu ſunt 4
ehlihn ſceten Alrn
ln a.
n tbett g ranl ydhon diſcz e,da Feutualh 5 4 dn0
beſtane.
4,— tign holi 6 ani habelle. Peſuege bn tünan, enn 5 . un vlun, 19 eſtiaan hnane lbeum daa
2 4/A. as us: etn ttere dogen enmn
¹ 1 K am ehenen
5 etrug 1 1 4lt.42. N 2 Bomg 9 ſt Juo 1 ka Aſ 6 autzmſ
er/9 ℳ/ 96. conſule llenam
ner hun

t . 2 2 ——
n Orriean! nltunm dtra.
e/ umon t,
— 1* 1*
AWemhn
„ 5
an Rit cL4M. 2]
8 bru turun, 4 2
aa D aAs IIA. 170.
a en 4Mfa.: a,1cmal,(*⁴ g Hrtasrs perc- 11 anitn?
aun n, 27. 6 1
„ 9 t.
A A
447 u4 1t IRP98
Rimputari creditori nibil poteſt, vt& ipſum pignus. 199. 407. cum num. ſeq. Peyriurus inriſiurandi beneficium amittit. 87.538 verſ. Deniq.
Periurij metu Iuſtinianus quaſclam conſtitutio- nes antiquauit: quæ à mulieribs iuſiurandum exigebant. 87. 538. Verſ. Quamobrem. Permiſſum quod eſt, nõ continudò approbatur. 80. 46*. cum 3. num. ſeqq.
Permiſſum vno caſu, probhibitum alio videtur,
105. 4 Permiſſu legis exulem occidens non excuſatur, quaſi legis miniſter. 81. 479
Perpetuia habens priulegium venire imheditus procurærorum mittere tenetur, aliter atq; tem- pPorartum habens G³ quare. 4. 8. 4 27. cum
nam. ſeqq. gitur, quod ſine temporis præ-
7 7
Perpetuum intel
finztione eſt. 45. 70 Perpecui magiſtratus redtè in ius vocantur.& quVe. 142. 4 ˙1 Perpetudò alecubi maendi qus propoſitum nõ ha- Her, domacitiuna:bi nou cout rahit. 51. 131 Perpetnò impeditus procuratorem mittere ha- bet neceſſe. 15:. 478 Perpetuòd comparatur impedimentum diutur- aum. 5t. 479 Perplexa caua inter graues& arduas numera- tur. 10⁷. 26 Perſona patris& filij quo iure eadem intelliga- Ttur. 74. 4¹3
Perſona p̃atris& patroni, filio& liberto ſemper honeſta& ſancta vider debet.⸗5. 4 ²3. G num. ſegq.
Perſonæ periculum, an rerum verſetur, multum refert.ã 6.& ⁷. 20i. cum nu. 210.& 228 Perſonæ untegritas tollit omnem ſuſpicionem. 125. 2²9
Peſtis metu diſcedens alicunde excuſatur, om- niaq; ei iura ſalua ſunt. i1. 374. cum num. 378.
Vſqh ad num 381 Peſtis metu diſcedens alicunde an vicarium re- lunquere debeat. 142. 392.
Peſtis metu Doctori diſcedenti an integra merces debeatur,& quid in alis operarum ſuarum lo- catorꝛbus. 14 2. 384-
Peſtilentiæ ſuſpieio pro peſtilentia habetur, vt belli ſuſpi cꝛo ꝓro bello eſt. i4 3. 388. cum tribus
num. ſeq.
Peſtilenti de loco dictum, in locis adiacentibus eſt reſpondendum. 143. 385
Peſtilentem ad locum vocati& non venientis iuſtus eſt metus: etiam ſi ſemel venerit, nec alium eò mittere cogendum. i4+. 369. eum
duobus num ſeqq.
Petens plus, quàm deberetur, quantuluſcunq m ea re exceſſus ſit, iactura totius crediti affici-
ra. 4⁰⁷ Petiſſe executionem non videtur, qui eam ad fi- nem non perduxit. 4 2. 31
Petrus Apponenſis quog ad ægrotum eurandum Bononia nou exiuit, niſi mercede quinquagin- ta nummum aureori in ſingulos dies conſtitu- ta, idemq́; ad Honorium Pontificem Maximum vocatus diurnas operas quadringentis lo-
cauit. 20. 180 Petro Arciecouio conſulenti reſpondet author. 176. 185 Philenum(arthaginenſium exceſſus. 8. 37
1 N D IB X.
Pietatis eauſa Papa lege diuina vſuras prohiben- te ſoluere neminem poteſt. 180. 246
Piſs locis ægrotus iure Saxonieco ſine hæredum
conſenſd teſtamẽto dare, legarec; poteſt. 15. 175 — 3— 34 Pignus exonerant iumentorum vecluræ 195. 364 Pigaus, quod ex patto védere licet, creditor ven
dere non cogitur. 199. 4⁰⁵5 Pignus exonerant, quæ pecunia æſtimari poſſunt. 196. 4 36 4 Pignus ſuæ rei non conſiſtit. 196. 372² Pignus debitoris& creditoris gratia interuenit. 200. 4²⁶ Pignori ſunt fructus ex re pignerata percepti. 196. 371 Pignoribus captis& diſtraftis contumax coér- cetaar. 30. 53
Pignerata ex re fruclꝰ percepti, quà melior à ere- datore jacta efl, non minuunt ſortem: ſed ere- ditori cedunt 201. 436. cum duobus nu. foqq.
Pignerata ex re fruclus percepti pignori ſunt. 196. 371
Pignerata in re creditor exæcam dili gentiam ad- bibere debet, vt diligens paterfamilias. 201.
4²9
Pignerata in re ereditor dolum& culpam præ- ſtat. 200. 424. Pignerata reę ereditor ytens quando furtum com- mittat:& quando non. 199. 4¹3 Pigneratæ rei inſtrumenti ſus minuit ſortem. 195. 361
Piguoratæ rei fructus ereditor non cogitur eon- fumere:& quare. 199. 409 cum nu. 4 1 Pignoratæ rei fruttus, ſiimputari ereditori nibil poteſt, periculo debitoris pereunt, vt& ibſum pignus. 199. 407. cum nu. ſeqj. Pigneratæ rei fruclus ereditor in ſortem compu- tare recuſans coram iudice eceleſiaſtico conue- niri poteſt. 192. 356 Pigneratæ rei fructus faciætnè ſuos ereditor, qui in qucrenda pecunia, quæ mutuo data eſt, la-
borauit. 192. 368 Pigneratæ rei fructus à ereditore pereepti, cuiuſ cunq; generis ſint, minuunt ſortem 195. 360
Pigneyatæ rei fructus, qui ſeruando ſeruari on poſſunt, creditor vendere non cogitur. 199. 404.& tu. 406. C nu. 4 1
Pigneratæ rei fruttus ante con umptionem for- tem non minuunt,& quareè. 196. 368. cu*
num. 374. Pigneratæ rei fructus quandin maneant debito- ris. 199. 403
Pigneratæ rei fructus faciatnè ſuas ereditor, eum ſhes nulla eſt, debitorem pignus luiturum. 19z. . 359 Pigneratæ rei fructus tempore perituros ereditor Ancharano& Anagnino authoribus vendere tenetur. 199. 4⁰⁰ Pigneratæ rei vſus ornamenti non minuit ſor- tem. 19 5. 362 Pigneratæ rei fruttus quibuſdam caſibus credi- tor ſine vſuræ vitio facit ſuos. 192. 357 Pigneratũ fundum creditori negligenti, ſi ſuum minus fertilem colat, fraudi eſt. 200. 416 Pignerati agri colendi neceſgitas Hoſtienſe au- thore imponenda creditori non eſt. 20 41⁷ Piſcans feſto die in tempus tantum peccat, qui fœ- nerat verò, in tempus& in naturam. 184. 272 Piſcari natura lieitum eſt,& honeſtum: fænerare Verdò illicitum at iuboneſtum. 183. 271 Pietaci

—— 25———— 1
——
I N D E X.
Pil taci lex in ebrios. 138. 343
Plebeia virgo Epheſina. 43.
Plebeio, quam nobili minora alimenta præſtan- tur. 135. M 238
Plebeio Viro in teſtimonij dictione præfertur fæ- mina nobilis. 108. 44.
Plebeio caſtrum fbi creditum committens, ſi illi- us adimiſſõ in hoſtium poteſtatem venit, veni-
am non meretur aliter atq; nobili. 108. 50 Plebeio minaus habente pauperior eſt nobilis plus habens. 126.. 233
Plebeiꝝ bonis moribus præditi inter viles non ha- bentur 87. 538. verſ. Huc pertinet. Plebeijs, obſcuris,& priuatis minus ereditur, quam nobilibus claris& dignitate præditis. 170. 4¹ Pleheijs in ſuſfrasando nobiles pferuntur. 108. 42 Slagam vitaus appre benſo homine percuſſöri, clybeo obiecto, 2dοc occiſo, vtrum cadis nomi- ne tenetur: ſi g obietlus efl, omninò periturus erat.57. G 5ᷣ8.215. cum nl. 227 Plagiarij aomen vno atlu non quæritur. 8a. 503 Platonius in fœneratores lex. 173. 163 Plus petens, qudm deberetur, quantuluſc unq; m ea re exceſſus ſit, iactura totius crediti afhici- t.74. 4⁹97 Plats forte accipere à debitore vltre dante lice: Ietors 185. 28⁵ Platarebus fœneratores harpyis comparat. 73.156 Pœæna fitren qubcungd euntem tener. 173. 165 oæna vensni dati non eſt, uiſt inde, cui datum eſt, ext wi uat u τ †5⸗ 60 Pæns mæior in yxoris, qudm in matris interfeclo- rem couſt:t uitur.& quare. 72. 310 Pœna ab vfura quid differat. 165. 53.& nu. ſeq. Pœna regulariter morte extinguitur. 68. 35* Pœæna eæpti delicti cur in ſtalia nulla eſt. 4. 65 Peæna ſeruorum fugitiuorum quæ. 1⁊. 14 6 SPæna maior quandoꝶ in leuiora delicta, minor Verò in grauiora conſ:ituitur. 73. 4°⁰ Pœna vnde erat expectanda, impunitatem mde quis habere non debet. 183. 32 Pana interpellantis mulierem aut puell, aliud- impudicitiæ cauſa facientus tam perfecto, qudm imperfetlo ſlagitꝛo. 86. 5²28 in cont certas nuptias conſtituta ſpõ- ſalia contrahentes non tenet. 42². 2 Pæna contumaciæ noua ab Honorio tertio conſta- tiustd. 30. Pæna eum certa in quod conatos cõſtituta eſt, eam ſequi iudex debet, cum nulia eſt, arbitrari, quã irroget, debet 100. 588 Pæna ſpectanda non est, ſed criminis natura. 73. 397 Pæna maior, quam delicti qualitas poſtulat, ex cauſa irrogatir. 72. 389 Pæna propter naturalem affettionem alleuatur. 76. 4 ²7. cum duob. nu. ſeqg. Pœæna elerici pereuſſoris. 85. 5¹7 Sæna verberum aut Virgarum ſq; ad necem non eſt in vſu. 6J. 348 Pæna vnius eſt multorum metus. 73. 396 Pæna, qua plectendus eſt, patrem patriæ, aut con- tra, præferens: cum uon debet 75. 4¹6 Pæna in hoſles patriæ iudicatos olim vſurpata. 6/ 347 Pæna in cadauer ſenſu carens cõſtituitur ob atro- citatem delicti. 6 ⁷. 350 Pæna hoſtium& transfugarum quæ. os. 343
—
.
„ 4„
I5S 7
Pœænam nullam ſtatuit Romulus in parricidas.& quare. 118. 148 Pæna, qua diuini niinis Violatores plectebatur in parricidas olim cõſtituit antiquitas. c6. 342 Pæna cullei ex Cicerone. 66. 343 Pœæna cullei ex iuriſeonſultis. 67. 344. 4 149 Pæna cullei in parricidas olim conſtituta, in ſu hodie nõ eſt:& ꝗᷓ in eius locũ ſuc ceſßgit.73. 405 Pænæ loco appoſitum, ſi ceſſat fræus, extra vſura cauſam eſt. 165. 5 Pœnaæ magnitudo magnitudinẽ delicti arguit. 6.
.. 34 Pænæ grauitas nõ ſemp grauitate delicli argunt. 22. 388 Pœnæ modus magnitudinẽ delicti arguit. 99. 5/ Pænam mitiorem ſequi iudex in arbiträdo debet. 100. 589 Pænam capitis conſuetudo, vt&s lex, imponere poteſt. 74. 4⁰ Pœnam non meretur exportare quid prohibitus, ante, quam loci fines excedit. 42. 27 Pænam non meretur, qui frumentum aut aliud Vſius ſui gratia euexit: quod alieni non licuit, ſi mutato conſilio vendidit. 95. 549 Pænam auget occaſio delinquendi maior. 73. 394. Pænam ihi eſſe, ſancitũ eſt, vbi& noxa ſit. 83. 499 Pœnam legibus præſcriptam, ius dicenti licet er cauſa in condemnando non ſequi, quandog grs uiore, ſape mitiore inflicta. 100. 591¹ Pæna carceris puniri contumax poteſt. 30, 5 Pæna falſi, qui pereuſsit pecuniam, nee formauit, non tenetur. 44. 59 Pæna ordinaria dolo carens non punitur. 73. 402 Pæna duriore puniri delicta debent, quæ frequẽ-
tius admittuntur. 7a. 292² Pænqæ legum mterpretatione molliendæ ſunt non aſperandæ. i00. 594.
Pænæ pro modo delicti imponuntur. 172. 145 Pænæ iure(anonieo in fæneratores, eorumq́; fau- tores conſtitutæ. 173. 157. cum nuu. ſeqj. Pænarum e præmiorum conſtitutioue reipub- ſalus continetur 4½. 19 Pœænas adulteri legib. ſtatutas nemo eſfugit: iui-. 64.
Pænas parricidi furioſus non luit, 117. 39 cum num. 141
Pœnis delicta coerceri reipub. intereſt. 42. 23 Pœnitentia eontrariæc= vitæ iſtitutum omnem delinquenté pbro eximit. 87. 538. verſ. Deniq. Poëẽtæ nuda appellatio latinis I ergilium, Græci
Homerum jignificat 8. 154 Pænali iudicio ſuam tueri iuriſdictionem cuili- bet iudici licet. 30. 4*
Polemon Athenienſis luxuriæ perditißimaæ in- uenis vna Xenocratis oratione reſipuit,& er infami Ganeone maximus Hhilo ſophus euaſſt. 87. 538 Verſ. Sed& inter edr.
Polonia e Lituania furta leuioræ cur laluts vindicent. 73. 393.& num 395
Poloniæ Reges Cæſarem non agnoſcunt. s5. M4
Polonieæ regiæ lex in eum, qui intra milb ſuu ab ea hommem oceidit. 23-. 239
Polonica conſuetudo, ſecundi jereditor higno,is fraäctꝰ ſorte ſalua facit fuos, vt rũ defẽdi poit, latiſsema diſputatio. 168. 87. ei pl urib. nu ſegd⸗
Polonica cõſuetudo defenditur a Beroio, qub au- thore creditor pignoris fructus lut lans ſolum deum vltorem habiturus eft. 169. 103
Polonica conſuetudo, qua eil receptum Vi 877 4ʃ 4
ſaua ſyte b zutbenitale* umyixl h
mu A. duſe numn 4
üuſexogn* milibusén
pantifer, dun teſtus. ponnſſ ſmm? emithlen 1 eontjetinätin notalurys nrjt i uls luer ſeattn pyntjfcuuein dentibushd pontifu antn aumimoca vmtiftuu uu teſt.1d
Pontiftu m induntue i fimanino d dontzßtemli Luntjfutu i ſohen. Portun(ctun an ranterune Plſeſeanns e.7*
Diſe ſuuenna u curſfeiuge
hice ſgerr.
Paſſeſi fun at hrr
tur.)5, Ohſebyerun
teſt. 3. baſeſtonite
3. Duanal- 7
Älſaant un Boſſor na a Nauermn, Pihiun dii 3 Hthumgg 7 4 Qalag efdic, lumany P9, lumae Eaxentir uſ r tuanlitar cus nucasun 3 enrola tteſtat ſattis G
tien,

