ERERRBA 2— e. ey e 8 ÿÿÿu X 3 ꝙ ud, K. ᷓSAA 4 M 6 2 —— ☛☛=x ——— . „.. b 1 e9 h 2uf S. 3— E8. udoulcl Pontam& ROMANI,—9 — — — — 3 8 82 2 8 8 „ KNNNRNRNRNRNRNKKR = — — —ÿ = — —— 5— 5 4 3 =, = S 7))—) 73 ee—— 16 8&☛ᷣ́—— 8, 2 5 M2 9 9 9— 2 2 G ſ 5 D, 6 W hʒ 7 J, ee J, S 84 S P, Seh2 3 M2e S 0 ==, 5. 8N S 7 S)./— 1 S 3 E Ae N — A= S ANETACVTISSIMI v. I. I N- N rnt — 5 Piua S 1,) 8 1 5 T ERPRETIS LAVREATI, PROFVNDAE- N 3 d F 2) que memoriæ viri, Lectura aurea& copioſa, W 3 29 ſuper S ECVNDA PAR IE DIGESII VE- /G A e 8 IERIS, nouifsimé in lucem edita: dili-, 9 E 2 2 genter& accuratè caſtigata per po.(E 2 HIERONYMVM CHVCHALON,ℳ 6 HISPANVM, cum Summarijs, 4 3. ac nonnullis Apoſtillis per 5 5 eundem ſuperadditis: cum 6 Repertorio ad commu- nem ſtudentium vti- — ntu — ‿☛‿ò̃́ 11 litatem, feliciter 1 — d. 5 775: 3 incipit. 9 — 6 5. 7 5 33 3 2= 8 3 3 N N 3 4 5 S, S A. S 4 8 H ⸗T 3 B k 6 6. — 2 ☛ 1 8 52m 3 8 AX☛ MN L —⁰—— ᷣ—o h S H 5—— 1 ——— y— H— 3 G—— 8— AA ₰— LG— 9P 1 t 1= —— L. V ͤDE N., 3, Gäl D ſßh 83 3 8 Apud Hugonem& hæredes Aemonis à Porta. M. D. X 1. VII. AA — — 410 4 17 a 2 — 2 G Wnen = M 9 ₰ 8— 8—*— Cum priuilcgio.& * — 9 ſ. — N d & N iſc 1 1 S 8K X ri 4 N— 1. S.——— 11 5 — S —=2 1.2 1* 2 4. 77 A 2 77 rrpfrfrreeee 2— 4444 2 4 2 „ TTTMVTTTTTTTTTTTTTTTTTIETNTT 2 4 2ᷣ TTFTTTTAFTTTTTTFTFTFTFTFFrrFrTfrrrrrrrrrrrrrRfFrrrFrrrrrrrTTFFFET7 7/TTTTTVFFFFTTFFTTTT 70NNTTT. 7TTTT TTTTTTTTTTTE TTTTTTTN7 TNTTTT 7 ¹ rrrrT. 1 5 —— 7 2 e 5 8* 2 M. 2 /5—— 2 ThE M 40 V, 5* g 3 ,“ 7„, C, A 5 Hn 9,, M 7 NNV S 9 5 ◻ 7 H 3 760— 4 6 8 7 SOhn, 7 2 7— „—2 See, 3 ENNRNRNRERNEEEEERENRNREREREEE ——— ☛☛ ̊ ́ ꝶꝶꝙꝶᷓ́ᷓ́ᷓ́ͤͤNN 8NNNWVWvünnwwh — —————ſſ Tabula Rubꝛicarum: Aegum, quein— CSi certum petatur.rub. l. Bene eſt. l. Mutuum. F. Mutui datio. §. Zlppellata. §. Creditum. S. In mutui. S. Nerbis quoq;. l. Eum quid. J.Si quis nec cauſam. §. Respignoꝛi. l. Quodte. l. Certum eſt. l. Omnia que. l. Certi condictio. §. Quoniam. S. Si nummos. S. Depoſui. l. Rogaſti me. F.Si tibi dedero. F.Si fugitiuus. J.Si a furioſo. g.Si ſeruus communis. 1.Si filiuſfamilias. J.Si ſocius. I. Cum filiuffamilias. l.Si ego pecuniam. l. BHon omnis. §. Si pupillus. l.Si tibi pecuniam. lJ. Quidam. l. Ainum quod. L.Sieum. l. Ciuitas. l. Creditoꝛ. l. Si inſtitoꝛem. l. Qui pecuniam. l. Cum fundus. S. Seruum tuum. 1.Si: me 1 Titium. l. Pꝛincipalibus. l. Periculum. l. Pecuniam. l. Cum ad pꝛeſens. Lrees eſt. Neq; equam. l. Quamuis. l. Eos officium. l.Siabſentis. l. Eius qui. I1. Si ego. F. Labeo ait. l. Singularia. ¶ De iureiurando. rub. LDaximum. l. Juſiurandum. 1. Zlit pꝛetoꝛ. §. Jurari autem. H. Si neq; iuratum. l. Ait pꝛetoꝛ. §. Jureiurando. §.Si damnetur. § Siis, qui tempoꝛali. §. Sed aſiquis. §. Juſiurandum. §. Si petitoꝛ. l. Si minoꝛ. l. Sed ⁊ ſi poſſeſſoꝛi. LIdem eſt. ————— 2„2—. folio.ʒ. 31. 31. 31. 32. 32. 33⸗ 33. 33. 33: 33⸗ 33⸗ 34 · 34 35 36. —yͤͤͤͤͤͤͤͤͤ·- hoc volumine continentur. folio.⁊2. l.Si duo patroni. 36 §. Julianus ait. 36. S. Jdem Julianus ſcribit. 36 H. Si quis iurauerit. 37. I. Si quis iurauerit. 37. J. Quoties. 33. 1.Ad perſonas. 36. J. Si patronus. e 36. l. Juſiurandum. 33. §. Pupillus. 33. l. Seruus quod. 39. 1Qui iuraſſe. 39. .Si pater filium. 39. S§. Juſiurandum. 39. §. Pꝛocuratoꝛ. 39 J. Duobus reis. 40 l. Al fideiuſſoꝛe. 40 S.Si ei qui debitoꝛem. 40* S. Ex duobus. 4!* S. Igitur ſi quis. 4* S. Item Pomponius. 4* S. Si foꝛte reus. 4* l.Eum qui. 4!* §. Si iurauero.*† 4** F. Si mulier. 42* §. In popularibus. 42* §. Si libertus. 4;' §. Si iurauero. 4;3. l. Admonendi. 44 §. Si de qualitate. 51- S. Ait pꝛetoꝛ. p 51. §. Cum res. 51 l. Tutoꝛ. 9* J. Si actoꝛ. 5t⸗ 1.Si non fuerit. 51. ¶ De in litem iurando. rub. folio.oi· J. In actionibus. 52- 1.A ulgo. 54 l. Si tutoꝛ. 54 l. Cum furti. 54 J. In inſtrumentis. 54 ¶ De condictione cauſa data.rub. fo.õ4 · l.Si ob rem. 54 l. Dedi. 55. g. Idem erit. 55. g. Sed ſi ſeruus. 56. §. Subtilius. 56. l. Si quis accepto. 56. l.Si pecuniam. 57. §. Si ſeruum.* 59⸗ l. Si extraneus. 59· l. Qui ſe debere. 60⸗· l. Quod Seruius. 60· l. Sidonaturus. 61. §.Si quis indebitam. 6l. l. Si mulier. 61. l. Si beres. 61. 1.Si filius. 61. l. Cum ſeruus. 62. l. Dedi tibi. 62. l.Si pꝛocuratoꝛi. 64. ¶ De condictio.ob turpem cauſam.rub. fo.68. l. Omne quod. 63. §.Si tibi. 68. J. Si ob turpem. 69. l. Si veſtimenta. 70. ¶ ODe condictione indebiti.rub folio.⸗o. Nunc videndum, 70. Finis. rczuntinai uonyuntte ageeſi rmwſäeetie wüncirici ſüch nauatüte nadsrdäpon rawidana mcndüeldi widtsgan Kgnarndüt gethuguman tunpetaur, rchftlſo ikaſtzrncrni enletitdſ nunmxiaſt teſiarogtderdt wwnexgeſe etit Ferisym ginm acdereguand chojnecam d wani gurſci ididelähzcn dturiaous reneCng dutdineſen tiun oanne eugener nn rReawnoxhedie ddSinvne woranſarni aniſdeygg wrdend legn) 4 ſ A mzeinun Wein „' b. folioz ta.rub. 64 auſam rub. ſaſ⸗ 66. 59 70 folio/0 rub. 9 Si certum petatur. Ludouici Romani luris utriuſque Monarchæ lectura aurea in ſecun- dam.ff. Veter.partem. Additis etiam nonnul lis Apoſtillis per D. Hieronymum Chucha⸗ lon Hiſpanum, ad utilitatem ſtudentium. ¶ Si certum petatur. Rubiica. Summarium. ⸗ Quotuplexſit certi condictio:. — Le dum ſimplex aliquando ponitur pꝛo compoſito: et econuerſo. n glo. rub. in pꝛin. Jaco. de Are. vt Ray.refert: ali⸗ Ir Mehden Aaane a tamen pinguius:que non vide⸗ tur differre ab illa glo. ideo non refero. C Aeruntamen ſciendum eſt,ꝙ cõtinuatio debet fieri a pꝛoximis:vt.l.ij. Cde ſta.ho.ſed iſta fit a remotis, igitur. Sed dic ꝙ illud verum, niſi fiat cõtinuatio in pꝛincipio alicuius libꝛi: vt dicit glo.in rub.j. de cõdictio.fur. ¶ Poſtmodum ponit 1 gloſ. †quotupleg ſit certi condictio. ⁊ dicit, qò duplex: q vna eſt generalis: vtj. e. certi.⁊ alia ſpecialis, vt det pꝛo mutuo ſolũ.Et hãc opi.pꝛobat gloſ.per tex.inſti.quibus mod. re cõtrahi.obliga.in pꝛin.Zllia fuit opi.aliquoꝛum, id eſt q vna tantũ fuit certi cõdictio. Et iſta dicitur ge⸗ neralis:⁊ dat᷑ pꝛo mutuo: vtj. ell.certi. In hoc fuerũt va- rie opi.doct.vna fuit opin.Altramon.⁊ alia Bart.⁊ dicit in.j.certi cõdictio.j. eo. ideo ibi dicam. CSed ſubſequen ter ſubdit glo.qualiter iſta verba, ſi certum petat᷑, intelli⸗ a gantur:⁊dicit, i certum, id eſt ſimutuuma. Et per hec ſit expedita pꝛimaparticula glo. In ea. glo. an autem, ſi certum petatur, ſit nomen actionis: gloſ. dicit qð nomen actionis ſit.l.j.j.de triti.Alij fuerunt in contraria opinio. ⁊ iſta ſit verioꝛ:qe iſta verba, ſi certum petatur, ſunt condi tionalia:⁊ ideo diſponere non poſſunt. ¶ Et circa iſtam pꝛimam opi.poſſet queri quare nõ dirit, de rebus debi⸗ tis, ſicut dixit de rebus creditis,ſed dic, quod tacite dixit non expꝛeſſe.Er iſta patẽt in.l.ſi.j.de acceptil. ¶ Ael dic ⁊ verius ſᷣm gl.in rubꝛ.C. eo.qð ideo hoc fecit:qꝛ dignius eſt credere, quam debere: vt in ſimili dicitur in rubꝛica.j. ⁊ cano.in.c.cum MSarthe. extra de celeb. miſſa. Qua⸗ re autẽ Juriſcõſultus potius poſuit in pꝛincipio buius libꝛi, de rebus credi.quam alium ti. Sed dic, ꝙ pars iſta eſt tertia pars Digeſt. vt.lj. in tertia parte. C. de veter. iur.enuc. ¶ In glo.ij.⁊ in tex.dic, qoò Juriſconſultus de⸗ buit dicere, ſi certum repetatur, et non petatur: qꝛ repe⸗ titur, qò datum eſt. vnde dic, quod aut loquimur reſpe⸗ ctu generis:⁊ tunc debet dicere rubꝛica, ſi certum petat᷑: ⁊ ſic non debet dicere repetatur: qꝛ peto illud q nunquã dedi.Si vero reſpectu ſpeciei:et tũc deberet exponi,pꝛo repetatur:ſicut in ſimili no. in rub.ſolu.matri. Jdem in.j. 2 petenti.j. de pigno. act.rEt ſic potes notare, qð verbum ſimpleg, ponitur pꝛo compoſito:⁊ ecõuerſo compoſitum pꝛo ſimplici:vt. ljj. de dote pꝛeleg. ꝛper hec ſit expedita pꝛima glo.ꝛ.ij.huius rubꝛice.venio ad nigrum Summarium.. &8 Ad cognitionem ſpecialium, debet pꝛecedere co/ gnitio generalis. ⁊ nu.. 2.6. 2 Rubaica, an debeat eſſe gñalioꝛ nigro: et ex quo oꝛit̃.q. 3 Ex verbis rubꝛice, an poſſit argui: 4 Aerbum titulus, accipitur multipliciter. 7 Teſti deponenti ſuper mutuo, an poſſit fieri interroga⸗ toꝛium, quid ſit mutuum: 3 Teſtis interrogatus de cauſa ſcientie, quãdo examina⸗ tur ſuper fama, mutuo; vel poſſeſſione:⁊ dicit quod vidit ipſum poſſidere:⁊ interrogetur quid ſit mutuũ, vel poſ⸗ ſeſſio:ꝛ reſpondeat, ꝙ neſcit: an valeat eius dictum? 9 Inſtrumento ſi inſint duo contractus: ateſtis examina, tus interrogatur, an ex tali contractu ſit oꝛta obligatio: ⁊ reſpondet qð neſcit:ſed dixit, qò contractus fuit initus inter partes:⁊ interrogatus an talis contractus ſit vali⸗ dus: dixit quod ſic:an tale dictum ſit validum? 10 Benus dicitur illud, quod repꝛeſentat ſpeciem in qua⸗ libet parte. u Argumẽtando licitum eſt dimittere pꝛopoſitionem ma ioꝛem, quando eſt notoꝛia. 12 Teſtis dictum, an ⁊ quãdo valeat: cum dicit ſe ſcire: quia vicinus eſt? vſq; ad nu. 4. 14 Teſtis dictum, vt inde condemnatio ſequi poſſit, an ſuf⸗ ſiciat, pꝛeſumptiue, non autem neceſſario concludere? 15 Argui ab authoꝛitate diuine ſcripture, an poſſit: 16 Teſtis dictum qui rationem dicti ſui reddit per locum ab authoꝛitate ſcripture poſite in antiquis parietibus. an valeat: 17 Creditoꝛ num dicatur, cui ex delicto, vel quaſi debetur: numero.20. 13 Statutum loquens in re credita, an compꝛebendat rem debitam ex delictoꝛ 19 Legatarius an dicatur creditoꝛ:⁊ ſic an res legata dica⸗ tur creditum:. 21 LCeſſionarius, an dicatur creditoꝛ: 22 Soluens indebitum, cum credebat ſe ſoluere debitum, an dicatur creditoꝛ: 23 wchtd num dicatur, qui actionem ad rem babendam abet:. 24 Creditoꝛ num dicatur, conueniendi petition. heredita. facultatem habens:.. 25 Statutum loquens de creditoꝛe vel debitoꝛe, ſi ſit odio⸗ ſum, non habet locum in debitoꝛe vel creditoꝛe parue quantitatis. 26 Nerbum rei eſt generale.„ 27 Teſtis antequam audiat articulos, declarãs dictum: nõ dicitur ſe extendere extra materiam. 28 Arbiter, an poſſit interpꝛetari dictum ſuum: 29 Legatus a papa, an poſſit interpꝛetari ambiguum ver- bum poſitum in reſcripto: 30 Dictio, ſub, aliquando ponitur pꝛo coꝛam. 31 Fides de pꝛecio, ex eo quod tecum contrabo, num ſequi pꝛeſumatur: 32 Dictio, moy, quid ſignificet. 33 Creditoꝛ in diem, vel ſub conditione, an dicatur verus creditoꝛ. 34 Creditoꝛ cõditionalis, an ſit creditoꝛ, quo ad exactionẽ: 35 Fides quid ſit:. 36 Fideiuſfoꝛ, an ſit creditoꝛ: 37 Fideiuſſoꝛ, an dicatur reus:⁊ an cõpꝛehen datur ſub ſta⸗ tuto loquẽte de reo.nu.ʒs.Et an fideiuſſio ſit cõtractus? Ad Ene eſt. Eral nem ſpecialium debet pꝛece dere cognitio generalis: ſed verbum credendi, ⁊ verbum reu,ſunt generalia:igitur a re bus creditis pꝛetoꝛ pꝛemiſit. boc dicit. C Et diuidovt bic per doc.Secũda ibi, quoniã. ͤ Tertia ibi, Omnes. Quarta ibi, Rei. C Mo. bic Juriſconſultus iuuenẽ querentẽ cõ- mendare: ſicut alibi dicitur cõtrarium, in.l. dominus. C. de teſta.⁊.l. metallum. C. de cõdi.ob turpẽ cau. Sed alibi videtur modeſte redarguere mepte querẽtes:vt.l.pꝛeci/ bus. C. de teſta. ¶ Itẽ no.pꝛius declarãda foꝛe verba ru bꝛice, quam verba tex. vt dixit alibi tex. in.l. ñi. in fi. j. de iu⸗ reiur.in fi. C Tertio no.qð rubꝛica debet generalis eſſe b ad nigrumb. Hoc tamẽ nõ eſt verum per regulam:qꝛ ru⸗ bꝛica eſt quãdoq; generalioꝛ, quam tex.quandoq; cõtra: tex. eſt generalioꝛ, quam rubꝛica:vt dicit gl. in authen. de 2 inceſt. nup.⁊ inſti. de oblig. que ex malefi. in rubꝛica.† Cir ca hoc oꝛitur dubium. NPone qð ſtatutũ cuius rubꝛica ſit generalioꝛ, quam ſtatutũ:an poterit argui ex generalita te rubꝛice, non obſtante reſtrictione ſtatutoꝛum: boc ha- betur per glo. vbi.. verũtamen dic, qò aliquando loqui⸗ mur inter caſus cõpꝛehẽſos in generalitate ipſius rubꝛi⸗/ ce,⁊ caſu ſtrictos copꝛehenſos per ſtatutũ:et tũc dic qð ſi nõ ſit diſcrepãtia, ſed cõcoꝛdabtia: tunc err rubꝛica, l ar⸗ A ij 1' a ¶/ Si mutnũ. In nomine do⸗ mini ac beatiſſ. virginis ⁊c.hec expoſitio gl.cõ muniter tener per Bar. ⁊ doc. quicꝗd dixerit bic F̊ulgo.dicẽ do, qð hec ver⸗ ba accipiantur generaliter: cũ nulla ratio ſub⸗ eſſe videat᷑:vt a pꝛopꝛietate ver boꝛũ recedatur l. nõ aliter.j. de lega.iij. Hiero. Cbucha. b ¶ Higrũ. vide bic late.d. Phi up. Deciũ poſt moder.qui late examinat bunc articulũ in. iij. notabili, Hie⸗ ro.Chucha, 7 1 1 A 1 1 3 b 1 8 1 A guere:vt eſt glo. in..i. de cap. ciuium cenſi. eximi.C. lib. xi. ¶ Aliquando vero inter compꝛebenſos ſub generalita te ⁊ ſcriptos per tex.vel ſtatu:ũ poteſt dari diuerſitas:et tunc aut rubꝛica habet perfectam ⁊ determinatam oꝛa⸗ tionem:⁊ tũc poteſt argui ex generalitate nõ ob.text.vel ſtatuto:yt in rub.ne ſilius pꝛo patre.Et ratio: qꝛ rubꝛica eſt tex.qui loquitur deciſiue.de hoc per canoni. ꝑer Kin pꝛoemio. vi.in verbo,titulis. alia vero de ſe vidiſtis. ⁊ e 1 glo. in. l.j. C. ne fi. do. ⁊ neli.ter. pꝛo. in. j. ¶ Aliquãdo 85 ro verba ipſius rubꝛice loqnũtur generalius qᷓ tex.⁊ n— babẽt perfectam oꝛationẽ:ſed ſunt nnneiatinäff Pater inſti. de obliga. que ex male.naſ. ex quibus non 35 8 4 aliqua deciſiua diſpoſitio:⁊ tũc attẽditur tex. nõ autẽ ge⸗ neralitas rubꝛice. Hoc verũ niſi ipſa rubꝛica per aliquã legem determinetur. Quoniam tunc poteſt argui: Won glo. ſing.vt ſupꝛa:qꝛ inſunt verba en unciatiua:⁊ ſic ex ll⸗ rubꝛica non poſſet inferri ad aliqð dubium. Item:qr illa verba de pꝛoxenetis determinãtur per:l. Digeſt. ideo po teſt argui deciſiue:q verba illa recipiũt deciſionẽ per.j. Digeſto.vt patet in tit.de pꝛoxenetis. ¶ Et ex hoc oꝛi- tur dubiũ, ran ex verbis rubeice poſſit argui: dic vt hic per doc. Et reſpodit, ꝙaliquãdo rubꝛica loquitur diſpo ſitiue:vt eſt in rubꝛ ne filius pꝛo pa. illa ne fide do.den. Et tũc poteſt argui per glo.3.allegatas.Aliquãdo vero verba rubꝛice ſunt enunciatiua vt hic:⁊ tũc: quia rubꝛica nibil decidit ex ſe:tũc non poteſt deduci in argumẽtum. CFallit in duobus.pꝛimo ad intellectũ ipſius tex.et ad ſumendam mentem dubiam: quia tunc poteſt argui ex rubꝛica enunciatina per.l. imperatoꝛ. C. de indi.addict.et per cano.in.c.tibi, qui gratiam. de reſcri. vbi Jo. arguit. Secundo poteſt argu ex oꝛdine rubꝛice enunciatiue: vt patet. 3. de eo per quem fac. ⁊.l. Marcellus.§. abeo.j. rerum amo. Reſtat videre vnum inquantũ dixi poſſe argui ex rubꝛicis deciſiuis. ỹ allit in rubꝛicis decreti: qꝛ ex rubꝛicis decreti etiam deciſiuis, non poteſt argui: vt eſt glo. in.q.viij.c.cape. ¶ Alterius no.qð tverbum titu lus, ponitur pꝛo tractatu: ſed multipliciter accipitur vt Buliel. hic ponit.ſed gloſ.ponit quot modis ſumitur ver bum titulus. in.l.non eſt ambiguum. C. famil.erciſ.⁊ in ti tu.de exerci.in pꝛin. ideo vide ibi. Itẽ no.tꝙ ante tra ctatus ſpeciales, eſt pꝛemittendus tractatus generalis, qui ſub ſe compꝛehendat omnes ſpeciales: vt patet bic ſicut alibi habetur cõtrarium in.j. inquit lex. S. ad legem Aquil. ¶ Item t no.qs ad cognitionẽ ſpecialium debet pꝛecedere cognitio generis:vt patet in.i.j.3. de iuſti.⁊ iu⸗ re.Et patet quia ad hoc yt cognoſcam, an tu ſcis homo: eſt neceſſe quod ſciam.quid ſit homo. ¶ Et ex hoc infert Bar.p an teſti deponenti ſuper mutuo, poſſit interroga toꝛium fieri, quid ſit mutuũ: Bar. dicit, qð ſic: qꝛ quis non poteſt deponere ſuper mutuo in ſpecie niſi habeat noti- ciam, quid ſit mutuum in genere. ⁊ omnes ſequuntur eũ. Sed Wart. de Salyce. tenet contrarium: ⁊ pꝛobat per ra tionem. In his ſolis poteſt teſtis deponere, in quibus po teſt habere notitiam per ſenſum coꝛpoꝛeũ in.l.qui teſta- mẽto. in..ſ. de teſta.⁊.. ſolus. C. de teſti. Sed iſtud, ad ſit mutuum non cadit in ſenſum corporeũ. ergo interroga⸗ toꝛium iſtud non debet fieri. Iſta fuit ratio Bar. de Sa⸗ lyce. Sed dic pꝛo concoꝛdia, ꝙ iſta. q. habet duo capita. Pꝛimo an udex interrogatoꝛiũ, quid ſit mutuũ, tenea⸗ tur admittere: Secundo per que verba teſtis debeat re⸗ ſpondere. ¶ Circa pꝛimum, ꝙ aliquando ſuper mutuo interrogatur, qui eſt peritus literarum:⁊ tunc non tene- tur admittere iudex interrogatoꝛium, per. c.cum contin gat. de onic. delega. vbi iudex ſuperuacua admittere nõ debet. Sed iſtud interrogatoꝛium eſt ſuperuacuum: er⸗ Sonontenetur admittere, per tex. ti. de ſimo. Sed patet, nac Puin ſit mutuum non eſt incognitum apud peritũ aurraran Kd ſi fieret interrogatoꝛium ſuperfluũ eſſet 3 Etf 3 e interrogatoꝛiũ admittere nõ debet. Aut ponitur ſuper mutuo per aliquem imperitum litera- de wln leesr io⸗ zrdin vno pꝛo alio:vt.j.ſi pꝛetoꝛ.C. tter⸗. kunc iudex iſtud int ũ 2 mittere. Et ratio: q iud errogatoꝛiũ debet ad⸗ b Quderdebet admittere interrogato⸗ ria,per que declaret᷑ dictum teſtiũ:vt in 4 De ife d per iſtud interrogatoꝛium e ſit mnänf, beat reſnendietuͦagitur c. Secũdoper que verba de⸗ gat reſpondere teſtis: dicit per verba facti, gl.in.l.ſtipu 3. udo. Koma.in ſecundam. ff. veter.part. latio iſta.g. hec. de ver. obli. Et non requiritur, ꝙ reſpon⸗ deat per diffinitionẽ mutui. Ande ſufficit, ꝙ teſtis dicat quod mutuauit ſibi pecuniam:imo plus, ꝙ ſiteſtis depo neret per diffinitionẽ iuris, dicunt Juriſconſulti q talis depoſitio eſſet nulla:vt dicit Bar.in.j. C. de vſur. per no, in..j j. ad Turpil. vbi dicitur, quod ſi quis ſit inquiſitus ⁊ reſpondeat quod non eſt culpabilis:quod talis reſpon ſio non valet.ita dicit Bar.in. d. lj. g. pe. ff. ad Turp.Cir/ ca hoc querit Gar. rquid ſi teſtis interrogetur de cauſa ſcientie, quando examinatur ſuper fama, vel ſuper mu⸗ tuo, vel ſuper poſſeſſione:⁊ dicit, ꝙ vidit ipſum poſſide⸗ re:⁊ interrogatur poſtmodum quid ſit mutuumt et quid ſit fama ⁊c. Reſpondet quod neſcit Barto. pic dicit, ꝗõ non valet dictum per nota.3. quia non poteſt ſcire ſpe⸗ ciem, niſi ſciat genus. Sed Bal. tenet contrarium per.. quoties. j. de leg. in allega. glo. in dicta.l.j.ſ.hec quoq;. ad Turpillia. Et ſaluatur hoc modo quando teſtis dicit, o neſcit, quid ſit mutuũ. ſ.in iure. Ande teſtis Per diffinitio nem iuris reſpondere non tenetur:imo ſi reſpondet non valet dictum fuũ:vt.a.dictum eſt. ¶ Ex hoc infertur ad 9 aliud. Pone † qõ ſunt in inſtrumento duo cõtractus:te/ ſtis examinatus interrogatur, an e; tali cõtractu ſit oꝛta obligatio? Reſpondet ꝙ neſcit. Sed dixit, ꝙ contractus fuit initus inter partes. Interrogatus, an talis cõtractꝰ ſit validus, dixit, ꝙ ſic: an tale dictũ ſit validũ?⁊ certe ta/ lis depoſitio non valet:qeſt ſibi cõtrarius, qõ eſſe nõ de- bet. Sed dic, qò cõtrarium eſt verũ: qõ ́ uis reſponqiit, qð neſcit an oꝛta ſit obligatio: q videtur reſpondere, an ſit oꝛta obligatio de iure valida. Ita no. Bal. in. l. data. C. 10 qui accu. nõ poſ.in repeti. ¶ Itẽ no. qð illud dicitur ge nus, qð repꝛeſentat ſpeciẽ in qualibet ſui parte. Ita pꝛo⸗ batur in.l. interrogatus. de ſuis ⁊ legit. ¶ Item no. r qð in argumẽtãdo eſt licitũ dimittere pꝛopoſitionẽ maioꝛẽ, quan do eſt notoꝛia. ⁊ pꝛobatur hic ᷣm Barto. ¶ Ex quo 12 infert ad aliud t, an valeat dictũ teſtis, qui dicit, ꝙ ſcit:q eſt vicinus:⁊ ſic omiſit maioꝛem:q vicini pꝛeſumũtur fa⸗ cta vicinoꝛum ſcire:vt.l.vicini.C. de nupt. ⁊ l. de tutela de in integ. reſtit. mi. cum ſimil. vnde interrogatus qualiter ſcit, diit, ꝙ eſt ſuus vicinus. Bart. decidit qð valet. Sed in. d.l. de tutela dubitauit. Et reſpondit ad duo obiecta. bic omnes ſequũtur Barto. pꝛeter Bal. qui repꝛobando Bar. ſic dicit:certum eſt, qo ad hoc vt dictũ teſtis valeat/ opoꝛtet ꝙ reddat cauſam ſcientie per aliquẽ ſenſum coꝛ⸗ poꝛeum:vt.l.ſolum. C. de teſti.⁊.l. teſtamentũ. ⁊..in teſta⸗ mento. g. n j. de teſta. ſed per iſtam reſponſionem: qꝛ ſum vicinus, nõ percipitur aliqua cauſa per aliquem ſenſum coꝛpoꝛeum:igitur ⁊c. Secundo pꝛebatur ᷣm Bal. quia ſi interrogatur de cauſa ſciẽte, ⁊ nõ reſpondeat:qð dictum eſt nullum: vt no. Gar. in.l. quod Labeo.j. de ſuppel leg. quamuis pꝛeſumatur ſcire, vt vicinus. Sed ita eſt in pꝛo⸗ poſito. igitur ac. Ita concludit Bal. contra Mart. C In boc aduerteñ.ꝙin. d.j.data.dicit aliter, ꝙ aut loquimur, an teſtis pꝛobet neceſſario ſine redditione ſue cauſe:ꝛ tũc diceñ.eſt ꝙ non pꝛobet:vt.l.non hoc. vnde cognati. C. z.l. matrè. C. de pꝛoba.ZAut loquimur, an pꝛobet pꝛeſumpti⸗ ue:⁊ tunc pꝛobat:qꝛ ius pꝛeſumit, qð vicinus debet ſcire facta vicinoꝛum ſuoꝛum: vt iuribus.5. alleg. Bal. alibi vi detur aliter dixiſſe in. l.j. C. de collu. detegen.ſ.quãdo ali- quis teſtis deponit in cauſa ſcientie:quia vicinus:et tunc aut deponit ſuper eo, quod vicinoꝛum oculos latet:⁊ tũc aliquando deponit ſuper eo, qð vicinoꝛum oculos latere non poteſt:vt quia dicat, ꝙ talis habitat in tali cõtrata:⁊ tunc tale dictum valet,ſi reddat cauſam ſcientie, qꝛ vici- nus eſt. Et ratio:q ex tali reſponſitione deuenitur ad ſen ſum coꝛpoꝛeũ:yt cõcludit Gart.in.d.l. qð Nabeo.de ſup⸗ plec. leg.⁊.d.l.teſtiũ. C. de teſtibꝰ. Et hãc diſtinctionẽ bic Ange. attribuit ſibi de hoc per Bal.in repet.l.ij.C. dere⸗ ſcin.ven.in.ij.repeti. Sed in.l. cõuenticulam, C. de epiſeet cleri. melius dixit. ¶ Ande conclude, ꝙ aut queritur, an teſtis pꝛobet neceſſario:⁊ dic qð nunq́; pꝛobat, ſi dicat:ꝗ ſum vicmus.Et ratio:qꝛ ad hoc yt dictũ teſtis valeat,ne- ceſſe eſt, vt deponat per ſenſum coꝛpoꝛeum, qui cõuneniat rei, ſuper qᷓ; deponitur: vt. d.l. ſolam. cum ſimili. Sed iſta depoſitio:qꝛ vicinus:eſt dubia. ergo nõ pꝛobat: vt in.cin pꝛeſentia. extra de teſti.⁊.l. matrem. C. eo. vnde ſi interro- gatur, an talis ſit pauper: reſpõdet, qꝛ vicinus: ex hoc nõ concludit neceſlario:q debet reddere cõgruã alladeie ui dicti: , eeno Kiinötlen s mneſag 1 ae d jch ce ſhl cutacynanter dbrekarungt Krotitiispaln rarratugitf wtuetpeum iahäng miwidefc fsrcwd Wapszdüte dudtiyſapdd pohrftuene iiterryrrimr iennitrü maldälegas Vaälliph tomrennenon, dienſewnsyol doyynit gmaten wanngebacing peunptin ſmpiehesndi Rerriatctdic auispadttüter ſcäingenge bngtoraiee ahoemui vnehceregein djekgoug dgbieriſi erüem m urde. . cer⸗ idieöͤtrarusg dſ — verũ: qo Sulsnehn dlderi Pante zn nittere 9„CJrenn „rle pꝛopoſttionemi tur bichm Parto Ce dict teſtis auidir „„.»qul dieitgſt dem.qe picini preſunire ni.C.de nupt. det vnde interrogatus rul Bart decicit qo rais treſpondit ad duoocir dreter Bal qui repoci d boc yt dictü teſſo entie per aliquẽ ſeniun a.l teſtamentü aiyth ſtam reſponfionenaii cauſa per aliquen qimm lo prebatur Fm Flayii nõ reſpondeat:qd dcuj dd Labeojj de ſuppil vicinus Secita eſtinn Balcontra Bart. C it aliter, ꝙ aut loquimu editione ſue cauſe::ii boc. ynde cognanl.7. r npꝛobetpꝛeſumpti⸗ qFõ vicnnus debet ſcint 1..allegHal alibi 1 detegen.ſ. quädod he:quia vicinus:et tm aum oculos latet:ti cinoꝛum oculos lal zabitat in tali cötrau auſam ſcientie, qen ſitione denenima n...qô Labeode Et baͤc dilineton, Balin repetliſc⸗ uenticulam. de eyl 8 14 15 16 Si certum petatur. ſui dicti:nõ autem incõgruam.qð patet in.l.ſi arbiter. C. de pꝛoba. Aliquãdo queritur, anteſtis pbet pꝛeſum⸗ ptiae:vnde dic qs teſtis ant deponit ſuper aliquo in ge- nere:⁊ tunc fafficit qð reddat rationẽ:q vicinus.: vt pꝛo- bat glo.in.l.neq; natales. C. de pꝛoba. ¶ZAliquãdo indu citur ad deponẽdum aliquid in ſpecie:vt qꝛ per Titium fuit cõmiſſum adulteriũ:⁊ tunc aut deponit ſuper eo, qð latet vicinoꝛum oculos: ⁊ nõ pꝛobat: vt ſupꝛa dictum eſt. ¶ EAliquãdo deponit ſuper eo, qð vicinoꝛũ oculos late/ re nõ poteſt:vtputa, an talis coluerit fundũ. Reſpõdeo qð ſic:⁊ interrogatus qualiter ſcit, reſpondet, q vicinus: ⁊ tũc talis teſtis pꝛobat pꝛeſumptiue. ¶ Aliquãdo depo nit ſuper eo, qð aliqnando latet, aliquãdo non: ⁊ tamẽ vt plurimũ latet:vt eſt furtũ:⁊ non pꝛobat, neq; neceſſario, neq; pꝛeſumptiue. C Et ex hoc infertur ad alind. Po- ner ꝙ teſtis interrogetur, ꝙ talis ſit bonus:⁊ dicit, qt vi- cinus:⁊ certe nõ pꝛobat. Quia bonitas vel malitia latet oculos vicinoꝛũ. Mone ſit articulus, an ſit diues in rebꝰ mobilibus!teſtis interrogatus, qualiter ſcit, dicit: q vici nus.ꝛ certe nõ pꝛobat:q latet vicinoꝛũ oculos:vt inſtitn. qui.manu.non li. in pꝛinc. C Sed quid ſi pꝛobet᷑ etas ali- cuius:an ſi teſtis dicat, qnià vicinus? vnde dic, ꝙ aut par deponit ſuper etate paris: aut minoꝛ ſuper etate maio/ ris:⁊ nõ pꝛobat:qꝛ nõ inferri poteſt ad aliqnẽ actũ coꝛpo reum.⁊ ſic nõ valet per iura. S. alleg. C Aliquãdo depo- nit maioꝛ de etate minoꝛis:⁊tũc pꝛobat pꝛeſumptiue:qꝛ pꝛobat a cõmuniter accidentibus:vt.d.l. natales. Lir⸗ ca boc Bar. tangit, an † ſufficit vt poſſit ſequi cõdemna- tio dictũ teſtis pꝛeſumptiue, nõ autẽ neceſſario cõclude⸗ re:docto.tangũt.Et cõclude, ꝙ aliquã do pꝛobatio teſtis pꝛoducit pꝛeſumptionẽ iuris ⁊ de iure: vt in.l.ſ tutoꝛ.de peri. tu.⁊.ſi in partẽ. quẽad.ſer. amit. Aliqñ ꝓdncit pꝛe- famptionẽ de facto:⁊ tũc cõcludit:vt extra de pᷣſum.clite ris.⁊.c.tertio loco.cũ ſimilibus.⁊ per legiſtas.C.de adul. Lſi quis adulterij. ⁊ no. Bar. in.. i. eo. ti. liquando con cludit ipſa pꝛobatio a cõmuniter accidẽtibus: vt qꝛ volo pꝛobare talem eſſe vſurariũ cõtractum:⁊ tũc ſufficit. Ael aliter reperitur penes Titiũ res mea:et pꝛoductiteſtes dicunt ꝙ viderũt rem penes illum furẽ:vt eſt gl. in. d.l. na tales.⁊..cũ allegas.C. de vſu.⁊.C. de nup.l.illud. Aliquã⸗ do cõcludit iſta ꝓbatio aliquo qð aliquãdo ineſt, aliquan do non:⁊ tunc non cõcludit: vt.l.matrè. C. de pꝛoba. Pu⸗ ta dicoꝛ ſeruus:volo pꝛobare me liberũ:teſtes pꝛoducti deponut, ꝙ mater mea fuit libera. Pꝛedicta omnia hec patent per hoc inquantũ dixi, quando cõcludit ſcom vnã pꝛeſumptionè. CSed quid, ſi concludit ſcom duas pꝛe⸗ ſamptiones:⁊ dic, ꝙ neceſſario cõcludit:vt.Liij.. etas.ff. de excuſa.tut.dicit Inno.ꝙ eypluribus pꝛeſumptionibꝰ quis poteſt cõdemnari:vt de elec. c.noſtra. Et pᷣdicta ſunt vera in pꝛeſumptione pluriũ actuum. Sed quid in pꝛe⸗ ſumptio.violẽta:de hoc dic vt extra de pꝛeſum.c.inſinuã⸗ te.⁊ hoe in ciuili. Sed in criminali concluditur, ꝙpoteſt concludere pꝛeſumptiue:vt extra de pꝛeſ ump. c. afferte. ⁊ ibi eſt glo. Jo. And.tenuit cõtrariũ, vt ibi no. et intellige dictum Jo. And.quãdo vna pꝛeſumptio eſt tantũ: ſed ſi ſunt plures:tũc ſufficit:vt.. abſentẽ. cũ gl.j. de pen.⁊ pꝛo- batur in.. fi. C. de pꝛoba. ¶ Que autẽ ſit pꝛeſumptio iu⸗ ris ⁊ de iure:dic vt.l.ſiue poſſidetis. C. de pꝛobat.et.j.non eſt veriſimile.ff.ꝙ me.cau.: Cano.in.c.ſi. extra de ſponſa. Ex bis eſt declaratũ id, qò dicit hic Bart. ⁊ Specu. ⁊ alij docto.⁊ hec ſufficiãt ad iſtud. ¶ Alterius, an argumen⸗ tum ab authoꝛitate ſit validũ in iure:⁊ War. pic poſuit: ⁊ ſua diſtinctio eſt plena.⁊ ideo dic vt ibi. C Adde, antpoſ ſet argui ab authoꝛitate diuine ſcriptureꝛ⁊ certe ſic:vt in authẽ.vt indi. ine quo. ſuff a.⁊ in authen. quo. opoꝛ epiſ. poſt pꝛinc. CSed quid ſi ſcriptura ſit diuerſa, cui ſtabi- mus:de hoc.ix·diſtin.c.vt veterũ. vbi glo.ſingu.q aut lo- quimur in gloſſatoꝛibus:⁊ ſtatur dicto Jo. ſi vero in diſ⸗ putationibus:tũc Augu.ſi in hiſtoꝛijs tranſlationibus Mieronymo:ſinautẽ in moꝛalibus:tũc Gꝛegoꝛio. Sinau tem ſit diuerſa ⁊ cõtraria opi.alioꝛũ doc.dic yt per Inno. extra de cõſti.c.ne initaris. Bar. querit, t an valeat dictũ teſtis, qui rationẽ ſui dicti reddit per locũ ab authoꝛita- te ſcripture poſite in antiquis parietibus: et hec pendet in.l.cum in teſtamẽto. la. j.j. de cõdi.⁊ demõ. ⁊ per Bar. 3. de relig. in.j.ꝙ ſi locus.vnde dic, ꝙ illa ſcriptura dicit ve- ritatem:⁊ ſtatur aut nõ: ⁊ nõ ſtatur. Mo. ex verſic.quid a ¶ Delicto. reperio ꝙ do. Aler. alleg 3 at hic Romanũ inferentẽ ex ſuperioꝛi⸗ bus, ꝙ ſi cõcedat alicui, vt per qninquẽnũ nõ poſſit cõueniri a creditoꝛibꝰ, qõ etiã a creditoꝛibus ex delicto nõ poterit cõueniri: q verba beneficij late ſunt interpꝛetãda.l.ſi. 3. de conſt. pꝛin.l.ſi qñ. la.j. de bon. vac. li Allex.tenet cõtra.⁊ ad hoc alleg.Cy.ꝗ hoc firmat in addi.in. ex hoc cõtractu, credere dicimur quãdo ſidẽ alterius ſe⸗ cuti ſumus. I Ex hoc Bar. ⁊ omnes alij inferũt ad que- 7 ſtiones.Et pꝛima, † an is cui debet᷑ ex delicto vel quaſ, di catur creditoꝛ:⁊ cõſequẽter, an debitoꝛ talis maleficij ſit debitoꝛ? Jaco. But. dicit, ꝙ aut loquimur conſyderando allnſionẽè ipſius vocabuli, que cõſyderãda eſt: vt..ij.§. ap- pellata.j. eo.⁊ tũc nõ cõpꝛehendit᷑:vtputa, dicit ſtatutũ, ſi quis dederit damnũ, teneat᷑ damnũ paſſo in centum:⁊ ſic ille dicat᷑ creditoꝛ. Aut conſyderamus cõmunem vſum:⁊ tunccõpꝛehẽditur:vt.llibꝛoꝛũ..q tñ Caſſius.de leg.ii. Bar. dixit aliter, aut querimus quo ad rem ſi ubtractã: et tãlis res non dicit᷑ credita:ſi creditũ dicãi lud, qd debet᷑. Aut querimus, an is cui debetur, dicat᷑ creditoꝛ: tũc non dicitur pꝛopꝛie creditoꝛ ex alluſione vocabuli:q creditoꝛ dicitur qui ſequit᷑ fidẽ. Sed ille qui debet habere ab ali⸗ quo eꝝ maleſicio, nõ dicitur ſequi fidẽ alterius. Aut cõſy deramus cõmunẽ vſum:⁊ tũc cõpꝛebẽditur:vt.l.credito 18 res. de verb. ſigniſi. ¶ Ex hoc infert Bar. t ꝙ ſtatutũ lo- quẽs in re credita, nõ cõpꝛebẽdat rem debitã ex delicto. Aut loquimur quo adcreditũ:⁊ tũc cõpꝛebẽditur. Ande dic, ꝙ aut accipimus iſtud verbũ creditoꝛ impꝛopꝛie: ſit verum id qð dicũt Jac. Butri.⁊ Bar. pꝛobant per.j.ſ is cui.j. de verb. ſignifi.⁊ꝛ pꝛobat᷑ per.l.ſed ſi damnũ..credi⸗ toꝛj.de pecu.vbi iura loquẽtia de creditoꝛe, habẽt etiam locum in eo cui debet᷑ ex delictoa.⁊ ſic ey extẽſſone: et ſic impꝛopꝛie.¶ Sinantẽ loquimur, an id qð debet᷑ ex deli⸗ cto ſit creditũ. Ray.hic dicit, ꝙ nõ, vt hic ſcõm eũ. ⁊ pba- tur in. l. omnẽ. ibi,1 nõ. j. de actio.⁊ oblig.⁊.J. abeo.§. cõ⸗ trariũ. j.de verb. ſigni. Sinautẽ loquimur de cõmuni con ſuetudine loquendi,/⁊ tũc de cõſuetudine eſt, ꝙcõpꝛeben datur crediroꝛ:vt habet᷑ in.d..ꝙꝓtamẽ Caſſius. Yta not. Bar. in. li.ff. de ſuis legit.⁊ Jo. And. in nouella,in. c. fun 19 damẽta. de elect. Q Item † nnnquid legatarius dicatur creditoꝛ:et ſic nũquid res legata dicatur creditnum:? Bar to.dicit, qnod iſta nõ dicitur res credita: ſed legatarius tamen, dicſt᷑ creditoꝛ per dicta inra ſm Par. Aduer⸗ teñ. q Gar. de Saly. allegat caſum contra Wart.in.q.ſi is cui.. Flauius. j. de ſoln. ita refert Bart. de Salyce. Sed dñs Rapha.attribuit ſibi.⁊ qð iſtud dicatur creditũ: qꝛ quo ad effectũ legatarij dicunt᷑ quaſi cõtrahere: vt.. apð Inlia. ex quibus can.in poſ.eatur.⁊ inſti.de oblig.que ex quaſi cõtrac.Ita dicũtur quaſi creditoꝛes. Inde omnes 20 iſtos caſus conclude:t aut querimus, an ille cui debetur 2 b ex delicto, dicat᷑ creditoꝛ:⁊ tc dis, ꝙ nõ per tex. hunc in.j. fi.ſ.licẽtia. C. de iure delib. Quia dictio⁊ ponit᷑ inter di⸗ uerſa, ⁊c.⁊ boc de pꝛopꝛia ſignificatione. Et iſtud pꝛobat per.J. qui in fraudẽ..j.j. qui ⁊ a qui.ibi, eꝑ extẽſione rerũ, ⁊impꝛopꝛie:vt ibi patet. Aut loquimur, an idẽ qð debet᷑ ex delicto,ſit creditũ:? In hoc adnerteñ.⁊ tunc Saly.alle⸗ gat. d.. ſi is cui.5. Flauius ↄtra Bar. Sed certe videt᷑ pꝛo Bar.vbi ponderat᷑ verbũ, videt: qx eſt nota veritatis, ꝛil le tex. cõcludit pꝛo Gart. ꝙ aut loquimur, ꝙ id qð debet᷑ ex legato:⁊ tũc de ꝓpꝛia ſigniſicatione non dicit᷑ creditũ: aut de larga ſignificatiõe: ⁊ tũc põt dici creditoꝛ. CTer tio inducit Bal. an ceſſionarius dicatur creditoꝛb:3n hoc die vt dicit Bald. in.l. per dinerſas. C. man. Ronta- menfacit mentionem de Joã. And. qui ponit plene ⁊ re⸗ fert in addi. Spec.in rub.de ceſſ diſ pu. Mar. ⁊ cõcludit᷑. qõ de larga ſignificatione dicat᷑ creditoꝛ.⁊ pꝛobatur per tex in.ij. C. de dona.⁊ ita cõcluſerunt diſputates. C Eœt ex hoc jnfert᷑ ad ſtatutũ quo cauet᷑, ꝙ ad petitionẽ credi- toꝛis debitoꝛ poſſit capi:an ſtatutũ cõpꝛehendat ceſſiona rium: ⁊certe ſic, de larga ſignificatione. Sed dic aliter, ꝙ; 22 hoc verũ:qſucceſſit in locum creditoꝛis. ¶ Stattaliud dubiũ, an ſoluens indebitũ cũ credat ſe ſoluere debitum dicatur creditoꝛ ad repetenñ. indebitũ ſolutũset videt᷑ qð nõ:q ille qui ſoluit alteri,ſolnit animo diſtrabẽdi obliga tionẽ:nõ autẽ cõtrahẽdi: et.x maleficijs.ſ.is quoq;. ff. de act.⁊ oblig.ꝛ inſti. de oblig.que ex quaſi coͤtractu.;. itẽ. Si ergo nõ animo cõſitẽdi:ergo nõ eſt creditoꝛ.⁊ boc de ſtricta ſignificatione vocabuli: vt bic⁊ per Bar. per totũ àA iij b b. x. Ipſe tñ do. l. ſed ſi ex parte. . Gq;·ff; cum eo.per illũ tex.⁊ p tex.in.l. ſi reæ. j. de re iudi. pꝛo quo ip̃e allegat tex. cũ gl. in vſi. nocẽtes.in.g.ꝙ ſi delinquẽtes. in aut. mande. pꝛin. ꝓ qno etiã facit tex.in aut. qua in ꝓuincia. C.vbi de crini. agi op. in quil? cauet, ꝙ pꝛiulle giũ delinquẽti⸗ bus non pꝓqeſt. Scðdo:qꝛ cũ iſtð pꝛiuilegiũſit cõ tra ius cõe:⁊ iõ ſtricte dz inter⸗ pꝛetari.iij.diſ.c. pꝛiuilegia. quia agit᷑ depꝛeindi cio tertij:hoc ð pᷣiudicio credi⸗ toꝛũ: vñ ſtricta interpᷣta.⁊c.c.ex tuarũ. extra de autho. ⁊ vſupa. 1.ij.. merito. et g. ſiqd. j.ne ꝗd ĩ loco pub.Hiota tur ꝑ doct.in.c. olim tibi. devb. ſigniſi.extra ⁊c. ſed circa h ad⸗ uertatis: q iſtã illationẽ q́; hic refertdo. Alex. fuiſſe Roman. ego nonreperi, non ſolũ in vno codice, ſed ĩplu ribꝰ. Tñ, quia notabilis eſt et quotidiana, ⁊ eã credo veram:iʒ dñs Alexã. con tra teneat: vi⸗ deatis notabitr ſubtilẽdo. Phi lip. Deciũ, ꝗ eã moꝛe ſuo ſubti⸗ liʒat, et copioſe fundauit ĩ me⸗ dio. vj.col. cum pꝛin. alteriꝰ:vbi motiuis Tllex. rñdit. cuvꝰ vᷣba referre nõ curo: cum nõ interſit longũ ꝓceſſum facere. H. Cb. Creditoꝛ. Eldde qð Jac. Butri. tʒ bic, ꝙ ſic:⁊ ipᷣm cõiter ſequũt᷑ doct.ſᷣm Ellex.pᷣcũↄcoꝛ. de ꝗbꝰbicꝓp eũ. Hiero. Cbu. 31 —Piuu udo. Koma.in ſecundam. ff. veter.part. contra:quia ſub hoc n% eſt cõpꝛehenſus contractus man dati:vt.j.man. Item nec cõtractus ſtipulationis:nec con tractus fideiuſſoꝛis: vnde reſpondeo, ꝙ iſte cõtractus eſt generalis ad omnes cõtractus, qui cõtrabuntur verbis: G in d. H.is quoc;. vbi loquitde extẽſione:ꝛſic de impꝛopꝛia 23 ſgniſicatione. I Sed f quid ſi quis babet actionem ad rem habendã, dicatur creditoꝛ: vt in rei vẽ. in hoc diceñ. qð nõ. Et pꝛobatur: ꝗ ille qui babet actionẽ ad rem, nõ eſt ſecutus fdẽ:ergo nõ dicitur creditoꝛ:vt bic pꝛobatur. ⁊ alio modo. Quia ſi ille qui poteſt cõueniri reali, non di⸗ citur debitoꝛ:vt eſt gl.inſti. de ac. in pn. ꝛ.l. Titia.. Me⸗ uia.j.de libe.lega.⁊ ſic nõ poteſt dici creditoꝛ. CEx due 24 infertur, an ille qui habet facultatẽ cõͦueniendi Petr je redi.ſit creditoꝛ:vnde dic, ꝙ ſi eſt actio realis: vt.l.ſe i ge.F. petitio.5.de peti.here.tunc nõ dicitur Seeciätdheſee pᷣdicta ſunt ad ſtatuta: ⁊ maxime ad ſtatutũ huius cĩ is. Anũ äti tatutum loquẽs de creditoꝛe 25 tis. CAnũ tene mẽti, t ꝙ luthsec zuhe vel debitoꝛe, ſi ſit odioſum, nõ bz locũ in debitoꝛę p quãtitatis. Iſta eſt glo.ſing. in autbẽ. ſed iam. C. de eis ante nup.⁊ in authẽ. minoꝛis debit. C. qui euico eh. 1⸗ batur in.j. legitimus.f.de legi. tu. Et allega caſum inll. ſ res aliena.j. ad Treb.⁊.l.qui cũ herede. in f.j. de actio. ⁊ oblig. Ad illud, an legatarius ⁊ ſideicõmiſſarius. C Itẽ 26 no.p qð verbũ rei,/eſt generale:vt inſti.de re.diui.in pꝛin. a.rei.. de verb. ſign. C In glo. j. Gar. intrat aliter. vnde dic pꝛo introitu:nam vbi exẽplaris ſcriptura eſt diuerſa ab oꝛiginali, nõ eſt ſtandũ tali litere:vt.l. Sempꝛonius. de lega.iij.cum ſimili.vnde timoꝛe huius eſt facta iſta gloſ. ¶ In eadẽ glo.qualiter interpꝛetetur iſtud ver bum, eꝑ re. Jac. de Aret. dixit.i.ex veritate. Bar. aliter dixit, ꝙ ex re. j. ex materia eſt.Et iſto modo facit ad vnum notabile, 27 Iꝙ quãdo teſtis anteqᷓ; audiat articulos, declarat dictũ: G noõ dicitur ſe extẽdere extra materiã:ſicut dicit bic. et fa⸗ V cit adll.ſi duo patroni..jj. de iureiur. vbi glo. dicit, quod iiteſtis deponit extra articulũ,nõ dicitur aliquid pꝛoba- re extra articulũ. Ray. aũt de F̃oꝛli. dixit, ꝙ iſta expoſitio nõ eſt vera:qꝛ nõ reperitur in Pꝛiſciano. Sed aliqui mo V derni dicũt qð Ray.nõ bene dicit:qꝛ verbũ rei nõ eſt no- V men generale.ꝛ hic in fi.ergo poteſt exponi pꝛo materia, V Item poteſt exponi,ex re.i.exratione. Itẽ poteſt exponi ex re.i. ex equitate:vt..j. C. de in ius vocã.⁊ per boc ſit ex- pedita pꝛima particula huius glo. CEx quo infert Ja⸗ 23 co. But. vt refert Ang. ꝙ rarbiter poteſt interpꝛetari di⸗ ctum ſuũ. Sed certe Spec.⁊ Jo. And.tenẽt cõtrariũ: vt in tit. de arbi. ⁊ pꝛobant ſic:q ille qui habet merũ ⁊ miſtũ imperiũ, poteſt interpꝛetari, ⁊ non alius: vt.l.ab executo⸗ V 29 re. j. de appel. ¶ Ex quo tinfert ad aliud, nunquid lega- b tus a papa poſſit interpꝛetari ambiguũ verbũ poſitũ in reſcriptor⁊ Ange. tenet qð ſic, m Innocẽ.in. cj. extra de poſtu. Sed certe iſtud nõ eſt verum. Ande dic,ꝙ ibi In⸗ nocẽ.dixit vt doctoꝛ,nõ autẽ vt papa:vt ibi patet:⁊ ſic ma le intellexit Ang. Sed cõtra hoc eſt glo. in.l. ab executo- re...de appel.que tenetur ab omnibus, qð minoꝛ vel par nõ poteſt interpꝛetari reſcriptũ maioꝛis. Item, nam pa⸗ pa reſeruat ſibi iſtud interpꝛetari: vt.c.quo ad trãſactio- b nem. de offi. delega.z.l. ex facto. j. de vulga.⁊ꝛ pupil.⁊ ſic ſit V expedita pꝛima particula huius gl.& Scõa autẽ parti⸗ cula ponit caſum:ideo omitto. Sed capio tertiã particu lam:⁊ pꝛo introitu dic, que ſunt iſta verba, que debet de⸗ clarare: ⁊dic qd in hoc fuerunt opiniones: vt hic in glol. ¶ In glo ſuper verbo, varios. ⁊ pꝛo introitu dic qð iſte tex.male ſtat:qꝛ dico, ꝙ cõtinet varios cõtractus: imo cõ tra, q ſolum tractatur in iſto titu. de mutuo: ergo nõ po- 30 nũtur varij ↄtractus. Nuius timoꝛe eſt facta iſta gl. De hoc autẽ dic/ꝙ dictio, ſub, aliqnando ponitur pꝛo coꝛam: vt.l. matbematicos. C.de epit.⁊ cle.xliquando ſignificat intrinſecitatem: vt.lj de aqua plu. ar. Aliquado ponitur gradualiter: vt hic. Aliquãdoponitur iuriſditionaliter: xt cum dicitur, ꝙ ſeruus eſt ſub dño.i.iuriſditione domi⸗ ni: vt in multis locis babetur. ¶ In gloſ.in verbo, ſicuti, 31 Ex bac † no. ꝙpꝛeſumitur ſ equi de pꝛecio ſidẽ, ex eo, q tecum contrabo: vt no. in.g.vendite.inſti.de re.diui.cum Leese cötrarium pꝛobetur:vt.l. qo vẽditi.j.de cõtrabẽ. traben Sd umita m Bal.in.ſue donatiõis..de cõ⸗ 8 vena anſ cu dotẽ..fi.ſolu.matri. ¶.In gl. ſup 5 ed Perian d intra boc modo.Nam crediti appella CIn glor vt.j..l.ñ.§.m utui.gloſ.reſpondet⁊ bene. L In glo. de pignoꝛe. ſed cõtra: qr iſte tractatus eſt ter- tia pars Digeſt. ſed tractatus de pignoꝛibus, eſt quar 38* eſt quarta vegitur. Sed reſpondet glo.: bene. CExtra gl.op. uia dicitur bic eſt generalis ad omnes tractatus. Sed vt inſti. de verb. obli. in pꝛinc. ⁊. ff. de verb. oblig.l.j. JIdẽ in fideiuſſoꝛibus:vt.l.blanditus.C.de fideiuſ.q cõtrahitur verbis.i·ſtipulatione interueniẽte. Fallit in.l. cũ oſtendi- mus.ſ.ſ.ſſ: de ſdeiuſſo. I In gl. ſuper verbo, mox. Cͤ⸗ tra, iſta dictio, mox, denotat id qð verbũ incõtinentu ytʒj dicetur. Sed cõtra: qꝛ adhuc quando ex interuallo venit aliquid reſtitueñ. dicoꝛ ſequi idem: vt.l. creditoꝛes.j. de verbo.ſigni. vnde glo.reſpondet:qꝛ verba debẽt intelligi ſcõm materiã, de qua agitur: vt.. de dam. infec. l. dãni.. cum parietem. cũ ſimi. ¶ Et ex iſta gloſ. no. ꝙ verba ün pꝛopꝛiãtur ſcõm materiã ſubiecte materie: vt. l.inſulam, 3² de pꝛeſcrip.ver. ¶Scðo no.ꝙ dictio mox, ſign ificat in⸗ teruallum. Sed de natura ſui eſt ſigniſicare id gð incon⸗ tinenti:vt.j.ſi pater captus.de vulga.ꝛ pup. Elliquando impꝛopꝛiantur:vt hic vt.l.tutoꝛes ⁊ curatoꝛes.C.de admi ni. tuto.⁊ ſic interuallũ ſignificat. Ziliquãdo ponitur pꝛo interuallo dierũ decẽ:vt.l.peremptoꝛinũ.3.de iudi. Aliqñ ponit᷑ pꝛo interuallo medij tẽpoꝛis:vt.l.a diuo.g. per ven ditoꝛem.j. de re indi. Aliqnando ponitur pꝛo interuallo vnius anni: vtin..intereſt..ij.ð. de vſut de hoc vide per Bal. in.l. Gallus.§.ille caſus. de lib. poſthu. Et vide per cano. in. c.q ꝓpter. in verbo, mox. de elec. Et iſta ad mul⸗ ta faciũt:⁊ maxime ad teſtes, quãdo vnus dicit, ꝙ fuit per interuallum:alius ꝙ fuit mox.qõ poteſt reduci ad cõcoꝛ diam. de quo in l.ij.. appel.j. e. Q In ea. ibi.l. is cui. Alle 33 gatur, f ꝙ creditoꝛ in diẽ, vel ſud cõditione, pel ad diem: dicitur verus creditoꝛ in hoc, ꝙ tunc dicitur ad aliqua:⁊ tunc, ꝙ eſt credita in diem certã: an ⁊ quãdo. Aliquãdo eſt dies certa an:tamẽ creditoꝛ eſt dubius in quãdo:⁊ di⸗ citur creditoꝛ in diẽ certam. an ⁊ quando:quo ad obliga⸗ tionem ⁊ ad actionẽ:nõ autẽ quo ad exactionẽ: vt.jcerti. J. eo.⁊ inſti. de verb. obli. ꝗ. in diem. Item dicitur creditoꝛ in diem certã, alio reſpectu: q ſolutũ ſibi, pendẽte euẽtu, nõ poteſt repeti:vt.j.de cõdi.indebi.l.ſolutũ.z..in diem. eo.ti. CScõo, an creditoꝛ in diem certã, quo ad an: ⁊ in certam, quo ad quãdo:⁊ tũc dicitur creditoꝛ quo ad obli gationem, nõ autem quo ad exactionem: yt. d. F. in diem. inſtit. de verbo.obliga. An vero dicatur credito: quo ad actionem:in hoc fuerunt varie opin. de quo in.d.q certi⸗ ¶ Item dicitur creditoꝛ alio reſpectu:qꝛ ſolutum in ad/ uentu diei non poteſt repeti.in..ſi ſub condi.j.de condi. indebi.Et hoc in debito ex quaſ cõtractu, vel a cõtractu, ¶ Sed quid in debito ex vltima volũtate:dic vt per gl. in.l.poſt moꝛtẽ.j.de fideiuſ.Sed nũquid creditoꝛ ſub con ditione dicatur creditoꝛ? dic ꝙ ſic reſpectu ſpei:non autẽ quo ad rem:vt.l.cõditionales.ff.de verb.oblig. C Item dicitur creditoꝛ reſpectu reia ſpei:vt.j.ſi ſe ruus.j. de con⸗ di.indebi. Item dicitur creditoꝛ:qꝛ pendente conditione poteſt peti cautio:vt.l. in omnibus.&. de iud. ¶ Itẽ dici⸗ tur creditoꝛ quo ad aliud.ſ.quo ad peteñ.mitti in poſſeſ⸗ ſionem bonoꝛum, ſi nõ caueatur:vt.j.in patre.g.j. ex quibꝰ cau.in poſſeſ.ea. Item dicitur creditoꝛ quo ad reuocan⸗ dam libertatem datam ſeruo in fraudẽ creditoꝛum: vt.l. qui in fraudem.j.qui⁊ a quibꝰ. ¶ Item dicitur creditoꝛ quo ad ſeparationem bonoꝛum petẽdam: vt.l. creditoꝛi⸗ 34 bus.j. de ſepara.¶ tElliquãdo queritur an creditoꝛ con ditionalis ſit creditoꝛ quo ad exactionẽret certe non:vt.l. cedere diem.j.de verb. ſigni.⁊.l.cõditionales. ¶ Zliquã⸗ do queritur an ſit creditoꝛ quo ad trãſmiſſionẽ:⁊ tũc aut eſt creditoꝛ ex contractu:⁊ trãſinittit: vt.d.. ex cõditiona li. lut eſt creditoꝛ ex vltima voluntate:⁊ tunc non tranſ mittit:vt.l.vnica..ſinautẽ.C. de cadn.tol. C Zlliquando queritur, an creditoꝛ ſub conditione ſit creditoꝛ quoad hoc, vt ſolutum conditione pendente, non poſſit repetin de hoc dic:yt.l. ſub cõditione.cum duabus ſequẽj.de con dictio. indebi. C Aliquando queritur, an credito: condi tionalis ſit creditoꝛ quo ad veram eſſentiam: ⁊ dic ꝙnõ: vt.l. is cui.j.de actio.⁊ obli.⁊.l.creditoꝛes.j. de verbo. ſign. ¶ Aut queritur, an creditoꝛ ↄditionalis ſit creditoꝛ quo ad ethimologiam vocabuli? ⁊ in boc dic qð glo. in. d.lcre ditoꝛes.ponit duas opin.⁊ pꝛima ꝙ ſic.⁊ iſta fuit Zlʒo.qꝛ ſequoꝛ fidem tuam. Sed Oy.tenet contrariam, quamte⸗ net Richar. de Sali.⁊ Ray. quia ad boc, rtoicaun fie 2 Alrkauktrt kenit AunEfütaln Vniſawiänssdl tugmigrinn Fmägeiſchod cantädiännkals agegedeſt crablävède d rietuzud egedrwma düasSthnm torögelace 991 E Drtumatie 1Enrtatundir felotae zLorutvepreri Strumirauod Ermidnmach nonimowumer 5 Deum anrite dmiadaen,g wai 7 Lorravsowi 2Lonanto g J uan perenconi lurroemenam Adaalangors ianumerxean ſiſt. wim dwiiie ardacpi Manaapg eFr 4 denſage ont ſtidnlen, At dpuenmna G di. Adeper urn tus Cde fid dablg Che 9 eiu) 5 9 dke. alla, de ꝙp tunc diettar ac üin certä an: quado.Alin, ltoreſt dubius iggitt an quandorguoatiih ee quo ad eraction:nt ndiem. Item dicitr ent a ſolutü ſbipendätn li.ind ebi ſolutu a ira dlem certa, quo adan, dlcitur creditoꝛ qnou- eractionem: rt.d ſin ero dicatur crecltoua rie opin. de quo ind. reſpectu:qr ſolutum in..ſi ſub condi.jde naſi cõtractu, pela cn ma volutate:dic yt e ed nũquid creditorſub p ſic reſpectuſpeinonai f de verb. oblig. Czu pei:t.ſi ſeruus jdeco e:qe pendente concitiot us.S.de iud. ẽdie ad peteñ mitti inppolſe vt lin patre.ſijer quib editoꝛ quo ad reuocan raudẽ creditoꝛum: vt! Item dicitur credii etédam: vt.crecito- geritur an creditoac ctionéret certe nonn zditionales. C Bli- Itraſiniſtionẽ: ⁊tici tttitvt.d. g.ex cöcin antate:: tunc wonni cadu tol.(Bliquan⸗ ione ſit crecntor quui ente, non poſltnpt mouabus ſequäjdes 4 Sicertum petatur. ditoꝛ/opoꝛtet ꝙ credat ſidei alterius. Ande Dy. que⸗ pꝛinc 8. guicäträoennan 35 rit t quid eſt fides:⁊ eſt glo.in rub.de ſum.trini.⁊ fide ca tho.ꝙ eſt ůrma credulitas.ſed ille qui habet creditoꝛem ſub cõditione, nõ habet firmam fidẽ: imo habet dubiam ᷣm Richar.de Sali.qꝛ ille qui eſt creditoꝛ ſub conditio- ne titubat. ⁊ ſic nõ datur creditoꝛ, quo ad ethimologiam vocabuli.Sed cõcoꝛda, ꝙ aliquãdo quis eſt creditoꝛ ſub conditione, que eſt de certo extitura: quãdoq; eſt credi⸗ toꝛ ſub cõditione, cuius euẽtus eſt dubius. Et pꝛimꝰ cre⸗ ditoꝛ dicitur verus creditoꝛ,ſiue purus: vt..ſi pupillus. g. qui ſub cõditione.j. de noua. C Secunda ratio: qꝛ q́⸗ uis ſum creditoꝛ ſub cõditione:aut euẽtus eſt certus:tũc bhabeo ſpem firmam ⁊ ſidẽ:nõ autem dubiã. Sed ille qui babet firmam ſidẽ, eſt verus creditoꝛ. ⁊ in hoc reſonat di ctum Bar. lliquãdo loquimur in creditoꝛe ſub con- ditione, cuius euẽtus eſt dabius: et tunc ſit verũ dictum Dyn.ꝛ Richar. de Sali. per ſua iura. C In glo.ſina.dic pꝛo introitu, ꝙ imo nomè rei, nõ eſt generale: vt. l. ſi rem. 5.de rei vendi.vbi verbũ res ponitur pꝛo ſpecie, non au- tem pꝛo genere.glo.datduas ſol. ¶ Et ſcias, ꝙ illa.j. ſi in rem.pomt foꝛmã libelli in rei ven. Pꝛima ſolu.nõ eſt bo⸗ na:ideo glo.trãſit ad ſcõam, que vera eſt:⁊ cõmuniter te⸗ netur. Tamen dic, ꝙ aliquãdo res accipitur multis mo/ 36 dis:vt..dictũ eſt in.j.glo.¶ Altimo facit ad vnũ, † an fi⸗ 37 deiuſſoꝛ ſit creditoꝛ: Bart.hic ꝙ ſic, ſᷣm Guil. de Cu. per J.blanditꝰ. C. de fideiuſ..L.⁊ magis.j. deſol. de hoc dic per eum. ¶ Et t facit ad vnam queſtionem ſᷣm Garto.an fi⸗ deiuſſoꝛdicat᷑ reus: oic ꝙ ant ſideiuſſoꝛ dicitur reus quo ad largam ſignificationẽ:⁊ tunc dicitur:vt.l. Stichum.§. qð vulgo.in verbo, duntaxat.j. de ſolut. Sed quo ad ſtri⸗ ctam nõ dicitur reus, qui eſt pꝛincipalis. Pꝛo hoc facit.l. poteſt agi. g.jj. de fideiuſ.in verbo, loco rei. Pꝛo hoc fa- cit adhuc.l.illud.de ſideiuſſo. in verbo, fidus. T Ex boc 38 infertur, tqð verba ſtatuti non habẽt locum in fideiuſſo re, que loquuntur de reo in odioſis:foꝛte ſecus in fauoꝛa⸗ bilibus.Sed nunquid fideiuſſio ſit cõtractus: Bar.dicit qð nõ, per. l. Labeo.. contractuum. j. de verbo. ſigniſi.. Summarium. Mutuum ad ſui ſubſtantiam quid requirat: 2 Vontractum diuerſe ſpecies ex eodem facto nõ poſſunt reſultare. 3 LContractus pꝛecarius quid ſit: 4 Mutuum in quo differat a commodato? 5 Emptionem atq; venditionem non poſſe citra pꝛecium pecuniamq; numeratam contrabi. 6 MWutuum, an irritetur, ſiilla eadem pecunia reſtituatur: et an illa decem, que data ſunt, poſſint reddi creditoꝛi volenti: 7 Contractus nominati, ⁊ qui innominati ſint: 3 Conuentio, qua quid datur vt illud idem reddatur: in quam ſpeciem contractus cadat.⁊.9.vſq; ad. 4. vbi facit quatuoꝛ membꝛa. 10 Locaui rem pꝛo tribus ſaccis frumenti, non autem in pe cunia numerata:an ſuperueniente ſterilitate, debeat fie⸗ ri remiſſio: 3 Depoſitum dupliciter dici.Et idem negotium poſſe in 15 varios contractus incidere. Dare quam naturam habet: Et qui ſpeciem debet, ſi di⸗ cat, pꝛomitto tibi in decem centum, num tunc emptio cen ſeri debeat: 16 Dictionem aliquando, varie ſigniſicare. CmDutunm cötrabitur ſub §. Gutuum.. recipiendi, non id qð datũ eſt:ſed idem in genere hoc dicit. ¶ Ael ſic. ex mutuo non oꝛitur obligatio ad idẽ in ſpecie, neq; ad diuerſum in ge⸗ 1 nere:ſed ad idem in genere. h. d. CHo. ꝙ t ad eſſentiam mutui vnum requiritur negatiuum.ſ.vt nõ agatur, idem reddi in ſpecie. ¶ Item requiruntur duo affirmatiua. Pꝛimum vt agatur idem reddi in genere eo, qð datum eſt. Itẽ quod reddatur eiuſdem qualitatis: vt.l.cũ quid. j. eo. ⁊ inſti. eo. S.j. ⁊.l.. de act. ⁊ obliga.j. CMNo. qð idem ſu- mitur pꝛimo in ſpecie. Secũdo accipitur in genere, in iſta materia. Tertio nota. in verbo, alioquin. †—qν ex eodẽ fa- cto nõ poſſunt reſultare diuerſe ſpecies cõtractus.⁊ iſtud eſt intelligendum Bᷣm R ayn. quando iſte diuerſe ſpecies eſſent natura repugnantes adinuicem:vt bic.⁊ pꝛobatur ex generalitate..ſi ancillam. j.pꝛo ſuo. Secũdo pꝛobatur in.l.ſi quis ante. F. Domponius. j. de acquirẽ poſ. Secus ſi eſſent duo cõtractus non natura adinuicem repugnan tes.Et moderni allegant doc.in.l.in bone fidei.C.de pac. vbi ex eodem facto poſſunt oꝛiri duo contractus.Secun- do allegant, quod not. Cyn. in. l. bac cõſultiſſima. C. de te⸗ ſtamen. Sed de hoc eſt text. in. l. Ariſto. in pꝛinci.j.de do⸗ na.vbi eſt partim cõtractus nominatus, ⁊ partim cõtra- ctus innominatus. Secũdo allego tex.in.d.l.ſi quis ante. H. idem Pomponins. Tertio allego text.in.l. non ſolum. F. fi.j. de vſur. Facit.l.tenetur.. ſecundaria.j. de act. emp. 3 ll.ſi vir vxoꝛi.j. de pꝛeſcrip.ver. ¶Quid t ſit contractus pꝛecarius:! ⁊ dic quod quandoq; quis cõcedit rem alicui ad vſum vtendum ad tempus terminatum. Item quan⸗ do vnus cõſitetur ſe pꝛecario poſſidere: vt.j. de pꝛecario. per totum. Contractus locationis eſt, quando interuenit 4 merces. CtMota. differentiam inter cõmodatum ⁊ mu⸗ tuum:qꝛ cõmodatũ eſt, quando oꝛitur actio ad repetẽdũ id quod eſt datum in ſpecie. Ex mutuo autẽ oꝛitur actio ad idem in genere.Et ſciendũ ꝙ interdũ ponitur cõmo⸗ datum pꝛo mutuo: vt.l.ij.cũ glo.C.de his que ex pub.ra⸗ tio.lib.x.⁊ ibi Bar. in glo.j ibi, quidam vt Ao. Pꝛo opi. Azo. poteſt induci tex.inſtit, quib.mod.re contra.obliga. in.g.j.ergo ſi non alie. Sed ille idem nõ eſt mutuum.Sed Accur.tenet contrarium. ¶ In eadem gloſ.ibi.l.pꝛecij 5 cauſa. Iſta.l. multum facit ad boc. Quia † certum eſt, qd emptio ⁊ venditio non poteſt contrabi ſine pꝛecio ⁊ pecu nia numerata:yt.l.ij..pꝛecio.j.de contrahen.x inſtitu.de emptio..pꝛecium.Sed ſi ey poſtfacto ſum contentus, ꝙ ſoluas:ꝙ talis eſt contractus emptionis.⁊ hanc partem glo.ſequitur glo.inſti. eo. in pꝛin. Sed aliqui moderni bic vacillant. C Sed ad declarationem buius gloſ.queren- 6 da ſunt tria. † imo an ſtante validitate mutui, ille con⸗ tractus mutui irritetur, ſi illa pecunia eadem reſtituitur- Et pꝛimo, quod non:vt.j.pactumj. de reg. iur. licet ſuper/ ueniat aliquis actus contrarius. et facit. d.l.pꝛecij cauſa. ¶ Secundo an ſtante validitate mutui poſſint reddi il- la decem que data ſunt creditoꝛi volenti:⁊ certe ꝙ ſic, per l.cum a quo. ⁊.l. manifeſtiſſimi. C. de ſolutio. Tertio, an creditoꝛi illa decem,⁊ pꝛimo qõ ſic, pꝛobatur per iſtũ tex. ibi,⁊ꝛ idem in genere. Sed certum eſt ꝙ ſi reddantur illa decem redditur idem in genere. ¶ Secundo pꝛobatur, ⁊ foꝛtius:qꝛ inuito creditoꝛe, quãdo eius creditoꝛis nibil intereſt ſua, poteſt ſolui pecunia in alia foꝛma, q́; data ſit: vt.l. Paulus reſpondet.j. de ſolu. in gloſ.ergo multofoꝛ⸗ tius eadẽ. ¶ Tertio pꝛobatur ratione: qꝛ licet de rigoꝛe iuris, quando quis eſt obligatus in genere rei, poteſt ſol⸗ uere illa.x.in genere:⁊ illam rem que tempoꝛe obligatio⸗ nis erat: tamen ſecus de equitate: vt in.i. Stichum.j. de ſolu. ¶ Quarto:qꝛ licet non poſſit ſolui inuito de rigoꝛe, ſed de equitate poteſt.Et dico plus, qð ſi nõ eſſent ratio⸗ nes, ꝙ poſſet teneri opi.Alʒo.⁊ poſſet reſponderi ad tex. allegatum per gl. Et pꝛimo ad tex.inſti. quibus mo. re cõ trabitur obliga.in pꝛin. Quod quãdoq;, ibi denotat tem⸗ pus:nõ autem caſum:⁊ ſic ibi, quandoq;, ponitur ad ver- bum, reddantur, tanq́; tempus. Et ſcðòm iſtum intellectũ eſt caſus ſingula.pꝛo gloſ.in.l.ſi penam.j. de verb. obliga. quam Dy. ſequitur. Item dicendum ꝙ opi. Azo. po⸗ teſt ſaluari alio modo, videlicet, ꝙ eſſet pactũ, ꝙ inconti nenti illud idẽ reddatur.⁊ quod ita ſit, eſt glo. in. d. j.ſ pe⸗ nam.j. de verbo. obliga. inſti. quib. mod. re contrabi.obli⸗ ga.in pꝛin.Et ad iſtud: ⁊ ad declarandam iſtam gloſ.⁊ ad concoꝛdantiam:dic qð aut illa pecunia, que reſtituitur in- continenti, reſtituitur per pactum:⁊ tunc nõ ſit mutuum: vt inſti. quib. mo. re contra obliga.in pꝛinci.Si vero reſti/ tuatur, non per pactum: tunc ſit vera opin. Accur. CIn glo. † ſuper verbo, alioquin. no. pꝛo intelligentia, qö côn⸗ tractus nominati ſunt illi qui habent nomen elegans a iu re:vt mutuum, ⁊ cõmodatum. Aliqui ſunt cõtractus in⸗ nominati: iſti ſunt quatuoꝛ. ⁊ dicitur in.l. naturalis j. de pꝛeſcrip. verb.⁊ iſti ſunt, do, yt des: facio, yt facias:a facio, vt des:⁊ do vt facias.zꝛiſti non babent nomen elegãs:ſed inſuis terminis et finibus, in quibus partes voluerunt. iiij 4 a ſtante validitate cõtractus mutui, poſſinta reddi mutuo a(Pollint. dic qð cõis opi.do/ cto. eſt, ꝙ ſic: vt picꝑ eos. Hie/ ro.Chucha. ————— ——————.—.———————— —.———————.——————.— ————-——————ʒ; * 1 4„—— 2 11„ 8*— 7— 2 7 —* 1 g ——*. 4——. 2* — Pin — — — a ¶ Bald. adde a tu,ꝙ cũ Baldo tranſeunt hic b C Rapbaelis. Idem Ange.: Audo. Roma.in ſecundam.ff.veter.part. permanent. Et ſic ſunt quedam conuentiones ſine nomi ne. C Ex hoc Bar. ſumit quatuoꝛ diſtinctiones, que mul tam indigẽt ſuppletione. Et pꝛimo cum quid datur, vt illud idẽ reddatur, dñinm tamen nõ trãſfertur. Que⸗ rit Bar. in qua ſpecie contractus cadit iſta cõuentio: Et expedit per tria membaꝛa, ꝙ aut quid datur cauſa cuſto- die:⁊ iſtud eſt depoſitum:vt.j.depoſi. per totum a.l.j. is quoq;j. de actio.⁊ oblig.⁊ inſtit.qui.mo.re ölra obiide⸗ S. is quoq;. C Quod limita niſi interueniat merces 31 eſt contractus locationis: vt..j.ʒ.ſi veſtinentandehe 3 Secundo limito:niſi oepoſitio ſiat per verba manaa tum impoꝛtantia: vt.lj..ſi rem.j. de Peeſnipeder ant te rogauero.j.depoſi.qꝛ tunc eſt cõtractus man 4 1— illud, qoͦ datur: datur gratia certi vſus,⁊ iſtud eſt cõmo datum.j. cõmo.per totũ.niſi limitatat aditiot erum mu tuo adinuicem facta fuerit: vt..ſi rem.j. de pꝛeſcript. verb. ¶ Itẽ limito:niſi quãdo pꝛeſtatur vſusi eizinter⸗ ueniat merces in pecunia numerata:⁊ tunc non commo datum:ſed eſt, aut locatio: aut contractus innominatus: vt.i.ſi quis aree.j. de pꝛeſcrip.ver. Item limita:auãdo nõ eſſet certũ, an res cõmodata debeat reſtitui: q tũc eſt cõ 9 tractus innominatus:vt.iſ.j. de pꝛeſcrip. verb. C r lut res datur ad incertũ ⁊ indeterminatum vſum: ⁊tunc nõ reſultat cõmodatum, ſed pꝛecariũ. per no. in. l. in cõmo⸗ dato..poſſunt.j.cõmo. no.in..ij.C. cõmo.⁊.l. Lucius.j. depo.vnde ſi cõmodaui tibi ad vſum incertum:tunc non reſultat cõmodatum. C Sed quid ſi eſt dubium, an cõ⸗ modaui ad certũ, vel incertũ: Bar. dicit, ꝙ reſultabit cõ tractus innominatus:qꝛ vbi dubitatur de cõtractu:tunc eſt contractus innominatus: vt.l. ſi gratuitam. in pꝛinci. J. de pꝛeſcrip. verb.⁊..ij. de eſtima. act. WAnde ſciendũ, qð quãdo datur res, vt illam reddam: tũc poteſt eſſe con tractus locati, quoties interuenit pꝛecium in pecunia nu merata: vt.l. d.i.ſi veſtimenta. ſed ſi internenit merces, no, vt pecunia, ſed vt ſpecies: tũc eſt cõtractusinnomina⸗ tus:vt.l.ꝙ ſi tibi aliena.cõiuncta.l. naturalis..jj. de pꝛe⸗ ſcrip.verb.z⁊.d.l.j..qui veſtimẽta.¶ Item ſiinterueniat alia res:tunc eſt cõtractus innominatus. Ael ex poſtfa⸗ cto:vt ſi depoſui penes te aliꝗd, vt aliud mibireſtituas. Ex quo reſultat aliud ad illud, quando ratione ſteri⸗ litatis debet fieri remiſſio mercedis: vt pꝛopter ſterilita 1O tem loci. CSed quidr ſi locaui rè pꝛo tribus ſaccis fru menti, nõ autem in pecunia numerata:an ſi ſuperueniat ſterilitas debet fieri remiſſioꝛ⁊ certe non: qꝛ pꝛopꝛie non eſt locatio:vt dicit Spe.de loca.in..poſtqᷓz.verſic.poꝛro. ¶Sed iſtud repꝛobat᷑ per Gal.a in. jj. loca. Sed certe dictum Spe. eſt verius. ¶ Itẽ poteſt eſſe cum quid dat᷑ vt idem reddatur cadere in cõtractum mutui.hoc verũ, quãdo pꝛo re reſtituenda veniat opera gratuita:⁊ tũc eſt mandatum:vt.d.j. ſitibi aree.j. de pꝛeſcri.ver.a.l.j.j. man. ¶ Item poteſt eſſe contractus innominatus: vt ſi dedi tibi rem inſpiciendam:vt.l.ſi rem inſpiciendam.⁊. l. apud Labeonem. ⁊.l.i gratuitam..j. de pꝛeſerip. C Itẽ po⸗ teſt eſſe pignus:vt..j.g. creditoꝛ.j.de actio.⁊ obli.⁊ inſtit. qui.mo.re contra.obli..creditoꝛ. Q Secundo membꝛo. quandordominiũ trãſtertur, cũ quid datur, in quem cõ⸗ tractũ reſultat: ⁊ dicit Bar.ꝙ in cõtractuminnominatũ, vt.l. naturalis.⸗jj. de pſcri. ver.a.l.ſi tibi aree.⁊ itat ranſit Bar. Sed dic, ꝙ poteſt eſſe cõtractus dotis: vt l. dote an⸗ ci lam. C. de rei ven.et de rei vxo.actio..vnica.. exactio. cum ſimilib. C Item poteſt eſſe contractus conductio/ nis ⁊locationis:⁊ hoc habet locum quando locatio fit nõ ad modicum tempus, ſed ad longum:qꝛ tranſit dominiũ tempoꝛaliter:vt..fi. C. ſi ager vecti.⁊..fi. 6. de pac.pigno. C.a.l.non ſoletj. loca. Ande ſi loco tibi rẽ pꝛo viginti an/ netc nal Erene dominiũ tempoꝛaliter: ⁊ tamen illud hon Aenr 8 finito tempoꝛe:⁊ ſic eſt contractus loca vepue 1 Aoreſ eſſe contr actus emptionis ⁊ vẽditio. nttanredena u rein, vt ilam venditam mibi poſt biẽ⸗ aS:vt.li. C. de pact. inter emp. ⁊ vendi.l. te⸗ 2 neunu ade actio. emp.⁊ ex hoc ſit expeditum ſe⸗ 4 ebꝛum. Tertio cum † quid datur, cum non reddatur illud idem: ſed ihud in eodem genere. et dicit PBar.ꝙ eſt contractus mutui:vt bic. CZldde oteſt cadere in plures ſpecies cõtractun: eh actuum. Et pꝛimoi tractum permutationis, vtputa: un Er peimo incon⸗ cies, vt non reddatur idem, ſed nanel⸗ n Eche, iud in genere, ⁊ intelli⸗ go extra illas, que non recipiunt functionem: vt.ji C. de re. permu. ⁊l. naturalis.§. j. de pꝛeſcrip. verbis. vtputa quando datur bomo ꝛc.⁊ ſic eſt contractus permutatio: nis:vt.l.j.. quandoq;.de re.permu.Et iſta fuit cõſydera, tio Rapha.b ¶ Item poteſt eſſe ſpecies contractus in, nominati. Pone,ꝙ do vnam rem, que conſſſtit in ponde re, numero, vel menſura. Et pactum ſit, ꝙreſtituas mi⸗ bi in alio genere:⁊ tunc non eſt mutuum, vt bic.⁊ inſtitu. eo. in pꝛin.⁊ ſie non erit mutnum, ſed contractus innomi, natus:vtputa cum mutuo tibi vinum vetus: vt reſtituas nouum:tunc nõ eſt mutuum: vt.l. cum quid.j. eo. V Seq pone, ꝙ mutuo tibi rem, que conſiſtit in pondere, nume- ro, velmenſura: et debet reddi alind eiuſdem generis, ꝛ qualitatis:⁊ tunc poteſt eſſe contractus dotis: vt.vres in dotem.j. de iure doti. Item † poteſt eſſe depoſitum:⁊ ad hoc ſcias, ꝙ duplex eſt depoſitum. Pꝛimo, quãdo datur vt idem reſtituatur:⁊ tunc eſt vere depoſitum.Si yero yt reddatur tantũdem: tunc eſt depoſitum impꝛopꝛie: vt.j dies.⁊.l. Lucius.j.depoſi. Et ratio: qꝛ excedit ſines depo ſiti:vt.l.certi.g.ſi.j.co.cuml.ſeq. ¶ Item poteſt eſſe con⸗ tractus locati:vt.l.in naue.j.loca. tem in caſa lllius legis potuit eſſe contractus mandati: quia ille Sauphe⸗ lius, poſſet conueniri act. mandati: vt reſtituatur granũ. Item poteſt eſſe contractus mnominatus:vt.l.qꝙ ſi alie⸗ na.j.de pꝛeſcrip.ver. ¶Alterius aduertẽdum, ꝙ poteſt eſſe contractus cõmodati. Pone, ꝙ ad pompam faciam mihimutuari plures pecunias a multis: et pono omnes ſimul:qꝛ tũc iſtud eſt permiſtum:vt.l.iij..fi. j. cõmo. Nam certum eſt, ꝙ debeo reſtituere tantũdem: q impoſibile eſſet cognoſcere pecuniam omnium: vt.d.5.ſi. Sed iſtud videt᷑ falſum per.l.ij.C. cõmo.⁊.l.in cõmodato.. poſſunt j. cõmo. q licet partes baptizauerint boc nomine cõmo⸗ do:nihilominus eſt contractus innominatus: vt.j.ſi inſu⸗ lam.j. de pꝛeſcrip.ver. Quia ibi inſpicitur ſpecies cõtra⸗ ctus, non autem verbum contrabentiũ. Ande ſi ego de⸗ di pecuniam ad pompam, videoꝛ dediſſe vt reſtituas mi bi. Ant cõmodatam, ꝙᷓ;uis ſint vſe partes, boc nomine, cõmodo.Et ratio:qꝛ excedit naturam commodati. Quia cõmodatum debet eſſe gratuitũ per.l.ſi rem..jj. de pꝛe⸗ ſcrip.ver.⁊ ita videtur cõtra dictum Rapha.⁊ reſpõdeo ad ius allegatum, per quod facit anud ad ſingularia pe⸗ cunie.et ad.l.in naue Saupbheli reſpon. ꝙ non eſt verum, qð poſſet extendi id, quod dicitur in locato ad commoda tum. ¶ Alterius, ſecundũ poteſt incidere in contractum pignoꝛis:vtputa quando mutuo tibi libꝛum, cum boc, vt pignus mihi des.Sed iſtud eſt falſum:quia non babui li bꝛum, dedi pecuniam:vt tu emeres: et pignus mibi da⸗ res. Ande ſi tu non emiſti libꝛum, ſed in alios tuos vſus conuertiſti:an autẽ iſte ſit contractus nominatus, vel in⸗ nominatus. In hoc fuerunt varie opi.Sed dicꝙ erit cõ tractus innominatus: qꝛſi in conuentione adiſcitur ali⸗ quid qð facit incidere in alium cõtractum, ꝙ tunc inſpi⸗ citur ſpecies cõtractus: non autem verba cõtrabẽtium: pt.l.ſ donatum.j. de donat. cau. moꝛ. Ande ſi dixerim, do tibi pꝛo pignoꝛe iſtos denarios: vt tantũdem reſtituas: quia tunc eſt cõtractus innominatus: vt pꝛobatur in.d.l. 14 fi donatum. ¶ Alterius eſt quartũ membꝛum r.ſ.quan⸗ do redditur aliud in genere diuerſo. Bar.plene locutus fuit:qꝛ, aut agitur, vt detur vna ſpecies pꝛo alia ſpecie: et iſte eſt contractus nominatus permutationis:vt.l. natu⸗ ralis..j.j.de pꝛeſcript.ver.⁊.l. quoniam..j. de re.permu. CLimita tu, niſi illud qõ datur in ſpecie fuerit datũ lo⸗ co partis, pꝛo alia ſpecie:qꝛ tũc participat de natura em- ptionis:vt.lj. C. de re.permu.que ſing.eſt. Mut agitur, ꝙ detur genus pꝛo genere:aut genus pꝛo ſpecie:⁊ tunc eſt contractus innominatus: vt.l. naturalis.§.j. ff. de pꝛeſer⸗ ver.⁊ idem qð no.glo.in.l.j.C. de rerum permu. ¶ Exiʒs no.differentiã inter contractus permutationis ⁊ contra ctum innommatũ. ¶ Ant agitur, ꝙ detur quãtitas pꝛo ſpecie:⁊ tũc aut agitur, ꝙ ex vtraq; parte detur:⁊ tũc eſt contractus innominatus:vt..fi.j. de condict. ob cau. Aut agitur, ꝙeæ parte eius, qui debet quantitatẽ, detur: ⁊ tũc tranſfertur dominiũ. Aut tradit ille, qui debet ſpeciem.⁊ tunc eſt cõtractus emptionis:vt.l.ex empto.. emptoꝛ. et lij..emptoꝛ.de actio. empti. ¶ Alliquãdo agitur ex par⸗ te eius, qui debet genus, ꝙ det: ⁊ tunc eſt cõtractus em⸗- ptionis: vt.l. qui concubinam..eres: de legatis.iij. lſ domus. duumnünci dateonſäutn tcenanand fancenenohi aotpad 4 Saosapädr. Muanfame rexeemünhn ſituereffnätm Etaninahlgaro 5Trgnnm adpon eclylm „Areni ppeleto ) Pauuum aneonſ ddatunm aaanſct Koduwum mean ducdaludpodhe ftenwmeg 4 Dnangoſtt Atocreckede GLtimm oga niſknetr 6 Bunmuspmusa veramauris Lontnesecnr üem nninn ſcounn whänähsei dwea Tannarm. thatttgng 1 dus nne n wumren n ,. ecum quii d econſititin ee ddatrqmallea datt:vtreſitunxg unnominatus-t,ai p 1;4„ lä ius aduertédam 1 Done, g 1 „One,cp ad pompana las a multis. etponohn amn.yt..ii..fij ön 1 ctantüdem: qimpan amnium: vtd.ſ ,Saii lin cömodaroſigi 3auerint boc nomineci- rus mnominatusyyt ſi libimſpicitur pecba ntrabentu. Anceſg eideor dedlſſe ſtreſttu int vſe partes, hoemn naturamcommodand nituüper.1ſirem gijaé dictum Rapbaarehi- Acit aliud ad ſingulars dli reſpon.ꝙ non ettm itur in locato ad com teſt incideere in contra tuo tibihbꝛum cumby ſtfalſum:quia nonbaun neres: et pignusmila um, ſec in allosluvſls ractus nominauſun erie opi Sed dugeld onuentione adiſctu cötractum, ꝙtanciiy tem verba cotrabétiun moꝛ. Andeffoerimd ꝛyt tantudem feſlituas tus: t pꝛobatur in.d- rü membꝛum f..quas rſo. Gar plene locuti ccies pꝛo alia ſpecie rmutationis:vt.na- mniam Ha⸗de re perſ nſpecie nerit dati artiapat de natuna- iing cſt. Aut agitu uspioſpecie: tm Si certum petatur. 5 domus..de emptione.j.de legs. ũ. Limita, ꝙ aliquãdo agitur ex parte eius qui vendit ꝙ emptoꝛ det fibi pecu 15 niam: ⁊ tunc emptionis contractus: q Tde natura da⸗ re, eſt dominiũ tranſferre: vt. l.vbi autem non apparet.j. de verb. ſigni. zll.nõ videtur dataj.de regu.iur. Ita not. Bart. in..fi de condic. ob turp. cau. Sed quid ſfj ille, qui debet ſpeciẽ, dicit pꝛomitto tibi, pꝛo decem centũ:an erit contractus emptionis: certe ſic,ſm Bar. Sed non eſt verũ,per..ſi ita diſtrahat.j.j.de contrab. emp.a.l.ſi fi⸗ lius. g.fij. de verb. obli. Et limita illud qð dicit᷑, ꝙ quãdo dat quantitas in genere:ſecus autem ſi ſpecies, per.l. na turalis.g.in coeundo.j.de pꝛeſcri.ver.⁊.lj..ſi permuta⸗ tioãj. de rer.permu.Sed pone, ꝙ dem aliquam ſpeciem pꝛo quãtitate:an ſit contractus locat. vel emptionis:? In boc dic pꝛeſumi ex pꝛecio: quoniam ſi pecunia data eſt condigna ⁊c.vt dicit gl.in.l.j.circa pꝛin.j.de ſuperfi. Itẽ adde, ꝙ qnando datur quantitas pꝛo ſpecie, ꝙ tũc po- teſt eſſe contractus locationis: vt.j.loca. per totum. Itẽ quando datur ſp ecies pꝛo quantitate: qꝛ tunc eſt cõtra-⸗ ctus locationis:vt.l.in operas.j.loc. Item poteſt eſſe cõ⸗ tractus emphyteoticus:vt patet in tit.C. de iure emph. 16 Altimo † no. de dictione, alioquin. ꝙ dictio alioquin, eſt dictio ſeparatiua. Alliqñ enim ponit᷑ pꝛo aliter: vt.l. alioquin.j. de contrah. em p. AUliqñ denotat cõtradictio⸗ nem:vt not. Garto.in.j.in. iiij. colj. de condi. ⁊ demonſt. „ Summarium. 1A& Hutuum in quibus conſiſtat:⁊ quid requiratur ad Poc, vt conſiſtat in numero:? nu. 3. 2 Pondere, numero, velmenſura, cõſiſtentia adinuicem functionem recipiunt. 3 Solui aliud pꝛo alio inuito creditoꝛe non poteſt. 4 Genus qualiter diffiniat: Et ſpecies quã varie ſumat᷑⸗ AMutuanti frumentum ad menſuram, an poſſim redde⸗ re pecuniam in numero:⁊ an pꝛo illo, qui debet mibi re- ſtituere frumẽtum, poſſit recipi fideiuſſoꝛ eſtimationis: Et an in obligatione dandi poſſit fideiuſſoꝛ interuenire, 6 Zirgentum ad pondus ſi accepero an potero reddere pecuniam. 7 Elrgenti appellatione non venit pecunia. 9 Hutuum, an conſiſtat in bomine, qui ponderetur. 10 Mdutuum, an conſiſtat in operis, quc numerantur. u mutuum, an conſiſtat in pane. 12 Solni aliud pꝛo alio inuito creditoꝛe an ⁊ quando poſ⸗ fit?⁊ nume.z. 14 Debitoꝛ, an poſſit ſoluere poſt tempus, ꝙ pꝛomiſit in- uito creditoꝛe. 15 Creditoꝛ an cogatur recipere in alio loco, quam pꝛo- miſſum eſt: 15 Nummus vnus an poſſit reddi pꝛo alio nummo in di⸗ uerſa materia: 17 Conqditiones contra naturam pꝛincipalis cõtractus, an vitient, vel vitientur. 3 1 Crabutnum cöſſſtit §. DButui Da tio. in bis, que põdere, nu mero, vel mẽſura cõſiſtunt:in alijs vero nõ. Quia in eis aut repugnant natura rei:aut regula iuris:qꝛ inuito cre 2 ditoꝛe aliud pꝛo alio ſolui nõ poteſt. CtHNo.que cõſiſtũt in pondere, vel menſura, vel numero:recipiunt ad inui⸗ 3 cem functionẽ. ¶ tSecundo not.qꝙ aliud pꝛo alio inui⸗ to creditoꝛe nõ poteſt ſolui:vt.l.eũ a quo.⁊.l.manifeſti.C. de ſol. ¶ Et venio ad pꝛimam gl.que ſic recitatur.Cer- tum eſt ꝙ regula, que datur a iure debet eſſe generalis. Sed iſta nõ eſt generalis:ergo ⁊c. Sed dic vt in gl. CE ex hae gloſ.not.qꝙ vbicunq; comparatiuũ ponitur inter incompaſſibilia, ſtat impꝛopꝛie. ¶ Itẽ not. ꝙ dictio ma⸗ gis, aliquando ſtat electiue: vt bic, ⁊.l.⁊ magis.j. de ſolu. 4 Iſta diffinitio f de genere etiam ponitur per gl.inſti. de iure natu. gen.⁊ ciui. j.vnde dic ꝙ Juriſcon. hoc nomi- ne generis:vtitur pꝛopꝛie: vt.l. Juriſconſul..j.j. de gra⸗ di.⁊ inſti.de oblig.j. Aliquando ſumitur impꝛopꝛie: vt hic, ⁊.l. generali. j. eo. Species autem aliquando acci⸗ pitur pꝛo tẽpoꝛe:vt hic. Aliquando accipit pꝛo pulchꝛo: vt.l.pꝛoponebatur.de iudi.Elliquando ponit᷑ pꝛo quali⸗ b tate: vt.. edita. C. de eden. Aliquando pꝛo caſu:vt inſtit. de his qui lib. cau. bo.ad..ſin. Alliquando accipitur pꝛo foꝛma apparente rei:vt inſti.de rer.diui.g.inſulam.Ali⸗ quando ſumitur pꝛo velamine:vt. C. de poſtul.j.ſub ſpe⸗ cie.¶ In ea.gl. ibi, ſed quid ſi accepero pecuniam? bu ius eſt ratio: qꝛ quando contrabitur debet reddi illud, qð eſt eiuſdem generis:igit᷑. Iſtud verũ ſBm Bart. ex ne⸗ ceſſitate, quando nõ habet pecuniã:⁊ vult reſtituere fru mentum. de quo in gl.fi. j. eo. ¶ Ex quo ſumit Jacob.de Are.an r mutuanti frumentũ ad menſurã poſſim red⸗ dere pecuniã in numero:⁊ tenet ꝙ ſic, per. l. vinũ.j. e. et.l. ratio..per venditoꝛem.j. de contrah. emp. ſed Bar. te⸗ net contrariũ:qꝛ vnum pꝛo alio inuito ⁊c.vt.l.eũ a quo.⁊ l.manifeſti. C. de ſol.Et reſpondet ad Jac.de ZAre.qꝛ lo- quitur quando pꝛopter moꝛam. In hoc aduertendum, nunquid pꝛo illo, qui debet mibi reſtituere frumentum, poſſit recipi fideiuſſoꝛ eſtimationis:⁊ dicit ꝙ ſic, per. l. ſi ita fideiuſſoꝛem.j. de fideiuſ. Sed quid operabitur iſta fideiuſſio:dico ꝙ operabitur:qꝛ poſt moꝛam ipſius debi toꝛis poterit cõdemnari in eſtimatione, ſi non reperitur frumentũ eiuſdem eſtimationis, per.l. feruum. j. de ver. obli.Sed iſtud eſt falſum:qꝛ in obligatione dandi durat enim obligatio dandi:licet ſi nõ reperiatur illa res, que debetur:tamen officio indicis eſtimatio debet᷑, per. l. vbi autẽ nõ apparet.⁊..fi.j.de verb.obl.⁊ ſic fideiuſſoꝛ obli⸗ gatur alia obligatione, quam pꝛincipalis: ⁊ ſic fideiuſſio eſt nulla.ꝑ.d.l.ſi ita fide.⁊.l.grece..ſi poꝛtio.j.de ideiufſ. Sed poteſt ſaluari hec opinio in vno, vcz in obligatione facti:vt..ſtipulatus..eſt opus.j.de fideiuſ.¶ Ande cõ⸗ clude ꝙ in obligatione dandi, non poteſt eſſe fideiuſſoꝛ. Sed in obligatione facti, poteſt eſſe ideiuſſoꝛ, per. i ſti⸗ pulationes non diuidunt᷑..j.j. de verb. oblig. ⁊.d.l. ſtipu latus.. eſt opus. ¶ In ea.ibi, itẽ quid ſi accepero.bãc opi.Hug.Jaco.de Are. Jac. But.⁊ Cy.in addi.ſequun tur.Et ratio eſt:qꝛ non eſt licitum facere conditionẽ cre/ ditoꝛis deterioꝛem:vt.l. Paulus reſpondit.la.j.j. de ſol. 7..fi.. de vſu ⁊ babi.vbi ſi aliquid ſit contra voluntatem creditoꝛis, etiam ſi fit in eius vtilitatem:tamen dicit᷑ de⸗ terioꝛẽ facere conditionẽ ipſius, ex quo ſit contra volun⸗ tatem ipſius creditoꝛis. ¶ Alia fuit opi.gl.⁊ Bart.b em̃ vult conſyderare, ſc; quod aut creditoꝛi, qui mutuauit, ¶ Bart. cuius opi.tam pꝑ anti⸗ quos, q́ᷓ;p mo⸗ der.cõmuniter eſt appꝛobata ſᷣm doc. bic. puta argentum adponqus, redderet pecuniam nõ ere b CPBar.et eins contaminatã ⁊ tantã vtilitatẽ affert, quantã ſi remaneret eiuſdẽ lige:⁊ tũc ſit vera opi.gl.Aut debitoꝛ vult redde⸗ re pecuniã ere contaminatã nõ eiuſdẽ lige:⁊ tantã vtili⸗ tatem non afferentẽ:⁊ tunc ſit vera opi. Hug. Bal. ſequit᷑ bic iſtã opi.⁊ hac ratione:qꝛ ſi in vltimis voluntatibus in quibus quis magis obligat᷑, quã in cõtractibus: vt.i. ſi⸗ deicõmiſſa.in..ſi.de leg.iij.poteſt ſoluere debenti reci⸗ pere pecuniã ad pondus pecuniã numeratã:vt.l.j. de au ro ⁊ arg.leg. Igitur iſtud eſt verũ quãdo tractat᷑ de obli gatione facti. Sed vbi tractat᷑ de obligatione ꝗa dari‚in vtroq; eſt pꝛima obligatio:vt.l.vbi aut nõ apparet..A. .de ver. obli. fed bic eſt obligatio in dado:igi? ac. Itẽ et alia ratione pꝛobat᷑ ratio Bal.qꝛ materiatum, vt eſt ar⸗ gẽtum, de quo eſt pecunia, poteſt reduci ad maſſam ma teriatam:a materia eſt idẽ:vt.x.queſitũ.ũ.ſi mlud. de leg. iij.fed pecunia poteſt reduci:igit᷑ ⁊c. Sed cum cẽfeatur idem non tamen diuerſam:ergo. Sed iſtud non videtur poſſe pꝛocedere: q r appellatione argenti, nõ venit pe⸗ cunia:vt.l.cum aurũ..pꝛoinde.a.l.queſitum.j. de auro arg.leg. ergo ⁊ pecunia eſt diuerſa ab argento: ergo nõ poteſt ſolui ac. ¶ Ellia fuit opi. Ricbar.⁊ Bar. de Sali. Quod aut debitoꝛ vult ſolu ere pecuniã numeratam ere nõ contaminatã:⁊ tunc nõ põt:q nõ videt᷑reſtitui pꝛont tacite conuentũ fnit: vt.l.cum quid.j. eo. igitur. Secũdo pꝛobatur ſic: quia ſi debitoꝛ vult ſoluere pecuniam non ad numerum, creditoꝛi mutuantiad pondus, non ſoluit in eodem genere:non igitur poteſt. Item quia ſi redde⸗ ret ad numerum nõ reſtitueret in eqͥualitate: igitur ⁊c vt inſti. quib. mod.re contrah.oblig.a.l.cum quid.j. eod. Aut creditoꝛ numerauit in vna foꝛma:⁊ tunc nõ poteſt: vt.l.cum quid. cũ fimi.Et iſta fuit opinio Richar in pꝛi⸗ ma opi. Richar.ſequar Richar. cõtra Bar. Et ratio:q ita demũ ille, qui pꝛomiſit donare ad pondus, pꝛomittit donare argentũ in pecunia numerata, qn pꝛomittẽs nõ ſpeciſicauit,ſed generaliter: puta,x. lib. argen. Item fun opin. eſt magis communis Fm doc.hic cũ con/ coꝛ. de quibus per Alex. — —.Piufa * —xy 1 ane mali u0g 1111 11 1 99 1 1 udo. Koma.in ſecundam.ff.veter. part. põt ſolui inuito:vt hic. u allega.l.ſidomus j. de leg. j. LEt limita eiſe verũ nin illud genus„d pöt a MWiocardo.de iſto bꝛocardo. vide tu bic.d. Jaſ.ponentẽ regulã cum dua/ bus ampliationibus. ⁊.xꝑx. limitationibus. Soci. in trac. fallen. reg. ccelxxvij. ſubtilem Dec. hic ſ. col.⁊ per iſtam regulam volunt quidã, ꝙ qui tenetm dare ſideiuſſoꝛẽ, nõnberet᷑ dãdo pignoꝛa, 3 Bart. in.I. pꝛetoꝛie. la. iij j. de pꝛe⸗ to. ſtip.⁊ in. j.5. qui ſatiſd. cog. vbi late ꝑ mod.⁊ idẽ Gar. per te. ibiii in reg. » cautio. j. de 7 fünbe ſed tu do per Ii.. ſij. de auro ⁊ arg. leg.:. ꝓꝛouidet᷑· vbi qñ te/ tene cũ Bar. in ſtatoꝛ grauauit beredẽ de argẽto ad pondus nõ demon iudicando cõ ſtrato:tunc poteſt ſoluere pecuniã numeratã:ſecus autẽ ſulendo:qæma⸗ ſi ſpecincaſſet de quo argento: q tunc non poteſt Penea gis cõiter ap⸗ ſoluere in pecunia numerata:vt.-.li..in. Sic 20 r1ſ pꝛobat. Et ad iſto, quando mutuo: qꝛ tacite ac. vt.icum ꝗun d0rede Aun⸗ reg. noſtri tex. quis argentũ. de dona.a.l. cum aui aß ſedin 8 Ler n rñdebm ſubtilẽ ro ⁊arge.leg.⁊. d.l.g. f.. In ſecũdo, vbi 1 kcHocn 95 Decain. d.l. po debitoꝛ vult ſoluere in alia foꝛma 6,3 un— nep cautiõis. ꝙ re- d.l. Paulus reſpõ. Sed limita ſi vis 8. 81 b 4 5 Inla iſta pce⸗ 2 bi.. In.«. gl. bi,itẽé ꝗdſi libꝛu. nrff ich⸗ 41 buſ dit vbi agik de conſtat mutuũ in numero, nõ eſt neceſſe, ꝙ res ſit ad boc ſolutione: ſec inuenta:ſed ſufficit, ꝙ recipiat functionem per ſolutio- tñ vbi agi de nem.Et ponit exemplum in pipere, qò non eſt inuentũ cautiõe. quo ca ad bocvt numeretur:ſed pꝛo ſalute coꝛpoꝛis. Ande ſuffi 1 1 cit ꝙ in genere ſuo recipiat functionem:⁊ hoc mediante eniida⸗ dede ir fundauit vnum granum, ſicut aliud. ⁊ dicit põt dare aliud KBar. qð non eſt verum. ꝙ pecunia ſit inuenta ad boc, vt eque bonũ, ſm numeretur: ſed ad vſum bominum. 1j.j. de contrah. emp. glin...ſi Titio. Sed poteſtſaluari:q ad vtendũ eſt inuenta:⁊ id qð dicit 3. de pig.⁊ pꝛo glde conſt uetudine:dic ꝙ requir itur, ꝙ conſi uetudine in fideiuſſoꝛe da⸗ genere ſuo recipiat functionẽ. M Mone, ꝙ ſit quidã, qui to alius eque facit libꝛos eiuſdem qualitatis: an conſiſtat mutuum: et idoneus pꝛeſta certe non:qꝛ conſuetudo non eſt, ꝙliber mutuetur. Po⸗ ri põt:vt.j. La⸗ teſt intelligi gloſ.vca ꝙ omnis cõſuetudo ſit, ꝙ talis res beo ait..ſi. 5. õ mutuetur. Sed hoc limitatur. Pone ꝙ conſuetudo ſit/, arb. Sed cogi« ꝙ mutuũ nõᷣ cõſiſtat in tegulis: ſed cadat mutuum:⁊ cer tabitis, an vo⸗ te ſic: q non requiritur, vt dicit Gart. ꝙ conſuetudo c. bis placeat iſta ſed ſufſicit, ꝙ recipiat functionem in genere ſuo. In reſponſio:qꝛ ṽꝰ ea.gl.ibi, aptitudo. ſed T an mutuum conſiſtat in bomine ꝙ regula iſta qui poſſideretur: ⁊ certe nõ:q aptitudo non eſt. Sed an pꝛocedat, ſiue io mutuũ conſiſtat i operis, que numerant:⁊ certe non, agat᷑ de ſolone, per.l. qui operas.j. de pꝛeſcript. verb. Et ratio: qꝛpoteſt ſiue de cautiõe: eſſe, ꝙ due opere vnius hominis valebunt plus, q́; cetũ qꝛ ſemꝑ agit de alterius. ¶ In ea.glo. ibi, actus.: pone exemplũ, ꝙ ego liberat. ab obli mutuo tibicẽtum, vt illa mihi centũ eadem reſtituas:an gat.que cõpꝛe⸗ ſit mutuum? ⁊certe nõ:qꝛ voluntas contrabentium non bendit᷑ ſub re⸗11 adaptat᷑ nature mutui. ¶ Alterius in fi. gl.vcʒ, an t mu- gula, cũ verbo, tuum cõſiſtat in pane: Bar. dicit, ꝙ aut de conſuetudine ſolutio. in text. ciuitatis eſt, ꝙ panes ſint eiuſdem qualitatis:⁊ tunc per noſtro poſito, ſolutionem poteſt recipere functionẽ:⁊ tunc poteſt cõſi⸗ oĩs liberatio ve ſtere mutuum. Aut eſt de cõſuetudine ꝙ nõ fiant panes niat:vt in.l. ſoln eiuſdem qualitatis:⁊ tunc nõ conſiſtit mutuũ in numero tionis. j. de ſol. ſed in pondere. Ita cõcludit bic Bar. ⁊ bene. ¶ In glo. bm Dy. Alb.et ſuper verbo, poteſt. ibi, ſpeciale. ratione ſanguinis.l.poſ Ang.ibi⁊ doc. a ſeſ.C. coõᷣmu.vtriuſq; iudi. Bar. hic in iſto bꝛocardo a, di⸗ i. liiij.§. ſoluiſ⸗ 12 ſtinguit. Et † pꝛimo dicit, ꝙ aut debetur genus, aut ſpe- ſe j. de re iudi.⁊ cies, aut quantitas. Pꝛimo caſu:⁊ hoc tripliciter: vel qꝛ Pana in. ſolu⸗ debetur genus, hoc eſt vna ſpecies de genere:vt bomo, ta. in pꝛinc.j. de vel qðlibet:vt ſpecies ſpecialiſſima, ⁊ in põdere ⁊c. Aut ſol. ergo zc.pꝛe⸗ debitoꝛ vult ſoluere genus pꝛo genere:⁊ non poteſt inui terea cũ iſte ſit to creditoꝛe:aut ſ peciem pꝛo ſpecie:⁊ tũc non poteſt: aut obligatus da, vult ſoluere quantitaté pꝛo gencre: tunc, aut nõ poteſt 15 ds 1 eeſen vedererenüde tunc poteſt.l.vinũ. j. e.⁊.l. qui pecuniã. zboc de leg. ii. Aut iſtu eperiri:⁊ tũc di 5 (daneſene g. iij.Aut iſtud genus põt reperiri:⁊ tũc dico, ꝙ nõ Pöralte aſisnnuſßs creditoꝛe dare:niſi qñ nõ poſſet dare ſideiuſſ. vt de⸗ panl 1115 d doen Rom. in. iij. fallẽ,ꝗ repꝛobat. o. gl. in.l.ſi Titio.ꝑ bonũ da nelnde ꝗs.j.de coſti.pꝑec. Pꝛo quo fac it te.m Jal.bic in.j.ſi man ſeu pignoꝛũ nõ eſt ſolutio:yt pꝛobat in. bus dictis doc.ibi accumulatis per mod um vocabuli: nec contra ponit exẽplũ in donatione, que dicit doni datio.§. aliud. inſti. de dona. ⁊c. H. Chu △ dd S. cũ alichi reperiri,nõ eſſet in comercio illius debitoꝛis: 56 dlwere aliud pꝛo alio inuito:vt..ſed ſi res de dgae 5 batur in.l. multũ intereſt. de verb. obli. Pone, ꝙ teſtate inſtituit quendã ſernum Judeum in beredem:: legaut quendã ſeruũ Chꝛiſtianuũ, qui nõ poteſt eſſe in cömercio Judei.Et certe dic⸗ qꝙ tũc debet eſtimatio, yt in pꝛealle legibus. Hoc fallit etiã dum tractat᷑ de collatione ms fratres:q tũc inuito eo, qui dz: poteſt ſolui eſtimatio: vt 1.j.. Julianus. ⁊ in ver. item a ſiij. de colla. bo. Nam certñ eſt,;ſi habens vxoꝛẽ, vult venire ad collatiouẽ cum fra- tre:debet cõferre dotem, quam babuit, vt aut. ex teſta⸗ mento.C.de colla.ỹᷣrater modo dicit conferas medieta tem dotis:an poſſit ſolui aliud pꝛo iſta medietateraccr/ te ſic. Alterius dicit Gart. ꝙ illud genus poteſt ſolui quota bono:ũ:⁊ quatenus tertia, vel quarta pars bono⸗ rum debetur, poteſt ſolui eſtimatio: vt.l.nõ amplius. de leg.j. Alliquando † debetur ſpecies:⁊ in hoc dicit Bart ꝙ aut ilia ſpecies non poteſt reperiri:⁊ tunc poteſt ſolui eſtimatio:vt..non ſolum.inſti.de leg. Aut poteſt repe⸗ riri:⁊ tũc nõ poteſt ſolui eſtimatio:vt bic,a. d..ſ domug, S. cum alicui.Et limita hoc:pꝛimo fallit in ſeruitute pꝛo⸗ miſſa ſeu data:vt.xij..locũ. ꝗ alias eſt.j.ij.õ. de rel.⁊ ſum⸗ pti. fune. Pone, ꝙ erãt duo fundi vicini: ⁊ ſic nõ poterat ire ad fundũ niſi tranſirem per fundũ tuum:pꝛomiii tibĩ per vnũ ꝙ potero dare ꝑ aliũ.Itẽ tallit ſcdo niſi illa ſpe⸗ cies, que debet᷑, poſſit reperiri, ſit feudũ: q poſſum dare aliã, ⁊ iſtã pꝛomiſſam legare eccleſie, in. c.j.. ſi vero. cõiun cta gl.de pace iur.firmã.in vſib. feud. Fallit tertio in pi⸗ gnoꝛe:q ꝓmiſi tibi rem vnã in pignus:poſſum dare aliã. vt dicit gl. j.de pign.l.ſi Titio.⁊ ita dicit Ang. Sed gl.nõ pꝛobat. ⁊ ſi pꝛobar nõ eſt vera:qꝛ eſt caſus in contrariũ in J.qui autẽ..jj. de cõſti. pec. Sed illud, q dicit poſſet eſſe verũ, ſi ilud pignus nõ põt baberi. Fallit quarto ratiõe cõionis vitãde, ex qua cõſequi nõ põt illud: q tũc poteſt ſolui eſtimatio:vt.l.ſancimus..nunc autẽ. C.de dona. 1.fin. C. de dona.inter vir.⁊..j. C. cõi diui. Aliqñ debetur 14 quãtitas:⁊ dic vt ꝑ Bar. in. in. memb. Item † an debitoꝛ poſſit ſoluere poſt tẽpus, qðò pꝛomiſit: inuito creditoꝛe⸗ de hocꝑ BGart.in.l. eñũ qui. j. de ann. leg. ⁊.l. qui Romelin pꝛin. j. de verb. obli.lſtatuliber. j. de ſtatulib.ꝛ per Spec. 15 in tit. de loc.§. nũc aliqua. ver. xxt. Itẽ r an creditoꝛpoſſit cogi accipere in alio loco,q́; pꝛomiſſum ſit. de quo ꝑ glo. 16 in.l. vſuras. C.8de ſol. Bal. bic tãgit, an vnus nũmus di⸗ uerſe foꝛme poſſit ſolui pꝛo alio.de quo dic vt.j.g. cũ ꝗd. 17 Itẽt an cõuentiones adiecte cõtractui pꝛincipali, qᷓ ſunt contra naturã pꝛincipalis cõtractus:an vitièt vel vitien⸗ tur: de quo in aut.ingreſſi.de epiſ.⁊ cler.⁊ in.j.per ſeruũ. S.de vſu ⁊ babi.⁊ per cano.extra de condi.appo.c.fi. Itẽ quid ſi pꝛomitto fideiuſſoꝛi liberare enm abilla obliga⸗ tione, quandocunq; voluerit:fideiuſſoꝛ agit: ille debitoꝛ vult dare alium fideinſſoꝛẽ:ſed creditoꝛ non vult.de quo dic vt in. l.. de colla.poſt Bal. Summarium. ⸗ Mutuum dicitur:quia de meo ſit tuum. Argu. ab alluſione vocabuli, an ⁊ quando ſit validum. Tit.de non nume.pecu.an ⁊ quando locum babeat. Stipulatio vbicunq; interuenit in mutuo, tum mutuũ vi ſtipulationis recõualeſcit.Et que inde actio obijciat᷑⸗ Et quã varie efficaciã mutuũ inefficax reſumere queat: 5 Pecnunia cui eſt numerata, an poſſit opponere numera/ ti exceptio dominij. aeutuũ df: qꝛ de meo §. Appellata. ſ fit.Et ideo ſi en nõ fiat obligatio nõ naſcit᷑.h.d. ¶ No.qꝙ t arg.bab alluſione vo cabuli validũ eſt in iure.ↄcoꝛj.de ver.ſig.l.tribuni. Bar dicit verũ:niſi alluſioni repugnat, aut diffinitio, aut ius- Ita dic bic, vt in. lj j. de tute.⁊ in. lj. de acqui. poſ. ⁊ l.de fur. cũ ſi.⁊ pʒ in tutoꝛe:qꝛ tutela dr̃:qꝛ tuet᷑ ⁊c.ynde ꝗlibet tuẽs eſt tutoꝛ.Sedẽ falſum:qꝛ eſt ↄꝛiũ ⁊c.idẽ in teſtoͤ. Itẽ circa hoc Bar. de Sali.⁊ Raph.dñt ałr:ꝙ cũ ãᷓrit᷑ anar. ſit validũ ab alluſione: dic aut loꝗmur affirmatiue:⁊ nie — — —— — nenn ſäind 1 Faatt dauneht, rar ſpe eirang fwa raolt i „ d, 5 tmnine rurco n rhlale de 1 rnsch Kulun itn. me fdlen ze ärtlüäle ſeic ahisn de beu de' öbcheldlne in run ka Pobeaſe immynlituine 1 Kntdchtoniris unngoceyanälids docdncntunddts wsrcrkadedmde dexyiwieninc negewüsläte lcsſngicnröͤde aqturvajſcotnac Mkodecdaaguene 4(ugiülgande fpaaronmmomar rantracmaniadt nabalcerrmuvirno Pranaulchnrgfüſcp tzanranuchnrgo ricrauldeetrient dionoiopogxernäbe HUünamajdemühd nüdanerwintinn tncgiodonnitdiem intpardaoscaunne „Sen 1 knäcz Paannieggpe dem Tyrlanugmi 1714, enüi wis — —— dlcdi b Tiui „Manhen coacſanen a wſerfiteſe 1 Uiunnagae d (Lrh deg 1 — vin unohen Idenmin ber anegt poteſt eſe neils ri ſit ſecü.gann ccleſie incſ reni d. feud Fallttenonn inp. gnns poſlum det⸗ ocita dict Ang Setg arqheſt aſusin contrani Sed illud,d dicitpoſ aberi Fallt quard 7 ruinoͤpöt iluckgtüge 3f.nunc auté C de dan Ccoj diui Iliñ dehr memb. Item rande 4 vomifit: inuito creait ann.leg qui Ron deſtatulibaper rr. Ité fancrediton domiſſum ſit de qvo dägit an vnusf num lo.de quo dic ptijſi Cötractuiprincpalqi tractus:an rite're rina epiſ. cder:inlpererni tra de condiappoca Ni berare cumadilachäs. efdeiuſſoꝛagtt.ile de dcreditoꝛ non rubdec 1 rium.⸗& meo fittuum. aquando fit validur andolocum haben, tin mutuo, tumm ue inde actio obii nefficar reſumereo oſſit opponere non —,7— der. adutvũ dſ:g Imerccoliun ue baballiolt = 0 Si certum petatur. non valet:vt in teſtamento patet:qꝛ teſtamẽtum eſt teſta⸗ tio mentis:vnde non ſequit᷑, omne qdð eſt teſtatio mentis, eſt teſtamentũ. Tlut queritur an argumentum ſit validũ ab alluſione negatiue?⁊ dic ꝙ ſemper valet:vt in mutuo. Fallit in boc ꝙ non ſemper pꝛocedat negatiue ar gu⸗- mentum ꝛc. yt in.j. de furt.q furtũ non dicitur a furno, id eſt nigro. Inde furtum factum de die, furtum eſt. Itẽ pꝛobatur:qꝛ poſſeſſio dicitur pedũ poſſtio: tamen nõ ſe⸗ quitur, in hoc nõ poſuiſtipedes:ergo non poſſides:qꝛ nõ eſt verum:qꝛ viſu poteſt poſſideri: vt.j.ſi meo..ſi vendi⸗ toꝛemj. de acquir.ꝓpoſſ.⁊ ſic eſt cõtra Bar. de Saly. vnde tene Bar. Et reconciliatio dicitur ſᷣm doc.quãdo in pꝛo- pꝛios vſus ⁊ vtilitates cõuerſa:⁊ cõſumptio eſt, id eſt de- perditio. de quo in.l. indebiti.. ſinumerũ. j. de cõdi.inde. ⁊ per doct.in.j.nam ⁊ ſi fur.j.eo. Tertio dicit cõſumptio, id eſt cõmiſtio:vt.l.ſi alieni.j.de ſolut.Et dicitur ciuile:q authoꝛitate iuris ciuilis inductum eſt. ¶ Circa t hoc qð dixi, ponit Bar. bic vnũ ſimile, qò refert Raph. ſe habui ſe a Chꝛiſtoph.de Caſt.dicẽs,ꝙ totus tit.de nõ nume.pe cu. licet per debitoꝛem poſſit obñci exceptio non nume/ rati pꝛecij, q habet locum quãdo obijcitur exceptio ſub ſpe future numerationis:ſecus ſi opponat de pꝛeterito. Nam nõ habet locum ille tit.de nõ nume.pecu.adeo, ꝙ ſi conueniat᷑ intra bienniũ nõ poſſit opponere illam exce⸗ ptionem. ⁊ fundat ſe per.l.generaliter. C. de nõ nume. pe⸗ cu. ita dicit Jaco. Butr.: ſequitur.d. Chꝛiſtoph. de Ca⸗/ ſtel.⁊ ita ſequitur Raph. ſuus diſcipulus. Sed iſtud non eſt verum, per. l. ſi ex cautione. ſᷣm vnam lect.C. de nõ nu⸗ me.pec.vbi debitoꝛ reſtringit ſe ad caſum de pꝛeterito:⁊ tamen poteſt opponi illa exceptio.Et pꝛobatur alio mo/ do:qꝛ ſi in contractu dotis eſt ſpeciale, ꝙ maritus confi⸗ tens refert ſe ad caſum de pꝛeterito:⁊ nõ poteſt oppone⸗ re exceptionẽ:vt.l.in contractibus.5.illis autẽ.de nõ nu- me.pecu.ergo ius cõe eſt in contrarjũ, ⁊ ita cõiter tenet᷑: vt.. ius ſingulare. 5.de leg Non obſt.l generaliter. qꝛ lo- quitur in alijs contractibus, non autẽ in mutuo. ita ſenſit Nico. de Moata. quem ſequitur bic Bald. Bar. ⁊ omnes. ¶ In ea.gl.ibi, quandoq; ⁊c.no.qꝙ r vbicunq; interuenit ſtipulatio in mutuo:mutuũ illa ſtipulatione recõualeſcit, ⁊ oꝛitur actio mutui ad repeteñ.¶ Quot antem modis recõualidetur mutuuũr⁊ die vt hic in gl. Per id qð dicit, ꝙ reconualidatur vſuſcapione.⁊ ad gl. adde ſᷣm Bar. ꝙ etiam reconualidatur pꝛopter ſuperuenientiam domi⸗ nij ex cauſa de pꝛeterito:vt.l.pꝛoinde.j.eo. Reconualidat alio modo pꝛopter ratibabitionem: vt.l. abſentis. C. eo. et .ſi pꝛocura.j.de condi.indebi. Bal.hic poſuit vnum, ſc an ille cui pecunia eſt mutuata, poſſit opponi mutuanti exceptio dominij: dicam.j. eod.l. nam ⁊ ſi fur.:⁊ Bald. hic ponit per duas columnas. e Summarium.. Populi appellatio cõpꝛebẽdit nobiles ⁊ ignobiles. Pecunie appellatio.quid veniat:⁊ quid in ſtatutis? nu⸗ mero.z.7. 4. Maritus confitens ſe recepiſſe ab vxoꝛe conſtante ma⸗ trimonio, an iſta confeſſio pꝛobet maritum babuiſſe? Stipulationẽ falſa cã vitiari.Et in falſa demõſtratione: Aaritus ſi pꝛomiſit non poſt nuptias contractas ſed ſo lu. an valeat iſta pꝛomiſſio: Dictio poſt, quid ſignificat: Teſtes aliqui ſi dicant aliquid fackum poſt guerram, et aliqui ante:an poſſint reduci ad concoꝛdiam: 10 Teſtes vbi ſunt varñ̃, an ⁊ quando poſſint reduci ad cõ- coꝛdiam:⁊ vide vſq; in finem. Teſtium dicta quam varie ad cõcoꝛdiam reduci queãt: 1 ¶ Creditũ a mutuo differt, §. Treditum. quemadmodum genus aſpe cie, qð quatuoꝛ pꝛobatur exemplis. b. d. ¶ In glij. ibi, ſic differt ⁊c. ¶ Ex iſta gl.not.ꝙ t nomen populus compꝛe/ bẽdit nobiles ⁊ ignobiles. Imo plus, ꝙ ſtatutum loquẽs de populo cõpꝛehendit foꝛenſes:vt in aut de queſtio.cir⸗ ca pꝛin. Item intellige:qꝛ appellatione populi non venit clericus:vt in.c.j.extra de pꝛeben.⁊ in.c.ſi ſentẽtia. de ſen. excõi. hoc relinquitur canoniſtis. In gl. ſuper verbo, 2 6 pecuniam. Argue ꝙ imo mutuum eõſiſtit in alſs rebus ꝙᷓ in pecunia:quia in pondere ⁊ menſura. ¶ Ande gl.di⸗ cit ⁊ † bene.Elliquando pecunia ſumitur largo modo: et tunc veniunt omnes res:vt.l.pecunie.j. de verbo. ſignific. Eliquando ſumitur minus large:⁊ tunc dic vt bic in gl. qualiter autem pecunia accipiatur dic vt per Bart.in. d. 3 ltalis. de lega.j. I Sed quid ſi ſtatutum dicat, ꝙ pena 4 adiecta pecuniario facto, poſſit peti:an cõpꝛebẽdat mu- tuumꝛ⁊⁊ certe ſic. Sed pone iuxta hoc, ꝙ f ſtatutum di cat, ꝙ pena adiecta facto, poſſit peti: ſed pena dationi adiecta non poſſit peti:pone ꝙ eſt cõpꝛomiſſum in vnum per duos:⁊ ſi nõ ſtetur ſententie, ꝙ ſit aliqua pena adie⸗ cta:an arbitro laudante daripoſſit peti pena: ⁊ videt᷑ ꝙ non:qꝛ eſt adiecta dationi.igitur. Sed Bal.tenet cõtra- rium:q eſt adiecta facto. De qua.q.per Bal. in.l. cũ alle⸗ gas.C.de vſur.⁊.lj.de his que pene nomi.⁊ poſt BGartol. per eum in.l.cum pꝛoponas. de dolo.⁊ in addi. ad Bar. ⁊ in. l. v. F. fi.j. de verb. obli.quas fecit, vt patet in.l. pꝛomil⸗ ſis.C.de tranſac. ¶ In gl.ſuper verbo.nuptias.in pꝛinc. Cadunt duo. Pꝛimo † quid ſi maritus confiteatur ſe recepiſſe ab vxoꝛe conſtante matrimonio: an iſta confeſ⸗ ſio pꝛobet maritum babuiſſe: In hoc dic:ꝙ aut cõfeſſus babet plures creditoꝛes:⁊ tunc pꝛeſumitur feciſſe in frau dem creditoꝛum: vt dicit Cy.in.l. ſed in..necem. de don. aper Bal. in.l.ſi conſtante. in repe.ſua ſolu. matr. Aut nõ habet creditoꝛes:⁊ tunc iſta confeſſio non pꝛobat: qꝛ pꝛe/ ſumitur facta in fraudem legis:vt patet per Jo. And.in addi. Spec.in rub.de dona.inter vir. ⁊ vxo.⁊ ꝑ Bal.in.l.j. C.de dona.ante nup.⁊ per C.in.l. qð de ſuo. C. de dona. cau.moꝛ.⁊ plenius in.j.ſi credito.. ſecũdo.de leg.ij.⁊ Cy. in.l.j.C. de ſacroſanc.eccle. Sed nunquid iſta donatio ita ſimulata, confirmetur moꝛte:? ⁊ Bal. tangit hic poſt gl. ꝙ ſic in.d.l.quod de ſuo. ¶ In ea.gl.ibi.arg.de..is cui.j.de actio.⁊ oblig.⁊ quando vxoꝛ pꝛomittit dotem videt̃ pꝛo⸗ mittere ſub condictione ſi matrimoniũ ſequatur: vt.j.ſti⸗ pulando.j. de iure dot.⁊ ſic eſt conditio ſubintellecta.⁊ di citur creditum:vt patet in.l.is cui. ¶ Ex quo nota ſingu lariter, ꝙ gl. in. l.item ⁊ quia. 3. de pac. que ſingu. reputat᷑ per omnes, habet bic cõſociã. ¶ In ea.gl. ibi, nõ enim fal ſa. Certum eſt, ꝙ † falſa cauſa vitiat ſtipulationẽ: vt. lj. G. ij.de doli excep.vnde gl.dicit ⁊ bene. ¶ Ex qua no.ꝙ fal ſa demonſtratio nõ vitiat ſtipulationem, ſicut dicitur in legato. ¶ Circa boc cadit, quid † ſi maritus pꝛomiſit nõ poſt nuptias contractas, ſed poſt nuptias ſolutas: an va leat iſta pꝛomiſſio:⁊ videtur ꝙ ſic: qꝛ quando fit conſtãte matrimonio, videtur fieri donatio, qðò eſſe non poteſt, vt 1j.j. de dona. ante nup. Fallit, niſi maritus ſit ignobi⸗- lis, ⁊ vxoꝛ nobilis: vt.l.ſi voluntatis. C. de dot. pꝛomiſ. Itẽ donatio facta gratia compenſationis valet: vt.l.ꝙ autẽ. §. ſi vir. de dona. inter vir. ⁊ vxo. ⁊ in boc caſu quãdo igno bilis ꝛc. ¶ Ex hac gl. no.ſignificationẽ rhuius verbipoſt: qꝛ ſignificat actũ poſt inceptionem: ⁊ ſignificat actũ poſt perfectionem:qualiter ponatur in dubio: dic vt bic per Bar. Cui adde vnum. Pone ꝙ teſtes deponunt, ꝙ fait factum poſt guerram:an pꝛobent: videtur ꝙ non:qꝛ du⸗ bia depoſitio non pꝛobat:vt.c.in pꝛeſentia.extra de teſti. 2.1. neminem. ⁊.l. natales. C. de pꝛobationb. Contrarium eſt verius: quia illud quod dicitur de ambigua depofi⸗ tione:intellige, niſi ipſa ambiguitas declaretur per com- munem vſum bominum.yt dicit Inn.in. c. cũ clamoꝛ.⁊ in c. cum cauſam.extra de pꝛobatio.⁊ Bart.in.l. ſtipulando. H. ea quoq;.de verbo.obliga.vt cum communis vſus lo⸗ quendi ſit, quod intelligatur poſt perfectionem: ergo pꝛobabitur factum poſt perfectam guerram. ⁊ Bald. in cap.j.de pace conſtan. ¶ In gloſ.ſuper verbo, marchio⸗ num. Malaſpi. C Ex quo infert. nam pone, quodali⸗ qui † teſtes dixerunt, quod factum poſt guerram, aliqui ante: an poſſint reduci ad concoꝛdiam: certe ſic: q ilii qui poſt ſcʒ inchoatam:⁊ illi qui ante ſcʒ perfectã.de quo per Pal in.l.inſulam.§. ff. ſolu. matri. vbi Jaco. de Are. dicit idem, ſc; ꝙ poteſt reduci ad concoꝛdiam:dicit tamẽ ꝙ quaudo reducuntur, ſolum reducuntur ad boc vt eui tent falſum ⁊ periurium. Ita tenent docto. Barto. tenet hic, in dicta.linſulam. j. in. lunter ſtipula ntem. g. j. de verboꝛum obligatio. ⁊ in... C. de vſufruct.⁊ in.l. Gallus. Hille caſus. de lib.⁊ poſth. Jaco. Putrig. in.l.optimam. C. de contrah.⁊ commit.ſtip.⁊ in.. ſed ſ.9. ſ mandatum. ſ 4 221 84 L 33: uo 9ℳ— 111 1 „ Ä 8 I 1 I .udo. Komain ſecundam.ff. veter.part. infec.vbi dixi poſt eũ⁊ per doc. in.l.ñ..obſeruare.de iu ra. calum. Aut ipſe teſtis nõ eſt clare varius, ⁊ tunc debet reduci ad concoꝛdiam, vt euitet periuriũ: non vt Pꝛobet: de iureiur.⁊ in.l. de etate j. de pꝛob. Wal. in.1. C. eo.⁊ in.i. conſti. C.in..quibus. ⁊ Ang.in.l. qui calendas.j. de verb. obli. Sed contra iſtam doctrinã arguũt cano.doct.de illo.c.cum tu.extra de teſti.vbi papa cõcoꝛdauit dicta te⸗ ſtium, qui videbant᷑ varij. Abi vide, ꝙ nibilominuspapa vult, ꝙ illiteſtes pꝛobarent: ⁊ ſic contra doc. qui dicut; 3 nõ pꝛobant, ſed ſolũ reducunt᷑ ad concoꝛdiã, vt euitèt fal- ſitatem ⁊ periuriũ. Ant.de BGut.ſaluat dicẽs, ꝙ aliqſ de ſtes, ꝗ vident᷑ varij, pꝛoducunt᷑ ab vna parte: ⁊aliqui a alia parte:⁊ tunc ſit vera opin. cano. et ita eſt caſus Pnde. cũ tu. Iſta cõcoꝛdia nõ videt᷑ bona per text.d.c.cũ tu.x 3 nõ eſt differẽtia, an pꝛodueant᷑ ab eadẽ parte,/ ſiue bine ſis, ſemper debent reduci ad concoꝛdi. Ael dic Eo ꝙ aliquãdo ſunt duo teſtes,qui pducunt᷑ ab vtraq; f te:⁊ tunc ſit verum illud, qò dicunt legiſte. Aut iſtiteſtes ſunt plures:ꝛ tune nõ ſolum reducunt᷑ ad concoꝛdiam, vt euitẽt periuriũ ⁊ falſum:ſed etiãpꝛobent. ¶Ael dieter⸗ tio, ꝙ aut teſtes varij poſſunt reduci ad concoꝛdiam ßim vnũ intellectũ:⁊ tunc ſit vera opi.legiſtarũ. Sinautẽ poſ⸗ ſunt reduci per vnum mediũ, ſed per diuerſa:⁊ tunc ſit ve ra opi.cano.yvt in.d.c.cũ tu. An iſti modi ſint veri.j. pate⸗ bit. Sed certe illud cap.non videt contrarium. Et pꝛi⸗ mo:q ibi papa tulit ſententiam:qꝛ pꝛobationes erãt du⸗ bie pꝛo reo:vt..qui accuſare.C. de eden.vel reſpõde alio modo, ꝙ ibi papa nõ tulerit reſpectu ꝓbationis valide, ſed tulit ſentẽtiã reſpectu appellationis interpoſite. Sed pꝛimus intellectus eſt verioꝛ. et ſic non ob.leg.iſtis, vt re⸗ 10 ſponſum eſt. M Iſta rtamẽ materia habet multa mẽbꝛã, an quando teſtes ſunt varij, poſſint reduci ad cõcoꝛdiã, vt pꝛobent, vel euitẽt falſum:⁊ cõis concluſio legiſtarum eſt, ꝙ vt euitent periuriũ. In hoc tamen dicendũ eſt, ꝙ aliquãdo pꝛoducitur vnus teſtis ſibiſpſi cõtrarius:aliqñ pꝛoducnnt᷑ duo inter ſe varij. Aliquando pꝛoducuntur plures duobus;, inter quos eſt vnus cõtrarius. Tlliquan do pꝛoducunt᷑ plures duobus ab vtraq; parte: ⁊ maioꝛ eſt numerus in vna, qᷓ in alia. 2lliquando vnus teſtis cõ⸗ tradicit parti. Pꝛimo caſu dic, ꝙ aut teſtis contradicit ſibi ad eo, ꝙ ad concoꝛdiã nõ poteſt reduci.⁊ iſtud nõ ba- bet dubium:vt.l. qui falſum.j. de teſtib. q.iij.c. qui falſum. extra de pꝛob.c.licet.⁊. ff de fal.l. eos. Iſtud eſt verum niſi faciat animo coꝛrigendi ſe,⁊ incontinenti:quoniã pꝛobat vt extra de teſtib. c.j. Ande ſi dicit vnũ, ⁊ dicit incontinẽti contrariũ:⁊ tunc pꝛobat.⁊ hoc eſt verũ, quãdo eſt cõtra⸗ rius in eadẽ inſtantia. Quid autẽ in diuerſis:tũc dictum ſuũ nõ pꝛobat:vt.l.eos qui.in.iij.reſpon.C.de fal.hoc te⸗ net glo. in. c. cũ in tua.⁊.c.veniẽs.extra de teſtib.hoc tenet Spe. in tit. de teſte. j. ver. quid ſi vnus.⁊ etiam Bart. in d.l. eos qui. hoc limitat dupliciter. PDꝛimo per. c. literas. extra de pꝛeſumpt.⁊ ratio eſt ibi ratione ſangninis: vbi vnus frater accuſat᷑ de hereñ: ⁊ pꝛoductus alius frater, qui dixit pꝛimo, ꝙ ſic. Secũdo iudicio, ꝙ non: vnde papa dicit ſtandũ eſſe pꝛimo dicto. Item ſecũdo limitatur:niſi teſtis contrariũ dicens in vno eins, qð dixerit in pꝛimo, depoſuerit in actu firmo ⁊ permanẽte:nõ autem momen taneo:yt eſt gl. extra de teſtib.c. cauſa, que. vbiteſtis dixit pꝛimo, ꝙ neſciebat: ſecũdo dixit, ꝙ ſciebat tãtũ. Et ratio: q neſcio nũc ad pꝛeſens pꝛecium tue domus: tamẽ poſ⸗ ſum ſcire ad menſem. Zlliquando teſtis eſt cõtrarius ſibi in duobus iudicijs, quoꝛum pꝛimum eſt nullum:ſecundũ eſt validum:ꝛ tunc yalet ſecundu:vt eſt gl.in. c.cauſa. que inter archiepiſcopũ. de teſtib.a in Spe. de teſt. gj. ver. ad ſi contractũ.Elliquando teſtis eſt ſibijpſi contrarius: qꝛ vn dicit in iudicio:aliud extra:⁊ tunc illud qð dictũ eſt pumo in iudicio, valet: vt eſt caſus in. c. ſi quis.extra de teſti.ꝛ per Bar. in. l. generaliter. C. de nõ nume. pec. Ali⸗ quando teſtis dicit pꝛimo vnũ extra indiciũ:⁊ aliud in iu dicio:⁊ in hoc fuerũt varie opi. Bal. in.l. nullum penitus. Sde teſtib. tenet contrariũ: per gl. in. d. c. cauſa, que. ⁊. c.j. Limia eanenmweüigs facit. c.j..nondũ. de no. feud. 1 1s Jan valeat dictũ teſtis. Aduertẽdũ tñ, ꝙ nasdietumeſhquando cõtradicit in eadem inſtãtia: in eodẽ negotio. Si in ir zti facti, que no ſunt deſubſta ſ4 Si vero in circunſtãtijs jnti antia iudicij: tũc pꝛobat:vt pꝛo⸗ bat Spe.in tide teſte. j. ver. quid ſi Pmen Bal in bis verbis.§. f. de bere. inſt.: Bar videtur ſentire in.d. l.eos qui. Itẽ limitatur ſecundo:niſi pꝛimo depoſuiſſet. Iſtud ſentit Bar. in.l. qui bona poſt. g. ſi gs ſtipulatus.j. de dn. vt tenet Jac. But. in.l. de etate. de pꝛoba. ⁊.d. A nt. in. c. cũ tu. extra de teſtib.Et ratio eſt:q dictũ eſt ambigun: ⁊ ſic nõ pꝛobat:vt.c.in pꝛeſentia. extra de teſti. Aliquãdo ſunt duo teſtes tantũ, quoꝛum vnus dicit contrarium:⁊ alins contrariũ:in hoc fuerunt varie opi. Bar. in. l. Gallus. gii le caſus.tenet ꝙ ſunt reducendi ad cõcoꝛdiam:yt pꝛobẽt: ⁊etiã vt euitent periuriũ. Jo. And.tenet cõtrarii. d. An to. in.d. c. cum tu. non facta mentione de Bar. ſequit o. And ⁊ illa eſt verioꝛ per regulas.c.in pꝛeſentia. Alliquan do teſtes ſunt plures duobus: ⁊ tunc aliquando nõ poſ⸗ ſunt reduci.⁊ de hoc nõ eſttractandũ:qꝛ ſtatur pluribus teſtibus: vt.l.ob carmen. 9. teſtes.j. de teſtib. Fallit boc niſi pautioꝛes ſint nobilioꝛes:vel niſi deponant veriſimi⸗ lia:vt eſt teꝑ.in.d.l.ob carmen. extra de teſti. c. cum eccle⸗ ſia vulterana. Aliquando ſunt teſtes pares:⁊ in boc eſt fe renda ſentẽtia pꝛo reo:vt in.d. c. literis.⁊ in. d. l. qui accu⸗ ſare. Fᷓallit in tribus caſibus nota.in.c.fi. extra dere indi. Pꝛimo in libertate. Secũdo in matrimonio a in teſtamẽ to,vbi potius ſtatur pꝛo iſtis: vt in.. c.ſi. Wliquando iſti teſtes plures nõ adeo ſunt cõtrarij, quin poſſint reduci ad concoꝛdiã. Et in hoc aut exparte vnius ſunt plures, qᷓ ex parte alterius. Inn.in.c.cum contingat.⁊ Bar. hic, ⁊ Bal. in. d.§. quibus. tenet ꝙ ſtatur ſentẽtie maioꝛis par tis. Sed. d. Anto. tenet contrarium in. d. c. cũ tu. Seq ve⸗ rioꝛ eſt Inn. opi.⁊ alioꝛum. ⁊ hoc per tex.in. c. in noſtras,⁊ l.ob carmẽ.S.ſi. Aliquando teſtes varij, ſunt pares:⁊ tũc aut queritur an poſſint ad concoꝛdiam reduci, yt euitent periurium: ⁊ tunc cõmuniter legiſte ꝙ poſſunt. Sed ca, no. diſtinguunt vt ſupꝛa dictum eſt, ᷣm. d. Ant. in. d.cacũ tu.contra pꝛimum Baxr.tenet contrarium in. d.§. ille ca⸗ ſus. Item aduertendum quia ſᷣm vnum intellectum ſiue plures, nunꝙᷓ; reducuntur ad concoꝛdiam, vt pꝛobet: ſed vt enitẽt periurium.Et ratio: quia deponunt᷑ ambigue: ⁊ ſic non pꝛobãt, vt. d. c. in pꝛeſeutia. Non obſt. d. c. cum tu. qꝛ reſpõde vt ſupꝛa dictum eſt. ¶ Tertio caſu, quando ſunt plures teſtes inter quos vnus eſt cõtrarius, ant nõ poteſt reduci ad concoꝛdiam:⁊ tũc dictum illius nõ pꝛo⸗ bat:vt.l.iuſiur andũ. C. de teſtib. ⁊.c. licet. extra de teſtib.⁊ per tex. inl.cum tabule..ſᷣm tabulas. quem gl.not in.li. quẽadmo.teſta.aper. Aut iſte teſtis poteſt reduci ad con coꝛdiam:⁊tunc eſt vt euitet periurium:vt in.d. c. cum tu. ¶Ex quibus no.ꝙ dicta teſtium pluribus modis poſ ſunt reduci ad concoꝛdiam. Pꝛimo deponentes ſaper actu multiplicabili. Nam tunc poſſunt reduci ad concoꝛ⸗ diam: vt. d.c. cum tu.⁊ pꝛobatur in.l.ij.q.vnde exactis. de oꝛigi. iur. ¶ Item poſſunt reduci ſi vnus loquatur pꝛo- pꝛie, ⁊ alius inpꝛopꝛie: vt puta ſi vnus dicat poſſidere, alius tenere, quia verba videntur impꝛopꝛiari:vt.J. i ſti⸗ pulatio.. hoc quoq;. j. de verb. oblig.⁊ per Bar. in. j. de vſufruct.Elliquando poſſunt reduci ad concoꝛdiam per tacitam repetitionem:vt habetur per Bart.in.l. Labeo. de ſupel.lega. Aliquando concoꝛdantur ſivnus deponat ſᷣm opi.alius ſᷣm veritatem, ſᷣn Anto. in. d. c. cũ tu. ꝓ qua gl. ingu. iiij.q.j. manda. I Ex his interri poteſt ad mul⸗ ta. Et pꝛimo ad id, qò dicit Bar. in. lj. in pꝛin. j. de operis noui nunc. Pone ꝙ volo pꝛobare vnum actum, qui fuit celebꝛatus in palatio:puta, pꝛoducitur vnus teſtis, qui di cit, ꝙ fuit celebꝛatus in palatio epiſcopi: poſtea interro- gatur, ꝛ dicit, ꝙ in hoc palatio. ꝙ tunc poteſt reduci ad concoꝛdiam, ſed reducatur ad hoc, vt euitet: non autem vt pꝛobet per ſupꝛadicta. Item infertur ad aliud ꝗ5 dicit Bar. in. l.ſi finita.§. ſi ante. j. de damn. infec.vbi quis volens pꝛobare vnum fuiſſe inſtitutũ in vna parte: alius dicit, ꝙ equaliter fuerunt inſtituti: q equaliter intelligi multis modis:vt eſt gl.in.d.. Iulianus.⁊ declaratur an concoꝛdentur, vt euitent falſum, an vt pꝛobẽt. Ex quo im- fert ad Spe.in tit.de no.cri..fama.ver.ſi.vbi teſtis pꝛo⸗ ductus ſuper aliquibus particulis dicit, ꝙ nibilſcit: niſi de vno:⁊ poſtea interrogat, an de bis articulis ſit publi- ca vo ⁊ fama, an reducantur ad concoꝛdiam:⁊ Spe:te- net ꝙ ſic:quia poſſum ſcire per auditum, non autemper ſenſum coꝛpoꝛeum.⁊ per he Keie articulus Klſe ie K 11 C Aolentem mutusre opo: 8. 3 1 mutulm eſſedominũ, vel quaſi do- minum. mmaalidaüti tumotmtüchen lueaawvin Aoéchsodbetdla wücgaanten untſenmotme wanramded trenteciaehe aberoste-poheg naucononiraknu daiſipabrrhmroga usxkgurunande kemekgunnb puui Peneſfpalrateoscan „Clennauubavbi lgturoenarmautenti inCoeſsquirenieme dicaeddgyelaie nCerboeminne twargaeraväts anttexrſtbadeſe Tatuautagtentrade aapotletyiun Inuspoſteemnnir rebalnrmälgad Latgnnligohhennü uaomeal gi. ümioſzratit trmtum dal dueuen Kugatajdeangid tin liqnant, arij, quin poſn ¹ darte vniusſant 1 um contingat Pa. atur ſentetie maind Ium in. d. acũ ust per tepin einnot tes varij ſuntparesn oꝛdiam reduci ſtann Siſte Ppollunen neſ ePm d. Amtide ontrarium in d ſalke im vnumintellectnn Ancoꝛdiam yt proba qula deponunt anbg tia. Non obſt.d.ann Tertio caſu, qut s eſt cötrarius, ic dictum illius nõ c.licet. extra de e⸗ alas. quem glnof tis poteſt reduci uriam:vt in daa. am plur bus matz nimo deponana cyer oſſunt reduiatane rin. lij.H. vndecruisd nciſt vnus loquan ſi vnus dicat poſiänn ur impꝛopꝛiarixtii blig⸗ꝛper Barinli Iaci ad concoꝛduun; rper Bart in i danturſiynus depe Anto in.d ccuͦ tux; inferripoteſtad vl'in pein de oye vnumactum, oai citur vnus teſtisg iſcopi: poſtea ute tunc poteſt recuc yt editet: nona- m infertur ad di de damniinfeertit tutũin nnapane, ti qr eqvalite 6 alianus. dec 1 an vt pꝛo el. 1- Si certum petatur. minum:aut quod de voluntate domini mutuet. h.d. -Summarium.. nDutuum regulariter non contrabitur, niſi re ins deruemente. Dutuum quotuplex ſit Autui appellatio de quo intelligatur: Pꝛocurat.conſtiuuto ad accipiendum mutuo:i iſte conſ teatur ſe habuiſſe nomine mutui centum an virtute bu⸗ ius confeſſio.poſſit agi contra dominum? Aldutuum quid ſit? Depoſitum eſſe poſſe, etiam ſi detur aliquid in ſpẽ eiuſ⸗ dem recipiendi in genere. fyructus qui percipiuntur ex monte yloꝛentie, an ſint liciti. d C rLicet mutuũ, §. 2 rbis quoc. niſi re interuenien⸗ te regulariter nõ contrabatur:attamen creditum fit, in quo ſufficiunt ſola verba.h.d. In gloſ.j.⁊ opp.de text. inſti. de lit. obli. in pꝛinc.⁊.l.in cõtractibus.C. de nõ nume. pec.vnde ſi cõfeſſus fuiſſem recepiſſe ate decem mutuo, ꝙ ſi elapſum eſt bienniũ, ꝙ tunc eſt mutuũ. Huius timo⸗ re facta eſt gl.que reſpondet, ⁊ꝛ bene: qð f mutuũ natura- le eſt, quando dominium rei mee tranſfertur in te. Mu⸗ tuum ciuĩle eſt, qðò conſiſtit in chirogr apho, in quo confi⸗ teoꝛ me debere tibi, que mutuo recepi a te. Bar. hic dicit ꝙ illud qð dicitur de chirographo, pꝛocedit quãdo quis eſt cõfeſſus debere decem ſpe future numerationis. Abi autẽ ego nõ confiteoꝛ alia cauſa:tunc nõ expectatur bien nium:ſed ſtatim oꝛitur obligatio.Eſt ⁊aliud tertiũ mu⸗ tuum naturale, cui cooperatur ius ciuile, ſca quando in⸗ teruenit pecunia eius, qui mutuauit: ⁊ tamen ius fingit alterius eſſe. Pone, ꝙ ego mutuo decem que ſunt mea:⁊ mutuo nomine alterius:⁊ ſtipuloꝛ alteri:tunc quertt᷑ illi, cui ſtipuloꝛ:⁊ hoc quia ius ſingit illam pecuniam fuiſſe il lius.Eſt quartum ciuile mutuũ, cui cooperatur natura⸗ le:vt eſt quando ſtipulatio interuenit ante numerationẽ. Pone ſtipuloꝛ a te decem que tibi mutuaui in.l.quãuis. C. ſi cert.peta. BGarto. bic dicit, ꝙt appeilatio mutui in- ligitur de naturali tantũ: nõ autem de ciuili. Fallit in.l. fin. C. de his qui veniam eta.facit. l. Julianus. F. mutui.j. ad Maced.vbi appellatione mutui intelligitur de natu rali. ¶ Ex hoc infertur ad duas queſtiones.pone ꝙ con 4 ſtituo ⁊ pꝛocuratoꝛẽ ad accipiendũ mutuo:⁊ iſte pꝛocura toꝛ conntetur ſe habuiſſe nomine mutui centum: iſte qui mutuauit agit contra dominũ:dominus negat. Ille qui⸗ dem pꝛoducit inſtrumentum confeſſionis:querit᷑ an do⸗ minus poſſit conueniri? ⁊ Bar.a dicit hic ꝙ nõ: quia illa verba ſunt intelligenda de ciuili mutuo, ex quo nõ obli⸗ gatur, niſi poſt bienmũ: ſed conſtitutio debet intelligi de mutuo naturali. Igitur ⁊c. Sed quid ſi inſtrumento ſunt alia verba, ſc; ⁊ ad conſiten dũ ſe mutuo recepiſſe, an do⸗ minus teneatur:⁊ dic n Hart. quod nonb: qꝛ debet in⸗ telligi de mutuo naturali: de his queſtionibus vide qð dixi in.j.pꝛedia.j.de acqui.poĩſ.ibi poſui opi.doc. Barto. querit bic quid ſit mutuum:⁊ dicit ⁊ ꝙ eſt cõtractus qui celebꝛatur datione vera, vel ſicta rei cſiſtentis in põde⸗ re, numero, vel menſura, ſub ſpe recipiendi tantumdẽ in genere ſuo: vt.l.cum quid.j. eo. Sed iſta diffinitio non vi detur bonac, niſi addatur, ſc; eiuſdem qualitatis ⁊ boni-⸗ tatis:vt pꝛobatur j. eo.l.cum quid. ⁊ inſti. quib. modis re contrab. obli...⁊ in..j.§.his quoq;. de act.⁊ obli.j. Ang. dicit in.d..ij.in pꝛin..eo.qꝙ mutuum eſt contractus„qui re contrabitur, cum ſpe recipiendi idem in genere. Sed iſta diffinitio non eſt vera:qꝛ eſt nimis generalis:qꝛ conti neret depoſitũ:q in depoſito interuenit res:⁊ interdum non eadem, ſed alia res reſtituitur: vt.. dies ſponſalioꝛũ. ꝛ.I. Lucius.j. depo. Et ſic patet, ꝙ contractus † depoſiti poteſt eſſe, cum datur aliquid ſub ſpe recipiendi idem in genere: vt. d.l. Lucius. z.l. dies ſponſalioꝛum. Item defi⸗ cit in iſta diffinitione id, qò deſicit in diffinitione Bar. yn de tene diffinitionẽ Bar. cum eo qð dixi. Bal. bic querit, an fructus qui percipiuntur ex monte Floꝛentie: etex monte Aenetiarum ſint licitid, necne?de quo per eum in l.hac edictali..j.de ſecun. nup.⁊ in.j. cunctos populos.C. de ſumma trini.⁊ Pet.de Anch.diſputauit iſtã queſtio- nem ⁊ tenuit, ꝙ ſint liciti, bic non ſunt alia. Summarium. 1& Ainum vetus, an ſit melius nouo: ⁊ an vnũ pꝛo alio reddi poſſit·nume.. 2 Taciti ⁊ expꝛeſſi eadem eſt diſpoſitito. 3 Contractus hoc habet, vt inter contrabẽtes id deductũ eſſe ſemper intelligatur, quod eſt de ipſius cõtractus na⸗ tura:licei inter ipſos dictum non fuerit. Mutui ſubſtantia eſt vtidem in genere reddatur eiuſ⸗ a dem bonitatis ⁊ qualitatis. Teſtes ſenioꝛes, an pꝛeferantur iunioꝛibus. Etas que ſit pꝛeferenda. Statuto ſtante ꝙ nullus poſſit eligi ad lecturam, niſi fue rit triginta ann.⁊ niſi fuerit doctoꝛ:poterit eligi valentiſ ſimus vir licet contra ſtatutum. 9 Deredes ſi ſint plures ſi vnuſquiſq; petit claues, debent ſtare penes ſenioꝛem. 10 Tacitum quando habeatur pꝛo expꝛeſſo:⁊ quando non. b ⁊ nu. 1u. vbi ponit queſtionẽ de abbate, qui dedit pꝛediũ cuidam doctoꝛi ⁊c. 12 Pꝛeſumptio qualiter ſit, ꝙ ab vtraq; parte fuerit actũ, non ꝙ babeatur pꝛo expꝛeſſo. 13 Locato tibi fundo pꝛo vna coꝛbe frumenti, pꝛeſumit᷑, ꝙ tu debeas mihi dare de illo, quod colligitur in pꝛedio. 14 Judex quando locat ſe cum aliqua poteſtate pꝛo. xxx. flo re. an pꝛeſumatur, ꝙ faciat adbuc ſibi expenſas. 15 Locata tibi domo, non facta mentione de pẽſione, videt̃, ꝙ debeas ſoluere ſᷣm conſuetudinem. c 16 Traditio in dubio in quam cauſam pꝛeſumatur facta. 17 Teſtes ſi dicant pecuniam numeratam, quid pꝛeſumat᷑- 18 Pꝛeſumptiue concludi an ſufficiat in libello: ⁊ quando pꝛeſumptio eſt pꝛobanda. vel ſaltem alleganda: 19 Pecunie vel alterius rei eſtimatio ſi mutata ſit poſt fa- ctum mutuum, an ſit reddenda reſpectu valoꝛis tẽpoꝛis quo mutuat: an vero quo reſtituitur: vide vſq; in finem vbi de aliquibus queſtionibus. — Quodtacite agit p ☛ Am quid. expꝛeſſo debet haberi: 7 tacite actum intelligit᷑: vt in eodẽ genere red 1 datur. b. d. C. † Hot. vinum vetus eſſe melius d nouo:⁊ ideo pꝛo veteri mutuato nõ eſſe nouũ reddendũ. qð limitat hic Bart.niſi ex tꝑe, ꝙ adiicit᷑ ſolutioni aliud inducatur: vt.l.firmo.. fi. quando dies leg. ced. ⁊. l. nec ſe⸗ mel.§. ſi habitationẽ. eo. tit. ¶ Secũdo no. ꝙ tacitia ex⸗ pꝛeſſi eadem eſt diſpoſitio. ¶ Tertio † no.ꝙ inter cõtra- bentes ſemper intelligit᷑ id, qò eſt de natura cõtractus:li 4 cet dictũ nõ ſit inter partes. C r Quarto no. ꝙ de ſubſtã⸗ tia mutui eſt, vt idem in genere reddat᷑ eiuſdẽ bonitatis ⁊ qualitatis. concoꝛ. inſti. eo.§.j.⁊.j. de act. ⁊ obli. ¹j.§.j. Et ratio eſt: qꝛ ſi redderet deterioꝛem videt ꝙ vellẽ iactare meũ:vt.l.cum de indebito.j. de pꝛob. qð non pꝛeſumitur. Quare aũt nõ põt reddi melius? dic ꝙ p̃ſumeret᷑ vſura, que non pꝛeſumit᷑ cõmiſſa:vt.l.merito.j.pꝛo ſoc.facit.l.ro 5 gaſti.j. eo. ¶ In gl. nouũ. Cy.⁊ † Pet.⁊ alij dcunt, ꝙ aut debitoꝛ vult reddere vinũ vetus:vt eſt mutuatũ in quali/ tate:⁊ tunc nõ poteſt. Aut vult reſtituere vetns eiuſdem bonitatis, ſed dinerſum in qualitate:⁊ tunc poteſt. ar. d.l. Paulus reſpondet.de ſol. Bar. hic dicit, ꝙ aut vult red dere vetus melius nouo:⁊ tunc poteſt:vt. l.vbi autem nõ apparet.j. de verb. obl. Aut vult reddere deterius nouo: ⁊ tune nõ poteſt.Et ratio:qꝛ nõ dʒz fieri cõditio creditoꝛis deterioꝛ:vt.d.i. Paulus reſpõdet.ꝛ hic in ſi Ande dic, ꝙ aut creditoꝛis poteſt aliquo modo intereſſe, ⁊ tunc ſit ve- ra opi. Bar.Nõ obſt.d.l. Paulus reſpõdet.ꝛ.j.fi.ã. de vſu ⁊ hab. Ad hoc reſpondet ⁊bene, ꝙ illud verbũ damnum accipit᷑ ꝓ diminutione patrunonij:vt..iij.ã. de dan. infec. Bar. hic ſubdit, quid ſit vinũ vetus in materia mutui tũc aut ſunt vinapotẽtia durare:⁊ tũc ſit vetus vltra an⸗ num:vt.l. vinum.j. de vino lega. Aut non durat multũ: et tũc dicitur vetus, quando eſt factum clarũ. arg.l.legatis. in ſi. de lega.iij.Aut loquimur in alia materia:⁊ tũc illud e † 7 ¶ Barto. dicit bic, ꝙ nõꝛet iſta ſua opi.cõiter tenet per doct. limitat tamẽ in tribꝰ caſibꝰ, vt bic ꝑ Jaſ. ſl. col. Hiero. Chu. CQuod non. Iſta ſua opin. Bart. commu⸗ niter repꝛobat᷑ per doct. hic cũ concoꝛ de qui⸗ bus per Zlle⸗ xand.⁊ Jaſo. Hiero.Chu. ¶ Wona.tu te⸗ ne diffinitionẽ Bartol. quam aprꝛobant hic Zller. Socm et Jaſ.⁊ do. Phi⸗ lip. Dec. omiſſa ſuppletiõe Ra pha.? Roman. bic cui ipfi reſ⸗ pondent. Hiero. Cbu. ¶ Liciti.q.iſta multum diſpu⸗ tata eſt per do⸗ cto. tam theo⸗ logos, quam ca noniſtas. vide⸗ te tamẽ ſatis ad plenum p Ro⸗ dulphũ in trac. de vſur. vbi per viſj. chart. fina⸗ les eam exami⸗ nauit: ⁊ Tho⸗ mam de viol. in trac.quem fecit de monte pieta tis, quem repe⸗ ries in. v. volu. tract.diuerſoꝛũ doc.communis tamen opinio eſt, quod tales fructus ſunt li⸗ citi.⁊ ita conclu dit bic Bald. ⁊ in. Lj. de ſumma trini. vbi Jaſ. dicit banc com munem ad quẽ vos remitto ꝓ concoꝛdia. Hier. Cbu. — —, — 1 Piua — 2.— — G b 1 1 ———— 1 An V Uog 11 V 11 8 1 — 2 ————ʒ—ʒ—ꝛ— 2 2 2,, y:——— dicitur nouum, quod a patreſamil. appellatur. Aut non appellatur a patrefamila tunc attenditur cõſſ uetudo re⸗ gionis. Sed ſi conſuetudo non apparet:tunc dic, ꝙ illud quod eſt melius dicitur nouum: vtl.vetusj. de vino et oleo lega.de quo vide in.l.iubemus.C.de ero ga. mili. an. lib. xij. Et videtur hoc contra Bart.quihic loquitur quo ad materiam mutui. ¶ In ea.gl.ibi, ⁊ poteſt bic ſumi ar 6 gu.⁊c. Et ex hac no.ꝙ t ſi ſunt tres teſtes ſenioꝛes ex vna parte, ⁊ quatuoꝛ iuuenes ex alia, ⁊ cẽtrarij: ꝙ ſenioꝛibus 7 ſtatur. In ea. gl. in ſi. Richar. hic diſtinguit: q dum queritur, que etas ſit pꝛeferenda: dic aliquando ſenex conturbat ſenſus coꝛpoꝛeos:⁊ tunc reſpuitur:vt.l.cũ pꝛe⸗ toꝛ.S.de iudi.a⁊.l.cum quidam.de re iud. Pone exemplũ. Iuder quidem indicare debens, debet eſſe grauis: vnde eligitur index, eligetur ſenioꝛ tantummodo. Aliquãdo non conturbat ſenſus coꝛpoꝛeos:: tunc conſtat de ſciẽtia iuuenis ⁊ ſenioꝛis:⁊ tunc eligitur pꝛonectioꝛ: vt in aut. de mona.. fi. in.l.pꝛouidendum. C. de poſtu. Ande alibi di cit gloſſ.in.lj.de ann.ciui.lib.xj.qꝙ doctoꝛ iuuenis magne ſcientie debet pꝛeferri ſenioꝛi parue,vt patet per pꝛiuile- gia conceſſa volenti ſtudere per impera.⁊c. vt.lj. C. qui eta. vel pꝛofeſſio. lib.x.Et ratio:quia quanto iunioꝛes tan to perſpicatioꝛes:vt.l. Gallus.de lib.⁊ poſthu. ¶ Et hoc 3 facit ad queſtionem que fuit Padue:qꝛ ibi † ſtatutũ eſt, ꝙꝓ nullus poſſit eligi ad lecturã, niſi fuerit. xxx. ann.⁊ niſi fuerit doctoꝛ:⁊ certe fuit determinatum pꝛoquodã Flo⸗ rentino, qui fuit valentiſſimus, ꝙ non obſtaret tale ſiatu⸗ tum.Aliquando non conſtat, que ſit maioꝛis pꝛeciſ: ⁊ tũc dic vt..pꝛecipiunt.de edi.edic.⁊ l.vnus.in pꝛin.de queſt. Aut vtraq; etas eſt habilis ad perficiendum actum:et tunc ſenex pꝛefertur:vt.l.ſde fide inſtru.⁊ per Inn.in.c. j. de maio. ⁊ obed.⁊ in. l. j. de aqua quotid. ⁊ eſtiua. Ande ſtantibus paribus magis ſtatur ſeni. ¶ Ex quo infertur ad deciſionein multoꝛum. Pone pꝛimo, ꝙ † ſunt plures beredes, vnuſquiſq; petit claues: penes quem ſtabunt?⁊ dic qnod penes ſenioꝛem:vt.l.ſi que ſunt cautiones.5.fa⸗ mil. erciſ.⁊..fin.j. de fide inſtru.⁊ ſingu.eſt gloſſ.in dicta.j. ſi que ſunt cautiones.in.l.cum pater..pater clauibus.de lega. ij.⁊ per Bal.in.l.pꝛocura. de eden. ¶ Eœx quo infer⸗ tur in dicto.c.j.quod vbi conuocatio nõ eſt commiſſa ali⸗ cui canonico expꝛeſſe, quod pꝛeſumitur facta ſenioꝛi per ſupꝛa dicta. ¶ In gloſi. ſuper verbo, per cautio.ibi, imo contra debet. Iſta ſolutio eſt falſa: ideo tranſit ad regu- lam, que adbuc eſt falſa, per.l. Titius j. de verbo.oblig.⁊ 10 Ltriticum. eo. titu. Bart. pic diſtinguit † aut loquimur in C mutni, et iſta eſt veritas p bmomnes bic, licet Rapba. Fulg. ⸗ Rom̃. bic velint con⸗ trarium, quibꝰ reſpõdet bic.d. Allexand. Diero. Cbu. contractu, qui contrahitur verbis, aut re.’Dꝛumo caſu aut omittit illud, quod eſt de foꝛma contractus:⁊ tũc ha-⸗ betur pꝛo omiſſo:vt.d.l.quicquid..d.lj. eo.titu. Aut non omittitur illud, quod non eſt de ſubſtantia cõtractus: ſed eſt de ſubſtãtia facti:⁊ tunc agitur tacite ab vtraq;, quod omiſſum habeatur pꝛo expꝛeſſo: ⁊ tunc babetur pꝛo ex⸗ pꝛeſſo: vt.l.ita ſtipulatus. et dicta.l. triticum. Mut non poteſt pꝛobari, quod omiſſum babeatur pꝛo expꝛeſſo: ⁊ tunc habetur pꝛo omiſſo: vt.i.iij.ã. qui inſulam. de eo quod cer. loco.⁊.. inſulam. j. de verbo. obligationib. Aut non omittitur aliquid quod ſit de foꝛma, neq́; de ſubſtan tia contractus:⁊ tunc aut illud omiſſum, quod tacite at- tentatur, agebatur ab vna parte: ⁊tunc non habetur pꝛo expꝛeſſo:vt.j.ſi repetẽdi.de condic. ob cau..l.ſi maioꝛ. de tranſac.j.iij..quanqᷓ; de condic.ob cau. Pone exemplũ, dono decem vt habeas me alere:⁊ non expꝛeſſi:tunc iſta conditio habetur pꝛo omiſſa. Aut ꝙ tacite babeatur pꝛo expꝛeſſo ab vtraq; parte: tunc habetur pꝛo expꝛeſſo: vt ic. CEx bis infertur ad queſtionem pone, f ꝙ quidam abbas videns doc. nouellum dat ſibi pꝛedium nõ expꝛeſ⸗ Haliquo:atacite vt defenderet monaſterium:poſtmodũ monuſteriom indiguit aduocato:iſte aduocatus recuſa⸗ Asan defür repetere iſtud pꝛedinm: Guliel. de Cun. et 8 patrn ven er ſic per.l. qui tutelam. de teſta. tute. in.l. ter jegauit Srii.l.Heſennius. C. de nego. geſt. vbi pa⸗ er legauit tutoꝛi centum tacite, vt eſſ:iſte nõ vul eſſe tutoꝛ:an debeath a⸗e der tnitoeiſehS yhlg abere illa cẽtũ. Sed in veritate cõ- trarium eſt verũ. ⁊ pꝛobat᷑ ſicvhi G 1 ic:vbi 5 qui celebꝛantur volunt ſumus in cõtractibus/ ucele ate duoꝛum:⁊ tunc illud quodt eite agitur: habetur pꝛo omiſſo: vt·d.ſirn Na,oda⸗ „. 2 t. 2ʃ 6 ſumus in tali caſu:quia abbas de iebet⸗eiiſtabic jiti 9 dit pꝛedium ſubi aitione noneepꝛeſſa: ibi imputeturyt im d at Audo. Koma.in ſecundam.ff. veter.part. 12 13 ſed non obſt..qui tutela.quia loquimur in vltimis volun tatibus, aue dependet eæ voluntate vnius: ⁊ ſic illud 9d tacemus, habetur pꝛo eypꝛeſſo: vt.. inter veſtes. de auro ⁊ argen. lega. ⁊.l.in conditionibus. de condi.⁊ demonſtr vnde imputet ſibi ille abbas ex quo ita eligitur. li..ec verba.ſi menſoꝛ fal. mod.dixe. Jo. And. tenet hoc in rub. de pꝛeb. in Spe.⁊ in.c.ſi. de etate ⁊ quali. Gart. querit bic qualiter t pꝛeſumitur, ꝙ ab vtraq; parte fuerit actum, habeatur pꝛo expꝛeſſo:vnde dic ꝙ pꝛeſumitur, quando omittitur id, quod eſt de ſubſtantia contractuseyt bic. Item ratione conſuetudinis: vt.l. quod ſi nolit. g. ſi cõͤſue tos.j. de edi.edic.⁊.l.ſi fimta.in pꝛin.a. de damm. infec. ⁊1lj. S. in commiſſoꝛia.j. de lega. cõmiſ. ¶ Item ex pꝛefationi⸗/ bus: vt.l.item reſpondet.õ. Titia.j. de verb. obli. Item ſi pꝛobaretur alijs legitimis coniecturis: vt in.l.ſemper in ſtipulatio.de regu.iur. Item pꝛeſumitur ex vi relationis fiende ad contractum contrahendum:vt.l.triticum.j. de verb.oblig. Et pꝛobatur ex gl. in.l. quedam mulier. 3. de rei vend. Item ex iuris diſpoſitione: vt.l. continuus.. cũ ita. j. de verbo. oblig.⁊.l. domini pꝛedioꝛum.C.de agrica cenſ.lib. xij.vcʒ quando loco tibi fundum pꝛo coꝛbe vna frumenti, quod pꝛeſumitur actum, ꝙ tu debeas mipida re de illo frumento, quod colligitur in pꝛedio:non autem 14 de alio. Et ſic facit ad aliud, vc, quando † iudex locat ſe 15 cum aliquo poteſtate pꝛo.xxt. fioꝛe. an pꝛeſumatur ꝙ fa ciat adbuc ſibi erpenſas: ⁊ certe ſic, ſm Barto. in.ſuper creandis. C. de iure fiſt lib. x. Et iſto modo facit ad aliud vcʒ, quãdo loco f tibi domũ, non facta mentione de pen- ſione:⁊ certe videt᷑,ꝙ debeas ſoluere ſᷣm cõſuetudinẽ:yt tenet Jo. And. in addi.in tit.de loca.in..⁊ ſic dubit ak de quo per Bar.in.l. antepej. de condic. indeb. ¶ In ea. gl ibi,ſed quid. hoc eſt verum, i ſit perſona coniuncta, per. mutuũ.j. de dona. inter vir. ⁊ vxo.⁊.l. Pꝛocula.j. de pꝛob⸗ ⁊ quod not.in.l.j. ⁊. l. alimenta. C. de nego. geſt. ⁊.. Heſen⸗ nius. Item intellige, quãdo ille, qui donat eſt diues ⁊ no bilis:⁊ ille cui donat᷑ eſt ignobilis ⁊ pauper:vt..ſedſiſu⸗ perat..his.de iudi.z⁊ facit gloſſ.in.l.vxoꝛi..ſi.de legat ij ¶ Item limitatur per.l.ſi vero non remunerancdi.. Pa pinianus. j. manda. ¶ In ea. gloſ.ibi.l. cum de indebito, omnes videntur tranſire cum gl. ſed non eſt magna vis: an ſit mutuum vel depoſitum.quia ſi eſt depoſitũ eſt ma⸗ gis pꝛiuilegiatum, q́; mutuum:vt..ſi hominẽ.. quoties, licet hic in dubio dicat, ꝙ non pꝛeſumitur nunqᷓ tranſla⸗ tum dominium per nota.in.l.credeñ.qui petan.tuto.ybi 16 per Cyn. Ande † dic qð aut pꝛecedit aliquis contractus de cuius natura ſit tranſlatio dominij:⁊ dominium cenſe tur tranſlatum.Et hoc pꝛobatur per.l.tacitum.de verb. oblig.coniuncta gloſ.ꝛ pꝛobatur per gloſ.in.l.quedã mu lier. de rei vendi.. l. minus inſtructus. C. de acquirẽ. poſſ. Aut nullus contractus pꝛecedit:⁊ tunc aut quantitas eſt parua:⁊ tunc pꝛeſumitur donum. aut quantitas eſt ma- gna:z⁊ tunc, aut illa pecunia fuit ſoluta, ſine data in ſaccu- lo ſigillato: ⁊ tunc pꝛeſumitur depoſitum pꝛopter quali⸗ tes, quas habet in ſe conuentio, per. l. naturalis. ꝗ. at cum do.de pꝛeſcrip.verb.⁊ eſt gl.in.l.hec venditio..huius nu meri.j. de actio. empti. Pꝛobatur in.l.non codicillum.de teſta. ⁊.. illud..tractatur. j. de iure codic. vbi quis pꝛeſu- mitur feciſſe teſtamentum, nõ autem codicillum, pꝛopter qualitatem contractus.⁊ita ſi fuit data in ſacculo ſigilla⸗ to, eſt depoſitum: non autem mutuum pꝛopter qualitatẽ facti.Aut iſta pecunia eſt in numero:⁊ tũc doct.videntur dicere, ꝙ iſte fuit contractus mutuia: ſed contrarium eſt per. l. nunqᷓ; nudaj. de acqui.rer. domi. Quia traditio nu da non eſt ſufficiens ad tranſlationem domini:vt ibi. Ct dico ꝙ erit contractus innominatus, per regulam in.jſ gratuitam.j. de pꝛeſcript.⁊ lj. de eſtima.vbi ſi dubitatur de contractu, ſemper pꝛeſumitur contractus innomina- 17 tus. Ande t dicit Barto. ꝙ ſi teſtes dicant, ꝙ numerata fuit pecunia:quod tale eſt mutuum, non autem donum. 18 Ande facit ad t alind. Pone quidam libellans dicit di⸗ co quod numeraui ei tãtam pecuniam, quam negat mibi dare:qꝛ peto ipſum mibi condẽnari.Certũ eſt, ꝙ pꝛobat iſte libellus pꝛeſumptiue: vt.l.omnes.. Lucius. de his que in fraud.credi.contrarium tamen eſt, per. l.ſi adulte- rium cum inceſtu.g.idem Pollioni.j. de adul. ¶ Ex his not.quod pꝛeſumptio que eſt pꝛo me, debet allegari per me. boc etiam tenet Bal.in. l. quicunq;. C. de ſeruis ſue maxolenasenid drundarmme 9 ontasiudnſag dacarsarguunepo thienszelbarg Giciraetrs gertur unyaniaynuhunn feanur urweshiern. dnkochterGlntgereun düſcemlgerunelbern Tidebinbertinmo. aumCRrdrden, Nireatmnerenadtg ACErgonrenm deLergloſnennoe WWe nnſ 65. tareclii — — — 2— — 4 ᷑ S —— . — — — =ä=—C— ——— —— — —-z —— 5 —— —— ——— — ⸗ —— ——— —-— mprocai ctumq tndehant iitur in preciona auando tiutagt t. foꝛe.an preſomatrt rte ſie Pm Partoin digo mococte Mfacta mentionen, oluere öm cöſtennt de loca in gaſſdit econdic.indeb,ſ ſit perſona coninnch, vro al.Pꝛoculaja- C.·de nego geſt l lle, qui donat eſtdins bilis pauper:vtlit MNin.yxonn g.fidein onon remuneranci Doſiibi.lcum de int gl ſed non eſt mag quiaſi eſt depoſtti xtſi bominẽ. pꝛeſumitur nunq; creden. quipetana Necedit aliquis oyta ddominij.rdominume atur per taatumde m atur pergwlin.quec m nſtrucnseacqviräpeſ ecitatuncautquanttas num. ant qpandtesedn nit ſolota iwe daainſa ar depoſtam poptefc tio per1netträls ſa n. bec vendtoſbul gtur in.non ocll- iure codit vbi quis; autem codieilum fuit data in ſaccloſ nutuum pꝛopter Gu- gero:⁊ tũcdoctill nutuis: ſech contran jatract er. dol Frti ationem— 1g. ver res natus, p 8— nnof tur contractus mnn Si certum petatur. 8 ſecus autem ſi ex facto alterius. Item illud quod dicit de libello, intellige quando pꝛeſumptio reſultat ex facto alterius: quia pꝛobat tunc pꝛeſumptiue, etiam ſi non allegetur talis pꝛeſumptio: ſecus ſi eypedit facto: quia tunc non pꝛeſumitur niſi allegetur pꝛobetur. Et limita, quod quoties ad hoc, vt pꝛocedat libellus eſt neceſſe ali- quid allegare: ſufficit ex concluſione pꝛeſumi, vt tenet Cyn. in. l. edita. C. de edendo. ⁊ Bartol. in.l. Aurelius.§. Stichum.de liber. lega. ⁊ ita ſufficit in caſu noſtro, quod reſultet pꝛeſumptio ex concluſione: quia ex eo quod pe- to cõdemnari,pꝛeſumitur quod mutuaui. C Pꝛeterea: licet iſta pꝛeſumptio non reſultet ex narratione:attamen ſufficit, quod reſultet ex ipſa concluſione adeo, quod ſi narratio non ſit idonea, ⁊ concluſio eſt idonea: valet libel⸗ lus:vt Innocen.tenet in cap.ſuper literis.de reſcriptis. ⁊ Bald.in. l.ij.de petitio. heredita. quia inſpicitur conclu- ſio, non autem narratio. CEt ex bis concludo contra a Bartol. ⁊ non obſtat ille.. Polioni. quia ibi non erat ne⸗ ceſſe allegare erroꝛem:vt dicit textus: quia non pꝛeſumi tur erroꝛ,niſi pars alleget. Et pꝛo intelligentia vide ca- ſum. Pone quod quidam pupillus contraxit matrimo⸗ nium cum collaterali ſua: poſtea allegat erroꝛem. Nam tunc allegando iſtum erroꝛem, excuſatur, vt ibi. Et ratio: quia eſt neceſſe allegare erroꝛem iuris: quia ex facto non pꝛeſumitur pꝛeſumptio iuris. Silimiter, ſi dico me excu- ſari:quia ſum conſanguinea: quia tunc pꝛeſumitur debe- re ſcire:vt.l.de tutela.de in integ.reſtit. Sed pꝛeſumptio iuris non pꝛeſumitur ex iſta narratione: fed debet alle- gari erroꝛ:alias nõ pꝛeſumeretur.Et ſic ſufficit libellum pꝛeſumptiue concludere. Item ſufficit pꝛeſumptiue ca⸗ ſum allegare. ¶ In glo. ſuper verbo, ⁊ bonitate. ibill. vi- tium.j. eo.vbi mutuaui tibi vinũ, quod valebat tempoꝛe dationis decem:⁊ nũc tempoꝛe reſtitutionis valebat ſex: quod poſſum:nec teneoꝛ reſarcire illud plus, quod vale- bat tempoꝛe mutui: vnde reſpondet gloſ.quod quedam 19 eſt bonitas intrinſeca, quedam extrinſeca. ¶ †Exiſta gl. doctoꝛes arguunt. Pone, quod tempoꝛe, quo mutuani tibi, floꝛenus valebat quatuoꝛ libꝛas: tempoꝛe, quo red⸗ didi valet tres: queritur an reddatur reſpectu valoꝛis tempoꝛis, quo mutuatur: an reſpectu tempoꝛis, quo re- ſtituitur: ooctoꝛes hic,⁊ in.l. Paulus. j. de ſolutio. dicũt, aut debitoꝛ ſoluit floꝛenum aureum eiuſdem bonitatis a eiuſdem lige:⁊ tunc liberatur ſine illo pluri, quo valebat: niſi debitoꝛ fuerit in moꝛa. Bald.bic tenet iſtam. ſed in.l. acceptam. C. de vſur. dicit, quod aut iſta mutatio fuit re⸗ pentina:⁊ tunc non cedit ad damnum debitoꝛis. Sinau- tem non fuit repentina:ſed fuit facta ex magno interual⸗ lo:tunc etiam ſi non fuit in moꝛa tenetur in illo, in quo va⸗ lebat tempoꝛe mutui.Et facit: quia quis non debet loeu⸗ pletari cum aliena iactura. Ita cõcludit in dicta.j. ſi acce- ptam licet hic ſequatur opinionem Bar.