Ne 1 1 dne * 1 ni . 87. . ehn. 2 a 39ℳ , 8 6o, 6 icens d aana, 1 4 1z M 4 4 Iſcan, 5 8 1 16 39 ſ Kdg? 8 a 143 ach 1₰ 1” 4, 6 94 9n, eifasu) n * Ar. 2 ie, ſ — b 119 Mar. 7 4.] M 5 Zie„i ean 214 1 nrkr AN A drm ſe 2 er dene han aruc 8 1 peh », 149/ — 4 1 . 1 1 1rr, dean! henen 17 74— 8: 1 —) largttun dtèn 4 1 24. 7 u
— E
4IIrrnn 1 8 A
, Ee mre a cem unc üäm, 4,( mφↄέπσασ0006 5.— Irrers 4.. 1 ünru dn c n Carurtuun d Ah. 44A.n 1 erun auejret3 8A2 IC. 00. i 7, nru auti teufss r arr(arneia r 1r. f 14 „U n 8* 4 n 7 94 .. 1*„““ * 2 4 ℳ. 2 AX 4 e en! K „ 4 aus cust/⁵ια⁷ðNM⅔ 1A nat 1* f l 12444 4 6 * rrAn 51* 1 3 4* 248„
24 Xr 77 N ht. . Da 2 dall. 104.
4 4 uel „ LAasrus.] N f 49 1* 1 rrrt.*¹
. uI * 41 77„
„ 17 6¾ 2 9) K au Aut rr 1 1 G 2* eah 4* det 1 ſel . 125, 2447 ʃh 3 1 347*1, 4**„* 7 à 9 „red 6⁵ 17 es 7 441 4 afl, 1.
1 N DE X.
Jalua ſorte fructus rei pigneratæ ſuos faciat, authoritate reis ſenatus ac populi confirmari
non poteſt. i9:. 555 Pomponius Atticus ex morbi impatientia, ine- dia ſe extinxit. 8. 28 Põtifex cognoſcit de vſurarum quæſtionibus, e& fimilibus. 170. 107 Pontifex, dum ſacra facit, in ius vocari non po- teſt. i45. 4¹4 Pontifex ſummus vetita iure diuino quandogq permittit. i79. 224.
Pontifex in s, in quibus ſecundum ius humani mortaliter peccatur, diſpenſare potest. nõ quoq in ijs, in quibus ſecundum ꝛus diuinum morta-
liter peccatur. 180. 8 229 Pontificis in perſona dictum inomnibus ſacra fa- cientibus habet locum. 149. 440 Pontificis authoritate mentiri non licet: yt nec animam occidere. 181. 249 Pontificis authoritate fornicatio permitti no po- teſt. 181. 251
Pontificis maximi authoritate matrimonium,„% indiuiduæ vitæ propoſito non copulatur, con- firmari non poteſt. 6. 10
Pontificem Hei ſaeris vacare oporteti48. 436
Pontificatus in petitione obſcuritas nataliu fru- ſtra obijcitur. i49. 247
Portia(atonis filia, eo gnita Bruti mariti nece candentium carbonũ hauſtu ſe interemit. 8. 34
Poſſeßio eorum, quæ latent,& ignorantur, nulla eft. 72. 390
Poſſeßio quæritur non earum moddò rerum, quas un conſpeciu babemus: fed quas proximsè con-
ſpicere licet. 22. 219 Poſſeſgio feudi mortuo patre in filium continua- tur. 70. 374.
Poſſeſoeo rerum apprehendi oculis& affectu po- teſi. 22. 219 Poſſeſgꝛonis emptio ſola eo loci, quò ſe quis rece- Pit, an ad domicilij conſtitutionem ſufſiciat,
alij aiunt, author negat. 52. 145 Poſſeſſor malæ fidei tenetur ad fructus, qui perc- bi potuerunt. 200. 4²⁰ Poſthuma virgo I eſtalis. 44. 48 Poſthumus per anticipationem, qui viuo patre natus efl, dicitur. 85. 514 Poſthumus qui propris. 85. 514 Poſthumus vnde diclus 85. 51 Potentioris iuſſu mortem, niſi obtemperet, minã- tis an liceat hominem occidere. 55. 198
cum num. 205. G. 206.& 216.& 229 Poteſtatis patriæ vinculo filiusfa. præturam ini-
ens ſoluitur. 74. 411 Pote ſtatis patriæ ius non ſequitur, filiusfa. quod ad ius publicum ſpectat. 74.. 4¹² Poteſtatem dominorum illibatam in ſeruos eſſé, expedit reipub. ii. 334. Potiſßima cuiusq rei pars eſ principium. 22. 223 Præceps iudicium exoſæ leges. 32. 82
Præceptori diſcipulus, aliuszus alij iur caſtigandi habenti, ſe caſtiganti reſiſtere non debet: niſi caſtigationis modus excedatur.&& quare. 56.
20 4. cum num fooq.
Præfectus carceris puniri debet, ſi ferrum, vcne-
num, aut alind, quo mors conſciſci poteſt, in
carcerem inferatur.57. 225 Præfecti Noſocomiorum, Noſocomiorum priui- legijs vtuntur.& quare. iso. 460 Prægnantis& puerpera priuilegia. ui. 6¹ 9⁹
SPraæmium datur filio patrem aut hatri filium pa- triæ arma inferentem occidenti. 72. 386. G 4. 42 Præmium meretur propoſitum cuinſq ac conſile- um, non ſortuna& mopinatus enentus.ↄ 7.5 69 Præmium exnlem capienti bromiſſum non debe- tur capienti,& ad magiſtratum non perducen- 72.42.. 16 Pramium meretur eſfectus non conatur. 42. ¹5 . cum trib num. ſegq. Præmium exulem capienti ex publico debatum latruncnlator furto obnoxium comprehendens neſciens en exulare, accipere nõ debet. ↄ7. 56⁸ Præmiorum& pænarum conſtitutione reipub. ſalus continetur. 42. 19 Preſbyter ſacra faciens adgreſſurã baſſus adgreſ= forem occidere iure poteit, nec eo magis /ſacri- Viciam perficere probibetur. 60. 273 Præſbyterorum filij cura ſacrorum miniſterio ar- ceantur. 87. 538. Verf Sed& inter eos. Præſcripto legis quæ continentur: noſtr deſtina- tione non mutantur. 53. 155 Sræſens habetur, qui in proximo loco eſt. 2z. 218 Præſens habetur, qui hbreui rediturus eſt. 4 6. 78 Oræſentis loco efl inſta ex cauſa abſens. 142. 378 Preſentis loco eſt, qui aliquandiu domo ex neceſ⸗
ſitate abeſt. 120. 179. cum nu. ſeq. Præſens ſit iudex, qui iuridicundo vacare nõ poſ⸗ hit, an abſit, nihil intereſt. 81
Præaſumprtione onerantur ſoliti delinquere. 87.
538 Vverſ Porrdò. Præſumitur in dubio homo ſecundum naturam
Jan eſſe mentis. 15.. 119 Sræſumitur nemo contra ea diclurus, quibus m- firmatis eiur læderetur exiflimatio. 28. 1
3 Sræſumi pro principe quod intelligitur. 182. 262 Præſumi vna cauſa certa non debet eiur, cuius blures eſſe cauſæ poſſunt. o. 45 Prætor, qui nobili totum prætorinm bro carcere aut ciuitatem dedit ſi aufngiat ille, exeuſatur. 108. 49 Prætorpatrem, in cuius poteſtate eſt, ſuſpectam hæreditatem adire cogit. 74. 410 Præturam iniens filius fa. vinculo patriæ hoteſta- tis ſoluitur. 74. 4¹Nw SPræuaricatorem prænaricandi conſilium non fa- cit: niſi factum intercedat 83. 500 Præuaricator dicitur, qui ſeme præuaricatus eſt. 83. 50¹⁴ Prætium agrorum cultura ampliat. 431. 201 Prætio qua fruitur, rem habere videtur: non mi- nus, quam qui re fruitur,& contra. 164. 44 Srincipium cuiuſq rei pars et hotꝛſsima. 22. 223 Srincipium numeri eſt vnum. 14. 106 Srincipium delicti non punitur. 42. 26 eum nu. feq. vſc ad nam. 35 Princeps ſammus eſt omnium magiſtratus:& lex quædam in terris viuens. 58. 238 Princepr; cuius iuſtum imperium eſt, omnia ex bono; æquoagere præfumitur. 58. 232 Princeps, qua lege ſolutus non eſt, alios ea ſoluere non poteſt. 182, 257 Princeps ꝛus diuinum alias limitatum Poteſt ex cauſa limitare. i79. 223 Princeps ereditur ſumma vſiw authoritate: ne, quod ageretur, intercidat. 29. 39 Princeps nudlus, ne zſe quidem Papa, fenerandi Poteſtatem facere etiam Iudais poteſt. 19 2. 353 3 Princeps
„
Perr Ter

— ——————
1 N. D. E X,.
Drineebe ſæcularis permittere Iudæis fenus ex- ercere nullus poteft. ¹86. 308 Principis indulgentia ad ea, quæ animi iudicio fi- unt, qui mtelletlu carent, idonei reddi nõ poſ- ſunt. 6.
Principus reſcriptum ſolennia ſupplet, non autem confirmat, quod iure fatum non eſt. ä. 128 Prineipis ſigillũ g adulterauit, eiv facies ſtigmate aliquo aut charaſtere notari debet. 0%. 563 Pyincipis indulgentia impuberes, neq iudices eſ- ſo, neq; matrimonium contrahere poſſunt. s. 9 Principi in vna ſcriptura alterius mentionem fa- cꝛenti creditur. 28. 28 Principi iuſto occidere hominem iubenti obtem- perandum eſt,& quando.5 8. 21. cum nu. 235. G 239
Principi hominem, cauſa non cognitaſuſpendere iubenti obſequendum.& quare. 58. 236 Principi con/ſulenti Royzius ſe reſpondere o /ſe negauit: qua de re litigatori conſultus reſpon- derat. 27. 15 Principus liberi(æſari exæquantur, ey ideirco m Caſare dicta in illis habent loeum. 6ͦ5. 332.&
. 21, 335
Pyrincipes ſine iuſta cauſa nibil facere ereduntur. 179. 222 Principes expellere ex ſua ditione fœæneratores debent 173. 161 Principes minores ius reddi iuberi debent: ſum- mus verò princepé ita, aut ita reddi. 234. Principum mali conſiliarij carpuntur. 1d2. 261 Principale vbi nullum eſt, ꝛbi acceſſorium eſſe, per rerum naturam intelligi non poteſt. 95.56 4 Principalis rei cum furtum non fit, ve i Gnei Flauij facto accidit: nec eius quod aecederet, furtum fieri. 97. 565 Principaliter quod agitur ſpectari ſolet. i66. ss Priuatis publiea præferri, æquum eſt 72. 383 Priuatim vtilia quibuſdã publicè Vtilibus præ- feruntur. 154. 505. cum duobus nu. ſecq. Priuilegium habens perpetuũ venire impeditus procuratorem mittere tenetur, aliter atq tem- porarium, habens.&quare. 4⁸8. 427.& trib. num. ſe—†.
Priuilegiũ nõ tribuit affectata abſentia. ia 4. 393 Priuile gium non perdit contra priuilegium id factens, quod effectu caruit. 4. 33 Priuile gium(ardinalium in damnatis liberan- dis, damnatos ob falſum non liberat. 17/⁊!. 206 Pyiuilegio caret miles parum diſtans a pagano.
ec.
128. 256 Priuilegia paupertatis. 130. 283. 2ſq ad nu 307 Priuilegia Vteri. 109. 60 Priuilegia prægnantis& puerperæ. iui. 6¹
Prinilegia militum tribuuntur, eorü medicise vxoribus caſtra ſecutis.& quare. 10. 46¹ eum nu. A64.& ſeq.
Prinilegijs Noſocomiorum vtuntur Noſöcomio-
rum præfecti.& quare. 150. 460 Probatio ex neceſſario, non ex meerto, debet con- cludi. 13. 94 Probabilis eſt interpretem authoritas: legum au- tem neceſſaria. 20. 190 Proeurator mittendus eſt in cauſis celeritatem de fiderantibus. u⁰t. 480 Procurator a reo dandus eſt, cum lis ante impedi- mentum cæpta, aut præparata eſt.izzx. 481 Proeuratorem mops non mittit. io⁰. 20
Procuratorem mittere non debenr miuria magi-
ſtratus impediti ſua eulpa debeut. 1 g. 19 Srocuratorem non mittunt alieno flagitio impe- dati. i0⁷. 29 Procuratorem habere debet ex iuſta cauſa& vo- lantaria abſens, aliter atq ex neceſſaria abſens: niſi aut hvr ſit. 15¹. 47 Procuratorem mittere ne oporteat in ius Venire impeditos. 15. 471 Procuratorem mittere tenetur ex iniuſta cauſs abſéens. 151. 476 Procuratorem mittere habet neceſſe perpetuò im heditus. 51. 478 Procuratorem mittere tenetur, venire impedits, hriuilegiumq; habens perpetuinaliter atꝗ te- Horarium habens.& quare. i48. 4²⁷ &y tribus num. ſeqq. Pyrodies medicina, quæ(linice ditta eſt, antiqua ta latralepticem mſtituit, ſucceſtit(hryſippus alijch als penè innumerabiles, qui ſuperiornm ætatum muentis placitiſch antè receptis nouam medendi viam ingreßi, obuiamuerunt: vir tandem facto innouandi hine. ui. 8 Profeſſores artium aliquarum vbi honorantur. ahi& illæ artes, quorum illi funt profe ſſores, eſſe in pretio creduntur. 125. 2²⁵ Prodigus quid ſit. 20. 185 Prohibitio ſurarum ſola dei voluntate eötine- tur. i9 2. 348. G num. 352 Prohibere ſe, aut ſibi imperare, nemo poteſt. 74. . 408. cum num. ſeqj. Prohibitus ingredi, ingrediens non delinquit, ſed ingreſſus. 42. 26. cum nu. ſeqq. ſq ad nu. z Prohꝛbitum quod eſt, non ſemper punitur. 80. 4 6.cum 3. num. ſeqq. Prohibitum dari propter publicum honũ ab vl- tro offerentibus accipere non licet. i8s. 305 Prohibitum alio caſu videtur, quod vno permiſ- ſum eſt. 105. 4 Prolepſis Græcè, Latinè anticipatio. 85. 514 Promercalibus in rebus impenſæ voluptariæ lo- c0 Vtilium ſunt:&quare. 63. Promittens iureiurando alicunde non d iſcedere, hro vintto est. i0⁷. 3 Promittens ſimpliciter alicunde non diſcedere, pro vinclo est. 107. 34. Promiſſum quid. 107. 37 SProxima nobilium pro factic haberi debent. 87. 538. Verſ. Huc pertinet. Propinquis non adhibitis mulieres alienare bona ſua more in Italia recepto non poſſunt. 20. 186 SPropoſitum euiuſq; ae conſilium præmium mere- tur: non fortuna& inopinats euentus. 97. 569 Propoſitum alicunde quandoq abeundi habent nulla temporis diuturnitate domicilin ibi ſor- titur. 51. 137 Propoſitum alicubi perpetuò manendi qui nõ ha- bet, domicilium ibi non contrabit. 63. 3u Proprio iure nobis quod competit, quam quod alieno, firmius eſt. 75. 40 Proſc riptus illo, vnde proſeripes eſt hoſpitij tau- ſa mox abiturus, ſine metu magiſtratusdue- tere poteft. 53. 162 Proſeriptus, cuins alioquin impuniucædes eſt, hi captus ſit, violari non poreit.—y. 224 Preſeripta mulier occidi poreſt: adulterari no o- teſt. Gi. 284 Proſeripti lege Municipali impune oceiduntur. 278.
Proſer jpti
pynintiu 18
1 1, Prnxins ens Prumi d des, anſa PIummacot entan um kaalg Ulen: Ge Cuiis P'dum Ne 4
wonila
edeT.
uin ſhea W elule 14. 10 pubertct in V 7e pahlues ſeunde Baalics eth d Cs chntunen z. PaDheun a kE0hita ur ma venſt. Dulle nim aurnee. Arentden at Duſtan pe anthegt Hened 40
Ligliumdt wäui, ffereun efeJo
Palanunn wihect Aurius tiian
Dallea ae ne dun ciret.
Pulascne detemi uth ie
5 ullayn N eferyn
Pulijes y d
Pubaſples ublgiſer uJ.
Pulniie Ornutus. Puelarnd 9,„
authuye A Angeni
„. AN wn dielauia HMl necu ed uallnien 8 Keyyhe 8 .„N bue'oij d 6 tnh 31/,,&8 Uhn tpentu-
unclun Oh„ 7
NMtame
—
Dann
unlt engn,* tem, du 64 Afecy
Anturn, ku
„.”Anld. 45 ☚h unſen g,= 4 12