⁊ alioꝛum. Iſta mibi videtur contra caſum in.l.vinum.j. eod. vbi text. fa⸗ cit mentionem, an ante moꝛam fuerit facta mutatio: an poſt moꝛam.non ſit ibi mẽtio, an repentine, vel non. Igi⸗ tur ꝛc. vnde ſequoꝛ opinionem cõmunem.⁊ repꝛobo opi. Bal. ¶ Ex quo inferunt doc.pone, ꝙ non eſt mutata bo⸗ nitas extriuſeca:ſed intrinſeca, vt quia pecunia non eſt de itabono auro, velargento: vel quia ponderet minus, q́; Pꝛꝛus:queritur an debeat reddi pecunia mutuata ſᷣm bo nitatem, que erat illo tempoꝛe, quo mutuata fuit- Barto. dicit ꝙſipoteſt haberi antiqua pecunia, qualis erat illa, debet ſolui. Si autem non ſit: tunc poteſt folui eſtimatio: non autem illa noua pecunia deterioꝛata: vt bic per te⸗ xtum iſtum: vt..ſideicommiſſa..ſi quis ſeruo. cum ſimi⸗ libus. de lega.iij. ¶ Sed aliter concluditur in. d.l. Pau⸗ lus. de ſolutio.⁊m.ſ.quod teqj. eodem. quod aut illa pecu⸗ nia antiqua eſt in totum repꝛobata: quia non poſſet ex⸗ pendi:a tunc non debet ſolui illa, etiam ſi reperiatur: ſed eſtimatio:vt.l. eleganter.. ſi repꝛobos.j. de pignoꝛ. actio. Allegat cap.olim.de cenſi. Aut licet ſit facta pecunia no⸗ ua, ⁊ non eſt repꝛobata antiqua, ⁊ poteſt expendi: ⁊ tunc debes reddere in eadẽ qualitate ⁊ bonitate, per iſtũ text. in dicta.l.quod te.j. eodem. dicit aliter, quod ſi debitoꝛ non fuit in moꝛa tempoꝛe mutationis: tuncliberatur de⸗ bitoꝛ, ſi oluat pecuniam antiquam: licet ſic mutatio ſiat: quia non debet fieri in detrimentum ipſius debitoꝛis: ſ non fuit in moꝛa:vt dicta.l.quod te. ¶ Ael dic ſecundum Bald. quod aut vſus pecunie antique non eſt repꝛoba⸗ tus: ⁊ tunc non eſt dubium per iſtum text. Ant vius an⸗ tique pecunie eſt repꝛobatus: ⁊ tunc aut non ſolum ipſe vſus non eſt repꝛobatus: ſed non reperitur aliqua pecu⸗ nia antiqua:tunc ſoluitur eſtimatio: vt l.ideicommiſſa.. ſi quis.de legatis.iij.(Aut iſta pecunia antiqua licet repꝛobata, inuenitur: ⁊ tunc aut eſt repꝛobata ante mo⸗ ram debitoꝛis:⁊ in hoc fuerunt tres opiniones.Et pꝛi⸗ ma kuit Odofred.vt dicit Cyn.hic, qui dicit, quod ſolui debet eſtimatio, ſiue reperiatur, ſiue non: vt.l.eleganter. S.qui repꝛobosj.de pignoꝛa.actio. ¶ Alia fuit Petri, quod eo ipſo, quod eſt repꝛobata antiqua moneta, ⁊ꝛ vſus eins:non tenetur debitoꝛ, neq; de noua, neq; de antiqua: quia quando mutuo tibi, tuteneris ad genus ſubalter⸗ num.l. in ratione.. incerte. ad legem Fᷓalcid. Sed iſte de⸗ bitoꝛ, qui eſt obligatus ad iſtud genus ſubalternum, equiparatur ei, qui eſt obligatus ad certam ſpeciem: vn⸗ de ſicut ille, qui eſt obligatus ad certam ſpeciem: ⁊ ſpe⸗(Contra. vi⸗ cies pereat, non tenetur:vt. ſi certos. j. de verbo. obliga. ita ⁊ iſte obligatus ad genus ſubalternum. Quod autẽ pecunia cuius vſus ſit repꝛobatus ſit perempta: pꝛobat, quia illud dicitur perijſſe, cuius vſus mihi pꝛodeſſe non poteſt:vt.l. ſi conſtante.ũ.ſi vxoꝛ j. ſoluto matrim. Ter⸗ tia fuit opinio Bar.qui dicit, quod ſi repꝛobatus eſt vſus antique pecunie:⁊ tunc tenetur ad eſtimationem: vt cap. olim.⁊ cap.cum cano.extra de cenſibus. Aut de moneta antiqua reperiatur:⁊ eius curſus non eſt repꝛobatus: et poterit, et debebit de illa moneta antiqua ſolui. C Tu dic, quod ant quãdo vſus pecunie eſt repꝛobatus, ⁊ tem⸗ poꝛe repꝛobationis, non fui in moꝛa: ⁊ tunc liberoꝛ ſol⸗ uendo antiquam:vt eſt text.j.eodem.l.vinum. Mut tem- poꝛe quo repꝛobatur vſus pecunie, eram in moꝛa: tunc debet ſolui pecunie repꝛobate eſtimatio.⁊ ſic pꝛocedat opinio Barto. per textum in dicto. c. cum olim..c. cum cano.Nec obſtat opmio Petri: quia licet pereat vſus in foꝛma: attamen non pereat in materia: ergo ſequitur, quod debeo reddere ipſam pecuniam in foꝛma.argumẽ⸗ to.l. queſitum.. foꝛtaſſe.de legatis.iij. Non obſtat opimo Pet.quia intelligo illum..qui repꝛobos.quia debet in/ telligi pᷣm iſtum textum, ſcilicet ante moꝛam, vel poſt. Ael intellige aliter: quia loquitur de pecunia, que peccabat in materia: quia erat erea vel plũbea: bic ſecus. Bon ob- ſtat. c.cum olim.ꝛ.c.cum canonicis.extra de cenſib.vbi ſ vſus pecunie antique eſt impꝛobatus: teneris ſoluere eſtimationem, non facta mentione de diſtinctione. vnde dic ꝙ ibi debet ſieri diſtinctio. Ael dic, ꝙ non reperitur antiqua. Item quia pꝛedictam opinionem tenet Jo. An. in. c.quanto.de iureiur.⁊ ad hoc pꝛobandum allegat not. per Cyn.l. in minoꝛum. C. in quib. cauſs in integ.reſtitut. ¶ Secundo:quia ſicut creditoꝛ non cogitur recipere in alia foꝛma, ꝙᷓ; dederit: vt.J. Paulus reſpondet. ita econ⸗ uerſo nec debitoꝛ cogitur ſoluere in alia foꝛma, ¹ſi vertere- 20 tur damnum ſuum. ¶ Ex bis reſultat aliud.r Pone, ꝙ non debeo tibi decem ex cauſa mutui:ſed ex alia cauſa: pone quod tempoꝛe, quo fui grauatus, vtputa: quia ar- biter condemnauit vnam ex partibus ad centum poſt certum tempus petitur executio: cõtingit, quod tempo⸗ re quo fuit grauatus, fuit vna moneta: tempoꝛe autem executionis eſt alia:reſpectu cuius tempoꝛis debeat ſol ui: Bartol. hoc non tangit. Oldrad. conſuluit in quodam conſilio nu.xxxj.als.lvj. vel. vij.⁊ dicit, ꝙ debet dari in pe⸗ cunia, que currebat tempoꝛe ſententie late, per.¹.vxoꝛem. g. teſtamento. de lega.iij.⁊· per.. Kurelius.§. teſtamento. de liber. leg. C Item reſultat aliud. Pone quod tempo⸗ re, quo teſtatoꝛ legauit, crat vna moneta: tempoꝛe quo petitur legatum eſt alia: ⁊ tempoꝛe moꝛtis teſtantis eſt alia moneta. Qldrad. in ſuo coniilio. xxxj tenet quod de⸗ bet dari in pecunia, que currebat tempoꝛe, quo teſta⸗ toꝛ legauit, per pꝛedicta iura. C Item pone, quod ſta- tutum dicit, quod quicunq; commiſerit tale delictum, ſoluat centum. Pone quod tempoꝛe quo fuit factum ſta/ tutum, eſſetyna moneta:tempoꝛe autẽè quo incidit in ſta⸗ tutum erat alia moneta alius valoꝛis minoꝛis:vult ſolues re de ea moneta, que currit tempoꝛe, quo incidit in ſtatu⸗ tum:an erit audiendus?⁊ cuius tempoꝛis ſoluetur pecu⸗ nia:? Specul.in titulo, de obligatio.⁊ ſolutionib..ij.verſi. n. nõ tamen allegat aliquid:ſed dicit, quod debet ſolui ea de bic Alex.qui defendit Bart. cuius opin.cõi⸗ ter eſt appꝛoba ta ab impugna tione Romani, col.iij.in fi.circa quod non omit tas videre do. Pbilip. Deci. colũna penulti. Hiero.Chucb. —,= —Pium —,. 1 * — —* 1— V 71 aue mmlin Uog o 1 4 ¶ Poſuit. dic que currebat tempoꝛe quo fuit factum ſtatutum, vel eius eſtimatio.⁊ tenet Bal. ⁊ Specu.in..illud. C. de ſacroſanc. eccleſ.⁊ in.l.fina. C. de leg. Sed contrarium poſtea deter- minat, quod de eo tempoꝛe, quo committitur donenaui⸗ iſtud videtur ipſe ſequi:cum ſit vltima determinatio: 1 men falſum videtur hoc.Et pꝛimo: quia licet Sübinn ſt an ſtatutum equiparetur vltime voluntati, vel cõtraci 85 ⁊ Bartol poſuit a in. j. C. de his quibus vt indign. ie ſuus.F.ſed ⁊ alio.j.de h eredib. inſtituend. vnde dic us ſi equiparetur ſtatutum yltime voluntati:⁊ tune 1n 5. 5 citur tempus teſtamenti: vt dicta.l.vxoꝛi.ſ. te mind dra ⁊ tunc ſit vera opinio Specula. aut ipenegai Vre ctui: ⁊ tunc debet ſoluere de tempoꝛe comm 3 de icti. ¶ Ande quero de vna queſtione, de qua ddumht n. Bart.ybi.ð.⁊ in eodem in..ij.an ſcilicet vna pecunia poſſit ſolui pꝛo alia: Inon ſolum. 5f, Et pꝛimo ponit glo. in.lſi quis beeud dhe Solig. moꝛte. circa fin..⁊ ⁊ voluit ſentire in dicta.l. Paulus. C 3 An 3 conclu 5 pe. col. ã.de no., quod aut volo reddere pecuniam eiuſdem lige, ⁊ eiuſ⸗- ꝙ cõis ſentẽtia doc.eſt ꝙ equi/ paretur magis vltime volũtati qᷓᷓ cõtractui.ita oper.nunci.quẽ m qualitatis:⁊ tunc cogitur recipere, quia nullum dã⸗ ſequumt bi Jo. Aannanrn vt.l. Paulus reſpondet. Aut volo reddere de Imol. ⁊ mo⸗ in diuerſa materia ⁊ liga:⁊ tunc non poteſt. Fallit hoc in der.⁊ Roma. et duobus caſibus, niſi conſuetudo fuerit contraria. Se⸗ moder.in.l.iii. cunqdo fallit niſi iſta pecunia dcbeatur pꝛopter tributa, S. cato. de verb. yel collectam, vel pꝛeſtantias: vt eſt caſſ us in. lj. C. de ar⸗ obl j. að intelli gen. pꝛecio.libꝛo. x. qui eſt ſingnlaris. I Altimo reſtat, ge tamen, niſi quid quando mutuo tibi decem floꝛenos, ⁊ ſunt plures quo ad extẽſio- ſpecies floꝛenoꝛum:de qua pecunia debet ſolui? de hoc nem: quia in ſta dic vt in gloſſa in.l.ſemper in ſtipulationibus.j. de regul. tutis, cum ſint iuris.⁊ in. l.; munus.j. de legatis.iij. per Bart. in.l. Pau⸗ ſtricti iuris: vt lus reſpondet. Anton.in. c. ex parte.z in cap.quanto.ex- in.l.quicquid.j. tra de cenſi.⁊ in cap.olim. extra de iniurijs.⁊ in clementi⸗ de ver. obli. vbi na ſina. extra de cenſi.in alijs autem vide Bartol. in di⸗ Bart.ꝛ doct. ſit cta.l. Paulus. ſtricta litacpes tatio:in vltimis 1 vero voumta, Summarium.. bus ſit latiſſ. vt in ca. cum dile⸗ 1 α:incipale pꝛopoſitum eſt attendendum, non autẽ cti.⁊ꝛ ibi docto. quod ſequitur. extra de donat. 2 Contractu facto gratia vtriuſe q; licet dicatur quod te- Hiero.Chuch. neatur quis ſolum de dolo, zlata cuipa: Poc tamen eſt verum, quando celebꝛatur gratia vtriuſq; pꝛincipaliter: C Tenetur. ſecus ſi pꝛincipaliter gratia vnius, ⁊ ſecundario gratia cõmodatarius alterius. ⁊ nu.3. ſed quid quando, depono gratia tui, ⁊ ca- Depoſitariꝰ ad ſu foꝛtuito amitto depoſitum:nu. 4. quid teneatur⸗ 5 Statuto ſi caueatur ꝙ de bannitis non ſit facta mentio vVra doc. hic in concilio ſub pena:intelligitur quando pꝛincipaliter de de late ſubtilẽ eo ſit mentio:ſecus ſi pꝛincipaliter reſpectu reipublice, et Decin regula, ſecundario reſpectu banniti. cõtractus.j. de reg. iur. Hiero. 1 Ebuchal N3 quis nec cauſam. Chon tenek. 22 ¶ Si depoſitum fiat gratia recipientis ad ne eum ſpectat periculum. hoc dicit. C T Hota, dde q cũ iſta pꝛimo iuncta gloſ.pꝛincipale pꝛopoſitum attendendum, deciſione tranſ⸗ non quod ſequitur. Concoꝛd j. eodem.l. rogaſti. in pꝛinci⸗ eunt bic com⸗ pio.j. adllegem Rbod. de iactu.l.nauis aduerſo.C.de ex- veiite doefe ercitoꝛ.j. g. non autem ex omnij.ſi poſſeſſionem. 5 pꝛin⸗ 4 cipio. j. i. 24 j.. ius. et. l.. j. de millbus facien⸗ pio. j. mandati. ꝛ.j. depoſi.l. j.7. Domponius. et. l.j.j 2 authoꝛita. 1. 6⸗ tibus ad regu⸗ eita. tutoꝛum. ⁊ inducetur ad qneſtionem. CrS G cundo nota ſingulariter, ꝙlicet dicatur, ꝙ in contractu Haſtande— facto gratia vtriuſq;, teneatur quis ſolum de dolo⁊ lata per duas dam uihakvt.jcommodaJlſi vt certo..nunc videndum.cum 0 1—. multas queſtio milibus.tamen hoc eſt vei um:quando contractus cele⸗ atur gratia vtriuſc; pꝛincipaliter: ſecus ſi pꝛincipali Hpie konbritß er gratia vnius, ſed dunaaio gratia alterius:vt hic eſt 1 3 caſus. CIn gloſſa ſuper verbo, periculo. rRota ſingula⸗ reis limitationem ad dictam.iiſi vt certo..nunc viden⸗ da nenaregnds dquod vbi contractus celebꝛatur gra⸗ Sed inn T. quod tunc venit ſolum dolus ⁊ lata culpa. ud verum eſt quando fit pꝛincipaliter gratia eincipaliter gratia vnius, et ſe⸗ 4 cundario gratiaalterins. e Bal Ses ee ere eee duas opiniones: communiter ta- 3on. ſed Petr. ⁊ Altramonta. te⸗ ratio: quia depoſitum ſit gratia 3. udo. Roma, in ſecundam.ff. veter. part. mutui ab eo, qui depoſnit, vt efficeretur mutuum Sf tem ſit gratia mutui,debet ſapere naturam mutuf. Wi⸗ eum.S.qui iniuriarum. 3. ſi quis cautionib. Inde danf auod demutuotenetur: quia genus perirenonpatonnn l.incendium.C.ſi certum peta. Sed Bartol tenet centra rium multis rationibus. Sed aliter pꝛobo. ndecert di eſt quod commodatum ſit tãtum gratia commodatan b Sec certum eſt, quod cum cõmodatarius non tenetn de caſu foꝛtuito: vt.l.ſi yt certo.§. nunc videndum 8 idem in depoſito. Non obſtat argumen. vltimum: quisn lud verum vbi depoſitum eſſet factum ad ſpecien: ſen autem, ſi dediſſet ad pecuniam numeratam: quia tin periculum ſpectaret ad depoſitarium:vt.l. dies ponſa lioꝛum.a.l. Lucius. 5.jj. depoſiti. Ande adu ertendum quod iſte opiniones poſſunt concoꝛdari. Aut iſtud depo ſitum eſt factũ in numero:⁊ ſic in genere:⁊ tunc quia 7, ticipat de natura mutui:⁊ tunc tenetur. argumento lin, terdum.C.ſi certum petatur.z iſto modo ſit ſalua opinio Joan. Si autem fuit pecunia in ſpecie:vt in ſacculo,atic ſpectat ad deponentem de caſu foꝛtuito: vt.l.ſi vt certo. nunc videndum. jſcommodati. Sic in pꝛopoſito: quiade poſitum ſit gratia ipus depoſitarij. C Iſte textus fuit 5 inductus per Jacob. Butr. ad talem queſtionem f ſtatu to cauetur, ꝙ de bannitis non fiat harengatio vel mentio in concilio:ſed quidam harengauit de quodam bannito. cum volebant mittere aliquem ambaſiatoꝛem: nunquiq teneatur:⁊ certe non: quia pꝛincipaliter iit iſta harenga tio ratione ⁊ vtilitate reipublice: ⁊ non pꝛincipaliter ra c tione banniti.⁊ ideo nõctenetur per iſtum textum, ꝛper lj. idem Pomponius. j. depoſiti. ⁊ idem ſi ratione he⸗ ceſſitatis aliquid fieri non poteſt, ſm quod yult Balaiin l. diuus. 3. de petitio. heredi. Summarium.. 18. Contractus ſinito tempoꝛe, effectus ipfius finitur, 2 Fructus ſeminati per colonum in fundo ſinito tempoꝛe conductionis, non poſſunt per eum recolligi. 3 Aſpoꝛtatum impetu fluminis, condici poteſt. nam tranſ poꝛtatio fluminis non eſt cauſa tollende pꝛopꝛietatis. 4 Res vbi condicitur: que ſint conſyderanda. 3KR Si i.A ture, aut amale §. 3Res Plgnoꝛi. 55 poſſeſſoꝛe, res condici poteſt. hoc dicit. ¶ Ael ſic, ſi res mea ad ali- quem peruenit cum cauſa, ea finita agere poſſum ad eam repetendam: et fructus ſine cauſa perceptos con- dictione furtiua ⁊ condictione generali petere poſſum. 1 boc dicit. CMota pꝛimo, quod finito tempoꝛe contra⸗ ctus ipſius, effectus contractus finitur.(Secundo no- 2 ta, † quod fructus ſeminati per colonum in fundo ſinito tempoꝛe conductionis, non poſſunt recolligi. concoꝛdat infra de furtis.l.ſi ſeruus.in.. locati.⁊ eodem titulo.l.in⸗ 3 ſiciando..ſina. C Tertio nota, t aſpoꝛtatum impetu fluminis condici poſſe: quod tamen intellige pex.. pꝛeterea.inſtitu. de rerum diuiſio. ¶ Nota, quod tranſ⸗ poꝛtatio fluminis non eſt cauſa tollende pꝛopꝛietatis. concoꝛd.dictus..ij.j.de damno infecto.licet ſit cauſa tol lende poſſeſſionis:vt.l.iij.. Labeo.j. de acquir.poſſeſſio. ¶ In glo. j.⁊ pꝛo introitu oppo.de..ſic itaq;.inſtitut.de actionibus.quia condictione agitur ad ſibi dandum:ſed bec res erat ſua: ergo ſibi dari non poteſt. Quia quod meum eſt ꝛc.vt inſtit. de leg. g. ſi res. Huius timoꝛe eſt ſu⸗ cta gloſſa.Et pꝛo declaratione dic, quod iſte.. non viqc⸗- tur bene ſituatus:quia leges debent eſſe ſituate ſub con gruis titulis: vt. l.ij. 6. de ſtatu homin. Sed iſte.õ.tractit de condictione furtiua, de qua materia nõ tractaturbie: ergo debuit poni.j.de condictio. furtiua. Sed doctoꝛes dicunt, quod datur condictio generalis. In eadem gloſ. in fine. Bartol. hic dicit, quod quotieſcunq; res con- dicitur conſyderanda ſunt duo, ſcilicet vnum expartes- gentis:⁊ hoc modo iſte cõdicit ratione dominij:⁊ ideo di citur condicere rem:⁊ tunc vera ſit opinio doct. Tnanan videtur condictio. Si vero loquantur ey parte rei: tuci vera gl. vcʒ, quia videtur intentare reſpectu poſſeſſionis. ⁊ ita loquitur.l.ij. de condic.tritic.ita concotd. Partol, 1 G0 ndwöm nraiwm Anddenähafntan üirmä whe dmnideonyetdan ttrrntrnrienrpers tur geunpanetg tn(Turorauceg. tinlbebeonrazoneſcn ranrarwntantal giranrrirem mmer tnncm CNgolipen tadonsſciniondere trawanyReut dithaſtäene taixienttiöleezte ennanidiüei tiunrxſtt nmmanawiene tanernanminiur müdlützigi ftunr etänni De dritän Ratdeaöarh ice: ⁊ non pꝛinci Ancipan nerur per ſtumterm depoſtti idem ſ ran voteſt, pm quod pulty i. b narium. oꝛe effectus ipfus um in fundo initon reum recolligi Condici poteſt.nar atollende pꝛopiiet tonſyderanda. A(Afure a Ae ſcdei poſfeſa Ael ſic, ſi res mad ea finita agere poſim s ſine cauſogerceplos ne generaigetae golan zuod fintotampo c tus finitur. CSremnch ver colonumnuncot voſſunt recolligi ond- locati eodem ttud- ta, T aſpoꝛtatum i d tamen intellige ſio. Dota, quoct ſa tollende pꝛopii infecto.iicet ſita beojj.de acquir.m de ſtcitachiinlt gitur ad ſibidanci inon poteſt. Auu⸗ Si certum petatur. 9 „ ₰. libello dando:quia moꝛoſus ⁊ fur equiparantur:vt.l.in⸗ ter ſtipulantem.ſ. ſacram.j. de verb. obliga. Sed certum eſt, quod quedam ſpecialitas eſt in moꝛoſo: quia impoſ⸗ ſibilis petitio admittitur:vt.l.inter ſtipulantem.S. fi.⁊.l.ſi ſeruum.in pꝛincip.j.de verb. oblig. ergo ⁊ ſic in hoc caſu. Et ratio ſpecialitatis eſt:quia in odium furis ſunt plu/ res actiones competentes contra furem:vt reſtitutionis actio:⁊ actio dationis. Ande ita concludit, ꝙ poſſit con⸗ cludi ad rem dandam cõtra furem:credo. Sed quod iſta opinio, non ſit vera, imo ſit opinio glo. in dicto. ĩ. ſic itaq;. a.l.cum putarem..ſi. j.de condict.indebi.Et ratio: quia duo ſpecialia non poſſunt ⁊c.ſed hec ſunt duo ſpecialia: igitur ⁊c.Et ꝙ ſint duo ſpecialia patet:quia pꝛimo eſt ad rem reſtituẽdam.Secundo quia impꝛopꝛie quis agit ad rem dandam contra furem. C Pꝛeterea aliquid ſpecia/ le non debet induci ſine cauſa:vt..i.ð.de conſtit.pꝛincip. Sed clarum eſt, quod hic eſt inductum ſine cauſa: quia domino competebat certi condictio. Item ⁊ actio ad re/ ſtituendum:⁊ ſic non ſpecialitatis cauſa. Non obſtat..ſic itaq;.quia reſponde:vt in glo.exponitur. dare, id eſt reſti tuere. ¶ Ande conclude, ꝙ aut eſt medium concluden⸗ di in libello contra bone ſideipoſſeſſoꝛem:⁊ tunc eſt age⸗ re contra rem dandam:vt.d.l.ij.j.de condict.tritica.Aut agitur contra furem:⁊ tunc datur ſiue agitur ad remre/ ſtituendam. ¶ In gloſ.ſuper verbo, voluntate. in ſi. Dic aut colonus ſcit ſibi non licere:⁊ tunc verum ſit, quod di⸗ cit iſte textus in.l. inſiciando..fi.j.de fur. aut non ſcit cer/ to:ſed putat ſibilicere fructuum collectionem:⁊ tunc eꝝ quo ipſe credit ſibi licere, iſta credibilitas ipſum ecuſat afurto:vt..j. in ſij. de ambi. licet non excuſet a rapina:vt inſtitu.vi bono.raptoꝛ..ſi tamen.facit.i.colonus.j.de iu⸗ reiuran. Aut colono licet colligere:ſed putat non licere: ⁊ tunc non committit furtum: vt.l.ſin. j. de crimi. expilate bered.⁊ l.falſus..qui alienum.j. de fur. e Summarium.. Debitor ſpeciei poſt moꝛam? ſuſtinet periculum in⸗ ernus. 2 Moꝛoſus vt quis efficiatur, que requirantur. 3 Paria ſunt poſſe, vel dolo deſinere poſſe. 4 Paria ſunt ſcire, ꝛſcire debere. 5 Debitor quatitatis, an ⁊ quãdo liberetur interitu ipſius quantitatis: ⁊ nu. 6. 7 Oblatio ſola, num ſufficiat:ꝛc. 3 Genere perempto; an pereat obligatio. 9 Specie perempta an ſoluatur obligatio: ⁊ nu. /10. 7.11. 12 Obligatio, re tertij facto perempta, quando perempta dicatur: 3 Debens aliquam rem inſpecie in diem, vel ſub cõditio⸗ ne, ⁊ꝛ illam occidam ante diem, vel conditionem, an libe⸗ retur ipſe debitoꝛ,vel an poſſit veniente die, vel condi⸗ tione conueniri. n4 Debitoꝛ ſpeciei an quando ſpecies perijt ante moꝛam, liberetur ipſo iure, vel ope exceptionis: 15 Moꝛa ſumitur multipliciter. 15 Moꝛa qualiter diffiniatur: ⁊ que ſit iuſta cauſa, que ex⸗ cuſat creditoꝛem nolle recipere debitum ſibi oblatum:et que ſit iuſta cauſa reſpectu debitoꝛis? nu. i7. 77 Interpellatio verbalis, quem effectum pꝛoducat: ⁊quid de interpellatione per incurſum diei:nu. 13. 19 Interitus an ⁊ quando cedat damno creditoꝛis, vel de⸗ bitoꝛis. 20 Depoſitarius, an ⁊ quando teneatur poſt moꝛã, vel nõ⸗ 21 Cauſa iuſta an excuſet a pena in compꝛomiſſo appoſita vel ne. 22 Difficultas, an ⁊ quando impediat moꝛam committi? 23 Difficultas, an impediat periurium committi: 24 Lata culpa que ſit: 1 25 Euentus conditionis, an conſtituat quem in moꝛa abſq; interpellatione? 26 Interpellatio ſola an ſufficiat ad conſtituendum quem in moꝛa: 27 Pꝛomiſit ſi quis dare omni anno vnũ par caponum, in 2 feſto ſancti Martini, an liberet᷑, ſi ſoluerit eos moꝛtuos:? — CrAd debitoꝛem ſpeciei 8 Aod te. pon moꝛam pertinet peri⸗ 8 5 culum interitus. hoc dicit m Bart. CMota uot t requirantur, ad quem conſtituendum in moꝛa. ¶ Secundo no.rquod paria ſunt poſſe, vel do⸗ lo deſinere poſſe dare.concoꝛd.j.de regul.iuris.l.parem. 4 1.I. quod ſi dolo. 5. de rei vendic. cum ſimilib. Ct Certio 5 not.ꝙ paria ſunt ſcire, ⁊ ſcire debere. de quo dic vt in glo. ¶tᷣ In gloſ.j. in pꝛinc. concludit gloſ.qꝙ; aut quis tenetur ad quantitatem:ꝛ⁊ tunc ſemper tenetur: aut ad genus:et idem.aut tenetur ad ſpeciem:⁊ tunc aut fuit in moꝛa, aut non ꝛc. Ande Bart. hic circa iſtud dicit, ſc; an ⁊ quando debetur quantitas, perempta quãtitate liberetur? quod aut quantitas debetur reſpectu ſpecieicerte:⁊ tunc peri⸗/ mitur obligatio quãtitatis pꝛo certa ſpecie:vt.l.in naue. j.locati. ⁊.l. Titie textoꝛes. ũ. fina.j. de leg. j.⁊ facit melius l.quidam teſtamento..ſi tibi ſeruus.de legat.j.vbi lega⸗ tus erat mibi ſeruus:⁊ reſpectu huius legati eram gra⸗ uatus ad centum:iſte ſeruus moꝛitur: an tenear ad cen- tum: ⁊ certũ eſt ꝙ non. ¶ Aut quãtitas debetur ſimpli⸗ citer non reſpectu ſpeciei certe:⁊ tunc aut fuit factum pa ctum de periculo:⁊ tunc clarum eſt:vt.l.j.de nauti.fenoꝛe. aut de hoc nõ eſt conuẽtum:⁊ tũc aut iſta quantitas fuit oblata:⁊ creditoꝛ noluit recipere:⁊ perit ſine dolo ipſius debitoꝛis.⁊ tunc liberatur debitoꝛ:vt.l.qui decem.j.de ſo a ¶ Offferam. lutionib.aut non fuit oblata: ⁊ tunc ſemper tenetur:vt.l. incendium.C. eodem.ꝛ inſtit. eod..eius. Iſta diſtinctio eſt multum defectiua:licet omnes ſequãtur eam. ¶ An⸗ de dic t ſic in hoc caſu, quod quãtitas que debetur in ge- nere non poteſt perire:vt dicta.l.incendium. ¶ Fallit in quãtitate debita ratione ſpeciei certe:vt dicit Bar. Pꝛo quo facit.l.quidam teſtamento.ſ.ſi tibi ſeruus.de lega.j. CScdo limita:niſi quãtitas debeatur reſpectu ſpeciei, cuius ſolutione quis ſit liberatus:vt.l.hominem.j. mãda. ¶ Tertio limita, niſi reſpectu ipſius ſpeciei perempte pꝛecium tu habueris vere vel ficte:quoniam tunc tu ma- nes obligatus:vt.l. ſi pater..ſi. 3. de petitio.hereditatis. ¶ Item fallit illa regula: niſi illa talis quantitas fuerit oblata ipſi creditoꝛi nolẽti acceptare ⁊c.vt.j.ſi decem. de ſolut. ⁊ pꝛobatur foꝛtius in.j.ſi⁊ per emptoꝛem.. fina. de actio.empt. Noc verum niſi illa quatitas adbuc maneat: quia tunc tenetur:vt.j.ſed ſi poſt.6.de arbitr. hoc limita: niſi quantitas debeatur a republica officiali ſuo: puta ſi reſpublica obtulit, ⁊ noluit acceptare:quia liberatur etiã ſires extat:vt.xnulli. C. de re miii.anno.libꝛo. xij. Item b limita:niſi ipſe creditoꝛ ceſſaret eſſe in moꝛa: quia tunc adhuc teneretur:vt.l.ſemel moꝛa.j. ſolu. mat. Pꝛobatur in.l.illud.de commodo ⁊ pericu.rei vendi.⁊.j.ſi ſeruum.5. fina. de verbo. obliga. ¶Circa iſtud t querendum eſt de vno videlicet, an ſit neceſſe, ꝙ deponam: yel ſufficit, quod offeram ſimpliciter? Et pꝛimo videtur ꝙ deponere de⸗ beam, per.l. acceptam. C. de vſur. Sed contrarium eſt ve⸗ rius:quia ad hoc, vt liberer a quantitate ſufficit„ꝙ offe⸗ ram ², vt eſt caſus in.j.ſi debitoꝛ. de ſolutio. pm vnum ca⸗ ſum. ¶ Item fallit:niſi quantitas debeatur in ſpecie: nõ autem in genere:vtj. de verbo. obligatio.j.ſi certos. Sed quid b ſi quantitas in genere ſubalterno debita pereat facto publico:vt quia contingit, quod per ſtatutum ciui,/ tatis repꝛobata eſt iſta moneta: an liberetur debitoꝛ: yt⸗ B Adde quod ad boc vt oblatio liberet debito⸗ rem ⁊c.requiri⸗/ tur ꝙ fiat credi toꝛi congruo lo co ⁊ tẽpoꝛe de/ bito:vt in.l.ſi ſo luturus.in fine. de ſol j. de ſolu. ⁊in.l.ꝗ Rome. vbi etiam gloſ. Zllex.⁊ moder. j. de ver. oblig. ſᷣm Sali.bic in repet.quem ſe⸗ quũtur moder. Hieron.Cbuc. Sed quid. Adde ꝙ cõis ſententia eſt, non liberatur: imo ꝙ ſoluere teneat᷑ de pecu nia noua. Ita Bar. in.l. Pau lus.:.j. de ſolut. quẽ ſequuntur bic doc.cũ con/ coꝛ. de quibꝰ ꝑ Jaſ.col. vj. verſ. ſupꝛaſcriptaac. Hieron.Cbuc. ——— ——————— —.— — — * 7 N —— Hr. 1 1 ug at . — 10 Aquil in charta fina. uta ex pecunia que non expenditur. Bartol.ponit ⁊ va- hur nir Niis an dixit..co.l.cum quid.⁊ in.l.+ aulus re⸗ ſpondit.j. de ſolutio. de quo ibi vide.⁊ adde ibi, que not. Bar.de auro ⁊ argen.leg.l.aurum. ¶ In ead.glo.tnun/ quid perempto genere pereat obligatio? Bartol. aliter dicit, ꝙ aut eſt obligatio generis generaliſſimi, vt ouif⸗ nis in genere:aut generis ſubalterni. Pꝛimo caſu none dare peremptionem obligationis, per. d.l.in ſaiiena, in glol Fallit mi ill ſpecies generaliſſima ſit obliga⸗ ta:quia tunc liberatur:vt dicta.l.qui decem. C See 5 caſu aut perit ſolum vnum genus ſubalternum: vn qaua vnus ſeruus:⁊ tunc non liberatur: vt.l.ſi S nunſ au Pamphilum.jde ſolutio.⁊.l.in emptoꝛe. penul nne contraben. empt. Aut totum genus ſubalten 1 une it illa diſtinctio, que in debitoꝛe ſpeciei: qꝛ aut eſt in mo⸗ ra:⁊ tunc non liberatur. aut ante moꝛam pereunt: ⁊ tunc liberatur:vt dicta.l.ratione. ⁊ hic arguendo de debitoꝛe ſpeciei ad debitoꝛem generis ſubalterni: vt.l. ſi ex legati cauſa.j.de verbo. obligatio. ¶ Barto.de Salic. hic in re petitio. aliter diſtinxit. Aut eſt in moꝛa ante peremptio⸗/ nem creditoꝛ/aut debitoꝛ, aut neuter: pꝛimo caſu perem- pta ſpecie generis oblata, debitoꝛ liberatur: vt dicta.l. qui decem.j.de ſolut. Aut eſt in moꝛa debitoꝛ: tunc per⸗ empto genere, non perit obligatio:vt dicto.ã.incerte.ſed ille.õ. non bene facit. Sed iſta.l.hoc facit.z⁊.d.I.ſi ex legati cauſa. Aut neuter:⁊ tunc, aut eſt in obligatione genus ſubalternum:⁊ tunc ſi neuter eſt in moꝛa, ⁊pereat: debi⸗ toꝛ liberatur:vt dicto.g.incerte.aut debetur genus gene/ raliſſimum:a⁊ tunc aut perit totum genus generaliſſimũ, neq; ſupereſt facultas, neq; ſi pecies reduci poteſt per ge⸗ nerationem:vt in cane:⁊ tunc liberatur ipſe debitoꝛ: vt dicto..incerte.Aut ſupereſt ſpes reducẽdi illud genus. Pone quod debeam tibi ſeruum:omnes ſerui ſunt moꝛ⸗ tui, ⁊ remanſerunt liberi: certum eſt, quod iſtud poteſt reduci, vt puta per capturam:⁊ licet totum generaliſſi⸗ mum pereat: non tamen perit obligatio, per dictum. 5. incerti.F̊acit in argumen.l. Stichum, aut Pamphilum. j. de ſolutio. Nec obſt. quia quando pꝛomitto tibi ſeruum in genere, videoꝛ pꝛomittere de ſeruo viuente in pꝛeſenti: non autem in futuro:quia poſſum dare alium, qui non ſit tempoꝛe obligationis:vt.l.qui decem..ſi Stichum.j. de ſolutio. Nec obſt.illud:quia illa obligatio in qua conſyde⸗ ratur triſtis euentus hominis, non eſt valida: vt.l. inter ſtipulantem..ſacram.j. de verboꝛ.obligatio. Hic eſt tri⸗ ſtis euentus hominis:quia intellige illud verum, quãdo conſyderatur in ſpecie:ſecus autem in genere: quia tunc valet, vt pꝛobatur in.j. ſina. C. de pactis.⁊ in. c.ne captan- de. de conceſſio.pꝛebend. Item illud, quod multa licent in genere, que non licent iñ ſpecie: vt in cap. accedens.de pꝛebend.⁊ in.c.ſi ſacerdos. de officio iudi. t Sed quid ſi debetur aliquid in ſpecie, an ea perempta, ſoluat᷑ obli- gatio: Iſta glo.ſe expedit duobus verbis. Bart. hic ali⸗ ter dicit, quem ſequuntur omnes. Aut non ſolum debe⸗ tur vna ſpecies ſed plures alternatiue, ſiue coniunctiue: ⁊tunc ſipereat vna, non liberatur in alia: vt.l. Stichum, aut Pamphilum j. de ſolutio. z.l. in emptoꝛem..penult. ſ de contraben. emptio. Et facit: quia ſubalternata ſunt in obligatione:vt..ſi duo.j.de verbo.obligatio. ¶ Si ve⸗ ro pereunt duo ſubalternata:⁊ tunc dic vt in.d.l. Stichũ, aut Pampbilum. ⁊ dicta.l. ſi in emptione.õ. penulti. ut vna ſpecies eſt in obligatione:⁊ tũc aut iſte Stichus pe⸗ rit poſt moꝛam debitoꝛis:⁊ tunc ſemper eſt obligatus:vt hic. A ut iſta ſpecies ante moꝛam debitoꝛis perit: ⁊ tunc aut perit caſu foꝛiuito, ⁊ ſine culpa debitoꝛis: ⁊ tunc libe- ratur, vt hic. Aut perit facto hominis: ⁊ tunc aut perit facto debitoꝛis, aut facto creditoꝛis. Pꝛimo caſu aut oc⸗ ieüt ipſum iuſte: vt quia iuſte pereunt:⁊ tunc liberatur: A.qui ſeruumj de verboꝛ. obligationib. ⁊.I. quid ergo. vrbie eaun ſeruum. Secundo caſi u, tunc dicit, quod re⸗ allegauit: quia debuit allegare. i.legis Aquilie. 3. ad leg. Bart. de Salice. aliter dicit et melius. Aut res iſta erimit w9 1 4 ur 0. rum eſtperiuraſupra allegata Q5, noꝛam: tunc cla⸗ kan Wins Febltdeſs tunc aut perit ſine culpa debito⸗ ris vel caſu foꝛtuito:: tuncliberatur:yt. ſi beredi.. fina. 3. udo. Roma. in ſecundam. ffeveter.part. . arbitro.§. fina. j. de dolo. ſed male al. filiuſfamilias. 9. ſina. de legatis. j Aut perit facto ſ9 minis, nõ autem caſu foꝛtuito:⁊ tunc, aut perit fact ode⸗ bitoꝛis, aut creditoꝛis, aut tertij, aut facto fideiuſſoꝛis Pꝛimo caſu eſt vera diſtinctio Barto. per ſua iura Se, cundo caſu, quando perit de facto creditoꝛis· tunc peri⸗ mitur obligatio: quia ſtat per creditoꝛẽ quo minus ipſe tradat.⁊ hoc eſt verum, ſiue creditoꝛ occidat ante moꝛã ſiue poſt moꝛam:vt.l.legis Zlquilie. 3. ad legem Aquila Lquioperas. de dolo. ¶ Fallit ſi creditoꝛ iuſte peremiſ ſet, ſicut dicimus in debitoꝛe:vt.l. qui ſeruum.ffde verb obligationib. C Tertio caſu, quando facto tertijperit ⁊tunc aut perit facto tertij pꝛecedente culpa debitoiis. ⁊ tunc non liberatur:vt.l. arbitro.. fina. de dolo. ⁊..filiuſ familias.g. fina.⁊.l. ſi heredi.in fi.de legatis.j. Quarto caſu quando perimitur facto ſideinſſoꝛis: ⁊ tunc libera⸗ tur pꝛincipalis debitoꝛ:vt.5. de dolo.ſ.ſi fid eiuſſoꝛ. ⁊..mo⸗ ra rei.j.de verboꝛum obligationib. I In hoctamen dic. Alut iſte ſeruus perimitur poſt moꝛam debitoꝛis: atunc non liberatur fideiuſſoꝛ. aut ante moꝛam: ⁊tunc iibe, II ratur:vt ſ upꝛa dictum eſt. CSed quid t ſi debebam ſer⸗ uum in ſpecie:pone quod res perit, antequam eſſem in moꝛa:i ſciebam: nunquid tenear ad intereſſe, quamuis ſit perempta obligatio? dic quod ſi ſciebas iſtam perem⸗ pturam certiſſime:⁊ tunc ipſe teneris ad intereſſe, ex quo poteras pꝛouidere ⁊ aduiſare creditoꝛem: vt..per ſum⸗ ma, que in dolijs.ũ.fin.j.de pericu.⁊ commo. rei venciite. 12 Circa hoc reſtant duo dubia:pꝛimum, t an quando res eſt perempta facto tertij,perempta ſit obligatio:nũ quid teneatur iſte debitoꝛ cedere creditoꝛi illam actio⸗ nem, quã habet debitoꝛ? de quo in.l. Stichus. per Bart, ſ.de verbo. obligationib.⁊ per eundem in.l. ſcriptura. aq legem Zquil. t Secundo quid ſi debeo aliquam ſpe ciem in diem, vel ſub conditione: ⁊ illam occidam ante diem, vel conditionem:an liberetur ipſe debitoꝛ: velnuũ⸗ quid poſſit conueniri eueniente conditione, vel euentu diei: In hoc do. Bar. de Salice. multum ſe inuolnit:ſed dic ſic. Aliquando iſta ſpecies perit ante diem vel condi⸗ tionem ſine culpa ipſius debitoꝛis:⁊ tunc perimitur ob ligatio:vt dicta.l. Stichus certa die.Aut iſta ſpecies pe⸗ rit ante diem facto ipſius debitoꝛis: ⁊ tunc aut illa res perimitur iuſte:⁊ tunc liberatur: vt dicta.l.quid ergo,. beres.aut perimitur iniuſte. In hoc ſunt tres glo.coᷣtra rie:vna in.l.qui decẽ. S.qui ſatiſd. cog.que vult, ꝙ no libe⸗ retur, ſi non poteſt agere ante diem vel conditionẽ. Alia in.l. eum qui ita..fina.de verb.obligatio.ſe entit, quodiſte talis non liberetur, ſi occidit iniuſte: ⁊ quod poſſit con ueniri ante diem vel conditionem.Zllia..fina.ſi ex noxa. cauſa aga.dicit quod liberatur adeo, ꝙ; non poteſt con⸗ ueniri, etiam eueniente conditione. Ande dic, quod in ipſa conuentione eſt adiecta pena: puta ſi non ſit ſoluta ad talem diem ac. ⁊ tũc liberatur a re. Ita loquitur. d.iſi deceſſerit. Sed nunquid liberetur a pena: ⁊ tuncſ perit ſine culpa debitoꝛis/⁊ liberatur:vt.l.ſi homo moꝛtuus.de verboꝛum obligatio. Aut perit culpa ipſius debitoꝛis:⁊ tunc non liberatur.⁊ illa pena non poteſt peti ante con⸗ ditionem:vt.l.eum qui calendis.j.de verboꝛ.obligatio.et eum qui..homo fiſci.5.ſi quis cautionib.⁊ declara vt per Bartol.in dicta.l. homo moꝛtuus. Quare autem li⸗ beratur a re? dico quiavidetur voluiſſe ſubꝛogare in ſpe⸗ ciem penam adiectam: vt.l.obligationum fere.. fina. de actionib. ⁊ obligationib. Aliquando non eſt adiecta pe- na, ſed ſimpliciter: ⁊ tunc aut pꝛopter interitum ipſius ſpeciei purificatur conditio adiecta, ſiue ſubintellecta ipſi conditioni: ⁊ tunc non liberatur: vt dicta.l. eum qui ita..fina.j.de verboꝛum obligatio. Pone, quod debeo vnum hominem pure:⁊ alius pꝛomittit illum ſub cond tione: ⁊ tunc obligatio in ea intelligitur conditionalis: aut non verificatur ſtatim per occiſionem ſerui: tuncant pꝛopter peremptionem ſpeciei:⁊ tunc liberatur debitor, per dietam. l. eum.§. fina. Et ratio:quia adueniente con⸗ ditione non reperitur res, in qua eram obli gatus:ſed ha bet creditoꝛ actionem de dolo ad intereſſe:vt.l.ſi deiuſ⸗ ſoꝛ.. de dolo. in argumen.⁊.d.L. eum qui ita..fina.⁊ gloſ. eſt in dicta.l.ſi exlegati cauſa. Aut eſt debitoꝛ ad diem certam:⁊ tunc non liberatur etiam ſi eſt peremptus ante diem:quia ante diem eſt ſtatim oꝛta obligatio: vt de ver. obligat.lxcedere diem. Sed eſt caſus in dicta. Stiehn —₰2 tmertennalTün Awenmadan g woreiem neinerlcien Hciaminilesche tserſtenaroluneas nineg chenrli muupoketonmitt b Rleſtuaſneoene E rtikonnatbonad Pentboegalle mons fecigentaconmiſan, daxint lciof dulötrtenareühit etmſahetaizu nlencgarnge ſonchpattwhe ütnefen aätn daaixcaſtenge duutypyer og lleimodefn drhmuncorofrs lmunurn ueuitämsg aSantamagonſf eenlenze andem in ſerpu do quid ſi debec lütan ltione: illam cciin deretur pſedeblen nente concitione a Salicemultumſeinut jes perit ante diemſnt bitoꝛis: tuncperint rerta die. Aut ſſtaſen debitoꝛis: ⁊ tuncarf atur: vt dicta.quit .In bocſunt tresg atiſd. co S.que vultq tte diem vel conditi erb. obligatio ſenttm dit iniuſte: ⁊ quod poſt, ionem. Alial fufem ttur adeo, quy ,ur'ſan ditione. Cérckot qwodi ta pena:qaairaſt di ratur are. Jaoqubuna veretur a pena. nuncie tur:yt.Iſi bomomottui erit culpa pfius dedtn a non poteſt peti an is j de verboꝛ obligi nis cautionib.⁊ dels noꝛtuus. Quare au rvoluiſſe ſubꝛogarti bli gationum fere ſü uando non eſt adie tpropter interieum, adiecta, fiue ſubin- cratur: vt dictalan garioPone, guch pꝛomittttilumſihe⸗ intellisitur concti r occifionem ſeraim jei tunc lberumn, ratio:quia inug quaeramo 3 lii ttereſſervta, lo ad intereſt fu Si certum petcatur. 7 ¶ Poteſt t dici iuſta cauſa reſpectu ipſius debitoꝛis:vt certa die pꝛomiſſus. coniuncta gloſ.a contrario ſenſu. Et iſta fuerunt verba Bart. de Salice. ⁊ dicit quod non fuit dictum ab aliquo. Sed certe Bartol dixit iſtud in.l. moꝛa rei.j.de verboꝛum obligatio.in fi. CSed cadit aliud du- bium, Pone quod debeo bouem ad diem, qui perit ante diem: an autem poſſum conueniri ad coꝛium ⁊ coꝛ⸗ nua:? vide per Bartol.in dicta. l. Stichus certa die pꝛo⸗ 14 miſſus. C Sed † quid a quando perit ante moꝛam: an 4 15 liberetur debitoꝛ ipſo iure, vel ope exceptionis: In hoc dic, quod aut eſt perempta quantitas, que debebatur in genere: aut res que debebatur in ſpecie. Pꝛimo caſu li⸗ beratur ope exceptionis:vt.j.de conſtitu.pecu.l.ſi adeo. coniuncta gloſſa.j.de dolo.l.ſi opera creditoꝛis.⁊.l.inter⸗ dum.j.de verboꝛ.obligatio.⁊.d.l.qui decem.¶ Secundo caſu, id eſt quando in ſpecie certa:⁊ tũc liberatur ipſo iu- re:vt dicta.l.qui decem.verſicu.ſane.j. de ſolution. C In gloſ.ſuper verbo, detrimentum. Et pꝛemitte. † Pꝛimo quid ſit moꝛa?dic ſecundum, quod ſumi poteſt duplici/ ter: quia aliquando pꝛo babitatione: vt.l. ij. C. de incolis. libꝛo.xij. Aliquando pꝛo quolibet tempoꝛis tractu: vt in authent ſed lis. C. de tempo. appel.⁊ aliquando ponitur pꝛo delicto culpabili in delicto commiſſo. ⁊ in hoc dic ꝙ non poteſt dari certa ⁊ pꝛopꝛia diffinitio: vt.l. moꝛa.j. de vſuris. In hoc Altramonta. dicunt, quod moꝛa eſt cum quis legitime interpellatur ſciens, velſcire debens, tar- dat ſolutionem eius, quod debet. Ita dicunt Petr. de Bellapert. Jacob. de Rauen.: Cf. Et iſta non eſt bona: quia non eſt generalis:quia tantum cõpꝛebendit ex par⸗ te debitoꝛis:ſed moꝛa poteſt committi ex parte credito- ris:vt.l. qui decem.de ſolut. Item alia ratione:quia moꝛa oteſt committi abſq; eo quod interpelletur: vt.l. cura⸗ it.de act.emp..l. Julianus..offerre.j. de ac. emp. Sed Altramon. dicunt. ꝙ non poteſt committi ſine interpel⸗ latione: igitur ac. Pꝛeterea moꝛa poteſt committi ſi⸗ ne interpellatione, non ſolum in actionibus bone fidei: ſed etiam in illis, que habent inſtar bone fidei:vt in debi⸗ tis ex vltima voluntate:vt.l.in minoꝛum. C.in quib.cauſis in integ. reſtitu. z.l. Titia..ſuras.ff. de leg. ij. Pꝛeterea moꝛa poteſt committi etiam in fure ſine interpellatione: vt. Li.õ.rectiſſime.de vi ⁊ vi ar.⁊.l.in re furtiua. de condic. furti.ideo non eſt bona. ¶ Ande dic ⁊ melius fecundum Bart. b de Salice. †moꝛa eſt negligentia, ſiue culpabilis negligentia commiſſa in credito ſoluendo, aut in debito recipiendo.Eœt iſta eſt optima.⁊ꝛ patet: quia moꝛa non eſt aliud, ꝙᷓ; tardatio ⁊ culpabilis negligẽtia. Sed adde vnũ verbum ſcilicet, abſq́; iuſta canſa:quia interdũ iuſta cau⸗ ſa eſt nolle recipere.⁊ que ſit iuſta cauſa.j. dicetur. Et ex iſto verbo pendet totus effectus moꝛe: quia aliquando debitoꝛ offert, ⁊ creditoꝛ negligit:⁊ tunc non erit in moꝛa: quia iuſta cauſa. Et que ſit iuſta cauſa eſt multiplex. Ali⸗ quando pꝛopter incongruitatem tempoꝛis:⁊ tunc multi⸗ pliciter. MPꝛimo dic, vt in.l. noꝛe Romano. de fer. Econ⸗ uerſo, quando tu offers ante diem, in qua debes:vt..qui Rome.in pꝛincip.de verbo.obligatio.⁊ l. eum qui.alias, Labeonis. j. de annuis lega. Item ſi offeratur in loco in⸗ congruo:vt quia pꝛomiſiſti dare Rome:⁊ tu offers Flo⸗ rentie:ot. ſi ſoluturus.de ſolu.facit.l.creditoꝛ.ſecundum vnam lecturã.co.tit. ¶ Item ſi offers modo incongruo: ⁊iſte eſt duplex. Pꝛimo ſi offers pecuniam in ſacculo: quamtu debes mihi numerare, excuſatur. Et hoc tenet Bartol nl. um ſeruus. de conditio.⁊ demonſtratio. ⁊ in l.acceptam. C. de vſuris. vbi declarat gloſ. in authent᷑. ex pac. que dicit, an ſufficit oferre pecuniã in ſacculo: quia dicit ꝙ illud verum, quando numeraſſet coꝛam teſtibus. Si vero non numeraſſet coꝛam teſtibus:tunc dicitur ob⸗ latio incongruo modo:vt dicit Bartol.in.ol. ſi ſeruus. de vet boꝛum obligatio. Item ſi non offers totam, ſed par⸗ tem:vt.l.tutoꝛ.. Lucius j. de vſuris. ⁊.l. quidam eſtima⸗ uerunt j. ceo. Item ſi offers deterioꝛatam:vt.l. queſitum. S. ſin. j. de ſolutio.⁊ iſtis modis liberatur creditoꝛ a moꝛa. Quibus autem modis liberatur debitoꝛ, dicetur in ſe⸗ quenti lectione? Adde, quod etiam excuſatur credito: ſciicet quando debitum eſt alternatiuum, ꝛ non offertur alternatiue, ſed ſimpliciter: vt.l.qui Rome.. coberedes,. de verboꝛum obligatio. Roc intellige, quãdo eſt electio creditoꝛis:ſed vbi eſſet debitoꝛis:tũc ſuicit ſinplex ob⸗ latio.. ſtipulatus ſum Damam.j. de verboꝛum obligat. 12 19 10 quando non eſt facta interpellatio iuſta: quia tunc iuſta cauſa ipſum excuſat. Que ſint iuſte cauſe, dic vt.i.ſi quis ſolutioni.j.de vſuſcapio. Pꝛima quando eſt debitoꝛ in diem:⁊ fuit interpellatus ante diem:vt l. cum filius. 5. fin. j. de verboꝛ. obligatio. C Sed quid ſi fit interpellatio in tempoꝛe incongruo, pꝛo tempoꝛe congruo? de quo per Cyn.in.l. in minoꝛum. in quib. cauſis in integr. reſtit. non eſt neceſſar.⁊ per Bar.in dicta.l.cum filius..ſi. Item eſt iuſta cauſa excuſandi ignoꝛantiam: vt quia quis ſucceſſit alicui, vt quia peto ab berede decem: ⁊ ipſe dicit, quod ignoꝛat ipſum debere. Ita tenet hic Barto. in fin. idem in dicta.l.ſi ex legati cauſa.per textũ.l.ſi quis inficiatus.j. depoſiti.⁊ per clement᷑ in cauſa.de electio.de quo vide in I. non ſolum.§.moꝛte.j. de oper. noui nuncia. C Et pꝛedi⸗ cta t habent locum, quando quis conſtituitur per inter⸗ pellationem verbalem: ſed vbi per incurſum diei: tunc dic, quod dies expꝛeſſa in contractu interpellat pꝛo ho⸗ mine: vt.lmagnam. C. de contrahen. ⁊ commit.ſtipul.⁊.l. traiectitie.⸗.de illo.j.de actionib.⁊ obligatio. ¶ Bald.li⸗ mitat videlicet, quando eſt longum tempus:ſecus ſi bꝛe⸗ uiſſimum, in.l. ſi mihi ⁊ tibi.. ſeruos. de leg.iij.Si autem eſt ſubintellecta tacite, tunc adbuc vltimus dies termini interpellat pꝛo homine:vt eſt gloſ.in.j.moꝛte j.ſolu. ma⸗ trimo. Sed ego do caſum in.lj.H.exactio.C.de rei vxoꝛ. actio.¶ In glo.ſuder verbo, detrimẽtum.ibi, nec diſtin⸗ guitur. hic ſunt due opiniones:pꝛima Joan.alia Mart. quam ſequitur Aʒo. ⁊ pꝛo Joã. facit text.iſte:⁊ facit, quia vbilex non diſtinguit ⁊c.vt.l.de pꝛecio.3.de public.gloſ. repꝛobat iſtam opin. art hic. ⁊ in.l. moꝛa.j. ſolu. matri. ¶ Etad intellectum iſtius diuidenda eſt iſta queſtio in tria membꝛa. x Autloquimur in realibus: aut in perſo⸗ nalibus, que deſcendũt ex delicto. Aut in perſonalibus, que oꝛiuntur ex contractu, vel quaſi. Pꝛimo caſu:dic, aut ille qui eſt obligatus actione reali, ſemper fuit bone ñdei poſſeſſoꝛ:⁊ tunc licet creditoꝛ interpellet eum: tũc interi/ tus illius rei pertinet ad creditoꝛem:vt.l. item ſi verbera⸗ tum.g. ſina. eo.tit. ỹ allit niſi pereat apud bone fidei poſ⸗ ſeſſoꝛem ſua culpa:quia tunc tenetur:vt.l.non vtiq;.5.ſin. de rei vendicatio.⁊.l.item ſi verberatum.. fina.a contra⸗ a ¶ Sed quid. idem concludit hic Salic.col.v. in fi. verſ.ſecun⸗ dum dubium. rio ſenſu. ¶ Zlut ille qui tenetur actione reali ſemper eſt b ¶ Bar. de Sa male fidei poſſeſſoꝛ:⁊ tunc periculum interitus pertinet ad ipſum, ſiue ante moꝛam, ſiue poſt: vt. l. ita videndum. S.de petitio.heredita. ZAlliquando ille, qui conueni- tur a pꝛincipio eſt bone ſideiſed ex poſt facto eſt male fi⸗ dei:tunc aut licet ſuperueniat mala fides, babet iuſtam cauſam litigandi:ꝛ tunc de interitu non tenetur:vt nota- tur in. lj. in pꝛincipio.5.de rei vendicatio.vnde f illa res perit, pendente iudicio, debet abſolui a indicio: non au- tem condemnari in eſtimatione.¶ Si autem non babet iuſtam cauſam litigandi:⁊ tunc ſi eſt bone ſidei a pꝛinci⸗ pio licet ſuperueniat mala fides:tunc aut iſta res ſi reſti⸗ tuiſſet, periſſet penes te, ſicut penes me: ⁊ tunc non tene⸗ tur:vt dicta.l.item ſi verberatum.. fin. Si vero non erat peritura penes creditoꝛem:tunc tenetur: vt dicta.l. item ſi verberatum..ſfina.a contrarꝛo ſenſu. In ſecundo caſu, videlicet in actionibus perſonalibus. tunc dic, quod vbi poſſum conuenire te actione perſonali: generaliter ſemper teneturde interitu rei, ſiue pereat ante moꝛam, ſiue poſt: ſiue etiam peritura peneste creditoꝛem, ſiue non:vt.l.ſubtracto. C. defurtis.⁊.l.fi. C. de condict.furt.l.j. C. quod met.cauſa.⁊.lj..rectiſſime.⁊.l. penulti. de vi⁊ vi arma. et.l. fin. de condictio. ob cauſam. ¶ Fallit in tribus caſibus. Pꝛimus in.l.ſi cum exceptione.ę.quod ſi homo. quod met.cauſa.⁊ ibi vide. Miſi ille fur repurgauerit mo/ ram per oblationem:vt.l. per vim. j.de condi. fur. CSe⸗ cundo fallit, quando illud ex cauſa rapine, teneatur er cauſa commodati: vt. d.l.parui. In tertia queſtione, e videlicet an ille, qui poteſt conueniri actione perſonali oꝛiente ex contractu vel quaſi:in hoc dic, vna fuit opinio Marti.⁊ hanc ſecutus eſt Azo,⁊ tenet, quod poſt moꝛã tenetur: ſi vero periſſet eodem modo apud creditoꝛem: tunc non tenetur. Joan.tenet contrarium, a bãc ſequi⸗ tur glo.⁊ Nug.qui dicebat indiſtincte ſemper teneri per iura allegata in glo.⁊ hanc opinionemeſt ſecutus Bart Et pꝛo hoc allegat vnam rationem, fur ⁊ moꝛoſus equi⸗ parantur:vt.l. in re furtiua. C. de condi. furti.⁊..inter ſti⸗ 1 lic.qui quaſi de verbo adverbũ omnia hicdicta poſuit in euidẽ tialibus huius legis, quẽ vide. Hiero.Cbuch. ¶Joan tenet. hec opin. Jo. in debitoꝛe ex cõ⸗ tractu, tenetur magis commu niter ſᷣm docto. bic vt per glre. col. iiij. in fine. Hiero. Chuch. ——— 2 8 * — Piuu — 1 6 aun 1 99 1 pulantem..penulti.j.de verboꝛ. obli gatio. Sed clarum eſt, quod ſemper tenetur fur:vt dicto.§. rectiſſime. ergo ⁊ moꝛoſus.⁊ hanc ſequitur Bald.⁊ Angel. C Builiel. de Cuneo concoꝛdat opinio. Joan.ꝛ opin. Marti. iſto mo⸗ do. Aut loquimur in contractibus, qui contrabũtur gra tia debitoꝛis tantum, vel gratia vtriuſq;, vel gratia cre- ditoꝛis tantum. Pꝛimo caſu ſit vera opinio Joan. ꝛ in ſe⸗ cundo caſu:quia liberatur indiſtincte. Et pꝛobatur in.d. Lcum res. ẽ. fin. de legat. j. Tertio caſu, quando ſit gratia creditoꝛis tãtum, vt in depoſito.⁊ iſto caſu opinio Dar. ſit vera, videlicet, an periſſet penes creditoꝛem ⁊c. ⁊ pꝛo- batur per. o. ſi plures.. ina.jdepoſi. Et iſta fuit Pie BGuil.de Qun. Bart. refert ſimpliciter in.d.l.moꝛa.Et di⸗ cit ꝙ non eſt vera impliciter. Sed do. Bart. de Sali.ali⸗ ter dicit in repetitio. ⁊ dicit, ꝙ eſt falſa opinio Guil. quia ſemper tenetur/ ſiue ſit peritura ꝛc. vt..ſi in Aſia..fina.j. depo.per rationem glol.ſcilicet ꝙ tertius impeciens re⸗ ſtitutionem depoſititenetur indiſtincte de caſu:‚vt in au⸗ then. depo. g.j.vnde ſi tertius tenetur indiſtincte, quanto magis tenetur ille, apud quem eſt depoſita res, qui fallit ſidem. ¶ Pꝛeterea pꝛobatur hoc alio medio: quia foꝛ⸗ tioꝛ,⁊ magis impꝛobata eſt ipſius moꝛa depoſitarij, quã moꝛa alterius. Patet:quia cõuenitur in iudicio actione depoſiti:⁊ ſi conuincatur ipſe fit infamis:vt.l.i.de infa.⁊.l. furti.f.jco.titu. quod non eſt in alijs contractibus. Pꝛe/ terea patet:quia in actione depoſiti iuratur in litem:vt.l. .ſ. in depoſiti.j. depoſi. quod non eſt in alijs actionibus: yt.l. in actionibus.j. de in lit. iuran. vnde ſi ille, qui non eſt moꝛoſus tenetur, multo foꝛtius tenetur moꝛoſus. Item er rationeml.ſi in Aſia..fina. j. depoſſ. vbi etiam equi parat illos caſus. Sed vbi quis tenetur de re legata, ſiue nit peritura,ſiue non:dum tamen ſit in moꝛa:quia ſemper tenetur. Ergo tenetur de re debita ex contractu vel qua⸗ ſi:quia text.in.d.l.ſi in Aſia.g. fina. facit equiparationem de tribus caſibus, quos vide ibi. Pet.de Bellaperti. aliter dicit. concoꝛ. Aut res perit cõtracta moꝛa ex inter/ ellatione iudicis:⁊ tũc ſemper ſit vera opinio Joan.per exigitur.j. de dolo. Aut iſta res perit poſt moꝛam con⸗ tractam, ⁊per interpellationem partis:tunc ſit vera opi⸗ nio Marti. Sed iſta opinio eſt falſa.⁊ maxime per.l.cum res..fina.de lega.j.¶ Ang. in. d.l. nemo. g. j. de verboꝛ. obligatio.querit concoꝛ. Joan.⁊ Mart.quia aut iſta res perit caſu foꝛtuito:non autem naturaliter:⁊ tunc ſit vera opinio Jo.per iura ſua, ſcilicet ꝙ indiſtincte teneatur:vt d. l.ſi res..ſina.vbi beres tenetur ſiue perijſſet apud cre- ditoꝛem, ſiue non. Sed vbi perijſſet moꝛte naturali: tunc ſit vera opinio Marti.in.d.l.ſi plures..fina.j.de penis. Et dicit, ꝙ iſta fuit vera opinio ſua. Idem tenet in dicta l. item ſi verberatum.. fi. Sed iſta opinio eſt falſa: ⁊ pꝛo- batur quia fur ⁊ moꝛoſus equiparantur, vt in dictis iuri⸗ bus.Sed certũ eſt, ꝙ fur ſemper tenetur ſiue pereat na⸗ turaliter, ſiue foꝛtuito caſu: vt.l.pen. de vi ⁊ vi arma. Ita tenetur ⁊ moꝛoſus. Pꝛeterea eſt caſus contra eum:quia quo ad interitum rei equiparantur, ſcilicet an quid de⸗ beatur exvltima voluntate:an illud quod debetur ex cõ⸗ tractu, vel quaſi contractu, pereat:vt.l. apud Julianum. S. is quoq;j. de leg.j. Sed clarum, ꝙ vbi quis tenetur e vltima voluũtate, ſemper tenetur ſine pereat penes lega⸗ tarium/ ſiue non:quando eſt moꝛa:vt.d.l.cum res.5. fi.⁊.. iij.de vſufruc.leg.ergo eodem modo dicere debemus in debito ex contractu vel quaſi. ¶ Bal.hic tenet opinionẽ Pax.ſed in.d.l.nemo. in addi.tenet opinionem Jo. quam dicit fallere in duobus caſibus:⁊ pꝛimo in conſtituto:vt.l. ſi duo..j. de conſtit. pecu. Secundo in depoſito, per. l. ſi pluresj.depoſi. vnde dicit, ꝙ debet teneri opinio Guil. de Cu. ratio eſt.quia ſic fuiſſet peritura ⁊c.⁊ dicit ꝙ ra/ tio ſpecialitatis eſt: qꝛ depoſitum fit tãtum gratia ipfius deponemtismmon autẽ depoſitarij: ergo debemus fauere in dfiet ratio, quia ſemper dominium eſt pe⸗ perit w 35 dern vepoiti Sed clarum eſt, ꝙ res que Puntie 3 dneeper iculo ipſius domini: vt.I. que foꝛ⸗ ꝛegi Sedi 5 ct. Et iſtud tenet in. l. cum res..ſi. de J. Pimo non eſt bona pꝛopter rationes alle⸗ Lmds contra Ouil:de Cuneo.ꝛ reſponde ad..ſi plures. g. fi.j. depoſi. Quia ille depoſitarius habebat iuſtam cau⸗ ſam litigandi: yt quia beres deponentis agit contra de⸗ Poſitarium:quia tũc habet iuſtam cauſam litigandi:⁊ nõ Audo. Roma.in ſecundam.ff.veter.part. ſit iſta diſtinctio ibi, videlicet an perijſſet, ac. vnde poteſt ſaluari opinio Guil.⁊ Bal.vc, ꝙ habet locum quãdo nõ pabuit iuſtam cauſam litigãdi. Sed qᷓ;uis Bal. tranſeat cum opinione iſta. tamen nõ eſt vera:quia nunqᷓ tenetur depoſitarius de moꝛa:quia ſemper habet iuſtam cauſam litigandi. Sed iuſta cauſa excuſat a moꝛa: vt.l. ſciẽdum j de vſur. Sed gloſ.illius tex.a contrario vult contrarium, vcʒ, ꝙ ille nõ tenetur, ſi eodem modo fuiſſet peritura, nes creditoꝛem.quare gloſ.ibi,⁊ bic ſoluit alio modo vcz ꝙ ſubintelligatur dictio, maxime, vt. d.. ſi plures. ſ.fin 8 de penis.ꝛ ita debet intelligi, maxime. ¶ Ande cñ Qur 20 tur, tan depoſitarius teneatur poſt moꝛam, vel nõ: Aut depoſitarius vel beres habet iuſtam cauſam litigandi: tunc non tenetur de interitu: vt.d.. ſi plures.g.j facit.d item ſi verberatum..tamen.coniuncta l. vtiq;. Aut nec depoſitarius, neq; eius heres habuit iuſtam cauſam liti gandi:⁊ tunc ſemper tenetur de interitu:vt.d.l. ſi in Iſia S. fin.j. depoſi. Sed qualiter ſcit, an habet inſtam cauſam litigandi, vel ne? dic ꝙ non poteſt cadere niſi in beredem iſta iuſta cauſa litigandi:⁊ tũc habet locum illa diſtinctio an res ſit peritura:⁊ tunc tenetur: vt. d. j. ſi plures H.finz⸗ de pen. ¶ Nunc rreſtat videre an opinio Joã. iit vera yel non? Pꝛimo pꝛo opinione Jo. faciunt iura allegataper eum, ꝛopinio Marti.fundatur per iura allegata in gloſ. per eum. Et ꝙ iſta opinio ſit vera pꝛobatur. Certum eſſ ꝙ ſ illa res fuiſſet data creditoꝛi perijſſet, ſicut perijt pe⸗ nes debitoꝛem:ergo ſua non intereſt:vt.j. manda.lſi pꝛo⸗ curatoꝛ..mandati.⁊.J.ſi ſeruus.j. de condic.furt. facit 9d not. in.l. quoniam.§. illud. 6. ſi quis cau. ¶ SPꝛeterea, ſiin actionibus realibus in quibus habet plus iuris, iit iſta diſtinctio:ergo multo foꝛtius in actionibꝰ, in quibus ha⸗ bet minus iuris:vt in auth.multo magis.C. de ſacroſan. eccle. Patet:quia ſi ago reali, ago ad rem meam. Sedſ ago perſonali, ago ad rem, que nunqᷓ; fuit mea: ſed eſtfu- tura mea per dationem. ¶ Incõtrarium pꝛo parte Jo. faciunt iura, que ipſe allegat in glo. Alterius facit ĩſta L.z.l. ſi ex legati.j. de verb. oblig.vbi iura loquuntur indi ſtincte:ergo debent indiſtincte intelligi:vt.d.l.de pꝛecio. 3.de public. Pꝛobat᷑ ⁊ alijs rationibus. Pꝛimo quia cõ- tractus non debet claudicare:vt.l.diuerſis.in pꝛincip.de arbi.⁊..fi. C. de fruc.⁊ lit. expenſ. Sed clarum eſt, ꝙ ſi cre⸗ ditoꝛ ſit in moꝛa, non ſit iſta diſtinctio: vt. l. qui decem jde ſolu. ergo non debet fieri, quãdo moꝛa eſt in debitoꝛe. Fa cit.l.ſi pecuniam. 5. ſ.j. de condict. indeb.Et iſte text facit vlterius pꝛo do. Bar.de Sali.⁊ ita eſt caſus ſᷣm do. Bar. qui facit pꝛo eo.omnes doct.tenent opinionem Joan. et Bartol.in ſua repetitione ſolenni facta de iſta.ſ. Re⸗ ſtat reſpondere ad.ll. Marti.⁊ maxime ad.l.ſi plures.. fi.j.depo. vnde dic, vt. S. Ad.l. quod ſi cum ex cognitione. S.quod ſi heres.reſpondet. ⁊ ad. d. l. item ſi verberatũ.. fi.dic vt in glo.¶ Sed reſtat reſpõdere ad.l.ſi vebenda. S.ſi.j. ad leg. Rhod. de iactu.vbi vnus habens duas na⸗ ues, habuit aliquas res, vt tranſpoꝛtaret: ⁊ res perijt:an iſte teneatur: vnde dicit Juriſconſultus, ꝙ ſi debitoꝛ eſt in culpa, tenetur de hoc: ſi dominus poꝛtaſſet in alia na⸗ ui, non fuiſſet peritura ⁊c.vnde dic, quod ibi nõ pꝛecedit moꝛa, ſed pꝛecedit culpa: quia magna eſt differẽtia inter culpam ⁊ moꝛam:Vvt.l.⁊ in totum.j. de impen. in reb. dota. ¶Reſtat reſpondere ad illud, quod deſinebat intereſſe creditoꝛis ⁊c.quidam moderni in boc diſtinguunt. Zlut illa res ſi fuiſſet data ipſi creditoꝛi, anteq́; perijſſet, non fuiſſet peritura, ſi voluiſſet:⁊ tunc teneret᷑ debitoꝛ, vt in- telligunt omnia iura allegata per Joan.⁊ꝛ maxime in di⸗ cta.l.cum res..ſi.de lega.j.Aut licet res fuiſſet data cre/ ditoꝛi de neceſſitate pꝛeciſa, fuiſſet peritura penes credi- toꝛem:⁊ tunc ſit vera opinio Mar.a dicit, quod alio mo- do non poteſt ſaluari opinio Marti. Pone ꝙ ſeruwveſt legatus eum hoc, quod non poſſim ipſum alienarelegꝰ- tarius interpellat beredem:heres non dat:perit iſteſer/ unus, an teneatur: ⁊ certe non: quia iſte legatarius nõpo- tuiſſet alienare iſtum ſeruum. EÆgo iſtã opinionem pꝛo⸗ bo duobus modis.Et pꝛimo per rationẽ allegatam, ſcj licet pꝛo Marti.videlicet aut intereſt creditoꝛis rei, per tex.in. d.l.ſi pꝛocuratoꝛ..mandaui.⁊ per Cy.in.l.compa⸗ randas.C.mãda.vbi examinat iſtud bꝛocardum, vc, an ſine intereſſe quis poſſit agere? ¶ Pꝛeterea ſi ceſſat in/ tereſſe,⁊ dicit quis, qdò tibi nõ pꝛodeſſet, ⁊ ſibi noenn rut 4 7 ¹ d ylle a 1o,cd üi⸗ rin zrpatnatbgene uncnetgedn direu CNdo rürimgaad dijanſcpattds nledfiewdshi fincnenptdd udaticibeten dmaumſonmi aſitemiuraan utiehlgarinecf meamommitinch ldekg Ponecg wmiermenonhebe rendemaa(hycts taadifeatasgaeehe Käſatenlaneie metwisdffegkes demmſdenena ſderxmajalnand däsenorncrähde reis neſanprre nslläſdn Tertusgperrnet Ouhfi dife daunnriamgpinon Recenrarim eane ſs rationibus. Pin are: vt. dinerfs in penſ. Sed clarumti diſtinctio yt Lquid zuãdo moꝛaeſtindel ondict indeb Etiſten ali.⁊ ita eſt caſus fmal t tenent opinioyem a ſolenni facts deſtaC) rti.: maxime adlſoles Lquod„icun q ogiido .1 2d. d.litm rerderi treſpõdereatliitha ybi vnus habens dlai ranſpoꝛtaret irespmm riſconſulkus, ꝙſidan ominus poꝛtaſſet ini ſe oic, qnoc ibinõpi magnaſt differẽtiu m j de impen inre 4, quod deſinebatin niin bocdiſtingumm toui, antecp periſ sunc teneret debitol per Joan marin ut licet res fuiſſtda iſſet peritura penen Har.ꝛ0icit, qwocen 2 Siĩ certum petatur. cefſat actio:vt.l.ij.j. ſolu. matrimo. ergo multo foꝛtius de⸗ bet ceſſare actio, quando facio id, quod nullo modo mibi pꝛodeſt. Sed iſta opinio non eſt vera: quia ſemper tenet poſt noꝛam, ſiue eodem modo res fuiſſet peritura penes creditoꝛem, ſiue nõ. Et pꝛimo per rationẽ: quia moꝛoſus ⁊ fur equiparantur: vt.l.inter ſtipulantem.5. pe.j.de ver. oblig.Clarum eſt, ꝙ fur ſemper tenetur ſiue ſit peritura penes creditoꝛem, iue non: vt. d.lij.ũ.rectiſſime. de vi ⁊ vi arg.Hec obſtat iſtud, qð dicitur intereſſe: quiaſufficit, ꝙ aliquo modo mea interſit rem datam eſſe: licet plenarie data non fuerit.⁊ pꝛobant doc.quia intereſt, ꝙ nõ imple⸗ uiſti volũtatem meam:vt.l.ſi. de vſu⁊ hab.Et patet: quia mea intereſt aliquo iure, licet non plenarie.⁊ ſic patet, ꝙ opin. Jo. non eſt vera, tamen ſaluari poteſt opi. Jo. ſire⸗ pꝛobaretur ab aliquo, qõ eſſe non poteſt, ſcʒ in actione de dote, ꝗ eſt actio perſonalis:vtl.ſi filio..ſi poſt. in verbo, omnimodo.iuncta glo.j.ſolu.matr. Ct Gal.hic queſiuit, an iuſta cauſa excuſet a pena in compꝛomiſſo appoſita? ⁊ hoc quia tractatur de iuſta cauſa excuſandi, ideo poſuit Bal.hic. In hoc ſunt due queſtiones. Pꝛima an iſta pe⸗ na cõpꝛebendat iuſtã cauſam: Scða an poſſit dicere ac. vnde dic vt per doct. in locis, quij. allegantur. Et dic ꝙ Dyn.⁊ Bart. tetigerunt iſtud in.l. qui Rome.g. duo fra⸗ tresꝗj. de verb. obliga. vbi vnum dirit, zalind dixit in.l. ex diuerſo..is.de rei vendi.⁊ aliud in.l. Aulianus verum.j. de condic.indeb. Bal.autem dicit in multis locis.Et pꝛi⸗ mo in.ſi index.a.de his qui ſunt ſui vel alie.iuris.z⁊.l.tres fratres.ð.de tranſactio.⁊.l.cum tutoꝛe.5.de pact.⁊ in.l.fi. 3. de pact.⁊ in auth. generaliter. de epiſc.⁊ cleric.⁊ in vſib. feu.in.cj. de lege Coꝛ.tractatur in.c. Quintauallis. extra de inreiuran. ¶ In glo. ſuper verbo, tua. Jacob. Bu. te⸗ nebat iſtam gloſ. ⁊ allegabat.l.ſi vehenda.⸗. idem iuris. el.ij.cum ſequentibus.j. adleg. Rho.de iac. ¶ Bart hic, ⁊ in. l.continuus.§. illud. j. de verbo. obliga. fecit vnam di⸗ ſtinctionem:⁊ pꝛobatur per omnes: niſi in vno.⁊ dicit ſic. 22 Zlut t in obligatione eſt factum:⁊ tunc difficultas impe⸗ dit moꝛam committi:vt.l.ij..is.ſi quis cau.⁊.d.l.ſi vehen⸗ da..idem iuris.aut in obligatione eſt rem dari:⁊ tunc aut in obligatione eſt ſpecies: ⁊ tunc difficultas impedit moꝛam committi:vt hic, ⁊.l. cum res. in pꝛinc. ⁊.l. cum ſer⸗ uus.de leg.j. Hone exemplum ꝓꝙ cõneni tibi dare ſeruũ nominatim, ⁊ non habeo facultatem dandi, quod nonte-⸗ neoꝛ de moꝛa. ¶ Hoc tamen limita, quando vertitur ali⸗ qua difficultas, que equiparet᷑ caſui foꝛtuito: vt interitus vel abſentia:vt.l.quoties..poteſt.S.de noxalib. Secus ſi non ſit talis difficultas.⁊ pꝛimo per text.in.i.ſi ſeruus..ſi alienumj. de verboꝛ. obligatio..l. cum res.9. ſi alienum. J.de legatis. j..l. non dubium. 5. finj. de legatis. iij. aut in obligatione non eſt datio ſpeciei, ſed quantitatis vel ge- neris:⁊ tunc ſemper conſtituitur in moꝛa.⁊ hoc per.l.con⸗ tinuns§.illud.j.de verb. oblig. ¶ Item ſi incendium vel interitus non excuſat debitoꝛem a moꝛa: vt.d.l.incendiũ. Multo foꝛtius difficultas pꝛeſtationis. C QOmnnes ſe⸗ quuntur iſtam opinionem. Sed do. Bart. de Salice. te⸗ net contrarium.⁊tamen ſi vis tenere opinionem Barto. eſſe veram: ego limito pꝛimo, niſi difficultas adſit facto creditoꝛis:tunc talis difficultas excuſat a moꝛa:vt.j.fina. j.de lege commiſſoꝛ. ¶ Secundo limito alio modo, ſcili⸗ cet niſ difficultas aderat eo tempoꝛe, quo doloſus credi⸗ toꝛ vult conſtituere debitoꝛem in moꝛa:yt.l.ſi per empto⸗ rem. F.ſi. juncta glo. ſina. j. de actio. empti.quia tunc diffi⸗ cultas non cõſtituit debitoꝛem in moꝛa.per.d..ſi per em⸗ ptoꝛem. 5. fina. iuncta gloſ. ¶ Tertio limito, niſſ iſte talis debitoꝛ non debeat ſimpliciter, ſed aliquo modo deter- minato:puta cum dicit, cũ potero dare:vt.l.nepos Pꝛo⸗ culo. j. de ver. obliga. Quoniam tunc difficultas non con⸗ ſtituit in moꝛa: iſta limitatio fuit do. Ange. in. d.ſ.illud. ¶ Quarto limito niſi a parte factum fuerit, quod facere poſſet, vt. c.ſignificante. extra de pignoꝛib. vbi pignoꝛaui vnam rem, ⁊ iuraui, quod ſi illam rem non redimerem ad certum tempus/ ſit tua.Ego enim cum eſſem in vna ciui⸗ tate mitto vnum nuncium, qui nuncius fuit depꝛedatus, ita ꝙ dicto termino non potuerit ſolui: an ſit in moꝛa ꝰet ibi dicitur ꝙ nõ. ¶ In hoc tamen ſcias, quod iſta opinio Barto. a non eſt vera ſiue in obligatione iit datio quanti tatis, ſiue generis. Et pꝛobatur hoc: quia in caſu cõmiſſe moꝛe non poteſt aſſignari diuerſa ratio inter debitoꝛem ſpeciei/⁊ debitoꝛem generis:ergo ꝛc.yt.l.a Titio.j.de ver boꝛum obligatio. 2.. illud. ad legem Aquil. Pꝛobatur ⁊ alio modo: quia vbi diffinitio non cadit, non poteſt cade⸗ re diffinitum:vt..j.. dolo. ã. de dolo. Sed pnic debitoꝛi non competit quantitatis diffinitio:ergo nec diffinitum. Item pꝛobatur, ille, qui non poteſt ſoluere, non dicitur in moꝛa:vt.i.ſi. de anna. except. Pꝛobatur per.l. diuoꝛtio 5. ſ. S. de nego. geſtis. ¶ An autem opinio Bar. de Sali. ſit vera? pꝛobatur ⁊ aliter.Et pꝛimo per tex.in.l. rationis.;. cum per venditoꝛem.in ver.moꝛa.j. de act. empti. Secun⸗ do pꝛobatur, ꝙ Bar. male dixerit per tex. in. c. cupientes. in. g. ſi viginti.z. 5. ſequen. extra de elect. lib. vj. vbi electio duoꝛum pꝛelatoꝛum fuit facta in diſcoꝛdia.ſtatuit ibi tex. G iſta electio debet mitti ad papam, ⁊ ſi neglexerint mit⸗ tere:tunc vterq; amittat ius ſuum.Et tamen dicitur, ꝙ ſi difficultas eſt pꝛeſtationum expenſarum, ꝙ non conſti⸗ tuuntur in moꝛa.Tertio per.l.ſciendum.in vltima parti- cula in generalitate ſuij. de vſuris.vbi omnis iuſta exce- ptio excuſat a moꝛa: ſed difficultas eſt iuſta exceptio. er- go ⁊ſic eſt contra Bar. ¶ Alterius pꝛo hoc allegat text. in Thais ancilla.g.j.j. de fideicom.lib. quem Bar. allega⸗ uit.contra tamen reſpondet ad contrarium ſuũ. An⸗ de pꝛeſciẽdum eſt, ꝙ eo ipſo, ꝙ quis adit bereditatem eſt in moꝛa, ſi non dat libertatem. ⁊ bic eſt in moꝛa re ipſa: vt l.cum vero.F. apparet.de fideicom.lib.in tertio reſpõſo. ⁊ dicit Bart.ꝙ non impedit difficultas: quia erat factum, non autem datio.que reſponſio eſt falſa.Et pꝛimo: quia vbi factum debet explicari per dationẽ: illud factum de/ bet indicari ſᷣm quod de datione: vt.l.v..ſi ſoꝛtem.verſ. ſij.de verb. oblig. Sed hic factum explicatur per datio⸗ nem.igitur. Quare dic, ꝙ hic eſt caſus contra Bartol.ta⸗ men poteſt reſponderi ad illum text.ſcilicet quod text. in d.l. Thais.loquitur in moꝛa que contrabitur re ipſa:dif⸗ ſicultas impedit moꝛam:vt ibi dicitur.Caſus ſingularis. Et eſt ratio:quia iſta moꝛa que contrahitur re ipſa, eſt ir- regularis ⁊ ſpecialis:quia ſpecialitas facilius tollitur, ᷓ generale:vt.eius militis.§. militia j. de teſta. mil. Et per boc ſit expeditus iſte articulus, an difficultas impedit moꝛam contrabi. ¶ In ſecũdo, quod dicit an difficultas impedit contrabi obſigationem b. Iſta non eſt materia mea:ſed alioꝛum, qui legunt. Ideo õmitto. Sed dic vt in liij.. ex his. in fin. de verboꝛ.obligatio. ¶ De vno dubi⸗ tauit hic Bal. an difficultas impediat periurium com- mitti. do. Bald. arguit pꝛo ⁊ contra. ⁊ allegat Innocen. quod non.in.c.penulti.de offic. delega.⁊ alle gat.c.ſiue. de iureiuran. Sed dic, vt in. c. querela. eo. titu. Bar. non tan⸗ git boc.ſed vide dictum Bal.in.l. acceptam. C. de vſuris. ⁊ in.l.fina. de non numer. pecu. Et glo. Decreti, hoc con⸗ dudit, ꝙ difficultas impedit committi; ſed em leges eſt ſecus. Ita dicit.xxij.q.ij.beatus Paulus.de hoc habetis per legiſtas in. c.ſi a moꝛte. de feudo ſine culpa non amit. in vſib. feud.⁊ in.c.licet.ſi de feu. fuer. controuerſ.inter do. ⁊ agna.⁊ illud. c. non fuit ad aliud factum. Bald.tangit in c..F. poꝛro.que fuit pꝛima cau.feu. amit. extra. per canon. in. c. O doardus. extra de ſolu. ¶ In gl.ſuper verbo, do⸗ 24 lo. vnde dic rꝙ lata culpa eſt:quia omnesſcire debent, ꝙ contractus valẽt ſine ſcriptura:vt.l.pactum. cum fimilib. C.de pact. ¶ Fallit, ꝙ imo in aliquibus caſibus ſ criptu⸗ ra requiritur:not.per glo.in.c.j. extrade cenſi. In glo. ſii hec eſt longa materia, que non conuenit bic: ideo dice⸗ tur ſuis locis congruis. Et pꝛo opinione Bar. de Salic. 25 vide glo. in.l.vinum j. eo. C. Bal. thic querit, an euentus conditionis cõſtituat quem in moꝛa abſq; interpellatio⸗ ner tangit in repetitione.l. poſt tres. 3.ſi quis cautio.⁊ in l.ſi exlegati cauſa.j terpellatio indicialis, vt quis conſtituatur in moꝛa? Et Bartoltangitin!qnoties in diem avvide de bocin.i qui Rome.. coberedes.j. de ver. obl. vbi glo.ꝙ ſufficit, ꝙ ex⸗ tra iudicium fiat interpellatio. vide in. j.ã. nunciatio. de oper. noui nuncia.⁊ glo. in.l.vinumj. eo. in pꝛima ſolu. gl. magne. ⁊ Bal. bic querit, an requirantur plures interpel lationes ad cõſtituendum qnem in moꝛaꝛ a bic pꝛofunde examinauit ⁊ ampliſſime Bartol. in. l. qui Rome.§. Seia .de ver. oblib. Er pꝛobat ꝙ ſufficiat vna interpellatio. de boc vicle in..ſi.C. de iure ni. lix per cano. in.c.cupientes. 27 Hiij. de eleetio. lib. vj. C Sca quid, t ſi quis pꝛomiſit dare P ij II leg„De verb. oblig. CQuerit bic Bal. an b 26 ſufficiat interpellare extra iudicium. Antrequiratur in⸗ a Bart. in boc fi. mẽbꝛo Bart. in quo tenet, ꝙ difficultas dan di quantitatem nõ impedit mo ram. Adde ꝙ ſunt due cões opi.pꝛima Bar. quam ſequũtur plures, de qui⸗ bus bic per mo der.⁊ eã dicunt bic cõem Soci. et Jaſ. Altera enim eſt Salic. bic cõtra Bar. tenentis, ꝙ imo difficultas dãdi quantitatẽ im⸗ pediat moꝛam contrabi.⁊ bãc ſequuntur bic Ful. Pau. Ku do.⁊ Aret. Idẽ Lud. vbi etiam Rapb. Cu. in. l. continuus.§. il⸗ lud.j. de v. obli. Floꝛia. in. l. mo⸗ ra.de vſur. tene quamyvelis opi. tamẽ opi. Bar. videtur magis coͤis, vt ex con⸗ coꝛd.doct.per⸗/ cipere poteris. Hiero.Cbuch. ¶ Obligatio⸗ nem. dic ꝙ glo. in verbo, pote⸗ ſtate. in.iij.ſolu. vult, ꝙ diffĩcul⸗ tas non impe⸗ diat obligatio⸗ nem contrabi. ⁊ iſta cõmuniter appꝛobatur p doctoꝛes hic. Hiero.Cbuch. omni anno in feſto ſancti MMartini vnum par caponum, an ſi ſoluat moꝛtuos liberetur: ⁊certe Gulliel.dicit quod non a. per iſtũ tex.ſed melius facit ſᷣm Gar.l.qui decem. §. finaqj. de ſolutionib.ꝛ facit.l.ij.. cur quadrupedibus. S. ſi quadruped.pauper.feciſſe dica. Summarium. 1& Certum quid eſſe ſufficere, qualitercũq; ſit certum. :numero. 6. ſint neceffnia⸗ Expꝛeſſum, vt quid dicatur, que ſin faria Nominatim, ⁊ꝛ nominatim expꝛeſſum qualiten quid dica⸗ turꝛ⁊ nu. 4. lraa Demonſtratio vna poteſt poni pꝛo alia. Conqictio certi duplex eſt. Conqdictione certi, num aduerſus pꝛomittẽtem ſeruum 55. ivini em agi poſſit: vnum in genere:vel boni vini coꝛbes decem V Puntn ünte ꝙ ſi quis fecerit duo furta, ſuſpendatur: A b ⁊ vnus fecit duo furta, quoꝛum vnum fuit ſibi remiſſum, 791 ⁊ aliud non:an illud ſtatutum intelligatur de furtis com⸗ V miſſis eodem tempoꝛe?: V b CBal. 1 ſießn 10 Res certa per ſpeciicationem alicuius qualitatis qua- b Mauin aut.ſe liter dicatur. ⁊nu. Il. nouo iure.C.de † ¶ Illud dicit eſſe cer⸗ 5 Ertun eſt. tum, qð apparet quid, hl V ſer. fugi. vbi vi⸗ b IJ quale, ⁊ quantum ſit. h. d. ¶ Ael ſic. Per de⸗ a CQuodnoͤ. et a idem tenet etia hic do.Allbe. de Roſa. fina. col. Hiero.Chuch. 1 A 1 1 — 1 1 O d n deatis Areti.-⁊ e b do. Phil. Dec. 25 in regula, bona S fides.j.de reg. 3 V iur. vbi vide la⸗ ¹ tas concoꝛ.per 1 me in additio. ad eũ poſitas. Hiero.Chuch. 11 po: 2 vt.l. continuus.§. cum quis.j. de ver. oblig. C tQue autẽ Han GVnl ſint neceſſaria ad hoc vt dicat᷑ expꝛeſſum? dic vt per Bar. in.lj. de vulg.⁊ pup.⁊ per doc.in auth.ſed cum teſtatoꝛ.C. u1 4 1 adleg. Fal. ⁊ per doc.in. l.j.. hoc edicto. de oper. no. nun. 1411 1 330 1 5 pꝛo alia. r Altimo not. nõ referre qualiter quid ſit cer⸗ J.j.⁊. ij.j. de lib. poſthu. ⁊.l.nominatimj. de conditio. ⁊ de- à4 monſtra. C †Qualiter autem dicatur expꝛeſſum ⁊ nomi V natim coniũctiue? dic vt per glo.in.c.ſi epiſcopus.de pꝛe⸗ 1 b tum dummodo certũ reddatur.qð.j. ad queſtionem in⸗ V G ducetur. ¶ In glo.j.pꝛo introitu huius gloſ.dic arguen-/ V do:quia lex debet eſſe ſituata ſub cõgruo titulo:vt..qui/ bus. in pꝛima conſtit. C.⁊.l.ij.3. de ſta. ho. igitur: huius ti⸗ 7 moJꝛe eſt facta iſta glo. ¶ tEÆt ex iſta glo. no.ꝙ duplex eſt 1: certi condictio.⁊ pꝛima in mutuo, que ſpecialis: alia gene ralis pꝛo omni re certitudinaliter in obligatione dedu- cta. An autem ſit verum, ꝙ ſit duplex certi condictio? gl. variauerunt ⁊ doc. vna fuit. 5. in rubꝛi. que tenuit ꝙ ſit ſo⸗ lum vna.⁊ idem in rub. C. eod. hic autem tenet ꝙ duplex. examinabitur.j. in.l.certi condictio. Quia Altramon. vo- e. luerũt aliud, ⁊ Bar. vnum: vt. j in. d.ldicetur. In gloſ. ſuperverbo, qualis. Et pꝛo introitu dic:quia ſufficit, ꝙ ſit V certa quo ad ſubſtantiam, ⁊ quo ad qualitatem: non autẽ ad quantitatem:vt ſi mutuo tibi vnum ſaccum frumenti. Et ſic nõ eſt noſtrum ſcire, quot int grana:vt patet in tit. de ver. obli. Ad iſtud reſpondet glo.Et pꝛo declaratione dic:q duplex eſt actio:vna eſt certi condictio, qñ certum . Pr⸗ in obligatione vertitur. Mlia ex ſtipulatu, quando quid b 38 nrrtueirinnn in obligatione. ¶ t Sed quid ſi pꝛomiſi — dguun aĩ Piau in genere vel decem coꝛbes vini boni, et 1II 3cn uai certi condictione: an autem bene agoret de venadieſt pulationes non diuiduntur.§. Celſus.j. acrmm alr 1o: quia quid incertũ eſt in obligatione.ſ. quod eſt incertum:yt.G Iſt oc. ſe⸗ guuntur Sed rum: vt. d.. Celſus. omnes doc. ſe⸗ dr contra iſtã gloſ. arguüt ſic: quia bonum eſt at gumentum de contractu, qui c lebꝛat! ũ qui celebꝛatur verbis:vt j 5 Acheat re aclsdnardetn, V b inobligatione,que con 1ed. vomnia. in pꝛin. Ande ſicut V quando debetur aliguig doinnreſotür verſari certũ, perbis contrabitur, quando Paontedm achoe Lers ur quid bonum, 3 CrQualiter autem quid dicatur nominatim: dicitur in 5 benqd. libꝛo. vj. Hot. ꝙ vna demonſtratio poteſt poni 3 udo. Roma.in ſecundam.ff.veter.part. 9 b debet dici, ꝙ verſatur quid certum. Sed huins timo eſt facta glo.que reſpondet ad iſtud.Et iſta duo menndee glo. pꝛobantur in.d.lvbi autem non appareta itaſe nds tur doct.excepto do. Bart.de Salic.⁊ dicit ſic, ꝙ quand 3 debetur optimum: quia iſtud eſt variabile: ⁊ iic dicit incertum: vt.lcontinuus.§. cum quis. Sed certe eſt caſn contra ipſum in.d.l.vbi autem non apparet. ⁊ reſpondet ad illud, ꝙ licet poſſint eſſe plures qualitates illius opti mi:vt quia dico pꝛomittis mihi decem coꝛbes vini opti mi:quia dico, quod declaratur ᷣm cõſuetudinem regio⸗ nis:vt.j.de reg.iur.l.ſemper.⁊.l. nummus.de legat. iij.Si autem non declaratur per conſuetudinem: tunc ſemper intelligitur de minimo:vt m.l. ſemper in obſcuris. de re⸗ gulis iur. Et ſic nõ obſtat illud dictum, quod dicebat do Wart. de Salic. In gloſ ſuper verbo vocabulis. Pao introitu arguitur de.l.quoties. j. ad Trebel.⁊ de ſtipula. ſer.1iſi ſeruus communis. Ad hocreſpondet. Etra go Bald. facit vnum queſitum. Ct Quid autem ſi ſtatutum dicat, ſi quis fecerit duo furta, ſuſpendatur; ⁊ vnus fecit duo furta, quoꝛum vnum fuit ſibi remiſſum, ⁊ aliud non. an illud ſtatutum debeat intelligi de furtis commiſſis in eodem tempoꝛe:? Bal. b ponit hic. ⁊ in. lij. C. de edili act, ⁊ibi plene.⁊ Bar. in.l.ſi cui.. cum ſacrilegium. de accuſa. 2 Joan. And. in addit. ec. iu rub. de furtis. C Altimo 10 iſte tex. r facit ad not. in..ſi in rem agat..de rei vendica. 2 3 4 5 4 vbi res peti debet certa. Qualiter autem dicatur certa⸗ dic per cõſines.ita dicit textus. Quid autem ſires certa reddatur per aliam qualitatem, ꝙᷓ per contines: vtputa, quis debet duos fundos, vnum cum oliueto, ⁊ alium ſi- ne. Ego ago ⁊ peto vnum fundum qui eſt cum oliueto, ꝗ talis petitio pꝛocedit.gloſ.in.j.ſi quis in fun di vocabulo de lega.j.dicit ꝙ ſufficit ipſam rem reddicertam per vni medium:vt.l.j. in fi. de dote pꝛeleg. ¶ Item facit ad not, in.l. libelloꝛum. j. de accuſat. quia dicit ſtatutum, ꝙ locus debet reddi certus per cõfines. Pone, ꝙ ego dixi, ꝙma leñicium factum fuit in palatio poteſtatis, videbatur ꝙ non:quia non certum per confines. Sed eſt contrarium: quia ſuficit reddi certum per adiectionem qualitatis:yt a.dictum. C Sed quid ſi ſunt duo palatia poteſtatis?et certe non:quia non eſt certum: vt.l. Pomp.ſi frumentũ. §. fi. 3. de rei ven.⁊ Bar. in. l. que conditio..fi.j. de condit. ⁊ demonſtr.hinc Inno. dicit, ꝙ ſi quis fecerit petitionem ad vnum caſtrum, ꝙ ſufficit apponere adiectionem qua⸗ litatis:vtputa, caſtrũ nouum, ſine cõfinibus: quiaſufſicit ꝙ petitio reddat᷑ certa per adiectionem qualitatis.⁊ita babetur per Bar. in. d. l.libelloꝛum. Hic non ſunt alia. Summarium. rgumentum de contractu, qui verbis celebꝛatur ad contractum, qui re contrabitur, efficax eſſe. Contractus mutui validitas poteſt eſſe in pendenti· Legatario repudiante, fingitur legatum eſſe beredis a die bereditatis adite. Repudiato onere legato adiecto, tacite intelligitur le⸗ gatum repudiatum.. Rei legate dominium an ⁊ quãdo tranſeat in legatariũ: 03 1 38½ᷣ Mutui obligatio 1 Bnla que ſub cõditione tacita, N)/ ſiue expꝛeſſa, contrabi poteſt. h. d. cũ.. ſequen. (tHo. bonum eſſe arg. de contractu, qui ver bis celebꝛatur, ad contractum, qui re cõtrabitur. CSe⸗ cundo not.r ꝙ validitas contractus mutui poteſt eſſe in pendenti.de hoc.j. in gloſ. Tertio nota, ꝙ † legatario repudiãte fingitur legatum eſſe heredis a die berediua⸗ tis adite. Concoꝛ. de leg.j.llegatarius.. fi.⁊.l. ſeruum 5 lij.c.j. eod. titulo. CAltimo ex verbo, aut appoſitumm intellectum do. Bart. de Salice. tꝙ repudiato onere ve- gato adiecto, tacite intelligitur ⁊ legatum repudiatum. Et ſᷣm iſtum intellectum dicit caſum iſtum non eſſe alibi⸗ Admiroꝛ, quia multi ſunt caſus de hoc. ⁊ pꝛimo in. ſi ca conditio. C. de condit. inſert.⁊ in... quod ſi minoꝛ-jſiſer⸗ uus. 6. de mino.⁊ de leg.jl. etiam ſi partis.⁊ de his quib vt indig.l.poſt legatum..ij.⁊.. Neſennius.in ſi. de excui. tut. ⁊.l.pe. C. de leg. In glo.ſuper derbonunderundns raute udt adede baazrdi Kürnventlbotd sirwajdeſte IuddeuSd0 mrroktnügae gegtagſwtlsr unCenituä gtocruntutsg idekeirialiah rtyagyomeg rutoier pyyfin mminpugräitame meanckvnepence Ilncrgopar gbe inpenceiCguce Tiaeuatn CScc drstowiduerdin tiangnnkgüceg rtanmmſter mihcſerpitsbe idRe alspen dhStifewmin K dimsanteig malggptmät Kengüflh nilſtkannig Lnlanniürſce ſaüänigrſoed nit ibi remifum 6 mtellig de furds 6 onit bicin.l Cd cumſacrilegunei c legiun denn Liu rub. de furnsC urem agar deftn aliter autem dietr tus. Quid autenſttt tem Gper confiesm numcum lineto zain undum qui eſtcum düin nolſi quis in fundi mrem redcicemang Pacleg. CItem factae⸗ na dicitſtatutum zi nes. one pegoding atio poteſtatis,lin onfnnes. Sedeſt conta eer adiectionem quaita nt duo palatiapoteſe um: vt.l. Pompfm aue conditio.ſ.9. den Pᷓ ſiquis feceritper apponere acliechon n ſine cöfimbus.qu adiectionem qualt Uoꝛum. Hic nonſuntan aarium actu, qui perbis dew bitur, effcareſſe. poteſteſſe npendem turlegatum elle herei cro tacite intelligitun do tranſcatinlega Cadutui olii 2 ſub cöditionel bi poteſtbd cil 1 Si certum petatur. 12 Eſctio ad ſupplementum data, que eſt ſubꝛogata in locũ tione ſe⸗ æpꝛo introitu argumen.ſcilicet quia ex numera quitur liberatio:vt inſti. qui. mod.tolli.obliga. C Ratio⸗ ne huius contrarij expoſuit iſtud verbum, numeratio⸗ § no id eſt mutuationi. ¶ tIn gli.pꝛoinde.ſuper verbo,ſi autem.a pꝛo introitu arguit᷑ contra iſtũ teꝝ.ex ſufficienti partium numeratione. Nuius timoꝛe eſt facta iſta gloſ. Intellige iſtam gloſſ.quando liberatur de legato: quia res legata ſicte intelligitur eſſe legatarij a die moꝛtis te/ ſtatoꝛis:vt. d. l.a Titio. vere autem ⁊ incommutabilter a die adite hereditatis:vt dicit glo. in. d.l. poſt legatum. et per Bar. in.d.. bomo. Et limita pꝛedicta ſᷣm do. Bald.⁊ pꝛimo quando legatum eſt ſimplex:ſecus ſi alternatiuũ: vt.l. buius.. Stichum. de lega.j.z. 3. de rei vendi.l.ſi ma⸗ tre.⁊ ibi glo. Item illud verum in legato puro: ſecus in legato ſub conditione:quia non tranſit in legatarium legatum, niſi adueniẽte cõditione:vt..õ. ſerui.j. ad Sil⸗ lan. Item in legato in diem certã:vt quia lego poſt diem Paſche:quia dominium non tranſfertur in legatariũ, niſi euenerit dies.⁊ glo.in..ſi ita ſcriptum.in..j.de leg.j. Eſt alia in...vnica..j.de caduc.tollen.ꝛ eſt tex.in.l. Sem⸗ pꝛonius. de vſufr.lega. Item verum, quando legatur certa ſpecies:ſecus ſi genus.Et quia dicat tertiam par⸗/ tem bonoꝛum:vt.l.ſi quis bonoꝛum.j. de legat.j. ita tenet Bar. ibi. Sed contrarium tenui in.l.non amplius. 9. fina. de leg.j. Sed illud quod dixit in.d.l. non amplius.in..fi. eſt verius. ¶ Item illud verum, quando eſt legata res expꝛeſſe:ſecus ſi tacite:vt.l.ſeruum filij..fina.de legat.j. ſm Bart.⁊ Jac.de Aret.⁊ in.d.l.emptoꝛ. ¶ Item illud verum, quando eſt legata res teſtatoꝛis: ſecus ſi beredis, vel alterius:vt.l.hereditatis.in fi.j.ad leg. Falc. ⁊.l. ſi be⸗ redis ſeruoſj.de lega.j.⁊ in.l.ij.C.de leg.⁊ in.l. Papinia⸗ nus. 6. de ſerui. Sed iſte glo.ſunt varie. Sed veritas eſt, ꝙ non tranſit niſi poſt appꝛebenſionẽ, per caſum in.l. ma- gis puto..ſi fundus.de reb. eoꝛ.licet Barto.alleget alia iura. ¶ Item iſtud verum in legato ſpeciei: ſecus in le- gato quantitatis. Ita babetur in.d.l.a Titio. de hoc in.l. j. de lega j. ⁊ in. l..z.ij. C. commu. de lega. ¶ In glo. ſuper verbo, appoſitum ⁊pꝛo introitu dic, ꝙ gloſ. querit quid vult dicere appoſitum: glo. reſpondet ⁊ bene. Bart. au⸗ tem impugnat iſtam:quia ſi legatum eſſet conditionale, tunc conditione pendente, eſt heredis: vt. lj.. ferui. j. ad Sillan.ergo patet, ꝙꝓberes potuit mutuare: ⁊ ſic non eſt in pendenti. ¶ Ande Gar.aliter expoſuit appoſitum, id eſt acceptatum. ¶ Sed iſta expoſitio non eſt vera dua/ bus rationibus. Pꝛimo:quia non conuenit huic litere: quia te.vult, ꝙ tũc legatum ſit heredis a die adite: cum repudiatum ſit per legatarium. Sed vbi eſt acceptatũ, tunc nõ eſſet ipſius beredis. Pꝛeterea iſta dictio, aut, po nitur inter caſus pares:non autẽ diſpares:vt.j.j.de reb. dub. Sed ſi exponitur pꝛout Bart.tunc poneretur inter a diſpares. Ande dic, ꝙ illa expoſitio Bar. de Salice. a eſt vera.ſ.appoſitum, id eſt conditione pendente. ¶ Sed hic queritur, quid ſi illa pecunia fuerit conſumpta:an recon⸗ ualeſcit ſtatim, vel expectetur conditio: ⁊ pꝛimo ꝙ tunc: per.J. nam ⁊ ſi fur.j. eo. Sed contrarium eſt verius, per. l. quedã.in fi.ver.j.de re.du.vbi eſt caſus ſpãlis in iſto caſu. Summarium. &ᷣ. Certi condictio ad quid competat: ⁊ nu. 2.7.3. 4 Certi condictio, an ſit dupleæ, vel vna? Et actionum di⸗ uerſitas, ad quid dignoſcatur? 5 Certi condictio, an ſit natiua, vel datina: ⁊ quid ſit actio natiua, ⁊ que datiua: 6 Cauſe appellatione, an veniat cauſa mediata, vel imme⸗ diata: 7 Conqictio generalis ſi intendatur pꝛo actione bone fi⸗ dei, an veniant fructus ex moꝛa, ſicuti in actione bone fi⸗ deiꝛ⁊ nu.8. Et actionem ex ſtipulatu ſtricti iuris eſſe: eꝝ teſtamento vero bone fidei.eodem nu.7. 9 Remedia plura babens ſi intentet, quod in dubio pꝛeſu⸗ matur intentaſſe?. 10 Certi condictio ſubꝛogata in locum infamatoꝛie, an in⸗ famett 1— n Certi condictione conuentus ſi conſiteatur ſe cõmiſiſſe dolum, an committatur infamia: inofficioſi teſtamenti, an finiatur quinquennio: 3 Certi cõdictio num ad donatum moꝛtis cauſa cõpetat: 14 Quantitas num expꝛimi debeat, cum ad intereſſe agit- 15 Lerticondictio, an competat ſine dommium tranſerit, ſiue non. Erti condictio. Cadans 6A e condictio ſcompetit ex omni cauſa, ex qua certum peti⸗ tur, ſiue ex contractu, vel quaſi: ex malenicio, vel quaſi:vel quomodocunq;.hoc dicit m Bart. ¶ Ael aliter ⁊ pinguius. Pꝛo omni re certa, re vera, vel ſpe in⸗ fallibili, competit certi condictio contra quencunq; ſuo vel alieno nomine obligatum: dum tamen obligatio ſit pura:non autem in diem, vel ſub conditione. b. d. CHot. adiectionem cõdictionis impedire natiuitatem actionis. Secundo not.ante diei euentum agi non poſſe. et hec duo examinabuntur in gloſ.¶ tTertio not.ex tex.dum dicit, ex lege Aquil. duo. Pꝛimo, ꝙ bec actio competit ad intereſſe petendum:quia ſi ſuccedit iſta cõdictio in lo- cum actionis legis Mquilie:⁊ actio legis Aquilie cõpe⸗ tit ad intereſſe:vt.l. Stichum.⁊.l.ſeruum. 5. ad leg. Aqui. ergo ⁊ iſta. ¶ Secundo not.ꝙ certi condictio competit etiã ratione illate iniurie. Patet: quia actio legis Mqui⸗ lie babet locũ, quãdo eſt damnum datum iniuria. C No. ꝙpthec cõdictio cõpetit ſiue ad petendum legatũ, ſiue ad rem furtiuam repetendam. ¶ In glo.j.⁊ pꝛo introitu eſt arguendum, † vtrum certi condictio ſit dupleꝝ, vel vna: Et in hoc fuerunt varie opin.ꝛ vna fuit..in pꝛinci.ꝙ fuit vna tantum, que dicitur genrealis:alia, que eſt ſpecialis, que datur tantum pꝛo mutuo.Et pꝛo hac glo.facit inſtit. qui.mod.re contrabi.obli.in pꝛin. Item facit alia.j.eo.j.ſĩ afurioſo. ¶ Fỹᷓuit ſecunda opi.que fuit Mar.qui dixit, ꝙ illa certi condictio eſt triplex.ſ.generalis, que habet locũ quando quid certum petitur. Secunda fuit ſpecialis in mutuo, que habet tantum locum in mutuo. Eſt ⁊tertia, que reſultat ex ſtipulatu, cum quid ſtipulatur. ita dixit Mar. An autem iſta opi.ſit vera, dicam in glo. feq. ⁊ fun⸗ dauit iſtam opin.nDar.pꝓer tex.inſtit.de ver.obli.in pꝛin. ⁊.j. eod.l.ſi quis certum. C Fuit alia opin. antiquoꝛum, vcʒ ꝙ ſi vna tantum generalis ad omnia certs petenda, tam pꝛo mutuo, qᷓ; pꝛo omni alia re. ¶ In hoc doct.va⸗ riauerunt Altramon.vt refert Bal. in rub. C. eod. tenent ꝙ ſit tãtum vna per doctrinam glo.in.l.quotiesj. de pꝛe⸗ ſcriptio.⁊ eſt glo.in rubꝛ.S.eo.Alterius pꝛobatur hoc ſᷣm eos per tex.vbi videtur caſus.j.ea.l..quoniam.ibi, ſiue verbis.qui..videtur ſe referre ad pꝛincip.l.ergo non eſt niſi vna. Ad iſtud argumentum poteſt reſponderi:⁊ pꝛi⸗ [2 mo, quia heccerti condictio generalis competit ad mu⸗ CsSali.a banc tuum petendum:tñ habet locũ etiam ſpecialis.Et patet per ſimile in legatis, pꝛo quibus dãtur plures actiones: vt inſtit. de legat.§. in noſtra. Sic pꝛo mutuo dantur plu⸗ res. Pꝛeterea dicunt Altramont. ꝙ imo non ſit niſi vna condictio generalis. Pꝛobatur:quia certum eſt, ꝙ ſingu laris numerus non compꝛebendit pluralem.j. de teſtib.l. vbi numerus. Sed vbi fit mẽtio per Juriſconſultos, vel Imperato.de certi condictione, non fit mẽtio niſi de ſin⸗ gulari.Ergo patet ꝙ nõ eſt niſi certi cõdictio generalis cõpetens ad omnia certa. C Alterius dicunt Altramõ. ꝙ imo non ſit niſi vna patet. Quia ſi condictio ſpecialis ⁊ condictio generalis eſſent diuerſe, diuerſis nominibus nuncuparentur:vt.l.ſi idem.C. de codic. Sed certum, ꝙ iſta condictio generalis ⁊ condictio ſpecialis ſunt idem nomine:ergo ⁊ effectu.igitur non niſi vna. ¶ Pꝛeterea diuerſitas actionum cognoſcitur per modum concludẽ/ di:vt.l.non debet.. de dolo. Sed certum eſt, ꝙ ſiue aga⸗ tur pꝛo mutno, ſiue pꝛo alia re certa: eſt ynus modus cõ⸗/ cludendi. ergo vna tantum condictio, ⁊ non plures:quia quoties peto certum, pꝛopter quod intento generalem actionem concluditur perinde acſi agerem ſpeciali, vel contra ſi agerem ſpeciali concluditur perinde, ac ſi age- rem generali.reſpõdit Bart.ad iſtum a.ð.pꝛoximum ar⸗ gu. ideo omitto. C Alterius Ja. But. pꝛo iſtoꝛum opin. allegat tertiam rationem de l.illam. de collat᷑. quia nulla lege cauetur, ꝙ iſte ſint due condictiones, ſcʒ generalis ⁊ ſpecialis. Ideo debemus erubeſcere hoc dicere. Sed B iii ſequit᷑ etiã hic Jaſ.quamdixit fuiſſe Ricbar. Malumb. Bm Sllb. bic lʒ Sal. ſibi aſcripſerit. Hiero.Cbhuch. 1 an miut Un un 1 11 33; i — N— 1 a ¶ Bart. cuius opi.magis cõ⸗ muniter ſequũ⸗ tur doct. ſecun⸗ dum Soci. hic. Hiero.Chuch. b ¶ WBelliſſime. Adde, ꝙ ille. 5. non facit ſecun⸗ dum Aret. bic, guem vide in.j. col.verſ.ſecũdo adde ⁊ Alexã. iñ.col.qui rñ.qꝙ text. ille loquit᷑ in acceſſiõe, que acceſſoꝛie cumu latur alteri. Bã illa per omnia ſoꝛtitur naturã pꝛincipalis. S3 ꝗ. gl.⁊ Bart. hic loquit in actio- ne, q eque pꝛin⸗ cipaliter aceu⸗ mulak alteri ꝛc. hec reſponon placet Jaſ. nec Soci. IJdeo vi/ de per eos.te⸗ neas tamen cũ Alex.⁊ Aretin. 5 Hiero.Chuch. iure non eſt cantum, ꝙ ſit duplex:ergo non eſt niſi vna. ad hoc reſpondet Bar. ideo omitto. ¶ Alterius adducitur aliud argu. per Altramon. certum eſt ꝙlex euitat ſuper⸗ fluitates actionum ad vnum factum: vt.l.quientiã. ad f. 5. de calum. Sed certum, ꝙ Juriſconſultus vidit, ꝙ iſta generalis ſufficiebat:ergo eſt nõ dãda alia ſpecialis.Zicl boc reſpon.eſt verũ,vvc) ꝙ non oꝛiuntur due ſpeciales ad idem factũ:vt j.de actio.emp.l.non eſt nouum. Sed bene poteſt oꝛiri generalis ⁊ ſpecialis.⁊ per tex.pꝛobatur, vt. item apud Labeonẽ.. hoc edictũ.j. oe iniur.⁊ l. ſi ſeruus ſeruũ. Hait lex.S. ad leg. Equil... hoc edictum: ð. de oper.no.nun.quia bene ſ ciebat, tamen voluit usiſoh ſultus, ꝙ daretur generalis, que compꝛebendit ſpecialẽ˖. ¶ Bar.tenet bic ꝙ ſint due:⁊ ipſum ſequuntur omnes.⁊ WBal in hic rub. C. co. dicit, qpꝛobatur hoeper tex inſti eod.in pꝛinci. qui pꝛius fuit allegatus per Fr anc. Eccur. Secundo pꝛobatur per.l.j..j.j.de tritica.⁊ per vltimam partem rubꝛice.. eo. hoc modo: quia ex vltima parte ru- bꝛice vult.d.l.j.q; oꝛiatur cõdictio.ſ.ex mutuo. C. Tertio: quia eſſet ſatis abſurdum q; ex iſto contractu mutui ita pꝛiuilegiato, non oꝛiatur aliqua actio ſpecialis: quia oẽs contractus habent aliquam actionem ſpecialem, qui ita non frequentantur, ſicut iſte contractus mutui. Igitur Bar. ⁊ cum glo. concludunt omnes, niſi do. Raph. qui ſic dicit, ꝙ ᷓ́uis teneatur opi. glo.⁊ doct. tamen dicit ipſt, ꝙ in foꝛo ſue cõſcientie teneret opi. Altramon.ꝓper duo ar⸗ gumenta.Et pꝛimo:quia videtur ſibi, ꝙ opi. Altramon. ſit verioꝛ per tex.inſtit.eo..j.vbi patet hoc modo, que al⸗ leganit Bar. pꝛo ſe.vbi dicit Imperatoꝛ,ꝙ due oꝛiuntur actiones ex verboꝛum obligatione? vnde dicit, ſicut dixit Imperatoꝛ ex cõtractu obligationis oꝛiri duas actiõ es, ita dixiſſet, ꝙ ex contractu mutui, ſi eſſet verũ, ꝙ due oꝛi- rentur:vt ar.l.cum pꝛetoꝛ. 3. de iudi.⁊ ar. not. in.jj.de teſti. Sed dic ꝙ Imperatoꝛ in tit. de ver. oblig. dixit, qꝛ voluit denotare diuerſa facta:quia reduxit ſe ad ea, que in ſti pu latione deducũtur.Et certum eſt ꝙ interdũ venit certũ: ⁊ interdum incertũ. Et ſic ex diuerſitate factoꝛum dãtur due actiones.ſed nõ eſt ſic in cõtractu mutui:quia nõ po- teſt conſyderari, niſi vnũ factum tantũ..certum. Secun⸗ do dicit ipſe: quia lex abboꝛret ſuperfiuitatem actionũ: vt.l.qui bis.j. de ver.obli.⁊.l. non eſt nouum.in fi. de actio. emp. Sed certum eſt, ꝙſi oꝛirentur due actiones ey con- tractu mutuiſeſſet ſuperfluitas. Sed iſtud non eſt verũ.⁊ iſtud fuit argumentum Bal in rub. C. eo. quã do. R aph. appꝛopꝛiat ſibi:vnde reſponde, vt. 3.dixi. CEx quibus cõcludi poteſt pꝛo opi.gio. Bar.: Bal.⁊ alioꝛũ. Pꝛo qua opi.adduco duo vꝛgentia: q genus nan eſt excluſiuũſue ſpeciei:vt.l.ſanctio legum.de pen.⁊.l.his.de adopt. vnde generalis non derogat ſpeciali. Scðo confirmo alia ra- tione per.l.ij..creditum.3. eo.quia cõtractus mutui ge⸗ neraliter dicitur contractus crediti. Item babet contra- ctum ſpecialẽ, ſc; mutui. ideo non eſtabſurdũ, ꝙ dentur due actiones:vna generalis ꝓ credito: alia ſpecialis pꝛo mutuo. Quia duplex eſt materia:vnde non obſt.illud, qõ poſſet dici:ergo omnis contractus habet dublicem ma⸗ teriam:vt contractus emptionis:⁊ ſic eſſet abſurdũ. Sed dic quia omnes alij contractus habẽt certam a determi⸗ natam actionem:ideo non datur certicõdictio ſ pecialis. ¶ Et ex boc multe vtilitates ſů urgũt. Pꝛimo quia ſi ago contra te vna actione generali:⁊ tu renunciaſti: tu potes intentare ſpecialem. ¶ Que autẽ differentia ſit inter iſtã actionem, que cõpetit e; iſto autuo, ex iſto titulo: ⁊ illã que vocatur triticaria:vide gl. In ea.gl. ibi, item quid differt ab aetione in factum? vide melioꝛem glo.que ſit in Kuponr urisinſtit. e interd..j.⁊ in hac glo.patet reſpõ Barran de aeneum d0. Rapb. ¶ r Juxta hanc queſiuit CDrane medoſetio ſit natiua, veld atiua: Et pꝛo iſta de⸗ qurades Cerafefte. pꝛimum eſt factũ in cõtractibus: res on ctus ſunt facti: vt.l.conſilio.in ſi. ff. de cur. kquo contractu ſequitur obligatio, ex qua obliga⸗ ne naſcitur actio:vt l.licet§. eg. 3 4„5 zobli Baliinrudre el- S. de pꝛocuj jar. Lj.j. de act. eſt illa queh o⸗ ti. C Ande dicit, ꝙactio natiua, que babet ſufficienter pꝛee aua oꝛiatur:acti pꝛeexiſtentem materiam, ex Aun Olatur: actio autem datiua eſt ue nonſubeſt alicui obligationi, que ſit ſufficiens 19 8 5 d cauſand ti t iſta eſt actio in factũ.⁊ B a 40 ndam actionem. e . 4 r. dicit, ꝙ.„ ꝙ ſit datiua:vt.l.nam zſi fur. ⁊..ſi pemo quidam dicuũt, ⁊ me ⁊ Titiũ.j. eo. Sed Audo. Roma. in ſecundam. ff. veter.part. Bar. concludit contrariũ:quia iſta eſt natiua. Et oꝛitur ex contractu:⁊ ſic habet ſufficienter pꝛeer materiã, ex qua oꝛitur. Bal. dicit hic, ꝙ aliquãdo eſt dar actionem datiuam: vt. d.lnam a ſi fur. Aliquado eſt diif actionem natiuã, vt hic. Sed iſta opi. nõ eſt e text. contra eũ in verbo, naſci. ergo eſt natina:non aute dixit datur:qꝛ tunc eſſet datiua.Nec obſt. ꝙ non eſt obl gatio:quia eſt verũ ab/ipſo pꝛin.non eſt obligatio: tam 1 bene eſt ex poſt facto obligatio pꝛopter conſi umptione 3 vt ibi patet. Auia vbi condictio generalis ſubwoga en alterius, ſapit naturã illius: vt hic in gl.ij. Ande ſaluo— mam opinio Har.a ¶ In glo. ſuper verbo, ex omni adi ꝙ videtur, ꝙ hic eſt ſimplicitas quod eſſe nõ debet:t quibus. Ideo eſt facta iſta glo. que in pꝛin. ſui nõ tenetur per doc. Item ſcða non tenetur per doct. ideo glo. tranſit ad tertiam. ⁊ pꝛo ipſius declaratione dic, ꝙ tria ſunt. xii/ mo eſt factũ, id eſt contractus: qꝛ omnes contractus ſunt facti:vt in.d.l.conſilio.in fi. Scðo eſt obli gatio. Tertio eſ actio:vt. j.licet.. ea. 3. de pꝛocur. ¶ In ea.ibi, cauſa. pan autem appellatione cauſe, veniat cauſa mediata, vel in- mediata? vide tex.⁊ Bart.in. l. vxoꝛi. j. de au.⁊ ar. le. CIn glo. ea. ibi item cur hec. Iſta pꝛima exemplificatio neſt bona. Ideo gloſ.tranſiuĩt ad ſecundum exemplum. Iſta autem ſecunda repꝛobatur per doctoꝛ. quia ſtipuloꝛ ate domũ, vel ſtipuloꝛ intereſſe. Quare Bar. dicit, ꝙ in mun⸗ do non eſt neceſſaria iſta condictio generalis:ſed Ange dicit contrariũ, vt patet in chirographo mutui. Sedtu dic ꝙ poſt bienniũ oꝛitur ſpecialis condi ctio:vt. S. eo.lij. S. fi.⁊.j. e..§. quoniã. ⁊ ideo Ang. male dixit.⁊ Bart. bene dixit:quia non eſt neceſſaria iſta generalis. In ea. glo. ibi, tem nũquid hec creſcit:⁊ glo. in hoc eſt ſingul. CEr quo infert Bart. ad vnum, in quo ipſum repꝛebendo, ycʒ certum eſt, ꝙ cũ intento actionem bone fidei: ⁊ tu fueris in moꝛa:ꝙ moꝛa committitur per lit.conteſt.non ſolũ cõ⸗ ſequoꝛ rem, quamvolo conſequi:ſed etiã fructus. ¶ Sed quid † ſi intentetur condictio generalis pꝛo iſta actione bone fidei:an veniãt fructus ex moꝛa, ſicut in actione bo⸗ ne fidei ⁊ certe non ita tenet Bar. ⁊ꝛ communiter omnes: per. l. item veniunt.. cum pꝛediximus.&.de pet. ber. quia fructus pꝛoueniunt accidentaliter, id eſt poſtqᷓ ille com- miſerit moꝛam naturaliter. Sed iſta non eſt vera opi per Lj.§. belliſſimeb.j. vt leg. no. caue.vbi eſt caſus ſing. C Et pꝛo hac declaratione ſciẽdum eſt, ꝙ actio e ſtipulatu eſt ſtricti iuris:vt.l. quicquid aſtringende.j. de ver. obli. xin⸗ ſtit. de act.. actionum. Sed actio ex teſta mento eſt bone fidenvt.l.in minoꝛem.ex quib.cauſ.in integ.reſtit.non eſt neceſſa.⁊ in.ẽ. belliſſime. querit Juriſconſultus an exilla actione de teſtamento, in cuius ſocum eſt ſubꝛogata actio ex ſtipula.veniãt fructus poſt moꝛam? ⁊ Juriſconſultus decidit ꝙ ſic:vbi eſt caſus ſing.contra BGart. Ande poteſt limitari iſta gloſ.niſi pꝛopter moꝛam:quia tunc actio ge- neralis ſubꝛogata ſapit naturam ſubꝛogantis, etiã in ac- cidentali. Ex quo limitatur gloſ.in.d.. actionum. quam Par. non allegat. ¶ Ex quo infert ad alind, ant quando quis petit damnũ, queritur an per iſtã inficiationem cre⸗ ſcet? In hoc dic, ꝙ aut apparet, ꝙ voluerit intentare a⸗ ctionem legis Aquilie: ⁊ tunc eſt certum, ꝙ creſcit. Aut non apparet:⁊ tunc certum, ꝙ non creſcit. C † Sed quid in dubio:? In hoc Innoc.dicit, ꝙ vbi quis habet plures actiones:⁊ in dubio agit, ꝙ ſemper pꝛeſumitur intentata illa, per quam reus minus leditur, in. c. dilectus. extra de oꝛdi.cogni.F̊oꝛtificatur argumẽto eius, quod dicitur de ſentẽtia.ꝙ quãdo quis poteſt condemnariduplici actio/ ne:⁊ condemnatur ſimpliciter:certe pꝛeſumitur, ꝙ ſit cõ- demnatus in illa, que minus reo nocet: vt. l. cũ cauſe.j. de ſuſpec.tut.z⁊.c.ſi confirmantem. de elec.lib.vj.vnde in hoc caſu cum non appareat, qua actione agam: tũc pꝛeſumi⸗ tur agere condictione generali. Hoc tamen dictumpa titur limitationem. Pꝛimo vbi electio ipſius actoꝛis eſt ⁊ tunc habet locum dictum Innoc.ſed vbi eſt electio rei tunc non eſt vera ſententia Inno. pertext.in.l.de etate qui tacuit.de interrog.act.⁊l.quandiu.de acq. her. C. In ea.gl. ibi, item, ⁊ ſi detur. pꝛo cuius expeditione queritur, 10 an † certi condictio ſubꝛogata in locum infamatoꝛie in- famet: Id hoc reſpondet per..ceſſat.j de actio.⁊ obliga. IJuxta hoc cadit vnum, †quid ſi ille, qui eſt conuentus iſta condictione cõfiteatur ſe commiſiſſe volumean 8 ml knenäitie manmuil KoN rnxtorten 1 atubfin rlan rüübannihhe beamnnainn risgaacopetmg gonccgturpimen Druuudedeſ Klicoredelfine ddsrgertegyimen wigwNdd AasSnehaudee unenctenc (deanmereegt ontramiaftditn lnbeedfn. Raden-perarij Ichleper auinc Wacdr graxrne fegtäcn ſqubeya tblsherpeunme danreminäamſ Aronſcngwirau- Amüt: urni anmsmnisogiihe tmaljCdedna rgtgwneen W ſcnaiaſe Ae inwyensCRe ienun Vumanchar wärnaun ſwfuk iaiſta generalssſeN itgloen hoceffra, in quo ipſam npedrn kctionem bonefäi n atur perlit onteſtnnſi nſequi:ſedetij frucusſ. lctio generalispo ihg us ex moꝛa, ſicut iac et Bar. ꝛcommunttrn Pꝛeciximus Sdepeth entaliter ic eſtpoſthl r. Sediſta noneſtyen Caue. ybi eſtcaſus ſ lum eſt ꝙ actioexſii aſtringendeijde per. d actio eyteſtamentvi ib. cauſ.in integett nerit Juriſconüitwsang mius locumcffätogakaad oſt moꝛam- Inlütts ng. contra Brtonäepat er moꝛam:quiatmhted, uram ſubꝛogants c „gloſein d.F.ackloncmar infert ad aliud ant iu Si certum petatur. mittetur infamia?⁊ pꝛimo videtur ꝙ ſic, per.l. quoniam. 3. de his qui not.infa.Sed hoc eſt falſum per glo. ſing. in l. quid ergo..ex compꝛomiſſo. de his qui not. infa.qᷓtis ałs confeſſio infamet, tamen in iſta condictione non infa- mat. ¶ In ea.glo.ibi,item nunquid petit ac. Iſtud limi- tatur:⁊ pꝛimo vtputa:quando cõdictio certi ſubꝛogatur in locum actionis durãtis:vt.l.ſi a dño, vel a iure. in pꝛin. S.de pet. here. Secus autem ſi tranſcurrit vt eſt tex.ſing. in.l. quod debitoꝛi.j.de dona.cau.moꝛt.pꝛobatur in.l.illa. 12 K.i. de conſtit. pec. C Ex quo rinfert Ang. ad vnum quo- ☛ ‿2 tidianum, vcz quando datur actio ad ſupplemẽtum, que eſt ſubꝛogata in locum inofficioſi teſtamenti, an ſapiat na turam eius in cuius locum ſubꝛogatur, id eſt, an finiatur quinquennio. Ang. a bic tenet contra Bart. videlicet, ꝙ non finiatur quinquẽnio.Et ratio eſt pᷣm eum: quia actio ad ſupplementum eſt ciuilis:ergo debet durare. xxx. an⸗ nis, ſicut ⁊ ille:vt.l.ſi quis filio. 5.de inoffi. teſta.vbi Bart. tenet ꝙ imo non duret vltra quinquennium per rationẽ: quia iſta ſubꝛogatur in locũ actionis de querela, que non durat vltra quinquennium, per regulam. l. ſi eum.§. qui iniuriarum..ſi quis caut. Sed Ange. tenet contrarium: tamen variat in.l. Papinianus..j..de inoffi. teſta. Gal. autein tenet contra. in.l.pater filium. 6. de moffi. teſta.⁊ in auth.pꝛeſbyteros.C.de epiſc.⁊ cle.I In ea.ibi, nunquid in libello expꝛimẽda eſt? Guil. autem dicebat, ꝙ ſufficie bat expꝛimere cauſam pꝛoximam.Sed contrariũ eſt ve⸗ rius, quando petitur ꝙ ab actoꝛe expꝛimatur cauſa: non ſolum cogitur expꝛimere pꝛoximam, ſed etiam remotã. Quia ad hoc vt reus ſciat, an velit cedere, vel cötendere: vt.l.j. C. de eden.a.l.ſi in rem agat.5. de rei vend. Sed vbi quis ageret ⁊ expꝛimeret pꝛoximam, non red deretur cer tus:igitur ac. ¶ In hoc tamen poteſt concoꝛdari opinio gloſ.⁊ Guil.quia aut reus nõ petit ſibi edi cauſamremo⸗ tam:⁊ non tenetur. Aut petit, ⁊ꝛ tenetur: vt.l. ſi ex multis. C. de anna.except. Sed qꝛ iſta eſt maxima materia, ideo omitto:quia fit diſtinctio, an quis agat᷑ perſonali velrea⸗ li. In hoc ſufficiat remiſſio.Et pꝛimo de hoc dic, vt. d.j. de eden. ⁊ per Bar.. in.l. an eandem.. petitiones.j. de act. ⁊ obli.⁊ per cano.in.c.fi.de lib.obla.¶ In glo.ſuper ver⸗ bo, petatur. circa pꝛinc. Item fallit in male idei poſſeſſo- re:vt.S. co.l.ſi quis nec cauſam.. res pignoꝛi.vbi glo. no- tabilis.ꝛ hoc verum maxime ſi male ſidei poſſeſſoꝛ fuerit eiectoꝛ: vt.i.in fi.cum ſeq de tritica. ¶ Item fallit in le⸗ gatario, in.§. in noſtra. inſti. de leg.⁊ in. ſ.. C. cõmu. de leg. Item fallit ⁊ quarto ſingulariter ſm Barto.in eo, qui eſt dominus vtilis:quia habet actionem ad dñium ſibi dan⸗ dum.in. lij.C. de donat. que ſub modo. Sed certe ille tert. aon pꝛobat, ꝙ non competit hec condictio generalis: ſed alia condictio, ſc; ob cauſam non ſecutam: vt pꝛobatur in l. ſi vt pꝛoponis. C. de condic.ob cau. que declarat. d. lj. de dona.q nibil facit pꝛo Bart. ¶ Sed iuxta hoc cadit du- bium:nam clarum eſt, ꝙ in donatione cauſa moꝛtis, traſ⸗ fertur ſine traditione donantis:vt..ij.ʒ.de pub. C Run⸗ quid autem, † ad iſtud donatum cauſa moꝛtis competat certi condictio, certe ſic: quia condictio competit ad dan⸗ dum:vt..ſic itaq;. Sed contrarium tenet glo. in.l. cñ pa⸗ ter.. vicino.de leg.ij.⁊..ij. C.de dot.pꝛomiſ. Et reſponde ad illud quod dicitur, qꝙ quando ſum dñs non competit condictio. Illud verum, quando ſum dũs vere⁊ irreuo- cabiliter. Secus autem ſi reuocabiliter:vt in. l.in bello.§. 1. de cap.⁊ poſtli.Et ita accidit in donatione cau.moꝛtis. hoc eſt verum, quãdo ille qui donat cauſa moꝛtis, eſt dñs vere ⁊ irreuocabiliter: ſicut dicimus in legatario: quia li⸗ citum eſt argumentũ de legato ad donationẽ cauſa moꝛ⸗ tis:vt.l.ſ. de do. cau.moꝛt. Sed clarum, ꝙ legatarius non eſt verus dñs irreuocabiliter ante appꝛehenſionem: ſed eſt dñs reuocabiliter:ergo ⁊ ille cui eſt donatũ. Sed dic, ꝙ competit cõdictio ey lege illa ad petendum poſſeſſio⸗ nem rei, non autem ad ipſam rem:vt..l.ſ quis ex argen⸗ to. Ael tertio dic, ꝙ illa gloſ. non fuit vera vt dixi in. l.j.j. de dona. cau. moꝛ. ¶ In ea. glo. Reſpondeo ſic. Iſta glo. repꝛobatur per doc.per.l.ex empto.j. de actio. empti.ꝛ. l.j. C.de rer. permu.Et pꝛobatur ſic.actio ex empto eſt actio ad factum:vt.l.vbi autem.in gio. allega. igitur ad peten⸗ dum non datur cõdictio, ſed actio ex ſtipulatu. In ea. glo.ibi, ſed cũ in actione. Bar.. dicit, ꝙ poteſt ſaluari gloſ. ⁊opinio Altramon.⁊ Pet.Quia opinio Altramon, hꝗ⸗ bet locum, quando venditoꝛ eſt dominus rei:quia nunqᷓ; contra eum datur condictio certi: quia ſi habet rem„te⸗ netur rem tradi:ſed ſi non habet:tunc tenet᷑ ad intereſſe. Sed in hoc fuerunt due opiniones: quia ant babet rem: ⁊ tunc cogitur dare rem:vt in..pꝛecium.inſti.de contra⸗ hen. empt.⁊ ſi non habet:tunc tenetur ad intereſſe yt ibi. ¶ Pꝛeterea eſt caſus in. c.cum Joannes eremita. extra de fide inſtru. Inde dum Barto. dicit, ꝙ vbi non eſt dñs, non datur contra eum condictio certi. ſed contrarium eſt vt hic in gloſ.quia intereſſe venit certificandum. Sed in⸗ quantum Bart. dicit, ꝙ vbi habet rem, tenetur rem tra⸗ dere: bene dicit. Sed vbi dicit, ꝙ vbi non eſt dominus, non poteſt agi contra eum certi condictione, male dicit: vt. 3. dixi. Bart. autem hic, quem omnes ſequuntur, dicit male:⁊ cõtra ipſum teneo:quia vbi eſt in obligatione rem dari:in contractibus bone fidei ſemper ſuccedit obliga⸗ tio ad intereſſe:vt eſt gloſ.ſingularis in.g.actionum.inſti. de actio.⁊ Bald. facit magnum feſtum de illa gloſſa.licet Barto. non facit mentionem in.j. ſtipulationes non diui⸗ duntur.j. de verbo. obliga. Ande ſi ſuccedit, clarum eſt ꝙ actio ad intereſſe eſt incerta:Ergo eſt variabilis:ergo nõ datur condictio. Sed obligatio eſt ad intereſſe:⁊ hoc fa- cto ipſius debitoꝛis. Sed quis poſſet dicere, ꝙ illa gloſ. que eſt in..actionum.non eſt vera: quia non allegat ali⸗ quaml. Sed dic. ꝙ text. eſt in..ſi actionem.in ſi. de actio. empti.quamuis gloſ.non alleget. ¶ Tertio fundo iſtam opinionem alia ratione: quia ad hoc vt ſciatur, an obliga tio ſit certa, vel incerta:inſpicimus pꝛimoꝛdialia:vt. 3. eo. Vſi quis nec cauſam.non autem incidẽtia. Inde licet ver⸗ ſetur in actione miſta obligatio rem dari.tamen pꝛopter iſtud incidens, non poteſt certificari adeo ‚ꝙ detur certi condictio. Sed communis opi. eſt doc.⁊ glo. yt eſt text. in l.cum manu ſata.. nemo.j. de contrab. empt. In quopa- tet reſponſio ad omnia contraria. Et limita nouiter di⸗ cta doc.per.d.j.ſi 1actum.Et ꝙ hoc ſit verum, patet: quia vbi quis tenetur ad ipſam rem pꝛeciſe: ergo multo ma⸗ gis ad rem tradendam: vt.d. c.cum Joannes eremita. ¶ In ea. glo. ibi, nunquid in bac. Iſtud eſt expeditũ per ſupꝛadicta. ¶ In ea.glo.ibi, ſed nunquid in locum. in fi. Sn hoc aduerte: quia hic aliqui moderni volunt repꝛe⸗ endere Bart. ⁊ non bene dicunt:quia nibil ſciunt.⁊ boc maxime pex..ſi. C.de litigio. In glo. ſuper verbo, ex⸗ cepto. coꝛ. pꝛin. Iſtam opi. ſeruat Ja. de Bel.: Altram. Sed declara:qũia illud verum vbieſt neceſſe dare illuck, quodfuit meum: tunc non datur certi condictio. ¶ Se- cundo declara: quia vbi quis pꝛomittit dare fructumn ex tali ancilla:iſtud eſt incertum:tamen poteſt refultare ali⸗ quod, quod eri: certum:⁊ ſic competit certi cond ictio. ita dicit Ja. de Wre.⁊ iſtud exemplum ſeruat Bar. Sed cer⸗ te iſta opi.b non poteſt pꝛoced ere:quia eſt caſus rotõdus contra in.l. ſi ſtipulatus. j. de vſur. vnde ad hoc, vt ex con⸗ tractu incerto, detur certi condictio, quando reſultat cer tum:neceſſe eſt, ꝙ ſit certum ſpe infallibili. quia de neceſ⸗ ſitate erit:ſed vbi erit in dubio:tunc non daretur certi cõ⸗ dictio. Ita loquitur. d.. ſtipulatus. ſed vbi eſt certum ſpe infallibili, vt intereſſe:tunc non competit certi condictio, vt in gloſ. hoc intellige verum, quando tale intereſſe eſt certiſicatum non ante. ¶ In ea. gloſ circa medium pꝛo⸗ batur in. l.liber homo. g.j.. de verb. obliga. licet gloſ. non alleget. Sed fuit allegata per Cy. in additionibus. In ea. gleibi, itẽ ac. Idem determinauerunt in. d.l. f 3·ſi quis in ius. Idem inſtit.eod.in pꝛincip. Sed ex iſta gloſ.reſul⸗ taretvna queſtio, videlicet, an ad factum quis poſſet pꝛe/ ciſe cogi. Dic vt per Bart. in. d.l. lipulationes non diui⸗ duntur. per Bald. in. l.j. C. de ſenten. que pꝛo eo quod in- 14 tereſt. C In ea. glo. in ſi. Iſtam glo. ſ equiturc †hic Bar. c ⁊in. l. ſtipulationes non diuiduntur.j. de verb. oblig.⁊ per tex. in..j in fi. de inuti. ſtipula. Bald. dat aliam diſtinctio⸗ nem:aut intereſſe petitur pꝛincipaliter, aut ſecundario. Pꝛimo caſu eſt neceſſe, ꝙ expꝛimatur quantitas ipfius intereſſe, ſt ad illud agat aliquis. Zlut iſtud intereſſe pe⸗ tit ſecũdario:⁊ tũc pꝛocedit libellus incertus in intereſſe: vt ſic habeat locum opin. glo. Sed certe non eſt vera iſta diſtinctio:q eſt caſus in.j.ij. de inuti. ſtip. Quia vbi li⸗ bellus eſt incertus, intereſſe eſt pꝛobãdum per actoꝛem. ⁊ pꝛobatur per ſimile in. c. Raynaldus. cum gloſ.de teſta.⁊ lnon ab re. C. ynde vi.⁊. C. locati.llocatoꝛes. vbi libellus 5 a Ang. cuins opi.eſt cõis cõ⸗ tra Bart. vt bic per Jaſ. qui al⸗ leg. concoꝛ.col. ix.in pꝛincipio. Hiero.Chucb. b Opi. tu dic, ꝙiſta eſt magis communis opi. ſᷣm doc.licet hic Moman. ⁊ Cu⸗ man. in. d. l. vbi autem non ap⸗ paret. in.§. quid Ulud.ſint in cõ⸗ traria opin.per tex. in. lſi ſtipul. bic alle. ad quẽ reſpõ.vt reſpõ⸗ dit hic glo.ad.l. fi. ſi quis in ius voc.hᷣm doctoꝛ. Hiero.Chuch ¶ Sequit᷑ dic, ꝙ communis ⁊ vera ſententia eſt, ꝙ quando quis agit in li⸗ bello ad inter⸗ eſſe, non debet expꝛimi quãti⸗ tas.per..iij. in ſin. C. de inutili ſtip.ſᷣm doc. hic Hiero. Cbucb. —— Tiu e —,. 71 4 aut miuu uUo a . 1 11 3 iſtam.l.reſpõde a nama vt bicper Are. ad penam admittitur, etiam incertus. Item pꝛobatur et alio modo:quia vbi libellus venit incertus ex parte acto⸗ ris,tamen eſt declarãdus per reum:ſemper admittitur: vt.i.vbi autem non apparet..qui illud, aut illud. de ver. obl.Et ſic patet, ꝙ libellus incertus admittitur. Sed per vlf deht EFicarwot in.g. curare.inſtit. de act. Pꝛo⸗ batur per glo. in lj.g. ſi quis argentuũ.j. depo. ex qua pꝛo⸗ batione certa facienda ſententia ferri debet. C. Fallit in aliquibus caſibꝰ, in quibus ſicut libellus eſt incertus, ita a ſententia:vt in petitione bereditatis. ¶ Bar. aute hue⸗ rit, an autem pꝛo iſto intereſſe debeat aliquid TPhrun ben tum:vt quando pꝛomitto tibi pecuniam, quam 5 e arca:vel illud quod Titius debet:⁊ ſican ſit neceſſarium, ꝙillud qð petitur appareat certi exipſa pꝛonunciatio/ ne:an ſuffieit ꝙ ſit certum in rerum naturaꝛa reſpõdit,; non eſt neceſſe, ꝙ ex ipſa pꝛonunciatione appareat certũ illud, quod petitur. Sed cõtrarium eſt verius. Nec obſt. illud quod dicit Bart. quia eſt caſus cõtra eum in.l.ſi pe⸗ j. de ver. obli.ec obſt. ꝙ ſiticertiñicandum per iu⸗ dicem:quia patet ꝙ quis obligatus eſt in genere:vtputa in bominẽ, videtur ꝙ ſit certiſicandum ex poſt facto.⁊ tñ eſt obligatio incerti. Sic in pꝛopoſito. Ande quãdo quis petit intereſſe nõ videtur petere certum, per tex. in.l. vbi autem non apparet.§.pꝛo indubitat᷑.Et ratio: qꝛ pendet ex futuro euètu.Et pꝛo boc facit.l.ſi domus.de legatis.j. Anqde dic ad intelligẽ᷑tiam, ꝙ iſta glo. debet intelligi, quando intereſſe deducitur in libello: ſecus autem ſi non deducitur:vt.d.l.ſi penam. ¶ In gloſ.ſuper verbo, exle⸗ gati.no. ex iſta glo.ꝙ illud qð dicitur, ꝙ dñium rei lega⸗ te traſit in legatarium adie adite hereditatis: eſt verum quando legatur ſpecies:ſecus in legato quãtitatis. ¶ Et ex hac glo.not.qꝙtſiue dominiũ tranſeat, ſiue non: ſemper competit certi condictio.Et reſpõdeo ad illud, qoò pꝛo re ſua non competit certi condictio.ꝙ hoc eſt fanoꝛe vltime voluntatis:ſicut als dicimus in fure.⁊ hoc pꝛobatur inſti. de leg. ſ. in noſtra.z. lj. C. eo. de leg.vbi habetur per Gar. Iſta queſtio eſt multũ dubitabilis,⁊ eã diſputanit Pet. de Bel. vt refert Cy.in.lj. C. vt act.ab ber.⁊ contra bere.⁊ ibi plene per Bal. ⁊ Bar. in.l.ſi ſtipulatus ita.j. dever.ob. ⁊omnes ſequuntur Bart. ꝛ dicit ꝙ eſt verum, ꝙ actio eſt oꝛta ante diem. Fallit in certi condictione. ⁊ hoc pꝛobat per. d.j. ſi ſtipulatus ita. Et pꝛobatur per rationem: quia certi condictio non competit, niſi ad certũ. Sed vbi eſſet oꝛta ante:daretur ad incertum.igitur ⁊c. Quod ſit incer⸗ tum, patet pꝛopter interuſurium medij tẽpoꝛis. ¶ WBal. bic ⁊ in rubꝛica.C. eod.tenet contra Bart.ſcilicet ꝙ certi cõdictio etiam oꝛiatur ante aduentum diei.⁊ pꝛobat ipſe quia actio ſpecialis ⁊ generalis pꝛoficiſcuntur ex eadem radice obligationis. ¶ Ande ſi diceremus, ꝙ eſſet vera opinio Bar. influeret plus in ſpecialem, minus in gene⸗ ralem.⁊ Bart. de Sali. tenet cum Bal.⁊ Rapba. Et pꝛo- batur: quia ex mutuo non oꝛitur niſi condictio genera⸗ lis, vel ſpecialis, que oꝛit in mutuo ante diem ⁊ ita eſt ca⸗ ſus in.l.qui mandatum.j.mandati.per.j.ſi pꝛocuratoꝛ ab- ſentem.. liber homo.j. mandati.vbi dicitur, ꝙ ante diem quis poteſt demandare actionem: ergo eſt oꝛta. Nam ſi non eſſet oꝛta, non poſſet demandari. Et reſponde ad il⸗ lud, quod dicit de interuſurio: quia negatur boc: quia eſt certum, id eſt, certificandum per rerum naturam. quod interuſurium ⁊ lucrum:vt l.iij.ʒ.fina.j.de eo quod certo lo.⁊ꝛ ſic eſtimabit᷑ iſtud per mercatoꝛes.Nec obſt.iſte text. quia intellige quod poteſt agere. ſed repellitur exceptio- ne:vt.lj. in fin. quando dies lega. cedat. C Adde aliquid ad illud, quod dicit Bartol. in...ſi ſtipulatus. j. de verb. obligat. quia vbi dicit, quod ſi ex natura contractus ſub- miedigidi dies, quod nunquam ante talem diem ſubin⸗ imseltortaactio: ſd tamen eſtortaobligatio Quia uod tta actio: vt..ij.6.ſi quis ita ſtipuletur.ff.de eo, cuod certoloco. In hoc dic, quodilla dictio, perperam, tunc nonſigniñicat male: ed ponitur pꝛo nullitate. Itai nmiiponttur inditen dta eu Pronullikate Itain uatur opinio Bar. C quia. S. de pactis. ⁊ iſto modo ſal⸗ ſum vᷣm Bar. ſcilice Inglo. penul. Adde quartum ca/ .ſcilicet qMando hereditas debet reſtitui ad pias cauſas: quia reſtituitur per! bominem. de quo per Bart in en eLem non autemper — per Bart. in.. ſi. C. de ſacroſanc. eccleſ. quamuis Bal. ibi teneat contrari ibi 3 u. putauit, ⁊ diſputando firmaui t. m.⁊ Bart.ibi boc diſ⸗ Audo. Romain ſecundam.ff. veter.part. 0 ☛ Summarium.. Stipulari alteri nemo poteſt. 2 Stipulatio celebꝛata cũ pupillo ſine tutoꝛis authoritate inutilis eſt. 3 Pupillus an poſſit nouare ſine tutoꝛis authoꝛitate. 4 Conaqitio impoſſibilis, an vitiet ſtipulationis pactũ, l timas voluntates, ſtatuta, donationes cauſa mottis: Pꝛodigalitas ſuperueniens non impedit pꝛius contra⸗ bentes cum pꝛodigo, quin poſſint eum conuenire. Pꝛodigus quibus perſonis equiparetur. Atile per inutile, an ⁊ quando vitietur. Sententia in parte vtilis, ⁊ in parte inutilis, an vitietur pꝛopter inutilitatem. Iudex qui habet iuriſditionem vſq; ad certam ſummʒꝭ, ſipꝛoferat ſententiã vltra:an valeat pꝛo illa parte, in qua babet iuriſditionem. 10 Libellans ſi apte narrauit, ſed inepte intentauit: anya leat talis libellus? Empbyteoſis ſolita dari vſq; ad certũ tempus,, ſi detur vltra, an vitietur contractus in eo, ꝙ vltra data eſt. 12 Statuto ſi cauetur ꝙ damnum vltra tantam quantita, tem non poſſit pꝛobari:niſi per inſtrumẽtum:an poterit pꝛobari per teſtes ⁊c. 13 Debitum ſi non poſſit pꝛobari, niſi per inſtrumentumſ pꝛobetur per teſtes, an valeat pꝛobatio. 14 Stipulari in rei mee traditione, num alteri poſſim? 7 nutilis ſtipulatio non §. Quonia m. 8 ex vtili numeratio⸗ ne actionem oꝛiri.h.d. ¶ tHo.ꝙ alter alteri ſtipularinne⸗ mo poteſt.j. de ver. oblig.l. ſtipulatio iſta..alteri.⁊ inſtit. eo..ſi quis alij.z.l.obligationum..ac ſi. de actio.⁊ oblig. Bal. hic examinat iſtam materiam, ⁊ Bart. in. d. g. alteri. CHot.quod ⁊ ſicut eſt inutilis ſtipulatio celebꝛata cum ⅜ pupillo ſine tutoꝛis authoꝛitate, quando per illam eius conditio redditur deterioꝛ:vt.l.j.C. de inuti.ſtipula. Ita eſt inutilis, quamuis non ſit deterioꝛ, tamen non eſt locu⸗ pletioꝛ.z ita eſt bic caſus ſingularis. I Eœx boc infertur ad vnam concluſionem, t ꝙ cum nouatio ſtipulationem requirit:vt.l.j. de nouatio. ꝙ ipſe pupillus non poteſt no⸗ uare, etiam ſi non redditur deterioꝛ: ſi tamen noneſt fa⸗ ctus locupletioꝛ. In hoc fuerunt gloſ.varie: vna eſt inl. nouare..fi.j.de nouatio.que tenet, ꝙ non poteſt. Altera in.l.is cui bonis.de verb.oblig.que tenet, ꝙ ſic.⁊ ſequitur Bartol.tamen eſt verioꝛ illa, que eſt in. I. nouare. 5. fi. per 4 ſupꝛadicta. C Certio not. quod r impoſſibilis conditio vitiat ſtipulationem, ⁊ etiam quemlibet contractum: vt limpoſſibilis.j. de verbo. oblig. concoꝛd.inſtitu. de inutili ſtipu..ſed impoſſibilis. Sed quid in pacto,in quo eſt adiecta impoſſibilis conditio: an vitiet? ⁊ dic ꝙ ſic per. non ſolum.j. de act.⁊ obli.⁊ hoc dic verum fiue loquamur in pacto obligatoꝛio ſiue liberatoꝛio. ita eſt gloſ.in.l.con⸗/ demnationis.C. de tranſactio. vbi dicit vnum ſingulare, ꝙ quamuis impoſſibilis conditio vitiet contractum: at tamen moqus impoſſibilis non vitiet contractum. Quia dicit gloſ.pone, quod remitto id quod tu mibi debes, ſ me feceris heredem:quia talis remiſſio non valet: ſecus ſi dixero, vt me beredem.feceris. ⁊ ſic per modum. Sec certe iſtud dictum eſt multum reſtringendum. Sed quid in vltimis volũtatibus. Anautem impoſſibilis vi⸗ tiet inſtitut. dic, vt in. lj. de condi. inſti.⁊ ibi plene. C Sed quid in dona. cauſa moꝛtis. An autem impoſſibilis condi tio adiecta cõtractui donationis cauſa moꝛtis, vitiet: oi ꝙ nonꝛyt eſt tex. ſingu. in.l. que ſub conditione..hoc e ctumj. de condit. inſtitut. Ct Quarto no.quod ſuperue⸗ niens pꝛodigalitas non impedit pꝛius contrabétes cum pꝛodigo, quin poſſint eum cõuenire. T Altimo nephh digum pupillo equiparari in contractibus. Aliquan d etiam equiparatur adulto, aliquando furioſo.de dun 3 Lis cui bonis.j de ver. obliga.⁊ in.l. Parcellus jdef iuſ. ⁊..furioſo. j.de reg.iuris.⁊ hec iura loquuntun in o tractibus extra iudicium. Sed quid in iudicijs? dic 4 l. Fulcinius.in. im.col. ex quib. cau. in poſ. eat. Sed qu di teſtamento: dic quod pupillo equiparatur: vt.l is cuit. id in aditione bereditatis? dic vt in de teſta. CSed quid in adition lmutuum. clwon um teereeper mnCxtokagt Reban 3 dy kerin 3 aun raattapalu T d 4 b 9 dado A rob icegenen Iragoliscpul rurnnodelſ iwen Magei u gptlonenSannde ſdetntratunäqgwane Intkunerrum ddoc Tiaraauiämmtrm palönoxtrremilem. ravlibaitrale wid nubarmixertrie:g. Ksadgwtidhmitucd umitenqwediogenve Unnoetieſdadele fenwednattd iedionutCci gutmde dedtmn Adnigrdernhe 1 Mtanpnber⸗Galpie ſgauprrancſg wenefenmmimae Jyanttaeti neanmagennxxt dadrinrmnogfg „) ütgocigonarge KeCgulpr wtant dlnäxni gid tanpyf ſed inepte iteſene. dea mnepte ntatan G ad certũ tenpis 1 3in eo, ꝙ vitradata num vltra tantam m per iitrumäun an bari, niſiperi inſtrunar at pꝛobatio. tlone num altenipo (Jnutiüs ſipdin, impecit exptilnuna. No ꝙ alter alteritiig ſtipulatio iſta Kaleit donum.acſi de acho n nateriam: Bart.ndſt rtilis ſtpulatio clede eitate, quandoperiin. *vt.j C. de inuti ſtyu t deterior tamen wondh ngularis. Cex bat pcum nouatio ſtipue pipſe pupillusnong deterioꝛ: ſitamen i nerunt gloſivarie: mm ne tenet ꝙnonpokett vlig. que tenetcſt⸗len la, que eſt in wusreſii quod T imyyſtiis cndt im quemlictonrachm: ndiinſtiaibi zie ℳ 81 1 uiparalhl illo caufer iitsts⸗0 10 12 2 a Si certum petatur. b 14 .mutuumj. de acqui.hered. Sed quid in pꝛiuilegijs? dic vt dicit glo. in..j.de cura.fur. Pꝛo qua eſt caſi us in.l. du⸗ bium.de pꝛiui.cred. Sed quid in pꝛeſeᷣ criptione: Iſta fuit diſputata per Jo. And.in addit. in rub. de pꝛeſcrip.ꝛipſe Jo. An. ibi dicit, ꝙ fuit diſputata per Mar.de Sil. Sed vide.i.j.j.de cur.fur.pꝛo plena materia. ¶ In gloſ. ſt uper verbo, poſſe. De hac materia, ſc; † an vtile per inutile vi⸗ tietur? vide hic per Bal.⁊ per Bart. in.l. Gꝛece. H.illud.j. de fideiuſ. per gloſ.in.lj.H.generaliter.j.de donat.⁊ Per Cyn.in.l. ſancimus. C. de dona.⁊ per cano.in regula,vtile. Wald. tangit hic multa dubia.⁊ t pꝛimo, an ſententia in parte vtilis, in parte inutilis, vitietur per inutilita⸗ temꝛde quo vide caſum in.c.cum ſuper.de offic.oꝛdi.per o. And. in Spec. de ſen. in.§. j. circa pꝛin. in addi.que in- cipit, Quid ſi duobus.§. quid in ſententia lata per arbi⸗ trum. De hoc vide in.I. Pedius.6.de arb. ¶ tSed quid in iudice, qui habet iuriſditionem vſq; ad aliquam ſum⸗ mam, an ſit valida pꝛo illa parte, in qua babet iuriſditio- nem, an tota vitietur?de quo in.c.qui certus. de regu.iur. libꝛo. vj. ¶ rItem quid ſi pars libellans narrat apte:ſed intentauit inepte? Pone exemplum, ſi dico me tibi ven⸗ didiſſe:⁊ poſtmodũ dico intẽto actionem ex locato. Bal. bic examinauit, de quo hic per eum, ⁊per eundem latius in. l.⁊ ſine ſcriptura. C. ad Trebel. Et vide per eundem in Lj. ſi menſ. fal. mo. dixe.⁊ per Bar. in.l.j. 3. de eden.⁊ Spec. de actio.⁊ petit.h.ſequitur.in fi.⁊ per canon.in.c. decerni⸗ mus. de re iud.per eundem Balin.l.j.de ferijs. C Item mouet ſ quid in emphyteoſi, qᷓ debet dari vſq; ad.xxiiii. annos, ⁊ data fuit vſq; ad. xl. an ſit validus contractus:an autem vitietur vtile per inutile? de quo per Bar.in.l. qui rem.C.de ſac.ſanc.eccle.ꝙ non valet.⁊ Bal.hic tenet con⸗ tra Gart. ⁊ vide plene in.l.ſi pupilloꝛum.de reb. eoꝛ.⁊ per Har. allega. ſuis. ⁊ per Bal.in. c.j. qui feu. da. poſ.⁊ in aut. quas ruinas.C. de ſac.ſanc.eccle.¶ In glo.ſuper verbo, coniunctim. Iſta glo. inducitur per Ja. de Bu. ad vnam queſtionem, Statuto cauetur, ꝙ damnum vltra quid, id eſt vltra tantã quantitatem, non poſſit pꝛobari, niſi per inſtrumentum. Modo quis vult petere mains damnum vigoꝛe cuiuſdam inſtrumenti, in quo compꝛehenditur, ꝙ poſſum petere emãdam damni, ⁊ omne intereſſe. Modo volo iſtud intereſſe, vel damnum pꝛobare: ⁊ non poſſum pꝛobare, niſi per teſtes: an autem poſſim pꝛoducere te⸗ ſtes ad pꝛobãdum iſtud damnum: Bart. hic ponit ⁊ poſt eum iſtam queſtionem Bal.ponit plenius q́; Bart. hic in Lj. in repetitione ſua de leg.ij.⁊ Jo. And. in addi.in ti.de fruct.⁊ intereſ.in additione, que incipit. q. do. Jaco. But. publice diſputauit. ¶ Circa iſtud Bal.querit vnũ. Sta⸗ tutum dicit, f debitum non poſſit pꝛobari niſi per inſtru mentum:ſi pꝛobetur per teſtes:⁊ aduerſarius non oppo- nat:an pꝛobet: Bal.hic examinando tenet ꝙ ſica per al⸗ legata per tex.in.c.j. extra de reſti. ſpol.⁊ per not.per In⸗ noc. in. c. fraternitatis.de frig.⁊ malefi. Item per not per Spec.in tit.de teſte..j.ver.quid ſi aduerſarius.vbi que/ rit an vxoꝛ,que non poteſt induci in teſtem pꝛo marito:et pꝛoducitur, non oppoſito, per aduerſariã partem, ꝙ non poſſit pꝛoduci pꝛo marito:an pꝛobete⁊ certe determinat, ꝙ ſic. ¶ In glo.ſuper verbo, ſtipulatus.in hac gloſ. que⸗ ritur de ratione diuerſitatis.⁊ Barto. dicit, ꝙ ratio eſt: q quando ſtipuloꝛ a pupillo:pꝛeſumoꝛ ego creditoꝛ libera/ re debitoꝛem ⁊ babere pupillum obligatum. Sed vbi ſti⸗ puloꝛ ab ipſo pupillo: tunc non pꝛeſumoꝛ eum liberare. Sed pꝛeſumoꝛ eum obligare.ỹ&x hoc ego dico, ꝙ id po⸗ teſt argui contra rationem Bar. quid ſi ſtipuloꝛ id quod non debet, an pꝛeſumoꝛ velle nouare: quia ratio Bar. ba⸗ bet locum, quãdo fuit facta eꝑ interuallo:vt. l.ſtipulatus. j.de noua. C Quid ſi incontinenti? a certe eſt valida. Nec obſt. iſte tex.ꝙ debet intelligi in infante, qui non poteſt ſe obligare:Vvt..j.de act.⁊ oblig. Ita dicunt doc.aliqui. Sed certe Bar. bene dixit ⁊ glo. quia in materia nouationum eſt regula, vc, quando tantũ deducitur in obligatione, quantũ eſt in pꝛima:tunc fit nouatio:vt.l.qui bis.j. de ver. obl. ⁊.l.ij.j. de noua. ſed hic ille qui ſtipulatus fuit a pupil⸗ lo, qð deduxit in obligationẽ, eſt plus ꝙᷓ ſit in pꝛima:ergo ſiue ſit ſtipulatus ex interuallo, ſiue incontinèti nunqᷓ eſt nouatio.i Sed vlterius querit glo.de alia queſtione: et Reſpondet. Ja. But. autem impugnauit hic iſtam ſolu⸗ tionem, per. l. obligamur. de auth. tut. ⁊ per text, inſtit. de auth. tut. in pꝛin. Sed Bart. vult ſaluare gloſ.iſtam.⁊ fuit de mente Dy. in..ij.j. de accep. Sed pic per contractum celebꝛatum per pupillum liberatur: ergo potuit ſine tu⸗ toꝛis authoꝛit ate. Ex iſto etiam caſu pupillus locupleta- tur:vt.l. neq;. de cõtrah. ⁊com.ſtip. Item, quia paria ſunt dare, vel ſoluere, ſine ꝓmittere: vt.l. ſi. ad leg. Hal. Sed va let datio ſine tutoꝛis authoꝛitate: vt.l. naturalis. j. de cõ- dic.indeb.Ergo ⁊ pꝛomiſſio cũ datio ⁊ pꝛomiſſio equipa- rantur. ¶ Contra te. foꝛmat hic Bar. vnam obiectionẽ 14 per.l. Publia. j. depoſi. ⁊ dicit, ꝙ aliqũ in traditione rei ǴAAd △ ern mee ſtipuloꝛ alteri:⁊ tuncſi res durat mea, valet talis ſti⸗ pulatio:vt.d.l. Publia. Ratio:qtraditio nõ aufert a me dñinm. Aut aliqñ ſtipuloꝛ in traditione rei mee:⁊ illa res non durat mea:⁊ tunc non queritur alteri actio. Fallit in contractu donationis:vt.l. quoties. de do. cau. moꝛ. als de do.que ſub mo.Et vide pꝛo huius declaratione.l.do/ nationes..eiuſmodi.j. de don.qui vult hᷣi intellectũ glo. ꝙ vtilis actio ex pacto queratur alteri. ¶ Fallit in caſu.l. Caius.j. ſol. ma. Sed adbuc Bart. in.l. ſtipulatio iſta.. ſi ſtipuler.dicit, ꝙ illa regula, ꝙ non queritur ⁊c. Fallit in duobus caſibus.pꝛimo in.d.l. Caius. Item in mutuo.⁊ al legat iſtum..⁊ hic tenet contrariũ:tamen dic ꝙ hoc, qð bic dicit, eſt verius: vt ibi videas. C Item queritur ſᷣm Bal. in.l. cum patre. C. de iure dot.vc, quia Bart. vult ꝙ vbi dñium remaneat penes dantem:ꝙ tunc poſſit alteri ſtipulari:vnde ſᷣm eum dicit Gal.ꝙ ſolum illa.l. Publia. habet locum quando deponitur alia res, qᷓ; pecunia nu⸗ merata:quia quãdo deponitur pecunia numerata tranſ⸗ fertur dominium in recipientem.l. dies ſponſalioꝛum.ꝛ.l. Lucius.j.depo. Et certe iſtud nõ eſt verum:quia caſus.l. Publia.non eſt reſtringendus. Quare loqnitur de pecun nia depoſita in ſpecie:⁊ ſic debet extendi, ⁊ non reſtringi. ⁊ ſic non ſit verum illud, quod dicit Bal. d Summarium. Zlctio per liberam perſonam ex numeratione que⸗ ritur. Argumentuma ſolitis validum eſſe. Conſuetudine communi aliquid permitti contra regu/ las iuris. Conſuetudine induci põt, vt alter alteri ſtipulari poſſit. Stipulatio ⁊ numeratio ſi interuenerint, an oꝛiatur actio ex ſtipulatione, vel ey numeratione:, vel ex vtraq;? vide quatuoꝛ membꝛa. ⁊ nu. 3, vſq; ad, nu. 3. Libellus, ago ad centum, que dico me ſibi numeraſſe, et anteqᷓ numeraſſem ſibi, pꝛomiſit mibi per ſtipulationem reſtituere ⁊c.num efficax ſit: Libellus hic num ſit validus, peto decẽ, que tibi nume⸗ raui.ver.ſed quid:? Obligatione inualida vitiata, an vitietur confeſſio vali⸗ da ei adiecta:? ĩ umeratione pe⸗ §. S 1 nummos. Ln noſtre abſe ikis ⁊ignoꝛantis nomine facte abſenti, actio queritur. hoc. d. CtMHot.per liberam perſonam exnumeratione actionẽ tertio queri.Concoꝛ.C. per quas perſo.nob. acqui.l.cum per liberam. C r† Secundo ibi quotidie. No. eſſe bonum argumentuma ſolitis b. concoꝛd. de iudic.l. certi iuris. C. de pꝛobatio.l.neq; natales.in fine. Tertio not.ꝙ per communem conſuetudinem aliquid permittitur contra iuris regulas. Mo. vltimo, ꝙrpoteſt induci ex conſue- tudine, vt alter alteri actionem querat. S. de vſur.l.ſi quis donaturum. Ad hoc allegat Bal. in.l. de quibus. 3. de le⸗ gib.in repetitione ſua. ¶ Et oppo. contra iſtum text.ſci⸗ licet ꝙ iſtud non ſit ſpeciale, ſcilicet quod in mutuo alter alteri poſſit acquirere actionem: vt dicitur hic: quia idẽ in alijs contractibus, per. l. quoties. de donatio. que ſub modo.⁊.l. Publia. j. depo. Guil. de Cun. contitetur iſtud b argu. Bar. autem dicit, ꝙ ideo ſpeciale eſt in boc caſu, ꝙ aut paciſcoꝛ ſuper re, que in traditione non deſinit eſſe mea:⁊ tunc ſit vera opinio Gui.de Cu.Siverotranfret dominium pertraditionem:ꝛ⁊ tũc eſt ſpeciale vt pic:quia in mutuo dominium ſemper debet traͤſferriin recipien⸗ tem:vt..appellata. Namvbi quis per traditionẽ amittit ¶ Sie. tu dic, ꝙ Bald. diſtin⸗ guit, aut eſt ad⸗ miſſuma iudice ⁊ aduerſario:et ꝙ tunc valeat pꝛobatio tacito coͤſenſu partiũ: aut a iudice tm̃ ſimpliciter, vel ſub ꝓteſtatiõe: ⁊ tũc ſecus per not. in. c.j.extra de reſti. ſpol. ꝛc. De qua mate/ ria vide hic ſin⸗ gulariter dñm Socin.qui plu/ res concluſ.po⸗ ſuit ad intelli⸗ gentiã dicti ſta⸗ tuti. ⁊ late per Cepol. cautela, 2§0. cũ ſeq. qui allegat notam bic per Bald.⁊ Roma. ⁊ miroꝛ ꝙ nullus fideli/ ter refert diſ. Bal. hic ideo vi deatisvos eam oꝛiginaliter. Hiero.Chuch. CSolitis. vi⸗ de late Socin. conſſ.ccv.incip. Difficultas. in ſecunda parte. HDHiero. Cbuch. 1 1 1 1 1 „ 4 A 1 ¹ 1 b 1 4 11 3 ₰ We G 1 . 1 1 6 n h 1 A 1 8 3 3 1 1 1 1 4 p* 1 4— 1 1 1 1 1n e 2 4 13 1 . 4 . 4 . 1 8 1 4 1 1 6 4 82 4 1 2 9 A 1 4 4 3* v 1. 1 1 1 7 1 1' 4 4 1 17 4 1 1 5₰ 5 81 t. 6 1 4 2 1— 12 — 1 1 iul Uog Wat u b M! 3 V 12. — —y— dominium ſemper talis ſtipulatio, que eſt facta alteri, eſt inutilis:vt.l.ſtipulatio iſta..alteri.⁊.6.ſi ſtipulet᷑. de ver. obli.⁊ inſtit.de inuti.ſtipu..alteri.⁊.5.ſi quis alij. M Sed hoc fallit in mutuo:xt hic eſt caſus ⁊ eſt ſpeciale. ¶ Ald⸗ de pꝛimo ꝙ bic eſt ſpeciale quo ad hoc:quia quando ds ſtipulatur alteri ſuper traditione alterius conti aetneuc ſuper traditione contractus mutui, queritur alteri vti is actio:vt.l. Publiaj. depo.ſecus in contractu murini acquiritur directa illi.ſi abſe entis. C. e 0.( Ite m eſt 3 ſpecialitas, ꝙ licet quando dũs ſtipulatur ſuper 3 2 tione aliud, ꝙᷓ illud quod deberetur, non valet ſtipu a 4 vt.L.cum res.C. de dona.tamen ſecus eſt in hoc contrac 3 mutui:q qᷓ;uis ſtipuloꝛ alteri aliã pecuniam, dß wun raui:tamen queritur vt hic.q¶ Item eſt marta ei⸗ 3 3 tas, vc: quia in alijs cõtractibus queritur ex ſtipulatio⸗ ne. Secus autem in hoc contractu:quia ey numeratione queritur actio tertio:non autem per ſtipulationẽ. C In 5 gloſ.j. dicit Bart. pꝛima combinatio eſt iſta, qñ t nomine V a ¶ GBar tuvide a bic do. Are. qui ſingulariter di⸗ V ſtinguit articu⸗ lum iſtũ de ma⸗ Tis läte her 1 ZAllex.poſtalios G 1n. f Lgprylo⸗ gonus hic alle⸗ ga.canon.in. c.ſi cautio. extra de ſide inſtru. vbi late per Felyn. col. xxj. in fine. Hiero.Chucb. b Repꝛeben⸗ 9 dit. adde ꝙ con tra Bart. tenet magiscõis opi. doc. licet Fulg. ⁊ Roma. conẽ⸗ tur hic eñ de⸗ fendere, ⁊ etia Pau in.l.ſin.. fl.ͤ. de donat. de quo vide late concoꝛ.ꝑ Alex. b ⁊ Jaſ. ⁊ per eoſ⸗ dem in.. Chꝛy ſogonus bic al⸗ legato. dem fuit inductũ:ergo no meo ⁊c.⁊ tunc ſi qnerit᷑ an ex numeratione, vel ex ſtipula- tione oꝛiatur mibi actio.ipſe diſtinguit ſic:ꝙ aut certum eſt ꝙ numeratio fuit facta cauſa implende conditionis:⁊ tunc agitur e ſtipulatione:yt.I. ſtipulatus fuero.in f.⁊.l. 6 ſe.j. de noua. I tEx quo infert Bar. a ꝙ fuit annullatus libellus iſte:ego ago ad centũ, que dico me ſibi mutuaſſe: ⁊ anteq́ numeraſſem ſibi ipſe pꝛomiſerat mibi per ſtipu- lationem reſtituere:⁊ in libello meo intento certi condict. tanꝙᷓ oꝛtã ex numeratione:cũ pꝛimo pꝛomiſerat ſibi reſti tuere per ſtipulationem.tamẽ dicit, ꝙ ille libellus poteſt ſaluari: q ꝗñ ſtipuloꝛ mibi centũ, que tibi numeraui, tũc: qꝛiſtud eſt mutuũ cinile, cui natura cooperat᷑:⁊ ſic poteſt agi ex numeratione. Et pꝛobat᷑: quia verba libelli debẽt intelligi pm mentẽ pꝛoferẽtis:vt.l.inter ſtipulantẽ..ſi ſti puler. de ver. obl. Ita tenet hic Bar. Sed cõtrariũ tenet in..ſi ita ſtipulatus.. Chꝛyſogonus j. de ver. oblig. Sed que ſit verioꝛ? Spec.tenet opi. Bar.que eſt in.. Chꝛyſo⸗ gonus in tit. de teſte. K.j. ver. quid ſi mutuaui. qꝛ cũ libello in mutuo:videoꝛ libellare de mutuo ciuili, cui cooperat naturale:⁊ non de naturali cui cooperat ius ciuile: quia foꝛma libellandi inducta eſt de iure ciuili:vt.l.j.C. de edẽ. Sed cert e iſta quã, ipſe bic tenet, eſt verioꝛ quicquid di⸗ xerit Spec.vt volo pꝛobare.Et pꝛimo ſic, verba libellãtis ſunt intelligenda ſᷣm mentem pꝛoferentis:vt.j.inter ſtipu lantem. F. ſi Stichus. j. de ver. obl. Item verba libelli ſunt largiſſime intelligẽda:vt.I.ſed ſi poſſeſſoꝛi.ſ. item ſi iura⸗ uero.j.de inreiur. Ande hic conſtat, ꝙ iſte libellãs voluit intentare ſolũ de ciuili. Patet per inſtrumẽtum, qð pꝛo/ duxit:vt patet inl.ſi ex caut. C. de non nu. pec.⁊ ibi plene per doc. de iſta materia, vbivide, ⁊ maxime per Bala an⸗ te eum per Cy.⁊alios ſcribentes ibi. Sed quid ſi dico decẽ peto, que tibi numeraui:an iſte libellus ſit validus: dic ꝙ ſic: quia iſta verba impꝛopꝛiant:quia intelliguntur de numeratiõe ſicta.Hal.hoc poſiit in.j.vnica. in pꝛin. C. de rei vxo.ac.in pꝛin. Aut eſt dubiũ,ꝙ numeratio nõ fuit facta cauſa multiplicãae ſtipulationis:⁊ tũc dic ſm quod diſtinguitur per gl.ꝛ doc. in.. ſi ita ſtipulatus fuero..ſi. cũ.l.ſeq.j.de noua. Aut numeratio fuit facta ex interual⸗ lo poſt:aut ex interuallo ante. Si vero ex interuallo poſt: tunc ſemper agit ex ſtipula.non ex numeratione. Ratio: quia pꝛeſumit facta cauſa multiplicãde ſtipulationis. Si vero ante:tũc aut loquimur de iure Digeſtoꝛaꝛ tũc ſem⸗ per agit ex ſtipulatione. Fateoꝛ,ꝙ animus contrabentiũ debet eſſe, ꝙ nolunt nouare: vt pꝛobatur in..ij.j. de noua. CSi autem loquimur de iure noniſſimo:tũc babet locũ certi condictio:qꝛ nõ pꝛeſumit᷑ nouat io:niſi expꝛeſſe agat᷑: vt.l.ſi. C. e noua.ita dixit Har. Tamen teneo cõtra In⸗ noc. qñ dicit, aut loquimur de iure Digeſtoꝛũ:a tunc agit e ſtipularione. Quia de iure antiquo eſt regula, ꝙ qnñ in cöa ſtipulatione illud tantũdem interuenit.qð in pꝛima: nunq; pꝛeſumitur nouatio:yt.j.ſi pupi munch*vt. l. ſi pupillus.§. fi.de noua.l. qui bis. ⁊. ſcire debemus. j. de ver. obli. Sed hic tantun⸗ npꝛeſumitur nouatio:ergo nõ aic ine Eipalata ſe ex numerato. ar.l. qui bis. ⁊ eoꝛum de ver. obl. Et dicit Bar. ꝙ hec habet lo⸗ cum qñ ſtipulatio fuit ytilis S Lhaberlo 7 2⁴ ed 0. ₰ dic ꝙ agit ex numeratione, nõ aũt dan oer eeere 7 pꝛoxi. t Sed quid de conkeſſione ipulatione:t. 5. Peoer 5 Scor diecta obligationi inualide, an vitiata obligatione vitiet confeſſio 5 videt Audo. Romaain ſecundam.ff. veter. part. ꝙ ſic:q vbi vitiatur pꝛincipale, vitiatur⁊ acceſſoꝛiũ:yt. non dubiũ de leg. cum f. Sed cõtrarium eſt verins. 3 dicit Bar. hic, idẽ tenet in. d.§. Chꝛyſogonus. Tug 4 j.C. de pꝛeſcrip. xxx. an.⁊ allegauit melloꝛa iura ꝙ Par⸗ pꝛobantur per Balan. d.l. ſi abſentis. 2 canon in c. Pi 5 nis. de reſti. ſpolia. De hoc eſt caſus in.l.ait pꝛetoꝛ. 1 f mittitur. S. de minoꝛ. Aut ſtipulatio eſt vtilis pꝛo Aele⸗ pꝛo parte inutilis:⁊ tũc aut ſtipuloꝛ ab eodem, cui nunn, raui:⁊ agitur ex numeratione, nõ autem e ſtipulationer vt.S. pꝛoxi.Ex eo, quod bic dicit Bar. in. 9. quoniam 8 delicet ꝙ ſi pupillus numeratam pecuniam ſtipulatur ſ⸗ ne tutoꝛis authoꝛitate, obligat naturaliter: quia pupillus ſi poteſt facere ſuam conditionem melioꝛem, nunqua va riat obligationem paſſiuã. C Ex quo limita iura, ꝙp, pullus poteſt nouare intellige de obligatione actina:no autem paſſiua. Zlut ſtipuloꝛ ab alio:⁊ tunc ſi ex illaſſi u⸗ latione oꝛiatur naturalis obligatio:tũc iura antiqna no, luerunt, ꝙ induceretur nouatio. Sed hodie non eſt ve⸗ rum:niſi expꝛeſſe agatur:vt inſtit.quib.mod. tol. oblig. ſed cum. ver. ideo noſtra.⁊. C. de noua.l.ſſ.⁊ ibide bhacma⸗ teria per doc. ¶ I Eſt ſecũda cõbinatio. Quando nume/ ro nomine meo; ⁊ ſtipuloꝛ nomine alieno: tunc, ant ſti⸗ puloꝛ perſone, cui non poſſum:⁊ tunc nõ valet ſtipulatio, Aut ſtipuloꝛ perſone, cui poſſum:⁊ tunc valet:yt. domi, nus ſeruoj. de verb. oblig.ꝛ inſtit. de in uti. ſtipul.ſ. ei qui ¶ Eſt ⁊tertium membꝛum, † ſc; quando ſti puloꝛ nomi⸗ ne alieno, ⁊ numero alieno nomine. In boc dic. ꝙ aut ſii⸗ puloꝛ illi eidem, cuius nomine numeraui: ⁊ tunc ant lo⸗ quimur hᷣm iura antiqua:a tunc agitur ex numeratione, non autem ex ſtipulatione:vt.3. eo..quoniã. Aut loqui⸗ mur ſᷣm iura hodierna:⁊ agitur tunc ex ſtipulatione:yt i. C. per quas perſo. nob. acq. ¶ Nec obſt.5.. pꝛoxi. qui eſt coꝛrectus,⁊ etiam. F. Chꝛyſogonus. ¶ In hoc tamen aduerte. Noc idem tenet in. iſtipulatio iſta. i ſtipuler. ad fij. de verb. oblig. Sed Bal. repꝛehendit b in additio nibus, quas fecit ad.ff.nouũ in.d..ſi ſtipuler. Idem An⸗ gel.⁊ do. Rapha.⁊ omnes poſt Bald.⁊ hoc per caſum in g. quoniam.⁊ reſpondent ad.lij.per quas perſo. nob acꝗ Quia loquitur in caſu diuerſo: quia loquitur in ſtiprla⸗ tione, ſcz acceſſoꝛia: ergo debet extendi. E&t facit:quia illa hrpotheca eſt acceſſoꝛia ad pꝛincipale debitũ:⁊ ſic ſequi⸗ tur ſuũ piincipale. Pꝛobatur in.j. emptoꝛi nomine.ã de hered.vel actio.ven. ſed hic eſt ſtipulatio pꝛincipalis:non autem acceſſoꝛia. vnde ⁊c. Tamen licet omnes repꝛe⸗ hendant, poteſt ſaluari. Et pꝛimo: quia ſi numero Sem- pꝛonio nomine Titij, videoꝛ oominium pecunie mee in Titium tranſtuliſſe:vt.j.eo.ſingularia. I. odo ſcc. ergo ſequens ſtipulatio interponitur ſuper re, que deſcẽdit er re mea, que non eſt mea:quia tranſtuli in alium.Et ſic ſti⸗ pulatio, que ſuper bacre ſit, potius yidetur facta nomi, ne illius, cuius nomine numeraui, ꝙᷓ meo nomine:igitur. vnde ſi quis ſtipulatur nomine meo ſuper re mea, mibi queritur:vt.l.pe. C. ad exhib. Pꝛeterea poſſet dici, ꝙ l.penul.loquitur quãdo eadem res debet reſtitui: ſed lo- quitur in diuerſo. Ande dic ꝙ iſtud non obſt. quia conſy⸗ derandũ eſt:quia licet pꝛincipaliter non ſtipuletur ſuper re mea:tamen ſtipulatur ſuper aliquo, qð pꝛouenit ex re mea:Vvt.l.ꝙ pꝛocur.. de pꝛocu..l. Julianus§. ſi pꝛocura. j. de act. emp. Ita in pꝛopoſito ille, qui ſtipulatur aliã pe- cuniam, tamen ſtipulat᷑ pꝛopter rem me: ⁊ ſic queritur mibi actio. ¶ Pꝛeterea licet reddat᷑ mibi alia pecunia. tamen ſingitur eadem:vt.j.ij..j.ã. eo. ¶Dꝛeterea facit regula.i.ſi generale.j.de pig.act. quia ſi vendo rem debi/ toꝛis, ⁊ ſtipuloꝛ ſuper illa re: queritur ipſ̃i debitoꝛi vtilis per. d.l. ſi cõuenerit. Sic in pꝛopoſito, ſi ſtipulo: ſuperpe- cunia numerata nomine alieno ⁊c. ꝙ tunc queritur alteni ſtipulatio vtilis:⁊ ſic patet per ſupꝛadicta, ꝙ Bar poteſt 10 defendi. Q tSed quid ſi ex interuallo poſt numeratjont factã nomine tertij ſequetur ſtipulatio nomine alterius: an ſit nouata pꝛima condictio ex iſta ſtipultione:: dicſe⸗ cundam ſtipulationem non valere: ⁊ ſic acquiritur actio ex ſecũda ſtipulatione. Sed tamen oꝛitur actio er vune⸗ ratione ei, cuius nomine talis pecunia fuit numerata:y l. nouare. j. de noua. ⁊.l.j. C. de noua. Quia nouatio nõ po teſt fieri ſine ſpeciali mãdato: ergo nõ potuit nouare iis pꝛimam obligationem. C Sed tquid ſi rumero wond alieno:⁊ ſtipuloꝛ nomine alieno? In bocdic, o Prenai rrld.— ferdoe „»SMn eiabeegrnie dtrunmmöhh. „Ldchäcioftna Fanrancimgi dercdmanadoe 4 Vaurarkpoſſt Dvrttun Itglu Tuun⸗m an [Doohbu tuconrabeneimyob mtoftrttühda depemitodbikäpee rm Athajeonn duteamerdeenäcrs Bſeupanieöinpio daäegemiealmun Calinenaunini⸗ Vuaua kaeitra Cang Kunzaul a Er uo abali ane „C. de noual fain üdacöbinatio9 v. 1 dnomine. In bocde tunc agitur er run eext Seo..quonäe S tnr uncerſtpua 5 40 Re( obſt nn bryſogonus( rte melſtipularioiſtſſt d Balrepubendtina duu in d. ſſtiplle ge S poſt Balcabocpre⸗ acLi per vasperiu uerſo: quia locuturit debet extendi getfan ad pꝛincipale debii datur in.Lemptorino ic eſtſtipulatiopiin (Tamenlicet om Et pꝛimo:quiafinuna. deoꝛ dominium peanit co.ſingularia Pochſen vonitur ſaperr ararä zuia tranſtulimauntſe ſit, potius näem acane meraui,ꝙmeoronnens zmine meoſuperlnai ib. C Peetereapoſene dem res debetreſti lec iſtud nonobſtauu cipaltter non tipul per aliquo, q Prola cu. Julianus.ſi Fto le,quiſtipulan., pterremmea: ſt et reddat mibi ali g i gijs o. Paun gact quiaſinndhe, queritur ppldein opofto iſtpue leno c q tunc arr verſopracicag interualc poſtmun j ſtipulatio nomiti, Si certum petatur. 15 obligatio ex numeratione:vt.j.de ſtipulat᷑ ſeruoꝛ.lj. ſ.iij. 12 CfSed quid ſi ſtipulatus pꝛimo fui nomine vnius poſt 3 2 3 4 5 modum numero nomine alterius? In hoc dic ꝙ Bar. di mittit indiſcuſſum. Sed dic, ꝙ ex pꝛima obligatione oꝛia tur actio:a ſic ex ſtipulatione, nõ autem eæ numeratione: vt.l. Stichum..pe.j.de noua. ¶ Eſt ⁊ aliud membꝛum, vcʒ. tquando numero nomine alieno ⁊ ſtipuloꝛ mihi: tũc aut numero nomine filij mei: ⁊ tunc queritur ex vtraq;. Si vero numero nomine perſone libere: ⁊ mihi ſtipuloꝛ: tunc non oꝛitur actio ex ſtipulatione:vt.lj.õ.ij.j.de ſtipu⸗ latio. ſer. Boc concludit hic Gart. Sed contrarium con⸗ cludit bic Bald.⁊ Jac. de Bel. vcʒ ꝙ queritur mibhi actio vtilis:vt.ſ.ſi abſent. C. eo. in glo.pe.Et no.illud, ꝙnõ poſ⸗ ſit tolli actio queſita:quia eſt verumꝙ tollitur ſua: tamẽ queritur mihi mea. Ja. de Bu. videtur ſentire opi. Bar. quia quãdo numero alicui nomine alterius, pꝛeſumoꝛ nu merare nomine pꝛocuratoꝛis:tunc pecunia erit eius, cu- ius nomine numeraui:⁊ acquirit᷑ ei actio:vt.l.item queri/ tur.g.is cui.j.manda. In hoc dic, ꝙ aut numero paruam quantitatem pecunie:⁊ tũc pꝛeſumitur queri, vt donatu- ro:t tunc nulla actio reſultat ex ſtipulatione:⁊ tunc ſaluaĩ Bar. Smaũt eſt magna quantitas pecunie:i tunc pꝛeſu- mitur numeraſſe nomine pꝛocuratoꝛis: ⁊ tunc mihi que⸗ ritur actio vtilis ex ſtipulatione:⁊ directa acquiritur al⸗ teri. Sed que pꝛefertur? dico ꝙ directa pꝛefertur:vt.l. pꝛocur. C. de pꝛocu.⁊ ibi Bar.⁊.l. qua ratione.a. de acqui. rer. do.⁊ ex bis patet declarata opi.⁊ etiam arg.ſublatũ. Summarium. & Aerba bec, permitto tibi vti pecunia mea:denotant contractum mutui. Certi condictio vt naſcatur in mutuo puro/an ſit neceſſa ria pecunie conſumptio. Periculũ mutuate pecu.ad mutuo accipientẽ pertinet. ZAcquirende poſſeſſionis an ſufficiat ſolus animus. Depoſitum, an ⁊ quando per permiſſionem tranſeat in mutuum? ⁊ nu..cum.l. ſeq. e oſui ¶ Debitum ex vna cauſa po⸗/ §. D H eteſt conuerti in cauſam mutui, ſola contrabentium voluntate, ꝛ ſine vſu pecunie: niſi de vtendo fuerit actũ.h.d.cum.l.ſcq.¶ No.tpꝛimo hec ver/ ba, permitto tibi vti pecunia mea, contractum mutui de- notare. Ad hoc.j.eo.l.rogaſti. ¶ THo.ſecundo, ꝙ ad na⸗ tiuitatem certi condictionis in mutuo puro, nõ eſt neceſ⸗ ſaria pecunie cõſumptio. t Tertio no.periculum mu⸗ tuate pecunie ad mutuo accipientem pertinere. concoꝛ. C. eo.l. incendium.inſti.eo.. item, is. quod eſt verum etiã ſi contractus mutui ſubꝛogetur in contractum depoſiti. Ita eſt tex. hic. ¶ In glo.j.ibi, ſed contra ⁊c. q ad acqui⸗ rendam poſſeſſionem ſunt duo neceſſaria, ſcʒ animus et appꝛehenſio coꝛpoꝛalis:vt.Llicet. de acqui.poſ. Sed Ju⸗ riſconſultus hic videtur dicere, ꝙ ſolus animus ſufficiat. Huius timoꝛe eſt facta iſta gloſ.que ſoluit pꝛimo. Sed quia iſta pꝛima ſolutio nõ videtur bona:ideo gloſ.foꝛmat vnam obiectionem. Hec autem ſcða ſolutio non eſt viſa bona glo. ideo trãſit ad aliam ſolutionem: omnes iſte ſo⸗ lutiones bic repꝛobant᷑ a doc. Quare Bar. ex mente Dy. in.c. ſine poſſeſſione.extra de reg.iur.lib.vj. x Sic diſtin⸗ guit, aut volo acquirere poſſeſſionẽ illius rei, que penes me eſt:⁊ tunc aut voluntas dñi concurrit vna mecũ:⁊ tũc aut ſcit ille dñs rem illã eſſe penes me, qui teneo:⁊ tũc ſuf- ficit ſolus animus:vt.d.l. qua ratione..interdum. inſti. de rer. di. ã.interdum. Aut dñs ignoꝛat, ꝙ illa detentio ſit penes me:ꝛ⁊ tũc non eſt neceſſaria appꝛebẽſio nouiter: vt gl.ſing. que eſt pe. in.l. quedam mulier.ff.de rei ven. Ali⸗ quando volo poſſeſſionem vnius rei, cuius detentio non eſt penes me:⁊ tunc, aut non eſt in bonis alicuius: ⁊ tune non ſafficit aſpectus ocularis: ſed requiritur coꝛpoꝛalis appꝛehẽſio:vt.l.iij.. Neratius.j. de acq.poſ.Aut illa res licet nõ ſit penes aliquẽ:eſt tamen in bonis alicuius:⁊ tũc aut habeo voluntatem dñi ad illam acquirendam:⁊ tunc ſuficit viſus coꝛpoꝛalis abſq; coꝛpoꝛali appꝛebẽſione: vt l.ſi quis meo..ſi venditoꝛe.j.de acquir.poſ.:.l.j.õ.quod ſi luſſerim.eo.ti.aut dñs eſt ignoꝛans:⁊ tũc non ſufficit ocu⸗ laris appꝛebenſio:ſed requirit᷑ coꝛpoꝛalis poſſeſſio, vt pe de intres:vt.l.j.in pꝛinc.j. de acq. poſ. In glij. Iſta gl. eſt notãda:quia tenet, ꝙ duplex eſt certi cõdictiò. C In glo.l.ꝙ ſi ab initio. Iſta pꝛima ſolutio repꝛehenditur per doct.ideo gloſ.tranſit ad ſecundam ſolutionem Sull. de Cu.ßin qð hic Bar.refert, aliter dixit. Sed male vt hic di cit Bar. Allia fuit opi. Ja. But.qui dixit, ꝙ in.. depoſui. fuit ratio:quia iſte vſus pecunie fuit permiſſus ex inter⸗ uallo:⁊ ſic reſultat nouus contractus mutui ex iſta per⸗ miſſione:⁊ ſic derogat pꝛimo cõtractui depoſiti: vt patet in.l.pacta nouiſſima.j. de contraben. emp. ⁊.l.ſi quis ante. Sed in.l.quod ab initio.dicit, ꝙ fuit ſecus: quia fuit per- miſſus ab ipſo initio:aſic non derogat pꝛimo contractui: ſed coꝛroboꝛat ⁊ declarat, pꝛimum contractum: non autẽ annullat. ⁊ iſta ratio confirmat ſe cum glo. Sed Bar. dat aliam rationem, vcʒ ꝙ iſtud verbum, velles, recipit deter minationem ab ipſo actu:⁊ tũc contractus depoſiti trãſit in contractum mutui.Si vero illud verbum, volo, recipit adiunctam actui, qui requirat factum: tunc requitur ad hoc, vt ſit mutuum, ꝙ interueniat vſus pecunie. Sed cer⸗ te iſta ratio nõ confoꝛmat ſe noſtro textui: qꝛ videtur vel⸗ le, ꝙ iſtud verbum, velles, fuerit appoſitum in. d. 5. depo⸗ ſui.qðdiuinare eſt.⁊ iſtud idem eſſet in l.quod ſi ab initio. 5 Ande Bal. ſequitur glo. Ande dic.; quãdo queritur, an depoſitum traſeat in mutuũ ante vſum, vel poſt vſum per permiſſionem, qð aut permittit vſum pure, aut con⸗ ditionatr. Pꝛimo caſu:aut permittit rogatu debitoꝛis:⁊ tunctranſit in contractum mutui, ⁊ ſine vſu pecunie:vt in S.depoſui.aut vero rogauit debitoꝛ:⁊ tũc ſiue ante vſum, ſiue poſt, nunꝙ́ᷓ pecunia tranſfertur in mutuũ. l. ucius. ⁊l. queſitum.⁊.l. dies ſponſalioꝛum..j.j. depoſi. Ande in⸗ tellige iſtum. F. quando eſt cõceſſus vſus rogatu debito⸗ ris:⁊ pꝛeſumitur vſus conceſſus ex qualitate deponen⸗ tis:vt eſt glo.ſing.in.l. dies ſponſalioꝛũ.in.d..j.C¶ Ande quando quis deponit pecuniam in ſpecie, ⁊ deponès vti⸗ tur:tunc committit furtum:vt.i.iij..j.j.depo. Et iſta pꝛo- cedunt quando permittit vſum pure. Quid ſi ſub condi⸗ tione:puta ſi nauis ex Aſia venerit, permitto te vti bac pecunia penes te depoſita:⁊ tunc non tranſeat in mutuũ ante vſum, vel poſt vſum. Hic eſt text. in. l. qð ſi ab initio. concoꝛ.tex.in...§. qui pecunia. j. depo. Ex cõtra iſtum tex.ar guitur, ꝙ imo contractus depoſiti nunᷓ tranſit in contractum mutui:quia vbi cõtractus penderet ex mera voluntate debitoꝛis:tunc cõtractus eſt nullus: vt.l.a Ti⸗ tio..fi.⁊.l.ſtipulatio iſta.non valet.j. de ver.obl. Sed cer⸗ tum eſt, ꝙ ſi dico, ſi velles, iſte contractus pendet exvolũ⸗ tate debitoꝛis:ergo iſte contractus eſt nullus.Dic ꝙ iſta regula eſt vera: quando dependet ex mera volũtate ex⸗ pꝛeſſa. Secus autem ſi ex volũtate velata ⁊ ad factum re⸗ dacta:vt bic ⁊ in.l.nunq́;. j. de cond.⁊ demon. ¶ Secundo op.qꝛ hic dicit, ꝙ e nuda voluntate vnus contractus, ſc depoſiti,tranſeat in cõtractum mutui de.l.ſi pꝛecio.C.eo. quia imo requiritur ſtipulatio.dic, ꝙ contrarium pꝛoce- dit quando pecunia non extabat: vt in contrario:ſecus ſi extat, vt hic. ⁊. j. eo.. ſingularia. Summarium. 2& Aerba bec pecunia vtaris, cauſant contractum mu tui ante pecunie vſum. 3 Damnum, quod ego ſentio ratione ſeruitij per me tibi impenſi, vel impendendi, debet per te mibi reſarciri. 4 Piꝛincipale pꝛopoſitum eſtſpectandum, vt intelligamus cuius gratia ſit celebꝛatus contractus. Periculum caſus foꝛtuiti, ad quem pertineat: 6 Bicellus, qui debet cuſtodire libꝛos: an teneatur ſi per- dat libꝛos de caſu foꝛtuitoꝛ 7 Statutum ſidicit, ꝙ in fauoꝛem bannitoꝛum, non poſſit aliquid ſtatui:⁊ aliud ſtatutum poſtea dicat, ꝙ quicunq; ceperit bannitum lucretur centum:ſi iſte bannitus cepe- rit alium bannitum, an debeat babere centum: 3 Ambaſiatoꝛes ſi fuerint derobati, an reſpublica teneat eis reſarcire damnum: 9 Armiger volens adiuuare dominum, ſi perdidit arma an dominus teneatur reſarcire damna: 10 AHMutuo ſi quis amico rem aliquam roganti, dederit, vt — 5* TPin u 71 1 rn Uog wa un 1 b Aa 6 Ao io 44 4 14 8. a Cõſului. vi⸗ de omnino bic Jaſ.qui aliqua poſuit circa de⸗ clarationẽ bu⸗ ius doctrine, ꝗ tamen tenet cõ⸗ tra Ludouic. Hieron.Cbuc. ea vendita nummis vteretur: an iſte debitoꝛ teneatur re⸗ 2 ſtituere quantitatem pecunie: an vero ſi velit reſtituere eandem rem poſſit inuito creditoꝛe? 7 ecunia reda-⸗ 16 ¹ O gaſti me. N. Renandene rei Kmee, nuda contrabentium volũtate in mutui cauſam conuertitur: apericulum rei tradite ad vendendum, vt quis eius pꝛecio vtatur, pertinet ad tradentem, ſitradẽs eam venalem habebat: alias ad re/ cipientem.hoc dicit. No.pꝛimo/qꝙ fiſta vei ba Heeunie vtaris, cauſant contractum mutui ante pecumev üine 2 cit. 3. codem..certi condictio. in pꝛincipio. eſerui 0 not. ꝙ damnum illud, quod ego ſentio ratione Danüiß per me tibrimpenſi, vel impendendi:debet Per te mn i reſarciri. quod.j.ad queſtiones deducetur ſpecialiter. 4 Altimo not.t quod attendendum eſt pꝛincipale pꝛo/ pofitum, vt intelligamus cuius gratia ſit contractus ce/ lebꝛatus, nõ autem hm. concoꝛ. ð. eo.l.ſi quis nec cauſam. ¶ In glo.ſuper verbo, vẽdideris.in pꝛinc.dic, ꝙ aut pe⸗ cunia redacta ex re alterius eſt accepta,⁊ tunc aut voluit q ſit mutuũ:⁊tũc eſt mutuum, vt hic. Aut voluit ꝙ eſſet mutuum:a tunc non eſt mutuum. Aut pecunia adhucnõ eſt redacta, ⁊ exacta: ⁊ tunc habet locũ...rogaſti.de pꝛe- ſcript.verb.¶ In gloſ.in verbo, culpa ⁊c. arguitur de.l. incendium.cC.co.⁊.I.quẽ foꝛtuitis.C. de pig.actio.vbi di/ citur, ꝙ periculum caſus foꝛtuiti non pertineret ad reci⸗ pientem, ſed ad dantem. Sed hic dicitur cõtrarium. In bac glo.ponuntur plures ſolutiones:vna fuit Joan.alia fuit Azo.⁊ dic, ꝙ opi. Ao. eſt verioꝛ. Et pꝛobatur: quia iſte cõtractus eſt factus gratia recipientis:t vnde dic. ꝙ aut loquimur in contractibus, qni fiunt gratia vtriuſq;: ⁊ tunc tenetur de lata culpa ⁊ leui. Aut ſit gratia dantis: ⁊tunc tenet᷑ de dolo, lata, ⁊ leui. Aut gratia recipientis: ⁊ tũc tenetur de leuiſſima:vt.l.ſi vt certo..nũc videndũ. jxommo.ꝛ ſic eſt contra ſolutionem Jo. vt dixi.. eod.j.ſ quis nec cauſam. ¶ In glo.ſuper ver.perierit. Iſta gloſ. 6 facit, †nunquid bidellus, qui debet cuſtodire ſibꝛos, te- neatur ſi perdat libꝛos? qꝛ iſte contractus eſt celebꝛatus gratia vtriuſq;:⁊ ideo tenetur de dolo ⁊ lata ⁊ leui culpa: an autem teneatur de caſu foꝛtuitoꝛiſtud depẽdet ex no- tatis hic ⁊ in.l.ſi gratuitam.5.jj. de pꝛeſcri. ver. ¶ Alte⸗ 7 rius facit ad queſtionem,;m Bal. Dꝛimo, †tatuto ca- uetur, ꝙ in fauoꝛem bannitoꝛum nõ poſſit aliquid ſtatui. Aliud ſtatutum dicit, ꝙ quicunq; ceperit bannitum lu⸗ cretur centum:nunquid ſi iſte bannitus ceperit aliũ ban⸗ nitum debeat habere centum? ⁊ pꝛimo videtur ꝙnon:qꝛ nibil valet cum in ipſius fauoꝛem nibilpoterat pꝛouide⸗ ri:quia ſtatutum eſt factum in odium bannitoꝛum: vnde non debet conuerti in eoꝛum fauoꝛẽ:quia odioſis ⁊exbã⸗ nitis non videt pꝛopoſitũ eſſe pꝛemiũ: vt in.l. Lucius.. Lucius Titius Damã.j de leg. ij. Sed in contrariũ ipſe determinat:quia iſtud ſtatutum nõ dicitur factum pꝛin/ cipaliter in fauoꝛem bannitoꝛum, licet ſecũdario ex acci⸗ denti afferat commodum:ſicut dicimus de exceptione fa uoꝛabili ⁊ odioſa:vt..de condic. indeb.j. qui excep. Scðo: quia iſtud ſtatutum debet referriad quoſcunq; pꝛopter publicam vtilitatem: cum tale ſtatutum factum ſit fauoꝛe rei publice:vt in.l.ſi quis in graui..vtrum. ad Silla.⁊.. Kucius Titius. nõ obſt.ßm eum: quia lo quitur in cauſa lucratiua:hic vero in oneroſa:vt. C. de fideiuſll.ſ Parſa⸗ toꝛam. Idem decidit Bal.in..j. C. de pꝛecib. Impe. offe. 2in.li. F. Offilius. 3.ne quis eum, qui in ius voca.⁊ in. li⸗ deras. de ſtatu homi.a in.l‚cum mulier. in. viij. col.in repe. j.ſolu. matrimo. Et idem determinauit Alb. de Roſa. in tractatu ſtatutoꝛum in vltima parte. C Secundo indu- 3 citur ad queſtionem, t Ambaſiatoꝛes fuerunt derobati, 9 Quidam t /10 leg. Jul.de vi. Stante 89 eipublica reneatur eis reſarcire. Iſta queſtio fuit in Prln mcholne obtentum contrarium. vide per Bar. omnia.j.m Saj defur.a per Bal.in.l. inter cauſas.. nõ 2nid.anda. CItem facit ad aliam queſtionem, vcz, maſnarn Aaügen volens adiuuare dñm:perdidit ar⸗ Auid dis tenetur reſarcire damna: Inno. hãc queſtionem tãgit in.c ſicut iurei 4 4 3 4⁸̈ά( L in. lin quis ad ſe fundũ.z.l. nninineeeiache n caſu huius.l debi. ta eſtres venden da vr prter buiusl.debitoꝛ‚ cui tradi⸗ Audo. Roma.in ſecundam.ff. veter.part. quoniam multa facinoꝛa. C. ad ecio yteretur: illam rem vendi⸗ dit, vt pecunià mutuo haberet:poſtea vult dare illz ren. creditoꝛ vult pecuniam:quid iuris? Ego cõſuluia qunod poſſit debitoꝛ dare rem per not. per War. in.1i H.mutn 3. eo.⁊ per not.in.l.ſi fundũ per fideicommiſſum. dele 1. ⁊ ita obtinui contra do Nellũ de ſancto Gemini 270 1. plus, ꝙa ſi lata eſſet ſentẽtia, debitoꝛ poſſet ſoluere ip d rem.Et ratio:quia iſtud pꝛiuilegium etiã durat poſtſe tentiam:vt.l.ſddeiuſſoꝛ euictionis. de doli excep. vbi n in executione ſentẽtie obti net. Item limita hic. An gaſti.quia aut res data eſt eſtimata, aut non:pꝛimo ue immediate incipit eſſe mutuum:vt.l.ſi pꝛomutua. C dn aut oatur res ineſtimata:a⁊ tunc habet locum iſtud quod in iſta lege dicitur.— Summarium.. O bligationem rei in plus qᷓ ſit, trabi non poſſe gt quid in obligatione mutui naturalis? nu.ſeq. Pactum ſuper vſuras nudum, an pariat actionem⸗ Donatio amplioꝛis valoꝛis in contractu venditionisfe/ neratitio ecquid valeat:? Pactum id non valere, in quo factum obligationis au, ctiunm adijcitur. Et quid in pacto, quo mutuum reddi debet, vbicunq́; dans egueritnu. 6. Pꝛomittens Romam ire ſub pena: num ſi non eatur, pꝛomitti efficax ſit, vt peti queat: Et quid ſi pena contra ctui adiecta iurata ſit. nu. 6. 7.9. BS Obligatio que §. S 1 tib dedero* ASeadir) po teſt contrahi ad minus, non autem ad plus. b. d. rMo, impoſſibile foꝛe obligationẽ rei, in plus trabi ꝙᷓ ſit.Con/ coꝛ. C. de nõ nu. pec. lnulta. facit.jſi tibi decem. 6. de pac- ¶tHo. ꝙ obligatio ad mutuũ naturale non in plus co trahitur, ꝙᷓ datum: ſecus in obligatione ad ciuile tãtum vt.ð. eo.l.ij.g.ſi. ¶ In glo.ſuper ver. poſſe. Iſta gloſ. vult ꝙ t pactum nudum ſuper vſuras non pariat actionem. Sed contra de.l.frumenti. C. de vſur.vide doc.in.d..fru⸗ menti. quia ibi eſt caſus ſpecialis. ¶ In ea.ibi,nec vt do⸗ natio. Iſta glo.non dicit verũ:quia vbi poſſumus pꝛeſu⸗ mere alium cõtractum:nunꝙᷓᷓ pꝛeſumimus donationem: vt.l.cum de indebito.j.de pꝛoba.quia potius fuit neceſſi⸗ tas, ꝙᷓ liberalitas. Sed in neceſſitatibus nemo liberalis 4 eſt. M-Et r iſtud facit ad contractus vſurarioꝛũ, quando apponuũt in inſtrumento, ꝙ donat ⁊c. Nunquid valeat?* certe non, vt in. c. conſuluit. eptra. eo. z. C. de vſuris.l. cos. ¶ In ea.glo.circa ſi.ibi, quicquid ſoꝛti accedit vſura eſt. Adde.xiiiſ.q.ij.in.c.j.z.c.pleriq;.Et ratio eſt:quia eſtyſu⸗ ra. contrariã glo. allegat Bar. in. ſed ſi quis.. f.. ſi quis cau. In hoc Bar. diſtinguit, ꝙ aut dationi quantitatis adijcitur factũ obligationis augmentatiuum:⁊ tunc tale pactum non valet:vt hic, ꝛ.l. /actenus. in fi. cum. l. ſeq. j. de conſti.pec.Et pone exemplũ, mutuo tibi. x. ⁊ facio pactũ, ꝙ debeas ire pꝛo me Romam:⁊ etiã ꝙdebeas reddere alia. x.⁊ eſt ratio glo. hic:qꝛ quicquid ſoꝛti ac. Aut ipſi da- tioni quantitatis nõ adijcitur factũ obligationis augmẽ tatiuum:ſed facilioꝛis exactionis:⁊ tũc ſit validũ: vt.d.. n.ð. ſi quis cau.⁊.l.qui antem.S.ij. de conſtit. ꝓpec. Et iſtud fuit de intentione Ja. Bu. ¶ Ex quibus decidite vnum, 6 vez, † mutuo tibi. x. cum pacto, ꝙ quãdo indigebo tude⸗ beas reſtituere:an tale pactũ valeat? videtur ꝙ ſic: quia illud venit in obligatiõe, quatenus de iure eſt licitũ. Sed contrarium eſt veritas:quia illud pactũ augmentat obli gationem.a ideo nullũ eſt. Sed de hoc eſt gl. multum fi⸗ gul.xiiij.q.iij.c.ſi feneraberis.vbi ſing.gl.Et ratio huiuj gloſ. eſt: quia pactum eſt augmentatum. L Et adſcdſ quis.§. ſi. diſtingue aliter: quia aliquando in obligatione verſatur factũ:⁊ loco obligationis facti ſuccedit obliga⸗ tio dandi:⁊ tunc eſt valida:vt.d..fin. Aliquando pꝛincꝭ palis obligatio verſatur in obligatione quantitatis: et tunc ideo ſecundaria obligatio ſuccedit pꝛincipaliter cu iſta:⁊ tũc non valet, vt hic. Ratio q ſapit vſurariam pꝛa- uitatem: quia augmentat obligationem. ita Raph. con- 7 coꝛ. CSed ſtat dubium ᷣm Bart. Sed t quid ſipꝛomit- tis ire RNomam, ꝛſi non iueris pꝛomittis penannenisd iſta pꝛomiſſio poſſit peti: hoc eſt magnum dubiũ. Et 5 Küneſguaſti nihit due rrtaddi nan rumckc üinolülthuun zir gamn mohrternn ig Kwntsaatwrädtu vncteden ndiatincübon rmcbitayſche ecäawyſmc trnrerenldpareh rbjorGhwwEh lanabksaittgpadi mtwxe fmuier anlewiatitteume irsemerrietneſtee onrumtmtgoant vomnasefdequwat mn Ktrcho gun raumſigincpälse Geerichxnepaie müentsdjemmaC üpotmgpgn. Naditnaynyie duuotnatregtind wninim ran. emnn eutmmiun wecmmckaaſann ümaran; doen mat ſgepgr inenau dabe adere n.. Mea der not. er 80 dſ n perfi Varzn d d 9„ dero, o non autem ad dhen 3 done rei in plustrahjö aa. fac it.lfi niideeie dmutuũ naturalenoning s in obligatione ad cuit lo. ſu per ver poſſe hs der vſuras nonarit nti. C. de vſur. idedocn pecialis(Jneai verü:quia ybipoſſm nuncᷓ pꝛeſumimusdy epꝛoba. quiapotius inneceſſitatibusnem contractus yfurarii- qp donat ꝛcRunauldm it extra. co.:Cox ylri quicquid ſot acadi ſfrs pleriq;. Etravckuuch Bar. In.ſcciicusas guit, Paut oaton uande nis augmentatiunmatm bactenus incnlil plu, mutuo tibix fäcag nam: ⁊ etiãꝙdebeꝛsſti quicquid ſottia.Au- rur factũ obligationii eionis:s tuͦc ſit valicin ..1 de conſtitpert er quibus decidii 10, ꝙ quado ind gett ã valeat: videtur qb areaus deiure eſtlili lud pactũ augmml- cd de boc eſtgemunn 3. vbi ins gletrun mentatom.CEtul aliquancolm di tionis facti ucec nPaft.2 3 nomttspe cit masnumnd Si certum petatur. quod aut pena adiſcitur dationi quantitatis: ⁊tunc non poteſt exigi, niſi quatenus intereſt: vt.l.cum allegas. C. de vſuris.Et ratio: quia pꝛeſumitur adiecta in fraudem vſurarum:vt.i.ſeruus ea lege.j.de ſeruis expoꝛtan. Aut pena non adijcitur dationi quantitatis: ſed adijcitur fa- cto obligationis augmentatiuo: ⁊ tunc non poteſt exigi niſi quatenus intereſt: quia vltra nulla eſt adiectio: vt.l. non dubium. C.de leg. ⁊.l.cum lege.j. de fideiuſſoꝛib. Si enim ipſum factum eſt nullum: ergo ⁊ ipſa pena eſt nul⸗ la:vt.l. Seius ⁊ Augerius. j. ad legem Falcid. Aut adij⸗ citur pena facto non augmentatiuo: ſed facto facilioꝛis exactionis:⁊ in hoc fuerunt varie opiniones doctoꝛ.anti⸗ quoꝛum ⁊ moder. Jaco. Butrig.in.l. cum allegas. Et hic dicit, ꝙ ſic.Et ratio: quia ſi pꝛincipale eſt validum: ergo ⁊ acceſſoꝛium. Sed iſtud pactum inductum gratia faci⸗ lioꝛis exactionis eſt validum: ergo ⁊iſta pena. Pꝛe⸗ terea pꝛobatur hoc: quia vbi pena adijcitur ſecundario pacto, videtur adiecta pꝛincipali:vt.l. Lucius.j. de actio. empti.⁊l.ſed ſi quis..fi.ã.ſi quis cautio.⁊..ſi penam.j. de verbo.oblig. ¶ Cy.in.l.cum allegas.C.de vſur.ſequens opin. Dy.inl. cum ſeruus.de conditio.⁊ demonſtra.tenet contrarium, ⁊ dicit ꝙ iſta pena non poteſt peti. Et pꝛo- bant boc tali ratione: quia in dubio ſemper inſpicitur pꝛincipalis obligatio quantitatis: non autem ſecũdaria: vt.l.ſi quis nec cauſam.s. eod. Sed clarum eſt, ꝙ pꝛinci⸗ palis obligatio eſt obligatio quantitatis: ⁊ ſic pꝛomiſſio eſt nulla. ¶ Pꝛeterea iſta obligatio facti eſt acceſſoꝛia: ergo debet ſoꝛtiri naturã obligationis pꝛincipalis. Sed certum eſt ꝙ ſi quid adijcitur obligationi quãtitatis, eſt nullũ:vt.d.l.cũ allegas.ergo ⁊c.¶ Pꝛeterea: quia iſtud quod adijcitur, pꝛeſumitur adiectum in fraudem legis: ergo iſtud factum, ⁊ iſtud pactum eſt nullum. Et iſtis ra- tionibus mouetur ad tenendum contrarium. Barto. bic de mente Jac. Butri. Sed aliter diſtinguit:quia aut per iſtud factum facilius ⁊c.fuit adiectum incontinenti:⁊ tũc pena adiecta ipſi facto nulla: vt.l.ſi venditoꝛ. de pꝛiuileg. credi.Aut ipſum factum non eſt appoſitum incontinen⸗ ti:⁊ tunc remiſſio pene eſt valida: vt pꝛobatur in.l.quam⸗ uis.j. de ſolutio. ⁊.. Titius.j.de pignoꝛ.act. ¶ Wal.in.d. L.cum allegas.dicit quod iſta cõſyderatio magiſtri ſui eſt vna truffa, per.. ſi mulier. C. ad Aelle. quare ipſe dicit, ꝙ ant ille qui adijcit factum cauſa facilioꝛis exactionis, eſt ſolitus fenerari:⁊ tunc ſit vera opinio Jac. Butrig. Sed contrarium tenet Jo. And.in rubꝛica de ſolutio.in.g. an⸗ te omnia.verſ.ſequitur.⁊ tenet indiſtincte, ꝙ tale factum ſit nullum. Et ratio:quia iſtud acceſſoꝛium debet ſequi naturam ſui pꝛincipalis. Sed clarum eſt, ꝙ ſi pena adij⸗ ceretur facto pꝛincipaliter, id eſt, dationi quantitatis, eſt nulla:vt.3.dictum ⁊c. ¶ Et ſic habes omnes opin.docto. excepto tamen Ang.in.l. ſtipulatio babere licere..alte/ ri. qui tenet opin. Dy.in. d.l.cum ſeruus. ¶ In hoc con⸗ cludo bꝛeuiter: aut in datione quantitatis verſatur mu⸗ tuum:⁊ tuncſ in adiectione iſta, adijciatur pactum cum pena:tunc iſtud pactum eſt nullum, ꝛ etiam pena:quia in fraudem vſurarum.⁊ hoc per rationem buius glo. hic:ſi⸗ ue ſit ſolitus fenerari, ſiue nõ. Aut pena eſt adiecta facto, quod factum eſt acceſſoꝛium obligationi quantitatis ha⸗ benti alium contractum,qᷓ; contractum mutui:⁊ tunc ba⸗ bet locum opin, Jac. Butrig.in.d.l.cum allegas. ſcz an ſit ſolitus fenerari, an non: tamen in ſecreto conſcientie te- nerem contrarium:quia ſemper pꝛeſumetur in fraudem legis pena adiecta:vt. d.l. Lucius.. idem Mapiniaj. de actio. emp. Quare credo ꝙ opin. Dy.ſit vera in.d.l.cum ſeruus. C t Sed nunquid iſta pena adiecta contractui iurato, poſſit peti in eo, quod plus intereſt: videtur ꝙ non. tamen de boc ſunt varie opin. tam apud antiquos, ꝙᷓ̃ apud nouos.Et pꝛimo glo.eſt in.l.vnica.in fi. C. de ſen. que pꝛo eo. ⁊ vna eſt in..omnes.inſtit. de actio. Bartol.⁊ Ang.in..ij.⸗.idem ſi in factoj. de ver. oblig. ⁊.ſtipulatio iſta.F. alteri.j. de ver. obli.⁊ per cano.in.c.dilecti. extra de arbi.⁊ in. c. ſuam.x.xij.q. iſ. c. fraternitatis. Communis cõ⸗ cluſio eſt, ꝙ poſſit pena peti quatenus intereſt: maxime ſi illa pena ſit pꝛomiſſa per pactum nudum, per.j. ſi ſeruus 9 ea lege. j. de ſeruis expoꝛtand. C t Sed quid ſi iuratur, ꝙ dabit penam iſtam, poterit petere totum, vel ſolum il⸗ lud quod intereſt? ⁊ pꝛimo ꝙ non niſi quatenus intereſt. Sed do. Petde Ancha.tenuit contrarium in quodam a conſilio quod incipit a, Epud antiquos ⁊ modernos. et 16 allegat rationem: quia omnis pena adiecta pꝛopter con⸗ a ¶ Incipit. qð temptum iudicis, etiam plus ꝙ́ᷓ interſit peti poteſt, per.c. dilecto.extra de arbi.⁊ per.l.j.3. ſi quis ius dicen. non ob⸗ tempera.ergo multo magis ſi ſit adiecta in contemptum diuine maieſtatis, per. c.vergentis. extra de beretic. e bis eſt caſus in.l.ſi quis maioꝛ.C.de tranſactionib. Ta⸗ men credo, quod non poſſit peti vſura quadrupli: vt in⸗ ſtitu. de actionib..actiones. Summarium. Seruum fugitinum effectum ſtatim liberam peculĩj adminiſtrationẽ perdere.Et quicquid in fuga facit, pꝛe⸗ ſumi aduerſus dñi voluntatem facere.nu.ꝛ. d. 3 Seruus fugitiuus ⁊ ſi poſſeſſionem ac rerum dominia acquirat, certi tñ condictionem ex mutuo non acquirit. 4 Autuum aliene pecunie cſumptione recõualeſcere iu⸗ ra dicentia qualiter ⁊ quando pꝛocedant. 5 Mandato ſuſcepto, ſi pꝛocuratoꝛ malignus ac ribaldus efficiatur, num mandatum reuocatum cẽſeatur? Et quid ſiſtatum mutaritꝛnu.ſeq. 7 Bannitos fugitinis aſſimilari. Et quis inde effectus. 1 12u Seruo mutuante §.Si fu gitiuus. Ehein domini vo⸗ luntate, naſcitur certi condictio: ſi vero cõtra domini vo⸗ luntatem, non ſtatim naſcitur: ſed poſt conſumptionem. 1 hoc dicit. MHot. † ꝙ ſeruus effectus fugitiuus inconti⸗ nenti perdit liberam peculij adminiſtrationem. concoꝛ.j. 2 de pecul.l.libera. M tMHo. ſecundo quod quicquid ſeruus poſt fugã facit, pꝛeſumitur contra dñi volũtatem facere. 3 CHo.ꝙtlicet per ſeruum fugitiuum rerum poſſeſſio ac dominia acquirantur:vt.l.j..per ſeruum qui in fuga. de acqui.poſ.non tamen acquirit certi condictio ex mutuo. 4 Altimo no. ex fine buius litere ſingulariter, ꝙtomnia iura mundi dicentia mutuum pecunie aliene reconuali⸗ dari conſumptione, pꝛocedũt quando conſumptio facta eſt bona fide:ſecus ſi mala.Quoniam tũc non reconuale/ ſcit mutuum:nec eius oꝛit᷑ condictio, vt bic eſt caſus ſing. 5 Iſte tex. facit ad queſtionem, ſpꝛocuratoꝛ poſt mãda⸗ tum ſuſceptũ eſt effectus vnus ribaldus, an pꝛeſumatur reuocatum mandatum?⁊ certe ſic per iſtum text. Ita no. tu iſtum tex.facit.de ſolu.l.ſi Coꝛnelius.⁊ Cyn.in.i.filius. 6 C. de furt. ¶ Quid † autem ſi eſt mutatus ſtatus:vt quia bannitus:an deſinat mandatũ?⁊ certe ſic. Ita dicit Bal. hic per tex.in.l.cum quis.in pꝛincipioj.de ſolu. ¶ Hoc ta men eſt verum quando mandatum eſt voluntarium: ſe/ cus ſi neceſſarium: vt, quia quis ſuſcepit mandatum de mandato iudicis:vt.l.qð ſi foꝛte.ver.quid ergo.j.de ſolu. JItem hoc verum:niſi ille qui poteſt ſoluere vtriq;, ſc pꝛocuratoꝛi ⁊ dño.ita dicit Angel.per.l. Stichum. g. vſu⸗ fruc.j.de ſolu.⁊ facit quia pꝛopter factum ⁊ debitũ pꝛocu/ ratoꝛis, non debet mibi obeſſe facilitas ſoluendi, cui vo- 7 luero. CAlterius dicit Bald. ꝙtbanniti ſemper aſſimi⸗ lantur fugitiuis.Ex quo reſultant magni effectus.⁊ pꝛi/ mo, quia iſti damnati ſemper poterunt capi pꝛo debito. Idem voluit in.l. Stichus ſeruum.j. de ſeruis expoꝛtan. ⁊ Spee.in tit. de cõpet.iudi.in..j.ver.quid ſi aliquis Se⸗ nenſis.per.d.l. Stichus ſeruum. d Summarium.. 1& Furioſus cui equiparetur? Et quamuis ſuperue- niens furoꝛ ea, que furioſo euentu ſuperueniunt contra- bi impediat, nõ impedit tamen ea committi, que de pꝛe⸗ terito conſenſum babent. 94 2 Furem ex ſuo contractu agere poſſe. 3 LConqdictionem certi ad eandem pecuniam mutuatitiam tẽpoꝛibus diuerſis oꝛiri poſſe. Sed ⁊ aduerſus eã quoq; pꝛeſcriptiones diuerſas diuerſis itidem tẽpoꝛibus dari poſſe. ⁊ nu.5. 4 Jus idẽ de parte quo ad partẽ, qð de toto, quo ad totũ. 5 Pooteſtatio domini aut adminitio, quando rei ſue apud aljum exiſtentis, impediat vſum: tamen conſiliũ nunquam po⸗ tui reperire. Hiero.Cbucb. 1 dut 1ul u09 ℳ u 7 ! 330 8 43 ꝛ— —— 5 ondictionem certi vnam atq; eandem ſue pꝛeſcriptio/ e diuerſis tempoꝛibus curſum habere poſſe.Et in mu⸗ tuatam pecuniam condictio certi quando detur:. Conqdictione certi agenti, num dominij queſtio oppomi poſſit: Et agens rei vendicatione quid pꝛobare babeat: S 7 Licet ab initio 3 4 furioſo. dus ſſ Sbüeafſ mutui ratione deſicientis conſenſus, vel m 4tuate pecunie aliene: nibilominus voftmoah ſcit conſumptione ſequuta. h. d. cum eineſes⸗ Ctno.ꝙ furioſus equiparatur ignoꝛanti. hdc de actio. eodẽ lib.I j..furio.⁊ quod habetur in.iqui ad ce tum.j.loca.⁊ quemadmodum legatum acquiritur End⸗ ranti,etiam quo ad trãſmiſſionem: vt.l.cum pater.. ſur⸗ do.de leg.ij.ita ⁊ furioſo:vt.C.de ere iacheſlof⸗ cundo no.cꝙ licet furoꝛ ſuperueniens impediat contrabi ea, que ſuperueniunt in furioſo euentu: vt. 8. de his qui ſunt ſui vel alie.iur..patre furioſo..C.de neg.geſt.j. fu⸗ rioſo.tamen non impedit ea committi, que babent con⸗ ſenſum de pꝛeterito, de quo vide in.l.ſi ſeruũ.⁊.. ſi alicui. j. de acquir. poſ⁊ vide quod ibi dixi. C In. l.nam ⁊ ſi fur. 2 in pꝛincip. rHo. furem ex contractu ſuo agere poſſe. con⸗ coꝛd.j. de condic. indeb.l.ſi vbana pꝛedia. An autem als agere poſſit? dic vt in.j.itaq; filio..j.⁊. F.itaq; fullo. j. de furt.⁊ extra de reſtit.ſpol.c.in literis. ¶ tNo.ſecundo, ꝙ certi condictionem ad eandem pecuniam mutuatam, di⸗ uerſis tempoꝛibus oꝛiri poteſt. ¶ Ex hoc infertur, ꝙ di⸗ uerſe pꝛeſcriptiones ⁊ diuerſis tempoꝛibus ad vnam ta⸗ men certi condictionem cõpetentes dari poſſunt. ¶ No. 4 ꝙ T idem iuris eſt de parte quo ad partem: quod eſt de toto, quo ad totum. concoꝛd. S. de rei vend.l. que de tota. CtHo.ꝙ admonitio aut pꝛoteſtatio dñi impedit vſum rei apud alium exiſtentis.quod maxime verum eſt, ſian⸗ te aurem iudicis pꝛoteſtatio fiat:vt.j.ſi.j.de lege commiſ. ¶ Etad illud, qð dixi, ꝙ diuerſe pꝛeſcriptiones ac. decla ra, quia dicit, quid ſi non ſit conſumpta, niſi pꝛo parte. Ex 6 quo T reſultat, ꝙ vna certi condictio, que reſultat ex vna aà GSloſ cuius a opi.communi⸗ ter appꝛobat᷑ ꝑ doctoꝛes bic. Hiero.Cbuc. eadem cauſa poteſt habere curſum ſue pꝛeſcriptionis di uerſis tempoꝛibus. ¶ In glo.ſuper verbo, cõdictionem. Pꝛima opinio eſt falſa:quia eſt contra text.⁊ pꝛo hoc fa⸗ cit.i.ſi quis pꝛo eo.ꝗ.ſi moꝛtuos.j.de ſideiuſ. ¶ Pꝛeterca facit.l.non omnis j. eo. Sed hic furioſus non babet con⸗ ſenſum:igitur iſta opinio falſa, gloſ. tranſit ad aliam, que adhuc repꝛobatur per gloſ. vnde tranſit ad tertiam.vel dic ꝙ oꝛitur ex equitate legis:vt.l.ſi etme ⁊ Titium.j. eo. Ali volunt dicere, ꝙ oꝛitur ex numeratione:quia ſictus conſenſus videtur affuiſſe. Sed iſta opinio eſt falſa: quia vbi requiritur verus conſenſus, nõ ſufficit fictus:vt.l.qui ad certumj. loca. Sed iſte contractus mutui requiritve⸗ rum:ergo non ſufficit ſictus. Quare tene glo.a vcʒ ꝙ oꝛi⸗ tur ex generalitate. Item ꝙ oꝛitur ex equitate.j.eodẽ..ſ ⁊meꝛ Titium. ¶ In glo. ſuper verbo, conſumpſeris. in Pꝛin. dic ꝙ aliquãdo aliena pecunia mutuatur nudo pa⸗ cto:⁊ tunc non datur certi condictio ant eqᷓ cõſumpta ſit. Si autem interuenit ſtipulatio:⁊ tunc datur certi condi⸗ ctio ante conſumptionem vt. d.l. ꝙuis. C In ea. gloſ. ſed quid ſi alienam. Bart. addit duas rationes: quarũ nulla eſt bona. pꝛimo quia reddendo eãdem pecuniam liberat quis:vt eſt glo.ð. eo.l.ij.in pꝛincip. Sed certum eſt ꝙ vbi⸗ cunq; pecunia perit facto creditoꝛis, ꝙ tũc liberatur de- bitoꝛ:vt.j.ſi opera. de doli except.ỹt patet, ꝙperierit: qꝛ ipſe debebat mibi mutuare ſi uam.igitur ⁊c. Sed iſta non eſt bona. ⁊ patet quia.l.ſi opera.loquitur quãdo pecunia, quam ſoluit, perit facto creditoꝛis: ſecus autẽ ſi perit illa, Tru eſtc iſta ſpecies perit, igitur ac. Sed iſtud nõ eſt per.-lrincendium. z inſti. eo..item is.quare per vcz, quia vbi quis eſt obligatus dlenſone ad reddẽdam pecuniam ſit obligatus ex eſtn dimpitis enndeſdevoit exce. Sed clarũ eſt, ꝙnõ . ſinon ptionem doli In nen 5 let ergo babeo exce⸗ bi, poſt Guil de Cun. querit de 3 item quid ſi dedi. Barto. — ue.. 7 lij.H. mutui.&. co.ſ.t an agenti ſtione vulgari,dequain certi cõdictione poſſit op⸗ 3. udo. Koma.in ſecundam.ff. veter.part. oni queſtionem dominij per conuentumxai. henme opi. Cy:in..i. C. eo. ſecutus opi. P Inboenans perti. Bar. hic ſequitur opi. Cy. in. d.l. j. Sed Build Cu.in.l. non nuda. C. eod. qui tenet, ꝙ non poteſtperd 1 Pinde.ð. eo.ſᷣm vnam lec. Et pꝛo iſta opi facit illua not dicitur in.l.ſi ita, vt fur. ⁊.3. ſi alienam.j. ſol. mat. ibi B d Sed clarũ eſt ꝙ ille cui mutuo, habet cauſam ame:i i. Sed ſitenet contrarium, ſc; ꝙ vbi cõuentus dicitſezelt pꝛobare, ꝙ illa pecunia non ſit mutuãtis: debet pꝛobar Sedl iſtud eſt dubium, an debeat pꝛobare: quia qulibe debet pꝛobare illud, quod eſt cauſa ſue intẽtionis: vt ij J. de pꝛoba. Sed cauſa eſt, ꝙ non eſt dñs:igit zc. C Pr terea agens rei vendicatione, dominium debet pꝛobare. vt in.. fi. C. de rei ven.vnde agens certicõ dictione, debet pꝛobare dominium. CSed do. Bart. pic 2. S. eo. in.lij mutui.⁊ in..ij. C. eod. tenet ꝙ poſſit opponi, quando con, uentus offert ſe pꝛobaturum, ⁊ pꝛobat:quia ſi conuentus pꝛobat non fuiſſe illius mutuantis. Item non fuiſſe ali cuius:ergo in bonis nullius:ſi in bonis nullius:⁊ tunccõ⸗ ceditur occupanti. Inde Bar. dans cautelam ad pꝛobz⸗ dum dñium, dicit ꝙ pꝛimo debet articulare, ꝙnon fuit in bonis alicuius. de hac materia vide i.l.rem, que nobis de acqui. poſ. In hoc Bar. de Sali.dedit mihi cau ſam faciendi magnam diſtinctionem:⁊ pꝛimo quando eſ cõſumpta, dic:aut illa pecunia cuius reſpectu ago, eſtco⸗ ſumpta:⁊ tunc aut eſt conſumpta bona fide:⁊ tuncnõpo teſt obijcere, vt hic. Aut eſt cõſumpta mala ſide:⁊ tũc po⸗ teſt:vt.. eo.l.rogaſti..ſi.vbi tex.eſt ſingularis.⁊ bocpo cedit quãdo conſtat alium dñm. Zlut iſta pecunia eſtyſu⸗ capta:⁊ tunc non poteſt obijci:vt.l. i..ſi. 3. eo.⁊..ſi aliena C. de dona. Zut iſta pecunia nõ eſt conſumpta neq; vſu⸗ capta:⁊ tũc ſi cõſtat cuius ſit,⁊ poteſt obijci:vt. 6. eo. pꝛo⸗ inde. Pꝛo quo facit illud.ſ.ꝙ vbi exceptio põt eneruare intentionem ⁊ exceptionem agentis, ꝙ tunc poteſtobiei talis exceptio:vt.l.ſi quis ad ſe fundum.C.ad leg. Jul de vi.hoc verũ niſi ſit notum, vt no. per Inno. in. cein literis de reſti. ſpol. ⁊.c. ad decimas.de reſti.ſpol.lib. vj. vide qd ibi not.per doct.cano.Aut de dominio dubitatur:⁊tunc fuit opi. Guil.de Cu.qui dixit ꝙ non poteſt: vt..non nu⸗ da. C. e. Cy.in. d..ij. C. e. dixit, ꝙ aut iſte debitoꝛ offert ſe pꝛobaturum non fuiſſe illius mutuantis:x tunc admit⸗ titur exceptio. Aut non offert ſe pꝛobaturum: anon po⸗ teſt admitti talis exceptio. Panc ſequitur Bartol. Bala Ange. Sed huic obſt.illud, qð dixi:quia quis debet pꝛo⸗ bare illud, quod eſt cauſa ſue intẽtionis. Sed clarum eſ, ꝙ dominiũ eſt cauſa ſue intentionis:vt..appellata.Sed dic ꝙ illud, quod dicitur de rei vendicatione, non obſtat: quia quando quis agit rei vendicatione, inducit pꝛinci- paliter dominium: vt. lj. C. de alie. iudi. mut. cau. fac.a0lſi quis in rem.de rei ven.Sed bic adducit incidenter:vnde nõ debet pꝛobare:quia iſte mutuãs habet duas pꝛeſum⸗ ptiones: igit᷑ ac.vt..ſiue poſſidetis. de pꝛob. que pꝛeſum⸗ ptiones tranſferũt onus pꝛobandi in alium:⁊ donec con⸗ trarium pꝛobetur, ſemper pꝛeſumit᷑ pꝛo illo, pꝛo quo ſunt iſte ambe pꝛeſumptiones.Et pꝛima pꝛeſumptio eſt:quia ille qui poſſidet, in dubio pꝛeſumitur dñs illius rei, quam poſſidet.vnde ſufficit, ꝙ quando mutuaui, fuerim dñs ⁊c Alia pꝛeſumptio eſt:quia quando mutuani, tu pꝛeſumis ſemper me habuiſſe bonam fidem:quia pꝛeſumis me ha bere dominium:ergo nũc cum allegas me non dominũ, debes pꝛobare: vt extra de exceptio.c.cum venerabilis ¶ Aut ille qui obijcit de dominio, obijcit ſimpliciter, et tunc talis exceptio nõ poteſt opponi.Ad hoc illud, qnod dicitur de pignoꝛe: qꝛ creditoꝛ cui eſt pignoꝛata res non poteſt opponere debitoꝛi de dominio rei pignoꝛate:yt ſi pignoꝛe. in.c.jj.de pigno.act. Ita hic in mutuo.¶ A quando obijcitur de dominio: vt quia dicit, ꝙ fuit alt rius:⁊ tunc obijcit, ꝙ fuit alterius, qui ſibi numerauit et tunc poteſt, vt bic in. l.nam ſ fur. ver. nam a ſi. Alliquando obijcio de dominio alicuius, qui mibi non numerauit: et tunc ꝙ non poſſit, facit iſta glo.a contrario ſenſu. Incon⸗ trariũ facit: quia ſemper poteſt obijci de iure tertij quo/ ties eneruatur poteſtas agẽdi:vt.l.cum ſeruum quiſpiã- de ſeruis fug.ꝛ.l.ij.de exceptio.rei iudic. Sed clarum/ q; eneruatur dominium mutuantis:igitur ⁊c. Sed contra rium eſt verum per textũ in.l. bona ſides.. Labeo.j de 0. em text.deciditur iſta queſtio.non obſt.l. cum po.per quem text ꝗ ſeruum. anuindtdanr lruadürsg K Vaahmwiunn RäeunranGhennn, Ftoguumus gunn alsbe jFüanftraeni uxeiainareaaue eubrstdknansſat miedtunſtgwtg dnvermmäcercasaut ſuhceedeheae üͤu . lindorint alüiti ſamyeſirnoien aerengrranünpne pllusfemnringc Uhget limo krſe usxte Gpaanfete, Knngichyöpethe Kngdtideirele Cugültam de agena, Uumdaäel Cs ge aniekäi us mutu ſuiafte nullius:ſiin pe Nemnoh Nin bo eh nde Bardan nisnulign lum düm. Auti 1 obijcixpt. ijſ ecunia nõ eſt conſunen lus ſt poteſtobi 5 In and.q vbiexeeptigin donema Sentis g tunegg. uis adſe tuondun Calt dum, vt no per Imoin emas de reſtiſpolli Dut dedominiodiit aui dixit ꝙ nonpottt Ce. dixit, p autiſten iſſe illius mutuantis dnoffert ſe pꝛobatun ptio. Dancſſequitur! Ulud, qò dixiquiacn uſaſue intetionis Sti te intentionis-yt ſpnit ur de rei vendicaruyenn trei vendicaten iaut i. C. de alie, dina auſat Sed bic adautnadenr iſte mutuäs hatcducspe he poſſidetis dentaanyr ”s pꝛobandiin alumenne per pꝛeſumitpollogut es. Et primapreinnti 0 preſumiturdisilixn quandomutuau un ia quando mutuaniue co jh 9 inio: vt quia diet g 7 Letfarete 1 aruantis igitul äh 2 2 2 Si certum petatur. ſeruũ.qꝛille poterat obũcere de iure tertij: qꝛ nõ babue⸗ rat cauſam ab agente:ſed hic habuit cauſam ab agente. Aut talis obĩſcit de dominio ſuo:⁊ tunc bene poteſt:vt.j. el.. F.ſi. De hac exceptione dominij vide plene per Bar. in dicta.l. ſi alienam. e Summarium. nldonachus apoſtata effectus cui acquirat: Et an ex mutuo certi condictionem acquirere poſſtt: Emens firmum partem, numper coꝛpoꝛum diſſectionẽ diuidat, an per numerum: S. Si ſeruus communis. Ex mutuo facto per ſeruum cõem, queritur actio do- vhar pPꝛo dominicis poꝛtionibus. b. d. L Iſtud facit ad.q.de t monacho, qui eſt effectus apoſtata, ⁊ mutuat pecuniã: nunquid monaſterio acquirat certi condic.⁊ vi⸗ detur ꝙ ſic, per. l. Deo nobis. de epiſc.⁊ cleri contrarium eſt verum:qꝛ ſicut dicimus de ſeruo, niſſ poſt cõſumptio⸗ nem:qꝛ quicquid ſtatuitur de ſeruo, babet locum in mo- nacho.Sed tamen ſcias,ꝙ quicquid acquirit apoſtata: acquirit monaſterio:vt.d.l. Deo nobis.. hoc quoq;. C. de epiſ.ꝛ cleri. Sed fallit in hac certi condic.vt bic eſt tex. de hoc vide vt dixi poſt Bar. in.l..per ſeruũ, qui in fu- ga.j. de acqui.poſſ. ¶ Ex hoc infertur ad. q. Jac. Butr. de † ſcholari qui emit ficus a vetula: ⁊ volebat diuide- re per medietatem per coꝛpoꝛa. Sed certe non poterat: quia diuidere debebat per numerum. ⁊ hoc facit ad de- clarationem buius gloſ. e Summarium. ‿ Solnens iuris erroꝛe aduerſus Moacedoniani be⸗ neſicium num ſolutum repetat. Fictio quatenus operetur: Et num ſuper impoſſibile cadat: 1 Fᷣilius an ſine patris conſenſu res que ſeruando ſeruari nequeũt, alienare queat: 4 Monachus ⁊ clericus feudum num babere poſſint:? Et 1 2 num ſi edictum ſit, quod pꝛimus locum aggre ſſus feudũ babeat:num ſi clericus aut monacbus pꝛimus ſit aggreſ ſus babere debeat: 211 111 T qui⸗ J filinffamilias. Gæaus ab initio trãſlato dominio oꝛit᷑ certi cõdictio, AMNer eiſdẽ ab initio dominio nõ trãſlato, ſed con ſumptione ſecuta, dat᷑ certi cõdictio. b. d. No. pꝛioꝛem actionem per conſumptionẽ moꝛtificari. ¶ Secũdo no. ꝙ ſoluens erroꝛe iuris contra beneficiũ acedoniani nõ repetit. ¶Altino ex ver.qm̃.ꝙ r illud pꝛeciſe, ⁊ non plus poteſt operari fictio, q́; veritas operatur. Ex quo infertur, ꝙ ſictio nõ poteſt cadere ſuper impoſſibile, ſiue ſit impoſſibile de iure: vt.l.talis ſcriptura. in gloſſ.de le⸗ ga.ij.ſiue impoſſibile de natura:vt. S. de adop.l. adoptio. ¶In glj. Iſta gl. eſt ſingulariter notanda: qꝛ vult, ꝙ klius non poteſt alienare res, que ſeruando ſeruari non poſſunt:vt eſt pecunia ſine conſenſu patris: an autẽ boc ſit verũ:videbitur in.l.frater a fratre.j. de condi.indeb.⁊ ibi per Bar. M In gl.ſuper verbo, cõdictio. in pꝛin. Idẽ determinat in.l.planej. de fideiuſ. Sed contrariũ deter⸗ minatur in. Lcreditoꝛẽ.j.ad ace.ſed vere iſte ſunt me⸗ lioꝛes, per.. in ſenatus. j. ad aced. ¶ In ea. ibi, ſm Vꝛ ner. Pꝛima ſol. eſt vna truffa:ideo gl.tranſit ad erundi que vera eſt.⁊ fuit Jo. ¶ In gl.ſuper verbo, per erroꝛẽ. Pꝛima eſt plana.Iſte tex.inducitur per Guliel. ad vnã S 5 19 4 q. vc, q † monachus ⁊ clericus non poteſt habere feu⸗ 3 dum:vt in.c.ſi clericus.ſi de feu.fuer.contro.Doodo dñs quidã dixit, ꝙ pꝛimus intrans habeat tale feudum: nun⸗ quid monachus debeat habere:⁊ videtur ꝙ nõ, per. d. c. ſi clericus.Et patet q illa verba generalia debẽt reſtrin⸗ gi ad idoneum:tamen cõtrarium a eſt verum iᷣm eum:qꝛ imo ille monachus acquirit monaſterio, ſi de feu.fue.con tro.c.pe. Sed nunquid iſte monachus debet iurare ⁊c.⁊ dic ꝙ non:vt in. c.j. F. eſt ⁊ alia. que fuer. pꝛima cau. beneñi amit.vbi dicit, ꝙ ſiparuum eſt feudum, ꝙ feudatari nõ tenentur iurare:⁊ ita dicit ſingu. ibi Bal.qð tene menti. Summarium.. Socium bonoꝛum omnium vel poſt contractam ſo⸗ cietatem pꝛopꝛiam pecuniam habere poſſe. 2 Pecunie cõmunis mutuum quatenus contrabi poſſit: . 1 Humeratiõe pecunie 3 3 ſocius. 35 mutuum cõötrabitur. 6 Aumeratione autem pecunie communis nõ — contrabitur, niſi pꝛo parte mutuantis. b. dicit. ¶ Ho. ſocium T omnium bonoꝛum pꝛopꝛiam pecuniam babere poſſe:cum poſt contractam ſocietatem queſita nõ efficiantur communia:niſi poſt communionem.j.pꝛo ſo⸗ cio.l.ſi quis in ſocietatem.cum ſimi.¶ Ho.ſecũdo nume⸗ ratione pecunie t communis, non reſultare mutuum, niſſi pꝛo parte.Et pꝛo introitu pꝛime gl.dic arguendo, ꝙ tex. non debet eſſe niſi de caſu dubio:vt.l.qð Labeo.ad Car⸗ bo. Sed iſta lex videtur ſine dubio: igitur buius timoꝛe eſt facta iſta gloſ. Summarium. hahrgnſtind perpetuos viatoꝛes appellari. Et an atutum iubens quemlibet babitatoꝛem floꝛẽtie in ma triculam referri, num ſcholaſticum compꝛehendet: Jure extraoꝛdinario vbi ab lege mãdatur ſubueniri, de quo iuris remedio intelligendum ſit? Et an.. neceſſita.l. non ſolum. de bon. que lib. filio officium iudicis intentan te, locum babeat?nu.z. Monachus ſociomutuans num repetere poſſit? Et ꝗd ſi ipſi monacho ſoluatur, an liberetur debitoꝛ: Et quid in Piirnſd voluntatibus, vbi relictum eſt ſeruo aut mo⸗ nachoꝛ = 17 Schola 99 4 8 ð& m filiu ſfa mil. Uennna mutuanti extraoꝛdinario iure ſuccurritur. h. S. ¶ Ho. ꝓſᷣm Richar. ſcholares viatoꝛes cõ⸗ tinuos appellari. Ande ſumit argumentum, ꝙ ſtãte ſta⸗ tuto, ꝙ quilibet babitãs in cinitate Floꝛentie debeat ma triculari:vel quid tale facere, non compꝛebendit ſchola- remb.Et hoc, ex eo qꝛ ſcholaris non dicitur babitare, e quo ibi perpetuo non ſtat.ſed dicitur viatoꝛ. Ad boc.j. de pign.ldebitoꝛ.alias ſi debntoꝛ.⁊ de bered.inſti.l.ex fa⸗ cto.la grande.a.l.cum de lanionis.ũ. Sabinus. de fundo inſtruc.⁊ de lega.j.l. buius..legatum. Hinc ſumit argu⸗ mentum, an ſcholaris ſtudens, dicatur babere domici⸗ lium in loco, in quo ſtudet? Et dicit ꝙ iſte tex. facit, ꝙ noͤ: ex quo dicitur continuns viatoꝛ.vide in..ij. C. de inc.lib. x.vbi per gL.⁊ Barto.⁊j. de iniur.l. lege talis.. domum.⁊ S.de iudic.l.heres abſens.ʒ.j. Sed certe iſte non facit: qꝛ ſolum iſte tex. loquitur de viatoꝛe:non autẽ dicit, an ſcho laris ſit viaticus. ¶ In gl.ij. allegatur t quotidie, ꝙ vbi reper itur in iure, ꝙ fubueniatur extraoꝛdinario iure: ꝙ intelligitur de officio iudicis. Concoꝛd.ad hoc gl.que al legatur in. j. C. qui admit. ad bono. poſfeſ. ¶ Ex his pa⸗ tet †limitatio ad.l. non ſolum.§. neceſſitatis. de bon. que liber. vcʒ ꝙ ille..non babet locum, quando flius inten⸗ tat officium iudicis.pꝛo quo allegatur illa gl.ſingn.in.lj. C.qui admit.q eſt bic conſocia. ¶ Item inducitur ad.q. de monacho, qui mutnat ſocio:an poſſit repetere:videt᷑ ꝙ non ſine licentia abbatis. Sed certe eſt contrarium ve rum:vt hic:⁊.S.de iudi.l.non videtur.⁊. xij. ꝗj. c. non dica⸗ tis.⁊ in Spec.de actio. ſj. ver. quid de monacho. C Ju⸗ xta bocr querit Gald.quid ſi ſolutio facta eſt ipfi mona- cho, an liberetur debitoꝛ?videtur quod non: qꝛ requiri- tur conſenſus abbatis: qꝛ ſine eius conſenſu non poteſt ſolui. Tamen contrarium eſt verum.⁊ de boc eſt tex.in.j. quod ſeruus. j. depoſi.ʒ idem tenet Bart. C. de pact.j.ſi⸗ lus. ibi Gal. ⁊j.de condi. indeb.l.ſi non ſoꝛtem..qui f᷑ L 17 a ¶Contrariũ. banc deciſionẽ Buliel. ſequun tur omnes bic nemine diſcre⸗ pãte. In cuius cõfirmationem multa bicaddu cit Jaſ.⁊ domi. Pbil.in.iij.no⸗ ta.⁊idẽ in reg. fi.j. de regu.iur. Hier. Cbu. ¶ Scholarẽ. et bec deciſio com muniter appꝛo batur per oẽs bic.intelligit tñ Allex.niſi per.x. ann. ſtetiſſet ibi qꝛ tũc in dubio videtur habere animũ ibi babi tãdi.per.l.ij.C. de incol.lib. x. et per not.p Bar. in.l. lex Coꝛne. g. ſi tñ.de iure⸗ iur. Hie. Cbu. 1 1 1 uo dd 47 11 71 1 ½ 43. 4 8 b 4 ¶ Bart. dic ꝙ quelibetopinio eſt communis: tamen in ſenten tiando vos te⸗ neatis cũ Bar. ⁊ eius ſequaci- bus, omiſſa di⸗ ſtinc. Lud. hic. Hier. Cbu. lio.vbi glo.⁊j.de ſolut l. fu gitiuus.: poc babet ldennn in contractibus. Quid autem in vltimis voluntati us:pi 3 ta ſi relictum eſt aliquid ſeruo, vel monachor dic vt pe Ang. in..f.. in pꝛin. j. de verb. oblig. Summarium. 3.& Diſlenſus contrabentinm in contractus ſpecit; una nirarseontractns neret i. 1 diſſenſu in ti ionis inij cauſa. nu. 2. 5.6. 7.3.7.9. 3 isgemnn menee dn aden nihil operari. Et qua⸗ liter intelligi debeat. 4 Erroꝛem in dominij tranſlat impedit. aſla ione, dominium tranfferri 4 muDiſ⸗ ego pecuniam. dſro G je contractus, impedit contractus nati 4 4 ſs eir ne dominij tranſlationem, que ta⸗ nen reconciliatur conſumptione ſecuta:⁊ quo ad dandã men reconciliatt bioieleula⸗ dã actionem inſpicitur conſenſus recipientis:quo ad dandã a exceptionem conſenſus dantis. hoc dicit. I Hot. ꝙ diſ⸗ ſenſus contrahentium in ſpecie contractus: impedit cõ⸗ tractus nat initatem.⁊ huius ratio eſt ſᷣm Zingel.qꝛ con⸗ tractus vnifoꝛmen conſenſum requirit: vt.6.de pact.l.j.⁊ J. in omnibusj. de actio. ⁊ oblig.qui in caſu pꝛopoſito nõ adeſt. l.j.⁊.l.in omnibus.j. de actio.⁊ obliga. C Secundo 2 not.ꝙ t diſſenſus in cauſa tranſlationis dominij, impe⸗ dit tranſlationem. de quo dic vt in glo. late dicitur. ¶ Al timo not. ex tex. ibi, qui hm voluntatem dantis.vnam no tabilem limitationem ſᷣm doct.ad.j.ſi repetendum.C.de 3 cõdic.ob cau.vbi dicitur, ꝙ t pꝛopoſitum in mente reten tum, nibil operatur: qꝛ illud quo ad fauoꝛem retinentis: quo vero ad odium bene operatur. ¶ In glo. ſuper ver⸗ bo, nõ fieri. Iſta ſolu. eſt dininare:quamuis ſit vera in ſe. 4 Ex qua tamen ſolutio not. ꝙf erroꝛ in cauſa trãſſationis dominij:impedit dominĩ tranſlationem, qnando conue nit a pꝛincipio dominium, niſi vna cauſa tranfferri non poſſe.videns tamen glo.ꝙ iſta ſolutio non eſt bona: ideo tranſit ad ſecundam, que fuit Jo.⁊ communiter tenetur Pper omnes doc. excepto vno.Et banc declara: qꝛ in con⸗ trario aderat cauſa, pꝛopter quam dabatur: puta ex cau ſa legati:vnde ſi heres ſoluit ex iſta cauſa: ⁊ legatarius recipiat ex alia cauſa:tunc fauoꝛe liberationis tranffer⸗ tur dominium. Et ratio: quia aliqua cauſa pꝛecedebat dationem. Sed hic eſt ſecus: qꝛ nulla cauſa pꝛecedebat iſtam dationem: ⁊ deo talis diſſenſus impedit cauſam tranſlationis dominij. ta ſoluit Jo. quem omnes ſequun 6 tur. T Et ex hac ſolutione infertur, ꝙ † diſſenſus in cau⸗ ſa tranſlationis dominij, non impedit tranſlationem do- minij: quando aliqua iuſta cauſa traditionem ipfius rei pꝛeceſſit. Secundo infertur ꝙ diſſenſus in cauſa tranſla⸗ rionis impedit dominij tranſlationem quando nulla iu⸗ ſta cauſa dationem pꝛeceſſit:licet ex ipſa datione oꝛiatur cauſa:vt bic. Oldra.in. d...cum in coꝛpus.vt Bar. hic re⸗ fert dat aliam ſolu.ſ.qꝙ; quando vtraq; cauſa, in qua diſ⸗ ſentitur, concurrit: tunc nunqᷓ diſſenſus impedit tranſla tionem dominij. Sed vbi vtraq; non concurrit ad eun⸗ dem effectum:tunc impedit tranſlationem dominij. Ita lit caſus hic. Har. hic repꝛebendit iſtam ſolu. Oldr. quia imo facit pꝛo:q vtraq; cauſa yt patet bic, tendebat ad di nerſum igitur ac. Do. Rapb. impugnat ſolu. Jo. tribus Tarionibus. ⁊ adde quartam.⁊ ſit pꝛima.Quia in.l. cũ in deent ecundo caſu eſt idem, qui eſt hic:q ille qui da⸗ üad 95 3 donum:recipiens vt mutuum recipiebat. ⁊ i npeent per ver bum creditum: ⁊tamen tenet ꝙ non imeelligi vnlationem dominij. Tu dic, ꝙ ille tex. debet Et ſic debetmterereclitumsnon autem, vt mibi creditũ. Nam dicit neligiille tex. Secũda ratio. d. Raph.eſt. pus. iſtam legem quid ind rem, ꝙ dominium tranſfertur. Et facit:qꝛ in me tranſfer per nem, nec attendimus aliquã cauſam traditionis pꝛecedenta in etradition. entẽ ipſam tradit. Kper traditionẽ.inſti de rer dind radition uee a . traditionibus. C. de pac. Cauſa autem traduionis eſt remota:ergo non de⸗ udo. KRoma.in ſecundam.ff.veter.part. bet impedire. Sic patet:qꝛ per titu.j. de condic.in falſa cauſa non vitiat tranſlationẽ doininij. Nuic reſp 3 ꝙiſte due cauſe debent ſimul concurrere: tranſfert dominium ſine cauſa: yt.l.nunq́; quir. rer. domi.⁊ ſic eſt neceſſaria cauſa in tradi errat in hoc. Tertia ratio. d. Raph. eſt: qlicet csuſali ratoꝛia ſit fauoꝛabilioꝛ, qᷓ́ obligatoꝛia: vt. l. Arrianu 3 actio.⁊ oblig.⁊ in caſu.l.cum in coꝛpus. qꝛ intellige 8de regula habet locum cũ diſt.tamẽ:q aut ille qui 391 33 ſam liberatoꝛiam:tractat de lucro captãdo, aut dedal vitando, Pꝛimo caſu, non babet locum illa regula 9 cundo ſic: vt.l. non vebet..in re obſcura.j. de reg jur 17 fi. C. de iure delib. Ergo ſequitur, ꝙ in caſu illius leu in coꝛpus.non eſttranſlatum dominium. Quod auten non ſit tranſlatum, patet per tex. iſtum bic:quia dicit vbi oiſſenſus eſt in cauſa:tunc impeditur cauſa dominf Sed in.d.l.cum in coꝛpus.fuit diſſenſus.yt patet ergo fruſtra fuit factus ille caſus, ⁊ iſte. Ad boc facilis eſt reß ponſio:qꝛ illad eſt verum:qꝛ imputa ri debet ſibiiꝛ con⸗ ſenſit ad oominium tranfferendum: vt. c. damnum.qxtra de reg. iur. li.vj. MAltra hoc ad iſtud addo quartam. certum eſt, ꝙ caſus illins.l. cum in coꝛpus. ponit regulã iſta eſt regula: ergo nõ debet reſtringi per exeplaſih⸗ ſequentia:vt..peñ.j. de iur.⁊ facti igno.Si ergo nonpo, teſt reſtringi, quare poſuit bic Juriſcon. iſtum caſum: Pꝛo quo dicit do. Raph.ꝙ ipſẽ dat nouum intellectum buic legi qnem cogitauit a teneris annis,ycʒ P iſta ute⸗ ra habeat tres caſus. Pꝛimus in pꝛinc. Secũdus in yer, nam ⁊ ſi ego. Tertius in ver. idem eſt. qui eſt dinerſusah omnibus iſtis:⁊ ſic non debet referriad Pꝛecedentes: ſeq ad ſequentes. Ey quo infertur, ꝙ vbi eſt diſſenſus in can ſa tranſlationis dominij:tali caſu im pediatur tranſlatio dominij Et patet in cauſa mutui:q eſt habilis ad traͤlla tionem dominſ.yt..appellata.z ita loquitur.i cum cop pus. Sed bic fuit dinerſus in cauſa, que non eſt po⸗ tens ad tranſlationem dominij:vt in depoſto:yt.licet, S. rei depoſite.j. depoſi. Et ſic iſta lex limitat illam.jicum in coꝛpus.Et certe iſte intellectus non eſt bonus:qꝛ con tra eum eſt cafus in pꝛimo caſu huius legis in quo non fuit trauſlatum dominium a pꝛin. ſed expectatur cõſum 5 ptio: ideo non bene dixi. I t Quamobꝛem die vmid. Mi char. de Sali. vt refert hic do. Bart. de Salia die ſſeraut conſtat de intentione dantis:a tunc diſſenſus incã trãſla tionis impediat tranſlationem dominij:yt hic eſtcaſus. Aut conſtat:⁊ tunc ille cauſe, in quarum vtrac; eſt diſ⸗ ſenſus, erãt pꝛoqucte ante traditionem:⁊ tunc diſſenſus impedit dominij tranſlationem: vt in.l.cum in coꝛpus. adeo, ꝙ intelligitur, ꝙ in grauioꝛem cauſam, non autem in lenioꝛem cauſam:vt.lj.ff. J. C. de ſolu. Aut vtraq; iſta⸗ rum cauſarum, in quibus eſt diſſenſus, nõ erat vera: ſed vng erat vere pꝛoducta:alia putatiue: ⁊ tunc non impe⸗ diatur tranſlatio dominij:vt. d.j.cum in coꝛpus. Alliquã- do nulla illarum cauſarum erat pꝛoducta ante traditio- nem:ſed vtraq; oꝛitur ⁊ babet effectum in ipſa traditio⸗ ne: ⁊ tunc ant vtraq; in effectum eundem concurrit: et tunc non impeditur tranſlatio dominij: vt.l.cum in coꝛ/ pus. Aut vtraq; non intendit in eundem effectum: ſed in diuerſum.⁊ tunc impediatur tranſlatio dominij: vt bic. 7 Sed nunquid † erroꝛ in re impediat dominij trãſlatio- nem, vt puta volebam tibi dare fundum Coꝛnelianum: ⁊ dedi fundum Sempꝛonianum:? dic vt. l. ſi me inuacuã, de acqui.poſſ.⁊.l.in venditionibus.j. de contrabẽ. empt 2 Sed t nunquid error perſone impediat tranſlationem dominij. de quo dic vt..ſ ꝗs vxoꝛi.F. Tito.j. de fur. Sec quid ſi erratur in qualitate perſone:an iſte diſſenſus in/ pediat tranſlationem dominij: dſc vt in.l. quod meoyſſ furioſo.j.de acquiren.poſſeſſio. Sed quid ſi erroꝛ eſt in dominio? dic vt in.l.iij.6. ſubtiiius. j. de condictione ob cau.⁊ in.l. eius qui.. quas vero.j. eod. ⁊ dic vt per gloſſ in. l.j. g.j. ð. de officio pꝛocur. Ceſa. Sed quid ſi erroꝛ eſſ in cauſa dominij, non in dominio: An impediat᷑ tranſia tio dominij:dic vt..ſeruus Titij.j.manda. Sed quid ſ eſt diuerſus in cauſa dominij? de hoc dic vt ſupꝛa pꝛoxi⸗ me dixi. ¶ In gloſſ ſuper verbo, conſumpſerit. Adde a quod ille tex. nihil facit: quia eſt diuerſus. Bartol. aute 9 tenet hic gloſ. licet Odofr. teneat contrarium:et ipſum ſequuntur omnes.x⁊ allegat text.in.l.ſi tbi decerinni d. 4 4 deninühd arid rcilto- cum zitſoocht 6 omawcherute Vo. vmwin dagzaare nmnneltti Rcionen ennekimite Chouftandh,don ſgernir nymii Crkeerocoomacaumau langaiälkruen ſn wnyerobtarunn eunſtäbadfennonpon rſiſet wttatmin rcenaackenen⸗ice vmeaupena dniſidnteſertden Räondernmahnen naletunergateai rerütunüerder rcmakgerzri Klüyentaohigen Relawinrptiüg hawäwngſtfrit mnpismenoe mn Kägncmmealaut mirninundaiht Aan haunaege atontie re keeenan denuneg degt duno 906 1 — dame muaneſn d debet reſt„S Poh tringi d 4 0. 1 G mfertur Prbickldſfn ui:tali caſa impediu auſs matut:qxeſthatig ipelleta taloguth enentee 2 Dominſfeyt in depoſt iEtffciſtalex limtuſh eintellectus non eiit imo caſa buins legsi. num a pꝛin ſed expece 1.†Quamobremde hic do. Bart de Sai antis:⁊ tuncdiſſenſu ationem dominijyt ecauſe, in quarumm. nte traditionem tm lationem: vt in.lanie in grauioꝛem cauſanqna i.f.⁊. C. de ſolu enri us eſt diſſenſus nirtnn ralia putatine: amnai nij:vt. d. cum incoyu umerat pꝛoductzartiu babet effectum miyine effectum eundem cy nſlatio domini:tlemi tendit in eundemefteur jgtur tranſlatio domnſ re impediiat oomuſ bi dare fundum Loni mianum: dic ftlimei itionibus.j de comlelt erdne inpecitnne N 1 gs vroꝛi.„. Titoſo 1 ſern. 1 9'' „9ℳ G 2ᷣn= Si certum petatur. dona. Certe ille tex.nibil facit:q ibi eſt diſſenſus in acto⸗ re donationis inſcſo: non autem in cauſa tranſlationis: quare O dofr. vt refert Bal.tenet contrariũ, vcʒ ꝙ tu nõ potes me repellere certi condict. non conſumpta: vt bic pꝛobatur a contrario ſenſu. Et hanc opinio.ſ equunt᷑ qui/ dam moder.Et facit, ego qui donaui, habeo dominũ pure:tu autem qui recepiſti babes poſſeſſionem. Ande ego tracto de damno vitando:tu autem de lucro captan do:ergo ille eſt pꝛeferendus. Ande dic:qð ego poſſum te repellere doli exceptione, ſi agis contra me certi condi/ ctione, ſi a pꝛincipio conſumpſeris: ſecus autem ſi ex poſt facto conſumpſeris:ita dicit Richard.de Sali.vt refert Bar. de Sali. Ad hoc alleg.S. eod.l.ſi quis nec cauſam.ũ. res pigno.cum ibi not ⁊ de acqui.heredj.l.ſeruũ. Ideo dic/vt..ſi pupilli..item queritur.. de nego. geſt. cuin gl. ⁊ extra de pꝛocura.c.ex bis.lib. vj. Ande licet ego nolebã recipere, vt mutuet id, qò das:tamen poſſum penitere eꝝ poſtfacto:⁊ ita ſit vera opin. Qdofred.a contrario ſenſu, per iſtum text. Summarium. Numerationem ſolam actionem non pꝛoducere. Donatio moꝛtis cauſa qua ratione reuocetur?: Datum vt certum quid fiat, quando ob factum non ſecu tum, repeti queat: Et quid in legatis: nu. 4.7.5. Pena i iure multiplex eſt. 1 ¶Sola numera⸗ NDB 2 n omnis. tio non eſt cauſa na tiuitatis actionis ſi non ob hane cauſam per 1 DNnumeräͤtem data fuit. b. d. Zel ſic. Actus agẽ tium non operantur vltra eoꝛum voluntatem. Ad hoc communiter allegatur concoꝛj.de actio.⁊ obliga.l.obli⸗ gationum fere ſubſtantia. ¶ Hot.ex ſola numeratione actionem non naſci:niſi conſenſus contrabentium adſit. ¶ M ota t ſecundo, donationem cauſa moꝛtis reuocari ſuperneniẽte reconualeſcentia, ⁊ per moꝛtem donatarũ. Concoꝛ.de dona.cau.moꝛ.l.ſenatus.z⁊.j.de condi.ob cau. l.cum quis. C tAlterius not.ꝙ datum, vt certum quid fiat, non poteſt ob factum non ſecutum ante repeti, quã certum ſit illud fieri non poſſe. C In gloſ.ſuper verbo, deceſſiſſet. Quid ⁊ autem in legatis:an autem reuocent᷑ per conualeſcentiam: videtur quod ſic: quia donatio ⁊ le gatum equiparantur:vt.l.legatum.de lega.ij.⁊ inſtit.de donat.j. Ande ſicut donatio reuocatur:ita ⁊ legatum. Sed contrarium eſt veritas:quia non reuocatur niſi ex- pꝛeſſe reuocetur:yt eſt caſus ſing.in.l.fi. C.de poſthu. be⸗ re. inſtitu. vel exhere. Quod limita: vt.l. alumne.. fina. de adimen.leg.⁊ per Bar. in.l. poſt.§.j. de hered.inſti. ¶ In gl. ſuper verbo, obligatio. ibi, item quid ſi perdidi. Bart. bic ſequitur qð iſtud non poteſt repeti, etiam ſi certum ſit, quod non poſſit fieri intra illud tempus:niſipꝛetereat tempus.Tamen dic, cum queritur, an tu debeas mibi fa cere aliquid intra aliquod tempus:an poſſum illud repe tere, ſi non feceris intra illud tempus, illud quod debeas facere. Dic, ꝙ aut tu pꝛopter illud tale, quod debeas fa⸗ tere, debes mibi dare certam pecuniam:⁊ tunc debet ex⸗ pectaritotum tempus:vt.l.in illa ſtipulatio. ſi Calendis. j. de verbo. obliga. ⁊.. ſi ita ſtipulatus ſum mibi, oPꝛo- cule. Aut nibil mihi debetur:⁊ tunc ſi certum eſt, ꝙ non poſſit fieri intra illud tempus:⁊ tunc potero repetere il⸗ lud, quod dedi: vt.j. de verbo. obligatio. I. hoc iure. Aut queritur, an poſſum repetere intereſſe, ſi certum eſt te non poſſe facere:⁊ tunc aut volo agere ad intereſſe nõ to tale:ſed ſolũ ad illud, qð ſentio ex aliqua cauſa, ⁊ dic vt.j. ſtipulationes non diuiduntur..plane.j. de verbo. oblig. ⁊.l. continuus.eo. tit. Aut volo agere ad totale intereſfe: ⁊ tunc non poteſt agi,z ſi certum ſit, quod non poſſet fieri intra illud tẽpus:vt.i.ſtipulatus fuero abſq; te.j.de ver/ boꝛum obligat. Aliquando volo agere ad penam: ⁊ iſta non eſt noſtra materia. Ande dic, ꝙ f aliquando eſt pe- na legalis:aliquando pena conuentionalis: aliquãdo eſt pena, que dicitur intereſſe. Sed q iſta non eſt noſtra ma teria, tamen remiſſiue:dic vt habetur per Legiſtas in.. ſi ſtipulatus ſum mibi, o Pꝛocule.j. de verb. oblig.ꝛ per Cano.in.c.commiſſa.de elec.libꝛo.vj. Et iſtud facit ad multa. Et pꝛimo ad ſtatutum, quo cauetur, ꝙ bannitus poſſit ſine pena interſici, ſi intra decem dies non ſoluerit centum:nunquid autem ſi certum ſit nõ poſſe ſoluere ad dictum terminum poſſit interfici? ⁊ videtur quod ſic: q fruſtra expectatur euentus conditionis, cuius effectus nibil operatur. Sed contrarium eſt veritas:vt bica⁊ per Bar. in. l.ij.C. ſi pend. app. moꝛs interue. ¶ Itẽ inducit ad.q. Pone, quod electio capitanei non poteſt fieri ſine pꝛeſentia aliquoꝛum intra vnum menſem:ꝛ iſti ciues ſunt abſentes adeo, ꝙ non poſſunt adeſſe: ⁊ certum ſit:an ele⸗ ctio fieri poſſit ante menſem:⁊· videbatur ꝙ ſic:q fruſtra expectabatur.⁊ contrarium eſt verum:vt in. c.vbi pericu lum. in ver. decem diebus. de elec. lib. vj. ' Summarium. Pupillus ſue pecunie dominiũ ſine tutoꝛe nõ tranſ⸗ ert. Et quid in adulto?nu. z. Conſumptio non ſemper ſit obligationis reconualidan de cauſa? Et quatenus pecunie conſumptio allegetur. numero. 4. 8 Periculum rei pereuntis ad quem pertineat: 1 1 Conſumptio facta §.S 1 pupillus. nWaffs TMnoaßtenn obligationem, aut pꝛecedentem liberationem. hoc dicit. CEt pꝛo euidentia pꝛemitte, quod pupillus debitoꝛ nõ poteſt ſoluere creditoꝛi ſine anthoꝛitate tutoꝛis:⁊ ſi ſoluit poterit repetere, qu ando ſcilicet voluerit. Item qð ipſe ſine tutoꝛis authoꝛitate non poteſt mutuare adeo, quod ſi mutuat ſtatim poterit petere quando voluerit. C¶ No ta t quod pupillus dominium pecunie tranſferre nõ po⸗ teſt ſine tutoꝛis antboꝛitate in alterum. Et buius eſt ra⸗ tio:quia ipſe non habet ſui patrimoni adminiſtrationẽ: vt.j.de iureiuran.l. iuſiurandum, quod eæ conuentione. j. de ſolu.l. quod ſi foꝛte..ſ. M † Quid autem de adulto, an dominium in alium tranſferre poſſit:eſt gloſ.ſingu.in lj.. queſitum.j. ad Trebel. quod ſic, quam intelligerem, niſi adultus ipſe habeat curatoꝛem: quoniam tunc pupil lo equiparatur: vt. l. curatoꝛem babens. de in integ. reſti. Ctot.conſumptionem non eſſe ſuper cauſam recon- ualeſcende obligationis: ſed aliquando reconualidande liberationis et ſolutionis. CHota quod non dicitur 4 Tconſumpta pecunia ad boc, vt obligatio vel liberatio reconcilietur:licet alteri per recipientem ſoluta fuerit. concoꝛd.j.ſolu.matri.j.ſi eſtimatis. ¶ Et ex hoc videtur mibi poſſe fingulariter inferri, quod nunqᷓ; ad pꝛedictos effectus dicitur pecuuiam foꝛe conſumptã: niſi quando certiſſimum eſt eam amplius recognoſci non poſſe. Ita ſingulariter not.ex iſto tex.vnde ſi tranſiret per mille ma nus, ⁊ poſſet recognoſci: nunꝙᷓ; diceretur conſumpta. ¶ In gloſ.ſuper verbo, liberatur.in pꝛin. Solue aut pe⸗ cunia eſt conſumpta: ⁊ tunc non poteſt repeti:aut non⸗ dum eſt conſumpta: et tunc poteſt repeti. ¶ In gloſſ. ſuper verbo, ⁊ eius.ibi, perdiderit. ⁊ foꝛtifica iſtam gloſſ. firmius.Quia r quando res perit, ſemper perit periculo illius, penes quem eſt dominium: vt.l. que foꝛtuitis. C. de pign. actio. ſed iſtins pecunie dominium eſt penes ipſum pupillum:igitur ⁊c. Sed contrarium eſt verum per ra⸗ tionem:qꝛ illud qð eſt inductũ in fauoꝛẽ vnius, non debet retoꝛqueri in eius leſionẽ. Ande clarum eſt, qð inductum eſt in fauoꝛem ipſius pupilli:vt dominiũ ſit penes ipſum pupillum: ergo non debet retoꝛqueri in eius leſionem. CAnge limua exiſta gloſ.omnia iura, que dicunt quod periculum rei perempte ſpectat ad illum, qui eſt domi⸗ nus. Quia intelligo quando eſt dominus de iure commu ni:ſecus autem ſi ex ſpeciali pꝛinilegio:vt patet hic in pu pillo:quod ſingulariter notauz iſta eſt nouiſſima limitatio neq; per alium tacta.ỹt ex hac poteſt inferri ad multa. Et pꝛimo ad ſtatutum, quo cauetur, quod nullus poſſit contrabere ſine authoꝛitate conſanguineoꝛum: ⁊ talis contractus ſit nullus. Pone quod ipſe pupillus vendi⸗ dit ſeruum alicui ſine autboꝛitate conſanguineoꝛum, iſte ſeruus pernt penes creditoꝛẽ:cui perijt, an pupillo, vel creditoꝛiꝛ⁊ videtur quod pupillo: quia ſi contractus eſt Lij 18 —pae —,. u 31u d 13 b 7 ¶ Obtinui. ſe⸗ quitur hic Jaſ. Hier. Cbu. nullus: ergo dominium remanſit penes ipſum:vt.l.quẽ foꝛtuitis.C.de pigno.actio. Sed contrarium eſt verum, per iſtam gloſ. vc, quod illud intelligitur quando Donf⸗ nium eſt penes aliquem, ſcilicet de iure communi:ſecus ſi a ſpeciali. Et ita obtinuia hic Floꝛentie contra omnes do⸗ cto. iam ſunt ſex menſes, vel circa, pꝛopter quod illi doct. fuerunt valde admirati. Summarium.. Contractus verba nonnunqᷓ impꝛopꝛie ſ ndds, 8 contrabentium mens ſeruetur? Et quid in v inſe ve⸗ luntatibus, ſententia, libello, ⁊ teſtium dictis: vic; numerum.5. 6 Donationem modalem pꝛopꝛie donationem nõ eſſe.Et 8 AMutuum pꝛoprie non dici ie donationis: nu. 7. zue atieſhare quod ex neceſſitate fit alicu⸗ ius contractus pꝛecedentis. 9 Equitatem ſcriptam, rigoꝛi quoq; ſcripto pꝛeferri. eum quid dici queat: 2 5„ogerc pꝛoferuntur, ita varie in ſignificatio⸗ nem impꝛopꝛiam rapiuntur. 12 Solutio hec, bic de equitate, illic de rigoꝛe, quid innuat? 13 Lex, nam ad ea quoad coꝛrectionis materiã, num in con tractibus locum habeat: Et quid in ſententia:nu.4. 15, Aerba legis odioſa, reſtringinon debere. ⸗ 24 0⸗ ʒ tibi pecuniam. C* itt ſub modo, pꝛopꝛie donatio non eſt.(Itẽ ÿ3capecunia que ex neceſſitate pꝛecedentis con-⸗ tractũs mutuatur:non eſt pꝛopꝛie mutua:ſed impꝛopꝛie, ⁊ ex huius ⁊ legis equitate.hoc dicit.M Mota verba con- tractus, r vt ſaluetur contrabentium intentio, impꝛopꝛie accipi:quando pꝛopꝛie accipi non poſſunt.Facit.j. de vſu ris.i.ſi ſtipulatus.j.de pꝛeſcrip.verb.l.ſi mnſulam.de dãno infect.l.damni..cum parietem.C.de ſer.ruſti.pꝛedio.l.ſi tam anguſti. ¶ Et iſtud etiam locum habet in vltimis voluntatibus, quarũ verba interpꝛetanda ſunt ad boc, vt aliquid operentur: vt babetur in.l. Titia.la.j..j.. de lega.ij. ꝛ.j. de condit᷑.⁊ demonſtr.l.heredibus..fi.⁊.l. qui⸗ 3 bus diebus.§. dominus ſeruo. C † Iſtud etiam babet lo cum in ſententia:vt.l.⁊ puto.in gl.. famil.erciſ. Iſtud 4 etiam habet locum in libello:vt.l. ſed ſi poſſeſſoꝛi.. itẽ ſi 5 6 iurauero.j. de iureiuran.S. de indic.l. ſi quis intentione. ¶t Iſtud etiam habet locum in dictis teſtium: vt.jſti⸗ pulatio iſta.g.hec quoq;.in gloſ.j.de verbo.oblig.⁊ Gar. not. in. l.). C. de vſufruct. ¶ Not. donationem; modalem pꝛopꝛie donationis non eſſe. Concoꝛd. de donationib.l.j. quod eſt notand.pꝛo ſtatutis de donatione loquentibus. ¶ Item not. de f natura pꝛopꝛie donationis eſſe domi⸗/ nium irreuocabiliter in recipientem tranſire. Concoꝛd. J. de donat.l.id quod..j. vbi caſus cum iſto. Alterius not.quod t non dicitur pꝛopꝛie mutuum, quod fit ex ne- ceſſitate alicuius pꝛecedentis contractus. quod eſt notã. 9 ſimiliter ad ſtatuta lo quentia de mutuis. C tHo. equita- tem bic ſcriptã in ſine pꝛeferri rigoꝛi ſupꝛapoſito, de quo dic vt in.l.placuit. C. de iudi.⁊ in.j. C. de vſuſcapio.⁊ per Cano.extra de tranſactio.c.ſin. In gloſ. ſuper verbo, 10 meum. in pꝛin. CHo. quod t illud poteſt dici meum, qð mihi debitum eſt. concoꝛqj. eo..ſi⁊ me ⁊ Titium.Ex quo infertur ad vulgarem locutionem, quando dicunt, da mi 1pecuniam meam:⁊ dabo rem tuam, que in veritate nõ eſt adbuc ſua reſpectu debiti. In ead. gl.l. qui id. Bar. bica in.l.ſ eruus dotalis. j. ſolut. matri, ſoluit aliter, quod 88 F ia datione aliqua tibi confertur vtilitas: ⁊ tunc dwa tertur dominiũ:licet reddere teneatur: vt.. ſeruus. ſ berezeees vero nulla eſt remanſura vtilitas:⁊ tũc lolnt un 3 Aaſatun dominiumivt dicta.l. qui ſic. j. de Hntent hot acit d.ſeruus dotalis. ſed ſi tranſlatio in zea len Ponras noncoacte:valeret indiſtincte: vt Lauc dedue 4 us. ¶ Ex qua.l. not. mille fraudes. ⁊ imo q ebitoꝛ de mille, poteſt liberari ſoluẽdo ſe⸗ Pius decem. Et infertur ad aliud. Pone quod vnus as actiones pꝛo quingentis:ego vult mihi vendere aliqu non babeo niſ decem certe: quia fraus eſt, vt competẽs A. udo. Koma.in ſecundam.ff. veter. part. ſit em tio:vt.l.per diuerſas. C. manda. Tunc quodereditoꝛ reſtituat ſibi multoties iſta en at⸗ un ſoluit. In gloſ. ſuper t ver. verboꝛũ.dic quod ali 3 do verba pꝛoferunt᷑ a lege: ⁊ tunc vr euitetur contran 3 tas impꝛopꝛiant᷑ verba vt hic. Aliquãdo verba profernn tur ab aliquo groſſo:⁊ tunc debẽt im pꝛopꝛiari: vt. 4 ties. C. famil. erciſcun.⁊.l. quid ſi nepos. de teſta. rutel 5 dicitur, quando pater vult inſtituere filium:: dicn 8 3 quo filio ⁊c.⁊ ſic impꝛopꝛiantur verba pꝛopter groſſn⸗ tem: yt eſt gloſ. ingul in.lquoties allegata. Aliquana, ipſa verba ſunt pꝛolata pꝛopter fatuitatem:⁊ tũc nen pꝛopꝛiantur verba:ſed vitiantur:vt..ſi quis in fundipo, cabulo. de legat. j. Impꝛopꝛiantur verba contractuun Impꝛopꝛiantur verba ſententie. Impꝛopꝛiantur yerba teſtatoꝛis: vt ſupꝛa dictum. Sed quid ſi teſtatoꝛllegatde, bita:⁊ non habet niſi naturalia debita: diavt dicta..qui bus diebus. ¶ In gloſ. ſuper verbo, benignius. Hota 1² quotieſcunq; gl. dat r iſtam ſolu. hic de equitate: ibide rigoꝛe. Idem impoꝛtat, quantum, ſi diceretur iſta coꝛ rigit ilam:quia equitas coꝛrigit rigoꝛem.Ex quo infer⸗ tur, quod ſicut eſt pꝛeſumptio. quod teſtatoꝛ ſe non coni gat incontinenti:vt.l. nam ad ea. de condit.⁊ demon. Ila nec lex pꝛeſumitur ſe incontinenti coꝛrigere: vt nota per Cy. ⁊ Bal. in..fi. per quas perſo. no. acqui. Quod limitan dũ niſi equitas ſit poſita in fine legis vt hic. CrSedan 33 illa.l. nam ad ea. locũ habeat in contractibus, ſcʒ vt cona trahentes velit ſe coꝛrigere:quia ſᷣm illam.l.nam ad ea 14 pꝛeſumptio eſt, quod non habeat locum. t Sed quqq in ſententia: an habeat locum? ⁊ dic quod non: quiaſipo, nuntur verba contraria, ſententia eſt nulla. xj. q.j c.quis, Ergo quod eſt verum:niſi apponatur verbuũ, per quod declaratur intentio iudicis: vt verbum imo: quia tuncya let ſententia:⁊ cum dicit condemno imo abſolno: qꝛ tunc talis ſententia valet: vt. xv. q. j. c. pꝛedicatum. de qua Bal facit feſtum in.l.quidam Elogio.de iure deliberan.et in pꝛima conſtitu. C. ⁊ pꝛobatur per.l. Stichumn, imo ſdam philum. de manumiſ.teſtamen. Altimo facit ad queſtio/ nem diſputatam per Jacob. Burrig. Statuto cauetur, quod nullus audeat vendere rem immobilem Senenſ ſub pena decem. Quidam teſtatoꝛ mandauit heredi, t venderet:nunquid iſte heres vendendo incidat in penã ſtatuti:⁊ videtur quod ſic:quia qui totum dicit ac. Con⸗ trarium determinauit Jaco. But.in publica diſputatio- ne, per iſtum tex. Quia non dicit pꝛopꝛius contractus vẽ ditionis:quia fit ex neceſſitate impoſita per teſtatoꝛem. 15 Pꝛeterea hoc cõſirmat. verbar legis odioſa nõ ſunt ex/ tẽdenda:vt.l.vim paſſam..pᷣſcriptione.de adul. Sed iſta verba ſunt odioſa:ęt patet quia aufertur libera poteſtas poſſe diſponere de rebus ſuis. Igitur non debet extendi ad talem, qui ex neceſſitate facit. Quia ſolum tale ſtatutũ babet locum in contractu voluntario. et vide per Gald in. i.ſi heres teſtamento. de actione empti.⁊ per Angel. in. l. qui fundum. ad legem Ffalcid. per Dyn. in. l. yxoꝛem. S.agri.de lega.iij.hic non ſunt alia. Summarium. 1 Judicis boni munus. 2 Debitum, aut eius partem num quis accipere agendus ſit: Et quid ſi poſt recuſationẽ, res aut eius pars pereat: periculum ad quem pertinebit-nu.;z. 4 Solutio particularis ad penam ſolutionis particularis deuitandam num aliquãdo admittatur: Et quid quoad pignus luendum, ⁊ꝛ conditionem implendam: § Lonuentus ad centum, ſi partem confiteat᷑ partem vero alteram neget, nec pꝛobari queat, num ſaltem in eaparie quam confeſſus eſt, condemnari poſſit. 77 id CRon compellitur cre- Ai am. ditoꝛ ad recipiẽdum parti- Er cularem ſolutionem debiti, quod eſt ü 4 lecus ſi ſit pꝛo parte liquidum a pꝛo pal g bium. Poc oicit. ¶ RNota quod dictum eſt in ſummm 1 3 itii—,et 1¶ Ho. ſecundo boni iudicis eſſe finem liti imponels ..„, 31 0 rixas dirimere. concoꝛ.de appel.c. coꝛdi.libꝛo. vſ dè de 57, 3 In ⁊ contu.c. finem litibus. ⁊ de iudic.l.pꝛoperandu. C. k ueterultmin mntimnantims fmmsgatialiene waweſdongaſe weälagasmmun gmrhaiſtsattid Sttmnärctunt truroepeempion hritachirckasa uxralſaritoe imarmnnbaqud dänrooöugwudim naraniernatatn dütergocanmniea „(Tmnaruuradgoy pevadiis ne üpoaanöan tahisdediwispe dlenüesnegeh Käſädetneſensg piweetinadd ofaomnenanng taingorſc (emeroubgseauſsi rataummtem mtn ncen mügnekeunet esſetg dha Sädiaü 1 7 c dTy. gö.predicauna am Elogio deiuredin Cobatur per. Stibuen teſtamen.Altimofatt Jacob. Burrig. Sun vendere rem immohia iam teſtatoꝛ mandani eberes vendendo inc ſfic:quia qui totuna t Jaco. But.in poble⸗ non dicit pꝛopaiusco ceſſitate impoſita pe at. verbaf legis odui 4m.pſcriptione dect datet quia auferturſin- dus ſais. Igitur nondin itate facit. Quiaſoluna- ictu voluntario et iy o. de actione empti’ge gem F Alcid. per Innl pon ſunt alia. Imarium⸗ nus. rtem num quis rchan ationë, res auteilshen ertinebit⸗nuzx.. d enamſouuicnssu ado admittaturiel- 1 qtionem inniete onfttesk ge 4. neeenn ſakemde artqueat, jemnaripofſii dc appelcc? aoc udicpopt 2 Si certum petatur. tex. arguitur contra iſtum tex. de.lj. ſ.j. de nouo. C. Juſti. confir. vbi de legibus coꝛrectis ⁊c.dic quod ad boc vt fiat aliqua deciſio, non debet allegari lex coꝛrecta: vt ibi: ſed vt babeat intellectus poteſt vt hic.⁊ de bac materia non debet fieri aliqua mentio. Sed bic fit aliqua mentio:igi⸗ tur. PMlene ponitur per Barto. in..ſi.qj. de fal.. In glij. iſtum modum loquendi omnes doc. bic ſequuntur. Sed tu dic, quod non cogitur pꝛeciſe. ſed cogitur cauſatiue: puta pꝛopter denegationem actionis, quam iudex ſibi facit, per..ſi debitoꝛ offerret. j. de ſolu. ¶ In glo. ad acci⸗ piẽdum.ibi, fauoꝛe. ⁊ dic quod idem eſt in cauſa pia: quia lwertas ⁊ cauſa pia equiparantur, im not. per Bart. in.l. pꝛoxime.j. de bis que in teſta. delen. In ea. glo. ibi, Itẽ non obſt. dic quod vere eſt diuidua quantum ad ſubſtan- tiam ſui:non autem quo ad ſolutionem. Anderdic, quod aut debita funt plura:⁊ tunc cogitur vnum debitum inte grum ex illis recipere:vtl.ſin.j. quib. modis pignus vel Pypothe.ſol. Aut debitum eſt vnum: ⁊tunc ant᷑ pars eſt liquida:⁊ pars non. Pꝛimo caſu cogitur creditoꝛ reci⸗/ pere particula. ſolut..dummodo pars illa tota offeratur: vt hic. Aut totum debitum eſt liquidum:⁊ tunc non cogi tur:vt.l.tutoꝛum.. Lucius. j. de vſur. Fallit in tribus ca- ſibus. Pꝛimus fauoꝛe libertatis. Secundo fauoꝛe cauſe pie. Tertio fauoꝛe tributarioꝛum. ¶ Dicit enim bic gl. quod ſi pars debiti eſt clara, quod tunc iſte creditoꝛ com pellitur recipere partem liquidam: ſecus ſi conſitetur to tum:quia tunc non cogitur vt hic in glo. Contra iſtud eſt caſus in.l.cum lex.S.de tranſac. vbi dicitur lexnon debet dare malitiã ⁊c.vt patet:quia ſi ego debeo tibi dare mil⸗ le:ego negabo niſi decem: ⁊ ſic peribunt periculo credi/ toꝛis. Pꝛeterea eſſet melioꝛ conditio negantis, quam to- tum debitum conſitentis:vt.l.non ſolum.de noxalib.et.l. ſeruus.quod vi aut clam.⁊ ſic eſſet abſurdum.Et hoc pa⸗ tet:quia ſi dico non poſſum facere centum, ſed partem:et tuncſiilla pars que non conſitetur, periret: non periret periculo ipſius creditoꝛis:vt.J.qui ſolet.. fi. de ſolutioni. Secd mendax eſt in melioꝛi conditione:quia negans non tenetur de peremptione: vt.d.l. qui decem. vnde dic ne detur iſta abſurditas, quod non agat pꝛeciſe, ſed canſati⸗- ue, per. d. l.ſi debitoꝛ offerret. Ael ſalua gl.ſ.quod non eſt ſemper verum hoc, quod pꝛopter negationem res effi⸗ ciatur dubia:quia aliquando non fit dubia. Et licet iſta materia nõ pertineat ad nos, de qua babetur in.l.in.qui. ad liber.pꝛocla.non licet.⁊ in.lq.⁊.l.ſi rem. S. de tranfact᷑. ¶ Tamen ⁊ quo ad pꝛopoſitum dicatis:quod aut nega tio eſt pꝛobabilis: ⁊ tũc reddit rem dubiam:vt.d.j.iij.qui. ad lib.pꝛocla.nõ licet.Et tũc niſi pars debiti recipiatur, perit ipſius debitoꝛis periculo. Aut negatio eſt impꝛoba bilis:⁊ tũc talis negatio nõ reddit rem dubiã: vt.d.l.qui ſibi.ſ.ſi.de ſolu.⁊ ſic res que periret, non periret periculo ipſius creditoꝛis. Ael dic ſm Bald.Aut quando negas offero me incontinenti pꝛobaturuin: ⁊ tunc non pꝛodeſt tibi negatio, per. l.ij. q.ibidem. ad exhibẽ. ⁊.l. is a quo de- cem.ex quibus cauſis in poſſeſ.eatur. Aut non offeret ſe pꝛobaturum:⁊ tũc ſit vera concluſio gl. ¶ In alio mem⸗ bꝛo glo. An ſi pars debiti confiteatur, ⁊ pars negetur. vl⸗ tra diſtinctionem, quam gloſ.ponit hic:dic, quod aut to tum debitum eſt clarum:⁊ tunc non cogitur:vt.l.tutoꝛ.ę. Aucius.de vſuris.Sed fallit in tribus caſibus: vt ſupꝛa dictum eſt.Adde vltra glo.⁊ pꝛimo ratione ſuperuenien tis caſus:vt..ſolu. matrimo.l.ſi conſtante.. fin. C Fal⸗ lit ratione neceſſitatis: vt. 3. eod.l.nam ⁊ ſi fur. C Fallit niſi loquamur in eo, qui eſt obligatus nomine alieno: et tunc cogitur creditoꝛ recipere partem.quod not.vt.l. in bis j.de ſolutio.vbi gloſ.ſingu.Sed illa gloſ.non pꝛoba tur tex.ſed poteſt foꝛtificari ratione: quia magis ſubne-⸗ niendum eſt illi, qui aliena obligatione obligatus eſt, ꝙᷓ illi, qui pꝛopꝛia:vt.l.legem. C. de natur. liber. ꝛc. CrSed nunquid admittatur pars ſolutionis ad euitãdam par- ticularem ſolutionem pene: dic vt.l.j..fin. j. de verb. obli. Adiſtud etiam poteſt adduci. d.l. tutoꝛ.. ucius. Oꝛ vſura pena eſt:vt.l.lecta.j. eo.⁊.l.qui ſine. de nego. geſtis. An autem admittatur particularis ſolutio ad luitionẽ fiendam pignoꝛis pꝛo parte? certe no. per tex. vt.l.quã⸗ diu.C.de diſtractio.pigno.j.de pigno.Et iſtud eſt verũ, etiã ſi ipſa pignoꝛis obligatio fuerit diuiſa per heredes: vt. cui fundus.j.de conditio.⁊ demonſt. ⁊..ii.§.ex bis.j. de verbo. obligatio. ⁊.l. neceſſarius..ſumus.j. de pigno. actio.⁊.l.is conſequenter.. fi. 3. fa mil erciſcun. Alliquan⸗ do queritur, an particularis ſolutio admittatur ad im⸗ plendam conditionem pꝛo parter⁊ dic quod non: vt. d.l. qui fundus.de condi.⁊ demonſtra.⁊.l. penult. eo. titu. An autem admittatur ad implendam ipſam ſolutionẽ par- ticularis ſolutio:? dic vt bichabetur:quia aut debitum eſt liquidum ⁊c. ¶ Sed docto.querunt hic, quid ſi totũ de- bitum eſt liquidum:⁊ creditoꝛ vult agere pꝛo parte: nun/ 19 quid creditoꝛ poſſit cogi ad agendum ad totum: Barto. ² Innoc. Zld⸗ hic refert opi. Guliel.de Cun.quod ſic poteſt, per.l. nulli. C.de iudic. Bart.hic dicit, quod foꝛte dicet in. l.cum que- dam puella.5. de iuriſd.omnium indi. Sed ibi nihil dicit ſed dicit in.l.commodato..in duobusj.commo.⁊ dicit, quod aut facit ex neceſſitate:⁊ nibil allegat.⁊ tunc nõ co gitur. Allegat. 8. eod.l. nam a ſi fur. Aut ex voluntate: et tunc cogitur:vt dicto..duobus.⁊ dicta.l.nulli. Bal.autẽ fuit varius:quod aut reus obicit: ⁊tunc poteſt cogi ad totum petendum:vt dicto.õ.duobus.ZAut ipſe reus non obijcit:⁊ tunc libellus pꝛocedit.vt inſtit᷑.de actio..ſi mi/ nus. Ita dicit hic, ſed in..j.. de acquir. hered. dicit quod indiſtincte poſſit peti, per. d.. ſi minus.⁊ in.l.ſi mibi ti- bꝛ. de leg. ij.tenet oppoſitum Ange. hic tenet opi. Guliel. de Cun. ꝛcommuniter omnes.Sed dic ſᷣm omnes, aut petitur pars debiti ex neceſſitate: ⁊ tunc admittitur: vt d. l. nam ⁊ſi fur. Aut particularis petitio deducitur vo- luntarie:⁊ tunc aut apparet ipſum creditoꝛem facere ca- lumnioſe:⁊ tunc iudex poterit obijcere etiam ſi pars nõ petierit. Et pꝛobatur per gloſ.in.l. qui nonmaioꝛ..ſi pu⸗ a teisjj. de leg. liber. JIdem Innoc.a in. c.j. de officio oꝛdin. per text. in.l. fina.ſi fi.vel ſu. Aliquando non petit calum- nioſe:⁊ tunc ſi pars petit, quod totum petat:⁊ tunc cogi- tur:vt hic:⁊.l. fina. in fi. de emancipa. liber. a.d.. duobus. Aut nõ obijcitur:⁊ tunc pꝛocedat, vt.9d..ſi minus. de ar. Et pꝛobatur per locum a ſpeciali.i.ſi quis cum totum.j. de excep.rei iudi.⁊ hoc habet locum quando vnus ſolus conuenitur. Si autem agitur contra plures:⁊ tunc ſi eſt actio que poſſit diuidi:⁊ tunc poteſt agi pꝛo parte cõtra vnum ex iſtis:vt.j.de duob.reis.l.penul.⁊ vide ex illo.. minus.quia ſumo argumentum contra gloſ.ſingula.in.l. verbum opoꝛtere.de verbo.ſignific.vbi eſt gloſſ.ſingula. 5 Etpꝛo † declaratione buius legis queritur. Quid ſi cõ- uenio te ad centum:conſiteris partem:⁊ aliam tunon po tes pꝛobare: nunquid iudex debet condemnare iſtum in b iſtis, que ipſe confitetur: vel quid debet facere? Inno. b di cit ſingulariter quod iudex non debet pꝛoferfe ſenten⸗ tiam:niſi actoꝛ renunciet petitioni, de illo pluri: vt extra de electionib. cum inter R. ¶ In gloſ.ſuper verbo, mi⸗ rum videtur. Sed quid, ſi creditoꝛ agit contra Sempꝛo- nium ad mille:⁊ cõfeſſus fuit quingenta:vel pꝛobauit ſo- lum de quingentis. An autem pꝛo illis quingentis ſit in moꝛa: videbatur quod ſic: quia per litis conteſtationem c quis conſtituitur in moꝛa. Sed in boc Barto. variauit ¹. vnum dixit in.l...ſi ſtipulanti. j. de verboꝛum obligatio. ⁊ aliud dixit in.l. non poteſt. de verboꝛum ſigniſicationi. Ande tu dic:at ipſe confitetur quingenta: ettunc ſi pe/ to incontinenti:tunc eſt in moꝛa: vt.d.l.qui ſolidum. Aut non peto incontinenti:⁊ tunc non dicitur in moꝛa: vt.l.in fideicommiſ.j.de vſur.in pꝛinc. d Summarium.. 1&. Dies expꝛeſſus ſolutioni adiectus abſq; alia in- terpellatione moꝛam inducit. 2 Eſtimatio rei mutuo date, qua ratione expendi conſyde rariq; debeat:? 3 Argumentum de tempoꝛe ad locum efficax eſſe. 4 Moꝛa que in iudicio contrabitur, vicinus contrabatur- 5 Difficultas rei pꝛeſtande num reum a moꝛa excuſet: Et quid in pꝛeſtationis difficultate?nu.. 7 Eſtimatio rei, que non pꝛeſtat᷑, quando creſcere accipiat. Et quando creſcere pergat:remiſſiue.nu.12. 3 Vibellus in iudicio vbi nõ requirit᷑, ũi detur, ineptus, non tamen iudicium ob id vitiari. Et num tum ex eo li⸗ bello ſententia ſit ipſo iure nulla:nume. ſeq. 10 Libellus aduerſus moꝛoſum qualiter accipiatur⸗ C ii b uerte, quia imo Innoc.in. c.j.de offic.oꝛdi.nec in c.j.de offi. iudi. dicit boc: nec etiam allegat p doc.tractantes banc materiã. ¶ Inno. dicit. Adde tu cõtra iſtud dem̃ Inn. pöt allegari. l. diẽ ꝓferre..ſi ples. 3. de arbi. Et vide Bal. in Lj.in peñ.col.C. de lit. conteſt. ꝗ allegauit tex. in J. ſi conſtante. g. f.j.ſolut.matri. Et vide tex.cõ⸗ tra Innoc.in.c. ſuboꝛta. de re iudica.⁊ ibi per Abb.ꝛp Bart. in. l. qui vas. in pꝛin.j. de furt. ⁊ Ange. in. l. 5. ſi ſtipulanti.j. de verb. oblig. do. tamen Abbain c. cum inter. de re iudi.in ante/ peñ.colũ.refert hoc dictũ Inn. alio modo. Et dicit qð iudex po teſt ſup con⸗ feſſatis pꝛonun ciare, et ſuper alijs ꝓcedere. c ¶ ſBart. varia⸗ uit. Adde tu, et vide. d. Abba. in cap.j.circa fi. extra de plus petio. qui redu cit ad concoꝛ⸗ diam Bart. ———————— 8 8.——,. 0 .„ —.Piu us 1 aue 1 ug 24 u 1 1 4 o 1 4 1 V aadiec ibello incerto dato, num ſeutentia ad id vniuerſum qð agentis intereſt, ferri queat: 12 Obligationem perdurare poſt moꝛam, ⁊ ſires perem⸗ pta ſit⸗ ¶ Eſtimatio rei Inum quod. Ioodare con⸗ AVGderatur ſecundum tempus ⁊ locum, in qui- dns de reddendo conuentum eſt. Sinautè ea ta non fuerint, conſyderatur ſecundum tempus pe b titionis habentis debitoꝛem in moꝛa conſtituere. hoc vi b 6cit. CtHot. quod dies expꝛeſſus ⁊ ſolutioni adiectus, 1 quem in moꝛa conſtituit abſq; alia interpellatione: vt. C. de contrah.⁊ commit.ſtipu.i.magnam.7 dixi. 3. eo.I. quod 2 te. rHota eſtimationem rei mutuo date, conſyderari ßm tempus petitionis. C Tertio nota eſtimationem rei mutuo dare cõſyderari ſecundum locum, vbi fieri debet V ſolutio:non autem ſecundum locum, vbi eſt factum mu⸗ V tuum. Quod eſt argumẽtum ad queſtionem que pẽdet: V b ycʒ qꝛ pꝛomiſ tibi dare cẽtũ ᷓloꝛẽtie floꝛẽtinos Rome: ' 4 modo valent plus:quaimn bic: quia pendẽt de facto: ideo non oico aliter. CAltimo t not.bonum eſſe argumentũ de tempoꝛe ad locum.Concoꝛ.de tritica.l.in hac.a. C. de teſtamen.mili.l miles ita. Cext. eſt circa pꝛinc. M Oppo. quod quando mutuum datur non debet peti illud idem: ſed in genere. Sed bic videtur contrarinm pꝛopter di⸗ ctionem quod.Ad hoc reſpõdet, quod bec dictio, quod, b exponitur pꝛo quale. Ael dic ſm Jacob.de Butr. quod ſingitur aliud peti,quãuis petatur idẽ in genere. ¶ Itẽ tex.ibi,per iudicem.oppo.quia cumcertum eſt: ergo nõ debet dari officiũ iudicis, ſed certa condictio, que ex mu-⸗ tuo competit: vt.3.eod.l.certi condictio. Ande quidam intelligunt mediante iudice. ¶ Item oppo.quia Juriſ⸗ conſultus non fecit iſtam legem, quia reſponſio debet eſ⸗ ſe confoꝛmis interrogationi:vt.l.j..ſi quis.j. de verboꝛũ obligatio.z inſtitu..pꝛeterea.de inutili ſtipulatio. Sed V V ſi verba Juriſconſulti intelligantur ſᷣm tempus petitio/ 1Kn! nis extraiudicialis:igitur ac. Quare due ſolutiones fue⸗ runt poſite. Pꝛima, quod iſtud verbum, petitum, intelli⸗ gatur ſᷣm tempus litis conteſtatio.⁊ habebitur conſyde- ratio a tempoꝛe litis conteſta. Æt pꝛimo pꝛobatur: quia reſponſio non eſt confoꝛmis interrogationi.patet:qꝛ pe⸗ titio dicitur quando petitur per iudicem: vt.l. amplius non peti.rem ratam habe. Secundo pꝛobatur, quod iſta eſtimatio eſt acceſſio ciuilis, modo ſic. Contractus mu- tui eſt contractus ciuilis, ſed clarũ eſt ꝙ in contractu ſtri cti iuris acceſſio debetur a tempoꝛe litis conteſtate: vt.j. cum fundus.j. eod.z⁊ j. de vſt uris.l. videamus.. actionẽ. facit.l.fi.ð. de peti.here.is nõ obſtan.fuit poſita ſecun⸗ 3 aa ſolurio bic. Ep bis reſultat effectũ: qniaſi interpellaui te:⁊ ſic fuiſti in moꝛa:⁊ dum eſſes in moꝛa vinũ creuit:⁊ tẽ/ V poꝛelitis conteſt.decreuit: tũc index pꝛimo debet conde nmnare ad reſtitutionem vini. Secũdo ad intereſſe a tem Ppote quo fuit commiſſa moꝛa. Tamen ſi conſyderat᷑ boc: Pone qtempoꝛe, quo mutuatum fuit valebat. v. tempoꝛe 1 commiſſe moꝛe per interpellationem iudicialem valebat decem, tempoꝛe quo petitur in iudicio valebat quatuoꝛ: Inqdex condemnauit:ſecundum quod valuit tempoꝛe cõ⸗/ miſſe moꝛe per interpellationem extraiudicialẽ vſq; ad ſententia. Aera lectura eſt quod a tempoꝛemoꝛe poſt in⸗ terpellationem extra indicium commiſſe:non autẽ tem⸗ Foꝛe moꝛe cõmiſſe poſt litis cõteſtationẽ. ꝛo hoc facit. bmagnam. C. de contrabẽ. ⁊commit.ſtip. Quia tacite per interpellationem extraiudicialem, quis conſtituit᷑ in mo- ra ſcʒ per interpellationem dꝛeim ulto foꝛtius per inter⸗ 1” pellationem expꝛeſſam. 3. cod.lxcum quid.j. loca. l. que ad V motm. C Secundo pꝛobatur: qꝛ ita quis conſtituitur in dleia Pen nrer pellationem extraiudicialem, ſicut per iu- unam. S0 deder baberi conſyderatio a tẽpoꝛe moꝛe Nec obſa erPeNariomens eſt iſte verioꝛ intellectus. foꝛmis interroa dicitur, quod reſponſio debet eſſe con⸗ S interrogationi. Quia dic, ꝙ hic reſpondetur con⸗ foꝛmiter:qꝛ non ſolum reſpondet ad id, qð interr 3 ſed etiam ad aliud. Inſe ad ic, qd interrogatur. 1 bo quanti Epiſta cunda gl.que eſt ſuper ver⸗ 3. udo. Koma.in ſecundam. ff. veter.part. 4 bo. oblig.⁊.l.ſi ſeruum..videamus. eo.tit. vnde gl.vid ꝙ iſta ſolutio eſt dubia:ideo tranſit ad ſecundam. i In ea. gl.ibi, de verb. oblig.l. quoties. Jel ſolue, yt babefi J.quatenus. cũ.i. ſeq. j. de ver. obli. In ea. gliibi, veldi ibi inſpici. Iſta eſt cõmunis. O In glo. ſuper verbo cu eſſet petitum. Ex pꝛima ſolu.not.ꝙ t moꝛa que commi, titur in iudicio, committitur per lit. conteſta. Bon autem per libelli oblationem. ⁊ iſtnd declarat illud quod tenet Bar. in.l. denunciaſſe..j. ⁊.ĩj.de adul. ¶ In ea. gliibi vel ſi non.Ex hac not.⁊ contra deciſionem Bar. in.lquod te . eo. vc q difficultas rei pꝛeſtande non excuſat reu. Scd bic eſt glo.que tenet, quod excuſat.[8 ecundo no. quoc licet †difficultas pꝛeſtationis excuſet reum a moꝛa que veniret per interpellationem extraiudicialem:attamen non excuſat a moꝛa, que committitur per litis conteſtat que eſt ſingul. in boc. auam ego ſolus ad hoc noto Sed ratio diuerſitatis videtur, quod dari non poteſt: quiaua difficultas eſt in moꝛa commiſſa per interpellationé ex⸗ traiudicialem, ſicut in moꝛa commiſſa per lit. conteſtat ¶ Ande dic ſoluendo, quod quotieſcũq; difficultas c5, iungit᷑ cũ negatione debitoꝛis tũc ea, non excuſat:qꝛ con⸗ tra eum negantem ſunt multa pꝛiuilegia, vt. contra ne⸗ gantem. ad leg. auil. Ande ſi debitoꝛ negat ſe non de, bere, ⁊ ego pꝛobo: tunc non excuſat difficultas pꝛeſtatio, nis:vt.l.attamen..fi.j. pꝛo ſocio.a.j.ſi dubitetur. g. fin.j de ſideiuſſ. Quia negatio eſt cauſa amiſſionis pꝛiuilegij.xt ſie not. ſingulariter ex iſta gloſ.quod vbi difficultas pꝛe⸗ ſtationis eſt cum negatione, id eſt quod debitoꝛ negat ſe debere:⁊ agens pꝛobet, ꝙ poſtea talis reus negans non poteſt allegare pꝛeſtationis difficultatem. Et ſi oppoſitu pꝛobetur:non excuſat illum negantem. C In ea. gloa bi, ſed certe dati.ex hac gloſ.not.quod quamuis vinum q mutuaſti mihi valeret plus tempoꝛe, quo mutuaſti, quz nũc:quod nihilominus ſufficit modo tibi reſtituere eiuſ dem qualitatis ⁊ bonitatis, qualis erat tempoꝛe:quomu tuaſti:non autem conſyderatur illud plus. quod valettẽ poꝛe reſtitutionis. ¶ In ea. gloſ.ibi. Sed certe tempne. ibi,vt.j.de actio.emp..ratio..ſi per venditoꝛe m. Iſta ſo lutio Mar. non eſt bona. Et pꝛimo impugnat᷑ per Gart. quia ſequeretur, quod periculum vini véditi ſtatim per⸗ tineret ad venditoꝛem abſq; moꝛa.quod eſt contra text.. j.⁊.l. neceſfario.j. de pericu. ⁊ commo. rei vend. d. Bart. de Sali.aliter impugnat per alias rarion es yltra Barto.qꝛ ababeretur conſyderatio a tempoꝛe litis conteſt in con tractu, vbi verſatur liberalitas: vt bic in contractu mu⸗ tui:multofoꝛtius in contractu, in quo fuit neceſſitas: vt dictis iuribus. Sed aliter ſoluit Oet.⁊ Ja. ꝛ alij ſoiuunt in diuinando:⁊ exponunt ibi tempus, quo venit ſcʒtra⸗ dendum:vt ſic non dicatur de tempoꝛe contracte vendi⸗ tionis, ſed de tempoꝛe quo debuit fieri ſolutio: vnde con⸗ coꝛd.cum iſta. Ande Guliel. de Cun. dat aliam ſolutio/ nem, vcz, quia aliquando ille qui tenetur ad rem, nõ vult dare:⁊ tunc ſuccedit obligatio ad totale intereſſe: et tũc habetur ratio ad totale intereſſe a tempoꝛe, quo fuit cele bꝛatus contractus quanti plurimi valuit, vt in.5. ſi per venditoꝛem. Ande ſi valuiſſet tempoꝛe contractus vigin ti, ⁊ tempoꝛe petitionis valet decem fiet eſtimatio ad vi⸗ ginti non ad decem. Celliquando negauit a pꝛincipio dare:ſed poſtea voluit:⁊ tunc habetur coſyderatio atem poꝛe petitionis: vt bic. Sed hec ſolutio repꝛobatur per Bar. Et pꝛimo per verbum, fuerit.quia eſt pluſqᷓ perfe/ cti tempoꝛis:⁊ ſic erat commiſſa moꝛa. Sed Guliel.oicit, quod de nouo committebatur:igitur. Sed iſta ratio eſt friuola:quia aliquãdo ſigniſicat quid eſſe in fieri. Ratio Barto. fuit:quia ſi res non tradatur, ad intereſſe agitur Lj.F.j. de actio. empt. Sed vbi conueniebatur quis adin tereſſe:qꝛ non ſolum debet conſyderari vtilitas creclto⸗ ris:vt.l.ij.de eo quod certo loc.ſed etiam vtilitas iyſus debitoꝛis:igit contra Guliel.de Cn. An de dicit, ꝙ ine. ſi per vẽditoꝛem.moꝛa erat inchoata ab ipſo initio co⸗ tractus: vt patet in.l. Julianus.. ex vendito.j. de actio⸗ ne emp.⁊ll. curabit.C. eo.quia ibitenetur ad fruetus in/ tereſſe:vnde non teneretur, niſi commiſſa fuiſſet moꝛate ipſa. Sed iſta opinio eſt falſa. PDꝛimo: quia iſta opinio ſua diuinat. Sed poſito, ꝙ pꝛecium eſſet receptum:quia tunc dicit crontra caſum.l.curabit. C. de actio:emp. See cundo patet in verbo ibi nulla moꝛa interceſſerit, per nal vu dn lſil nuntde ſeirſcubrudihd ttgitennalü dewwdaimä wirwamädne mumndetbhihr Fdardwttrtrand erttdénnedéen ttprddiinem quan auurirtracpeu vmvirwcilete 1Sanndlsmtn rrinpoyinickm Tffetaumgvbrtoni HacajsiweonGndef meimäinaienmg mmädgjpätmnprs ſcuancrgptn nahdidarzder ſaabeintüng famaunnelinaiohi Keonekaſ emgi Aprzguxnvan (Aancun ersten dernxoj 8 macgedſetehſgi Antehgnnudi Ratrtägugr Kiſtna ic eſt quoc dcin T poſteatuis raunn zusi Katem eig gantem(anan ofinot Phrn vnot.quod quanusn dlus tempore,quonuns ſufficn moco dbinagnr atis qualis erattenper deratur ilud plus ua n ea gloſſibi Sed ennt atlo..ſi per penditnn 4.Ct pumo impugui dcriculum vini veciit bſq; moꝛa quodett cu. ꝛ commo- rei pena er alias rationesytr lo a tempoꝛe litiscon ralitas:vt bic in cor tractu, in quofatt ui zur de teinpoꝛe conen no debuit fferi ſouunm Uiel de Cundat aini ille qui tenetur adnn. gatio ad totaleintnii intereſſe stemporcule ti plarimi valut, na niſſet tempoꝛe contraue valet decem fetefinan Aliquando negauli-e tunc babetar öſfl zed bec dlutoftaate⸗ um fuerit qrucipui nmiſſa mau3et ſin igif Se baturaigitur euuc Si certum petatur. er receptionem pꝛecĩj:venditoꝛnon conſtituitur in mo ra.S Sum repꝛobatur ᷣm Sali.⁊ Fulg.quia ſi eſſet ve⸗ rum, quodper receptionem pꝛecij venditoꝛ conſtituere⸗ tur in moꝛa. Sequeretur vnum abſurdum: quia pꝛopter moꝛam teneretur de omnicaſu foꝛtuito ſequuto poſt mo ram, qð eſt cõtra caſum in.l..j. de act. emp.⁊ ſic eſt contra dictum Bar. caſus rotundus quare dicendum eſt, ꝙ iſta opinio nullo iure poteſt pꝛocedere. Ande ad..ſi per ven ditoꝛem.dic, quodſi venditoꝛ teneret᷑ de moꝛa: ſequere- tur, að véditoꝛ teneretur poꝛtare ad domum creditoꝛis rem ſibi venditam.quod falſum eſt:vt.l.item illa. jde con ſti.pecu. Ande concludite cum Bart. de Sali.⁊ Richar. eius patruo:ſcʒ qui concludunt cum Guliel.qni conclu- dit vt ſupꝛa dictum:qꝛ aut factum eſt pactum, ꝙ ipſe te⸗ neatur poꝛtare ad domum, vel dare:⁊ tũc tenetur a tem⸗ poꝛe contractus, ſi non vult dare aliquo modo. Aliquã- do non vnlt dare a pꝛinc.ſed poſtmodum vult:ſed credi⸗ toꝛ non vult:⁊ tunc habet locum iſta lex. ¶ In ea.gl.ibi, ſed ſᷣm hoc erit foꝛtiter contra.Bar.hic dicit, ꝙ iſta ratio ZAzo. non eſt bona, per.l. non ſolet. j. de regu. iur. Secun- do pꝛobatur: quia intellectus Azo. dininat. Pꝛeterea per generalitatem.l. in hac.j. de triti. quia ipſa eſtimatio rei creſcit a tempoꝛe litis conteſt.vſq; ad ſententiam.⁊ ſic loquitur generaliter:ideo non debet reſtringi. C Item pꝛobatur:quia vbi ago coutra aliquem officio iudicis, in quo non eſt obligatus:vt.l.vbi exigitur.F.j.ð.de edendo. multo foꝛtius in illis indicijs, vbi quis cõuenit᷑ per actio⸗ nem:vt.d..in hac.⁊ his rationibus viſa eſt gl.iſta opinio Aʒo. falſa. Ideo tranſit ad aliam, que repꝛobat adhuc p tex.in.d.l.in bac. C Quare quedam gl.in. d.l. in hac.vult quod idem ſit in actionibus bone fidei, ſupplendo ad il⸗ lum text. Sed iſta ſuppletio non videtur vera:qille ca- ſus fuiſſet fruſtratoꝛius. Quare Bar.ſᷣm Gnliel.de Cu. dicit, ꝙ ille text. in. d.l. in bac. habet plures ver. ⁊ pꝛimus loquitur de eſtimatione que eſt de affectu, per tit. de in li tem iuran.quando fit per iuramentum affectionis.⁊ pa⸗/ tet dum dicit ibi, iuratur ⁊c. Secundus ver.illius legis in bac.loquitur in actione furti:⁊ ſic loquitur opi. Jo.ſed certe iſtud non eſt verum:qꝛ imo loquitur de eadem:pa- tet per dictionem, quamuis. que eſt ibi poſita, que aduer ſatiua refertur ad pꝛecedentem caſum. vnde War.in. d.l. in hac.dicit quod ille tex.loquitur in iuramento affectio⸗ nis. CSecundus autem loquitur de iuramento, ſᷣm qd vera ⁊ pꝛopꝛia rei eſtimatio debetur.⁊ hoc eſt pꝛopter difficultatem pꝛobationis.⁊ dicit Bar.quod ibi eſt caſus ſpecialis pm eum. Ande ſᷣm eum dicit, quod ille debet iu rare ſᷣm eſtimationem, qne eſt tempoꝛe litis conteſt. non autem ad aliud tempus. Sed certe iſte intellectus nõ eſt verus:quia ex quo eſtmoꝛtuus, qualiter poteſt fieri eſti⸗ matio:vt.l.in hacj.de triti.cum gl. hic. vnde dic quod ille ver. debet intelligi, vc qꝛ debet fieri iuramentum, ſᷣm iu⸗ ramentum eſtimationis rei:qꝛ tunc debet ſieri ſm tẽpus lit. conteſta.ſi extat. Si vero perierat: tunc refertur ad tempus, quo perierat:vt.l.nummus..ſfi.jſ.de in lit. iuran. ¶ In hoc conclade vltra ſolu.gloſſ.cum ⁊ queritur, quo tempoꝛe incipiat creſcere rei eſtimatio:⁊ tunc aut loqnit᷑ in obligatione fideiuſſoꝛia, aut in pꝛincipali. Si in fideiuſ ſoꝛia:⁊ tunc dic, vt colligitur ex ſolu. gl. hic. ⁊ in.l. quoties. j. de verb. oblig. in vna ſolu. quam dat ibi gl. ad.l.cũ quis. j. de actio.⁊ obliga. Aut loquimur in obligatione pꝛinci⸗ pali:⁊ tunc dic:aut moꝛa oꝛitur ab ipſo contractu: vel cõ- mittitur in ipſo contractu:⁊ tunc conſyderatur a tempo⸗- re contractus:vt..per venditoꝛẽ. Aliquando moꝛa con⸗ trahitur poſt contractum:⁊ tunc babet locum, qð bic di citur:quia a die petitionis: vt..ſin. j.de triti. Aliquando eſtimatio debetur iure actionis: ⁊ durat illa eadem eſti⸗ matio, que fuit tempoꝛe pꝛomiſſionis aut per officium iu dicis venit: ⁊ tunc aut res ipſa perijt ante lit. conteſta.⁊ tunc habetur eſtima. vſq; ad lit.conteſt. Aut non perit: ⁊ tunc ſemper habetur vſq; ad ſententiã. Ita loquitur. l.in hac.de triti. ¶ In ea.glo.ibi,ſed quero.Et pꝛo declara- tione argue, ꝙ ſententiaa debet eſſe confoꝛmisl ello:vt S.cõmuni diuid.l.vt fundus.:⁊ in cle.ſepe.de verb. ſigni. c. licet Heli. de ſimo. Sed hic videtur dicere contrarium. igitur huius timoꝛe eſt facta bic iſta glo. in boc ver.item quero. Iſta ſol.gloſ.eſt falſa:q illud, qõ dicitur, ꝙ poteſt ſolui pꝛo alio‚intellige de eodem genere: vt. 3. co..ij.9. ſi ( Quare glan.l. f C. de fideicom. lib. dicit, ꝙ eſt ſpecia⸗ le: q index non poteſt condemnare in alia re, ꝙᷓ petitum ſit. Sed illud eſt falſum:q eſt generale: qꝛ imo ſententia debet eſſe confoꝛmis libello. Quare glo. tranſit adtertiã, que non eſt bona:q illud pꝛocedit in actionibus arbitra rijs, id eſt in illis, in quibus ita pꝛouiſum eſt per ius: in hoc contractu mutui non reperitur hoc ſtatutum:igitur. Ande tranſit gl.ad quartam ſolu.que eſt ſing. Ex qua ſolu.not.duo. Pꝛimo, ꝙ vbi in iudicio non requiritur libellus:⁊ ſi libellus detur ineptus, nibilominus non vi-⸗ tiatur indicium:neq; ſententia lata ſuper hoc. Itẽ Bart. voluit in extrauag.ad repꝛimen.in verbo, ſine figura iu⸗ dicñ.vbi dicit, ꝙ ſi datus fuerit libellus ineptus, vbi nõ requirebataur libellus: ꝙ tale indicium valet. Alleg. ad boc illud, quod not. gl.in.l. qui teſtamento.§.per contra⸗ rium.j. de teſta. vbi eſt not.glo.facit.l.vnica.C. de rei vxo. actio.in..j.¶ Secundo not.ſingulariter ex hac ſolutio. ad limitationem gl.inſti. de oblig. in pꝛin. Pꝛo qua cano. babent caſum in.c.cum dilecte.de empt.⁊ vendi.Faeit.l. niſi. õ. in his.j. de tutel.⁊ ratio.diſtrah.⁊ gl.que eſt inſti. de oblig.vult, ꝙ f ſententia lata ſuper inepto libello, eſt ipſo iure nulla. Ande limita ſᷣm iſtam hic, ſc ꝙ eſt verum:niſi libellus ineptus fuerit datus:vbi nõ requirebatur: quia tunc tenet ſententia etiam ſi feratur ſuper inepto libello. Ande gl.tranſit ad quintam ſolutionem, quam declara: mutuaui tibi vinum, vt reſtitueres mibi poſt pꝛimũ diẽ Maij. Ande cum non reſtituis.certe dies conſtituit te in moꝛa:vt.d.l. magnam, Quid petam:certe poſſum pe- tere, vt des eque vmuum bonum, qnale fuit meum. Item poſſum agere ad illam eſtimationem que pluris valet, qᷓ; 10 tempoꝛe ſententie. Et r foꝛmabo libellum ſᷣm gl.dico, ꝙ mutuaui tibi. Item quia fuiſti in moꝛa. Itein dico, quod vinum plus valebat tempoꝛe moꝛe, quam nunc: quare pe to vt condemneris ad reſtituendum eque bonum. Item imploꝛo officium iudicis, vt compellat te ad dandum iĩ- lud plus, quod valebat tempoꝛe moꝛe, qᷓ nunc. CEt no-⸗ tandum, ꝙ ſemper illud intereſſe qð petitur, qò fuit tem poꝛe moꝛe:debet certum in libello deduci. Quia ibi libel lus poteſt certificari:vt.l.ſi quis in rem.3.de rei vẽdi.⁊ ſic iſta eſt foꝛma libelli. Item ſcias, ꝙ vbi libellus non venit certificandus per agentem:ꝙ tunc admittitur incertus: vt. 5. de rei vend.l.que de tota..incerte.⁊.j.de verb.obli. l.vbi autem non apparet.. qui illud, aut illud. C Sed nunquid † libello ita foꝛmato iudex poſſit condemnare adtotale intereſſe? Et pꝛimo videtur quod non:qꝛ ſenten tialdebet eſſe cõfoꝛmis libello:igitur. Sed Pet.de Bel⸗ laper.vt refert Gart.tenet contrarium, ſca ꝙ poteſt con⸗ demnare ad totale intereſſe. Ita tenet bic ⁊ etiam Cyn. Sed illa non eſt vera. Pꝛimo ratione gĩo.qꝛſententia ⁊c. Secundo:q alind pꝛo alio inuito creditoꝛe ⁊c. vt.5. eo.lj. ij.F.j. Tertio certum eſt, ꝙ debitoꝛ liberatur ſoluendo vi num eque bonum; ⁊ intereſſe creditoꝛis. ita tenet Barto. Pic, ꝛ allegat. l. Celſus. in ſi. cum.l. ſequen. 8. de arbitr. que non facit. Sed debet allegare.l.vtiq;. S. de arbi. Sed ma gis pꝛobatur in.l.continuus..item qui inſulã.j.de verb. olli. In ca.gl.ibi.l.in re furtiua.j. de condi. furti. Iſta ſolutio eſt falſa:quia fur ⁊ moꝛoſus equiparant᷑:vt.l.inter ſtipulantem..pe.j. de verbo.oblig.ergo idem erit in mo roſo, quod in fure. Et alij dicunt, ꝙ iſta non eſt vera, per .ſi ſeruus..leue.j.de condict.furti.⁊.x.in re furtina. Sed tunc contra:quia ſententia non eſt cõfoꝛmis libello. Re⸗ ſpõdent iſti, ꝙ hoc eſt ratione neeeſſitatis:quod tunc ſie- ri poteſt per iudicẽ, ſi eſt neceſſitas: vt.l.ſideiuſ.. ſi ſeruũ. ⁊.. non dubium.§. ſi. de lega.iij.⁊ eſt gloſſ.in..fi. que ſentẽ. ſine appel.reſcin. ¶ Ad hoc lucidañ.ſic dic.Tlliquando queritur de obligatione rem tradi:⁊ iſta non eſt materia noſtra, ideo omitto. Aliquando de obligatione dari, in qua venit damnum:vt inſti. de actionib..ſic itaq;.⁊ tunc dic, ꝙ etiam poſt moꝛtem, per moꝛam debet condemnari ad rem: non autem eſtimationem: vt.l.ſi ſeruum.g.effe⸗ 20 ctus. j. de verb. oblig. ⁊. um qui. 9. in. eo. titu. Ex bocſe⸗ a Sententia. 12 quitur t vtile, ꝙ durat obligatio perempta re poſt mo⸗ ram:vt babetur in.l. Julianus. de verbo. obligatio. in.g.j. Aliquando de obligatione rem reſtitni:a tunc ſi ipſa res durat, ⁊ vinit:tunc agi debet ad rem, imo ſᷣ noluerit reſti tuere:⁊ tunc auferatur ab eo militari manu: vt. l. qui re⸗ ſtituere.5. de rei yendi.imo plus agens poterit iurare in C iiñj circa iſtam re⸗ gulam. vide bic Jaſ. qui ponit xiij. limitatio- nes ⁊ doct.in.c. eli. deſimo. eE —Siuae — 881 1 1 1 uo a u 1 ru 4α‿˙ 5 6 2 3 4 litem: vt. d.J. qui reſtituere.⁊.l.in actionibus. de in litem iur an.q.iij.. in hacj. como. hoc in tellige, ſ agens non vellet, ꝙ ſibi auferretur per viam milttarenEllicldandiid res eſt perempta:a tunc eſt in arbitrio agentis, an d et agere ad ipſam rem, an ad ipſius eſtimationẽ. Et pꝛob 7 tur per tex.in.l.ſi cum dicatur.⁊..ſi ſ eruus.S. leue.j. de 55 dic. furti. ⁊.l.inter ſtipulantem.. pe. j. de verb. obliga. E iſta iura allegantur communiter per omnes. Secd 85 allego alia iura, que melius faciunt.l.ſi cum plun Ahe 3 ſolumj. rerũ amo.:.l.pꝛomiſſoꝛ Srlebisen panußfde. 2 ius. ſ. de donat. pꝛobatur melius in.liillud.ſ.j.de dona. nen dera weliar pꝛobat. Zlliquando ſumus in obli⸗ ſtro: ⁊ eanmein igati abitur ad tantũdem in ſuo genere:e agogendedi. watfs res:qꝛ quod debetur in ge⸗ cut eſt hic in caſu iſto: qꝛ genus incendium. C. eo. l. item.. incerte. ad leg. Falcid. Sed quid eſt: habetur eſtimatio per offi⸗ eium mercenarium, vt bic, cum alijs ſimilibus. ¶ Zlli⸗ uando agitur pꝛeciſe ad id, qò datum eſt:⁊ tunc ſemper agitur ad ipſam rem, que data eſt, non ad eſtimationem. ⁊ dic vt in.l. in ſumma..frumento.z..ſi.j. de condict. in- debi.a.quod indebitũ. C Elliquando cõtrahitur ad idẽ reddi pꝛeciſe:a tunc idem quod ſupꝛa in rem reſtitui, pꝛo⸗ pter identitatem rationis. C Altra glo. Bar. bic querit, vſq; ad quantum tempus creſcit eſtimatioꝛde quo remit tit ſe.⁊ ita me remitto ad.l.ſi.j. de triti.⁊ plenius in.j. ij.. minis.j. de conſtitu. pecu.pꝛobatur in.l.is cui.⁊. gatione rem reddi:ꝛ ſic in caſu no tunc ſemper petidebeti nere non poteſt perire:ſi perire non poteſt: vt.l. 8 in hac.j. commo. Non ſunt alia. & Summarium. Reddere quis cogitur id, quod ex re mea percepit. Kocupletari cum aliena iactura, quis non debet. Actio negotioꝛum geſtoꝛum duplex eſt. Domino; cuius res eſt vendita, ſi non vult babere ratã venditionem:an detur actior Et quando agat ad remꝛet quando ad pꝛecium? Publicianam babens ſi eius res eſt vẽdita:nec vult ha/ bere ratum, quando agat ad pꝛecium:⁊ quando ad rem? Et babens titulum publiciana recte non conuenitur. Pꝛecium an ⁊ quando, et quibus caſibus ſuccedat lo- co rei. eum ¶ Pꝛecium, qð ex re mea ꝓ- ꝛuenit, ipſa re perempta, peti poteſt. b. d. C rNo. quem cogi poſſe ad reddẽ dum id, qõ ex re mea percepit. No. neminẽ Tcum aliena iactura locupletioꝛem debere fieri. Cõcoꝛ. extra de reg.iur.c.locupletari.i.vi.j.eo.l. ſi⁊ me ⁊ Titiñ. ⁊ de condi.indebi.l.nam natura. ¶ In gl. ̃. Ad declara⸗ tionem huius gl. doct. dicunt, ꝙ t duplex eſt actio nego⸗ tioꝛum geſtoꝛum. Pꝛima oꝛdinaria, que babet locum, quando habeo ratum id quod geſtum eſt nomine meo. Item eſt alia extraoꝛdinaria, que babet locum quando quis vendit rem meam non nomine meo:quia alias ſi nõ ratificarem/ eſſet in damnum. Ita pꝛobatur in.l.ſi de ne⸗ gotijs geſt.⁊.l. mater. de rei vendic.⁊..j. de reb. eccle. non alienan. Bar. t hic querit, quid ſi talis, qui erat dominus buius rei vendite non vult habere ratum? Item quid ſi res eſt perempta:an oꝛiatur aliqua actio: gſ.dicit, ꝙ cer⸗ ti condictio generalis. Sed ipſe tenet contrarinm, ſe ꝙ competit alia actio, ſc; condictio ſine cauſa. Quia compe nii ſes ſine cauſa apud alium eſt: ſed in caſu iſto pꝛe⸗ 4 Luerene alium ſine cauſa: igitur. C Sed ſucceſſi⸗ hacg reſcrde vna queſtione, vez quid ſi res extet: In iſto tex m eos ne obinvnamꝙ poſſit. ỹt pꝛobatur ex telligitur wap nee vhſtaſe text. hic m oꝛtuo:quia ſubin/ iſtoꝛum:yt hiej gltenet contrarium. Nec obſtat ratio 1 lc in gl. Bar.-.. in vno caſ,ſc; iapa- autem ſequitur iſtam ſolut᷑.niſi Hlnkarer ominium perratibabitionemrvt probatar dumactionem boench. Quia tunc ad pꝛecium repetẽ/ meo, quem om d mla dicit bie Bart. recte iudicio nos ncs Pie ſequuntur. CIn ead. gloſiibi ſed nos contra, niſi cauſam. Bar dicit ꝙ iſta concluſio gioff. udo. Roma.in ſecundam. ff. veter.part. que verſatur in hoc, non eſt ſimpliciter intelligenda:ſa diſtinguendo debet intelligi ſic. Ant ille, qui ſam a me, non tenet ad id, qò datum eſt 1undaberean pꝛecium non aurem ad ipſam rem Et pꝛobatur unn ſumma..fi.de condic. indeb. iuncta. l. qs indebitum i tit.⁊.d.l. ſi non ſoꝛtem.g. libertus. Zut ille qui baber coe ſam, tenetur ad id, quod per me datum eſt:⁊ tunc notau netur ad pꝛecium, ſed ad ipſam rem:vt j commocʒ 1 ü 4 re commodata.⁊ pꝛobatur in.. ſi remj depoſtt Sen iſtud eſt contra caſum legis:quia ſi depoſitarius bede rem depoſitam:dominus habet actionem ad pꝛeciũ en ſi res extat:nec requiritur, ꝙ agat ad ipſam rem: vt. 4 fi.cum.l.ſeꝗq.j.depo. ¶ Non obſtat illa aura, que ipſe al gat: quia loquuntur quando res depoſita, vel commod, ta redditur deterioꝛata. Igitur concludo, ꝙ licet ꝗs der dens babeat cauſam a me, avendat: ꝙ tenetur adid percepit,ſiue res extat, ſiue non. CIn ea glo.ibiiyela bet lucratiuam. Ibi, item not. argumentum ꝙ pꝛecium ſuccedit loco rei. Anteq́; tangam iſtud not. conuenit pij mo j videre, de vna queſtione, que ponitur per doctoſc per Bal. ⁊ alios: qꝛ iſta loquitur de dominio: q ſi res ei perempta:tunc agit ad pꝛecinm. Quid in nõ domino, iq eſt in eo qui habet publicianam: an iſta lex habeat loci Ange. dicit ꝙ Bartol. tangit. ſed non decidit. Seq certe iſtud non habeo in meo Bar. Sed Wal. hic ponit a decj⸗ dit, ſicut Ange. ⁊ ponunt vnam deciſionem, que eſt vera. ſed non eſt iuribus fundata. Ande ipſam ſic legibus co roboꝛa:quia aut ille:qui habebat publicianam, non pote rat compelli per alium ad reſtitutionem ipſusrei: ⁊tũc idem eſt in quaſi domino, quod in vero domino:⁊ boc ex equitate buius legis. Sed tu dic, ꝙ ea que dominusper rei vendic. conſequitur, ita eadem quis per pubilcianam conſequi poteſt:vt..ſed ſi res.g.in public.a.de publ. Sed clarum, ꝙ dominus conſequitur pꝛecium, re perempta, vt hic:ergo ⁊ quaſi dominus:vt dicta.l.ſed ſi res.g.in pu⸗ bliciana. Aut ab illo qui vendidit rem, non poterat quaſ dominium per publicianam aduocari:quia ille babet ti⸗ tulum. Abi autem quis babet titulum, non daturcontra eum publiciana:vt.j.ſiue autem.. duobus. 3. de publi et tunc quemadmodum nõ poteſt reuocare rem:ita necpo teſt pꝛecium.argu.l. ſed ſi qnid.g.eum qui iniuriarum. 6.ſ quis cau. ¶ Alterius in vltimo notabili. † Bald. ⁊ Bar, de Sali. faciunt vnam diſtinctionem in boc paſſu, que ad veritatem eſt multum ambitioſa, ideo eam omitto. Sed ego diſtinguo:quia aut loquimur in iudicijs vniuerſali⸗ bus:ꝛ⁊ tunc ſemper pꝛecium ſuccedit loco rei:vt.j.vendi toꝛ ex heredi.j.de hered.vel actio.vendi.z⁊.Z. de peti. he⸗ redi.l.ſi rem ⁊ pꝛecium.⁊ de leg.j. l.imperatoa.in fi. Aut lo quimur in iudicijs ſingularibus:⁊ tunc dic aliquando ii⸗ la actio ſingularis ad id, quod datum eſt non competit: ſed ad id in quo quis eſt effectus locupletioꝛ pꝛopter rẽ datam:vt.l.ſi nõ ſoꝛtem..libertus.j. de condi.indeb.⁊ eo. tit..in ſumma.g.pe.⁊.l.fi. Aliquando illa actio ſingularis competit ſemper ad illam ſpeciem, que data eſt:⁊ tũc aut illa ſingularis actio non habet oꝛtum ex aliquo cotractu pꝛecedenti:vt eſt in rei vendic.quia non babet oꝛtum, ex aliquo contractu:⁊ tunc non ſuccedit pꝛecium loco rei, ꝑ l.qui vas.F.ſfin.j. de furt.⁊.l.ſi quis vxoꝛ.§.ſi Titio. Item pꝛobatur in dicta. l.venditoꝛ ex bereditate. ¶ Fallit niſi ipſa res perempta ſit. Ita pꝛobatur hic, ⁊.l. fina. 5. de ne⸗ gotijs geſtis. Aut illa actio, que competit habet oꝛtum ab aliquo pꝛecedenti contractu:⁊ tunc Barto. vult, quod pꝛecium ſuccedat loco rei per ſua iura. Sed contrarium eſt verum per iura ſupꝛadicta cõtra eum. Et bec omnia pꝛoced unt, quando ipſa res durat vel iura:vbi eſſet per⸗ empta. Dic quod habet locum iſta lex:vt.l.fin.3.de nego tijs geſtis. Item hec habet locum vbi non apparet de conſenſu partium: quia tune pꝛecium non ſuccedit loco rei, ſi ipſa res extat:ybi autem eppꝛeſſe vel tacite voluit: tunc pꝛecium ſemper ſuccedit loco rei:vt.l.plerunq; etl quoties. de iure dotium..l. ita conſtante. ⁊.J. fi.⁊..ſiex la⸗ pidicinis. Sed in caſu cõtrario, an res ſuccedat locopꝛe- cij? dic quod non niſi in ſubſidium. Pꝛobatur bicj. de iure dotium.l. Pꝛoculus..fin.⁊ pꝛobatur.j.de donatio⸗ nibus inter virum ⁊ vxoꝛem.l. vxoꝛ marito. ⁊.1. ſi vt pꝛo⸗ ponis. O. de rei vendicatione.z. C. de iure dotium.et. ler pecunia. CItem fallit quando in ſubſidiũ ipſa be — — Rttcedtlgode riupu aronn, 3 inrrnuſi 3 deaaälſhlehe „Püſeguioe 85 6 Gxiwaen bes Maduvi rimnäwuoch 1 nn axewe uasawätapaveit demimoſeſcn öitsrercan n Bersedc ſtrrſnenm frgm. Prtbpyat Vüj dn„. Dſgpthönlulge⸗ ſe e ttiserrine oirennn vaCheclaene wispteerüiua uo dieärenetn tentnautaendi ftn(aaptäm letgatiienune Tepoteiranamnne 1CEgorjtermm edizhrün lwan derürüur, danm üſſ nin aldade di 3 mallegin Ichntatee 3 nühedeeme 4 5 do ched npeiltat,n, amutealeri detedn Allapen HNou Opfg,. dpſand on obſttil naad aag ndat- fiue—Ptenety non. CJne T em not argunerac — gu R — ded tu dic— ta pP qheddnn tae adem auisperpuii laahazuben meauntur precium em unus:ytdictalſſcdfis, vendiditrem oyott mam aduocariequisilé babet titulum nonden autem.H.duobuszd, poteſt reuocarerem quid. ſ. eum quinir vltimo notabili Ee iſtinctionem in bocge nbitioſa, ideo eam oquimur in maicfs um ſuccedit loco ten vel actio. venci= de leg jimperatonit laribus:⁊ tunc dical quod datum eftrands effectus locupleton libertusij de condine Aliquandoila atuin mſpeciem quedatuthi habet oꝛtum ex ailwhte endicquianonbchäe on ſuccecitpꝛecium Lii quis rpſiiTh toꝛer berecitatet apꝛobatur hionlini io, que compett bi rractu:s tunc PBarbon⸗ per ſnaimaLet iicta cötra em ei es durat xlinaru xcum iſta lerrnlfns, tt locum voi 4 7 unepreciumſol temerpreſefe lita conſtä rautil ne. Cden g andoin ubſc 1 6041 △ ⁴△+*S 12 13 Si certum petatur. pecunie ſuccedit: vt eſt in pupillo. Item in milite. Item in eccleſia. vt pꝛobatur in.l. ſi ex pecunia. C. de rei vendi⸗ ca. vnde ſitutoꝛ rem pupillarememat, pupillus poteſt vẽdicare:vt pꝛobatur in.i.curatoꝛ.arbitri.tute. Sed quid ſinon eſt empta ex pecunia pupilli: ⁊dic qð non ſuccedit niſi in ſubſidium:vt.l.filie j. de ſolu.⁊· ibi per Bart. et per Bal. in. l.ſi tutoꝛ. C. ſi ſeruns pigno. da. fuerit. Item limi⸗ ta id qð dicitur de pupillo,ſᷣm Bar. in.l. Citium Me⸗ uium.. altero.de admi. tut. Sed quid in dote: dic qð nõ ſuccedit niſi ex moꝛte:vel niſi ſit pupillus:vt pꝛobatur in. d. l.ſi ex pecnnia. Sed quid in vſuris: an ſuccedat res loco vſurarum: de hoc dic vt habetur extra de vſur.in. c. cum tu.⁊ Bal.declarat in.d.l.ſi tutoꝛ. ¶ Sed que eſt ra⸗ tio, ꝙ magis ſuccedit pꝛecium loco rei, quam res loco pe cunieꝛ ⁊ dic vtj.de fideiuſſo.l.ſi ita fideiuſſoꝛem accepe⸗ ro.ſ.ſi ſdeiuſſoꝛ. Summarium. Cinitas ex contractu adminiſtratoꝛis, non tenetur: miſi inquantum ad eam peruenerit. Exceptio non numerate pecunie per cinitatem et eccle⸗ ſiam, ſemper opponi poteſt. Pꝛiuilegia cõceſſa ciuitati, an extendãtur ad eccleſiam: Diſpoſitio huius.l.an habeat locum in villa, vel caſtro: Adminiſtratoꝛ ciuitatis, qui accepit pecuniam mutuo nomine ciuitatis:an teneatur, ⁊ qua actione: nu.1I. Pꝛoteſtatio doloſa, non debet pꝛodeſſe doloſo: Wꝛoteſtatio intelligi debet, rebus ſic ſtantibus. Ciuitas ⁊ reſpublica equiparantur. Pecuniam mutuo acceptam conuerſam in vtilitatem ci nitatis, qualiter pꝛobetur:⁊ cui incumbat. nu. i0.— Pecuniam fuiſſe feneratitiã, cui incũbit onus ꝓbandi: 3 Ciuitas, que habet poteſtatem legis cõdende: an poſſit conſtituere ſyndicum adobligandum res ⁊ bona ciuium ſinguloutm:. Poteſtas patris in filium, ⁊ ciuitatis in ciuitatem parif cantur. n4 Diſpoſitio buius legis:an habeat locũ in alio cõtractu. rA CExmutuo padmnmniſtra⸗ uitas. toꝛem contracto, ipſa ciuitas S obligatur, ſ in eius vtilitatem cõuerſum fue⸗ rit. Si vero non eſt: ſolus adminiſtratoꝛ tene- tur. p. d. T No. ciuitatem rexſolo contractu adminiſtra- tionis nõ teneri:niſi inquantũ ad eam peruenerit. C HNo ta ꝙ vbi ex cõtractu adminiſtrationis obligatio nõ de- ſcendit in ciuitatem: dicitur penes adminiſtratoꝛem re⸗ fidere. MMNo.beneficium cinitati ab hac.l.conceſſum, ſci⸗ licet quod ſi ipſa conueniatur ex mutuo, ſemper oppone- re poteſt pecuniam in eius vtilitatem cõuerſam no eſſe. ¶ Er quo reſultat t vnum qð eſt notabile.ſ.ꝙ ſicut eccle ſia exceptionẽ non numerate pecunie, ſemper poteſt op- ponere:vt no.in authẽ.hoc ius poꝛrectũ.vbiꝑ do. BGald. C. de ſac. ſan. eccle. ita⁊ ciuitas, per iſtũ tex. qd. j. delar abo 3 latius. ¶ In glo.j. Ex hac no.ꝙf pꝛiuilegia cõceſſa cini- tatibus extenduntur ad collegia. Jac. de Wre. hic tenet cõtrarium, ſc qꝛ ſpeciale in ciuitate: ergo in cõtrariũ eſt ius cõmune:vt.l.ius ſingulare.⁊ qð no.3.de leg. Guil.de Cu. ⁊ Jaco. de But. ſaluant vtranq; opi.ꝙ ſunt quedam collegia magna, que ob multitudinem gentium, difficile congregari poſſunt: vt.lj..ad municipes.ff.de acquirẽ. Poſſeſ.⁊.ff. de liber. vniuer.ij. ff. de oꝛi. iur.l.ij.ã.deinde.Et Iſta.l.habeat locũ, id eſt ꝙ beneiciũ huius habeat locum in collegijs magnis.Eœt ratio:qꝛ eadem ratio in his, que in cinitatibus, que poſſunt expedire facta ſua ſine admi niſtratoꝛe:⁊ tunc nõ habet locum iſta leg, per id qð dictũ eſt. ð. de pac. Bar. autem tenet ſimpliciter gloſ.quia ſicut neceſſe eſt, vt ciuitas per alium gubernetur pꝛopter mul titudinem perſonarũ. Item quia ciuitas multoties de⸗ ciperetur:ideo inductũ eſt vt creditoꝛ pꝛobet ipſam con- uerſam in vtilitatem ipſius ciuitatis. Sed boc adbuc eſt in quolibet collegio.igitur ⁊c.Et ſic reſpondet ad dictũ. Jaco.de Are.Quia ſpecialitas iſtius extẽditur per idẽ⸗ titatẽ rationis:vt.l.vnica.vbi gl. C.de his que ante aper. tab. Quod limita ſᷣm gl.in. c. in fidei fauoꝛẽ de boc:⁊ niſi 4 illa ſpecialitas ſit cautoꝛia:qꝛ tunc non extenditur. Bald. autem dicit aliter, Paut eſt collegiũ qð poteſt petere ſe in inte grum reſtitui:⁊ tũc nõ habet locũ. Sed certe iſtud qð dicit Bal. eſt vnũ idem cũ Jaco. But.vnde dic ꝙ opi. Bar. eſt verioꝛ in vtroq; caſu. C Juxta pꝛedicta.r Que- ro nunquid iſta lex habeat locum in caſtro, ⁊ villa? Iſtud dependet ex.l.fi. de ſac.ſanct. eccle.z.l.ſi finita..ſi dè vecti gali.j. de dam.infec.