). 3 1 en 2 Vna at fi) ,A en' AG, M hinf. 40 een 1 „ e duktra ag . I. T. , n Kn. A dee 4 8 11. 6% 1 1 4 d r fe à daen, 4 ten l 8 l. Wen, 1 2 dedet..— . 1 4 8 n (tenet P 1 ⸗ 4. 4 1- 1 1 Arlc, 1 „ ſae(ha.. 5 an. 44 rn„1 8 An. ur) 1 „ een. 441 CAIH, 4,4 A 8 1EIaA 4,4 1477 6 1 A. 44/1* 314 Cia fugras 1er n Kexarn 1 2r 144 r dA& er. 2 1 2. An! 11 1 8 1 5 4n 72ε τ, 121* 2 1 tan(en upten.
nunanen
v Hasen e a en? 1
aM Ta⁵ fenn
IE 7
.„.— ——
1MN△ D Ff X.-
Proſcripti, qui iure oceiduntur, tueri ſe iure non pooſſunt.& quare. 6r. 201. cum num. ſeqq. Proſternens humi puellam, vim cius pudicitiæ illaturus: qua pœna pᷣuniatur. 99. 587 Proteſtari de impedimento impeditus, an& quo- modo debeat, diſputatur. 153. 496 Dſqadnu. 523 Prouinciam purgari malis hominibus publicè in- tereſt.ioo. 599 Prouocatio aiudice contra conſuetudinem iudi cante æiqjuè admittenda eſt, atq ſi contra legẽ ꝛudicatum eſſet. 74. 4⁰ Proximus pubertati pro pubere eſt. 23. 231 Pyroximus morti mortuo comparatur. 22. 220 Proximo in loco qui eſt, is præſens habetur, ac ſi iam ſit. 22. 207. cum nu. ſæ⸗—. Proxima conſumationi haberi pro conſamatis de- bent. 22.. 2²7 Proximè futurum quod eſt, pro eo quaſi iam ſit, haberi: quomodo intelligendum. 23. 241 Proximè ſacrandæ cedes pro ſacratis habentur. 22.. 2⁴ʃ1 Proximè futurum perinde habetur, ae ſiiam ſit. 21, 207. cum nu ſeqq. Pubertati proximiuus pro pubere eſt. 23. 231 Publica expeditio excuſata contumacia. 10 ½.. 2 Publica expeditio& peregrinacio excuſant aà contumacia 143. 390 Publicum eſt crimẽ obreptionis,& cui compare- tur: quæ; eius pæœna ſit. 99. 575 Publicè vtilitatis aut neceſsitatis cauſa permitti Vſuræ non hoſſunt. i9¹. 347 Publicam fidem quandoſéqui tutum ſit, aut eam Petere oporteat. 140ο. 363, cum nu. ſegq. Publicum ob bonum dari probibetum ab vltro
offereutibus, aceipere non licet. 186. 305 Publicum ad ius q uod ſpectat, filiusfa. nõ ſequi- tur ius hatriæp otestat ¹s. 74. 4¹² „ 5... Publica conſuetudine quod admiſſum eſt, delicto caret. 168.— 91 Publica cuſtodia detentũ offendere nemini pri- uato licet.57. 223
Publica priuatis præferri, æquum eſt. 72z. 383 Publicè vtile, eit per conſequentiam priuatim Ytile.15 4. b 504. Publicè vtilib. quibuſdam priuatim vtilia quæ- dam præferuntur. i5+. 505. cum duob. nu. ſed¹j. Publicè intereſt, malis hominib. purgari prouin- c:am. 100. 599 Pablici ſerui legibus Tabelliones dicuntur. 87. 538. verſ. Adeò. Pudicitiæ argumentum eſt modicus in muliere ornatus. 44. 50 Puella vno loco rapta, alio conſtubrata, Baldo authore, cognitio ad vtriuſq; territorij iudici- um pertinet. e quomodo. 94. 54 4 ci nu. 548 Puellæ muitæ oſculum ferens ſtuprinèé pœna te-
neatur. 100. 586 Puellam item bumi proſternens, vim eius puda- citiæ illaturus. 100. 587 Puerpera& prægnantis priuile gia. iur. 61 Puerperij dies in originus cauſa, non cõceptionis, inſpicitur. 54. 172 Punclus momenti verbo ſignificatur. 54. 168. yſqad num. 172
Puntto temporis quæ durant, propter vtilita- tem, iure conſiſtunt. 164. 45 Punitur multa contumax. 30. 4⁸ Puniri pæna carceris contumax poteſt.o., 52
* 3
——
Pupillo minus habens in patrimonio non eft ido- neus tutor. 12 4. 214 Pupillo, quanti eius intereſt, condemnatus eſt tutor pecuniã pupillarem in prediorum com- parationem collocare negligens. 202. 447 Pupillayis pecunia berirulo tutorii vacat. 169. 99 Pupillaris patrimonij augendi cauſa fœnerare li⸗ cere non debet: quia id captiuorum redimen- dorum gratia non licet. 202. 445 Pupillarem pecuniam vtrum tutores fænerare cogantur. 202. 440.& nu. 444. Pupillarem pecuniam non fænerare, olim non im- hune tucoribus ſuit. 202. 44 4 Pupillarem pecuniam nolens tutor fænerare ab- ſoluitur. 202. 446 Pupillarem pecuniam tutor in prædiorum com- harationem collocare negligens, quanti pupil- li intereſt ei condemnandus. 202. 447 Pupillarem pecuniam tutores trum dare in ne- gotiationem ea lege debeãt, vt ſalua ſorte pars
lueri pupillis quæratur. 202. 448 Purgari prouinciam malis hominibus publicè m- tereſt.ioo. 599 Putans aliquid publicè facere licere,& id faci- ens non delinquit. 168. 88 Pythagoræ apud Crotaniatas de re veſtiaria di- Hutatio, eiuſc; vis. 43. 38
2 VͥA FACERE POTEST, bonis
cedens facultates poſtea nattus cõueni- kiutr. 127. 3 239
Quæſita illicite in noſtris bonis non ſunt. 73. 405
Qucſtio de puella vno loco capta, alio ſtuprum paſſa, diſcutitur coutra Baldum. 95. 548. ci nu. . ſeq. Queæſtiones de filio præſente patre haberi prius debent, cum vterq, accuſatur. 96. 359 Quaſtuaria habens mãâcipia ſiue principaliter hoe negotiuam gerat, ſiue alterius negotiationis ac- ceſione leno eſt. ioyõS. 71 Qualitas, quæ priuile gium dat, inter priuilegia- tos inſpꝛcitur, zt alius alij præferatur. 128. 2 54 Qualitas actꝰa furioſo furoris indutias habétequs magis Val eat, an nõ valeat, inſpaci debet. 15. 12 Qualitas rei in furtis non æenimus furis ſpectatur. 756. 399 · cum num ſeg.& num. 4 15. Quantitatis& ſpeciei cõpenſatio non fit. 96. 374 Quarta in bonis viri vtrum debeatur viduæ, quæ victum fibi quærere ſuis operis poreft. 129. 272 Quatenus facere quis poſgit, ex qualitate perſonæ conſiderat xr. 126. 232 QLuatuor ſunt genera delictorum: quædam leuia, quædam grauia, alia grauiora, alia grauiſsima⸗ es ſingulor. definitiones. 7. 425. cum nu ſeg. Quilibet ſanæ eſſe mentis præſumitur. idq; negan- ti incumbit onus probandi. 28. 32 R. ABASTE NIO ium Municipij ſui fib: aſerenti facilè aſſénſus Royuns. 49. u14 Kaptus in mulierem, quæ budori fuo ante non pe- hpercit impunitus eſt.& quare. 8⸗. 538. verſ⸗ Deniq. Rapta vno loco puella, alio conſtuprata, Baldo authore, cognitio ad vtriuſq; territori indi-
cem pertinet,& quomodo. 94. 544. cum Nε. 4.4 8
Rarò quon peccatur, remiſius plectitur 99. 582 1 iij Ratio

1NDER.
Ratio ſumma eſt, quæ ꝓ religioue facit. 14. 439 Ratio, quæ pro reo eſt, præualet. 4.⁷. 25 Ratio omnium, quæ conſtitutaſunt, quæri nõ de- bet, in lege praſertim diuina,& quare. 67.350. cum nu. ſeq.
Ratio illa pro expreſſa baberi in lege debet, quæ ſola reddi poteſt. 133. 5 314. Rationi naturali conſtitutio repugnans, vt ius naturale minus lædatur, ſtricti ſimè debet in-
telligi. 60. 269 Rationem eandem caſis habẽtes exceptis quibuſ- dam alijs excepti videntur. 132. 309
Rea mens facit re linguã: e& ream manu. ⁷8. 209 Ream linguam aut manum non facit niſi rea mens 78.. 209 Reus cùm ob ſuum admiſſum pleclitur, nõ execu- toris, ſed legis manu plecti videtur. 77. 44 Reo ſeruiens ratio præualet. 4². 2 Receptantis latrones grauiſsimum flagitium eſt, nuſi cognatũ Luis aut adfinem receptet.7 6. 427 Rece ſſurus illicò perinde babetur, ac ſi non veniſ- ſet. 45. 74 Recuſaus iuriſdictionem, pro recuſante nõ eſt ha- bendus: antequam ſit de recuſatione pronun-
tiatum. 43. 3² Redimendi hominis ab boſtibus gratia fænerare non licet. 181. 247
Redimendorum captiuorum gratia eUm fænerare non liceat: nec pupillaris patrimoni; augendi cauſa licere debet. 202. 445
Rei appellatio quam late pateat. 12. 2¹
Rei cuinſq; potiſtima pars eſt principium. 22 223
Reipub ſalus pænarum& præmiorum conſtitu-
tione continetur. 42. 19 Reipub. intereſt, quis ſua re malè vtatur. i18. 62 Reipub intereſt, plecti ſontes. 42. 23
Reipub. intereſt, ob inopiam bona ingenia non la- keré. 13 2. 305 Reipub expedit, illibatam eſſe dominorum in ſer- uos poteſtatem. i7i. 134 Reipub. cauſa abſens excuſatur:& quomodo id accipiendum. 14 4. 398. Dſch ad nu. 408 Reipub. intereſt,ꝛuuentutem rette formari. is8. 78 Reipub. mtereſt, delicta non eſſè impunita. 54 166 Reipub. cauſa abſentium Priuilegia habent eorii comites,& id quomodo intelligatur. i50. 462.& num. ſeq. Rem vetitam faciens, rebus etiam proſperè geſtis plectitur. 154 1 Rerum poſſe ſsio apprehendi oculis& aſfettu po- teſt. 22. 219 Rerum mobilium ae ſe mouentium in toto iure fa- cilius permiſſa eſt alienatio quã immobilium. 17. 142 Rerum natura mutari vlla legum authoritate nõ poteſt.54. ¹76 Rerum periculum, an perſonæ verſetur, multum refert.57. 21. cum num. z19.& 228 Refellere, quæ alij tradiderunt, expeditius eſt, quam reperire meliora 21. 20² Reges, principes& Imperatores ſunt ſerui Dei. 180. 235 Reges Hiſpaniarum Cæſari ſuos faſces non ſub- mittunt. 65. 333 Reges Poloniæ(æſarem non agnoſcunt. 65. 334 Regi ſteriles nuptias ſorti o, adiungendæ ſibi cõ- cubinæ, liberor. tollendor, gratia, ius facere Papa non poteſt.6i. 283 Regi conſulenti de ſutteſsione pueri in manibva
2
obſtetricis ſpirantis. Quid Royzius reſponde- vi. 4 ãõ.. 90 Regiæ Poloniæ lex in eum qui intra mille paſſus ab ea hominem occidit. 23. 239 Reginæ Iiiſbaniaru fattum de furioſo ſuppliciũ ſumi iubentis malè a Mar ſilio defendi. uib. 154 Reginæ Aſpaſiæ laus. 44. 5 Regione in Vna homine vincto, in alia deſpolia- to, Baldo authore, delictum primo loco perfe- ctum eſt. 94. 54² Regulæ ſubeſt, quod non exeipitur. 105. 5 Regulam firmat exceptio. 105. 3 Religio dei caritate parentum in liberos antiqui- or. 200. 4¹5 Religio M. Attilij Reguli in fide hoſti data. i0⁷. . a5 Religionis cauſam quæ tuetur, ſumma ratio eff. 149. 4 Religionis cauſa ſuſcepta peregrinatio gaas excuſetur:& quando non. 153. 395 Religioneloci qui alicunde exire non poſſunt, no rectè in ius voeantur. i45. 4¹6 Reliquias ſuas contra familiæ ſuæ morem Sylla dictator cremari iuſsit.& quare. i0. 6² Reliquias ſuas in mare ſuo teſtamento abijci in- bens, mentis impos eſſe creditur, niſi contrarinũ probetur. 6. 13 Reliquias ſuas in mare abijci iubens eur furioſas præſumatur. 10. Reliquias ſuas in mare abijci iubentis vtrum vl- la ratio eſſe poſiit idonea. ο. 60. cum duobus num. ſeqq. Repentè dicitur factum, quod intra centum dies fit. 123. 20. cum num. ſeq. Repetitio competit eius quod ſæneratori datum eſt. 179. 218 Repetitio nõ eſt, eio quod meretrici datur. 179. 218 Reprebendere, quæ alij tradiderunt, expedditius eſſ: quam reperire meliora. 21. 202 Repueraſcere ex ſehio Mareus Tullius, e& in cu- nis vagire, in bonis non duxit. 3. 96 Repudij libello Iudæi ſine delicto vti non potue- runꝭ., 79. 459 Reſcriptum principis ſolennia ſupplet: non autem confirmat, quod iure factum non eſtu6. 128 Reſtituere debent pauperibus Doctor& ali lu- erum hominibus ad ſe mutuo dato illectis fa- ctum. 168. 86 Reticentia eius, qui cognatum confſilia aduerſus rempub. agitantem non prodidit, mitius puni- tur. 76. 4²⁸ Reuerentia intempeſtina eſt, illud cui tribuere, quod ipſe ſibi competere negat 186. 310 Neuerſurus mox pro præſente eſt. 45. 75. cum num ſeq. Reuerſus, dũ ſe de via eolligit, pabſente eſt. 45. Roma anno ab vrbe condita quingenteſimo trice- ſimo quinto medicis vti cæpit. uu. 76 Roma poft(atonis exceſſum diu medieis caruit pauciq; Quiritium poſtea eam artem attige-
runt. ii..72 Romulus in parricidas nullam pœnam ſtatuit& quare. u1. 14
Romulus Græcos imitatuw inter vrbuuntia 1- lum aperuit.& quare. i71. 1
Romani Aeſculapio ædem extra menis poſue runt, non paſꝛ eum intra vrbem coli.n. 890
Romani caſtrorum diſciplinam omnium neceſ⸗ ſctudini cgritate autiquidr ẽ duxerunt. 86(4 30 Romans
dalnten ſuan..
4 Rhhenj une 6 lnuna4s. 21
um lmuuun,
nijdurtuj.
9 laa h A bund ſeu iſenegsſs bojruu ſan 1 yille’ ſr 4 tetuter n RCy usl ſhuuſſr in Kem Ruſialutsn pun Putesmase ti oh. 3 kKuſteanyeide Kit 1.„
Pos n aun, 4 7 mbio ung Leyigocha aus Leuniennlin ten, 71 Sacefhten ue uama dent ando Inpet Sate-itbn nſ re ateſt Lacertotin ee eſa nnia Leran jen ne, aben fuſet Lacrinen i m: 6 Thbaat, wm dejahalaan
. V-ht ees u-an
At, aerd peg e g . 1/ Aitne4., Lacro tled, loeſtu etj. Larunleyn 8s T Laerit truria 5 e. Kaeu denn M 3 r umur aun -Aℳ. 6
1 Va
¹ g fuſſflun n dlus ripu 4 toneeamn” ſ
unttuſuem V ekeſpum in
W; Ihlehqnee, al Antas menti 4 7 dru, 8 7