⁊.l.reſtituẽde.C. de aduo. diuer.iudi. vnde in hoc fuerũt varie opi.vnde dic, qð aut eſt tale ca⸗ ſtrum, vel villa, que vel qð poteſt gubernari ſine pꝛocura toꝛe vel admiuiſtratoꝛe:⁊ tunc non habet locũ iſta.l. Wlut eſt tale caſtrum, vel villa, qðò de neceſſitate conuenit gu- bernari per pꝛocuratoꝛẽ: ⁊ tunc habet locum iſta lex. Ad qð facit.i.reſtituenda. C. de aduo.diuer.iudi. Ad hoc fa- cit, qð no. in.l. reſpublica. C. ex quib. cau. maio. vbi Jaco. But.⁊ Bar.· tenẽt id qð Specu. no.in tit.de in integ.reſti. Sj.vbi ſit mentio, an poſſit peti per caſtrũ vel villam:⁊ di ſtinguitur ſic. Aut eſt tale caſtrum, qõ pꝛopter hbominũ multitudinem non poteſt deper ſe gubernari: ⁊ tunc ba bet beneficiũ reſtitutionis. Aut eſt paruũ:⁊ tunc non ba bet locũ beneficiũ reſtitutionis in integrũ. C Alterius dicit hic Bar. ꝙ ſi eſt conuerſa in ciuitatis vtilitatẽ:⁊ ciui tas tenet. ¶ Gloſ.querit nũquid adminiſtratoꝛ tenea⸗ turꝛ⁊ dic ꝙ ſic. Quia debitoꝛ pꝛeſumitur vtriuſq; cõtem platione mutuare: ita tenent omnes ⁊ adijciunt vnam li- mitationem: niſi ipſe adminiſtratoꝛ fecerit pactũ ſiue ꝓ⸗ teſtationem, ꝙ nolebat ſe obligari, ⁊ tũc non tenetur per rationem.l. nõ omnis. 5. e.a. j. de act.⁊ oblig..l.obligatio⸗ num ſubſtãtia.vltra qð Bar. allegat⁊ limitat per no. per Inno.in.c.per tuas.de arbit. Sed de hoc eſt gl.in.l.ſi pu⸗ Pilli..). de nego. geſt. ⁊ hoc verũ vbi talis adminiſtratoꝛ cõuertiſſet totã pecuniã in vtilitatẽ ciuitatis:qꝛ tũc nõ te- netur.Si vero cõuertiſſet in ſuã tenet᷑:etiam ſi fuiſſet pa/ ctum, vel fuiſſet ꝓteſtatus ꝙ nolebat obligari. Et ratio: quia tale pactũ pꝛeſumitur factũ dolo.arg.j.ad aced. l.ſed Julianus.§. pinde. Ita limitat hic Bal. dictũ Bar. ¶ Secũdo facit:qꝛ frauduloſa ⁊ pꝛoteſtatio, ſiue doloſa: non debet pꝛodeſſe doloſo:vt.l.queroj. de actio.empti.j. de edil. edic.l.queritur..ſi vendita. Sed de bis eſt caſus vltra alios in.j.ſi.õ. Mꝛoculꝰ.j.de inſti.⁊ ſic eſt:q nemo cũ aliena iactura locupletari debet:vt.j.e.l.ſi⁊ me ⁊ Titium. ¶ Paeterea iſta ꝓteſtatio debet intelligi rebus ſic ſtan tibus, put ſunt:vt.j.de cõdi.obcau.l.vt ſeruus. In glo. de renunciat.c.cũ inter P. Gaufredi. C Ex quibus babes duas concluſiones. Pꝛima ꝙ ſi ipſe adminiſtratoꝛ pecu nias mutuo accepit, non ſolum ciuitas tenetur: ſed ipſe adminiſtratoꝛ:vt.l.ſi pupilli..j.de nego. geſt. Secũdo, ꝙ iſtud eſt verum:qꝛ iſta pꝛoteſtatio valet niſi pecunia fue⸗ rit conuerſa in vtilitatem ipſius adminiſtratoꝛis:quia ta lis pꝛoteſtatio nõ excuſat. ¶ In glo.ſuper verbo, † ciui⸗ tatis.ibi, ſi quis. boc pꝛobat. Iſta gloſ. allegat duo iura, que non pꝛobant:ſed tertium pꝛobat:vt in authẽ. hoc ius poꝛrectum. Quia reſpublica et eccleſia equiparantur:vt babetur in.l. reſpublica. C. ex quib. cau. maio. eſt.⁊ gloſ.in J. ſi pupilli..j.. de neg. geſt. Et pꝛobatur hoc quod dicit bic iſta gl.qꝛ creditoꝛ dicit:ſed ciuitas negat. Ande onus pꝛobãdi incumbit agenti, nõ autẽ negãti. igitur. C Que⸗ rit hic r Guil. de Cu.⁊ alij.qualiter ꝓbetur hoc per ipᷣm creditoꝛem:⁊ dicunt, ꝙ patet eæ no. in glo. in authen. boc ius poꝛrectum.yvbi dicitur, qo reſultabit hec pꝛobatio ex pꝛeſumptionibus: vt quia tunc ciuitas indigebat. facit j. de exerci.l.fi. Eſt ⁊ alins modus pꝛobandi, ſcilicet imu tuatur pecunia ipſi adminiſtratoꝛi pꝛeſente conſilio:tunc ex ſola pꝛeſentia conſilij pꝛeſumitur conuerſa in vtilita⸗ tem ipſius ciuitatis. Sed eſt glo.contraria, que tenet qð non ſufficit pꝛeſentia:vt in authẽ.de alie.⁊: emphyt..ſi nõ epiſcopis. Et decidit, ꝙlicet adminiſtratoꝛ accipiat pe- cuniam mautuo, quãdo indigebat:ꝙ nibilominus nõpꝛe- ſumitur ꝙ talis pecunia ſit eonuerſa in vtilitatem ipſius ciuitatis. Bar. in. d. authẽ. hoc ius poꝛrectũ. ſequitur ibi, gloſ.Nec ob.l.fij.de exer.qꝛ loquitur in perſona pꝛiuata: ſed nos loquimur in perſona pꝛiuilegiata, ſcʒ in ciuitate. Putarem tamẽ ſi talis adminiſtratoꝛ acceperit pecuniã ob aliquam cauſam: illa cauſa fuerit ſecuta:tunc pꝛeſu- mitur conuerſa in vtilitatem ipſius:vt.d.l.item fifilius.ę. pꝛoinde.j. ad Mace. ⁊ hoc ſi talis cauſa fuerit ſecuta incõ tinenti:ſecus ſi ex interuallo. Ad qð facit, quod no. Bar. 2 — I b 71 1 au iul u Mb 99 1 u V a ¶Abipꝛiuatꝰ, Zlddetu, an et quando domi⸗/ nus ex mutuo ” recepto per ꝓ⸗ 1 curatoꝛẽ tenea 1a tur.⁊ꝛ vide Bal. in autbent.boc ius poꝛrectum. C. de ſacroſan, eccle.col.ſi. 12 5. de dolo. ⁊.l.de dolo. 3.e0. in.ſ. de ali. pu. pꝛeſtane in.l.cum ſeruus de condit.⁊ de⸗ matra Ande conclude, ꝙ aut actus fuit ſecutus in⸗ continenti:⁊ tunc pꝛeſumitur in vtilitatem cõuerſa. Aut kuit ſecutus actus ex interuallo:⁊ tunc dic,vt dicit Bar. in. d. authẽ. hoc ius poꝛrectum. vnde dicſᷣm Bar. diſtin⸗ guendo, ꝙ aut cõſilium accipit mutuam pecuniam: kini pꝛeſumitur conuerſa in vtilitatem ipſius ciuitatis, 7 kiud ſtincte tenetur ipſa ciuitas:nec eſt neceſſe, quod cre ü 3 pꝛobet. An autem boc ſit verum /ſcilicet ꝙ conuerſa 4 4 rit in vtilitatem ipfſius ciuitatis: Jurta qð quei Sen ü 4 3 uitas vult pꝛobare hanc pecuniam non foꝛe Fuer un ſuam vtilitatem:an poſſit petere ſe reſtitui:ꝛ reui e ſ qð ſic:qꝛ ciuitas ⁊ pupillus equiparantur:vf. Pu cam.de iure reipu.lib.x. Sed pupillus pote:ita ci 3. ſta rmat bic Ange. Pꝛobatur et hoc: qꝛſicut pupillus ſine tutoꝛe non obligatur, vt.lj. de inuti. ſtipu. ita nec ciui tas:igitur. Ad qð facit.lqj. C.ſi aduer.credito. CSed cui rincumbit hanc pecuniam fuiſſe feneratitiam onus pꝛo⸗ bandi? Et dic pꝛimo:qð ſi pupillus dicit ſe in integrů re⸗ ſtituendum:qꝛ talis pecunia feneratitia non fuit conuer ſa in vtilitatem, pꝛopter quod tranſfert onus pꝛobandi in creditoꝛem:vt..j Sed cot rarium eſt verum. ⁊ reſpõde ad illud qð dicitur in.lijſi aduer. credit. Quia vbi pupil⸗ lus ſit induſtrioſus:tunc pꝛeſumitur conuerſa in vtilita- tem ſuãꝛvt..qui ⁊ aduer.quos. Sed ciuitas ſemper pꝛe- ſumitur habere homines induſtrioſos:vt in.c.ſi ſtatutũ. 10 de reſcrip.lib. v.ergo ⁊c. Aliquando dicit Bar. ipſa ci⸗ uitas non ſuſcepit mutuo, ſed adminiſtratoꝛem facit, vt accipiat pecuniam mutuo:⁊ tunc non habet neceſſe cre/ ditoꝛem pꝛobare conuerſam in vtilitatem ciuitatis:vt.j. de inſti.l. habebat. Quidã moderni, vt Rapha. ⁊ do. Flo. dicunt, ꝙ iſtud dictum. Bart. non eſt verum. ⁊ pꝛimo: qꝛ omnes doc.⁊ꝛ omnes glo. ſuper boc loquentes indiſtincte loquũtur:vt vult Inno.in. c.grauis.extradepoſi.⁊ gl.in.. is qui.Z.de pigno.ꝛ.d.l.ſi pupilli.ã.j.Sed ſi eſſet verum di ctum Bar. tunc iſta.l.non ſeruiret de ſpecialitate:igitur ⁊ a ſpecialitas eſt in hoc:quia vbi pꝛiuatusꝰ conſtitueret ꝓ⸗ curatoꝛem ſpecialem, tenetur, etiam ſi creditoꝛ non pꝛo- bet:non babebit locum in ciuitate:quia eſt ſpecialitas in iſta.l.ßm Bar. ¶ Dic ergo aliquando ipſa ciuitas conſti tuit pꝛocur.ad accipien.mutuo pecuniam ſpecialiter:ſed non habuit mandatum de conuertendo in vtilitatem ip⸗ ſius ciuitatis in tali caſu:⁊ tunc ſufficit:ꝙ ipſe adminiſtra toꝛ ſuſcipiat pecuniam matuatam expꝛunendo ſe recipe/ re nomine ciuitatis:vt.l.j..nos autẽ.j.de cur. Sed iſtud non eſt verum per rationem ſupꝛadictam:quia loquitur in pꝛiuato.hanc opi. Bart.ſequitur Inno.extra de pꝛoc. c.quod quibuſdam.aliquando conſtituitur pꝛocur. gene ralis:⁊ tunc habet locum iſta.l. Sed iſtud non inducit iſta l.quia idem eſſet in pꝛiuato: vt.lj..ſi autem.j. de exer.z.l. fi. Zdem ſi non induceret aliquam ſpecialitatem. C Sed uI qua actionef tenetur iſte adminiſtratoꝛ: Ad hoc reſpon det Barto. ꝙ ſicut ille qui vendit pignus, babet pꝛobare duo, ſcilicet iure creditoꝛis. Item ꝙ potioꝛ eſt in iure: vt Lij. C. cred. euic. pig. non deb. Ita iſte debet pꝛobare duo. vnde dieit, ꝙaliquãdo quidam accepit ab aliquo, vt ad⸗ miniſtrat᷑. ctiam ſi iſta pecunia ſit cõuerſa in vtilitatem ci uitatis:ſi nõ erãt adminiſtratoꝛes, tenetur de dolo. Sed iſtud non eſt verum ſcðm aliquos modernos.Et pꝛimo: quia ſufficit eis, ꝙconſequatur rem ſine actione de dolo. Sed hie dico aliter:quia actio de dolo non datur niſi in⸗ terſit, ſaltem vſq; ad duos annos:vt.l.id eſt vſq;. 5. de do- lo. Quod nõ interſt patet:quid ad me ſi ipſe non allega⸗ uerit ſe adminiſt. vel nõ. Sed dictum Bar. poteſt eſſe ve⸗ rum, quando alleget ſe coꝛam iudice: tunc habet locum dictum Bart. in.l. inautem. item ſi fundum. 6.de nego. geſt. Aliquando ille qui dixit ſe adminiſt.pꝛobat:ſed non Peoher ſe conuertiſſe in cauſam ciuitatis: et tunc tenetur 8 iewd Laulſ pꝛocuratoꝛi falſo. Aliquando ille qui ne Puatran pecuniam nonpꝛobat ſe adminiſtraſſe, zesedaderauſ nvtilitatem ipſius ciuitatis:⁊ tũc ſimiliter cõôdictio ob cau: vt. d. l.ſi pꝛocuratoꝛi falſo. nõ au⸗ tem de dolo:qꝛ nõ cõcurrit a. peh H of cum alia: vt.l.j.g.fi.cum.l. ſeq. l0. S. c0. In ea. glo. † circa fi. Garto. Arareunuidipſa ciuitas, que poteſt coderelegẽ poſ- ne d Fore tatem f ndico: ꝙ non ſolum obliget res ci⸗ s: ſed etiam ſinguloꝛum ciuium: Ponit iſtam. q. in a udo.Komain ſecundam. ff. veter.part. iiij.5.actoꝛ j.de re iudi.⁊ decidit qð ſic. et maxime ceſſat.de publi.⁊. C. de dona.inter vi.⁊ vxo.iipenul der⸗ tas poteſt facere legẽ ſuper cõtractu.ita in caſai fle w 2 Ange. tranſeunt. Jdẽ Bal. impugnat Bart.in 1 ſn al. pꝛo pa. Dicit, ꝙ non eſt verũ: qꝛ illud qd dicitur in ln 3 dona.inter vi.⁊ vxo.habet locũ quãdo ſit ex eo avirn d ex eo contractu lex oꝛiat᷑:ſecus autẽ ſi nõ eo animo an vt Pꝛobatur ⁊ alio modo: quia pꝛocuratoꝛ qui vy uit 6 a ſtatutum, nõ debet particulare per ſententiam facereſt debet facere generaliter per viam ſtatuti:vt. lj.g.j 5 3 ri. Et ratio:qꝛ nontulit ſententiam yt faceret ſtatuti 1 vt ferret ſententiam. Ita in caſu iſto:niſi ſpecialiter factũ ſit ſtatutum, ante iſtum contractum mutui, ꝙpoſſet obi gare res ciuiũ ſinguloꝛum. ¶ MPꝛeterea dici donioh ü Bar. de † Sali. quia ea eſt poteſtas patris in filio, que eſt ciuitatis in ciue:vt ꝑ Bar. in.l. cunctos populos. Seq 3 ter nõ poteſt obligare filium:niſi ex neceſſitate: vt.ſijde pat.qui fili.di. Ita nec cinitas res ciuium ſingul.Ande conclude, ꝙ aliquando ciuitas dat ſpeciale mandatũ ad obligãdum ſpecialiter rem aliquam ciuium ſpecialium. et tunc non poteſt, per. l. rem alienam. j. de pigno. etiamſ voluntꝙ iſte cõtractus ſit.l. ¶ Item quia dicitur lex, facit cõmunitas de omnibus:non autẽ debet fieride par ticularibus rebus. c. bec autem lex. Mꝛeterea poſttoq ſit lex, obſtabit exceptio doli. Itẽ poteſt appellari, vtali in fi. de leg.⁊ ita declarat.l.fi.de ap. ⁊ per Bal in. uiſos a quibus app.⁊ in. i.ij. de oꝛigi. iur. Aliquãdo cinitas dat generaliter mandatum, ꝙ poſſit obligare. Et ꝙ tũc poſ ſit,pbatur:ꝗqꝛ qui poteſt maius, põt ⁊ minus, videlicet,- ſipoteſt auferre bona, poteſt ⁊ obligari, ita tenet Bar.n l. Antiochenſium.cum ſi.de pꝛiuil.credi. Rec ob. illud, qo dicitur:qꝛ illud factum eſt ſine conſenſu:quia imo factum cenſetur cum conſenſu: vt patet quia conſilium repꝛeſen tat totam ciuitatem: vt. C. que ſit lon. conſue.l.j.igitur ita 14 defendo Bart. C Altimo † nunquicd iſta. l. habet locum η—ι in alio cõtractu: In hoc fuerunt opi.glo.in.lj. C. de yen, re.ciui.lib.xj.tenet ꝙ ſic. Inno.in.d.c.grauis.tenet cõtra/ rium.ita ſequitur eum Bal. in authen. hoc ius poꝛrectũ. Bar. ita tenet in. d. lj. de ven. re. ciui.⁊ allegat illam glo. 5 CZAd pecuniã pꝛo qua NV* 3 Reditor. u, ſufficit pignus datũ, ſupereſt integra perſonalis actio. h.d. CIn Sloſ. ij. Adde vltra concoꝛ.lij. C. de pigno. Summarium. Inſtitoꝛ ⁊ pꝛocutatoꝛ differunt. Arguere de mandato ſpeciali, ad generale, qö licet. Dictio, quaſi, eſt expꝛeſſiua veritatis:⁊ aliquando deno⸗ tat ſimilitudinem. 3 inſtitoꝛem. Ger wunuaes . e tracto per inſtito erem in cauſam, in qua pꝛepoſitus eſt dũñs certi Kcconqdictione conuenitur. h. d. Et pꝛemitte pꝛo feuidentia, ꝙ differentia eſt inter inſtitoꝛem ⁊ꝛ pꝛocu ratoꝛem. Quia ille eſt inſtitoꝛ, qui vniuerſaliter pꝛeponi- tur vni mercãtie. Pꝛocuratoꝛ autẽ, qui pꝛeponitur ſpe⸗ cialiter alicui negotio. ¶ No.ſᷣm vnũ intellectũ, rbonum eſſe ar. de mãdato ſpeciali.ſ.pꝛocuratoꝛis, ad mãdatum pꝛocuratoꝛis gñalis. ¶ No.ſcðo f bic de dictione, quaſi que eſt veritatis expꝛeſſiua. Cõcoꝛ. 5. eo.l.ſi eum ſeruũj⸗ de condi.ob cau.l.iij.in pꝛin.⁊.j.ſolu.ma.l.ſi ante nuptias Aliquãdo hec dictio, quaſi, denotat ſimilitudinem etita ponitur in.l. ſi diuoꝛtio.. ſi fundum.7.l. poſthumoꝛum et ita ponitur in.l.obligationum fere.j. de actio.⁊ oblig. Summarium.⸗ Confeſſio facta coꝛam teſtibus, an pariat actionem ⁊ obligationem:. Pecuniam, ſi quis accepit mutuo in annum ſub vſuris. an intra annum reſtituere poſſit:— Mutuare qui pꝛomiſit, quando cogatur ad mutuandu. io buius. l.ꝙ non ſemper babeat locum. 4. Diſpoſitio huius.l.ꝙ P Quipecuniam, Wg mniin „ ſl nurft nalich mimai 1eoo runs jmde gcbru — — — karten güfie lhu akrn * rul. nij rätb rtercl vir hunbow mauantalmmg äeneanamd emümitänüctso maünadwinid atiKedhäürrsi iieri tünuibs lr lumnwus narttawehmermogen Cattatfiweriton zmegrtatmrrmem. anuewsocbtcaucene zaerterirnekrewene Cddapemicwatäwnen Barabeagenratnen dirnadadndie atanwntbelde 4turtsdgte wmiumegägmn meagtw Jadetie fteulrgexainläna „Hann Eunmmichg Namnin Rasayne nhaltsftig ddoen. 9 minus. oteſte oblignjin de paiuil creci gerai eſtſine conſen(urquian vtpatet quia onfiin C. que ſit lon onlitlig mo Tnunquidiſta oe c fuerunt opi goin Inno.in dc grausk Bal in authen hocix ven. re. ciui.⁊ alleget- toꝛ CK pemn Lenon ſuffcg egra perſonalis ach cyltra concoꝛ.iC marium⸗ tor differunt. peciali, ad generatg ſiua veritatis aliun Cer Korem. tracdg m in quapeepoſtusci conuenitur. bd,CE entia eſt inter inſitan ſtitor qui rniuerſalu urator ante, qui pcpt- go. m müͤntlaci ali procuratori d0e go.ſcöo f bicde dicn ua. L Fcoꝛs olt 7 rin aijſolumalſa, aſi, oenotatimltuct ſifu ndum/lpoihe onumfert. ſdeealh” Si certum petatur. 22 7z 1 Qui ſpe fu⸗ &K A pecuij LIIE m. s numera⸗ 5 cionis ſe recepiſſe cõſitetur:poteſt non obliga Ari no accipiendo. b. d. In glo. ſuper verbo, non obſtringat. Circa pꝛinc. in hoc Richar. doc.: maxi⸗ me Guil.de Cu. dicũt, vc, ꝙ bic non erat elapſum bien⸗ nium. ¶ Ex quo no.t ꝙ cõfeſſio facta coꝛã teſtibus poſt biẽnium nõ parit actionem ſine obligationẽ. cõcoꝛ..·ſi nõ ſinguli. C. e..l.in cõtractibus.C. de act.⁊ obli. Bal. ſequit poc hic.ſed Bart.ſequitur cõtrariũ in.l. ſi ex cautione. C. de nõ. nume. pecu.⁊ allegat in authẽ.rogati.C. de teſtibꝰ. Sed certe illa gl.non facit. Ande dico ꝙ opi.Suil.eſt ve⸗ rioꝛ. Pꝛimo per tex.inſt.de obli.in.g.ſi.in verbo literis. pꝛobatur inſti.de lite. obli. Pꝛobatur pꝛeterea.inſtit. de obli. ex cõſenſu.in pꝛin.⁊.l.ex cõſenſu.j.de acti.⁊ obligat. Abi opus eſt omnio literis:ergo litere ſunt de ſubſtan, tia. igitær. Nec ob.illa gl.quam Bar. allegat: qꝛ loquitur de cõfeſſione alia, quam de illa, de qua bic intelligitur, ſci licet loquitur de cõfeſſione de recepto.qð obligat. Et ra tio diuerſitatis eſt per.l. Arrianus.de actio.⁊.obliga.⁊.c. fauoꝛabilioꝛes.extra de reg.iur.Ande tu tene cum glo. 1 Guil. de Cu. quicquid dixerit Bart. in. d.l.ſi ex cautione. ¶ In ea glo.ibi.r ſed quic ſi in annum. Quidam tenue/ runt cõtrarium, quos bic Bar. refert in duobuscaſibus. Pꝛimo ſi vellet ſoluere intereſſe per.lj.ſi pecuniam.j. de condi.ob cau. Item ſicreditoꝛ inuenit alium eque debi⸗ tum, cui mutuet. Sed Jaco. But. repꝛobat opi. iſtam. eꝑ d.l. ſi pecuniam.qꝛ loquitur in cõtractibus innominatis: in quibus eſt locus penitentie reintegra. Bar. autem cõ- coꝛ. bic iſtas opin. Auia aut iſte vſure per ſtipulationem ſunt pꝛomiſſe: et tunc locus ſit dicte gloſ.per.l.quamuis. C. de vſur. Aliquando ſuntpꝛomiſſe per pactum: ⁊tunc pabet locum dictum illoꝛum, per. d.l. ſi pecuniã. Sed cer⸗ te dici poteſt aliter: qꝛ nemo cogitur aliũ acceptare debi toꝛem, etiam ſi fiat melioꝛis conditionis: vt.l.ſi mandato meo..j.j.man. Quare vltra alios hic potes dicere, quod aut ille annus eſt adiectus fauoꝛe debitoꝛis:⁊ tũc poteſt ſoluere:vt.l. Jabolenus.alias incipit.l. eum qui,j. de ann. leg. ⁊.l. qui Rome. in pꝛin. Aliquando fuit adiectus fano re creditoꝛis:⁊ tunc non cogitur creditoꝛ recipere:vt hic. Sed quid t ſi pꝛomiſi tibi mutuare pecuniam:an poſ ſis me cogere ad mutuandum: ⁊ dic ꝙ non: quia nullus contractus debet claudicare: vt.l.ſi de meis.5.de arbit. Sed contrarium eſt verius:vt eſt caſus in.l.ſi voluntatẽ. C.·de do.pꝛomiſ.quod tamen limitandum eſt: nifſ ille ta⸗ lis qui vellet agere incontinenti teneretur reſtituere:tũc dolo facit:vt.l.dolo.de doli except.Sed vbi non tenetur: incontinenti, tunc habet locum. d. l. ſi voluntate. Et que ſit ratio diuerſitatis cogita. ¶ An autem t ſemper habeat locum iſta.l.⁊ dic ꝙ nõ:quia niſi creditous intereſt: quia tunccogitur. Ita dicit Bart.in.l. ſi ſdeiuſſoꝛ.in. iij. q.j. de ſideiuſ.⁊ per Bal.in.l.ſi voluntate.de do.pꝛomiſ. Summarium.. AAerbum, omni caſu, quid impoꝛtet remiſſiue. —.(In actionib⸗ 8 Am fu ndu S. Kn iuris ve⸗ niunt fructus ⁊ acceſſiones a tempoꝛe litis cõ teſtate. boc dicit. C Hot. hic declarationem illoꝛum verboꝛum, que communiter apponũtur in libel⸗ lis. ſcilicet quam peto mibi reſtitui, cum fructibꝰ ⁊ omni caſu:quid verbũ omni caſu impoꝛtet:ſimile verbũ babe/ tis.de rei ven.l. Julianus ſcribit, ſi baberem. ⁊.l. pꝛeterea. Summarium. Res empta ex pecunia veri dñi ⁊ bone ſidei poſſeſ⸗ ſoꝛi tradita, ibi acquiritur: non autem domino fuo, neq; ſeruo:ſecus ſi ſeruo tradita eſſet. Actio oꝛta ex contractu ſerui bona fide poſſeſſi celebꝛa⸗ to cum re peculiari, ipſi domino acquiritur:non autẽ bo- ne fidei poſſeſſoꝛi. 3 Eonqdictio indebiti, de qua bic quando competat: 4 Aenqditoꝛ non tradens alij, cui debet, qð non teneatur ſi cedit actionem: ⁊ nu.u. 5 Limitatio ad legem poſſeſſio.. ſi poſſeſſio.j.de acquirẽ. poſſeſſione. 6 Zlgere contra me, quando poſſis, ſi ex pecunia tua locu-⸗ pletioꝛ factus ſum. 7 Lonqdicctio indebiti quando competat etiam inter non contrahentes:et domino contra bone ſidei poſſeſſoꝛem:? Et nemo rem ſuam conduci niſi a fure. 8 Res vendita, ꝙ non efficiatur emptoꝛis: niſi et pecunia ſiat venditoꝛis. 9 Compenſatio de pecunia ad pecuniam, quando admit- tatur? Et quid in depoſitario: 10 Compenſatio vim ſolutionis babet:⁊ his regulis regu- latur quibus ſolutio... 12 Seruus fugitiuus licet amittat adminiſtrationem pecu lñ, tamen dominum obligat de peculio.. 13 Aenditoꝛ ſerui fugitiui, quando teneatur domino:? 14 Monachus vnius monaſterij poſſeſſus per aliud mo- naſterium, ſi acquirit cui acquirat: Si dominus §. Seruum tuum. Leontra⸗ ctum ſerui ſui abſalio bona fide poſſeſſi, rem ex illo cõtra⸗ ctu queſitam mediante re peculiari, ipſi bone fidei poſſeſ ſoꝛi condicere poteſt:vel contra venditoꝛei directe age⸗ re, vt res illa reddatur. Si autem contractum repꝛobet nummospeculiares vendicabitur, ſi extant: licet tenea⸗ tur de peculio.Eis autẽ conſumptis actio euaneſcit. h.d. 1 Hota † quod res empta ex pecunia veri domini ⁊ bo- ne fidei poſſeſſoꝛi tra dita, ſibi acquiritur: non autem do⸗ mino neq; ſeruo:ſecus tamen eſſet ſi res ipſi ſeruo tradi⸗ ta fuiſſet. Quoniam tunc vero domino acquireretur.j. de acquiren.rerum do.l.ſeruus.⁊.l.ſi ſeruus.⁊.l. habet liber. 2 in fi. No. ſecundo quod Tactio oꝛta ex contractu ſerui bo⸗ na fide poſſeſſi celebꝛato cum re peculiari, ipfi domino acquiritur:non autem bone fſidei poſfeſſoꝛi. ¶ Tertio no 3 ta fquod condictio indebiti bic competens ſine ceſſione. de equitate: vt hic in pꝛinci.de rigoꝛe non competit, ita demum ſi ſibi venditoꝛ cedat:vt hic in fl.c.¶ No.quarto, 4 Tquodlicet de iuris rigoꝛe non liberetur venditoꝛ nõ tra dens alĩ, quam cui debeat, tamen de equitate liberatur 5 actionem cedendo. ¶ Quinto no. † limitationem omniũ iurium dicentium, quod ſi mibi actiones cedi debent, a⸗ gere non poſſum: niſ pꝛius mibi cedantur: vt.l.ſi poſſeſ⸗ ſio.⸗.ſi poſſeſſio.de acquiren.poſſeſ.cum ſimil. Quoniam illud, vcz, niſiis contra quem veniunt cedende, compel⸗ latur cum mea iactura: quoniam de equitate mihi actio 6 competit, non facta ceſſione. Q Altimo no. r aliam limi⸗ tationem ad iura dicentia, quod licet agere poſſis cõtra me:quoniam e pecunia tua locupletioꝛ ſum:ita demum ſi non poſſis habere regreſſum cõtra alium:⁊ alias ſecus. Quoniam hoc verum, quando mibi contra alium poteſt eſſe plene cõſultum:ſecus ſi nõ plene: quia per ceſfionem actionis tantum: quia tunc ⁊ actionem contra te babeo 7 prꝛincipaliter: vt hic eſt notabilis caſus. ¶ TEt pꝛo decla ratione iſtoꝛum vltimoꝛum notabilium pꝛemitte, qð con⸗ dictio indebiti non competat, niſi inter contrabentes, id eſt inter illum qui ſoluit indebitum, ⁊ illum, qui recepit: vt.l.ſi in area.j.de condictio.indebi. Sed bic eſt caſus, qð ſi ego dominus vellem intentare condictionem indebiti contra iſtum venditoꝛem, non poſſum.( Fallit niſi ille venditoꝛ locupletetur cũ mea iactatura: vt bic eſt caſus ſingu. ¶ Eſt alia ſingularis.⁊ pꝛemitte illud, quod babe tur in.l.ñi eum ſeruum.6. eo.vbi ſi vendidi ſeruum tuum, quem credebam eſſe mibi legatum, qð tu dominus non potes agere contra me ad pꝛecium, ſi tibi conſultum eſt cõtra alium. Hoc verum de rigoꝛe:ſecus de equitate:niſi locupleteris cum aliena iactura mea. Ita limitãtur, que babentur in.l. ſi eum ſeruum. et.l.⁊ ſi me et Titium. j. co. ¶ In gloſſ.ſuper verbo, traditus eſt.et pꝛo introitu dic, quod nemo poteſt rem ſuamcondicere pꝛeterquam a fu- re: vt.j.de condict.fur.per totum. Sed bic videtur Ju⸗ riſconſul.dicere contrarium.igitur buius timoꝛe eſt fa⸗ cta iſta gloſ. C In eadem glo. ex hac glo. no. quatuoꝛ ſo- lutiones, que ſunt hic in glo. quastene menti. C In glo. ſuper verbo cõdicere. Pet.de Bellap. dicit ꝙ condictio ———— —————— ———————— — —Pi — — — —— — — V 6 4 ₰ 4 8 4 1 4 5 1 I d 1 3 4 14 A 1 13 — . ane 310 uog d u 1 1 4 Hzo 11 11 0 9 iſta gl.eſt in.ij. R. Etno limita jndebiti nõ datur domino cõtra bone ſidei poſſeſſoꝛem: niſi pꝛius fuerit ceſſa per illum vẽditoꝛem domino. Sed iſta ſol. Pe.nõ placet Bart.qui diuinat:quia bic iſte tex. non declarat/ ſed ſimpliciter debet intelligi:vt.3.de pub. Lde pꝛecio.vnde tanq́; diuinans nõ valet. Pꝛeterea non valet iſta ſolutio alia ratione, ſcʒ quia inteiligeremus in pꝛincipio litere,;competeret ſibi medite ceſſi ſone⸗iff⸗ nalis verſie. ſſet ſupertiuus. qõ eſt abſurdũ,per:j:quu⸗ in pꝛima cõſtit.C.niſi diceremusꝙ ille ver.i.declan 88 4 partem.l⁊ ſic ſaluat opi. Pet⁊ ſic nõ ob. g. quibus. lle⸗ O dofvt refert Gart.bic ad iſtũ tex.dedit alium inte 7 ctum.ſ.ꝙ ũ ipſe ſeruus eſt emptusev pecunia vü,es up tebat dicta cõdictio indebiti:intelligitur, ꝙfuerit tradi⸗ tus hic ſeruus emptus ex volũtate ipſius ſerui ementis ipſi bone ſidei poſſeſſoꝛi.Et ſic talis bone ſidei poſſeſſoꝛ videtur recipere iſtum ſeruũ emptum ey nummis pecu liaribus mandato ipſius domini. Hoc pꝛobatur in.i.ſi ti⸗ bi mãdauero..fugitiuus meus.j.man. Item intelligit de cõdictione generali,nõ autem de cõdictione indebiti, que cõcurrit cum actione mãdati:vt.. e.l.certi cõdictio. que poteſt cõcurrere cum omni actione. C Altimũ au⸗ tem reſpõſum buius. intelligatur, ꝙ hic ſeruusfuit tra ditus abſq; mandato ipſius domini: ⁊ ſic venditoꝛ nõ eſt liberatus:vt inſti.man.§.poꝛro. Iſtam ſol. refert Salyce. hic ſimpliciter:ſed iſta non eſt bona: qꝛ diuinat ad iſtum tex in pꝛin.quia nõ apparet aliquid de mandato, vel vo- luntate ipſius ſerui ementis. ¶ Pꝛeterealicet ille vẽdi- toꝛ tradat illi bone ſidei poſſeſſoꝛi, de mandato illius ſer ui ementis, nõ liberat:quia ſi ſeruus emptus ex pecunia mea fuerit traditus alteri, nõ liberatur vẽditoꝛ, ſi tradat alteri, niſi dominus ratum babeat:vt.l. fugitiuus. j. de ſo lu. Quare cõclude in opi.glo.⁊ Bar.ꝙ ex equitate detur cõdictio indebiti dño ad repetendũ ſeruũ:vt hic, in pꝛin. de rigoꝛe antẽ eſſet neceſſaria ceſſio. ¶ In gl.ſuper ver⸗ bo, ex negotio. ⁊ intra ſic:qꝛ videtur, ꝙ nibil poſſit abeſſe bone ſidei poſſeſſoꝛi: q talis ſeruus eſt emptus ex pecu- nia peculiari:nõ autem de pecunia ipſiusbone fidei poſ⸗ ſeſſoꝛis.huius timoꝛe eſt facta glo. ¶ In ea.gl.in fi. qui⸗ dam ad ſaluandum gloſ.dicunt, qð adeo iſte ſeruus erat ita paruus, ꝙ nullas operas poterat pꝛeſtare: vt.l. fin. de ope.ſer. merito ergo repetet alimenta. Ael etiam dic, qõ pꝛeſupponendo, qðò fuerit magnus: ꝙ illud qõ dicitur, ꝙ non ſunt recipienda alimenta:intellige ſi parua:ſecus au tem ſi mag na:qꝛ tunc poſſet repetere: vt.l.omnino.a.l.pe nul. j. de impen. in re. dota. fac. His non obſtantibus ſal⸗ uationibus, quidam dicunt, ꝙ iſta ſuppletio gloſ.non eſt vera:qꝛ intelligi debet de negotio geſto per ipſum bone ſidei poſſeſſoꝛem.Sed iſti non bene dicunt:qꝛ tey dicit, ꝙ emit ex peculio, quod ad ipſum verum dominum ſpecta bat. Bar. autem aliter intelligit iſtum tex, ſcʒ ꝙ ſit intelli⸗ gendus de negotio contracto per ſeruum ementem, non autem de ſeruo.⁊ ſic optime ſaluat gloſ. vel dic aliter, qð ex negotio geſto per ſeruum ementem abſit: intellige qꝛ ego bone ſidei poſſeſſoꝛ ſolum habebam ſcrui empti ope ras vel vecturas: et ſic abeſt inde ex negotio geſto per iſtum ſeruun ementem. ¶ In glol ſuper verbo, acturũ. ibi,ſi vero tradatur. Quedam glo. enim volunt, ꝙſit con dictio indebiti: aliqui volunt, ꝙ ſit certi condictio:vt. 3.e. Icerti condictio. Iſta videtur verioꝛ. Et iſtud pꝛobatur per.l. qui exceptionem..ſi pars.j. de condi.ind e. et.l. qð ſi nulta.j. de lega.j. Sed iſtud declarat᷑ in. d..ſi pars. C In glo. ſuper verbo, verum eſt. Iſta ſolu. eſt bona, ztenetur per omnes. ¶ In gloſ. ſuper verbo, emptoꝛi.et intra ſic, qð imo nulla actione:qꝛ condictio detur domino: niſi cõ/ Cadominüyt..f. vſufruc.quemad.caue.⁊ inſti.de act. Süeſrag 18 Et ex bac glo.r no.vnum,ꝙ licet res ven/ ⸗Aldaa 13 ita emptoꝛi: nibilominusſi pecunia nõ eſt ef diti P 85 venditoꝛis: non efficitur emptoꝛisper tra- udne. kex empto.. véditoꝛ.j. de act. emp. E&t no.limita⸗ tionem ad.§. vendite inſti derh Llrar 3erc..Vendite. inſti. de re. diui. ſcilicet ꝙ res tradi⸗ ta nõ efficitur emptoꝛis: niſi pecunia effici di ris: Guis res traaita ar ni pecunia efficiatur vendito⸗ cio. qò tene menti it, etiam ſi habita ſit ſides de pꝛe⸗ nti. In gloſ. ſuper verbo, vendita re. et ideli duT tionẽ t ad.l.ſi.de compẽ/ Aedenrt Aniiü d,qd dicitur, ꝙ cõpenſatio Heundie vt ſpecies:⁊ alia yt atur: eſt verũ mſi vna pecunia petat᷑, qualitas. q tũc nõ admittitur cpen⸗ 3. udo. Roma.in ſecundam. ff.veter.part. ſatio. Ita tenet bic gl.ſm Jo. Sed Hut tenuit Sed que ſit verioꝛt hic fuerũt varie opiniões nent opi. Jo. alle gant.i.ſi creditoꝛ..j.in pꝛin Ellij tenent opi. Lot.⁊ pꝛobãt hoc iſto moq cöͤtrarii 5 ini quite, — 3. O. 2 2 tio de quantitate ad quantitatẽ admittiturxtonn del clarum eſt, ꝙ qᷓ́;uis querat pecuniam, vt ſpeciem:tame neceſſe habet in iudicium deducere quaꝛ rit, ad hoc vt condemnatio fieri poffi Sua 3 deaiafne quanta pecunia fuerit in ſpecie:ergo erit quantitasi 3 tur ac. Gart. autem ſequitur opi. Lot.: dicit 3 3 in..fi.j.commo. ⁊..fi. in fi. C. Neac Dielt Neeeluse j C. de tranſac.⁊ dicit: qꝛ qua depoſitum eſt in ſpecie, að ſieri poteſt: vt in.jij ndo 5 Dotelt. vt in. l.).§.ſi pecu⸗ nia.j. depoſi. Sed clarum eſt, ꝙ depoſitarius non pot t opponere compenſationem de pecunia in auantitete— Ppecuniam etiam ad quantitatem: vt. d.J. fi. de compenal vnde ſi eſt ſpeciale in depoſito, ꝙ compenſatio n aämi, tatur in cõtrarium eſt ius cõmune. ⁊ maxime per glofin .fi.j. cõmo. Jaco. But.⁊ Sali.tenent opi. Jo. per.lſi dun ueniunt.ja.ij. j. de pigno. act. Ita eſt regula ibi, ꝙ cõ 4 ſatio ſpeciei ad quãtitatem nõ ad mittatur. Ergo 9 n regula nõ debemus recedere ſine iuſta cauſa. Pꝛeterea quando quantitas, vt ſpecies debetur:tunc talis quanti⸗ tas habetur, vt certum coꝛpus: vt l.ſi creditoꝛ.j.deleg j ꝛ.l.plane.§.j.j. de leg.j. Sed clarum eſt, ꝙ vnũ coꝛpus non 10 poteſt ſolui pꝛo alio. igitur:c. Q. Ael aliter poteſt dici quia compẽſatio habet vim ſolutionis:⁊ ijs modis regu latur, quibus ſolutio: vt.l. ſi deducta,. ſi non vis.j. ad leg Falc. z.l.ſi debitoꝛ.j. qui potio.in pig.ha. Sed clarum eit qð ſicut non admittitur ſolutio alterius pecunie: ita net compenſatio. Et reſponde ad leges allegatas per Bart bic.pꝛimo ad.l.fin. C.de compenſa.ꝙ ibi depoſita erat ai numerum, qõ fieri poteſt: vt.l. Lucius. ⁊.l. dies ſponſalo⸗ rum.j.depo. ¶ Ael aliter dic ᷣm do. Bar. ꝙ ibi perierat culpa ipſius depoſitarij:aut culpa eſt peritura:: non po⸗ teſt admitti compenſatio:⁊ hoc vt culpa ſua puniat᷑. Sed iſte intellectus diuinat. Sed tamen ad cõcoꝛdiam dicq aliquando ipſa pecunia debita in ſpecie, petitur yt vnum coꝛpus:⁊ tũc non admittitur compenſatio:vt.i.ſed ſi eer⸗ to. de lega.j.⁊ pꝛobatur quia ſi non alia pecunia admitti- tur in ſolutione vera:igitur nec in ficta, que eſt cõpenſi tio. per. d.j.ſi debitoꝛ j.qui potio. in pig.ha.⁊.d.ſi cõnene rit j. de pigno. act. Aliquãdo ipſa pecunia petitur rtinu merata:⁊ tũc aut loquimur in actione depoſiti:⁊ nonad- mittitur compenſatio: vt.j.fi. de compenſa. iuncta..quod vero.S.de leg. Secus autem in alijs contractibus:qtũc admittitur compẽſatio. Sed reſtat reſpondere ad iſtum tex. dic ßm Pet. ⁊ poſt eum Bar. qð compenſatio debiti liquidi ad debitum liquidum admittitur:compenſatioli quidi ad non liquidum nõ admittitur:yt bic, in iſto texa facit..fi.C. de compenſa. ¶ In ea. glo. ibi, item no. Hoæer II bac t glo. ꝙ quando vendito? tradit alicui rem yẽditam in ſpecie, cui credit ſe tradere debere: liberatur tradẽdo aut cedẽdo actionem:vt hic. Sed quid in genere?dicoꝙ nõ liberatur:vt eſt glo. ſing. in..ſi quis vxoꝛi.. apud Ma⸗ beonem.j. de fur. ¶. In gloſ.ſuper verbo, actio de pecu- lio euaneſcit.dic vt ibi.¶ In ea.gloſ.ibi. Sed Hug.con⸗ tra. Iſta eſt verioꝛ ⁊ cõmuniter tenetur. ¶ In eadẽ gloſ. 12 ibi. l.libera. No. ex fine † iſtius gl. quod licet ſeruus amit- tat liberam peculij adminiſtrationem per fugam: vt.d. libera.tamen poteſt dominum obligare pe peculio. quod 33 no. In gloſ. ſuper verbo, teneri † dic quod fallit quan do ignoꝛabat: vt.l. manifeſtiſſimi... C. de furt. quia tunc babet adbuc actionem aduerſus venditoꝛem. ita decla⸗ ra iſtam gloſ.per dictam.l.manifeſtiſſimi.j. et..ſinautẽ. 14 C. de furtis. ¶ Altimo Bart. ponit † hic vnam queſtio⸗ nem quam ipſe non decidit. Sed ego bꝛeuiter dicam, O mihi de iure videtur: quamuis hic docto. et alibi inbac queſtione fuerunt varij.Et queſtio talis eſt. Poneqod fuit quidã monachus poſſeſſus per aliud monaſterium acquiſiuerit multum ex pecunia ſpectante ad pꝛimum monaſterium:cui acquiritur? certe acquiritur pꝛimo mo naſterio, per textum. Quia omnia iura loquentia deſer⸗ uo habent locum in monacho. ¶ Sed quid ſi non apps/ ret ex qua pecunia acquiſiuerit, de cuis bonis preſu- mitur acquiſiniſſe: Barto. bic dixit cogita. Quidam mo⸗ derni dicunt, qðò queritur pꝛimo mnonaſterio. ⁊ facit: qul pꝛimum monaſterium dicnur fundatum in totum: quia quicquid — — —2—— ———— —————— —= —— —— — — — — — —— = —— —2 — —— —— -— — — — = 3 ale Kezin. mciuan 3 Rorad) = — — ſſoea wewren geme vndüin n be pannoodan tanmantse üdöranchſcnt Enszaranarrgiin rrwinberoraekun nauimazelume Iumbänna ſg Ranighlorre riebracKeönt dcderersadioridn lidamrächen id Rüdeuä Veem nide ühne ditägeirnnm ſNrwaaamc wanätnimt louewemeänag uteäewinhgn. — aüioinirenaa Bainünäeezicn hittg ecine Geantemanf ſinwſae irgejn hüti dadte 1 td hi fäu ü 7 Annde 8 — — — —2 — — — — — — — r. Inian antnatcn tdingan — Re 3ezeP ompegiätor, lus cômune 1 entäne 4 ——— „Cdelaliter 8 T ſpois vimf aluiongs jant 1 ſi deducta ſſimnai ompenſacpitideg ſt:vti. Luciua loe- er dic bin do.Pargi J.aut culpa eſtpertur lo. bocyt clpa ſdamn Secttamenad äiate debita in ſpecepane ttitur compenſaten quia ſi non aliapermn zitur nec in ſicta,qaut lui potio. in pig. ha- uãdo ipſa pecuni nur in actione depe⸗ pt..fi. de compenſal utem in alijs contra Sec reſtat reſpoutn eum Bar. qd connpus udum admitttturen nõ admittitur:thurn ..(Jn ea. glo ibi n ndito: tradit alicuimn adere debere:liberemn thic. Sed quidingai ſing.in.ſi quis nurlſa gloſ.ſ perre rdo c CIn ea golibigcth nuniter tenetur CJhä iſtius gLquocleten iniſtrationem perutn ninumo bligarcdennn rbo, teneri fdiecoc ife tillimigCnet atlerſus vencitoren, aouel ſus vela ait 1„iſſ,Oe manifeſtiſini 4 bic flan, heutee namuis bic wocdan⸗ belkPi⸗ Gart. ponit dit, Sed ege Si certum petatur. 23 quicquid ſeruus aequiritex re ipſius bone fidei poſſeſ 4 ſoꝛis acqutritur pꝛimo domino:vt.lliber bomo..j.j.de acquir. re. do. Sic et monachus poſſeſſus per ſecundum monaſteriũ, extra illas res illius ſecundi monaſterij, ac⸗ quirit pꝛimo monaſterio: vt. xij.q.j. ſit manifeſte. ⁊.c.j.xij. q. v. Ita decidunt quidam moderni. Sedcerte iſtud non eſt verum, quicquid dixerint: quia quando ſeruus eſt bo na fide poſſeſſus illud quod acquirit, ſemper pꝛeſumi- tur:acquirere exre ipſius bone fidei poſſeſſoꝛis. Igitur, in caſu pꝛopoſſto de monacho: quia pꝛeſumitur acquiſi⸗ uiſſe de rehus ſecundi monaſterij.⁊ ſic pꝛimum monaſte rium neceſſe habebit pꝛobare talem pecuniam pꝛoceſſiſ⸗ ſe ex re ſua. Sed hoc fallit in duobꝰ caſibus. Pꝛimo quã/ do monachus receſſit, ⁊ emit rem aliquam: quia tũc pꝛe- ſumitur emiſſe ex rebus pꝛimi monaſteriſ. Item fallit ſi ſecundum monaſterium erat indigens: vtl.veremur. 5. fi..de pꝛiuile.cre. Quia eſt pꝛeſt umptio quod aut emit ex re pꝛimi:ant e re ſua:quia tunc acquirit pꝛimo monaſte rio, per. d.llliber homo.§.jj. de acquiren. re. do. Summarium.. Res meas exiſtentes penes aliquem ſine iuſta, vel aulla cauſa, poſſum repetere.. Conſenſus etiam eſt neceſſarius in obligatione mutui: licet re contrahatur. Nouatio bodie non inducitur interuentu noue perſone. Bone ſidei poſſeſſoꝛ, quod fructus induſtriales conſum ptos, licet faciat ſuos: tamen ſi reperitur locupletatus, tenetur reſtituere. Vet me Titiũ. Gnaaen apud alium, ⁊ nõ excuſat cauſa, quare etiã re- manere debeat: agitur certi condictione, vel cõdictione ſine cauſa.hoc dicit. No.illud generale tqð illud qð meum eſt, ſi apud alium exnulla vel ex iuſta cau ſa maneat, repetere poſſum. ¶ Secundo nota, t ꝙlicet mutui obligatio re contrabatur:nibilominus conſenſus eſt neceſſarius.3.e.l.non omnes.in pꝛin. In glo.j. Ar⸗ gue, qr mala Gꝛãmatica. Igitur huius timoꝛe eſt facta iſta glo.j. ¶ In glo. ſuper verbo, pꝛouenit. Iſtam ſequi- tur hic Bar. Sed Jac. But. aliter intelligit, ſcilicet quod debeo condicere obligationem, qua tibi ſum obligatus: vt..jꝗ.de condi.ob cau. Alij dicunt, ꝙ iſta glo. babet in⸗ tellectum videlicet, quia interuentu noue perſone, noua oꝛitur obligatio:yt inſti.qui.mo.tol.obli..pꝛeterea.a.l.ij. j. de nouat. Sed quid eſt: iſta nouatio, ſiue delegatio eſt nulla:quia ſtipulatus eit erronee. EÆt ſi opponitur, ꝙ de⸗ legauit: tunc creditoꝛ poteſt replicare, ille ſtipulatoꝛ er- rauit:⁊ ſic potes intelligere ſᷣm Jac. But. ¶ Ex qua no. rqð licet olim ſieret nouatio per interuentũ noue ꝑſone: hodie nõ inducit:vt l.ſi.C.de noua.quã noto cõtra opi. Bar. in.l. ſingularia. S. eo. C Altimo Innoc. facit feſtum 4'de iſto tex ſecundum eum ſingu.in. c. in literis. extra de reſtitu. ſpo.ſeilicet quod licet bone fidei poſſeſſoꝛ fructus induſtriales conſumptos faciat ſuos: tamen ſi quid repe ritur locupletioꝛ ipſis cõſumptis, tenetur ex equitate bu ias!l. ¶ Sed nunquid iſtud ſit verum, quod dicit Inno. non examino.ſed gl.iuris ciuilis tenent contrarium: vna eſt in. nex diuerſo. 5. de rei ven. ZAlia eſt in.S.ſi. inſti. de of⸗ ni iudi. Sed Ange. hie ſequitur opi. Innoc.de hoc plene per Bal. C. de vſu. ⁊ꝛ fruc. lega.lj. Summarium. O ſieialibus perpetuis multa cõceduntur, que non cõceduntur tempoꝛalibus: ⁊ pecuniam habere poſſunt. Officialis quando contrabere poſſit in loco, vbi gerit officium? Officialium vnus quando poſſit contrabere cum autbo ritate alterius: Et quid quan do res eſt fiſci.nu.4. Poteſtas poteſt facere pꝛeconium, ꝙ qut acceperit ban nitum mferentem damnum ciuitati, babeat pꝛemium:et 1 cõ pꝛo tali caſu poteſt accipere pecuniam mutuo. 6 Poteſtas poteſt recipere pecuniã mutuo pꝛo refectio⸗ ne palatij. 7 Poteſtas ad exigendum debitum ciuiitatis dicitur con ſtitutus pꝛocura.ſi ciuitas alium non conſtituerit. 8 Officialis non poteſt contrabere mutuum cum ipſa ci⸗ uitate. 9 Poteſtas qui exegit pecunias ciuitatis, ſi eas non con⸗ ſignet theſaurario, ⁊ in ſuos vſus conuertat, punitur. 10 Statutum puniens extrabentem granum, non compꝛe⸗ hendit extrabentem ex neceſſitate. n Donatio facta officiali exiſtenti in ſyndicatu non valet. 12 Officialis poſitus ad beneplacitum, cẽſetur perpetuus: et ſic contrabere poterit. Rincipalibus. Geanaa bere non poſſunt mutuando niſi perpetui, vel pꝛopter neceſſitatem. b. d. cum ſeq. ſecundum ——ÿ—ÿ— unem intellectum. C No. ꝙtmulta conceduntur of⸗ ficiali perpetuo, que non tempoꝛali. Hot. in.l. pꝛeſidis. qð perpetuus officialis pecuniam habere poteſt, ⁊ exea lucrari.qð Guil.hic ponderat ſpecialiter ad.q.de qua in⸗ 2 fra. ¶ In glo.ij. ibi, a non ſubditis. ⁊ ratio diuerſitatis eſt:q pꝛeſumitur qð poſſet inferre impꝛeſſionem in ſub⸗ dito:ſed non ſubditis non eſt ſic. Ex iſtis gloſf. Guil.⁊ ſe⸗ quentes facinnt vnam diſtinctionem, ſcilicet an officia⸗ lis, qui babet aliquod officium in aliqua ciuitate, poſſit contrabere.ſ.aut ipſe, qui eſt officialis:quia oꝛiundus in illa ciuitate, vbi habet officium: tunc poteſt contrabere. Hoc pꝛobatur in.l.pꝛeſidis.j.e.ſcõᷣm vnum intellectum. Quare infert, ꝙ pꝛioꝛes poſſunt ſemper cõtrabere:quia ſunt oꝛiundi in illa ciuitate, in qua exercent officium pꝛio ratus.Sed videtur, ꝙ hoc nõ poteſt pꝛocedere:qꝛ nemo oꝛiundus poſſit habere officium in ſua ciuitate: vt.l.ſi in eadem. 3.de aſſeſſo.⁊.l.is qui.⁊..ſi cui. ex quibus cau. ma⸗ io. Sed dic, qð poteſt habere eꝝ beneficio pꝛincipis: vel etiam poteſt, ſi ſtatutum eſt in ciuitate: vt eſt hic in pꝛio⸗ ribus ⁊ ſimilibus. Barto.concludit, ꝙ poteſt. Bal. tenet contrariũ in.l.quiſquis.C. eo.nõ facta mentione de Bar. allegat.l.qui off cij.de contrãhen.emptio. et loquitur ge- neraliter: ergo eſt intelligẽda generaliter:vt.l.de pꝛecio. de publi. Pꝛo Gal.faciunt due rationes: vna eſt que po teſt colligi ex.l.ſi per impꝛeſſionem. C.ꝙ me.cau.vbi dici⸗ tur, venditio facta per metum vel impꝛeſſionem metus non valet:⁊ punitur ſcðm illum.⁊loquitur in quolibet of⸗ ficiali generaliter.Et hec ratio pariter vendicat ſibi locũ ita in oꝛiundo ſicut in alio. Ande ſi eſt eadem ratio: ergo idẽ ius:vt.l.illud.ad leg.Aquil.z.l.4 Titio.j. de verb. obli ga. Item ne ex negligentia ſua inferret pꝛeiudiciũ reipu blice:vt.l. milites agrumj. de mili. teſta. Sed iſtud ita ba bet locũ in oꝛiundo, ſicut in alio. Igitur ticut pꝛohibetur foꝛenſis, ita ⁊ oꝛiundus. Ande dic, ꝙ ſi ille oꝛiundus ha⸗ bet officium ſine venditione.⁊ tunc ceſſat illud qð bic di⸗ citur:qꝛ ceſſant rationes: ergo ceſſat ins:vt.l.qð dictũ.. tibi.3. de pac. Aliquando ſunt officiales oꝛiundi, qui ha⸗ bent officium cum iuriſditione:⁊ tunc ſit vera opin. Bal. per illas duas rationes:⁊ ſic contra Bar. Sed boc nõ eſt verum de conſuetudine.¶ Anut ipſe officialis nõ eſt oꝛi⸗ undus de illa ciuitate, in qua habet officinum: ⁊ tunc ſi eſt perpetuus, poteſt contrabere: vt bic, in.j.pꝛeſidis. Aut non eſt perpetuus, ſed tempoꝛalis, vt bic: ſi cõtrabit cum non ſubditis:et tunc ſi contrahit in mutuo, et nonpoteſt: vt.l.eos.C. eo.etiam ſi daret mutuum ipſe: vt.l.quiſquis. C. eod. Aliquando capit ex neceſſitate: et tunc poteſt: vt l j. de offic. iudicis, per rationem. l. in alienationes. 3. fami lie erciſcun. etiam ſi capiat a ſubditis. et per rationem.l. diuns.de petitio.heredita.Zut loquimur in alijs cõtra/ ctibus, quam mutui: et tunc regula eſt, quod non poteſt: vt.d.l.qui officij.⁊.l.non licet. eodem titu.ita dicit Barto. bic. Sed inquantum dicit Bartolus, quod non poteſt contrahere per dictam legem, qui officij j. de contraben. emptione. ¶ Sed quid ſi ſint duo officiales, qui re- gunt rempublicam: vnus vult emere rem cum autboꝛi⸗ tate alterius officialis, que debet vendi. In hoc fuerunt varie opiniones.tu dic, quod non poſſunt: niſi in vno ca⸗ ſu:vt.d.l.qui officij.vbi dicitur, ꝙ poteſt ſires patris cõ⸗ —— —ÿ— —————õ a— 3——— ———.———— 4 —— —,. —— · 1 — I — 1r. 1 ul uoe 991 1 9 7 ſiſcate vendantur: qꝛ tunc poteſt contrabere etiã durãte 4 officio. C Sed queſtio eſt,t nũquid ſſ eſt fiſci, que debet vendi poſſit emi ab vno ex iſtis officialibus cum alterius authoꝛitate:? de hoc ſunt due glo. contrarie: vna eſt in. l. ſi in emptione. 5. fi..de cõtrahen. emp. arguendo de tuto- re ad officialem.Zllia eſt contraria in.l.i. C. de cõtra.iudi. ⁊ illam ſequitur Bal. in. l. quis. C. eo.⁊ illam que eſt, vide⸗ licet in..ſi in emptione.in..ſi.j. de cõtrabẽ. empt. Sequi, tur bic Ang. Sed verioꝛ eſt illa, que eſt in. j. Et ratio: q certum eſt, qð res eccleſie vendi non poteſt: niſi un du thoꝛitate epiſcopi vel pꝛelati.et etiam requiritur au ritas capituli.vnde ſi ipſe pꝛelatus vellet emere ziun 5 thoꝛitate capituli, nõ poteſt: q pꝛelatus nõ poteſt emet rem eccleſie cum anthoꝛitate capituli, vt in clemẽ.j.de re. eccle.non iie. Ji in pꝛopoſito vnus officialis, qui vult emere nõ poteſt cũ authoꝛitate alterius. C Pꝛeterea et alia ratiõ e:qꝛ ſi ſunt economi: ⁊ vnus vult emere ab alio, vt in authẽ. quibuſcunq; modis.C. de ſac.ſanc. nõ poteſt:v l ,1 emphi.. economi. Nec ob:illud, Wweantnn mrnerinoſ tutoꝛes habent authoꝛitatem diuiduam.ſed economi habẽt indiuiduam.⁊ ita cõcludi/ tur cum glo. que eſt in.d.lj. de cõtra.iudi. ¶ In gl. ſuper verbo, exerceat. Guil.repꝛebendit hic iſtam gl. dic ergo quia ſunt aliqui officiales, qui non ſunt deputati ad iuſti⸗ tiam adminiſtrandam:⁊ tũc nõ poſſunt adminiſtrare iu- ſtitiã,⁊ alia facere. Alij ſunt officiales generales: qꝛ poſ⸗ ſunt adminiſtrare iuſtitiam, ⁊ alia facere: ⁊ tunc tali caſu poſſunt:facit qð no. gl.in.l.item magiſtri. 3. de pac.ita cõ- cludit hic Gui.⁊ Bart. Sed limitatur boc, ¼ niſi recipe⸗ rent pecuniam mutuo in vtilitatem ipſius ciuitatis in ca ſu, in quo verſatur officium ſuũ: vt dicit Guil.in. l.j. 3. de iuſti.⁊ iur.vbi dicit, ꝙ poteſtas poteſt facere pꝛeconium, qð quicũq; ceperit vnum bãnitum, qui dabat maximum damnum ciuitati, babeat cẽtum:ꝙ tunc tale pꝛeconium eſt validum:⁊ capiẽs babebit pꝛemium.⁊ ſic ſi acceperit pecuniã pꝛo mutuo in tali caſu, qò poteſt. CItem illud b X† verum niſi acceperit pecuniam mutuo ad refectionem ipſoꝛum palatioꝛum per id quod no. Bar.in.l. diuus. de bo.dam. etiam ſine mãdato ſuperioꝛis.⁊ idem.l.illud. de 7 cano. larg. lib. x. C Sed rquid ſi res publica debet exige re vnum magnum debitum, ⁊ non fuerit cõſtitutus pꝛo- cura, an poteſtas intelligatur conſtitutus:z certe ſic, vt.l. 3 nulli. 3. ꝙ cuiuſq; vniuer. no. vbi gloſ. C Sed † nunquid ipſe officialis poſſet cõtrabere mutuum cum ciuitate: et certe non: vt. lj. et. ij. C. de pu, ra.⁊ꝛ in.l. minime. ⁊.l.j. C. de 9 bis qui ex pu colla. ¶ Sed quid tſi ipſe officialis exege- rat multas pecunias, et dz reſtituere theſaurario:? Iſte theſaurarius eſt moꝛtuus anteqᷓ; poteſtas ſoluerit: an ſi cõuertat in ſuos vſus, incidat in penam. lj. ⁊.ij. C. de pub. ra. lib. x. et in..j.C. de ſuſcep.⁊ arca.et certe ſic.C.de cano. lar. lib.x. E. Item no. Bart. iſtũ tex. Altimo Guil.in⸗ 10 ducit hunc rad. q. quid ſi ſtatutum ſit, ꝙ nullus poſſit ex- trabere granum:nunquid ſi vnus extrahat ex neceſſita- te incidat in penam? Guil.dicit ꝙ non.⁊ratio: qꝛ lex non intelligitur pꝛohibere neceſſario facientem, per. d. l.alie⸗ I1 nationes. ⁊l.diuus.(Alterins r quid ſi officialis eſt in ſyndicatu:an donatio ſibi facta valeat? N am durãte offi⸗ cio certum eſt ꝙ nõ valet.lj.C.de cõtra.iudi.⁊ videbatur quod ſic: quia lex loquitur dum eſt in officio. Sed cõtra- rium eſt bm Bal.in.i. non ſolet. f. ſi vero. ð. de offi.pꝛocon. et allegat tex. in.lj.§. beſtias. verſi. illo. de poſtulan. vbi eſt ꝛ bonus tex. ad hoc. CSed quid t in officlali dubio, id eſt in eo, qui eſt ad beneplacitum officialis:an ſit perpetuus palſt tempoꝛalis: et ſic an poſſit contrabere. Cyn.ponit m. quiſquis. C. eo. vnde dic, quod in dubio pꝛeſumitur Pepstuus. vt.l.iuriſperitos. de excuſa. tuto. et cano. ba- ent in.c. et ſi pꝛincipalis. de reſcriptis. et vide Barto. in Ide pupillo..ſi ipſ pꝛetoꝛi.j AIlenn plene diri poſteum! toꝛij. de noui oper. nuncia. et ibi Summarium. 1&☛᷑ Alllegans ne bare debet. gligentiam adminiſtrationis, illã pꝛo⸗ 2 Adminiſtratoꝛ ciuitatis vel alius officialis, qui cuniam penes ſe, an pꝛeſumatur Saergan baberh Audo. Romain ſecundam.ff.veter.part. pi ¶ Pericu SrlCulum. Kenerammwm Iin exigendo negligens eſt. b. d. Nopꝛobari. Quod qui nere inees 8 2 ſtrationis allegat, pꝛobare tenetur. CEt adde, † ſidis vnam.q.quam omiſi. Quid autem ſiiſte adminiſt toꝛ ciuitatis vel officialis babeat pecuniam penesſe: 1 pꝛeſumatur per ipſum queſita: Guil. bic dicit, ꝙ preſn mitur ſuam eſſe per iſtum tex. Sed contraria gloſteſſ in l. facultas. de iure fiſci.lib. x. vide autem an iſta gloſſſty ra. Bal. tangit hic ⁊ Bar. in. d.l. facultas. ⁊ vide in autbe larg. de epiſcopis⁊ clericis.⁊ per Bal.⁊ in.l.cum opone de bo. que li.ꝛin.lj. C. de bere. vel actio. yen.⁊ ibiponit, et in.l.ſi defunctus. ⁊ in.cj..j. de conten. inter dominum et fidelem de inueſti.feud. Summarium.. . A El gumentum a contrario ſenſu in cõditione appo, ſita in contractibus: ſumitur. 2 Obligatio pura, que ſperatur nouari in euentum cõq- tionis, dicitur conditionalis: ⁊ que dicatur pura: 3 Agens ante tempus dicitur male agere. 4 Conqitfo tacita, que ſumitur a cõtrario ſenſu ex expꝛeſ, ſa.non impedit natiuitatem actionis licet expꝛeſſa;tc 5 Debitoꝛ conditione pendente, an poſſit exigi. 6 Penqdentia conditionis ſtipulationis, ꝙ ſit maioꝛis foꝛ- 5 titudinis quam legati. Agens aute diem, vel cõditionem: quia pena puniatur. 3 Debitoꝛi in diem ex legis diſpoſitione conuento ante diem, an inducie duplicentur. 9 Inqducie duplicantur a tempoꝛe petitionis. 10 Houatio an inducatur bodie e; ſtipulatione conditio- nali in euentum conditionis. — 1 ¶Stipulatio ↄditio/ Ecuniam. nalis purã ohffza nem pꝛecedentem ſuſpendit:⁊ eandem nonat 1 eueniente cõditione. b. d. ¶ No. pꝛimo qder conditione appoſita in contractibus, ſumitur argumen⸗ tum a contrario ſenſu.cõcoꝛ.j. de pac.dota.l.inter ſocerũ. 2 F. cum inter. ¶ Secũdo no.rqð obligatio pura, que ſpe⸗ ratur nouari in conditionis euentum dicitur cõditiona- lis impꝛopꝛie: qꝛ pꝛopꝛie dicitur pura, que reſolaitur in euẽtum cõditionis:yvt plene no.in.l.ij.j.de in diem addic. Ad hoc.j.de cõtraben.emp.l.hec vẽditio.in pꝛin. C b 3 timo no. t ꝙ quis ante tempus male agere dicitur con- coꝛ.a.quandodi.vſufru.leg.ce.l.j.in pꝛin. 3. e. In gloſ. 4 ſuper verbo, contraria cõditione. No. ꝙ licet teꝑpꝛeſ⸗ ſa cõditio impediat natiuitatẽ actionis tantũ: tacita que ſumitur a contrario ſenſu ab expꝛeſſa, nõ impedit ipſius 5 actionis natiuitatem. L. In gl. ibi, que eſt cötra.iſtatglo. vult qð pendentia conditionis legato adiecte, non impe diat legatarium cõuenire heredem: ſecus in pendentia conditionis adiecte ſtipulationi. ⁊ ratio diuerſitatis eſt bic in glo. Iſtud repꝛobat Guil.de Cu.⁊ ratio: qꝛ fauoꝛa bilioꝛa ſunt teſtamenta qᷓ; cõtractus vel ſtipulationes:yt l. in teſtamentis.j. de reg. iur. et. l. ſi pars. de peti. beredit. ⁊ cap.cum dilectus.de verbo.ſigni.ergo ſi magis fauoꝛa bilioꝛa:multo ergo foꝛtius debet impedire agentem: vt authẽ.multo magis.C.de ſac.ſanc.eccle. Idẽ cõtra iſtam glo.⁊ pꝛoeo facit alia ratio:qꝛ ita poteſt cautione petere fieri purus debitoꝛ, qui alteri mandato creditoꝛis, cui pu re pꝛomiſit, cõuenitur pendẽte cõditione: ſicut etiampo- teſt petere legatarius, per tex.in..in omnibus. 6. de uc. vbi dicitur, ꝙ ea que loquuntur in iudicijs bone ſideiha bent locum in iudicijs ſtricti iur.yt no.per Bar. ꝛ ibi ple ne dixi in..ſi finita.. eleganter.j. de dam.infec. Pet al tem dat aliam ſolutionẽ. ad iſtud contrarium, vcʒ, qæſiue conditio eueniat, ſue nõ: debitoꝛ eſt obligatus.⁊ſic ibilo quitur in duabꝰ perſonis. Pic autem loquitur in tribus perſonis:⁊ ſic nõ poteſt agere pꝛimus creditoꝛ. Quia eſt incertum, an debitoꝛ ſoluat ſecundo creditoꝛi. Hart. aute hic repꝛebẽdit ſolu. Pet. Pꝛimo:q tex in.d. pure.alle⸗ gatus in glo. nõ patitur iſtam diſtinctionem:q ibi eſt in⸗ certũ, an debeat᷑ beredi:vt hic.igitur. Sed certe benn dhe 6 M Ar 9 ſ na ll m 1T 1 ſ A twiadnlch daleedun m R rtiten meül vun rtlvöong 6p 3 9 85 3 tii nitimu gne fwulrun denlöie mnd munalcn r qrdranäge uh — ol 1 umrewme ſni dw dosnölelst mwarnectartg rvrraexiraaii eraadgethaſn Taroſitwagi6 nüwninasnin Braraxuurnm, dkrlaäreſtlbtt ranbeheteeninopun rwalarcdit gpen ngisaasnudern nStbnagtgit vrntadsmonchenn wexäedeorpſerwr tcüisnoſſcsagne N inatiwn tialzguchrgin ükigasanräünnne iütenn agyisa itäetlerntmel annrihim Kchaitfmne merrättennt fde fumdige lenmtaie 9 ha Alsgnaa lat ee 1 Aah erünngn 1 5WM. d 3 4 dg deag d 1 de ver 11 d . d R dgang (e dur male agere, Rur acötrario ſenut mactionis licete 1 lente, an poſſteeng npulationis gftnn ditionem: quiapan h. ſis diſpofitione cnng ntur. 1 empoꝛe petitionis vodie ex ſtipulanpn nis. CStipat am. nalis mn 1 tem ſuſpenciit. en tione. b. d.(Hogn ntractibus, ſumttu vorj. de pac.dotali no.rqdò obligatio. ns euentum dicitu dicitur pura, quen ne no. in.Lijij den np bec véditionir mpus malle asctea- eg ce. jin pꝛinel ditione, Roqolii taté actionis tantiie ab expꝛeſſa,ninge In glibi,que cftde lonis legato aclecn beredem: ſecusnir lationi. ⁊ ratio dund Hullde Lucral cötractus velſtpiu ur etipatsxxpar rbo ſgniergoſmhe z debet impechechn ſac ſane cccle3 ein orqrtta potf an toc- dito erimandatocſan, dẽte cõditione-ti. Sicertum petatur. poteſt ſaluari.ſqr illud quod dicitur, ꝙ heredi debetur, ſiue conditio extiterit, ſiue non: ſed ſi conditio non extat, debetur:ſed repellitur ope exceptiõts:vt.l.j..ſi debitoꝛ. j. vt in poſ.leg.⁊.l iiij. õ. nunc de effectu. de libe. lega. Imo plus, ꝙ etiam pꝛo Set. facit.l. Jul. vt§.. in fi.j. de cõdi. indebi.ſcðm vnam lec. Jaco. But.quem Ray.ſequitur ⁊ tenet opi.glo.alia tamen ratione:quiat non eſt nouum ſi pendentia ſtipulationis ſit validioꝛ, ꝙᷓ pendentia legati. Et nil mirũ ſi ſtatuitur vnum in vna:⁊ aliud in alia. Ra⸗ tio: qꝛ maioꝛis foꝛtitudinis eſt pendentia ſtipulationis, quam pendentia legati: qꝛ ſtipulatio pendẽte cõditione tranſmittitur ad heredes.qð ſecus eſt in legato cõditio- nali:vt.lvnica..ſinautem.de cadu.tol. Secuda ratio eſt: quando ego facio ꝙ tu pꝛomittis alteri ſub conditione, patet qð verũ: ꝙ iſta obligatio nouetur euenięte condi⸗ tione: ergo nõ poteſt agi pendẽte cõditione. Patet:qꝛ ſi poſſet agere:nouatio eſſet fruſtratoꝛia:⁊ non baberet ef⸗ fectum, ſed ſic nõ eſt in legato. ſed iſta ratio non eſt vera: quia idem eſt in caſull.pure: quia qunando creditoꝛ legat debitoꝛi debitum:videtur legare vt ipſum liberet: vt.l.j. C. de fal.cau.adiec.⁊.j.de lib.leg.per totum.vnde ſi domi nus poſſet petere iſtud debitum pendente cõditione, ſe⸗ queretur ꝙ euentus nibil operaretur, quod eſſe non de- bet:vnde conclude ꝙ opi.glo.eſt verioꝛ. ¶ In ea.glo.ſu per verbo, videoꝛ. ibi.. nõ ſolum.. ſi. melius facit.l. nõ ſo- lum.g.dare.co.titu. ¶ In gl. tibi,de excep.ſed Guil. hic tenet opi.aliam.ſ. Mar.⁊ aptat iſtam opi. Aʒo. quia cõ- tra ipſum eſt caſus in.l.bouem.g.ſ ſub conditio.j.de edil. edic.Et ꝓ hoc facit.l. Gꝛece..ſi ſub cõditione.j.de fide⸗ iuſvnde Ao male dixit. Guil. facit duas ratiões, quas bie Barto. ponit:⁊ indiget ſuppletione:ideo non refero. Sed tenẽdo opin. Guil.reſpondere poteſt ad iura Azo. qnia illa iura 2o.loquuntur de debitoꝛe in diem, non autem de debitoꝛe ſub conditio. tamen pꝛo opi. Azo.vi⸗ detur caſus in..ſi quis agẽs.inſti.de actio.iuncto..plus autem.eo.titu. Sed certe per illũ..ſuſtẽtatur opi. Azo. maxime de iure nouiſſimo. C Ande cõcludo ſic.Aut lo⸗ qunnur de iure antiquiſſimo: et tunc habet locum opin. zo. vt. d. g. ſi quis agens. Sinautem de iure antiquo ſe/ cundum tempus Digeſt. ⁊ tunc non babet locum opin. Azo. per dicta iura.l.vinum.. ſi ſub conditione.de edili. edic.z⁊.d.l. Gꝛece..ſi ſub cõdit. Aut de iure nouiſſimo, et tunc non habet locum.imo punitur.Sed qne ſit iſta pe/ na: Guil.de Cu dicit, ꝙ punitur tanꝙᷓ; temere agẽs. i. in ſumptibus factis in iudicio:vt..de iudi.l.eum quem te/ mere.Sed Gar.dicit, ꝙ iſtud verum nõ eſt:q duplican⸗ tur inducie ᷣm opin. Martini:ſed hodie eſt caſus in.c.fi. de plus peti.quia duplicantur inducie:ſed pꝛo iſta opin. eſt caſus in.d..ſi quis agens.in verſi.plus autem.iuncto g.hoc quidem. eo.titu. iuncto.. hodie.inſti. de excep.vbi eſt caſus, pꝛo Mar. Abi concluditur, quod creditoꝛ ſub condit᷑.agens ante cõditionem, punitur in duplicatione induciarum, ⁊ in expenſis cõdemnatur, tanq́;temerarie litigãs.Et ſic ex cõiunctione iſtarũ opi.⁊ Guliel.⁊ Bart. ⁊ iſtoꝛum iurium reſultat clarus caſus de iure ciuilia cla ra deciſio.¶ Sed t quid in debit.in diem cõceſſum per legem, vtputa in tempoꝛe dato iudicatis a lege: nũquid duplicantur inducieret in hac fuerunt opiniones. Bart. inlita ſtipulatns. la grande, in ſua repetitione. in penul. char. de verb.obli ponit iſtam queſtionem: ⁊ dicit ꝙ non duplicantur inducie in tali caſu per rationem:qꝛ lex non pꝛobibet iſtum agere: ſed permittit eum agere ſnne effe⸗ tu:quia ipſe repellitur ope exceptionis: vt habetur in.l. ſi cum ita. ſ ita.de cõpenſa. Sed iſta ratio nõ concludit: quia quando quis eſt debitoꝛ in diem per diſpoſitionem hominis oꝛta eſt actio: ſicut in caſu iſto, ſcilicet quando quis eſt debitoꝛ ex diſpoſitione legali:vt. l.j. quando dies vſuſtru.leg.ce.⁊..in diem. inſti. de verb. oblig. ⁊.l. cedere diemãꝗj. de verb.ſigniſi.⁊ tamen in pꝛimo caſu incurrit pe nam:vt.9d..ſi quis agens:verſſ.tempoꝛe, ꝙ eſſet ſi iſta ra⸗ tio eſſet bona. C Quare Inno. m. c.pe. de plus peti. con⸗ cludit, ꝙ omnino inducie duplicantur in omni caſu, ſcili cet quando petitur ante euentum cõditionis, ſiue ſit con ditio inducta per diſpoſitionem hominis, iue per legis diſpoſitionem:vt in caſu pꝛopoſito. Nullam.l. allegat. tu allega.l. intra dies. j. Oe re iudi. in pꝛin. Sed opi. Bar. qui yult ꝙ tẽpus nõ duplicetur, quando eſt debitoꝛ in diem per legis diſpoſitionẽ, eſt verio:, ́; opi. Inno.per caſum inſti.d e except..hodis. Et pꝛobatur tribus rationibus. Et pꝛimo patet ꝙ arg.a cõtrario ſenſu eſt validũ in iure: vt. l.. huius rei.ð. de offi. eins cui man. eſt iuriſ.ĩ Se⸗ cundo quia pena non eſt amplianda:ſed reſtringẽda. Oꝛ odia ſunt reſtringenda fauoꝛes, ⁊c. vt. l. quidam. de libe. ⁊ poſtdu. cũ ſimil. Cum ergo talis induciarum duplicatio ſit pena:vt.d.⸗.hodie.quia ſuccedit in locum pꝛiuationis actionis:ergo ⁊c.Et ſic.d..ſolum habebit locum in caſu ſuo, ⁊ non in iſto. Item per. lxcum pꝛetoꝛ. 3. de iudi.⁊.J. cũ maritus.de pꝛocura.quãdo vnum conceditur aliud pꝛo⸗ bibitum eſſe videtur. Sed patet, q ille.. bodie tantum ponit duos caſus:ſcilicet ſi quis peteret ante tempus in- ductum per pactum vel ſtipulat. quiſunt penales: ergo non deberet extendi. Item ille tex. cõcedit in duobus ca ſibus:ergo a cõtrario ſenſu pꝛohibet alios:vt.d.;.huius. ¶Tertio illos caſus dicit: ergo alios pꝛohibet: vt.d.l. cum pꝛetoꝛ.3.de iudi.⁊.d.l.cũ maritus. ¶ Sed quoa tem a poꝛe debet duplicari iſtud tempus:dic ſᷣm Bar. hic.ſci licet a tempoꝛe petitionis.ita dicit Bart.per tex.in. l. aut 10 damna.. quiſquis. j. de penis. M Altimo aduerte t ad 4 3 4 vnum quod Bar. hic dicit, ſcilicet qð illud quod hic dici⸗ tur de nouatione non habet hodie locum. Sed iſtud non eſt verum per tex.in.l.ſufficit.de condi. inde.j. Et ſubdit: quia ibi nouatio olim inducebatur ipſo iure: hodie ope exceptionis:ot vult in.l.ij.j.de noua.⁊ alia eſt in.l. Nale⸗ rianus.de pꝛeto.ſti.alia eſt in.l.ſi. C. de noua. ⁊ Barto. bic ſequitur iſtam gloſ.⁊ Ange. Sed Gal.fait in hoc varius. Barto. antem tenuit contrarium eius, quod tenet hic in l.certi condictio..ſi nummos.eo.titu. & Summarium... Cõoditio pꝛopꝛie illa dicitur, que cõfertur in futurũ. Conqditio collata in pꝛeſens, vel pꝛeteritum, pꝛopꝛie non dicitur concitio. Stipulatio ſine cauſa, an valeat remiſſiue: Stipulatio ſine cauſa, cui adiecta eſt conditio valet. Conqditio habetur pꝛo cauſa. —— Am ad pꝛeſens. Kenna S ſemii vel de pꝛeterito, nõ ſuſpendit actum: ſed ilaa gue eſt de futuro tantum. b. d. cum duab⸗ ſequẽ. ¶ MHo.r ꝙ illa dicitur pꝛopꝛie conditio, que cõfer⸗ tur in futurum. ¶ Secundo nota, quod † conditio colla⸗ ta in tempus pꝛeteritum vel pꝛeſens. pꝛopꝛie cõditio non dicitur.cõᷣcoꝛ.j.de verbo.obli.l.conditio in pꝛeteritũ.⁊ ad boc allegat glo.in.l.ſic legatum..j.de lega.j.⁊ iſtud facit ad materiam ſtatutoꝛum loquentiũ de cõditione. CIn gl.j.reſpiciendũ.in pꝛin.ſimilem gl.habemus in..condi⸗ tiones.de verbo.obli.inſtitu. C Juxta r quod cadit du⸗ bium, an ſtipulatio ſine cauſa valeat: In hoc fuerunt va⸗ rie opi. Mar.ponit in.l.hoc iure.de dona.⁊ Cy.⁊ Gal.in l. generaliter. de non nu. pecu. C Ande no. iſtum rtex.qð etiam ſtipulatio ſine cauſa, cui eſt adiecta cõditio valida: vt.l.a Titio. de verbo.obli.⁊ huius eſt ratio: quia condi⸗ tio babetur pꝛo cauſa:vt.l.pecuniam. 5. eo.ꝛ.j.de iureiu⸗- ran.l.ſi quis cum debitoꝛe.Ron ſunt alia. Summarium. & Pactum nudum, qð ſit interrogatione nõ pꝛeceden te:ſtipulatio vero, que fit interrogatione pꝛecedente. Pactum nudum licet non pariat actionem. parit tamen exceptionem: ⁊ quando actionem: ⁊ que dicuntur pacta que infoꝛmant:⁊ que pariunt nouam actionem: Pacta incontinenti appoſita iuxta cõtractum ſtricti iu⸗ ris, dicuntur etiam ei ineſſe. Aſure pꝛopter moꝛam in ſoluẽdo cõmiſſam, interpꝛetan de ſunt, debeantur:niſi contrarium ſit conuentum. 5 Solutio particulariter fienda per tempoꝛa, debet fieri in 6 ſine cuinſlibet termini. Acceſſoꝛium vſurarum, quod non poteſt peti antequam ſoꝛs pꝛincipalis. 24 ¶ Sed quo tẽ⸗ poꝛe. Adde ⁊ vi de Bal. in. l.j. de cõdi. ex.l.⁊ Bar to. i.l. iuſtas. C. de iure fiſ.lib. x. licet Jo. And. in cap.j.de plus peti.teneat con trarium. —.Piuas — — —,— 7 Pactum ſuper pꝛincipali, ꝙlicet nõ extendatur ad aliã rem:extenditur tamen ad acceſſoꝛiam.. 2 Moꝛoſus in ſoluendo non dicitur, quipoteſt ſe tueri eæ- ceptione legitima. 9 Locus ſemper debet poni in inſtrumento. 10 Kegere in aliqua ciuitate, an põt, qui eſt ibi in officio. n Ofcia plura an quis See poſſit remiſſiue: 2 Latinitas mala emendatur. Ariwapum pꝛopter malam latinitatem nõ Lriatuf⸗ quando poſitum in tertia perſona, debebat poni in pꝛi⸗ ma, vel ſecunda. 33 A. opellatione illoꝛum de domo qui contineatur. Et an 1 V compꝛebendantur caſtaldi cſactoꝛes. 1 14 Clauſula, ⁊ pꝛomiſit reſtituere in mutuo:ꝙ non ſit neceſ⸗ ſaria:ſecus in alijs. Soluens repꝛobos nummos, non liberatur. 15 Diclio rite ſolennitatem ſignificat:recte iuſtitiam. 17 Dictio, tunc, ꝛ dictio nunc, denotant extremitatem tem⸗ Dieonnnepocka in ſententia, ꝙ non vitiet ſentẽtiam. 12 Aerbum, conuenit, quando impoꝛtet ſtipulationem. Et quando pactum: ibi quid de verbo pꝛomiſit: 19 Aerbum, placuit, qò impoꝛtat pactum nudum. Nerbum, ſpopondit:remiſſiue. b 20 Aſura quando dicatur pena? 21 Stipulatio incõtinenti appoſita, in qua continetur pena non veſtit pactum nudum pꝛincipale. Pactum nudum etiam tertio loco adiectum, quãdo ye⸗ V ſtiatur ſtipulatione adiecta contractui? 1I 22 Pactum quando dicatur incontinenti appoſitum: 1 V Dictio, incontinenti, qualiter accipiatur- 1 n ul Uog wa b 1 2 8 6 1 u 43. 23 Pactum appoſitum poſt cõtractum bone fidei ſiue ſtri⸗ cti iuris, ſemper nouam parit actionem, ⁊ veterem infoꝛ- mat: ſecus ſiquid diuerſum. Et tunc an infoꝛmet ſaltem ipſam ſtipulationem. 24 Pactum quando veſtiatur rei interuentu?: b 25 Pactum qualiter dicatur ineſſe ſtipulationi ad vtilita- A V tem ipſius debitoꝛis: V 1 Judex quando poſſit ſupplere in exceptione, etiam par⸗ te non opponenteꝛ 26 Pꝛincipali ſublato tollitur vſura, tanq́; acceſſoꝛium. Pacta incontinẽti ap⸗ 506 Ecta eſt. Wad iuxta lupulariohe oicunturineſſe, adeo, ꝙ veterẽ actionem in⸗ Afoꝛment:⁊ nouam pariunt. ⁊ exceptio impedit moꝛam cõmitti, ⁊ ſtipulationem vſurarum. hoc dicit. Et V 1 dinide vt bic per Bart. Et pꝛemitte † qð pactũ eſt id, 1 quod interrogatione non pꝛecedente pꝛomittit aliquis 3 V ⁊ dicitur pactum nudum. Item ſtipulatio eſt, quãdo m- 1 terrogatio pꝛece dit,⁊ ſequitur reſponſio. Stem pꝛe⸗ 2 mitte, t ꝙ pactum nudum non parit actionem: ſed exce⸗ ptionem ſic:vt.l.in bone fidei. C. de pac.⁊.l. iuriſgentiũ.. b quinimo. ⁊,. ſed cũ nulla. 3.de pac. Item intellige, ꝙ pa- 1 ctum nudum, non parit actionem: intellige, quando ſtat de per ſe. ſecus autem ſi adheret alicui contractui: qꝛtũc veſtitur coherentia contractus, ⁊ parit actionem. ¶ Itẽ Ppꝛemitte, ꝙ quedam ſunt pacta, que dicuntur ineſſe con tractui, ꝙ infoꝛmẽt actionem veterem, ⁊ꝛ nouam pariãt: V vt pꝛomitto tibi decem et ire pꝛo te Romam.Et dicitur infoꝛmare:quia vltra decẽ que pꝛomiſi, adbuc ſum obli⸗ gatus ad eundum pꝛo te Romam.⁊ ſic eſt in obligatio⸗ ne plus. Item parit: quia oꝛitur actio pꝛeſcriptis ver⸗ bis,vt compellaris ire pꝛo me Romam. Aliquando pa⸗ M ctum nudum infoꝛmat tantum:⁊ nõ parit nouam actio⸗- nem.ſic intellige iſtam.l.ſecundum verum intellectum. 9 1 pactum nudum tantum nouamparit: vtpu- dichid weas decencr hac ſtipulatione eſt oꝛta certi con⸗ eet(halals duicui communem intellectum. 3. in apponitur pactin 44 i. de verb. obliga. in pꝛin. Et poſtea patit nonamem ng tu ibis pꝛo me Romam:tunc ſolũ oꝛmat mech pann amat veterem. Aliquando neq; in⸗ — nouam: et iſta non eſt materia noſtra. ſeg adi plenius inl.iuriſgentium. F. quinimo. et. F. 3 dcn in m beded pact. vbi per doc. CNᷣ 0.ꝙ pacta r in⸗ Katieie appoſita iuſta contractum ſtricti iuris, dicun ineſſe. ſicut ⁊ in contractibus bone ſidei.3.de pac.l. Audo. Roma.in ſecundam.ff. veter.part. 4 iuriſgen.§. quinimo. ¶ No. ſecũdo ſemper tindubioj terpꝛetandum eſſe, vbi contrarium non eſt conuent 3 vſuras deberi pꝛopter moꝛam commiſſam in ecum 5 non ſoluendo. ¶ Ho.tertio tin verſi. igitur finitnr cin quãdo venit ſolutio ſenda particulariter pertemp debet fieri in fine cuiuſlibet determinati temporis: dui quando terminus adiſcitur cauſa ſolutionis diſferenat vt hic:ſecus ſi cauſa obligationis multiplicande aut au, gende.Quoniã tunc de hoc dic, vt plene no.in.lC a do dies leg.ce.⁊.l.qui hoc anno.de verbo.obliga.pbiſai 6 per Har. C Quarto no. T ex verſi. ante. ꝙ acceſſoꝛiũ ii rarum non poteſt peti: anteqᷓ; pꝛincipalis ſoꝛs. HNo d 7 ibi, † ex ver. ſed cauſa ſoꝛtis, declaratum id quod diendn in..ſi vnus..in ſumma.et..ante omnia.3. de Pact ſcz 4 pactum ſuper vna re non extenditur ad aliam. quia uuu verum ad eque pꝛincipale:ſecus ſi ſit acceſſoꝛia: yt diciſi cut etiam dicimus ꝙ pactum cum vna perſona ad dlimm acceſſoꝛiam extenditur. 3. de pac.l.ex beredi.g.ſi licet nõ ad eque pꝛincipalẽ:vt.l.ſi ita ſtipulatus.. Chꝛyſogonus 3 de verbo. obli. Altimo no. non eſſe i moꝛa ſoluench eum, qui exceptione legitima poteſt ſe tueri. Concoꝛ d verbo.obli.j.ſi pupillus.j. de regu.iur.l.nulla mora, cum 9 ſimi. C Guil. autem no. ex pꝛin. huius. flo. ꝙ locusc ſemper adnñciendus in inſtrumento:alias inſtrumentum non eſſet validum. Hoc eſt verum.Sed certe iſte lex.non pꝛobat hoc in inſtrumẽto. Sed male dicit: q bocnoͤpa⸗ bat, ſed de hoc dic, vt per glo. in.l. generali. de tabu.nibx. ⁊ in authen.vt pꝛeponatur no. impera.in pꝛin. ⁊.in..opte mam.C.de contrahen.⁊ committen. ſtipu.⁊ Speciin titn de inſtrumen. edic. in pꝛin.⁊ ibi Jo. An. in additiombis ⁊ etiam per eum in data.vj.ꝛ per Bart. in.l. de pupillo qui nunciat.j.de oper. no. nuncia. et per Gal. in.l. contra ctus. de fi.inſtrumẽ. vbi plene.⁊ hanc.q. tangit hic Bant 10 C In glo.j. f no. ꝙ ille, qui eſt in officio in aliqua ciuita te poteſt ibidem legere.ita colligit bic Guil. Sed Ban, in hoc dubitat:⁊ pꝛimo: quia quis non poteſt fungi vict duoꝛum:ot.l. quiſquis. de poſthu. et.l. nemo. de aſſeſſo bus. Ergo iſta expoſitio non eſt bona. Sed certe verioꝛ eſt glo.⁊ dictum Guil.et maxime: quia Salice. appꝛobat Et ad dictum Bar.reſponde: quia illud verum quando officia diſcoꝛdant:ſecus autem ſi officia ſint cõcoꝛ ſed ha⸗ bere officium ⁊ legere non ſunt contraria, imo caſonan⸗ tia. igitur. C Pꝛeterea huic glo. videtur obſtare. pꝛeſ⸗ dis. 3. eo.vbi non poteſt contrabere:ſed legere eſtcotra⸗ bere:ergo. Dic vt ibi no.quia quando contractus verti⸗ tur in publicam vtilitatem:tunc poteſt contrabere. Sica in caſu iſto. Nam legere vertitur in publicam vtilitatem: igitur legere poterit. Quia vertitur in vtilitatem publi⸗ cam:vt in pꝛoemio Oigeſto.ꝛ inſtit. in pꝛoemio.in fineet hoc quando legere tendit ad doctrinam:non ad merce⸗ dem recipiendam:vt.lj..j.de vari.⁊ extraoꝛ.vbi ſcientia I vllo pꝛecio emi nõ poteſt. ¶ An autẽ quis r poſſit emere plura officia:non eſt noſtra materia:ſed pꝛo declaratione vide per glo.⁊ per Bart.in.l. hac parte.⁊.l.comperimus, C.de cu.ſacri ſcri.lib.xij.⁊ per Bal.in pꝛima conſtit.C.in F. ide mq;. ⁊ per Guil. de Cu. 5. de adop.l. ſi conſul. CIn 12 glo. † ſuper verbo, Titius. no. malam latinitatem emen⸗- dari: vt.l.imperatoꝛ. S. de ſta. ho. Cœx hac gloſ.no. ꝙ nõ vitiantur inſtrumenta, q́uis ponantur verba in pꝛima vel ſecunda perſona:cum debeãt poni in tertia. Pꝛo hoc habetur caſus in. c.cum tu.de conuer.coniug. ¶. In gho. ſuper verbo, de domo. †fHo. ꝙ appellatione illoꝛũ de do⸗ mo, continẽtur etiam factoꝛes, vel caſtaldi. Qui cõͤtinean tur appellat.lloꝛum de domo:de boc in autbenti. quain pꝛouincia.vbi de cri. agi opoꝛtet, vbi eſt bona gl. Aliiaeſt in.l. vnica. C. ſi qua.pᷣdi.pote.⁊ plura per no. in..adgi- lania. ¶ Et facit ad ſtatutum, quo cauetur ꝙ; damnida tum per illos de domo, dommus teneatur ad emidan: qð ſi fuerit datum per caſtaldum vel factoꝛem, dominus obligatur. V In glo.ſuper verbo, pꝛobo.in pꝛin. Exbac 14 gl. no. rſuperflua illa verba tabel. que apponit in inſtru⸗ mentis, quando contrabitur mutuum, qõ talis pꝛomiſt reſtituere ⁊c. quia nõ ſunt neceſſaria vt hic:ſecus in alijʒ contractibus, vt in cõmodato ⁊ depoſito. Sed tamenne⸗ ceſſaria ſunt quando ſit contractus donat qnia ſinoeſ ſent appoſita, liberantur, ſi ſoluẽt mediocres:vt.l.ſi quis eE di 8 argento. C. de dona. Iteẽ in alijs cõtractibus⸗etia Ka se 1 ſiſolueret „tane. „toehongddcuic hnu aneſe daCpubeän nümnfüͤcnRgie mimvimtemcin dräheüwwitmmah rr tyunvwrt traEugumae rttsurpyerane Rcaitpüpumnntih Trwruryytinwti wichertolie C Kndemwidhſhleine denhhendewmend ribtremſetm gh enn dnetmaren mumnnardn näunaatwitii imäiüſchemin Irantedaanin Kndnpalltunn, Tnäſalimnirn Auienetnega luanvfteſai d dämnichue —— — — — —— — —— —— — E ——— —=— a ——— —,——— = — —————— — — — —— —— —— —— — — — — — —— ———— ——— — 4 — — änfr nougin nagahe d Grryan — — — — — — — —-— =—— — — —— — — — — —— — — — —— ſan „oada. ddei ur no.impera n dnt committen ſtipu en. ne bi Jo.Aninath Via per Ban nl oenancia etper Büu plene. hancatngtn auſeſt inoffico naa ita colligitbic ula Auid quis nonpasi- de poſtbu et.nenag, dnon eſt bona. Seag maxime: quiaSax onde: quia illudya autem ſi officiafnti onſunt contraria, buic glo. videture contrabere:ſedle .quia quandocon am:tunc poteſteon vertitur in publim⸗ uia vertitur in yuu ſeſto. inſtit. in poem it ad doctrinam-nan .je vari extradn CAnautéqusti ra materia:ſedpon In.Lhac parte-elchn ꝛper Balin pimaa Cu 3 de adoplſen 1s.1o.alamlatnten eſta bo. CEr buglt ꝙᷓuis ponanturuhe debeät poniinterdi u.de conuer onilg 3 larineinn ores vel cataci nt jtur matuum, dri „9 4 3 tneceſſana gallu Si certum petatur. ſ ſolueret numos:vt. l.nummis. de leg. ii.l.ſideiuſſoꝛes. ĩ.man. Non t autẽ liberatur, ſi olueret repꝛobos:vt.l. ele ganter..qui repꝛobos. 5. de dolo. Quia non dicitur ſol⸗ uiſſe, ſicut dicitur de pꝛocuratoꝛe, qui eſt falſus: quia non 16 eſt pꝛocuratoꝛ. ¶ In ea. gl.t ibi.recte dari. Juriſcõ. autẽ interdũ ponit vnũ verbum pꝛo alio: ſed certe de natura iſtoꝛum verboꝛũ.ſ.rite ⁊ recte.q rite ſignificat ſ olennita⸗ tem:ſed recte iuſtitiam. Et de dictione rite, dic. vt.l. non putanit./.non queuis. de contratab. Et pꝛobatur de di⸗ ctione. recte, in.l. i. 6.recte. ex qui. cau. in poſ. ea. de bis di⸗ ctionibus, vide in.l.ij.. de inoffi. teſta.⁊ tex. cũ gl.in.l. ſed ſilege H. ſcire.3. de petit. here. cano.in.c.cum dilectus.ex⸗ tra de ſucceſ.ab inte.vbi Jo. An. ponit iſtam qõnem, que fuit recitata coꝛã ſ enatonibus, c. Bal. autẽ eam refert in capij.per quos fiat inueſti.in vſi. feu.· iſtud facit ad vnam queſtionẽ, de qua hic per Bar. que nõ indiget ſuppletio/ ne. ¶ In glo. ſuper verbo.tũc. Bar. autẽ aliter dicit, quã gloſ. Sed nihil adderẽ:ideo ibi vide per eum: tamen no. 17 Tqꝰ dictio, tunc. denotat tempoꝛis extremitatẽ: vt bic. et iij. de manu.teſt. Sed quid de dictione nũc:an deno udeennnaer.Carraeſt⸗ ſic:vt.l.jH.nũc tractemus. de tut. ⁊ ra. diſt.⁊ per cano.in cle.j.de iure patro.⁊ clemt᷑. ei quem.de cõceſ.pꝛebẽ.¶ Sed quid ſi coͤinngant ſimul, cuius nature ſint: dic ꝙ denotant extremitatẽ tempoꝛis: vt l. C.de codicil.⁊ pꝛobatur in..huiuſmodi ſtipulatio.⁊ Lſ ita ſtipulatus fuero, ſi Titius.de verbo.obli. Sed quid ſi cõiungantur in ſentẽtijs:certe iſta ſententia videt nulla:q nemo poteſt condemnari pꝛo futuro: vt ſi iudeꝝ diceret excõmunicamus nũc te/ſi ſic feceris:vt. c. Roma⸗ na.⁊..caueant.de ſen.excom.lib. vj. Sed certe dic, qò va⸗ let:qꝛ dictio tũc, impꝛopꝛiatur: vt dicit Inno. in. c.pꝛeSter/ ea. extra de app.et per Bal.in.l. quibus diebꝰ.§. Titius. de condi.⁊ demon.: in authẽ. contra cum rogatus.C. ad Trebel.ꝛ in vſi. feu. vbi plenius in. cj. de milite vaſal. qui 12 cõtu. eſt. In tex.ibi, cõuenit, tꝙ inter nos. Arguit᷑ cõ- tra iſtum, vbi cõuenit, ꝙ iſta ſit ſtipulatio, nõ autẽ pactũ nudum:qꝛ ſi verbum cõuenit reperitur in aliqua ſcriptu ra, vel in aliquo inſtrumento ſimpliciter pꝛolatum intel⸗ ligitur de ſtipulatione:vt.lj. de cötraben. comittẽ. ſtipu latio..l. Titia..idem reſpondit. j. de verb. obli. ⁊ hoc vt potius valeat, ꝙᷓ pereat: vt.l. quoties. de rebus dub. Sed bic dicit ꝙ fui pactum nudũ.igitur. Bar.hie dicit, ꝙ aut in ſcriptura fuit appoſitũ verbũ pꝛomiſit: ⁊ tunc ſtipula/ tio ſigniſicat: vt.d.ij.⁊.I. Titia. ⁊.l. ſciendũ. j. de verb. obli. ⁊ inſti.de inuti. ſtipu..ſi ſcriptum. Aliquãdo apponitur verbum cõuenit:⁊ tunc non denotat ſtipulat.vt hic. Sed an iſtud verum ſit: Gart. ꝓbat tamẽ ꝙ ſic:qꝛ iſtud verbũ, conuenit, eſt verbum generaliſſimum. qð tamen conſen⸗ ſum duoꝛum requirit:vt.l.j..conuentio. 5. de pac.⁊.l.con uentionum.co.titu. Sed nõ eſt ſic in verbo, pꝛomiſit. vt.. item ſciendũ..edictumj.de edil.edi.¶ Sed iſtud vide/ tur contra Har. qꝛ verbũ, pꝛomiſit. eſt aptũ ad repꝛeſen⸗ tandum pollicitationem, que vnius conſenſu perficitur, per. d. edictum.cõiuncto.. cõuentio.6. de pactis. Ande Har. male dicit. vnde Bal.in. lj. C. de vſur. aliter dicit:qð aliquando iſtud verbũ, conuenit, ſiue pꝛomiſit, adijcitur ſuper re penali ⁊ odioſa:et intelligitur de pacto nudo. et dicit ꝙ eſt caſus in.l.pacta.Aliquãdo adijcitur ſuper fa⸗ uoꝛe:⁊ tunc ſigniſicat ſtipulat.vt.l.j.de cõtrabẽ.⁊cõmit.ſti pul. Sed certe iſte tex.nõ pꝛobat, ꝙ hic fuerũt conuẽtio- nes due pꝛime per ſtipulationem ſuper ſoꝛte de vſuris: alia tertia ſuper pꝛoꝛogatione termini. Ande iſtud ver⸗ bum, conuenit, non fuit adiectum penali rei:qꝛ fuit adie⸗ ctum termino de mutãdo:⁊ ſic pꝛoꝛogationi termini.que pꝛoꝛogatio non eſt fauoꝛabilis, nec odioſa. ⁊ tamen intel⸗ ligitur per nudũ pactum, nonper ſtipulationem. vnde di ci poteſt ꝙ aliquando illud verbum, conuenit, vel pꝛomi ſit, de ſe ſimpliciter adijcitur in ſcriptura: ⁊ tunc denotat ſtipulationem: vt.d. lij,C. de cõtraben. ⁊ cõmit.ſtip.⁊.. Ti tia..idem reſpondit.el.ij. de verb.obli.⁊ inſti.de fideiuſſ. g. ſi. Iliquãdo fuit redactum in ſcriptura, que babet plu ra capitula:⁊ tunc ſi in aliquibus fit mẽtio expꝛeſſa de ſti⸗ pulatione ⁊ in vno capitulo ſimpliciter: tunc non ſignifi⸗ cat ſtipulatio. vt bic:quia nulla mentio facta fuit de ſtipu lat.igitur ſignificat pactum nudum ſolum. Quia bic fue⸗ runt facta duo pꝛima pacta, in quibus fuit facta mentio de ſtipulat.ꝛ ſic eſt caſus ſing. bic, ꝙ vbicunq; inueniun- tur plura capitula, in quibus fuerit appoſita ſtipulatio: ⁊ poſtea in vltimo adijciatur verbum, cõuenit: intelligi⸗ tur de nndo pacto. Aliquando iſta verba, pꝛomiſit, ⁊ con nenit, non referuntur per ſcripturam: ſed perteſtes.⁊tũc ſemper denotat pactum nudũ:vt eſt glo.in.lj.C. de vſur. ⁊ ibi plene per Bal. Et ratio: qꝛtalis pꝛeſumitur omnia geſſiſſe ſolenniter:vt.l. ſciendum.de verb.obliga.Et tunc pꝛeſumitur, ꝙ ſtipulatio interuenerit, ſi ſit appoſitũ ver⸗ bum, pꝛomiſit, in inſtrumẽto: ſecus autẽ in teſtibus. Quia ſemper interpꝛetantur contra pꝛoducentem:et ſic deno⸗ tant pactum nudum:yt in.c.de pꝛeſentia.de teſti. ¶ Sed 19 quid †de verbo, placuit:? an denotet ſtipulationem vel pa ctum nudum:de quo in.l.que foꝛtuitis.in fi. C.de pig.act. vbi vult, ꝙ ſit pactum nudum.⁊pꝛobatur in.l.dimſionis. S.de pact. ¶ Sed quid de verbo.ſpopõdit:de qno in.lqj. C.de ſuffrag. ⁊ in.. cum ſtipulatus ſim.j.de verbo.oblig. ¶ In tex.ibi,ſi die ſupꝛaſcripta. Arguitur quia dicit de pena, ⁊.j. de vſur. contra iſtum tex. quia iſta ſtipulatio vi⸗ detur nulla:q Juriſcon. videtur ſibi contrarius: igitur. 20 vnde gl.tdicit qð vſura eſt pena. De hoc an ſit vſura, vel non:habetur per Bar. in.l. cum ſtipulati ſumus. j. dever⸗ bo.obli.vbi plene per doc.Et dic, aliquando vſura debe- tur pꝛopter moꝛam:tunc eſt pena:vt.j.qð te.&. eo.qæ moꝛa eſt delictum. ⁊ in.l. is quoq;. la.i.j. de actio. ⁊ obligat. et in Lj.õ.apud ſeruium. ibi glo.j.depoſi. Aliquãdo ipſa vſu;⸗ ra nõ debetur pꝛopter moꝛam: ⁊ tunc non eſt pena.5. eo. qui pecuniam. a...qui Romeij. de verb. obli. C Inglo. ſuper verbo, tũc eo amplius. Iſta ſol. non videtur bona: licet Bar. eam ſequatur. Quia iſta dictio, eo amplius, nõ videtur adiecta ad ſoꝛtem: ſed ad pꝛolixitatem tẽpoꝛis. Ande Bar. hic ponit ⁊ eam ſoluit, ſcilicet qð iſtud pactũ continens rem ſtipulat.veſtitur a pꝛima. Sed iſtud non videtur verum:quia pactum veſtitur, ſi ncontinenti ap- ponitur: ſed ſᷣm Bar. non eſt appoſitum incontinẽti. igi⸗ tur ⁊c. Bart. autem reſpondit. quia aliquid adijcitur in⸗ ter contractum ⁊ pactum, qð non continet extraneum ab ipſo contractu:tunc non impedit pactum nudum veſtiri ab illo contractu: quia pꝛeſumitur ſtatim adiectum poſt contractum: vt.l.continuus. j. de verbo. oblig. ⁊.l.id nos reos.g.duo rei.j.de duo.re.Et ratio:quia iſte due ſtipu⸗ lationes ſunt adeo connexe, ⁊ cenſentur vna:ita ꝙ iſta ſo lu. eſt bona, ⁊ eſt melioꝛ quã illa glo.(Ex qua elice duas 21 concluſiones. Pꝛima: quia r ſtipulatio incontinenti aꝑ⸗ poſita, in qua continetur pena, non veſtit pactum nudum pꝛincipale: quia filius non debet veſtire patrem. ¶ Se⸗ cundo, ꝙ in caſu buius ver. conuenit. pactum tertio loco adiectum, veſtitur ſtipulatione. Ita vult litera iſta. Con tra iſtud arguit Bal. quia quando ſtipulatio celebꝛatur fauoꝛe vnius:⁊ pactum nudũ adijcitur fauoꝛe alterius: nunquam pactum nudum veſtitur ab illa ſtipulatione: vt..ſi tibi. C.loca.ſecundũ vnum intellectum. Sed hic ſti pulatio fuit adiecta ipſius ſtipulantis fauoꝛe: ſecundum pactum nudum fuit adiectum fauoꝛe ipſius debitoꝛis: ergo non debet veſtire pactum. Ad hoc reſpondet Bar to. quia iſtud pactum continet fauoꝛem ipnus ſtipulato⸗/ ris:tunc duo, quoꝛum vnum eſt in fauoꝛem creditoꝛis, ta men qnatenus continet fauoꝛem ipfius ſtipulatoꝛis:tunc veſtitur:ſecus in alio. Ita tenet hic Bar. Tamen tu dic, qð aliquando pactum adijcitur fauoꝛe debitoꝛis ad cau⸗ ſandam actionem: ⁊tunc nõ veſtitur:vt.l.iure..j.ð. de pa ctis.⁊.d. l.ſi tibi. C. loca. Elliquando adijcitur fauoꝛe debi toꝛis ad diminuendũ obligationẽ vel modificandũ:tunc veſtitur ſtipnlat. vt hic eſt caſus. ¶ Et contra iſtum tex. ⁊ ſuam ſolutionẽ op. Bar.quia vbi illud qdð eſt in ſtipula⸗ tione deducitur in pactũ nudũ:tunc pactũ nibil operat᷑: nec veſtitur ſtipulat.⁊ terminat glo.in..petẽs. C.de pac. Sed bic deuenit illud quod in ſtipulatione:igitur ꝑactũ nudum non veſtitur. Ad hoc reſpondet Barto. qs illud verum quando deuenit eo modo, quo inerat in ſtipula- tione:⁊ tunc pactum nibil operatur. Secus ſi alio modo pꝛomitteretur per pactum. Et ſiclimita illam glo. que eſt 22 in. d.l.petens. ¶ In t gloſſ. ſuper verbo, ſtipulationem. Iſtud idem determinat in.pacta conuenta.j. de cõtra⸗ ben.emptio.⁊ in.l.iuriſgen.. quinimo.. de pactis. ⁊ in. l. in bone fidei.C.de ꝑac.⁊ docto.allegant.l.iiſ. C.de edi.ac. Sed Altramontani dicunt qð imo pactum dicitur adie- ctum incontinenti, quando adijcitur contractui, eo quod — ᷣͦ--— —— — nn — — 1 1 2 1 +₰ — — r 4 du mict uog 309 1 16 1 — erunt perfecti per.l.contractus.C. de ſi. inſtru, Sed iſtud non eſt verum:quia ſemper adijcitur incõtinenti, quãdo per partes non diuerterunt ad actus contrarios. Et ſic bhabemus bic qualiter accipiatur hec dictio, incontinen⸗ ti. Quando autem in hac materia accipiatur: dic vt per gloſ. doc. in. l. ij.. cum igitur.j. de iureiur.: per tex in.j. „ 97. i 7 fi. de erro. aduo,⁊ per Bar. in.·ij.. cõfeſtim. ad Turpil. in.J. fi. C. de udipbi plene de iſtis dictionibus, ſcilicet de 23 dictione illico, ⁊ confeſtim. ¶ In ea.glo.no.t qð ſiue pa- ctum apponatur poſt contractum bone ſidei, ſiue Fries iuris, ſemper illud pactum nouam parit actionem 4 v terem infoꝛmat.intellige, quando inizenirm wenane lam. ¶Et no.ꝙ quando in pacto deuenit diuerſum aſt hu⸗ latione: tunc pactum non infoꝛmat veterem zwiohe. ſolum parit nouã. ¶ Sed nũquid ſaltim Kmrife ipſam ſtipulationem:⁊ doc.dicuntꝙ ſic per iſtam glol. hic iun⸗ ctis dictis doc. hic. Item dicũt ſic,ꝙ pactum in quo non continetur diuerſum:tũc parit actionem nouam, ⁊ vete- rem infoꝛmat. Aliquando pactum infoꝛmat ſolum vete/ rem non autem nouam:⁊ tunc eſt caſus hic ſecundũ com munem intellectum. CEt pone exemplum quãdo illud idem deuenit in pacto, qð in ipſa ſtipulatione.Et intelli⸗ ge, qö deuenit alio modo, quam in ſtipulatione: q alias ſecus: vt eſt gloſ. in. d.l.petens.C. de pac.Zlliquando pa/ ctum nudum parit nouam:neq; veterem infoꝛmat, vt eſt caſus in..ſi tibi.C.loca. C Secundo pone exemplũ quã- do illud idem deuenit in pacto, qd in ſtipulatione eodem modo ⁊ pꝛeciſe:tunc pactum nibil operatur necweſtitur. Et adde alium caſum ad.d.i.ſi non. videlicet quando ſtipulatio adijcitur in fauoꝛem vnius.l.⁊ pactum in fauo rem alterius: et tunc ad cauſandam actionem, nunqᷓ; ve- ſtitur tale pactum ſtipulatione: nec veterem infoꝛmat. 24 ¶ In ea. gl. ibi. l. auia. rquia babentur duo caſus. Et ra kio diuerſitatis inter patrem ⁊ extraneos.doc.multũ la⸗ boꝛant in.d.l. auia. vnde ſufficit recitare opi. Ange.q ali quando pactum veſtitur rei interuentu: eſt verum quan dotraditio eſt voluntaria:ſecus autem ſi neceſſaria: ſed Ppater habet neceſſe dotare filiam:vt.j.ſi, de dotis pꝛomiſ. Secus in extraneo. Sed tu dic, ꝙ illa vult ꝙ pactũ non veſtitur tradit.rei.tamen veſtitur coherẽtia contractus. Ita loquitur iſta.l. auia. Et pꝛo hac opi. Ange. eſt caſus in.j. tale pactum.. pater filiã..ſi. 3. de pac. facit.l.inter ſo 25 cerum.. cũ inter.S.de iure do. Bar. hic querit qua⸗ liter pacta inſunt ipſi ſtipulationi ad vtilitatẽ ipſius de⸗ bitoꝛis:vnde dicit ipſe, ꝙ licet glo. fecerint differentiam: quia ſemper oꝛitur exceptio:tamen eſt differentia maxi⸗ ma:qꝛ vbi pactum nudum eſt ad fauoꝛem ipſius debito- ris:tunc hoc operatur:quia nõ eſt neceſſe, ꝙ pars, ſed in⸗ deꝑ repellat ex officio ſuo: imo plus, qð ſi non excepi de exceptione dilatoꝛia:an iudex poterit ſupplere:? et certe ſic,vt per Inno.in. c.paſtoꝛalis. de excep.⁊ in.c.j de plus peti. Ita reſidet ipſe Bar. ¶ Et querit Bar. que foꝛma erit huius condemnationis? dic ꝙ iudey debet condẽna re ad decem:ſed ſi iudex poteſt ſupplere:quare nõ repel⸗ lit in totum: quia agit ante diem: qð poteſt:vt..ſi domi⸗ nus. quando di, vſufruc.leg. ce.tamen Har. dicit, ꝙ ex pa cto babentur due exceptiones:vna eſt ſolutio pꝛeſtande: ⁊iſtam ſupplet index:alia eſt conditionalis, que eſt dila⸗ tina indici:⁊ tunc pars debet opponere,: non iudex ſup plet. Ita tenet Bart. Pic.⁊ in.l.eum qui ita..qui ita.j.de verb. obli.ꝛ Ange. hic.⁊ Bal.in. lin bone fidei. C. de pact. vnde tu die, ꝙ eſt aliqua exceptio, que de ſui natura eſt di laioꝛia:vt.l.exceptionẽ. C. de plus peti.ꝛ tunc pars tene- tur eam opponere. Sed nunquid debet ſupplere vel repellere illũ qui agit cõtra illum, qui erat obligatus ad diem certum vel incertumꝛ tunc ſi conſtat ipſum agere 88 diem, etiam ſi pars non opponat, iudex tunc debet manrepellere E ratio: quia quando agit ante diem benni 3 ſic inepte libellat: et ſic iudex poteſt lacerare exceptio Fftu:vt..j. 3. de o ffic. aſſeſ. Aliquando iſta chgnita imnne poſt lit. conteſta. iudici:⁊ tunc aut eſt cit Innoc in de 34 ü ſimiliter poteſt repellere:vt di⸗ tio. Wliquando Paſtoꝛalis. ⁊d.l. exceptionem. de pꝛoba⸗ quando eſtcognita ex interuallo: et tunc eſt vera ſententia. Inno.⁊ Bart. quia tunci. re.Et ratio:q iſt la tunc iudex deberet ſupple⸗ baiut: uia vbiinae thi damit vim dilatorie. k pro⸗ 6 ddex ſupplet viam partis: tunc non poſ⸗ udo. Koma.in ſecundam.ff. veter.part. ſet ſupplere, niſi ſecundum, ꝙ vna pars netini niliuſta.. veterani. S. de dedechan 1 g.ng ſetper! ſu iſto pars non potuiſſet opponere poſt litem 3 3 ergo nec iudex.Et hoc intelligo, quado eſt ſibi maneſs ta poſt litem conte.vt dicit Inno.in. d. c. paſtoꝛali vn de excep. et ita ſequitur Bart in.l. eum qui ita.q de verb. obli.⁊ Bal. in.l. bone fidei. C. de pac Seitten Rapha. dicit, ꝙ aut iſta exceptio eſt nota ipſ litem conteſta. vel poſt: ⁊ tunc iudex debet officioſ pellere iſtum agentem, ⁊ non ſupplere derr except..tempoꝛalis.⁊.. hodie. Et inducit illos te tex. in.d.g.tẽpoꝛalis.ver.ergo hi. vult ꝙ dan tempusꝛ ſibi obijciatur:dicit tex. differre debet acti ⁊ poſt tẽpus agere.Alius tex. in.. hodie. in f.⁊ poſt firmatas, non aliter litem ſuſcipiant, niſi omnese 1 ¶ Et ſic infert do.R aph.ex his tex.d. Joa dickealn miratur de tanto doc.cur voluerit tantum fubtiltzztda de hoc eſt caſus in.l.ꝙ ſi in diem.6. de petitio. beredi w non condẽnatur ad dandum in determinatam diem. d abſoluetur, vt ibi patet. Alterius dicit do. Rapha inan, cendo contra dicta Bar. aut iſta exceptio eſt nota mcin poſt litem conteſta. Et dicit do. R aph. ꝙ licet Inno te⸗ neat in. d. c. paſtoꝛalis.⁊ in. d. c.j.de plus peti. quem Bart ſequitur, poſſit condemnare ad diem determinatanrta, men dico, ꝙ debet cõdemnare ad dandũ nũc: ⁊ nõ debet differre. Et pꝛobatur: quia exceptio dilatoꝛia non poteſt amplius operari:quia non oppoſuit debito tempoꝛe yi detur remiſiſſe. Patet in.l.eo tem poꝛe. de remiſ.pignol ſi ea.de accu. Pꝛeterea lit. conteſt. quaſi contractui coai- Pparatur:vt.l.iij..idem ſcribit.3. de pac. Sed clarum e qð reus potuiſſet in contrarium deducere iſtud ſcilin qðeſſet obligatus ad ſoluendum.Nunc ergo videtur de⸗ ductum per litis conteſta. CSed certe intentio Barto, poteſt ſaluari in vno caſu, quando reus ignoꝛabat illam exceptionem:vt in.c.paſtoꝛalis. de excep. ⁊l. eleganter ſi poſt. de condi.inde.a..ij.de conſoꝛ.eiuſdem litis. CEt vlterius venio ad gl. ſuper verbo, contractũ. ibi,⁊ ſiquiq ⁊ dico, ꝙ iſtud pactum facit, ꝙ nedũ operetur exceptio⸗ nem ipſ reo:ſed etiam impedit actionem oꝛiri. Quia ii lud qð deuenit in pactum, perinde eſt, ac ſi in contractum non deueniſſet: vt. 3. dicebam. Sed clarum eſt, ꝙ ſideue⸗ niſſet in contractum, impediret actionem oꝛiriiyt.lcede⸗ re diem.j. de verbo. ſigni. ergo idem dicendũ de eo quod deuenit in pactum. ¶ In ea.gloſ.ibi, item pone econtra. ⁊ declara vt hic per Bar. ¶ In glo. ſuper verbo ipſo in⸗ re. ibi..ſi quis cau.i ij.dic, qd ibi, ideo ſit ſublata ipſo i onẽ, 26 re. Reſpõ. quia pꝛincipalis ſtipulatio erat ſublata:ideo vſura eſt ſublata ipſo iure. Ratio:quia ſublato pꝛincipa⸗ li intelligitur ſublatum acceſſoꝛium: vt. C, de legib.l. non dub ium. cum ſimili. Ludouicus Roma. ¶ Aduerte lectoꝛ:quia hec lex pꝛoxime ſequens cum ſe⸗ quentibus tribus ſunt in titulo. C. eo. titu.j.ſi certum pe⸗ ta. Qualiter autẽ Ludo. hoc in loco poſuerit cogita tu. Relicte tamen ſunt: quia ſic reperte fuerint in pluribus exemplaribus inſerte. CPered 1 eredes tenẽ⸗ 8 8 Vc; cquam. tur poꝛtionibꝰ he⸗ reditarijs, non babito reſpectu ad pꝛelegata, boc dicit Bart. t pono caſum, qð erant duo fratres equaliter inſtituti:ſed fuerũt aſſignata certa bo/ na valẽtia decem: alteri alia bona valentia viginti, vole- bat ergo pꝛimus ſoluere debita ꝓ tertia parte:⁊ qð eius frater ſolueret pꝛo alijs duabus tertijs actionum pꝛele/ gatis.hoc non debet fieri imo equaliter ſunt beredes. Summarium. ⸗ 1&☛ Pecunia qne mutuatur non inſpicitur, cuius ſtiſc 2 3 cuius nomine ſtipulatur. H Mutuans pecuniam tuam nomine tuo tibi actionẽ non acquirit:niſi ſecuta ratihabitione. 29 Numeratione, quam ſtipulatione facilius alteri pera terum queritur. ..— 1 4 AHutuans pecuniam alienam, que vendicata fuit 1de el rarun brxune- wmaleeiteign ſiraRänt ſar annüef Lan ſcl nnſ 4 ratcii fantatk ütabem rrwwn 3 4 tſid urne riat winbne = ' djſtple tniorate leias IhnawwracRrummnen ditaherxermoyrdn ciunculſcyrzoxovdeh rsnenmäw udi hepewmdkelena ütrimmunxugrſa ſatnmrghannge untaa dle 2— da d et Jmon den §. 3 ndumind d detti 9 Alterius d danh raut ſta excgt ſa dicit do. R uis exceptiodilgnne non oppoſuitdehſnnn b ppoſuitdehrdt. 3 Lo tempor der 4 onteſt qnaſtong eribit§.depac Sn Mrarjna ePa Sltca Krarium deduce wemdun feitet endum Runcergyna 4.( Sec certe men a, quando rensigndh ſtoralis de excgilig d de conſoreiſcen per verbo contraci facit, ꝙ necuopen impeqiit actioneman m perinde eſt acfin ebam. Sed clarunt peciret actionemo n. ergo idem dicenc in ea. gloſ ibi ſtemg r. CIn glo ſupern dic, qd bi ideo ſttiit palis ſtipulatio erai re. Ratio:quiaſubtn acceſſoꝛiums yt(a Ludouicus Rom bec lex pꝛorimeſtun ntitulo.C eo ttuijſin o.hoc in loco poſuenh ia ſic reperte tuerniin Chend JUalll,wper on babitoreſpeclaln⸗ rt. Et pono caſum,oodn narium e ttfdi tur voninſii — annomittwotie abitione.„ nulationefaclls 4 Sicertum petatur. 26 mino anteqnam eſſet conſumpta, an illam repetere poſ⸗ ſit a recipiente: 84 CErx mutuo rei aliene V Aa muis. naſcit᷑ nobis actio, ſi fue- rimus ſtipulati, que poterit cedi domino. h. d. Warto. Et no. Panc.I. Concoꝛj.e..ſi abſentis. CAo.quia nõ inſpicitur cuius ſit pecunia, que mutua tur:ſed cuius nomine fuit ſtipulata.ibi tamen nõ fuit ſti⸗ pulatio. Si autem pecuniam tuam mutuo tuo nomine. loquitur.q.ſi abſentis. j. eo. Q Item ſi meam pecuniã mu- tuo tuo nomine,loquitur.l. certi cõdictio. ã.ſi nummos.ff. eo.Et ſic ſunt caſus diuerſi. Si autem tuo nomine, tibi a- ctio. ¶ In glo.ij.ibi, queſita. Subaudi nõ ſolum ſi tuam pecuniam, ſed etiam ſi ſuam mutuauit tuo nomine:vt in 6.ſi nummos. ¶ In hoc tamen differunt:r quia quando ſuam, ſtatim tibi abſentia⁊ ignoꝛanti acquiritur: quia ſta⸗ tim tranſfertur dominiũ.⁊ ſic ſtatim eſt mutuum.Si au/ tem tuam:non ſtatim tranſibit dominium ſine tua volun tate:vnde cum nõ ſit adbuc mutuum, non queritur tibi, niſi ratibabitione ſecuta: vel cõſumota pecunia. Ita in⸗ telligo.l. ſi abſentis.j. eo. et hanc gloſ.¶ In ea.gloſ.ibi, ſi tibi ſtipulatus eſſet, non quereret. Et eſt ratio: t quia fa- cilius acquiritur alteri per alterum eꝝ numeratu, qui eſt actus ciuilis, et inuentus vt per eum nobis acquiramus ⁊ non alteri, ct hec eſt ratio.. quoniam. hoc tamen coꝛri⸗- gitur hodie ſᷣm Bart.ibidẽ per.i.ij.j.per quas perſonas nobis acqui.Nam ſi numerando tuo nomine acquiro ti⸗ bi actionem pꝛincipalem ex numeratu: ergo ſi ſtipuloꝛ debeo acquirere acceſſoꝛia ex ſtipulatu: vt in. d.l.ij. que pꝛobat in ratione ſui. C Glo. ſi. vi, ſed contra t videtur, qð ſic. Doct.tenent pꝛimam opi.ꝙ debitoꝛ ſit liberatus. ⁊ aſſignat Bar. banc rationem in.l. nam ⁊ ſifur.ff. eo. ꝙ ipſe liberetur ſoluendo illam eandem pecuniam. Ergo vide⸗ tur obligatus reſpectu certe ſpeciei:licet in genere reſpe ctu certe ſpeciei.Ergo per interitum illius, liberatur: vt in. l. vidue.ff.loca. Hec ratio eſt falſa: quia non ſequitur li⸗ beratur tradendo talem ſpeciem: ergo cenſetur obliga⸗ tus reſpectu illius Nam ſic eſſent falſe omnes leges dicẽ⸗ tes, ꝙ debitoꝛ generis per interitum vnius ſpeciei, non liberat. Dic ergo melioꝛem rationem: quia cenſetur per⸗ dita culpa ⁊ defectu numerantis, qui aſſeruit ſuam: cum eſſet aliena. Hec ratio pꝛobatur in. l.alie. diſcutio. ũ.j. ff.lo cati.iuncta.l.ſi opera.de doli exceptio. In ead.glo.ibi, magis verum videtur. Tu dic in hac.q.ꝙ ſi recipiens nõ pꝛobat pecuniam eſſe alienam, indiſtincte tenetur: licet non ſit conſumpta:quia pꝛeſumitur mutuantis fuiſſe.ar. j. eodem. non iur. Si autem pꝛobat, quod ſit aliena: tunc ſerua diſtinc.gloſſ. „-Summarium. O ffciales perpetui cur in loco officij ctrabere poſ funt, non tempoꝛales. Oᷣ fficialis in loco vt contrahere, non poſſit, que requi- rantur:? Os officium. saue ns publici nõ poſ⸗ 2unt in loco, in quo adminiſtrant contrabere —ad eoꝛum lucrum hoc dicit. Sed pꝛo eoꝛũ ne- ceſſitate ſic:vt.ff.eod.l.pꝛeſidis.in fi. ¶ In gloſ.j. ibi, vt. ff. eod.l.pꝛeſdis.ſ.ſᷣm vnum intellectum.Et ratiordiuerſita tis eſt:quia quãdo ſunt tempoꝛales, poſſunt abſtinere ad tempus:ſed quando perpetui eſſent, perpetuo eſſent ex- cluſi. quod nõ eſſet iuſtum pone exemplum in epiſcopis. Sed ſᷣm alium intellectum loquitur ibi etiam de tempo⸗ ralibus, qui tamẽ ſunt oꝛiundi in loco, in quo exercẽt offi ciũ:vt pꝛioꝛes.⁊ iſti etiã poſſunt cõtrahere:hic vero loqui tur in foꝛẽſibꝰ.⁊ iſta eſt etiã vera. ¶ Gl.ſeq.in fi.j⁊ ſic colli ge, quod plura ſunt neceſſaria vt habeat locum, quod dic vt dicitur.pꝛimo ꝙ non ſit oꝛiundus de illo loco. Secun⸗ do ꝙ ſit tempoꝛalis:vt in.j.glo.dixi, ſcilicet ꝙ cum ſubdi⸗ tis et ijs concurrentibus non poſſunt contrabere: quo- cunq; autem deſiciente poteſt. -Summarium. 2 1 A Hotarius velalius ſtipulans, vel recipiens obliga⸗ tionem pꝛo abſente:licet ille non ratificet, non pꝛopterea ſuo nomine agere poteſt:niſi ſua interſit. Jabſentis. Srnntun deen, eniam ſtuo nomine: ti⸗ vi etia ignoꝛsti⁊ inuito acquirit᷑ actio, quam ſi Nuoö ratificas, mibi cedere debes:z etiã ſine ceſ⸗- ſione dicto caſu mihi competit vtilis.h.d.iſta not.l.⁊ ſub/ tilis. ¶ In tex.ibi,ſi ceſſare mandatũ ⁊c.i.ſi ceſſio non eſt facta, per quam trãſfert vtilis de iure cõi,⁊ etiã exercitiũ directe:cõpetit vtilis ex equitate, vt ſe quit. Et hec eꝗtas reſultat ex eo:qꝛ tua intereſt recuperare pecuniã:cũ dño ratũ nõ habẽti tenearis ad eius reſti.als nõ egeres:qx ne gotiũ ad te nõ pertineret:vt colligit᷑.⁊ no.per gl.in.l. Põ po..j. ff.de ꝓcu.⁊ ibi ꝑ Bal.⁊ in.l.ſi pupilli. c.ſi Titius.ff. 1 de neg ge. ¶ Ex hoc no.qꝙtſi notarius recipit obligatio nẽ, tanq́; publica pſona ꝓ abſente:⁊ ille nõ ratificat:nõ ꝓ- pterea agit:ſi negotiũ ad ſe nullo modo ꝑtinere põt: nec ſua intereſt.⁊ idẽ in quocũq; noĩe altertus cõtrabẽte. Si autẽ intereſt hʒ locũ iſta.l.not.vt licet nõ habuerit ꝓpoſi⸗ tũ acquirẽdi ſibitñ acquirat illo nõ ratificãte:q licet non babuerit pꝛincipaliter:⁊ tũc ſatis eſt habuiſſe ſecũdario ſᷣm Bal.Et ad hoc ſuper alleg.iſta.l. Sed obſt.foꝛtiter, ꝙ ille qui nõ ratificat, nõ poſſet actionẽ cedere: q eã nò ba: cũ non ratificãdo excludat ab eo oꝛiginẽ acquiſitionis.ff. de neg. ge.l.ſi ego. de ſol.J.diſpẽſatoꝛẽ.cũ ſi. Hã iſtud nego tiũ dicit᷑ ſuum ratibabitione tantũ, qua nõ ſecuta, nõ erit ſuũ:vnde ſi nõ erit requiſita ſolutio:cõtrariũ ꝓcederet in alijs contractibus, vel negotijs. Fallit in mutuo facto nomine alterius pꝛopter eius frequentiã. Ex quo acꝗrit ignoꝛanti:ſed in alijs ſecuta demũ ratihabitione:vt in cõ trars. ¶ Sed adhuc opp.licet in mutuo ac quirat᷑ igno ranti ſi tamẽmõ ratificat, ingunt᷑ nõ acquiſita, ſicut in le⸗ gato. ff. eo.l.pꝛoinde.iuncta.l.certi condictio..ſi nũmos. dum dicit, voluntate tua ⁊c. Summarium.. 1 Actio familie erciſcunde datur inter plures cobere es pꝛo bereditate diuidenda. Inſtitoꝛ, dicitur pꝛepoſitus alicui mercantie. 2 Lalendarium dicitur liber, in quo rationes ſcribuntur. Hereditas, vt adire poſſet olim, requirebatur apertura teſtamenti. 4 Teſtamentum, quando aperitur, non eſt neceſſaria om⸗ nium heredum pꝛeſentia. Facta in iudicio coꝛam teſtibus non dicuntur notoꝛia. 6 Mandatum inſtitoꝛis, ꝙ mutatione ſtatus eius, coniun cta moꝛte domini, reuocatur. ⁊ nu.22. 7 Debitoꝛ ſoluens inſtitoꝛi reuocato ignoꝛanter, excuſat᷑ ⁊ liberatur. ⁊ vide nu. 25. 8 Judicio fa.erciſ.ꝙ non venit, qð quis non facit, vt beres. 9 Zlctus liberatoꝛius celebꝛatus per inſtitoꝛem reuocato mandato, quando valeat: ⁊ vide nu. 11. 10 Obligatio pignoꝛis acceſſoꝛia, ꝙ regulatur ſᷣm naturã pꝛincipalis obligationis. uI Stipulatio nominatim concepta in perſonam moꝛtui, eſt nulla ipſo iure. Idem eſt ſententia. 12 Liber homo bona ſide poſſeſſus ex re bereditariaacqui rens, acquirit bereditati iacenti. 33 Hereditas iacens ficte ⁊ non vere poſſidet, ſed quaſi. Et equiparatur bone ſidei poſſeſſoꝛi. 14 Res inanimata quando poſſidetur, ſuper dicitur bona fide poſſideri. 15 Qualitas non datur, vbi ſubiectum non reperitur. 16 Suus ⁊ neceſſarius beres non pꝛeſumitur ſcire contẽta in teſtamento:licet extraneus ſic, ſed in codicillis neuter. 17 Caſus in quo poſſidens,: poſſeſſus idem ſunt. 13 Inſtrumentum in quo dicitur Titius filius Oetri, non vitiatur:licet Petrus defunctus ſit.⁊ non dicatur. Dictiones iſte olim, quondam, iamdudum, a ſimiles:de⸗ notant tria tempoꝛa, ſcʒ pꝛeſens, pꝛeteritum a futurum. u ——— —— 1 — —TPiuus — — — — — —— 11 1 11 11 39 Notarius, qui inſtrumento dixit, Rolandus quondam Titij ſilius, an incurrat penaà falſi,i Citiꝰ adbuc vinat. 20 Teſtis qui deponit pecuniam eſſe Titij, qò non incidat in falſum, i Citio debebatur: licet nondum eſſet ſua. 23 MPandatum in perſonam uij, ꝙ non reuocetur eæ mu-⸗ tatione ſtatus:ſecus in perſonam ſerui. 3 24 Mandatum executoꝛis, an videatur reuocatum eꝝ ſta- tus mutatione. Arguere de tutoꝛe ad executoꝛem, bonum eſt. Idem de pꝛocuratoꝛe ad executoꝛem.. 26 Negotiũ geſtum nomine defuncti, poteſt baberi ratum per beredem.—, 27 Mandatum, qõ non finiatur moꝛte, Ahanesd recipiens mandatum, illud ex neceſſitate facere debebat. relbr 28 Seruus ſtipulando, quando videatur domino, veè ſtipulari. 2 Waſo coberedis, ꝙ non impediat neceſſitatẽ heredis. 2, Aſurarius, qõ teſtari poſſit de iure ciuili: licet ſit ſecus ure canonico.—. Soei ſi ſunt plures:⁊ ſtent in diuerſis locis: vnus vide- 4 2„ tur conſtitutus pꝛocuratoꝛ ab aliſs. 32 Domini quando ſunt plures in vna ciuitate, vnus dici⸗ tur ſubdi tus alijs. 3 Limntatio ad ea, que habentur in.-nonne. de pꝛeſump. e Ju 8 qu I. ¶ Ignoꝛatia cixca id, q mandatum extinguit ex⸗ 5 cuſat debitoꝛes ſoluentes. Etid qò quis nõ fa it vt heres, nõ venit in iudicio fami. erciſcun. Item mutui obligatio non cõtrahitur, ſi dñium pecunie mutnate in accipiẽtem non eſt trãſlatum. ỹt cõſequẽter nec obligatio acceſſoꝛia, ⁊ ſtipulatio collata ſitiin perſonã dñi iam moꝛtui nominatim, nulla eſt: Sinautẽè non nomi natim, acquiritur bereditati iacenti, vel heredibꝰ igno⸗ 1 rantibus, nõ autem ſcientibus. b. d. M EÆt pꝛemitte ꝙta⸗ ctio famil. erciſ. eſt illa, que datur inter plures coberedes ad hoc,yt res bereditarià diuidatur. ¶ Item ꝙ inſtitoꝛ 2 eſt ille qui pꝛeponitur alicui mercãtie. ¶ Itẽ t pꝛemitte, qð illud dicitur Calendariũ, in quo ſcribuntur rationes. 3 MRo.ꝙ f in pꝛincipio legis de iure antiquo, foꝛe neceſ⸗ ſariã aperturã teſtamẽti:vt hereditas poſſet adiri. Quid 4 autẽ hodie: dic vt in glo. C Scõðo no. ꝙ ad faciendã te- ſtamẽti aperturam, nõ eſt neceſſaria omniũ beredũ pꝛe- 5 ſentia. ¶ Tertio no. †ꝙ ſi pꝛoponatur bic teſtamentum eſſe recitatũ coꝛã iudice, ꝙ bic eſt caſus, ꝙ ea, que in iudi cio fiunt coꝛam teſtibus, nõ dicuntur eſſe notoꝛia: qꝛ igno rantia debitoꝛũ ſoluentiũ dicitur eſſe pꝛobabilis, et cau⸗ ſare excuſationẽ. qð nõ eſſet ſi ex teſtamẽti apertura no- toꝛium reſultaret:vt.j.de iure ⁊ fac.igno.l.nec ſi upina..l. pen.in pꝛin. C HNo.in ſecũda parte ibi, placebat. ꝙ man datum inſtitoꝛis mutatione ſtatus cõiuncta cũ moꝛte do mini renocatur. ¶ Scõo no.r debitoꝛes reuocationem inſtitoꝛis ignoꝛantes excuſari, ſi ſibi ſoluãt:⁊ liberationẽ 6 7 2 cõſequi. Cõcoꝛdã. ſunt in glo. No.ibi,† ex ver. harum. 9 In iudicio famil. erciſ.nõ venire, que quis, vt beres non Acit. Cõcoꝛ. ſunt in glo. No.ibi, quas vero, †ꝓσ actus inducens liberationẽ per inſtitoꝛem celebꝛatus validus ſit, etiam reuocato mandato: nibilominus nullus eſt actꝰ reuocato mãdato celebꝛatus cauſa ſtatus mutata, ⁊ dice 10 tur in glo. Q No. obligationẽ t pignoꝛis acceſſoꝛiã regu⸗ lari ſcðm obligationẽè pꝛincipalè:vt ſ pꝛo parte, ⁊ nõam- plius teneat pꝛincipalis obligatio, pꝛo cadem tantũ ac- ceſſoꝛla ſubſiſtat. Qcoꝛ. de verb. obli..ſi bomo moꝛtuus. u fde inut. ſtipu. ij cſimil. CHoibi, ver.f ꝙy i ſipula⸗ tus. ꝙ ſi ſtipulatio nominatim in perſonam moꝛtui cõce pta eſt. ipſo iure eſt nulla. Cõcoꝛ.j. de ſtipula.ſeruo.l.ſi ſer vr So munis Meuig.ſerunscapto. Idẽ eſt inſentẽtia: 12 fun Cn irin ſumma. que ſent.ſinẽ app.reci.ijcum eſſume re 11e ꝙ per liberũ hominè bona fide poſ 3 bie dan 4 nereditaria,bereditati iacẽti querit᷑. C No. quo ad hoc tudun quo bereditas iacens ficte poſſidet, iber bomo ex re ſuaſibi querat:licet in ve ritate apud iacentem ver j d 1*H 1iF. Sceuolaj.ſi poſſeſſio nõ reperiatur:vt in . nisteſta. libe 86 IiArne qd licet apud cam ſta. iiber. Dicit tamẽ alibilitera, mnon reperiatur vera: qualis poſſeſf o.j. de zegn rvera:tamen reperitur „acAul. bere.l. gerit. que ad hoc nõ eſt glibi, No. bereditatẽ lacentẽ ſicte pogidente equipa⸗ udo. Roma.in ſecundam.ff. veter.part. 14 rari bona fide poſſidenti. E quo reſultat teeffectn tandus, ꝙ omni caſi u, quo dicimus rem inanimatam o ſideri, ſemper dicimus eãdem bona ſide poſſideri ba 15 declarat hic Sal. CHo. ibi,t quoniamtunc ꝙnoei re qualitatẽ, vbi nõ reperitur ſubiect. Cõcoꝛ.C. de da di.ob tur.cau.in.l.j. de acqui. poſ.l. Domponius.a J duu⸗ 16 ſimilib. C Ho. ibi, f ꝙ ſi pꝛoponatur, ꝙ licet beres e da neus pꝛeſumatur ſcire cõtenta inteſta mẽto.j de lie be l.cum heres.in gl. attamen nõ pꝛeſumitur ſcire ſuns, 3 neceſſarius, qò notandũ eſt ſᷣn Gar. ⁊ declara vt in.l. qui Rome.. duo fratres. de verb.obli 3 in codicilt. neq; ſuus, neq; extraneus pꝛeſumütur ſcires detranſact.:nec eſt querẽdus. I Ho. bic dari rcaluna vnus ⁊ idẽ, ꝙ poſſidẽs ⁊ poſſeſſus cõtra.l.liber bomo 4 fi. de acquirẽ.re. do.⁊ ſpecialiter ad multa infra hoc po derabitur. In glo. ſuper verbo, recitatũ. in pꝛinci bn etiam pꝛobatur in.l. plane. la. ij. de leg.ij.⁊ 1n.liijſaper ture. 3. de hered. inſti.⁊ in.l. Julianus noſter j. de conch 18 demon. ¶ In glo. ſuper verbo, defuncti. Iſta glo fact ad multa. Et pꝛimo, ii talis facit inſtrumentumddicit Ti, tius filius.⁊ nõ dicit qnondẽ, cũ ipſe nõ haberet patrẽ an ſaluetur ſuũ inſtrumentũ:? Bar. hic dicit, ꝙ ſic periſi glo. quia ſubanditur quondã. Jdẽ tenet in. lij.. poc edi⸗ ctum. de oper. no. nun. ⁊ facit in.j.nec emptio.j. de contra⸗ hen. emp.vbi eſt gl. de iſtis dictioni bus, olim, jam, dudã quondam, tria tepoꝛa ſignat: pꝛeſens, pꝛeteritu, ſignat 5 mul atq; futurũ.facit.l.inſulam. de pꝛeſcrip.ver.c ſimil 19 CSed quidſi tabellio t oicit, talis fllius qnonda tuni ⁊ habebat adhuc patrem:an incurrat penam falſi:⁊ cer, te non: qe iſta dictio quondã impꝛopꝛiatur. Quia ſignat tria tempoꝛa.ita dicit bic Bal.: Jo. And. in. c. cu contra. de pigno. in nonella, tenet cõtrarium Per. c. Rainutins. extra de teſta. M Secũda impꝛopꝛietas inducitur adte⸗ 20 ſtes, ſquãdo dicũt, ꝙ pecunia eſt TitijI, cũ nõ erat adbuc ſua:ſed ſibi debebatur.⁊ ſic debebat dicere, ꝙ ſibi debita erat:nõ autem, ꝙ ſua erat cũ deberet dicere ſibi deberi⸗ qð tunc nõ inducũt in penam falſi.qꝛ verba impꝛopiãtur/ vt euitetur infamia. per gl.in.l.ſi ⁊ me ⁊ Titium. 6. e. eſt et alia glo. in.ſi ego. S. co. ⁊ boc eſt vt euitẽt infamiã de quo per Bart. in.l. ij. de vſuris. ⁊ plene dixi in... 3.eo. CIn 21 gloſ. ſuper verbo, ignoꝛaſſet. ibi, aliud in inſtitore Iſta ſolu. eſt falſa: quia dicitur inſtitoꝛ, qu eſt pꝛepontus certe negotiationis. Sed in caſu iſto erat Pꝛepoſitus certene⸗ gotiationi:igitur. Doc dicunt aliter, ant ex mone domi⸗ ni mutatur cauſa ſtatus: et tunc expirat mandatum aut queritur, an ex moꝛte reuocetur mandatum:et dic ythic, 22 Ex qua ſolu. no. ꝙ ſola moꝛs domini nõ eſt cauſa reuo⸗ cationis mandati. Secundo, ꝙ mutatio ſtatus, cum do⸗ mini moꝛte, reuocat mandatũ. C Sed quid de ſola mu⸗ 23 tatione: an finiatur mandatũ r per ſolam mutationẽ ſta⸗ tus ſine moꝛte mãdantis: In hoc doc.variauerunt. Sed tu dicas,ꝙ eſt caſus in.F.recte.inſtit. man.⁊.j.de ſolu. vbi glo. in.l.ſi quis ſeruo. ⁊ hec habẽt locum in perſona ſerui. Sed quid in perſona filij, de quo eſt caſus in cõtrarium: qð nõ reuocatur mãdatum per mutationem ſtatus, in.j. eum qui ita..qui ſibi.j.de verb.obli.Et rationem diuer⸗ ſitatis taceo:ſed dicam in ſcriptis.ꝛ iſta faciũt ad.l.roga/ 24 ſti.g.ſi fugitiuus.3. e.¶ r Sed quid in executoꝛe qui erat bona perſona, quando fuit datus:⁊ poſtea efficitur vnus ribaldus:an cenſeatur reuocatũ eius mandatum?dic qs aliquãdo mutatur eius ſtatus ratione diuitiarũ:quia de diuite efficitur pauper:⁊ tunc pꝛopter paupertatẽ nõ yi⸗ detur renocatũ mãdatum: vt.i liberto..largius. de an⸗ nu. lega. Aliquãdo mutatur pꝛopter malos moꝛes:⁊ tũc reuocatur, arguẽdo de tutoꝛe ad executoꝛem. qð licet:rt l. penul. ⁊ allegat᷑. l.fi. de tuto. ſed tutoꝛ intelligitur reuoca tus:vt.l.vtilitatẽ. ⁊.l. cõfirmando. de cõfir.vti.vel inutiita igitur ⁊ executoꝛ.Itẽ ⁊ alia ratione:qꝛ licet argui depa cur. ad eum executoꝛem: vt. d.l. Sed clarũ, ꝙ pꝛocurato: pꝛeſumitur reuocatus, ſi eius cõditio ſit mutata:vt. 3.co. l.rogaſti.g.ſi fugitiuus.igitur de executoꝛe idẽ dicẽdum. 25 ¶ In glo. ſuper verbo, ignoꝛaſſet. in pꝛin. Iſta ſolu.no eſt vera: q imo erat inſtitoꝛ: quia poterat exigere pecu- nias ⁊ alia facere:Vvt.l.iij.j.de inſti. Ideo gloſ.tranſiuit ad aliam ſolu. In hoc tamen dic, ꝙ aut debitoꝛes ſciũt dm eſſe moꝛtuum ⁊ mutationem inſtitoꝛis:⁊ tũc non liberau tur:vt eſt caſus hic a cõtrario ſenſu.Alut iſti gnoradan ¹ cõtenta tand 7 arako,oe, erinlcne. 1 rit wcüdeiurep ntuufaimmib rhurdunrpuisacnsce dacättnneratumd rnüdünennsdenes rntlügnſwarjde z ruxuantewinoinſa arverrbäuwilldehit ntoßettlgſeraus⸗ icencklSetitlsact mſtäwunpadendin dm eracnoläch nuwss CGadkdievd utosrwoadäbcerir Wnhhähenuxrööh daardagsigna imabäckgaürguös Rcprguadimtw „zacuang(h iſcamuniatanne ſeheendten ni. Kaciſalaöddllem neasmataanatzn tenthe zlind ndka nronahäil KCattnnaif erttannin diair ſlgag ſüſuedi ie 1 onldetuca Rnhe tmrſpnunn feman uncurratp uondã impropristy 9, 70 bic Bal. Jo Tnſnn bic Bala Jo Andindh crat cü deberet dient npenamfalſi qaverbain er glin.ſi ꝛmer Tin 0. boc eſtyt enitätiin aris. ⁊ plene dixiinlii oꝛaſſct. ib alincii tur inſtitor qmeſtyn caſu iſto erat pꝛepei d dicunt aliter, anter us: et tunc expiratna reuocctur mandatun- ola moꝛs domini nͤtie ecundo, ꝙ mutatioſtt nandatũ. CSedaui andatũ per ſolam mi tis: In bocdoc paran n..recte.inſtit. manaſa becbabet locum inpnd filij, de quoeſtccſusnen datum permutatonnie j de verb. oblicEt fawm nin ſcriptisa it fet CrSed quid nerunn fuit datus. poſtache⸗ rreuocati eiusmantin s ſtatus ratlone duninn r. tunc dopterpunn⸗ tum:vt. lbertoſil gtatur pꝛopter naltan, 4ʃ Si certum petatur. 27 moꝛte domini mutationem ſtatus:ſed ſciebant moꝛtè do mini⁊ tũcliberantur: vt.l.ꝙ ſeruus.J.ſi quis ſeruo.j. de ſol. Ingl.ſuper verbo, competere. ibi,⁊.l.⁊ puto..ſ ed ſi dolo.a buius ratio eſt: qꝛ iſta pecunia reperitur in bo⸗ nis iſti us defuncti. ¶ In ea.gloſabi,ſolutio ibi de acq/ ſitis. Ratio:qꝛ non reperitur in bonis ipfius defuncti: q fuit exacta poſt moꝛtẽ dñi. Sed iſta ſolu eſt falſa quo ad iſtũ tex.qꝛ qᷓuis ſit exacta, tamẽ acquiritur bereditati ia- centiqj. eo. ver. qð ſibi dari.⁊ ſic reperitur in bonis defun⸗ cti:igitur ac.vnde hic. Gar.optime ſoluit:⁊ omnes eũ ſe⸗ quuntur:q ſi vult abſens agere perſonali ad iſta bona:et tũc nõ poteſt:vt.l.in eius..ſi ſeruus.ð.famil.erciſ.Sed ſi vellent agere, vt diuidatur, tunc poteſt: vt. d. l.in eius.g. ſi ſeruns. ¶ In glo.ſuper verbo, alienatas eſſe. Exhac gl. 26 no. ſing. f ꝙ negotium geſtũ nomine defuncti, poteſt per beredẽ haberi ratum, ⁊ Bar. dicit, ꝙ Dy. idẽ no. in regu la, ratũ. de re. iur. vbi dicit Dy. ꝙ nõ ſolum in ſubſidiũ po teſt haberi ratũ:ſed etiã de iure cõi, etiã ſi geſtũ poſt moꝛ tem dñi.Et pꝛobatur in.l.ſi ſine..ſi pꝛocuratoꝛi.j.rem ra. ba. Dy. autẽ in regula, ratũ. de reg. iur. ib. vi. dicit,;non poteſt ratũ habere de iure, ſed in ſubſidiũ. Sed Bart. in Lbonoꝛũ.dicit, qð etiã de iure poteſt heres habere ratũ. Dic, ꝙ aut illud, qd eſt geſtũ nomine defuncti, eſt tranſi⸗ toꝛinm ad heredẽ:et tũc ſi geſtũ eſt tẽpoꝛe, quo ille cuius nomine eſt geſtũ, vinebat:⁊tũc poteſt haberi ratũ per be redem:vt.l.ſi ſine..ſi pꝛocuratoꝛi.j.rem rat. ha.⁊ per Dy. in regula, ratũ. de regu.iur. lib. vi. Aut eo tẽpoꝛe, quo fuit geſtum nomine illius, tüc erat moꝛtuus ille, cuius nomi-⸗ ne fuerat geſtũ:⁊ tũc non poteſt haberi ratũ per beredẽ: vt hic in gloſ. Sed Bar. tenet cõtrarium in.l.bonoꝛum.j. rem ra.habe. Sed certe opi. Bar.nõ eſt bona.ideo te/ ne glo.pꝛo tacita:qꝛ talis actus celebꝛatus nomine defun cti, eſt nullus ipſo iure:vt hic:⁊ tũc illud qð nullũ eſt ratũ bhaberi nõ poteſt:vt in.c.ratum.de reg.iur.lib.vj.facit.l.ſi pupilli.. itẽ queritur.. de neg geſt.nõ poteſt haberi ra/ tum:vt.l.obligari..tutoꝛ. j. de auth. tut. ⁊.l. quid ergo.§. pena grauioꝛ. de his qui no. infa. Mec ob.(.ſi pactũ.qꝛ ta⸗ lis actus erat validus:qꝛilli debitoꝛes ſoluerãt ignoꝛan⸗ ter:ideo liberãtur: vt.l.ꝙ ſeruus.⁊.l.ſi quis ſeruo.j. de ſo⸗ lutio.⁊ hic in iſta l. Sed ſi talis actus eſſet nullus:tunc nõ poſſet haberi ratum per heredẽ:vt.l.obligari..tutoꝛ. de auth.tut. Quia qð nullũ eſt, ratum haberi non poteſt: vt in regula iuris. C Ande cõclude, ꝙ aut ille cõtractuseſt validus:et tunc poteſt haberi ratus: vt.d..pꝛocuratoꝛi. Aut nõ eſt validus:⁊ tunc nõ poteſt haberi ratus:vt.d.. tutoꝛ.⁊ de iuris rigoꝛe. Sed poteſthaberi ratum in ſubſi⸗ dium:vt hic eſt glo.ſingularis. In gl.ſuper verbo, nã ſitibi.ex hac gloſ.no.limitationem ad ea, que dixi.in.l. ſi quis..eo.que eſt ſing. C In gloſ.ſuper verbo, facies.in 27 Ri.† Ho. limitationẽ ad omnia iura dicẽtia,; mandatum reuocatur moꝛte:vt.l. inter cauſas. man. ⁊ inſti. man. g. re- cte.cũ ſimil.nõ habẽt locum quãdo ey neceſſitate ille reci piens mandatum, debebat illud facere: ⁊ nõ finitur moꝛ⸗ te:vt bic, ⁊.J. fundi venditoꝛ.. idẽ ſi amicus j. de acquirẽ. pol.de quo vide qõ dixi in..ij..ſi quis. de dona.vt plene dixi. CSed fallit in caſu.l.ſi per epiſtolã.de acqui.here. illic erat neceſſitas:ꝛ tamẽ moꝛte finiatur mandatũ. Idẽ in clemẽ.ſi.de pꝛocu. ¶ Ex ijs fienda eſſet magna diſtin⸗ ctio: an mandatum finiatur re integra motte, vel non in⸗ tegra. de quo in.d.l.ij.⸗.ſed ſi quis. de donat.Et hoc dicã in ſcriptis. ¶ In gl. ſuper verbo, alienatas eſſe.ibi, tu au tem diſtingue:q iſta materiaeſt magna:ideo dicã in.i.iij. § ſubtilius. j.de cõdi. cauſa da. vbi plene dicam, an ⁊ quã- do erroꝛ impediat dñij tranſlationem. ¶ In gloſ.ſuper 26 derbo, ꝙ ſi ſibi. inſti.de ſtipu. ſer..ſiue.⁊.ſiue. Sed illa iura dicũt cõtrarium:q dicunt, ꝙ ſiue ſeruus ſtipuletur ſibꝛ,ſi ue dño, ſiue ſimpliciter:tũc acquiritur dño.vnde eli ci videtur cõtrariũ:lʒꝙ quãdo ſtipulatur ſimpliciter, vi⸗ detur ſtipulari nomine dmñi:nõ autẽ nomine ipſius ſtipu- lantis:vt.l.pꝛo te.õ.ſed in iuſſu. de ſtip. ſeruo. Et pꝛobat᷑ in.l.pe.. ſi anis cau. facit illud qð no.in.l.ij.C. ex fact. tut. Sed poteſt ſaluari, ꝙ omnia iſta iura pꝛocedunt, quãdo dominus viuebat: qꝛ tunc pꝛeſumitur ſtipulari nomine ipſius. Abi autem eſſet dñs moꝛtuus:tũc pꝛeſumitur per ſtipulationem nomine ſuo:vt hic, in verſi.nominatim. Et ratio:quia iura volunt, ꝙ ſtipulatio potius valeat, quam pereat:vt.l. quoties. j. de verbo. oblig. Sed ſi ingeremus iſtum ſtipulatum dño, non valeret ſtipulati 3 no. limitationem ad iura, que enn anaee ue latur, ſemper pꝛeſumitur ſtipulatus ipſi dño: q babent locum quando dominus viuit. Secus autem ſi eſſet moꝛ tuus:quia tunc pꝛeſumitur ſibi ſtipulari: vt hic eſt tex.in verbo, nominatim. qõ no. q alius nõ notat.⁊ ſic iura, que glo. allegat non faciunt ad pꝛopoſitũ. ſed iſte tex.pꝛobat 29 melius, In glo. ſuper verbo, hereditati. in fi. Ex iſta glo.no.ꝙ datio coheredis non impedit neceſſitatẽ here- dis. Ita allegatur iſta glo. caſus eſt in.l. ex facto. de here. 30 inſti. vbi caſus eſt de hoc. ¶Altimo iſte tex.t inducitur 31 per doct. ad multas queſtiones ⁊ maxime Bal. no. iſtum tex. ad vnũ vcʒ, qð vſurarius poteſt teſtari de iure ciuili: quamᷓ ſecus de iure cano.vt in.c.quãᷓ;.de vſuris. Sed certe nõ pꝛobat:q iſte ſeruus non erat pꝛepoſitus ad fe⸗ nerandũ:vt.l.ſi pꝛocuratoꝛ. C Alterius facit ad qõnem. plures t ſunt ſocij in vna mercantia:⁊ vnus ſit in vna ciui tate, ⁊ alius in alia: ꝙ vnus videtur cõſtitutus ꝓcuratoꝛ, ab alijs. Ita adducunt doc.ad iſtum tex. de quo in.l. ean⸗ dem.in.vj.q.j.de duo.re. et Bal.in l.cum in galeam. C. eo. 32 ¶ Item facit ad aliud, ꝙ quãdo ſunt rplures dñi in vna 33 ciuitate inſolidũ:vnus dicitur ſubditus alterius. de quo in.l. fi.. de re.diui. Bal.in.l.tres tutoꝛes.3.de admi.tut.⁊ Bal. in. c.j.ã. pꝛeterea.de pꝛobi.feu.alie.per F̃ede.Et ad⸗ ducit cõtra dictũ Bar. Latius dicã in ſcriptis hic. In gloſ.ſuper verbo, ignoꝛaſſet.in ſi. Iſta nõ eſt noſtra mate ria de quo per legiſtas in.l.⁊ qꝛ. 3. de iuriſd.om.iud.⁊ per Bal. poſt Pet. in.l. mandatum. C. man. ⁊ per Cano.in. c. cum veniſſet. de teſti.⁊.c.h̊ vndiq;.de offi.oꝛdi.⁊ Spec.in titu.de iudi.deleg..reſtat.ver.quid de iudice delegato. ¶ Ingl.ſuper verbo, non eque. ibi, non reſpondet. Iſta gloſ.r limitat omnia que babentur in.c.nonne. extra de pꝛeſumptio.a.l.ſi ſine.õ. Pompo. S. de mino. Nam ibi di⸗ citur, qðò ſi eſt dubium de duobus:⁊ reſpondeatur ſuper vno:videtur reſponſum contrarium ſuper alio.vide glo. ſingu.in.l.pen. C. ad exhiben.que videtur cõtraria buic: ſed nõ eſt:q ibi erant diuerſa.de hoc etiã per Cano.in.c. poſtulaſti.⁊ bec ſunt vtilia, quãdo reſpõdet ad poitiões. Summarium. 1A Stipulatio ad cautelam interpoſita, ita interpꝛetari debet, vt aliquid vtilitatis afferat. 2 Obligatus ſecundo, an poſſit conueniri pꝛimo nõ excuſ- ſo, etiam ſi notoꝛium ſit pꝛimum non eſſe ſoluendo. 3 Fĩideiuſſoꝛ tyꝛanni poteſt cõueniri, non excuſſo tyꝛanno. 4 Jdem in fideiaſſoꝛe rixoſi. 5 Fideiuſſoꝛ debitoꝛis, cuius bona confiſcata ſunt, an con- ueniri poſſit, non facta excuſſione. 6 Reſpublica ⁊ vniuerſitas poteſt compelli, vt conſtituat pꝛocuratoꝛem, cum quo agatur. mittit nõ ſolacõuentione pꝛimi: = 4 ſed per exactionem liberatur.Et idem in caſu cõuerſo.h.d.ſᷣm cõmunẽ lec. V No.⁊ r ita cõ/ muniter allegatur, ꝙ ita ſemper interpꝛetari debet ſtipu latio ad cautelam appoſita, vt aliquid vtilitatis afferat: non autem vt nihil. Facit de lega.j.‚.ſi quando.ꝗj.ad muni cip.lj. in fide pꝛiuile.ſi papa. lib. vj. cum ſimil. C In gloſ. 2 ſuper verbo, egero. in pꝛinc. Allegatur ad vnum, qð il⸗ lud, qð dicitur ſecundo loco obligatus non poteſt conue niri, niſi excuſſis bonis pꝛimi obligati eſt verum, uiſi no- toꝛium ſit, ꝙ iſte pꝛimo obligatus nõ eſſet ſolnendo:quia tunc ſecundo loco obligatus poteſt conueniri, non facta aliqua excuſſione, de bonis ipſius pꝛimo loco obligati. Ita dicit gloſ.⁊ omnes pertranſeunt. Solus autem Jac. But.in authẽ. pꝛeſente. C.de fideiuſ.tenet contrarium:qꝛ etiã ſi ſit notoꝛium, pꝛimo debet fieri excuſſio pꝛimi obli⸗ gati, quam cõueniatur obligatus ſecundo. per tex.in au- then. de fideiuſſo.. ſed neq;.vbi tex.dicit execut.debere fieri. Pꝛeterea licet ſit notoꝛium extra ingicium:attamẽ non obſt. in iudicio:qꝛ neceſſarium eſt, ꝙ ſit in iudicio no- toꝛium:vt.l.emptoꝛ.C.de euic.⁊.l‚.nomen. que res pigno. obliga. poſ. Sed tu dic, ꝙpoteſt ſaluari iſta gloſ.quia. ũ. ſed neq;.limitetur per iſtum tex. quia non eſt nonum nec D₰ ij ——— — a“ —TPius ego ¶ Qui in defectũ alterius pꝛo⸗ 4 —— —, 442 8 abſurdum, ꝙ lex noua declaretur per veterem. vt.l.non eſt nouũ.⁊. nam et poſterioꝛes. de leg. Mec obſtat.dl. emtor. ⁊.0.. nomen. quia eſt caſus diuerſus ab iſto. Si eſt oiuerſus: ergo non obſtat buic caſui:vt.l. naturaliter. 2 ico g. nibil cõmune.de ac qui.poſ.⁊.ſi. de calum. Q. Sed dico ꝙp opi. Bn. poteſt ſaluari in vno caſu, ſc; qnãdo per rei ſionem poſſam cõſequi: vt quia eſſet notoꝛium pꝛincip lem nõ eſſe ſoluẽdo pꝛopter bona alienata in fraudẽ bi⸗ dito:ũ. Aan hoc caſu debet agi pꝛius reuoeatdefa-uade perueniatur ↄtra fideiuſſoꝛem:⁊ ſic operatur euliſo dt I.ona.§.j.j.de iure ſi. vbi eſt declaratio iſtius glo 5 Bar. deducit iſtam f glo. ad. q.⁊ pꝛimo qnãdo habeo vn 4 tyꝛãnum in debitoꝛẽ, qni dedit mibi ſieldeddn Duufi 1 poſſum cõuenire iſtum ſideiuſſoꝛem, non 8 wilenfid⸗ ne bonoꝛũ iſtius twäni, qui nõ poteſt babilitei cõueniri? it ,- er gſin I.ij. qui fatiſda. cog.⁊ eſt alia. ff. de ⁊ dicit ꝙ ſic,per gloſ. in. l.ij. q Sed auidſ 4 verb. obli.in..ſi ita ſtipulatus g. poſſum. MT Sed qui 3 eſt valde rixoſus ⁊ cauilloſus adeo, ꝙ eius conuentioe diſ cllis: an poteſt veniri ad fideiuſſoꝛem. Jaco. de Elre. tenet ꝙ ſic, per..ij..de ali. iud. mutandi cau. fac. Bal. allegat r ad aliud, vc;, quid ſi bona iſtius debitoꝛis ſunt omnia publicata:an poſſit conueniri ſideiuiſoꝛ non facta debitoꝛis excuſione?⁊ Bal.tenet ꝙ ſic indiſtincte. Sed do. Rapha.tenet contrariũ per.l.ſi debitoꝛi depoꝛtato.j. de ſideiuſ.ſcʒ quia pꝛius debet cõueniri niſcus:quia ſemꝑ pꝛeſumitur idoneus ad ſoluendũ:vt.l.j.. ſi ad nſcũ. vt le- ga. no. caue. ⁊l.iij.. idem ſciendũ.j. ſi cui pluſꝙᷓ per legẽ Falci.⁊.l j.de fan.do.⁊ ſic licet nõ debeat conueniri pꝛius debitoꝛ:tamen debet pꝛius cõueniri fiſcus, in quẽ tranſ⸗ 2 Et ita conſu a late ſunt omnes actiones. JItacõſuluia cõtra Bal. ⁊ ma- Iui. ddequod xime allegaui vnam ſing. glo. in.l. ſentẽtiam. C. de fideiuſ. cõſilium babes Sed cõtra pꝛedicta facit:q fiſcus non pꝛeſumitur babi⸗ nu.)z. Et inci⸗ 6 lis ad cõueniendũ:qꝛ nimis potens. igitur. Sed dic, † qð pit, viſis que ſu licct ipſa reſpublica videatur inbabilis ad cõuenièdum: periusconſulta tamen ipſa ciuitas poterat compelli ad faciendũ pꝛocu- ſunt. ratoꝛem vel ſyndicn, cũ quo creditoꝛ litigare poſſit:vt no. in.l. de iure. j. ad muni.⁊ patet in. l.iiij. de fideicõ. liber. vbi vniuerſitas compellitur facere pꝛocuratoꝛẽ, quãdo quis vult litigare cũ ea.⁊ Bar.in.l. ſolent. de an. lega.⁊ Bal.in J.fi. oe ſideicõ. lib.⁊ Inno.in.c. Romana.ad ſ.de ſen. excõ. Et iſta pꝛactica fuit oꝛiginaliter Jaco.de Are.in.d.l.uiij. de ſideicom.liberta.vnde clarum eſt, ꝙ ſi eſt dubiũ: ergo debet initiari contra fiſcum:vt.l.dubiũ.j.de iure fi. ¶ In ea.gl˖ pꝛimus intellectus non eſt verus:vt hic refert Bar to. cui nibil adderem. Fᷓuit alius intellectus Joã. qui eſt verus. Fuit alius intellectus Richar. Malub. vc, ꝙ l pꝛimus obligatus fuerit effectus non ſoluendo: ⁊ poſtea pendente iudicio talis ſecũdo obligatus non poteſt obij cere, ꝙ ipſe pꝛimo excutiat bona ipſius pꝛincipalis. Bar to.dicit,ꝙ iſte tex.diſtinguit ita:qꝛ aut nõ poſſum ↄſequi aliudiz tunc poteſt obijcere: vt cõueniatur pꝛimus obli⸗- gatus. Sed licet iſte intellectus ſit notabilis, attamen nõ couenit huic tex.ſed Bal bic ſequitur iſtum tex. Richar. Malũ.dando intellectũ ad authẽ.pꝛeſente.C. de fideiuſ. Summarium. 1&☛☚ Imperſonalitas, quando vitiet contractum:⁊ quan do vltimam voluntatem: 2 Conuictus in iudicio, ſi offert illud, quod debet: non co⸗ gitur litigare. 3 Pomittens dare decem quando liberetur dando ex- pꝛomiſſoꝛem: 4 Juramentum, quod habeat vim clauſule, ſi nõ valet, qo ago, vt ago: valet vt valere poteſt. d j Imperſonali⸗ S Aabeo ait, cu m. dAraepnin 1 veü L adiecta pꝛomiſſionẽ vel obligationẽ non an⸗ tas eſt reſn Tf pꝛemitte, † qð aliquando imperſonali- latio iſta 9 3 uipfius ſtipulantis:⁊ non vitiat: yt. ſtipu⸗ Sonus hed⸗ 1 d ita. ⁊ſi quis ita ſtipulatus.. Cbꝛyſo- kur ſld he obli. Et eſt ratio: quia ſemper pꝛeſumi⸗ ſef ri velle. Quia qut fecit actum ‚videtur magis Prelunnum nano alorvti⸗ magis.de ſolu. C Itẽ pꝛelumitur, ꝙ ipſe ſtipulans velit, qð potins res yaleat, ⁸8 n A udo. KRomain ſecundam. ff. veter. part. quam pereat:vt.l.ij. de teſta. mil. Aliquandoi litas verſatur eꝝ parte pꝛomittẽtis: ⁊ tũc aut verbo obligatiuo ſtipulationis:⁊ tunc inducit ſti ulati nem: vt in authen. ſi quando. C. de cöͤſtiipecu. Altan iio⸗ eſt in verbo executiuo obligationis:⁊ tũc non nnei pulationem nullam. vt hic:⁊ ratio qnia yna pars ſti ac tionis deleret aliam:vt.. nũmis. de leg. iij. Iſta ſunt in otractibus. Sed quid in vltimis volitanibun ivers nullet vltim am voluntatẽ:: certe nõ: q ſemper ꝛeſun, tur perſona heredis adiecta ad obligationem, vel mei men:vt.l. qui ſeruum. 5. qui margaritam. de lega⸗ Mai qð dixi in ſummario. C Scðo no. ꝙ ſi cõöuictus in duddi cio offerat, qò debet:non compellitur utigare:imo abſe 1 uitur. concoꝛ.l. ſi debitoꝛ offerret. de ſolutio. 6.de daa iſi reus paratus.⁊ inſti. de perpe.⁊ tempo. act.in vinen⸗ ¶ In glo. ſuper verbo, dari. Bar. bic opponit er gloſ. bic eſt imperſonalitas, que vitiat ipſam ſtipulatonen, igitur ⁊c.vnde dic vt dixi.3. in euidentialibus. OIn cogẽ dum.j ibi, ſed ſi ſimpliciter. In hoc dic, ꝙ ianaio pꝛomitto tibi decẽ dare:⁊ tunc liberoꝛ dãdo ex pꝛomiſſo⸗ rem:vt hic. Aliqnando pꝛomitto tibi decem fimpliciter ⁊tunc compelloꝛ oare decẽ: vt.iſtita diſtrabatur jſde contrahen.emp.nec liberoꝛ dando expꝛomiſſoꝛem. Ali quando pꝛomitto tibi dare decẽ᷑,⁊ tuũc cõpelloꝛ daredeci: vt.l.pꝛomiſſoꝛ Stichi.F.fi.j.de coͤſti. pecu. Aliquãqopao/ mitto facere, ꝙ decẽ habebis:⁊ tunc vide bic gl.quia ant adijcitur cõtractui:⁊ tunc aut pꝛomiſit ſe daturum: ⁊tũc non liberatur dando ex pꝛomiſſoꝛem:vt.l. pꝛomiſſoꝛpe nulti. j de cõſti.pecu.ſiue pꝛomiſit ſe curaturum:⁊ tuncii beratur, ot bic. Si autem loquitur in vltimis voluntas bus: ⁊ tunc cõᷣpellitur ſoluere:nec attenditur dicta diſf rentia:vt.d..ſi heres.alleg. iu glo. Gar. tenet cõtrarium quia ſiue adijciatur contractibus, ſiue vltimis yoluntati- bus:non liberatur, niſi det decẽ. Et ita ſequitur: qxſinon reperitur cõtrarium inter cõtractum ⁊ vltimã volunta⸗ tem, idem ſtatuitur in cõtractibus, qõ in vltima volunta te:vt...pactum inter heredem. 6. de pact. Ance illud, q dicitur in cõtractibus habet locum in vltimis voluntati bus.⁊ hec locum babent, quando pꝛomitto nomine meo, Quid autem ſi nomine alienoꝛꝛ tunc ſi pꝛomitto aliũ da/ re, non valet: vt.. inter ſtipulantem. j. de verbo. obliga.et inſti. de inuti. ſtipu.. ſi quis alium. ¶ Fallit pꝛimo: quia ſi pꝛomitto alium dare id, ad hoc ſum obligatus:vt..q autem.. ſed ũ quid. de conſti. pecu.ybi caſus ſingu. Faliit ſecundo, quãdo pꝛomitto in pꝛetoꝛijs ſtipulationibus:vt l.quoties quis. de verb.obli. Item fallit niſi pꝛomitto, mperſona, verſatur in 4—ũ Titius dabit cum iuramento. Et ratio † quia iuramẽ tum habet clauſulam, ꝙ ſi non valet, vt ago: valeat vt va⸗ lere poteſt:qꝛ ſuppleret ſe curaturũ, ꝙ daret:vt. l.cum pa ter.x. ſuijs matrem.de leg.iij. ¶ Item fallit niſi apponĩ⸗ tur illa verba, mne curaturum ⁊c. yt inſtit. de inuti. ſtipu.. ſi quis alium.⁊.l.inter ſtipulantem. vnde etiam yalet iſta ſtipulatio:quãdo pꝛomittome ſoluturũ nomine alterius: tunc pꝛomitto factũ.igitur: vt.l.ita ſtipulatus..poſſum. j. de verbo. obli. Aliquando pꝛomitto me daturum:⁊tũc liberoꝛ dando decẽ, non autẽ dando expꝛomiſſoꝛẽ:vt. d. poſſum. ¶ Et diuerſitatis ratio colligit᷑ ex.l.inter ſtipulã tem.Elliqñ ꝓmitto me facturũ ⁊ curaturũ ⁊ daturũ:tunc liberoꝛ‚ſi do ꝓmiiſoꝛẽ:vt. l. ulla ſtipulatio.§.j. de verb. obli- Summarium. 2. Res mutuabilis ex quocunq; contractu debita po⸗ teſt in contractum mutui tranſferri. Numerans per alium, fingitur per ſeipſum numerare. ADutuum, quod poteſt contrabi, etiam de eo, quodalte/ ri debetur. Mutuum contrabitur etiam ficta numeratione. Fßictiones due, ꝙ poſſunt cõcurrere ad cauſandũ vnum effectum, non autem diuerſos circa idem. Res quecunq; mutuabilis, etiam non pꝛeſens, duntame ſit parata ſolutioni:an poſſit in cõtractu mutui, ꝛin alijs contractibus de duci. Lex bec in pꝛincipio loquens generaliter in preunnſs quomodocunq; credita, cur reſtringatur ad contractu ot 7 Vonc— dere srtän 1 alacih vuben daade ünt das rac chlei g rcul 1 Aecdüt run hunn G Tä Gra tich 1„ boun dſpolſs 1 ru utuntns icaotaune titlammiiun bhpo T ſ.— 4 Aumonm iih limtemnmathan aruenwt. ttrrzäwitftcht rrträwüitereepn. warrtumncondacum mütecnenein ex cntr reena Gribarnaisewacte Knchpuewſetyedchene darememaaa üneanag Taauwatgucmyoter aümaxritrmorcheft g aprarmawduumät Rmadtudnezehen „Dimnbewwgehn unniieevwdn ha Htaudeadan vonittarddedegtus lammdiaftinn 5 Wwaanggw r wan daone — 1 mſckiage ſc meontnndtn üngmmman rimngn 406n denn 1 d A uaxaxgi fimh⸗ b estuncllberordi 6 Aahrb — Wwebis:ctanc hidehge tuncant promitt erpꝛomiſſoꝛemegtlag. ue pꝛomiſt ſecaran i logattun in ühne Auerennec attenctrne Aeg.iu glo. Hara ontractidus ſineytng iſidet decẽ Etitaſagur inter cötractum ifin⸗ neöͤtractibus, qo inin beredem. 5 de pacan sbabet locumm yttas ent, quando pꝛomitaw ne allenoertuncſipeyr rſtipulantem jde ſa quis alium. CFal re i, ad hoc ſum obii cconſti pecu.bicaſ utto in pꝛetoꝛijs ſtpau b.obli. C Itemfalltu niuramento. Etratiot „ꝙfinon valetytaghn ret ſe cnraturũꝙ dan. leg iij. Item faltn aturum c.ftinſttoene rſtipulantem.rnckein mittome ſoluturürons gitur:t lita ſipllasf aando pꝛomitto meoin on autẽ odandoegpont ſtatis ratiocollisi o nefacturü:curauuiid . yt.Lula tipulatio ſd nmarium“ racbd er quocunch ertati tuitranſferi. ig fingitur per thug ſt contrabichamnde“ 9 9 uerbs ein 3 dilis,etiamnoht guſt Incötrcu V ddan Sicertum petatur. 2 Nectura Guar. ad hanc legem an ſit vera. 9 Pecunie appellatione, venit omnisres mutuabilis. 10 Hummipꝛopter commiſtionem quando fiant commiſcẽ⸗ tismontamen alie res mutuabiles.. Pecunia, qd reſpiciat partem qualibet facultatum vbi⸗ Ubet exiſtentiũ:ita vt non determinetur ſpecie neq; loco. 2 Tutoꝛ ꝓꝙ poſſit contrahere mutuũ cum pupillo:⁊ quan⸗ do emere etiam clam ⁊ tacite? 1b 13 Tntoꝛ an poſſit ſolus ſii ſoluere ex cõtractu mutui cum pupillo celebꝛato:⁊ quid in alijs contractibus: 14 Judicis authoꝛitas, quando ſibi ſolui tutoꝛ, an requirat᷑. 1 Pater tutoꝛ pupilli, an poſſit alienare res, que ſeruãdo ſeruari poſſunt ex neceſſitate? 16 Ellteri per alterum: an ſpeciale ſit in contractu mutui, qð acquiratur:⁊ pꝛocedat in aliis contractibus. 17 F. Si nummos. inll. certi conditio.. eo.loquens in pecu- nia numerata:an habeat locum etiam in alijs rebus mu tuabilibus:.. 18 Deciſio caſus ſpecialis a iure exoꝛbitantis, anextẽdatur etiam ex identitate rationis: 19 Jus coꝛectoꝛium medie iuris pꝛudẽtie reducens ius pꝛi mum ꝙ ats erat cotrectum, ad obſeruantiam extẽditur per identitatem rationis. 20 Speciale, an ſit innummis, vt eoꝛum cõinunium parspe tatur, babito reſpectu ad totam quantitatem: 27 Speciale, an ſit in nummis, vt vſure non debeãtur etiam pacto incontinenti appoſito: niſi ſtipulate ſint: et quid in contractibus ſtricti iuris: nu.22. 23 Singularia circa pecuniamreſpectu aliarnm rerum. 24 Nocatio ſi eſt factapꝛo re alia, quam pꝛo pecunia:tũc in⸗ uecta ⁊ illata non ſunt tacite bypothecata, ſicut quando ſit pꝛo pecunia:. 20 Specialia in cõtractu mutui reſpectu alioꝛũ cõtractuñ. 26 Commodans pecuniam ad pompam, ſi aliquid recipit, quando licite recipiata 27 AMutuum dans,ſ aliquid recipit a ſponte dante remu- nerationis cauſa:licite recipit. 26 Stipulatio adiecta in contractu mutui, vel alia: quando impediat actionem oꝛiri eꝝ contractu.ỹt an ſit ſpeciale in contractu mutui: 29 Confeſſio facta in aliſs contractibus, pꝛeterq́; in mutuo, non odligationem, ſed pꝛobationem indueit. 30 Pecunia debita ex vna cauſa, quando conuerti poſſit in aliam: ⁊ nu.z. 31 Dictio apud, quid impoꝛtat:. 32 Benus perire non poteſt: Et quot ad debiti cõuerſionẽ requiranturꝛet an huiuſmodi cõuerſio poſſit ſine fictio⸗ ne ſieri. Et quid ad hanc fictionem requirantur. 34¶Debitum mihi ab vno, an conuerti poſſit in aliud debi⸗ tum mibi celebꝛandum ab alio: 5 Ltberatio debitoꝛis: an inducatur totaliter, ſi mercatoꝛ pꝛomittit creditoꝛi debitoꝛis id, qò debitoꝛ debet: et no⸗ uatione dicatur ſublata pꝛima actioꝛ 36 Zus corrigens in nouatione, non videtur coꝛrigere in delegatione. 37 Excuſſio non requiritur, quando agitur contra mercato rum vel campſoꝛum ſideiuſſoꝛes. 38 Aerbum, ſpondeo, non iuducit nonationem. 39 Teſtes quoꝛum vnus dixit, ꝙ vidit pecuniam numera- ri a Titio:alius vero, qð vidit numerari a Sempꝛonio Titio volente ⁊ pꝛeſente:an ſint contrariſ: 40 Conuerſione pꝛimi debiti in ſecundum, ꝙ inducatur li, beratio a pꝛimo ope exceptionis. 7 Hoc dicit ſᷣm lect. G Ingularia. Zzo. recte intel llectam. In cõtractu mutui hoc ſpeciale eſt, vt 4 s S S G 4 X antiquoꝛũ. In quacunq; re per pecuniam eſtimabili, ex vna cauſa debita: in aliam tranſiata hoc eſt ſpeciale, vt ii nus dñium, ſi pꝛeſens fuerit res in contrabentem intelli⸗ gatur tranſlatum etiam abſq; traditione. h. d. C Ael ſic, ſecundũ quartã, quam poſuit hic Ceruotus cõtra natu⸗ ram ⁊ regulam cõtractus mutui, que eſt vt mutuans de⸗ ſinat eſſe dñs. outuũ aliquando cõtrabitur in duobus caſibus hic poſitis. Noc pꝛobatur ᷣm illam, que eſt com⸗ munis et ab omnibꝰ appꝛobata excepto Richar. de Sa⸗ lice. cuius intellectũ infra referam. ¶ MNo. ſᷣm veram lec. qð res mutuabilis ex quocunq; contractu debita, poteſt 2 tranfferri in cõtractũ mutui. C Ho. t ꝙ ille, qui per aliũ numerat, per ſeipſum fingitur numerare. Ad idẽ.j. de ſo 3 lu.l. qui mandat. cũ alijs vulgaribus. C Mo. ꝙ non ſolũ de meo: ſed etiam mihi debito, poſſum mutuũ cõtrabe⸗ re.⁊ hoc eſt ſpeciale:⁊ cõtra regulam mutui poſitam.. e. 4 Vij.. appellata. CMHo. ſ ꝙ nõ ſolum vera numeratione, 5 ſed etiam ſicta, mutuũ cõtrabitur. C Mo. vlti. t ꝙ ad vnũ ⁊ eundem effectum cauſandum poſſunt concurrere due ſictiones numero.Ad idẽq.de iure dot.l.licet..quoties. non autem ad diuerſos circa idem cauſandos. C. de do. pꝛom.l.j.⁊ in.. ſi ſeruus cõmunis. 5. ſeruꝰ capto. j. de ſtip. ſeruo.in glo. De hoc tamẽ articulo:dicite vt late ꝑ Bar. de Sali.in.i.ſi is qui pꝛo emptoꝛe.⁊ ibi dixi poſt eũ. ¶ Et pꝛo clarioꝛi glo. intelligentia: q glo.⁊ doct.confuſe in le⸗ cturis in eis poſitis ad.j.iſtã pꝛocedũt. Declaremus pꝛi⸗ mo lec. Jo. ⁊ Aʒo.que fuit, qð in hoc ſit ſpeciale in cõtra- ctu mutui, ſe; ꝙ res quecũq; mutuabilis etiam non pꝛe- ſens, dũtamen ſolutioni parata, poſſit in contractum mu 6 tui tranſferri. Aideamus pꝛimo que t potuit eſſe ra⸗ tio mouens pꝛedictos ad hanc lec.Et certe duplex. Pꝛi⸗ ma:q iſta.l. vult aliqua ſpãlia foꝛe in cauſa mutui:ergo qð hoc erit ſpeciale, ꝙ dictum eſt, ⁊ in cõtrariũ erit ius cõ mune. S. de leg.l. ius ſingulare.cũ ſimil. Scðo:q nudocti⸗ tulo ex cõtractu pꝛoueniente regulariter dñium ſine tra ditione nõ tranſfertur. j. de acquir. re. do. lN.nunqᷓ; nuda. C. de pac.l.traditionibus. ¶ Sed bic ſolo cõtractu pꝛecedẽ te fingitur dñium in creditoꝛem trãſlatũ abſq; traditio- ne. Igitur hec non vera, ⁊ cõmuniter repꝛobata. C Pii mum enim, ꝙ dicunt eſſe ſpeciale, ſc; vt quelibet res mu tuabilis, ⁊ꝛ nõ pꝛeſens ſolutioni tamen parata, in contra⸗ ctum mutui tranſferri poſſit:verũ nõ eſt. Pꝛimo:quia et in contractu mandati, boc idem reperitur: vt.j, mand.i. ſi mandato meo..ſi. ¶ Secũdo:qꝛ idem in cõtractu dotis j. de iur. do.l. ſi ſpõſalibus..i..l. 3.. quoties. ⁊.l.ſi mulier debitoꝛi. ¶ Tertio ad idẽ.iij..fi.j.de do.inter vi.⁊ vxo. ¶ Quarto:qꝛ ⁊ in quolibet contractu hoc eſſe videtur.ſ. vt dñium rei apud debitoꝛem exiſtens de voluntate do/ mini, in eundem tranſferatur abſq; noua appꝛebenſione ſeu traditione, etiam ſi res non ſit in pꝛeſentia: vt pꝛoba⸗ tur.j. de acquir.rerũ do.l.qua ratione.g.interdũ.inſtit. de rerũ diui..interdũ.&.de rei ven.l.eius qui.⁊.l.hoc ſi res. ⁊ hoc vltimum fuit Odofre.⁊ Ja. Bal. cõtra gl. ꝙtamen non obſt. Pꝛimo:quia Jo.: Azo. loquuntur de dominio ficte tranſferendo in creditoꝛẽ nolentem ſibi debitum eꝝ vna cauſa in aliam tranſferri:vt bic patet. Jura autẽ per pꝛedictos allegata loquuntur in domimo vero tranffe⸗ rendo in debitoꝛem, e creditoꝛis voluntate. Pꝛeter⸗ ea iura pꝛedicta loquuntur in re, que crediooꝛis eſt, per alium tamen retenta.pꝛout eſt exemplum. 6. e.l.certi.. fi. Joã. autem ⁊ Aʒo.loquuntur in re que creditoꝛis nõ eſt, ſed eidem debita:vt bic patet. C Ande capiamus ſecun dam lectu.que fuit O dofr.⁊ Jac.hic addita per Ceruo⸗ tum.in ſi.pꝛime gl.que vnlt, ꝙ bec lex que ponit quedam ſpecialia in mutuo reſpectu ipſius mutui, ⁊ contra eiuſ⸗ dem regulam ⁊ naturam:non autem reſpectu alioꝛũ con 7 tractuum. CAdideamus ergo, que potiut eſſe ratio, qð pꝛincipium buius legis generaliter loquens in pecunia quomodocunq; credita: reſtringatur ad contractũ mu- tui tantum. Et certe duplex. Pꝛima:quia ex pꝛimo exẽ/ lo declaratur generale dictum legis. j. de vi et vi arma. j..quod vulgo. de dam.infec.l. damni infecti ſtipu. per- tinet.ſed exempla duo hic poſita loquuntur tantũ in mu tuo:vt ex ſe patet.ergo ⁊ dictum legis generale. Sed ad hanc poſſet reſponderi, ſcilicet quod licet exempla decla rent: non tamen reſtringuntur.j.de iure ⁊ facti ignoꝛan. lrregula.õ.penulti.a. d.. quod vulgo. cum ſfimi. Sed duo termini bic expꝛeſſi loquuntur tãtum in mutuo: ergo no debet extendidictum legis ad aliud creditum in genere, quod a mutuo differt, pꝛout genus a ſpecie. 3. eod.l. iij.ũ. itemcreditum. CSecundo: quia ratio dubitandi: item D iiij 28 —æ —Piu s. —— —— — 1 — ͤ ²— A* 4 1—„ 8 8 5 8ſſſͤ ö 1 V 1 R 1 1 32 1 adecidendi eſt alia, que declarat legem:⁊ dictum ałts ge- nerale reſtringit.. de calum.jl. hec actio. de lega. ij.l.cum pater.. duleiſſimis. de iure patron.l. adigere.§. quãuis. cum ſimili. Sed ratio dubitandi in hac.l. fuit: quia num⸗ mi non erant accipientis vere. Et ratio decidendi: quia erãt ſaltim ſicte:vt patet hic, in verbo, licet nũmos meos non acceperis.Et hec ratio concludit tantum in mutuo: non autem in alio credito: de cuius natura eſt, quod de pecunia ipſa maioꝛem potentiam habet in ſe, et dignita⸗ meo tuũ ſiat:vt.j.ij..appellata..e.igitur ⁊ in Huri tan tum concludit generaliter dictum huius legis perſuam nn rationem reſtrictum. ¶ Aeniamus adtertiam lecturam 8 Buar. r que fait, ꝙ lex iſta velit hoc dicere, ſeüüeer P 8 pecunia numerata reſpectu alioꝛũ marubiſtam— W ſpeciale, ſcilicet vt illa ey quacunq; caula vehite p. 4 V tranſrerri in contractum mutui licet non ſit pꝛe ens:di tamen ſolutioni parata. Rec autem communiten per o⸗ mnes repꝛobatur, firmiter tamen a Richard.⁊ Södrace G Sali.repetentibus hanc legem. Pꝛimo quia quema 2 modum volunt docto.ſecundum lectu.poſitam per Cer 6 uotum, quod non debeat extendi ad terminos differen⸗ V tes ab expꝛeſſis:vt a ctractu mutui per pꝛeallegata: ita dicunt ipſi, qd deberet etiam velle, quod bec lex loquens in nummis, non extendatur ad alia mutuabilia, a num- misdifferentia.argu.d.l. apinianus exuli.cum alijs al leg. Ad qð potes reſpõdere, quod licet exemplumlegis loquatur in nummis: nihilominus generale dictum lo⸗ 9 quitur in pecunia, t cuius nomen large conſyderatum omnem rem mutuabilem compꝛehẽdit:vt.3. ſe.j.ij..item creditum.in glo.⁊ plene not.C.de conſtitu.pecu.l.ij.de le gatis.j.l.talis ſcriptura. per Barto. ⁊.l. pecunie verbum. V de verbo. ſigniſi. Secundo mouetur:quia ſidiuerſa⁊ ma V ioꝛ eſt ratio ad conſtituẽdum hoc ſpeciale in pecunia nu- 1 merata magis, quam in alijs mutualibus: vt infra oſten⸗- ditur: ergo diuerſa inter pecuniam et alia immutabilia debet eſſe iuris diſpoſitio.de pactis.l.quod dictum.cum ſimilibus. C Maioꝛ autem ratio: quod in pecunia nu⸗ merata, oſtenditur. Pꝛimo: quia frequẽtius cum ea mu- tuum contrabitur, quam cum alijs mutuabilibus: ergo ” pꝛopter ſui m iioꝛem frequentiam, maius meretur pꝛiui ” legium. j. de vſur. l. non iuſto. in pꝛinci. C Secundo: quia G tem, quam alie res eſtimate. quod non eſt in alijs. j. de ſi⸗ 1 deiuſſo.lſi ita fideiuſſoꝛẽ accepero. Item:quia ipſa pe cunia eſt mutuabilis reſpectu bonitatis intrinſece, quam cauſa debita, poſſit inc vbiq; retinet:vtj.de eo, quod certo loco.l. ideo. quod non V eſt in alijs mutuabilibꝰ. Maioꝛem ergo pꝛerogatinam V ex pꝛedictis pecunia conſequi d ebet. ¶ Certio mouen- tur:et hec eſt efficacioꝛ: quia ideo pecunia numerata ex alia cauſa debita poteſt conuertiin mutuũ, etiam ſi non ſit pꝛeſens:quia qualitas eius intrinſeca ſemper eſt certa ⁊ mutuabilis tam in ſpecie, quam in bonitate: vt. d. l. ideo quod requirit natura mutui, in quo debet eſſe certum, ad quid, quale, ⁊ quantum obligatio contrabatur. 6. æodẽ.j. certum. CIn alijs autem mutuabilibus hoc non eſt: quoniam eoꝛum qualitas, bonitas, vel ſubſtantia varia- bilis eſt:vt ex ſe demonſtratur. vnde tempoꝛe conuerſio- ms in mutuum fiende pꝛeſens ſit res alia mutuabilis:vt/ puta granum, non poteſt eius qualitas ſciri, neq; boni⸗ b tas per ipſum creditoꝛem:vnde deſiceret tunc vnum, qdð 4 eſt de natura: quia ignoꝛaretur ad quid, ⁊ ad quale, con⸗ 6 traberetur obligatio: vt. d.l.certum. et..cum quid.eodẽ titu. CAnde clariſſime ſeqnitur ſecundum eos quod li- cet in pecunia numerata ſit hoc ſpeciale, qð illa ex qua- cunq; cauſa debita, poteſt etiam ſine ſui pꝛefentia in mu⸗ tuum conuerti:tamen in alijs mutuabilibus per pꝛealle⸗ ga. efficacem rationem, ſic contrarium, ſcilicet vt alia ex alid contractu debita non poſſint conuerti in mutuum: npor conuerſonis ſint pꝛeſentia: et tunc ſecũdum rendi 3 k opinio ⁊lectu. Pi.que bucuſq; ab omnibus dilona rit C Aduertend um, qnia licet hec opinio ni dnninn a maxime per banc vltimam rationem: Am s mente iuris non ſubſiſtit. Pꝛimo:quia eboceſt, vt non ſolum pecunia numerata ſed etiam non mutuabilis vd cer en „vrcertum coꝛpus, eæ quacunq; Hr oin contractum dotis conuerti: yt pꝛo- batur ey generalitate litere: vt..ſi res eſtimata.in n. et magis in ſpecie: vt.ſi ſponſalbus.. j de iure do. etiam Audo. Roma in ſecundam. ff. veter.part. ſi res non ſit in pꝛeſentia tempoꝛe cõuerſionis: vt ibiq ergo et idem debet eſſe in contractu mutui, qui pꝛo m ſai maioꝛem frequentiam, magis debet pꝛiullegiarge dicta.l iuſto. et hoc maxime verum eſt. Qua ratione d tra pꝛedicta docto.moueantur ad dicendum ic quoq 4 citur in pecunia numerata, non dici in alijs mutnabſſ, bus et contractibus mutui, vendicant ſibi locum inc 1 tractu dotis, in quo etiã debemus eſſe certi, in qua un tate, bonitate, et ſubſtantia res dotalis ſit tradita 4 3 eadem qualitate pꝛeciſe ſoluto matrimonio eſt* 3 da. Caſus eſt. j.de iure dotium.l.res in dotem. CSean⸗ do: quſa qualitas ipſa rei mutuabilis, pꝛeter pecuniam et in mutuum deducende, poteſt ſciri ſine ipſius prace tia:vt ex dicto debitoꝛis conſentiente creditoꝛe: ergo 3 quod oicitur in pecunia, debet dici in alijs mutuabii bus. cum hoc pꝛinilegium detur contractui mutui— pter eius frequentiam: non autem rei mutuabili in con⸗ tractum deducende: vt hic eſt caſus, in verbo pecunie credite.quod debet exponi, id eſt mutuate ſecundu ſub⸗ iectam materiam rubꝛice, que de mutuo ſpecialiter tra⸗ ctat. argu.j. de in diem adiect.l. Imperatoꝛ. Teneo ergo communem lecturam: et habeõ concluſionem banc d indubitata, ſcilicet qnod non ſolum Pecunia numerata. ſed etiam quelib et mutuabilis res poſſit etiam ſine ſii pꝛeſentia in contractum mutui cõuerti. Hic eſt caſus ſe, cundum Joãnem ⁊ Azo. CQuartam autem lecturam antiquoꝛum nõ examino:nec ſimiliter intellectum, qnem Ceruotus dedit ad lecturam Alzo.quoniam bec ambo ad plenum hic examinat Bartol. nec eſt opus addere, ¶ In gloſ.. ibi, id eſt ſpecialia, quedam, que in alijs con⸗ tractibus ꝛc. hec fuit lectura Joan. et Aʒo. quam ſupe⸗ rius declaraui. qſoniam in hõc non eſt ſpecialitas inci tractu mutui reſpectu alioꝛum:vt in pꝛima repꝛobatione 10 vidiſti. In eadem ibi, eſt ꝛ tertium, † quod facilius cõ⸗ ſumuntur nummi immiſtione ꝛc. Supple et conſequen⸗ ter dominium nummoꝛum alienoꝛum pꝛopter commi/ ſtionem, efficitur commiſcentis: vt in. d.. ſi alicui, cum ſi milibus. de ſolutio. Et hoc eſt ſpeciale in pecunia reſpe⸗ ctu aliarum rerum:quoniam ille pꝛopter commiſtionem non efficiuntur commiſcentis:vt.l. Pomponius ſcribit, ſi frumentum.de rei vendi.et inſtitu.de rerum diuiſio.ſ. ſed ſi frumentum. Sic dicunt omnes communiter. Tu adde:quia inquantum pꝛimo volunt, quod nummi pꝛo⸗ pter commiſtionem efficiantur commiſcentis:debent in⸗ telligi, vbi ob ipſam commiſtionem inducta eſſet impoſ⸗ ſibilis nũmoꝛum ſeparatio aut diſcretio: quoniam 5i mi⸗ ſti facile cognoſci poſſunt ab alijs nummis, qui pꝛius etrrant commiſcentis:ex tali commiſtione non inducitur dominij tranſlatio. Roc pꝛimo pꝛobo per textum ino ſi alicui.a cõtrario ſenſu, in verbo, ita quod diſcerni non poſfit. Secundo per. d.l. Pomponius.. ſed ſi fundum. qui ad hoc optime facit. ¶ Secundo hoc intelligo, quan do commiſcens bona ſide commiſcuit, ⁊ pꝛecedente can- ſa habili ad tranſſationem dominij:ſecus ſi mala:vt quia eos ſciebat eſſe alterius, quam cõmiſcentis. C Item nul la cauſa babili pꝛecedente ad tranilationem: quoniam tunc commiſtio tranflationem domini nõ inducit. Iſtud pꝛobatur in. l. de eo.. ſi quis. 3. ad exbibendũ.⁊ bene fa- cit.. eo.l.rogaſti..fin. ¶ Item dixi, qð opoꝛteret pꝛece/ dere cauſam habilem ad tranſlationem. MPꝛobatur: quia ſi nuda traditio non pꝛecedente cauſa habili ad dominij tranſlationem, non cauſat dominium. j. de acquiren. re⸗ rum domi.l. nunquam nuda. ergo multo minus nec com miſtio.⁊ ita declaro.l. illam, ſi alicui. CSecundo inquan- tum volunt hoc eſſe ſpeciale in nummis, adeo, quodin alijs rebus commiſtio non inducit tranſlatio. Aade, quod hoc non videtur verum: quia ratio quare commi- ſtio in nummis cauſat dominium in cõmiſcente, eſt: quia per ipſam cõmiſtionem eſt inducta impoſſibilis numo⸗ rum recognitio: vt atteſtatur Juriſconſul.in. d.lſi alicui. Sed ⁊ iſta pariter locum habẽt in frumento, vino, ⁊alijs ſimil.vtiex ſe patet. Igitur ⁊ eiuſdem legis diſpoſttioli lud. S. adſeg. Aquil.⁊.l. a Titio. j. de verb. obli. HonoblW ita Pompo. z.d.. ſed ſi frumentum.quoniã iura illaper pꝛedicta debent intelligi, vbi cõmiſtionẽ non pꝛecedebat bona ſides:neq; habilis cauſa ad trãſlationem dominn; Ita boc vltimum argumentatur bic Gal.⁊ rerte. Ca — harnn a1 nmunfdh — uia jiteeo dlg 5 vrihclvenp V rtuſnenn pananin autri 2 erua — — — — = — — — ainkrirgludr üwiſ iisunſ Kgligabnrochie ſrannrulumige tr gilegiſ dflbotkukeet renditunnſam Frni rupudhatls matu 1- renunnreneciogy Drnnhnsnotano, tarthumiraratau ktitzmuprondin orrutduamderireusg dier weorogtald amunüunideichans edageidatwawnta daamiogrutmegenn Sraldliiair ezw eamanidela wow teauboiweaardiſ ſdartagamntairun ſütsodmag eanainanrtde rbninameua teltaisfnienn Rtgaatieulnan rnauinngeiran mad ieane aatmcxinien anmmgritmee wüarg uNi T eana— üid d 50. CS arit de, uatem unn. wornecimüliter itld dcduram Azo guonan mat Vartolane i Peclalia quedam aun lectura Joanet Jzamh NM amin boc non eſtſpent Alorumeytinpiinang bi eſt: tertium qaute miſtione dc.Suppien no:um alienorum doyr. miſcentis: ytina9lſeh tboc eſt ſpeciale naan uoniamille pꝛopter on nſcentis: vt. Pomye dendi. et inſtitu.de nm ic dicunt omnescom n pꝛimo volunt qxoc ficiantur commiſcen ommiſtionem induc ratio aut diſcretio. q ſuunt ab alijs nummi tex tali commiſtionem docpꝛimo pꝛobo perig ſu, in verbo ektaqgotte d. Pomponiusſſſiti at. CSecando hocnii iicce commiſcut rxuui nem dominijſecusne- 18, quam cömiſental dente ad tranſiaronen ationem domininönän. „ I ſi quis 3ad ecblbati Item diri dooaln Mtranſdationen Poit dtranſlatonen Pue — ſabbiltt de al opote zccedente canldh auſat dominlum 1 p omultom! 7 ucse CSrande lam, ſiallcu C u eccialc in nummisdde, (latzo,„ cit tranua 4 non induc araboceul Si certum petatur. 29 ea. gl.item pecunie ex bonis debita ꝛc. eſt ergo concluſio cõis poſt iſtã gl. qꝛ pecunia partẽ qnamlibet reſpiciat facultatũ vbilibet exiſtentiũ adeo,ꝙ non determinatur ſpecie, neq; loco: vt..ſideicom.§. tractatũ. 3. de iud. ꝗ ſe⸗ cus eſt in rebus alijs:vt hic in glo. Tu dic hoc in numis ſpeciale:qꝛ idẽ eſt in debito generis:qꝛ nõ eſt ibi deter⸗ minatum coꝛpus:neq; determinatus locus.3.de judic. ꝙ legak.F.j. Ande relinquit᷑, nechoc eſſe in pecunia ſpe⸗ ciale in contractu mutui reſpectu alioꝛum cõtractuũ du 12 pliciter. Pꝛimo ꝙ tutoꝛ contractũ mutui ſola autho- 6 14 15 ritate poteſt cũ pupillo celebꝛare, vt.l. quoties.. ſicut.j. de admi.tut. Adeo, ꝙ nõ alium contractum: vt.i. ſi in em ptione. in ſi.j. de contrab. emp. Noc eſt falſi um, quoniã et imo poteſt ſola ſus authoꝛitate contractũ emptionis cũ pupillo celebꝛare:dũtamen palam a bona fide emat: nõ autem clam ⁊ tacite:vt pꝛobatur.C.de contrab.emp.l.cũ ipſe. j.de autho.tnto.ſic dicũt cõiter. Quibus adde, q⁊ celebꝛari poterit contractus emptionis per tutoꝛẽ de re pupilli, ⁊ clam, ⁊ tacite, eo caſu, ꝙ ipſe non nouiter emit: ſed rem pupillarẽ ab alio emptã.ſibi retinere vult, eo: qꝛ pꝛimus emptoꝛ pꝛeciã ſoluere nõ poteſt. Allego ſingu⸗ larem caſum.j. de admi.tut..l.tutoꝛ rerũ.bᷣm vnam lect. quã ibi ſequitur Bar. ¶ Secundo pꝛincipaliter vult gl. ꝙ T ex contractu mutui,per quẽ pupillus tutoꝛi obliga⸗ tus eſt poteſt ipſe ſolus tutoꝛ ſibi ſolnere:vt.d.l. quoties. g.non tantum. S. ſicut. qð ſecus eſt in aliſs contractibus: Bar. bic ⁊ in.j.ñ̃.ad ſi.de ſtipu.ſer.vbi plenius impꝛobat: ⁊ cõiter ſequimur, dicens, ꝙ etiã er alio cõtractu ex quo tutoꝛ pupillũ habet obligatum ſibi ſua authoꝛitate ſol⸗ uere poteſt. Alleg.caſum notabj. de contrabẽ. emp.l.ſi⸗ ſtulas..fundum.Tu aduerte, ꝙ ad illum tenendo gloſ. poteſt reſponderi, ꝙ ille loquit᷑ vbi contractus emptio⸗ nis ex quo tutoꝛ ſibi ſoluit fuit celebꝛatus per eum cum patre pupilli. Quid autem ſi cum pupillo celebꝛet? text. iſte nondecidit. vnde remanet hoc dubitabile. Dico ta⸗ men, ꝙ aut contractus mutui emptionis vel alins per tutoꝛem ſua authoꝛitate cũ pupillo celebꝛatus, fuit nul⸗ lus:vt patet in caſibus nota.in.ð. I.v. in pꝛin. de autb. tut. ⁊ tunc de ſolutione fruſtra tractatur:qꝛ illa fieri non de⸗ bet. ⁊ ſi ſiat, eſt nulla. j. de condi. indeb. i.ꝙ pupillus. Aut loquimur eo caſu, quo contractus validus cum pupillo celebꝛatur:⁊ tunc puto ꝙ hoc caſu ſibi ſoluere poterit: quemadmodũ, quando celebꝛatus eſſet cum patre pu-⸗ pilli. Pꝛimo per identitatem rationis, que eſt in vtroq; caſu. Secundo per ea que plenius ſuper hoc not. Bart. in.d..ſſ. ad ſi. de ſtipu.ſer. T Juxta tamẽ boc T̃ cadit du⸗ bitatio, nunquid eo caſu, quo tutoꝛ ſibi ſolmit requiratur iudicis authoꝛitas: ⁊ certe ſi ſibi ſoluit pecuniam, que di citur res, que ſeruando ſeruari non poteſt: non requirit iudicis authoꝛitas:ſecus ſi aliam rem immobilem, que ſeruando ſeruaripoteſt:vt pꝛobatur hec diſtinctio.C.de admi. tut.llex que tutoꝛes.ſᷣm Bal. hic, ⁊ recte, in aliqui⸗ bus lect. vlterius t dicentem hoc fallere in patre:qꝛ alie/ nare poteſt in cauſam neceſſariam res ipſius pupilli, que ſeruando ſeruari poſſunt:quando tuioꝛ ſibi depntatus, zetiam ſine ſudicis decreto. Allegat ſingulare dictum Azo. in ſumma. C.de bonis que lib.qð dicit eſſe aureum. Dico vtrunq; maledicere ⁊ contra caſum.l.in.l.pupillo- rum. F.ſi pater j. de reb. eoꝛum. C Et aduerteñ.ꝙ Bal. nõ bene intellexit Aʒo. qꝛ loquit᷑ eo caſu, quo pater non tutoꝛ eſt nlĩ, ſed legitimus adminiſtratoꝛ eiuſdem iure vſuſfructus, quem habet: vt in. l. C. de bon. mat. ſecus ſi eſſet tutoꝛ nõ iure patrio:neq; vſuſtruc. ſed accidentali- ter, puta: qa iudice deputatus. Ita loquitur ille.. ſipa⸗ ter.⁊ ita foꝛte poſſet ſaluari Zlʒo.circa cuius dicti intelle ctum etiã Bal.tetigit in. lj. de reb. eoꝛũ. In ea.ibi, ꝑ 15 pactũ alteri qrit actio ꝛc.vult t ergo gl. Poc eſſe ſpecia⸗ le in mutuo reſpectu alioꝛum contractuũ:qꝛ in illo alte⸗ ri per alterum querit: vt inll.certi condictio..ſi nũmos. ⁊ in..ſi. C.per quas perſo. nob. acqui. qò ſecus eſt in alijs: vt in. lj. C. eo.tit.⁊ ita ſequuntur cõmuniter. ⁊ male iudi⸗ cio meo: æ imo idem reperimus in contractu depoſi.yt lpe. j.ad exbib. Idem in contractu donationis: vt. l. quo⸗ ties. C. de donat. ſolu. matri. Idem in dato ob rem.3. de calum..ſi quis ab alio. Idem in indebito:vt.j. de condi. indebi..ſi pꝛocura, in glavnde relinquitur hoc in contra⸗ 17 ctu mutui ſpeciale non eſſe. CCadit t tamen circa boc dubitatio vna, ſc an. d.. ſi nuinmos. locum babeat ſi⸗ ue ſit mutuum in pecunia numerata, ſiue in aliſs rebus. Barto. hic quod ſic: ⁊ verbum pecunie poſitum in dicta Lcum per liberam.tanqᷓ; in materia fauoꝛabili, debet extendi ad omnem rem mutuabilem. argumen. de re⸗ gulis iuris. odia. libꝛo. vj. iuncta. l.j. C. de conſtituta pe⸗ cunia. C Item: quia eadem ratio eſt in omnibus mu- tualibus, vt ex ſe patet:igitur ⁊c. Bart. de Sali. dicit ſe publice in ſua repetitione tenuiſſe contrarium. Pꝛimo: ꝗꝛ ea que a iure communi exoꝛbitant, non debẽt ad con- ſequentias trabi.de regu.iur.que a iure.et in.c.in argu/ mentum. libꝛo. vj. Sed tex.d..ſi nummos.ponit caſum ſpecialem ⁊ exoꝛbitãtem a communi regula.d.lj.igitur. ¶ Secũdo:qꝛdmerſa eſt ratio inter pecuniã ⁊ alia mu. tuabilia:q mutuũ in pecunia numerata frequẽtius cõ- trabitur, quam in alijs. ergo magis pꝛiuilegiatum debe ret a iure eſſe: vt.d.l.iuſto pꝛecio. ¶ TCertio adduco: qꝛ 18 deciſio caſus ſpecialis a iure communi exoꝛbitantis.nõ extenditur etiam per identitatem rationis:vt ſolet alle⸗ gari notab.gl.de bere. c. in fidei fauoꝛem.in.vj. ⁊ in.c.con ſtitutionem. de regularib. eod. lib. C Bꝛeuiter ſequoꝛ Barto. ratione:quia nedum in ſpecialibus caſibus, ſed etiam in coꝛrectoꝛijs verbum legis per identitatem ra⸗ tionis extenditur de ſtricta ſignificatione ad latam.Gl. ſing. allegant canoniſt. de electionib. in clemen.j. in ver⸗ bo, eligant. Cui do conſociam de iure ciuili, in auth. mi⸗ noꝛis.C.quando mulier tuto.in verbo, ad curationem. ⁊ in authen.vnde ſumitur. Ergo ſequitur quod verbum pecunie, poſitum in dicta. l.cum per liberam. pꝛopter veram concurrentiam identitatis rationis, extendatur de ſtricta ſignificatione ad latam adeo, quod cõpꝛeben- dat quamcunq; rem mutuabilem. ¶ Secundo boc ego 19 pꝛobo: quia vltimum ius etiam coꝛrectoꝛium medie iuris pꝛudentie reducens ius pꝛimum, qdð ats erat coꝛ- rectum ad obſeruantiam extenditur, per identitatem rationis. Iſta eſt gloſſ.ſingularis de pꝛebend. c. ſtatutũ. libꝛo.vj. Sed text.d.l.cum per liberam. reducit in illo ca⸗ ſu ins pꝛimum coꝛrectum, quo cauebatur alteri per al⸗ teru m ſtipulari poſſe: igitur ⁊c. ¶ In eadem ibi, item 20 aliud T ex nummis mutuatis:vult ergo glo.quam com- muniter ſequimur, qnod in nummis ſit boc ſpeciale re⸗ ſpectu aliarum rerum, ſcilicet vt illoꝛum communium petatur pars, ad totam quantitatem habito reſpectu, non autem ad fingula coꝛpoꝛa: vt.l. nam ⁊ ſi fur.in fin.in hoc titu.quod non eſt in alijs rebus.& go dico cũ Bald. contrarium: quia idem eſt pꝛopter identitatem ratio- nis in omnibus alijs, in quibus ſinguloꝛum coꝛpoꝛum difficilis eſt ſeparatio.Et ad hoc pꝛobabiliter pꝛeſtat ar gumen.l.antepenul.6. familie erciſcun..I.iij.C.cõi diui. 21 ¶ Inquantum autem gloſ. vult vltimo, quod ⁊ ſpe- ciale ſit in pecunia reſpectu aliarum rerum, ſcilicet vt nulle vſure, non poſſint deberi ſine ſtipulatione, etiam per pactum incontinenti appoſitum, vt..iij. C. de vſur, quod non eſt in rebus alijs:vt.l.oleo.⁊.i. frumenti.C. eo. titu. CAdde, quod hoc fallit in ciuitate: vt in.l.etiam.j. de vſuris. Quinimo boc eſt verum in contractibus ſtri⸗ cti iuris:quoniam in contractibus bone fidei vſure pe- cunie debentur ex pacto incontinenti appoſito. j.depo- ſiti..publia..j.j.de vſuris.l. cum quidam.. ex locato. 22 CEt vltimo dico, quod t vbi requiritur aliquis con⸗ tractus ſtricti iuris, qui babet ſimilitudinem cum con- tractu bone fidei:certe vſure pecunie debent᷑ ex illo cõ⸗ tractu ſtricti iuris per pactum incontinenti appoſitum. quemadmodum ſi eſſet contractus bone fidei. Ad boc noto gloſ.ſingula.j. de pꝛeſcrip. ver.l. Titius. ¶ Expꝛe/ dictis ergo patet gloſ.nullam veram ſpecialitatem po⸗ ſuiſſe:licet cõmuniter quaſi per omnia appꝛobetur per doc. ¶Extra iſtam autem pꝛima in gl. allqua vera ſpe⸗ cialia notari poſſunt circa ipſam pecuniam numeratam 23 reſpectu aliarum rerum. ¶ Et t pꝛimũ, ꝙ in generali le gato pecunia numerata fenoꝛi deputata, aut faciẽde ne gotiationi,nõ venitlicet veniat res aliena.de lega.iij.l.ſ mibi Meuia.5. ſina. ⁊..ſ choꝛus. j. Scõðm, ꝙ fine ea venditio contrabi non poteſt: vtjde contraben. empt. Nũ·Hſine pꝛecio naturalis.⁊ cum idj. de pꝛeſcr. verbis. 1 27 nus non erit h Et idem eſt inlocatione.Ia..ſi quis ſeruũ. j. depo. Ter⸗ tinm, qò vbicunq; mentio ſit de pecunia numerata, ſem⸗ per in dubio iudicamus contractuù véditionis: vt.lxapud Celſum..ſi cum legitima. In gloſſ. parua. ſuper verbo, pꝛecio accepto.j. de doli excep. in. l. fl. C. de Peenaus ¶Quartum, ꝙ pena pecunie numerate adiecta, pꝛeiu- mitur in dubio adiect in fraudẽ vſurarũ. qd non eſt ita regulariter, ſi adãciatur alijs. C. de vſun.leum allegas. S. eo.l.rogaſti..ſi tibi.: ibi dixi poſt Gart. C- Wuenne ꝙ ſinat interrogatio in pecunia certo nomine demo tra to, ⁊ ſequatur reſponſio nõ ſᷣm idẽ nomen: ſed in ſomin ſibi confoꝛmi⁊ cinſdem ſigninicatiuo non viciatui ſtipu⸗ latio j. de verb. oblig.l. que extrmſecus. qò non eiclit in rebus alijs. Sextũ: boc ein Jac. de Are.hic, ꝙque⸗ libet res eſtimata poteſt mutuo dari pro pecunia nuine⸗ rata. C. eo. i.ſi pꝛo mutua. qd nõ eſt in rebus alijs. Et vna ſpecies poliet dari pꝛo alia: nec tunc reſultat mutuum. Z. eo..ij. in gl. Septimũ,ꝙ licet pecunia fiat vera iu ſta:ſi tamen fabꝛicata a non habente authoꝛitatẽ facien- di, reputatur falſa:⁊ pena falſatoꝛis, faciens punitur. C. de tal. mo... vbi eſt notabilis caſus, qð eſt ſecus in rebꝰ alijs: q non refert, quomodo fiant. dummodo fiant. de verb. obli.l.cum ſeruus.cũ ſi. ¶ Octauũ, ꝙ vna pecunia eiuſdẽ materie,licet foꝛme diuerſe, poteſt pꝛo alia ſolui. j. de ſolu.l. Paulus reſpondit.j.de ſolut. C.de do natio.l. ſi quis argentum.cum ibi not.in gl.⁊ dixi in. l.ij. g.j. 3. eo. qð nõ eſt in rebus alijs.ð. co.l.cuin quid. ¶ MNonũ:qꝛ per cam quelibet res eſtimatur, qð non contingit in re alia, ſcʒ vt vna eſtimetur per aliam.j. de fideiuſ.j.ſi ita fideiuſ⸗ ſoꝛem accepero. M Item, qꝛ quelibet cõdemnatio ad in⸗ tereſſe ſuccedens loto obligationis facti iuxta materiã. l. ſtipulationes non diuiduntur. fit in pecunia:nõ autem in re alia. C.de inuti.ſtipul.j.iij.ad fi. Hec ſunt ea ſpecia/ lia, quc potui comperire in pecunia reſpectu rerũ alia⸗ 24 rum. C Quibus etiam potes addere aliud: ꝙ t ſi fiat locatio in pecunta numerata:tunc cenſentur obligata ꝓ penſione muecta ⁊illata inxta materiam. l. item, quia. 3. de pact. ſecus ſi ſnat in re alia:qꝛ tunc cum illa impꝛopꝛie locatio ſit, non cẽſentur locatoꝛi obligata. Singulare eſt verbũ Specin tit.de loc..poſt.ꝙ licet Bal.cõtra.j.loc. L. qò pꝛo nunc non examino. ¶ E. ſt antem videndũ que 25 ſint ſpecialia in contractu mutui reſpectu alioꝛũ con⸗ tractuum.xt pꝛimum eſt, ꝙ mutuum dans nõ poteſt ꝓ eo nummo ſperare, aut recipere, vt in ſcriptura mutuũ 26 dantes ꝛc.⁊ extra de vſur.c.cõſuluit.xqð ſecus eſt in con/ tractu alio:vt puta cõmodato:q ſi pꝛo pecunia mercato ri ad pompam cõmodata iuxta foꝛmam.Liij..ſi. cum.. ſeq.j.commo.paciſcat᷑ cõmodans de certa pecunia dan⸗ da:licita eſt pactio etiam iure cano. neq; incidit commo dans in pactum vſure.Ita ſcribit Bald.⁊ plenius. 3. de rei vendic.ſi nauis.referens ibi theologos hoc tenere. Per hoc ego do. ſing. gl. extra de vſur.c.cum queſtus. in gl.magna. Pꝛo veritate tamen buius aquerte:qꝛ aut volumus dicere, ꝙ cõmodans egpꝛeſſe fuerit pactus de aliquo certo dãdo reſpectu pecunie cõmodate:⁊ nõ de⸗ bemus dicere, ꝙ licet boc ſit pꝛobibitum in mutuo, ſit tamen permiſſum in cõmodato: q eo ipſo, ꝙ pactũ ita t cOtractus reſaltans ex illa pecunia ad pompã pꝛeſti⸗ ta non eſt commodatum:qꝛde eius natura eſt, ꝙ ſit gra⸗ tuitum.j. de pꝛeſcrip.ver..ſi rem inſpiciendam..j. vnde omnes male loquunt᷑ in iſto facto. Aut non eſt factũ ex⸗ pꝛeſſe pactũ, ſed eoanimo ⁊ intentione, quis cõmodat, vr eius reſpectu quid certum conſequatur:⁊ tunc ſimiliter hos nõ eſt cõmodatum.Ad boc tex.optimus.l.ſi tibi po⸗ bedain fi.rub. Aut neutrum iſtoꝛum interuenit: qꝛ neq; Conn Taus Paetus eſt: neq; eo animo commodauit: ſed tranan unelber aliter remunerandi animo, quid ſibi 3 Ladhn ali caſu, licet tunc nõ deſinat eſſe cõmodatũ: ur. jemandll.ſi remunerandi. in pꝛin. Hibilomi tno. Dote unos Tſolum in cõmodato,/ ſed idem in mu/ re id qd ſibi vni muthans licite ⁊ in cõſcientia recipe- cauſa datur vtta p cuniam mutuatam renumerationis decenninat elegans diſputatio Jo. Andr. rrſarce eneib⸗Jſin mercur. Ande non tunc Aunddenndei n er cõmodatum ⁊ mutnum, quẽadmo bili⁊ ubtuli I Sa. Jra dico ego in boc paſſum nota⸗ 4 li. CSecundum ſpeciale ꝙ licet alias reſti⸗ 3. udo. Roma in ſecundam.ff. veter.part. tuatur minoꝛ:⁊ ſi cum iuſſu patris contraxerit: nibilom nus non reſtituitur, ſi cum iuſſu patris celebꝛat cont 8 ctum mutui.. de miao.i.iij..ſed vtrum.ad fi. Tern ſpeciale eſt, ꝙ licet in alis cõtractibus, ſi minoꝛ velit 8 ſtitui, opoꝛteat ꝓbare ſe leſum:nibilominus,ſi petit 65 leſus reſtitutionem aduerſus contractũ mutui cũ eofe neratice celebꝛati: opoꝛtet mutuantem pꝛobare minon non leſum:neq; ei incumbit leſionis pꝛobatio. Caſus d ſingu. ßᷣm lec.vnam.qC.ſi aduer. credi.ij. que tamen limi tabis: vt habetur ſingulariter. C.qui ⁊ aduer. quos li 28 ¶ Quartũ ſpeciale, ⁊ boc eſt Jac. de Put. ꝙ in cätra⸗ ctu mutui ſtipulatio incontinenti ſecum adiecta inpe⸗ dit ex mutuo actionem oꝛiri:qꝛ ex ſola ſtipulatione oar vt. S. co.l. certi condictio.. quoniam. j. de noual iſi itaſ vno. cum.i ſeq. qð ſecus eſt in alijs contractibus, vt em ptionis, ſocietatis, ⁊ꝛ alis ſimi. Quia in illis ſi equens ſii⸗ pulatio incontinenti adiecta, nõ impedit ex biſdẽ actio nein oꝛiri:q imo actio erit, ⁊ ex contractu, ⁊ ex ſtipula⸗ tione. j. de vſur.jſi ſtipulatus..verum. j. pꝛo ſoc..duo ſo cietatem cõtraxerunt, vt Bꝛãmaticam docerẽt.que ver ba licet ſimpliciter ſequat᷑ bic Bal.tamẽ Bar. impꝛobat dicens hoc nõ eſſe ſpeciale in mutuo, ſcʒ vt ſtipulatio ad, iecta impediat, ex eo actionem oꝛiri: qꝛ idem iᷣm eum eſt in omni contractu, qui re contrabĩt̃ pꝛopter identitatem rationis:vt in depoſito commodato⁊ ſimilibus. CTu aduerte:q hoc videtur falſum:q ſi iſta ſtipulatio adici cõtractui cõmodati, aut mutui ad foꝛtificãdũ ius ipſins creditoꝛis, ⁊ maioꝛem cautelam: non debet operaridimi nutio.qð eſſet ſi ex contractu actio non oꝛiretur.Ad hoc in ſpecie licet multa ſint ſimilia.j.vt le ga.nomi. cauea.jj F. hec ſtipulatio. Hon obſtat.. quoniam. ⁊0d.l.ſi ita inſ. j. Quoniam ideo ibi ex contractu mutui, ſi ſtipulatio in tercedat, pꝛohibetur actio oꝛiri: quia nibil intereſt mu tuantis, ꝙ oꝛiatur: quoniam à illa eſt ſtricti iuris, que ex mutuo oꝛitur: vt in.c. actionum.inſtit.de actio.ſicut illa que e ſtipulatione deſcendu:vnde cum non interſit iu tuantis duas ctiones eiuſdem generis babere: ⁊ mul⸗ tiplicationem actionum legis abboꝛret: vt in..non eſt nouum.j. de actio, emp. merito lex conſyderans mutuan ti ſufficere actionem ex ſtipulatione oꝛtam, nolit alia oꝛi⸗ ri ex mutuo:ſecus autem eſt in contractu depoſitia co/ modati:quia intereſt creditoꝛis ey iſtis actionem oꝛiri, Quoniam illa que ex his oꝛitur, eſt actio bone ſidei, que magis pꝛiuilegiata eſt, q́; actio ex ſtipulatione deſcen⸗ dẽs, que ſtricti iuris eſt. Anqde in iſto paſſu ſum inpu- raz vera conſyderatione dicens, quod aut intereſt cre⸗ ditoꝛis actionem ex contractu oꝛiri: quia illa erit bone fidei:⁊ tunc alia ex ſtipulatione deſcendens eſt ſtricti in ris:non impedit oꝛiri ex contractu. Ita allego notabilẽ caſum in dicta.l.ouo ſocietatem. quam ad boc ſubtili⸗ ter conſydero. Aut intereſt creditoꝛis in contractu non oꝛiri actionem:ꝛ⁊ tunc illa non oꝛitur: ſed tantum ex ſtipu latione deſcendit. Iſte eſt caſus. C. de iure dot.l. auia. et lj.F. accedit. C. de rei vxoꝛia act. Aut neq; intereſt, necʒ non intereſt:quia ytraq; eſſet ſtricti iuris: ⁊ tunc nõ oꝛi⸗ tur actio ex contractu, ſed ex ſtipulatione tantum. Et ita loquitur. 8d.l.ſi ita..j. cum. l. ſequen. Hanc conſyderatio- nem collegi ex dictis Bar.in ſimili materia in.l. qui bis idem.m diſtinctione ſua magna de verbo. obliga. ex tex. in.l.licet..obligatio. 5. de pꝛocur. ⁊ in.l. ſi tibi mandaue- ro.ʒ.interdum.j. manda. Et ex gloſſ.ſingu.que declarat illa duo inra, quam omnino vide. Quoniam illa eſt fun⸗ damentum illius opinionis in.l.ſi mandato meo. 5. ſina. j. manda.⁊ iſta nouiſſime loquoꝛ in boc paſſu. Habet tamen hec opinio dubitationem: quia nunq́; videtur poſſe dari caſus, in quo ſtipulatione adiecta, bone ſidei oꝛiatur actio ſtricti inris: quoniam licet actio ex ſolaſi pulatione per ſe manente, deſcendens ſtricti iuris ſit vt.l. alias.j. de in litem iurand. nibilominus deſcendens ex eodem adiuncto contractui bone ſidei, aſſumit natu- ram bone ſidei reſpectu contractus, cui adijcitur:vt no- tat gloſſ.oꝛdina.j. de verboꝛum obligatio.I.ſi cum aliter. ⁊facit.d.lj..hec ſtipulatio.j.vt legati nomine cauea in boc eſt cogitandum. ¶ Item eſt ſpeciale in contractu mutui reſpectu alioꝛum:quia in eo locus eſt tantumſſe/ natuſconſulto Macedoniano nõ autem in alijs:vt.j.a Mace.l.ſi filius..j⁊..ſeq. C Item, quia bic cörrac 9 ca l don 3 öne 7 uüxl hil rcuds iod, a)ertone rrteil — — — — — 9' 4 ayiauin inn Aenitocde rh0 Km, ig( fuͤnai ngd 1 unu naatbi runaaun rin ririi gadcon 4 3 maünonaillan 3 bu dallmm 3 unnnnrulb 4 u nambtaiolem ensnubnn Kruräcdmendenei ce Träuvigünuggpel mbtltbeiachoci llallmpoPätme Kirunszölnn tbenwrangmveneeat ern emmeammtautm garehes namnnte wwtm(dntawmaäſa gage weVxcrg duirrecpinericn Minenunwdwaſgc uteimmudm. Wawadlmwmamät wütanenrwnun n Uuianaum cicht ſiüsgiininane annigigatirmns daadſrnnatcig tüvb emmavein — nenann Aabergigie ühaae Kaci danden euche atöhe d denge ülatihdr 99 ſb- wc habi butim m m unn unn Ralttri mibenſ m — f dunper vih 1 teſdſe, Hlhe 2 uoniam illa eiſnunn .Ackionum inſttkdeatze deſcendit:vnde cumſo es eiuſdem generisbad num legis abhorrer ni np.merito ſex onſyqua er ſtipulatione otani temeſt in contractudi creduous eriſtis ac bis oꝛitur, eſt actio o ſt, qᷓ actio e ſtipuin ſt. CAnqdein iſtopaſ one dicens, quodauti wontractu oriri: quia iu pulatione deſcencensti iex contractu. Ita dlc; ſocietatem. quam adh ntereſtcreditorisincont- cilla non oꝛitur.ſecktenm, de eſt caſas.Cde inte⸗ ororia act. Aut neqyin aqh eſſet trictiuns m a,ſed er ſtipulatonetnn. cam Iſequen Hanc one Bariin fimlimataune ſua magnade rrtece 5 de procur- Vin Etex gloſtſingach ada Eter ge. vonunä- mmino vice. 2hohlen omnno jnancs onem:—u abitationem. au, 1g vo ſtipulatione qdels Si certum petatur. mutui poteſt tripliciter contrahi, ſcz re literis et con⸗ ſenſu, qð nõ eſt in alijs:vt. S. eo..i.in.ſ. ver bis. E Jian 29 ex confeſſione t reſpectu muiui facta, 2in literis de u⸗ cta oꝛitur obligatio ſtatim, ſifiat, nõ ſpe future numera⸗ tionis:ſi autem ſpe future numerationis. oꝛitur obliga⸗ tio poſt biennium: vt.l. aduerſus.⁊.l. in contractibus. C. de nõ numer.pecu. Reſpectu autem alioꝛum cõtractuũ facta confeſſio non obligationẽ, ſed ſolam pꝛobationem inducit j.depo.lqj.õ.fi. C.de nõ nume pecull. gene aliter. ¶ Item vbi agitur de cinitate obliganda reſpectu mu⸗ tui/,opoꝛtet creditoꝛem pꝛobare, ꝙ mutuatum eſt in vti⸗ litatem ciuitatis conuerſum. j. eo.l. ciuitas. In alijs autẽ contractibus, ex quibus ciuitas obligat᷑. hãc crediti ver ſionem no eſt neceſſe creditoꝛem pꝛobare:vt not. Innoc. extra depo. c. grauis.⁊ Bar. in. lj. C. de ven. re. ciui. lib. xj. licet ibi contra.⁊ male.Et not.in. d.lciuitas.⁊ in aut. hoc ius poꝛrectũ. Quedam alia ſpecialia. Jac. de Are. refert hic Barto. que omitto:ꝗqꝛ additio nõ eſt neceſſaria. ahec ſufficiãt circa hãc pꝛimã gl. ¶ In glo.ſi. in pꝛin. ibi, bꝛeui manu ꝛc.Zllibi dicit tex.ſingi creditoꝛem viuentẽ, qò ſibi debitum, alteri dari longa manu, pꝛius per ſeipſum reci 30 pere.j. de ſollipecuniã. ¶ In ea.ibi, ſed contra j.man. „ 2 3 J. qui negotia.difficilimum eſt cõtrarium: qꝛ de directo deciditur contrarium eius, qð bic.ſ.ꝙ pecunia debita ex cauſa mãdati nõpoteſt conuerti in cauſam mutui. Gar. Ange. Sali.⁊ communiter omnes ſequuntur ſol.gl. bic dicentes, ꝙ ideo nõ cadit conuerſio: qꝛ pecunia conuer- tenda non erat parata ſolutioni, ſed conſumpta: bhic au- tem ſic. Bal. autem bic ⁊ alij poſt eum repꝛehendunt hoc dicẽtes, ꝙ imo ſolutioni eius erat parata:⁊ patet ex ver⸗ bis ipſius mittentis epiſtolã, dicentis pecuniam apud ſe eſſe ꝛc.Cuius epiſtole verba pꝛobationem inducũt.j. de⸗ po.J. publia. ad fſ.cum ſimi. Sed ad hoc poteſt reſponde- ri qð verbum hoc, apud, non denotat pecuniã ibi rea- liter eſſe apud ſcribentem de neceſſitate: quia verificat illa dictio, etiam ſi quid neq; poſſideatur: neq; detineat dummodo ad id babeat᷑ actio. Caſus eſt.j.de ver.ſigni. Lid apud.⁊l.penas. Pꝛo Hal.tamen, ꝙ vbi pecunia eſ⸗- ſet ſolutioni parata, neq; cõſumpta, vꝛget ratio: qꝛ ibidẽ debebat᷑ pecunia in genere:nec erat reſtricta ad aliquã 2 certam ſpeciem. Certum eſt autem genus conſumi nõ poſſe. notj. ad leg. Falcid.l.in ratione.§. incerte. C. eod.l. incendium. ¶ Ande ſoluunt alñ ſecũdo modo.ꝙ ille tex. coꝛrigitur per bunc.Roc eſt refugium miſeroꝛũ. Quare Bal foluit tertio ⁊ rectiſſime, dicens, ꝙ ad boc vt bec cõ- uerſio ſiat, requiruntur tria, ſc; cõſenſus: ⁊ ꝙ res extet, aut ſit ſolutioni parata. ¶ Item ⁊ facilitas ſoluendi: vt pꝛobatur in. d.l. qui negotia. licet enim non requirat᷑ ve- ra ſolutio in actu:tamen requiritur potentia deducendi ſolutionem ad actum verũ. Sed hec non cadit inter ab⸗ ſentes:igit᷑ cõuerſio nõ poterat fieri. Quod autẽ ad bãc conuerſionẽ faciendã requirat᷑ potentia ⁊ facilitas de⸗ ducendi ſolutionem ad actũ verũ:duo pꝛobant.⁊ ita foꝛ⸗ tifico Hal. Pꝛimo tex.optimus.j.de fur.l.falſus..ſed ſi is. Secundo:qꝛ conuerſſo non fit niſi mediante fictione, de qua hic.ſ.q; pecunia:quam quis pꝛopter fiendã con⸗ uerſionem iubet dari, videatur pꝛius pꝛofecta ad iuben⸗ tem. Ad hoc autem, yt ſictio in actu cadere poſſit, requi runtur duo extrema babilia ſ.extremũ a qno, zextremũ ad qdð:vt not. Bar. in materia fictionum in.ij.ſi is qui pꝛo emptoꝛe. Sed hic in extremo a quo non cadit babilitas: nõ poteſt videri vere ſoluere pecuniã recipere deben ticum ſit abſens. Ita nec cadit habilitas in extremo ad qð:qꝛ nõ poteſt creditoꝛ vere immediate ſolutionẽ reci/ Pere. igitur ac. Et per banc rationem potiſſimam fundo ſolutionem Bal. ¶. In ea.in ſi. ibi. C. eod..ſi pꝛo mutua. 33/ ibi res erat pꝛeſens ꝛc. hanc ſol. ſrmat hic Bart. ſip ideo ibi conuerſio de vna cauſa in aliam poterat fierinu do pacto:q pecunia erat pᷣſensa ſolutioni parata. Sed certe hoc ibi videtur falſum:cũ ideo text.ibi dicat:ꝙ res venalis ⁊ eſtimata fuit data in cauſa mutui:q pecuniam mutuandam non habebat creditoꝛ:neq; habebat etiam mutuum petens:qꝛ ſi habuiſſet, mutuo nõ petiiſſet. vnde nõ poteſt dicere quod licet ibi non interuenerit pecunia vere in pꝛeſenti:nibilominus interuenit ſaltim ficte:qꝛ cũ creditoꝛ pꝛo pecunia mutuanda, quam nõ babet, tradit rem vendẽdam eſtimatam, fingitur dare pꝛeciũ, quo eſti mata res eſt. Quemadmodum cum vxoꝛ dat in dotem rem dotalẽ eſtimata, fingitur dare pꝛeciũ, quo eſtimata res eſt, adeo, ꝙ illud eſt in reſtitutione: vt. j. de iure dot.I. plerunq;. ad fl. 7.l. qutoties. Cetera circa baãc gl. declarat hic Bar. quem vlterius nõ refero. C Alterius extra gl. 34 inquantũ f idem in articulo illo, an debitũ mibhi ab vno poſſum conuertere in aliud debitum mihi debẽdum ab alio: oicit ꝙ ⁊ ſiis, qui alteri ex mutuo obligando nume rare iuſſus, non realiter numerat: ſed per ſtipulationem ſe numerare pꝛomittit, ꝙ non obligat eum, cui numera⸗ tio eſt fiẽda ipſi creditoꝛi, donec numeratio ſequat. Ad de, ꝙ boc videtur falſum. Pꝛimo: q eſt expꝛeſſe contra gl. oꝛdi.j.eo.in..ſi⁊ me ⁊ Citiũ.in verbo, puenit. Secun⸗- do:qꝛ poꝛmiſſio ⁊ ſolutio hoc caſu debent equiparari: cũ non reperiatur inter ea conſtituta differentia. C. ad legẽ Falci l.ſin. Tertio:qꝛ videi ſibi imputari debere, eæ quo nomen debitoꝛis in ſolutum accepit.j.mand.l. inter cau⸗ ſas.g.abeſſe.Et hoc videt᷑ verius.⁊ ita firmat hic Bart. de Sali.motus ſola authoꝛitate glo.in.d.l.ſi ⁊ me. ¶ Itẽ 35 ſecundo, inquantũ T idem ponit illam dubitatam ⁊ quo- tidianam queſtionem, an ſi mercatoꝛ pꝛomittit creditoꝛi meo, qdõ ego debeo:inducat᷑ totaliter mei lib eratio, adeo ꝙ ſit ipſo iure pꝛopter nouationem ſublata pꝛima actio contra pꝛimũ competens, tenendo ꝙ ſic per text. in. d.l. inter cauſas.õ.abeſſe.AMdde ꝙ in hocſunt varie opi.licet Pal. hic, ꝛ in. l. ſ. C. de noua. ſequatur opi. Bart. Pꝛima enim fuit opi.eiuſdem Bart.que directo videtur cõtra⸗ ria, in quodam ſuo confil. qð incipit, An ſi tertius mibi cõmittat. manifeſte conſulentis, ꝙ ⁊ ſi quis mibi pꝛomit tat, qè tertins debet dare, non inducit᷑ eiuſdem terti li⸗ beratio. Pꝛimo ille tertius reputat᷑ debitoꝛ pꝛincipalis: pꝛomittens autẽ ſecundario pꝛo eodem reputatur ſide⸗ iuſſoꝛ adeo, ꝙ conueniri non poteſt:niſi pꝛincipali nõ exi ſtente ſoluendo. Ad hoc pꝛimo alleg. gl. ſingu. in autbẽ. de fideiuſſ.circa pꝛinc.que incipit, not. differentiam. Se⸗ cundo:quia licet olim mutatione perſone ſecundo pꝛo⸗ mittentis, induceretur nouatio pꝛime obligationis, et cenſeretur ſublata actio contra pꝛimum competens: vt inſtitu. qnibus modis tolli.obliga..pꝛeterea. nihllomi/ nus iure nouiſſimo ſecus:quia imo vterq; cenſetur obli⸗ gatus. C. de nouationib..fi.⁊ in dicto.. pꝛeterea. Tertia fuit opinio einſdem.j. de nouationib.l.delegare. dicen⸗ tis, quod aut tertius pꝛomittit pꝛo me id, quod debeo creditoꝛi a me delegatus:⁊ tali caſu inducitur mei libe⸗ ratio:ꝛ cenſetur ipſo iure pꝛima actio nouata, per dictã Idelegare. iuncto. õ. abeſſe. ſupꝛa allega. Neq;. d.l.ſi. coꝛ⸗ 36 rigens † iura antiqua loquentia in nouatione, videtur coꝛrigere iura loquentia in delegatione: cum bec ſint duo dinerſa:vt patet in rub.de nouatio.⁊ delegatio.et diſpoſitio coꝛrectoꝛia non debet extendi. Aut tertius pꝛomittit pꝛo me ſine iuſſu meo:ꝛ ſic abſq; eo, quod eum delegẽ:⁊ tũc nouatio nõ inducit᷑, neq; pꝛima actio cõtra pꝛincipalem debitoꝛem competens fuit ſublata:niſi hoc expꝛeſſe agatur, per caſum in dicta.. fina. C. de nouatio. Quarta fuit opinio Ange. in. l. qui vſumfructum. de ver boꝛum obligatio.dicentis, quod neq; de iure antiquo, neq; nouo, nouatio pꝛopter ſecundo loco pꝛomittentem eſt inducta. Quod de iure nouo, pꝛobatur in dicta.l. fin. quod de iure antiquo, patet quia vbi in ſecunda pꝛomiſ⸗ ſione nibil aliud eſt plusqᷓ; in pꝛima:nunqᷓ; ſecunda iu- re nouationis tollit pꝛimam:vt.l.qui bis.j.de verboꝛum obligationi.⁊j. de noua.l.ſi pupillus.. qui actum. ⁊ boc idem ipſe firmauit in repetitione.lj.. de indic.per tria iura, ſc; per.l. Stichum.§. fin..a te. ⁊ l.ſi is cui.j. de nona⸗ tionib. Penulti.fuit opinio quam idem ſenſit in..ijj. de nouatio.dicens, quod aut queritur an ſit introducta no- uatio de iure antiquo:⁊ tunc clarum eſt. quod ſic:qꝛ per- ſone debentis mutatione iure illo nouatio introduceba tur tacite ⁊ ipſo iure:vt in..pꝛeterea.quib.mod.tol.obli. Aut queritur, an ſit introducta nonatio inre nouo:a be- ne eſt verum, quod introducitur:nõ tamen ipſo iure, ſed ope exceptionis:⁊ nouatione liberabitur pꝛimus debi⸗ toꝛ. Et ad boc alleg.gl. in. ij.⁊ in.. Nalerianus. de pꝛeto. ſtipu.⁊ꝛ in.d.l.ſ. C.de noua.volẽtem, ꝙ vbicunq; olim de iure antiquo, tacite ipſo iure introducebat:vt eſt in cafu noſtro, per. d.. pꝛeterea. hodie introducatur ope exce⸗ ptionis. Altima fuit opinio eiuſdem in.ddelegars 30 — —————õ—yõ—õ—-————— ———————— 6 ———* 1 —z— .E— 1 S uu — ⸗ —y — * picentis ꝙ aut queritur, an tollatur obligatio pꝛimitiua per ſecundo loco pꝛomittentem in vim nouationis: ⁊tũc remittit ſe ad. d.l.ĩ. Aut an tollat᷑ per ſecũdo loco ꝓmit⸗ tentem in vim delegationis:⁊ tunc vicendũ, ꝙ aut dele- gatio ſit per ſtipulationem:⁊ tũc tollitur pꝛimitiua obli⸗ gatio ipſo iure, per.d.l.delegare. Aut ſit delegatio b pactum nudum ſeu in vim conſtituti:: tali caſu non tol⸗ litur pꝛimitiua obligatio:⁊ conſequenter non liberat Pꝛi mus debitoꝛ, neq; ipſo iure, neq; ope exceptionis, ꝑteꝝ. in. l. item illa. in fin. j. de conſti.pecu. Relinquit᷑ ergo paſ⸗ ſus multum dubitabilis ob maximum opinionum va⸗ rietatem. ¶ Aos vero iudicio meo poteſtis ſic conclu⸗ dere:ꝙ aut interuenit ſecundus pꝛomiſſoꝛ in vim dele⸗ gationis:⁊ tunc licet communis ſit opi.ꝙ tollatur pꝛimi⸗ tiua debitoꝛis obligatio ipſo iure, per v.. delegare. que hodie pᷣm Gar.ibi non eſt coꝛrecta, per. d.l.ſi. etiam An ge. ibi hoc tenentem tribus rationibus. Pꝛima, quã ſu⸗ pꝛa retuli, referẽdo War. in. d.l.̃. qæ nunq́; iure antiquo reperitur cautum, ita demum per delegantem pꝛimam tollit:niſi hoc eypꝛeſſe a gatur:vt.d.l. Stichum. F.legata. 2 in. d.ij. eo. tit. Ande patet, ꝙ facilius tollitur pꝛimiti⸗ na per delegationem, quamn tollat᷑ per nouationẽ. Ter⸗ tio:q tex in.d.l. delegare. dicit, ꝙ delegatus ſuccedit in⸗ nicem delegantis. Sed certum eſt, ꝙ ſi pꝛima delegãtis obligatio non tolleretur, delegatus non poſſit intrare vi cem ⁊ locum ſuũ: ſed eſſent duo debitoꝛes diuerſis tem⸗ poꝛibus conſtituti. Ergo ⁊ quarte ratio aſſignari poteſt: qꝛ certum eſt, qò delegans videtur ſoluere: vt. j. ad Ael⸗ leia.l.interdum. Sed per ſolutionem ipſo iure extinguit᷑ pꝛima obligatio:vt inſti. quib. modis tol.obli. in pꝛin. er⸗ go⁊per delegationem: tamen mibi videtur contrariũ. Pꝛimo:q in cõtrarium allego caſum expꝛeſſum, qui nõ poteſt cauillari in.d..pꝛeterea. iuncto pꝛin. cum ver.ſi. Ibi enim dicitur, ꝙ licet olim de inre antiquo, quando id, quod debebam Titio, ſtipulabar eidẽ deberi a Seio: ⁊ ſic quando interueniebat delegatio, introduceret᷑ no⸗ natio, ſeu ſublatio pꝛime obligationis ipſo iure: tamen bodie non inducitur:niſi expꝛeſſe hoc agatur. Inde ba⸗ beo expꝛeſſe ibi caſum rotundum contra cõmunẽ opin. Secundo, hoc pꝛobo efficaci ratione: qꝛ text. in. d.l. ſin. de noua.dicit ſe velle coꝛrigere iura antiqua dicentia ꝙ;per mutationẽ perſone inducitur tacita nonatio obligatio⸗ nis pꝛime, vt tacite ipſo iure:ergo ſequitur de viua neceſ ſitate, ꝙ velit coꝛrigere, quando interuenit mutatio per- ſone in vicẽ delegationis. Quoniam ſi mutatio alio mo/ do interueniat, vt puta: qꝛ creditoꝛ ex ſe ſtipulet᷑ ab alio ĩd, qð alter ſibi debet tali caſu, etiam de iure antiquo nõ inducebatur nouatio:niſi hoc actũ eſſet.hic eſt caſus ex⸗ pꝛeſſus in.d.l. Stichum.. ſi. in. d.la te.⁊. d.. ſi is cui. vnde ius nouum in hoc non coꝛrigeret antiquum, imo concoꝛ daret. Teneo igitur per bec, ꝙ hodie de iure nouo per delegationem, non tollatur pꝛima obligatio, niſi hoc ex⸗ pꝛeſſe agatur:vel niſi ex aliquibus verbis in delegatio⸗ ne adiectis compꝛehendatur coniecturata voluntas cõ- trabentium, poc volentium:tunc enim inducitur noua⸗ tio, etiam ſi expꝛeſſe non ſit dictum, ꝙ pꝛima nonaret. ⁊ꝛ p tex. in. d.l.ſiin ſi. dicentem, voluntate nouationem indu⸗ chetiam ſi verbum nouatio non expꝛimatur. Exemplũ. Pone ſi dicat pꝛimus debitoꝛ credit oꝛi acceptãti, pꝛo⸗ mittit tibi talis vice.vel loco mei.arg.d.l.delegare.yvel di cat, ſuſcipit talis in ſe nomen, vel debitum meum. arg. C. de nouali.ſi pater. ⁊ hoc de pꝛimo. Elliquando vero que⸗ ritur, an tollatur pꝛima obligatio ipſo iure:quoniã ſciẽs Pꝛomiſſoꝛ interuenit: qꝛ creditoꝛ ſtipulet ur ab eo, qð al⸗ kenühl deber ſine voluntate pꝛimi debitoꝛis:⁊ tunc nõ 5 üin us pꝛimi obligatio aliquo modo: neq; ipſo in- numhode exceptionis. Caſus eſt in. d.l. Stichum.. mua de dabis inñmul allega. in. d.. fi. C. de nona. afus Lea eruenit aliquis alius ex ſe pꝛomittens, ꝙ pꝛomitto tibi eaut interuenit per iſta verba: ⁊ tunc, Ipꝛo Titio:vel id quod tibi debet Titius:⁊ tunc videtur, c indu ipſo i igati 1 catur ip nis pꝛimi debitoꝛis.Et hoc jeeze er z eeeee 3 pꝛobatur: qꝛ ſi ſpeciale eſt in 7 ud dehnancza quando vnus amfe monnttn no⸗ dito: Al 33 induciĩ liberatio pꝛimi: ſed habet cre⸗ juncta gl.i 88 conueniendi, quem velit:vt eſt caſus cõ⸗ luncta gl. in.. agnoſcant. in verbo, ar gẽtari eoum ſiaut. Audo. Romain ſecundam.ff.veter.part. de fideiuſ.ergo in contrarinm in alijs eſt ius commu Hoc tamen eſt falſum:qꝛ idẽ eſt in omnibus qm̃ in ta d ſu dubio cenſentur iſti ſecundo loco pꝛomittentes dere, vt fideiuſſoꝛes ad pꝛimam obligationè.: bec eſtd ctrina glo. not.in.l. ſed ⁊ Julianus. g. itẽ ſ duo. j. ad g 9 ced.⁊.l.vir vxoꝛi..fina.j. ad Uelleia. volentis, ꝙ quan 4 duo, ad quoꝛum vnum tantummodo pernenit pecunj mutuata, obligant ſe ad eandem reddendam:: dubit an pꝛomittens ad quem nibil de pecunia peruenit 1 miſerit vt pꝛincipalis:an vero vt fideiuſſoꝛ debeti bio fideiuſſoꝛ intelligi. I Non obſt. d. 5. agnoſcant 37 bo, argentarioꝛum. quoniam ille non fintroducit q licet non poſſet perueniri ad fideiuſſoꝛem, niſi excuſſo pꝛinci⸗ pali debitoꝛe:tamen boc fallit, niſ mercatoꝛ vel campſo ſint fideiuſſoꝛes:vt ibi eſt caſus ſin gul.ſᷣm vnum intelle, ctum gl. quem tenet Bal. C. de non nume pecu.l cũ ſidẽ Et idem eſt, qò nouatio non inducitur, ſ quis ſecundo 33 loco pꝛomittat pꝛo alio, per hoc ve rbũ't ſpondeo. QAuo, niam ⁊ ille cenſetur vt ſideinſſoꝛ ſᷣm gl.dicte autj in Kin, li ca acce⸗ „Pꝛo, ndu⸗ Inyer j. de conſtit. pecu. Et hec ſunticiãt pꝛo examinatione pꝛe⸗ ſentis queſtionis ⁊ quotidiane. I Altimo inquãtũ Har deducit materiã huius legis ad.q.qᷓ quotidie contingüt in inſtrumentis cõfectis:dic de his vt plene diti poſt enn dem in.l.pꝛedia.j. de acqui.poſſ. I Et add e, ꝙ hec dicta 39 per eum faciunt ad queſtionem teſtium:amf ſint contra⸗ rij,ſi vnus dixit, ꝙ vidit pecuniã numerari Titio. Alins vero, ꝙ vidit numerari Sempꝛonio Titio volẽte? pꝛe⸗ ſente. Et bꝛeuiter dicendum, ꝙ non. licet tu diceres con trarjium:quoniam Sẽpꝛonio eſt facta numeratio actu lis: Titio vero eſt facta ex intellectu iuris volentis, o volo ſeu iubeo te numerare alteri pecuniam illam, nume ras in mea pꝛeſentia, quod diceris in pꝛeſenti pꝛius nu⸗ meraſſe. Quomam reipꝛeſentia id eſt aſpectus inducit dominij acquꝛſitionem, ⁊ etiam fictam numerationemii cet res coꝛpoꝛaliter non tangatur.⁊ hoc per. d.ſ.ſi iulſe⸗ rim, 7.0.I. quod meo.. ſi venditoꝛem.a.d.pecuniam jde ſolu. Erunt ergo tales teſtes concoꝛdes.⁊ ita notan. con ſuluit Bar. in ſuo conſilio, quod incipit, In pꝛeſenticau- ſa, ſolum ad boc allegare, ⁊ conſulere intendo. ¶ Etpoſ 40 ſet eſſe t dubium circa materiam pꝛeſentis legis, anfa⸗ cta conuerſione de pꝛimo debito in ſecũdum, inqucatur liberatio a pꝛimo ipſo iure, vel ope exceptionis:⁊ videt quod ipſo iure, per text. j. de iure dotiũ. ⁊.3.ſi ei nuptura. Contrarium tamen eſt verius, ꝙ ope exceptionis etita declarat notabilis litera.l. ſi res eſtimate. in fi. eo. titu. Et inquantum Angel. vult hec eſſe in mutuo reſpectu alio⸗ rum contractuum ſpecialia ea, que dicuntur in. uabſen tis. C. e. Adde, quod hoc eſt falſum. ⁊ idem eſt in debito: vt in hoc mane vidiſti extraoꝛdinariam gl.j. de condict indebil.ſi pꝛocur.Cetera de materia huius legis dicite, vt hic per Bar. ꝛ alios. quoniam aliqua omiſi tanqᷓ ſup pletione non indigentia. ¶ De iureiurando ⁊c. Rubeica. Summarium.⸗. 1§ Juramentum inlitem eſt duplex. 2 Juramẽtoꝛumſſpecies inuenire laboꝛioſum eſſe magis, q; ſubtile. 3 Teſti deponentideperitia, ſatis eſt, ſi deponat de cre- dulitate. ¶Rub. continuat᷑ hoc modo:qꝛ Juriſcon.tr actauit de contractibus:ſed qꝛ pꝛo veritate ipſoꝛũ contractuũ deue nitur ad iuramẽtũ:ideo ponit iſtã rub.Ael aliter:qꝛ Ju⸗ riſcon.vult tractare de cõtractibus ex quibus oꝛit᷑ actio: ideo poſuit iſtã rub.ita cõiter cõtinuat᷑ ſᷣm doc.in rub eo. Ael aliter:qꝛ Juriſcon.in boc libꝛo tractat de his co⸗ tractibus, in quibus quis ſequit᷑ alienã fidẽ: ſed in iura⸗ mento ſequnnt ſidẽ alienã ideo poſuit iſtã rub. ¶ Ingl 1 rub. ibi, itẽ iuramẽtũ in litẽ. Et dicit, ꝙ iſtud t iurametu eſt duplex.ſ. affectionis. Itẽ in odiũ moꝛam cõmittetis ¶ In ea. gliibi,itẽ eſt calũnie.⁊ iſtud iuramentũ defe ⁊2 tam actoꝛi,qᷓ; reo. In ea.gl.poſſunttaddi alie Pare inramenti, quas inuenire magis eſt laboꝛioſum, P 1 2* diu dricen arnnunn pun lloirurmce e gaſun iatc — ncyedncmm verotmargrttrſ malfuwindamsto Rtöiatenrwriwedtsg atdworotpäinn gen Kerürrinwndanne eeenawnätmunden. naaalisäo † ſaro fän Cades den louennnudemttten 1 nnib 5 ehd p dlise bilde — cuniad, luc nerd nfitenſdee aug C„ S-Chonobdd Adtt CAnwoin Kereis ac.-. qwt eass dic dehis ytgan Acqm poſf. CEraite, dgneſtionem teſtume vidit pecunia numerg d8 — erard i0 Tin arSempꝛonio Dten endum, ꝙ non icetnae 1 Sepꝛonio eſt factanunag actaex intelleetninn amerare alteri decnrimi la, quod dicerisin rrien De iureiurando. 31 9 Actio an oꝛiatur ex iuramento: ⁊ ex quo.: nu. Io. ybi an ex iuramento in litem. Pactum ꝙ non veſtiatur inramento. 12 Elctio, que oꝛitur ex iuramento, que actio ſit- 13 Juramentum an babeat executionem paratam: et vim ſententie. tile.⁊ dic vt Spec in titu. eo.ſ.j. ver. non eſt omittendum. Item eſt aliuä iuramentum, ſca fidelitatis, vt in. c.j. de noua foꝛ.ñdeli.⁊c.⁊. xxij. q.vlti. de foꝛma. C Sed con⸗ tra iſtam goſſ.poteſt opponi in eo, quod dicit, ꝙ teſtis 3 debet deponere de veritate: quia † aliquãdo ſufficit i quem iaurare de credulitate, vt patet, quando quis iura de peritia ſua, vt.j. in ſi. de vent. inſpi.⁊ in.lriuriſiurandi. C.de teſtib. ⁊ per Barto. in pꝛoemio Digeſt.ꝛ per Joan. extra de teſt.c.cum pꝛopoſuiſti. Summarium.. 1 Juſiurãdum, quod pariat exceptionem litis finite. da 2 Juramentum maximum remedium dirimendarũ litiũ. z Pactum per quod pꝛomittitur reſarcire omne damnu, quod quis iurauerit ſe paſſum fuiſſe, an valeat: 4 Juramentum litis deciſiuum nõ poteſt deferri a pꝛocu- ratoꝛe ſine ſpeciali mandato, ⁊ ibi quid in tutoꝛe: ⁊ cura- toꝛe pꝛodigi? 5 Juramentum iſtud, an deferri poſſit poſt concluſum, in cauſa, remiſſiue: ſ 4½31 uriſiurandi Arlmunn. B. inducta ſeſt ad lites decidendas. b. d. QMot. ꝙ Kinſiurandum t parit exceptionem litis deciſe ſeu ſinite. vnde iſta ita impedit li ſtis ingreſſum ſicut exceptio reiiudica- te ⁊ tranſac.vt eſt caſus bodie in.c.j.de lit. conteſt. lib. vj.⁊ dicitur.j.l.nam ⁊ poſtea. E Secundo not.hoc iuſiuran-⸗ reipꝛeſentia ideſ In 2 dum † eſſe litium expediendarumn maximum remediũ. nem ⁊etiam fictamung rnontangaturaboege *..ſivenditoꝛem doh ales teſtes concoꝛdes n onfilio, qvodiinciptqn, legare, ⁊conſulere iiun irca materiam pꝛeſents pꝛmodebitoinſecücu pſo iure, velopeexeop text j de iure dotiũ neſt verius,;ope enn litera.ſires eſtimaten vult bec eſſe in mutwon ſpecialia ea, que ien d boceſt falſum icent iſti ectraoꝛdinariangi Cetera de materiabuus los. quoniam aliquaom eentia. ciurando c. . 10 poß perita ſtscti ¶ In gloſ.ij.⁊ pꝛo introitu arguitur ſic: q omne ſuper⸗ latiuum pꝛeſupponit ſuum comparatiuum vel poſitiuũ: vt.l.vbi autem non apparetj. de verb. oblig. Sed hic di⸗ citur maximum. ergo apparet, ꝙ ſunt alia remedia ma/ gna.Sed quero vbi ſunt? huius timoꝛe eſt facta iſta gl. EEt adde aliud remedium, ſcʒ renuncia. vt.l.poſtqᷓ li⸗ ti.C. de pact. ¶ Et iſta lex facit ſolum ad vnam queſtio⸗ 3 nem. Quid ſi t de omnibus damnis ⁊ omni intereſſe, qõ paſſus ſum, ſit controuerſia? Et dicis quod omne dãnuũ, quod tu iuraueris te paſſum eſſe, pꝛomitto reſarcire ti⸗ biꝛan valeat iſtud pactum: doct.in hoc dubitauerunt: et tractatur per Cyn in.j.ſi quis in cõſcribendo.C. de epiſc. ⁊ cleri. ⁊ dicit ꝙ non valet:quia daret occaſionem delin⸗ quendi: ⁊ ſic non valet: vt.l.iuriſgentium.. generaliter. S.de pact.⁊ Spec.tenet iſtam opi.in titu.de pꝛobat..vi/ dendum. ver. quid ſi. Sed certe iſta ratio non eſt bona. et per Bart. in J. vlti. j. de pꝛeto. ſtipu.⁊ in.l. Theopompus. j. de dote pꝛeleg.⁊ tenet ꝙ valet: ⁊ hoc per.l.pe.de arbit᷑. Jo. And. autem dicit, quod ſi iurauerunt minus, ꝙpo- teſt peti, vt reducatur ad arbitrium boni viri, per.. vi⸗ deamus j. de in litem iuran. Sed iſta opinio fallit in ali⸗ In 4† quibus caſibus. Sed iſtud t iuramentum abſcq́; ſpeciali mandato fieri non poſſet a pꝛocuratoꝛe:ꝗqꝛ nõ põt, per.j. iuriſiurandi.j. e. la. j. iucta gi.ſua. Ratio:qꝛ nõ poteſſ pꝛo⸗ curatoꝛ donare ſine ſpeciali mãdato:vt.l.creditoꝛ.. u⸗ ciusꝗ. mandati. Idem concludit in tutoꝛe per illam legẽ. ¶ Fallit in curatoꝛe furioſi vel pꝛodigi:vt eſt caſus in.i. tutoꝛ..pꝛodigus j. eo.de quo in.j.certi condictio.y.quo⸗ 5 niam. ⁰.tit. j. Bal. hic t queſiuit, an iuramẽtum poſſit de⸗ ferri poſt concluſum in cauſa. de quo per Bar. in.l. admo nendi.j. co.⁊.j. eo.ybi dicetur. Summarium.. Riſtrubdid,&☛Qάα„Iuramentum eſtſpeciestranſactionis.a vide nu.. Tranſactio eſt nomen generis, non antem ſpecialis contractus. ita coͤltenc V vrritun 2 Juramentum eſt maioꝛis authoꝛitatis„‚G res iudicata. Tranſactio eſt contractus nominatus. 1 nen.. squis ſ qutae iſ ul5 Tranf actio num actionem pꝛoducat. 4 d Itẽ in ocll V anis. Hle och jorn *„1 UHIl 17 d dfſuntrach, LIn caBer gbend L a4 9b! 1„ re Md! uenirc 5 Appellari, quod poſſit a iuramento inlitem. 9 7 Daioꝛ iurans non reſtituitur contra iuramentum li- tis deciſiuum. uI tur T iuramẽto: Inn. tʒ ꝙ nõ — uſiurãdũ 1 Aſiu rA ndu m 2 18 traſ⸗ actionis, ⁊ maioꝛis eſt authoꝛitatis qᷓ res iu- dicata. b. d. ¶ Hot. iuramentũ t ſpeciẽ tranſ⸗ actionis eſſe. ¶ Ex quo pꝛobat᷑ ꝙ tranſactio eſt nomẽ ge neris:non autẽ ſpeciale vni tantũ contractui conueniẽs. qð inferius ponderabit᷑. † Sccundo no. inramentum maioꝛis authoꝛitatis eſſe, ꝙ; rem iudicatam. ¶ In gloſ. ſuper verbo, maioꝛem. Et iſtud qð dicit gl. non babet lo⸗ cum in inramento voluntario.⁊ ſic hic poteſt colligi ra⸗ tio:q valet potius pactum de renunciando iuri futuro, ꝙᷓ iure renunciatio vnica tantum. ¶ In gl. ſuper verbo, obtinet.⁊ dic ꝙt aliquãdo ſumitur pꝛo genere:⁊ tũc acci pitur iuramentũ vt ſpecies tranſactionis. Aliquãdo ac⸗ cipitur pꝛo ſpecie:⁊ tunc non capitur ſic.ſed.3.de trãſac. per totum.vel dic ꝙ ſpeciem tranſactionis obtinet, id eſt dirimitur, ita quid per iuramentum, ſicut per trãſactio- nem.Et pꝛima ſolutio fuit Bar.an trãſactio cõtractus nominatus ſit, vel innominatus?a dicit ꝙ eſt nominatus qui habet nomen, qð non connenit alteri contractui:vt.l. j.de rer. permu. Tranſactio eſt nomẽ generis: igit᷑ ⁊c. de quo in.l. ſiue apud acta. C. de tranſac. Et eſt maioꝛis au⸗ thoꝛitatis reſpectu modi inducendi:qꝛ tranſactio non fit niſi aliquo dato vel retento:ſed iuramentum ſic.Et illud qð p dicit gl.ꝙ ex tranſactione non oꝛitur actio: eſt verũ dquando nudo pacto celebꝛatur: ſecus ſi ſtipulatione: vt Iſi ex fundo.a...cum pꝛoponas. ⁊.. ſi non apud acta. C. de tranſac. In ea. gl.ibi.§. naturalis. Dic, ꝙ nunc eſt in.l. ſ. j. eo. Guliel.de Cun. hic dicit quem ſequuntur doct.ꝙ; illa ſolutio pꝛocedit in voluntario ⁊ iudiciali. Ratio: q nibil eſt tam naturale ꝛc. In quibus verſatur conſenſus vtriuſq; partis: q defertur a iudice.⁊ ita pꝛobatur per Bar. q ſicut ſententia non tollit naturalem, vbi non in⸗ teruenit conſenſus: vt.l. Julianus.j. de condic. indeb. ita ⁊ iuramentum. Sed contra iſtud facit tex. qui pꝛeſuppo⸗ nit obligationem ineſſe:vt inſt. de exce..eque ſi debitoꝛ. de quo dicam in.l. vlti.j. eo.tamen cogita.. In ea. gloſ. ibi, itemt a iurando.intellige niſi a ſuramentõ in litem:q tunc poteſt appellari:vt tenet Inno.in.c.ſin. ꝙ met. cau. Sed an iſtud ſit verum:dicam in.l.videamus.j. de in litẽ inrand.( Et t intellige, quod dicit, quod contra iura⸗ mentum minoꝛnon reſtituitur:intellige quando ipſe iu- rat:qe ſi defert poſſet reſtitui:vt.l.nã ⁊ poſtea..ſi minoꝛ. j.eod.( In ead. gloſ.ibi.l. admonendi. intellige in iura⸗ mento I neceſſario:qꝛ retractatur:ſed in voluntario ⁊ iu diciali eſt ſecus:vt.j. eod.l.non erit.. data. CEt ad ib Ind, ant actio oꝛiatur ex iuramento: fuerunt due opinio⸗ nes, vna fuit Placen. qui voluit, ꝙ eꝑ neceſſario nõ oꝛi⸗ tur:exvolũtario ſic ⁊ indiciali. Ratio quia actio oꝛiri de⸗ bet ex cauſato,⁊ non ex cauſante:vt..ſi Stichum. 5.ſi ꝗs ita..S.ſi cum.. ſeq. j. de noua. Et etiam qꝛpoſt tale iura⸗ mentum; non ſperat ſentẽtia:ſed vbi ſperat᷑ ſentẽtia ſuffi cit naſci ab ea.ar.j.cũ querebat᷑.in nij. iudi. ſol. Et bãc ſe- quit᷑ Inn.in. c. cũ veniſſet. extra de mnſti.alij docto.ſunt in opi.cõtraria:qꝛ ex neceſſario etiã actio oꝛiat᷑:yt pꝛobatur in.l. nã ⁊ poſtea. 5. numerãdo. j. eo. vbi indiſtincte loquit᷑. Scdo pꝛobat in.g.ſi. ¶ In ea.gl.ibi, in verbo„Petitoꝛ. qꝛ veriſicat᷑ in litis cõteſt. vt.l.amplius.rem rat. bab. Pꝛo⸗ batur in l. ſed ſi poſſeſſoꝛi..pe.j. eo. ¶ Itẽ pꝛobat᷑˖, ꝙ iu⸗ ramentũ habet vim conuentionis: vt. l. qui iuraſſe.ſ. fi.. co. Itẽ habet vim cötractus:vt.l. depoſti..jij. de pac. et ſic tenent doc. In neceſſario autẽ babet locũ opi.Placẽ. q actus agẽtis nõ debet operari yltra eoꝛũ intentionẽ. Sed iudex detulit ad pꝛobandũ, nõ autẽ ad canſandum actionè: igit. Et ſic babet᷑, ꝙ ex duobus iuramètis oꝛitur actio.ſ.ex iuramẽto iudiciali,⁊ volũtario:non autẽ ex ne⸗ 10 ceſſario. Sed ꝗd in iuramèto in litẽ: de boc Inn. taͤgit in.d.. extra.qꝙꝓꝙ met. can.ꝙ nõ oꝛit᷑ actio.de quõ eſt gl. ſin⸗ gu in.§. pꝛeterea quaſdã·inſti.de ac. Sed an pactũ veſtia iin. c. nouit. extra de iudic. ———— —————ᷓ——,— — —y — — a(Anus ſingu a laris. Adde tu, ⁊ vide aliũ mi⸗ rabilem effectũ buius iuramẽ⸗ ti appoſiti ſuꝑ contractu, quẽ Ppoſuit Barto. 2 doc.ſequuntur in. l.nã ⁊ poſtea. 5.ſi is quitem⸗ poꝛale j. eo. Barto. in.l.ſi quis pꝛo eoj. de ſideiuſſo.⁊per Bal.in aut. ſacrementa puberum. ſiaduer. rem iudt. ⁊ in. lqj. de oper. Über. ⁊ docto. in Ij. in fin. de verboꝛum obligatio. ⁊ cano. in. c.cum cõtingat. de iureſur. I Sed quero, que eſt iſta, 12 que t oꝛitur? ⁊ dic quod aliquando pꝛeſtatur foꝛmiter: aliquando infoꝛmiter. Pꝛimo caſu:⁊ tunc non oꝛitur eꝝ ipſo iuramento:ſed oꝛitur ex ipſo contractu pꝛopter iu- ramentum. Secundo modo oꝛitur actio in factum: vt.j. actoꝛi. C. eo. ⁊.l.nam ⁊ poſtea..ſi. ſ.eo.⁊.. ſed ſi poſſeſſoꝛi. §. penulti..eo. de quo per docto. De iſto iuramento foꝛ mi, vel non. in.l.ſi duo patroni. ũ. ſi quis iuraue rit j. eod. de quo eſt gl.in. ſ. ſi quis poſtulante.inſti. de actio.vbi gl. 3 ſingu. Bar. autem dicit, quod t inramentum habet ere- cutionem paratam.Et dtcit ꝙ eſt vnus a ſingularis effe- ctus iuramẽti.⁊ pꝛobatur per.l.ſed ſi poſſeſſoꝛi. õ.penult. j. eo.⁊.l. quod poſt rem. de re iudi. Et dicit, quod dat cau- telam vt omnia inſtrumenta habeant executionem. vc, quod dicat: quia de pꝛedictis dubitari poſſet:aneſſet de⸗ bitoꝛ ⁊ actoꝛ detulit iuramentum ipſi reo, quod tunc ha- bebit executionem paratam.ita tenent docto.⁊ maxime Bal. in..j. C. eo. Sed an ſit verum: dic, quia iuramentum equiparatur ſententie: quia ſicut ex ſententia oꝛit actio in factum:vt.d.l.actoꝛi.C. de iureiur. Sed actio, que da⸗ tur ex ſententia requirit pꝛoceſſum oꝛdinarium: vt.l.itẽ veniunt..recte.5.de peti.heredi. Ita ⁊ actio, que pꝛoue nit ex iuramento. ⁊ ita concluditur contra Bar. ¶ Alte⸗ rius eſt tex.in.l.inſiurandum, ꝛ ad pecunias.. fi.j. eo. Et ipſe allegat, ſed non reſpondit:⁊ ſic non poteſt reſponde⸗ ri.⁊ꝛ hec pꝛocedunt qnando iuramentum eſt pꝛeſtitũ dif⸗ foꝛmiter.⁊ facit alind: quia nulla actio ex contractu ha⸗ bet executionem paratam: vt.l.pacto, quo penam. C. de pact. C Item, ⁊ tertio uramentum habet vim contra- ctus, vt conuentionis:ſed actio que deſcendit ex contra- ctu, habet executionem paratam. ỹ&t reſponde ad iura Barto. quia iuramentum non habet vim ſententie, quo ad omnia:ſed quo ad quedam: vt dicitur in confeſſione: vt.l.jj. de confeſ. Nec obſt.l.poſt rem.qꝛ non ſequitur: ꝙ non debeat ſieri ſententia condemnatoꝛia, ſicut dicimus in confeſſione:qꝛ imo in confeſſo ſolet fieri condẽnatio, ſi eſt confeſſus poſt litem conteſt.vt.l.j.C. de confeſ. Summarium.. 1&☛☚ Juramentum, t valeat, neceſſe eſt, vt deferatur. 2 Delnnquendioccaſio auferenda eſt. 3 Queſtio ſtatus, ⁊ libertatis, per iuramentum terminat᷑, ſi pꝛo ea iuretur. 4 Juramentum deferri debetſcienti veritatem. Et quan- do non ſcienti. 5 Juramentum excuſat a pꝛeſumpta calumnia. 6 Juramentum inter alios pꝛeſtitum, alijs non pꝛodeſt. 7 Juramentum, an deferri poſſit in cauſa criminali?⁊ quid de neceſſario ⁊ voluntario? ⁊ nu.9. 8 Juramentum in ſupplementum pꝛobationis, quod nõ defertur, vbi quis pꝛobauit pꝛeſumptiue. 10 Juramentum, quod non faciat ſemiplenam pꝛobatio- nem, ſed ſemiplenam. 1 Juramentum non reuocatur. 12 Juramentum in cauſa criminali num reo ab actoꝛe de⸗ ferri poſſit? 3 Juramentum in cauſa criminali, an deferri poſſit poſt li tem conteſtatam. 14 Juramentum de quo bic, an deferatur in cauſa ma-⸗ trimoniali. 35 Teſtis dictum non iuratus, an valeat. 16 Jaramentũ calumnie, an excuſat ab expẽſis:remiſſiue. =(¶)Juramento delato 9 8 It Pꝛetoꝛ. ⁊ p̃ſtito ſuper quacunq; Nacuone; ſi delatum fuerit: ſtandum eſt quo ad ees iplos litigantes: non autẽ quo ad extraneos. boc dic I Noqprad validitatem inramenti neceſſa- b 10. vnde non ſufficit pꝛobare iuramentũ: niſi Pꝛobetur delationem pꝛeceſſiſſe. Secundo no.offerè⸗ 2 dam I eſſe occaſionem delinquendi. Concoꝛ. de pac.dot. 3 l.conueniri. cum ſimi. CtHot.etiam ſtatus queſtionem Audo. Roma.in ſecundam.ff. veter.part. per iuramentum terminari poſſe: vnde ſim nabitur queſtio libertatis. qð verum eſt ſi iuretur:vtj. eo.l. eum qui..penult. ſecus iurauero.j.de iure patro.C.de liber.cau. 4 ¶Jbi, deniq;. que † loquitur, ꝙ licet inſin dice deferente non poſſit deferri:niſi not. glo.j. de queſtio.l. maritus. fidei.nihilominus iuramentu ferri poteſt, etiam ei ſ contra: vt. ſi ſciẽti veritat C. de reb. credi.i nentum a parte deferédu qui veritatem ignoꝛat:ſſ tam cat ſe non velle iurare:non cogitur.j. eod.j Marcellus.ũ. jj. de in litem iuran. l.videamus. 5 ꝙpf iuramentum excuſet a pꝛeſum 6 rius ponderabitur. Altimo not. iurame alios pꝛeſtitum alijs nõ pꝛodeſſe, neq; nocer 7 ſuper † verbo, agatur. ibi, quid in criminal ſpondeo idem.Zllia in.l. maritus.j ſtincte, ꝙ in cauſa criminali non p tum. Et ratio:quia in iudicijs criminalibus non oteſt deferri iuramẽtum in defectum pꝛobationis. que eſt cõtra communem opi.doc.in. c. tam lit ſtib. que loquitur in neceſſario iuramento. S iure.ſ.j.ver.vt autem cantius. tenet quod non poſſttiu ramentum neceſſarium deferri in defectum in cauſacxii minali. Idem Hoſt. in ſumma huins tit..⁊ quibusaa⸗ Ant.tenet hic,⁊ Bal. in.. in bone fidei. C.eo. idem tenct. CConcludendo autem dic quod aut queritur, an iura- mentum deferatur ad abſolutionem, ⁊ tunepoteſtp Marcellus.. fi.rer. amo.⁊.l. furti. 5.de infamſb. Sed quo ad purgationem innocentie eſ caſus in.l.pꝛeſenti.. ſicubi. de bis qui ad eccle. config. ⁊ aut.ſed nouo ſure.C.de pena iudic.qui male iudi. Scd iſta doctrina, non videtur bona: quia actoꝛe non pꝛoban te reus debet abſolui:vt.l.qui accuſare.C.de edend cun ſimi.etiam ſine iuramento:ergo multo foꝛtius cũ iur mento. Aut quis debet pꝛobare, ⁊ ſupplere ſemiplenam pꝛobatio nem per iuramentum:⁊ tunc non poteſt.Et tu dic, ꝙ aut iſta cauſa criminalis intentatur criminaliter: ⁊ tunc ſit vera doctrina doct. Aut intentatur ciuiliter.et tunc poteſt deferri iuramentum actoꝛi per iſtũtexahoc 3 ſi pꝛobauerit ſemiplene.Si autẽ pꝛobauit pꝛeſumpti⸗ ue:⁊ tunc inramentum non defertur etiam in ſemiplena pꝛobatione:vt eſt gl. in. d. c. tam literis.⁊ pꝛobatur:q nõ defertur in ciuili:vt vult gl. in.l.veriſimile.S.qð met can. 2..iij..pe.de min. ergo multo minus in criminali. Sed quid iniuramento voluntario, † vel neceſſario:an poſſit deferri jiuramentum volũtarium, vel neceſſarium in cau ſa criminali:⁊ dic ꝙ aut non intentatur criminaliter ſed ciuiliter:⁊ tunc poteſt yt hic.aut ciuiliter:⁊ tunc loqvitur iſta gloſ.in qua fuerit opinio ⁊ Specu.tenet iſtam gloſſ Sed Guliel. dicit, quod aut queritur an iſtud iuramen- tum poſſit deferri ipſi actoꝛi, per ipſum reum:⁊ tuncno poteſt: quia in criminalibus pꝛobationes requirũtur a vt.l.ſin. C. de pꝛoba.non deberet aſſumi de domo ipſius actoꝛis:vt.l.de minoꝛibus..toꝛmenta.ff.de queſtio.Sed hic aſſumeret:igit. Jac. But.tenet contrariũ ⁊ Bart.ſ quitur eum:qꝛ eo ipſo, ꝙ reus defert iuramentũ actou videtur velle confiteri omnia, que per actoꝛem iurant vt.l. qui iuraſſe..ſi j. eo. Sed ex confeſſione ſua condeẽn tur reus: vt.l.confeſſus.de cuſtod.r eo.⁊.l.pꝛoinde.no⸗ tan. 3. ad legem Aquil.⁊ ſic patet quod pꝛobationes ſunt clarioꝛes:vt.l. generaliter. de nõ numer. pecu. Et ita ſe⸗ quũtur doct.⁊ Gal.vult ſuſtinere opi. Guliel.q nulla ler reperitur, que appꝛobet ꝙ iuramentum debeat defemmi parti:igit. vt..illam. C. de colla. vnde iſta lex dicit,;pat penaliergo in accuſatione videtur pꝛobibitum:vt.lnõ pꝛetoꝛ. 3. de iudi.⁊.l.naritus. MPꝛeterea pꝛobatio eſſetſu ſpecta:vt ſupꝛa dictũ. Pꝛeterea ſequeretur aliuqq eo ipſo, ꝙ ſi actoꝛiuraret, etiã falſe: ille eſſet puniendus cti coꝛpoꝛaliter:qꝛ iuramentũ nõ debet retrabi, etiã ſirepe⸗ riatur veritas in contrariũ:vt.l.nõ erat..dataij. e. Se contra boc cantãt omnia iura: vt.l. abſentẽ. de pen hec obſt. illud qð dicit Jac. But.qꝛ videtur cõſiteri eſſe veru conditionaliter: ꝗꝛ videt᷑ confiteriſi ille pꝛobauerit: gi Et ſic tenet opi. Guliel.de Cun.ſed certe tenẽda ſt Jac.But.⁊ Bar.Et pꝛobo per.l.eũ qui.ſ.in popu eod. Nec obſtat quod dicit, quod puniretur reus zc. ſtud fallit in cauſa criminali:yt dicitur in.lſi iur aneßi pta calumnia, q ine „de queſtio.tenet inqi oteſt deferriinramen, Tll §.ſed ⁊ ſi iureiurando, wi uu— hutenm chhnn rankspoll u, aum Kealte uatiinangun ire atinitnm rockentts cone loc tgvdänne ſgidh üuntrniut mubatta kgsnin un natxentdehnentlin rabalräauoäddctan Keruamiuckenſccſe euhrgonohäguote antt arum⸗qvia penate annreſtit ecperteura edlcktcaſösinlng Kaiegwotau dkepin ragcddiesnwnpoetd Knbüiededanretendhe ngacdendodefermpa Admmirpäwdiänm ne nenftwmatmeran aaaawenouadert, edimeäfntehanſchd 1 G 4 · ſuten el 1 — Airmn dnla A A Alkem ſmdd T eſle, ne d 2Setur jgmn nepm er. amoaa. funti ſſnfg „ 6 fe.Cdepenaincicqulna videtur bona:omiaac 4 .* Goreh Alurrt.qui accuſare en amento: ergomatton debet pꝛobare; ſappen rluramentum- tuncyon ſa cfiminalis intentau trina doct. Ant intenen Tiuramentum actoupn plene. Si autẽé pich ſtum non deferturetie glin.d c.tam literise ot vult glin.perifimit nꝛergo multo minusine dvoluntario, p velneccl am volutarium, vel neci ꝙ aut non intentaturen teſt vt bic. aut ciuiliten crit opinio ⁊Specutm quod ant queritur ni ipſi actori, peripſumia ninalibus prꝛobatiohes a non deberet aſlumdeie nonbus.S tormentafaut 6.3 zc.But tenet onan⸗ pſo ꝙ reusdefettinint De iureiurando. 32 7 Aoandatum factum vni ad excipiendum decem tantũ, j. eodem. Et dic, quod coneoꝛ. quod aut queritur, an va⸗ leat in vim confeſſionis:a tunc valet.⁊ ita habet bec opi, 10 Jac. Butr. ⁊ Bar. C Ex quot reſultat aliud dubiũ, ꝙ ſi iuramentũ reſultaret in vim iuramẽti, ſequeret᷑ ꝙ iura⸗ mentũ faceret plenam pꝛobationẽ.qð eſſet abſurdũ. Si vero reſaltat in vim confeſſionis:tunc facit ſemiplenam pꝛobationem:quia confeſſio facta extra indicium, tunc facit ſemiplenam pꝛobationem:vt gloſ.in.c. v. de adulte. extra. ¶ Item reſultat t aliud: quia ſi valet in vim iura- mentu, nunᷓ poteſt reuocari:vt.j. ceod.l.admonendi. ſe⸗ cus ſiin vim confeſſionis:quia poteſt reuocari poſt etiã, ſi eſſet condemnatus:vt eſt text.in.l.j..ſi quis vltra.j.vbi 12 eſt text. ſingul. Sed an actoꝛ ⁊ poſſit deferre reo: In boc fuerunt opiniones.GSuliel.tenet quod ſic, per iſtam gloſſ. igitur.poſt Jaco. But. tenuit contrarium:quia iſte accu⸗ ſatus agit cauſam fiſci.Sed ille qui agit cauſam aliena, non poteſt deferre ſine ſpeciali mãdato domini:vt.l. iuſiu randum, quod ex conuention e.ſ.ſij.eo. Alterius queri⸗ tur, an † iſta iuramenta poſt litem conteſta.deferri poſ⸗ int? Et dic aut iſte reus negauit:⁊ tunc nõ poteſt defer/ re:quia deferret in detrimẽtum iuris publici. Pꝛeterea pꝛeſumeret᷑, ꝙ accuſatoꝛ deferret animo calumniandi: ꝗꝛ ſcit, q reus ſmper negaret. Pꝛeterea ſi ipſe reus eſt cõ⸗ feſſus: igit᷑ nõ indiget pꝛobatione.Itẽ ſequeret᷑ aliud:qꝛ incideret in Turpil.ita tenet hic Bar. ⁊ in.l. maritus. de queſtiomb. Sed Bar. de Sali. ſentit, quod aut querimus an poſſit deferri iuramentum voluntarie:⁊ tunc non po/ teſt:vt.l. ius publicum.de pac.Zlut queritur, an poſſit de ſudiciali:⁊ tunc dic quod ſic per gloſ.iij.in.l.tranſactio.C. de tranſactio.⁊ reſpondet ad rationes: quia illud verum quando quis agit pꝛo pꝛiuata perſona: ſecus in eo, qui agit authoꝛitate legis: vt in tutoꝛe ⁊ ſimilibus: vt.l. tutoꝛ. j. eod. Sic poterit deferre:vt.l. iuriſiurandi.. ex conuen⸗ tione. Nec lud, quod dicit Barto. de calumnia obſtat: defertur coꝛam iadice:⁊ ſic ceſſat calũnia:vt.l.j. C. de pꝛe- dijs curia. lib.x. Non obſt. quod dicitur quod inci.in tur. quia non eſt verum: quia pena tendit contra deſiſtentẽ: ſed bic non deſiſtit, ſed perſeuerat. ſic non ceſſat. Sed ꝓ Bart. de Sali. eſt caſus in.l. eum qui.. in popularibus.j. eo. Et ſic dic, quod aut cõſtat ipſum actoꝛem babere ſuffi cientes pꝛobationes:⁊ non poteſt deferri: quia cenſetur in mala fide. Pꝛobatur etiam alia ratione:quia in cõfeſ⸗ ſum poteſt, quando defuerint pꝛobationes: vt..tutoꝛ. j. eo. Item non ſit pꝛeiudicium reipublice: quia etiam ſi de ferretur ſibi iuramentum: reus abſolueretur, ſi non pꝛobaret actoꝛ:vt.l.qui accuſare. C. de eden. C In ea. gl. 14 ibi, item quid † in caſu accuſationis matrimonij: Et dic ꝙ illud, quod dicit, ꝙ poteſt tranſigi, non eſt verum: vt in c. fi. extra de tranſac. Sed Jaco. But. diſtinguit in cauſa matrimonij: quia aut defertur iuramentum pꝛo matri⸗ monio:⁊ tunc poteſt. Aut contra matrimonium: ⁊ tunc non poteſt. Bal. allegat ad hoc.ij.q.v.ſi quis clericus.vbi Archid. eſt gl. in.c. ſuper eo.extra de eo qui cog.conſan. 15 vxo. ſu. Iſte tex. facit ad duo. ⁊ †anteſtis, quando ad⸗ dit ad teſtiſcandum ⁊ iudex non deferret iuramentum, an valeat dictum ſuum. de quo per Bar. in l.poſt legatũ. J. de bis quib. vt indig. ⁊ per Bal.in. l. pꝛeſbyteri.de epiſ.⁊ Kter amnia, queperan 4 6 cleri. Item t facit ad alind, an iuramentum calumnie 1j eo. Seder coneſſoui eraltterde nõ— lvult oſtinereopi Eun excuſet ab expen.⁊ euitet ipſas: Guliel. bic poſuit late.⁊ bic Gald. per Bart.in.l.j. ad Turpil.⁊ in.l. cum quo. 6. de iudi inl.pꝛoperandum.. ſinautem. de iudi. Jac. But.⁊ Bal.in aut. generaliter. de epiſ.⁊ cler.⁊ Bal. in. i. nõ igno rat. de fruct.⁊ litium expen. ⁊ Canoni.in. c. finem litibus. de lit.ꝛ contu. vbi cano. ponunt.ꝛ eſt gl. ſingu. in aut. de iu dic. in. f.in pꝛunis. ⁊ iſte gloſ.loquunt᷑, quod excuſet. Bal. autem ſequitur in conſilio Andre. Summarium. 2. 1&☛☚ Juramentum nöpꝛodeſt, niſi iuretur co modo, quo delatum eſt. nn2 Juramentum babetur pꝛo veritate. 3 Juramentum babetur pꝛo pꝛobatione. ⁊ nu.:24. 2½ 4 Juramento per religionem repꝛobato, non ſtatur. » Juramentum pꝛeſtitum, an reuocetur. Et quod: 2nng, 6 Dictio negatiua, quod excludat. 3 9 an extendatur, vt poſſit accipere ſub vſuris? Statutum remouens omnes exceptiones, non remouet exceptionem nullitatis. Statutum remouens omnes exceptiones an tollat exce ptionem incompetentie: 10 Juramento Saraceni an ſit ſtandum. Jurare per creaturas, quando lic eat. 12 Jurari, ꝙ debeat ſᷣm conſuetudinem loci vbi iuratur.Et 1 vbi non eſt ceõſuetudo iuratur per ſancta Dei Enãgelia. Tangi ſcripturam quando debeat, quando iuratur: 14 Tangiſcripturam cum pede, an ſufficiat. 15 Jurare in qualibet charta, quando ſufficiat. 16 Juramentum an intelligi debeat Em mentem deferen⸗ tis, vel iurantis? remiſſiue. 17 utus an ſufficiat ad inramentum:. 18 Statutũ, ꝙ ſtet ſimplici iuramento dãnum paſſi, quali⸗ ter intelligaturæ remiſſiue. Et an beres damnum paſſi poterit iurare? 19 Juramento pꝛeſtito per aliam religionem, quãdo ſtet⸗ 20 Juramento Judei pꝛeſtito per ſuam religionem, ꝙſteĩ etiam ſi defertur per Chꝛiſtianum. 21 Judeus an poſſit eſſe tutoꝛ. 22 Juramẽtum pꝛeſtitum per verbũ crede mibi, ꝙ valeat. 23 Pꝛomiſſio facta ſub fide ſine iuramento, ꝙ valeat. ½ 1 urari debet eo §. Jurari autem. 1 Tranan iuramen⸗ tum delatum eſt:dũtamen modus deferenqdi ſit licitus:et iurliurando pꝛeſtito ſtandũ eſt. Sed hoc dicit cum duo⸗ bus ſeq.vſq; ad..ſi. CNo.qꝙ; riuramentũ nõ pꝛoſccit, niſi eo modo iuretur, qð delatũ eſt. ¶ T Secundo not.iura⸗ mentum pꝛo veritate haberi.Concoꝛj. eo.l.ſed ſi poſſeſ⸗ ſoꝛi..pe. Ct Tertio not.inramentũ baberi pꝛo pꝛoba/ tione.qð inferius ponderabitur. ¶ Quarto no. iuramen to T repꝛobato per religionẽ, pꝛeſtito:non eſſe ſtandum. de quo inferius dicetur. ¶ In gl.ſuper verbo, aliud.in Ladmonenqdi.Et ratio differentie eſt:qꝛ iuramentum cõ⸗ uentionale habet vim contractus: vt. l. qui iuraſſe. in f.j. co.⁊.l. depoſiti..jj. de pecu. ſecus autẽ in neceſſario:qꝛ nõ dicitur queſtio contrabi in eo:qꝛ defert᷑ a indice.Sed cõ⸗ tra iſtud, ꝙ iuramentũ reuocetur: videtur texij. de in litẽ iur. in..fi.⁊.l. videamus§. ſed vidẽdum. Sed dic, ꝙ ibi lo quitur in iuramento in litem: bie autẽ loquit᷑ in inramẽto conuentionali. ſic non obſt. C In glo. ſuper verbo, ido⸗ neum.Ex hac gl. not. aliud, qð dicitur de dictione ne- gatiua:qꝛ dicit᷑ excludere: vt.xiij.õ.cum Titius.j de ali. leg. qꝛ illud eſt verum quo ad extraneos ab illo cõtractu: non quo ad ſubſtantialia ipſius contractus:vt per clem̃. exiuit de paradiſo.. cum natura. extra de verb. ſignific. CtxEt ſic facit ad aliud, data fuit poteſtas vni,ꝙ accipe/ ret decem tantum, vel dũtaxat:⁊ ipſe accepit ad vfuras: an videatur exceſſiſſe mandatume⁊ videbatur quod ſic. Sed obtinui ꝙ nõ:qꝛ videtur feciſſe id qð eſt de natura contractus:qꝛ eſt quodãmodo conſuetudo, ꝙ mercato/ res adinuicem iſto modo mutuẽt. Item ⁊ facit ad aliud ꝙ ſtatutũ, vel lex remouens omnes exceptiones, non ta⸗ men pꝛobibet actus annullationem:vt per. c. ex parte. de officio deleg.⁊ ita pꝛobatur bic. ¶ t Item facit ad id qð in. cj. extra de ſequeſtratio. poſſeſſ.⁊ fruct. Et pꝛo hoc eſt nunc text. in.l.ſcire opoꝛtet.. fina. j. de excuſatio. tuto.a in li.. fina. j. ad Turpil. ⁊ canoniſtas babent gloff. contra⸗ riam in.c.j.de re iudica.vcʒ, quia ſi excluditur omnis ex⸗ ceptio, quod non poterit opponi exceptio incompeten⸗ tie iudicis, cuius contrariũ tenet g.ſupꝛa alleg. Sed con coꝛd.in.l.de pupillo..qui opus. de noui oper. nunciatio. n10 ¶ In gloſ. ſuper verbo, pꝛopꝛia. Sed quid in Sarace⸗ no, ſi iurat, an ſit ſtandum: videtur quod nõ. ibi, iurari ⁊c. in. c.⁊ ſi Chꝛiſtus.extra 5 dr faſce 3 85 cap.monet te.vbi dicitur, quod fiurare per creatutas ui ꝓhibitũ. Dic qð aliquãdo tract amus de iuramèto volũ⸗ tario ⁊ iudiciaui:⁊ tũc iurãdum eſt pꝛont ſentiũt bic. Aut loquimur de iuramẽto neceſſario:⁊ tũc pꝛobibitũ eſt in⸗ rare ꝑ creaturas, vt in. d. cap. ⁊ clarius in.xxij. q.j.c.ſi ꝑ ca put. zita dicit Inno. in. d. c.⁊ ſi Cbꝛiſtus. Sed qßnis iud luramentum per creaturas non ſit validuinse verũ niſſ partes conſentirent in tale iuxamẽtum: quia tunc valet. ——;ÿ;ʒ½·— * ——— .g.. c. quoties coꝛdis oculus. Sed ꝗd ſi partes de nibi- lo conſentiant:quia defertur ſimpliciter? ⁊ tũe dicit Bar. 32 † quod iurandum eſt iᷣm conſuetudinem illius ciuita- tis:vt..iij...C. de teſti.⁊.ſ..pe. C. de iuramen. calum. Sed quid, ſi non eſt aliqua conſuetudo:⁊ tunc iuratur per ſancta Dei Euangelia:vt.x.⁊ iurandum. C. eo.⁊ in. c. 33 h.extra de iura. calum. CSedf an debeat tangi ſcriptu re: In hoc dic ꝙ aliquando dicit ius ſimpliciter iurari:⁊ tunc ſufficit ſine tactura.Zlliquãdo ius diſponit vlterius ⁊tunc debet tangiſcriptura:vt in.c.circa. de elect. iib. vj. 14 2 in cle.j.de bere. Sed an ſufficiat tãgicum pede?⁊ ſei⸗ te glo. in, d. c.circa. tenet quod non. Et ratio: quid conſue⸗ tudo eſt in contrarium. Item quia quodlibet membꝛum 35 babet ſuum officium ac. Sed t an ſufficiat iurari in qua libet charta libꝛi:dic ꝙ aliquando ius diſponit quod iu⸗ retur ſimpliciter:⁊ tunc poteſt iurari in qualibet charta. Aut diſponit, vt tactis ſacris ſcripturis: ⁊ tunc debent tangiſcripture, per.. generaliter. in ſi. C. eo. Item po 16 teſt inferri, t quod iuramentum debet intelligi hmmen- tem deferentis:non autem eo modo, quo iurat ille cui defertur, Sed iſtud eſt magnum dubium de quo in gl.in aut inramentum. quod pꝛeſtatur ab bis. in pꝛinc. extra. ⁊ in. c. ex literis. extra de ſponſa. vbi plenius ⁊. xxij.q. v. ſ. queritur vſq; ad. F.ex his.vbi latiſſime tractatur de iſta 77 materia. ¶ Item facit t ad aliud iſte tex.ꝙ ad iuramen-/ tum ſufficit nutus. Bal.poſuit.5.e.l.ij.⁊ tenuit quod ſuf⸗ ficiat, per.l. ſeruo inuito.. ſi pupillo. ad Trebel. Sed ille tex. non facit. Bar.in.l. qui iuraſſe.j. eo.dicit, ꝙ requirun tur verba, per.. ſed neq;.in aut.de manda.pꝛin. Sed dic ſaluando:qꝛ aliquando queritur, an in iuramento requi- rantur verba:ꝛ in hoc dic, ꝙ aut eſt mutus:⁊ tunc ſufficit nutus:vt in.c.cum apud.de ſponſa.Aut iurat, qui poteſt loqui:⁊ tũc requirũtur verba:vt dicto..ſed neq;.⁊ extra de ſponſa.c.tua.z⁊ in.l.cum notiſſimi.de pꝛeſcript.xxx.vel 18 xl. ann. C r In tex. ibi, dato. Sed an iſtud, qð bic dicitur babeat locum in ſtatutis:vt quia ſtatuto cauetur, ſi quis dãnum dederit, ſtetur ſimplici iuramento? ⁊ iſtud eſt du bium. de quo vide, qò dixi poſt do. Ange. in.l. qui bona. S.qui. de damno infec.⁊ Bal.poſuit in.l. ait pꝛetoꝛ. 3. eo. et do. Ja. poſuit in ſumma in tit. de pꝛoba. Sed quid ſi da- mnum paſſus eſt moꝛtuus:an ſtetur iuramẽto beredis: Bal. poſuit in.l. ait pꝛetoꝛ.3. co. in pꝛin.⁊ dicit, ꝙ iſta pꝛo- batio non tranſit ad heredem.Et alleg.caſum ſingu.in.l. generaliter. in pꝛin. C. eo.Et iſtud pꝛobat in.l.ij.j. de con⸗ dic. indebi. Sed iſtud non eſt verũ. gl. in. l.ſi per aliũ. 5. fi. S.ne quis eum qui in ius voca.eſt vi exi.vbi ipſe not.ſed non fuit recoꝛdatus.Sed eſt in.d.l. generaliter. Sed dic, ꝙ aut loquimur in iuramento neceſſario, vel voluntario, veliudiciali:ꝛ tunc loquitur.d.j.generaliter.Et ratio: qꝛ in ipſo iuramento videtur requirere fidem ipſius iuran/ tis.⁊ ideo nontranſit: vt not.in.l.cui locus j. de iure fiſci. Idem in delegato:quia non poteſt alium ſubſtituere:vt in. c.is cui.de offic.deleg. Ita in pꝛopoſito. Aut non eſt vo luntarium generaliter, neq; neceſſarium, ſed a lege:⁊ tũc tranſfertur ad heredem:vt dieit gl.ſingu. in dieto. g. fi. Et ſic in pꝛopoſito:quia iuramẽtum defertur a ſtatuto: quia non cadit ratio differentie inter defunctum ⁊ beredem, 19 quo ad mentem ſtatuti:igitur. C In tex.ibi,/⁊ ſed ſi quis. Contra iſtud videtur text.in dictõ. c.⁊ ſi Chꝛiſtus. de iu- reiurand.⁊ in. c. monet te. vnde dic aut loquimur in iura⸗ meto iudiciali, vel neceſſario, vel voluntario: ⁊ tunc non ſtatur tali iura mento, ſi iurat per aliam religionẽ: vt pꝛo- batur in. generaliter.. pe. C. eo. Et ſic habet locum iſte der Aht loquimur de iuramento pꝛomiſſoꝛio:⁊ tunc ba- zo de deumes ſi Chꝛiſtus.⁊.d.c.monet te. ¶ In glo. ſu⸗ LCbal ian 0,pPꝛopꝛia. circa fin. Ex hoc not. quod quando raben 45 defert iuramentum Judeo, quod valet ſi in ramentun nnendnam.Sed quid ſi ſtatutum defert iu ligionem ſuaecitẽr: an ſufficit, ꝙ Judeus iuret m re- cn. in tit denecerte ſſ:vt in.. monet. Erita tenet Spe⸗ Ju deag innen calumiin Hereſtat videre..ſed pone San'eextra de iuramen. calum. vbi do. Anto. 2 torhm e antendieir gnod Judeus poteſt eſſe tu⸗ Sed hodie eſt coꝛrectum: adonem H ſt quis Andaſeu⸗ neraliter..C.cod. Sed Judo:ebet iurare:vt. ge e Judeus non poteſt iurare bm Deum:igitur. Ita tenet Bar. in rub.de. inſti.⁊ iure. Sed A udo. Roma.in ſecundam.ff.veter.part. iſtud non teneo: quia ſequeretur, quod Judens un,= poſſet iurare, neq; voluntarie, neq; neceſſario conte n tex. Item ſequeretur, quod ZJudeus nõ poſſet eſſe ai ꝓ Cheiſtiano, vt. l. quoniam. C. de bere. Itemſeguereſss iſtud, quod Judeus non poſſet iurare de calũnia. etur non teneo dictũ Bart. Sed quid quãdo iurat᷑ per ideo iurauit, ſed ſolo verbo pꝛomiſit: an valeate⁊ certe ſie. in gl.in aut. quibus modis natur. etficlegi.9. qnonian in. c. ſi peccatum.xxiñj.qõ.j.⁊ pꝛobatur in dicto. c.⁊ ſ Cb ſtus.⁊ huius ratio eſt: quia inter loquelam ⁊ iurame— Deus non facit differentiam. ita tenet Joã. And rit de ſepult. lib. vſ.in nouel. Et eſt caſus in.c.iuf xxijꝗſsi faciunt iſta ad iſtos armigeros pᷣm do. Ange. qui relif ſe ſub fide:quia perinde eſt ac ſi inrarent. Item tan 23 † tex. quod iuramentum ſit pꝛobatio vera. yt.l ſed ſipoſ 1 eſſoꝛi.õ.ſij. eo. Idem in.1f. g.licentia. C. de iure deliber ⁊ in.l. generaliter. in pꝛin. C. de iureiur. ⁊ ita tenent docto Sed contra boc videtur tex.in.l.eum quiqj. eo. vbidicitur ꝙ releuat non autem pꝛobat.Et iſtud facit adſſtatutum quando quis debeat pꝛobare intra terminum an ſiftei pſus terminus poſſit admitti iuramentum: Bal 3eoii rubꝛi.tenet quod ſit releuamen:non autempꝛobatio per d. tex. eum qui.⁊ reſpõdet ad iſtum tex.q eſt dictio,quaſ. que eſt impꝛopꝛia nota veritatis:igitur. Pꝛo quofacit ob carmen.j.de pꝛoba. ſed neceſſaria tamen eſt pꝛobatio vt.j. eo.l. admonendi. Item pꝛobatur:qꝛ iuramentumha bet vim confeſſionis: ſed confeſſio non eſt pꝛobatio:igi vt tenet Jo. And. in. c. bone. extra de elec.⁊ Bal in rud Summarium.. 1&☛ Juramentum, quod non pꝛoſit. niſi fuerit pꝛeſtitnn ſtatim poſt delationem. 2 Juramenti remiſſio idem operatur, quod ipſum iur mentum. 3 Pꝛinatio pꝛeſupponit habitum. 4 Juramentum vt habeat effectum tria neceſſaria eſſe. 5 Juramétum, an pꝛeſumatur incontinenti pꝛeſtitum poſ delationem. . 4 h §.Si neq; iuratum. 3uamen conditio tacita, vt incontinenti iuretur, aut remittatur. ſi neq; iuratum, neq; remiſſum fuerit, habetur perinde ac ſi iuramẽtum delatum non eſſet. h. d. cum.l.ſeq. C Ro⸗ ta† iuramentum nibil pꝛoficere, niſi pꝛeſtitum fueritin- continenti poſt delationem, vel poſt ſaltim acceptatum, ⁊petitus ſit terminus ad deliberandum:vt.l. iuſiurandũ 2 ⁊ad pecu..jj. eod. C † Secundo not. ex.l. remittit.quoq iuramenti remiſſio idem operatur, quod ipſum iurami- 3 tum. CAltimo r not.ex fine eiuſdem: et ita communitet allegatur, quod pꝛinatio pꝛeſupponit babitum. Concon de verbo.oblig.l.decem.de iuſti:⁊ iure.l. manumiſſiones cum ſimi.Sed contra iſtam op.hᷣm Bar.de.l.iuſiur and ad pecu..j.j.eo.⁊ reſpondet, quod iuramẽtum nibil ope ratur. Intellige niſi habuerit terminũ, yt ibi: ſecus ſinon 4 eſt datus terminus:vt hic. ¶ Et ex hoc t text.inferturs l.fi.S. ait pꝛetoꝛ.quod tria ſunt neceſſaria ad hoc, vt iura- mentum habeat effectum, ſca quod iuramentum ſtde latum. Secundo, quod ſit pꝛeſtitũ eo modo, quo delati- vt.l. ait pꝛetoꝛ.in fi. S. ceod. Item quod pꝛeſtetur inconti nenti vt bic. CSed quid iir reperitur in actis, quodiu- rauit nec apparet, ꝙ fuerit ſibi delatum, vc incontinen- tiꝛ Bal. in.. ait pꝛetoꝛ. 5. eo.tenet quod non. per Inninc innotuit.extra de eo qui fur.ce.ſuſcep. Sed quid ino/ luntario? q Bal. loquit᷑ in iudic. ⁊ dic ꝙ non pꝛeſumſitur: iſta eſt ſolennitas intrinſeca, que non pꝛeſumitur:vti quecunq;,.ſi.de publi.⁊ per Bart.in.l.ſciendum.⁊ i⸗ j. de verbo. oblig. Gart. hic facit ad op. ad.l.remittit:dea ſi quis inſiuran.de quo in.j.ſi non fueritj.eo. Summarium. piendi, ꝙ traſeat in ſingularem ſuceeſſotẽ 1 ☚ Jus excipiendi, ꝙ traſeat in fingu Diſpolitio te per V 22 †mibi: ⁊certe valet, per. d. c. ⁊ ſi Cbaiſtns.Sed anigudt 4E o (oh 7 lco- diunge 7 ” tili agexton fitan anal rulterden U2, fwc i Ne fcdäung Tanal — — — —— — chrguile tantin eem V— 9 1 ſritninge nrenelc Alitutusſi — — — — = — ——— —= = —= reinpanusind anrſt uunmäv egeeptoneme Gumnun ir(Etpeemitte,e⸗ deimeumer mtacaxeeption cn ngtous C. Inglh (kRtoodcioagenchatte mharriälopecgeeyin wmanenur pnulaac prrxeexcgiensnon a Aaategiiat Trber adwdandrsSedg aanääiseempedl mamäuaaudigi mmnteReientnuti dllgideſinari Pnſttwnn zä Arsgälalundit runünnnmermn ſdannautr ſarrtur KarttämnatRniwen brrinnreurger 9 Ajſaſänär dare dnütüt ymag wentmtbigf gan Kenuimittmn ite og gepie t 1 ſdunets one ſ munidsinte — G 8 dWpni A vin novel De iureiurando. 3 2 Diſpoſitio legalis loquẽs ſuper toto, babet locũ in par- te totius.Et quid in diſpoſitione contrahentium:ibi. 3 Juramentü parit ichtſonepeclüine litis ingreſſus. 4 Exceptionum tre s ſunt ſpecies.remiſſiue. Pꝛobatio a gendi oꝛta expꝛetoꝛe, non tollit actionem ipſo iure, ſed ope exceptionis. — aenn 6 Statutum, ꝙ null actio detur bannito:intelligitur ope udex an poſſit reſeruare admiſſiones exceptionum di⸗ ſatoꝛiarum, etiam parte conſentiente? iſtos rmigeros fn deen 9 Exceptio impeditiua litis ingreſſus, ſi dubitatur, an ſit 4 gp 8 perinde eſts oä amendt ar R 4 „ Tum fitpy ba, U Jdeminlfi edtun er in pein. Klennen AnPein.Cdeinre ih ei, elürei. ridetmrteginlannättd A poſſit admitti ju nnidd endi. tempꝛodanr ſonis fed confeſſio onegde din cbone exradeänn 6 ummarun um, quod non hwitgitez onem. iſſio idem operatur, a oponit habitum. babeat effectum trian pꝛeſumatur incontinern 5 6 qhiuratum tincontinentt iuretura neq; remiſſum fuerit h delatum non eſſethda nibil proficere, niigi clatonem, velpoſtſäte ninus ad deliberanduna d. CrSccuncowichne io idem operatur, quci et pobare. ddita2 — — —— — 4 oppoſita in vim peremptoꝛie, vel impeditiue: quid iudi⸗ candum. 10 Exceptio impeditiua litis ingreſſus oppoſita ⁊ repulſa: an poterit opponi poſt litem conteſtatam: Reus qui renũcauit exceptioni litis impeditiue, an poſ⸗- ſit poſtea illam poſt litem conteſtatam opponere: Aerba exceptionis, qualiter foꝛmentur? — CEx iuramento oꝛitur 3☛ It Pꝛctoꝛ. exceptio tam iuranti, ꝙᷓ; N eine ſucceſſoꝛi:pꝛoſicit etiam ſi iurauit:⁊ impe aitur litis conteſtatio, niſi altioꝛem requirat indaginem. h. d. ¶ HNo. pꝛimot⁊ ita cõmuniter allegatur, ꝙ ius excipiendi trãſit in ſingularem ſucceſſoꝛem.de quo dicendum vt plene per Dy. in. c. ſi quis in ius. de reg.iur. lib. vjꝛ per Bar. in..ſi tertius.ꝗ.ſi pꝛius. de aqua plu.arc. ⁊ ibi dixi poſt eũ.⁊ per ea⁊ maxime An. in. c. quia A. ex⸗ tra de iudic.⁊ per Bal. hic. ¶ Ho.ꝙ ⁊ diſpoſitio legalis ſuper toto, habet locum in parte totius. Concoꝛ. ad illam .iij..ſi quis tabulas. ¶ Quid aũt in diſpoſitione cõtra- bentium: dic vt plene dicit᷑ in.l.ſi durum..in ſtipula.j. de euictio.⁊ plenius in.l.j.eo.tit. vbi glo.plenioꝛ.¶ tHo.ter⸗ tio ex iuramẽto exceptionem oꝛiri impeditiuam pꝛoceſ⸗ ſus:niſi altioꝛem requirat indaginem, quod infra decla⸗ rabitur. ¶ Et pꝛemitte, t ꝓꝙ exceptionum tres ſunt ſpe⸗ cies:vt.. ſi quidem.⁊.l.pen. C. de except. ⁊.l.exceptionem. de pꝛoba.a.c.exceptioñ.eo.titu.quia vna eſt declinatoꝛia, alia peremptoꝛia. ¶ In gl. ſuper verbo, actionem dabo. No.r.qꝙ pꝛobatio agendi oꝛta ex pꝛetoꝛe, non tollit actio-⸗ nem ipſo iure:ſed ope exceptionis. ¶tEt ſic facit ad ſta- tutum, quo cauetur, ꝙ nulla actio detur bannito ꝛintelli⸗ gitur ope exceptionis.non autem ipſo iure:vt.J.ij..fin.j. ad Maced.⁊. lj. F.j.j. ad Trebel. Ita dicit hic Bar. ⁊ boc in actionibus ciuilibus. Sed quid in criminalibus, puta in accuſationibus: Bar. hic allegat Jaco. de Zre. in diſ⸗ putatione ſua, qui dixit, ꝙ ipſo iure tollat᷑, per. lj. q. quod autem. de aleat. ⁊ idem tenuit in. lj..ad Trebel. JIdem in.l.vbi lex j. de fideiuſſo.vbi reddit rationem differentie. Et an iſtud ſit verum, habetur plene per eum in dictis locis.⁊ per Bald.in.l. non dubium. C. de legib. ⁊ in l.cum mulier.j. ſolu. matrimo.⁊ in diſputatione ſua, que incipit, Statuto cauetur, ii feneratoꝛ.⁊ Jo. And. in. c. ſuper lite- ris.de teſtib.⁊ in additionibus in titu. de ſentẽ.. iuſta. in pꝛincip.vbi recitat ꝙ Ja.de Zre. tradit. Et ibi dicam in Leleganter..ſi poſt. j. de condict. indeb. ¶ In glo. ſuper 7 verbo, exceptioni. Not. r ꝙ omnes exceptiones, que poſ⸗ ſunt opponi, impediunt litis ingreſſum, i poſſunt incon⸗ tinenti pꝛobari: ſecus autem, ſi requirunt altioꝛem inda- ginem. Et que ſit ratioꝙ exceptiones peremptoꝛie non impediunt litis ingreſſum: ſed dilatoꝛie ſic? Et fallit in tribus exceptionibus,ſcilicet iuriſiurãdi,ſentẽtie, ⁊ trãſa ctionis? quia impediunt litis conteſtationẽ. Et dic, quod iſte exceptiones dicuntur litis finite:vt patet in.l.j. 3. eod. Sed contra hoc videtur facere.c.ſi papa.de exceptio.Et ratio eſt:quia notoꝛia eſt, vt dicit Speculiin tit. de except. Fdicto.ver.de conſuetud. Etratio: quia in notorijs non ſeruatur oꝛdo iuris:vt in.c.ad noſtram.de iureiurã. Sed qualiter poteſt notoꝛia? dic in excommunicatione: quia erat excommunicatus apud popolum. Item fallit niſi exceptio poſſet incontinenti pꝛobari:vt dicit. Jo. And.in addit.in.d.ti. de exceptio..dicto.ver.ſed an reus. Anto. Put.in. c. ſi. de lib. obla.ꝛ in. c.j. de oꝛig. iuris.⁊ in.c. ex par⸗ te B. extra de foꝛo compe.⁊ in.c.paſtoꝛalis.z.c. exceptio/ nem. extra de exceptio. in.c.ſuper literis.de reſcriptis. ¶ Item tallit, niſi pꝛobaretur per inſtrumentum, quod non poſſet repꝛobari. Ita ponit Joan. And in. d. ver ſed an reus. Sed dictum Jo. And. in. d. ver. de quo Ang. fa⸗ cit feſtum, fuit dictũ Inno. in. cpublicata. extra de&icct ⁊ alij docto.non dixerunt aliquid. Sed certe dicerem, ꝙ Papa non bene dixit in.d..ſi papa. niſi dicamus, quos iſte tres exceptiones, ita demum impediunt litis ingreſ⸗ ſum, ſi poſſunt pꝛobari incontinenti, velpoſt paucũ tem⸗ pus. Sed alie exceptiones impediunt, ſi incontinẽti pꝛo⸗ bentur, adeo, ꝙ ſi poſt paucum tempus poſſunt pꝛobari, non impediunt.⁊ ſic tunc erit ſpecialitas in.d. c.ſi papa. non poſſet pꝛocedere, vt pꝛobatur in.l. is a quo ad Tre⸗ bellia. ⁊.l. is a quo. vt leg. nomi. cauea. Ex quibus pꝛoba- tur ſecunda concluſio ſupꝛa poſita. C t Sed quid ſi op⸗ ponuũtur exceptiones dilatoꝛie iuris?⁊ iudex dicit, quod vult admittere iſtam exceptionem:ſed vult differre exa⸗ minandam poſt litem conteſtatam: Jacob. Butrig po⸗ ſuit in.j.fideiuſſoꝛ.qui ſatiſda.cog.⁊ arg. Et Haid.poſuit in.l. exceptionem. C. de pꝛobatio.vbi refert iſtas opinio⸗ nes: vbi dicit, ꝙ poteſt. Sed de hoc non poteſt caſus al⸗ legari ſᷣmn Legiſtas:ideo opoꝛtet, vt per rationes con⸗ cludamus quid iuris ſit. Sed de hoc eſt caſus in. c. exhi⸗ bita. extra de iudi.⁊ pꝛobatur in.lj. C. de ferijs.in pꝛincip. ¶ Sed an parte conſentiente poſſit fieri Bal.poſuit in lij. C. qui accu. non poſſ.⁊.l. de cauſis, eo. tit. ⁊...perempto⸗ rias.C. ſentẽ. reſcin. non poſſe. Sed boc non eſt verum, ꝙ imo iſte oꝛdo non poteſt omitti:vt.l.vt debitum.a.de be⸗ red.act. Pꝛeterea, pꝛo hoc facit gloſ.in. c. de cauſis. extra de offi. deleg.⁊ vide j. cle. ſepe. de ver. ſig. vbi ille oꝛdo, qui eſt inuentus pꝛopter publicam vtilitatem, nõ poteſt tolli per partes:vt.l.ij.. ſed quia veremur. de iur. calum. Sed iſte exceptiones ſunt inuente pꝛopter publicam vtilita- tem.igitur. Sed contra hoc videtur.c. cum olim. extra de cauſa poſſeſ.⁊ pꝛopꝛieta.vbi gloſ.Et iſtud credo ꝙ ſitve⸗ rius, ꝙ poſſint reſeruari poſt litem conteſtatam de con⸗ ſenſu partium ⁊ iudicis.Et ſic differentia eſt in hoc caſu: quia litis conteſtatio perimitur per illam exceptionem, ꝙ ſit reſeruata:vt.l.ait pꝛetoꝛ..ſi controuerſſã.3. de dam. infec.vnde quando reſernatur, ꝙ non poteſt incontinen⸗ ti pꝛobari.Si vero reſeruatur de cõſenſu partium: tamẽ poterit incontinenti pꝛobari:tunc litis conteſtatio eſt va⸗ lida: ⁊ ſequitur abſolutoꝛia. ¶ Sed quid ſi iſta exceptio ſit toppoſita litis conteſtate impeditiua? Et dubitatur, an pars opponat, vt quamlibet peremptoꝛiã, vel vt im⸗ peditiuam: Bal.poſuit ⁊ fuit cõtrarius: ⁊ poſuit in. l.j. C. qui accuſ:nõ poſ.ꝙ vt impeditiuam videatur oppoſuiſſe: ſed in.l.peremptoꝛias.⁊ in.l.eleganter.. ſi poſt. dicit con⸗ trarium, ꝙvideatur oppoſuiſſe, vt aliam peremptoꝛiam. ⁊ hoc allegando Nicol. Mat.in.l.iij. C. ad Dacedo. ſed ille tex.facit multum a remo. ¶ Ad hoc facit melioꝛtext. ꝙ vbicunq; vnus actus poteſt fieri via iuris communis, ⁊ via iuris ſpecialis:⁊ tunc pꝛeſumitur fieri via iuris cõ⸗ munis:vt.l.qᷓ ᷓ.⁊.l.in teſtamento. C. de teſta.mil. ¶ Sed bic diſtinguit ponendo veritatem: quia aut iſta exceptio opponitur ante litis conteſtationem: ⁊ tunc pꝛeſumitur opponi, vt litis impeditiua:ſi vero poſt: ⁊ tũc vt quelibet peremptoꝛia. Et ratio:quia quãdo quis facit, potius vi⸗ detur facere, vt res potius valeat, ꝙ; pereat:vt. l. quoties. de reb. dub. ¶ Pꝛo qua diſtinctione facit.d.l.eleganter. 10 F. ſi poſt. j. de condi.indebi. C r Sed quid ſi poſt libellum immediate appoſui iſtam exceptionem litis impeditiua: ⁊iudex repulit:an poſtea poſſit opponi poſt litis cõteſta⸗ tionem, vt aliã peremptoꝛiã: Bal. poſuit in multis locis: ⁊ Bart. in extrauagan. ad repꝛimendum. Et bic per tex. in.c.veniens.extra de teſti. Gal.autem in.d. l. eleganter. in g. ſi poſt. dicit ꝙ aut iudex plene cognouit:⁊ tunc iſta exce ptio non poteſt poſtea opponi.⁊ pꝛobatur:quia ſi cogni⸗ tum fuit plene:⁊ tunc fruſtra de ipſa contenditur.cum ſe⸗ mel iudici notum fuerit:vt.l.ſi index.de bis, qui ſunt ſui vel alie. iur. ⁊.l. non libet.§. ſiue parens. de libe. agnoſc. Si vero iudex non plene cognouerit, ſed ſummarie:⁊ tũc po teſt opponi:vt pꝛobatur in.d.l.ſi index...ſi liberis.. pa⸗ rens.⁊ in.l.a diuo Pio..ſuper rebus.de re iudi.in.c.ve/ niens. de teſta. ᷣm Bar. in. l. qui Rome.. duo fratres. de ver.obli. C rSed quid ſipars renunciat huic exceptio/ ni, ante litem conteſtatam, an poſtea poſſit opponere, vt peremptoꝛiam: Bal. aliter ꝙᷓ bic diſtinguit in.l. elegãter. G.ſi poſt.⁊ in.d.l.peremptoꝛias.Et dic, ꝙ aut renũciatur, —— —. —— — Ä teſt vt.... nunc videndum.de acqui.poſ. Aut renuncia- tur, vt impeditiue: ⁊ tunc poteſt poſtea opponi:vt pꝛoba- tur in. d... ũ. ſed videndum. de ſucceſ. edic.⁊ etiam pꝛoba⸗ 1 tur in. d. ſi dammum.de ſer. vꝛba. pꝛed.⁊ in.i. ſerui. de iure delib. C.⁊ per Bar. in.l. ſ quis..beres.de acquir.heredi. 12 CSed' qualiter debẽt pꝛobariiſta verba, ad exceptio- vt exceptioni peremptoꝛie,vel ſimpliciter:⁊ tunc non po- G 1 u nem opponendam:⁊ dic ſic. Ego nõ teneoꝛ tibi ad hec.x. b ia habeo exceptionem pacti, de non petendo, adeo, ꝙ 8 weureemai reſponderelibello:tunc poteſt reijci pei J. . Labeo. de fiumi. Itatenet Spec. in tt de excep Kdi b 33 cto. in pe. col. ratio eſt ibi notabilis. ¶ TAan.. 85 ui vltimo de exceptionibus litis ingreſſus, ſcʒ impedi un b de quibus etiam tangit in..ſi ſeruus. C. de bis qui 6 ec⸗ cle.confug.⁊ Bal.in.l.perẽptoꝛi as.⁊.l. eleganter.§. ſi poſt. ¶ Item dicit ꝙ poteſt dari alia exceptiolitis ingreſſus impeditiua:vt exceptio ſolutionis, per.lꝛicum querebat. S. pꝛoinde.j. iudic. ſol. de quo dicam in. d. F.ſi poſt. vbi po⸗ nam omnes exceptioneslitis ingreſſus impeditiuas. Summarium. TExceptio que competit reo,competit ⁊ ſideiuſſoꝛi. T V 2 Ecctio ꝙ ita oꝛiatur ex iuramẽto remiſſo, ſicut ex delato. ZActum in veritate eſſe geſtum, vel haberi pꝛo geſto: pa⸗ rificantur in actione danda. 1 Exiuramento oꝛi⸗ 8.3 ureiurando. 33 lo item ⁊ exce⸗ 1 b 1 ptio. P. o. CtMot. exceptionem iuris competentem reo, 2 pꝛoſicere fideiuſſoꝛi. T Secundo not. ex iuramento re/ miſſo, ita oꝛiri actionẽ, ſicut ex iuramẽto pꝛeſtito. C Ter 3 tio no.ꝙ r actio que oꝛitur in actu, in veritate geſto: oꝛi⸗ tur etiam quando ipſe actus, etiam in veritate geſtus nõ eſt:ſed pꝛo geſto habetur. ¶ In gloſ.ſuper verbo, actio- nem. ibi, ſi quis iurauerit. de hoc dic, vt dixi in. l.j. 3. eo. tit. allegaui hanc glo.ſingul. Summarium. ᷑ 1&☚ Sententia lata contra pꝛobationem validam, valet. 2 Sententia lata ſuper famoſo crimine pꝛetextu iuramen- ti, reddit quem infamem. 3 Sententia lata contra ſententiam, an ⁊ quando ſit nulla? 1 Sententia contra §. Sl Damnetur. Lhe andenn valida 1 eſt. b. d. tHo. ꝙ ſentẽtia lata cõtra euidẽtem pꝛobatio- 1 V 2 nem valida eſt. MMo. ſcõo ſᷣm alium modũ, ꝙ ſententia lata ſuper famoſo crimine pꝛetextu iuramẽti reddit quẽ infamem. Ande extraoꝛdinaria pꝛobatio nõtollit incur- ſum infamie.j. de publi.l.oꝛdo. ¶ In glo. ſuper ver. dãne⸗ 3 tur. † Iſta gloſ. concludit, ꝙ ſententia lata contra ſenten- tiam, eſt nulla:vt. l.j. Si vero ſit lata contra iuramentũ eſt aliqua:vt hic. Bart. querit, an hoc ſit ſemper verũ, ꝙ ſen⸗ tentia contra ſententiam ſit nulla:⁊ dicit ꝙ aliquãdo ſen⸗ tentia, que fertur contra ſententiã, fuit lata ex nouo pꝛo⸗ ceſſu ⁊ noua inſtantia:⁊ valet:vt.l.duobus.j. de except.rei iudi.iuncta gl.Si vero fuit lata ex veteri pꝛoceſſu⁊ noua inſtãtia, z valet: vt. d.l. duobus ꝗj. de except. rei iu. iũcta gl. Si vero fuit lata ex veteri pꝛoceſſu:⁊ tunc nulla: vt.d.ij. Etratio: quia ſententia nulla ſine inſtantia, eſt ipſo iure l nulla:vt.l. Plautius. de pꝛocu.Ael dic aliter:ꝙ certũ eſt, opꝛima ſententia fuit lata:⁊ certũ eſt de validitate:⁊ tũc non valet:vt. d. l j. Aliquando eſt dubiũ an valeat pꝛima: Anac Lö valet:vt c.8intra monaſterium.extra de re iud. rar 1 3. Adelen in ſimili in..poſt rem. de tranſac.xelegã⸗ 6 5 indeb. ỹt ratio: quia ſcða ſit nulla. Bar. di⸗ ſentetia eſt lata ſine inſtatia: ſed nõ eſt ſic in iuramẽ- to:quia ꝙuis ſit iuratũ, tamen requirit᷑ nouus pꝛoceſſus. Summarium. 1 8 Juramentu, ꝙ habeat vim litis cõteſt.⁊ vide nu. 4. Audo. Roma.in ſecundam.ff. veter. part. 2 Actio in factum ſubꝛogata loco actionis de dolo:a petuetur per iuramentum. an per 3 Statutum, ꝙ ſi creditoꝛ non petierit intra annum in re, cadat a ſuo debito:quod non habeat loc niu⸗ mento ſit appoſitum iuramentum. umnſi mirn §.Si is, qui tempoꝛali. tum actionem tẽpoꝛalem perpetua:ꝛ vim babet liis de 1 teſtate. h. d. quod inferius ponderabitur. Notatiuran tum baberevim litis conteſtate.quod inferius onden 3 bitur. ¶ In glo.ſuper verbo, litis.⁊ per hoc intellign 3 de iuramento iudiciali.videtur caſus in.l.ſi duo patron 2.j. j. eo. ¶ In glo. ij. ſed actio in factum.⁊ dic qpnon.n ſubꝛogatum ſapit naturam ſubꝛogantis. Seq actio in 8 ctum ſubꝛogatur in locum actionis de dolo. Sec acn de dolo non perpetuatur:ergo neciſta. Sed doc. adba reſpondent: quia hic loquitur de alijs actionibus inte ctum, que multe ſunt: vt enumerãtur. inſtit. de interd— 3 CtEx iſto tex. ſumitur cautela:quia ſtatutum dicit ſ quis babuerit aliquem perſonaliter obligatum ſino 3 tat intra annum in iure, cadat a debito ſuo. ꝙ ad hoc non cadat: dat cantelam, ꝙ in inſtrumento apponat, ꝙ iura uit debitoꝛ.de quo in.j. naturaliter. de acqui.pof. aliasde 4 vſuſcap. C Item facit ad aliud.† Pone ꝙ eſt aliquain ſtantia ſine litis conteſtatione, qualiter perpetuabttures dic ꝙ iuramento.ita dicitur per tey.iſtũ. Item aliuseft, ctus:quia per litis conteſtationem an interrumpatur?; certe ſic:quia iurabitur per iſtum textum.ſed neceſſarid hoc babet ſieri:quia quando non conteſtatur lis: ſed pui mus actus cenſetur, inducitur litis conteſtatio: vt..nii la. C. de pꝛocura.⁊ per Bart.in.l. ab executoꝛe.jj dea/ pel. ⁊ per cano.in. c.j.de elec.lib. vj. Summarium. 1&3 Juramétum babetur pꝛo veritate:nec yltra id que⸗ ritur:non tamen quo ad extraneos. 2 Allternatiue vltima pars, an vera eſſe debeat⸗ g 1 Contra iuramentũ §. S ed 6 ſi Quis. T.nerane fraudem ſuoꝛum creditoꝛum, cõpetit ipſis creditoꝛibus 1doli exceptio, aut replicatio. b. d. Mo. t iuramentũ pꝛo veritate haberi, adeo, ꝙ nil vlterius queri poteſt, quo ad ipſum iurantem ⁊ deferentem tantum:vt. 3. eo..nonerit. S.dato. Non autem quo ad extraneos:vt hic eſt caſus, et in l. ſeq.g.fin.5. eo.⁊.l.ait pꝛetoꝛ.. deniq;. ¶ In glo. ſuper verbo, dari.⁊ ratio huius gloſ.eſt:quia nemo admittitur allegando turpitudinem ſuã: vt. l. creditoꝛibus. ſi ſer. pig 2 da. ſit. In glo. fi. in verbo, opponi. †Ho. ꝙ in alternati ua, vltima pars debet eſſe vera: an hoc ſit verum dic ytin glo. in.l. ea lege.⁊ ibi per Bart. C.de condi. Summarium.. 1& Pꝛocuratoꝛ quãdo querat domino ſine ceſſione: idi quid ſi appareat iura mnentum. Ex iuramito do § 2 Ju ſiu ran du m. C. 35 pꝛocuratou- vel defenſoꝛem oꝛitur actio, vel exceptio dño. h.d. Etill dicitur defenſoꝛ, quiagit ad vtilitatem alterius ſine man- dato:pꝛocuratoꝛ cum mandato. ¶ In gloſ.ſuper verbo⸗ 1 parit. Bart. aliter dicit ad ſolutionem contrarij, foaut pꝛocuratoꝛ habebat ſpeciale mandatum:⁊ tunc qveritar dominium ſine ceſſione. Aut nõ habebat ſpeciale:ꝛtunc non queritur: vt.liuſiurandum quod ex conuentione- pꝛocuratoꝛ.j. eo. Sed iſtud non eſt verum: quia imo poo- curatoꝛ ſine mandato ſpeciali poteſt ad vtilitatem dii:yt eſt text. in. d.. pꝛocuratoꝛ.⁊ debet intelligi quo ad pꝛeiu dicium dñi, non poteſt ſine ſpeciali mãdato dmi. CEtex hac.no.qꝙ quotieſcunq; dñs vult ſibi queri actionem 5 lem ex facto pꝛocuratoꝛis:tunc dñᷣs faciat interponere ramentum.⁊ Bar.in. l.poſſeſſio. F.⁊ ſi poſſeſſio. de acquit poſſeſ dat ut 1 * c dt c ſiie yti Hag 0 1 ead, eoob, gi nwijrunnn N il Aco — ranxrd 30 14 elwriitnngtag müsruwümüote Kürermdüongc vrucbusothat Knbrctitetrnfte Nerstearauua gehrannaſchtme rrcheninmnegarmr arttirvmlarison rülkemufcermnery darabäonödegäiug. rnarrgälämmemtrdm pteawmantketüſta rbtärnäenrnliſcene drxnuuſäülaltoea enananaguyone äeaaaultranenong müeananzrrrin mundegpraänm aan uitstſt, deir. W rmalhinan ginlg ſdoco tuneng dar fre lende 3 Fd 4 35 Tromaa e4 Kau lühutnan 1 ſenmaimi ſmr iäula per verdo ii ſclali vide 8 c loguiturdegi d er Iſtu.J onteſatlnennäh ur per iſtuntexnnte 1quando non conteſen ncuctturlitis onn er Bartiinadexaa de clecub.f. nmarium, abetur pꝛo veritaten 0ad extraneos. Pars, an peraeſſedai quis. Ce Dea debi dutoꝛum, cõpetty Plicatio.h.d. Chon 3 ꝙ nilylterius quen eferentem tantum luo ad extraneosati ait pꝛetoꝛ.ſ. denigl. zpuius gloſ.eſt:quiaran nem ſuä:vt.crecten- verbo, opponi ffooi t eſſe vera:an hocſtmm per Bart Cdecon mmarium ido querat doniuiui ura nentum. Car ndum. uumm⸗ actio, velerrcto git ad rtilialen Enn mandatoCIIS ncoutul ſolutionemehle, t ad tomu atoꝛadebe “ iine ſpecs ig 2 eultſt oll„ℳ p? is„,ia fait dris tuncdd, ſaßg ʃ Afpolb 7 1 oſſe ſlo4 4 andis g, um aconis ddi 4 Actio bi neciſt 665 Actio in factum, ꝙ dicatur data apꝛetoꝛe, vbi per eum De iureiurando. poſſeſ dat cantelam:quia dicit. ꝙvtilis queritur ſine ceſ⸗ ſione.⁊ ꝙ ſſeſt inſtrumẽtum guarentigie:tunc ſine ceſſio⸗ ne querit᷑ vtilis dño.¶ Dico ꝙ eſt alia cautela.ſ.qꝙ appo natur iuramentũ in inſtrumento:nam tunc querit᷑ vtilis. & Summarium. ⸗. ctio ex iuramento deſcendens contra deferentem ⁊ eius ſucceſſoꝛes datur. 2 Acctio publiciana, an competat iuranti rem ſuam. Zlctio in factum, ꝙ oꝛiatur ex iuramento, tam iudiciali, ᷓ voluntario. Actio an oꝛiatur ex iuramento neceſſario. actio datur, ⁊ non apparet de quaꝗ.. Actio in factum, ꝙ oꝛiatur ex ſententia arbitri. Actio exſententia arbitratoꝛis an oꝛiatur. Actio ex iuramento pꝛoueniens, ꝙ ſit ſemper natiua. . 3 Ex iuramẽto delato reo, §. Si petitoꝛ. Kr exceptio:delato vero actoꝛi, queritur actio. Et ſi iurauerint rem ſuam, ambo- bus queritur actio vtilis ⁊ in factum. Item uramentum pꝛodeſt ⁊ nocet heredibus ipſius deferentis ⁊ iurantis, non autem alijs.h.d. cũ ſeq.⁊ ſeq.vſq; ad fi. ¶ Hot.ex..ſi petitoꝛ. T actionem ex iuramento deſcendentem non cõ⸗ tra alium competere, qᷓ; deferentem ⁊ eius ſucceſſoꝛes. ¶ In glo. ſuper verbo, actio. tibi,ſi petenti.⁊ ille. ũ.ſipe⸗ tenti.dicit totum contrarium eins, ad quod gloſ.allegat. ꝙᷓuis doc.tranſeant cũ glo.Et pꝛimo ea, que pꝛoficiſcunt ex reivendicatione, omnia inſurgũt ex publiciana: vt.l. eũ qui..in publiciana.&. de publi.⁊ ꝙ ille tex.pꝛobet: patet in illo tantũ.⁊ ſaluari poteſt glo.ꝙ publiciana poteſt cõ- tra alios, non autẽ tanqᷓ; oꝛta ex iuramẽto, ſed oꝛta ex tra ditione:⁊ tũc non ſolũ competit cõtra iurantem, ſed etiã contra oẽs alios. Quod patet:quia publiciana competit quando tradit̃ res bona fide ⁊ iuſto titulo: vt. l 3.de pu⸗ blic. competit contra oẽs, niſi contra dnm. d.l.j.⁊ eſt gloſ. que hoc dicit in.d.g.ſi petenti. Et contra hoc oppo.ꝙ iſti non cõpetit publiciana:ꝗqꝛ aut iurat rem ſuam eſſe:⁊ tunc datur rei vẽdicatio:vt.l.eoꝛũ..de rei vendi.Aut iurat, ⁊ lurat falſe, vel mala fide:⁊ tunc non cõpetit publiciana:vt L. in traditione. S. de publicia. ¶ Et dico ꝙ aliquando in⸗ tentatur publiciana contra dm, qui poſſidet: ⁊ non op- ponit, ⁊ꝛ iuro me dũm eſſe:⁊ tũc ſecuta ſententia competit mihi rei vendicatio:vt.l.iij.ã.item queri. de reb. eoꝛũ.ꝛ.l. Pomponius..ſi fideiuſſoꝛ.de acꝗ.poſ. Aliquando ago publiciana contra eum, qui non eſt dũs:⁊ inro:⁊ tũc ago publiciana: quia ille tradens non fuit dñs:⁊ ideo non po tuit facere me dñm:igitur. vt dicit glo.in.d.g.ſi fideiuſſoꝛ. ⁊ intellige legis traditionem, quando traditio nõ fuit fa- cta ex iuramento:quia ſecus eſſet, per. l. nõ erit. ũ.dato. 5. co. CSi autem queritur an deieranti mala fide compe- tat publiciana:⁊ dic ꝙ non cõpetit, niſi contra deferentẽ, vel eius ſucceſſoꝛem, quando agit᷑ publiciana ex iuramẽ⸗ to deſcendente ex traditione:tunc datur contra quemli⸗ bet, niſi contra dnm: vt. d.l.traditione. ¶ In ead. glo. ibi, datur t actio in factum.ꝛ ita tam iudiciali, ́ᷓ; voluntario: ⁊ita communiter ſequuntur doctoꝛ. quod pꝛobatur ex⸗ pꝛeſſe in.l. actoꝛi. C. eo. pꝛobatur in.l. ſed ſi patrij. eo. ⁊.l. ſi duo patroni..jj.eo.Ct Sed quid in iuramento neceſ⸗ ſario:nunquid oꝛiatur actio:⁊ communiter docto. tenent ꝙ non in.l. actoꝛi. C. eod.⁊ bene.Et doctoꝛes tenent, quod ex voluntario ⁊ iudiciario oꝛiatur actio in factum. de quo in. l.j. 3. o. vbi tractaui plene de iſta materia. Altramon. tenent contrariũ:⁊ refert Cy.in.l. actoꝛi. C. eo,⁊ tenent ꝙ non oꝛiat᷑ actio in factũ:ſed actio iudicati.⁊ ita dicunt ar⸗ guendo de ſentẽtia ad iuramentũ. Sed Bar. idem tenet in.l. miles.. iudicati. de re iud. Bal. tenet contrarium, ꝙ imo actio in factum: vt.d.l.actoꝛi.⁊ Cano.tenent in cle.fi. de elect. ziſti, qui tenent contra Altramon. reſpondẽt ad tex.tenentes, ꝙ quando te. dicit, actio iudicati:⁊ actio in factum, que deſcendit exre iudicata:ſicut dicitur in ſimili in rub. 3. eo. Sed que eſt verioꝛꝰcredo ꝙ iſta, quicquid di xerit Bar. ⁊ pꝛobo ſic, ey iuramento oꝛit᷑ actio: ſed eꝑ edi⸗ 5 cto pꝛetoꝛis: vt. S. eo.l.ait pꝛetoꝛ. Sed vbi pꝛetoꝛ ſ ſtatuit aliquam actionem, ꝛ non apparet de qua: ſemper pꝛeſu⸗ mitur, ꝙ ſit actio in factum:vt habetur glo.in.. idem ait. H. hoc edicto.. nau. cau.ſtab. Sed actio iudicati eſt pꝛeto ria:vt.l.inij.ſ. pꝛetoꝛ ait.j.de re iud. ergo eſt actio in factũ. ¶ Item pꝛobatur talia ratione, quare e; ſententia arbi⸗ tri oꝛitur actio in factũ:vt.l.ne in arbitris.C. de arbi.ergo idem in indicijs:q arbitria ⁊ iudicia equiparant᷑. ¶ Itẽ pꝛo hoc facit.d.l.actoꝛi.quã illi allegant pꝛo ſe, iſto modo: actio ex iureiurando datur in factum ad ſimilitudinem actionis in factũ, que pꝛouenit ex re indicata. PMꝛeterea ſi hoc nõ eſſet, Imperatoꝛ nõ feciſſet talem cõparationẽ de iuramento ad ſententiam: quia argumenta de ſimili⸗ bus ad ſimilia.Si ergo eſt ſimile:ergo dabitur actio infa ctum: non autem actio iudicati, per. d. l. actoꝛi. Sed pꝛo iſtis vltimis poteſt allegari vnum argumentum, ſcilicet quia vbi poſſumus babere ſpecialem actionem, nunquã recurrimus ad actionem generalem: ſed ex ſententia po⸗ teſt oꝛiri actio ſpecialis,ſcilicet actio iudicati:ergo nõ da⸗ tur actio generalis. ¶ Ande conclude, ꝙ aut loquimur de iure pꝛetoꝛio:⁊ tunc datur actio in factum: vt.d.ij.iiij. Lait pꝛetoꝛ..l. idem ait..hoc edicto. 3. nau. caupo. ſtabu. Aut loquimur de iure cinili: ⁊ tunc datur actio iudicati. ¶ In glo. ea.in fi.ſed contra hanc glo.eſt tex.in.l.⁊ in fine magne gloſ. S. de iureiuran. Bartol.tenet iſtam gloſtin.l. iii..ait pꝛetoꝛ.S.eodem. ¶ Et an ex ſententia arbitra/ 7 toꝛia t oꝛiatur actio:⁊ certe ſic pm Bar. in.l.a diuo Pio. Kj. de re indicata. pꝛo quo eſt caſus in.l.poſtulauerit..li⸗ 3 berjj. de adulter. C t Bartol. hic querit an actio ex iura- mento ſit natiua veldatiua: ⁊ dic quod ſi iuratur ſuper re:⁊ tunc eſt datiua.Zlut oꝛitur ſuper actione perſonali: ⁊ tunc eſt natiua, vt hic:⁊.l.ſi duo.. ſi iurauerit. Sed con⸗ trarium, quod imo ſemper ſit natiua: quia quamuis vni rei non pꝛeſupponit obligationem:vt.⸗.j.inſtit. de actio⸗ nibus. tamen iuramentum pꝛeſupponit obligationem. Quod patet quia iuramentum habet vim quaſi contra⸗ ctus:vt.l.depoſiti..j.j.de peculio.⁊.l. qui iuraſſe.in fine.j. eodem. Sed ex quaſi contractu oꝛitur obligatio.igitur. non ſunt hic alia. d Summarium.. Minoꝛ ꝙ reſtituat᷑ aduerſus delationem iuramen- tiaſe factam. 2 Reſtitutio minoꝛi, vt concedatur, requiritur minoꝛitas, ⁊ leſio.Et ꝙ dolo aduerſarij. 3 Pꝛobatio vnius non ſufficit, vbi ad alicuius executionẽ neceſſe eſt plura pꝛobari. 4 Reſtitutio in integrum conceditur cauſa cognita. 5 Reſtitutio in integrum per viam exceptionis, velrepli⸗ cationis poſtulata, tempoꝛalis eſt: ſicut quando officio in dicis nobili petitur. Replicatio tempoꝛalis eſt, ſicut eſt actio. Reſtitutio in integrum quando per minoꝛem petitur, que ſint in libello explicanda. 8 Minoꝛ nõ debet allegare in libello reſtitutionis in inte⸗ 9 grũ id, qð eſt cauſa intentionis reivolẽtis libellũ reijcere. Libellus reſtitutionis in integrum ſatis eſt, ꝙ pꝛeſum- ptiue concludat. Reſtitutio in integrum, de qua bic, an requirat libellum ⁊litis conteſtationem: 10 Reſtitutio in integrum, an poſſit incidenter peti coꝛam iudice incompeti: u Mino:, qui nõ appellauit intra tẽpus, i vult petere reſti tutionem in integrũ aduerſus appellationem: quid pꝛo⸗ bare debeat: Et que pꝛobatio requirat᷑:an plena, an vero ſemiplenar ibi nu.iz. vbi diſtinguit quatuoꝛ caſus. 13 Pꝛobatio facta in iudicio ſummario: an faciat fidem in plenario? 14 ASino:, qui appellauit, ſi pꝛoduxit vnum inſtrumẽtum, per quod de iure ſuo manifeſte conſtat: an cogatur illud pꝛoducere in cauſa appellationis? 15 ADinoꝛ, quando petit ſe reſtitui aduerſus vſurariũ: vſu⸗ rarius debet pꝛobare eum non leſum. 16 Minoꝛ, quando petit ſe reſtitui: quis pꝛobare babeat, an minoꝛ, an aduerſarius? 7 Exceptio quando perpetua:ꝛ quando tempoꝛalis. E ij 34 —— 4—TPin us— —y — — A. udo. KRoma.in ſecundam.ff. veter.part. ¶ Abi ad actum reſcin/ 6 dẽdum ſubuenitur alicui officio iudicis:poteſt ipſe illo vti excipiendo⁊ umtamen eo modo:⁊ intra eadẽ ¶ Ael ſic ⁊ aptius ad lite/ uramenti pꝛeſtitia minoꝛe Jminoꝛ. Areplicando:d tatur. h. d.·/imn Bar. ram. Aduerſus delationem i pꝛe 1 factam, reſtituitur minoꝛ in vim exceptionis, aut replica⸗ tionis debito tẽpoꝛe oppoſite:dũtamen pꝛ ⁊ leſum.h.d. ¶ rHo.wꝙ lice minoꝛ non reſtituatur:. vt in auth.i apt. ſi aduer.rem.a.j.ſi alterius. C. ſi minoꝛ ſe ma. dix. Attamẽ aduerſus delationem iuramentia ſe Caſus eſt hic ⁊ ita debet intelli ſtitutionem non obet ſe minoꝛe cet cõtra iuramentũ a ſe pꝛeſtitũ h. ſacramẽta puberum. C. factam, reſtituitur. lj. ¶ MNo.ꝙ ad cõ- ſolũ debet pꝛobari minoꝛ qꝙ bec leſio aut minoꝛis faci- tigit.S.de mino.l. ex facto.g. ſequẽdum fre etas, ſed Leeraten 7 Kelcde itate, aut aduerſarij dolo 3 Ee erererse omnia al.quodſi minoꝛ. H. non ſemper. ad executionem alicuius neceſſe eſt plura tpꝛobatie vnius. ¶ t No.qꝙ reſtitutio di debet cauſa cognita. Ad idem.3. de mino.ij. in cauſe.g. cauſa.de in integ.reſt.l.oẽs.extra eo.tit. c. exliteris. CtHo.vltimo, ꝙ reſtitutio in integrum per modum exceptionis poſtulata, aut replicationis, tempo ralis eſt:quemadmodũ ⁊ poſtulata pꝛincipaliter per iudi cis officium nobile. Ande inferunt᷑ duo. Pꝛimo, ꝙ fallit regula.l.pure..ſfi.j.de doli except. Scðo ꝙ replicatio eſt 6 ita tempoꝛalis † ſicut actio. Ad idem. l. queſitũ.. pe. j. de pe.her. Ad idem facit.l.ſi factum.ſᷣm vnã lec.C.de excep. 7 in tertio notabili.. poſito. I Sed ſtat dubiũ, anrneceſſe ſit iſta tria in libello expꝛimiere, ad hoc vt pꝛocedat: ſicut debet expꝛimere iſta tria ad hoc, vt reſtituatur. Et pꝛimo neceſſe eſt, ꝙ duo expꝛimantur:vt in.l.minoꝛibus.C.de in integ. reſti. Sed quid de tertio, ꝙ fuit leſus, aut facilitate ſui:aut dolo aduerſarij: In hoc fuerunt varie opin.doct. Bar.poſuit in.l.fi.C.de in integ.reſti.⁊ dicit ꝙ neceſſe eſt, ꝙ adijciat᷑:⁊ dicit ꝙ ſi hoc non expꝛimat᷑ poteſt reijci: vt d..ſi. de in integ. reſti. hanc ſequitur Bal. in. d.. fin. Idem ſequitur Spec.de in integ.reſtit.ↄ.qualitas.in pꝛin.vt re- fert. Aber. de Bobio.⁊ tribus rebus.a.l.fi. C. de edic.diui Had.⁊li.ij.ſi ſep. in integ.reſt.pe. C Secundo pꝛobatur: quia iſte libellus reſtitutionis equiparat actionis perſo- nalis libello, in. c. fi. de of. iud. Sed clarũ ꝙ libellus actio- nis perſonalis deſiderat cauſam pꝛoximam ⁊ non remo- tam:yt dicitur in.j.in pꝛin..de eden. ¶ Tertio pꝛobat᷑: quia iſta reſtitutio non debet concedi, niſi cauſa cognita: vt.lin cauſe. F. cauſa.. de mino. ergo debẽt omnia expꝛi⸗ mi. anc ſequitur Anto. de But. in. c. onſtitutus. eſ.j. de in integ. reſti. Sed mibi videtur, ꝙ ſufficiant iſta duo pꝛi⸗ ma expꝛimi abſq; tertio. Quod pꝛobat᷑ ſic.⁊ pꝛimo in.d.c. conſtitutus. vbi admittitur libellus, in quo ſolũ duo erãt expꝛeſſa.igitur. PDꝛobatur ex tey.in.d.J.minoꝛibus.C.de in integ. reſt. vbi tex. non facit mentionem de tertio: ergo non debet expꝛimi. Item pꝛobatur in.d.l. verum.g. ſcien⸗ dum. Sed quid eſt, ́ᷓuis admittatur iſte libellus:attamẽ neceſſe eſt pꝛobare illud tertiũ per iura.3. allega. ¶ Hoc tamen limita:quia dicitur ꝙ libellus admittitur ac. ęal⸗ lit niſi petatur reſtitutio aduerſus ſententiam: ꝙ expꝛimat᷑ quelibet particula:vt.l. minoꝛ ma⸗ boc ponit. ¶ Sed nũquid re ſe minoꝛem leſum, ⁊ dolo e? Sed requiritur ꝙ dicat, nde reſtitutionis.do. Anto. 3 CtMo. ꝙ vbi ad 4 pꝛobari:nõ ſuffici in integrum conce S. de mino. vbi Bar. ſit neceſſe in libello hoc adijce aduerſarij, vel ipſius facilitat ꝙ ipſe eſt intra tempoꝛa pete in..ſ. de in integ. reſti tenet ꝙ debet expꝛimi, als non ad⸗ mittitur:ſed ipſe dixit cõtra caſum.l.in...ſ minoꝛem te. C. reſti. Mꝛo hoct facit etiam:quia minoꝛ nõ de- re id, qð eſt cauſa intẽtionis rei volentis libel⸗ ciuitas.3.ti.j.⁊ in. aut᷑.hoc ius poꝛrectũ. eccl. Pꝛobatur in. lj. C. de eden. in. c.ſi. de lib. „Item videtur illud, qð dicit do. Anto. q tionis debet neceſſario concludere:ſed eſt igitur ſufficit, ꝙ pꝛeſum⸗ ehis que in fraudem cred. ſta in integ. reſtitutio requi⸗ Bart. dicit ꝙ vbipetitur in⸗ ur. Ita dicit Bar. bic per. c. ſi. concludit latius. ⁊ do. Bart. de titur Pꝛincipaliter: ⁊ tũc requi/ lum rehcere: vt. a nulla lege cauetur omnes.§. Lucius. d lus dubitatur ani nteſta. ⁊libellum⸗ 9 TrAlter extra de offi. iudi. Bal. bic Sali. aut iſta reſtitutio pe ritur:vt.l. in cauſe.. cauſa. de mino.a⁊.c.ij.de offic. indi intra vtile. de in integ. reſt. Aut eſt petita incidẽter: dal. non requirit:vt tangit in..iiij..hoc iudiciũ.de dannſt C.rub. de interrog.act.⁊ Spec.de offi. iudi.ſ. incige l. Aucius:de reſti. in integ. in..ſi.⁊ Bar.latiusi ſtibus. g. ſed quod ſimpliciter.3. ex quib.cau ibi tria membꝛa ponit.⁊ ibi vide plene pere dicit conſyderanda quatuoꝛ: qꝛ aliquando ter:⁊ tunc requiritur:vt. 3. dictum eſt. aut petitur paliter:⁊ tunc ſi petitur, requiritur: vt. d. c.ij. Tlliqnan 1 petitur aduerſus ſententiã:⁊ tunc Inno. dicit onon 0 quiritur conteſtatio. Bart. tenet contra Innoc reſtitn in integrum ⁊ſentẽtia equiparant:vt.l.pꝛeſ es.. de id teg. reſti. ⁊.l.peremptoꝛias. 3. ſen.reſc.nõ poſſ. Sed in ſ tentia, ſi petitur reſtitutio aduerſus ſe ententiam, ranin litis conteſtatio:vt..ſi. C. de temp. appel.igitur. ꝛin ine grum reſtitutio aduerſus ſentẽtiã. Fallit niſiſ vna 3 eſſet pꝛeſens,⁊ alia abſens: qꝛ poteſt pꝛocedi lite non con teſtata:vt eſt caſus in.l. in cauſe.. cauſa. 6. de min. CSe 1— 10 nunquid Treſtitutio poſſit peti coꝛam iudice incã etenti incidenter? q debet petiregulariter coꝛam illis perſonis de quibus in.l.fi. de in integ.reſti.⁊ dicit Bar. ꝙnõ nitiin caſu huius.. Et pꝛobat:qꝛ ſententia ⁊ iuramentũe nipa rantur. Sed clarum, ꝙ iudex non poteſt retractare ten, tentiam:ita ⁊ iuramentũ pꝛeſtitum non poteſt retractari. ergo nec idem in integrũ reſtitutione, vcz ꝙ iuder nöpo terit cognoſcere ſuper in integrum reſtitutione.ita dici Bar. Bal. autem tenet contrariũ in. l.j. C. de oꝛdi. cog.yhi ſi vnus iudex non eſt cõpetens, fit cõpetens ſi incidente pꝛoponatur. ita tenet hic. d. Sali. per.l.cum pꝛoponasc de reb. cred. ¶ Sed dic aliter: ⁊ ſic aliquando ipſe mina vult petere reſtitutionem in integrũ coꝛam iudice incon petenti in vim replicationis:⁊ tũc bene loquit᷑ Bar, quia in replicationibus quis dicitur agere:yt inſtit, de replie in pꝛin.⁊.l.j.de excep.Sed ſi pꝛincipaliter:non poſſet igu. Pꝛeterea imputaridebet ſibi,ſi ſciebat petere in integti reſtitutionem:⁊ nõ petijt, ſed ſibi reſeruauit: ſicut dicitur in ſimili in.l.ſi quando. C. de dilat. Aut petit incidenterin vim replicationis:⁊ tunc bene poteſt cog noſcere:qᷓuisſi incompetens:vt.l.