d ehn— , T h; anr exni 1M War.1a.
3 2* ſani „» 9 . Inrult G d a aM n nce ſas an. nrrta mu eſeh aa 2 a anncr it n AIe
2 aAR ne4b) 4 1nunea
utu im, q* 8
4 C Ral C24
nric a tuude un, C* ⁴ n eren rrt ſcka Ace ttuyt hiru nurd
3eus Lais re4
„ .
1 un rus-yui ſuers
ur atdtart cc
v7 Arer: ncapenl aιειι ⁴‿.ε⁷ 6.
M, guca
27 ipteutra nn-
2——ℳ——2n
2
5 * b
—
—
Romani veteres externam virtutem reueriti, pe- regrinis hominibus rempub. gerendam man- darunt. 4.8. 104. cum nu. feqq.
Romanorum pauci medieinam olim profeſgi. n. 79
Romanis Archagatus artem medicam muiſam fe- ctt. 11. 77
Royxi patria, in literis latinis præceptores,& vbi primuùm iuriſprudentiam addidicit. 4 zf. 96
Royzi primu in iure reſponſum, cum adhue Iler- dæ iuri operam daret. 47. 96
Royzius cauſarum Lituanicarum auditor. 6. 5
Koyzius quid reſponderit regi conſulenti de ſuc- ceſbione pueri in manibus obſtetricis ſpirantis. 47. 8 9„09
Royvus qua de re litigatori conſultus reſponde- rat: Hrincipi poſtea conſulenti ſe reſpondere boſſe negauit 27.— 15
Royzius quid Vicolao Raliuilo duci reſponderit in illa ſpecie, cum quidam adgreſſorem fu gien⸗-
tem mteremiſſent 8o. 524. Royxius Michaeli Kabaſtenio iura municipij ſus ſibi aſſérenti facilè aſſenſusz. 49. 114.
Ruſtici Lituani exemplum memorabile. 69. 361 Ruſticis multis hauci teſtes nobiles anceferütur.
108. 47 Ruſtica opera quæ licite diebus feſtis exercentur. 1-0. 184
§.
fÆbE quod peccatur, ſeuerius plectitur: re- miſoius, quod rarò 99. 58² Sæpius gadmittitur, maius delictum eſt. 16. 123 Sæxuitiæ memorabilis exemplum domini in ſerun. 171. 135 Sacerdotem Euchariſtiam deferentem apprehen- dens auelli ab eo non poteſt. 171. 131 Sacerdotibus miuriam factam quilibet vindica- re poteſt.iõ 4. 509 Sacerdotia ciuibuſnè ſolis, an& extraneis defe renda. 4 8. 107.& num ſeq. Saccum pecuniam habentem qui ſuſtulit& facti
jur est. 97. 562 Sacramentum militare inriſconſultorum téẽpore Vßſurpatum, hodie non efl in 92. 485⁵
Sacram ad ædem principumuè ſtatuas confugien- tes qui gaudedt immunutate:& qui no.:271.132 Saera pro re quæ vltro offeruntur, Gregorij con- ſtitutione, aecipi ſine delicto poſſunt 87. 538 Sacro ex loco qui tacto telo hom mem in profano loco ſauciauit: ſacri loci immunitatem non ha- bet.95. 55¹ Sac randæ proxime ædes ſacyatis habentur. 22.211 Sacris miuriam factum quilibet vindicare poteſt. 154. 159 Sacris Dei pontificem vacare ohortet. 148. 436 Salomon quomodo vnigenitus matri, cui alium
fuiſſe filium conſtat. 47. 94 Salus reipub. pænarum& præmiorum conſtitu- tione continetur. 42². 19 Salutem ſuam imperito medico eredere nolle, non eit deſipientiz. 10. 67 Salutem ſuam ſerni ſaluti dominorum ſuorum anteponere non debent 73. 4⁰4
Sanitas mentis aut ægritudo intellectu, non cor- poris ſenſcbus percipi poteſt. 26.
Sanæ eſſé mentis indubio homo ſecundum naturã præſuonitur. 15. 119
Sanæ eſt mentis teſtatorem mitio tabularum ta- pellio ſeribens fidem non facit, 26, 1, G 6.& ¹8
1 NDExX.
Sanæ eſſe mentis in publicas tabulas referri al i- duo hoſtulante, Tæbellio:d facere non poteſt⸗ 27. 10
Sanæ eſſe mentis quilibet præſumitur; ido ne- ganti incumbit onus proband. 298. 32
Japientiſsimus quiſ æquifpimo auemo moritrir, Rultiſßimus iniquiſsimo. 13. 95
Sapientis exemplo Socratis deterreri morte non oportet. 14. 99
Satis in repub. quid. 1s. 13. cum num. ſeq. vig
ad n 1 1. 1 15
Satis eſt medium inter multum& pauci. 116. 129
Saxonica lex de alienatione ægrotis prohibata ma- le defended durita poteft, tærumT; quia ita ſtri-
—
pta efl, ſeruanda eſt 127. 240 Saxon: cæ legis duritia defenditur. 22. 221
Scelere alieno perire hominem chriſtianum ſatius eit, quam algj obtemperantem homini innoxia
Vitar eripere. 57. 213 Scipionis exceſſus. 8. 32 Scire iudex dicitur, quæ ſcit, qud index eſt: non
qud pꝓriuatus. 107. 4
97, 3 Schænobaticam faciens ad ſimilitudinem operas huas cum beſtijs depugnaturi locantu notatur-
86.. 53 ¶& num ſeq. Scholas, Vbi artes traduntur, multa tributa ſune priuilegia. 168. 80
Scholaris animum perpetuò manendi ſtatim de- clarans, domicilium ſtatim contrabit. 31. 134 Scholarus ſtudiorum cauſa aliquò veniens decen- nio damicilium contrahit. 5u. 133. cum nu. 13 6 Scopeliſmon facientes u prouincia 2rabia capite plectuntur 74. 3 4⁰7
Scrimi furrihient fur nocturnas pecunia lucri
faciendæ cauſa, repertis 1bi pro pecunia literis in necem principu, ſcriptus furtinè teneatur. 95. S2. cum nun ſéqæ Securitas tabellionis in; gnotorä teſtamentis altis Vo ſerzptus conficiendis reprehenditur. 28. 25 Semel paſſus vxorem adulterari maritus, leno eſt.
11§. 120 Senex cum eſſet Marcus Tullius, repueraſcere,&
in cunis vagire, in bonis non duxit. i3. 96 Senium excu’at delictum. 117. 144.
Sencentia contra detttos in vinculis lata, quando nullo ſit:& quando poſtea reſcindatur. 07. 2 Fententia intra paucos dies pronuuciara nihil Valet, eciamſt rectè udicarum /it 32. 86 Sententta iudicis mox poſt aecepra cauſcæ actas breuich temporis ſpatio interpoſiro ronunti- autis non valet. 32. 83 ceum nunms. ſeq. Sentẽtia contra vi priuata detentos lata quanda nu lla ſit,&& quando infirmetur. 10⁷. 30 Sepultura chriſtiana carẽt mortem /ibi cõſciſcen- tes:& in ſterquilinium abijciuntur. G. 1 Sermo Veſter ſit, eſt, eſt: non, non: quod ampliur eſt, à malo eft. 10⁷. 36 Sermo cum eſfectu, non verbo tenus, accipiendus eſt. 4t. 9 Seruus ſeruorum Dei eſt Papa 181. 236 Seruus legem domini tollere non poteſt. 180. 234. Seruus domino, aliuſué alij ius caſtigandi baben- ti,ſe caſtiganti reſiſtere non debet: niſi caſtiga- tionis modus excedatur.& quare. 56. 204 cum num /ꝓ† Seruus in Aſylum fugiens quare fugitiuus non
ſĩt. 172. 3 338 Seruus i Aſylum ſngiens rem iuri aturali&
v 2) heehr 2 Se)t ye gentzum couuenientem acit. ¹7i. 126 F ꝛun Serus

1 N D E xX.
gerui fuga minus habet delicli, quàm fæneratio. 169. 102. 144 Seruo ſuadens, vt domino furtum faciat, licet no perſuaſit: corrupti ſerui tenetur. 8;z. 4³⁹ Serui Dei ſunt Imperatores, Reges,& Principes. 180. 235 Serui dominorum ſuorum ſaluti ſuam antepone- re non debent. 73. 4⁰4 Seruorum in Aſylum confugentium admiſſum leuißsimum eſt. i7i. 129 Feruos inclementius a trattatos domini venun- dare coguntur. ii⸗ 133, cum num. 141 Seruientin à ſpecie nihil multùm differunt, qui- bus non datur facultas recedendi.94. 543 Seueritas Papiri; Dictatoris in ſeruanda militari diſciplina, poſthumi itẽ Tuberti,& T. Mau- uij Torquati& Clearchi eadem de re dittum.
154. 514. cum duobus num. ſe*† Sieilia literatos honorat, ideoo; ſancta terra ex- iſtimatur. 127. 24 4.
Sigillũ principis qui adulterauit, eius facies ſtig- mate aliquo aut charattere notari debet. 100.
593 Similium expreſʒis eaſuum idem eſt quod de ex- preſiis iudicium. 106. 13
Simoniæ erimen iure humanòo deſcendit. 87. 537 gimoniæ crimen an contrahat qui ex poſt facto pecuniam vltre oblatum accepit. 87. 534. eum num. ſeq.& num. 538 Si quis verbum maſculos& fæminas continet. 60. 267 Sortem minuit vſus inſtrumenti rei pigneratæ. 195.. 36¹ Societas, cum ſit fraternitatis inſtar, æqualitatem exigit. 203. 460. cum tribus num. ſeqq. Socij quo tẽpore inter ſe faciãt diuiſionẽ. 204. 464. Sociuus re communi ſine delicto vtitur. 55. 195 Socrates in iudicio capitis nec patronũ quæſiuit,
nec iudicibus ſupplex fuit, educiq; e cuſtodia
cum poſſet, noluit. i4. 100 Socratis oratio èvita migraturi. 14. 101 Socratis exemplo deterreri ſapientes morte non
oportet. i4. 99
Sola poſſeſsionis emptio eo loci, quò ſe quis rece- pit, an ad domicilij conſtitutionem ſufhiciat: alij aiunt, author negat.². 245
Solennia ſupplere reſtripti principis ſolet, nõ autẽ
confirmare, quod iure fattum non eft. i. 128
Sollicitator alienarum nuptiarum qua pæna pu-
niatur. 86. 527 Soliti delmquere praſumptione onerantur. 87. 538. verſ. Porro.
Solon vt reipub. prodeſſét, furorem finxit. ¹5 124 Soluere ea lege princeps alios non poteſt, qua ipſe
ſolutus non eſt. 182. 257 Sonticum quid dicatur. 138. 351 Sontes pletti, reipub. intereſt. 42- 23
Sors t ſemper ſalua ſit, pecuniam in ne gotiatio- nem dare, nec honeſtum eſt, nec νſuræ vitio Vvacat.02. 448. cum mult. nu. ſeqq.& nu.
108.& ſeq.
Sortis ad exonerationem non pertinet rerũ vſus, qui æſtimationem non admittit. 365. cum
duobus num. ſeqq.
Sorti imputare fructus rei pigneratæ recuſens creditor coram iudice eceleſiaſtico conuenire
poteſt. i9 2. 356 Sorti quiecquid accedit ex parte debitgris ſura eſt. 165, 4²
Sorti quod ateedit, vſuræ non, eſt niſi peeunia æſtimare poſsit. 166. 64 Sortem non minuunt fruttus rei pigneratæ ante conſumptionẽ.& quare. 196. 368. cum nu. 374. Sortem nõ minuit vſus ornamenti rei pigneratæ.
195. 3 62 Sortem minuit omne genus frucluũ ex re pigne- rata a ereditore perceptorum. 195. 360
Sortem minuante percepti fructus, an& qui per- cipi potuerunt, diſputatur. 20. 4.. vſch ad
. Au. 4.33 Sorte recepta fructus cum pignore reſtituuntut. 196. 373
Sorte plus qui ſperauit aceipere, alioquin tamen mutuaturus, vltro àdebitore datum rettè ac- cipit. 166. 60 Sorte plus d debitore ereditori nibil ſperanti da- tum, ſine vſuræ vitio aceipi poteſt. cum autẽ Heranti quid ſupra ſortẽ datur, contrà& quo- modo intelligatur iss. S5. cum duobus nu. ſegg. Spes eum nulla eſt, debitorem pignus luiturun, jaciatnè fruclus rei pigneratæ ſuos creditar. 194. 3 Spe lueri mutuum datum beneficium eſſe deſinit. 184. 28¹⁴ Sperans mutuò dato aliquid capere, etiam ſi nihil accepit, Deo eſt obnoxius, qui accepit, hoc am- plius homini. 165. 588. cum num. ſeq. Sperauit qui quid vltra ſortem aceipere, alioquin tamen mutuaturus, vltrò à debitore datũ retis accipit. 166. 60 Species cñ quantitate nõ compenſantur. 96. 374 Sponſalia contrahens mater tutelam liberiorum retinet: dà qua nuptijs contrattis excluderetur-
4². 29 Sponſalia contrahens non tenetur pæna in contra- hentes nuptias conſtituta. 42. 28
Spurius tabellio eſſe nã poteſt. 87.538. verſ.Aded. Spurij vnius teſlimonio ſemiplena fides non fit. & quare. 87. 538. Verſ. Plurimum. Spurij vmius teſtimonio cauſam ſuam probanti deferri in ſupplementum inſiurandum nõ po-
teſt. 87. 538. verſ. Plurimum. Srurij infamia facli notatur. 87. 538. Verſ. Plurimum.
Spuri, niſi cum deeſt competitor, dignitates ad- ipiſci non poſſunt. 97. 538. Verſ.Aded. Spurijs minus, quàm ex iuſto matrimonio natis, ereditur. 87. 538. verſ. Plurimum. Spurios quidam Iudæis& alijs improbatæ reli- gionis hominibus comparant. 8d/7 538. Verſ.
Plurimum. Staniſiai Nareuſij eximia in iure dicundo laus. 80
32. Staniſlai Nareufij& Royij exemplum. 46. 77 Statim idem, quod confeſtim, ſignificat. 122. 195 Statim fit, quod intra vigiti annos ſit. 123. 200 Statim poſſeſgionem recuperans, poſſeſione de- iectus non videtur. 46. 2 Statuæ principum& eceleſiæ æqus ſanctæ ſunt arꝗ; aſylum, nam nec inde extrahere quen]usn licet. ii. 0 Status ad princip ſacramuë ædem eonfugientes qui gaudeant immunitate:& qui non. 7. 132 Status non tam præſens ſpettari debet, quam qud euenire poteſt: ſi ed preſens ſtats inclinet.23a32 Steriles nuptias ſortito Regi, adiungendæ ſibi
concubinæ liberorum tollendorum gratia, 16 cere Papa nou poteſt. 6r 5/ Gere;,o, Stigmaie
3
getufſi”is nul ſaueſtionse 4 dafuzue im h levrn de i nu tal eunhb vfnn untvra nittutt. Summaa Varite! nulan inni G litauen uum yſatun uunu Cahicu a Aans ieun nan Mucin Luicnn 4⁶ yye delin alelel
dafiinäen nuliſ iſſeone e un, Cuê7
Hllacne llas netuergi in ſuc
juin an d.
I
81 T 1I 9
Tablloi kaner „H,, eotfeciuag daut Mfeckug To luſe a ſar viktun vnoei wonen n
3 larte
Tabel di
1p dußat. di
—
ump
I ſ. A k. . Ck 2418G,
erinme
zaiſih ee 1 5 1 fng 41
aunz

, 3 N. ue 5 4 1. a Aa o 8 2 . 1 3, nese det. A. ſ nu Kanp fen! benen ut A„ Mceyte 1, , k 81 74 1 7*..“ nus 7. 8 Lnn 1 4„ 5 8 bak aene Kr„ 4 14 ʃ⁸α 4 1, 1 4 1 dt dannt ar 3 ente — u B 4, urn 4 161 „„ an ur Anr a 12 Ant dee Eem, b „ A 17 4/G„„. mncrn, üne rrenni te K 4 Certfchen nater 14 nl cont 5 dcrnchen nnten W r tu. udtlutſtri zete emu. 4f.4 1 14 E A lrantan 1 n s*ν⁴ V. „ An4 7 2 1 ! 40 1*₰ L 1ur 4 [adas. 1 n 4 u1 L 9 46 1 g„TI* 4 14 v 94ʃ ant 1a⁴ 4—. ℳ 31 172 1 4„ e 42 * 2 6„6 ⁸ 7, un A 1 A 1 M* 4 6 22 iru 4 1 4 4 ₰„ 8 † an 7 24 1 den AA. 1 4 7ℳ
IL N D E X
Stigmate aliqus aut charatlere notari debet eius facies, ꝗ principis figilli adulterauit. 100.593 Stipulatio nactu rette contrahitur. 121. 184. Studiorum cauſa aliquò veniens decennio domi- cilium contrahit. i. 133. cum num. 136
Seultiſsimus quiſq; miquiſsimo animo moritur,
ſapientiſgimus æquiſsimo. 95.
Stuprinè pœæna teneatur puellæ muitæ oſculum
ferens. 99. 58⁶ Suadens filiofamilias, vt patri furtum faciat, li- cet nõ perſuaſit: corrupti filij familias tenetur. && quare. 89. 490. cum num. ſeq. Suadens tabellioni ignaro, vt quid contra fidem veri ſeribat: obreptionis, nõ falſi,tenetur. 41. 2. cum num. 4. G5 Fueceßio viuentis nulla eſt. i9. 171 Succeſʒio nati et mox extincti trãſmittitur. 4 7.89 Suſfragis nobilium præferuntur ſuffragijs ple- beꝛorum. 108. 4² Suffragia habent conſules deſignati cum ijs, qui in conſulatu ſunt:& ad ſenatus conſultum ad- mittuntur. 22. 214. cum num. ſeq. Summa vſus aut horitate 7, creditur: ne, quodageretur, intercidat. 29. 39 Suſcitatus a mortuis matrimonium, hæreditatem, & ſacerdotia recuperat. 47. 87.G 88 Suſpicio furoris ex alienis ſermonibus nata pro- ſpieuis rationibus eſt amouenda. 29. 3 Suſpicio peſtilentiæ pro peſtilentia habetur, vt Belli ſuſpicio pro bello eſt. i43. 3 86. cum tribus num. ſeqq. Suſpicionẽ omnem tollit pſonæ integritas. 125. 229 Suſpiciones ad cuiuſquam damnationem nõ ſuffi- ciunt. 177.. 202 Oyla dictator, Gaij Marij cadauere eruto talionẽ metuens, reliquias ſuas eremari iuſsit, contra
familiæ ſuæ morem, 1o. 62 7.
ABELLIO ſe Spurius non poteſt.
87. 538. Verſ. Aded.
Tabellio ignoti teſtamentum aliamusè ſcripturam eoufe cturus qua cautione vti debeat. 28. 26 Tabellio ſcribens, teſtatorem aduerſa eſſé corhoris Valetudine: non nocet, quo magis iure Theu- tonico teſtamentum inſfirmetur.& quare. 27. 17.& num. ſeq.
Tabellio aliquo poſtulante, ſe ſanæ eſſe mentis, in publicas tabulas referri, id facere non poteſt.
27. 10 Tabellio, qui cireumuentus contra fidem veri quid ſeribit, falſi non tenetur. 27. 20
Tabellionis& Apparitoris fides in quibus ſeqns- da, vel non. zu 68 ZTabellionis perfidia graue, apparitoris leue dam- num adferre poteſt. 30. 3 Tabellionis nudum miniſterium eſt ea, de quibus rogatus eſt, in publicas tabulas referre: nibil præterea diſeutere. 27. 19 Tabellionis ſecuritas in ignotorum teſtamentis alijſuè ſcriptis cõſiciendis reprehẽéditur. 27. 25 Tabelliones cum ereantur, ſe omnia ex fide factu- ros iurant. 26. 2 Tabellionis perſona, qudm apparitoris, honeſtior habita eſt.26. 4 Tabellionis verba initio tabularum teſtatorẽ ſa- næ eſſe mẽtis præfantis fidẽnè faciant. 26. i.& Tabellioni finibus muneris ſui extedenti nõ ere- dit ur.31 69
Tabellioni ignaro ſuadens, vt quid eontra ſidem Veri ſcribat: obreptionis, non falſi tenetur. 41.
.. z. Cum num. 4. 5 Tabellioni aſſeueranti ad ruſtici teſtamentũ ad- hibita diligentia non plures, quæ quing teſtes, repertos: fides habetur. 28. 30 Tabellioni i vna ſeriptura alterius a ſe eonfetiæ mentionem facienti fides non habetur. 28. 27 Tabellioni teſtatorem ſana eſſe mente affirmanti angeloA retino authore quãdoq eyeditur. 8. 29 Tabelliones, legibus publici ſerui dicuntur. 87.
538. Verſ. Adeòͤ⸗
Tabelliones eſſe Decuriones non poſſunt. 87. 538 Veyſ. A5deò⸗ Tarqumium Priſcum, peregrinum, Romani regẽ ſibi aſciuerunt. 4ᷓ8. 106 Tarpeia V ir go. 43. 4² Zarnouij in caſtris diſciplina:40. 364.
Tempeſtas intelligitur, ſiue marina, ſiue terreſ=
tris. 155. 5²² Tõpus faciendæ inter ſocios diuiſionis. 204. 464 Temeritas quorundam in iudicando& feſtinatia reprebhenditur. 32. 84 Tempus e& locus comparæntur. 2u7. Tempus breue in cauſis cognoſcendis quod.:2. 84 Tempus ad præſcriptum eum quid ſub pæna effe- ſtum iri ꝓmiſſum eſt: ſtatim, quam certum eſt, ad illud tempus effici non poſſe, pæna commit- katur. 155. 52G Tempus, quò ſe quis ad iter eomparat, abſentiæ adſcribitur. 4. 7 Tempus, quò quis mortiferè vnlneratus eſt, non quo poſtea inde ex Vulneribus moritur, inſpici debet, quaſi tunc, cum vulneraretur, non cum veré extinguitur, mortuus intelligatur. i. 238.& cum nu. ſeq. Temporis puncto quæ durant, propter Vtilitatẽ, ꝛnre conſiſtunt. 164. 45 Temporis præfinitionem quod non habet, perpe- tuum intelligitur. 45. 70 Temporis breue ſpatium in cauſis cognoſcendis ſumptum vitiat ſententiam. 32. 3 Tempore quod antecedit, non ſemper dignius eft,
47. 4¹4. Territorium intra alicuius Magiſtratus factum, ad eius pertinet cos=citionem 95. 549
Territorio ex alio in altud telo miſſò,& ita cæde facta, delictum vtrobiq Vindicatur. 94. 545 Territorio in vno delictum inchoatum in alio per fectum, in vtroq ne, an as altero tactum loco ha niatur. 94. 54. cum nu. ſeq. Teſtator iure communi valere animo tantum de- bet, Theutonico autem,& animo es corpore. 21. 201½ Teſtatoris ne mens fraudetur, aneilla alio loco, ꝗ bi verè peperit, peperiſſé fingitur 49. 1uν Teſtatoris mens in teſtamentus ſpectada eſt. 162. 15 Teſtatorẽ aduerſa eſſe valetudine Tabellio ſeri- bens, nõ nocet, quò magis iure Theutonico te- ſtamẽtu inſirmetur,& quare. 27. ij.& nu. ſeq. Teſtamentum vnde Seruio Sulpitio atq Iuſtini- ano dictum. 162. 14. Teſtamentum Domitio Vlbiano quid ſit. t. 7¼ Teſtamentum trib. verbis dictari poteſt. 15. uu⁵ Teſtamentum condere, qui iudicio caret, prohi- betur etiam pietatis cauſa. õ. 2 Teſtamentum à Tuditano notæ inſaniæ homine rettè atq; ordine factum, Romæ à centum i- ris eſt approbatum s. 34. T N Taſtamentum