ſi. in fi. C.vbi ⁊ apud quem. ⁊ in ccauſa reſtitutionis. extra de in integ. reſti.vbi eſt caſus ſingula⸗ ris de eo ad quod. Bar. allegat glo. in.d. L. cumpꝛoponas. in fi.ſuper ver. captus ſit. ¶ Ex quo tinfertur ad vnũnnio noꝛ nõ appellauit intra tẽpus appellationis:vult petere reſtitutionẽ aduerſus appellationẽ, an ſit neceſſe pꝛoba⸗ re, ꝙ ipſe habet aliqua inſtrumenta, vel teſtes, ꝓpter que obtinebit in cauſa appellationis? ⁊ tenet quod ſic. Inboc Bart. fuit ſibi varius in.l.ſi. C. vbi ⁊ apud quem. vbi vlt ꝙ ad conſequẽdum reſtitutionem aduerſus appellatio⸗ nem ſufficit, ꝙ tẽpus appellationis eſt elapſum. ⁊ Balte net ibi cõtra Bar.⁊ alle gat iſtum tex. qui hoc pꝛobatper iſtam gloſ.ꝙ debet pꝛobare, ꝙ ipſe habet aliqua inſtru/ menta, vel aliquos teſtes pꝛopter que obtinebit in cauſt appellationis. Item querit f hic Bart. an requiratu plena pꝛobatio:an ſufficit ꝙ ꝓbet ſemiplene? dicit ꝙ ſuſ cit ſemiplena ꝓbatio. Ad hoc poteſt adduci illud, qddi citur, ꝙ vbi ſunt duo iadicia, quoꝛũ vnum eſt pꝛeparato rium:ſufficit ꝙ pꝛoponat᷑ vnum, qð ſit cũ ſemiplena pa batione:vt habet in..iij. õ.ibide m. 5. ad exbib. ⁊.l. theſau- rus.ad exbib.Sed in pꝛopoſito:qꝛ ad hoc, vt cõſequarin integrum reſtitut. ſufficit ꝙ pꝛobem ſemiplene: ⁊ ꝙba beam inſtrumenta vel teſtes: q in ſcðo iudicio appell tionis plene examinabunt᷑ dicte pꝛobationes. In hoctu⸗ men dic ꝙ aut petit in integrũ reſtitutio aduerſus po bationem omiſſam teſtium vel inſtrumẽtoꝛum: autpeti aduerſus ſententiã:aut petitur aduerſus cõtractum,yel pꝛeſcrip. Aut petitur aduerſus tẽpus appellationss cia- pſum. Pꝛimo caſu qñ petitur reſtitutio aduerſuspuba tionem omiſſam:in hoc fuerũt plures opi.⁊ fuit Bar hie qui dicit, ꝙ ſufficit ꝙ ſemiplene pꝛobet, habere inſtrumè- ta, vel teſtes: ad que pꝛoducẽda petit reſtitutionè. Idem ſequuntur oẽs.Spec.in tit.de in integ.reſt..ij.ver. idem tenet contrariũ.quia dicit, ꝙ ſufficit ꝙ minoꝛ alleget im pliciter: non autẽ requiritur, ꝙ ſemiplene pꝛobet: Ta Bar. Inno. in. c. coꝛam pꝛocul.extra de in integ. reſt.ten cum Bar. in. c. auditis. extra de reſti. in integ. ⁊ do. Anto. M 1 9do. A ſ . t ꝙ aliquando minoꝛ petit reſtitutio tenet Inno.ꝛ dicit ꝙ aliq p vidnihe koühln, unit mume ttemyin m ütenrkntockpre nalrine gobet. iucutpecte urrgs(nvealug rerritrntramain Itrsärbagſufctie aaadrtarsDdan. alingpecopalifete farptengicnäcolelds miftgyoberſemipeene üteogenepnbabit Thd mgrscnKegtn aegdſo wannituretürſefet em enngeratinemalegnan müixrantü Jutg mtünſichibieiece indoyiegudnentoli Kucgüpelieanee KnDunpelugie ſäntimaitbrnif mänatnitg nereſee 1 ägintthidie ee 9 binean bge üean vetgntſc ſed 7 — Ndio. Ba. DneJ V 82 At enet— 1 egiparani 8 Anaer.ADnoſ⸗ d ger ſus ſent 1 halid „. 49. lct 10 at.q. ententi⸗ 7lurg un wi 1. 1 aun, qiucexnon oteſtn nonpo. Rutio rach 8 n loneye l ap ermintegr. m enctcontrarjũ donemimintegri⸗ acationis:rtücheneog Ldſi peuncpalitran ridebet ſibi ſ ſciedaper petiſt ſeckſibireſeruan do Cde dlat Autpah tunc bene poteftcogn In fl. C. ybi 7apudgun de in integ. reſtt ybict Sar. allegat glo inoli s ſit. CEx quofinfa tra tẽpus appelletion us appellationé, anftn zua inſtrumenta valti ppellationis-ctencta ls in..fi.C.ybi apuci reſtitutionem acueriu sappellationiseſtelni allegat iſtum tex ulde pꝛobare, ꝙ ipſe badtin tcſtes pꝛopter que dittt ztem quertfbicPatan uffict ꝙ pbetſemipgen o. Ad bocpoteſtacchle judicia, quor ynundg vonak vnum, ooͤftiim Liijebicemadih, n pꝛopoſto. qaltoſe ufict qyuteniin (do Wcc: gohatun⸗ Aa trunätunn- ſ 5246 verſusche 4 1cd 7f rolu esopl 13 Deiureiurando. 35 aduerſus pꝛobationem omiſſam inſtrumentoꝛum velte⸗ ſtium:⁊ tunc dic.ꝙ debet pꝛoducere illa inſtrumẽta in iu⸗ dicio:vt pꝛobatur in.c.cũ veniſſet.eo.ti.vbi papa vult vi⸗ dere illa inſtrumenta, ad hoc vt reſtituantur. Aut pe⸗ titur reſtitutio aduerſus pꝛoductionem teſtium:⁊ tũc di/ cit, ꝙ ſufficit ſemiplena pꝛobatio: vt pꝛobatur in. d. c. audi tis. ad fi. Ita diſtinguit do. Anto.ſed ipſe in. c.communi, ex ipſis. extra eo.dicit aliter:quia ad hocvt minoꝛ habeat reſtitutionem in integrũ aduerſus pꝛobationem teſtiũ. debet facere vnum articulũ, ſuper quo iudeæ debeat vi⸗ dere ſemiplene. Sed dic, ꝙ opinio Bar. eſt vera:vt patet Pic.Nec obſt.d.c.auditis.qꝛ ibi non permittitur, ꝙ petat aduerſus pꝛobationem teſtiũ vel aduerſus petitionẽ in⸗ ſtrumentoꝛum.vnde debet declarari per. c.cum veniſſet. eo.tit. Sed plus non eſt facienda differẽtia inter teſtes et inſtrumenta:vt.l.in exercendis.de fi. inſtru. Igitur debet eſſe idem ⁊ eadem reſtitutio. Scðo caſu qñ aduerſus ſen⸗ tentiam:⁊ in hoc fuerũt opi.Et Bar. de Sali.qui vult ꝙ neceſſe eſt ꝙ bene pꝛobet.Et pꝛobatur tali ſimili:quia qñ petitur reſtitutio aduerſus contractũ, debet pꝛobari ple/ ne:vt.lj. C. qui ⁊ aduer.quos. JIdem in ſententia:vt.l.oẽs iudices.S.de iudi.⁊ Anto.in.c.ex literis.tenet oppo.quia dicit, ꝙ nibil eſt neceſſe pꝛobare ſe leſum:vt. d. c. e; literis. Et pꝛobatur hoc:qꝛ iura dicũt, ꝙ ad hoc, ꝙ mino reſti⸗ tuatur, ſufficit ꝙ pꝛobet ſe leſum a minoꝛem. Sed pꝛobat ſe leſum:⁊ pꝛobat ſententiam.⁊ etiam in hoc dico, ꝙ ſuffi⸗ cit ſemiplene pꝛobari, ſicut dicimus in reſtitutiõe aduer- ſus iuramentũ:debet pꝛobare ſe habere inſtrumenta vel teſtes. Sed iuramentum aſententia equiparantur. igit᷑. Item pꝛobat, ꝙ qñ ſunt duo iudicia, quoꝛu vnum eſt pꝛe- paratoꝛium ſufficit ⁊c. Sed in caſu iſto vnũ eſt pꝛepara⸗ toꝛium alius:qꝛ reſtitutio eſt pꝛeparatoꝛiũ ſcdi iudicij:er/ go ſufficit, ꝙ ſemiplene pꝛobet. ſicut in ſimili dicit᷑, dicta J.iij..idẽ. ad exbib.licet Spec.tenet opi. Bar. de Sali. in ti.de in integ. reſtit. in.. ij. ver. in hoc. Nec obſt.d..j. C. qui ⁊ aduer.quos. ¶ Tertio caſu, qñ petitur aduerſus con⸗ tractum vel pꝛeſcriptionem:⁊ in hoc dic, ꝙ vnũ eſt iudi⸗ cium reſidens:⁊ tunc idem eſt iudiciũ reſciſſoꝛium, ⁊ illud eſt, quod ſubꝛogatur in locũ pꝛimi:vt.l.ſi. de in integ.reſti. ⁊.d.l.ab hoſtibus.. ſed quod ſemiplene. de capti. In boc dic ſᷣm do. Sali.⁊ Bal.ꝙ ſufficit ſemiplena pꝛobatio, per li. C. qui ⁊ aduerſ.quos. Do.Ant.tenet cõtrariũ in.d. c. ex literis.diſtinguendo ꝙ aliqñ eſt leſus in iure: ⁊ neceſſe eſt plene ꝓbare. Aliquãdo eſt leſus in iure ⁊ in poſſeſſione:⁊ tunc ſufficit ꝙ pꝛobet ſemiplene de iure ſuo:ſed in ſecun/ do iudicio plene pꝛobabit. Cu dic, ꝙ per iſtã reſtitutio⸗ nem quis conſequitur hoc, qð ſolum aduerſus ſubiectum ledens reſtituit:⁊ tũc ſufficit ſemiplene pꝛobare de iura⸗ mento, per rationem. 3. allegatam. qñ ſunt duo iudicia, et vnum eſt pꝛeparatoꝛiũ ⁊c. Aut per iudiciũ reſti.in integ. non ſolũ reſcindo ſubiectũ ledens, ſed conſequoꝛ rem: et tũc debeo plene pꝛobare:vt.d.lj.C.qui ⁊ aduer.quos. Et pone exemplũ per.l.in cauſe.. cauſa cognita..l.ꝙ ſi mi⸗ noꝛem.j.j. ¶ Quarto caſu, qnñ petit reſtitutionem ad ap- pellandũ. ⁊ vna fuit Bar. in.l. fiin quib. cau. in integ.reſti. non eſt neceſ.⁊ dicit, ꝙ neceſſe eſt pꝛobare tẽpus appella/ tionis eſſe elapſum.Sed hic dicit, ꝙ debet pꝛobare etiã aliqua inſtrumenta habere:⁊ tunc ſufficit ſemiplene pꝛo- bare.⁊ iſta eſt verioꝛ:vt hic per iſtũ text.Et raduerte ad vnum dictũ Bar.qui dicit hic, an pꝛobatio facta in iudi⸗ cio ſummario, faciat fidẽ in iudicio oꝛdinarioꝛ ⁊ tenet hic ꝙ non.ſ.ꝙ ſemiplena non faciũt ſemiplenam fidem in oꝛ/ dinario. Et ratio:qꝛ pꝛobationes facte in indicio ſumma⸗ rio, faciũt ſemiplenã pꝛobationem: qꝛ in ſummario ſemi⸗ plene cognoſcitur.igit᷑. ỹacit. c.veniens. extra de teſtib. Sed quid ſi eſt plene cognitũ in iudicio ſummario:an fa⸗ ciant plenam fidem:⁊⁊ in hoc fuerũt due opi. Pꝛima fuit Pe.in.l. qð tempoꝛe.⁊ ibi Cy.de in integ. reſt. mil. ⁊ tenet qᷓ ſolum ſemiplenã.Et ratio:qꝛ pꝛobationes facte in vno indicio impertinẽte, non faciut ſidem. igit. Ja. But. tenet contrarium in.d. S.ſed qð ſimpliciter. ⁊ dicit᷑, ꝙ facte ſunt pinguius nõ impertinentes.igit᷑.⁊ Bal. in.ij. C. de eden. fequitur opi. Pe.⁊ Cy.⁊ Bar.in.l.ij.g.hoc edictũ.vi bon. rap.tenet indiſtinete Cy.opi.d. An. de Bu. in. d. c. veniẽs. tenet dictũ Ja. Bu.Et iſta eſt verioꝛ,per.l.ſi nauta..non quocunq;.S.de neg.ge. Et per not.per Bar.in.l. qui Ro⸗ me.g.duo fratres.ff.de ver.obli.⁊ per regu. Inno.in.c.eũ qui. extra de teſti.⁊ per.l ſed ſi patri..ſ.j. eo. ̊acit qð no. Inno.in. d. c.cum dilectus. extra de oꝛd.cog.vbi fides fa⸗ cta in iudicio ſummario, facit fidẽ in oꝛdinario. ¶ Item fallit, i partes eſſent contente,⁊ conſiterentur: vt eſt glo. 14 ſingu. in. d. c. cum dilectus. ¶ Sed quid ſi minoꝛ, rqui re⸗ ſtituitur, pꝛoduxit inſtrumentũ, per quod plene patebat de iure ſuo:deinde appellauit:an cogatur in cauſa appel lationis pꝛoducere illud inſtrumentũ: videbatur ꝙ non poteſt, qñſemel conſtitit de dicto inſtrumẽto, ſed contra⸗ rium tenuit Fᷣed.de Se.in conſſ.ſuo, conſſ. lv. Et ratio: q aduerſarius foꝛte multas exceptiones babet aduerſus inſtrumentũ, quas foꝛte nõ potuit obiijcere in cauſa reſti⸗ tutionis.(C In gl.ſuper ver. docuit.ibi, que eſt. j. Solu. qꝛ 15 boc eſt in odiũ feneratoꝛis:vt. d. l.ſi aduer. credi. C rEx quo no.ꝙ qñ minoꝛ petit ſe reſtitui aduerſus vſurarium: vſurarius debet pꝛobare ipſum nõ leſum. ¶ In ea.glo. 16 ibi.l. ſi pꝛedium. rdic vt dicit gl.in.l.pꝛedioꝛũ. C. eo.⁊ dicit ſic. Aut minoꝛ petit reſtitui aduerſus contractũ, qui va- lebat:⁊ tũc debet pꝛobare ſe eſſe leſum:vt bic.Fallit odio feneratoꝛum.Aliqñ petit reſtitui aduerſus actũ, qui eſt nullus:⁊ tũc tali caſu ſufficit ſe pꝛobare minoꝛem:⁊ aduer ſarius debet pꝛobare illũ non eſſe leſum:vt.d.L.pꝛediũ.⁊ d.lpꝛedioꝛũ.Sed tu dic, ꝙ aliqñ minoꝛ apparet leſus re ipſa:⁊ tũc debet pꝛobare aduerſarius nõ eſſe leſum: vt.l. iſi aduer. cre.⁊.l.ſi pꝛedioꝛũ. C. de pꝛed. mino. Zlliqñ non apparet leſum re ipſa:tũc minoꝛi eſt neceſſe ꝓbare ſe eſſe leſum:vt hic. ¶ In glo. ſuper ver. tempus.ibi, pure. 5. ſi. Bart. hic declarat latius. Sed q non eſt neceſſe addere: 7 ideo non refero. ¶ In ea.glo.ibi.r So. hic exceptio po⸗ 1 2 3 nitur. Doc. ſoluunt aliter dicendo, ꝙ aliquãdo ipſa exce⸗ ptio non eſt nata:ſed expectat eius natiuitas:⁊ tunc quẽ- admodum illud, qò cauſat natiuitatem eſt tẽpoꝛale: ita ⁊ ipſa natinitas.Aliquãdo ipſa exceptio eſt nata:⁊ qpuẽad- modum ipſa exceptio eſt perpetua:ita ⁊ natiuitas ipſius perpetua:vt habetur in.l.c. exceptio. de doli except.⁊ fa⸗ cit ad not.per Cy.in.l.ſuperuacuam. C. de temp.in integ. reſtit.vbi dicit, ꝙ illa que ſunt tempoꝛalia ad agendum, ſunt tempoꝛalia ad replicandũ. ¶ Item fallit in petitio⸗ ne bereditatis.de quo plenius ꝑ Cyn.in. d.l.ſuperuacuã. d Summarium. ☚. 8. Jurare rem meã eſſe:⁊ rem tuã nõ eſſe:ſunt dinerſa. ctio, que a pꝛincipio non eſt oꝛta:oꝛitur eæ poſt facto. Juramentum, an cauſet retrãſlationem dominij: Et an publicianam? 4 Condemnato ad rem, quam reſtituit, ii res ipſa reuerſa 6 3 ſit:an contra ipſum poterit agi actione in factum ex pꝛi⸗ ma ſententia. Juramentum ſuper pꝛincipali pꝛeſtitum, quando trabi⸗ tur ad acceſſoꝛium etiam in teſtibus: Juramentum equiparatur ſententie. Reus conuentus ad fundum ſi pꝛobaui fundum meum, ꝙ teneatur ad fructus. 7 Reus, ſi pꝛobat ſe dominum, an fieri debeat ſuper boc declaratoꝛia? Inductum per pꝛeſumptionem tantum durat, quãtum inductum per veritatem. 9 Aerba impꝛopꝛiantur, vt inte ntio agentis ſaluetur: ⁊ ne in periurium incidat. Et etiam ad inducendam plenam pꝛobationem. 10 Empbyteoſis, ſi reperitur conceſſa: ſed dubitatur an du⸗ ret:qualiter pꝛeſumetur conceſſa, ⁊ iuramentum defera⸗ tur: Et quid in empbyt eota pꝛiuati? nu.ii. 12 Empbrteoſis, que dicitur pꝛeſcripta, tantũ durat, quan- 13 tum ſi fuiſſet contracta per contractum. Libellus, vt ſalnetur impꝛopꝛiantur verba. 14 Erroꝛ iuris, ꝙ excuſet a pena periurij. 15 Juramentum babet vim veritatis: ⁊ vim ſententie late pꝛecedentibus plenis pꝛobationibus. 16 Sententia declaratoꝛia non facit ius quo ad omnes, ſed tantum quo adlitigantes. 17 Sententia lata in iudicio vniuerſali, vel inramentum ſu, per eo pꝛeſtitum, mandatur executioni in rebus poſtea poſſeſſis. 18 Acta iudicij facta inter plures, ꝙ non pꝛoſint, nec noceãt — Km ee— —— I tranei ſententia extraneis, ficut nec ſententia. 3 19 Actio ex confeſſionea iuramento quando oꝛiatur: Et I quid in confeſſione extraiudiciali. 39 5 20 Juramentum, an habeat executionemparatam. ,51 Col⸗ Ed Aſi poſſeſſOꝛi. Ce*o e tabilia. pꝛimo not. diuerſa ſunt iurare rem b neam eſſe, ſeu negatiue, rem tuam non he ¶ Secundo not.ꝙ aliqñ id quod induciturnon Pade e b 2 agenti ad cauſandum exceptionem. L Tre ti 6 3 9. 21 1 actio que non eſt ottaa principio, aliquado orteun e non b V facto. ¶ In glo.ſuper ver.actio.in pꝛin. J 21 lacet Bar. ratio quia actio in factum, non datur vbi co- 1 pern alia ſpecialis: vt..quoties.j.de pꝛeſcrip. ver. liij.. ex boc edicto.s.nau caup. ſtabu. Scd pꝛimo iſta glo. pꝛe/ 2 d ſupponit, ꝙ babebat publicianam, que eſt ſpecialis, igit᷑. 1 CrIn cad. glo. ibi, ſed an poſſeſſoꝛi.⁊ ideo quia ad cau- 1 3 ſandum publicianam ſufficit eſſe fictam traditionem: vt Lſiue autẽ.. ideo. S. de publi. Sediſtud non placet Bar. 1 quia nullo modo competit publiciana. N equiritur ergo traditio. Nec obſtat, qò dicit glo. quia negatur iuramen⸗ 11 tum trãſactioni equiparari:ſed retẽtio, que ſit in tranſa⸗ 1 ctione, non babetur pꝛotraditione:vt.iſi pꝛofundo. Q.de 11 b tranſac.igitur. Item equiparatur ſentẽtie. Sed per ſen⸗ 31 tentiam inducuur tranſlatio dominij per ſictam tradi⸗ 1 tionem:igit᷑. Nec per iuramentum:vt in gl.d.l.ſi pꝛo fun⸗ 11 do.C.de tranſact. C Et ad intellectũ.l.ſi quis pꝛo fundo. 1 Aduerte:quia non pꝛobat ꝙ retentio non cauſat tranſſa 11 tionem dominij.⁊ hoc per.l.ij.de euic.vbi ſimile habetur. V Pꝛeterea ideo ibi non tenetur de euictione:quia tranſa/ 1 ctio fuit hoc modo concepta.ſ.des mihi ulum fundum:⁊ 1 ego dabo quicquid iuris habeo:nũquid tenetur de eui⸗ ctione:vt l.qð ſi in vendit ione.j.de bere.vel act.ven.⁊ non ſequitur illud, qò Bar. hic dicit:non babet regreſſum de au V euictione:ergo retentio habet vim trãſlationis dominij. u V A Et ad illud quod dicitur deſententia: quia fuit pꝛonun- Ä ciatum rem eſſe petitoꝛis:⁊ ſic concluditur cũ glo.per re⸗ 4ο u gulam.l.clauibusj. de cõtraben. empt. Quia eo caſu quo 1 quis facit aliquid, pꝛopter quod eſſet tranſferendum do- 11 1 mimum, ⁊ non tranſfertur: quia foꝛte non erat dñs: tunc 4 77 ae. tranſtertur poſſeſſio.Sic in caſu iſto: qnia ſi fuiſſet domi⸗ 16 V nus tranſtuliſſet dominium:ergo ſaltim debet tranſferre V 4 titulum publiciane. ¶ † Et per iſtud pꝛincipium termi⸗ natur vna queſtio pᷣm doct. Pone quod egi contra te rei vendicatione. Alterius ꝙ fuit facta executio. Pone ꝙ iſta recedit a me, ⁊ pernenit ad te:an autem poſſum age⸗ re contra te actione in factum ex ſentẽtia? In hoc fuerũt 1 opiniones.⁊ dicit Bar.pꝙ ſic.arg.iſtius text.quia iuramẽ⸗ 1 tum ⁊ ſententia equiparantur. Pꝛeterea ex ſententia oꝛi⸗ 1 tur actio in factum. Alia eſt que dicitur officium iudicis. Sed cõtrarium tenet in.l.permiſceri..ſpecies.de acqui. poſ.vbi dicit, condemnatus reſtituendo rem, eſt omnino liberatus. Adeo ꝙ quamuis poſtea peruenit ad ipſum, non poteſt agi eontra ipſum. Et pꝛobatur per gloſſ.in.l. Pomponius. 9. fi.ꝛ habes.j. de pig. ⁊. in.l. Clandius.in fi. gloſ.magne.qui pot.in pig.ha.⁊.l.fundus..creditoꝛ.j.de pig.⁊ que ſit verioꝛ opi.Et dic, ꝙ videtur verioꝛ opi. que eſt in. d.õ. ſpecies.arg.l.inter Caſtellianũ..de arbi.ſum⸗ Ppto argumento a ſententia arbitri ad ſentẽtiam iudicis. Sed ad hoc poſſet reſponderi: qꝛ ibi arbitratoꝛ manda- uit illos fines ſeruari, ⁊ in tractum futuri tempoꝛis. igit᷑. Pꝛo Gar. facit idem, quod ipſe Bar. in. l. adulterium. de ” adul.not. Sed tenẽdo opi. Bar.in.d. ſ. ſpecies.que eſt ve⸗ 0 b rioꝛ.⁊ reſpondet, ꝙ non eſt ex titulo ſententie, ꝙ muri nõ V V reficiant:quia hoc eſſet ex diſpoſitione iuris cõis: vt..ſa V cram.. mutui. 3.de rer. diui.⁊ pꝛo opi. Bart.in hac.j.facit 1 iſte tex qꝙ adhuc poteſt agi cõtra ipſum,ſi ſemel reſtituit: 1 V ⁊poſtea ad eum peruenit.Non obſtat iſte tex. quia oꝛitur V vercdin facramech per pꝛius non fuerat oꝛta, per. l. in⸗ 1 Sconen Kndebi conclude per glo.in. c. querelam.⁊ ftüna oit dan 3 ade flect dicendo ſic,ꝙ aut iſta res re⸗ tur iſta actio in acne aad ipſum reſtituentem:ꝛ⁊ tũc oꝛi⸗/ aut utrenerſa exinterueiorennidetoiſa,deacapo ata ſn O. Fbper⸗ Einteruallo:a tunc ſit vera opi. Bar.po⸗ 5 eeee hnes d Se quid eſt,ſi eſt dñs, qui tradidit unc ſibi competit reivendi yt.l. omponius.§.ſ 4 4 4 — a. udo. Komain ſecundam.ff. veter. part. iuſſu. de acq.poſ.Alut ille, qui tradidit non erat dñs:a competit mihi publiciana.⁊ hoc per gl.in. c. querela‚ offic.delega.⁊ in. c.commiſſa.de elect. Et pꝛedicta locum in actione reaii. Sed quid de actione perſonal de hoc in.d.l. Pompo.ex his.de pꝛocu.de quo etiam 5 doc.in. d.l.permiſceri. 9. ſpecies. de acq. poſ Ctho ꝙin⸗ ramentum ſuper pꝛincipali pꝛeſtitum, extendit᷑ aq acceſ ſoꝛium.⁊ iſtud verum in iuramento partis. Sed quid i teſte, an iuramentum ſuper pꝛincipali re, extendatur ad acceſſoꝛiam? ⁊ dic per Inno.in.c.ij. de confeſ.⁊ in. c. paſto⸗ ralis. extra de eycept.⁊ in.c.inquiſitionis. extra de accuſa 6 ¶ Alterius † iuramentum equiparatur ſentẽtie: vt. j. 3. eo.⁊ ſic facit iſte tex nunquid ſi reus conuentus ad fun dum:⁊ pꝛobaui rem meam: an cõſequar fructus? a certe ſic:vt per Inno. extra de reſtitu. ſpolia. c. ex conqueſtione 7 Item facit, † nunquid quando reus pꝛobat dim ſe eſſe an debeat fieri ſuper hoc declaratoꝛiaxiſte text.facit oſc per Inno. in. d. c. ex conqueſtione. tenet ꝙ ſic Hoſtiente, net contrarium.⁊ Bal.hic examinat iſtum articulũ.a tra ctaui in.l. Pomponius.. ſi iuſſu. de acq. poſſeſ. Ideo hic 3 non curo. C tHo. ꝙ tantum durat illud, quod inducitur per pꝛeſumptionem, quantũ id quod per veritatem, Se, 9 cundo no. iuramentum baberi pꝛo veritate. Tertio rno, ꝙ ad ſaluandũ intentionem agentis:a ne incidat in per/ iurium impꝛopꝛiantur verba. ¶ No. ꝙ verba partisin, rantis non ſolum impꝛopꝛiantur ad euitandam penam periurij: ſed etiam ad inducẽdam plenam pꝛobationem licet ſecus in verbis teſtis.extra de teſti.⁊ plene dixi ʒtti. 10 pꝛoximo. l.ij.. appellata. C Arguitur ad vnã queſto nem. Pone ꝙ dubitetur an empbyteoſis duret:vel qwa liter emphyteota teneat:⁊ ſic de qualitate. Iſte text fach, ꝙ pꝛeſumatur, ꝙ vſq; sd vitã: quia ficut in vſuſcap. qui acquiritur per iuramentum vſq;ad vitam:vt hic, ita:in emphyteota. Sed in contrarium facit: quia attẽditur iq quod conſueuit ſieri:ſed conſuetũ eſt, ꝙ pꝛeſtetur yſq;ad quartam vel quintã pꝛogeniem. igitur. C Pꝛetereaſa⸗ cit:quia ſicut pactum pꝛeſumitur reale: vt..ait pꝛeton de vendendo. 5. de pact. Sic in iuramẽto:vt.l. quiiuraſſe, §. fi.j. eo. igitur. C Sed do. Bal. aliter diſtinguit: qꝛdebet attendi iuramentum ꝙtu iurares, ꝙ emphfteoſis erat tibi conceſſa vſq; ad tertiam vel quartã pꝛogeniem:⁊tũc ſi ſimpliciter inratur:videt᷑ iurare ſᷣm quod delatum eſt. ¶ Pꝛeterea ipſum iuramentum debet interpꝛetarißm votum deferentis:vt.l.ait pꝛetoꝛ..fi.cum.l. ſeqs. ¶ Sed ſi defero, ꝙ tu iures, an cõceſſa fuerit in tertiam ve qxar⸗ tam:⁊ tunc ſi iuras, pꝛeſumitur ꝙ iures em quoddetuii. Aut iuramentum defertur ſimpliciter:⁊ tũc pꝛeſumitur, ꝙ vſq; ad tertiam pꝛogenerationem, attenta cõſuetudi- ne:vt in auth.de non alie. g. emphyteoſim. Et hecbabeãt locum in emphyteoſi eccleſie.¶ Sed quid in empbyteo⸗/ I ſi pꝛiuati? ⁊ † dic ꝙlicitum eſt argumentum de locatione ad emphyteoſim:vt.. adeo. inſtit. loc. z.¹.j. C. de iure em⸗ phyt. Sed locatio pꝛeſumitur facta ſᷣm quod conſuetum eſt fieri:vt.l.excepto.⁊ ibi glo.⁊ Bar. C.loca. Ita ⁊ emph teoſis. Pꝛeterea feudum cõceſſum:in dubio pꝛeſumituj conceſſum ᷣm qualitatem ipſius feudi. Ita in emphyteo Sed clarum, ꝙ in empbyteoſi pꝛiuati conſuetudo eſt, q conceditur in perpetuum: igitur. Ita decidit Guil inl. male. de pꝛeſcrip.xxx.vel.xl. anno.⁊ in. lj. ſi ager vecti. ye emphf.pe.⁊ hoc nin conſuetudo eſſet in contrariũ. Item facit idem quod dicitur de vſufructu:vt..finitur.inſtitu. 12 de vſufruc. CSed Tquid ſi dico, me pꝛeſcripſiſſe empbl teoſim? ⁊ dic ꝙꝓ duraret tantum quantum duraret,ſi con⸗ tracta fuiſſet per contractum:vt dicit Bal.ſe conſuluiſſe in. lj. de iure emphy.⁊ in. c.. de feu. dato. AMlind notabile 3 ꝙ impꝛopꝛiantur verba ac. Ct Et facit ad aliud. primo ꝙ ad ſaluandũ mentem libellantis impꝛopꝛiãtur ferba facit.l.ſi quis intentione ambigua. 3. de re. dub. Cpae⸗ terea dicit Bar. ſi dicode dominio:intelligit᷑ de directo Pone ꝙ quis libellauit de dñio:ꝛ⁊ tũc verba impꝛopiii⸗ tur, vt ſaluetur intentio libellantis. de quo vide per Bar, in.l.ſi mater.. actiones.vel.. eadem. de excep.rei indie. per. d. Bal.in, l.ſi teſtamẽto. de condi.inſti.⁊ in. cum Ies de pꝛob, ⁊tenet Bar. bic. Et ad euitandam periurij pe nam ⁊ concoꝛdiam inducendam, verba debẽt impꝛopiia/ riꝛvt hic,⁊ in.I. eius qui. S. titu. j. Et ad aliud quando qms iurat ſibi deberi vſumfructum in re, in qua pꝛoprig ai tuc elam de babent iret per 4 niiteanu celnten dxltl wqndend- Funziatnnc tganm e enſ he fatnandenph GetiCkubtmünoce unfälnerra. lattatäetqwcin uc rirkämaitemmljdec unnenbätexecgtonemn twwaninür Seäabede zutrſtwonexpecetſat ennnnauuconeclo ſctay daregandenenparatamen draengbadeurin pn danlgn Sievumde co (danabaturgerter vSamma Ee manm aſtyohe drüämipid bz gobri dmeſt eerrsdedeaf Raddäjinnone ſcnidathnn 1 hafädch r Kläsſun deai 1 an p f — — — — NUp⸗ mepalipeftrechat quo per cano. in. c. homines falſum iurãt. xliiij. q.v. CIn 15 tex. ibi, ſed ſi de hereditate. †Ho. iuramentum babet vim veritatis. Ad idem in.l.nõ erit.. dato. S. ceo. ¶ Item no. ꝙ iuramentum habet vim ſententie late pꝛecedentibus 16 plenis pꝛobationibus. C rHo. ſentẽtiam declaratoꝛiam — ſa — — —. — —— — = —— — — — = 242 — 7 — — — — — — — de ſdonſe — — —— — —— —4 — — —— S — — — — — — 6 6 „ 1 9 pieee eenetgſeh Älbic raminatif 9 ehe ds. de aco Kmtun durarilut— inantüſdquodpprise inducédam den 7 iſis extra dereün ta.( f 8 rgurdraihe eur anempbfterfsgnn da ſic de qualtarqge sd vitä. quia feriſt entum vſqzad ritanrh Contrarium facit: uuac ſec conſuetũ eſtpxeit aogeniem. igtur( pꝛeſumiturreale nt ct. Sic in iuramiton. cldo Palaliterdiſhe ptu iurares, gengy ertiam vel quantäpiy ridet iurarefm quut aramentumdebet in Lait pretor.ficum. Ncõceſſa fueritin ten eſamitur piores f ertur ſimpliciternntin generationem, atun lic.. cmpbyteofim,ei ccleſie. CSed quilia dum eſt argumentuna adco. inſtit.localjca umitur factafmquoter bigloa Bar Clhag am cöccſſumeindobog tem ipſius ſcuct Juua prteoſi priuati crlem am: igitur. Itzdantis el xlannoainlifgre nſuetucocſſetinotmn rde vſutructurt in id ſidico me rrbrrit ttantun quantundua- Actumytdit Bl 1 mc.jdefeu dadEl, ambiguaadefenn, „ 4 — — — 4 K8 De iureiurando. 36 cadit vſuſfructus:⁊ ſic in penam periurĩ incidit, ſed non eſt verũ:q ille, qui iurat, neſcit diſtinctiones iuramenti. 14 Et ſic not. ꝙ t erroꝛ iuris excuſat a pena periuriſ. de non facere ius quo ad omnes:ſed tantũ quo ad litigãtes. 17 Ho. ꝙ ſentẽtiatlata in iudicio vniuerſali, ſine iuramẽ- tum ſuper eo pꝛeſtitũ, mandet᷑ executioni in rebuspoſtea 13 poſſeſſis. C Altimo no. ex fi. cũ. l.ſeq. ꝙ eo caſu quo ſen⸗ tentia lata inter plures:nõ pꝛeiudicat, nec pꝛodeſt extra⸗ neis:eodẽ caſu nec illis iudicij acta ſeu pꝛobationes pꝛe/ iudicant aut pꝛoſunt. Ita tradit Innoc.ex hac.l.extra de teſti. c.cauſam que.⁊ Bar. refert in.l.cũ lite moꝛtua.j.iud. ſol. ¶ In gl.ſuper ver. ideoq;.de quo dixi in.l.ij.3. e. Sed qñ iuramentũ eſt pꝛeſtitũ foꝛmiter aut infoꝛmiter. ¶ In 19 gl. ſuper ver. rpꝛobatũ.⁊ allegat᷑ pꝛo ſingulari, vc, ꝙ ſolũ ex cõfeſſione ⁊ iuramẽto oꝛit᷑ actio. Intellige de cõfeſſio⸗ ne iudiciali, non aũt extraiudiciali. Patet ꝙ nõ oꝛit᷑ obli gatio:vt.l. Publia.j.depo.igit᷑. Sed hoc limitat᷑:niſſi iſta ſit geminata:tũc habet vim cõfeſſiõis iudicialis ſmn Bar. in.l.cũ ſcimus.de agric.⁊ cenſ. lib.x. C Item limitat, niſi iſta confeſſio extraiudicialis haberet clauſulã guarenti⸗ gie:qꝛ tũc oꝛitur actio:qꝛ cõfeſſio, que habet in ſe clauſu⸗ lam guarentigie, habet vim cõfeſſionis iudicialis: vt di⸗ cit Bal.in.l. ſicut maioꝛ.de rep. her. igit᷑. Item limitat niſi ſuper iſta cõfeſſione extraiudiciali appònat᷑ iuramẽ⸗ tum:qꝛ tũc oꝛit᷑ actio:vt no.glij.q.vij.quoties coꝛdis ocu⸗ lus. ¶ Et pꝛo hoc obtinui vnã queſtionem. Quidã age/ bat ex confeſſione extraiudiciali. Aliqui tenebant, ꝙ non poterat agi ex tali cõfeſſione:qꝛ nõ oꝛit᷑ aliqua actio.igit᷑. Sed contra ego dixi, ꝙ non eſt verũ:q oꝛit᷑ ex geminata confeſſione. ¶ In gl.in ver. ſi cũ de hereditate. de hoc in L. ictus fuſtiũ.S.de his qui no.infa.⁊ per Bar. in.l.infamẽ. 20 de publi. CEt ad vltimũ no.quero, † an iuramentũ ba⸗ beat executionem paratã: Bar. in..ij. dixit ꝙ ſic.⁊ Gald. in. l.j. de her. act. Sed quid in iudiciali? ⁊ Bar. reſpondet ꝙ ſic.⁊ Gal.tenet idem in.lj.de execu.rei iudi. ¶ In hoc aduerte: q habet executionem paratã. ſ.ꝙ nulſe pꝛoba⸗ tiones admittũtur. Sed an habeat executionem paratã, quo ad hoc, vt non expectet ſententiam declaratiuamr et certe non:quia confeſſio facta poſt litem conteſtatam, nõ babet executionem paratam:Dimo requirit ſentẽtiam de⸗ claratoꝛiam: vt habetur in.l.pꝛoinde.. notãdum. ad leg. Aquil.⁊.l. qui Stichum. de confeſ. Idem in iuramento. ¶ Paeterea pꝛobatur per teg.in.l.iuſiur. ⁊ ad pecu.§.pe. Summarium.. 1 8☛☛α Juramentum, an ſit pꝛobatio plena: 2 Pudblicianã, ꝙ ille bz, ꝗ obtinuit in vniuerſali iudicio. ¶ Mo.ex tiſto tex.ꝙ iura⸗ 8 8 O0 em eſt. mentum habet d pꝛo⸗ 34 bationis. de hoc an ſit pꝛobatio plena, vel non: ²*⅜ de boc dixi in.l. non erit.. dato. 3. eod. Et ſunt opi.de quo in.l. non veriſimile. 3. quod met. cau.tenent, ꝙ ſi ſit pꝛobatio facta in vno iudicio inter duos, non pꝛoſit, neq; noceat alij.ita no.hic. ¶ In glo.in ver.idem eſt. No. 2 ꝙfex vniuerſali iudicio, in quo obtinui, babeo publicia⸗ nam ad conſequendum illas res, que non ſunt mihi tra- dite. Pꝛo bac facit l.cum ſponſus..is cui.de public. e Summarium. 1 Hi Zuchetlonatnain ſe eſt indiuiſibile. 2 Acta inter alios, an pꝛoſint extraneis, quo ad qualẽ pꝛe⸗ ſumptionem. 3 Juramentum ab alio delatum, nõ pꝛodeſt extraneo: niſi quo ad qualem pꝛeſumptionem. 4 Juris ſui conſeruandi cauſa, poteſt quis petere vt alius deliberet ius ſuum. 5 Rei vendicatione contra vnum ſi duo agant: alter de⸗ ferat iuramẽtum, oꝛitvr pꝛeſumptio pꝛo altero:⁊ ibi quid pꝛodeſt dicta pꝛeſumptio. 6 Juramentum in defectum pꝛobationis, ꝙ deferatur ba benti duas pꝛeſumptiones. 7 Pꝛobantium ſe dños ſi vnus ex eis vltra id babeat etiã pꝛeſumptionẽ pꝛo ſe, qui babet pꝛeſumptionẽ obtinebit. 8 Poꝛtio deſiciens, quando accreſcat ſocio. 9 Jus accreſcendi, an habeat locum in legitima filioꝛum: 10 Juramentum delatum alicui ſuper etate, ꝙ quo ad aliũ faciat qualemqualem pꝛeſumptionem. n LConfeſſio facta interrogationi, an quis ſit beres, ꝙ faciat qualem pꝛeſumptionem. ,⸗ C Excluſio ☛ 3 du 0 patro ni. vnius expa⸗ Mtronis e iuramento pꝛoueniens, non pꝛodeſt Jalteri patrono, quo ad ſucceſſionem: licet fa- ciat qualem pꝛeſumptionem pꝛo eo, qui ſe inſolidum pa-⸗ 1tronum dicit. h. d. C tMHot.ꝙ licet iuſpatronatus in ſe in⸗ diuiſſbile ſit: vt.l.quedam mulier. dicitur res diuiſibilis. 2 ¶ Secundo not.ꝙ acta inter alios pꝛoſunt alijs extra/ 3 neis, quo ad qualem pꝛeſumptionem. Tertio † no. ꝙ iuramentum ab alio delatum, nõ pꝛoſit extraneo, quo ad plenam pꝛobationem:pꝛodeſt tamẽ quo ad qualemqua⸗ lem pꝛeſumptionem.qð. j.ponderabitur. ¶ In gl. ſuper 4 verbo, alteri. ibi, ſed qualiter. † No. quo ad conſeruationẽ iuris ſui,poteſt quis petere, vt alius deliberet ius ſuum. de quo per Inno.in.c.cum querela.extra de electio.⁊ hec babent locum in petitoꝛio:ſed quid in poſſeſſoꝛio: dic vt habetur in.lj. C. de Carb. edi.vbi de boc videtur caſus.⁊ plene ibi dixi. C In glo.ſuper ver.iuraſſe.q̊ incipit, ar. S. 5 quemad. ſer. amit. Ex hac glo. tpoteſt inferri ad pꝛacticã: duo agunt rei vendic.contra vnum:⁊ vnuſquiſq; dicitur dñs inſolidum:⁊ vnus ex iſtis detulit iuramentum reo: ⁊ iurauit:ꝙ tunc pꝛeſumptio eſt pꝛo altero. ¶ Et ſi quera⸗ tur, quid operat iſta pꝛeſumptio: dic ꝙ boc operatur: qꝛ iſta pꝛeſumptio facit tranſire onus pꝛobandi in eum:vt.j. ſiue poſſidetis.de rei ven.vbi ſi pꝛeſumptio nõ eſſet, opoꝛ teret pꝛobare dñm me eſſe:vt.l.pen.⁊ fin.C.de rei vendic. 6 CtSed quid ſi babeo vnam pꝛeſumptionem, quo caſu nondefertur iuramẽtum in defectũ pꝛobationis: vt.liij. §.j. 3.de mino. ⁊.l.j. C. qui ⁊ aduer. quos. Sʒ ſi babeo duas pꝛeſumptiones, que faciũt ſemiplenã pꝛobationẽ: vt.l.ij. 7 S.etas. de excuſ.tut. Igitur iuramentũ defert᷑. † Item reſultat alius effectus, ꝙ ſiſumus duo, quoꝛum quilibet dicit ſe eſſe dñm inſolidũ:⁊ quilibet pꝛobat per duos te⸗ ſtes:ꝙ pꝛeſumptio operatur, ꝙ ille qui babebit pꝛeſum⸗ ptionem obtinebit in cauſa. Quia ſola pꝛeſumptio eſt ſuf ficiens ad cauſandum victoꝛiam.Et pꝛobat ex gl.ſi. circa fin. Pꝛobat iſtud in.c. licet cauſam.extra de pꝛob.⁊ Bar. allegat in.l.ſi duo.j.vti poſſid. C In ea. glo. ibi, ipſo iure. 8 Exqua not. ad illud, † ꝙ poꝛtio deficiens accreſcit ſocio. Limita, ꝙ eſt verum, quãdo deſicit ipſo iure: ſecus ſi ope exceptionis. Ita ſingulariter limitat iſtam glo. Sed nũc muto conſilium: quare non pꝛobat:quia imo deficiebat ipſo iure.⁊ pꝛobatur ſic:quia iuſpatronatus tollitur nu⸗ da conuentione:vt..ſi.de iurepatro. ſed iuramentum ba bet vim conuentionis:vt.l.qui iuraſſe. in ſ. 3. eod. igitur. Ideo videtur mibi, ꝙ vera ſit opinio Jaco. Bal. ꝙ imo accreſcat alteri patrono, per. d.1ſ.⁊ intellige aliter iſtum textum, qᷓ; glo.⁊ ſupplet ibi,nec ſcʒ heredi ꝑpatroni. et ita teueo contra omnes per dictam rationem. Tamen retẽ⸗ 9 tat communi opinione doct. poteſt inferri ad aliam. Et pꝛimo, an in legitima filioꝛum babeat locum ius accre⸗ ſcendi?de quo dixi in.l.j.C.quando non peten. par.⁊ ſic li⸗ mitatur illud, quod ibi dicitur arguendo de legitima filij ad legitimam patroni. quod eſt verum, quando deſicit ipſo iure, velope exceptionis. qð not. ſingulariter. ¶In 10 glo. ſupertverbo, vlterius. Iſte tey. facit ad queſtionem, quidam dum deferretur ſibi iuramentum de etate, iu⸗ rauit ſe maioꝛem. Modo alius vult agere contra eũ vi⸗ goꝛe iſtius iuramenti, qð tale iuramentum non pꝛodeſt quo ad plenam pꝛobationem:ſed quo ad qualemqualem n pꝛeſumptionem. Ct Item facit ad ea, que babentur in.l. fi. de interrog. actio.vbi dicitur, ꝙ confeſſio facta, quem non eſſe heredem ꝛc.nõ pꝛobat.ſ.plene, ſed facit qualem⸗ qualem pꝛeſumptionem. Ita limitatur fingulariter. E iiij —Piu ae — 2 3 4 5 6 7 8 9 1 ramentum effectum pꝛeſcri⸗ §. Jul. ait. ausconſ ptionis conſummate tollit: inceptà autem pꝛeſcriptionem interrumpit.b.d.ſᷣm lect.poſitam hic in glo. ¶ Aei ſic licet actionem ex pꝛeſcriptione que- ſiuerim, nibilominus ex iuramento alia queri poteſt. b. d. CAel ſic. Actio queſita ex iuramento poteſt per pꝛeſcri ptionem duplicari. b. d. C Ael ſic. Juramentum Aoga effectum tẽpoꝛalem actionem perpetuant. b.d. ¶ Et bm vnum intellectũ facit ad illud, qòᷣbabet n anner Dſirs⸗ ſi is qui tẽpoꝛali.ſ.qꝙ perpetuat tempoꝛalem actioneiip 5n ldredfes 053, Teptiowis⸗ Et ſic facit ꝙ pᷣſcripto iur amẽto non tollit᷑ ipſò iure:ſed ope exceptionis.(In gloſ.ſuper ver.pꝛeſcriptionem.⁊ dic bin iſtum nelderi eacit ad qð babetur in. d. 5. ſi is qui tempoꝛali. · ꝙ ille.§. haln locum in iuramento iudiciali: licet contrarium ibi tenuerim. Ita iſte teꝝ.declarat illum ſingulariter. Summarium.. Pubarog non admittatur contra id, quod deci⸗ um eſt iuramento. Pꝛobatio ſuper eo, qð iam eſt pꝛobatum, non admittit᷑. Interrogatio, ꝙ non admittitur ſuper eo, quod iam eſt reſponſum. i. 1 Teſtis dictum deponentis extra articulum, an pꝛobet: Teſtis interrogatus, ſi deponit, ꝙ eſtinfamis, ꝙ valeat eius dictum. Quid ſi ſponte dixerit ſe infamem:? Teſtis, qui dicit ſe infamem:an puniri poſſit: Articulus, ſi dubitatur, an ſit pertinẽs ad cauſam, ꝙ iu⸗ dex debeat admittere cũ ꝓteſtatiõe, ſi fecerit ad canſam. Teſtis pꝛoductus per vnam partem, poterit dicere ve⸗ ritatem pꝛo alia parte. Juramentum pꝛeſtitum ſuper furto, quando tollat con⸗- dictionem furtiuam. 10 Sententia lata ſuper iudicio ciuiliter moto, an pꝛeiudi⸗ 1 2 cet iudicio ciuiliter mouendo: Minoꝛ iurans non venire contra contractum: an poſſit beneſicio reſtitutionis in integrum venire? S. Idem Julianus ſcribit. ¶Juramentum ſuper facto pꝛeſtitũ negatiue tollit oom actionem ex eo deſcendentem. Item nõ debet iudex ad⸗ mittere pꝛobationem contra id, qnod ſemel iuratum eſt. b.d. CrHo.ꝙ nõ admittit᷑ pꝛobatio aliqua contra id, qð iam iuramento deciſum eſt. C t Scðo no.pᷣm aliũ intel⸗ lectum, ꝙ nõ admittit pꝛobatio ſuper eo, qð iam eſt pꝛo- 3 batum. ¶ Tertio no.rnõ admittit᷑ interogatio ſuper eo, 4 qð iam eſt reſponſum. Ad hoc.C. de iur.cal.l.ij.ũ. qad ob⸗ ſeruari.in glo.¶ In glo.que incipit, ra not. ꝙ teſtis. Ad hoc facit alia glo.in.l.ſi quis libertatem. 3.de peti. here. ⁊ alia in.3. ſi quis momẽtanea. C. qui. legi perſo. de hoc ha- bent caſum Cano.in. c.de teſtibus. extra de teſtib. Bart. autẽ hic/ſic dicit:ꝙ aut iſte teſtis iuranit deponere ſuper contentis in articulo:⁊ tunc ſi depoſuit extra, nõ valet di⸗ ctum ſuũ. Ratio:qꝛ non iuratus non poteſt deponere: vt l.iuriſiurãdi. C. de teſti.igitur dictũ talis teſtis nõ iurati, non valet. Quia aut iurauit dicere veritatem ſuper tota cauſa:⁊ tũc ſi deponit extra articulos.ſ.qui ſint de cauſa, valet:q veritas.Et pꝛobat᷑ per Spec cin tit.de teſte. F. ſe⸗ quitur. ver. illud. vbi plene dicit. Et hec theoꝛica pꝛobat per caſum in.c.cũ dilecti, extra de accuſa. Tu dic latius.⁊ ſic aut iurat dicere veritatem ſuper cõtentis in articulo:⁊ tunc ſi dicit aliquod extraneũ.ſ.extra illũ non valet: vt.d. Liuriſiuraãdi, aut depoſuit ſ uper aliquo ſeparato: ⁊ ſie ſu- Per acceſſoꝛio:⁊ tũc valet: q iuratus ſuper pꝛincipali iu- rat ſuper acceſſoꝛio.ita no. Inno. in. c.ij. extra.de teſti.⁊.c. Panranise excep. ⁊. in.c. inquiſitionis. de acc uſa.⁊ idem 2 mad Aaide teſte.j.vſ.ſed qð depoſui.⁊d.ver.illud. 3 ſoi Aelüech ⁊ſi poſſeſſoꝛi.in fi.. eo. Aut iurat di⸗ non valet:yt Awander ⁊tũc ſi depoſuit aliquid extraneũ, dnerelet.pt ⸗ iuriſiurandi. Aut depoſuit ſuper aliquo 1 cauſam: tunc valet: ita colligo ex dictis pes: in d. ver. ſed qðdepoſui.⁊d. ver. illud. Sed quid aliquis articulet, ꝙ quis debet.xe pꝛoduxit teſtes: et Audo. Roma in ſecundam.ff. veter. part. vnus teſtis dicit, ꝙ eſt verũ, ꝙ ſibi mutuauit,x. ſeq poſf teſtis dicit, ꝙ fecit pactum de non petẽdo: an valeat iſt d0 dictũ talis teſtis:? videt᷑ ꝙ non valet per dicta iura. ale gata.⁊ Bal.poſuit in.l.peremptoꝛias.C. ſen.xeſc.non 2 ⁊tenet contrariũ per no. per Inno. in. d.cpaſtoꝛalis.:d. c. inquiſitionis. Sed dic aliter, ꝙ aut iſtud pactũ videt ineſſe obligationi:quia iuramentum pꝛeſtitũ ſuper dn cipali trabitur ad acceſſoꝛiũ, ſm no. per Inno. in. d. 1 ſtoꝛalis.⁊ Spec.in.d.ver.illud.Et ratio: q officiumtete eſt deponere plene ſuper facto. igitur. vt.l. Lucius a 8e infa. Aut iſtud pactũ de non petẽdo eſt factum ex inter, uallo:⁊ tũc ſi iurat deponere ſuper cõtentis in articulo:ʒ tunc non pꝛobat: deponit non iuratus, per.d liuriſi randi. Si autem iurauit dicere veritatem ſuper tota can ſa:⁊ tũc valet:qꝛ iuratus depoſuit. Ita no. Spec.intitde teſte..) verſ. quid. C Ex quibus habes qualiter debegt intelligi iuramentũ teſtis:vt ponit Spec.in. d. verſ illud Sed quid ſi deponit aliquid extraneum ad cauſam? non pꝛobat. Sed quid ſi deponit ſuper aliquo, oð eſt admini⸗ culum ad cauſam:puta quis agit ſuper poſſeſſoꝛio recu, perande: ⁊teſtis deponit, ꝙ ille qui deiecit erat dũs: an valeat dictũ? videt᷑ ꝙ non:qꝛ iſtud eſt extraneũ a cauſa er go tanꝙᷓ nõ iurati, nõ valet dictũ ſuum:vt.d. l. iuriſiurãdi. Sed Bar.tenet contrariũ, ⁊ allegat Inno. in. c.. de oꝛdi, cog. Sed debuit allegare in.cj. de reſti. ſpo. CtSedg/ ſi teſtis deponit ⁊ interrogatus, ſi eſt infamis, dicit q c an valeat dictũ ſnum:⁊ certe ſic, per. c.j. extra de excepde quo vide in.c.cũ cauſam.extra de teſti. Spec.latiusinttt. de teſte.. iam de interrogatoꝛſis.ver. Legiſte. in aut de teſti.. ſi non dicat᷑. ¶ Sed quid ſiteſtis non interrog ſed ipſe ſpõte dicat, ꝙ eſt infamis, vel inimicus: an euita depoſitionem? Inno.dicit ꝙ debet deponere per.c inqui ſitionis.extra de accu.⁊ idem tenet Bar.in..decẽ·de ver obli.⁊ Bal.idem in aut.ſi dicat᷑.de calum.Et ratio:qꝛpꝛe/ ſumitur dixiſſe in fraudem depoſitionis. Spec.tenetcẽ⸗ trarium in tit. de teſte..j.ver. quid ſi teſtis. Sed fquid ſj iſte teſtis, ita dicẽs ſe inkamem: an poſſit puniriper iu⸗ dicem, coꝛã quo deponit: Et quid ſi pꝛobat᷑ per aquerſa, riam partem, ꝙ ſit infamis: de quo vide per Cano. in c. ij.extra de oꝛdi.cog.z⁊ in.c.n.extra de confeſ.Specu ponit bic in.d.tit.in..j. ver. hoc autem ſciendũ. vſq; ad verſſed quid eſt. Bar.in..ij.õ.hoc edicto. de adul.⁊ Bal in.mer⸗ calem.C.de cõdi.ob tur.cau.¶ rSed quid ſidubitet, an iſte articulus ſit pertinens ad cauſam, vel non, aniuder teneatur admittere cũ hac pꝛoteſtatione, ſů fecerit ad can ſamꝛ ⁊ certe tenetur admittere. Ita dicit hic Bar.de quo per Can. extra de offi. deleg c. cũ contingat.⁊.per tuas. extra de ſimo.ꝛ in.l.ad pꝛobationem. de pꝛobat. ¶ Bart. dicit vltra pꝛedicta, r ꝙ q́;uis teſtis pꝛoducatur pervna partem:nibilominus dicit veritatem pꝛo alia parte. xjq j.c. epiſcopus.iij.q. i. c. hoꝛtamur. ¶ In gloſ. ſuper ver⸗ bo, condictitia. ſol. t hic per exceptionem, ibi ipſo inre- Lectura iſta eſſet falſa: quia eſſet ponere legem verbis non autem rebus.contra.l.ij C.commu. de leg. Pꝛeterel non eſt differentia, an actio tollatur ipſo iure, vel opeey- ceptionis:vt.l.nihil intereſt. j.de reg.iur. Ideo gl.trãſut ad ſecnndam lectu. Iſta ſecunda lectu. poteſt eſſe bonai tertia lectura. Ratio differentie eſt:quia quãdo tranſigo pꝛo furto: tunc reus videtur confteri ſe furtum feciſt quare ex tranſactione non tollitur condictio furtiua. Et ꝙ videatur confiteri, patet in. l. quoniam.j. de bis quino- infa. Sed ille, qui iurat, omnino negat. igitur. In iſta ter tia poteſt eſſe locus. ¶ Bar. autem dicit, ꝙ aut fuit iura- tum ſpecialiter ſuper furto:⁊ tunc remanet cõdictio ſin/ tina. Aut iuratur ſiue pꝛonunciatur ſuper furto geners/ liter:⁊ tunc tollit condictio furtiua, ⁊ actio furtiua: t hi Ael dic licet Bar. non dicat, ꝙ ſecũda ſolutio poteſeſſ bona:quia in d.l.ſi pꝛo fure.fuit tranſactum ibi ſuperina re tantum ſcilicet, ſuper actione furti: non autem pꝛoni/ ciatum:igitur:vtj.ſi de certa.C.de tranſact. Sed bicnit pꝛonunciatum generaliter:igitur. Et in hoc verbo deci⸗ ditur:vt pꝛobatur in.l.inter omnes.j. hec actio.jde funt Sed ibi tex vult, ꝙ fuerit tranſactum:igitur.: ꝙ inoe pꝛo fure. ſolum agebatur actione furti:non autem deco⸗ dictione furtina. Pꝛobatur in.d.l. ſi pꝛo fure in damne igitur. Quia illud dicitur damnum, quod eſt diminuti . i. Qui ⸗ mnum uando res patrimonij. Quia fur non patitur da 1ꝗ fubtracts ciunl dücnöſ tuncnm jugnuu⸗ rtxxcnſ 1 Prädln iuvaie dnnudnuwdaſe ri tütmis mald Lwönrürratte mino rtuwwarwuagtetunen rirwütamrauisdietu tüntzſwanurbuc. Trüctnyaseernounione Aäundraineanbentat runScikécpicktrans ſamier mipspreſaman wiatnwguadeiuranaci indrnanncatzur,guode Ksdxa oſtnni Pde Ttemadilucusgpodnino dotapaapadhoſtram nicy gtxrſtudinramer tgſegradatſoi dompet maanudinonft men darſtaudn ſatdeinns ſpagnüwrnen pdoteſtren Käugerenmnaurgtlf ditdrgnemssnero 1 mandanilgug Wnnaa Epaaae den mc din eeu fkruan din enane In v „Vuripan ane marmn 8 wugene 9 der tveri oft n,. Eenderagea De inreiurando. 37 onpager ddahe 1 lper— wülege ut f ta condicitur ab ipſo:igitur. ¶ Iſte textus indu⸗ 12 Juramentum an habeat erecutionem paratam⸗ wann dnsd 10 ſabe 4 queſtionẽ, † an ſeatentia ſar iudicio ciui⸗ Exceptio pꝛecij nõ Hiwele opponi poſſit in executione. dic Alte wandeat liter moto, pꝛeiudicet iudicio criminaliter monẽdo: Iſte 1 Statutũꝙ Lötrzi dunde Aaree gis,npoſlit oppo la urancaniinnd text. facit in argumentum. Zlut fuit pꝛonunciatum ſuper ni„Eeptioean dat aun 3 Pn Wiute io preci non ſoluti⸗ Leſſoni kutmgek facto negatiue:⁊ tunc iſta ſententia videtur obſtare.Elut 14 Dictio ⁊c.ꝙ ſigniſicat ea, q̃ in enatura cõtractus. ver ilug mugag fuit pꝛonũciatum ſuper iure lunnaeief nu ehne⸗..„„(Inrame, Erad In que intentatur: ⁊tunc nõ pꝛeiudicat: vt. l.queritur. de ex- H S Juramẽ de dad dem 4 fan Aun iudi. Iſta queſtio eſt multum dubia: de quo vide 8 1 quils un 19 U erit. tum foꝛmi⸗ nonperich 1 Laa per Dy. in. c. nullus pluribus de reg. iur. lib. vi. Cr. in.lj. ter pꝛeſtitum parit actionẽ vtilem ex eocontractu, quem donereſuper 1 ea C.qñ ciui.ac.⁊ Bar. in. l.j.. hoc edicto. j.vi bon. ⁊ per gloſ. continet iuramentũ:eo tamẽ tꝑe illa intentabit᷑, que mtẽ⸗ ponitnoniun nnda ⁊ docto.in.l.ex moꝛte ſumpta.ad leg. Aquil. ¶ Item fa⸗ tari poteſt, ſi ex contractu vere deſcendat.h.d. vſq; ad.g. uit dicere wer ds al II cit † iſte tex. ad aliam queſtionem. Oinoꝛ iurauit ſe nolle 1 ſi quis iurauerit. C tHo q iuramentum babet vim con⸗ dus depoſui Aane enire côtra contractu ratione minoꝛis etatis. Pone. ꝙ 2 tractus vltro citroq; obligatoꝛij. ¶ Secundo no. ꝙpo⸗- Er quibusß men non poteſt renunciare ſuo beneficio reſtitutionis: vt. J. ſ ſito vno, ex coꝛrelatiuis, neceſſario ponitur aliud. Con⸗ ſtsytpon d intra. C. de in integr. reſtitu. C Item pone, ꝙ non minoꝛ coꝛd. C. de indic. vidui. ſij. de acceptil... C. de cupꝛeſ.ex Aiquic ertr eid iurat contra contractũ, non poſſe venire: vt in authen. ſa- 3 luco dapbn. l.lib. xj. C tAlterius no. ꝙ nirzenuf quèẽ ponitſuper eum aia cramenta paberũ. C. ſi aduer. vendi. Qui tex. dicit ꝙ con pꝛo me appꝛobaui, non poſſum Ser⸗ me kemeo are:1 8 aquis agt dadd tractus ſuper quo iuratum eſt, non poteſt reſcindi Dyn. 4 cogoꝛ contra me acceptare. CAltimo no.ex 8 ec onit p ille on r conſuluit ſuper iſta. q. ꝙ ad hoc, vt minoꝛ non reſcindat verba, non negauerim reſponſiue pꝛolata per Jur Lon⸗ norr. 6 idicig talem contractum, ꝙ debet certioꝛari, ꝙ beneſicium reſti ſultum, affirmationem ſignificãt. ¶ Sed quid in parte: Sl ittad eeni tutionis ipſi cõpetit: quia ſi ignoꝛaſſet poſſet reſcindere dubium eſt, ⁊ pendet ex. c. is qui tacet.de reg.iuris.lib.vf. 4 dltdict ſuun taln talem contractum ſuper quo iuratum eſt per minoꝛem. 5 ¶ †In glo. ſuper verbo, eum teneri.in pꝛincip. Et ex iſta anüalle me 3 Runquid autem habeat locum illa authẽ. etiam ſi non ſit glo. Guil. vult, ꝙ ex iuramẽto pactum veſtiatur:ſed illud garem eider he 8 certificatus Dy. ſuper hoc conſuluit:vt refert Bart.in.j. non examino bic:quia non eſt materia noſtra. Sed dic vt rrogatns,ſi dims f ſciendũ.de verb.obliga.qui tenet,ꝙ debet certioꝛari:ſed bic in.i.ſi quis pꝛo eo. j.de fideiuſ.per Bar. ⁊ꝛper Bal.in.l. eeneſeper imnan Bar. hic tenet contrarium Et pꝛimo per iſtum tex.quia cum antea. C. de arbit.⁊ in auth. ſacramenta puberum. ſ m.extradeteſig te ille, qui iurat ſuper facto, iurat ſuper omni: igitur. Ita ſi aduer. vendit. in. lij. de oper. liber. ⁊ in.liuriſe gentium.§. rogatoꝛiſs per 1 ü iuratum eſt ſuper contractu. Pꝛeterea contra Dyn tex. quinimo. a. de pact.⁊ per aliquos moder. poſt Ang in.lij. Sed quiditeſis 1 n in. d. authen non facit mentioné de certioꝛatione: igitur de ver. oblig. per Inno. in. c.nouit. extra de indic.⁊.c.cum eſt infamis ſel non debemus addere: vt..de pꝛecio. 8. de publi. Sed Cy. veniſſent. extra de inſtit.⁊ per do. Anto.in hoſpitali Ca⸗ Nelinnaer in.I ij. tenet Dy.pꝛeceptoꝛem ſuum.Bal.in.lj. C. eo.dicit noniſtarum ſcʒ in. c.cum contingat extra de iureiuran et nunchdedann ſeconſuluiſſe:at eneto pi. Bar. ⁊ hac ratione: quia eoipſo, 6 etiam Bal. S. eo. in rub. Ct In ead. glo. in fi. Bart.latius ¹ 64 kädier ern di ꝙ minoꝛ iurat videtur eſſe maioꝛ: vt in.c.in alijs. de iudi. concludit, q; gloſ. quia quando iuratur ſi uper contractu 4 dicat de caunenm ib.vj.⁊ boc tenet gloſ.in.-. ij. C. de reſcind. vendi.igitur nõ foꝛmiter:⁊ tunc oꝛitur duplex actio:vna ex ipſo cõtractu, 4 ddem depoftionisg poteſt cõpetere, tanq́; maioꝛi.⁊ ſic nõ excluditur ex renun vt bic:alia eſt in factum.6. eod.l.nam poſtea.g. iureiuran⸗ Ki ver quiditeſt ciatione: ſed qꝛ fuit factus maioꝛ. Sed in. l. ij. C. de reſcin. do. ¶ Item oꝛitur actio directa contra pꝛimum.Et in/ infamem:an poſt vencdi. dicit aliter: q aut iſte minoꝛ contraxit cum autho- quantum Bart dicit, ꝙ oꝛitur actio vtilis: ar guitur:quia nit⸗Et quidſipohix ritate curatoꝛis, ⁊ iurauit:⁊ tunc non eſtmeceſſe ꝙ certio- ex cõtractu, qui vere celebꝛatur, oꝛit᷑ directa: vt in toto ti. amis:de qnoridet retur: quia ſciẽtia curatoꝛis dicitur eſſe ſcientia minoꝛis: de actio.emp. Sed clarum, ꝙ iuram ẽtum baber vim ve⸗ nee. extradeciwt vt.i. iꝑupullus. jde acquir. bered. Sed clarum, ꝙ ille qui 7 ritatis: igitur. t2d poc dic ꝙ habetur pꝛo veritate 3icte: ſocautem ſciendif ſemelſcit amplius certioꝛari non debet: vt. lj. de act.emp. 3 non autem vere, niſi aliter pꝛobetur: vt hic. E quo voc edicto de aaule Zlliquando iurat ſine authoꝛitate curatoꝛis: ⁊ tunc ſit ve not.ꝙ quando ex contractu qui pꝛo veritate babetur, ce- r cau. fScdqx ra opi. Oy. Sed iſta opi. eſt vera de equitate:quia pupil⸗ lebꝛatus cum in veritate non ſit: oꝛitur vtilis, non autem nens ad cauſam, e lus ⁊ mulier ⁊ ruſticus pꝛeſumuntur ignoꝛare ea, que iu⸗ directa:vt hic.⁊.3. eod.l.idem Julianus. ¶ Et contra id, bac pooteſtatone ris ſunt:vt.l.regula. de iur.⁊ fac. igno. Sed quis non pꝛe- quod Bar. dicit, ꝙ oꝛitur actio in kactum: arguitur ſic: qꝛ mittere. tadiktt ſumitur renunciare iuri, quod non ſcit ſibicõpetere:vt.l. 9 Tex vna eadem cauſa nõ poteſt dupler actio oꝛiri,ſcilicet delege 6 contige nec nos. de capt.⁊ poſtluni. Pꝛeterea inramẽtum nunqᷓ vtilis ⁊ directa in vna perſona in eodem tẽpoꝛe: quia im⸗ delest. ca(ofim trabitur ad illud ius, quod minoꝛ ignoꝛabat ſibi compe⸗ Poſſibile eſt hoc eſſe: vt.l.ſi heres inſtitutus. ad Trebel. probationemdemte tere.yt cap.pe.⁊ cap.ad noſtram. de iureiur. facit..fi.j. ad Reſpondeo, ꝙ non eſt verum ex ea cauſa: ſed ex diuerſa ꝙ quls teſtspuinn municip. Igitur iſtud iuramẽtum nõ trabitur ad illud, poteſt oꝛiri directa ⁊ vtilis: vt dicta.l.ſi beres inſtitutus. ict veritatemgvin quod ipſe ignoꝛabat ſibi competere. Nec obſtat.d. authẽ. ¶ Alterius op. contra glo.⁊ Bar. ad id, quod dicitur, ꝙ bottamur(Jyait ſacramenta.quia ibi nonit mentio de certioꝛatione:quia oꝛitur in factũ actio ac.quia aut volumus, ꝙ ſiit actio ge- cper exceptionn debet ſubaudiri, ſicut dicimus in Aelleiano. Sed gloſ. neralis:⁊ tunc non poteſt pꝛocedere:quia datur, vbi defi⸗ :quia eſſetponenig ſupplet:qꝛ mulier non poteſt renunciare Nelleiano. Sed cit alia. Sed hic non deficit: quia datur vtilis. igitur ⁊c. ra. C commudet gloſ.ſupplet, ſi certioꝛetur: vt..ſi. 5.j. ad Aell. Ita in ꝓpo⸗ Aut ꝙ oꝛiatur actio ſpecialis:⁊ tunc non poteſt pꝛoce de⸗ actiotollatur ibimn ſito ſed de rigoꝛe iuris eſt verioꝛ opi. Bar.⁊ maxime pꝛo⸗ re: quia vbi ius ciuile ſubuenit de actione, nunq́ pꝛetoꝛ ereſtidereg u pter illam rationem Bal.quicquid dixerint alij. ſubuenit de alia:vt.l.jõ.j. 3. de publi. Pꝛobatur in..idem ſccuncal ecupui 1 ait.g.j. ã. nau. caup.ſtabul. Sed hic ius cinile pꝛonidet de ſui ifſerentiecſtonuclä idetur conftenie t7 non tollitrr onen Summarium. ‿4 vtili:igitur. Nec obſt.F.iureiurando.⁊ tex.in.lſed ⁊ ſipoſ⸗ ſeſſoꝛi.quia ibi iuramentũ fuit pꝛeſtitum infoꝛmiter: igit oꝛitur actio extali iuramento:ſed hic fuit iuratum foꝛmi⸗ Lauoninit ³&☛¶Juramentum bhabet vim contractus vltro citroq; ter:igit᷑.Et teneo quicquid tenuit hic glo. Ita concludo. atet in quonten, 1— d G ludo. wenrino negetigtn obligatorij. Bar. hic.⁊ glo. in.j.ſi quis poſtulante. inſtitu. oe actio. vbi onne ctgu 2 Polito vno ex coꝛrelatiuis, neceſſario ponitur aliud. glo. ſing. de iuramento foꝛmiter pꝛeſtito. ¶ In gl. ſuper Bar aune tnant ⁶ 3 Lontractum appꝛobatũ per me, non poſſum repꝛobare. 10 verbo, tteneri. ibi.l.euidenter. melius facit in.l..inſſ. qua. artorntu rrrat 4 Aerba non negauerim pꝛolata per Juriſcõſultũ, quãdo rer. act.non da.ſ.qꝙ iuramentum habet vim rei iudicate. vonunau conur affirmationem faciant? Et quid in parte. u ¶ Et facit r an confeſſio facta pꝛo vno cogatur accepta⸗ 5 Pactum an veſtiatur exiuramento:remiſſiue. Et vbi in ratur ſuper contractu, ꝙ duplex actio oꝛiatur? nu. ö. re contra ſe? Et nunquid pꝛoductio inſtrumenti pꝛo vno, teneatur contra ſe acceptare? de quo vide per Bart.in.l. — 1. 4— 1 ——ö—.— Aurelius..idem queſiuit.de liber. lega.⁊ Bald.in. lj. C. de confeſ. in.l.ij.C.de donat. ante nupt.⁊ in.lj.§. editio⸗ nes. 5.de edendo.⁊ Innoc.in.c.cum olim.de ſenſib. CEt 12 facit iſte text. ad vnam queſtionem, an inramentum ba-⸗ beat executionem paratam, de quo in. lij. C. codẽ. dicit na Juramentum habetur pꝛo veritate ſicte, ⁊ non vere. actonefrenig 3 Blerd que oꝛiatur ex cõtractu qui pꝛo veritate babetur: vin ⁊ vere non ſit celebꝛatus: teristm 9 Actiones diuerſe ꝙ oꝛiri poſſunt ex diuerſis cauſis. 010 Juramentum, ꝙ babeat vim rei iudicate. . 2 gttranſat Vnn, u Vonfeſſio facta pꝛo vno, qñ ꝗs teneat acceptare cõtra ſe. Inſtrumentum pꝛoductum per partem, quando quis te neatur acceptare contra ſe. Bar.ꝙ non.ꝛ allegat Spec.in ti. de execu. ſen. in.g. fi. ver. idem ponit. Sed Spec.loquitur in executione ſententie: non autem in executione iuramenti. ⁊ tenet.d. Specul.ꝙ — — 2— F ätli I 11 — —— 13 3 udo. Roma.in ſecundam.ff. veter. part. non ſolum:quia iſta eſt dilatoꝛia exceptio: ideo debebat opponi ante:vt..exceptio.ff.de pꝛoba.a.l.peremptoꝛias. Sed dico, ꝙ Bar. non bene vidit Spec. quia Specu.fuit ſibi contrarius in titu.de except.in..dicto.ver.pone. Ad boc allegat iſtum texum.. Darcellus.⁊ ad iſtũ. F. Gart. reſpondet, ideo non reſpõdeo. Contra omnes tenèt opi. Bar. hic.⁊ Bar. pꝛobat ſic:quia iſta exceptio pꝛecij nõ ſo- luti poteſt opponi in appellatione:vt.j.per hanc. C. de tẽ᷑⸗ po. appel. Scðo videtur, ꝙ eſſe poſſit in executoꝛe. Ang. tenet hic iſtam opi. Bal. in.l.peremptoꝛias..ſe ent. reſcin. non poſ.tenet contrarium:⁊ hac ratione: quia quãdo de⸗ bitoꝛ oppoſuit exceptionem ſoluti pꝛecij in exceptione ta lis traditionis:vt.l. bereditarias. C. de her. vel act. ven. in I. Julianus. 5. offerri. de act. emp. Sed ſi de iſta hypotbe⸗ caria non fuit cognitũ in pꝛincipali,poteſt opponi in exe⸗ cutione:vt.j.ſi extante.. Latinus. de exceptio.rei iudica. Sed in caſu iſto nõ fuit cognitum de pꝛecio:ergo opponi poteſt in executione pꝛima,&o ipſo, ꝙ ipſe emptoꝛ petit executionem contra venditoꝛem: nö ſoluit pꝛecium, eſt in dolo.Ergo in executione poteſt opponi exceptio doli: vt.. ſatis. õ. ex quadrante. de excep.doli. Poſtmodum in ſine tenet cũ Bar.⁊ dicit ꝙ iſta exceptio pꝛecij non ſoluti, non poteſt opponi in execu.q eſt dilatoꝛia. Igitur Bart. de Sal.hic tenet cõtra Bar.qꝛ iſta eſtvna de illis, que põt opponi in execu.qꝛ ſunt multe, que opponunt᷑ in execut. que no.in. j. C. de iur.⁊ fa. igno.vnde tenet ꝙ qñ petitur, vt res tradat᷑:⁊ exceptio oꝛitur ex cõtractu, ſuper quo iu- ratur:z tũc poteſt opponi:vt.l.ſed ſi patri.g. item ſi iura/ uero.S. co.Ergo multo foꝛtius debet poſſe opponere ex- ceptionem etiam in executione ſententie. Aut iſta. exce- ptio fuit oppoſita:⁊ tũc poteſt:q non perimit ſentẽtiam: ſed modiſicat. Ita dicit.d. Ant.in.c.cũ Jo. eremita. extra de ſi. inſtr. Pꝛõ quo facit.i.de in rem verſo..j.3. de vſur.⁊ J. quia. vbi exceptio nõ perimit ſententiã, ſemper opponi poteſt in executione:ſi declarat ipſam ſententiã: vt pꝛo- batur in. d.ſ.j. de iur.⁊ fa. ign. Sed iſta eſt huiuſmodi:igit᷑. Pꝛeterea illa peremptoꝛia, que cõcernit executionẽ, põt opponi in executione:vt.l.ſi cũ illud.j. de cõpen.a.j.ij. C. e. Sed iſta eſt huiuſinodi:igit᷑. Pꝛeterea de hoc eſt caſus in.l. fundus qui Lucij Titij. de reſc.ven. IDꝛeterea fa- cit ilud dictũ Specu.qꝛilla ratione equitatis, qua poteſt opponi, eadè ratione videt᷑ concedere, vt perẽptoꝛia, que modicat ſententiã poſſit opponi in execu.vt in ti.de exce. Fj. ver. ſed an dilatoꝛia. C Sedfquid in inſtrumẽto gua⸗ rentigie,cui nõ poteſt opponi exceptio hᷣm foꝛmã ſtatuti: nunquid poſſit opponi iſta exceptio pꝛecij nõ ſoluti con⸗ tra tale inſtrumentũ guarentigie?⁊ hanc.q. Gal.ponit in Lex pꝛedijs.C.de euic.⁊ in aut.pꝛeterea.de fideiuſ. ¶ In gl. ſuper ver. ſoluerit. in pꝛin. Simpliciter dic, ꝙ aliquan⸗ do debitoꝛ iurat rem dediſſe pignoꝛi: ⁊ tunc poteſt debi⸗ toꝛ agere pig.act.⁊ eſt neceſſe, ꝙ pꝛobet ſol. vt. d.L.. de non nu. pe.⁊ l.j.ij. C. Elliquando iurat rem dediſſe in pignus pꝛo. x.que accepit:⁊ tunc ſi allegat ſolutio, non debet pꝛo- bare:vt.l.ſin. C. de ſolu.⁊.l.j. C. de pꝛoba. Aliquando iurat dediſſe in pignus pꝛo x.⁊ tũc neceſſe eſt pꝛobare ea.x.fo/ re ſoluta ipſi debitoꝛi.t pꝛo hoc facit:quia iſtudverbum continet affectum: ideo affectus magis debet attendi. 14 Iſte ttex. inducitur ad. q. de dictione ⁊c.quia ſignificat ea, q̃ de natura ipſius cõtractus inſunt. De hac dictione ponit Bar. in.l. Gallus.. nunc videndũ. de libe. ⁊ poſth. ⁊ in..peculij.j.de nauti.feno. all. magis puto.. ſi pupillus vſus.j. de reb. eoꝛ. Et nunquid oꝛiat᷑ actio ex ſtatuto, que actio oꝛiatur:dicam in.l.j. j. de condic.ob cau. d Summarium.. 3. 5 uſtigatus debet dicere cauſam fuſtigationis. nurus qualiter puniatur: ⁊ quando quis non tenea⸗ 3 Pactum nu tur ſeruare iuramentum. m dum veſtituri dum iudicis officium uramento, ſaltem ad cauſan⸗ 4 Libellus accuſat cuſatoꝛius contra periuriũ, qualiter foꝛmet᷑⸗ Libellus etiam in criminale P 11, ꝛmet? cri ptine concludat. minalibus ſufficit, quod pꝛeſum⸗ 5 Juramentum iundiciale Pꝛobare comtrarium⸗ non retractatur: licet quis velit 3 86. 7 quis iuranerit, Ca pꝛincipem, ſi in periurium incidit, fuſts 8 aus eſt.b.d. IHo. q cum quis fuſtigat cenda eſt per fuſtigantem, cauſa fuſtigationis. Et d inferendum metum alijs, ⁊ monitionem. C Ingliu 3 2 verbo, impoꝛtune f iurare. in fi. Bar. hic, ꝛ in. dij. Ce der tranſit ſicco pede. Sed Cy.plene dixit in.i.ij. Sed dic 3 nius:aliquando iurat quis per ſacra illicita: iauadi⸗ per ſacra licita. Pꝛimo caſu, ⁊ tali caſu, puniridebet v mo ſupplicio:vt in aut. vt non luxur. contra naturam quoniam. de iura. cal. aut dic vt. xxj. q.j.c. ſi quis per capi⸗ los. Scðo caſu quando per ſacra licita:⁊ tunc aliquando iurat verum.Et tunc aut loquit᷑ de perſona acceſſoaia et tunc punit pena fali: vt. j... Lucius.· de his quinoann ꝛin toto tit.de falEliquando loquimur de perſonapin cipali:⁊ tũc ſi iurat per Deum caloꝛe iracundie:ꝛ tücnon punitur de iure ciuili:vt.l.ij. C. c.⁊.1 i. de falſ. Et ratioper l. quod caloꝛe.j.de regn. iur. Aliquando iuratur de liber, tate:⁊ tunc aut iuratur de pꝛeterſto, vel pꝛeſenti:atune aut iuratur nullo deferente:⁊ tunc punitur pena extrao, dinaria tanqᷓ; incidens in ſtellionatũ: vt.l. de periurioJj de cri. ſtellion. Aut iurat parte deferente:⁊ tunc cum queri⸗ tur, an puniat᷑ vt iuramentum retractet᷑:⁊ tunc nõpoteſt vt.l.nõ erit.. dato.. co. Fallit in tribus caſibus, quo, rum duo not. in.l. admonendi. ⁊.l. Titius. C. e.l.ſi. Poteſ addi quartus:vt..ſi iuramẽto.j. de iurepatr. Aliquando queritur, an puniãtur quo ad penam ciuilem? ⁊ tuncant queritur, an puniat pena oꝛdinaria: ⁊ tunc nõ: vt.iij.Ce. Alut querit᷑, an pena extraoꝛdi. ⁊ tunc dic, ꝙ fic: vt hic pꝛobatur per locũ a maioꝛi, arg. tex.§.⁊ꝛ quoniam. in ast vt non luxur. contra naturam. Aliquando iuratᷣde futn ro:⁊ tunc aut iurat facere illud, qdð nullius intereſt:⁊ tune talis nulla pena ciuili punitur:vt. d.l.ij. C. eo.⁊ ſi iuro non comedere carnes. Elliquando iurat in pꝛeiudicium alte, rius:vt pꝛomiſi tibi aliquando per iuramentũ:⁊ tuncaut iuratur ſuper obligatione efficacia perpetua:⁊tune pu nitur iuxta foꝛmã.l.ſi quis maioꝛ.C. de tranſac. Aliquan do iuratur ſuper inefficaci:⁊ tunc licitum eſt non ſeruare. vt in aut. ſacra.C.ſi aduer.vend.⁊.l. iuregen..pacta, que turpem. S.de pact.⁊ in.l.nõ eſt obligatoꝛium.⁊ hec omnia babent locum, niſi quis periurat ex cauſa a lege cõceſſa: quia tunc eſt licitũ venire contra iuramentũ. De hoc nõ babetur in iure ciuli. Sed Bal. recolligit inſſ ad exdu- dendum. C. eo.ꝛ plene in.j.fin. S. qui ſatiſd. cog.aper eun/ dem in rub.3. eod.⁊ cano.melius in glo. in.c.quemadmo⸗/ dum.de iureiur.⁊.xxij.q.iiij.quaſi per totam illam.qxxij. q ĩ.per totũ.¶ Et adde ad iſtos caſus duos caſus quos doc.addunt.Et pꝛimo quando quis iurat redire ad car/ cerem:de quo eſt glo.ſingu.in cle.paſtoꝛalis.de re iudic in cle. quando nõ eſt captiuus iuſte. vt dicit Bal. in.lma net ſeruus.3. de neg. ge. Pꝛo quo facit.l.poſtliminij ius la.j.. captiuus.j.de capt.ibi. C Secundo quis non tenc tur ſeruare iuramentum, ſc; quando filius emancipatur ⁊ iurat pꝛeſtare operas artiſicij ſui:vt.l.pen.j. de obſeqet bec habent locum de iure ciuili,ſcʒ de periurio. Sedqxe pena ſit periurij de iure canonico:⁊ maxime in clericisi dic vt habetur in.c.querelam.⁊ in.c.tua nos.de iureiuxꝭ. Que ſit pena pꝛincipalis periurij:dic vt in.xxij.q.v.⁊xc ⁊. xxij.q.j.c.qui ſacramentum.Et inquantum allegauili quis maioꝛ.r dico ꝙ pactum nudum veſtitur iuramẽto ſaltim quo ad cauſandum iudicis officium. ¶ Alterins 4 qualiter † debeat foꝛmari libellus, quando quis accuſa tur de periurioꝛde quo per Bart.in.l.cunctos populos. de ſumma tri.in. C. Et an pꝛocedat iſte libellus, petota⸗ lem puniri:quia periurauit:nunquid pꝛocedat libellus: ⁊ dicit ꝙ nõ.Et ratio:quia videt᷑ eundem debere punirij contẽnendo diuinã maieſtatem, quo caſu nõ cadit dliiqua pena ciuilis:vt.lij. C. e. Et dicit, ꝙ debet dici ſic: petotale puniri:qꝛ periurauit dolũ in me committens. Sediudi- cio meo non bene dicit:iſte enim petit puniri penaerxtta oꝛdi. vt.d...de periur. Pꝛeterea ſufficit, ꝙ libellus con⸗ cludat pꝛeſumptiue:vt.l.oẽs.. Lucius.3. de his qui not. 5 infa. Et ſic Cyn. † extendit adbuc ad caſum criminalem. vt.l. nec extra. C.de fal.⁊ Bar. in l. Alurelius.§. Stichum⸗ de libe. leg. ſie Bart. non plene conſyderauit. C Item 6 pꝛeteritũ dixi, de pꝛeſenti, t vel de pꝛeterito:ꝙ; no tine e wint tinnin ztiadis Hurnah diaum⸗ „ agn durcuuud rain R trigsngiſn Tprroh eiwecktsiorement WSHainotluramem rtwetntälgog ainuünetcy de Fionr mwturr addom runliallper febinu ienuwabin jene 1 ranwyulijadile rameärtiet peas nriſercntnchdtiud rüctüehnsegheuſime rrkeawexrncdedeätmit Gbrtitaeghcötrade pob raaieſcuütergerpottte ſemntakyules gi mitte GanaldrCenCFalitimn gnuitedghenti autb tli ianiyenrdöraboefac Gcdrauii Sedawisdie dadeccwmtanuladifere urchrenmäditane tigindexnigmmsftin Katezungeime gutetn Kanatuamtttigtinn 3 miaemipaneg wüscridtatnit . miuäx Käl 4G 1 ahtsde lütaarn upiſt 5 d 9 ni— Agr lnüa a waldatide dülngſ de ſaturan. licuancie cere mudh od ulein punitur:ytdliCa lonanco inratngtt Uiquando per inrmar tione ecftcaci:pergn quis maio: Cdetrin kcaci: tuncleinmd 2 luer. vend.aLiurega 1nõ eſt obligatone isperiurat ex aut nire contrajurame Sed Pal recolligt ein.fin S.quiſatit ano. meliusmm gloin 1qriijquaſipertyu dde ad iſoscaſusu oquando quis ursn finguiin cle paſtoai aptiuus iuſte ſtdat ge Poo quofatl pt. bi C Seaundhg⸗ olu inmecee Mb 3 - Iffic 9 4 in; mſ aag 6 —npe eguni- ntl, I 4 De iureiurando. tur niſi in tribus caſibus. Adde, ꝙ ſemper iuramentum indiciale non retractat᷑, quando vult pꝛobare contrariu. Et pꝛobat᷑:quia iuramentũ ⁊ ſententia equiparantur:ſed ſententia poteſt retractari: que autem trãſiuit in rem iu- dicatam non poteſt retractari. Ita in iuramento, argu⸗ mẽto a ſimili, vt in. c. fraternitatis. extra de frig.⁊ do. An. in. c. ſi extra de ſponſ. Ita in iuramento, de quo eſt caſus in.l.duobus..fin.j. eod. licet iudeꝑ poſſit repellere: vt.l.ſi duos..ſi quis d er ddede 7 Juramentum veritatis ſ 2 AKoties. Eamna libertus patrono remittere. b. d. ¶ In gl. ſuper verbo, pꝛopter Arem. Et ratio eſt: quia ille qui iurat de calum⸗ nia, iurat vt excludat a ſe dolum: ſed filius, neq; libertus, debet pꝛeſumere dolum in patre, nec patrono: q pater ⁊ patronus debentvideri perſone ſancte ipſis filijs ⁊ liber⸗ tis:vt.llliberto ⁊ fllio.j.de obſequijs. & Summarium. Pꝛiuilegium conceſſum pꝛincipali, an videatur cõ- ceſſum familie? Mulier neq; cauſa teſtiſicationis, neq; cauſa iuramenti poteſt cogi venire ad iudiciuunm. Mulier quando iurat. ⁊ ad eum mittitur, quãdo iurare debeat parte pꝛeſente: Pꝛiuilegio buius legis ꝙ poſſit renunciari. Perſonis egre⸗ D Perſonas. Ne un egne⸗ Ane impeditis, iuramentum ad domũ mittide⸗ bet. h. d. Et intelligo ꝙ iſte tex. nõ poteſt loqui de iuramẽto volũtario. Et op.C.de epiſ.⁊ cle.l.iubemus. vbi iudex non tenetur ire ad domũ alterius. Sed dic ꝙ mittit notarium. ¶ In glo. ſuper ver. egregias. ⁊ No. ꝙ pꝛiuilegiũ conceſſum pꝛincipali videt᷑ conceſſum familie ſue.de quo per Cy.Bal.in.j.⁊.ij.C.de epiſ.⁊ cleri.⁊.l.j.de vxo.mil.de quo dixi in.l.jj. ad Silla. ¶ In glo. ead.⁊ ibi, item de dominabus.Et facit ſpecialiter.I.ij.ſ.ſi non vali⸗ tudine.&. ſi quis cau. in. c.ij.de iudi li.vj. vbi mulier neq; cauſa teſtificationis, neq́; cauſa iuramẽti, non poteſt cogi venire.Et que perſone debeãt mitti ad domũ:dic, vt..ci⸗ ues j. de teſti.. c.qm̃ cõtra.de pꝛob.Spec.ponit foꝛmam in ti. de teſte.§. qualiter.ver.poteſt queri. M. Sed nũquid pars debet eſſe pꝛeſens, qñ mittit᷑ ad domũ?⁊ certe ſic:vt l.⁊ generaliter. C. eo. ¶ Fallit in muliere:q ſufficit, ꝙ ſit perſona ſide digna:vt in auth. yt litig. iur.. mulier. ⁊ oẽs ſequunt᷑ ipfum.Sed cõtra hoc facit.l.ij..ſinautem digni tas.C.de iura.calũ. Sed quis diceret, ꝙ ſpeciale in iura⸗ mento de calum. Sed nulla differentia eſt:ideo idem ſta⸗ tuitur, qð in alio. vnde dictꝙ aut eſt mulier, que non po⸗ teſt exire ratione religionis, vt in moniali:⁊ tũc poteſt iu⸗ rare ſine parte pꝛeſente. Aut eſt mulier, que poteſt exire de domo ſeruata pudicitia, vt in muliere maritata: ⁊ tũc debet deferri iuramentũ parte pꝛeſente:vt.d.l. Sed que⸗ Summarium.. & Liberta effecta vxoꝛ patroni, nõ deſinit eſſe liberta. Actus litis deciſiuus.ꝙ fieri nõ poſſit, ſuper libello ine- pto ratione actionis pꝛopoſite. Sentẽtia lata ſuper libello inualido:an ſit nulla ipſo iure. 4 Pobationes facte ſuper libello inepto: an faciãt fidem in alio iudicio?remiſſiue. Exceptio ineptitudinis:an opponi poſſit in executione: Sententia in criminalibus: an ferri poſſit ſuper libello ineptoꝛ remiſſiue. 38 J eronunne CSuper libello G 9 Patl onus. epi reſpectu actionis intentate, non eſt pꝛeſtandum iura⸗ 2 mentum veritatis. h. d. C T MNo. ꝙ per matri⸗ monium contractũ inter patronum ⁊libertã, vxoꝛ liber⸗ ta eſſe non deſinit. Similiter nec ſerua deſinit eſfe, libera effecta per concubinatum inter eam ⁊ dñm dño viuente: ſʒ moꝛtuo bene deſinit habere libertatẽ: vt l.fi. C.cõia de ſuc. ¶ Scðo no.ꝙ rſuper libello inepto ratione actionis pꝛopoſite non poteſt conſtitui aliquis actus validus litis deciſiuus, quod inferius ponderabitur. ¶ Iſte tex. t fa- cit Pm Guil. de Cu. vtrefert Bal. ad. q.an ſentẽtia lata ſu- per libello inualido ſit nulla ipſo iure. Iſte tex. facit ꝙ ſic, argumento de iuramento ad ſententiam, de quo eſt glo. ſingu. inſti. de oblig. in pꝛin. de quo per Bal.in.l. actoꝛi.C. eod.⁊ in.l.hoc iure.⁊.l.fi. S. de iuſtit. ⁊ iure. ⁊ cano. in. c.cum dilecti.extra de empt.⁊ vendi.: Joan. And.in.c.ad ſedẽ. de re iudica. in nouel. Sed conira boc poteſt argui:quia aliquando libellus ineptus ratione perſone lbellantis: vt in agente querela inofficioſi teſtamenti:⁊ tunc eſt vali⸗ da ſententia:vt..poſthumus.. ſi quis. 6. de inoffic.teſta. Ande iſtud, quod de inepto libello dicitur, limita, niſi li⸗ bellus poſſit ſaluari aliqua ratione:vt not. Specin ti.de offic.iudic..ſequitur.ver.quid ſi libellus.⁊ allegat.l. ſed ⁊ ſi poſſeſſoꝛi..idem ſi iurauero.a.eo.¶ Item limita quã/ do libellus ad ipſum indicium non requirebatur: qnia tunc ſententia lata ſuper inepto libello, valet: vt not. fuit in.l.vnus. 3. eo. Item limitatur niſi ſimus, quando fertur ſententia ratione confeſſionis: quia tunc valet, quamuis ſit lata ſuper inepto libello.de quo per cano.in.c. Piſa⸗ nus. extra de reſti.ſpo. Et caſus in.lait pꝛetoꝛ..ponitur. Sᷓ.· de mino.de quo per eum in. L.ij.C. de re indic.⁊ in.j.de iuriſd.om.iud. 3. eo.⁊ in.l.. ſi menſoꝛ fal. mo. dix.⁊ Spec.in titu. de act.⁊ pe..ſciendum.a ſic. Item fallit ſi libbellus eſſet ineptus ratione erroꝛis taciti:vt.d.l poſthumus.. ſi quis.3.de inof.teſt. C Aduerte ꝙ ille§. non babet lo⸗ cum in contra tabulas:quia ſ ille cui nõ competit bono⸗ rum poſ.contra tab.tamen nõ pꝛodeſt, neq; ſibi, neq; alij. Bal.in.l. fin. in fin. de ſideic.lib.vbi dicit imiliter.⁊ allegat text.qui facit ad hoc, vt.l.ſi poſt moꝛtem.. exberedati. de 8 4 4 bo poſ. contra tabu. Ct Item facit ad. q. nunquid ſtante libello inepto pꝛobationes cõcludentes in eo, ſint valide in alio iudicio: Hec eſt materia magna, ideo remitto. de quo in Spec.in titu.de actio.⁊ pet.in..ſequitur. ver. boc quoq; nonpꝛetermittendum.: ver. quid ſipꝛoponit. ⁊ ibi Jo. And.in addi.⁊ idem in ti. de teſti..ja. ã.pone enim.⁊ intit.de ſen.g.qualiter.ver.quid ſit lex.⁊ cano. in.c.exami⸗ nata. extra de iudic. Bart. tetigit.in.j. naturaliter.§. nibil commune.de acqui.poſ.in repe.ſua.in.l.j J. de act. ⁊ obli.⁊ Bal. in. l.. S. de iuriſdi. om. iudi. diſtinguendo in quatuoꝛ membꝛa, ⁊ poſuit in..ſ. ſi menſ. fal mo. dixe. ⁊ dixi in..non ſolum F. ſed repꝛobari.de ope.no.nunc.¶ rSed ſtat du⸗ bium, nunquid eyceptio ineptitudinis, poſſit opponi in executione? ⁊ pꝛobat,ꝙ omnis exceptio, que poteſt red⸗ dere iudicium nullum, poteſt opponi in executione iudi⸗ cij vt l.licet. C. de pꝛocu.⁊ ibi Bal. ⁊ do. Pe.in cle. paſto⸗ ralis.de elec.¶ Sed quid in cauſa criminali, quoniam li⸗ bellus eſt ineptus:an poſſit ſeqni ſententia:⁊ allegat In⸗ no. ⁊ Specu. Bal.in.l. magiſtratibus. 3. de iuriſdi.omniũ iudi.⁊ in.l.clarum.C. de auth.pꝛeſt.⁊ Inno.in.c.per inqui ſitionem.extra de elect.⁊ in.c.at ſi clericus.extra de iudic. vbi do. Anto.ibi⁊ in.c.qualiter ⁊ quando. extra de accu⸗ ſatio.hic non ſunt alia. Summarium. Juramentum conuentionale referri non poteſt:licet rudiciale ſic. 2 Juramentum eſt obligationis introductiuum. 3 Pactum nudum ꝓ ſit maioꝛis authoꝛitatis de iure ciui⸗ li, ꝙ iuramentum. 4 Officium iudicis, ⁊ non actio, ꝙ oꝛiatur ex verbis legis, quando verba diriguntur ad iudicem. 5 Pactum quod ſtetur iuramento partis de damno in⸗ tnen e,an valeat? Et an tale iuramentum tranſit ad be⸗ redem. ,76 uramentũ 1 C ſiuj randum. CBurumaſ ſeu voluntariũ non poteſt referri.b.d. ¶ Ho. — ꝙ f iuramentum conuentionale nõ poteſt re⸗ ferrilicet iudiciale ſicj.o..manifeſte. ¶ Extra gl. Bar. 2 bic examinat aliqua verba: ⁊ dieit ꝙ Bulg. queſiuit an iuramentum ſit obligationis introductiuũ? reſpondet ꝙ triplex eſt eius ſpecies. ¶ Eſt enim quoddã litis deci⸗ 7 fiuum:de quo in hoctit.Et an ſit litis deciſiuum, babet᷑. 3. in.l. nam ⁊ poſtea.5.ſi iurauero. S. fin. ⁊.l.ſi duo Parsidf aut idem Jul. Et ſic ex iſto oꝛitur obligatio⸗ actio: f 3 3 i V vim quaſi contractus:vt depoſiei.g. de peen zi6 u 1 11 b ¶ Eſt alia ſpecies iuramenti contractusc fins iua. e 11 iſtud iuramentũ non cauſat obligationem, ſed cõfirmat. 1 de quo in aut. ſacramẽta.C.ſi Aener Fiere 1 aena gunue 27 V extra eo.vbi dicitur, ꝙ cõtractus mulieris eſt nullus: ſe confirmatur iuramento.⁊ de hoc non eſt dubium. ¶ Eſt l tertia ſpecies iuramẽti,vt puta, iuramentum extra iudi⸗ b cium pure:vtputa, ſi dico me ſoluere.x.in hoc menſe: ⁊ ſic dicitur iuramentũ de per ſe pꝛeſtitum. Bar. in hoc trãſit /. ,5657 j 1 7 V ſicco pede:⁊ in hoc fuerũt drohſyi g Wiß Auraman 3 V ⁊ eſt vera. Ana in.l.j. de oper. lib. tenet ꝙ nullã obligatio- 3⁰% nem inducit de iure ciuili.⁊ doc.tenẽt aliqui ꝙ ſic:ſed ſpe/ 1 ciale in iuramento liberti de pꝛeſtãdo operas: vt.l.iuſiu- 11 randum. de oper.lib. ⁊.l. ſi quis pꝛo eo. de fideiuſ. cum ſi. ꝙ AIII oꝛiatur actio:ergo contrariũ eſt ius commune.⁊ hanc ſe/ buu quitur Bar. hic, ⁊ in.l. ſi quis pꝛo eo.⁊ Bal. in auth. ſacra- 1 b menta.⁊ in. j. de oper.lib.⁊ in.l. cum antea. C. de arbit. Et 84 3. eod.in rubꝛ.do. Bar.tenet iſtam in.l. ſi duo patroni.. ſ 1 quis iurauerit.S. co.⁊ Ang. in.lj. de ver. obli.⁊ ita omnes 1 communiter tenent. Pꝛo qua ſic dic:quia oẽs obligatio/ nes, que oꝛiuntur ex contractu vei quaſi: aut oꝛiuntur ex conſenſu, aut verbis, aut uteris:vt inſti. de oblig. in pꝛin.⁊ 2 fl de act.⁊ obli.j.obligationum fere.in pꝛin.ſed non repe- 8 ritur ꝙ ex iuramento oꝛiatur:vt.l.de pꝛecio.de publi.igi⸗ eu tur ꝛc. Pꝛeterea iuramenta fuerũt inducta ad confirma⸗ u. tionem veritatis:vt.c.ſi Cbꝛiſtus.extra de iureiur.ergo 11' nõ debet cauſare obligationẽ. Pꝛeterea de hoc eſt caſus 4 b ßm Bal.in.j.cũ antea..exceptis.C.de arb.vbi caſus ſing. Altramon.in.d.l.j.de oper.lib.quos ſequitur Guil.in.j.ſi 11 G duo patroni..ſi quis iuranerit.tenẽt, ꝙ oꝛiat Et pꝛobat 5 1 ſic:quia potentius debet operari illud, qð inducit᷑ per di⸗ 11 I rectum ad cauſandum aliquid, ᷓ; illud quod inducit᷑ ad r cauſandum per obliquum. Sed iuramentum pꝛeſtat᷑ li⸗ 44 tis deciſiuum directe:⁊ tamen tunc oꝛitur actio per obli⸗ V quum: vt.j. nam poſtea..iureiurando. 3. eod. ergo multo fo.tius debemus dicere, ꝙ ſi directe inducit᷑ ad cauſandũ b obligationem, ꝙ cauſet ipſam. Pꝛeterea potẽtius debet V conſirmare id, qoð inducit᷑ ad confirmandum innalidũ, q́; U b qð de nouo inducit᷑ ſm iura. Et pꝛobat᷑, ꝓꝙ cõfirmet, patet V in. c.cum contingat. extra eo.⁊ pꝛobatur in.l.ſi. C. de pac.⁊ V Ij. eo.tit.⁊..pactũ. C. de colla. Quod inducat obligationẽ 1 eſt caſus in aut ſacramẽta.ꝛ in. c.cũ contingat. ¶ Alteri⸗ 1 foꝛtificant per. c.Guis.de pac.lib.vj.facit..ſi. C.de pac.a. 11 V pactũ. C. de colla.multo magis debet cauſare obligatio⸗ 1 nem, ꝙᷓ pꝛincipalis ad hoc inducit. Pꝛeterea allegãt ca⸗ ſum in.l.actoꝛi. C. eo. q actoꝛ nõ poteſt eſſe ſine obligatio- ne. cano.ponũt in.c.cũ contingat.extra eod. Sed opi.Ci-/ tramon.eſt verioꝛ.⁊ pꝛobat᷑ per.l. iuſiurãdum. de ope.lib. vbi habet ad boc, vt oꝛiatur obligatio, duo requirũtur. ſ. ꝙ ſit libertus, qui iuret. Item ꝙ ſuper pꝛeſtatione ope⸗ Tarum. PMꝛobatur per.l.ſi quis pꝛo eo.igit᷑ ſpeciale in li⸗ berto:ergo in contrariũ eſt ius cõe. Alterius pꝛobat per lpe.de obſeq. vbi dicitur, ꝙ iura loquentia de pꝛeſtatione U operarum in liberto:non babẽt locũ in ſilio emancipato: igitur. Et ſic patet ꝙ de iure ciuili non oꝛit᷑ actio ex iura/ mf dep ſe pꝛeſtito. Et nũquid ille text.l.cũ antea.pꝛo⸗/ de 3 9 ad 45 Bal. allegat. dicet᷑ j. Et puius duplex ra⸗ zagen Senrvna,que allegak per Bal. in aut. ſacramẽ- 5 Odern f5 pꝛopter pꝛiuilegium libertatis, qò conſeqnit A deéo non debet eſſe ingratus:vt.j. ſed ſi lege. F. cõ⸗ ſuluit. S.de pe. ber. Ant. de Bu. aſſignat aliã rati. 6 Ppꝛopter libertatem cõſe tame aernenno e tidoꝛa dño exnaturaſ 3 m obligatur libertus ad an⸗ iſta ratio eſt alſan ali obligatione: vt.d. conſuluit. Sed alla: quia ſi eſſet verum, ſequeretur,; filius emancipatus eſſet obligatus ad ſ 5 enau quod eſſe nõpoteſt:xytj.pe.de obcda wrrenr peneni, A.Pe. q. quare tene opi. Bal. 4 udo. Roma.in ſecundam. ff. veter.part. 1 2 3 ¶ Nunc reſtat reſpondere ad rationes Altramon eg mo ad pꝛimum dico, qꝙ bec ſunt ſeparata:ideono n. Pii⸗ fieri argumentum de vno ad aliud:vt.j.ſi. dec alun debet turale.S. nibil cõmune. igitur. Et ꝙ ſint diuerſa: Ana iuramentum iudiciale eſt litis deciſiuum.c.⁊ſ Lpaletg extra de iureiurã. Sed iſtud iuramentum nibil de lls, igitur. Pꝛeterea iſtud iuramentum inudiciale ba cidit, citam confeſſionem in ſe:vt.j.qui iuraſſe.ſed excon 9 a ne oꝛitur actio:igitur. Item iuramentum litis decñ 13 babet vim cõuentionis: vt.l.depoſiti.ſ.j.de pecn ſunm quaſi contractu oꝛitur actio:igitur. Sed bec Apiſ G babent locũ in iuramento, modo de per ſe pꝛeſtito 3 non poteſt dici, ꝙ habet vim ſententie: q non decjält tem. Item nõ habet vim conuentionis:q; conuentor 3 quirit duoꝛũ conſenſum:ſed hic non interuenit niſ cöcn ſus vnius:igitur. Ja. Bu. autem aliter reſpondet ad u1 tionem Altramon.q ſicut pactũ caloꝛe cõtractus: ita 10 ramentum veſtit᷑ caloꝛe iudicij. Sed hoc eſt falſun ꝗ— queretur ꝙ ex iuramento nõ oꝛiretur aliqua actio, da tamen eſt talſum:vt.6.in multis locis eſt pꝛobatum: igi Et ſic melioꝛ ratio Bal.in.d. anth. ſacramenta. CEta auth. ſacramenta. nibil dico. Sed dic vt Bal in rub ã ⁊ in. d. aut. ſacramenta.⁊ ſic habetur, ꝙ de iure ciuii un oꝛitur actio ex iuramento de per ſe pꝛeſtito. CtEr qw- habes, ꝙ pactũ eſt maioꝛis authoꝛitatis, q́ᷓ; iurameiu quia pactum veſtitur coberentia contractus: vt. iniii gentium..quinimo.S.de pactis. Sed iuramentum non veſtitur coberentia contractus: patet quia ex pacto oii actio, ſi cohereat contractui: ſed tamen non oꝛitur actio ex iuramẽto de per ſe pꝛeſtito: quamuis cohereat cotha ctui. ¶ Sed quid de iure cano. dic, ꝙ eſt glo. in.c. quotis coꝛdis oculus.tenens, ꝙ oꝛit actio ex iuramento pꝛomiſ ſoꝛio.Et pꝛobatur ſic:q ex pacto nudo oꝛt᷑ actio:ergoct ex iuramento. ⁊ hoc pꝛobat Bart. in.1.ſi quis pꝛo eojjde fideiuſ.Quia ex omni eo, quod ius cano. manqat ſeruari oꝛitur actio ⁊ obligatio:vt.l.ſtatuas.de acqui.re.do.rbic ſequitur do. Anto.in.d.c.cum contingat. Innoc.in..no⸗ uit. extra de iudi.tenet contrariũ, ⁊ pꝛobat ſic: quia iusca no. non differẽs a iure ciuili ſemper illud quod ſtatuitur in vnius iure, ſtatuitur ⁊ in alio: ſed bic nõ apparet diuer ſitas:quare idem non debeat ſtatui:igit᷑ idem ſtatuendũ. Sed do.Bart.tetigit ⁊ dimiſit indiſcuſſum, in.iſi duo.ſ. ſi quis iurauerit. 5.eo.Quiat vbi lex mandat aliquid ob⸗ ſeruari, ⁊ verba dirigũtur ad iudicem, nunꝗᷓ oiitur obii⸗ gatio, ſed officium iudicis. Eſt gloſ.in. l. ſi ſoꝛoꝛ. de collat. not.in..ſi minoꝛ.⁊ pꝛobatur ꝙ mandatur ad iudicem:yt c.ad audiẽtiam.de reſcript. Sed officium iudicis nullam obligationem pꝛeſupponit: vt.l.ſi quis per colluſionem. Sed verba diriguntur ad iudicem:igitur. Et reſpon ad argumentum Bar. ꝙ lex mandat ſeruari ac. quia illud verum quando non diriguntur verba ad indicem: quiꝭ tunc ſecus.⁊ reſpon.ad.c.iuramenta.xxij.q.j.quia nõ oi tur actio, ſed iudicis officiũ:⁊ huic deciſioni.l. ſi quis ma- ioꝛ.de tranſac.quia compellitur obſeruare.ſ.per officiun iudicis.Et ſic reſpõ.ad omnia iura de mũdo.⁊ hanc oi tenet Innoc.in.c. Quintauallis.extra de iureiur. ¶ Sa nunquid pactum veſtitur iuramentoꝛ non eſt noſtrama teria:ideo omitto.(t Item facit iſte text. an valeatp ctum de ſtando iuramento, de damno⁊ intereſſe: de qo in. j. S. co. In quo not. ſingul. caſum, quem allegaui So in. 1.j..l. generaliter. C. eodẽ. ſc; ꝙiſtud iuramentum de damno ⁊ intereſſe nõ tranſit ad heredem.⁊ ratio eſt ytdi xiin.l. non erit.§. dato. 5. eod. Summarium. Allienare, qui nequit, non poteſt iuramentũ defente Adultus ſine curatoꝛis authoꝛitate, quod iuramentum deferre poſſit. 3 Juramentum quod pꝛeſtatur ab adulto cum curatods autboꝛitate, anvt valeat, requiratur etiã decretũ iudicis 4 Empbyteota, an poſſit iuramentum deferre ſine conſen⸗ ſu domini ſuper re empbyteotica: 3 upilus ſine tutoꝛis au⸗ § 4 P U pillus. Kohdn iuramẽtum thhe 4 ghlirag nanicl drraäinmo fatertäinme ts Rxanuu Vhnun Rruurugdul, vmn farun an rraueLAlen — — raul 'anan — rigiittemen raniſtoekenei * 0 re Fäao umtljäcnds, rummturialditntinc urrurwuͦitali anerertventigm maantwtüdomm,i varaitetbumwnſünte „Sarumari Ewianwninceiomil twacvätlis Grtaiencrmirompeten eruitaw rnanuadäporeſten utaimmuramentunde Neauoaoe tteinm alſiranentum i dit athraen thennage 3 Ana egſetnt 2—— — —= —=— ——/ —— —— ———— —— 4——— —=— ——— —= ——= ——=— —— — S — —— —— — — — — —=Z= Pedenanütchäfn maizeir Mahc, diddi. Rgitusde 6 Ghm i. Ke richan iadein ¹ Ihgm ſs — —— — — Vadti rhtt iedii — ep zanusah eiure cano dirg gn s, ꝙ oꝛit actio trirar cqxerpactonutsait poobat Bannliig ieo,quod us cnuaa- tio:xt. ſtatuas ean nd.ccum conigun ſet contrariürpubat e ciunli ſemper ilucn ar ꝛin alio: ſeclbicri debeat ſtataiigiit te dimiſit inaiſcoſir .Quiaf vbilexma gütur adiudicemyu dicis. Eſt gloſin dbaturq mancatur; ſcript. Sed offieiuni 2 pponit: vt.1ſiquisg: ur ad iudicemigiu. plex mandat ſennt iriguntur erbaatut dd. iuramentagia officiun buicdeclinl mpelltturobſenuru d omniaiuradeniai intauallis extradein 6 0 titur iaramentornne T Itemfacttikelna De iureiurando. citer non defert:ſed cum tutoꝛe aut curatoꝛe.ſic hoc dicit. Ct No.pꝛimo regulam negatiuam, ꝙ cui non competit ius alienandi. non competit ius iuramentum deferendi. ¶ Secundo no.regulam affirmatiuam, ꝙ cui competit ius alienandi, competit ius iuramentũ deferendi. C In glo.j. ibi, in alio ſecus. Iſta glo. non eſt vera:vt doc.tenent hic, ⁊ bene. ¶ In gl. ſuper ver. tdebet.ibi, ⁊ bec iudicas. In hoc fuit gloſ.ij.contra iſtam:ſed que ſit verioꝛ:dico ꝙ Buil. de Cu. ⁊ poſt eum Bar. ſic dicebant. ſ.⁊ omnes poſt eum: qꝛ actus qui ſunt de volũtate iuris, ſi fiũt per adul⸗ tos ſine curatoꝛis authoꝛitate, eſt nullus: vt.. quod ob⸗ ſeruari.de iura.calũ.⁊ Bar.bene dicit.⁊ pꝛobat᷑:quia pu⸗/ pillus non poteſt deferre iuramentũ:quia non habet ad⸗ miniſtrationem bonoꝛum. Sed adultus non habens cu⸗ ratoꝛem, habet adminiſtrationem: igitur poterit deferre iuramentum. Item pꝛobat alio modo: quia iuramẽtum babet vim litis cõteſtate:vt.l.nam ⁊ poſtea..ſi quis tem⸗ poꝛibus. S. co.⁊ l.ſed ſi quis reſtituatur.§. ex quibus. S. de iudic.igitur. ſed adultus non poteſt conteſtari litem ſine authoꝛitate curatoꝛis:igitur non debet deferre. ¶ Sed circa iſtud t queritur, an ſolũ requiratur authoꝛitas cu- ratoꝛis, an etiam decretum iudicis? ⁊ dic ꝙ aut pꝛeſtatur debitoꝛi, qui eſt debitoꝛ rei immobilis: ⁊ tunc non poteſt ſine decreto iudicis. Aut mobilis:⁊ tũc poteſt. Quia res immobilis non poteſt tradi ſine iudicis decreto: vt.l.lex que tutoꝛes.de auth.tut. Pꝛeterea ad boc facit glo.ſing. in. lj. C. ſi aduer. tranſac. C Alterius facit iſte tex. ad vnã mena 4 queſtionem, Tan emphyteota litigans ſuper re emphy⸗ teotica:cum ipſe nõ poſſit rem emphyteoticam alienare irrequiſito dño, an poſſit deferre iuramentum iſte tex. fa cit ꝙ non:quia emphyteota non poteſt alienare: igitur. Ita tenet Guil. hic, ſed male: quia iuramentum ⁊ tranſa- ctio equipar antur:vt.l.ij.. eod. Sed empbyteota poteſt tranſigere ſine conſenſu dñi:vt in.c.fi vaſallus.ſi de feudo fue.controuer.inter vaſal.⁊ aliũ. Pꝛeterea facit aliud quod Spec.tenet intit.de arbi.quia tenet, ꝙ poteſt com⸗ pꝛomittere ſine conſenſu domini, in. 5. reſtat. Ita poteſt iuramentum deferre. hic non ſunt alia. „» Summarium.. Actus factus in iudicio nullo, non babet vim etiam actus extraiudicialis. LConfeſſio facta coꝛam incompetenti, an valeat, vt confeſ⸗ ſio extraiudicialis: Pꝛocuratoꝛↄqui habet poteſtatem recipiendi ſolutionẽ, an poterit deferre iuramentum debitoꝛi: — FEruus u Od ¶ Seruus 7 fi — ¶ elius liberam pe 6 1Sculij adminiſtrationem habentes, poſſunt iu- Mrando ſeu iuramentum deferendo, patri ſeu dño, pꝛodeſſe vel nocere. Sinautem liberam adminiſtra⸗ tionem non babent, pꝛodeſſe tantũ poſſunt, non autẽ no⸗ cere. b. d. vſq; ad.l.qui iuraſſe. ¶ In glo. ſuper ver. pecu⸗ lio.circa mediũ.Et no.ꝙ illud qð dicitur, ꝙ acquirat᷑ cre- ditoꝛi actio:eſt quãdo delatoꝛ eſt extra iudicium:ſecus ſi in indicio:quia tunc nullũ eſt. ¶ t Ex qua gl.no. ꝙ actus factus in iudicio nullo, nõ habet vim actus extraiudicia⸗ lis. ⁊ facit contra no. per Inno. in..per inquiſitionem. ex⸗ tra de elect. vbi dicitur, ꝙſi quis clericus fuerit confeſſus in foꝛo laicoꝛum, cᷓ uis ſit iudicium nullum:tamen talis confeſſio habet vim confeſſionis extraiudicialis.(Et Ang.mouet hict dubium, nũquid pꝛocuratoꝛ, qui habet poteſtatem recipiendi ſolutionẽ, poteſt deferre iuramẽ- tum debitoꝛi dñi ſui:⁊ dicit ꝙ ſic, per iſtum tex. Quia ſer⸗ uus poteſt deferre iuramẽtum:quia ſibi poteſt ſolui: ſed pꝛocuratoꝛi poteſt ſolui:igitur. Sed iſtud non eſt verum: quia iuramẽtum babet vim ſolutionis ficte:vt.l. duobus. F. j.j. eod. Sed mandatum loquitur in vera ſolutione ᷣm not.per Bar. in.l.ij.ẽ.ſi ar. Item iuramentum babet vim ſolutionis.Sed certum eſt, ꝙ pꝛocuratoꝛ conſtitutus ad recipiendum ſolutionem, non poteſt liberare per confeſ⸗ ſionem:vt.l.non abſtulit. C. de nouat.igitur nec iuramen⸗ tum deferre, quod babet vim confeſſionis. C Item non obſtat iſte text.quia illa ratio nõ debet ſic intelligi:ſeruus poteſt deferre iuramentum:quia poteſt ſibi ſolui: ſed de- bet intelligi, ſeruus poteſt deferre iuramentum in pꝛeiu⸗ dicium domini: quia habet liberam peculij adminiſtra⸗ tionem:⁊ ideo ſibi ſolui.⁊ ſic contra Zing.⁊ ſic debet intel⸗ ligi iſte tex. quia non pꝛobat illud quod Ang. dicebat. Summarium.. 1& Pupillus quo ad ſui fauoꝛẽ habetur pꝛo legitimo. 2 Juramentum a pupillo pꝛeſtitum in ſui fauoꝛem valet. 3 Inbabilem poteſt quis babilitare in ſui pꝛeiudicium. 4 Electio mala imputatur eligenti. 5 Pupillus de iure ciuili, non dicitur poſſe cadere in per⸗ iurium: ⁊ de iure canonico ſic. 6 Diſpoſitio aut.ſacramenta puberum. an habeat locum in impubere. 7 Juri canonico in iuramentis ſtatur magis, ꝙᷓ ciuili. 3 Pupillus non poteſt cogi ad iurandum. 9 Pupillus non poteſt eſſe teſtis: quia non poteſt cogi ad iurandum.⁊ ſi deponit, facit indiciũ.⁊ ibi de quo pupillo. 10 Pupillus, vt poſſit iurare, an requiritur quod ſit doli capax: 11I Pupillus quando dicatur doli capax remiſſiue. 11 ¶ Etasvel ſexus non & 1 iuraſſe. annullat mrmärnn in pꝛeiudicium deferentis. h. d. ¶ No. t ꝙ pu⸗ mſpillus quo ad ſui fauoꝛem pꝛo legitimo babe⸗ tur, ⁊ habili. Ad hoc. C. de pꝛocura.l. non eo minus. Cde 2 contraben. ⁊ commit. ſtipula. l.neq;. ¶ rSecundo not. ꝙ iuramentum a pupillo pꝛeſtitum in ſui fauoꝛem ſeruan⸗ 3 dum eſt. ¶ Tertio not. ꝙ poteſt quis inbabilem per⸗ 4 ſonam in ſui pꝛeiudicium habilitare. ¶ No.rꝙ mala ele⸗ ctio eligenti imputatur. Ad hoc. 3. ſi menſoꝛ fal. mod. dix. 5 k.. hec actio. cum ſimilib. t Altimo not. ꝙ de iure ci⸗ uili pupillus non dicitur poſſe cadere in periurium. de quo dic vt.j.dicetur. ¶ In glo. ſuper verbo, non videtur. Iſta gloſ.vult, ꝙ pupulus de iure ciuili non cadit in per⸗ iurium:ſed de iure canonico eſt ſecus. Quiã ille g eſt pꝛo⸗ ximus pubertati, eſt plenus periurijs:vt in.c.j. de delict. pueroꝛ.⁊ eſt magis ſtandum iuri canonico: quia iſtud eſt ſpirituale:igitur. vt not. glo. in. c.ij.extra de regul.iuris.⁊ c.j. de oper.noui nuncia.⁊ in auth.ceſſante.de ſacroſanct. eccle.quia non dedignatur ius ciuile ac.vt in authẽ. quo⸗ modo opoꝛ.epiſco. in pꝛincip. ¶ In ead. glo.in fi. Ex bac 6 glo. f not. ꝙ auth. ſacramenta pùberum. pabet locum in pubere, non autem in impubere, inquantum vult ꝙ con⸗ tractus inualidus confirmetur per iuramentum. Et pꝛo hoc facit: quia hoc fuit, vt pꝛecludatur via periurandi: ſed pupillus etiam contraueniendo non poteſt periura- re:igitur. Iſtud tenet glo. hic, ⁊ in auth. pꝛealleg. ⁊ in coꝛ. vnde ſumitur.Et hanc opi.ſecuti ſunt multi doc.vt Bal. 2d0. Bar. de Sali. Sed Bar. ſemper tenuit contrarium: vt in c.cum contingat. extra de iureiur.Et ratio eſt, vt ba betur in. c.j.de delic. puer. de quo tamen vide per doct. in d. aut. ſacramenta.⁊ in. d. c. cum contingat. ¶ Ex ijs not. infraſcriptas concluſiones. Pꝛima, ꝙ pupullus de iure ciuili non cadit in periurium.⁊ quod tamen ſecus eſt de iure canonico:vxt.d.c.de delict.pue. ¶ Secunda, ꝙ quo 7 ad iuramentũ t magis ſtatur diſpoſitioni iuris canonici, ꝙ ciuilis. C Tertia ꝙ authẽ. ſacramenta puberum.non 3 Pbabet locum in pubere. C Runquid autem † pupillus poffit cogi ad iurandum:⁊ certe non: vt in. c.paruuli.z⁊.c. pPueri. xxij. q.v.per legiſtas habetur in. c. ſi moueri.⁊ in. c. ſi deceſſerit.ſi de feu.fue.contro.inter vaſ.⁊ agna.vnde vi⸗ detur, ꝙ poſſit cogi ſumpto argumẽto a contrario ſenſu. Sed tamen ſtamus deciſioni iuris canonici: quia nõ re⸗ peritur expꝛeſſe determinatum. ⁊ ideo non eſt bonũ arg. 2 Cæx iſto textu poteſt colligi: quare pupillus non po⸗ teſt eſſe teſtis:vt..iij.g. lege Julia.j. de teſtib. ꝛ.c. teſtes.ij. q. iiij. Et ratio: quia pupillus non poteſt cogi iurare: ſed teſtimonium requirit iuramentũ: vt.l. iuriſiurandi. igi⸗ tur. Sed quid ſi vult ſponte iurare:dico ꝙ non valet quo ad plenam pꝛobationem: ſed quo ad indicium bene va⸗ let:vt.l. fin. C. de his quib.vt indig. ¶ Sed ſtat dubii de quo pupillo intelligamus, velde infante, vel de maicꝛe 39 —— —— — Piuus*— — 4 1 1 5 1 8 1 1 1 5 4 3 W A 31 1 2 . 4 1 1„ A 1 A - I A 4 pſ 6 11 1 1 1 A 1 446 1 ul* 1 1 5 1 1 2 7 9 utl 1 4 11 I 1 A 1 BT 5 l 4 1 3 4 14 I 4 3 3 1 4 1 4 1 3 . 1 4 1 1 1 1 unn 1 6 4 14 1 1 f 1 43 11 . 3 1 5 1. 1I 1 1 4 1 1 5 6 1 8 1 4 A 4 M iI 1 4 37 1 ₰ 4 3 1 9 1 8 9 1 4 B 1 1 3 1. 8 4 4 5 1 1 — 1 1 E 1 1 J 1 4 1 “ 34 1 I 11 r* 1* 2. LEL 1e 4 ſ . 11 * 2 1 1 1 5 1 1 1 1 46 4 1 4 A8 ——=— 4 —— ——. infante? Suil. reſpondet a poſt enm Bart. ꝙ loquitur de maioꝛe infante: quia iuramẽtum requirit verba: vt.§. ſed neq;.de man. pꝛin. Sed infans non p oteſt loqui:vt.lmu⸗ lier. de ver. obl. Sed contrarium videtur:quia videtur ꝙ poteſt loqui balbutienter:igitur. Sed die, quia zerue Aun requirit ſolennitatem verboꝛum, non ſufficit balbutiẽte expꝛimi,/vt eſt ſing. glo.in.d.l. mulier. S ed an Vranernir requirat verba?dixi in lii.ff. de ver. obli. vbi per Guilie 3 10 Bar. fSed nunqnid ad hoc. vt pupillus poſſit ſi requiritur, ꝙ iit doli capax:⁊ Guil.⁊ Barto. teuen Pne ſed certe nõ videtur bene dicere per glo. inllinfänane 3 quod ex conuentione. in.§.i.⁊..j.5.ſ ufficit. dranihiü d ¶ Pꝛeterea pupillus in ſui fauoꝛem iudiciũ po S mere:vt.l.non eo minus.C. de pꝛocurat. Pꝛeterea pote contrabere:vt.l.neq;.de contrab. ⁊ commit. ſtip. ergo po⸗ teſt deferre iuramentu. ar.. depoſiti.S.j. de pecu. C Itẽ queritur, †quando dicatur doli capax: oic vt pei Ban 5 1ij.j. de noua. Bal. in. l. non tantũ.de excu. tu. ⁊ l. excipiun ad Silla. Sed gloſ.ſunt contrarie:vna eſt inſtit. de inutili ſtipu.⸗.ſed quod diximus. Alia eſt in.l.pupillus.j.de reg. iuris. Sed concoꝛdantur per doc.in locis pꝛeallegatis. Summarium. Juramentum pꝛeſtitum de pꝛeſenti, quando traba- tur ad futurum.⁊ nu.3. Pater iurans pꝛo filio, quãdo ei acquirat exceptionem. L. patri pꝛo filio. ff.qde minoꝛi.quod non babeat locum in iuramento. 4 Pater agens pꝛo fllio, ꝙ poſſit agere requirẽtia ſpecia⸗ le mandatũ, quando agit vt pꝛo filio: ſecus ſi vt extraneo. Poſitioni criminoſe, quando quis teneatur reſpõdere: remiſſiue. 6 Poſitioni alternatiue, vel diſiunctiue, quando quis te⸗ neatur reſpondere: 7 L. merito. j. pꝛo ſocio. quod non habet locum, vbi ſequi⸗ tur condemnatio. 15 C Sipater iurat §.Si Pater filiu m. ſumnps debere: ⁊ ſibi ⁊ filio oꝛitur exceptio: ſinautem iuret de peculio nibil eſſe niſi tantum: hoc iuramentum pꝛodeſt: non ta⸗ men ad hoc, vt non poſſit conueniri de peculio poſtea 1 aueſito. boc dicit cum.. ſequenti. Mo. ⁊ ex ſecundo re/ ſponſo, quod iuramentum pꝛeſtitum de pꝛeſenti ad fu- turum non trabitur. quod infra ponderabitur. C In gloſ.ſuper verbo, filio dandum. omnes tranſeunt cum gl. 2 Sed do. Rapbha. dicit † quod quamuis nullus doct. di⸗ ceret ſuper iſta gloſ.tamen dicit, quod iſta glo. non vide⸗ tur ſibi vera:arguendo ſic, quod patet: in peculio, quod filius habet, cẽſetur pater fideiuſſoꝛ ipſius filij:vt.j.filius. de verboꝛ.obligat. Sed iuramentum pꝛeſtitum per fide⸗ iuſſoꝛem, non ſolum pꝛodeſt ipſi ſideiuſſoꝛi, ſed etiam ipſi reo:vt.l.dolus..j.j. eod.igitur in patre. Pꝛeterea alia ra tione iſta gloſſa eſt falſa:quia iuramentum habet vim ſo- lutionis:vt.l. ſi duobus..j. 3. eod. Sed ſolutio vera libe- rat quem inuitum: vt.l. ſoluendum. 6. de nego. geſtis. ſed iuramentum habet vim ſolutionis:igitur. Item cum cõ⸗ nincitur perſona, non poteſt ea agere pꝛo alia perſona, que requirit ſpeciale mandatum. ¶ Sed fallit in patre: vt eſt caſus ſingularis in...patri pꝛo filio.a.de minoꝛi.igi⸗ tur poterit pater pꝛo filio iurare:vt.l. iuſiurãdum.. pꝛo- cura. S. eo.⁊ ſic concluditur contra iſtam glo. ꝙ inquantũ dicitur, ꝙ ſipater iurat pꝛo filio, vt extraneo, nõ queritur exceptio. Sed ſi velis tenere opi.glo. not.ꝙ.j.patri pꝛo filio..de mino.non habet locum in iuramento. ¶ Item not. aliud tenendo opinionem glo. ꝙ illud quod dicitur, † Tpater tanqᷓ coniuncta r perſona poteſt agere, que re⸗ Ur wußt esle mandatum:quia eſt verum quando pa⸗ neo 4953 Mader pꝛo filio,vt filio: ſecus autem, ſi vt extra⸗ nocdg. ueeT.In gl.ſuper verbo, t acquiſiti.ibi, reus, ſieionf crunnſ n⁊ quando quis teneatur reſpõdere po-⸗ ſitio minoſe: Inno.in. c. dudũ. extra de elect.⁊ Spec in titu. depoſi.: gl i Pe u. dcpoſi.⁊glo. in. c. ſi poſt pꝛeſtitum. de confeſ.lib. v Cx.·in.lij.ã. quod obſeruari.⁊ ibi per Bal de iura. calum. ⁊per Cy.in.. neq;. ad Silla. Gal.i 3 un Bal in.l. Marcellus. rerum 3. udo. Koma.in ſecundam.f.veter. part. 6 confilio quod incipit, Checus de Spolito. C amot.⁊ in..ſi. ad Silla. ⁊ ipſe Bar. retractauit in gnodan legatur iſta gloſ.qꝙ; quis nõ cogitur reſpondere Bon 2 aiternatine, veldiſuũctiue. de boctamen mnlſitein iom j.de excep.rei iud.⁊ per Inno. extra de reſerip 3 hii te. vt in.d.c.ſi poſt pꝛeſtuium. ⁊ per doc. in. d. 9. 0d obſden 7 ri. vbi per doc. In ea. gloſ.in fi. ex qua no. ordg unn meritoj.pꝛo ſoc.quod eſt verum, quando ex illa pꝛeſ 1 ptione ſequitur abſolutio:vbi autem ſequitur concemn tio:tunc non habet locum d.l. merito. C Exbac glo vn quatuoꝛ concluſiones. Pꝛima ꝙ quis non cogi na dere poſitioni criminoſe. Secunda, ꝙ quis non cogn ſpondere poſitioni alternatiue. Tertia ꝙ regula 3* to. non habet locũ, quando ſequitur cödemnatio. Dug, 2 ta, ꝙ f iuramentum pꝛeſtitum ſuper peculio, intellig a de pꝛeſenti, non autem de futuro. Sed iſta glof viaetn dubia ꝙ non ſolum iuramẽtum pꝛodeſt pꝛo pꝛeſenti ꝛl etiam pꝛo futuro, quo ad eum contra quem eſt turatun. vt. ſi duobus..ſi quis inrauerit. 3. e. T PWꝛetereaſjit cui iurauit nihil in peculio eſſe, vellet allegare, paliquid erat in peculio tempoꝛe quo iurauit, nõ pꝛodeſtſibi fiein ſententia:vt.l.ſi ſer uus plurium. 5.j.de re ludica.Ita fet contra iuramentum. bic non ſunt alia. Summarium. 1 8&☛ Juramenti que ſint vires: §. Juſiunrandum. uanaumn 1 dicij, delegationis, ⁊ nouationis. h. d. cum.l ſeq. Thot que ſunt illa, quoꝛum vim babet iuramẽtum. babet enim vim eoꝛum de quibus hic in tex. ¶ Item vim rei indiea⸗ te: vt. ij. in pꝛin. j. quar. rerum actio non dat.a. ſed ſipoſ ſeſſoꝛi..ſi cum de hereditate.&. eod. ¶ Item babet yin pꝛobationis vt ibidem. ⁊.l. non erit.. dato.&. eodẽ. Iten etiam habet vim litis conteſtate: vt.a.eo.l. nam poſten F.ſi is qui tempoꝛali.⁊ clarioꝛ eſt textus in.. ſed qui reſi tuitur.. ex quibus. a. de iudic. Summarium.. 1&☛ Caſus in quibus pꝛocuratoꝛ deferens iuramentun, pꝛeiudicat domino. 2 Pꝛocuratoꝛ non poteſt deferre iuramentum, niſi inca- ſibus quibus domino pꝛeiudicare poteſt. ; Juramentum licite recuſatur, quàdo poſt pꝛeſtitum iu ramentum queri poteſt de periurio?⁊ vide nu.i. 4 Pꝛocuratoꝛ de cuius mandato dubitatur, quando a- mittatur cum cautione rati? 5 Satiſtieri male dicitur, licet damnum pecuniarium eu- tetur:ſi fama ⁊ honoꝛ pꝛincipalis non ſeruatur. 6 MPꝛocuratoꝛ conſtitutus ad ſolutionem recipiendamq poſſit iuramentum deferre. 7 Tex.. huius, pꝛocuratoꝛ. an loquatur eo caſu, quopua ratoꝛ habet falſum mandatum.. 3 Periurium in pꝛincipali, ꝙ non extendat᷑ ad acceſſoii Reſtitutio ad pꝛincipale, non extenditur ad acceſſouinn 9 Juramentum deferens, non poteſt opponere periuri 10 Fama bona, ꝓꝙ melioꝛ eſt, qᷓ tbeſaurus magnus. u Stipulatio de rato, quando committatur: remiſſiue- 12 Turpitudinem ſuam allegare quando quis poſſit: 13 Confeſſio turpitudinis facta in vno iudicio, an valeatin alio indicioc: 14 Juramentũ ſidelitatis an poſſit per pꝛocuratoꝛi oſtari 15 Juramentumteſtis, quod non poſſit per pꝛocuratodem pꝛeſtari. 25 ꝛocuratoꝛiuſiura §. Pꝛocuratoꝛ 3 Clorden no poteſt ſide ſuo mandato dubitet᷑, etiam cum cautione rati:ſin⸗ autem ad hoc ſpeciale mandatum habuerit, vel genena⸗ le cum libera, velſit pꝛocuratoꝛ in rem ſuam:tunc deſe 1poterit. cũ ſeq ſeq. ¶ No. bicttres caſus in quibus 8 curatoꝛ iuramẽtum deferẽs dño pꝛeiudicat. Et quar ct a ralran. caghade 8 Ea ialt 1 uijg vunn poſl marcuente rmar lu 1 nxnuu nina — dide Phe 1 nkgiwpbelle T wa uitddet proramnan Madts näunaegblll, gun hunsathl tartamimun— mürurmipicg— taaernauchencumſö nivinribtbel lde geturſtunncamm nnranm tolſer rtzwätratonds fimeannahdenaglale deriginnaiamnubale rarjandimaäcl „Cglorrmnbe dacrdt Rrdennlgititumterg lunheͤum mandatäg ranatictentun ſiſrem rtnüſwngaſecgtsciti vammdtantemnulome dalpaniaipotsage rataxmwiibenrgilu liſünntegtinon chun teenauſälläqxadſ rair dit,gfin maümagtbiantenn aCzaun tttgd Kerhehgmnpaſte g per deremem an 1u laggrniram V ſ 1a aligt Bal. dae däir dacan tenae Nko nadügluſde d d d fatlnnng dat 88e Aa Uuaminet denn hoha daad dapeedehr mne *⁴(r Ip l. Dnaenaade quodeſtwnerga,als erun ru abſolgtordina ſones Kmanan 1 rimmnoſe Sac dni 8 ſeSra 4 * b— dhh 1 dum̃ d dureäce — 3 ran umiar dt aSttit amännpoon vonoadenm anuh 10., 6. 9 ſiquisiurauc daen um.ſäe —dereia ſuntal— Vmmarinn aue fint yires. tan 3 cu., 4 anantoſtmr a De iureiurando. eſt in. c. qui ad agendum. de pꝛocn.in.vj.quem Bart. bic 62 addit. ¶ Secundo no.fex.l.alias.ꝙ eo caſu, quo pꝛocu- ratoꝛ iuramentum deferendo domino non pꝛeiudicat, nunquem ipſe iuramentum deferre poteſt. Ct Tertio not. ꝓꝙ in illis caſibus, in quibus poſt inramentum peeſti⸗ tum de periurio queri poteſttlicita eſt iuramenti recuſa- 4 tio. qð inferius declarabo. Quarto no. limitationem ad iura dicentia, ꝙ vbi de mandato dubitatur, admittit pꝛocuratoꝛ cum cautione rati:quoniã illa pꝛocedunt, niſi quantuncunq; peeſtita fuerit, nibilominus non conſulat conſeruationi fame ⁊ honoꝛis aduerſarij. quod inferius declarabo ponendo alias limitationes. C t Altimo no. male ſatiſfactũ eſſe:dato, ꝙ euitetur damnũ pecuniariũ, quãdo fama, ſeu honoꝛ hominis illeſus nõ ſeruat᷑. Quo⸗ niam illa omni commodo pecuniario ſeu lucro pꝛepo⸗ nenda eſt:vt.S.de manumiſ.vindic.l.iuſta.C. de inſtitut. ⁊ ſubſtit.l.xepꝛehendenda.ff.ſi quis omiſ.cauſa teſta.l. Ju⸗ lianus. facit.j.de reg.iur.l.ſi in duabus.Et no.glo.elegãs concoꝛ.extra de pen.c.ſuam. ¶ In glo.ſuper verbolibe⸗ ram.in pꝛin. Contra iſtam glo.arguitur ſic, ꝙ imo pꝛocu- ratoꝛ omnium bonoꝛum poſſit deferre iuramẽtum: quia pꝛocuratoꝛ qui habet mãdatum ad iudicia poteſt defer⸗ re iuramentum:vt in.c.qui generaliter. de pꝛocura.lib.vj. 2..ſi ſeruus vnius..pꝛocuratoꝛ.j.de iniur.vbiper docto. Sed iuramentum eſt de ſubſtantialibus indicij: igitur. Reſponde, ꝙ imo pꝛocuratoꝛ ad iudicia non poteſt de- ferre iuramentum, niſi habeat mandatum: vt. c. qui ad 6 agendum. de pꝛocur. Addit Ang. quẽ dam caſum, ſſi Ahe Andum g. Senouationishan um vimbabetiurnin bushicinter(In nar. rerum Cctofonde bereditate s ot. ldem.⁊non erit ſdan itis conteſtate: ſtaanl li.⁊ clario: eſttexrw 35.de iudic. — mmariun us pꝛocuratordefen d. vooteſt deferre iuramer ino pꝛeiudicare poti crecuſatur, cuaäcoot oteſt de periuroriii lus mandatodubitane, aone rati: tur, licet dannongm e oꝛ peincipalis won cm tutus ad ſolutionenac deferre. uratoxanloquctrehl- andatum. cpii qungnas cipale,non ertendh j rens, nonpoleſcho 9 lor ſtcp befunsuf uando oommlea malegur auna lnis factain mol Gh lisan poſt geu 11 quod nonpoliße 7 3 „Uhe Galel Cfobicnn nuul fo eſt pꝛocuratoꝛ conſtitutus ad ſolutionem capiends:qnia iuramentum habet vim ſolutionis:igitur. Sed iſtud di⸗ ctum, vt dictũ fuit heri in lect.pꝛoxima non pꝛocedit.⁊ vi⸗ de qð heri dixi de iure quo pꝛobat ſic:q ſeruuspoteſt de⸗ ferre iuramentum.ſupplet gloſ.ſi habet liberam. Sed ſi eſt pꝛocuratoꝛ ad recipiendum ſolutionem nõ poteſt de- ferre iuramẽtum:niſi habeat liberam: vt.j.l.ſeruus. Sed poteſt ſaluari, ſi habet mandatum cum libera:tunc pote- rit deferre iuramentum: vt.d.l.ſeruus. ¶ In gloi.ſuper verbo, recipiendi.ibi, ⁊ exceptionis rei indicate.;m dʒo. Iſta expoſitio non eſt bona:quia text.dubie loquens de⸗ beat intelligi hᷣm materiam rubꝛice, ſub qua poſita eſt: vt l. Imperatoꝛ.j. de in diem addic. Iſta ſol.tertia eſt bona. ¶ t In glo.ſuper verbo, docere. ibi.l.pꝛocuratoꝛ..j. Ja. But. ⁊ Bar. intelligũt iſtum tex.ꝙ etiam loquitur eo ca⸗ ſu, quo habeat falſum mandatũ. Et reſpondent ad.l.pꝛo⸗ curatoꝛ ad exhibendum.5.jj. rem rat. bab.quia ipſe pꝛo⸗ curatoꝛ nõ ſolum pꝛoſecutus eſt iudicium, ſed etiam exi⸗ git pecuniam:hic autem nullo modo exegerat pecunias. igitur. ¶ In ea.ibi,⁊ ſ potes agere, niſi ad expeſas: ⁊ di⸗ cit do. Bar.ꝙ imo videtur ꝙ iſta glo.male loquatur, per .iij.. fi.j. rem ra. ha. vbi non ſolum pꝛoſequitur ſumptus factos in iudicio: ſed illud quod ſoluit:quia ſua intereſt. igitur. Bar. ſoluit, ⁊ dicit, q ſi intelligeremns ꝙ babuit mandatum aliquod:ibi autem nullum mandatu, ⁊ ſic fal⸗ ſum. ¶ In ea glo.ibi, t id quod dixit Ao. ꝙ aliquando bac ſo.no.pꝛincipaliter, ꝙ periurium in pꝛincipali, nõ extenditur ad acceſſoꝛium. MNec obſt.l.ſcd ſi poſſeſſoꝛi. g.j. 5.eo. Quia ibi loquitur in iuramẽto, quod extenditur ad acceſſoꝛium. Eg quo colligit Bal. ꝙ reſttutio ad pꝛinci⸗ pale, non extenditur ad acceſſoꝛium: vt.. ſ.. fi.j. de cond. indeb.Fᷓacit auth.idem eſt de Neſtoꝛianis.C.de here.vbi tex.ſing.⁊ no.⁊ glo.dicit, ꝙ illa ſol. Alo. non eſt bona: quia eſt diuinare:quia mutauit conſilium.. Ex hacrſo.no.ꝙ iuramentum deferens non poteſt opponere periurium. u 10 Facit.l. qui iuraſſe.. pupillus. 3. eo. In ea. gl. ibi‚ t ſed reſpectu infamie.Ex hac glo.colligit᷑, ꝙ melioꝛ eſt bona fama, ꝙᷓ theſaurus magnus. de quo. ã. dixi. ¶ In ea.glo. ibi, amplius. Iſta. l.non facit: quia non eſt diuerſus caſus ab iſto:vt..ſi. 3. de calũ. I In ea.glo.ibi, in quarto, fque⸗ ro quando ſtipulatio de rato. Bart.aliter dicit: ſed quia nihil adderem, ideo nõ refero:ſed tenẽdum eſt, ſiue ſit iu⸗ dicium acceptum:ſiue ſit lata ſententia, cõmittatur ſtipu latio de rato:vt.l. quo enim.§. f.⁊.l.ſi ꝓcuratoꝛ.§. fi.j. rem rat.ha. ¶ Sed quid eſt qñ eſt acceptum iudiciũ,⁊ non eſt ſecuta ſententia? tunc committitur.ſed obſtat exceptio. ¶ In f. gl.ſunt duo examinãda. Pꝛimo ꝙ ſtipulatio de ratõò committat. In hoc fuit dubiũ:⁊ ſunt opi.de quo per Part. in. l. amplius. j. rem ra. ba. ⁊ per Bal.in aut. babita. 12 de pecu. MScðo ⁊ qñ quis poteſt allegare 3 C.ne fil.pꝛo pa. in.l.ſi quis maioꝛ. C. de tranſact. Sed qñ committitur ſtipulatio amplius nõ petirdic,vt..ſi poſt. j. Turicheeers ſuam Bart. hic ponit, ⁊ oẽs eũ ſequunt᷑. Sed di u dne quis allegat pꝛopꝛiam turpitudmem contra ſe,⁊ in ſuum pꝛeiudicium:⁊ tũc audit᷑:vt.l. Beratius.. f. S. ad. l. 2 qui. 2 j. ſ. ſi quis vltro. de queſtio. ita dicit Bar. ¶ Sed adde ꝙ hoc eſt verũ, quando in pꝛeiudicium ſui ipſius, non au⸗ tem alterius:vt.c.ſicut. extra de pꝛeſumpt.⁊.l.⁊· generale. O.de non nu. pec.⁊.l.ſi quis in graui..ſi qui.ma.j. ad Sil⸗ la.vbi per Bart. CQuid autem ſi illa turpitudo allegat in vita, nõ in moꝛte? in hoc fuerũt opi. Bar. in.l. decem. de ver.obl.per Bal.in aut. ſi dicas.C.de teſta. Quod tũc an⸗ nulletur tale dictum, de iure cano. ſunt opi. vna Innoc. ⁊ Spe.q Inno.tenet illud idẽ in. c.inquiſitionis. de accu.ꝑ cj. de excep.⁊ Spe. diſtinguit in ti. de teſte..j.in ver. quid ſi exceptis.& aut deponit iuratus:⁊ tũc pꝛeiudicat:vt.l. iuriſiurandi. Aut nõ iuratus:⁊tũc non valet. Alliqñ quis allegat turpitudinem ſuã pꝛo ſe ad actionem, quam intẽ⸗ dit fundandam:⁊ tũc non auditur:vt.l.traſactio finita. C. de tranſac.a.l.filios.de his que in frau.cred. ⁊.l.creditoꝛi⸗ bus. C.ſi ſer.pig.dat.Adde.l. mercedem.C. de condic.ob turp. cau.hoc eſt verũ:niſi alleget pꝛopꝛiã turpitudinem, ex qua ſequit᷑ fraus facta legi, pꝛopter quã fraudẽ actus annullatur: vt. ſi ibertus mino. j. de iure pat. Aliquãdo non allegat ad ſuã actionem fundandam: ſed ad iam fun datam in vim replicationis coadiuuandã: ⁊ tũc aut alle/ gat cõtra enũ, qui fuit particeps huius turpitudinis mo⸗ rum:vt.l.de tutela.C.de in integ.reſt. mi.⁊ tũc audit᷑ alle⸗ gans. Aut vult allegare nõ contra eũ, qui fuit particeps huius turpitudinis, ſed contra aliũ:⁊ tunc, aut iſta turpi⸗ tudo eſt detecta per ſententiã: ⁊ tunc auditur: vt hic in.l. alias. Aut turpitudo nõ eſt detecta:⁊ tũc non poteſt:vt.j. tranſactio finita.C. de tranſac.ita dicit Gar. quem ſequiĩ BGal per alia verba. de quo per Bal.in. l. creditoꝛibus. C. ſiſer. pig. ⁊ vide qð addidi ad Bar.in.l. empto. j. de aqua plu. ar.⁊ j. de don.l. poſt cõtractũ. ⁊ per cano. in. c. ex teno⸗ re.extra de conceſ.pꝛeb.⁊ in.c.vt dilectus.extra de ap. ⁊ in c. tertio loco. extra de pꝛobatio.⁊ in.c.ſicut. extra de teſtib. ¶ Subſequenter f querit an cõfeſſio turpitudinis facta in iudicio nullo, ſit valida in alio indicio: videt ꝙ ſic, per l. de tutela. ſed contrariũ videt: q eſt facta in iudicio nul⸗ lo:vt..ſi patronus. 3. eo. de quo videtur plene per eundẽ in.l. mercalem.C. de condi.ob tur.cauſ.de quo eſt caſus in c..⁊.ij. extra de accuſ.lib. vj. per locũ a ſimili. Doct. aliqui repetentes addũt omnia, que Bar. tãgit in. l. qui bona.. qui aliena. S.de dã. infec.vbi tractat an iuramentũ poſſit pꝛeſtari per pꝛocurat.⁊ nibil eddũt. Cui adde ad dictum Bar. duo, que ibi tetigi.ſed nõ decidi:qꝛ non fui recoꝛda⸗ 14 tus. ſ.nũquid tiuramentũ fidelitatis poſſit per ꝓcuratoꝛẽ p̃ſtari? ⁊ Spe.ts git in ſumma feudoꝛũ. ⁊ Bal.in.l. in ſum⸗ ma rerũ.3. de rer.di.⁊ faciũt diſtinctionem:aut eſt perſo/ na pꝛiuata:⁊ tũc non poteſt pꝛeſtare iuramentũ per pꝛo⸗ curatoꝛem. Aut eſt ciuitas:⁊ tũc poteſt pꝛopter difficul⸗ tatem pꝛeſtationis. Sed cõtra iſtos eſt caſus in.l.j.de iu⸗ reiur. Alius eſt in ſtatuto. j. de ſta. reg. pꝛobat᷑ etiã per.j.j. in fi.⁊ ſeq.de acq.poſ.j.⁊ videt᷑.lxiij.ↄiſt. c.tibi dño.vbi di⸗ cit, ꝙ nõ ſolũ ciuitas, ſed etiã pꝛiuata perſona poteſt pꝛe⸗ ſtare per ꝓcur.ſed de iure ciuili eſt caſus in.c.j. de iur. fid. vel fide.⁊ in.c.ſi minoꝛi.⁊ in.c.ſi deceſſerit.ſi de feu.fue.cõ⸗ tro.hoc tenet Bal.in.c.j.ſi quo tẽp.mi.inue. feu. pe.po. Sz 15 nunquid † iuramentũ teſtis poſſit pꝛeſtari per pꝛocura. ⁊ Bal.tenet ꝙ nõ in rub.ſeq.q iudex debet videre faciem ipſius teſtis.c.licet.ext.de teſti.vbi Abb.hoctenet. C Et 16 ex iſto tex. Bar.oicit, ꝙ f pꝛo boc dat᷑ vna doctrina gene⸗ ralis, ſca qñ poteſt tractari de periurio, ſemper legitime põt recuſari iuramentũ. Sed certe iudicio meo iſta doct. non eſt bona. Pꝛimo pone, ꝙ intento cõtra te iudicium reale, ⁊ non habeo aliquas pꝛobationes:nũquid poteris in iſto caſu recuſare: videt ſᷣm iſtã doctrinam ꝙ ſic. Sed iſtud eſt abſurdum.igitur. Pꝛeterea tex.eſt in.i.iij.· Ju⸗ lianus. 3. eo.vcʒ qꝛ ſequeretur ſᷣm Bar. ꝙ ipſa mulier poſ ſit recuſare iuramentũ: igit. Ande dic, ꝙ omni caſu, quo poſt pꝛeſtitum iuramentũ poteſt inter eaſdem perſonas, vel eaſdem repꝛeſentantes, queri de periurio: ⁊ tunc po⸗ teſt recuſari iuramentum:yt hic,in illa.l. alias. ſed ibiin⸗ ter diuerſas:tunc non poteſt recuſari iuramentum. 40 —'————— * 8 8υ 8 · ——„ 8— N — — & CJuramẽtum d Gobus reis. a⁰ vno ex reis credendi delatum alteri nocet:⁊ iuramentum debitoꝛis pꝛodeſt ſideiuſſoꝛi. h.d. In gl. ſu⸗ ramentum babet vim nouationis:vt. 3. l.pꝛoxi.in fine. ſed Summarium. dei inſtru Fideiuſſoꝛ agendo contra reum, ⁊ pꝛoducens inſtrt Vaaunen quo creditoꝛ conſitetur ſibi ſolutum, an obti⸗ nere poſſit: N, ſſ ¶ Juramẽtum fi⸗ Fideiu Oe. deiuſſoꝛis debitoꝛi Vpꝛodeſt, quando pꝛeſtitum eſt ſuper re. Secus 49 quando ſuper perſona.hoc dicit. ¶ In fgloſ. ſuper verbo, ſolutionis. Ex qua Gart.infert, quid ſi fide- iuſſoꝛ pꝛoducit inſtrumentum, in quo continetur, ꝙ cre⸗ ditoꝛ conſitetur, ꝙ ſibi ſoluit: an poſſit obtinere contra reumꝛ⁊ dicit quod nõ. Ratio:quia iſtud debet intelligi de vera ſolutione, non autem de ficta: igitur. Sed iſtud non eſt verum. Idem conſuluit contrarium in quodam conſilio, quod incipit, Titius. ⁊ pꝛobatur, ꝙ non poteſt repetere:quia aut iſte ſideiuſſoꝛ agit cõtra reum.xxx.die⸗ bus non elapſis:⁊ tunc obſtat exceptio:vt.l.ſi cui.C.de nõ nume. pecu..l.in contractibus.F.j.eo.ti. Sed ipſius debi/ toꝛis intereſt:ergo ipſe poterit intra triginta dies oppo⸗ nere exceptionem non numerate pecunie.Si autem ela⸗ pſi ſunt.xxx.dies: tunc ſi ſideiuſſoꝛpꝛoducit chartam, in qua eſt confeſſio creditoꝛis:⁊ tunc poteſt cõſequi. Ratio: quia iſta charta pꝛobat poſt.xxx.dies:vt.l.in cõtractibus. Fj. C. de non nume pec.igitur. C Pꝛeterea quando ipſe creditoꝛ confitetur pecuniam ſibi ſolutam: ⁊tunc aut cõ⸗ fitetur:q ſibi vere ſoluta fuit:⁊ tũc fideiuſſoꝛ poteſt repe- tere a reo.Aut confitetur ſpe future numerationis:⁊ tũc poſt. xxx.dies poteſt repetere: vt.d.I.ſi cui. Ael aliter:aut ipſe conſite᷑ non animo donandi:ſed animo remuneran- di.⁊ tunc poteſt repetere: vt.l.item queritur..i.j. mand. ⁊ tunc ſi debitoꝛ vult hoc dicere: tunc debet pꝛobare. Et ratio:quia iſtud eſt fundamentum ſue intentionis: ergo debet pꝛobare:vt.l.in hac.de cõſtit. ¶ MPꝛeterea donatio ſimplex intelligitur:nõ autem cauſa remunerationis: qð Pꝛobatur:qꝛ donatio cauſa moꝛtis ⁊ legatum pꝛeſumitur ſemper factum animo remunerandi:vt.j.ſi vero remune- randi.j.de condi.indeb.⁊ eſt ſpeciale.ergo in contrarium eſt ius cõe: igitur iſta donatio intelligitur ſunplex. dꝛe- terea ad hoc vt fideiuſſoꝛ poſſit a reo repetere ſufficit, ꝙ vere vel ſicte ſibi ſolutũ eſt:vt.l.inter cauſas..jj.mand.⁊. S. ſi is ꝗ.⁊.l. ſi ſddeiuſſoꝛ..fideiuſſoꝛ.ſed poſt.xxx.dies a tẽ- poꝛe cõfeſſionis:ius pꝛeſumit factam ſolutionem.igitur. ¶ Quarto pꝛobatur:quia cõfeſſio per creditoꝛem facta reo ſideiuſſoꝛi pꝛodeſt:ita ⁊ cõfeſſio facta fideinſſoꝛi. Sed ad iſta poteſt reſponderi ſaluando opi. Bar. quia pꝛoce- dunt inter ipſum creditoꝛem ⁊ fideiuſſoꝛem: ſed quo ad ipſum reum, non videntur habere locum, per ea que bic dicuntur. igitur. Item pꝛobatur quia iuramentũ babet vim confeſſionis:ſed iuramentum nõ pꝛodeſt neq; nocet: vt.nam ⁊ poſtea..ſi. cum.i.ſe eq. 3. igitur. Sed ad boc dic reſpondendo:quia ꝙ imo cõfeſſio non ſolum pꝛodeſt re⸗ ſiem ipſius confitentis, ꝛ eius cui conitetur: ſed etiam wi 4 vr.. Lucius..tutor. de adminiſt. tut. cõ nun 5. 9 Hosetereg pꝛobatur ex dictis Bart. in.l.aſſi⸗ baber⸗ an dei pis. ha. vbi non ſolum confeſſio mariti ſpectu ereanoadeſn ipſius mariti ⁊ vxoꝛis, ſed etiã re- ra: quod ſic Proderehiee obſtat iſta gloſſa: quia non eſt ve- detur confiteri illud, quia le qui defert iuramẽtum, vi- 2 aud; quodl iurans iurauerit, nõ aliter: vt l.qui iuraſſe..fi. 3. eo.bi eo ipſ egitoꝛ defert i mentum:videtur conniteri pio, ꝙcreditoꝛ defert iura⸗ . eri deiuſſoꝛi:⁊ ſiiurauerit vide⸗ 3. udo. Koma.in ſecundam.ff. veter. part. tur ꝙ pꝛetextu tacite cõfeſſionis poterit repeter ap debitoꝛe. Si autem vis ſaluare glo tunc d bedidd intelligi quando fie diuſſoꝛ iurauit ſe dare nõ deher, oet 3 bere lurauit noncontraxiſſe: ꝙ tunc nõ poſſetrepetere ani Summarium.. g Juramentum ſuper vnopꝛeſtitum, nontrabiturai aliud. 2 Fiĩdeiuſſoꝛ de iudicio ſiſti, quando liberetur ex ſola p. ſentatione rei pꝛincipalis. 85 3 Juramentum delatum, ſi eſt dubium, ad quẽ ſpectet de⸗ claratio, vel ad deferentem, vel ad iurantem: 4 Fideiuſſoꝛ, ſi iurauit ſe dare non opoꝛtere:an pꝛoſit reoꝛ 5 Sententia abſolutoꝛia lata pꝛo fideiuſſoꝛe.. §. Si ei qui debitoꝛem. ¶ Juramentum ſideiuſſoꝛis de indicio ſiſti pꝛodeſtpiin cipali debitoꝛi, eo caſu, quo ſi conuenitur, veniretur con, 1 tra iuramentum ſideiuſſoꝛis: ats ſecus. h. d. C THo qiu⸗ ramentum ſuper vno pꝛeſtitum ad diuerſum nontrahit quemadmodum nec pꝛeſtitũ ſuper pꝛeſenti, trabitur a futurum:vt.C. eo.l.qui iuraſſe.. ſi pater.⁊..ij. inc pen. extra eo. ⁊ ꝑ BGar. in.. cũ ſtipulatus.⁊.l. ſi a colono. deyer, 2 obli. C In glo. ſuper verbo, exhibuerit. ⁊†hanc glo. qui⸗ dam doc.do. Benedic.de Plumbi.notabat ſingularnter, ꝙ ſi fideiuſſoꝛ ſemel fecerit rei pꝛeſentationem liberatur. Sed iſtud debet intelligi, ꝙ ſi quis pꝛomiſerit de iudici ſiſti intelligitur de pꝛincipali cauſa:non autẽ in cauſa ap⸗ pellationis. in auth. de his qui ingred. ad appel in puine ¶ Item liberatur lata ſententia. Item liberatur ůinita inſtantia:vt.l.ſi ſeruus.j. de diuer. ⁊ temp. pꝛeſcri. Ex quo bus infertur, ꝙ doctrina illius doct. nõ eſt vera:quia imo debet pꝛeſentare vſq; ad ſententiam, vel donec ſit libera, tus. ¶ Item ſequeretur aliud abſurdum:quia liberare tur fideiuſſoꝛ vna pꝛeſtatione:⁊ ſic eſſet in poteſtate ſuaſe liberandi, contra.. ſi ſeruus. 5. allega. vel dic ꝙ liberatur vna pꝛeſentatione, ſc ſi facta fuit: quã do neceſſe fuit. Itẽ illud quod dicitur fideiuſſoꝛ liberatur inſtantia, puta ſi inchoata ſit.Sed ſi non eſt inchoata: tunc liberatur ſi eſt negligens in inchoando ſola pꝛeſentatione:vt.lpe.C.de 3 fideiuſſoꝛ. ¶ In tex. ibi,emanandum. Querit Bartol. quid impoꝛtant iſta verba? ⁊ dicit ꝙ erat dubium qnali⸗ ter iurauerit. Poteſt igitur quis petere, ꝙ iudex decla⸗ ret, qualiter iurauerit. Et allegat aliqua iura, qne nobe, ne faciunt:ſed allega.c. cum clamoꝛ.extra de teſtib.acci Joannes eremita.de fide inſtrum̃.z⁊.c.per tuas.⁊ ita con cludit Bar. arguendo de teſte ad iuramẽtum. Sed equi paratio non videtur bona: quia dictum teſtis nontranſt ad heredem:vt.l. Pompo. ſcribit ſi frumentum..de ri vendic.za.l.inter ſtipulantem.F. Stichum. de verb. obliga Sed non eſt ſic iuramento:quia non ſolum penqdet epe luntate iurantis:ſed etiam eꝑ voluntate deferentis: vyl iij..fi.ã. cod. Pꝛeterea, quando ambiguitas eſt in iuna mento, potius ſtatur ei, qui detulit, ꝙᷓ; ei qui iurauit: tl iij..fi.cum.l. ſeq.S. eo. xxij.q.v..qumane aures.quia Bar non bene dicit, ⁊ꝛ intelligo illum text. quia pars pꝛobetq intẽtio fuit ipſius fideiuſſoꝛis: vt.l.eius qui iurauerit n autem ꝙ ſtetur declarationi ipſius iurantis. ¶ Et ſicin⸗ 4 ducitur ⁊ cum ſupꝛadictis ad vnam queſtionem, quid ſideiuſſoꝛ iurat ſe dare nõ opoꝛtere: an pꝛeſumatur.qui ſoluerit:vel qꝛ fideiuſſit?⁊ gl. eſt. ã. in.g.pꝛoxi. ꝙ pꝛeſumi⸗ tur ꝙ ſoluerit.⁊ ſic pꝛodeſt ipſi reo. ỹacit gloſ.in.ljſi 5 deiuſſoꝛ. quarum. rer. actio non datur. C Sec quid in ſententia: quia ipſe fide iuſſoꝛ fuit abſolutus per ſenten⸗ tiam:an intelligatur quia ſoluit: vel quia non fideiuſſt: Part. hic dicit, ꝙ intelligit in dubio, ꝙ creditoꝛ non pio- bauit ipſum teneri:vt.l.ſi quis.ad erbibendumarlſan. de execptio.rei iudi.de hoc dicitur in.l. Julianus defng debitoꝛemj. de condict. indeb. Bart. inducit ad que 3 nem bᷣm Dy. C Sed nunquid ſententia lata pꝛo ioen 3 ſoꝛe pꝛoſit ipſi reoꝛ ⁊ fuerunt due opiniones. Wr 3 Dy.qui dixit ꝙ ſic per iſtum text. vt in.c.acceſſoꝛium. m in Liſi adu reg. iuris.lib.vj. Bar. autem tenet contrarium in. lſ aan. 9 terium..ſi eo tempoꝛe.j. de adulter.in.l. ex duobus n.q. 9 Tni,— o ans ad anu = run icröii Wh nchec P⸗ mnzäxuöwgisciumn unnha ddracclonum A ewe mreiejones, de drcse d 721 muntketeCDuida Böͤde vlfr 3 twihasde fumatrimo( du Brtnomchheh rerrirnänoneonpen riaoliepapcrnu rrtkeuadeoſden „Summan Armatunſteiukouiscn enadlaaconrapineipade niamſttuſoem:remigi 1// gear iqyis Vutenmniiſiyumni aaadaſäasſiuratſed en dattrn Bar Radenmlprrtt:n ärnianmottr meünmnanu, aaadendglyer duriri nhd zu Rah gcdaet — tlan mrhdü 6 M mntatnnan nunih madüi denanuntdde “ enme nn ne airuraternän Mahe lci dae G 1b) ncpais Aühihaa 1 feceri reiprcenee telligc ſiqusponi däncipali cauſamnan de bisquiingetain lataſententi Jren n zus j.dediuer tenyge trinailliusdoctgatiſ qh adſe ententiam odn retur alindabſixtm eſtationen ſſceſtnin ſeruus&allegapan 3ſifacta fuit:quädoy 4 ldeinſſor liberatur i non eſt inchoata wun ndo ſola preſentati Tibi emanandum verbaꝛr dicit ꝙera ſtigitur quispetent⸗ it Et allegat aliquauu ac cumclamor extan 2 efide inſtrumapert do deteſte adiuranim bona:quiadictumate ompo. ſeribitſiffma 6 Uantem.Stichuna nento:quia vonſölng etiam ex voluntabden rea,quandoanbigute Jei qui detulttFlcui, rriigy bunanarn- lugo ilum ertquune leruſſons: tleiisgle ꝛrationiyſisinant dicisac mangult⸗ re nõopotten:ngi ſſiter lekaän u. 4 1g ipfireo./a 1 odeſt 7 rerC actio nond 4 kuhu füttabbllte ictince atatuli 2 De iureiurando. 41 in. q.i.j.de duob·reis. ſecutus eſt opi. Dy. ꝛ do. Bart. vi⸗ detur ſequi bic opi. Richar. Malumb. qaitenet contra Dy.Sed ꝓ opi. Dx.eſt caſus in... j.c.de quo ii dicet. Summarium. Exceptio iuriſiurandi, ꝙ cõpetat contra quãcunq; actione oꝛtum babentem ex cauſa iuramento deciſa. Exceptio iuriſiurandi, ꝙ contra agentem actione diuer ſa ad idem, competat ſicut exceptio rei iudicate. Actiones plures aduerſus colonum arboꝛes ſucciden- tem competere..— Aſufructuarius cedens actiones, quibus actionibus tencatur.. Exceptio iuriſiurandi, qò non competit aduerſus actio- nem diuerſam. 8 uramentum vnius §. Exr duob 11 S. C.u pꝛomittendi alte ri pꝛodeſt. Item exceptioi uriſiuranci competit contra omnem actionem deſcendentẽ e; omni cauſa, ſuper qua juratum eſt. Item ad remotionem ſpecietnon ſequitur remotio generis.h.d.vſq; ad..ſi quis. Ctſ o. quod cõ⸗ tra quãcunq; actionem oꝛtum habentẽ eꝝ cauſa per iu⸗ ramentum reciſſa, iuriſiurandi exceptio cõpetit. Hot. ꝙ t quemadmodum reiiudicate exceptio datur contra agentem actione diuerſa ad idem tãtum: vt.l.cum que- ritur.⁊.l.cum eademj. de excep.rei iudi.ita exceptio in⸗ ramenti. ita qò rapina ⁊ furtũ ſint diuerſa. Furtũ enim genus eſt rapinam concludens:vt inſtit.vi bonoꝛũ rap. in pꝛin. Rapina vero eſt eius ſpecies, que non veriticat niſi, ꝙ ex manibus raptum ſit. Ad hoc.j. de pꝛiua.delict. nunꝙᷓ plura..5. ne quis eũ quiin ius.i ſed eximẽdi. cir⸗ ca pꝛin. ¶ Ho.ꝙ f contra colonum fundi arboꝛes ſucci⸗ dẽtẽ plures competũt actiones, de quibus hic. ⁊in. lij. et ñ.ſi colo.arbo.fur.ceſar. ¶ Quid autem in vſufructu: vt L.ex ſylua.⁊.l. arboꝛibus. 3. de vſufruc. ⁊.l. em phyteota. et Bart. in. l.dinoꝛtio. ſolu. matrimo. C Alterius no. quod exceptio r iuriſiur andi non competit aduerſus actionẽ diuerſam, adeo, qð ſi inepta, per iudicem ex officio reij⸗ citur yt bic,⁊ in..j. F. Labeo. j. de flu. Summarium. Juramentum ſdeiuſſoꝛis quando pꝛoſit reo: Sententia lata contra pꝛincipalem: an mandetur execu tioni contra fideiuſſoꝛem: remiſſiue. . 4 1 Qui iuranit ſe cõ⸗ §. 3 gitur ſi quis. Cminn non eſſe, non poteſt conueniri ex ſtipulatione iudicatũ ſolui: neq; actione iudicati:ſecus ſi iurat ſe dare non opoꝛtere. h. d. ¶Contra tex.arguitur ſᷣm Bart.ille, qui iurat ſe dare non opoꝛtere, iurat ſuper toto: vt.l..duobus.. j. 3. eo. er- go qui iurat ſe dare non opoꝛtere: iurare videt᷑ tam ſu⸗ per ſententia, q́ ſuper contractu. Et reſpondet, qõ illa.l. duobus..j.debet intelligi ſuper toto contractu: non au tem quod non detur aliqua actio.Et ex boc ſequeretur, ſi eſſet verum illud, qò dicit Bartol. qò iuramentũ ſide- iuſſoꝛis non pꝛodeſt reo:qð eſt contra tex.in.lj.fin.. fide- iuſſoꝛ..eo. Ande dic, ſcʒ qð debet intelligi iſte tex.ſᷣm.g. in. d.l. ouobus. Sed qꝛiſta doctrina videtur contra. do- ctrinam Bar. ideo ⁊ dic aliter, ſc; ſi quis iurat ſe dare nõ debere, cõſyderemus foꝛmam iuramenti: qꝛ aut fuit ſibi delatum iuramentum ſimpliciter: ⁊ ſimpliciter iuratũ:⁊ tunc pꝛodeſt quo ad omnem actionem.Si vero foꝛma iu ramenti erat, qò iuraret an teneret ex ſtipulatione iudi⸗ ciali,⁊ iurauit ſimpliciter: ⁊ tũc pꝛodeſt quo ad illã actio- nem ex ſtipulatu deſcendentem: ſed quo ad aliam non pꝛodeſt:qꝛ debet interpꝛetari pᷣm mentem deferentis:vt i.i fdeiuſſoꝛ. 5.ſi interrogatus. 6. de interro. act. Iſte inducit᷑ r ad.q. an ſententia lata contra reũ, babeat exe- cutionẽ paratã contra fideiuſſoꝛẽ de iudicato ſoluendo: ⁊ iudicatur per Jac.de But.qð non.Sed iſte tex.pᷣm in- tellectum glnon facit ad iſtud. CSed iſta eſt dubia. q.⁊ babet tria membꝛa. Pꝛimum an ſentẽtia lata cõtra reũ pꝛincipalem habeat executionem paratam cõtra ſide⸗ iuſſoꝛem. de iudic.ſol. Secundum quid in fideinſſoꝛe de iudicio ſiſti? Tertium quid in fideiuſſoꝛe contractus?de quo per Bar. plene in. l.j.j. iudi. ſolui.⁊ per Bald.⁊ alios in.lj. C. de vſur.rei iudi.⁊ per Guliel. ⁊ Bal. in. l. ij. 3. qui ſatiſda. cogan.⁊ per gloſſ. Joan. Andr. in. c.j. de iniur. et dam. da.que eſt ſingu. 1 CQui S. Item Pomponius. um ſibi factum eſſe iurauit, condictionem furtinam non ba bet. hoc dicit. Summarium. ☚‿ο 1& Juramenta ſi ſunt duo contraria vltimo ſtandum eſt.⁊ nume.5. 2 Juramentum contra iuramẽtum, qð valeat: licetſenten tia contra ſententiam non. ⁊ rationem differentie. nu. 3. 3 Periurus, ꝙ quis non pꝛobatur ex ſecundo iuramento poſtea pꝛeſtito. 4 Periurus, an incurrat infamiam:? 6 Pactum nudum in iudicio factum, an habeat vim ſti⸗ pulationis: 7 Sententia lata ſuper iuramento, quod nullas vires ba bet, quod valeat. 9 Actus celebꝛatus ſecundum iuramentum contrarium pꝛimo, an valeat: 1 ¶ Duobus iuramẽ⸗ §. 1 foꝛte reUiS. us contrarijs vleln iuramento ſtandum eſt: non tamen de periurio querif᷑. 1 hoc dicit cum ſequen. C Ho. duobus † iuramentis con- trarũs vltimo ſtandũ eſſe.qð inferius lata declarabitur. 2 ¶ Ho. ſecundo, qð licet † ſententia contra ſentẽtiam la⸗ ta nulla ſit:vt. l.j. C. quando pꝛouo.non eſt neceſ.vt. 6. eo. l. nam ⁊ poſtea.. ſi damnetur.tamen iuramentum cõtra pꝛimum eſt validum.⁊ in hoc maioꝛis eſt efficacie ipſa ſententia, qᷓ; iuramentum. C t Hota tertio ibi, nec tamẽ. limitationem ad.l.alias. 5. eod. ſ. quod licet manifeſtetur quis eſſe periurus eo ipſo, qò contra iuramentum a ſe pꝛeſtitum, pꝛonunciatum eſt: non tamen pꝛobatur per⸗ iurium ex iuramento ſecundo loco pꝛeſtito. ¶ Item no ta ibi, † pꝛeiudicium: ſi ſuppleatur fœʒ fame, ſᷣm qð ſup⸗ plet bic Ange. qðõ periurus incurrit notam infamie. de quo oicendum:vt in. l. Lucius. 3. de infa mib. in gloſ.⁊ in l.ſi quis maioꝛ.C. de tranſac.⁊ in.c.teſtimonium.extra de teſti.⁊ hoc inferius ponderabitur. ¶ In glo.ſuper ver⸗ bo, alterius. Sed qꝛ t bic eſt mere iuramentum contra⸗ rium:ideo dic, quia aut loquimur de iuramento volun⸗ tario, vel iudiciali:⁊ tunc ſtandum eſt ſemper vltimo: qꝛ iuramentum habet vim conuentionis:vt.j.qui iuraſſe. in fi. 3. eo. Sed vna conuentio non poteſt tolli per alteram: ſiue loquamur in conuentionibus, ſiue in contractidus. In conuentionibus eſt caſus: vt.l.pacta nouiſſima. 6. de pact. In contractibus autem dic: vt.i.ſiue apud acta.C. de tranſactio. Ilut loquimur in iuramento neceſſario:⁊ tunc, aut iudex defert iuramentum eo tempoꝛe, ⁊ eodẽ momento actoꝛi⁊ reo:⁊ tu ne neutri ſtatur. Ratio qꝛ iu⸗ ramentum ſuccedit in locum pꝛobationis: vt.l. in bone fidei.C.eo. Sed due pꝛobationes contrarie non valent: vt.l.ſcripture.C.de ſide inſtru.⁊.c. impoꝛtari.extra eod. Ita bic in iuramento neceſſario.lliquando non defe⸗ runtur vno ⁊ eodem tempoꝛe ſed ſucceſſiuo: ⁊ tũc ſtan⸗ dum eſt pꝛimo iuramento neceſſario non autem vltimo. Et pꝛobatur:q iuramentum defertur in defectum pꝛo- bationis:ergo ſi pꝛimo pꝛobatum eſt, fruſtra adiſcitur ſecũdum. Pꝛeterea ex iuramento pꝛimo, qò indey mibi detulit, eſt mibi queſitum plene ius:igitur iudex non po teſt tollere ſine voluntate mea: vt in.l. id qð noſtrũ.j. de reg. iur. lib. vj. Alliquando eſt delatum duplex iuramen⸗ tum, quoꝛũ eſt vnum voluntariũ, ⁊ aliud iudiciale:⁊ tũc ſemper ſtandum eſt iuramento iudiciali, pꝛopter robur iudicij:vt hic tenet Guliel.de Cun.In hoc dubio q iu- ramentum habet vim quaſi contractus cõuentionis:ſed non adeo, qð ſit caſus, qui velit qò conuentio iudicialis, 5 —xx— .Tiu as. --—— —— non tollatur pꝛo extraindiciali.⁊ ſic voluntario: vt.l. ſiue 6 apud acta. C. de tranſac. licet Gart. errauerit ⁊ in. ljj. de verb. obli. vbi dicit, qð pactum nudum in iudicio factũ, habet vim ſtipulationis, per. l.cum oſtendimus..fin. de 7 ũdeiuſ. CSed † quid ſi iudex tulit ſententiam Fm iura⸗ mentum, qð nullas vires habebat? ⁊ dic qð ſententia va let percaſum.l.nam ⁊ po ſtea.. ſi daretur.. eo.ſᷣm vnam lectu. Sed quid ſequitur:? reſcindit᷑ ope appellationis. 3 Sed modo † queritur, que eſt ratio differètie inter hoc, tia contra ſententiam eſt ipſo iure nulla: vt.lj Pewnn pꝛouoc.nõ eſt neceſ.⁊ q iuramentum Lonte 3 iuramentum valeat: vt.l.nam ⁊ poſtea. 5. ſi dammetur. E lrio diuerſitatis eſt:qꝛ ſententia lata contra ſententiam eſt nulla ipſo iure:qꝛ pꝛima ſ ententia nititur authoꝛitate ſcz iũz ipſius iudicis indicantis. Ande par⸗ rerum ſcʒ partiu, ⁊ iphius i G 3 tes non poſſunt tollere:qꝛ illud qð compilatum eſt cum aliqua ſolennitate perſonarum, ad ipfius deſtructionẽ requiritur eadem ſolennitas: vt..ſi ad reſoluendam. C. de pꝛed.mino.⁊ l.ſivt pꝛoponis. C. de nup. Sed in ſenten tia interueniunt tres perſone:igitur. Et de hoc not.in.l. ſi dinerſa.C.de tranſac.vbi caſus.⁊ ita tenent doc.in.d.l. acta.C.de re iudi. In juramento eſt ſecus:qꝛ authoꝛita⸗ te duoꝛum ſolum nititur, igitur contrario cõſenſu ipſo- rum duoꝛum poteſt diſſolui. Sed nunquid actus cele⸗ bꝛatus ſecundo loco cum iuramento contra pꝛimum actum, in quo interuenerat iuramentum, ſit validus? vt puta mulier iurauit non contrauenire? In hoc fuerunt varie opi.⁊ fuit pꝛima Hoſt.in.c.cum cõtingat.extra. eo. Iſtud idem Spec.in tit.de emp.ꝛ vendi.in..tertio loco. ⁊ ver. notandum generale.ſ.iſtud. Idem tenet Jo. And. in. c. licet mulier.eo. tit. lib.vj.in vlti.gl.⁊ idem Bar. in.l. ſi quis pꝛo eo.j.dę fideiuſ.⁊.l.is cui.j.de verb.oblig.qui oẽs tenent, ꝙ contractus non eſt vulidus. Inn. tenet contra⸗ rium in.c.ollecto.extra de pꝛeben.quem Bal.ſequitur in aut.inter liberos. C. de teſta.⁊ idem tenet Spec.in tit. de leg..nunc tractemus.⁊ que ſit verioꝛ:videtur ꝙ pꝛima: qꝛ per. c. intelleximus.a. c.veniens. vbi babetur, ꝙ pꝛimũ iuramentum validum ſemper debet ſeruari.Cum ergo pꝛimum iuramentum ſit licitum:igitur ⁊c. Pꝛo ſecunda opi. Inn.⁊ alioꝛũ ſequac ium facit.c.ſicut ex literis. extra de ſpon.vbi quidam iurauerat accipere talem in vxoꝛẽ: ⁊ poſtea accepit aliam:ꝙ v alet ſecundũ matrimonum. ᷓacit. c.. de voto. lib. vj. ̃acit. c.tua nos. extra eo. el.j pꝛo oc facit ſing.gl. Jo. And. in. c.ſi. de pꝛocu.quam appꝛo- bat Barto. in.l. cum pꝛecarioj. de pꝛeca. qui videtur ſibi fuiſſe contrarius. In boc tamen dicendum eſt, ꝙ ſic. Et aliquando actus ſiue cum iuramento:ſiue ſine, eſt ſpiri⸗ tualis mere. Aliquando non eſt mere ſpiritualis: ſed ba bet quid ſpiritualitatis. Aliquãdo eſt mere tempoꝛalis. Pꝛimo caſu die, ꝙ ſecundus actus non valet: vt. c. dile⸗ cto. eꝑtra de pꝛeben.⁊ iſta fuit opi. Inn.⁊ Bal. Ellia opi. eſt in contrarium.ſ. Jo. And.in. d.c. dilecto.⁊ Spec.in. d. ver.nunc tractemus.⁊ pꝛobatur ſic:qꝛ matrimonium eſt actus ſpiritualis: ſed matrimoniũ celebꝛatũ eſt validũ. Per. d. c.ſicut exliteris.⁊ reſpondet ad. d. c.dilecto.qꝛ ibi noneſt deciſio pape, ſed allegatio. ⁊ ſic non facit ius: ta⸗ men credo ꝙpꝛima opi. Inn.⁊ Bal.ſit verioꝛ:vt.d. c. dile cto:q quamuis ſit allegatio, tamen ratio ſuper quam ſe fundat eſt illa:q annullat exceptionem de iure canonico q quelibet ſententia pape facit ius. Non obſt. c.ſicut ex li teris. q matrimonium non eſt actus mere ſpiritualis: vt J.dicetur, ⁊ in ſecundo membꝛo. Secundo caſu pꝛinci⸗ pali pone exemplu in matrimonio, qd nõ eſt mere actus ſpiritualis, ſed babet quid ſ piritualitatis: qꝛ non poſſet interuenire pecunia, ſed dos interuenit: vt in tit. de iure dot. ꝛ dic ꝙ aliquando ſecundus actus non eſt maioꝛis Perentieiſed minoꝛis vel paris, qᷓ; pꝛimus:⁊ tunc nõ va- eltenäud cum iur amento factus.⁊ pꝛobat in. d. c. ſicut ceiebꝛacten de ſpõ. facit. c.requiſiui. Aliqñ iſte actus dt ina d7 maioꝛis potẽtie:⁊ ſeruandus eſt ſecũdus: eſt gerrcut ex lireris. Tertio caſu pꝛincipali, qñ elr actus tepoꝛaſis, ſecundus non eſt maioeis potẽtie qᷓʒ Pꝛumus. ſed paris vel minoꝛis tüæ mni ſ. eclicut ex literiserde noꝛis:⁊ tũc pꝛimus ſeruatur: vt eſt mna Geſspoeeibien 2 e ſpon. Aliquãdo ſecũdus actus bet concurſam turn Cbunc aliquando pꝛimus actus ba S cõis ſecum:a tunc ſecũdus talis nõ eſ ſernandus:t eſi ing n c icet mulieres. egtra de Audo. Romain ſecundam.ff.veter.part. iureiur.⁊ iſta eſt opi. Gar. Spe. ⁊ alioꝛum. ſr glin.l.ñ.⁊ doc. de vſuſcap. pꝛo emp.a.l. ea lege ob cau.vbi pꝛohibitio alienationis hominis do eſt ſecum cõcurſus iuris cõis. Aliquand dus actus eſt celebꝛatus contra pꝛimum actum, ami habet ſecum concurſum iuris cõis:⁊ tunc valet fauinon vt eſt gl.ſing. in. c. fi. de pꝛocur.⁊ ita intelligatur Wadts o boc factt 6 et, qua⸗ 0 ipſe ſecun, dicta.l.pꝛecario.de pꝛeca.⁊ hec valent quando unran 8 tum eſt pꝛeſtitum negatiue:ybi autem iuramentum cundum pꝛeſtatur affirmatiue:⁊ tunc ſecundus eſtm n, ris potentie,qᷓ; pꝛimus:⁊ tunc ſeruatur ſecundus:yt d ſicut ex literis.de ſpon. Aliquando ſecundus actus 3 eſt minoꝛis:ſed eſt maioꝛis, vel paris:⁊ tunc ſernatur 1 mus: vt. d. c. ſicut ex literis.⁊ hec omnia pꝛocedunt aan 3 do vtrunq; iur amentum eſt iuſtum: ⁊ ſic ſuperre Uate Abi autem vnum eſſet pꝛeſtitum ſuper re licita, rali ſuper re illicita:tunc ſeruatur licitum.⁊ ita ſit caſus nu c. tua nos.extra eo. Et pone exemplũ, ſi iuraui n inter, ſicere hominem c. ex hoc poteſt argui, ꝙillud qs dan Jo. Andr. in.d. c.licet mulieres. ꝙ ſi mulier iurauitſe nõ alienare ſine decreto iudicis: ⁊ ii poſtea alienat, ꝛiuma non contrauenire:non valet ſecundum ⁊ boc dicit pere dilecto.extra eo.dico ꝙ.d.c.dilecto.non pꝛobat boc:qun pꝛimum iuramentum fuit validum. Secundum autem fuit inualidum. ſed in caſu. d. c. licet mulieres. ytrun fuit licitum ideo pꝛimum valet. 5 Summarium.. 1 Gꝛauatus in vno; in alio debet releuari. 2 Delatio iuramenti babet vim tacite confeſſionis. 3 Juramentum licite recuſatur, quando diminutio coſ demnationis ſequeretur. 4 Ratio ſtatuti minuentis penam conſtenti malefcinm, ⁊ augẽtis neganti eſt:q qui in vno releuaturin alio gra uari debet. 5 Reus qui pꝛimo negauit, ſi poſtea confitetur, an babeat beneſicium ſtatuti minuentis penam confeſſo. 6 Judex ſi poſt negationem rei admittit eius confeſſionẽ ſed non vult diminuere penam: an debeat illã minuere. 7 Statutum minuens penam, an babeat locum in conſ- tente vi, vel metu, vel ex neceſſitate. ꝙ non. 8 Statutum pꝛedictum: an babeat locum in conſttte de⸗ lictum, ſed negante qualitatem? Lex iſta. an habeat locum in iuramento neceſſariodela to in defectum pꝛobationis. 10 Judex condemnans, quem ey pꝛeſumptionibus, poteſ mutare penam coꝛpoꝛalem in pecumiariam. 1 1Judex cui conſtat reum commiſiſſe delictum: anpoſſt eum toꝛquere vt confiteatur. (¶Siin actione, quepei Am CU ehinnch crefhn 4 pꝛobatio per iuramentum, tenetur ad ſm plum tantum: non autem ad duplum. bocd- 1 CIHo. ꝙ ita ſemper allegatur, qðò qui in vno grauatuꝗ in alio debet releuari⁊ econtra.Et concoꝛ.ſunt in gloſ. 2 CtMo. ſecundo, qò dilatio iuramenti habet vim tactt confeſſionis. Ita ſoleo allegare iſtam lec. licet doct.ale get aliam, non ita bene pꝛobantem. in. l. qui iuraſſe.inſ 3. eo. ¶ In gl. ſuper verbo, ait, ibi, ſed arg. contra ſolit Secũdum qð babetur in.l.certi cõdictio. 3. tit.j.vbiper gl. ¶ In glſuper ⁊ verbo, omiſſa. circa ni. Ex hac relul tat vnum admateriam.l. manifeſte. j. eo. q illud verum. niſi ex iuramento ſequeretur diminutio condemnato⸗ nis:qꝛ tunc poteſt recuſari iuſte iuramentum. Itafingu lariter facit gl. ¶ Secundo colligitur ex iſta glad ma⸗ 4 teriamt ſtatutoꝛum, ſc qð confeſſo maleficio remütttur pena tripli:⁊ neganti augetur duplum. Et ratio boꝛum eſt:qꝛ eo ipſo, ꝙ confiteoꝛ maleficium, releno tiſcum pu blicum:⁊ accuſantem ab onere pꝛobandi.⁊ qui releua in vno, debet in alio grauari: vt hic. Et ſic colligitur ex bac.l.iſta ratio. ſi vero negatur: tunc committitur. plum delictum, ſcz delictum ⁊ mendacium.: ideo 1 datur pena pene:vt.l. nunqᷓ; plura. j. de pridelit. 5 bis † ſic pꝛopoſitis Bart. inducit iſtam glad nie 3 -2 one „ auvihi ngamialt 3 ey anajichten.tang ateoonteunt m ittionniſt lunruiem fhhns apeontrar darmnmiudqnise r reummirsrice Fücrättiwendican daraumn mau nde rürtimanwſaruie hterumneräcosi Gmüchepäväſtrwtamcon thörrſomemeenonnegan radächexRen.ealii der ſtbemzdeftceiuſan (nrsochorqpinreit üchunirgtinzext wanedegundoconftet waneanidn nalögim cnd Ntia unoüke fünam 6. i derdoepoteſ agu n etmultere Wjman do incics: 4 wnpaleſt ni — de den ſt pa Sea n caſudee.n tmi pumum palet Immaruum, noiin aliodebetniee adet vim taeieain erecuſatar, qnand d retur, nentis penam onften eſtegequimynoriege gauit ſipoſteacofftt ninuentis penamrni lonem reiadmittte ere penam: andeber penam, an haben lex neceſſitate.ꝙn m: an babeat locum qualitatem: locuminturament ationis. z quemexpreſumytr oꝛalem in pecumarn eum commiſſſe delcn fiteatur. [CSinnahn Ull tranem er iuramentum in tum nonautem atof- rallegatur,qo cquiym iecontrarEtconenie ollatoiuranenbät eo allegare Runlelt. ne robanteminlc verbo ait biſtu nm De iureiurando. 42² Pone ꝙ reus negat maleſiciũ:ſed quid poſtea vult cõ⸗ fiteri: queritur an ipſe negans poſtea conſitens habeat beneſicium ſtatutiex⁊ dicu ſe dixiſſe in publica diſputa⸗ tione, que incipit ſtatuta cõiter per Italiã. dicit ꝙ nõ debet audiri:imo plus dicit, qð index poteſt dicere, qð non vult confeſſionẽ ſed vult pꝛobationẽ per teſtes. Ita dicit Bar. ꝓper iſtum tex. cum gl.nunquid autem ſit verũ ⁊ ipſe Bar. tenuit in illa diſputatione. Idem tenet Bal. in.l. quidam eſtimauerunt.. ſi cer. pet. vbi notabiliter di cit diſtinguendo:qꝛ aut per negationem factã per ipſum reum, inducitur litis conteſta. ⁊ꝛ tunc nõ poteſt penitere, de boc eſt caſus in.l. electio..neq;.S.de noxalib. Vut ex bac negatione, nõ eſt inducta litis conteſta. vt in. c.ij. de lit. conteſt.⁊ tunc tali caſu admittitur confeſſio poſtea ſu perueniens, per. d.§.neq;. d. Bart. de Sali. z.ö. Mapha. tenent indiſtincte contra Bar. ¶ Ingl. ii. F.item miſta. in rub.de ac.videtur abſurdumꝙ iuſte penitenti dene⸗ getur venia:vt. C. de app.l.ſi quis libellos.⁊.l.qui ſanctã. C.de apoſta.vnde ſiiſte iuſte penitet, non debet negari venia.Sed iſti doc.non bene dicunt, vnde dic tu, ꝙ aliqñ vult cõfiteri illud, qò neganit ad conſequendum benefi⸗ cium ſtatuti Aliquando vult confiteri ad euitandũ pe⸗ nam. Pꝛimo caſu dico.qð Gar. bene dicit.Et pꝛobatur ſic:qꝛ per iſtam negationem pꝛimo ſimpliciter factã in⸗ dubio eſt inducta litis conteſtatio, per quam cõteſtatio- nem inducitur quaſi contractus:vt.l.depoſiti.5.j.j.de pe cu. ¶ Adde ergo ſi iſte negans obligatur fiſco, non po⸗ teſt tolli per confeſſionẽ ius queſitum fiſco: vt.l.ſi in ini⸗ tio. C.de actio.⁊ oblig. Secundo pꝛobatur: qꝛ ſtatutũ loquẽs, qð mulctat:debet intelligi in pꝛimo caſu, qui fit, ſiue neget, ſiue confitetur:vt arg.l. boue.. hoc ſermone. J. de verb. ſigni. ⁊.l. fdeicommiſſa.. ſi quis decemj. de l⸗ ga. iij. Igitur ſipꝛimo negauit, non poteſt per ſecũdum poſtea vti beneficio ſtatuti. Tertio pꝛobatur: qꝛ con- feſſio ⁊ negatio ſant duo contraria:qꝛ per vnũ quis con⸗ ſequitur vnum:⁊ per aliud quis conſequitur aliud adeo ꝙ per acceptationem vnius videtur alteri renunciaſſe: vt. lj. C. de furt.⁊.l.fi. de condi. cum ſimi. Ergo eo ipſo qð ille acceptauit actum negat. videtur renunciaſſe actui confeſſionis:⁊ ſic beneficio ſtatuti ergo non debet redire ad illud renunciatum:vt l.ſi quis iuſiuran. C. e. ¶ Quar to pꝛobat ſic:qꝛ iſtud ſtatutum concedens beneficiũ, in⸗ telligitur, ſi pꝛima vice non negatur:ergo ſi pꝛimo nege- tur, non habet beneficium: vt.l. ſi ſocius.j. pꝛo ſoc.⁊.. ſi du bitetur..ſed cum.j. de fideiuſ.⁊.l. ex hoc iure.j.de re ind. ¶ Alterius pꝛobatur:qꝛ in reſtitutionibus varianti be- neficia nõ ſubueniũt:vt in.c.ij.extra vt eccl.benefi. ¶ Se⸗ cundo membꝛo, quando confitetur ad euitandum penã: ⁊ tunc quando confitetur poſt pꝛobationes factas:⁊ tũc talis confeſſio non pꝛodeſt:qꝛ per confeſſionem relenat᷑ accuſatoꝛ ab onere pꝛobandi:ſed hoc non poteſt relena⸗ re:igitur aliquando confitetur quis anteq́; pꝛobet:⁊ tũc aliquando per negationem factam non eſt inducta litis conteſt.ſed tantum paratur exceptio.⁊ tũc ad euitandũ penam licitum eſt pꝛimo neganti poſtea cõfiteri, per. d. §. neq;. facit.l.de etate. ff.de interro. act. Item pꝛobatur per aliam gl. in. l. ſi. 3. de rei vendi. Item pꝛobat᷑ per text. in aut. contra qni pꝛopꝛiã. C.de non numera. pecu. Item pꝛobat᷑ per tex.in.l.is qui ſe obtulit. cum ſeq. 3.de rẽ iudi. Et reſpondetur ad.c.do. Raph.qꝛ illud verum ad euita tionem pene non autem ad conſequendũ beneficiũ ſtatu ti. Aliquando negat animo litem conteſtandi:⁊ tunc nõ poteſt ad euitationẽ pene poſtea confiteri: vt. d.. neq;. Fallit hoc in minoꝛe: vt.l.ſi ex cauſa.õ. nũc videndum. 5. de mino. Et ratio diuerſitatis inter duos caſus eſt:qꝛ be nelicium facilius tollitur qᷓ; ius cõmune: vt.l. eius mili⸗ tis.. militia.j.de teſta. mili.⁊ in aut.de non alien.§. nunc vero. Sed qð per confeſſionẽ minuat᷑ pena eſt beneſiciũ: ſed ꝙ augeatur per negationem eſt ius cõe.¶ In ead. gl.dum † dat ſᷣm intellectum ad iſtam, vnum Barto. re⸗ fert, qð licet quis periurus, non debet conſequi niſi ſim⸗ plum:attamen ſi vult poteſt conſequi duplum renũcian⸗ do buic iuramento. Pone qð quis accuſatus negauit maieſiciũ:poſtea confitetur:qð iudex admittit confeſſio⸗ nem. Et poſtea dicit, ꝙ non vult diminuere penam. Sed dicit, ꝙ vult ſe qui condemnationem ſecundũ, qò pꝛoba⸗ tur per teſtes: dicit Bar.ꝙ iſta gl. pꝛobat ſingulariter, oõ ſic. Et dico qd iſtud eſt falſum. Pꝛimo q iſta gloſſieſt falſa:qꝛ eo ipſo qð quis acceptat delationem iuramenti, videtur renunciaſſe iuri ſibi competenti. S. de mino.j.ſiſ lius.qð fieri poteſt: vt.l.ſi quis in conſcribendo. ergo nõ poteſt habere amplius regreſſum ad ipſum, niſi renun⸗ cietur:vt. l.cũ quidã. de admi.tuto. ¶ Pꝛeterea eo ipſo, ꝙ tu qui amiſeras ius per negationem acceptans dela⸗/ tionem iuramenti, eſt mibi queſitum beneſiciũ remiſſio⸗ nis per delationem iuramenti: ⁊ per cõfeſſionem meam acceptam: ⁊ ſic illud ius qõ mibi queſitum eſt per acce/ ptationem confeſſionis: ergo non poteſt mibitolli per fa ctum partis:vt.l.ſi.de pac..l.ſi poſt moꝛtem.de cõtra⸗ tab. Ad boc.l.petende. C. de tẽpo.in integ.reſti. cũ mate ria ſua. C Nunc reſtat videre quedam. que ⁊ bic ponit Barx. ſuper iſta.l. Sed dubitatur, nunquid iſtud qð dicit de ſtatuto, babeat locum in confeſſione vi, vel metu, vel neceſſitate facta? ⁊ Bart. tenet ꝙ ſic:q illud ſlatutum qð incurrat penam per negationem, eſt verum: ſiperſeuera uit in negatione. Bal. autem bic concludit contrariũ, ſc qð non euitet penam per confeſſionem factam ex neceſ⸗ ſitate, vel vi:qꝛ illud qò quis facit ex vna neceſſitate ſtatu ti non debet ſibi pꝛodeſſe. ¶ Pꝛeterea qð non conſequa tur beneficium ſtatuti:pꝛobatur per ea que Bar.recitat in..iij.q.vtrum.j. ad Silla. dico quod opi. Bal.ſit verioꝛ, quicquid dixerit Bart. per caſum in..iij.6. ſi mater. j. ad Tertul.vbi caſus:qꝛ mater punitur, ůi non petat tutoꝛẽ. Ad ſecundum, qð non conſequat᷑ beneficium Bal. bene dicit.ſed pꝛobatur per caſum in.l.ij.de oper.lib. ¶ Alte⸗ rius pꝛobatur per aliud ſimile: qꝛ illa que capiuntur in bello iuſto ſunt capientis. Pone qð eſt non iuſtum bel⸗ lum:an acquiret: ⁊certe non. per.l. ab hoſtibus. C. de ca⸗ pti.⁊ ſic facit ad not. per Bar. in.d.I. iij. õ.vtrum. Et ſic pa tet qð illud ſtatutũ qð loquitur de confeſſione, debet in⸗ telligi de confeſſione voluntaria. ¶ Sed qͥuid ſi conſitet maleficium, ⁊ † negatur qualitas ipſius maleſicñ: vt pu⸗ ta accuſaui aliquem de maleſicio commiſſo de nocte:⁊ ſic qualitatem:dic vt per Bar. plene in dicta diſpu. ſtatuta cõmuniter. ⁊ vide per Bal. in.ea que per inficiationem. C. de condi. indeb. ⁊ per Bal. in.l. eum negantem. ad legẽ Elquil.ꝛ vide latius in. c...g.pater. que fuit cau. beneſicij amit.⁊ plene in.l. quidam eſtimanerũt 6. tit j. ⁊ in. d. l. ele⸗ ctio..j..de noxa. Bar. querit † an iſta lex habeat locum in iuramẽto neceſſario delato in defectum pꝛobationis? ⁊ dicit qð ſic,⁊ de eo boc dicit qð tex.eſt bic. ſatis abunde per iuramentum neceſſarium exoneraretur ab onere pꝛobandi.igitur.ſed ipſe non bene dicit. Et pꝛimo quod quis ſit exoneratus ab onere pꝛobandi per iuramẽtum neceſſar ium, non eſt verum: q eſt oneratus in ſemiple/ na pꝛobatione:vt.l.in bone ſidei.C. de reb.credi.⁊ iureiu ran. Sed qꝛ inramentum, qð defertur a indice non defer tur niſi cauſa exonerandi conſcientiam iudicis:vt videat quid agere debeat:vt.l. in bone fidei. ⁊.l. admonendi.j. e. Sed actus agentium non debent operari vltra eoꝛum intentionem: vt.. nõ oẽs.. tit. j..l. obligationũ ſubſtan- tia.j.de actio.⁊ oblig. Igitur iſtud iuramentum neceſſa⸗ rium defert᷑ inuito eo ipſo reo:vt in.d.l.in bone ſidei.er/ go non eſt poſſibile qð illud quod inuito ſit, poſſit cauſa⸗ re beneſicium, per. c. ex eo. de regu. iur. lib. vj.⁊. l queſitu. 10 de acquiren. heredi. Iſta lex vlterius inducitur ad vnum dictum Innoc.qui dicit, qò vbi index pꝛocedit ad condemnandum quem eꝑ pꝛeſumptionibus, poteſt mu⸗ tare penam coꝛpoꝛalem in pecuniariam. Ita dicit in. c. q veriſimile. extra de pꝛeſump. F̃acit ad gſoſ.l.poſſeſſio- nem.C.de his qui notã.infa.⁊ ibi numerantur iuſte cau⸗ ſe mutandi penam infamie. ⁊.l. quid ergo. ũ. pena gra⸗ uioꝛ.S. de his qui notan.infa. C Alterius Bald. induxit iſtam t legem ad vnam queſtionem. Pone quod con⸗ ſtat per plenas pꝛobationes reum commiiiſſe delictum: nunquid ſ indeę vult ipſum ponere ad toꝛturam vt con⸗ ſiteatur delictum, poſſit vel non? banc queſtionem ponit Cyn.in.l.obſeruare. C. quoꝛum appellatio. non recip. et dicit quod ſemper iudices faciunt boc. Sed Cyn. bene dixit per.ij. in in. de iuramen. calum. ideo dixi vni iudi⸗ ci beſtiali, qui babebat vnumteſtem, ⁊ enidentia indicia quod ſuficiebant ad penam imponendam:nec erat ne⸗ ceſſe quod ipſe poneretur ad toꝛturam: vt.lj.ſ.itẽ Coꝛ⸗ nelia. j. de queſtionib.. F ü — —.Piu us — Audo. Komain ſecundam.ff.vcter. part. & Summarium. Juramentum quod ſeruari nõ poteſt in foꝛma pꝛo⸗ pꝛia ſeruatur in equipollenti. 2 Jurans ſbideberi ſeruũ, qui moꝛtuus eſt, quando con⸗ 3 ſequatur eſtimationem. a Inſtrumentum quod habet executionem in re: an 4 deat executionem in eſtimatione. 4 Juramenti tempoꝛe ſi ſeruus extabat ſed poſtea perijt ſine dolo ⁊ culpa debentis:an teneatar. Juramentum quando babeat vim litis conteſta. 4„ Ex iuramento, quo §. S 1 wrauel 2 5 iurat deberi id, ꝙ non eſt in rerũ natura, non oꝛitur actio: niſi pꝛecedat mo 1 ra, vel delictum. h. d. CMo. qò iuramentũ qò nõò t poteſt ſeruari in foꝛma pꝛopꝛia, ſeruatur in equipollenti. qd fa- cit ad ea que not. Gar.in.l. Julia. j. de condi. ⁊ demon.in lect. antiqua.⁊ Bal.in rub. 3. c0.⁊ idem Bart.j. rem ratã bab.. amplius. I In glo. ſuper verbo, furtiua. ibil. qui 2 Stichum.que eſt cõntra. Sed dico, ꝙ iſta opi.quã oẽs ſequnnt᷑non eſt vera: q ſi pꝛomitto tibi hominem moꝛ⸗ tuum, ſine culpa mea:tunc talis pꝛomiſſio eſt nulla: vt.l. homo moꝛtuus.ꝛ.l.inter ſtipulantem.. homo.j. de verb. oblig. Sed ſi eſt moꝛtuus culpa pꝛomiſſoꝛis:tunc debet᷑ eſtimatio:vt.l.inter ſtipulantem, j.⁊.l. ſi ſeruum.§. nota⸗ ri.⁊.l.ſi ex legati cauſa.Cõcludo ⁊ dico ſic, qð iuramentũ babet vim quaſi contractus in.l.depoſiti..j.j.de pecul. Sed contractus factus pꝛopꝛie non operatur, ꝙ ſit obli gatus:vt.l.ſi bomo moꝛtuus.ergo impꝛopꝛie cõtractus non debet hoc operari:q illud qð pꝛopꝛie factum eſt, nõ operatur:ergo nec illud qõ impꝛopꝛie factũ eſt. Sed cla rum ꝓ ſi fuerit facta pꝛomiſſio in vero contractu de bo⸗ mine moꝛtuo non eſt valida: vt.l. inter ſtipulãtem.. pe. ⁊.l.ſi homo moꝛtuus.j. de verb. obli. ergo non debet eſſe valida pꝛomiſſio facta de homine moꝛtuo in quaſi cõtra/ ctu, argumento ſupꝛadictoꝛũ. ⁊ ſic tenendo opi. Bar. di⸗ co,ꝙ iſta pars que dicit, ꝙ non debetur eſtimnatio ſerui pꝛocedit, ſiue qui defert ignoꝛet: ſiue ille qui iurat. Quia ſi vis tenere opin.cõmunem, reſultat nouus intellectus. ad.l.inter ſtipulantem.j. niſi pꝛomiſſio ſit ex quaſi con⸗ tractu, ſcʒ ex iuramento: q tunc talis pꝛomiſſio eſt vali/ 3 da.¶ In gl.ſuper verbo r eod.ibi, ad eſtima. inducitur ad vnam. qᷓ. nunquid inſtrumentum babens executionẽ paratam in re, an babeat executionẽ paratam in eſtima tione. Iſte tex. facit ꝙ ſic. Iſtud fuit tactum per Bart. in J. ſtipulationes non diuidunt᷑.j. de verb. obli. ⁊ in. l. Julia nus.j. de confeſ.qui tamen non allegat iſtum tex. Guliel. 4 bie querit, ⁊ † ſubſequenter alij, quid ſi iſte ſeruus exta- bat tempoꝛe iuramenti:ſed poſt iuramentum perĩit ſine dolo ⁊ culpa:an teneatur? ⁊ dicunt ꝙ ſi.:qꝛ iuramentum babet vim litis conteſt.vt.l.nam ⁊ pe ſtea..ſñi is qui tẽpo rali.ſed ſi moꝛiretur poſt litis conteſt. tenetur:igit᷑. Sed Bar. tenet contrariũ ſaluando opi. Guliel.qꝛ aut pꝛece- dat aliqua obligatio iuramenti: ⁊ tunc pabet locũ opin. Guliel. Si vero nulla obligatio pꝛecedit, ⁊ tunc nõ tenet᷑ niſi fuerit interpellatus. Quia abſurdum eſſet ꝙ vno et eodem tẽpoꝛe, oꝛiretur obligatio ⁊ moꝛa. quod eſt cõtra Lqð dicit.j.de ſol.Itẽ facit illud qð habet in.l.quoties in diẽ.j. de ver.obli.vbi per BGart. Sed dic ſic:qꝛ aut iuraui infoꝛmiter Stichũ deberi:⁊ tale iuramẽtũ nõ babetvim litis cõteſt.vt.i.nõ erit..dato.S. e.quſtatim oꝛit᷑ obligatio ⁊ actio:nec cõſtituit᷑ ꝗs in moꝛa.Si vero eſt iuramẽtũ foꝛ miter:tũc debet poſt inramẽtũ eſtimatio: qꝛ ꝓbat᷑ ex iu⸗ ramèto obligationẽ pᷣceſſiſſe:vt..ſi duo.o.ſi ꝗs iurauerit. Summarium. Juramẽtum habetur pꝛo veritate, nec poſt id pꝛe⸗ itum vltra qnerituræ Si en walcaneen 3 2 Exceptio nequis cõueniatur vltra q; facere poſſit, ꝙ op⸗ ponatur contra muramentum. §. Si mu lier. G Si iuratur ſuper obliga ne tollit omnis exceptio obligationem perimens:ſi vero iuretur ſuper pact litur omnis exceptio perimens pactum. b.d. G*00 to ramentum pro veritate baberi: nec poſtid— dotin 2 aliquid querẽdum eſſe. Q In gl. ſuper verbo r ttum, dum eſt. idem ſequitur Bar, Sed contra hoc Jiprelan, iuramentum ſententia equiparantur: vt. lj. 3 a 1 certum eſt qð licetindex condemnauerit maritäͤj Sed tamen babet beneſicium ne conueniat᷑ niſi inqua neu cere poteſt:ergo idem in iuramento. arg.l.ex dimn 1 fi. j. ſol. matr. ⁊.l. Heſennius..jj. de nego. geſt. Nec aneh illud, qð dicitur, ꝙ illa eſt exceptio peremptoꝛia: ſtt eſt verum, ꝙ ſit peremptoꝛia:ſed eſt iuramenti line 1 ua:igitur poterit opponi.a contra hoc facit iſte ter dti non poteſt opponi poſt ſententiã. ¶ Ibi, tot ageh 8 tota, reſicit oèm diminutionem: vt pꝛobatur in.i.ſ 100 Sj. ſolu. matr. LDeuio. ſ.ſi de lega ij. Et ſicviceiia ſultare qð omnis exceptio excludit᷑. Pꝛo boc facit. r⸗ C. ad leg.ỹalcid.⁊ ſic iſtud facit in dubium: ꝛßm eom 1. nem opi.Sed pꝛo contraria opi.facit.j.ſi tota j ad Tue bel. Sed poteſt dici, ꝙ illud pꝛocedit de iure antiqno 3 poterit inbiberi Falci. vel Trebellianica: quod autẽ do die ſecus:yt in aut᷑.ſi pactum.C. ad leg. Falcid. Etad 3 lud qdð dicitur de ſententia eſt difficile reſpondereijiſ 3 catur, qò ſit minoꝛis authoꝛitatis. neſcio qualiter poi reſponderi.Et admiroꝛ qð Gar. non perpenqderit. 1& Juramentum pꝛimum, vt pꝛeiudicet in populn bus actionibus alijs, requiritur quod bona ſide, ⁊ndo lo ſit delatum. 2 Exceptio rei iudicate oꝛta ex ſententia ſaper actione po pulari contra vnum, obſtat omnibus. 3 Arguere de ſententia ad iuramentum valet. 4 Juramentum bona ſide delatum, dicitur id, qò eſt dela/ tum in ſupplementum pꝛobationis.Et ibi quando malʒ fide dicatur delatum: 9 Bene ſit, quod bona fide fit. Pene:quando pꝛo legaliter: quando pꝛo legitime, xt quando vtiliter? 6 Juramentum in actione populari delatum per ynũ, qñ noceat alteri. 7 Arguere de pacto ad iuramentum, an liceat: 8 Juramentum delatum vno tẽpoꝛe, non pꝛeindicat ali. 9 Tranſactio facta ſuper actione populari, an pꝛeiudi- cet alijs. 10 Pactum vel tranſactio factum ſuper actione populari, que non pꝛeindicat alijs:an pꝛeiudicet ſibi paciſcentipo lenti poſtea agere? n Tex. bic an babeat locum in inramento neceſſario. 12 Poteſtas.ſi non poſſit cognoſcere de delicto poſt ſexmẽ ſes a die commiſſi delicti: quid ſi tale delictum babeat cauſam continuam? 133 Delicta continuata, an dicantur vnum, vel plura-- miſſiue. .5 n poplid §. J n P opu la ibus.* Waiu bus iuramentum ab vno delatum ſeu ſentẽtia vno agen te pꝛolata, alijs pꝛeind icat, dummodo de colluſionenon reperiatur actũ.⁊ dic vt.l.j.j. de popu.act. CNot.pꝛimo 1qad † boc vt iuramentum pꝛimum delatum inpopula- ri actione alijs pꝛeiudicet:opoꝛtet bona ſide, non autem 2 per colluſionem illud delatum eſſe. ¶ Secundo not.ic exceptio rei indicate oꝛta ex ſententia ſuper actionepo⸗ pulari contra vnum, obſtat omnibus alijs illam nouiter intentantibus. Ad idem. j. de popu. act.l.iij.⁊.de lib o mi.exbib.l.iij..ſi tamen poſtea.¶ Altimo not. ꝙſenten 3 tia ad t iuramentum valet. arg. vt bic Juriſcon demon ſtrat. ¶ In gl. ſuper verbo, bona fide.ibi, id bene fierig 4 bona fide. dic ꝙ r illud iuramentũ dicitur bona ide d⸗ latum, qð defertur in defectum pꝛobationis deſicienti, Et pꝛobatur:qꝛ iuramentũ tutoꝛis dicit᷑ delatum bon — ſide, quando eſt delatũ in defectum pꝛobationis:codi iuſiuran..ſi tutoꝛi.⁊ j.eo.l.tutoꝛ. Et dicitur mala ſihh latum, quãdo defertur: ꝙuis babeat alias pꝛoba 2 Wn fide de⸗ teie u ladnigxingn roimg Tpä 3 rtacttne unts deanereo ensn unpgoopo Tranere9, 9 vuns lnm hn etuiit mtom namlet lit rroineigeneen tmnucht Gyeral rnwnanan le facttbieegl mimd i al muustnſtie) A rnaemmidelno euvirütroelbero btinuimſaceſt Imtigrrritkanentig rnttldirdelberob rerzaleämtnonpo navühwicbbenägit orantrinckalbetpo rrttrmactrapondeoadt ranixeunricrenenerg dultalemlädecalunne erheeubwitatenivcie ttneammicisigker. ncdanargpe gopael dddennat entrs ar. fünenimodicoicit duenänitimun lheitum g mpoff üenide maatämtcügf 1 finabmne athrütni Vnednnia rrineunm Raggſetwrſa Wx 1 esaäaünimd Kügeüenaten d aaded tegnn d Nimum, yt preiͤdie, Sreguiritur qaccden te orta erſententi 1 n,obſtat omnibue tia ad luramentuni afide delatum dickri um pꝛobationis e m: fide fit. legaliter: quanton one populariden ad iuramentum an tum vno tporenen per actione popli tio factumſuperan Aiijs:an pꝛeiudicaſt locumin inramentons ſlit cognoſcerededelte dlicti: quid„i taedin . a,andicantur mn ularibues 3 1 yno delatum coin adicat, dummoodlge citlijdepehte 3 entum vꝛimum dedll entump 1 d! dierapatcteat 1delatum cſel⸗ 1 oꝛta ex ſatenalg 1 obſtatombiea lem depopu 30 acli CThua thi De iureiurando. de quo dicitur in.. tutoꝛq. eod. Item ⁊ allegatur iſta gloſ.ꝙ illud dicit᷑ fieri bene, qð bona ſide fit.facit.xxi. ꝗ. v. c.homines falſum.Ex quo not. ꝙ quoties iſtud aduer bium bene: vt bic refertur ad perſonã, debet exponi, id eſt legaliter. Item ſi refertur ad rem:tunc exponitur, vt legitime:vt.ſãĩ bene.S.de vſu.Si autẽ refertur ad ipſum actum:tũc intelligitur bene, id eſt vtiliter: vt.l. que vtili- terj.de neg.geſt. ¶ In gl.ſuper ⁊ verbo, per colluſionẽ. ibi, ſed ſi populari actione iuraui. Barto. querit ⁊ babet iſtam queſtionem pꝛo difficili.⁊ facit tria membꝛa pꝛinci palia. Et pꝛimo dicitur, ꝙ iſta gl. non dicit verum: ꝙ ob⸗ ſtet exceptio iuris:q illa actio popularis oꝛitur ex vno, qð babet cauſam ſucceſſiuã ⁊ continuam:tunc iuramen⸗ tum pꝛeſtitum per vnũ de popularibus, nocebit alteri noniter agere volenti:vt pꝛobatur in. l. iuriſgentium. 5. ſi paciſcar.a.l.ſi vnus..pꝓacta q̃.S.de pac.arguẽdo de pa- cto ad t iuramentũ.qð fieri poteſt, per. l. iñ. 5. ſi.⁊.l.nam 1 poſtea. 5. fi. ð. eo. igitur ⁊ ei obſtat.l.ei qui. allegata in gl. Et reſpondet ad qð pꝛobandum dicit, ꝙ vbi cõmittitur aliquod maleficiũ, qò habet cauſam ſucceſſiuã ⁊ perma⸗- nentem ex voluntate delinquentis:tunc cõmittit toties, quoties ſtetit in iſta perſuaſione:vt.j.j.ad f.ã. de vſufruc. accreſc. Sed ex contrectatione continuata oꝛitur actio vnica:licet ex continuatione oꝛiat᷑ alia:vt.j.ſi vxoꝛi.⸗.ſi ꝗs iurauerit.j.de fur. Ita in pꝛopoſito, ſi ego qui intẽto ac. po. non oꝛientẽ ex pꝛima appenſione, ſed ex alia noua nõ poteſt inde obijci exceptio iuramenti.⁊ ſic vult Bar. ap⸗ penſio que ſtat ⁊ perſeuerat omni die, dicantur plures appenſiones: igitur. Ande licet ſit oꝛta exceptio ſuper vna:non tamen nocebit ſuper altera. Sed dico ꝙ iſtud membꝛum eſt dubitabile:qꝛ illud qð dicit pꝛimo eſt ve- rum in.l.que cetu..fi.j. ad.. Jul. de vi. Sed dum arguit de pacto ad iuramentũ declino iſtud.⁊ pꝛobatur ſic: qꝛ actio oꝛta ex interdicto, de libero homine exbibẽdo: oꝛit ex pacto habẽte cauſam ſucceſſinam ⁊ continuatã:vnde arguo ſic. Juramentũ ⁊ ſententia equiparantur: ſed ſen tentia lata interdicto, de libero bomine exbibendo per vnum pꝛeiudicat alteri,ſi non pꝛobet᷑ colluſio:vt.j.iij.ʒ.ſi tamen.de lib. homi. exhiben. igitur. Pꝛetereaiſte tex.lo- quitur generaliter in qualibet populari:cum loquit᷑ ge- neraliter: ergo. Et reſpondeo ad rationem ſuam: qꝛ ſunt diuerſa pactum ⁊ iuramentũ:ergo vnũ ſtatnitur in vno: ⁊ aliud in alio:vt..fi, de calumn. Quia ſententia pꝛeiudi⸗ cat:q habet authoꝛitatem iudicis:ſed pactuin nõ babet authoꝛitatem iudicis:igitur. Pꝛo qua facit gl. in.. trãſi⸗ gere.C. de tranſac.que pꝛopꝛie loquitur in bis terminis, que determinat contra Bart. Sed tamen poteſt ſaluari opi. Bar.Et pꝛimo dico ſi c iſta gl.non dicit verum:qꝛ ſic pꝛeiudicat alteri, ſi ſit bona fide delatũꝛita ⁊ ſententia: vt. d. liij. Sed clarum, ꝙ impoſſibile eſt, ꝙ ſententia hu⸗ ius gl. fuerit bona ſide delatum:igitur.⁊ ꝙ fuerit impoſ⸗ ſbile patet.q ad pꝛobanduũ, ꝙ fuerit res appenſa, nõde⸗ liciunt pꝛobationes:q homines viderunt. Sed clarum eſt, ꝙ vbi pꝛobationes adſunt, iuramentum dicitur dela tum mala ſide: vt.l.tutoꝛ.j.eo.igitur. ¶ Item pꝛobatur alia ratione: qꝛ ex continuatione ipſius ſeuitie veniunt plura delicta:ergo ſequitur ꝙ iuramẽtũ delatum ſuper vna, non pꝛeindicat alteri: vt.l. duobus. ꝗ. colonus. 3. eo. igitur. ¶. Item pꝛobatur:qꝛ inramentum ⁊q delatũ vno tempoꝛe, non pꝛeiudicat alteri: vt. l. qui lis. de noxa. ergo iuramentum delatũ per agentem populari, non pꝛeindi cat mibi agenti nunc. ¶ Item pꝛobatur per. Liij.q.ũ ta⸗ men. de lib. homi. exbib. Sed huic obſtat tex.in.d.g.ſi mi⸗ bi. Sed reſponde ꝙ ibiſit ſpeciale in ſententia, ne de de⸗ licto bominis, ſuper quo ſemel iudicatũ eſt amplius co⸗ gnoſcatur:vt. llicet. 3. nau. cau. ſtabu.a. c. fi. de calum.⁊. c. ex bis.de accu. Secus autẽ in iuramento: qꝛ iuramentũ babet vim conuentionis:vnde quemadmodũ cõuentio non pꝛeiudicaret alteri:ita nec iuramentum. Nũquid autem trãſactio facta ſuper populari actione pꝛeiudi⸗ cet volentibus eam intentare: gl. arguit pꝛo acontra: et cõcludit ꝙ nõ. Bar. dicit ꝙ aliqñ actio popularis dat᷑ ꝓ aliquo delicto, ꝙ eſt cõſummatũ:⁊ tũc, aut eſt actio popu laris que per litis conteſt.8dicit᷑ intentari ad pꝛopꝛiũ cõ⸗ modum ipſius intentantis, ⁊ tunc aut iſtud pactũ fit an⸗ te litis conteſta.⁊ tunc non pꝛeiudicat:vt.l.iuriſgentium. .ſi paciſcar.⁊ l.ſi vnus.. pacta que turpem.. de pactis. Elliquãdo iſtud pactum ſit poſt litẽ conteſt.ꝛ tũc qꝛ actio popularis efficit iphus agentis per lit. conteſt.⁊ tũc põt: vt.l. ſicut. j. de verb. ſigni.vt ibi dixi.Et intellige dictum Bar.ꝙ quo ad cõmodum ſuũ poteſt ſibi facere pꝛeiudi⸗ cium:ſed quo ad pꝛeiudicium reipublice, nõ põt. Quod pꝛobat ex generalitate text.in..pacta que.⁊.§. ante oĩa. melius facit.l.ſi vnus.g.item ne experiar. Aliquãdo iſta actio intentata ſpectat ad cõmodum ipſius agentis: et tũc poteſt paciſci:vt pꝛobatur in.d.l.ii..ſi coꝛreus.j. de lib. homi. exhib.:.l. qui cetu.§.ſj. ad leg. Jul. de vi. Ali⸗ quando intẽtatur aliqua actio popularis, que habet 0ꝛ⸗ tum excontinuata cauſa delicti, aut in appẽſo: ⁊ tunc in pꝛeiudiciũ alterius aliquis nõ poterit paciſci:vt.d..an- te omnia.⁊d..pacta que.Et hec ſunt tamen limitanda ſᷣm Bal.qꝛ habent locum in omittendo:vbi autẽ in deli⸗ cto cõmiſſo non poteſt tranſigi vel paciſci:vt. j.ad Silla. l. diuus. Sed iſtud eſt falſum. Pꝛimo: quia idem tenuit contrariũ:in.l.accuſa.C.qui accu.non poſſ.Et pꝛobatur: q nec in.d.l.diuus.cõtinet caſum ſpecialem:qꝛ ad ipſum pertinebat punitio non ſolutio: igitur. Matet:q ad do⸗ minum ſpectat punire ſeruũ ex qualitate delicti: vt.j.de 10 verb. obli.l. qui ſeruum. C Reſtat † videre nunquid pa⸗ ctum ſiue tranſactio facta ſuper populari actione, q̃ non pꝛeiudicat alijs, pꝛeiudicet ipſi paciſcenti volenti poſtea agere: In quo pꝛo cedo remiſſiue. de quo vide ꝑ Bart. in.l.ſi maritus.. ſi negauerit.j.de adul.⁊ per eundem in l.tranſigere. C. de tranſac.⁊ per Cy. ⁊ Bal.in. l. accuſatio⸗ nem.C.qui accu.non poſſ. in.lii..is cui.j. de ſepul.vio. vbi plenius per glᷓ alibi.⁊ ibi plenius per Bar.qᷓ ali⸗ bi. CAlterius querit᷑ nunquid ⁊† iſte tex.habeat locũ in iuramento neceſſarioꝛ⁊ gl.eſt in l.trãſigere.que vult, ꝙ in iuramento voluntario, ſiue indiciali habeat locũ iſta 12 litera. C Alterius Bar. ponit † hic vnã queſtionẽ. Po⸗ 2 ne ꝙ ſtatuto cauet᷑, ꝙ poteſtas non poſſit cognoſcere de maleficio poſt ſex menſes a die cõmiſſi delicti: nunquid autem ſi tale delictum habeat cauſam continuam poſſit puniri: Bar. bic diuidit diſtinguendo ꝙ quedã ſunt ma leſicia, que babent cauſam continuatã ex continuatione animi:⁊ tunc poterit puniri.per ar.in.lj. in fi. de vſutruc. accreſ.Alliquãdo ſunt aliqua maleſicia, in quibus lex ma gis punit factũ, qᷓᷓ; animũ faciendi:⁊ tunc dies iſtoꝛu ſex menſiũ incipiunt currere a die operis perfecti:vt.l.ſem⸗ per..boc edictoj.ꝙ vi aut clam.Et inquãtũ dicit Bar. ꝙſi fuerat facta ſocietas illicita ꝛc. non bene dicit pex.j. id quod..ſi filius.j.pꝛo ſoc.vbi non dicitur, niſi vna ſocie tas:qᷓuis perſeueret᷑ in ſocietatẽ ſm Rapba.Sed dicit, ꝙ hoc dictum non poteſt pꝛocedere: qꝛ cũ ſocietas con/ trahat᷑ omni die, deberet ſolui gabella omni die de ipſa ſocietate.qð eſt abſurdũ. Sed poteſt reſpõderi, ꝙ qᷓuis videatur factus contractus: tamen vnus ⁊ idem cõtra⸗ ctus eſt. ideo nõ debet ſolni,niſi ſemel: vt eſt caſus in..fi. j. de publ. vnde ratio do. Rapb. nõ eſt vera. ¶ Alterius querendũ eſt, nunquid autẽ iſta delicta continuata di⸗ cuntur vnum delictũ, vel ſint plura?de quo per Bart. in l.inficiando.j. de fur.⁊ per Bal.in.l. quicunq;. C. de ſer. fu gi. 7.l.ſi tutoꝛ. ad Tertul. ⁊ gl.in.l. vulgaris. j. de fur. Summarium. Inramentum liberti quare in totum babeatur pꝛo veritate:non ſic in iuramento patroni: 2 Cantela ad excludendũ fiſcum a ſucceſſione alicuius. Gꝛauatus reſtituere, ſi defert iuramentum, qò non pꝛe⸗ iudicat illi, cui fienda eſt reſtitutio. 4 Juramentum guo libertus iurat ſe liberum non eſſe, ꝙ auferat ius ſuccedendi in bonis ipſius iurantis ipſi de- ferenti:⁊ remonet ius patronatus. Juramentum, quo quis iurat patronum eſſe, quod non auferat ius in iure ſuccedendi. ☛ᷣI ¶ Juramentum quo li⸗ §. S 1 libertus. Tu iurat ſe e eſſe li bertũ, habet pꝛo veritate, quo ad omnia b. d. C In glo. ſuper verbo, petitio.⁊ ibi, ſed contra non eſt. Bar. bic aſ⸗ ſumit aliam rationẽ diuerſitatis:q certũ eſt, quod non. Per conuentionem nõ poteſt ſibi pꝛeiudicare in vltima F iß 7— —y — Piu uo— — —— voluntate: vt.l.ſtipulatio hoc modoq.de verb. obli. ⁊l.ſi C. de pac. Sed per iſtud iuramentum pꝛeiudicaret dlij⸗ me factioni teſtamẽti:ideo fuit ſtatutũ ibi. Sed hic eſt ſe⸗ cus:qꝛ quis poteſt renunciare iuri ſucceſſionis: vt. l. pa⸗ ctum.C.de colla. Sed iuramentũ habet vim conuentio- nis:ergo ⁊per iuramentũ videtur renunci Iͤeüni 3 u 2 ceſſionis:igitur. 1 In glibi,itẽ ſi frater cui. t Et re. b5 poteſt colligicautela ad excludendum fiſcum, qui eſt v b timus ſucceſſoꝛ:vt.l.?ꝰnica.de cadu.tol.⁊ de here.que ab inteſt. in ſi. Quia cautela eſt ꝙ deferat vni rabneſtin yt iuret ſe eſſe patronũ ſuum:q iſte habebit Poiae nleit Sed quid pꝛodeſt:qꝛ poteſt facere teſtamentũ 5 2 cũ excludere. Bene dicit, ꝙ ſi non poſſet onaere Wene tum:qꝛ eſſet in articnlo moꝛtis. C In ea. gl.ibi, obligna⸗ re. Bart. bene bic reſpondet:⁊ ideo videatur bic per eũ. In ea. gloſ. Gart. hic ex iſta gloſſ arguit ad. q. PDone ꝙ vnus eſt grauatus de reſtituẽdo:a clarum eſt quod nõ poteſt alienare res reſtituendas:vt.l.xes que. C. de le ga. M Quid autem ſi defert iuramentũ cõiuncto, qui iu- rauit ac. nunquid iſtud iuramentũ pꝛeiudicet illi cui de- bet reſtitui? dico ꝙ non per iſtam gl. Pꝛeterea facit L.iuſiurandum§j.⁊.ĩ. S. eo. q ille qui non poteſt aliena⸗ re non poteſt iuramentum deferre:vt ibi. ſed iſte nõ po⸗ 4 terat alienare:igit. T Ex quibus † collige duas conclu ſiones. Pꝛima ꝙ iuramẽtũ, quo libertus iurauerit ſe li⸗ berũ nõ eſſe: aufert ius ſuccedẽdi in bonis ipſius iuran/ tis ipſi deferẽti:⁊ꝛ ius patronatus remouet:vt bic in tex. Fallit in remiſſione iuris reuerentialis:vt.l.i. de bon. pa ter. Ita hic per iſtud iuramentum non videt᷑ remiſſum ius reuerentiale. ¶ Secunda concluſio eſt, qò iuramen⸗ tum † quo quis iurauerit ſe patronum eſſe, non aufert aliquod ius m iure ſuccedendi: vt.j.ſi iurauero.j. de iure patro. ¶ Fallit in cuobus caſibus. Pꝛimo œr intelligit queſitum ius ſuccedendi ab inteſtato ſi nullus extat: vt bic in gloſſ. ¶ Item fallit in iure reuerentiali: vt.l.ado/ ptinum.§. patronus. 3. de in ius vocand. quia acquiſiuit ius reuerentiale per iuramentum. Summariu mM.& 1&☛ Juramentum, onon intelligitur remouere exce- Ptionem cum ipſo actu, ſuper quo iuratur. 2 Exceptio cauſata ex natura actus, ſuper quo iuramen⸗ tum pꝛeſtatur, non remouetur per iuramentum. 3 Exceptio nulla ſi cõtra inſtrumentũ guarentigiatũ op-⸗ poni poſſit: an exceptio pꝛecij nõ ſoluti poterit opponiꝛ 4 Popꝛietarius ſi pꝛomiſit non mouere queſtionẽ vſufru ctuario, poterit tamen petere cautionem de vtendo. Juramentum non excludit exceptionẽ, que venit ex na⸗ tura contractus. 7 Juramentũ nõ ex⸗ §. S 1 uraguero ſan Rerdioſnase veniunt ex natura actus, ſuper quo eſt iuratum. hoc. d. CNo.q r nunꝙᷓ ex iuramento intelligitur remota exce ptio tota vna cum ipſo actu, ſuper quo iuratũ eſt. C Ho. ꝙ nunqᷓ; fper iuramẽtũ remouetur exceptio cauſata ex natura actus, ſuper quo illud pꝛeſtat᷑. ⁊ ſic facit ad ea que not. Bal. in..j. C. de vſufruct. M Ex bis infert᷑ ad que- ſtionẽ. Pone ꝙ cõtra inſtrumẽtũ guarentigiatũ nulla exceptio poteſt opponi. Nunquid autem exceptio pꝛecij nõ ſoluti poſſit opponi:videbatur ꝙ nõ. Pꝛimo ex gene ralitate: vt.J. in fraudẽ. in fipe teſta. mili. ⁊..i.§. ⁊ genera⸗ liter. de leg. pꝛeſtan. Sed cõtrariũ eſt per iſtũ tex.de quo Plene dixi in.l.ſi duo patroni..ſi s iurauerit.⁊ iſtud de⸗ terminat Bal. in.l. ex pꝛedijs. C. de euict⁊ in aut. pſente. Sde tideiuſ. nõ alleg. iſtum tex. ſed melius facit q; alius. ¶ Itẽ facit ad t aliud, qd ſipꝛopꝛietarius dixit ꝙ nõ fa⸗ ceret aliquà atrouerſiã ſuper vſufructu:deinde vſufruc. Pau nftüetpꝛopuearins dicit, ꝙ vult pꝛeſtari ſibi 24 A?* 1 2 nep Ae eſi idehef ꝙ nõ:ſed tñ eſt cõtrarium.Quia b la controuerſia, que venit ex naturali Sae Zeractus, Ita eſt caſus hle de quo ꝑ Bali n.lj. maden 4 nee get not. pic ſingulariter, ꝙ vbi iura⸗ Nu excludit omnẽ exceptionẽ: nõ tñ intelligit exclu⸗ dere illã,q̃ venit ex natura cõtractus. ita ſingu.not. bic. 1&. Snia lata virtute iuramẽti neceſſarñ ꝑ inſtfad uo reperta, cõſtitutionibus pꝛincipũ retractari van omni tꝑe:⁊ an ipſo iure, vel ope exceptionis: vide i 2 LCauſe dubie iuramento decidi ſolent. nlz) Sententia, ꝙ ferenda eſt in fauoꝛem illius, qui iuranie ⁊ſi fertur contra, beneſicio appellationis reſtinditun 4 Juramentum voluntarium, aut indiciale ‚pꝛetextaj ſtrumentoꝛum nouiter repertoꝛum retract ſi 5 Juramentum eſt ſpecies tranſactionis. 6 Diſpoſitiolegis referentis ſe ad aliam legem, cuiust noꝛ nõ reperitur, valet:ſi tenoꝛlegis ad quam iit relt in referente deſcribatur. 3 7 Statutum referens aliud ſtatutum: quando valeat 3 VLibellus referens ſe ad ſtatuta, que non reperiuturz vitietur:remiſſine. an 9 Reſpondens poſitionibus, 5i refert ſe ad ea, quenõne 3 riuntur, an vitietur reſponſiorremiſſiue. 10 Inſtrumenta i ſint, poſt ſententiam celebꝛatapartum conſenſus num poſſit ab ipſa recedi: Sententia que nonpoteſt retractari per inſtrumentad nouo reperta: an remedio reſtitutionis in integrũ ſalẽ ex clauſula generali, ſi qna mibi iuſta cauſa„ſubuenirce ei, qui de nouo reperit inſtrumenta? remiſſiue. 12 Sententia lata pꝛetextu iuramenti ſuppletoꝛij, cur re tractetur pꝛetextu inſtrumentoꝛum de nouo repertoi ⁊aſſignat tripucem rationem. 13 Sentẽtia lata ex pꝛobationibus pꝛiuilegiatis ſemp pit retractari:⁊ nunꝙᷓ tranſit inrem iudicatã.⁊ vide nu. 14 Sententia lata ex pꝛeſumptionibus nunqᷓ tranſſt in u dicatum:⁊ ſemper retractari poteſt. ⁊ nu. 4¹. 15 Sententia, queſi ſeruaretur, verteretur in pꝛeindicium anime: nõ tranſit in iudicatũ:⁊ ſemper retractat᷑. ⁊. 15 Inſtrumenta nedum pꝛobatiua: ſed nec etiam declara- tiua pꝛimoꝛum pꝛoductoꝛũ, ꝙ non poſſunt pꝛoducipoſ concluſum in cauſa. Inſtrumenta de nono reperta, qy poſſunt pꝛoduci poſ concluſum in cauſa:etiam ad pꝛobandum. 17 Inſtrumenta poſt concluſum in cauſa:q poſſunt produ ci in cauſa criminali. 18 Idẽ in cauſa pupilli reipublice:vel eccleſſe.⁊ vide.n. 20. 19 Jdem ſi ex aliqus iuſtiſſima cauſa hoc ſuaderet iudici. 21 Inſtrumenta de nouo cõfecta poſſunt pꝛoducipoſtcon- claſionem in cauſa. 22 IJn cauſis ſummarijs, ⁊ que ſine figura iudicij agitant: Poſſunt inſtrumenta pꝛoduci poſt concluſum in cauſa. Item index etiam ad inſtantiam partis interrogat par tem:an habeat inſtrumenta vt pꝛoducat. 23 Inſtrumenta ꝙ ſint de nouo reperta:an ſtetur iuramen to partis, ⁊ quando? ⁊ ſupꝛa. nu. 16.. 24 Pꝛobatio iuramentalis inducens plenam pꝛobatione in eodem facto:⁊ eadem parte, non admittitur, niſibis 25 Periurus beneſicium pꝛobandi per iuramẽtũ amittt 26 Epparens poſt concluſum in cauſa:an perindeft, acſi appareret poſt ſententiam.. 27 Lex, per banc. C. de temp. app. ꝙ non babet locũin bis in quibus pars fuit negligẽs pꝛoducere in pꝛima caula 23 Sententia lata ſub conditione, quando teneat: 29 Sententia lata ſub conditione, ſi actoꝛ pꝛobauerit, qus- do teneat:remiſſiue. 30 Beneſicium pꝛobandi poſt ſententiam queſitum perim dicem reo, extenditur ad actoꝛem:⁊ econuerſo. 31 Lex. poſt rem. j. de re iudi. ꝙ habeat locũ in iuro voluͤts rio. Et quartã lec. ad banc.l. admonẽdi. falſam eſſe.nſeg 33 Pet. de Bellaperti. nepos O dofre. Et ibidem quoc Quinta lectura falſa eſt. 34 Caſus in quibus ſententia reſcinditur citra remedium appellationis:⁊ ponuntur. xv. caſus. ⁊ vide nu. 40. 35 Sententia lata fuper etate, lata alijs pꝛobationibus, per aſpectum:tranſit in rem indicatam. niua 35 Sententia lata in beneficialibus, ꝙ non tranſeat in catum:⁊ ſemper retractetur. peri⸗ 37 Sententia lata per deponentes de credulitate der tia:nunqᷓ tranſit in iudicatum:⁊ ſemper retractatui 2 za ſ...Af. ars con 38 Sententia illa ſemper retractatur, quam paſs ſ. lan ari nõ poteſt. Auiwi Rt 7 rminde un ſill Waßunn San Ehngitkäm, ritnge ractorl ceun lann andcltoc Matrcicremcho dee uneituniem malenrper on Fehaue Faemnaa prrruuliiun duusdemga 52 u iſnmnmo ranntienn manwisnenr ric litirlügwldeyn ttamn gerweriim ripot bammitmacd ateyyi nchren, ranxada Rtslinucieodeyonant mülſenamunegentisile ſAunwantoſterran qvane eaiſeteequiratr, denmild deruſeyunn acätner baaaaſcyxracredidis wnfenendehkeis. iegitaguriguanfen tonägücgpbatjone Aäaichntsnarcuoga bameungrniixih „Ftädmnſeitetnili ehamitmütit atdaisnmitme Mrarmtigenin ſnan jdiertlentn ſtionbus i u fer de r reponſorrniſn 16 mrationem, dobationibus deiriegit tranſit inrem ucſaim 5 prelumptionbusmmi retractariporeſamg eruaretur penteni iudicatü:sſemper he um pꝛobatiuarſedynt dductorũ, ꝙronpcia ouo reperta ppoln, etiam ad pꝛoband conclaſum in ankag i. ireipubliceryel eci aſiſſima cauſabocſi wocöfecta poflum ijs,zque ſine figrrai a pꝛodncipoſtconii- ad inſtantiam pantu rumenta vt podlas tde nouo reperanb *rſupꝛa nu.. ntalis inducens piem dem parte,non dänt am pꝛobandiper ia- cluſumincauſaqngns entiam. 9 tempappogmmnat negligespuodlelein onditione,andhte⸗ onditione lettie di poſt tatmar rad actorenrtenl, iudi ꝙ habes, . Inclähthl- bancal4 nalui nepos O c De iureiurando. 44 ſe illam iniuſte obtinuiſſe.. z9 Sententia retractatur, non obſtante tranſitu in iudica⸗ tum, ſi pars obtinẽs admittat aduerſarium ad pꝛoban/ dum de eius iniuſtitia. 40 Sentẽtia ex cuius tenoꝛe detegitur illius iniquitas, nõ tranſit in iudicatum:⁊ ſemper retractatur. 4A2 Sententia non tranſit in iudicatum, quando cauſa pꝛo- pter quam eſt lata, reddit ad non cauſam. 4 Sententia etiam retractatur, ſipꝛopter impotentiã nõ ſunt oppoſite alique exceptiones. 44 Teſtis oeponẽs extra articulum, an pꝛobet: remiſſiue. Et pꝛincipiũ huius legis an habeat locum in iuramẽto neceſſario:in iuramento delato a iudice parte petente ⁊ conſentiente? nu.ſeq. 46 Appellari, ꝙ poſſit aſententia lata ex iuramento relato iuxtal. manifteſte. 5. eo. 7 Appellari, ꝙ poſſit a ſnĩa arbitri ex foꝛma ſtatuti electi. 43 Sententia lata pꝛetextu iuramenti neceſſarñ,non retra ctatur:ſi etiam ex alijs legitimis pꝛobationibus rata re/ peritur:vel pꝛo reo:œ actoꝛ nibilpꝛobauit. 4 49 Abſoluendus de pꝛoximo, quando babeatur pꝛo abſo- luto.Et econuerſo:. Condemnandus de pꝛoximo, quãdo babeatur pꝛo cõ- demnatoꝛ remiſſinie. OZActoꝛ quando dicatur nibil pꝛobaſſe:vt reus abſoluat qualiter. 51 Snia lata ex iuramẽto delato contra doloſum in ꝓbãda eſtimatione rerũ ablatarũ, an retractet᷑ pꝛetextu inſtru⸗ mentoꝛũ, vel teſtiũ nouiter pꝛoductoꝛũ? ⁊ tenet 3 Bart. Juramentũ legale inducens plenam pꝛobationem, qui⸗ bus caſibus annulletur per contrariam pꝛobationem: 63 Juramentum quibus caſibus pꝛobationem inducat? et vide nume.ial. 1 54 Limitationes due ad..ſi quando. C. vnde vi.. 55 Pꝛiuata ſcriptura, quando ſemiplenam pꝛobationẽ in⸗ ducat:⁊ quando plenam? nu. 62. 56 Partium conuentione fieri non poteſt, ꝙ pꝛinate ſcri⸗ pture alterius fides detur:ex conſuetudine tamen ſic. 57 Teſtis ſcribendo id, quod deponere intendit an pꝛobet: ⁊tenet quod non... 98 Partium conuentione fieripoteſt, vt dictum vnius te⸗ ſtis plenam fidem faciat. 59 Conſuetudo poteſt inducere, quod pꝛobatio inualida plene pꝛobet. 60 Teſtes ſi in iudicio deponant ſcripturam pꝛoductã ſcri⸗ ptam fuiſſe manu negantis illam:an plene pꝛobent: 61 Comparatio literaram, quando inducat pꝛobationem: 63 LCauſe inſertio, an requiratur, vt pꝛiuata ſcriptura pꝛo⸗ betꝛeremiſſiue. 64 Pꝛiuata ſcriptura, an cõtinere debeat diem ⁊ cõſulem. 65 Pꝛiuata ſcriptura creditoꝛis, an plene pꝛobet liberatio⸗ nem in fauoꝛem debitoꝛis: 66 Epiſtola pꝛiuati, quam fidem faciatF 67 Aiber rationũ, q́; pꝛobationẽ faciat? remiſſiue. ⁊ nu. 4. 68 Libꝛi exiſtentes in archiuo, aut cẽſuales plene pꝛobant. 69 Scripture reperte in lapidibus antiquis ſcripte, quam pꝛobationem faciant? remiſſiue. 70 Fuga quam fidem faciat. 7i Fuga officialis quam fidem faciat. 72 Juramentum in ſupplemẽtum pꝛobationis, quibus ca fibus deferatur. 73 Ingratitudo debet pꝛobari plene, ⁊ad illam pꝛobandã non defertur iuramentum. 74 Juramentũ in ſupplementũ non defert in pꝛobãdo re⸗ ſtitutionẽ ſeu reſciſſionẽ ſentẽtie.⁊ vide.j.nu.2.⁊ nu.ꝰ. 75 Juramentũ in ſupplementum in pꝛobando quem pꝛocu ratoꝛem in rem ſuam nondefertur. 76 Juramentum in ſupplementũ non defertur in pꝛoban⸗ do aliquid, quod eſt contra pꝛeſumptionem a conſuetu⸗ dine reſultantem. 77 Juramentum in ſupplementum nö defertur in pꝛoban do aliquid qð eſt extraneum a natura contractus. 78 Juramentum in ſupplementum non defertur, quando quis pꝛobat per vnum teſtem non reddẽtem cauſam ſui dicti:quam reddere tenetur non interrogatus.in nu. 32. 79 Juramentum in ſupplementum nondefertur, vbi agit de pꝛobando ſolennitatem foꝛmalem actus requirentis plures teſtes. Teſtes debent eſſe rogati, vbi agitur de pꝛobanda ſolẽ- nitate foꝛmali actus requirentis plures teſtes. 20 Juramentum tale non defertur, vbi lexrequirit pꝛoba⸗ tionem legitimam. Sed nec defertur vbi lex vel cõſtitu⸗ tio requirit fieri plenam fidem.nu.31¹. Item non defertur quãdo dictum vnius teſtis attenuat per pꝛeſumptiones contrarias. 33. 34 Juramentũ vt deferatur in ſupplemẽtũ ex dicto vnius teſtis, debet eſſe teſtis omni exceptione maioꝛ: ⁊ ſic non erit feneratoꝛ, nec ſpurius. Spurius infamis eſt infamia facti.Et bis caſibꝰ in qui⸗ bus quis a teſtimonio repellit, in illis repellitur a pꝛe⸗ ſtatione talis iuramenti. nu. 35. uramẽtũ de quo bic, nõ defert᷑ Judeo, vel alio inſideli, ed nec defertur illi qui eſt facillimus in iurando.36. 87 Juramentu de quo bic, an deferatur vbi non pꝛobaretĩ vno teſte, ſed ex pꝛeſcriptione. Sed nec etiam defertur ſemel periuranti.nu. 38. 89 Juramentũ non defertur in defectũ pꝛobationis, quan⸗ do pꝛobatio adijcitur actui in modum conditionis. 90 Juramentum in ſupplementum pꝛobationis non defer tur in pꝛobanda pꝛeſcriptione. 91 Juramentü, de quo hic, an deferat᷑ habenti pꝛo ſe famã. 93 Confeſſio facta parte abſente, quam pꝛobationẽ faciat- 94 Indicium eſt minus, ꝙᷓ; ſemiplena pꝛobatio. 95 Pꝛobationes due ſemiplene diuerſi generis, licet con⸗ inngantur ad vnã faciendã, nõ tamẽ coniungunt᷑, quãdo ſunt diuerſi generis, ⁊ diuerſoꝛum actuum. ⁊ vide. n. 0z. 95 Teſtis groſſus ⁊ idiota deponens per ſenſum viſus nõ in totum congruentem actui, de quo queritur pꝛobãdo, pꝛobat in bis in quibus recta redditio cauſe deducitur per ſenſum auditus. 97 Confeſſio facta ſine cauſa, quam pꝛobationem faciat: vbi quod ſemiplenam. 93 Teſtis vnicus quando faciat ſemiplenam pꝛobationẽ: 99 Teſtes ſine iuramento, ᷓ; pꝛobationem faciant: 100 Teſtes duo deponentes de voluntate teſtatoꝛis, ⁊ non de ſolennitate, q́; pꝛobationem faciant: 101 Teſtamenti factio, an fuit inuenta de iure ciuili, vel iu⸗ regentium. 102 Pꝛobationes due diuerſi generis, an cõiungantur ad faciendam vnam plenamꝛremiſſiue. 3 103 Juramentum in ſupplementum pꝛobationis, quod nõ deferatur in cauſa ardua pecuniaria. n104 Juramentũ de quo bic, an deferat᷑ in cauſa criminaliæ 105 Juramẽtum de quo bic, an deferatur in cauſa famoſa: 106 Juramentum in ſupplementum, an deferatur in cauſa monachationis, vel matrimoniali:? 107 Juramentum de quo bie, an deferatur in cauſa penali, ſcʒ quando pena petitur ex contractu: 103 Judex an cogi poſſit ad deferendum hoc iuramentum ſuppletiunm. 109 Aerbum ſolere, eſt verbum voluntatis, nõ neceſſitatis. ⁊ nume.283. n10 Juramentum de quo hie vſq; ad qð tẽpus deferri poſ⸗ ſitꝛ⁊ nu.ſeq.⁊ ſeq.vſq; ad nu. 4. 1u Juramentum iſtud ſuppletoꝛium, ꝙ poſſit deferri poſt publicatas atteſtationes. n12 Teſtes, ꝙ poſſunt pꝛoduci publicatis atteſtationibus ad confirmationem pꝛimo deponentium. ⁊ nu. 127. u3 Juramentum de quo hie, quod deferatur poſt terminũ datum ad pꝛobanduunA. ns Judex ex officio, ꝙ poſſit ſupplere ad declarationẽ iam actitatoꝛũ, ⁊ de veritate. nu. u6. vbi, ꝙ etiã ad inſtantiam partis, etiam quo ad nouiter fundãdam eius intẽtionẽ. n7 Foꝛma petitionis buius iuramenti, que eſſe debeat:. remiſſiue. n18 Juramentum de quo bic cui deferat, an actoꝛi, vel reoꝛ T nu. 126.7 nu. 38. n19 Mulieri agenti ad rem feudalem nõ defertur iuramen tum in ſupplementum pꝛobationis.- Mulier in cauſa feudali non teſtificatur. Item nec in cauſa criminalide iure canonico. 120 Juramentum hoc deferri debet ei, qui ſcit factum, vel qui veriſimiliter ſit melius.— 121 Jurare verius ille pꝛeſumit᷑, qui natus eſt ex bono ge⸗ F nij —'— —Pi u — nere, ꝙᷓ ille qui natus eſt ex vili. Quod a credẽdum eſt in eo, qui eſt in dignitate conſtitutus. 22. Et quid in diui⸗ tie qui diuitias acquiſiuit non ex malis operibus. n. 123. n124 Maſculus pꝛeſumitur verius iurare, q́ femina.Et fa⸗ ma non pꝛeſtat veram notitiun. i 26 Juramentum boc non defertur ſcienti per famam: niſi eſſemus in bis, in quibus fama plene pꝛobaret. 1²29 Appellari an poſſit in bis, qᷓ ſuccedũt arbitrio lice. 630 Actoꝛe ⁊ reo pariter plene pꝛobante, ſtante omni qua tate ex parte vtriuſq;,pꝛo quo iudicandum 9 ‚De⸗ 1Actoꝛe plene pꝛobante,et reo ſemiplene, an acto: ratur iuramentum:vt obtineat ꝙ non. deſh 432 Sententia pꝛetextu d ainenif eerſeneß lata, an poteri er teſtes nouiter repettos retractari.. 3Vürdwe publieisatreſonidus paueipof nit. 34 Pꝛobationes 88 in iudicio ſummario, ꝙ nõ pꝛoſint, oeeant in oꝛdinario. 1 36 Ken ſi concedit beneſicium abſq; expꝛeſſione iudicis a/ ditione, nunquam pꝛo illo conſequendo neceſſarium eſt iri iudicem. 6, Wlnione ſecunda data, alij teſtes pꝛoduci nõ poſſunt: niſi hi, qui pꝛoduci non potuerunt in pꝛima dilatione. 143 Reus ſi eſt in cauſa abſolutionis: qꝛ actoꝛ nõ pꝛobauit: an iudice volente teneatur iurare? remiſſine. 14 4 Conſuetudo ſeu iudicis mandatum, per od mãdatur, ꝙ vltra plenam pꝛobationem actoꝛis, addatur etiam iu ramentum, ꝙ non valeat. 145 Statutum, ꝙ pꝛobatio per acea non ſufficiat: niſi etiam pꝛoducens acta fidẽ faciat pꝛopꝛio iuramẽto:an valeat: Acta quando faciant pꝛobationem notoꝛiam? 146 Ludo. Roma. perfecit hanc. l. admonendi. repetitionẽ de mane dum adbuc eſſet in lecto. Dm onendi(Sentetia lata pꝛetextu iuramẽ⸗ Nti neceſſari retractatur per inſtrumẽta de no uo reperta. Secus in inramẽto neceſſario vo luntario ⁊ indiciali.h.d.ſᷣm cõem ⁊ verã lectu.ommum. 1CNo. cõſtitutionibus pꝛincipũ permitti retractatio⸗ nem ſentẽtie vi iuramẽti neceſſarſj pꝛolate p inſtrumẽta de nouo reperta. ¶ Secũdo no.qꝙ ſentẽtia lata pꝛetextu iuramèti retractabilis, omni tẽpoꝛe per inſtrumẽta de 2 nouo reperta retractari põt. ¶ Tertioft no. dubias cau ſas per iuramentũ decidi ſolere. ¶ Quarto not.ſenten⸗ 3 tiam pꝛoferendã in fauoꝛẽ illius, ꝗ iurauit. cõcoꝛ.. eo.i. iuſiuran.⁊ꝛ ad pecunias..ſi. Si tñ cõtra ferat᷑ valida eſt, beneficio tamẽ appellationis reſcindẽda: vt.3. eo.j. nam 4 ꝛpoſtea..ſi damnet. ¶ Alterius not. iuram entũ t volũ⸗ tariñ ant iudiciale pꝛetextu inſtru:nentoꝛũ noviter re/ pertoꝛũ retractari nõ poſſe. 2ld idem. 3. eo.l. non erit.F. 5 dato. qð inferius examino. M ltimo no. inramẽtũ rſpe ciem trãſactionis eſſe. Ad idem. 3. eo. l.iſ.quoniam ⁊ per ipſumita a lite recedit᷑,iicut: per trãſ ac.extra eod. c. et ſi Chꝛiſtus.j.quar.rer.act.non dat.lj. in pꝛin. In glij. in 5 Pꝛin. arguuũt ex hac gl.legẽtes poſt Bar. ꝙ legis diſpo⸗ ſitio ſe ad aliã cuius tenoꝛ nõ reperit᷑, referẽtis, nõ vitiat ſitenoꝛlegis, ad quã ſit relatio in referente deſcribit᷑.⁊ cũ bac concoꝛ alia in aut de teſtib.. quoniã vero legẽ.⁊ in.l. vt liberis. C. de colla.⁊ has allegant doc. Ego addo cla- rioꝛẽ omnibus.xix.diſt. ſi Romanoꝛũaa ſeꝗ. ¶ Et hinc ſu 7 mitur f ar. ꝙ valeãt nõ autẽ vitient᷑ ſtatuta ſimiliter ſe re⸗ ferentia ad alia, que non reperiunt. In quo vltra Bart. ſic oicas, ꝙ aut in ſtatuto referète eſt poſitus tenoꝛ ſtatu ti ad qð fit relatio:⁊ tũc lʒ nõ apparet cõſtitut.nõvitiat᷑, vt pꝛobat᷑ hic.⁊ in alijs pꝛealle.ꝛ etiã pꝛobet̃ arguẽdo de diſpoñitione teſtãtis ad ſtatutũ, in.. ſi donatio. C. de don. zl. Kucius.§. quiſquis. el. ide leg. ij. Aut in ſtatuto refe 385 nesaharen clare de mẽte ſtatuti,ꝛ tũc diſpoſitio tãqᷓ cöch Ln Me:vt ꝓbat in.l.in teſtamẽto.la grãde.j. de g iiſac e dec ſunt de mète. d. Bal. pancis additis in ferrſe aa Aediſ cle. ¶ Quiq autẽ f de libellate g re⸗ a,d nõ reperiunt᷑:an tunc libellus vitiet᷑: 9 dic vt p eüdẽ. C. denu kiij 1: ſitionibus, ſi ſimiliter 8 df Ie Anreſpodletepo rat ad ea, q̃ nõ reperiunt᷑: an nnidle eſonordſe vtꝑ eũdẽ in.l.ij. C. de Trc adnon gloſſin examino: q non eſt noſtra materia. In S4On.I. in pꝛinc. ibi, nouiter reperta. poluit ſingulariter Ando. Koma.in ſecundam.ff. veter. part. 10 iſta gl.xx mẽte Bar. ꝙ ꝑ inſtrumẽta de a 3, 11) 1A partiũ cz poſt ſentẽtiã celebꝛata, nõ poſſit ab ipſa eententia eaſ 1. Ad qõ alleg.ipſe gl.in.l.ſi diuerſa. C. de traſac.alſCos pꝛouo.cui in hoc repugnãt bic Bal.⁊ Bar. de S ni centes.p.l. elegãter.. ſi poſt.j. de cõdi. inde.⁊.lſico Sü ritqj. oe re iudi. que iura parũ pꝛobãt hac cõtra Tarnens vt ex te videbis. ¶ Ande tu aduerte: q ego ſic di die aut ꝑ inſtrumẽta poſt ſnĩam a partibus cõfecta Klua. cõfirmat᷑, qðò iudicatũ fuerat: ⁊ hoc per modũ nou d nis:⁊ tũc licite potuerũt partes hoc modo a entenid cedere.⁊ hic eſt caſus in..iiij.. ſi ex cõuentioneij den 10 di. ⁊.l. minoꝛ. xxv. annis, cui fideicõmiſſum. 6.de ungeni vſi cauſam iudicati, nõ nouaſti.C.de epecu.reiiud Alii per inſtrumẽta nouiter cõfecta recedũt partes a ſent tia per modũ trãſactionis:a tũc nõ poſſuntnec valet un caſu trãſactio.qm̃ deſicit vnũ. ſ.dubietas, od eſſ ſubſta V tiuũ trãſactionis:vt in.lj.ã.de traſa.⁊ in.. ii.C. e.ti ho⸗ autẽ mẽbꝛũ pꝛobat᷑ in.l.poſt rem. 5. de traſac.al eſegzteé in prin de coͤginde. Et iqẽ dicẽq e,ñ vellt aſiani cedere p modũ ↄpꝛomiſſi:vt eſt caſas in.c expoſtta exte de arbi. Et no. Megiſte inpꝛealle. iuribꝰ. Alioñp inſtru⸗ menta nouiter cõfecta recedut a ſnia, quo ad hoc noͤye⸗ re ⁊ naturaliter, ſed ſicte ſatiffaciũt: ⁊ tunc ſimiltter poß ſunt. Caſus eſt in.l.ſi cauſa cognita.C.de tranſact. lnuſ vero recedũt a ſnĩa eidẽ renunciãdo:⁊ tũc nõ video quũo Bar. poſſit benedicere:vt nõ ſit ratio repugnãs. Quare nõ poſſum renũciare juri mihi ꝑ ſentẽtiã queffto:xt dſ gl. oꝛdi.in.l. duobus.j. de excep. rei iudi. on obſt gloſin d.l. ſ diuerſa. Quoniã intelligo bᷣin legẽ, auã alleg ſiljgi pꝛouo. non eſt neceſ. vc,, vt tũc nõ valeat ſecundaſenn tia lata cõtra pꝛumã ex partium cõſ enſu, quandopoofen ſine inſtantia, per. l.pꝛolatã. C. de ſenten. Et quanco per eum, qui pꝛimo iudicãdo functus eſt officio ſuo: iuxtal, iudex poſtqꝗᷓ;.j.de re iudi.⁊.l.ſi vt pꝛoponis. C. qno quã-⸗ do iud. in. c. in literis. ⁊ in. c. venerabili. extra de offide, lega. Quod iſte ſit ſenſus in.o.l. ſ diuerſa. allego War ita dicentẽ in.l.nam ⁊ poſtea.. ſ damnet᷑. 3. eo. ⁊ in. d.. duo⸗ bus. ⁊,0..i. ꝛ ꝗò habetur in. c. intra monaſteriũ extra de re iudi. Pꝛedictũ autem verbũ ſine dubitatione eſſet eo caſu, quo partes recederent a ſentẽtia, de cuius validi⸗ tate dubitat᷑. Quoniã ⁊ cũ tũc poſſit ab ea per traſactio nem recedi:vt.d.l. elegãter. cñ alijs alleg. Idem viderdi ci poſſe in qualibet cõuentione in inſtrumento inſerta:cũ nõ ſit dare rationẽ diuerſitatis. Item ⁊ pꝛocederent iſta ſine dubio, qñ in ipſa cõuentionè per quã aſentẽtiaa pe⸗ na recedit᷑:eſſet appoſitũ iuramentũ. Quoniã iam tunc validaret᷑ trãſactio, qᷓ alias eſſet nulla, per quaãaſenten- tia recedit᷑:vt firmat ipſe Gar.in.l.ſi s maioꝛ.C.detrãſ actio. Ita videt᷑ etiã debere cõfirmare quãlibet alã con uentionem poſito, ꝙ eſſet inualida ſᷣm ipſum Par. Doc tñ vltimũ nõ decido:qꝛ opin.ſunt diuerſe, z alias in con gruenti loco tractabit᷑.¶ In ead.ibi,niſi in cauſa publi ca. Supple ⁊ in alijs caſibus, qui not. in. d. c. intra mona- ſteriũ. in gl. vlti.⁊ in. d.l.imperatoꝛes.⁊ in. d.l. ſub ſpeaain Idiui fratres.j.de pen. An r autem licet ipſa ſententia pꝛetextu nouoꝛum inſtrumentoꝛũ retractari non poſſit nihilominus competat in integrũ reſtitutio ex generaii clauſula. lj. 3. ex quibus cauſis. ei, qni nouiter reperit m- ſtrumenta:neq; in pꝛima cauſa pꝛoduxit:ex quo ignoꝛa/ bat ſe habere, ꝛ ſic quaſi tunc non habebar:quia non po- terat:hoc autem examinat Spec.in tit.de execu. ſenten. F.fi.ver. illud autem qneritur. ⁊ Joan. Andr.in addiin titu. de inſtru. edi.. poſtqᷓʒ.in addit. que incipit, Quid ſ ſolui decem.⁊ cano.in.d. c. inter monaſterium.extra dere iudi.⁊ Cyn.⁊ Bal.in. l.j. C. de condi.indeb.⁊ de hac mate ria per Barto.j. rem ratam babe.ſj.ſi ſine. in pꝛinc. In ea.ibi, modum periurantis. gloſ. vult ꝙ ſententia lata pꝛetextu iuramenti neceſſarij, ideo retractetur per in- ſtrumenta de nouo reperta: qꝛ vertitur odium periu- rãtis.que ratio non concludit. Quoniam idem deberet eſſe in ſententia lata pꝛetextu iuris iudicialis, qò tamen eſt falſum:vt hic in vltimo ver.vnde docto. communiler reddunt aliam, ſc q lata eſt ex pꝛobatione minus ple- na ſuppleta per iuramentum, ⁊ ſumpta ex conſcientia ipſius aduerſarij iurantis.contra.l.de minoꝛe..toꝛmen ta.j. de queſt. vnde habet in ſe fundamentum magis de/ bile, ꝙᷓ illa ata eſt ex pꝛobatiombus magisplenisi ꝙ illa que lata eſt ex pꝛ 1 18ub tati „zfch jBAttled on, 30 5,4 3 üiut wh ur jsaito 9 Innitnn Aali aunin ai rncerem 5 „an OUl- 2 1 Kina unalgn rlumi eenedlbered 9,4 runſiraſennn räntetatbocterto drtsrgäunusdicer KEernauamoichi ren CutSelrefen tr edſanuniterte tlnnwataeaddo. ürrwi placeſter rveärerricanitaden mnhligacn ſcderigendo. rthxeixraterePumope annrſewvttioranétumit mngitnm CSecüͤdope tnitrdmotgturamätum dertontale inpvopi (dnvewüsgubaur exy n ten ggedichotian lanntleiamäco cumſidd rnadernotepenapäneip mnüranämtamenlietbe ſumfcranpienon dargotenelumincaue Ftri cidlectnsernr winſviranäafht. ägnſtäägnin dauſaproc eußeearzergndenr, trſinennä ir när düse „ 3 ef 1 dens falit ernencöl J 1 4 moneane 1 n di' Kirn aütrauchäpoſt 3 Richam ader ſi d ls retn diyatnpai ſi 3 9f dütnil n 6 — —— 1 — — — — —, — — — E—— ᷣ —- S —— —— — — —— — —— ——— ——— ——— — ——— —— — . — — — = — — -——— —,——* = Z — — — Siſte nprea ſeranccecutaſig d Cauſa(ognitg la 5 daro. keentac 1 Kefe. yt nõ t ratio 2 ſor Jre juri mibi ſe 868 1s.de extep reinu e de de = nia intelligo mii ecbrttütnögeaſä aer partium oſend m Dꝛolarà Cdeſare 71,5 Nene dicädo functusef dfi eluchalkxtpupne ris in cvenerabiin, ſenſusin ollſdiuet poſtea,ſfdamelzn betur in cintra noe tutem verbü ſivedanh cederent aſentätu ãꝛ cũ tũcpoſſttada legäter cü alfisallg öuentione in inſtrn diuerfitatis. Fteme acoͦnentioneper qui pofftũ iuramenti ꝗᷓ alias eſſetnullay tipſe Bariin ſigsm debere coͤfrmareoin eſſet inualicafin i eqr opin ſunt diuettns bdit. In ead tinſios6 cafibus,quinotinaur döLimperatoresann en. An f autem liatyl nſtrumentoruretralal, tat in integrü rectkatot us caufs eiqpinwuin ama cauſa pocutat uiſtnnewondattet Zpecintkaeh minatSprad en oueritur; Je 7 oſtp naditauin d Linter monaftrln- Doed d indchen 1 C de condliind 1 lſibneng ſal t g perta:—. gerttui 3 ncludi te mcludit Quonin giuchul De iureiurando. 45 indubitatis, qne tũc nõ retractatur pꝛe textu nouiter re- pertoꝛũ inſtrumẽtoꝛum. CEgo autẽ aſſigno triplicem rationem.pꝛima quia lata eſt ſentẽtia ex pꝛobatione pꝛi⸗ uilegiata in pluribus. Pꝛimo quia vbi regulariter pꝛo⸗ bationes ex domo aduerſarij aſſumi nõ poſſunt: vt.d.H. toꝛmenta.nũc valet illa pꝛobatio, que aſſumitur ex eius domo per iuramẽtum.Scõo:qꝛ vbi alias nemo teſtis in cauſa pꝛopꝛia, nunc ex juramẽto aduerſario per indicem delato. Idẽ teſtis ⁊ idoneus in cauſa pꝛopꝛia eſſe dicitur: yt in. l. fi. C. de fideiuſ.Certum † autẽ eſt, ꝙ ſentẽtia lata ex pꝛiuilegiatis pꝛobationibus ſemper poteſt retracta⸗ ri:⁊ nunqᷓ; tranſit in rem iudicatã:vt ſingulariter no. In⸗ nocẽ. in.c.tua nos.in ver.ſed qðd eſt mirabile.extra de co⸗ babi.cle. Pꝛo cuius dicto, qò nouum ⁊ mirãdum reputa uit Ang. in. l.j. C. ſen. reſcin. non poſ. Ego do vobis pere-⸗ grinũ ⁊ ſingularẽ caſum in iſta.l.ita per bãc rationẽ de/ claratã:⁊ caripenderem in hoc habere cõſocium. ¶ Se⸗ cunda ratio eſſe poteſt:quia fertur hic ſentẽtia ex pꝛoba- tione iuramẽti, que nõ eſt plena ⁊ neceſſaria pꝛobatio, ſed pꝛeſumptiuaex eo:qꝛpꝛeſumitur ꝙ poſtꝙᷓ; quis ita iurat, verum ſit:vt.l.qui iuraſſe.in pꝛin.in glo..eo. Nõ autẽ ſe⸗ li: n 4 quitur, ꝙ ibi neceſſario verũ ſit. Certũ r autẽ eſt, qò ſen tentia ex pꝛeſumptionibus pꝛolata, nunqꝙᷓ; tranſit in rem iudi.imo continuo poteſt retractari:vt ſoleo allegare ca/ ſum notabilem, ⁊ qui non eſt alibi, niſi iſte conſimilis ſit in J.qui adulterij. C.de adulte.Et in hoc ſcðo loco reddo vo bis bãc.l.ſing.M Tertia ratio eſſe potuit:q bic ſi ſerua/ retur ſentẽtia in fauoꝛem periurãtis, que lata verteretur in pꝛeindicium ac periculum anime. Certũ autẽ eſt, qð illa ſentẽtia, qua ſeruata periculum anime vertitur, nun⸗ quam tranſitin rem iudicatam:vt no. glo.fi. appꝛobata in. d. c. inter monaſterium. per.c.latoꝛ.⁊.c.tenoꝛ.⁊.c.cõſan guinei. in eo.tit.Et ad hoc tertio loco poteſt lex iſta red⸗ di notabilis: qꝛ poſſumus dicere, qð ſit caſus bic pꝛo illa gl. Et hoc tene meti:qꝛ quotidiana, ⁊ nõ reperies ab alio tractari. C In ea.ibi.Sol.refert an illa ſola ſentẽtia de⸗ tur ⁊c.hec eſt vera ⁊ cõmuniter tenetur:vt hic per Bart. cui nihil vlterius in hoc addo. ¶ In eadẽ ibi, vel dic, qõ nõ erat inratum ſᷣm Pil.ꝛc.eſt ergo lec. Pil.in hac.l.qð hic pꝛoducerẽtur inſtrumẽta de nouo reperta, adbuc iu ramẽto nõ exacto:ſed exigendo.que tamẽ lectura nullo modo poteſt ꝓcedere. Pꝛimo per tex.hic dum dicit poſt exactum:⁊ ſic notat iuramẽtum in pꝛeteritũ exactum, nõ autem exigẽdum. ¶ Secũdo per tex.in verbo, abſolutꝰ. qõ ſimiliter denotat iuramẽtum pꝛius exactum eſſe.Nec ad hoc verbum valet impꝛopꝛiatio Pile. vt.j.videbitis. ¶Tertio clarius pꝛobatur exverbo, etiam poſt exactũ, poſito in litera. qne dictio etiam cum implicatiua ſit ca- ſuum:vtl.etiam ſi.. eo. cum ſi.denotat aperte, qð inſtru⸗ menta de nono reperta ꝓduci poſſunt:⁊ poſt, ⁊ ante exa⸗ ctum iuramẽtum.tamen licet hec lectura vera non ſit ſu/ mit Bart. t ex ea bic vnum, oð eſt ſingulare hᷣm eum, ſcʒ qð licet poſt concluſum in cauſa non poſſunt inſtrumẽta pꝛoduci:vt in.c.cũ dilectus.extra de fide inſtru.tamẽ hoc eſt verũ:niſi ipᷣa inſtrumẽta ſint nouiter reperta.Quoniã ⁊ tũc poſt cõcluſum in cauſa pꝛoduci poterũt: vt bic in le ctu. Pile.notanter pꝛobatur. Et ꝙ ſint nouiter reperta ſtabitur ſcõᷣm eundẽ iuramẽto ꝓducentis, per. c. paſtoꝛa⸗ lis.extra de excep.cuius tex.ᷣm eum ad hoc eſt notãdus. ¶Cuaduerte:q plura in hoc ſunt addẽda. Pꝛimo em inquãtum dicit, ꝙ poſt cõcluſum in cauſa nõ poſſunt in⸗ ſtrumenta pꝛoduci. Adde hoc eſſe verum, etiam ſi illa ad pꝛobãdum non ꝓducãtur:ſed etiam ad declarãdum alia inſtrumẽta ante cõcluſionem cauſe pꝛoducta. Quoniam nedum ꝙ nõ admittãtur inſtrumẽta pꝛobatiua: ſed nec etiam admittũtur pꝛimoꝛũ inſtrumẽtoꝛũ declaratiua: vt eſt caſus valde notabilis extra de in integ.reſt.c.auditis. 47 Secundo adde, t ꝙ hic ſua doctrina per. d. c. cum di⸗ lectus.fallit pꝛimo in cauſa criminali, in qua etiã poſt con cluſum inſtrumenta pꝛoduci poſſunt:vt eſt caſus notabi⸗ lis ſcom eundẽ ibi, in..diui fratres.j. de pen. Secũdo un 12 fallit, fyt in cauſa pupilli publica vel eccleſie: quia ſi fauo re iſtoꝛum pꝛoduci poſſunt inſtrumẽta de nouo reperta poſt ſentẽtiam ad eius retractionem:vt in.d.l.imperato⸗ res.⁊ in.d.c.inter monaſteriũ.in glo.fi. multo minus dicẽ dum eſt, ꝙ pꝛoduci poſſunt poſtↄcluſum in cauſa, ante tsconllan ns 19 latam ſententiä. Tertio tallit niñ index e; aliqua iu- ſtiſſima cauſa moueretur ad petẽdum aperte, ꝙ inſtru⸗ mẽta pꝛoduceret:vt no. Spec.in ti.de allegat᷑.⁊ cõclu.g.j. ver.⁊ ſcias.ar.j.vbicũq;..de interro. ac.⁊ refert ad Bal. in.li. in fi. C. ſen. reſcin. non poſ. ¶ Quarto fallit in pupil⸗ 20 lo, f republica, ⁊ eccleſia, qui pꝛoducere poſſunt, pꝛins ta men in integrũ reſtitutione imploꝛata:vt eſt caſus in.d. c. auditis. Nec eſt illa quarta fallentia ſuperflua, pꝛopterea que ſuperius dixi in fallẽtia ſecũda. Quoniã ibi dicta lo⸗ quuntur in inſtrumẽtis de nouo repertis:nos autem lo- quimur bie in ijs, que de nouo reperta nõ ſunt, quo caſu 21 vendicãt ſibi locũ, que ibi dico. Altimo fallit hoc niſi pꝛoducãtur inſtrumẽta de nouo celebꝛata, ꝓpter que nõ expectata ſentẽtia, intẽdunt partes a lite recedere. Quo⸗ niam illa etiã poſt cõcluſum in cauſa iudex tenet᷑ admit⸗ tere: vt expꝛeſſe pꝛobatur in.lj..vnde queritur.j. de no. 22 oper. nun. ¶ Item etiã poſtremo † fallit iſtud in cauſis ſummarijs, ſine que agitãtur ſine figura iudicij. Quoniã in illis ad inſtãtiam partis etiam poſt cõcluſum in cauſa: poteſt index interrogare partem aduerſam:an inſtrumẽ ta habeat:⁊ cogere eam, ꝙ inſtrumẽta pꝛoducat:vt eſt gl. ſin gularis in cle. ſepe. extra de verb.ſign.ᷣ in cauſis oꝛdi⸗ narijs:⁊ que habẽt in ſe oꝛdinariã telam iudicij, nõ poſſet iudex ad partis inſtantiã hoc facere.per no.in.c.cũ Joã⸗ nes eremita.extra de fide inſtru.⁊ in.c.per tuas.extr̃a de teſti. ¶ Dubiũ tamen eſt, an tũc poſſit ex pꝛopꝛioofficio. 23 2 de hoc inferius dicetur. ¶ Secũdo addendum:r q in⸗ quãtum dicit iuramẽto partis ſtari debere, ꝙ inſtrumen ta ſunt de nouo reperta.⁊ allegat.c.paſtoꝛalis. Mdde qð hoc idem pꝛobatur expꝛeſſe in cap.nullilitem.⁊ in. c. vt circa. de elec. lib. vj. IAenit tamen hoc dupliciter limi⸗ tandũ. Pꝛimo niſi ipſa pars in pꝛoductione duoꝛum in⸗ ſtrumentoꝛũ poſt cõcluſum in cauſa pꝛoductoꝛũ, bis ſuo iuramẽto pꝛobauerit illa de nouo reperta. Quoniã tunc ſi tertium inſtrumẽtum pꝛoducere velit, ⁊ intẽdat per in⸗ ramẽtum pꝛobare id noniter repertũ, nõ admittitur ad 24 inrandum. Quoniam iuramẽtalis pꝛobatiot plenã pꝛo⸗ bationem inducẽs in eodẽ facto ⁊ in eadẽ parte nõ admit titur niſi bis.Et hoc ſingulariter allego.l.fi. in fi.j.de bon. autho.iudi.poſ.qui tex.in hoc non eſt alibi indicio meo. 25 ¶ Secũdo fallit r niſi reperiatur tunc ſemel iuratẽ falſo quid iuraſſe. Quoniam tunc ſemel periurus beneficium pꝛobãdi per iuramentũ amittit.qð ꝓbo per tex.in.c.par⸗ uuli.xxij.q.v.⁊ ille canon ad hoc eſt notandus. Tertio eſt addendũ, ꝙ hoc pꝛincipale dictum Bar. ſumptum ex lec. Pile.nõ videtur pꝛocedere:⁊ boc pꝛobo ex doctrina eiuſdem Bar. in. l. ſi mater.. hoc iure in finalibus verbis ſuis.j.de excep.rei iudi.dicętis per glo.in.l.ſi res..fij.de 26 euic. ꝙ id qð apparet poſt concluſum in cauſa, perinde eſt ac ſi appareret poſt ſentẽtiam.Sed ſi poſt ſententiam inſtrumẽta nouiter reperta apparerent, non poſſent illa pꝛoduci ad retractationẽ ipſius: vt.d.l.ſub ſpecie.⁊.l.im⸗ peratoꝛes.ergo nec poterũt ꝓduci poſt cõcluſum in cau⸗ ſa. ¶Secũdo, ſi loquamur in ipſis inſtrumẽtis, que pꝛo- ducinõ poſſent in cauſa appellationis a ſententia. Iſtud idem clare pꝛobatur:quia ſequeretur, ꝙ ſi verum dictum Bar. eſſet, fruſtratoꝛia eſſet deciſio.l.per hanc. C. de tem⸗ po. appel.⁊. c.fraternitatis. extra de teſti. dicẽs, ꝙ nõ pꝛo⸗ ductum in cauſa pꝛincipali,poteſt pꝛoduci in cauſa appel lationis. Quoniã nõ eꝝ alio credẽdum eſt deciſionẽ illam emanaſſe, niſi vt ea que reperta ſunt noniter poſt conclu⸗ ſum in cauſa, 2in inſtãc ia pꝛincipali:cum tunc pꝛoduci non 27 poſſint, pꝛoducãtur in canſaappellationis. Hec vos †mo ueat, ꝙ poſſetis dicere, ꝙ doctrinam. d.l.per banc. que di cit, ꝙ poterũt pꝛoduci in cauſa appellationis, que nõ fue rint nouiter reperta:ſed ea etiam de quibus pars babe⸗ bat notitiã ante cõcluſum in cauſa pꝛoducere potuiſſet ſi voluiſſet:quoniam hoc eſt falſum: vt eleganter declarat do. Anto.in. c. ad audientiam. el ſecundo. de reſcrip. di⸗ cens qð.d.l.deciſiolocum non habet in ijs in quibus ne⸗ gligẽs quis fuit in cauſa pꝛincipali pꝛoducere:ſed ſolum mijs, que pꝛoducere nõ potuit: aut reſpectu ignoꝛantie, aut impedimenti. CAltimo bic idem pꝛobatur ex tex. in.d. c.cum dilectus.qui nulla facta diſtinctione inter no⸗ uiter, ꝛ nõ nouiter reperta pꝛohibet pꝛoductionem poſt concluſum in cauſa. In ea.ibi, ſed ſubauditione, i iu⸗ rauerit. Iſta lec.lʒ cõmuniter non teneatur: qꝛ dininat ad literam:vt hic per Barto. cui in hoc non eſt credendum. ——————*— 28 CCamenddat nobis plura notañj. C Pꝛimum, foðre⸗ ala J.j..bidnũ.j. quã do ap.ſit. ⁊.ij. q.v. 6. biduum. annul, ene ſ dis abdanionelata. Fallit niſi lata ſit ſub cõditione intrinſeca, simpoꝛtãt ea que ſunt de ſubſtantia ⁊ natura iudicij:vt eſt pꝛobatio. Quoniã tunc valet:vt hic notãter tradit gl.de hoc tamẽ quãdo valeat lata ſub cõdi tione ⁊ quãdo non dic vliplenius no.ꝑ Bar.⁊ alios in.l. cũ eoꝛum.a.cũ iudex.C. de ſen.⁊.l.⁊ſi coditionalis. j. de au⸗ tho. tu.⁊.l. a diuo Mio.. invẽditione.j. de re iudi.CSe⸗ 29 cundũ eſt, r qð pꝛobet nobis arg.ꝙ valeat ſententia lata ſub cõdit᷑.ſi actoꝛ pꝛobauerit:hoctamẽ eſt dubium. ⁊ pꝛo⸗ cedo remiſſiue:ꝛ dicite vt bic plene per.d. Bal.⁊ knlem in.l.cum iudex. ⁊ l. pꝛolatam. C. de ſen. ⁊ Bar. in.l. ait pꝛe⸗ toꝛ..ſiiudex. de re iudi.plenius tamen ponunt Specaa Jo. And.in addi licet pꝛedicti nõ allegent in ti de ſen. ſ. ſpecies.ver.quid ſi index.ꝛ ibidẽ per Joa. Andl.in addi. que incipit, Pabeo queſtionè ſoleniter diſputatã.⁊ in eo. tit.ʒ. inſerta.in verſ. ecce iudex.⁊ tetigit do. Anto.in. c. cũ venerabilis. extra de excep. Ex cuius tamẽdictis nõ per⸗ 30 eipietis niſi que per alios dicta ſunt. ¶ Tertium, f̃ ꝙ be 3 neſicium pꝛobãdi per iudicẽ poſt ſententiam reo queſitũ, extẽditur ad actoꝛẽ:⁊ ecõuerſo.vnde ſiex ſentẽtiã iudicis reus queſiuit beneſiciũ poſt ſententiã pꝛobãdi ad ipſins cõfirmationem:extenditur illud ad actoꝛem, vt pꝛobare poſſit infirmationem eius. Et hoc pꝛocedit ex eo:quia in iudicijs par debet eſſe perſona actoꝛis ⁊ rei.de reg.iur.c. in iudicẽ.⁊.c.nõ licet actoꝛi.lib.vj.extra de except.c.cũ in/ ter.⁊ in.l.ſi. C. de fruc.⁊lit.expẽ. Pꝛobatur tamen dictum iſtius glo. in ſpecie per duo iura. Pꝛimo per.j.petẽde.C. de tempo. in inte. reſtitu.⁊ illam allegat Bar. Scðm ego addo.ſ.c.fi. extra de mu.peti.? dictum buius gloſ.decla/ te, vt bic latius per Barto. cui nibil eſt adden. C In ea. ibi.j. de re indi.l.poſt rem.ſolue aliter qᷓ; gloſ.ſ.vt t lex illa limitetur per banc.ſ.vt loquatur in iuramento volunta/ rio ⁊ iudiciali:vt hic in fi. In neceſſario autem locum ha⸗ beat pꝛincipiũ huius.Et per pꝛedicta patere põt, ꝙ pꝛin cipium buius legis ex mẽte gloſſatoꝛis tres habet lectu. de quibus dictũ eſt ſucceſſine.¶ Addita fuit quarta et 32 fuit lec.r Odofr.hic relata per doc.dicentis, ꝙ lex iſta in pꝛin. ſui ponit expꝛeſſum caſuml.ſi. C. eo.ti.ſ.ꝙ; velit dice/ re ꝙlicet pꝑ iuramẽtũ regulariter mibi queri debeat:nec Poſſit illud retractari per inſtrumenta de nouo reperta. Attamẽ hoc fallit niſi iuratum fuerit ſuper his, que de-⸗ pendent ex teſtamento. Quoniam poſtmodum teſtamẽè⸗ to nouiter reperto, id qð falſum eſt, retractabit᷑. ⁊ ſic vult ꝙ conſtitutio pꝛincipis de qua mentionẽ facit pꝛincipiũ iſtud, ſit illa que ponitur in. d..fi. ſed bec lec. eſt falſa. Mꝛi mo ratione de qua bic per Bar. Secundo alia, quã ego conſydero, ſcõ quia tex. loquitur ſpecialiter de teſtamen⸗ to nouiter reperto:ſed vtitur verbo generali, ſcʒ inſtru⸗ mẽtis, quoꝛum appellatio late ſumpta omnis pꝛobatio- nis ſpecies includit:vt.l.notionẽ..inſtrumẽtoꝛũ.j.de ver bo. ſigni.⁊.l.ii.j.de fide inſtru.vnde patet ꝙ latius loquit᷑ iſta ꝙᷓ̃.d.l.ſi.que ponit ſolum ſpecialem caſum teſtamẽti. ¶ Tertio:qꝛ cũ.j.illa fin.fuerit Juſtiniani pꝛincipis, qui fuit per longiſſima tẽpoꝛa poſt Caium legis huius lato/ rem.nõ eſt veriſimile, ꝙ bec de illa faciat mẽtionẽ. Al⸗ 33 tima fuit lec. Pet. de Bellaper. nepost ſuus, dicentis, ꝙ pꝛinc.huius loquitur in cauſa publica, in qua ſicut de no- uo reperta ſententia retractatur:vt. d.l.imperatoꝛes.⁊.d. lij. C. de ſen. aduer. ii la.lib. x. ita etiam retractet᷑ iuramen- tum.Cum argumentũ pꝛocedat de vno ad reliquum:vt not. in.l. eum qui.§.in popularibus. 5. eo.que lec. eſt falſa. Pꝛimo:qꝛ diminutiua ⁊ reſtringit hanc legẽ generaliter loquentẽ. Secũdo:q ratio eius quare retractetur ſenten tia pꝛetextu iuramenti neceſſariñ, ſca qꝛ lata eſt ex pꝛeſum ptionibus pꝛeſumptiuis pꝛiuilegiatis,⁊ nõ plenis:ita vẽ 8 ſibi locũ in cauſa cuinſlibet pꝛiuati/ſicut in cã reipu Mregd cũ eadẽ in vtroq; ſit ratio,ſit eadẽ iuris diſpo tae e ud. ⁊.laltero. cũ fimi, vnde teneatis pꝛimã lec. & veriſſimã. ¶ In ea.ibi,hic pꝛopter etatẽ. Duo igit 3 ex ſbis ſumunt᷑ cafs, in abus etiã ſententia citra reme- duum appellatlonis reſcindit᷑:vnus ſi lata ſit pꝛetextu iu/ Alen See arij: alius pꝛopter etatẽ: vt in.l. minoꝛ. hic un gl. Gerum multi addẽdi ſunt. Et pꝛo pꝛimo ñ ſt lata ſuper etate apꝛobatione per aſpectũ:quoniã tũc nunqꝙᷓ tranſit in rem iudicatã:⁊ cõtinuo retractari poteſt, A udo. Romain ſecundam.ff. veter.part. bᷣm.d. Bal.in. l. ſi intra. alias in..ſi minoꝛẽ. C .— dei. reſti titu. generali per tex in.minoꝛgxv. annisaegy 5 S.de mino. C Addef tamen, ꝙſi ex alijs pꝛob ationde ſuper etate ferretur, in rem indicatã trãſiret:necpo cendium retractaretur:vt eſt caſus in. c. cum dilecti ꝗas extra de elec. S ecũdo, niſi lata ſit contra minoꝛẽ e diß allegationibus: vt in. l. ⁊ ij. C. ſi ex fal. alle.: not Banäſs ſiis ad quem.j.de acqui.poſſ. ¶ Tertio,niiſi latat in ſis allegationibus pꝛeſentis contra abſentẽ:yt in. ii 1 toꝛ.. Marcellus.&.de iudi.vbi eſt caſus ſᷣm vnam ſe ¶ Quarto, ſi lata eſt per coꝛruptelã iudicis cũ interi 3 tione pecunie:vyt.i.venales.C. quando pꝛouoc.non eſ 7 36 ceſ.¶ Quinto, quãdo lata eſt in cauſis bencficialing quoniam tunc voluit Inn. extra de re iudic.c. cũ Berto dus.quod talis ſentẽtia ſuper beneſicialibus lata nuno tranſeat in rem iudica. Imo continuo retractari oſft quemadmodũ lata ſuper cauſa matrimoniali:yt dccnj ſanguinei. In quo tamẽ non videtur bene dicere:q co tra eum eſt caſusin.d.c.cũ dilecti. W Sexto, ilata eſipe pꝛobationes a inre impꝛobatas:quoniã tunclata nunã tranſit in rem iudicatã:qꝛ nulla eſt: vt eſt caſus extra de pur. nili. anno. ⁊ apud nos ponit. d. Bal. C. de teſtillibe 37 ro. CSeptimo, ſſi lata eſt per pꝛobationes deponenti de credulitate ſᷣm peritiam artis ſue:quoniam ilaetian poteſt continuo retractari: nec vnꝙᷓ; in rem tranſtt iuq catam: vt ſingulariter not. Specu. ⁊ Jo. Andriin adciin tit. de homici..iiij.verſi.ſed pone El. vulnerauit Bada, Anto.extra de pꝛoba.c.pꝛopoſuiſti.reputat hoc mitun, 38 ¶ Octauo ii poſtqᷓ; t lata eſt,⁊ in rem indicatãtrajuit pars in cuius fauoꝛem pꝛofert᷑, confitetur eam ſeinilte obtinuiſſe:quoniã tunc continuo retractat᷑:⁊ nunq;man tur executionẽ:vt ſingulariter not. Inno.in. c.q pieni extra de immu. eccl. Et refert do. Ant. extra de ſponc⸗ Quod ego ſingulariter declaro, ſcʒ ꝙ verum dicat tas ſententiam continuo retractari poſſe,⁊ executionem non mereri, inquantũ lata eſſet in fauoꝛem eius ita confeſſi Inquãtum autem lata eſſet in ſui pꝛeiudicium:tuncpen ſuam cõfeſſionem, per quam detegitur iniuſtitia, none- tractaretur:ſed excuſationẽ haberet. et pꝛo hoc eſtcaſus 39 notabilis in. l. ſi ſeruus pluriũ..‧j. de leg.j. C Nono, pfalli ſi is in cuius fauoꝛẽ ſentẽtia lata, ⁊ poſtqᷓ; in rem tranũuit iudicatã, admittit pꝛobationes de ipſius ſentetie iniuſti- tia:ſeu patitur per iudicẽ admitti. Qnoniam tuncnõob- ſtante trãſitu in rem iudicatã, ſentẽtia eius mniuſtitia per pꝛobationes detecta, retractatur. Imputetem ſbipars, que tales pꝛobationes admiſit. Hoc elegãter ſrmat In- no.extra de reſcrip.c.cũ dilecta.⁊ in.c.fraternitatis.extta 40 de frig. ⁊ ſequitur do. Anto. in. d. c. ſi. C Decimo, tſiet ipſius ſentẽtie tenoꝛe eiuſdẽ iniquitas dctegitur: quoniꝭ tũc in rem iudicatã nõ trãſit: ⁊ põt ſemper retractari:ſ ſirmat Inno.in d. c.cũ Gertoldus.ꝛ.c. cũ inter ceSteras 4ic.cũ inter. e.ti. tAndecimo, duodecimo; tertiodecimo, ſi lata eſt ex pꝛobationibus pꝛiuilegiatis ſeu pᷣumptins ſeu ſi ea ſeruata, vertit᷑ periculũ anime: vt iſti tres caſis 42 ex his, que ſuperius dixi. C Decimoquarto, f vbi cauſc pꝛopter quã lata eſt ſentẽtia redit ad nõ cauſam. QAuoni tũc citra appellationis remediũ põt cõtinuo retractanſ vt eſt caſus.j. de cõdi.ſine cauſa.j.ſi fullo.I Decimoqum 43 to tꝛ vltimo, ſi pꝛopter impotẽtiã opponẽdi exceplioldd aliquas:qꝛ foꝛte ꝓhibẽte ſtatuto, cõtra me ſentẽtiafeti⸗ Quoniã tũc ipſa citra appellationis remediũ cotinuoi tractari põt: vt firmat Bar.in.ljj. ꝙ vi aut clam pertix in.c. debitoꝛes. extra de iureiur.⁊ ꝑ ea que no. glin Ii a1 Neratius.j.de cõdi.inde.⁊ ſequit do. Balin.dlnne cõdi.inde. Iſti ſunt omnes caſus, quos reperire potula in quibꝰ ſentẽtia aliquãdo lʒ in rẽ iudicatã trãſierit:tamꝭ retractat᷑ citra appellationis remediũ:⁊ in quibꝰnunc; trãſit ſentẽtia in rem indicatam. Imo cõtinuo retracue põt:bhoc autẽ vltimo caſu qñ nunq; in rẽ iudicatãtran 1 dũmodo retractet᷑.Et que ſint ipſius retractationiere- media, alioꝛũ dicta recolligẽdo poſuit do. Anto extrade reſti. ſpo. c. ex parte.cuiꝰ dicto nihil addo:qꝛ no eſt eee 44 tunum. In ea. ibi t..ſi gs libertatẽ. ſupple. anv 2 dictũ teſtis deponẽtis extra articulũ,ſuꝑ quo weilee quo plene dixi poſt Bar.. in. l. ſi duo patroni g. Juls⸗ 3 ibi dictis adde, que Bar. ſuꝑ hoc no. pleni',q́ ibi m e Ael 3₰ 3 ũ ei ancſecundaãg diuus.el.iij.j.de qõni.Aduertẽdũ circa b ad yuum, an aſpxcudn. nn um 4 Inu ſurude erfe ecaolgen t ui linua meunurſtaſete wuiollènn. rütiniut irizde rugg räun— runſ ibhs Vn varutiſvdi rera mclaräubninan, dncherönitämd 8 gccoflinianch ſiawinſtkankinn ructunniineetſi rrnüiomamélone tragzentrenelqriare dakhtnürseltſach rerinittancaſunö TRranramda Hocpdo llbreſcfäcan oltuncd arlänitunäapeolts tühwmiwtruntorüpre tunthainesegitinas,5 zu minemprſentiagiro eranntöhislimtatio tpherarwnäteraninan athachn Par.C 4 glo Notnideyormoeſtabſol derkcconwerode pooxim oheädemnaojide mana Kianaeragecgapen ſaslagtrrpienonnepe ſaaalgohagtdeinänoneſt rüragiteterradecau nnunddenſcgenas Rentroiranegragter rschansanegan naawmmddtteh Hergütgeaatai naungrniänſaigt ſu lüch Kdiri ib lnt duibilprohzte dctd encſe ſ 80 .W de reint neftii eſt.nel nltdBac 9 1 derttiam artis ſeem ngulariter not Jnau Etrefert do Iſtan De iureiurando. ad vnum, fqð ſuper ea poſuit Guliel. de Cu.⁊ ſucceſſiue Bal.: Ange. oicẽtes hanc.l. in ſui pꝛinci.locum nõ habe- re, quando iuramẽtum neceſſarium a iudice deferretur parte petente aconſentiente: quoniam tunc ſibi imputet: cum conſentire non debuerit. Noc enim videtur falſum: quoniam ⁊licet aduerſarius conſentiat:nihilominus cõ- ſentit neceſſario.quoniã iudicẽ ⁊ eo inuito hoc iuramen⸗ tum in defectũ pꝛobationis deferre opoꝛtet:vt in.l.in bo⸗ ne fidei.C.eo. AInde ſubueniendũ quantum ad remediũ retractationis etiam ipſi aduerſario ex neceſſaria cauſa cõſentiẽti. Ad hoc..ꝗ ſatiſd.cog.j.ſi fideiuſſoꝛ..ſi neceſ⸗ ſaria.de offi.delega.C.de arbi.lib.vj. Et pꝛo hoc facit id, 46 t qð dicemus, ꝙ licet voluntarie deferens iuramentũ a ſentẽtia ſᷣm eum lata appellare non poſſit:vt.l.generali/ ter. j. ver. nec ferẽdus. C.o. Attamẽ hoc eſt verũ, quan do defert voluntate ſpontanea: nõ autẽ volũtate coacta ⁊ neceſſaria, vtputa: qꝛ deferatur referẽdo ſᷣm foꝛmam.l. manifeſte j. eo. Quoniã tunc de remedio appellationis, lex voluntate neceſſaria deferenti ſubueniendũ cõſuluit: vt no. glo. in. dl. generaliter..ſiue autẽ. Itẽ ad hoc fa à47 cit tex.† in. d. c. ab arbitris.et in.l.cũ ſpecialis.ad fi. C.de iudi.vbi pꝛobat, qð licet a ſentẽtia arbitri nõ appelletur: vt.l. diem pꝛoferre..ſtari.s. de arbi.⁊ in.l.j.C. eo. ti. Altta⸗ men compꝛomittenti in arbitrium ex voluntate neceſſa- ria, vtputa: qæ compellatur ſtatuto ad retractationẽ ſen- tentie, de appellationis remedio ſubuenitur. Altimo ad hoc facit qdð babetur in.l.ſi dictum..ſi compꝛomiſero.j. de enictio.MEx quibus patet cõcluſio cõtra pꝛedictos doc.paria eſſe quo ad retractationẽ ſentẽtie pꝛetextu iu/ ramentilate, delationi iuramẽti non cõſentire, vel cõſen⸗ tire:ex quo voluntaria neceſſitate cõſentit. Ande pꝛedi⸗ cta limitatio nõ videt᷑ mihi in caſu ꝓpoſito vera. C Se⸗ riter declaro ſo 4 acundo tamen modo limitandũ venit, ⁊ hoc pꝛinci.ſcili⸗ oretractaripoſſetge ata eſſet in fanoren ata eſſetinſuüprunt per quam detegiue uſationẽ baberetcn s pluriũ.ſ. delgi entẽtia lata,ꝛpoſſ lobationes de pfie adicè admitti. Ous iudicatã, ſentäriac „retractatur Imy es admifit. Moccies cet vt eo caſu nõ poſſit ſentẽtia retractari, quando patet de neceſſitate iuramẽti neceſſarij:cũ tulit ſententiam pꝛo iurante, nõ ex ſolo iuramẽto neceſſario: ſed ex alijs legi⸗ timis pꝛobationibus:vel quia reus erat, quo etiam nibil pꝛobante abſoluendus eſt, ſi actoꝛ non pꝛobet: vt videbi-⸗ tis in.iij.glo. Tali etiam caſu nõ eſt ob falſitatem iuramẽ tiſentẽtia retractanda. Hoc pꝛobatur: pꝛimo per caſum l. falſam.C.ſi ex fal. cau.vbi tunc demũ ſententia retracta⸗ tur per falſa inſtrumẽta pꝛolata, quãdo iudeæ eãdem tu⸗ lit ſolũ lloꝛum inſtrumẽtoꝛũ pꝛetextu. Secus eſſet ſi per alias pꝛobationes legitimas. Secundo ad boc accedat, qõ no. Inn.in. c. in pꝛeſentia. cir ca fi. extra de renun. ⁊ hec eſt verà ⁊ notabilis limitatio. quo ad hoc pꝛinc. C Circa cũ dilectaincte 49 quod tplura veniũt examinanda que infra tangentur ſe do. Anto in dil. eeiuſdé iniquitasoas otraͤſit: ꝛpot ent. u Bertoldusacdt ndecimo, duodeqnir zmbus peiullegts tit periculüaninem diri. CDerimopun fentetis recit adnica lis remecuũpi iin fnecauſalffübſe er impotttüoypolit bite tatuto ram 3 appellatonisſin 1775 1 — 4. 8 placle at Bariin'ſch 1n A 9 1 7.. cdü lationis en ji udieatan Jmoi, quendo oꝛdinẽ Bar. ¶ In glo. iij. in pꝛin. not. ex hac lect. Pi.ꝙ qui de pꝛoximo eſt abſoluendus, pꝛo abſoluto ha- betur.ſic econuerſo de pꝛoximo comdemnandus, babe⸗ tur pꝛo cõdemnatoꝗj.de manu.l.qui pene..diuus.⁊ hec eſt via bꝛocardica, òe qua plene dixi in. l.j. 5.idem querit. j. ad Silla. igitur. hic non repeto. C Iun gl. iiij. ibi, aut a⸗ ctoꝛ nil pꝛobanit de intẽtione ſua ⁊c.Et ad idem extra de pꝛoba.c. ey literis. extra de cau. poſ.c. cum eccleſia.vij.q.ſi. c. actoꝛ.extra de app.c.per tuas.ꝛ eſt melioꝛ glo.que ſit in iure in.c.vt noſtrum.extra vt eccle.beneſi.que ponit om⸗ nes caſus exceptos a regula, in quibus etiam actoꝛe non pꝛobante, reus non debet abſolui: niſi ⁊ ipſe pꝛobauerit. 8 50 Et quãdo t actoꝛ dicatur nil pꝛobaſſe, poſuit hic Bar. di cens ꝙ aut ſibi eſt ſtatutus terminus ad pꝛobandũ:⁊ tũc ſi infra illum non pꝛobet, nil pꝛobaſſe dicitur:⁊ ſequit᷑ ſen⸗ tentia abſolutoꝛia.j. de fer.l.ſi. Aut nõ eſt ſtatutus termi⸗ nus:⁊ tunc aut inſtantia habet terminum pꝛefixum a le⸗ ge:ꝛ⁊ tunc dicitur nil pꝛobaſſe ad boc, vt ſequatur diffini⸗ tiua ſententia:ſed nõ ſequitur abſolutoꝛia ab obſerua.iu⸗ dicij:vt.l.ꝓperãdũ..⁊ ſi quidẽ.C.de iud.Aut babet ter⸗ minum pꝛeſiũ ab homine:vt qꝛ partes cõpꝛomiſerũt in arbitrũ, cũ boc, ꝙ iudicare debeat intra menſem: petito⸗ re nibil pꝛobãte, poſito ꝙ nõ ſit datus fpecialis terminus ad pꝛobandum ſequetur ſententia diffinitiua, non ab ob- ſeruatione iudicĩ. Ad hoc alleg.gl.ſᷣm eum not.in.l.ſi de meis.F. f. ã. de arb. ſuper verbo, nõ liquere. C Tu aduer te:qꝛ idem ex vtraq; ſententia effectus ſequi videtur. Si enim lata eſt abſolutoꝛia ab obſeruatione iudicij poteſt ipſe petitoꝛiterũ nouo iudicio experiri:vt in.d.§.⁊ ſi qui⸗ dem.cũ ſi.Aut eſt lata ſentẽtia diffinitiua:⁊ tũc qlata eſt 5 er bac cauſa:ꝗꝛ pꝛobatum non eſt:⁊ tũc ſiue illa ſit expꝛeſ⸗ ſa in ſentẽtia, ſiue colligatur ex actis, ad que ſentẽtia refe⸗ renda eſt:vt. d. l.ait pꝛetoꝛ.. ſi index. cum ſi. Siue ſumus in caſu dubio:cũ tunc pꝛeſumatur lata:qꝛ nõ pꝛobatũ: vt in.l.ſi quis ad exhibeñ. C In glo.j. de excep. rei iud. pote rit omni caſu petitoꝛ iterum experiri:vt plene no. in. l. Iu lianus. ¶ In gl.magna.j. de condi.inde.vnde non video magnũ effectũ reſurgere ex hac doctrina Bar. licet pul⸗ chꝛa. ¶In ea.ibi.l.ſi quando.⁊ ibi eſt caſus, rꝓꝙꝓ cõtra do loſum in pꝛobanda eſtimatione rerũ, que pꝛobant᷑ ablate per iuramentũ facit plenã pꝛobationem in caſu huius.l. ⁊ aliarũ ſequentiũ in gl.alleg.dixit do. Bar.retractari nõ poſſe ſententiã pꝛetextu inram enti licet falſi, pꝛolatã: pꝛo pter ſuperuenientiam inſtrumentoꝛũ, aut teſtium noui- ter repertoꝛũ.Et pꝛo certo puto ꝙ tãtus doc.in hoc paſ⸗ ſu errauerit, ꝙ pꝛobo. Nam non poteſt negari, ꝙ boc iu⸗ ramentum in caſu dictarum legum non vocetur iuramẽ tum legale plenam inducẽs pꝛobationem:ſed plures ca⸗ ſus habeo in quibus pꝛobatio per iuramentum median te.l. delatũ annullatur per pꝛobationem contrariam. igi⸗ 52 tur ⁊c. Et pꝛimo tolle rcaſum in. c. continebatur.⁊ in. c. at- teſtationes. extra de ſponſa. impu. In quibus dicuur, ꝙ ſtatur iuramento viri, ꝙ ipſe vxoꝛem carnaliter cognoue rit:⁊ nihilominus tex.in.c.pꝛopoſuiſti.extra de pꝛoba.di⸗ cit boc iuramentum per contrarias pꝛobationes repꝛo⸗ bari poſſe. ¶ Scðo babetis duos caſus.in.l.videamus. g.penul.⁊..ſi. tit.pꝛoxi.vbi de periurio eius iurantis, cu ius iuramentum in materia illa inducit plenã pꝛobatio⸗- nem, queri poteſt ex magna cauſa ſuperuenientibus no⸗ uis pꝛobationibus. ¶ Tertio habemus glo. ſing. in. c. ij. in verbo, affectata. de tempo. oꝛdi. lib. vj. dicens, ꝙ licet iu ramentum inducat plenam pꝛobationem ignoꝛantie: vt j. videbitis. Ittamen illud repꝛobari poteſt per pꝛoba- tiones contrarias. Quarto, ad boc qð no. Innoc.in. c. quia pꝛopter.in penul.col.extra de elec.vbi licet in caſu il lius.c. voluerit Papa impedumnentum pꝛobari per iura⸗ mentũ allegatis.nibilominus dicit ibidẽ illud per cõtra⸗ rias pꝛobationes retractari. ¶ Altimo, ꝙ idem no. in. c. ſuper eo.ad ſi.extra ꝙ me.cau.dicẽs, qð licet de expenſis pendente ipſius iudicis taxatione, ſtetur iuramẽto par⸗ tis in odiũ cõtumacie:vt in.d.l.pꝛoperandũ..ſinautem. de iudi..opoꝛtet.⁊ in aut.nouo iure.C.de iudi.hibilomi nus iuramentũ illud ſᷣm taxationẽ iudicis pꝛeſtitum po/ terit retractari per ꝓbationes cõtrarias. ¶ Exbis igi⸗ tur manifeſte vobis oſtẽdi, ꝙ iuramentũ quodcũq; lega le plenam pꝛobationẽ inducens retractabile eſt per pꝛo- bationes cõtrarias. Sed regula pꝛima.l.nos docet, ꝙſen tentia latapᷣtextu iuramẽti retractabilis efficitur: igitur 53 Bart. nõ bene dicit. M In ea.r ibi.l.pperandũ. g.ſinautẽ. Colligit ergo glo.caſus duos.in quibus iuramentũ ple⸗ nam pꝛobationẽ inducit. ¶ Tu adde alios ⁊ remiſſiue.ſ. qð per iuramentũ animus plene pꝛobatur ⁊ ignoꝛantia: vt habẽt Legiſte glo.inſti.de act..alie.ꝛ in.l.ſi cui..idẽ. j.de accu.caſum no. Cano. habent in.c.ſi vero aliquis. ex⸗ tra de ſen. excõ.⁊ gloſ.eſt allegãs cõcoꝛ.omnes in.c.ſigniñ caſti.extra de homi. ¶ Itẽ per iuramentũ plene pꝛoba/ tur aliquid ad ſui notitiã nouiter perueniſſe:vt dixi in ſe⸗ cunda glo. addendo ad Bar. Q Item pꝛobatur quanti/ tas fructuũ perceptoꝛum.glo.babetis ſingu.in authẽ.de nup.F.ſi vero nũc.de qua feſtũ fecit.d. Gal.a.de rei vend. ſi nauis.ad fi. ¶ Item pꝛobatur per iuramentũ impedi mentũ:vt videtur caſus in.c.q pꝛopter..alleg. Quia ta⸗ men hoc eſt dubiũ:ideo videte plene per Spec.in titu.de appel. S.ſ. ver. bꝛeuiter. in.ij.col.⁊ intit. de dila.. ſi. verſic. in ſumma.⁊ in.c.tu vltra tertiã. etra de teſti.tractant ta⸗ men L egiſte maxime Bar. ⁊ Bal.in.l. ij. C. de dila. Item idem Bal. in..ij.. ſed quia diximus. 3. ſi quis caut.⁊ in.q. ſcire opoꝛtet..ſufficit.de excuſa.tuto.⁊ Ange in.j.fi. ã. de fer. plenius tamẽ quã alijs ponit Fᷣede.de Senis in con⸗ ſilijs ſuis, conſi. cci.ᷣm oꝛdinem meoꝛum. ¶ Item pꝛo⸗ batur intereſſe, de quo tamẽ vide:quia dubium, in.l.ſem⸗ per.. hoc interdicto.j. qð vi aut clam. ⁊per ſe ſolet notari Lj. C. de ſen.que pꝛo eo.ꝛin.c.dilecti.extra de foꝛo compet. ⁊ ꝑer Specu.in titu.de fruct.⁊ mtereſſe..j. in fi. ad finem. CSecundo habetis alium caſum, vbiplenam pꝛoba⸗ tionem inducit, in..fi. 9.licentia. C. de iure deliberan. in.j. fina. circa ſinem. titulo de iure do. impe.⁊ inl ſi quis pꝛo 46 —Piuae — —y A udo.Komain ſecundam.ff.veter.part. ntamẽ † in.dl.ſi quan⸗ redsptione.C.de dona. M Caſui 3 ſtimatione rerũ ablata-⸗ do. in gl.allegata dicente, ꝙ dee t rum ſeu de damno ſtatur iuramẽto danum p delinquẽtis. ¶ Dupliciter limita: p delicto cõmiſſo in cõmitten ipꝛoce ſoo in omittendo: qꝛ tũc requirit aliã nẽtum. Caſus eſt no.in.l. ar gẽta⸗ den. C Scðo quand pꝛocedit ex do:ſecus ſi pꝛoce⸗ dat ex delicto cõmi pꝛobationẽ, ꝙᷓ per inran rius..cum autem.6.dee 9 datum veniret emendandũ per damnu dante per tertium:vt pꝛobatur in.j.j.j. qu Bar. in.l. ne gd.j. de in Bal. in. c.j. g. conuenticulas. adde etiã caſum alium in quo vt.l.pꝛetoꝛ..ſed ſi inſcio.3.de eden puta perſcriptur iſta gl.cũ alijs hic alleg.pei miplenam pꝛobationẽ in Cuius dictis addendũ.N do eſt facta a tertia perſona bus, illa inter ma in hoc tres pꝛincipale MPꝛima fuit glo pturam pꝛiuatã a ãdo ex fac.tu.⁊ ib plene diſputauit do. de pace iura.fir in vſſ.feu. Et iuramẽtum plene pꝛobat: alium in clej.de fur. omeſticã. Tenet t igit ꝙ pꝛiuata ſcriptura ſe/ ð late declarat bic Bar. ꝛimo inquãtũ ponit, an ⁊ quã- partibus, ſibi hoc mãdanti⸗ bationẽ faciat. Reperio em s opi.ʒ Bar.ſicco pede trãſiuerit. tra de fide inſtru.dicentis ſcri⸗ tertio factã inter extraneas perſonas, ſiue cũ ſola teſtium, ſine cũ ſola ſubſcriptione partiũ, in⸗ ter quas illa ſcitplenam pꝛobationem inducerc. Allegat caſum.l.ſcripturas.C.qui po.in pign. ha.⁊ opi.illã ſequit Joa. An.lʒ de ea nõ faciat mentionẽ in additio. Spec.in tit.de inſtru.edic..nũc dicendũ. Ponit tamen exẽplũ in mercatoꝛe ſcribente. Eandẽ ſequitur bic Bal.⁊ latius in rub. de ſide inſtru.referens ita tenere Nico. de pat.per tex.in.d.l.ſcripturas. ¶ Scda fuit opi.glain..ſi tamẽ ꝗſ⸗ quam.in aut. de inſtru.cau.⁊ ſide.⁊ illã allegat hic Har. ⁊ glo.in.l. inter chartulas. C. de cõuen.ſi.debi.lib.x.⁊ illã al⸗ legat bic Bar. de Sali.dicẽs illã ſcripturã ſemiplenã ꝓ⸗ bationẽ inducere.cũ qua concoꝛ.iſta vt vides.E&t ad hoc allegant tex.ſᷣm vnam lectu.gl.in.l.inſtrumẽta.C. de pꝛo⸗ ba.⁊ iſtã ſequitur Bar.vbiq;.ꝛ. d. Bar. hic.⁊ idẽ Garto. ⁊ Ang.in.l. quedã..nũmularios.&.de edẽ. ¶ Tertia fuit opi.einſdẽ Bal.in.l. in bone ſidei.pꝛeal.⁊ plenius in. d.l.in ſtrumẽta.dicentis,ꝙ quedã eſt ſcriptura pꝛiuata, que cõ ſicitur a tertia perſona domeſtica:tñ inter alias domeſti cas:⁊ iſta facit qualẽ qualem pꝛeſumptionẽ ad inueſtiga tionem veritatis.ar.l.etiã matris pꝛofeſſio. cum ibi no.j. de pꝛoba.Quedam eſt ſcriptura cõfecta a tertia perſona non domeſtica:⁊ iſta facit aliqualẽ pꝛeſumptionẽ maioꝛẽ pꝛima. per tex.d.l.ſi inſtrumenta. Quedã eſt ſcriptura pꝛi uata cõfecta a mercatoꝛe inter extraneas perſonas:ꝛ iſta facit aliqualem pꝛobationẽ. ⁊ hoc per no.in.d.l. quedã.. nummularios. ¶ Aduertendũ:quia vt vides ꝓpter opi nio.iſta.q.redditur dubia. In qua ego aliter cõſyderans ſic dico, ꝙ aut ſcriptura pꝛiuata a tertio confecta eſt cum ſubſcriptione teſtium partibus mandantibus:et tũc iſta plenam ſidem facit. Et caſus eſt expꝛeſſus in.d.l.ſcriptu⸗ ras.licet cõtrarium dixerint Bal. Sali. ⁊ glo. in. d. l. inter chartulas.⁊ Bart. indiſtincte loquẽs in.d.l. nuda. de qui⸗ bus eſt mirandũ. Aut hec pꝛiuata ſcriptura a tertio con fecta ſubſcripta eſt tantũ a teſtibus, non autẽ a partibus: ⁊ membꝛũ iſtud non reperio ad caſum legis deciſum:ſed tantum authoꝛitate gl. in. d. c. ij. extra de ſide inſtru. Te- neatis tali caſu ſcripturã ⁊ plenam pꝛobationẽ inducere, qð videtur contra tex. in. d.j. ſcripturas. requirentem de foꝛma ſabſcriptionẽ partium.ỹt ideo videtur, ꝙ illa non ſeruata, nulla reſultet pꝛobatio.ar.in.l.cum hi..ſi pꝛetoꝛ. cum ſimil. S. de tranſac. Putarẽ tamen, ꝙ ſi teſtes depo⸗ nerent ex partium voluntate ⁊ mandãte, ſcriptura bec a tertio cõfecta poſſit hoc ſufficere: vt pꝛobatio inducatur. nſeri de partiũ voluntate conſtare ptionẽ, vel per teſtium depoſitionẽ. C. de Aut ſcriptura hec tantũ a parti a teſtibus: ⁊ videtur illa plenam ſcripturas.in verbo, ßm verum intellectum. Aut neq; partium neq;teſtium quicquid dicãt alij̃, ꝙ ſiue a nullã pꝛobationè indu⸗ imo ex eo, qð dicit Joã. ditio. concludens ꝙ etiã cen. rui. nau. ⁊ ¶ In ea.ibi glo. in. c. ij. ex Cum paria debeät ce Per eoꝛũ ſubſcri fi einſtru.l. in exercẽdis. bus ſcripta eſt, non autẽ Pꝛobationem inducere. per tex. d. velnon adbibitis, ptura nullam babuit ptionem:⁊ tunc teneo mercatore, ſiue ab alio cõfect cat.Et ꝙ hoc ſit verũ And. in.d..nunc vid eo caſu, quo olim ſcripture nũmularioꝛũ ſidem fac arg.l. idem ait..eodem modo:s.nau. canpeſtabeeng; ät 2 ibat, nã dem modo dicendũ eſt, ꝙ ſi mercatoꝛ aliquid ſcr faciat, ꝙ ſit extra eins exercitiũ: talis ſcriptura fide faciat.cum ſuum exercitiũ negotiari ſit:nõ autẽ Keri Maxime autẽ pꝛocedit.ar. hic:quia mercato 3 ni:vt doc.dicunt nũmularioꝛũ loco ſucceſſerũt. 56 idem pꝛobo ⁊ ex eo, qò dicit Inno.in. c.cum extra de fiinſtru. cõcludẽs partium cõuention poſſe, ꝙ pꝛiuate alterius ſcripture ſides detur: ſuetudine ſic. Tertio, ꝙ hoc ſit verũ, pꝛobatur. plus debet operari vox iſtius ſcribẽtis moꝛtua, iuramentum, qð poſſunt. extra de teſti. c.tuis. ⁊ notein hoc non poteſt tieri per id qð pꝛedixi allegando Innoc, in.d. c.cum P. Tlut in vim teſtimonij, vt a teſte reddedi. ⁊ſimiliter eſt falſum. Auoniã vt dictũ teſtis valeat opon tet cum voce loqui:non autem id qð deponere intẽqdtiy ſcriptis iudici pꝛeſentare: qꝛ tũc teſtimonium nullum no. Jo. And. extra de teſti.in nouel. et Bal. in. d.lin bone fidei, ⁊. d.l. iuriſiurandi. licet Bar. ſenſerit contrarin,amna le in.l. Cheopompus.j. de do. pꝛele. Quia pꝛo pꝛimaoi alle go vobis caſum.j. de teſti.l. ii.. diuus. Eld hocꝓyo ſitum notabile, bene tamen cõfiteoꝛ, ꝙ ſi dicte partesdu cerent dictum ſcribentem ad iudicem, vt voce ea queſan pſit, pꝛoferret: tali caſu hic faceret plenã ſidẽ. Quoniam 53 vnius rteſtis depoſitio, que a iure dicitur ſemiplenaryt videbitis.ex partium conuentione poteſt efficiplena bm Spec.in titu.de teſte..reſtat.verſi.hoc tamen in quibuſ⸗ dam in.xxiiij.caſu. Et ꝓbatur in.j.ſi. C. de fideiuſ. Ettene menti hoc:qꝛ eſt notabile dictum, ſcʒ ꝙpartes coͤmuni cõ uentione poſſint contra pꝛeceptum iuriſgen diſpenſare. quod ad plenam pꝛobationem ſaltim duosrequirit de teſti.l.vbi numerus.⁊ in.c.cum eſſet.⁊. c. relatum extra de teſtamen. TEt expꝛedictis patet veritas in bac quoti 59 diana †. q. in qua reſpicienda eſt cõmunis patrie conſue tudo, que punc modum pꝛobandi:licet inualidumpoteſ reddere validum: vt eſt caſus extra de fi.inſtru cumdi bo lectus. ¶ Secudo pꝛincipaliter inquantum f ipſe Par vult hic.⁊ in.d.l. nuda ratio. in authen.et ſi contractus. de ſide inſtrumen.cꝙ ſi ſoli teſtes non cõiuncta literarum comparatione, deponant ſcripturam in indicio pꝛodu- ctam ſcriptã foꝛe manu eius, qui negat, ipſis videntibus. qð non faciunt niſi ſemiplenam pꝛobationem:et hocpet tex. in. d. authẽ.⁊ ſi contractus.⁊ in anthen. vnde ſumitur- Adde, ꝙ licet iſtam opinionem ſequatur glo. quamipſ non allegat in authẽ. de inſtru. cau.⁊ fide.. ſed ⁊ is. ing fi.⁊ do. Anto.in.d. c.ij.⁊ tamen pꝛo certo dicti doct in boc errauerunt. Et qð boc ſit verum:pꝛobo. quia deponumt biteſtes, ad pꝛobandum ſcripturam, eſſe manu alterids ſcriptam per ſenſum viſus. Qui quidem ſenſus ſpeciul ter eſt a legis doc.accõmodatus:vt eſt caſus in d.autbe⸗ de inſtru. can.. ſed ſiquis. ergo cum pꝛobatio innuloſt defectiua, non video rationem, quare plenam pꝛobatio- nem non inducat. Secundo ad idem do caſum legisfex tioꝛem, ſcilicet quia ſi teſtes deponentes certam ſcriptu/ ram manu alterius confectam foꝛe, babent contraſepte- ſumptionẽ ex comparatione literarum reſultantem, di tamen illa arbitrio iudicis non ſit multum violenta ba⸗ ſumptio:dicũt teſtes plene pꝛobare. Hic eſt caſus expre . 1.— 7 1 ſus in. d. aut. de inſtru. cau.j.ſi vero tale. Ergo quis du tat, ꝙ boc negari non poteſt, ſca ꝙ multo fortius per cos . A. 1 m plene pbaridebeat: vbi nulla contra diſpoſitionè᷑ conm laboꝛat pꝛeſumptio. Altimo ad idem allego autboꝛi⸗ tatem. d. Cy.hoc tenẽtis in diſcurſu lec.ſue,in.d.comp n96 in qubitato- cum rationes. qui videtur boc habuiſſe pꝛo indubitato ulbi ꝛes bodier, kabellio, efierinon :B ep con⸗ I. Rnon viua.Sed certũ eſt, ꝙ ſcribẽs in iudicio, ſi deponia iuramẽto fidem nullam faceret.C.de teſtilliurtfurand cum ſimil.ergo nec nunc ſua ſcriptura ſimiliter no iuratz ſidem debet facere.Et ſi dicas hoc argu.nõ concludit in mercatoꝛe, qui in pꝛinc. talis exercitij iurat ad inſtar n⸗ mularij:vt no. in.d..nũmularios. Reſpondeo, ꝙ bocin⸗ ramentum generaliter non eſt ſufficiẽs ad depoſſtionen particularem. Ad hoc allego extra eo. c.penul. OJtem 57 hanc ſcripturã pꝛoducunt lʒ nõ iuratã:attamenfpicen tur tacite per pꝛobationem ſcribentis voluiſſe remittere 3. de fe. ⁊.l.iliuſfa. j. de dona. per Har. ratio: q aut u I hec pꝛiuata ſcriptura valeat in vim ſcripture pꝛiuate:tt rurai oni rarun ruuuebi ine Iltereſe litu muuüniminn l nxatnnoelqgid ſ Krdtatgrameſtedc witenraumncödluſo rintermnare quan rnricttpobaturino. miſmranaiätur,Rel ratertbieper Bardde. unargeaindlinbo möaneatgöintendoat AttuaaDuartoinguant natlgauataapant cri mnäncuct Addeg undalegemelnsd c dagoictsnötſtagoiinee Rtewegzdenäinperboſi Jſbntexurgeleindic Naungebznioniinaueatſcr urnenegetur pottetean! Dnstinn CAdtegöb disgincpaſterſepſta antitaäboeytreſubet msnacſoraethotenic rageunaadeonrratun rnagümilcianigut wumnemmai damcoadten gler alri nolſrptur 8 ghur gain analntim lenctacic piore ſeons Rn wegdeterg eſtiinnonelabin licet Bar ſeieten de doxprele Quun deteſtilii au mencoͤfteor gſden em ad indicem ſtnn bic faceret plrti -que iuredict onnentionepotait reſtat. verſibottmn bbatur in.If. Cdi le dictum ſczonn 1 pꝛeceptum uri tionem ſaltindu nc. cum eſſetacnt dictis patet vertui ciendaeſt cönungr Ipꝛobandillectin- tcaſus extradeiit neipaliter inquande, ꝛtio in autbencſin ſoliteſtesnoncäind⸗ ant ſcripturan nid einsquinegetpſi plenam povaume ractusee manbaſt inionem ſeguaiin 6 nctrucansfttſit tamenpvcerd di ſt verum pobocne n crpumhn ſs. Qu quim 4 6 De iureiurando. nihil ad eum fundandum alleget. Nec ob. d. aut.⁊ ſi con- tractus. allegata per Bar. quoniam illa loquitur in lite⸗ rarum comparatione, decidens per eam regulariter nõ facere pꝛobationẽ:ſed opoꝛtere eandem dictis teſtiũ con firmarti.z⁊ idẽ dicit.d..ſed ſi quis.in authẽ.de inſtru.cau. nontamẽ negat tex. ille quin ſibi teſtes ex ſe deponentes plenam nõ faciant pꝛobationem. quare teneatis hoc nõ eſſe verum. ¶C Tertio pꝛincipali caſu, inquãtum ipſe di cit ſolam comparationem literarũ nõ inducere plenã ꝓ⸗ bationem, ſed ſemiplenã. per tex. in. d.. ſed et ſi quis. ⁊ in d. aut.⁊ ſicõtractus. Adde, q hoc videtur verũ regula- riter. In caſu tamẽ quo teſtes ſe ſubſcribẽtes eſſent moꝛ/ tui idẽ ⁊ ſubſcribẽtes:comparatio ſola plenã ꝓbationem induceret:⁊ hoc pꝛobatur per tex.in.d.aut.de inſtru.cau. g.ſi vero nibhil.⁊..ſi vero omnes moꝛiãtur.Qui tamẽ tex. in ſi.ſui vidẽtur dicere ꝙ in arbitrio iudicãtis ſit hoc.ſ.ad plenã pꝛobationẽ ipſa comparatio: tũc debeat inducere. ¶ Item ⁊ vbi talis eſſet cõparatio literarũ, que oſtẽde/ ret ſcripturã, de qua:et ſcripturã ad quam fit cõparatio, eſſe per omnia ſimiles in literis ⁊ quibuſcũq; tali caſu di co etiã indubitanter talem cõparationẽ talem pꝛobatio⸗ nem inducere.Et hoc pꝛimo ꝓbo per tex.in.g.ſi quis igi/ tur. in aut. de inſtru.cau.vbi iudicatũ fuit comparationẽ fidem nõ facere ex eo:qꝛlitere ſcripturarũ non erant per omnia eiuſdem foꝛme ⁊ ſimilitudinis:ergo a cõtrario ſen ſu, ſi cõparatio omnimodam foꝛme ſimilitudinẽ habuiſ⸗ ſet: induxiſſet pꝛobationẽ. Q Secundo pꝛobo apertius per caſum expꝛeſſum in.d..ſi vero talẽ.vbi tex.dicit, ꝙ ſi arbitratur iudex ex comparatione ſcripturarũ omnimo dam foꝛme ſimilitudinẽ reſultare, ꝙ comparatio pꝛoba- tionem inducet, etiam ſi teſtes habeat contrarios: ergo quanto magis dicẽdũ eſt idẽ induci debere:vbi teſtes nõ repugnant, nemo eſt qui dubitat. ⁊ in bis duobꝰ caſibus poterit dici coꝛreptam eſſe. d.l.comparationes. C. de ſide inſtru. Summa tamen cõcluſio omniũ bec eſt, ꝙ iudican tis ſit arbitrioterminare quantam ⁊ qualẽ fidẽ ipſa com paratio facit:vt pꝛobatur in.d..j.ſi vero tale.⁊ apertius in. d.ſ. ſi omnes moꝛiãtur. Reliqua quo ad comparatio- nem dicetis:vt hic per Bar. de Sali.⁊ Bal. in authẽ. no⸗ uo iure.C.ſi cer.pe.⁊ in.d.l.in bone fidei. Cum enim in ce teris bene dicant, nõ intendo alterinus doctrinam merus 62 eſſe relatoꝛ. ¶ Quarto inquantumft idẽ dicit, ꝙ vbiſcri⸗ ptura ipſa pꝛiuata a parte ſcribente confeſſatur, plenam pꝛobationẽ inducit. Adde ꝙ non allegat bona iura.⁊ ideo tu allega melius.ð..ſi quis igitur. in verbo, ex eo: quia pꝛofeſſus nõ eſt.⁊ glo.in eo.⁊ in..ſi tamen quiſqᷓ;. in verbo, negationẽ. ⁊ in verbo, ſufficiẽs. Hoc adde, ꝙ licet ipſe Bar. videatur velle in diſcurſu dictoꝛum ſuoꝛum: vt plenam pꝛobationẽ inducat ſcriptura ipſa pꝛinata: licet a parte negetur: opoꝛtet eam habere ſubſcriptionẽ par⸗ tium ⁊ teſtium. C Adde, qð boc nõ eſt verũ, ſi pars vna ex eis pꝛincipaliter ſcripſit: et hoc in ſeribendo aſſeruit: quoniã tũc ad hoc vt reſultet pꝛobatio, nõ eſt ſubſcriptio partis neceſſaria. Et hoc euidẽter pꝛobo arguẽdo de vl- tima voluntate ad contractum, quod eſt validum per ca- ſum expꝛeſſum in.l.cũ antiquitas..vlti.C.de teſta.vbi in teſtamento eſt expꝛeſſum.et ibi iſtud ſentit Ange. Item adde ſecundo. ad idem, ꝙ licet Bar. videatur requirere ſubſcriptionẽ vtriuſq; partis:nihilominus puto ꝙ ſuffi⸗ ciat ipſius partis, que ſe obligat, aut que pꝛincipaliter ſcripturam facere intẽdit, ſubſcriptio. ⁊ hoc per id qð no. in ſimili in..nos autẽ. in authẽ. de tab.⁊ per Bal. in rub. C.de fi. inſtru.vbi pꝛobatur, ꝙ ſufficit ad vtilitatẽ inſtru⸗ mentitabellionem rogatum eſſe ſolum ab ea parte, qua mediante inſtrumentum pꝛincipaliter conficitur. Et hoc intelligendum vbi pars cõtrahens ſcribit pꝛiuatam ſcri⸗ pturam. Abi autem tertia perſona ſcriberet inter duas: videtur requiri vtriuſq; partis ſubſcriptio.⁊ hoc per tex. in. o.l. ſcripturas.que loquitur in verbo, partium. ⁊ ſic in 63 plurali coniuncta.l. vbi numerus.j. de teſti. C Altimo eſſet videndũ circa hoc, an ad validitatem ipſius pꝛiuate ſcripture, ⁊ conſequèter: vt ex ea reſultet pꝛobatio:requi- ratur in ea inſertio cauſe:⁊ de hoc dic:vt dixi in.d.l. nuda 64 ratio. Ct Itẽ, an requiratur appoſitio diei⁊ conſulis? ⁊ de hoc dic:vt plene dixi in.l.apud..idem Z abeo.j. de a⸗ a qua pluuia. arcena. C Et ibi, dictis adde caſus duos, ſc qð non requiritur appoſitio diei, cõſulis, inditionis, vel ũmilium:⁊in ſcripturis qnai pꝛiuatis, que ſumuntur ex⸗ tra ab archiuo publico. Quonis ille pꝛobant etiã ſine ta⸗ lium appoſitione: vt not.ſcripſit Gart.in aut.ad hoc, quã legit cum authẽ.⁊ ſi cõtractus.C. de fide inſtru. Secundo adde, ꝙ ſcriptura pꝛiuata teſtamenti a patre facta inter filios, nibil valet, neq́; pꝛobat. inducit: niſi⁊ dies ⁊ conſul inſertus ſit. Iſte eſt caſus ſingularis in authẽ. ꝙ ſine.⁊ in authen. vnde ſumitur. in verbo, tempus. C. de teſtamen, 65 Tr Inquãtum tamen circa hanc materiam pꝛiuate ſcri pture dixit hic. d. Bart. de Sali. ꝙ pꝛiuata ſcriptura cre- ditoꝛis plene pꝛobat in debitoꝛis fauoꝛem liberationem, etiam ſi illa apud debitoꝛẽ reperiatur.⁊ allegat glo. ſcom eum ad hoc ſing. in.l. inter chartulas. C. de conue. ſi. debi. lib. x. ¶ Adde, ꝙ illa glo. hoc nõ vide tur dicere inquan⸗ tum eam allegat, ꝙ ꝓbat etiã ſi reperiat᷑ apud debitoꝛẽ. Et poſito, ꝙ diceret:nõ eſt ita inſipide pꝛout loquitur in- telligenda: ſed ita demũ dicendũ, ꝙ liberationẽ pꝛobat, quãdo apud debitoꝛẽ reperitur, ſi pe debitoꝛ pꝛobat ſibi eam acreditoꝛe datã:nõ autẽ alias.per ea que no.in.l.iij. §.ſed ne fraudãdi.C. de lati.lib.tol.⁊..ſi chirograpbũ.j. de ꝓba.⁊ in. l. Labeo. cũ ſeꝗ. C. de pac.Cetera de hac ma teria pꝛiuate ſcripture neceſſaria Bar. poſuit plene in. d. 66 l. nuda ratio. que hic nõ repeto. ¶ Alterius ⁊ pꝛincipali/ ter inquãtum idẽ Bar.bhic ponit, que ⁊ qualis ꝓbatio ex epiſtola reſultet? vide que plene dixi poſt eũ in.d. l.nuda. ¶ Ibi dictis.hoc ſolũ addo, ꝙ inquantũ Wart. ibi dicit, qð epiſtola pꝛiuati plenã pꝛobationẽ inducit, etiã ſi nege⸗ tur, quando eſt ſigillata ſigillo publico, ⁊ aut᷑. Allegat ea que ipſemet dixit m.l.ſi publicanus..j.j. de publica.⁊ gl. cum ibi no.in.l.ſi qua per calũniã. C. de epi.⁊ cler. ¶ Ad⸗ de ꝙ hoc eſt verũ, ſi epiſtola illa ſigillet per publicũ ſigil- lum ad hoc ſpecialiter deputatũ. Secus autẽ eſſet ſi per aliud.quoniã actus cõfirmãdi ꝓbationẽ ſeu aliũ actũ ſi⸗ gillo ſpecialiter attributũ, in nibilũ coꝛroboꝛat᷑ ex appo- ſitione alterius.extra de ap.c.ſignificãte vbi caſus. ¶ Itẽ adde ſcðo, ꝙ non ſolũ ex appoſitione ſigilli publici plena fides epiſtole attribuit᷑:ſed etiã ex appoſitione ſigilli pꝛi⸗ uati ipſius mittẽtis:vt terminat Spec.in ti.de ꝓbat..fi. ver.x.per caſum.l.diſtribuẽte.C. de re.ecc.nõ alie. ¶ Itẽ 67 inquantũ idẽ ⁊ deſcẽdit ad libꝛũ rationũ ⁊ ꝓbat.reſult᷑an tem ex eo. Adde, ꝙ in ijs nihil eſt ſibi neceſſe addere, qm̃ neceſſaria perfecte adiungi in.d.l. nuda. Reliqua aũt cir- ca materiã pꝛinate ſcripture ⁊ libꝛi rationum videte per Bar. in.. l.⁊ in aut. ⁊ꝛ ſi cõtractus. C.8de ſi. inſtru.⁊ in. d. 5. nũmularios.⁊ per Bal.in. l. inſtrumẽta.⁊.l.rationes. C. de pꝛoba. ⁊ in. d.J. in bone ſidei. ⁊ plene in. l.j. C. de confeſ.⁊ in rubꝛi.ff.de ſi.inſtru.⁊ per Jo. And.in addi.in.ↄ..nũc ſciẽ dũ.⁊ꝑ.d. Anto.in.d.c.ij.ſimpliciter referentẽ dicta Bart. 1 Jog. And. nullo addito vel detracto, ⁊ per Bal. in aut. nouo iure.C.ſicer.vbi poſuit de materia cõparationis et pꝛobat. reſultantis ex ea.⁊ per eundẽ in rub. C. de conſti. 683 pecu.Nec eoꝛũ dicta refero:qꝛ nihil adderẽ. ¶ Sũt tau/ tem quidã libꝛi in archiuio exiſtẽtes, vt cẽſuales, de quib- dubitat᷑ quã pꝛobationẽ inducant:⁊ hoc vide deciſum in l.cenſus. j. de pꝛoba.aꝛ in.d. authẽ. ad hec.⁊ in. c. ad audien 69 tiam.extra de pꝛeſcri.¶ Item ſunt t quedam ſcripture, que reperiuntur in antiquis lapidibus:⁊ de his dubita- tur, quam pꝛobationẽ inducant. ⁊ hoc deciſum per Bar. C.de reli.l. monumentoꝛũ.vbi refert Specu.⁊ glo.in.l.te⸗ ſtamento.la grande.j.de cõdi.⁊ demon.⁊ extra de pꝛoba. 70 ca. cum cauſam. ¶ Itẽ pꝛincipaliter r inquantum idem Barto. hic tractauit᷑, que pꝛobatio reſultet exfuga: ⁊ ſuc ceſſiue poſt eum hic Bal.⁊ plenius Salice. dic de hoc vt plene dixi addendo ad Bar. in. l.lex Coꝛnelia. j. ad Silla. ¶ Ibi tamen dictis adde, ꝙ inquantum cõmuniter con cludunt, ꝙ fuga licet ſemiplenam pꝛobationẽ non faciat: attamen cauſat pꝛeſumptionem magnam. Zldde, ꝙ hoc recipit duplicem limitationem:pꝛimo niſi quis timoꝛe fa milie aufugerit:⁊ poſt modum ad iudicium pꝛouocatus acceſſerit. Quoniã pꝛioꝛ fuga nullam pꝛeſumptionem in⸗ ducit tanquam purgata perſequentem ſpontaneum ad- uentum. hoc eſt, quod dixit ipſe Barto. in.l. quid ſit fugi⸗ tiuus..i.j.de edili. edic.Et pꝛobatur hoc expꝛeſſe in illo tex.cum ſequẽtibus.g. ¶ Secundo iſtud verũ niſi ipſum fugientem aliqua pꝛobabilis cauſa excuſet:ytputa timoꝛ Partialitatis ⁊ inimicitie: quoniam tũc fuga nullam cau- ſat pꝛeſumptionem: quoniam potius putamus eam eꝝ 47 a De aqua Pplu.arcẽ. Adde Ung. quẽ vide i. l.j.ↄ. editiões, in pꝛin.ij. col. S. de eden. Et bo- num text. et ibi Bar. in.l.cũ ta⸗ bernam. g. idẽ queſijt. j. de pi⸗ gno.-ibi, an re⸗ quiratur ſigna tio. Item vide eundẽ Ang. in aut. qui. mo. na tura.effi.legi.. aliud quoc. co Kr„ lum. f. cin 63e —Pi ——— ' ſ H G G I — ſ 1 1. 1 i II i 1 A 81 1 1 1 8 1 1 1 1 pl z 1 I 1 IA 3 1 1 1 1 A II 1 88 7 1 1 5 n aä 1 1 1 G 1 a. G 1 —— —y, a CAdderem. Adde tamẽ ꝙ generale eſt,; niſi cõtra id qð intẽditur pꝛo⸗ bari per vnũ te ſtẽ, adeſt pᷣſum- ptio: nõ defert auramẽtũ ĩ ſup/ plementũ. Ca⸗ ſus eſt not.⁊ ibi 71 etiam hoc dicit, vt ego Angel. in.l. fi. 5. qð metus cau.⁊ Bald. in. l.j. als ij. C. qui et ad⸗ uerſus quos. b ¶ Sexta. Ad⸗ de, ꝙ bãc eãdẽ fallentiã poſuit idẽ Mo. in rub. Z.ð arb. col. vij. et alleg. Bal. in c.j..cũ autẽ.de cõtrouer.inue. in vſi. feud. c ¶T Legitimã. Adde tu idẽ ſi regreret aper⸗ tiſſimã ꝓbatio⸗ nẽ. Ita Ang.in 1.fi. in pꝛin. 3. qð me. cã. Etẽt ad⸗ de, ꝙ vbicunq; agitad penam: tũc nõ defertur tale iufm. Ita Bal. in. l.j. C. de iuſta caufa factam, ᷓ ex iniuſta: vt pꝛobatur optime in. O. Lſ fugitiuus.ę.j. C Ytem tertio adde inquantum ibi di xi, ꝙ fuga de carcere plenam inducit pꝛobationè onra carceratũ, per. l. in eos. j. de cuſto. reo. Hoc eſt vei um, ſi 5 aufugiat carcere extante fracto:ſecus ſi carcere exiſtent aperto: vt ſingulariter dixit Sulielide Cu.in.ſuccunee tur. 3. ex qui. cau. ma.⁊ ibidem hic ſ equitur Bal. qui e 33 hoc dicit tex.in.d.l.in eos.locum nõ babere ſi quis Dee cere pꝛopꝛio aufu gerit, ſed de iplius rectoꝛis Porid eed legans pur ad hoc dictum Guliel. in. d.l. ſuccurritur. 3 vidi. Cr Quarto addendum 8 ad Bart. membꝛum de fuga officialis, vbi dieeneiuun 85: qð vnus eſt caſus in quo ſpecialiter contra cum zi p 3 nam pꝛobationem, ſc in. conſiliarios. C. de ic. a i et illa ad hoc allegatur cõmuniter.. 0 regu a 85 Fe clude ſic, ꝙ aut aufugit ante ſinituũ officiũ:⁊ tunc illa fuga hoc inducit, ꝙ punitur tanquam cõmittens crimen leſe maieſtatis. Ita eſt caſus in aut. de adminiſtra.g.ij. Aut aufagit poſſinitũ officiũ?⁊ intra.i.dies, per quos d5 ſta⸗ re ad ſyndicatum ex foꝛma iuris comunis: vt. 3.l.ij. C.vt omnes iudices tam ciuil.ꝙᷓ; criminales.ꝛ in authẽ.vt iu⸗ di. ſ. quo. ſuffra..i.Et tũc aut eſt reductus, l inuitus ad locum quo aufugerat:⁊ tnnc fuga cõtra eum nullam fa⸗ cit pꝛobationem: ſed vt cõdemnetur debet legitime pꝛo⸗ bari. Caſus eſt in.d..neceſſitatẽ. Aut nõ eſt reductus ad locum a quo aufugit:⁊ tunc fuga cõtra eum tantam facit pꝛobationem:qꝛ iuramentũ ili additũ ſufficit ad eũ con- demnandum. Caſum habes ſing. in authẽ. de colla. ſu⸗ per hoc. Nec aliquid facit ad hãc materiã tex.quem qui⸗ dam allegant in.i.iij. C. de exac. tribu. lib.x. Quoniam illa non loquitur de fuga:an cõtra fugientem pꝛobationẽ in- ducat, ſed de eo, ꝗ eximit carceratũ ex carcere: an ipſius carcerati creditoꝛibus teneatur, dicens, ꝙ ſic etiam co ca ſu, quo de carcere exemptus ad carcerem eſt reductus: vt ibi eſt mirabilis ⁊ ſingularis caſus ſᷣm vnam lec.⁊ bec eſt vltima cõcluſio de fuga officialis. Poſita ſunt verba Salice.quem ideo retuli:quia communiter ſua repetitio bis que pe.no. 7²2 non habetur. ¶ In eadem ibi,t per vnum teſtẽ. glo. bic Itẽ vbicũq; brĩ recurſus coꝛam indice eccłiaſti⸗ co ꝓpter iuſti⸗ tiã denegatã a igitur firmat, ꝙ ſemiplene pꝛobanti per vnum teſtẽ de⸗ fertur ſacramẽtum in defectum ſemiplene pꝛobationis. Et hec eſt cõmunis doc.glo.⁊ doct.hic ⁊ in.d.l.in bone fi⸗ dei.⁊ in.c.fi. extra eo. que tamen recipit quaſdam limita⸗ tio. que colliguntur ex dictis Bar. hic. ⁊ Bal. in. d. l. in bo ſeculari, nunqᷓ; a ne fidei. Neq; eas refero:quia nibil eis adderẽa. C Sub- deferk iufm, in 73 iungo f tamen vltra omnes alias limitationes, quas defectũ ꝓbatio nis. Ita Bal. in tit. ſi de feu. fue. tro.inter dnm ⁊ agna.i.c.ſi ꝗs per. xxx. ad fi. d ¶ Plenã fidẽ. Adde qð ẽt nõ hincinde ſparſas diuerſis locis collegi. Pꝛima quando vel quis pꝛobare ingratitudinem illam:⁊ ſi per vnum te⸗ ſtem pꝛobauerit, ſibi inramentum nõ defertur. hic eſt ca⸗ ſus ſingu.in.l.ij.C.de ſecund.nup.M E qua bic colligit ibidem Bald.dum dicit tex.ad ingratitudinem pꝛoban⸗ dam plenam ⁊ indubitatam pꝛobationem requiri. Cer⸗ tum autem eſt pꝛobationem per iuramentum nõ eſſe ple nam, ſed pꝛeſumptiuam: vt. 3. dixi.igitur c. M Secunda deferturvbi lex 74 vbi, tquis vellet pꝛobare ad ſentẽtie retractationem ſeu vteret iſtisver⸗ bis, facta fide: qꝛ tunc fides dʒ reſciſſionẽ, quoniamſtale iuramentũ in defectũ pꝛobatio- nis eſt deferendum.Eſt caſus valde notabilis in.. ſi. C. ſi mi.ſe ma.di.vbi etiam hoc colligit Gal. dum tex. dicit ad fierip teſtes vel 75 hoc plenam pꝛobationem requiri. ¶ Tertia vbi quis inſtfa. gl. eſt no. ĩ.c. cupiẽtes.g. qõ ſi p.xx.in ver vellet pꝛobare ſe pꝛocuratoꝛem in rem ſuam:quoniã tũc ei per vnum teſtem pꝛobanti iuramentum non eſt defe⸗ rendum. Ita eſt ſingu. glo. ex qua deduxit Bald. in. l.j.§. bo, facta fide. õ 75 non ſolum.in pꝛinci.. de pꝛocura. C Quarta rᷣ niſi quis elect.lib.vj. Ita idem Kudo. in rub. de arbi. co⸗ nũ.iiij. Itẽ adð, ꝙ ſi iudex cõde 7 mnaret 5 mõ, ſi pꝓbaueris talẽ tibi decẽ debe⸗ re, eñdẽ tibi de⸗ cẽ dare iubeo. ꝙ etiã iſto caſu nõ admittit᷑ ꝓ⸗ batio p iurm in b aſſociet vxoꝛem ſuam ðᷣfectũ ſemiple 78 pꝛobaret per vnum teſt ne pꝛobatiõis. vellet pꝛobare aliquid, qð eſt contra pꝛeſumptionem er conſuetudine reſultantẽ. Quoniam tunc etiam tale iura⸗ mentum non defertur. Hoc eſt quod elegãter voluit do. Wal. in.. pꝛeterea.in titu. quid ſit inueſti. in ſinalibus ver bis per tex.illũ. ¶ Quinta niſt vellet † pꝛobare quis ali- quid, qð eſt extraneum a natura actus celebꝛati. Quoniã tune ellam per vnum teſtem pꝛobanti iuramẽtum inde- ſüon Mloße pꝛobationis non defertur. iſte eſt ſing. ca⸗ 55 3 parker q; Ad boc põderauit idem Wal.in. c. ij. vere PWait mentum de conſue.rec. feu.⁊ Mal.in. d.. pꝛe⸗ Cit eDedi Ppenununn: vt ibi in tex. puta ſi dominus di⸗ ꝙꝙ dedit feudum vaſallo cum boc, qð diebus feſtiuis ad eccleſiam. ¶ Sextab vt t quis em non tamen reddẽtem cauſam dicti ſui: vt idem poſuit in.o.ſacramentum. ¶ Septi/ A. udo. Romain ſecundam. fr.veter. part. 79 ma;f vbi de ſolẽnitate foꝛmali plures teſtes ad idẽ bandum requiruntur:quoniam ex hoc duo re pꝛo⸗ b ſulta effectus. Pꝛimus, ꝙ actus ille nullus eſt, niſi illi Wein ſtantialiter requiruntur fuerint rogati. Quonia d lex vel ſtatutum plures teſtes ad aliquid requiri mali ſolẽnitate:ſemper neceſſe eſt lls foꝛe wendin ſh eſt ſingu. in.l. nullum. j. de diuoꝛ. Secũdus effectus d in defectum pꝛobationis non defertur iuramentunuol idem G al. voluit in.l.ij.in ſ.C. de bono. poſſel ſecnnani tab.⁊ in. cj.. idem ſi vaſallus. de cõtrouer. feu.⁊ in. un ſide inſtru.in antiqua lec.facit gloſ.in.l.cum querebane j. de legatis. ij. allegata per Bal. in. d. c. idem ſi Faſalun 20 Octaua vbicunq; t lex requirit pꝛobationem dgn c mam. quoniam tunc tale iuramentũ etiã non defenun vt habent Legiſte notabilẽ gloſ.j. de pꝛoba.j. cum dein debito.iuxta pꝛin.quam tamẽ nõ reputo verarlicet om niter teneatur. MPꝛimo per glo. Jo. And. que cõtratenc expꝛeſſe in.c.ſtatutũ. in verbo, pꝛopꝛium. de reſcrip.ib,yj Scðo per caſum eypꝛeſſum in.c.ij.extra de pꝛoba. R 31 na, † vbicunq; lex aut cõſtitutio requireret fieri plenam d ſidemd. Ita ſingulariter dixit glo. in. c. cupientes, in yer bo, plenam fidẽ. de elec. lib. vj. ſi cum ea iũgatur glin d. cum de indebito.⁊teneatur pꝛout cõmuniter tenetur pe Legiſtas, poſito ꝙ bic dicaturon dicit verum:qr caſſs eſt contra eam in..c.ſtatutũ. vbi eꝑpꝛeſſum eſt ꝙetiãp ſito, ꝙ mandet ex coͤſuetudine ſidei, ſufficit tamen perin 3 ⁄ramentum pꝛobari. ¶ Decima, vbi teſtis ille deponis nõ redderet cauſam ſui dicti:quia reddere debet etiãn interrogatus de eo ad hoc:vt deferatur tale iuramatmj 3 bᷣm eundẽ in.d..ſacramentũ. ¶ Andecima, vbi p iiis teſtis depoſitio eſſet attenuata in ſide per p̃ſumptiones cõtrarias. Ita eſt gl. in. l.j. C. qui ⁊ aduer. quos. C Dao 34 decima, vbitteſtis deponẽs eſſet feneratoꝛ‚ aut ſpurius quoniam cõmunis doctrina doc.hec eſt, ꝙ ad bocytra- tione vnius teſtis pꝛobantis poſſit iuramẽtum deferri opoꝛtet illum eſſe integre opinionis et omni exceptione maioꝛẽ. Sed ſupꝛadicti nõ ſunt tales:vt in feneratoꝛep tet. no. in.l. impꝛobũ.C. de ijs, qui no. ⁊ no. Cyn. in.Iſi quis addeclinandam. C. de epiſ.⁊ cler.⁊ ſimiliter in ſpurio, qui infamia facti infamat ſᷣm Alzo. in ſumma ſua intit de in⸗ 35 fa.igitur ⁊c.E Tertiadecima eſt:et iſta eſt notabilis re gula, ꝙ vbicunq; quis repellitur a teſtimonio ex caſibus notatis j. de teſtibus.l. iij./. lege Julia. eodem eti modo repellentur a beneſicio pꝛeſtationis huius iurameti:quia ⁊ ipſe iurando in cauſa ſua teſtis eſt:vt.l.fi. C.de fideiuſſo. vnde ille..in eo locũ habere debet:⁊ bec fuit vniuerſalis ⁊ vera regula. d. Bal. in. l. qui accuſare. C. de eden.ybieti poſuit decimamquintã fallentiã, ſcʒ in Judeo, ine in alo infideli, quibus etiam hoc iuramẽtum nõ defertur: quo⸗ niam infames ſunt infamia facti: vt.d.l.cũctos populos 36 ¶ Decimaſexta, t vbicũq; quis facillimus eſſet in iur do ſecũdum eundẽ, in. d. l. que ſub cõditione.j.de cõdiii/ 37 ſti.per illum tex. ¶ Decimaſeptima, t vbi non pꝛobare⸗ tur vno teſte:ſed ex pꝛeſumptione, vt fuit doctrina gloii l. iij.6.j. S. de mino.⁊ in.l. non eſt veriſimile. 3. ꝙ me. cauſ- In hac tamẽ fallẽtia, lʒ doc.leuiter pertrãſeant:potesdẽ cere, qð aut loquimur in caſu ciuili:⁊ tunc aut pꝛo agent laboꝛat leuis pꝛeſumptio ſeu ſuſpicio:⁊ dicẽdũ ꝙſtt ver glo. in. d. F.jcz. d.l. nõ eſt veriſimile. Aut laboꝛat pᷣſumptio bona ⁊ vehemẽs iudicis arbitrio cõſyderãda:⁊ tũc iula mentum eſt agẽti deferendũ:vt expꝛeſſe terminatctan literis. extra de teſti. Aut loquimur in cauſa criminalit tunc, aut illa eſt ciniliter intentata:⁊ iuramẽtum pꝛopta pꝛeſumptionẽ nõ eſt deferendũ:vt.d.c.tam literis.ꝗd ti men videtur falſum per pꝛedicta in cauſa ciuili: cũcd in vtroq; ſit ratio. Aut loquimur in cauſa ciuilicrimina liter intẽtata:⁊ tũc iuramentũ nõ deferk:yt patebit exiſ que infra dicẽtur. Aut loquimur in cã famoſa: tũc bon pꝛeſumptio etiam pꝛo actoꝛe exiſtẽs, niſi alijs adminicu⸗ lis adiuuetur, non eſt ſufficiẽs ad iuramentũ deferãdum Caſus eſt extra eo.c.ſi.veritas tamẽ iſtius pẽdet dle⸗ 3 dis infra.¶ Decimaoctaua, vbi as treperiret ſemalpe raſſe: qm ex hoc beneſiciũ delationis amittit. nterm 39 c paruuli.a. allegato. C Decimanona, vbipbatioi adiecta actui in modu ditionis: vtputa ↄdenoteſen —-—— anisiur³-? go tibi ſi ꝓbaueris ⁊c.qm̃ tũc in defectũ Ptatſonie uin, mentũ nõ deferk:qꝛ conditio ipſa eſt vera.⁊ i le G*. 1 1 1 änöbelt; Im⸗ rwsinüce ſeantezigeltis nöten richnneh hi r rtingvcnganalt a ckfüuis (l Pnrnnvcht iah d ubirwni etü n 9 n rinöckyobatioſt ertüſtkoimaſde nuntinmeo Dii raraiattuncſiate rnie biwan pvobati umartdeteli inc. raüngokrtor uramen ulwice Sinautem ngalen gindheantfic nuüwhrguadetetid rnwideirtur Quoniamſt ageuächüdefertorin aunmtecamusopi Par. rgucienibnsdicents ar düängreaſcniplenapiob deiaſterdkenvsinarbitr Kmndteln Andepe ſatmqtgwälpreſunpti rheatrmſliDiate Rreteamttude noto, nirnaſsteniſſonbe ſant deſicgar 1 — Kdtie e pi fr Ananggcunetanerg 9 läha icnalfgeny ftgrigen käügen ſtirrmäi gtannen , 1 T 4 Ä fana ſelar nätgrlegj ſeri- dictiuis redäene Hoc.yt deferaeuru ment. CAndernas tenuatam fcepajt 1C. qui radher ah vonẽs eſſet fenerada 91 trina docheceſ gu antis poflt iurmin gre opinionis tton jnoͤſunttales, tii de ijs quinoanoin epiſ. cler aimiiten m Azo in ſummani lecimaf eſtetittt repellituratelim iij. lege Juliasn pꝛeſtationisboine ſua teſtis eſtyt il abere debet.berte aLqui accuſareCi fallentiã ſczin Jui voc iuramätumüt mmia facti: tolcit cüqh quis llinst d.queſübcödlton ecimaſeptimaf tin ſumptione tiutdt⸗ non eſtyeriäniesg doe euiterpentüul n cafu civiteturage do ſen ſuppſir in veriiimitArtlon sarbitrio oftaüle rendu:terpriſ 3 1 ut logninorincule rertesund dun ctans bl s ni ciü dela lenom tg Decinanonaſd, TDern atuuns füin De iureiurando. 48 plenda:vt.l. qui heredi. 7. Meuius. j. de condi. ⁊ demon- Ita dixit idẽ Bal.in.d.l.in bone ſidei. hic autem vult ex⸗ pꝛeſſe contrarium, ponens exemplũ inteſtatoꝛe, qui man dauit male ablata reſtitui, ſi petens pꝛobauerit ⁊c. Quo⸗ niam dicit tunc vnũ teſtem cũ iuramento ſufficere:nil ta men allegat. Tu vero dicas, ꝙ aut in tali caſu intẽditur ſieri pꝛobatio per ſolũ iuramentũ:⁊ hoc fieri non poteſt. Iſte eſt caſus in.l. Lucius. j. de cõdi.⁊ demon.vbi patet, qð ſiheredẽ inſtituo,ſi ꝓbauerit ſe eſſe ſiliũ:⁊ iuriſconſul⸗ tus ibi dicit, ꝙ non valet teſtamentum: quia impletio cõ- ditionis nõ eſt inpoteſtate inſtituti:ergo ibi eſt caſus, qð non poteſt per ſolũ iuramentum pꝛobari.Quia ſi poſſet in ſua poteſtate eſſet condit.quancũq; implere. qð eſt cõ tra illum tex.Tlut intenditur fieri pꝛobatio per iuramen tumꝛ alias bonas pꝛeſumptiones, ſeu per vnum teſtem cum iuramento:⁊ boc fieri poteſt. Quia ipſa pꝛobatio in conditione appoſita, intelligitur de legitima: ſed bec eſt legitima:vt in.d. c.j.extra de pꝛoba. ergo ac. Et iſtud ipſe Bal.in terminis ſequitur in. lij. C. de ſacroſan. eccle. alle- gans Jo. And.in nouella in. c. quacũq;. de vſuris. lib. vj. ¶Aigeſima, vbi † quis intẽderet pꝛeſcript᷑.ꝓbare:quo⸗ 90 nñ illa tanqᷓ odioſa per vnũ teſtẽ pꝛobata:nõ admittitur pꝛobationem per delationẽ iuramẽti.hoc ſcripſit hic ſin gulariter. d. Bal. ſola ſua ad hoc authoꝛitate contentus qð tamen videtur mihi falſum. Quoniã ſi in cauſa famo. ſa, que eſt odioſa et penalis, admittitur delatio per dela⸗ tionẽ iuramẽti, ſtãtibus alijs admmiculis ⁊ pꝛeſumptio⸗4 nibus:vt eſt caſus in.d.c.ſi.quãto magis dicendũ eſt ean dem admittẽdam in cauſa pꝛeſcriptionis, que lʒ ſit indu- cta in odium negligentis, nõ tamẽ eſt inducta in penam negligentie.ſᷣm glo.ſingu.in aut. de tẽpo.non ſolu.pe.g.j. ¶Aigeſimapꝛima, eſt, t ſi quis ſolũ habeat pꝛo ſe famã: quoniã tali caſu iuramẽtũ etiã nõ defertur. Quoniã ipſa fama de per ſe nõ eſt pꝛobatio:ſed ꝓbationis facte cõfir/ matio: vt in.l.iij.ã.idẽ diuus j.de teſtibꝰ.ſicut ſcripſit hic Gald.⁊ male iudicio meo. Dicite ergo ſic, ꝙ aut nos ſu⸗ mus in cauſa ciuili: ⁊ tunc ſi attendimus opin.glo.dicen⸗ tium illam ſemiplenam pꝛobationem inducere: vt dixit in. c. veniens.extra de teſti.⁊ in.c.j.extra de ap.⁊ tunc non erit dubium, ꝙ defertur iuramentũ ex ijs que no. gl. bic. ⁊ in. d.l. in bone fidei. Sinautem teneamus aliã opinio- nem, quam illam, ꝙ inducant violentam pꝛeſumptionẽ: vt videtur tex.extra de teſtib.c.pꝛeterea.⁊ tunc ſimiliter iuramentũ defertur. Quoniam ſtante vna bona pꝛeſum⸗ ptione in cauſa ciuili, defertur iuramentũ: vt ſupꝛa dixi. Sinautem teneamus opi. Bar.in.l. de minoꝛe..toꝛmen⸗ ta. j. de queſtionibus. dicentis arbitrio iudicis eſſe cõſy- derãdũ, an ex ea ſemiplena pꝛobatio inducitur, vel nõ:et tunc ſimiliter dicemus in arbitrio iudicis:an iuramentũ deferri debeat, vel n. Ande ꝓ examinatiõe buius eſſet videndum:qᷓ; ⁊qualẽ pꝛeſumptionẽ ipſa fama inducat:⁊ in hoc ſufficiat remiſſio. Dicite ergo vt in pꝛedictis locis no.⁊ꝛ per Specu.in titu.de noto.crimi..fama.. iiij. q.iij. Item ſepe, ꝛ malijs remiſſionibus, quas beri poſui in.j. ſij.