—-
1I N D E X.
Teſtamentum de ijs, uæ in noſtra poteſtate ſita Junt, retts ſeribitur, non quoq; de ijs, quæ natu- ra conſtant. 27. Teſtamentum condere vt quis prouinciali Saxo- nũ lege poſoit, quibus viribꝰ eſſe debeat. 16. 30 Teſtamentum in aduerſa corporis waletudine fa- cere, cur iure Saxonico non liceat, diſputatur. 19. o. cum num. ſeqq. Teſtament iure Saxonico ſine hæredi conſenſis facturꝰ miles equeſtri, pedeſtri, ae vtriq; mili- tiæ aſſuetꝰ quod ſpecimen edere Viriu debeat, quod item agricola. 16. 132. G 133.& 134. G135 Teſtamentũ mortiferè à ſe vulnerati, nõtãquam à furioſo, ſed tanquam ab ægroto factum vltra trium folidorum ſummam iure Saxonico non
Valet:& ita pronunciatum eſt. 24. 252² Teſtamentũ hoc ipſo, quod mortem ſibi quis con- ſciſcit, non infirmatur. 9. 51
Teſtamẽtñ patris& filij ꝙ vno teſtamẽto eft. 3366 Teſtamenti ordinatio maximè animi iudicum ex- ꝛg t. 6. Teſtamenti cauſa in dubio adiuuanda eſt. 29. 40 Teſtamento reliquias ſuas in mare abijci iubens, mentis impos eſſé creditur: niſi contrarii pro- betur. 6. 33 Teſtamento ægrorus iure SJaxonico eceleſijs cæte- riſq́ pijs locus ſine hæredum conſenſu, dare le- gareq; poteſt. 19. 175 Teſtus m rebus quæ extrin ſecus ſen ſibus percipi- autur, ſine cauſæ redditione probat, niſi de cauſa interrogatus proponatler. 31. 79 Teſtus loc uples ſit, an egens, multùm interefl. 124. 3 215 Teſtis non min us in honis habere debet, quam id, de quo controuertitur.& quare. 125, 219 eum num. ſeq. Teſtis ad inuentarij coſcriptionem adhibitus, nõ eft idoneus teſtus, niſi non minus habeat m bo- nis, ꝗ id ſit, de quo quaæ ſtio eſſe poteſt 124. 214. Teſlis eſſe quu nee de fatio proprio poteſt, nec de alieno, ex quo teſtimonium dicenti laus quæri, aut in famia pbtefl. 27. 11 Teſtus ꝛdoneus non eſt ſuo itio pauper. 115. 224 Teſtis eſſe mulier in teſtamento non poteſt. 87. 538 Verſ. LQuamobrem. Teſtis eſſe non poteſt mulier in iure militiarum, hoc eſt in feudo. 8éE. 5 S. verſ. Derogatur. Teſiu eſſe non potert, mulier de iure Canonico, in cauſis eriminal: bus 87. 538. Verſ. Quamobrem. Teſtus eſſe yotet mulier ſu vni copiam factens: ã pluribus, nôpoteſt& quarè 115 ,122 Sᷓnu. ſeq. Teſti diuiti, qum pauperi, magis creditur.& uaré. 126. 231 Teſti, poſi dictum in bona cauſa teſtimonium, pe- cuniam accipere licet:antè, non& quomodo intelligatur. 87. 538. Verſ. Hut pertener. Teſtes nobiles præferuntur plebeijs: niſi pro reo plebeij,& nobiles pro actore teſtimonium di- cant. 108. 43.& num. 4 6 Teſtes nobiles pauci multis ruſticis anteferun- cur. 108. 47 Teſtꝛbus furor rectè probatur. 31, 77 Teſtibus non creditur in s, quæ intellectu perci ptuntur. 27. 8 Teſtimoniñ honeſtæ matronæ et qucæ famæeſt in- tegræ, non repellitur. 87 538. Verſ. Luamobré. Teſtimonium recté dicitur de ijs, quæ mtellectu apprehendimus, nõ minus, quam de rébus quæ ext r inſe cus apparent. 32⸗ 7s
Teſtimonium mulieris, eum mulier eſſe teſtis po- teſt, viri teſtimonio vmcitur,& hoc quomodo
intelligatur. 87. 538. verſ. Derogatur. Teſtimonij fidem quando paupertas minuat, ꝛu- dex arbitratur. 127. z2i cum num. ſeq. Teſtimonij à dittione ſola paupertas non arcet. 124. 277 Teſtimonij in dictione regulariter vir fœminæ præfertur. 108. 45 Teſtimonij ſpurij vnius ſemiplena fides non fit, & quare. 87. 538.Verſ. Plurimum.
Teſtatorem mentis eſſe ſanæ initio tabularum ta- bellio ſcribens fidem non facit. 26. i.&& 6.& ⁸ Teſtari quis potuerit, an ſecundum leges teſtatus
ſit, intereſt. 5. 6 Themiſtoclis exceſſus. 8. 3 Timor alius in virum conſtantem cadit, alius nõ.
139⸗ 35⁸ Timor qui exeuſet. ¹39. 357 Tolerantia im bus, quæ peccato non vacant, non
habet conſenſum. 178 212 Traiani vxor laudatur. 44. 52
Trans fert in aliũ quod ſuum non eſt, nemo. 19.17 Transferri quod noſtrum eſt, ſine facto noſtro ad
alium non poteſt. 19. 172 Transferens actiones ſuas pater in filij potentio-
ris perſonam, ius erediti non amittit. 70.. 375
Transfuga quid, quæq in eñ ꝓæna legibꝰ conſti- tuta ſit. 84. u Transfugarum& hoſtium pœna quæ 6⸗7.. 349 Transgredi leges licet in violatoribus parentm puniendis: quod non mſi ex magna cauſa per-
mittitur. 68. 353 Transgredi iura ob delicti immanitatem licet. 118. 162
Tranſetus eum mercibus prohibitis per eum locũ, quo eas impoytare nõ licuit, impunits eſt. 3,164 Tribunal ad vnum vocatus, ſi ad aliud vocetur, an& eò venire etiam debet. 10. 1.& nu. 7 Tribunal ad vnum vocatꝰ, ſi ad aliud maius vo- cetur, exceptionẽ non habet: demi ſi ad minus tribunal, ſed de maiori re. 05⁷. 7. cum nu. ſeq. Tribunalia ad duo æqualia vocatus de pari aus etiam eadem re ad vtrum malit, oceurrere po- teſt. 106.. 9 Tribunalia ad duo vocatv, ad neutri aceurrens, ytrumq contemnere dicitur,& quare. 106. 10. &ᷓ cum nu ſeg⸗
Tribunalia ad duo diuerſis horis vocatꝰ, lacet ea- dem die, in vtroq reſpondere debet.106. 12
Trophonij& Agame dis exceſſus. i4. 93 Trucidara fœænore pauper dicitur. i73- 152 Turpe non idem eſt omnibus uo. 173 Tutor pecuniã pupillarem ocioſam iacere paſſus,
ſit ne vſuris plectendus. 161. 1
Tutor a pupillo,& curator ab adoleſeẽte ante tu- telam e curatoriã ſinitam non conueniuntur, aliter atq; curator furioſi. eæ quare. ꝓ†. 4
Tutor pecuniam pupillarem in prædiorum com- parationem eollocare negligens, quanti pupili
intereſſ, eſt ei condemnandus. 202. 44⁷ Tutor abſoluitur, qui peruniam pupillarenſe- nerare noluit. 202. 44
Tutores fæminu iure Theutonico amtur. 20.188 Tutores vtrum pecuniam pupil arem fœnerare cogantur. 20²½. 44⁰ c num. 44 4 Tutores peenniam pupillarem vtrum dare n ne-
gotiateonẽ ea lege debeant, Vt ſalua ſorte an 44
Tutdrum
Lupri pupillis quæratur. 203
uim haaſtfIII dt innorul
Au lte nudn
ngi 1 telc N zitu ee
7
V F uhunn Ar 9 H hiſa
4. ken ſertnl Jaliſe he Eihes I hub, dauſe risin guhu nu ycchne Reonüſtu!
e giunthiuc
dden vuntegerde
fehee fanzaulhu. Vaume ſuunnalle Valunen Wyunaune Raned leckalulven
Fiunen iurzar ami Famas Nnaten ufe nden lpoteikh. fenunsu zuntur umi
un du. Venna etsndes, n au ut.
Venua ſterefecsſen ded ſuicu viga hergi uen nun li
„ 14. ſen eidelet non Heruas tende gyatie u) der ackam. G. fen hlaoo ſixer ſm ia atue un A Mez. fr. 7. 3 Sa Dflualta Nehu 7 2 wmutde Kriengef 45, ennenden Nüte nafzen. In Verln, lunidn Lumcpale⸗ hen.„ t Vruis, anzinn 4 mnnt 9 8 hafmuaf 7 7„ I Wlixa
Vrni 1 1 7 enume
o *prenfe

— 4 77 as UM
r, u: t 1u.*
741* u
ran mt
14 Ln 44 Trurn!
Ta n 4124 44 4214
6
144,A4*
.— 2 „——
21 ar. 1 N renu 1 d entaucee⸗
1
„* *
1 aten k
1 Artuk, 1 aA gu 1 en, waſbu on. ₰ dluu a tu + Ununaß
bu. L — 2 1
N DE xX
Tutora periculo vacat pecunia pupillaris. 169. 99 Tutoribus olim non impune fuit pecuniã pupil- larem non fœnerarè. 202. 1 44¹ Tutelæ noſtræ cauſa ferrum nobis à legibus por- rigitur, non vt mnoxios Violemur. 55. 210 Tutelæ inculpatæ moduin excedens, mitius pu- nitur. 85. 723
W. ANDK Polonorum Reginæ exeeſſus,&
cauſa.q9.— 4¹ Vchanius deſignatus Epiſcopus Chelmenſis non ſine iniuria à fuſfragis in ynodo prouinciali ferendis repulſus eft. 27. 1 Vectigal à Principe non conſtitutum frcudans, nec naturaliter, nec ciuilitey delinquit. 55. 190 Vectigal nomine mercii, metu latronum aliquò inuectarum, non penditur. õ5. 183 FVectigal de rebus, quas ſe c quis hoſtes ſyrataſ- võ fugiens aliquò intulit, non ſoluitur. 20. 184 Vectigal aut decima fæœtus ibi editi, quò gregem latrones fugitans opilio compulit, antiſtiti aut domino loci, vnde grex abeſt, debetur: non vbi fætum edi fortè contigit. 55. 182 Vectigalis cauſa iuri ciuili continetur.. 189 Vecturæ iumentorum exonerant pignus. 195. 364. Vendere aliud eſt, aliud vendenti conſentire. i9. 174 Vẽdere filios ſuos pater famis cauſa poteft. 55. 188 Vendere filium pater, Vt ſe à præſide aut ab hoſte redimat, non poteſt. 5»9. 255 Venundare coguntur domini ſeruos inclementi- us d ſe trattatos. i7i. 133. cum num. 141 Veneui dati pæna nõ eſt, niſi inde, cui datum eſt, extinguatur. 44. 60 Veneno m carcere neceſſariũ ſuum necans, vt de- derꝰ domeſticii vitet, parricidij tenetur. 57. 221 Vergilio Antes, non Mantua, natalis locus fuit.
54. 179 Veritas inſpici debet, non opinio. 88. 3²6 UVeritatis eruendæ gratia à(arolo ſecñdolmpera-
tore quid factum. 698. 360
Veritate ſemp locꝰ ſupereſſe debet 31. 65. G2. 241 UVeritatem naturæ non perimit adſumptio origi-
nis, quæ non eſt. 54. 174 Verbi ſi quis, maſculos et fæminas cõtinet. S0. 267 UVerbum ſtatuerit rem perfectam ſiguificat. 42.11. Verbum obrepſerit rem perfectâ ſignificat 42.12.
Verba enuntiatiua fidem nò faciunt, etiam in ma-
trimonijs. 29. 4 2.& nu. ſeq. VWerba legis Municipalis verò, non ſictè accipi de- bent. 45.. 64 Verba tabellionis, initio tabularũ teſtatorem ſana eſſe mente præfantis, fidẽ ne faciant. 26.1. G 6. Verba cñ eſfettu ſunt accipienda. 4Aε νρ.α 4. 257- UVerba, quorum plenior eſt demonſtratio, ad præ- cellentiora e nobiliora artari ſolent.i8. 152. Verberum aut virgarum pœæna vſq ad necem nõ
eſt in vſu. 62f /„ 348 Verbis legis ſeruiendum eſt. 149. 4³⁸ Verbis legu ſeruire in re dubia, ſatius eſt. 149.
44
Veſtem parans ſupra pretium lege permiſſum, nec SDens, non punitur. 43. 35 Veſtes inciſæ, nondum ſartæ, veſtium legato ce- dunt. 22. 2²25
T eſtiaria de re, prudentiſsima Aaleuci lex Loerus
lata. 43. 1 37 Veſtimentum eſt, Juod deſectum non eſt, moda
— detextum ſit. 22. 226 Veſtalis virgo Minutia. 44. 49 Veſtalis virgo Claudia 44. 47 Veſtalis virgo Poſtuma. 44. 4³
V eteres Romani externam virtutem reueriti,pe- regrinis hominibus rempub. gerendam mandaà- runt. 48. 104. cum nai. ſeqj.
Vetitus ingredi, ingrediens non delmquit, ſed in- greſſus. 43. 26. cum nu. ſeq. ſq; ad nu. 35
UVetitam rem faciens, rebus etiam proſperè geſtus, plectitur. is 4. 5¹1
Vicarium an relinquere debeat diſcedens alicun- de metu peſtis. 14 2. 382
Vieinas ædes intereidens, ne ignis ad ſe perueniat & funes alienæ nauis, vt ſuam expediat, præ- cidens, eo nomine non tenetur& quare. 56*
207. Cum nu. 209. G 217
Vidua amiſai mariti domicilium retinet. 48. 101
Vidua patrem habens diuitem à quarta in bonis vViri defuncti remouetur, patri enim eius alen- dæ ineumbit onus. 129. 270.& nu. ſeq.
Vidna, quæ victũ ſibi quærere ſuis operis poteſt,
vtrü a quarta in bonis viri ſubmoueatur. 129⸗» 2723
Viginti intra annos quod fĩt, ſtatim fit. 123. 200
Vales non habentur plebeij bonis moribus pradi- ti. 87. 538. verſ. Huc pertinet.
Viles perſonæ ſæpe ad apparitoris officinm eligu- tur. 26. 1
Vintlo ſimilis eſt, qui alicunde exire non poteſt. 107. 3²
Vincto ſimilis eſt, qui datis fideiuſſõribus, aut inreiurando, ſimpliciterus promiſit, dixitus, ſe alicunde non diſceſſurum. i0⁷. 3 44.& nu. ſeqe
Victo homine in vna regione, in alia deſpolia- to, Baldo authore delicium primo loco perfectũ est.94. 542
Vidicans ſe ſine Iudieis authsritate peceat:& an
interſit, ex odio id faciat, nec ne. 7S. 460.& nu. ſeq.
Vir fæminæ regulariter in teſtimonij dictione præfertur. i08. 45
Viro plebeio in teſtimonij dittione præfertur fæ- mia nobilis. 108.
Viro nõ conſentiente νxor, de iure Theutonico, bona ſua alienare non poteſt. 20. 187
Viro zor, aliuſuè alij ꝛus caſtigandi habenti, ſe caſtiganti reſiſtere non debet, niſi caſtigationis modus excedatur,& quare. 56. 204. c nu. ſeg.
Virgarum aut verberum pæna ſa ad uecem nõ
eſt in vſu. 67. 348 Virgo Tarpeia. 43. 4²2 Iirgo Veſtalis Claudia. 44. 47 Virgo I eſtalis Poſtama. 44. 483 U irgo Epheſina plebeia 43. 43
Virgo V eſtalis Minutia. 4 4. 4 Virtus nos Deo, non genus, acceptos reddit. 127. 246 UVirtutem externam Romani veteres reueriti pe- regrinis hominibus rempub- gerendam mandaà- runt. 4.8. 04. cum nu. ſeq. Virtutis cauſa qui peritat, non interit. 29. 37 Vus vi quomodo repelli debeat. 55. 199 Vis matrimonio vitiumad ſert. 98. 572 V'us iniuſta à quocunq adhibita iure repellitur. 55 200 Vim iuſtam, d quoeunq adhibeatur, repellere non licet. 55. 200 Vim iniuſtam, etiam à magiſtratu illatã, propul- ſare licet᷑

EN D E*
Rrre licet, iuſtam non licet: à quoeung adbibea-
tuur. 5 5. 200 Vim ey inimici manum fugiens equum de alꝛeuo ſiabulo ſarripere poteſt.& quomodo id intel-
ligendum. 6¹. 288 Vim nõ tantum præſentem, ſed imminentem eti- am propulſare licet. 56. 209
Vim repuljurus de taberna lanionis cultrü arri- pere poteſt, nihilq́ ea re delinquit.& quemad- modum id mtelligendum eſt. 6¹. 288
Vim illatam qui nõ propulſat,& ita occiditur, ac ſi ſuis manib. eſſet occiſus, haberi debet. 80. 473
Vi adulterium committere dicitur, qui pecunia data mulierum adulterat. 185. 290
Vi extorquere vſuras fænerator dicitur, etiam euma wolente ſoluuntur.& quare. 185.
288.& num. ſeq.
Vi fluminis impedliti, equinè amiſßione ad iudi- eium non accurrentes, item mercaturæ, aut reꝛ dominicæ cauſa abſentes excuſantur.& guare. 105. 6. cum n1uu. 33
Vita honeſta pro diuitijs eſt. 125. 228
V ita humana paucis contenta eſt. 205. 4
I itæ eniuſq;, magis, quàm famæ, parcendum eft. 205. 4 20. G 520 G 5. 473
Viuere ſe diu queſtus Dauid. 14. 102
Viuentis nec hæreditas, nec ſuct eſsio lla eft. i9.
171
Viuentes p mortuis haberi, nô eſt abſurdi. 23.233
V ltro quæ offeruntur ſacra prore Gregorij con-
ſtitutionè accipi ſine deliclo poſſunt. 7i. 381 VWlyſſes, ne ad bellum Troianum proficiſceretur, furorem commentus eft. 15. 123 Vna cauſa ei rei, cuius plures eſſè poſſunt, tribui nondebet. 7. 16 V nigenitus Salomon quomodo matri, cui alium fuiſſe filium conſtat. 45. 91 UVnum numeri principium eſt. iu4. 106 UVnum eſſe multa, diſputat author. 114. 107
Vocatus ad duo tribunalia ad neutrum accur- rens, vtrumq contemnere dicitur.& quare. 106. 10.& cum nu. ſeq.
Vocatꝰ ad vni tribunal ſi ad aliud maius voce- tur, exceptionẽ nõ babet, idem ſi ad minꝰ tribu- nal, fed de maiori reuocetur. i05 7. ci nu. ſe;.
Focatus ne ad vnum tribunal, ſi ad altiud oce- tur,& eò wenire etiam debeat. 105. 1.& nu. 7
Vocatus ad duo tribunalia æqualia de pari, aut etiam eadem re, ad vtrum malit, occurrere po- teit. 106.
Vocatus ad duo tribunalia diueyſis horis licet ea- dem die, in vtroq; reſpondere debet. 106. 2
Vocatus ad locum mboneſti venire nõ habet ne- ceſſe. 14¹. 37²
Vocatus ſententiam ad audiendam non veniens appellare non potest.30. 47
Vocatus in ius, nec tomparens, iniur am facit iu- dici. 106. 17
Vocatus in ius,& miles, quão bie ad iudicij, ille ad cõmeatus diem non veniens, ducs& præ- torem cötemnere dicantur. i 4.‿mς ενε̈i. nu. ſeq.
Vocatuw in ius quando maturè domo profettus di- catur,& quando ſe artaſſe. 155. 52⁴
Vocati in ius, qui ob nuditarem apparere bublies ſine dedecore non poſſunt ſi non veniant, ex- cuſantur. Fi. 5
Vocati ad loci peſtilentẽ& non venientis iuſtus eſt metus: etiamſi ſemel venerit, nec alium eò mittere cogendi. ic.. 369 um duob. nu. ſeqq.
Vocantur magiſtratus perpetui reftè in ius.& quare. i4 5.. 4 Vocari in ius quib. caſibus quis prohibeatur. 48. 4.27. ſque ad nu. 3i.& de eorum intellectu & ratione numerus ſegq. vſq; ad num. 1560. 4 ο Vocari in ius non poteſt Pontifex, dum ſacra fa-
cit.145. 3. 414 Vocari m ius non licet eos, qui ob loei religꝛonem ſe alicunde mouere non poſſunt. i;⁰. 415
Vocari in ius filio de domo paterna nõ pòt. 7¹. 78 Vocari in ius non poteſt Doctor legum, dum diſ- cit,& docet,& quare.& quid in auditoribu. 146. 418. cum tribus num. ſeqg. Vocari in ius minores magiſtratus poſſunt, maio- res non: niſi depoſito officio præterquam qui-
buſdam caſibus.*4 4. 49. S&. num. ſeq. Volenti non fit miuria. 180. 227 Voluntas, vox,& terror filij, voluntas, vox,& terror patris eſt. 68. 357
UVoltati noſtræ lex ſe quãdoq acemodat. 53. 156 Voluptariæ impenſæ in rebus promercalibus loco ytilium ſunt.& quarè. 198. 394 Voluptariæ impenſæ& ꝗ eari conditio. 198. 392 Voluptarijs m impenſis æſtimandis quid ſpetie- tur. 198.. 393
Voluptarijs impenſis quæ adnumerentur. 198.
395. Cum num. ſeqq.
Voce amiſſa mortiferè vulnerati etiam retè te- ſtamentum faciunt 24.. 248 Vox, voluntas, es terror filij, vox patris, vo- luntas,& terror eſt. 68. 357 Vſura vnde dicta. 164. 12. cum nu. ſeq.& nu. 4⁶ V ſura quid vul go,& quid Aoni. 164. 47
V ſura Hebræis morſus dicitur. 190. 341 V ſura eſt, quicquid ex parte debitoris accedit ſor- ti. 165. 49
E ſura ſine quæſtus couſilio non efl. 16⁷. 7² V ſura eſt, quicquid pecuniæ mutuo datæ accedit, quocung nomine appelletur,& ideò ſortẽ mi- nuit. 203. 458. cum ns. ſeg- Uſura ppris in pecunia numerata conſiſtit. 163.,39 I ſura m omnibus, in quibus mutuum conſiſtit, habet locun docabulo latius aocepto, propris verò mpecunia numerata. 164. 48 Vſura non efl quicquid ſorti accediteniſi pecunia æſtimari poοſsit. 166. 54 V ura extra mutuum regulariter non contrabi- tusr. 165. 5G I ſura non eſt, emergens damnum conſequi. /⁷5. 178.& num. d0.&s ſeq. 183 V ſuna in js, quæ pondere& menſura conſtant, æ- què committitur: vt in is, quæ numero. 163. 24. G num. 42 Vſuram accipiens mordere dacatur,& eam dans morderi, 190. 34 Vſuram non committit creditor fruttus rei pig- nerata forti quandoq; non imputans. 29². ¹⁵*⁷ V'ſuram an cõmittar Doctor dans alieui pecuniã mutuam, vt fibi profitenti det operam. 166. 6· cum num. ſeq. vſq; ad num. †⁵ V ſuræ vitis caret, quod à debirore creditonmê hil ſperanti vltra fortem datur, cum auté ſe. rantl, contra. 165. 5. cum duob. nu-e—.
V ſuræ ad cauſam non pertinet, quod yœn loca
apponitur, ſi ceſſet fraus. 165. 52
VWſuræ malum. 173. 453
Vjuræ crimen non effugit, dans mutudò pecumam
aliquid vltra recepturus, etiamſi heruni⸗ 4
2 hur
periculum ſuſcipiat. a05

etgul n
Ertan ann 14
—
—
1.1A Tirrer 1
₰ U.
ade Cia 14. I. I
cu nr A dicun:
Sand van,G gud. 4, 4
: 4 1 h 7 emeneetet
er tatln unfla un!
äruraud erunn
4 nut n er 41
451 4 1n 71 „14 4 n a47712 12 ANA4 ½ 22
2 —— —
4 1 1 44 41 2. 4 4 7 94 8
—
7 4 244 194 reaelen 4 2 1 1
—
E
————
11
—
5 — —

—„——— an————
—— ——
—**—*— 2 ͤ—

——

——,—.———

—
—

A
E
——
8
— —
A .*
AA
n.
—

—————
4 11eGeJon, diNa 1lan 1n dlerlen auehiahn 11 ülſtt ſn Kaeaanga tnge aiangengneaaabae UIl Aa
12 2 5 13) 19 3 ₰— 19
— 1 11
— 1
4 ⸗ ſe 7 8 9 io ſir ſi⸗ 118 lis lie ſi.
Centimetres
Farbkarte 13
Green vellow Hec Magenta White 3/Color Black ¹