ã.eiuſdem.j.de teſti. Aut loquimur in cauſa generali: ⁊ tunc an deferatur pendet ex infra dicẽdis. Sunt au tem ⁊alie fallẽtie, que aptius infra cadẽt circa examina- z tionem glo. C Aauerte tamen:q tinquantũ ſupꝛa dixi, qð vbi agitur de reſciſſione, aut retractatione ſententie: nõ deferendũ iuramentũ in defectũ ſemiplene pꝛobatio⸗/ nis, allegãdo tex. im Bal.in. lj. C. ſi mi. ſe maio. dixe. Ad⸗ de, ꝙ cõtra ipſum do caſum rotundũ in. c. ex inſinuatio⸗ ne.de pꝛocur.extra qui licet per doc.hic allegetur, nunq́; tamen ad hoc pꝛopoſitum per eos fuit allegatũ. Nec ob. te poteris videre. Item etiam contra eundem tenuit bic Bar. de Salice. Pꝛimo:quia tex.in.d.l. certum,. ſi quis abſente.j. de confeſ. dicit confeſſionem abſente parte fa⸗ ctam non pꝛobare: ergo indiſticte intellugendus eſt qð neq; ipſe plene, neq; ſemiplene. argu. l. de pꝛecio. Secun⸗ do. quia indefinita equipollet vniuerſali: vt j. de leg.iij.l. pluribus. cum ſimil. Et lex indefinite dicit hanc cõfeſſio- nem nõ pꝛobare:ergo perinde habetur, ac ſi dixiſſet nul⸗ lam pꝛobationẽ inducere. Non ob. glo. in. d.l. capite quin to.quiaibi nõ dicit, q inducat ſemiplenam: ſed bene, qð 94 faciat † indicium. qðò tamen eſt minus quam ſemiplena pꝛobatio:vt in.l.cum pꝛobatio.in ſi.j. de pꝛoba. ſimiliter reſpõdet ad legẽ quero.in fi. Ad.c.vero, ſi tu dicas, quod War. in allega. eius vehemẽter errauit: quoniam ibi di⸗ citur, ꝙ teſtes ibi deponebãt cõfeſſionem coꝛam abbate, qui erat pars foꝛte:⁊ ſic in eius pꝛeſentia: vt.l.coꝛam.j. de verbo.ſign.ꝛ.l. diem pꝛoferre..coꝛã. S.de arbi. Ande nũ⸗ quam ibi dicitur, ꝙ facta fuerit confeſſio abſente parte. Et ſi tu dicas, quare ergo cõfeſſio in caſu illius capituli, non inducit plenam pꝛobationem: ex quo pꝛobatum eſt eam eſſe factam in pꝛeſentia partis? Reſpõdeo vt ibi di⸗ cit glo.ꝙ ibi facta fuitenunciatiue ⁊ incidenter:non autẽ pꝛincipaliter. Ande tex.ille nullo modo pꝛobat intentio⸗ nem Bar.quare verioꝛ videtur opi. Bal.⁊ Bal. ex. d. c. fi. 95 CAltra pꝛedicta r potes duo ſingulariter deducere. Pꝛimum ꝓꝙ licet due pꝛobationes ſemiplene diuerſi ge⸗ neris cõiungantur ad vnam plenam faciendam: vtbic di xit Bar. Zlttamen due pꝛobationes diuerſi generis, ⁊ di uerſoꝛum actuum nõ cõiunguntur ad plenam pꝛobatio⸗ nem faciẽdam.Ita eſt caſus hic ſingularis:⁊ ita exeodẽ deduxit.d. Bal.in.l. teſtium. in fi. C. de teſti. ⁊ in.l.obſerua re. C.quo.app.nõ reci.Et hoc etiam hic inferri poteſt ex dictis Cy.licet tex.illam nõ alleget in..ij.C.que ſit longa cõſue.⁊ do. Anto.extra de teſti. c. veniẽs.el pꝛimo. ¶ Se⸗ 96 cundum ſingulare ex illo. c. eſt, ꝙ teſtis groſſus ⁊ idiota deponens per ſenſum viſus, nõ in toto cõgruẽtem actui pꝛobãdo, de quo queritur: pꝛobat ex ijs, in quibus recta redditio cauſe deducitur per ſenſum auditus.Et ita ex capitulo illo deduæit idẽ Bal.in. lj. C. de confeſ.¶M Item 97 aliud genus t ſemiplene pꝛobationis, eſt confeſſio dedu⸗ cta, ſine cauſa tamen: quoniam licet tex. in.l.cum de inde⸗ bito. 5. fl.j. de ꝓba.⁊ in. c.ſi cautio. extra de fide inſtru. Di⸗ cat cõfeſſionem ſine cauſa nõ pꝛobare:attamen hoc eſt ve rum plene:ſed ſemiplene ſic:vt no. Specu.in titu. de con feſ.ʒ.nunc vidẽdum.ver.ſicut. ſed nunquid ſemiplenam.⁊ ego do caſum iuncta glo.in.l.inſtrumẽta. C. de pꝛobatio. 98 ◻ n ea. glo. ibi,per vnum teſtem, eſt ergo opinio glo. bic.⁊ in.d.l.in bone fidei.qð vnus teſtis ſemiplenã pꝛoba tionem inducit. De quo hic per Bar.qui dat pꝛo glo.ca⸗ ſum.⁊ poſtmodum ſubdit ad ſegulam fallentias. Cui pꝛi mo adde, ꝙ licet duo teſtes non interrogati de cauſa fa⸗ ciant plenam pꝛobationẽ:vt.l.ſolam. cum ibi no. poſt glo. C.de teſti. attamẽ vnus deponẽs ſine cauſa ſciẽtie, ex eo: quia nõ interrogatus, nõ facit ſemiplenam m Bal. ⁊ re⸗ cte in.d.. ſacramentũ.⁊de buius ratione:vt ibi per eum. ¶ Item adde, ꝙ dubitatur, anin criminalibus vnus te⸗ ſtis ſemiplenam pꝛobationẽ faciat in quo dixit hic Bal. qð non:ſed bene facit mdicium ad toꝛturam. Allegatl. ſ quis.C.ad leg. Jul.maie.in gloſ.cui adde, ꝙ male dixit. Pꝛimo quia illa expꝛeſſe eſt cõtra eum dicẽs, ꝙ imo ſe⸗ miplenam facit in criminali. Secũdo:qꝛ bonum eſt argu. de ciuilibꝰ ad criminalia:vt.l. abſentem. j. de penis. Sed in cinilibus facit ſemiplenam:vt bic: ergo⁊ in criminali⸗ bus niſi reperiatur in iure cõtrarium expꝛeſſum. ¶ Ter tio:quia pꝛo boc eſt caſus ſᷣm Gar. hic.⁊ in.l.j.g. idẽ Coꝛ 99 nelio. j. de qõni. C Tertio adde inquantum † ipſe Bart. dicit in aliquo caſu teſtes, quos nõ pꝛobatur fuiſſe iura⸗ tos, aliquam pꝛobationem inducãt: qð eſt dare caſum in quo etiam ſine iuramento inducunt pꝛobationẽ plenam. Pꝛimus quando deponũt ſuper eo, quod eſt notoꝛium: quoniam tunc iuramẽtum non requirit. Caſum habetis multum notabilem iuncta quadam gloſ.ibi, extra de co⸗ babi. cleri:c.tua nos. C Sed ſi non deponant ad plenam iudicis inſtructionem, ſed ad eiuſdem infoꝛmationem: qꝛ valet eoꝛum dictum, etiam ſine iuramento: yt no. Innoc. extra de poſtula.pꝛelato. c.j.⁊ videtur pꝛobari in.d.c. tua. Nos autem habemus glo.ſingu.in.cj.de pace tenẽ da. et eins viola. in vſ. feu.⁊ credo qd illa ſit in..ſi vero eiuſdè. cap. Muius autem poteſt eſſe ratio: quia non requiritur, Ita Ludo. vbi 3. et allegat ca⸗ ſum in.l. Luciꝰ. ff.de cõdi.⁊ de⸗ monſt. allegatũ p Bal. in. l. hec ſnĩa.C.de ſen.q̃ᷓ ſi cer.ᷓti.⁊ vide eundẽ Ludo.j. in ver. decima⸗ nona. Ité ad⸗ dę, ꝙ nõ defer⸗ tur tale iuramẽ tum vbi dolus obicit, ita Bal. in. l.j. C. vbi ꝗs ⁊ aduerſ.quos. in fin.ij.col.per gloſſ. in. l.iij..j. 5. de mino. — —— .Piu us. qð teſtes ad infoꝛmationem indicis deponentes, depo- nant in foꝛma indicij:vt no. Inno.extra de ſponſa.c. cum in tua. C Tertius caſus eſt,ſi ei a partibus iuramentum remittatur. extra de teſta. c.uis. Quartus ſi iudex cui datum eſt arbitrium ex foꝛma reſcripti:vt pꝛocedere poſ ſit, non obſtante iuris ſolennitate, remittat eꝝ ſe iur amẽ⸗ tum teſti: vt no. Bar.j. de dona.j. filiuffa. quia tamen boc 300 eſt valde dubiũ. dic vt ibi plene dixi. Itemf inquan⸗ tum idem Bar. dicit, ꝙ duo teſtes deponentes de volun tate teſtatoꝛis ⁊ ſolennitate teſtamenti, pꝛobant ſemiple⸗ ne buius teſtatoꝛis voluntatem, eꝑ eo: quia ſolẽnitas te- ſtium in teſtamento ex coniunctione duoꝛum iur ium eſt adinuenta, ſcilicet iuregen. quo ſi ufficiebant duo: vt in. c. cum eſſes.⁊ in.c.relatum.extra de teſta. Item iuris ciui/ lis, quo additi ſunt quinq;. O. de teſta.l.hac cõſultiſſima. Et merito ſi deſccit ius ciuile quo ad.v.ex quo remanet iuſgentium, quo ad duos, debet ſaltim ſemiplene pꝛoba ri. CZdde, ꝙ contrarium hic tenet Sali.⁊ recte iudicio meo dicensꝙ ad ſemiplenam pꝛobationem requirütun ſaltim quatuoꝛ:eo, quia pꝛobatio teſtamenti que conclu- dit iudici per ſeptem teſtes,non dicitur cõcludere ex bis duobus iuribus comunctis:ſed ſolũ ex ipſoꝛum teſtium numero:vt pꝛobatur.C.de teſtamen.l.ſi vnus. C. de ſide⸗ iuſſo.J.fin. C. qui teſta. face. poſ.l. hac conſultiſſima. in fine. Ande quemadmodum quando numerus teſtium ſuffi⸗ cit duplicatus, ex quo duo faciũt plenam:vnius facit ſe⸗ miplenam, vt bic:ita ⁊ quando requirũtur ſeptem teſtes ad boc, vt faciant plenam, debent requiri quatuo:: vt fa- ciant femiplenam. C Ego autem idem tali ratione:quia pꝛimo poſſamus dicere, ꝙ de iuregèẽtium nunquam diſ poſitum faerit de ſolennitate numeri teſtium circa teſta⸗ Iomentum. Auoniam illud de riuregentiũ non fuit inuen⸗ tum, ſed ciuili: vt pꝛobatur.C.de penis.l. quedã. Ex quo ergo de iuregentium non erat cognita pꝛincipalis cau- ſa.ſ.teſtamenti. qui numerus teſtium adijci debebat:me- rito nõ poteſt oici,ꝙ eodem iure ipũ teſtamento tunc nõ cognito, qualitas numeri fuiſſet adiecta. Quoniam eſſet reperire qualitatem ſine ſubiecto, quod eſt inpoſſibile: vt.l.eius qui.circa fi. cum ibi allega..titu.j. C Secundo ſi dicere volumus teſtamenti factionem iuregẽtium eſſe adinuentam, ⁊ conſequenter qualitatem numeri duoꝛũ teſtium: dico fundamentum Barto.eſſe falſum:quia etiã tunc ipſa ſolennitas numeri tota attribueretur iuri ciui- li:ꝛ in nulla parte ſui poterit dici eſſe iuriſgeñ.ex eo:quia cum ius ciuile addat, vel detrabat eidẽ iuri, deſinat ius cõmune appellari: et vocabitur ius ciuile in totum.6.de iuſti.⁊ iure. ¶ Ex bis infertur pꝛedicta concluſio contra Bar.ꝙ ad ſemiplene pꝛobandam teſtatoꝛis voluntatem quatuoꝛ requirantur, non autẽ duo. Pꝛoderit autẽ bec ſemiplena pꝛobatio ad pꝛobandum relictũ naturaliter debitum, iuxta materiam.l. cum quis. C. de iuris et facti ignoꝛan. non autem ad deferenduin iuramentũ in defe⸗ ctum plene pꝛobationis:vt dixi in vna eꝑ fallentijs ſupꝛa oꝛ poſitis ad regulam gloſ.¶ Item inquantũf idẽ Hart. ipſe diſcutit:an due ſemiplene pꝛobationes diuerſi gene ris debeant coniungi ad faciendam vnam plenam:et dic vt plene no.per do. Anto.in.d. c. veniẽs.⁊.c.pꝛeterea. ex⸗ tra eo.⁊ per Gald.in.l.ſpadonem.. qui multa vera.j. de excuſa.tuto.⁊ qð plene no.in.l.pꝛopꝛietatis ⁊ inſtrumen⸗ ta. C. de pꝛoba.⁊ quod ſupꝛa dixi allegãdo.c.fi. de ſucceſ. ab inteſta. Nec iſtoꝛum dicta refero: quia nihil adderem. n103 ¶ In eadẽ T ibi, vel ſumma non eſt modica. vult igitur gloſ.q; in ardua cauſa etiã pecuniaria, vtputa: qꝛ ommũ vel maioꝛis partis bonoꝛum, que equiparatur cauſe cri⸗- minali:vt.l.pꝛopter litem.j. de excuſa.tutoꝛũ. et in..item pꝛopter.inſtitu.eodẽ.non ſit deferendum indefectũ ple- ne pꝛobationis, qò idem voluit glo. de regu. iur. cum ſint pPartiũ.lib.vj. huius autem veritas patebit ex dicendis.j. 104 ¶In eadem ibi, ſ ⁊in delictis. Determinat igitur gl. Win Aich eriminaii non deferatur iuramentum neceſ unneen Plene peobationig egeo:uiainta⸗ t Lisnunatur probationes luce meridiana dlariotes: tur omnes bic ASDe pꝛoba. ⁊ idem tenet Bar. ⁊ ſequun fi ertra eo kun ndlin bone fidei.⁊ in..ij. ö. o.⁊ in.d.c. zrtraA co.titu.⁊ in.lmaritusij. de queſtioni.: Specu. in titu. de iure delibe. F.j.verſi. vt autem plenius inſtruaris. Sed contra hoc videtur eſſe tex. in.d.c.ſ. extra eo.ybide⸗ Audo. Roma.in ſecundam. ff.veter. part. ciditur in vltimo reſpon.ꝙ in cauſa famoſa, que — periculum fame equiparatur criminali, er perſonapie u alitatibus 1 cauſ. circunſtant(s, index ageti iurame tum deferre poteſt: vnde videtur deſtrui bec communi theoꝛica. Ande dico, ꝙ an deferatur in cauſa erunni vel non:hoc eſt in arbitrio iudicis.⁊ eſt tex.in.d.c.ñ nij videt iudeꝑꝝ vꝛgentes pꝛeſumptiones, aut quid 4 puin tra ſemiplenam pꝛobationẽ ⁊ perſonam accuſatoiis 5 neſtam: dico ꝙ indubitanter iuramentum deferre 2 rit.Caſus eſt in.d.c.ſi.quicquid dicãt hic gl.ꝛ doc 3 105½ tra t pᷣdicta inſurgit dubitatio:quid in cauſa famoſ iuramentũ deferri poſſit:⁊ in poc eſt duplex opinio An fuit Bar. hic, ꝙ ſic, per tex. in.l. nam ⁊ poſtea.9.ſ da tur. 3. eo. ⁊ in.. furti. 5. de ijs qui no. infa. Alia fuit S 9 in.d. verſi.vt autem plenius.quam ſequuntur onnes 5 no. in. d. c. fi. dicentis, contrarium, e; eo: quia hec cauſaſ moſa ardua dicitur, cum hominis famatractetur: erg ſequitur, ꝙ iuramentum non eſt deferendum im gofin d. c. cum ſint partium. Et hec opinto confirmari poteſ quia in cauſa bonoꝛum maioꝛis partis, veltotiuspatni monij, non defertur iuramentum: vt hic in gloergomul to magis non eſt defereñ. in cauſa fame, que magispę- ualet, quam omnia bona mundi: vt. l. Julianus.ſ quiso, miſ. cauſa teſtamen.⁊ in. l. alias. 5. eo. vbi poſui concodi tias. Eſt enim hec cauſa famoſa, cauſa ſtatus: vt in co- gnitionum.ʒ.jj. de varijs ⁊ extraoꝛdi. cogni. Et hec ido maioꝛ debet iudicari, quam quelibet alia pecuniaria:ſt l ſeruoꝛum.in fij. de penis. Nõ obſtant iura allegatapyj Bar. quia loquuntur in iuramento udiciali, non anem in neceſſario. Tu potes dicere, qò an deferatur velnan, eſt in indicis arbitrio:vt eſt caſus in.d.c.fi. Et multumnui roꝛ,qð docto. faciũt queſtionem de boc, cum ibi ſitcaſus 106 Item expꝛedictis† decidi poteſt, an in cauſa mona- chationis ſeu matrimoniali, poſſit deferri iuramentum neceſſarium:et in hoc ſunt opiniones. Gloſ. ea inliij eo.videtur tenuiſſe, ꝙ ſic generaliter, pꝛobans: etillan etiam plures Cano. ſequuntur in. d. c.fina.pꝛo quibuseſ gloſ.oꝛdi.extra de regu.c.vidua. Barto. vero in dliijſi detur diſcuſſiſſe, ꝙ aut queritur, an poſſit deferripꝛomo nachatione vel matrimonio, hoc eſt ad eius conſirma, tionem:⁊ tunc poſſit.et ita habeat locum dicta gloſlut queritur an poſſit deferri cõtra monachationemſeu ma/ trimonium:⁊ ſic ad eius confirmationem:ꝛtunc nonpoſ⸗ ſit.argu.eoꝛũ que no.in.c.ſuper eo.extra de eo,quicogno. conſan. C Tuaduerte:quia iſta diſtinctio Bar. videtur falſa.Si enim volumus confiteri, qð deferatur actoii:ct ſic ad confirmationem matrimonij ſeu monachationis: certe etiam debemus dicere ꝙ debet deferri reo.quiam iudicijs circa actum pꝛobationis par debet eſſe cöõdit vt in. c. in iudicijs.⁊.c. licet. de regu.iur. lib.vjcum aliss alleg. Pꝛeterea contra eum eſt expꝛeſſa gl.in.d.yidua vbi relata ad tex.manifeſte tenet, ꝙ ad infirmationeè mno- nachationis ipſi moniali conuente defertur iuramenti Nec potes dicere, ꝙ illa loquatur in iuramento udici li, imo loquitur in neceſſario: vt patet exlegibus quasdl legat, ſcz ex lege, in bone ſidei. que in neceſſarioloqmiu Quod tamen nullo modo deferatur iuramentumsvice tur manifeſte pꝛobari ex eo: quia cauſa monachationſ in conſequentiam babet in ſe cauſam omnium bononum, quoniã monachus nil pꝛopꝛium habere poteſt, zommi queruntur monaſterio:vt in authẽ. ingreſſit: in ccumac monaſterium. extra de ſtatu monachoꝛum. Seclin caüſ ommum bonoꝛum iuramentum non defertur: yt bic in gloſ.igitur ac. In hoc tamen concludere potes q Gupu cõcluſi in cauſa criminali⁊ famoſa arguẽdo a maioꝛitat rationis. Et quia non reperitur pꝛobibitum in talicauſt iuramentum deferri: ergo intelligatur permiſſum: 5 necnon.&.ex quibus cau. maio. cumn ſimilib. C. Naetune babeo regulam in.l.ait pꝛetoꝛ.(.j. ð. eo. quod in auulde cauſa iuramẽtum deferri poteſt:ergo a ntelligamreg lam in hoc, cum non reperiam exceptuatum j deten 1 Liij.3.de pꝛocurato.l.mutus.cum ſunili. CEx preüie 107 † etiam vltimo deciditur, quid in cauſa penali üliis quando pena petitur ex contractu, an ex eo caſu de bar tur iuramentu in defectum pꝛobationis plener etm a2 Al 1 per fuit opinio Bal.in. l.j. C.de ijs que pene no. quoc nae ca que ſupꝛadicta ſunt. Tu autem potes tenere runij Vn rebuſh eebrenin mrglinneit 3 un fatsſte Fa vinn vlwenfi reu Ktstifi hüna 1 amientds puneneſceleine. utrrinaroypärnſ ban riimnwmu aralatxpwbetonetam inmamagn i Tuaütrzgradeſckin tetſanuee aaainyiläſi Sai mttyreldefenie duchtct, Pmo, makantconeuſum i tn itdänitinam 6 taabnügnersiter gih rnttkrtumeepoteſtpe rarenwwtanmodopetn atipus go qpis appel tathganimancericond ruchyrſtogpetaäantece cfenspettionisdirig aneaüer jergononrefen Kraeatinſtlintempue thit genteriotertun dinnaedit ſbiiuran ummicenke an icet: Kfergctntriſenpyene aezäinampetnededer nünurim eit Rcterberfner aatenr btie nah annennn Itan naimn nanittindn mamdaſ Reenwwühüüg wumnt dnali 3 uregetene, Ldete ain gi esac n M äntdent netuni aan Deiureiurando. 49 min wh. entunisnte n rium:q ſi defertur in cauſa famoſa, in qua verſatur mul deturdeſt kaa to maioꝛ pena, qᷓ; infamie pena:vt eſt text. in dicto cap.fi⸗ an deferan te 8 na. ergo multo magis poteſt deferri in pena minoꝛi, adindies ehnce ſcilicet in pena pecuniaria, aut quacunq; ex contra- Knptons id ctu debita: vnde male loquitur. Et per bec expedita eſt lonẽ peron,ge bec regula, cum bis, que circa ea cadere poſſunt. C Ex- unrtramenan 103 tra T eam tamen inquantum circa materiam eiuſdem 4 Bart. queſiuit, an iuder poſſit cogi ad deferendum boc Uditatio. wün Naae iuramentum, ſc cauſatiue, vt puta: q ſi non deferat poſ⸗ ſtt appellari, concludens ꝙ ſic. A⁴dde, ꝙ hoc videtur terin nan-etg dubium:quoniam iſta delatio vel non delatio committit ii 109 iudicis arbitrio: yt hic in verbo, t ſolere. quod eſt ver⸗- nius qaan a bum voluntatis, non autem neceſſitatis: vt in..j. C. qũo trarium? räunndn ⁊ quando iud. ⁊ in.l. non quicquid. S. de iudi. qð babetur ped⸗eün mhomilis wrauü.de offi preſil. ſepe. Cerium autem eſt, ꝙ non poteſt a mnoneſt Sumenn a indice appellaria ſuper eo, qð ipſe gerit in bis que com- b 4 deferont mittuntur ſuo arbitrio:vt not. Spec.in tit. de offi.iudi.6. er bee epin d deſeruit. ver. quid ſ iudex. Ipſum dictum Bart. eſt ve⸗ malons pan rinus per tex. in. d.l.in bone fidei. in verbo, opoꝛtet. qò eſt Amentum: yth. 5 verbum neceſſitatis:vt.l.ſcire opoꝛtet.j.de excuſa.tuto. nein cauſa fand— uo ¶Item dubitatur vlterius f vſqʒ ad qò tempus inra- mentum deferri poſſit ab hoc iudice: ⁊ in hoc vna fuit las Seohn i. opi. Bar. hicq vſq; ad Fnuuſowen ang wentig tamoſa cauſafaa ꝙ ita ſeruatur conſnetudo. Iſtam ſequitur Bal.in.l.ij. szextraoadi oon 3. eo.⁊ in.dl. in bone ſidei.⁊ in. c.j.g. item ſi vaſallus. de cõ nam quellbet 3 9 trouer.inueſti.in verſi. quero vtrum poſtqᷓ;.⁊ alleg. Inn. nis. Nöobſtant 5 ita tenere in.c.paſtoꝛalis.de cau.poſſ. Idem etiam An⸗ 1. Ula 4p 1„„. 1 ti wm amentoutia ge.⁊ communiter omnes dicentes, ꝙ ad petitionempar di is index õt: niſi vſq; ad concluſum in cau- s dicere, qo andi tis iudex deferre non põ vſqʒ. ſen Keßß a(gah(a, ex eo:q ille eſt terminus per quem clanditur os par — tiin vna quaq; pꝛobatione tam ratione inſtrumentoꝛũ: debam ot in. c. dilectus. extra de fide inſtru. quam ratione teſtiũ: Tdecidipotchain Wr in. 3 4 1 3 vt in aut᷑ de teſtib.§. quia vero.⁊ Inno.not in.c.paſtoꝛa⸗ niali, pofſttdeinſe lis. extra de cau. poſſeſſio. Sali. hĩc tenet contrarium di⸗ ſunt opiniones fi cens, quod peti poteſt deferri eiam poſt con cluſum in ſic generalttegi cauſa: et hoc pꝛobat. Pꝛimo, quia hoc iuramentum quunturindeng neceſſarium poſt concluſum in cauſa a iudice deferen⸗ u..vidua. Pardyn. dum, ⁊ vſq; ad diffinitiuam ſententiam pꝛeſtandum: queritur anpoſtn vt eſt caſus in.l. generaliter..iij.C. eod.titu. Ergo tunc monio, boceltat non eſt deferendum nec poteſt peti:imo ſi peteretur an- ita babeatlocun te, diceretur quodammodo petitio incongrua, tãq́ᷓ; ema rricötramonacy nans ante tẽpus, quo quis appellet ad id qð petitur fa- s confirmationer cien.vt.l.pecuniam.a.l.certi condic.in pꝛinc. 3.tit.j. Pꝛe⸗ cſuper con terea ſcöõo, poſito, ꝙ petat᷑ ante cõcluſum in canſa: nibilo e:quia iſta diſtna minus effectus petitionis dirigitur poſt cõcluſum in.d. s confter qodi lgeneraliter.§.jergo non refert an ante petak, vel poſt. matrinonſug ars.j.de hered. inſti l. in tempus. C. de dona. ante nupt l. dicere ꝙdebcrin quod ſpõſe. Item tertio certum eſt, ꝙ pars hᷣm eum po⸗ vobationis paroiii teſt ſcire, an expediat ſibi iuramentum deferri, niſi poſt odariolop üun concluſum in cauſa, ⁊ an videat teſtes per ſe pꝛoductos, dctdereune anplene pꝛobent velſemiplene:ergo tüc demum tu po⸗ 9 peſagen. aeum 1— tes cognoſcere, an petere debeat: ⁊ petere potes. Nec di ffeſte tenerg in citur eſſe in moꝛa, ſi non petñt ante pꝛopter iuſtam cau⸗ maiiconueme dnn ſam ignoꝛantie. Et per becßm eum nõ obſt. tex.in. d. c.cũ laloquam nen dilectus. qloquft᷑ in pꝛobationibus quas pars poſuit:⁊ ſarorxtpuuun igitur debuit ante concluſum in cauſa facere. Nos autẽ ne iceiqueinm loquimur in pꝛobatione iuramenti, quam pars nõ poſ⸗ odo deftranm ſet facere, niſi poſt concluſum per pꝛedicta. Ita dicit ſe creo: quucuin, per boc obtinuiſſe in publica repetitione, quam de iſtall. etin ſcccuſomom compoſuit. C Tu aduerte: qꝛ pꝛo examinatione buius, ſnunt videnda tria. Pꝛimum an poſt publicatas atteſta⸗ tiones poſſit hoc iuramentum neceſſarium deferri.Se⸗ eſtate monacbouns cundum an poſt terminum datum ad pꝛobandum. Ter dmentum ondein du tium an poſt cõcluſum in cauſa. Circa † pꝛimũ videt ſantn duun pꝛima fronte dicendũ ꝙ non: qx poſt publicatas atteſta⸗ ſargit tiones teſtes pꝛoduci non poſſunt:vt in aut.qui ſemel. et rpohi incoꝛpoꝛe vnde ſumitur. Cde teſtib. Sed pars iurans 6 Iigaurno, videtur eſſe teſtis in pꝛopꝛio negotio:vt in.l.fin.C.de ſi⸗ ne jnütl deiuſ.⁊c.Cõtrarium tamen eſt verum. Pꝛimo qꝛ ratio: ha 19 6 — —— au maioch 97 quare poſt publicatas atteſtationes noui teſtes pꝛodu- it pretonſien Fn ci non poſſunt, eſt ſuboꝛnationis timoꝛ:vt in aut. deteſti. err porettit di§. q vero. Sed iſta ratio ceſſat in parte iurante:vt ex ſe eperiam G nn patet igit. Secundo qꝛ t poſt publicatas atteſtationes nutus cum un pꝛoduci poſſunt noui teſtes ad confirmationem pꝛimo trur,gul uaguſ deponentium. Et in boc fallit regula. d. aut. qui ſemel. vt er contrann igin not. Inn. extra de teſtib. c. cũ clamoꝛ.Sed pars iurãs iu- ctum oob„ 9 ru0 rat ad confirmationem ſemiplene pꝛobationis pꝛo ſe fa Coe ſjsql lulb tTuaua nʒ cte:igit. Quo ad ſᷣm due fuerunt opi.vna Wal.in rubꝛ. C. de pꝛoba.dicentis, ꝙ cum pꝛobatio per juramentum non ſit pꝛopꝛie pꝛobatio:ſed ipſius pꝛobationis ſupple⸗ tio. arg. 6. eo.l.eum qui.igitur non compꝛebhenditur ſub termino ad pꝛobañ.dato.Et ad hoc facit quod not. Jo. Anqd. ⁊ do. Ant. in rub. extra de pꝛob.dicentes ꝙ etiam poſt terminum ad pꝛobandum datum poterit pꝛobari per confeſſionem partis:quoniam illa non eſt ſub termi no incluſa:qꝛ non pꝛopꝛia pꝛobatio:ſed pꝛobationis rele uatio. Alia fuit opi. Ang.hic tenentis contra per tex.in l.in contractibus.§. illo. C. de non nume. pec. Sed pꝛima opi.videtur verioꝛ per rationes ſuas.Nec obſt. tex. in. d. F.illo. quoniam ibi poſt terminuin nõ admittitur pꝛoba- tio per iuramentum poſt lapſum terminum: qꝛ per la⸗ pſum terminium excluſus erat aduerſarius omni mo⸗ do a iure ſuo:puta opponendi exceptionem non nume. a pecu. Quoniam lapſum erat biẽnium merito ibi nõ ad⸗ mittitur pꝛobatio ſuper eo iure, quod iam certũ eſt mi⸗ hi non poſſe competere:nos autem loquimur in eo ter/ mino, per quem non excluditur quis a iure ſuo, ſcilicet a n14 iure pꝛobandi. C t Quo ad tertium dicendũ eſt ꝙ bec lex duas habet partes:pꝛima an iudex ex officio ꝓpꝛio parte non petente poſſit poſt concluſum in cauſa iura- mentũ deferre.Et in hoc Gal.videtur varius.bic enim videtur indiſtincte tenuiſſe, q ſic per ea que not. Specu. in tit.de renun.⁊conclu.j.ver.⁊ ſcias.⁊ idem in.j.vnica. C.vt que deſunt aduo: in.lj. C. ſenten. reſcin.non poſſe. dicens, ꝙ vbi indicem equitas mouet poteſt poſt cõclu⸗ ſum in cauſa ex pꝛopꝛio officio ſ upplere. arg.l.vbicunq;. S.de interrog.act. Ipſe idem in.Od..ij.3. eo.⁊ in.d.l.in bo⸗ ne ſidei.videtur dicere, ꝙ ex officio ſupplere poteſt defe rendo iuramentum ſolum ad declarationem articuloꝛũ ante concluſum in cauſa, non autem ad aliquid nouiter 115 pꝛobandum. Et ad hoc, qðò † not. Inn. in quadam addi. quam fecit poſt compila.operis.in.d. c.cum Joãnes. di⸗ cens, ꝙ regula.d.l. vbicunq;.videt᷑ initi ex generalitate verbi, ꝙ etiam poſt concluſum in cauſa poteſt iudex ex pꝛopꝛio officio ſupplere:debet intelligi ad declarationẽ am actitatoꝛũ, nõ autem ad aliquid noniter inducẽdũ. Sed ipſe idem in.d.c.ij..item ſi vaſallus. de contro.in⸗ ueſti. generaliter tenuit, ꝙ poſt concluſum in cauſa non poſſit hoc iuramentum deferri per ea que not. Inno. in d. c.paſtoꝛalis.extra de cau.poſſ.⁊ ſic ex quo generaliter loquitur, videtur etiam indicem includere. Et pꝛo boc facit: quia intra illa tempoꝛa tantum ⁊ non poſtea po⸗ teſt iudex ex pꝛopꝛjo officio ſupplere, intra que potuiſſet pars, ſi voluiſſet ex ſe facere ſᷣm gl.no. in. l.filinſfamilias. g.veterani.Z.de pꝛocu.Sed poſt concluſum in cauſa nõ poteſt pars a iudice petere ſibi iuramentum deferri, ſᷣm opi. Bar. ⁊ cõmunem.Nec iudex ergo ex ſuo officio ſup⸗ plendo deferre poteſt. Aidetur tamen, ꝙ verioꝛ ſit opin. illa, ꝙ poſt concluſum deferri poſſit: ⁊ boc per generali⸗ tem tex. in.d. c.cum Joãnes.dicentis, qò quatuncunq; ſit a partibus in cauſa concluſum, poteſt ipſe iudex, vt cun cta cum veritate pꝛocedant, poſt concluſum in cauſa ſup plendo interrogare:⁊ ſic a parte petere, an velit iurare. 316 NHec obſt. dictum † Inn. in. d. c.cum Joannes. de ſide in/ ſtru. dicentis, ꝙ illud debet intelligi, quo ad declaratio- nem actitatoꝛum: quoniam illud repꝛobat do An. ibi⸗ dem.⁊ in.c.cum in cauſa. extra de iura. calum.⁊ in.c.olim. extra de iudi.dicens ꝙ nedum ad declarationem actita toꝛum:ſed etiam ad ius partis nouiter fundandum po- teſt iudex ex pꝛopꝛio officio poſt concluſum in cauſa in- terrogare.Alleg. tex.in.l. generaliter..j.C. eo. Ex quo li cet non multum videatur pꝛobari ſua opi. vt.j.patebit. Attamen illa videtur verioꝛ ex generalitate regule.c.iu dicantem.xxx.q.v.⁊ generali regula.d. l.vbicunq;.⁊ bis que not. Spe.in.d. ver.⁊ ſcias. Non obſt. qð not. Inno. in d. c. paſtoꝛalis.qꝛ illud intelligo quo ad partes litigätes, quibus poſt cõcluſum in cauſa videtur clauſum os quo- modocunq; pꝛobandi.⁊ in. d.c. cum dilectus.⁊ in..qꝛ ve⸗ ro.non autẽ quo ad iudicem per. d.l. vbicunq;. Nõ obſt. gloſ.in.d. F. veterani.q poteſt dici, ꝙ illa ſit falſa per tex. expꝛeſſum in. d. cũ Joãnes.⁊ per id qð not. extra de teſti. c. cũ clamoꝛ.⁊.c.per tuas.⁊ hoc de pꝛima parte. CQuo autẽ ad ſecundã, que eſt an parte petente poſſit poſt cõ⸗ cluſum in cauſa iura mẽtũ deferri:vidiſtis ſupꝛa cõmu⸗ H (¶Appellari. Adde, ꝙ boc videt᷑ cõtra gl. 2 Innin. c. ſuꝑ bis.extra de ac cuſa ⁊ eſt tex.in c.j. extra de di⸗ la.vbi in bis q̃ eius arbitrio committitur, ſi inique arbitrat poteſt appella⸗ ri. Barto. in.l. ſi qua penaj. de ver.ſigni. in bis tamẽ pꝛeſumit pꝛo iudice, pᷣm Inn. ſingn. in. c. innotuit. extra de eo qni furti. oꝛdi.ſuſcep.et ita ipſe firmat j. ead. I. verſicu. quid ſi iudex: circa banc. —Pi e —— * 7—— 2—— .— 2— — m opi.ꝙ ſic, excepto.d. Sali.qui tenet contrariũ. Sed dis hi Ficbr Fermads ratione poſt cõcluſ um in cau⸗ ſa pꝛohibetur pꝛoductio inſtrumentoꝛũ: vt eſt er in ei cum oilectus.eadẽ videtur dici poſſe, ꝙ bec petitio dela tionis iuramenti:cum nulla poſſit penitus dineritzte ratio aſſignari. Item aſi poſt concluſum in cauſ. 4 Ficeue pꝛobibite pꝛodactiones alioꝛum teſtium:vt in.d. g.·q 5 ro. cum ſimi. ergo ⁊ ſimiliter petitio:ꝙ ſibi parti iam tum deferatur:qꝛ iurãdo de parte, efficitur teſtis in 5 pꝛia cauſa:vt eſt caſus in.d. ſi. C.de fideiuſ.¶ Non bpie rationes. d. Bar. de Sali. qꝛ inquantum dicit, quo petitio iuramenti non videt, nii poſt coneluſum in cau⸗ f poſſe teri: quia neſcit pars, an expediat ſibi durae. nboc male dicit: quia ſi publicatio teſtinm fiat an e Sncluſum in cauſa, poſſit pars compꝛebendere: an expe diat ſibi iurare, videndo anſui teſtes plene ſeu ſemiple⸗ ne pꝛobauerint: merito ⁊ ante cõcluſum in cauſa bec pe⸗ titio fieri poteſt. Pꝛeterea contra caſum legis, quem al⸗ legat ad fundamentũ opi. ſue, ſc3. d.l. generaliter..j. vbi expꝛeſſe dicitur omne iuramentum ſiue a pan tibus:ſiue a iudice delatum poſſe in pꝛin.medio ⁊ fine cauſe pꝛeſta- ri. Et ſic poſt atteſtationes publicatas ante concluſum in cauſa. Non obſt. tex. in.d.l.generaliter. F.j. Quoniam il le, vt patet ex oꝛdine litere pᷣſupponit, ꝙlicet poſſit poſt cõcluſum in cauſa iurari:nihilominus ante petitum fue rat deferri:vt patet dum dicit foꝛmaliter omne igitur iu ramentum, ſiue a partibus, ſiue a iudice delatum fuerit: aut in ipſo initio, aut in medio litis, aut vſq; ad finitionẽ dari debet. Et ſic patet ex verbis illis, ꝙ delatum fuerit. que habent tractum in pꝛeteritum, ꝙ ipſum iuramentũ petitum fuerat deferri ante concluſum: licet poſtmodũ ex pꝛecedenti delatione iurari poſſit poſt concluſum in cauſa, tanꝙ́; ex interuallo poſt delationem iuramenti: vt Inon erit. F.vlti.. eo. Quoniam dici poteſt. ꝙ. g.ille locũ babet in iuramento voluntario ⁊ iudiciali: ſecus autem in neceſſario ⁊ recte intelligendo videtur pꝛobari in.d. Sj. ¶ Non obſt.tertium fundamentum ſuum, dum dicit ſi poſt concluſum poteſt iurari:ergo ⁊ eodem modo po⸗ teſt peti iuramẽtum deferri:quoniam hoc eſt falſum: vt patet in exceptione dilatoꝛia, que licet poſſit poſt litem conteſt.pꝛobari:tamen non poteſt poſt litẽ conteſta.op⸗ poni:cum pꝛius opponi debeat: vt.l.exceptionem.C.de pꝛobatio.⁊ in.l.petita. C. de exceptio. ⁊ in. c.exceptionem. extra eo.tit. Ano tamen caſu poſſet ſaluari opi.Sali.ſcʒ eo caſu, quo pꝛoceſſus eſt ſummarius:qꝛ tunc etiam poſt concluſum in cauſa etiam ad petitionẽ partis index po⸗ teſt ſupplere:vyt eſt gl.ſingu.tn.d. c. ſepe. in verbo, interro gabit.ꝛ per hoc patet expeditus articulus iſte. Que n17 autem † debet eſſe foꝛma petitionis buius iuramẽti: po ſuit.o. Bal. in d. l.j. 6. eo.⁊ Salic. hic qui melius loquitur. quem non refero:qꝛ nibil eſt oppoꝛtunum addere. C Al a1 timo loco ad examinandũ reſtat, cui iuramentumt boc ſit deferendum:an ipſi actoꝛi,an vero reo. ⁊ bunc articu⸗ lum poſuit gl. bic tertioin oꝛdine.⁊ in.d. l. in bone fidei. et Legiſte in pꝛedictis locis gl.in.d.c.cum ſint partium.de reg. iur. lib. vj.⁊ Cano.in.d.c.fi. extra eo.⁊ Spec.in.d.ver. vt autẽ plenius.quia tamen omnes vario modo loquun tur, nos aliter pꝛocedemus. Pꝛimo pꝛeſupponendo ca⸗ ſus indubitatos. Scðo examinãdo dubios. ¶ Aduertẽ dum igit᷑, ⁊ capiẽda eſt pꝛimo regula. d.l. in bone fidei. di cens, ꝙ cum cauſe cognitione per iudicem iuramentum deferendum eſt:in qua quidem cognitione quatuoꝛ pꝛin cipaliter ſunt conſyderanda. Pꝛimo qualitas perſona- rum, in qua qualitate, pꝛimo per iudicẽ conſyderandum eſt, ꝙ nulli hoc iuramentũ in defectum pꝛobationis eſt deferendum, qui in teſtem non admitteret᷑ in cauſa: vt ſu Pꝛa dixi allegando Bal.in. d. lij. C. qui accu. ¶ Et ex boc nꝰ infero t ad duo. Pꝛimo ꝙ mulieri agenti in cauſa feu⸗ dali non eſt deferendum indefectum pꝛobationis: cum ipſa in bac cauſa a teſtimonio repellatur:vt eſt caſus ſin⸗ gu. in. cj in fin. qui teſt. ſint neceſ. in vñib. feud. Ergo ipſa Pru non poteſt ꝛuramentũ ſibi deferri per dictã regu in. Secũdo ꝙ eidem criminaliter, accuſanti deferri nõ Poteſt qrſi non poteſt eſſe teſtis in cauſa criminali de in Te canonico:licet de iure ciuili ſic: vt pꝛimũ pꝛobat᷑ ex gl. inee oꝛus. extrade ver. ignia in.c. quoniam.extrade te- ſtib.⁊ xvj.q. uij. c. ex eo ſecundum j. de teſtib..ex eo. ergo Audo. Romain ſecundam.ff. veter.part. nec ſibi poteſt iuramentũ deferri. ¶ ate debet qualitatem perſonarum in Neen donſeee 120 ctum, † non autem qui ignoꝛat, debet iuramätumde fa⸗ ri. argj. rer. amo. l. Darcellus..rerum.⁊ dicit 38 Marcellus. ⁊ in.l. in bone fidei. vbi autem ncs iindl. factũ ſciret, debet ei deferri, qui veriſimiliterſcit ha autem veriſimiliter pꝛeſumitur ſeire ille cuius facts pꝛopꝛium, qᷓ ille qui agitpꝛo facto alieno. argij zaget leia.l. quanꝙ́. innctal.f. i pꝛo ſuo. vbi autem vteru riter veritatẽ ſcit, debet ei deferri, qui veriſimilins puſ mitur verum velle iurare: ne alia perſons in perup ¹ incurrat. quod lex abhoꝛret:vt.l.ij.C.8de indict. j anun videamusjj. de in lite m iuran. C Aerum autem den 121iurare † pꝛeſumitur ille, qui natus eſt ex bono Gerall ille qui natus eſt ex vili,ſm Cy. in. d..in bone ſideira ꝛ ꝙi nolit.g. ſi macipia.j.de edi. cdic. t Itẽ verin d rare pꝛeſumitur in dignitate conſtitutus:cum cenſeatne eius perſona, vt honeſta appꝛobata: q́; non conſtitnls arg.ĩ. de teſti..ob carmen..fi.⁊.l ſ.in f. ð.de offie preft 123 pꝛeto. ¶ Itẽ pꝛeſumitur verius iurare dines pan⸗ per. ar. j. de teſti ii. qð eſt verũ ſᷣm Cy.in.d lin boheſ⸗ dei. niſi dinitie ſint pꝛauis operibus conſtitute:qperci quis animam male acquirẽdo. Ita etiam pꝛeſumeratur velle perdere pꝛo iuramento. arg.j. de accn.Iſi cui. hi dem.⁊ in regu. iuris. ſemel malus. C Item pꝛeſumiur 124 † verius dicere maſculus, q́ᷓ; mulier. arg. j.de ſiqe iſ .fi.ꝛ ideo hᷣm Jaco. But. ic, ⁊ in. d.l. in bone ſideipotis deferendum erit iuramentum maſculo, q́; mulieri hat autem eſt falſum:qꝛ contra gl. oꝛdi.in. d. c. vidua.extrade reg. ¶Item ſecundo pꝛincipaliter debet conſycnut naturam cauſarum:quoniam ſi cauſa eſt ardua crimia lis vel famoſa non debet iuramentum hoc in defectn pꝛobationis deferri.tamen die vt plene ſupꝛa dixiinte 1259 tio contrario. C Item tertio pꝛincipaliter coſycerai debet, an ſciens veritatem ſciat per pꝛopꝛium copotii ſenſum:an vero per famam. Quoniam ſcienti per fam aliquid, nõ eſt deferendum iuramentum in defectapte ne pꝛobationis. ¶ HNotitia enim per famamnõ eſt ven notitia:vt not.gl.in. d. l. in bone ſidei.quod tamen verum intellige, niſi in bis negotijs plenam pꝛobationem indu cat:vt not. Inn. extra de ver.ſñgni. c.veniẽs.⁊ refert Bal in.l.cum ſemper. C. de rei vendic.⁊.l. conuenticulas.(de epiſ.⁊ cler.⁊ in aut.quas actiones.C. de ſacroſanc. eccle ideo tali caſu poſſet pars de veritate iurare qxãdoſcien tiam habet per famam, in cuius contrariũ memoia n exiſtit:vt idem not.in. c. cum in cauſa. extra de iura calũ- Item quarto pꝛincipaliter conſyderare debes qual tatem ipſiusſſemiplene pꝛobãtis:an ſit vilis an verobo⸗ neſta perſona:vt ſupꝛa dixi a ſimiliter qualitatem teſts ſemiplene pꝛobantis:an ſit omni exceptione maioꝛ. Itti qualitatem ⁊ pꝛeſumptionem, quibus ſtantibus petit iuramẽtum deferri:vt in ambobus ſupꝛadictũ eſtha autem omnia ſupꝛadicta indubitate pꝛocedunt ⁊inpan 126 cis veritatem inducit. Sed vbi ⁊ perſona actodis i f ſunt ſuper omnia equalis conditionis:an tuũc debeqt ferri iuramentum actoꝛi ſemiplene pꝛobãti:an veroreo: Pincipaliter fuerunt tres opin.a pꝛmma Alʒo uivii adberere gl. in. d.l. in bone fidei.dicentis, deferendüeſſ reo.Et ꝓ hoc alleg at pꝛimo teꝑ.in iſta.lin qua patetiu ramentum reo delatum. Secundo allegat rationem 1 ſideferretur ipſi actoꝛi iuramentum, ſequereturq; 4 deret teſtimonium in pꝛopꝛia cauſa. cõtra.l.omnibus de teſtib.. nullus idoneus de teſti. Tertio:oꝛinollſß fauoꝛabilioꝛes eſſe debemus ipſ reo:vyt in regulaiuſts 2.1. Arrianus. de actio.⁊ oblig. cum ſimi Quarto:ſin publicatas atteſtationes nõ eſt permiſſum vondain u examinari, vt in aut. qui ſemel. pꝛealleg. ergo vide de tominus ꝙ ipſemet agens poſſit in teſtẽ roduei 1 to:q reus grauatur in hoc.ſcõ in delatione dranea actoꝛe non pꝛobante abſolui debeat: vt.l.qui wuſa 5 L. negantes. C. de act.⁊ obli. erito releneturinad, ꝙ ſibi iuramentum boc deferatur: vt..eum Auzuam timo pꝛo bac opi. Joan. And.⁊.d. Antd.ꝛ ali aunm iſtam partem communiter tenẽtes. dicunt eſſe 4 ipn d. c. ſ. extra eo.tit.Et hanc opi.ſequitur glo. in. d.6. F Fuit au⸗ partium.⁊ Jac. But. hic.⁊ Richar. de Sali 6 veir tem ſecunda opi.pꝓꝛincipalis Hug.tenentis. dam eſſe (pun dockbona ujaqig gewune unain wbaturi rrulat earaton PüGgolcund. — ageummnmn fuſch ulgetarcal 1 uumiſh nungüuitipr tordbe eCeitnerns ancoj rräfteim Jragand braginatsdiceg rauninacoreratpe rhrawriettteſeuc rtsrrmgoductus nöc uctaltgt upra i riuapuſt erum z thrrenanfecteyrobatur rachmtätſeſententäf Inntvixſamreum chat maan pfecneretabfurc uandiencätt pittuc ſideirtrururamätä:nd üm CPrteracamipſ Rmnimensnonpoduct bsropuabimalinbo tnoitteniopſcuvrabild üwtpoeeckin auonnit dſtonnnopoacte netatonisper wamind rnansntoaeinalinbe imtir Gogntionilgcſs 1 ußiniſm erre ſeripäſtadlgne ns, q mulieralgin, viczindlinbrri entum maſculo zi 7 Slordiindchian ancipaliter dht niam ſicauſeate t iuramentun n gen die ſtpenefg ntertio pancyai. emſciat per pooyii am Quonilnſt um iuramentum iy. tia enim per ſanni a bone dei qlolte dtijs plenampo ver. ſigni cperie i vendic.:lconan. sde veritateiun in cuius contrrin cum in cauſacn aliter conſfarran pꝛobaͤtis:an trian dixi afimilter qam fit omniegcepinna onem qubbusate nambobus ſyute aindubitategran ZSed vbi perinai is conditionsanci iſemipenegchtn cres opinpummeeh neficeloiencbni imotexmilalinn WSeculdoaleat aramentum echnd De iureiurando. dum eſſe actoꝛi ſemiplene pꝛobanti.ꝛ iſtam ſequitur bic Bar. ⁊ idem Met. de Bellaper. tali ratione: veriſimi⸗ us pꝛeſumitur ipſe actoꝛveritatem iurare:q́ᷓ; reus.cum difficilius ſit aſe abdicare, q́; acquirere: vt. l. qui autem.j. de his que in fraug.credi.Sed iuramentũ eſt deferendũ illi in quo veriſimilioꝛ eſt pꝛeſumptio dicende veritatis: vt ſupꝛa dixi igitur ⁊c.Eandem opi.ſequitur hic Sali.ta li ratione:qꝛ iuramentũ hoc defertur pꝛopter pꝛobatio⸗ nem ſupplendẽã:yt in.d.l. in bone fidei.ergo deferendum eſt actoꝛi, cui onus ſue pꝛobationis ſupplende incumbit, nõ autem reo, in quo nulla cadit ſuppletio:qꝛ nulla pꝛece debat pꝛobatio. ¶ Itẽ qꝛ pꝛobatio iſta per inramẽtum ſumitur de domo ipſius aduerſarij, qð repꝛobatum eſt re gulariter: vt in. d..toꝛmenta.⁊ in.l. minus. C. de teſtib. ⁊ non aſſumitur ex alio, niſi pꝛopter fauoꝛem ipſius acto- ris in pꝛobationem deficiẽtis:ergo inuito eoaſſumi non debet ab ipſo reo.argu.l.qõ fauoꝛe.a.l.nulla. cum ſimilib. ¶ Pꝛeterea iudex ex ſemiplena pꝛobatione per actoꝛẽ facta, incipit pꝛo eodè bonam opi. babere, ⁊ contra ſuſpe ctum pꝛeſumere, ex eo: qꝛ negauit:⁊ in negatione perſe- uerauit.⁊ pꝛimũ pꝛobatur in.l.iij..eiuſdem quoc;.j.de teſti. Ergo ſequitur, ꝙ actoꝛi magis creditur: nõ autem reo ſaſpecto,hoc iuramentum eſt deferendum. ¶ Alti⸗ mo pꝛo iſta opi.allegatur caſus expꝛeſſus in.c. ſacramen tum.de conſue.rec.feu.in vſib.feud. Dicit enim expꝛeſſe, ꝙ illi deferendũ eſt iuramentũ in defectũ pꝛobationis, qui aliquid pꝛo ſe pꝛoducit, qò iudicem moueat ad pꝛeſu mendum pꝛo eo:ergo actoꝛi deferendũ eſt, per cuius ſe- miplenã pꝛobationẽ iudex pꝛo ipſo opinari incepit: niſſ velit dicere, ꝙ illud eſt ſpeciale in cauſa feudali, pꝓut mul ta in feudis ſpecialia ſunt:a quibus nõ eſt ad alia arguẽ⸗ dum:vt not. Bar.in.l. iuriſiurandi.§. ſi liberi.j. de oper.li ber. ¶ Et ſi tenere vis banc opi.potes reſpõdere ad al⸗ legata pꝛo Mlzone. Inquantum enim dixit, ꝙ bic erat ca ſus pꝛo opi.ſua, potes dicere ꝙ ideo bic reo delatum fue rat iuramentũ:q actoꝛ erat perſona vilis, aut non plene infoꝛmatus de veritate:ſeu qꝛ cauſa erat ardua:vel quia teſtis per eum pꝛoductus nõ erat omni exceptione ma/ ioꝛ.quibus caſibus:vt ſupꝛa vidiſti defertur iuramentũ ipſi reo.Et ꝙ ita ſit verum, ſeʒ ꝙ te;. iſte ad reum ſe non reſtringat, mantfeſte pꝛobatur in ver. ſolent. ybi genera⸗ liter dicit dandã eſſe ſententiã ſᷣm veritatem, non magis expꝛimendo ipſum reum, qᷓ; acteꝛẽ. ¶ Secundo inquan tum dicunt, ꝙ ſequeret᷑ abſurdũ, ſc; ꝙ teſt is eſſet in pꝛo- pꝛia cauſa:dic endũ eſt, ꝙ iſtud idem ſequeretur in reo, ſi ſibi deferretur iuramẽtũ:vnde per abſurditas in vtroq; reſultat. ¶ Pꝛeterea cum ipſe actoꝛ iurat in defectũ ple ne pꝛobationis.non pꝛoducit᷑ per omnia yt in foꝛma te/ ſtis:qð patet hic ⁊ in.d.l.in bone fidei. ¶ Inquantũ au⸗ tem dicit tertio, ꝙ fauoꝛabilioꝛes debemus eſſe reo:dico ꝙ iſtud pꝛocedit in caſu omnino dubio:vbi autem iuſti⸗ tia non eſſet omnino pꝛo actoꝛe dubia reſpectu ſemiple⸗ ne pꝛobationis per quam iudex incepit pꝛo eo opinari, tunc ſecus:vt patet in.d.l. in bone fidei.⁊ bic vbi tali caſu cõmittitur cognitioni iudicis, cui iuramentum debeat deferri. Quoniam ſi ſemper reo deferri deberet, fruſtra⸗ toꝛia eſſet diſpoſitio.d.l.que in arbitrium. in boc iudici cõmitteret:cum ſibi detur arbitriũ in his, que a iure non ſunt certo modo determinata:vt.l.j.ad fi.j.de iure delib. Sed ᷣm opi. Azo.lex certo modo determinaſſet. ¶ In⸗ 127 quantum f autem quarto dicũt, de teſtium publicatio- ne:dicendum eſt ꝙ regula illa pꝛocedit, niſi pꝛoducantur teſtes ad confirmationem depoſitionẽ pꝛius factarum. Quoniam tunc etiam adpoſt publicatas atteſtationes admittuntur: vt not. Inn.in. d. c.cum clamoꝛ.ſed ita eſt in caſu iſto, vt ex ſe patet: igitur. Quo ad quintum, quo arguũt ex.l. eum qui.dicẽdũ, ꝙ eſt falſum: ꝙ actoꝛe ſemi⸗ plene pꝛobante, reus abſolui debeat, per regulam. l. qui accuſare.C.de eden.qꝛ illa pꝛocedit actoꝛe nibil pꝛoban-/ te, ſed eo pꝛobante ſemiplene ſuccedit regula buius. l. et d.lin bone fidei.vnde nulla in boc poteſt dici grauatio ipſius rei:⁊ conſequenter nõ poteſt inferri ad relenatio⸗- nem. ¶ Inquantũ autẽ vltimo allegant tex.in.d. c.fi.pꝛo bac opin.dico:ꝙ ille text.facit pꝛo contraria. Dicit enim pꝛimo, ꝙ vbi leuis pꝛeſumptio pꝛo actoꝛe eſt, nõ eſt ſibi in ramẽtum deferendũ, ſed reo. Et hoc eſt clarum: vt extra de teſtib. c. tam literis. vt ſupꝛa dixi. Poſtmodum ſubdit 70 ꝙ index inſpectis perſonarum ⁊ cauſe circunſtantijs, po terit illud actoꝛi deferre:ergo ſequit᷑, ꝙ non ſemper reo, pꝛout volebat Aao. ⁊ ſequentes. Tertia autem pꝛin- cipalis opi.que fuit Spec.in tit.de iure delib.g.j.verſi. vt autem plenius. quam firmat Bar. hic Spec. non allega. ⁊ in. d.l. in bone fidei. fuit, quod hoc cui deferri debeat, ſcʒ actoꝛi, vel reo, ſit arbitrarium. Quoniam ipſe debet arbi trari qualitatẽ buius ſemiplene pꝛobationis, qualitatẽ agentis, ⁊ qualitatẽ cauſe. ⁊ iſta opin. videtur de iure ve- 123 rioꝛ. Et pꝛobatur pꝛimo bic in ver. ſolent. Abitnon ad⸗ ſtringit ad iudicem ad deferendũ magis vni, ꝙᷓ alteri in dubiſjs cauſis.Et cõſequenter cum neutrum determinet ſuccedit iudicis arbitriũ:vt.d.l.j.C.de iure delibe. Item pꝛobat᷑ ſcðo in.d.l.in bone fidei.vbi remittit iudici cauſe cognitionẽ.Et tertio eſt caſus in.d.c.fi. C Ande de iure 1²9 hec vltima videt᷑ vera int qua ſuccedit dubitatio. Quid ſi iudex circa hanc delationem fuerit arbitratus iniuſte: an poſſit appellari.⁊ Bal.bic tenet, ꝙ ſic, allegando In⸗ no.extra ꝙ met.cau.c.fin.que opi.videtur falſa. Pꝛumno not. Spec.in tit.de offi.iudi.ſupꝛa alleg. Secundo per id qð not.Inn.in.c.pꝛeſenti.extra de reſcrip.⁊ in.c.fin.extra de fer. Et refert Bar.in..j.de lega.ij.dicens, ꝙ vbi quid iudici, vt bono viro ⁊ conſequenter eius arbitrio cõmit- titur, ab eius ſententia appellari non poteſt. Dis tamen non obſtantibus teneo ſententiã Bal. Pꝛimo exſenten⸗ tia expꝛeſſa gl.⁊ Bar. in.l. ſi qua pena.j. de verb. ſigni. di⸗ cẽtis, ꝙ vbi quid cõmittitur iudicis arbitrio ab eius in⸗ inſta ſententia poteſt appellari.⁊ eſt ſngulare. ¶ Secũ⸗ do hoc determinat glo.ſing. de iure cano.in.c.ſuper bis. in verbo, arbitrium.⁊ in verbo, adſtringendus. extra de accu.dicens expꝛeſſe, ꝙ iudicis ſententia poteſt ad arbi- trium boni viri reduciſi ſit iniuſta:aut appellationis re⸗ medio coꝛrigi, etiam ſi index ſuper eo, qð eſt eius cõmiſ⸗ ſum arbitrio. Et barum gl.ſententiã ſirmo, licet Inno.⁊ Bar. contra. Quod pꝛobo ad ſenſum:q dilationes ſunt arbitrarie:vt ex ſe patet.Et tamen verum eſt, ꝙ ab ini⸗ qua delatione indicis arbitrio data, poteſt appellari: vt in. cj extra de dila. C Pꝛeterea non reperitur iure cau tum, qð atalibus ſententijs pꝛonunciatis ſuo arbitrio, Pꝛobibeatur appellatio, ergo in dubio cenſetur permiſ⸗ ſa.ij.q.vj.omnis oppꝛeſſus.⁊ in..qui reſtituere.in glo.S. de rei vendi.Non obſt.not. Spec.quoniã ille loquitur in iudice negligente id facere, qð ſuo arbitrio eſt commiſ⸗ ſum:yt ex ſe patet:non autẽ vnqᷓ faciente:pꝛout nos lo/ quimur.ỹt pꝛocedũt pꝛedicta, vbi actoꝛ ſemiplene pꝛo⸗ bauit reo nibil pꝛobante. ¶ Quid autẽ ſ reus ſpſe ſicut ⁊ actoꝛ ſemiplene pꝛobat? de boc dicite.yt hic per Bart. ⁊ per Bal. in. d. lin bone fidei.Et qꝛ non adderem nõ re- Bo fero.¶ Itẽ t quid ſi vterq; pꝛobaret plene ſtante omni qualitate ex parte vtriuſq;:? Dic, ꝙ aut loquimur in cau ſis in quibus vnus actoꝛ/alter vero reus:⁊ tũc qꝛ eꝑ pꝛo⸗ dationibus reddit᷑ res dubia, pꝛo reo indicãdum eſt. ex⸗ tra de pꝛoba.c.eꝑ literis.extra de fide inſtru.c.inter dile⸗ ctos.l. Arrianus. cum ſimi. Et hoc determinat gl˖.extra de teſtib. in. c. in noſtra. qð tamen intellige, niſi cauſe per agentẽ mote ſint fauoꝛabilioꝛes, vt libertatis, dotis, et teſtamẽti, ⁊ matrimonij: quoniã tũc in re dubia ꝓ agente ferret ſentẽtia:vt firmat gl.in.d. c.in literis.⁊ doct.in.c. in noſtra.⁊ pꝛobat᷑.j.de re iudi.l.inter pares.a. de inoff. te⸗ ſta.j.ſi pars.de reg.iur.l.in ambiguis.extra de re iudi.c. a3i duobus. ¶ Item quid ⁊ ſi actoꝛ plene pꝛobauerit reus vero ſemiplene:an autẽ erit opus delatione iuramẽti:yt actoꝛ obtineat, tãq́; ſides pꝛobationis agẽtis diminuat pꝛopter ſemiplenam pꝛobationẽ rei?concluſio eſt ꝙ nõ: vt not. Cy.C.de pꝛocur.l.j.⁊ in.d.l. in bone fidei.⁊ plenius Spe. in. d. Fj· ver. quid ſi actoꝛ.vbi vide:nec refero, qꝛ nõ 132 eſt addendũ. ¶ Alterius t inquãtũ Bar. hic dicit in fi. ꝙ ſentẽtia pꝛetextu iuramenti neceſſarĩj lata, nõ poterit per teſtes nouiter repertos retractari:vt ipſa pꝛius lata fuit ex ſemiplena pꝛobatione vnius, cuius depoſttio fuit publicata, ex eo: qꝛ publicatio teſtium in vna cauſa impe dit pꝛoductionẽ alioꝛũ in alia ſuper biſdẽ, vel directo cõ trarijs articulis:vt in cle.teſti.de teſti. in. c. fraternitatis. eo.tit.⁊ in.d.aut.qui ſemel Adde, ꝙ licet hoc dictum cõ- muniter ſequant᷑ Legiſte:nibilominus. d. Ant. in. d. c. ß. tenet contrarium duplici ratione. Pꝛima ſi pꝛobationi ad retractationẽ ſentẽtie ſiende non obſtat ſententia: yt G ij picꝛergo nõ debet obſtare publicatio.Id hoc not. extra de pꝛob.c.iurauit. extra de teſti ſcires. Sed ad hoc rel⸗ V pondete, ꝙ bene verum eſt, ꝙ non obſtat ſententia pꝛo- V bationi fiende per inſtrumenta: ita loquitur, ſed bene obſtabit reſpectu publicationis ſentẽtia ipſa pꝛobationi fiende per teſtes:⁊ hoc per regulã dicte cle. teſti.⁊ d. aut. qui ſemel. dicentis, ꝙ timoꝛe ſuboꝛnationis publicatio 1” V 16 in vna cauſa, impedit teſtes pꝛoduci in alia. Qui quidẽ ſuboꝛnationis timoꝛ ceſſat ſi pꝛoducant᷑ inſtrumẽta. Et V zz binc eſt, ꝙ t illa poſt publicatas atteſtationes pꝛoduci poſſunt:vt in.d.c.cum dilectus.⁊ in. officiũ.ð.de rei ven. Secũda ratio eſt:qꝛ ſicut ſemiplene pꝛobatũ in vna cau⸗ ſa poteſt plene pꝛobari in alia. extra de teſti. c.cũ Fueo⸗ el ij. Ita ⁊ ſemiplene pꝛobatũ poteſt non obſtante publi catione, plene per teſtes in alia repꝛobari. Sed ad boc reſponde, ꝙ tex.in.d.c.veniès. loquit᷑ eo caſu, quo pꝛimũ iudicium, in quo facta fuit ſemiplena pꝛobatio erat ſum 334 marium. Cum t enim regulariter pꝛobationes facte in ſummario nõ pꝛoſint, ueq; noceant in oꝛdinario: vt in. l. ſi index.. de his ꝗ ſunt ſuj vel alie. iur.⁊ in. l.a diuo Pio. . ſi ſuper rebus.. de re iudi. cum ſimi. merito ibi ſemi⸗ plena pꝛobatio in ſummario abſtulit ius plene pꝛoban- V di in oꝛdinario. Ros autem loquimur eo caſu.quo ſemi⸗/ 1 V plena pꝛobatio in oꝛdinario fuit ſacta: vnde diuerſitas V caſuũ tollit obiectionẽ do. Unto.⁊ ideo ſequaris Barto. 11I! 335 CJItem adde t inquantũ tex.hic dicit ſententiã iſtã re⸗ tractari ꝑ inſtrumẽta de nouo reperta. Adde, ꝙ eſt du⸗ 11 bitatio an retractet ipſo iure, an vero ope reſtitutionis 4 in integrum. In quo reiecta opi. Guliel.dixit Barto. ꝙ 1I aut cauſa iuramenti eſt expꝛeſſa in ſententia ipſa: ⁊ tunc V 1l illa venit retractanda ipſo iure:qꝛ ſententia ex falſa cau⸗ ſa lata eſt ipſo iure nulla:vt plene notj. de acqnir.hered. 1 V l.ſi is ad quem. Alut cauſa iuramenti non eſt expꝛeſſa in 4 ſententia:⁊ tũc vt retractetur opus eſt reſtitutione in in⸗ 1 GP tegrum.arg.i.diuus.j. de re judi. ⁊.l. qui agnitis.j. de ex⸗ V cep.Sali.hic aliter dicit, ꝙ aut iurãs pꝛo quo lata eſt ſen b tentia falſum iurauit, exiſtens in dolo: qꝛ ſciebat ſe iura⸗ I h re, ꝙ non erat verũ:⁊ tali caſu retractatur ſentẽtia abſq; I V ope reſtitutionis. Si enim ſuccũbens pꝛimo, poſtmodũ agit ⁊ excipiat de ſententia ſᷣm iuramentũ lata, replica- bitur abſq; eo, ꝙ reſtitutio pꝛius petatur: ꝙ doloſe fal⸗ G ſum iuratum eſt.hoc pꝛobatur.5. de dolo.l.cum a te.⁊ in 1ſi pꝛetoꝛ.H.Marcellus.de iudi.⁊ ſimiliter ſi ex falſo, de dolo ſo iuramento actoꝛis condemnatus eſt reus, actoꝛe An poſtmodũ agẽte, excipiet reus de falſitate iuramẽti do⸗ loſe pꝛeſtiti abſq; ope reſtitutionis.arg.not.in.d.l. diuus. 2.d. I. qui agnitis. ⁊ in. do.. Marcellus. in. c. licet cauſam. in gl.extra de pꝛoba.⁊ in.c.cum venerabilis.extra de ex⸗ — 1 V cep. Aut iuramentũ cuius pꝛetextu fertur ſententia eſt falſum, nõ tamen doloſum: qꝛ putabat quis ſe verũ iura⸗ re:⁊ tunc ſentẽtia valida, ꝛ ad eius retractationẽ neceſſa ria eſt reſtitutio. ¶ Tu autem aduerte, q per pꝛedicta ' patet:qꝛ doc.vident᷑ velle decidere iſtum caſum arguen⸗ V do de ſententia lata pꝛetextu falſoꝛũ inſtrumentoꝛũ, vel 6 teſtiũ, ad ſententiã latã pꝛetextu falſi iuramenti. hoc igit᷑ l V ſtante deciſtonẽ buius dubitationis colligere poteſtis 6 ex diſtinctione Bar. in. d.l. diuus. ⁊ in. d.l. qui agnitis. vn⸗ de ſᷣm qð ipſe ibi diſtinguit de remedio retractationis ſententie pꝛetextu falſoꝛum inſtrumentoꝛũ velteſtiũ ꝓ⸗ late:ita punctaliter vemiet diſtinguendũ in remedio re- tractationis ſententie late pꝛetextu iuramẽti falſi: diſtin⸗ ctionem:ergo tu collige ex dictis Bar. ibi ex quibus pa- tere poterit, diſtinctionem Salic. in aliquibus falſam: ⁊ in multis defectinam. Sed mibi videt᷑, ꝙ omni caſu ipſo 2 b iure abſq; reſtitutione poffit ratraciatio ipſius ſententie 1 V U tieri in caſu huius..j.qꝛ verba huius legis de retracta- — mn tione loquentia dirigunt᷑ ad partẽ: vt patet ex tex. dum 1II dicit ex integro Caium agere ⁊c.vnde videtur, ꝙ ex im⸗ mediato buius legis beneſicio abſq; pꝛetoꝛis beneſicio ipſa ſententia poſſit retractari. vndè fruſtra ipſe a pꝛeto⸗ 6 eldeSt,aß a iure ipſi concedit.jde condi.⁊ demon. 6 b 36 ni— theſau.lj. cum ſimi. Se⸗ es ebere pꝛobo ex doctrina gl. oꝛdinarie in.l.de pu⸗ P10.S. Scui.de noui oper. nunc. dicentis, ꝙ vbilex cõ⸗ cedit beneſiciũ abſq; eo ꝙ niat expꝛeſſio de iudicis adi⸗ tione:nunqᷓʒ pꝛo illo conſe ari— o ill equendo neceſſarius eſt aditus Fetoꝛis. Sed in caſu legis buius:yt ex ſe patet, concedit —— —— 8. 1 1 3 9 11 11 A udo. Romain ſecundam.ff.veter. part. beneſiciũ retractationis abſq; eo ꝙ fat ſp ſio de pꝛetoꝛis aditione: igit᷑. Hec obſt.1iij ſtru.vbi videt᷑, ꝙ ſi ipſa lex cõcedat beneſici kſ ex falin⸗ ...— num r tionis ſententie pꝛetextu falſoꝛũ inſtrumentoꝛũ nnd nihilominus neceſſariũ eſt remediũ reſtitutionis: 3 aditionis pꝛetoꝛis:licet de illo ibi non fiat mentio i ſe lis. Quoniã reſpondet᷑:ꝙ hoc eſt ideo:qꝛ lex illa ſo per. l. diuus. que de remedio reſtitutionis: ſogunipie caſu.arg.. de leg.l.non eſt nouũ. Item non obſt ſi au ꝙ qua ratione ſententia lata pꝛetextu falſoꝛũ inRran toꝛũ retractari debet remedio reſtitutionis:eaqẽ/ 4 ne ⁊ eodem modo retractari debeat ſententia btan textu falſi iuramẽti. Quia reſpõdeo ꝙ caſus ſuntdin n ideo tantũ vt in odium vincẽtis retractet ſentẽtiae 3 ſo iuramẽto pꝛolata, per legẽ inductũ eſt: qꝛ maionda legis dignũ habuit eam, qui iurando delinonitininaln ⁊ m aieſtatẽ diuinã:vt patet:qꝛ falſum iurat, cp eum 6 lum falſos teſtes pꝛoducẽdo delmquit in ſolam mach tem iudicis.¶ Ex pꝛedicta ratione apparet dinerſita caſuũ:⁊ ideo de vno ad aliũ non eſt recta illatio in. ſns de calum.cum ſi. Et ita teneo quicquid dicant alñ.Cdi 437 timo inquantũ Bar. argu. buius litere. in perboſſols determinat peſt Jac. But. ad in dilatione ſecundadata ob impedimentũ pꝛoducendoꝛũ teſtiũ in pꝛima nopol ſunt alij teſtes pꝛoduci,ꝙᷓ illi in quibus pꝛimofnuitin e ditus. C Adde ꝙ boc videĩ dubiũ. Ex quo enim adher ſario permittit᷑ quoſcunq; ꝓducere:qꝛdilatio alterida ta, ſibi ꝓdeſt, vt. 8.l. petẽde. Ita etiã vider᷑˖, ꝙ poſſitcuol cunq; pꝛoducere ab eo, cui pꝛincipaliter data eſt:iſ, uetur equalitas actoꝛi ⁊ rei: vt. d. c. f. ⁊.d. c.in indicst ſimi. Ad idẽ facit gl.ſingu.extra de teſtib. c.ex tenoxa cens, ꝙ pꝛopter ſeruandã equalitatẽ omni caſu, quoymi ex partibus conceſſum eſt, teſtes pꝛoduci poſt publica tas atteſtat iones:ita a permiſſum cenſetur alteri Pu to tamen, ꝙ dictũ Bar. ſeruaret᷑ in pꝛactica: qanullũba, 132 bet cõtradicentem. CT Item adde inquantũ ſuperius dixiꝙ cui debeat deferri iuramentũ,ſcʒactoꝛi yelreoin dicis arbitrio ſit. Idde, ꝙ de hoc eſt tex. melioꝛ quiſttin B9 iure. de teſtib. c. Romana. lib. vj. Et ibi eſtetiam caſus expꝛeſſus, ꝙ agenti ad retractationẽ ſentẽtie, ſeu reſci ſionem poteſt deferri iuramentũ in defectum plene pꝛo⸗ bationis.Et ſimiliter eſt ibi tex.contra opi. Gal quã ſu⸗ pꝛa retuli dum allegaui caſum contra eum in.cer inſ nuatione. extra de pꝛocur. ¶ Et mirũ eſt qnomodo tan tus canoniſta opinio.ſuam poſuit contra duos caſus ey 140 pꝛeſſos. C Item † inquantum ſupꝛa poſui caſus in quibus ſentẽtia retractat᷑ citra remediũ appellationis, qð non tranſit in rem iudicatã. ¶ Adqe alium in. que, ſitumjj. de rei ven. ⁊ in.l.ſi pꝛetoꝛ.. Marcellus.in.ijreſ 141ſpon. 8. de iudi. Item inquantũ ſupꝛa poſni caſus in quibus iuramentum eſt plena pꝛobatio. Adde aliũ ſcʒ an ſuſpicio per inramentũ pꝛobet:ꝛ dicite ytper g C de iudi.i.apertiſſimi.de cuius veritate vltra aliosdi xi in repe.l.nemo carcerem. C. de exact.trib.lib:x. ¶ i 14 2 inquantũ t ſupꝛa dixi de libꝛo rationũ:an plene vel ſu miplene pꝛobet:⁊ quomodo.Adde qð plene not.Palin 443 Ledita. ad fi. C. de eden. C Altimo † poſſet queri, anto caſu, quo actoꝛ nibil ꝓbat:⁊ ſic reus eſt in caſuabſolutio nis:teneatur nibilominus volẽte iudice iurare:a de b plene tractauit. d. Bal.in.li de eden. cj de conten fench inter domi.ꝛ vaſal. als de cõtẽ inter doa vaſal deinueſ 144 JItem † an valeat cõſuetudo ſeu mandatũ iudicis per que plene pꝛobationi actoꝛis optimũ eſſet addipi bationem per iuramentũ:? adicas ꝙ non:qꝛ caſus eſter⸗ tra de pꝛoba.c.i. ¶Ex quo bis diebus inferebam 4d.9, in qua cõſului in ciuitate Aincentie:dicebat enin ud tum, ꝙpꝛobatio per acta cauſe nõ ſufficiat, niſi etup dueens fidem faciat pꝛopꝛio iuramento.dicebam enim tale ſtatutũ non valere. Cum enim acta faciãt pꝛobatio nem notoꝛiã:vt in.c.cum olim.extra de verb. igniate extra de cobab.cle. ⁊ not. Inn. extra de tette per as extra de app.c. ex inſinuattione. dũtamen ſint vii ieeen vt in.l. geſta. C.de re iudi. ¶ Itẽ ⁊ſi concluſum et ne ſa:quoniã eſt concluſum in cauſa:nõ autt eꝝ 5* rioꝛũ reſultat:vt not.gl.ſing.extra de teſti gigm p runt.merito cõſequens erit:vt nõ valerettale ſtatn 8 ö ple ationi ex actis reſultãti adderet pꝛobani ꝗð plene pꝛobationi ex actis reſulia pi Gotarjäenl „Sm yrnumli aun. uueiunai nacickein, i 17 rurruunt 3 inareon 4 ruuimana jkuitergrathts ſtacunterdh urxnntuſuina lnrängrkucduüme Knunun anelgane (Sdauadt naitrihi ſgürftkeinotpiu htenian Ranwagtültsdeci alünägeneriter. twnbeacvsiuricipir taleeüantäcga⸗ unaiſſtkütractnspät ratmlinnNeſtcic mnüdeionaläautpar DrrirfcKacusiurſinon dteReipoteteotpacrin eenignsſeniinauks iEe.Saleldeminsy atdadarawonäcltet? m duncämetrin mraniaädeläui ſddeg ondrar dudmhgetnid ſinunahen q d ducere. n de Jtaerͤntig, eniprincppeltrat rei. rt.d. fiadei u.extradettſtdegg dä equaliti nni eſt, teſtes duliße permiſſam caſer ſervarekinutn Item adceingan rriuramentüſzan, op de hocetern narlb.viEtüift xetractationi enii ramentuͤindeite dibi tex contrati caſum contran ur. CEtmirit am poſuitconn quantum ſipatt akcitra remedütnt dicata CSclkin ſi pꝛetoꝛ ſ.Matin ninquantu rſpene eſtpiena pchins nentupꝛobekadint de cvius rertatein em. Cdeexacntil de libꝛo ratorüapa odo. Addecdpinl CAltinor ſtn tcreusekind 9. 1s politeiucietnan nide cdencidean ccötẽ mterdo nr ſt vetucoſeu-mndi iactousoptinit— j' diasqyurd „ ebasittrt nobisdieblsnt, De iureiurando. 71 per iuramentũ. Cetera de iſta materia dicatis: vt bic ꝑ PBar. cuius aliqua dicta omiſi tanqᷓ; ſuppletione nõ indi gentia:vt per Bal.in. d. l. in bone fidei.⁊ in rub.de cõtro. inueſt. in vſib.feud.⁊ per Spe.in..j.in tit. de iura.dilat.⁊ in tit. de iureiur.⁊ in titu.de pꝛoba..fi.⁊ in vlti.col.⁊ per Cano.in.Sd.c.ſi. extra eo.⁊ꝛ do. Anto.in.d.c.ij.extra de fide inſtr.⁊ qð habetur extra de pꝛeſump.c.nullus.vbi tracta tur de fuga quã pꝛobationẽ inducat, quẽ articulũ tracta⸗ uit etiã Jo. And.in addi. Spec.in tit. de pꝛeſump. 5.ij. et qꝛ dixi plene de hoc in.d.l.lege.ad Silla.igit᷑.hic nibil re⸗ 146 petn. Et bec habeantur loco ⁊† ſcholaſtice repetitionis perfecte per illum pꝛofundiſſimum legum monarchã. do. Ludo. Pontanum de vꝛbe die. xxj. ỹebꝛuarij de ma ne dum eſſet in lecto:qꝛ non ſurrexerat. & Summarium. Juramentum litis deciſiuum poteſt etiam in eccle⸗ ſia pꝛeſtari. Ectus pietatem continens, etiam ſi ſit cõtractus poteſt in eccleſia fieri. 2 Alctus voluntarie iuriſditionis poſſunt in eccleſia fieri, 3 ſicut eſt citatio.. Judex foꝛmat punctum, quando partes ſunt diſcoꝛdes in eius foꝛmatione, pꝛo mittendo conſultoꝛi. 4 Executio teſtamẽti, an deuoluatur ad epiſcopum ſtante 5 diſcoꝛdia inter executoꝛes. Judex,ꝙ pꝛeſtat cõſenſum contractui celebꝛãdo per mi noꝛem:ſi in pꝛeſtando talem conſenſum, qui ex foꝛma ſta⸗ tuti requiritur, conſanguinei ſunt diſcoꝛdes. 7 7 Side möde⸗ §. Si De qu alitate.— iuñm inter partes eſt diſcrepatio, iudicis ſuccedit arbitriũ. h. dicit. ¶ In glij. ex t bac gl.not.qꝙ iuramentũ qð pꝛeſtat᷑ ad li⸗ tis deciſionẽ poteſt pꝛeſtariin eccleſia.¶ Jbi, vel in eccle ſia. Ho.ꝙ iuramentũ litis deciſiuũ poteſt in eccleſia pꝛe/ ſtari. Ad idem.l. generaliter.. pe. in ea allega. Et huius eſt ratio:qꝛ hic actus iurãdi pius eſt, ⁊ quedam religio: vt.. eo.l.n.Certũ autẽ eſt, ꝙ actus quicunq; pietatẽ cõ- tinens, etiã ſi ſit cõtractus, põt in eccleſia fieri.C.de his ꝗ in eccle.ma.l.j.z.ij. ¶ Itẽ ſecũda ratio eſſe põt: qꝛ ipſius iuramẽti delatio nullã aut paruã deſyderat cauſe cogni⸗ tionẽ, ⁊ † eſt actus iuriſditionis voluntarie, qui etiam in eccleſia fieri poteſt:vt patet in citatione.C.de his qui ad ecel.confug l.pꝛeſenti.in aut. de mand. pꝛinc. ſed neq;. in fi. Et not. Guliel.de in ius voc.l.pleriq;. Notanda ſunt bec ad declarationẽ. c. licet.de immu.eccle.libꝛ.vj.⁊ eoꝛũ que not. Legiſte.C. de ſacroſanc.ecc.l.ij. ¶ Eœt extra gl. 3 inquãtũ t Gar. hic arg.huius litere cũ alijs per eũ alle/ 4 5 1 2 3 gat.vult ꝙ vbi inter partes eſt diſcoꝛdia defoꝛmatione puncti mittẽdi ad conſiliũ ſapiẽtis, ꝙ ſuccedit arbitriũ iudicis.Addẽdo, ꝙ idẽ vult do. Bal. in. l. de die. 3. ꝗg ſa⸗ tiſd.cog.ꝑlegẽ illã hoc optime pꝛobantẽ. ¶ Itẽ inquã⸗/ tum Bald. etiã bunc tex.inducit, ꝙ vbi diſcoꝛdia inter executoꝛes teſtamẽti, deuoluit᷑ executio ipſius ad epiſco pum libere. Adde, ꝙ contrariũ idẽ tenuit. C. de nup.l. vi due. Pꝛo deciſione tamẽ buius vide.c.ſin.de teſta.lib.vj. vbi in tex.iuncta gl.hoc decidit᷑. ¶ Itẽ t inquantũ hic di cit per iſtũ tex.ꝙ vbi inter cõſanguineos, quoꝛũ aſenſus ex foꝛma ſtatuti requirit᷑ in cõtractu minoꝛis, eſt᷑ diſcoꝛ- dia:ꝙ iudicis ſuccedit arbitriũ. vide qð pleniꝰ not. Gar. j. de app. recip.j. fi⁊ in.l.ſi cum dotem.§.eèo autem tẽpo- re. j. ſolu. matr. Bald. C. de nupt.lj.⁊.l.in conuentione.⁊ dicta.l.vidue.⁊ in.j. C. qui admit. Summarium.. Electionem rei in legis alternatiua eſſe. Pꝛetoꝛ ex iuſta cauſa denegare poteſt audientiam.⁊ vi⸗ de nu.9.yemiſſiue. Juramentum referens ꝙ non teneatur de calumnia iu rare, licet deferens ſic. 4 Actoꝛ coꝛam iudice delegato reconuento, nõ poteſt re- conuenire ſecũdo reum, pꝛimo loco illum reconueniẽtẽ. 5 Jus variatur varietate rerum, vel perſonarum. 6 Juramẽti relatio arbitrio iudicis modificatur:licet de⸗ latio non. 7 Statuto ſtãte ꝙ poſitioni vel inquiſitioni ſimpliciter re⸗ ſpondeat, ꝙ ex cã poterit admitti reſponſio qualificata. Aerbum, ſimpliciter, qualiter accipiatur?remiſſiue. 3 Juramentum, an poſlit referri in actionibus famoſis. 1 Si is cui iur̃m defert, no §. Ait pꝛetoꝛ. 3 neq; iurat, neq́; ſol⸗ uit, neq; etiã ex iuſta cã recuſat iuramentũ condẽnãdus 1 eſt. h. d. vſq; ad..cũ res. ¶ Hot.ꝙ in alternatiua legis electio eſt rei.de quo dic vt plene dicet᷑.j.de eo qð cer.lo/ 2 co.l. nõ vtiq;. ¶ Ibi, pꝛetoꝛ r iudicium non dabit. No. ex iuſta cã pꝛetoꝛẽ poſſe audientiã denegare.⁊ dic vt dicet᷑ 3 in gl. CTertio ⁊ not.in ver.pꝛoxi. ſed nec iuſiurandũ. ꝙ Bʒ deferẽs iuramentũ teneat de calũnia iurare:vt.. ea.j. H.qui iuſiurandũ.nõ tamen tenet iurare referens. Et 4 büͤcj ver. ſing. induxit Guliel.in. ſi. S. qò quiſq; iur. ꝙ ſi fuerit actoꝛ reconuentus coꝛã iudice delegato, quẽ impe trauit:nõ poterit ipſe ſecũdo loco coꝛam eodẽ reconue/ nire.qð eſt notab.ad limitationẽ aut.⁊ cõſequenter.C.de ſen. Licet enim ibi dicat, ꝙ coꝛã delegato ſit locus recon uentioni:hoc eſt verũ pꝛime per reũ fiẽde:nõ autẽ ſecũde 5 fiende per pꝛincipaliter agentẽ. ¶ In ver. nõ t ſemper. HNo.ius variari varietate rerũ, vel perſonarũ. ¶ Scðo 6 ex eodẽ not.ꝙ licet iura dicant ſimpliciter iuramentũ deterendũ eo modo, quo delatũ eſt: nihilominus ex iu- ſta cauſa iudicis arbitrio poteſt ipſa relatio modificari. 7 ¶ Anqe eſt arg. ſᷣm Bal. pic, ꝙf icet ſtatutũ dicat poſi⸗ tioni vel inquiſitioni eſſe ſimpliciter reſpondendũ,⁊ non gliter:nihilominus iuſta de cauſa põt admitti qualifica⸗ ta reſpõſio, per iſtũ tex. Cui adde, ꝙ idẽ tenuit idẽ alle⸗ gando in.l.j. C. de edi. actio.vbi plene poſuit de dictione, ſimpliciter, de qua plene vide, qð idẽ not. in.. Galius.. de lib. ⁊ꝛ poſth.l. pꝛecibꝰ. C. de impube.⁊ in.l.vt reſpõſum. C.de trãſac.⁊ in.j.cũ duobus.in pꝛin.j.pꝛo ſoc.⁊ p Bar. in l F.ſi quis ſimpliciter.j. de ver.obli.⁊ in extrauag.adre⸗ pꝛimen.in verbo, ſummarie. ⁊ babet in cle. ſepe. de verb. ſigni. ¶ In gl.ſuper verbo, ſi malit. ibi, ⁊ ſpeciale eſt in 3 illa actione, ⁊ in alijs turpibus ⁊c. Bar. † vna cũ Pet. de Bellaperti.dicit, ꝙ in actionibus famoſis:tunc non põt iuſiurandũ referri, qñ ille cui defert᷑, factũ ignoꝛaret. ⁊ ita loquit᷑.d.l. Muarcellus. Quãdo autẽ⁊ is cuii refert factũ ſciret, ſicut is cui pꝛi ncipaliter eſt delatũ:tũc ⁊ ibi refer⸗ ri põt.⁊ hoc per generalitatẽ buius..⁊. lex Coꝛnelia.ſ. pe.j. de iniur. Et boc cõiter oẽs ſequuni:⁊ in veritate eſt falſum. Pꝛimo:q ſecundũ hoc nulla eſſet diuerſitas in relatione inter actiones famoſas, aut turpes, aut nõ tur pes. Quoniĩã etiã in nõ famoſis, in nõ turpibus, eſt ve⸗ ra iſta regula, ꝙ iuramẽtũ deferri nõ poteſt ei qui factũ ignoꝛat:quemadmodũ nec pꝛincipaliter deferri:vt.j.ti.j. L.videamus.in.d.l. Marcellus..j. Secũdo qꝛ cõtra bãc diſtinctionẽ eſt caſus expꝛeſſus in.d.c.ſ.in.ij.reſpõ.extra co. vbi etiã ſpeciale dicit papa eſſe in actionibus turpi⸗ bus ⁊ famoſis. ſcʒ ꝙ; nõ ſit locus relationi iuramẽti. Bar. ergo nec Pet. in boc recte conſyderauerunt. ¶ In glo. 9 ſuper verbo, nec dabit.ibi.. ſed ſi nũc. ⁊t adde notabilẽ ⁊ magiſtrã gl.ponentem caſus omnes, in quibus per iudi cem poteſt audientia denegari.xxiij.diſt. c. in noĩe dñi. Summarium. ‿ 1& Solutio facta pendente iudicio, reddit quecũq; iu⸗- dicia abſolutoꝛia. 2 Cautela pꝛo accuſato vel inquiſito ad euitandã infamiã. Sententia ab obſeruatione iudicij, qualiter ferenda ſit remiſſiue. ¶ Is cui iuramẽtũ defert, ſi iu S.Tum re8. Jacniiunane abſolui: is autẽ cui refert᷑, ſi iurat facit referentẽ condẽnari. Si ve⸗ ro nõ iurat:facit eundẽ abſolui. h.d. ¶ No.ex verbo, ñi ſol 1 uat. ꝙ ſolutio facta pendente iudicio quecunq; iudicia reddit abſolutoꝛia:vt inſti. de perpe.⁊ temp.act.in nij. de ſollaſi debitoꝛ offerre.ð. depꝛocu.i.ſi reus paratus.a in.q. ſ̊ iĩ 7— —Piu. 1 1 GInn—₰ 1 A. udo. Romain ſecundam. ff. veter. part. 2 infamẽ.j.de pub.iud. ¶ Et ex hact not. Bar. bic ⁊ in.d. Idem in exceptione rei iudicate. virtii .ſi reus paratus.⁊ in.L infamẽ. j. de publi. iud. quẽ ſequit 2 Juramẽtum generalter pꝛeſtitũ, generaleme cepti anc gn 1 in. l. ea que. in fi. C. de cõdi.indeb. dedit cautelã conuento nem parit.licet non particulariter pꝛeſtitum kceptid, In Kinuud mecöye Heoſa ſaeuiaan infamiã ex Feetiaindre—4, CDen aranm dam, ſc vt ipſe ſoluat quantitatẽé pene, ad quà v“ eſtructio pꝛi ddde, amigl6 Aangeram heenonis tunc ſolutione facta veniet ab⸗ 3 AClOꝛ. merrdeltrninpeine eun arminunm 1 ſoluẽdus.⁊ ſic infamiã euitabit per bũc tex.cũ alijs alleg. 1 ☛☚ 2 e:nõ aũt cõtra. h. d. ¶ No. ꝙt exceptio duh b ꝛf aanun 1 11 3 ¶ Ingl. ſup t verbo, abſoluat. ibi, ab obſeruatione iudi Ametioꝛta,ex eins pꝛeſtatione ſup vnacc urg ſen rrlri cij. ꝛ qualiter hec abſolutoꝛia ferẽda ſit declarat Bar. cui pꝛodeſt cõuento exalia diuerſa in oꝛigine. Et idẽ 3 zor uanat 5 non eſt addendũ.⁊ ad idem vide.j.de accu.j.Titia. exceptione rei iudicate.. cũ querit. cu.. ſeꝗ. 3.e n adi lnagegjiſe 2 bhaiscolonue Sedo vor iuranenieurun n 1 7 ſtitu, nẽ parit: ſed pꝛeſtitũ parii jlh ausian 4 V S ummarium. ᷣ lariter nõ parit exceptionẽ geueraleitin paifande u 1 1 1 ee vtalo 1 3.. ven gpo 1 ꝛcbationum inopia operatur,vt concedatur, qs S ſ Faneanoſtit 1 1a leaaeanen poſſet. B ummarium. X. WSfanamn 2 Juramentum ꝙ nõ poſſit deferri ab eo, cui interdicta eaue nikan 31 eſt adminiſtratio bonoꝛum. 1& Juramenti ſicta remiſſio reſultãs pꝛopter nolſe a lin nt rionen 1 3 Juramentum licet habeat executionem paratam, ⁊ con rare de calumnia, 1dem operatur, ꝙ remiſſio vera. T unitaui 1 V tra ipſum non poſſit opponi exceptio:tamen opponi po 2 Actoꝛ, qui non vult iurare de calumnia reopettte,ſ inn 3 teſt exceptio inbabilitatis perſone. intelligitur coniiteri ſe non iuſte agere. itt 4 V 1 4 Statuto ſtante ꝙcontra inſtrumẽtum nulla poſſit exce/ 2* ſ 1 1 tio etiam nullitatis opponi:poterit tamẽ opponi eꝑce f.— vn 11 Ptio nullitatis, reſultans ex inbabilitate perſone. S A 4 non verit. Erhaſen am ri 41 5 Jurzare nec reſpõdere tenetur, qui babet exceptionem Vnn iurare, ſimilis eſt remittétt. d Poud dnsin 1 declinatoꝛiam iudicis. 1V Ncta f remiſſio iurameti reſultas ppter nol kimndͤſs 11 6 Judicium, ꝙ rem dubiam facit, ſententia certam. iurare de calũnia, operat᷑ idẽ, ꝙ remiſſio vera. Ande eaſfagüiſüt 1 Juramentum in quo equiparatur iudicio: ꝙ ſicut vera remiſſio iuramẽti parit reo eã ercep miunbitntil t9( 4 quã parit iuramentuũ:vt.. eod.l.remittere.ita icade mulirvtdunl 1 ,, 102 ¶ Deſiciẽtibus pbationibus 2 bic. CScðo not.ꝙ t actoꝛ nolens iurare de calũnat rirrüfſeninitils 1 4 tutoꝛ in cã pupilli iuramentum petente, ſicte intelligik confiteri ſe non iuſte agere: na raxnrltruur V Noeferre poͤt. Itẽ ꝗnõ eſt habilis ad actũ pꝛin tet bic. qꝛpoſtmodũ ſibi actio denegatur:vt in liter. Rarqärludum h G Nipalẽ,cenſet inbabilis ad actũ loco pꝛincipa 3 1 intCi 1— lis ſuccedentẽ.⁊ ꝗ nõ põt cogi litigare, nõ põt coᷣpelli iu- ¶ De in litem iurando. Rubꝛi Kieaägckwugs Rehe geeui efen, endefrerie INHE tna 1 concederet᷑.ſimile.C.de trãſact.l.pꝛeſes.6.de 5 Rueeerindahiocae 4 l pac.l.cõtra iuris..ſi. ¶ No.in..ꝓdigus.q; dn interdi⸗ Summarium.. tutatran 111 2 cta f eſt bonoꝛũ adminiſtratio, vt puta: qꝛ pꝛodigo, aut Kitrutaperlu 1n V G kapig anterchet cenſet᷑ iuramẽti delatio. C Secundo& Juramentum affectionis, vt deferatur:requiritdo⸗ trasägninis 11 Ä 3 not. ex eodẽ, ꝙ t quâtũcunq; actus iuramèti babeat exe lum aduerſarij ⁊ naturam actionis. Et qui poteſta pꝛin virthatoneyrobaripi cutionẽ paratã adeo ꝙ omnis exceptio phibeat᷑ oppo⸗ cipio quid in actu pꝛoducere, poteſt iam illo pꝛoducto i annihsditä nde ni:vt. ð. co.l.nõ erit..dato.nibilominus opponi põt ex- lud modificare.nu.2. aſilalwgtac 1 4 ceptio inbabilitatis perſone. Ande t ſoleoallegareiſſüũ 3 Conceſſo, quod eſt maius:qð videatur conceſſumidq arazäijdechätch 1 tex.pꝛo ing.q bic ſit caſus ꝓ diſputatione Nic.de Ma⸗ eſt minus. braatäſen Alhi 1 ta. quã refert Jo. And,in addi.in tit. de ſen..vt autẽ. cir Fallit in decreto iudicis. wntrite 3 ca pꝛin.dicẽtis, ꝙ lʒ ex foꝛma ſtatuti contra pꝛeceptũ iu- 4 Juramentum in litem, ꝙ non deferatur ex leui chlpa. aunrn enn V dicis, aut inſtrumentũ Guarentigiatũ nulla poſſit exce⸗ 5 Eſtimatio rerum vera, pꝛobatur per iuramentũ,ſidiſf rltsdelg r lij f 1 ptio, etià nullitatis opponi, nibilominus poterit oppo- cultas eſt aliter pꝛobandi.⁊ nu. 23. dnatoin 1 Aä 1 ni exceptio nullitatis reſultãs ex inbabilitate pſone cõ⸗ 6 Actio ex teſtamento eſt ſtricti iuris: babet tamen inſtar ran as 1 T V trabentis, vei quaſi. MPꝛo eo babes caſum hic. ⁊ miroꝛ, ꝙ bone ſidei in duobus caſibus. Vareaani V§ no allegant. CHo. vltimo in.. qurt nõ cõpellitur. ꝙba- 7 Rei vendicatio non eſt pꝛopꝛie actio. nennin d 11 bẽs exceptionẽ declinatoꝛiã iudicii, nõ põt cõpelliſura- 3 Juramentum in litem, an deferatur in actione bone ſ derrjdit rngin 1 V re:⁊ cõſequenter nec iudicis interrogationibus, aut par dei contraria: reit nei 1 tis poſitionibus reſpõdere: vt hic eſt caſus.⁊ facit opti⸗ 9 Juramätum in litem, an deferatur in actione exempto wine afeſchig me. S de iud.ſed ſireſtituant᷑. ex quibus. ¶ In gl.ſu⸗ z vide nume.65. urndwnelach per verbo, quandoq;. ibi, id eſt pꝛopter melioꝛem expoſi 10 Juramentum in litem, an deferatur ob lakam culpam. Kiada itülle ö tionẽ ſequẽs:ꝛilla dictio ſtat in natura pꝛopꝛiade ua i Lata culpa etiam in penis pecuniarijs nunqᷓ equiparq dreitagz rioinpi in. rogo.j. ꝗñ dies leg. ced. ¶ In gl. ſuper verbo.ꝓ iudi tur dolo. ſed vide nu. 3. Rzätian 6 eio. ibi,ſicut T iudiciũ rem certã facit. Inepte loquit᷑: qꝛ 12 Lata culpa ⁊ dolus, quando equiparantur: ⁊ quid inſt rrontatſdeſ ¹ imo iudiciũ facit rem dubiã l.ꝙ debek.j.de pec. vnde de⸗ tutis?nu. 4. ⁊ vide nu.i8. vbi ponit alios caſus. lugendiecetn V buit dicere in hoc equiparari ſnĩe: vt.S.eo.l.ſed ſi pꝛioꝛi. 15 Cauſa quelibet iniuſta excuſat a pena legis. ft tni dg g. pe.quẽadmodũ oĩs ſnĩa rem certã facit: vt.l.ingenuũO. 16 Condemnatus ex lata culpa:an efficiatur infamis: t/ ärn dtn S.de ſtatu homi.j. de reg.iur.l.res iudicata.⁊ iur̃m etiã, net opi.communem ꝓꝙ non. Ertina nta ii V V Aſe patet. ¶ In.e. ibi, vel ſicut iudiciũ actionè in factũ. 17 Pena infamie equiparatur pena capitali. nsinühn b l 6 35 diaieſi ꝗõ actionẽ in factũ pariat: ſed ipſa ſnia:yt 18 Reſtitutio in integrũ, ꝙ detur aduerſus latam culpam ſandlmiitn — l S Waßtn z.in f S. de iudi. qò plene dixi.3. eo.l.nã ⁊ poſtea. 19 Lata culpa non inducit malam fidem.„ſc Knddenfedn I action dendid nerdcna in vofeh ſieut ilud ꝑpetuat 20 Lata culpa nõ impedit fructuũ acquiſitionẽ: Ldeyſ rprrtrori V ramentumrht. am l..de pꝛeſcrip. xxx. ann. ita⁊ iu- ⁊1 Juramentum in litem an deferatur contra exim caſcena h Kaun b b b 6 Aennenentsnn ⁊ poſtea.g.ſi is qui.S. co.Et not.iſtã vocatum in ius. aũ glie Knſoppte an dh V kamerkauma n n materia, quoꝛum loco ſuccedat iu- 22 Actio Fauiana, que datur patrono ad reuocand 3 Kieſkdi Radin b Eui adde plenioꝛem in, l. generaliter. C. eo. nata per libertũ in eius fraudẽ:an dicat᷑ in rem nnis ſdäraria nhad . 23 Eſtimatio rei perempte, vt pꝛobet ſolo iuramento, Nladrer 4 erpentt -S ummarium ᷑Æ requirantur:vbi.ꝙ dolus difficultas paohaljonie ſi mnrgfai ſtir 2 24 Pꝛobatio rerum exiſtentium in grde dehoiuneni 8 ane nan 6 Exceptio iuramtti 3 gillato, an pꝛobetur per inramentume„ltcegnn ellden V 827 Woen donnenthe mfkieins etatone ſuꝑ vna reſtituentem fardelum diſſigillatum. m, conkr 1 onme 1C9' merſa cauſa in oꝛigine. 25 Amiſſio rerum non pꝛobatur per iuramentu:eum, aneannn b diurar — — 8 eitremitinte uramätireitn de p remiſio Tarc netiparit noü eodlreminetint nolensiurared d gtteriſe nonilſtege dio denegaurnei rando, f narium nis vt deferate actionis Etqufr re poteſtuanite :qd videatur non deferaueae Sbatur periurant. 4 nu. 3z. icti iuris:babtlen dN. opꝛie acioo deferatarinanmn- eferaturinatne p 9” deferaturcb nt speeunürismnht borgiiynum wbipontal anſatapenaligs 4 paran cfeiaur i De in litem iurando. eum, qui tenetur ex facto alterius. 26 Intereſſe, an ꝓbari poſſit per ſolũ inramentũ:remiſſiue. 27 ctio arbitraria, que dicatur ad boc, vt iuramentum in litem deferatur. 252 Jur amẽ tum in litem, an deferatur in actione rem dari. 29 Juramentum in litem in actionibus arbitrarijs, an pꝛe- ſtetur ante ſententiam, vel poſt ſententiam: 30 Juretur ne ex defuncti dolo in lirem contra beredem?⁊ tenet ꝙ non contra Bar. ſequendo Sali. 31 Appellari an poſſit a ſententia lata pꝛetextu iurantis in litem:⁊ pꝛetextu alterius iuramenti:⁊ an a delatione: 32 Judeg, quod tenetur ſequi iuramẽtum pꝛeſtitum ſuper taxatione ab eo facta. 33 Appellari, ꝙ poſſit a taxatione facta per iudicẽ 5 Inno. 34 Appellari an poſſit,ſi iudex recuſat deferre iurm in litẽ. 35 Citatio partis, an requiratur in taxatione ſienda per iu- dicemaitem ⁊in iuramenti delationerremiſſiue. 37 Judeg, an taxationem per ſe factam, ꝛ per partem cita⸗ 4 5 tam, anteq́; feratur ſententia, poſſit reuocare. 1 8(¶In Mactionibus. u⁸ nibus in rem ⁊ ad exbibendũ, in arbi⸗ trarijs, ꝛ bone fidei facta iudicis taxa- 2 tione, inrat᷑ in litẽ ob dolum aduerſari rat᷑ de vera eſtimatiõe, ſtãte difficultate ꝓbationis, ⁊ mo ra aduerſarij.h.d.cũ.l.ſeq.¶ No.qꝙ iur̃m aſſectionis in delatione ſui, duo requirit, ſc; actionis naturã, ⁊ aduer- ſarij dolũ. Requirunt᷑ ⁊ alia, que dicent᷑ in ꝓceſſu mate- rie. ¶ Mo.ex ver.ſed t iudeꝝ.ꝙ ꝗ põt a pꝛincipio ad in actu ꝓducere, põt illud iam ꝓductã modiſicare. Ad idẽ S.l.pꝛoxi.in..itẽ vidẽdũ. ¶ Not.ex eodẽ, ſcdo regulã, ꝙ T cui cõcedit᷑, ꝙ eſt magis videt᷑ cõceſſum, ꝙ eſt minus. Ad idẽ.j.de adul.l.ſed in ea. Fallit tñ hoc in decreto iu- dicis, ꝗ nõ videt᷑ in dubio cõcedere, ꝙ eſt minus: ſi cõce⸗ dat ꝙ eſt plus.j.de reb.eoꝛũ.l.ſi pupilloꝛũ.circa fi. ¶ HNo. in ver. ſed t ⁊ in his.ꝙ; ex leui culpa nõ defert᷑ iuramentũ in litẽ. Ad idẽ.a.l.pꝛoxi.in ſi..e.l.ij. ¶ No.ex ver. plane. verã t eſtimationẽ pꝛobarip iuramentũ/ſi eſt difficultas aliter ꝓbãdi. Ad idẽ. C. vnde vi.l.ſi qnñ. extra ꝙ met. cau. 6 c.fi. ¶ Mo.ex.l.alias.ꝙ; r actio ex teſtamẽto eſt actio ſtri⸗ cti iuris. Ad idẽ.j.de cõdic.ob cau.l.ſi.j.de eo ꝙ cer.loc.l. ſi beres.⁊ not.3.ſi cer.pet.l.vinũ.duo tn ſunt caſus in qui/ bus bz inſtar bone fidei quoꝛũ vnus babet᷑.C. in quibus cau in integr.reſti.l.in minoꝛũ.alius in.l. buiuſmodi.. ſi edes.de leg.j.¶ In glij. ibi,⁊ dic; ꝙ etiã impꝛopꝛie di⸗ citur actio in rem. Rei ergo vẽdicatio impꝛopꝛie dicit᷑: yt eſt tex.in.l.illa, actio in perſonã. in glo. allegata. Et eſt ratio huius:qꝛ actio eſt ius pꝛoſequẽdi in iudicio, ꝙ ſibi debek:yt inſti. de act. in pꝛin.ſed is qui tenet᷑ rei vendica- tione, nõ dicit᷑ pꝛopꝛie debitoꝛ:vt dicit᷑ in.d. pꝛin.inſti.⁊ in l.creditoꝛes.la.jj.de verb.ſigni.⁊ pꝛobatj. de libe. lega.l. Aurelius.§. Meuia. ⁊.l. creditoꝛ. 5. Titia. j. ꝛc. CIn gl. ſuper verbo, bone ſfidei.ibi, ⁊† boc in directis, non con⸗ trarijs. Tenet ergo ſimpliciter iſta gl.qꝙ; in Sꝛia actione bone fidei, nõ poſſit iurari in litẽ. Sed alia in.l. ſi pigno⸗ ris..ſ poſt diſtractũ.j.de pign.act.dicit hoc verũ, ſi con traria actione agat᷑ reſpectu erroꝛis calculi.⁊ ita loquit᷑. lei apudj.depo.in gl.alleg.ſecus ſi agatur pꝛopter per⸗ fidiam veldolũ aduerſarij. Quoniã tunc iurat᷑ in litẽ ita in cõtraria, ſicut in directa pꝛopter rationis identitatẽ. Et adidem. S. de infal. furti. C. mandati. ⁊ bec eſt cõmu⸗ nis ſentẽtia, cui tamẽ videt᷑ refragari alia glo. cũ ratione ſua in.d.l.furti.in..ſi. dicens, ꝙ cõdemnatus contraria actione bone fidei nõ eſt infamis, etiã ſi condẽnatus fue- rit pꝛopter perfidiã, ſiue dolũ: licet in cõdemnato dire⸗ cta, ſecus. Ande vult illa gl. ꝙ in penalibus non fiat ex- tenſio ꝓpter identitatẽ rationis ꝙ tamẽ ſupꝛadictũ eſt, verius eſt. Pꝛimo per.d..mãdati. Secundo:qꝛcũ agit᷑ cõtraria pꝛopter perſidiã, ceſſat ratio legis volentis, ꝙ in cõtraria nõ poſſit iurari in litẽ.que fuit:qꝛ illa non dat pꝛopter ꝑfidiã ſed pꝛopter calculi erroꝛẽ: vt.d.l.ei apud quẽ.igitur ceſſat eiuſdem diſpoſitio.l. generaliter. C. de epiſ.⁊ cle.cum ſimi. ¶ In ea.ibi, ſed ſpeciale eſt in actio- 9 ne ex empto. Eſt † igitur in gl. duplexopi. aduerſans, an in actione ex empto iurari poſſit in litẽ:eas tamen Bar. ⁊ poſt eum omnes concoꝛꝙ ant venditoꝛbabet faculta⸗ tem rei tradende, ⁊ nõ vult tradere: ⁊ tunc iurari poſſit in litem ex eo:qꝛ concurrit natura actionis, que eſt bone fidei ⁊ contumacia conuenti:vt in hac.l. Zlut non babet facultatem rei tradende:⁊ tunc non iuretur in litem, ſed liberek pꝛeſtando cõmune intereſſe.j.de act. emp.l.j. Aon eſt enim tunc in dolo, ſi nõ tradit, ꝙ tradere non poteſt. Ande nõ poteſt iurari in litem:qꝛ ad eius pꝛeſtationem dolus requirit:vt hic in verſi.ſed in his. Quidam elegan tes moder.dicũt hanc cõmunem ſententiã non placere: ⁊ ꝙ neq; in actione ex empto iuret in ntem mouent᷑. Mꝛi mo:qꝛ ita demũ in actione perſonali iurat᷑ in litem,ſi illa competat ad rem reſtitui: vt de dolo, ⁊ ꝙ met. cau.. de rei ven.l.qui reſtituere.ad fi Sed actio perſonalis ex em pto cõpetit ad rem tradi:ergo ⁊c. Sed ad illã poteſt reſ⸗ ponderi,/ꝙꝓlicet tex.ibi dicat iurari poſſe in actione per- ſonali, que cõpetit ad rem reſtitui: nõ tamen excludit in iſta iurari poſſe, que cõpetit ad rem: ergo ſequitur, ꝙ et in bac iurat᷑. Pꝛobo per regulam huius legis a qua nõ reperio hunc caſum exceptatũ, volentẽ, ꝙ in bone fidei actionibus iuret᷑ in litem. Secundo mouet, qꝛ ſihoc eſſet verum, ſequeret᷑ abſurdum, ſca ꝙ in actione pꝛeſcriptis verbis, que cõpetit ad rem dari, ſi ey permutatione deſ⸗ cendat, iuretur in litẽ:cum ⁊ permutatio bone fidei ſit:vt in.l.ij. C.de rer.permu.licet autẽ falſum ſit, ⁊ contra men tem Juriſconſulj. de pꝛeſcript.ver.l. naturalis.H.j.⁊. lj. in fij.de rer.permu.Sed ad hoc reſpondet᷑, ꝙ imo boc nõ erit abſurdum, imo equũ ⁊ verum:quoniã ſi permutatio eſt bone fidei:ergo ſequit᷑, ꝙ in ea iuretur in litem: quẽ- admodum in alijs bone ſidei contractibus:vt bic eſt tex. Et licet tex.in.l.naturalis..j.cum concoꝛ.dicat conuẽtũ ex permutatione cõdemnari ad id, ꝙ agẽtis intereſt: in⸗ telligam, intereſt, bm iurantis affectionem, per iſtam lite ram, a qua nõ reperio caſum exceptatũ bunc.Et ita po⸗ teſt reſponderi ad tex.quem tertio loco allegat in cõtra⸗ rium inl.ex empto..idem aitꝗj. de act. emp. Quarto ta⸗ men cõtra hanc rationẽ ego allego caſum magis vꝛgen⸗ tem.C.de act.emp.j.ſi traditio.vbi tex.dicit intereſſe ad qð cõdemnetur venditoꝛ, pꝛopter contumaciã non tra⸗ dendi emptoꝛi, debere eſtimari per arbitriũ iudicis:er⸗ go ſequitur ꝙ nõ per arbitriũ partis eyx iuramento in li tem. Sed ad illam reſponde, ꝙ ⁊ ibi licet dicat intereſſe iudicis arbitrio eſtimari:nõ tamen ſequitur, ꝙ eſtimari pꝛobibeat per iuramẽtũ in litem partis. Satis em̃ opti⸗ me ſtat, ꝙ eſtimatũ fuerit iuramẽto partis:⁊ ꝙ nibilomi nus iterũ eſtimet᷑ arbitrio iudicis, qui poteſtatẽ babet, aut iuramentũ nonſequi, aut ſuo arbitrio minoꝛis con⸗ demnare, ꝙᷓ iuratũ ſit:vt hic eſt caſus.⁊.3.l.pꝛoxi.ʒ. item videndũ. ¶ In gl.in verbo, ob culpam.ibi, fed tamen di 10 co⁊† ꝙ nõ.Eſt ergo concluſio gl.xob latam culpam iura⸗ mentum in litẽ nõ deferri.⁊ hanc cõiter omnes ſequun⸗ tur· Pꝛefati tñ impꝛobãt vna ratione, ſc qꝛ in penis pe- cuniarijs dolus ⁊ lata culpa equiparant. bic eſt text.j. ſ gs teſta.liber eſſe iuſſus fue.lj. ã.nõ autem.‚.ſi men.fal. mod. dixe.lj..hec actio.ſed pena que infertur contuma ci aut doloſo ex iuramẽto in litem eſt pecuniaria:vt ex ſe Patet.j. eo.l.ſi tutoꝛ.ergo ſequit᷑, ꝙ ſicut ob dolũ iurat᷑, ita ob latã.Nõ obſt.text.hic, imo ob culpam. qꝛ intelligũt leuem aut leuiſſimã, vt in ſimili exponitur. j. de regu. iur. L.contractus.Ego teneo cõmunem ſententiã ex eo: qꝛ nunqᷓ etiã in penis pecuniarijs lata culpa equiparatur dolo:vbi.l. dolum exigit de eo faciendo expꝛeſſe mẽtio⸗/ nem.Hec eſt doc.gl.oꝛdi.j.de ver.ſign.l. magna negligen tia. Sed lex in hac materia iuramenti, exigit dolum ex⸗ pꝛeſſe, ⁊ exclndit culpam indiffinite: vt bic, ⁊ in fin.l.ſupe⸗ rioꝛis.ergo ſequitur, ꝙ vult omnem culpã excludi. ar. C. manda.l.a pꝛocuratoꝛe.cum ſimi.nõ obſt.d..non autẽ. cũ concoꝛ.qꝛ ibi in pecuniarijs lata culpa equiparat᷑ do- lo ex expꝛeſſione Juriſconſulti:ſecus autẽ vbi lex in im⸗ ponendo pecuniariam penã, faciens mentionẽ de dolo ad latã culpã non extenderet:qm̃ tunc dolus ⁊ lata culpa equiparant᷑:vt in gl.d.l.magna. Cuius intentionẽ pꝛobo recte intuenti per tex.in. ij.. hac actione.j. vi bon. rapt. ⁊ in..j.. ſi quis ideo. j.ne vis fiat ei. iuncta.l. late culpe.j. de ver.ſigni. ¶In ea.ibinõ quantũ ad coꝛpoꝛalem pe- 12 nam. Iſtaf materia in quibus lata culpa ⁊ dolus equipa rantur, ſatis dubia, ⁊ late tradita eſt per Bar. allegantẽ G iiij 52 paee —— 2— — QQ⏑—.ß 33 gl. oẽs de materia loquẽtes in.l.§. nou autẽ.ſi quis teſta. lib. in.l.quod Neruaꝗj. depoſi. Omiſſa tamen ea diſtin⸗ ctione ſua maltũ imperfecta, z in aliquibus falſa: vt vi⸗ debis in pꝛoceſſu:videt᷑ mihi pꝛo eius totali declaratio⸗ ne ſic poſſe diſtingui, ꝙ aut loquimur in actionibus rei perſecutoꝛijs, aut penalibꝰ, aut miſtis. Pꝛimo caſu Auc actio perſecutoꝛia oꝛit ex cotractu vel qnaſi: ztũc dou ⁊ lata culpa equiparanĩ᷑. hic eſt texim o Kieruaacee ut rit..ij. man.l. i fideiuſſoꝛ.j. de pᷣcar.l. queſituũ. g.illud. 27 nõ oꝛit ex cõtractu neq; ex quaſi cõtractu:ſed e ine 5 ri dñſ, vt in rei védicatione: a tunc ſiimiliter dolus Aat culpa equiparant:ita cõueniri poteſt lata S 8 nec Poſſidere, ſicut ⁊ dolo. 3. de rei vend.l. ꝙ ſi do Deen is ꝗ 3 dolo. iunctal. ſi culpa. Aut oꝛit nõ ex pꝛedictis, ſed eyvl- tima volũtate:ꝛ tũc ſimiliter lata culpa equiparat᷑ dolo. Ita pꝛobat᷑ j. ad Treb.l. mulier.ꝛ qð habet de legil. cũ res. Aut illa oꝛit ex delicto vel quañ:⁊ lata culpa nõ equi parat dolo:vt hic eſt caſus.j.ne vis fiat eili.õ.ſi gs ideo. Eſt em̃ actio ex illo edicto deſcẽdẽs velut intereſſe perſe cutoꝛia:vt in ea...hec verba.Fᷓallit hoc membꝛũ in caſu 1.j. F. hec actio.. ſi men. fal. mod. dixe.Et ratio eſt ibi pꝛo⸗ pter ſuſceptũ officiũ,ob cuius acceptatione videt᷑ ꝗs aſ⸗ ſerere ſe peritũ. Et ideo ex lata culpa tenet᷑, ſic ⁊ ex dolo ad hoc..ꝙ cuiuſq; iur.l.ij. cũ tex.⁊ gl.⁊ boc de pꝛimo mẽ bꝛo. Scðo pꝛincipaliter, qũ loquimur in penalibus: aut loquimur in pena coꝛpoꝛali, ⁊ lata culpa nõ equiparatur dolo: vt.j. de ſicar.L.in lege. Neq; dixit Bart. in cõtrariũ reperiri caſum.Tu vero adde fallentias aliquas.Et pꝛi mo. l. milites. j. de cuſto. reo.vbi tenet᷑ cuſtos carceris de lata culpa, ſicut?de dolo: ⁊ capitaliter punit᷑. Et illius ratio eſſe põt, ſuſceptio officij, ob quã vt dixi videt᷑ aſſe⸗ rere ſe peritũ:vt.d.l.ij. Scða fallẽtia eſt in cõburente do⸗ mos:qm̃ ita punit᷑ quis capitaliter ex lata culpa, ſicut ex dolo. Caſus eſt.j. de incen.rui.nau.lj. iuncta.l.ꝗ edes.eo. tit.Et ratio huius põt eſſe deturpatio ciuitatis, que ſe⸗ quitur, iuncta cũ criminis immanitate. Tertia fallentia eſt in.l.ſi as aliquid..qui aboꝛtionis.j. de pen.ſ. in dante poculũ amatoꝛiũ: qm̃ ita capitaliter punit᷑ ex lata, ſicut ex dolo.Et illius ratio eſſe põt:qꝛ in illis lata culpa ꝑ plu rimũ ⁊ frequẽter eſt oꝛdinata ad caſum homicidij. vnde ſicut als in contractibus, quãdo culpa eſt oꝛdinata ad ca ſum foꝛtuitum, tenetur de caſu, ybi ats nõ teneret: vt.. ſ vt certo..interdũ.j.commod.cũ ſi ita ⁊ in criminalibus qñ culpa eſt oꝛdinata ad homicidiũ, punit᷑ quis, vt de bo micidio capitaliter. Quarta fallẽtia eſt in.l.quoniã mul⸗- ta facinoꝛa. C. ad.l. Jul. de vi. Et illius ratio eſſe põt ea, quã..in caſu pꝛoximo aſſignaui.Quinta fallentia eſt in caſu.l.omne.. exploꝛatoꝛes. in ver. ſed ⁊ caligatus. in.. qui in actiõe.j. de re mili.Et ratio illius eſt ſuſceptio off̃ cij militaris, ob quã, vt dixi, aſſerit ſe in ea arte peritũ, p dl.ij.Extra autẽ hos caſus lata culpa in criminibus ca⸗ pitaliter non punitur: ſed in iudicis arbitrio eius pena cõᷣſiſtit. Ad hoc.j.vi bo. rap.l.ij.ã. hac actiõe.⁊ eſt tex. hoc no.decidẽs.ð.de offi.pꝛe.l.diuus.circa fi.⁊ qð not. BGar.j. de adul.l.pe.⁊ Bal. C.de epi.⁊ cler.l.ſi quis nõ dicã rape⸗ re. De leui autẽ ⁊ leuiſſima culpa:certũ eſt, ꝙ illa nunq́ᷓ; capitaliter punit᷑. C. ad.l. Aquil.l. ex moꝛte. ⁊ qð babet.j. de ac.⁊ obli.i.ſeruus nõ in omnibus. Aut loquimur in pe nisf pecuniarijs:⁊ tũc fuit ſentẽtia gl.oꝛdi.in.d.l.magna negligẽtia. quã vbiq; ſequit᷑ Gar.ꝙ aut lex in puniendo delictũ facit expꝛeſſam mentionẽ doli:⁊ tũc lata culpa nõ equiparat ſibi.Ad hoc.d..hac actione.z inſti.vi bo.rap. F. qui tn.j. de fur.xinter oẽs.. recte. Fallit in caſu. d. lj.. bec actio.ſi men.fal.mo. dixe.ſᷣm vnũ intellectũ. Alut lex loquit ſimpliciter nulla doli mẽtione facta:a tũc lata cul⸗ pa ⁊dolus equiparant᷑.⁊ hocꝑ text.in.d.. nõ autẽ. ⁊ d. g. ec actio. C Scða vero fuit opi. Sal.in.d.l. qad Nerua.in boc ſcðo tenẽtis ↄꝛiũ.ſ.q⁊ ſi lex impliciter loquat᷑:tñ lata ⁊dol nõ equiparant᷑.⁊ boc ex ea ratione:q ſi iſta duo nõ Daharamdin miſtis actionibꝰ, ſc; partim tẽdẽtibus ad 9 155 Ken rei partim ad ꝓſecutionẽ pene pecuniarie: vien weriren Seicd multo minus debent equiparari, Fns aute rihtentperialehan ie ſehneraher e obligatus rationè leraascj vt magis ſtricte ſeruus ſit a,O jij eneſicij libertatis ſ.. tex. in. d..j. F. hec actio. iicet ipſ Aſcepte. Hon ob 4 ple non reſpõdeat, qꝛ ibi ad pꝛoſecutionem yeri intereſte text eſtin odem tulliij Audo. Romain ſecundam.ff.veter.part. 4 parat᷑ dolo † in bis q̃ pꝛocedũt ex lege municipalixar 7 famie equiparatur pene capitali:yt not. de iu F. competit. dico tamen verioꝛem opinio. Et pꝛo pꝛimo eoꝛum dicto allego.ſi quis ree ursieonimſm anhn ld quod.ſ li. 5. de iuriſditio.omnium nudicum. PDꝛo ſec 0⸗ dol. nerſ ſ a. undo per membꝛo diſtinckionis allego rationem pꝛimo:,9o duo a iure vt plurimũ equipar ant᷑: vtdlanoan ber ergo vbi nõ reperiatur cõtrariñ, ſtabo reguleeion de pꝛocu.j.j.de teſt. Secũdo ad idẽ me monet rens I magna negligètia. Tertio: qx exceptio in vnoſiii gulam in alijs omnibus. l.in his. cũ cõcoꝛ. glibi con buta. que vult in. d.l. magna negligentig. οαi culpa idem ſint, reperitur exceptũ ſolũ membꝛp bo b agit de puniẽdo capitaliter: vt in,d.lin lege de ſd go in alio caſu remanet firma regula, ſcʒ qnãdoa f puniendo pecuniariter. Hon obſt. tex. iſte, qm hic 4 de ta culpa nõ equiparat᷑ dolo: quoniã lex de dolo oſa ſam tacit mentiont:yt. ð. co.Lii, Quare lata culpa Tnah bet ſibi equiparari tũc:vt in.d.l. ſi quis id quod. dod bec omnia ꝓcedunt qñ agit᷑ de lata culpa, qu edean ie ex aliquo neglecto, vel cõmiſſo. CQuid autẽ f eei de illa, que pꝛouenit ex iuris ignoꝛãtia de qua in. 5 in pꝛin j. de verb. ſign. an illa eqniparat᷑ doloin crmin libusrdic vt plene habet᷑.C.de his qui ſibi aſcrib. 35 tus.⁊ hec de ſcõo pꝛincipali. I Tertio caſu pꝛinc 5 quãdo loquimur in miſtis: ⁊ tũc doctrinaſ ummkex bor tex.qꝙ lata cuipa dolo nõ equiparat᷑.⁊ boc idẽ pꝛobat in d. lj.. hec actioj.vi bono. rap. ⁊ in.. 6.q tniinſti egtt Et hec dicta ſufſicꝛant dũ querit᷑,an lata culpa egup ratur dolo in his, que ſunt de iure cõi. Anautẽ eou⸗ ſica gr Pperfecte poſait in. O.l.j.§.nõ autẽ. cuius dicta pꝛecit quit᷑ Gal. C.de noxa.l.ij. Quibus in vno ſolo eſt addiiiĩ ꝙ inquantũ ipſe Bar.vult, ꝙ vbi ſtatutũ ſimpliciter vi nit delictũ, ꝙ infert᷑ in perſonã:ꝰt puta ſi quis percuſſ rit Titiũ ⁊c.ꝙ tali caſu lata culpa nonequiparat dolo, tex.in. l.iñjj. de iniur. Adde, ꝙ Bal. in ſua ſolennirepen, c.ij. de conſti. lib. vj.⁊ pic firmat otrariũ dicens, ꝙexquo ſimpliciter, debet ex eo tam dolus q́ lata culpapunii arg.l. de pꝛecio. cũ ſimi.Et ego idẽ ſequoꝛ.Pꝛimo:qre gula iuris cõis interpꝛetatiue trabit᷑ ad ſtatutũ(deno xa.l.ij. extra de conſue.c. cũ dilectus. cũ ſimi. Sed regulʒ 15 ſtat, ꝙ † quelibet nõ ſolũ iuſta, imo iniuſta cauſa excuſat a pena legis:vt..j. in fi. de abig..plagij. Cde plag.iigit g.poteſt. de liber. cau.⁊ in.l.ſi ſeruum quis.amoniſſe ff. de acqui.here.ergo excuſat a pena ſtatnti Balergopo⸗ teſt dicere verum per pꝛedicta iura, ad que 5i quis vel- let reſpõdere, dicere poſſet: ꝙ pꝛedicta loquunt᷑ vbi im ponitur pena capitalis: vbi autẽ imponeretur pena pe⸗ cuniaria, opi. Bar. ſimiliter, licet poſſet defenſari tamen rei veritate, non pꝛocedit. Quoniam regula eſt ſupaa 3r mata, quod vbi lex in delicto, pꝛo quo imponit penam pecuniariam, loquitur ſimpliciter: dolus a lata culps equiparãtur, per tex.in dicta.l. magna negligentiaarn S. non autem. ergo ⁊ ita debet operari ſtatuto ſimplici ter loquente.arg.o.c.cum dilectus.⁊ quod babetur in fi.ſ.in computatione.de iure deliban.in gloſ ſunt etiam 36 quedam.= †In ea.ibi, non quantum ad infamiam itro- gandam.Ault igitur glo.ꝙ condemnatus exlata colya non efficiatur infamis.quod tamen glin.j. ſuſpectus i allegato dicit verum eſſe in infamia, aue venit inferench er ſententiam ſecus in ea que infertur ipſo iure, per.i beroꝛum.. notanter. S. de iufamib.⁊ hoc ſequitur Balt in dicta.l.quod Nerua. adiciens rationem, de qua bi per eum. Sunt quidam qui dicunt damnatum er ui culpa etiam per ſententiam infamẽ effici rborherde in. d.. notanter. ſumpliciter loquentem. Nec obſt ſuſp ctus. bic allegatus:quoniam verbum, culpa ibi oira exponitur pꝛo leui:vt ⁊ alias exponitur in dietalcdi ctus.communis tamen opinio eſt verioꝛ. Quia denn n l. alias. Sed in capitalibus lata culpa non equiparalu dolo:vt.l.in lege. j. de ſicar. er go nec mninfamis einen ille, ſuſpectus. debet intelligi in lata culpa⸗ Jtengen tanter. loquitur in infamia, que infertur ipſo iure Ta quo commiſſo, non requiſita ſententia: vt paterexn 1 eod. titu.l. iunctis bis que not. gloſ. doct. C.de i Cooc omnium iudi.l.in criminali.⁊ in l.inbemus. ſ. ſane.C 1 lof 1 vltra 13 ſacroſanct. eccle. C Sunt r tamen caſus aũvi gub, urmyſerinamn trirunc Kkdſuch ſtansataniehene Krfckrütsßacneft vinntörunrenm,c rmirruwaonta exime orxrmiemrinltem Kriramkeoreileter drgrrägpoſtt ng Ktnäümmeroinlier liarurenpiumdirer anbichesteneatat qhe uchnaioftperpetton nnläcctvocinteligo,w tsnonandcacitaftcti araatt afeeto tune on utzſoſtoötraeximenten ennenedegpabieingoſ mauboltem CJneait trgorgacto Fanian Kddanäun ajenatameius rnantamſeipragdriletn Kadinnen gaecäetteont ſlaernlüſgrterai Sthernononpeti on ade eaninqaem dalogt diatdar drhsge dazakegdemide emddecd gechſt leleaw gahn Kronen . ltenmtrs Ktplendegug 5 dan. erjogen, 3 denade 7 ſt 6 con alött — — llo.) O.excepfi dde linbiscid am na neglig, Adh dö autö alnsdit Duibvsin witin i, ꝙ bi ſaitn dnärngurig ta culpa onegphe, de,p Baͤlinſtie ermat otrariüdita, um dolus ch a tego idſecuae tine trabüatſn. adilectuacüſma uſta imo iinies abig.Iplaghcn deſi ſeruum quie t apenaſtatnte dictaiura, ai et:ꝙ pꝛecictami bi autẽ imponeten er licetpoſſerohn Quomam naalci icto, pꝛo quoſmmn mplicie:dolsſt dcta,lmagnancgi cbet operan tame dilectus ouocdt ure delibeningalt n quantunaütins o condemnallsdhe odetamengliſr ninfamiawefand qveinferwyün infamiabocſine ſciens triofen, uidicomt dina⸗ minfamäcflaich rloquemenfän, m gertamalhan De in litem iurando. 53 in quibus lata culpa nõ equiparatur. Et pꝛimus in reſti⸗ tutione in integrum, qne licet imploꝛari nõ poſſit aduer⸗ ſus dolum, imploꝛatur aduerſus latam culpam: vt.l. ſi er cauſa..videndũ. 3. de mino. C ſiaduer.delic.j.in gloſ. et 19 qõ babetur in. l. vbi exigitur 3. de edẽ. Scðs: qꝛ t licet do lus inducat malam fidem, nõ tamen lata culpa:vt l. ſed et ſi lege. gõ. ſcire.5. de peti.heredi. Ande reſultat caſus ter- 20 tius, t qð licet dolus ex eo:q inducit malam fidem impe diat fructuum acquiſitionem. C.· de rei vendi.l.certũ. cum ſimilib.tamen nõ impediet lata culpa: vt notatur per gl. in..ſi fur.ʒ.j.j.de vſuſcap.vbi etiã per Bart.⁊ per Dy. in regula poſſeſſoꝛ.de regu.iur.lib.vj. Et hec diligenter no. circa materiam doli ⁊ lateſculpe:r eliqua que ſuppletione nõ egẽt, vide per Bar. in. d.l. qò Herua. ⁊ in. d.§. nõ autẽ. ⁊ per Bal.in. d. c. vt animarum. de cõſtit. In eadẽ ibi, ſed cõtra heredẽ ſuum. De hoc an cõtra beredem iurari poſſit in litem ex dolo, vel lata culpa defuncti:dic vt j. di⸗ cetur. CIn guin verbo, plane. ibi, ſed tu dic: hec vera vt bic plene per Bar. ¶ In ea.ibi,cõtra eum, qui in ius vo 21 catum vi exemit.vult igitur f gloſ.qð cõtra eximẽtem in ius vocatum poſſet per agẽtem in litem iurari.⁊ hoc per Lj. in.§.j. 3/ne quis eum qui. Tu aduerte quia tex.iſte hoc non pꝛobat:quoniam ſimpliciter dicit contra eximentem competere actionem in factum in tantum, in quãtum fuit eſtimata res in cõtrouerſiam deducta per agentem: non autem dicit de eſtimatione fienda per iuramentum im li⸗ tem. Pꝛeterea tex.ille in fi.ſni dicit hanc actionem com⸗ petere, etiam calumnioſe agenti:ergo non videtur loqui de iuramento. Quoniam ſiillud calumnioſe agenti defer retur:cum ipſe pꝛeſumatur periurare, induceret lex quẽ ad periurium.qð eſt abſurdum.C. de indic.viduil.ij.3. e. l. videamus.circa pꝛincipium. Pꝛeterea ſequeret̃ex boc, qð diſpoſitio illius..non eſſet generalis: cuius cõtrariũ ipſe vult. Ponatur enim, qð ab exẽpto vi peteretur pe⸗ cunia:certe tunc contra eximentem, quitenetur ad id, qo exemptus tenebatur:in litem iurari nõ poſſet. Caſus eſt. 3. in.l.nũmis.vnde foꝛte ille tex.voluit dicere, qð in tantũ cõtra eximentẽ agi poſſet, in quantũ lis fuit eſtimata per agentem nõ iuramento in litem, ſed ſimplici petitione: vt puta ſicontra exemptum direxerim petitionem mille, ad ea mihieximens teneatur, que in petitione deducta ſunt: vnde eſtimatio ſit per petitionem:non antẽ per iuramen tum in litẽ. Et hoc intelligo, vbi petita foꝛet pecuniaria, vel res in qua nõ cadit affectio: vbi autem peteretur res in qua cadit affectio:tunc foꝛte pꝛocederet intellectus cõ munis, ſcʒ vt cõtra eximentem iurari poſſit in litem.ꝛhoc ea.ratione, de qua hic in glo. ſ.pꝛopter contemptã pꝛeto⸗ ris authoꝛitatem. ¶ In ea.ibi, eſt tamen in rem ſcripta. 22 Ault t gloſ.ꝙ actio Fauiana, que competit patrono ad reuocandum alienata in eius fraudem per iibertum, ſit actio in rem ſcripta.qðvidetur falſum:quoniã illa dicitur actio in rem, que cõpetit contra quẽcunq́; extraneũ poſ⸗ ſeſſoꝛem: vt.l.iij..pꝛeteres.iuncto..fi.ã.ad exhibendũ. Sed hoc non competit contra alium poſſeſſoꝛem, quam contra eum in quem dolo alienatum eſt. igitur ac. Et qð ita ſit, pꝛobatur. j. de his que in frau. credi.l.qui a debito⸗ re. Pꝛo glo.allego caſum.j.de his que in frau.pat.l.ſi pa⸗ tronus..hec actio. Nec obſtat.l.qui a debitoꝛe. Quoniã illa loquitur in alia actione diuerſa, ſc; Pauliana, que competit creditoꝛibus ad reuocandũ alienata in eoꝛum fraudem per debitoꝛes. ¶ In ea.ibi, in pꝛomiſſione Sti 3 chi. qui ⁊c.Hec falſa ⁊ lec.Ao.ſequẽs eſtvera ſcðm oẽs: vt plene bioper Bar. ſcʒ vt ſiue pereat poſt moꝛã bomo: ſiue alia res debita, poſſit eius vera eſtimatio ꝓbari per iuramentũ, quãdo adeſt difficultas aliter pꝛobãdi. ⁊ boc 24 per iſtum verſ.plane. ¶ In ea. ibi pꝛopter inopiã pꝛo⸗ bationum ⁊ maleſiciũ conuenti.no.ergo glo.duo copula⸗ tiue requiri ad hoc, vt eſtimatio rei perempte ſolo poſſit iuramento pꝛobari. Pꝛimo dolus aduerſarij:ſcðo diffi⸗ cultas pꝛobationis.⁊ idem quod bic voluit gloſſ. C. vnde vi.l ſi quando. Zllia tamẽ in.l.ſemper.. hoc interdicto.j. qð vi aut clam.⁊ in.l.nummis.ad f. S. eo.⁊ inſtit. de verbo. obliga..niſi ſolum.dixit ſufficere ſolum dolum. Iſta ta⸗ men glo. cõmuniter tenetur ⁊ eam ſequitur Ja. Bu. 6. eo. in rub.⁊ bene:qꝛ pꝛo ea eſt caſus intuenti in.d.l.ſi quãdo. C.vnde vi. ¶ In eadem ibi.C.vndevil.ſi quando.et per illaml.vna cum pꝛoxime dictis. Inno. extra ꝙ me.cau.c. fi.⁊ Bar. hic ſequẽdo refert, qò contra depoſitarium far⸗ delli ſigillati reſtituenti eundem diſſigillatũ poſſum pꝛo⸗ bare per iuramentũ res eas ablatas fuiſſe, quas ablatas allego. Idem tamen Barto. in. lj. ũ. ſi ciſta. depoſi. aliter in hoc dicit, ſcz qð aut apparet fardellum diſſigillatũ do⸗ lo ipſius depoſitarij:⁊ tunc amiſſio rerum inde ablatarũ poteſt pꝛobari per iuramẽtum. Ad hoc.d.l. ſi quando. et d. c.ſ. Aut eſt diſſigillatũ ſine culpa vel caſu:⁊ tunc debet amiſſio per teſtes plene ꝓbari.Et ad hoc text.iſte in ver⸗ ſi. ſed in his.⁊ verſi.vltimus.l.pꝛoxime. Ipſe idẽ tangens iſtum paſſum.in.l.jj. fur. aduerſus nau. caupo. dicit diſtin guendo, qð aut ipſa valiſia ſeu fardellus, reſtituitur ſigil lata:⁊ tunc reſtituens ſecurus eſt ⁊ liberatur:qꝛ nullus do lus, neq; fraus in eo pꝛeſumitur. argu. C. de edic. diui.j. ſi- Alut reſtituitur diſſigillata:⁊ tunc dicit amiſſionẽ rerum non poſſe pꝛobari per iuramentum.Neq; obſtat.d. c. ſi. et d.J. ſi quando. qꝛ ibi loquitur quãdo cõſtat per pꝛobatio- nem de dolo, vel violentia eius, cõtra quem debebat iu- rari. In caſu autem noſtro de hoc nõ conſtat:q dubitari poteſt, an ipſe diſſigillauerit, an vero alius. Et poſito, qõ alius diſſigillaſſet, ex cuius facto teneretur: nibilominus 25 Tcontra eum, qui tenetur ex facto alterius, nõ poteſt pꝛo- bari damnum, ſeu res amiſſa per iuramentũ: vt no. idem Par. in. d.l. ſi quãdo. ⁊ in. l.ne quid. j. de incen. rui. nau. per lj. quãdo ex facto.tuto.j.vltima vero in hoc fuit opi. Bal. in rub.C. depoſi.dicentis, qð aut ipſa valiſia potuiſſet fa- cilliter diſſigillari:vtputa quia ſigillata cum cera: ⁊ depo ſitarius ipſe eſt bone cõditionis:⁊ tali caſu amiſſio rerum non poſſet ſolo iuramento pꝛabari.ar.in.l.ſi duobus..j. j. quẽadmo.teſt. aper.⁊ in.l.ſi ego plane.j. de iure do. Aut non potuiſſet ita faciliter diſſigillari:⁊ tunc ad pꝛobandũ amiſſionem rerum ſufficit iuramentũ. per. d.l. fi quando. 2.d. c. fi.⁊ in.l.. in depoſiti.j depoſi. Niſi ipſe deponens aſ⸗ ſumpfiſſet in ſe cuſtodiam: puta aſſumẽdo claues came⸗ re, vbi, valiſia erat: vel ponẽdo ibidem pꝛopꝛiũ cuſtodem. Quoniam tunc non tenetur depoſitarius ar.in.l.fi..j. in gloſ.ʒ.nau.cau.ſtab.a.l.ſi vt certo..ſi vero rogaueris.⁊ in g.ſi a me petiſſes.j.cõmo. ¶ Tu cõcoꝛ.has opi.⁊ fac tres caſus, ſc; qð aut conſtat de dolo ipſius reſtituentis diſſi⸗ gillatam: aut de culpa, aut dubitatur. Pꝛimo caſu clarũ eſt per iuramentum pꝛobari amiſſionem rerũ, per ea que allegantur in cle. ſubtracte. ⁊ boc per tex.in. d. l.j.. in de⸗ poſi. z.d.J.ſi quãdo.⁊.d. c.fi. Secundo caſu iuramentũ non inducit pꝛobationem. ſed requiritur pꝛobatio teſtium. et ad boc tex.in..ex culpa.3.l pꝛoxi.⁊ hic in verſicu. Sed in bis omnibus.Tertio caſu dico, quicquid dixerit Barto. qð pꝛobatur amiſſio rerum contra depoſitarium per iu- ramentum:ꝛ hoc quia res depoſita debet pꝛeciſe, pꝛout eſt depoſita, reſtitui: vt. l.j..ſi res. j. depoſi. Ergo ſi aliter reſtitnatur, vtputa diſſigillata, arguitur dolus. Quoniã dolus eſt, ſi id nõ fiat, ad qð quis tenetur. ſ.manda. l. dolꝰ. Secundo:qꝛ quãdo reſtituitur diſſigillata ſit id, qò eſt de genere pꝛobibitoꝛum:ergo cõtra ita reſtituẽdo dolus ar guitur. C. de ſicar.lij. C. de iniur..ſi non cõuitij.⁊ in.c.j. ex⸗ tra de pꝛeſump.cõtra hunc igitur, vt cõtra pꝛeſumptiue doloſum, amiſſio ꝓbabitur per iuramentũ. ⁊ bec duo tol lunt rationẽ Bar. in. d. l.j. fur. aduerſus nau. Fallit hoc vl timum eo caſu, qui. 6. narratur per Bal ſcʒ quãdo cõcur rit poſbilitas facilis deſſigillationis ⁊ ꝓbata cõditione depoſitarij argumento iuriũ 3.allegatoꝛũ. Et na tene in hoc paſſu quotidiano. Ad qð vide Bal.in.l.ij. C. loca.refe 26 rentẽ ibidẽ Rico.de Mat. MPoſt hoc autẽ ſucceſſine queſierunt hic doc.An ſicut pꝛobatio rerũ ſeu eſtimatio⸗ nis põt fieri iuramento:vt bic, in fi. Ita ⁊ fieri poſſit pba tio intereſſe.Et qꝛ nõ eſt ꝓpꝛia materia ſufficiat remiſio: ⁊ videte per gl.⁊ doc.in.l.j.C. de ſen.que pꝛo eo.ꝛ in.q.ſem⸗ per.g.hoc interdicto.j.ꝙ vi aut clam. in.d..non ſolũ. in⸗ ſti. de verb. ob.⁊ per Bar. in.l. ſtipulationes nõ diuidunt᷑. per Inno. de ſen. excõ. c. ſacro. per glo.⁊ alios extra de ſo. compe. c. dilecti.⁊ in. dle.ſi. extra ꝙ me.cau. ¶ Extra gloſ. 27 † Inquantũ Bar. ad cognoſcendũ, que ſit actio arbitra- ria in bac materia dicit, qdò vbicũq; res ex quacũq; actio⸗ ne debita ꝓpter iuſſum iudicis nõ reſtituit᷑:tali caſu actio efficiẽ arbitraria, adeo, qð iudeæ bz arbitriũ in illa iurs- mentũ in litẽ deferẽ di:⁊ hm illud ſuo arbitrio cõdẽnandi per..qui reſtituere.&. de reſ vẽ.ldde, ꝙ lʒ ip̃e ſibi hoc di etum appꝛopꝛiet:tamẽ oꝛiginaliter fut Bic. de Dat.in 1 1 1 peee — —õõõ———— — 1. ff. v pP 7 Audo. Komain ſecundam.fi.veter. part. Mu J.Udo. 5* nem a oiffinitiua ſcom iuramentum lata in qua expao 4 ¼ CLnn uitis a 24 3* ione ſuper hoc paſſu, quam punctaliter tionibus anrperts eognoſcerar anrectedemn amnigamwing ublica diſputatione up—, titu. de iureiur.§. †in 7 erit: vt in.d.l. admonẽdi. igitur ac. C. de epi.audil ij vpa urn ſ p kert Nos. And.in addi. Specuꝛin ti Sata. Abi Ue Dde nnlen oaſn renih gogichunaß refert Jos. And in ſt, ⁊ ſciendũ, qò Nico. de Ma 4 quo, app.l.ante ſentẽtie.⁊ plene notatur in. Ji. de appaj 9 erulnn araie ente hehimn iee a gre hoc poteſt 89 lationibus reci. Scðᷣa eſt an poſſit appellaria delatioge wwit ur dean 3 28 paſſus iſte plene diſcut: p abeat. vbi eſtobligatio re 5 iuramenti in litem ſecũdum affectionẽ vel veram eſtna tadi Rnuhuuahn V bitari, an regula iſta locum b ꝛeceptum indicis:⁊ bꝛeui tionem pꝛeſtiti.⁊ in boc ſimiliter dico qð non ex eo: qina nild rtn vaſreillanoddetin Nechten 5o rem dari deſcẽdit ex con d er ſtaͤtibus requiſiis rectedefert: aſentẽtiaergoſts tui ter dico, quodl aut hec ob nntarione, que eſt bone ůdlei: aumiegem lata, no appellarur:vt inlndeappalru üliarbia V tractu bone fidei: vt er ſn caſu locus ſit regule ex eo: Secũda pꝛincipalis eſtzan a ſentétialataſcöm buiuſino⸗ rP ͤl vt. C.de rerũ Porarniheran que bone ſidei eſt: vt hic di iuramentum poſſit appellari. Et in hocdic, qöautiy uiszſgautn 1 V V V 1eA qꝛ hoc patitur natura Leo saduerſariſ au ad iuſſum quimur de ſententia latapꝛetexruvoluntari welinding derriltgnar 171 nvene Nanitth etiaedi enim poteſt dolocarei G lis iuramẽti:ꝛ ab illa no poteſt appellari. Caſus eſt Cn taemüu 1 indicis nõ reſtituit rem.N reg. iur..nõ poteſt dolo. Au rebus crerl generaliter.§.j. Aut de ſententialata indefe ungtunat 21 iudici nõ obtemperat.j.de cõtractu ſtricti iuris: vt q ex ctum pꝛobationũ,ſic iurameti ncceſſarij, öm matuni augruus 21 7 Peractio rem Dari peniter de hic in verſi.plane.qð nõ ladmonendi abiſta dicos appellaminnane— u pmaricgeertune Dahendamfrarrlonemaſed ſecundum tur appellatio pꝛohibita:ergo in dubio cenſetur ermi Gumm 11 poteſt iurari in litem vnobns concurrentibus, dolo et ſainxta doctrinam gloꝛdi in..l. qui reſtituere zijgiſ V veram eſtimationem dn Ri ob. tex. in. d.l.qui reſtituere. omnis oppꝛeſſus. Aut loquimur de ſententialatami 21 G di leate pe tſonie enſam ille loquitur vbi uüd ramentum affectionis:⁊tunc dico, qy appellari poteſte- nmuiuyi ₰ ex quo Bart. moue obligatione rem reſtitui, que mul⸗ caſu dao index repertis cõgruis pꝛobationibus, ui 8 vitnan 3 2 b iudicis vertitur ſupel o quam obligatio rem dari: vt.j. bus conſtabat eſtimationem iurantis bim affectionem i manar gini 71 V dactseſtpenue aconema taeclaro Hartori agna quantitate excedere eſtumationem commnen utunmg 1 I de vſur.l.videamus..ſi ac tum t idem dicit, qð iu⸗ mag ameſenteeiam ſecundum iuramentumtiit pun dtu 5¹ la.¶ Secundo inquantu ijs pꝛeſtatur ſem eo nonobſtante ſentètiam ſecr banrat et Iuma 35 33 29 hac regul litem in actionibus arbitrarijs pꝛe res quoniã cum tali caſu lex indicisc mittat arbitrioanſa imumtir 11 paneufpanam ſentemtiamlatamac hüs difſündiß nanramenen etnenniſihs 1 l erm Kueng 4 Wae 1. eon in. d. C. 4 2 ri at 1 ℳ h Penoſnuuneotinilaut 1 eſeriid amntur⸗ dum j. eo.l. ſi ei Sersere lerie iſ n dau din 7 A V Lardits aedenirdieſaſtenenimaea d rthseedfndedere e A3cnpeneh V o 1 TenndraifaPaeſta ſä nbeſt uo dolo: vt determi⸗ per bis. ex ſſe:quoniam ſcõm legem ſententiala e, furcvfne 71 zempore⸗delantenes debita ab cũdoper regnlã ſuam/ pellari non poſſe:ꝗ oteſt: vt in.d. ft ad ſi Alutloqunn 6 ieriun 11 Firg,d ineaditriseeirengendopzenne eſt, quomi⸗ igitur appellari Aydun amentum vere eſtimationsge 1 hünne unen 1 11 met dicentem, ꝙ vbi dolo uneedinſact poteſt in arbi⸗ 5eenemieleſ 3 Pam ran munres nnee Shrhrunn ' ar ananhe ntpseininltem⸗ erlaeireſtümee dneinde 1 5 no in autben nouo inre Cdeiuii ünibaeni. iaereechiepaspn ſiede en dolus fuerit com⸗ nanie derantihs Vorret⸗ Iunceſtopi e Jnet Gäulimaamad 1 ſenaſfeeendde ante. Eeſtie ate ain ſi. extra quod e ene kenſ iderim er cenrdſ— teatuen 99 functi obligati ac um autem pꝛeallegatum. um eſt, tenec tiwſtnlie 1 d tidem dicit, qð vbi dolus defui ömiſſas eſt per S.cum autem. pꝛea dan da ion nir wijtmln 30 Tide ſt litem cõteſtatam cõmiſſ P et pꝛimo facio hoc fundamentum, q rnistteägitin u dei, ⁊decedentis poſt li ere⸗ 32 rium: et pꝛin— Maoncch artintixxii nn V ee ante ben e bae der dold Seetf aſre höſf oſouoc dirſoean mſahe Sereeene ade regii—— 11 W demin litem iuratur. per. ipe. latoꝛem. de iure ſi. Adde ae demnare poteſt. Caſus eſtin dopꝛ: ſnn tinicoönun 11 V 1 ſt per.l. eius qui de at. 82 ſ nech in minus condemnai aeaeſe aſlinacdin 4.1 miſſus ſit Poſt p lacet hec diſtinctio tenẽti, ꝙ nullo in. d. authenti. nouo iure. ⁊ in.. ſi quando. C.y— V qò Bar. de Sali. non pla Or ntra heredem tet.ꝛ in. d. t ert der wanne inae dr b 1 1 dolo defuncti iuretur in litem co Ergoſ iuramentum boc ſeq ſ fie Seenn 4 modo exd quia hec diſtinctio Bar. non reperitur.l. t:vnde a ſententia ſecundum legem lataappels it,be 1 Krlolaviigaea pꝛimo quia text in. d.lj. nibil Pre l.fi. de appella. reci. Non ob.d„.cum autem. dngesldge i 55 V ſcripta.Et ego idem teneo: pꝛimo q edit. quod poteſt. per. d..fi. de app ſententia lataeſt ötrare⸗⸗ amntarade i : quoni tur quãdo teſtatoꝛ decedit.q uoniam ille loquitur quando ſente ra.. amn tentne 11 pꝛobat: quoniam loqui beredis, vel contuma⸗ q he caſu appellaripoteſt tvictatrp, utttrnl 71 alf caſii int bet ex dolo ſolo bere. 1n cuſantem im are. quo caſu appel aienn jukeraätiLunri 4 tali caſu iurari de ſtatoꝛis.vnde potius facit cõtra ſarecuſauerit: vt ibi, nos autem loq— uim 1 V cia:non autem ex dolo teſtatoꝛis. caſus eo. titu.l.ſi. ex iuſta cauſa rec K ſeenncſun urantem a unmmemngrpnr eum. C Scðo contra eundem ees en teſtatoꝛis in nõ quando ſententia lata e dr ellariataxationter ninggianmnei 1 vbi legiſlatoꝛ expꝛeſſe vult, quod ex dolo te iurari inlitẽ 33 tia tpuncipalis eſt, an poſſit appe nocẽ quod nonin uraxatu qudoeſatur 1 7 cõmiſſo non poſſit iurari in korini ta:ꝛ in boc vna eſt opinio In Thaschein conſiciendo inuenta ium ArPale a eits⸗ diCrs gedn⸗ veei he eren Lin 1 traheredem eius.⁊tamen hoc eſt cen tie 4 dicto.c fi:pꝛo quo facit, quo mnnagad nümzäuin V Y 8 Meltem lensa dtanuaree deeemace Lonanecueie Perſen nseenanadeaetean 1' mautnuum. —.— 51 nc. 3 nef de. rünraeweentaenes Eniutd. vncleedipſog dntehatec ando.⁊ in.d. authẽ nono iure Lr, chadirmenmminit 1 tarium:vt in. tutoꝛes. C. de admini.tuto. decdipehc rorvtpacceinoliguancario unerieree earann 1I cit eſt in dolo: quia non facit qdð debet. j.nanda. tum eſt autem, quod a iudicis iniquc un deng kenughütnt lmanatsvonatzicheannebr aehsrereeh he pellari:vt not. gloſ.in. d.c. ſupen erer adin aai vhanen 1 dun eatenhäaſe de demn Oignentie Trnann 34 CtAltima voteſ 8 S ſierena in litem, vel n neraimättn diirenenſeir doenura ſerenn dmodũ arbitrium, an deferreveli t ab eo reclamari ſide- Kaagfrer in ius non defertur iuramentum inlitem: quemadm thierinftenndo refponſopomſtabes in baanun 6 contravetuncram Er aneoesſterundanda drinne n recuſet:et videtur quoc non Perinanndere neniers rat cõmiſſus dolus ante litem conteſtatam per ern ei⸗ nine oeoindte d eru toe dga di dau nae ea d tem. Hlec obſtat, ſi dicatur, quod ibiloquatu lofnae 3 dic contra: quoniam illud danedenten CEtpoſr nfiieanezn mens commiſit dolum contra agentem actione ſtr i nendiss tituet peribi dica bicc lirma CEtpon nennad 1 ris eximendo conuentum:nos autem wenurenſe e F mofyt non detur materia detecuu. gneßto ſepunn— onem bone ſidei, ſine quis eximatur conuentns on Anin taxatione fienda requiratun puttcinde he unie fidei actione, ſiue ſtricti iuris:contra Tineneiarahe in an in iuramẽtipꝛeſtatione:et bec aiiodeei hnn nnraasde In V G litem per tex. einſcẽ g.j generaliter de entend debde deirauf ſonibus antluse 3— 3 V V 31 a faneernannt ino inauarnt dempomn 36 nanerrckerorqulanoneſtopusa ünone C han„ — a taſpece luramenti poſſit appellari:poc eſta enten⸗ 1neneſenednesneneſe Naunne nepineeien Om 1 V V tia ſuper eolata: Jtem an iudex poſſit poſt im unerum acrons ehempto alind ei uru voftn im V uper taxatione pꝛeſtitum taxationem iam iuratam e⸗ Adde quod ilam pꝛoboefficaci rat hiaannann hhena V V V rigere velmutare? Eldde qs pꝛimꝰ paſſus, an a delatio- ſocationiset emptonis ot plurimum üireenuhaw 1 b ne iuramenti appellari poſſit: diſtinguitur in queſtiones rur loca inſtn e ſ deo. Sed in zci eai daaha m duas. Pꝛima an appellari poſſit a delatione iuramenti ratur inlitemmdvt da euemni oe aerso laund 11, Stum nnn neceſſarij pᷣm materiam.l. admonẽdi.⁊ in boc bꝛeniter di i Letera qere acdittontneegentd tehhe rnin mebanah co, qò a tali interlocutoꝛia appellari non poteſt: q graua r etanoe, Cel e Habzdaſckef Kü repeti d Pnne an men per eamillatum reſtaurari poterit per appellatio⸗. ——— 4 4 b 4 8 8 rin Aehpüln 5 eki neceſfar 3 dappe n R rgoin dabi anc Rtextupouredet nün 9 De in litem iurando. 37 STamen ꝛ t̃ fui immemoꝛ dicere vnum:ideo dic ſic. Item ſupꝛadictis adde, an iudex taxationẽ per ſe factam ⁊per partem iuratam, anteq́ ſententia feratur reuocare poſſit, ſi iuſta erroꝛis cauſa allegetur? ⁊ Inno.in. d.c.ſi.te⸗ nuit qð ſic.arg.ꝙ iuſſit.j.de re iudi.⁊ in.c.cũ ceſſante. ex⸗ tra de appella. Pꝛo qno facit, quod licet lex dicat iura⸗ mento ſtari:attamen cõtrarium eius per legitimas pꝛo⸗ bationes pꝛobari poteſt: vt in.c.ij.per gloſ.de tempo. oꝛ⸗ di.lib.vj.⁊ in.c.quia pꝛopter.in verbo, iuramento. de elec. per Innocen. ergo licet lex dicat taxationi iudicis ſuper qua pꝛeſtitum eſt iuramentum ſtari opoꝛtere:vt in autbẽ tica de iudi..opoꝛtet..d.l. ſi quando. nibilominus illud intelligitur, niſi le gitima cauſa per pꝛobationem decla⸗ rata contrarium ſuadeat. Et pꝛo eo ego allego ſpeciales caſus hoc pꝛobantes.3.l.pꝛoxima..item videndum.:.j. eo.l.fin. in generalitate ſua. Summarium. Dominus litis pꝛopꝛie dicitur is, ad cuius commo⸗ dum actio intentatur. dennäuminan 2 Tutoꝛ dicitur, quaſi dominus ſubſtantie pupillaris. nascömitaam 3 Juramentum poc inlitem, ꝙ non deferatur: niſi qui ſuo T d nbu Aij usAlioantez dm egemſan Kin d.f ad 1 9 mentum peretnn 1 nuramentunprft Authen nouomoy tanc eſtopimg is, quodſic pe n Sillicitumtheaen ra ndamentum ertarationedin 3 jqui adeo,qutn- ꝛpoteſt Calbsin, re. in.Iſt quute equitur er eget um legem läaun reci. Bonchape ddo ſententaſtte appellaripotstnt yt ibi, nos anni ecundum iran tappellariatuani opinio Inncäge d idem notat orn ertradepecſcixai commicttutäne in dagkbäoche is iniquodinon verbis etinolii leit ſtio, anexobollei jaramentumnün, poſſttad ortian d non perdiim⸗ ruit perſequtli⸗ ilamxtginndhn zhic confrma def rtun qrcken Al 0 ¶ Dominus vel quaſi domi⸗ d/ g nus in litẽ iurat. ¶ No.ex pꝛin⸗ Acipio † iuncto fine, illum dici dominum litis, ad cuius cõmodum actio intentatur: pꝛocura toꝛ ergo ĩmpꝛopꝛie dñs litis vocatur:ſed pꝛopꝛie dicitur dñs in ſententia.C.de pꝛocur.l.nulla.z.l.pꝛocuratoꝛ.j.de appella.l. ab executoꝛe..ſi. ¶ In gl.in verbo, dñi. ibi, vel En 2 quaſſ. et bene dicit, quoniã ipſe tutoꝛ t quaſi dñs eſt ſub⸗ ſtantie ꝓpupillaris.j.pꝛo emptoꝛe.l.qui fundum..ſi tutoꝛ. ſ.de fur. l. interdũ.g. tutelã. cum ſimi. ¶ Altimo extrargl. ⁊ pꝛimo iſtius litere, inquãtũ dicit, ꝙ nullus alius admit ti poteſt ad iurandũ in litẽ, niſi qui ſuo nomine litẽ cõte- ſtatur, colligo caſum expꝛeſſum cõtra opi. Barto. in. l. qui bona..ſi alieno.ad finẽ cõmenti ſui.j.de dam.infec.dicen tis, ꝙ quemadmodum per pꝛocuratoꝛẽ habentẽ manda tum ſpeciale poteſt de veritate iurari.de teſtib.c.pꝛeſen⸗ tiũ.lib.vj.s.co.ti.ij.l.iuſiurãdũ, qò ex cõuentione.. fi. Itẽ de calumnia: vt extra de iur.calũ.c.ſi.lib.vj.⁊ no.in.l.fi. C. eo.titu. ita etiã ⁊ poteſt in litem per pꝛocuratoꝛẽ habentẽ ſpeciale mandatũ. Tu vt vides hic habes caſum contra⸗ rium:quoniam denegat Pomp. boc poſſe admitti ad iu randum, qui ſuo nomine litem nõ cõteſtatur. Et cõſequẽ ter pꝛocuratoꝛ, quicõteſtatur nomine dñi: mirum tamen eſt quomodo Bar.tam vebementer errauerit contra ca⸗ ſum.l.no. ſc.l.videamus. 3. eo. ti. quã ipſe allegat: quoniã non ſolum loquitur in tutoꝛe. Non obſt. argu.de veritate dicenda ad iuramentum in litem: quoniam ſcðm hocſe⸗ queretur, qò quẽadmodum iuramẽtum de veritate pꝛe⸗ ſtari poteſt per defenſoꝛem ſine mandato in alterius cõ- modum:vt.l. nam ⁊ poſtea.. iuſiurandum defenſoꝛis. 6.ti tuj. ita ⁊ iuramẽtum in litem, ꝙ eſt falſum: vt hic. ¶ Anũ tamen ego nego.ꝙ ſi iurauerit inlitem pꝛocuratoꝛis, ad boc ſpeciale mandatũ habẽs, neq; fuerit ſibi oppoſitũ, ꝙ iurare nõ poterat, vcz talis iuramenti pꝛeſtatio. Quoniã ea que nõ poſſunt per pꝛocuratoꝛẽ ⁊ habentẽ ſpeciale mã datum fieri, facta valẽt, ſi ei oppoſitũ nõ fuit. glo. eſt ſingu laris de iure ciuili in authẽ. quomodo nat.effi. ſui..ſi ꝗs. Ergo, ſi vera ſunt:ſic igitur lectura de qua Bart.facit fe⸗ ſtum.ff.de adop.l.poſt moꝛtẽ.H.neq;.ad ſi.⁊ ego cõſociam de iure cano.de iudicijs.c.jin verbo, terminalis. lib. vj. Summarium. 1&☛ Clauſula, quanti ea res eſt: ꝙ denotat veram ã com⸗ munem eſtimationem. 2 Eſtimatio rei cõmittitur arbitrio agentis, quando per eius eſtimationem ad illius iuramentum recurritur. 3 Juramẽtum affectionis ideo inductum, vt delictum cõ- tumacis puniatur. 4 Aenqdittio facta a parte inuita, ꝙ valet, ſi pꝛecij eſtimatio 2 3 arbitrio ementis conferatur. tu toꝛ. ¶ In actiõe tutele:quia eſt bone ſidei, iuratur in litem. boc dicit. ¶ Ho. pꝛimo † ꝙ iſta verba, quanti A4ſea res eſt, denotant veram ⁊ communem eſti⸗ Zd boc.j. de verbo.ſigni. hec verba.z.l. Item Pic. CNota ſcðot,ꝙ quãdo pꝛo eſtimatione rei recurra/ tur ad iuramentũ agentis, dicitur pꝛecium, ſeu buius rei eſtimatio eius arbitrio conſtitui. ¶ No.tertiorrationem totius titu.quare iuramentum affectionis inductum fue rit, ſcz vt ipſius cõtumacis delictum puniatur. Ad idem j. re. amo.l. ſi cum dos.§. fi. cũl. ſer ſeq. C Mo. vlterius, qdð 4 iſtud ꝙ dicitur inualidam eſſe emptionẽ, vbi pꝛecij de⸗ terminatio arbitrio alterins contrabentium cõmittitur: vt.l.ꝙ ſpe.g.jj.de cõtrahenda emptio.C. eo.l.ementis.cũ ibi notatis, pꝛocedere, niſi vẽditio ſit impꝛopꝛia, que pꝛo⸗ cedat a parte inuita: quoniam tunc ⁊ emptio eſt valida, ſi eius pꝛecij terminatio eius arbitrio fiat: vt bic eſt caſus. Summarium. Furti in actione ꝙ pena veniat multiplicanda reſpe ctu eſtimationis rei ſubtracte:que venit iuramento agen tis declaranda. Eſtimatio rei ſubtracte conſyderatur ſecũdum tempus ſubtractionis:niſi poſtea pluris creuerit. mMMaioꝛ numerus affirmatiue conceptus continet in ſe minoꝛem in iuramento:⁊ ibi quid in cõtractu: quid in vl⸗ timis voluntatibus iudicijs ⁊ in alijs actionibus? Quid ſi pꝛofertur negatine: Dictio taxatiua tãtum, ꝙ non intelligitur in ſumma af⸗ firmatiue concepta. Teſtium duoꝛum ſi vnus deponit de valoꝛe cẽtum quin⸗/ quaginta, alius de centum: an in dicto iſtius intelligatur taxatiua tantum? contra Bar. Pꝛobatum ⁊ ſ ſit reſpectu valoꝛis rei, per teſtes, de pꝛe⸗ cio maioꝛi:nihilominus poterit foꝛmariarticulus de mi⸗ noꝛi, ꝛ ſuper eo teſtes examinari. Teſtes qui examinati ſuper valoꝛe, dicunt cõmuniter et plus:quid pꝛobent:vbi, ꝙ nibil operatur. Clauſula ⁊ paulo plus, in dicto teſtis, quid operetur? Teſtes, quoꝛum vnus deponit Titium poſſediſſe annos decem, alius annis viginti ꝙ non pꝛobent: quia in maioꝛi ſumma in teſtibus, non ineſt minoꝛ. — Am furti ¶ Qui iurat rem vale⸗ Na ere minus, quam valeat, Gnon eſt periurus: licet non adijciat verbum, ⁊ plus.hoc dicit. ¶ No.pꝛimo ꝙin actiõe furti venit multiplicanda pena reſpectu eſtimationis rei ſub/ tracte que venit declaranda iuramento agentis. CNota bec ⁊ eſtimatio in actione hac debet conſyderari ſecun⸗ dum tẽpus ſubtractionis:niſi poſtea pluris creuerit. Ca ſus eſt.j. de furtis.l. inficiãdo.. infans. ⁊ dicitur bic in gl. ¶ No.vltimo, ꝙf maioꝛ numerus affirmatiue cõceptus in ſe minoꝛem cõtinet. Ad idẽ regula iuris plus. de regu. iur.lib.vj. Et boc in iuramẽto. ¶ Quid autẽ in cõtractu: die.vt.j. de verb. obli. lj.ſ.ſi ſtipulãti. ¶ Quid in vltimis voluntatibus: dic vt de leg.j.l.qui quartã. ¶ Quid in iu⸗ diciodic vt de re iudi.l.inter pares.ad finẽ.⁊ ibi in ſentẽ/ tijs. ¶ Quid autẽ in alijs actionibus iudiciariũjs:dic: vt in. l.cum mibi.j. de edil.edic.⁊.i.diẽ..ſi plures.ff.de arbi. ⁊ in. c. j. eo. ti.lib. vj. Itẽ ad id, ꝙ dixi de cõtractibꝰ. Mdde l.ſi decem.j. loca. ¶Quiqd in teſtibus: dicetur ibi. Et hec pꝛocedunt quando maioꝛ ſumma pꝛofertur affirmatiue. ¶ Quid autem ſi pꝛoferatur negatiue: dic.vt.ff.de pact. l.ſi vnus.g.ſi cum decem.alias ſi cum tibi decem.et in.d.l. ſi quis cum totum.j.de reb.dub.l.ſi is qui ducenta..fina. 4 ¶ Altimo no. r qð in ſumma affirmatiue concepta, non intelligitur dictio taxatiua tantum, quoniam ſiintellige⸗ retur eſſet in caſu huius legis iurans periurus.ꝙ tamen negat Juriſconſultus. Et ex hoc eſt caſus bic pꝛo eo qð dubitatur in. l.rationes. in gloſ. C. de pꝛobatio. C Item 54 2— — ☛— — Piu us——— — —— — — no. rex boc hic caſum expꝛeſſum pꝛo opin. War. in.l.ſi K.j. J. de lega. ij. dicentis, qò ſi duo ſunt teſtes, quoꝛum vnus deponit de valoꝛe.cl.alius de valoꝛe centum, qð depoſi⸗ tioni facte de cẽtum ſubintelligitur dictio taxatiua, tan⸗ 6 tum: quod eſt falſum: vt bic eſt caſus. C Alterius t extra glo. inquantum Bart. bic dicit, ꝙſi fuerit per teſtes pꝛo- batum de valoꝛe rei maioꝛi, poterit poſtmodum foꝛmari articulus de valoꝛe eiuſdem rei minoꝛi, ⁊ ſuper eo teſtes examinari: cum nullam contineant repugnantiam, per iſtam literam, dum dicit, ꝙ pluris eſt ac. CEt allegat in c. de teſti. Adde, ꝙ errat in allegatione: quoniam debuit allegare. c. cum cauſam. que inter iconomum. eo: titu.obi 7 eſtcaſus. CrItem inquãtum bic. in fi.dicit, ꝙ illa adie⸗ ctio, que ſit per teſtes, communiter et plus: nihilominus operatur allegando G uil.in. l.⁊ ſi poſt tres. ſf.ſi quis cau. ⁊ glo. cum ibi no.in.l.ab hoſtibus.. ſed quod ſimpliciter. ff ex qui.cau.maio. ZAl dde, quod idem tenet Bal. in. l. quid in fuo. C. de inoffi. teſta.: Jo. Cal. do. Anto. plene extra de dila.c.litere.repꝛobando Jo. And. qui contrarium te⸗ nuit in. c licet cauſam. extra de pꝛoba.quam etiam Bart. repꝛobat in. Celſus.j de vſur. Et quia bene dicũt nõ eſt 2 neceſſe addere. CtQuid autem, ſi dicant teſtes, per ver *bum, paulo plus: an hecadiectio aliquid operetur? Et videtur quod ſic.et quod ſignificet decennium: vt eſt ca⸗ ſus in autbẽ.vt eccle.cẽtum annoꝛum gaudeat ſpacio..j. iuncta.l.cum notiſſimi.C. de pꝛeſcrip.xxx.an. In contra⸗ rium videtur, ꝙ ſignificet tantum menſes duòs: vt eſt ca ſus.C.de ſecun.nup.l.ſi qua.⁊ ꝙ babetur.ff.de poſtulan. Ii..ꝓueritiam. Dic tamen in effectu, ꝙ hec adiectio ni- bil operatur:quia vt ex pꝛedictis patet, aliquod tempus incertum denotat: cum hec dictio, paulo plus a iure de- terminatum tempus non continuatj. de verbo. ſignific.l. bec adiectio. Pꝛobatio autem debet eſſe certa.extra de pꝛoba. c. in pꝛeſentia. C. eo.titulo.l.a matre. Altimo fa- cit r iſta...ad queſtionem duoꝛum teſtium, quoꝛum vnus dicit aliquem poſſediſſe annis.xxx.alius vero annis.xx. qð bi ſunt concoꝛdes: quoniam pꝛimus qui depoſuit de maioꝛi numero, videtur ⁊ de minoꝛi depoſuiſſe: vt hic.et depoſitioni facte de minoꝛi tempoꝛe non eſt adijcienda dictio taxatiua tantum. Contrarium tamen eſt verum: quoniam buius.l. regula.a.0.. ſi ſtipulanti. non babet lo cum in teſtibus:vt no. Jo. And.in.d. c.j.de arbit. lib. vj. et Archi.in.q.ix.nihilominus. quem refert Bal.in.l. C. de teſta.Et hec eſt veritas. Summarium. ⸗. 1&◻ Jurare in litem quis non babet ex neceſſitate. 2 Statuto ſtante ꝙ damnum pꝛobetur iuramento damnũ paſſi.tale iuramentum repꝛobari poteſt per illum cõtra quem iuratur, ſi exceſſum eſt in magna quantitate. 3 Eſtimatio rerum contra doloſum, ꝙ pꝛobari poſſit per iuramentum etiam, quando criminaliter agitur. Ari ötra inſtrumentis. Oenn p Nbenteminſtrumenta iuratur in litem. b.d. pꝛi⸗ no. Juramentum quod ſine neceſſitate defer tur, non ſolet faciliter retractari. b. d. In glo.j. ibi, nec 1 enim recuſare. † Barto. dicit, ꝙ imo poteſt ſi vult per te- ſtes aut inſtrumẽta pꝛobare. Et allegat caſum.l. ſemper. H.in hoc interdicto. que nibil facit in mundo. Ideo tu al⸗ lega tex.in.l.de rebusj. rerum amo.Et bene facit. c.ij. de 2 pꝛoba. ¶ In gl.iin ſier ibi, ex magna cauſa. Pꝛeſtat iſta glo. ſingulare argumẽtum ad ea, que plene poſui in.1.qui vonac.amnijj de dam. infec. vbi cõcluſi, ꝙ ſtatutum, qð doni paſſus eſtimat damnum ſuum per iuramentũ, 3 Heeun contra quem iuratur repꝛobari. hoc tan⸗ in afu Laids in magna quantitate exceſſum eſi:ſecus ſi 3 Aehan dner ech o. caſum ſingularẽ in gl.⁊ in. g.item vi⸗ 4o ebneba legato. CAltimo War. dicit, † qð..ſi quã⸗ eesee Dicens contra doloſum eſtimationem pꝛo⸗ per iuramenta:locum babet ybi agitur ciuiliter, nõ autem vbi criminaliter. Quoniam deb ſſ ti nes luce clarioꝛes:vt..ſciant. C.d ntefepaeihtid, de, ꝙ boc repꝛebẽdit Ange a hedbac Alümiiſ Aa⸗ . m furti.a.eo.recte iu⸗ 3. udo. Koma.in ſecundam. ff. veter. part. dicio meo. Bene enim verũ, qꝙ quo ad crim mok= requirit᷑ clariſſima dbaroennd hcer 5 d ddum ramentũ:vt plene vidiſtis tit.iij. Sed pbato ñ iu⸗ eſtimatio per iuramentũ ꝓbari, etiã ſi cruminaliti, Caſus eſt in.d.l.cũ furti.œt bñ facit..ſ.extra ꝙ nada 4 u. ¶ De condictione cauſa data, ⁊ cauſa nõ ſecuta Rud ¶ In glo. rubꝛice poteſt bic ad pꝛecedenti ri. Pꝛimo dictũ fuit ſ uper weibud ntalis derietöi ⁊ quaſi cõtractibꝰ.Ex quibus oꝛiuntur perſonales 3 lhr nes:verũ qꝛ cõdictiones, de quibus in boc tit.⁊ nnten) bus ſunt actiones perſonales:igitur de his ſubſe ad Juriſcõſultus.Ael ſecũdo.dictũ fuit de certi Gani generali:verum qꝛ non eſt abſurdũ vt generalibus un miſſis, aliqua ſpecialia ſubſequãtur: vt.l. apud. dac ctũ.j. de iniur. ffad leg. Al quil.l.ſi ſeruꝰ.. ait der IJgid cto de generali cõditione, ſequit᷑ de ↄditione parinuln Summarium. 4 & Dare velpꝛomittere pecuniam pꝛo fienda emanc patione licet. 2 Aditio bereditatis vel acceptatio legati, non induciu ex implemento cõditionis. ⁊ vide nu. 4. ⁊ ibi quidin filo, 3 Defectus cauſe impulſiue, parit ſoluti repetitionem. s Neceſſitas adeundi in filio duplex cauſari poteſt. 6 Implemẽtum modi, ꝙ inducat aditionem bereditats 7 Dec lex ſi ob rem hodie nõ põt ꝓcedere, quo ad ſenn J3 0b rem CExiſtenticn * eſe impeciit ſoui repetitionem: defectus autem einſdem expꝛeſſe ſiue tacite ab vtraq; parteinti lecte repetitionem parit. h.d. cum jſeg Cho. † qö boneſte dicitur dari pecu⸗ nia:vt emãcipatio fiat.Et ſimiliter honeſta eſtpꝛomiſſo dande pecunie pꝛo fienda emancipatione j. de verb. obli l.vtrum.⁊ hoc eſt clarum quando pecunia datur patrla tertio. ¶ Quid autem ſi detur a fllio, vel ecõuerſo: dic yt plene dixi. C. de colla.l.vt liberis. ¶ Mo in. ſiparendi, 2 xqð implemẽtũ cõditionis nõ inducat aditionẽ heredita tis, vel acceptionẽ legati. Patet, quia poſt poteſt repu⸗ diari:vbi ſi induceretur nõ poſſet.C.de rep. here.lſicuti: 3 dic de hoc, vt plenius dicet. ¶ In glo.x ſuper verbo pa⸗ rendil.ſi repetẽ di.⁊ de dona.ante nup.j.ſi mater. cũſimi libus. Et idẽ eſt ſi ſit defectus cauſe impulſiue:qnonijtt illa parit ſoluti repetitionẽ:vt.l.ij.g.ſi.j.de dona.ꝛvidebi 4 tis. j. e.l. iñ.§. quanᷓ. In ea. ibi, † ſecus eſt in ſuo. Bar. ⁊ cõmuniter alij dicunt panc pꝛocedere iure ciuili inſpe⸗ cto, quo filius velit nolit eſt neceſſarius heres patri:vtl neceſſariſs.de acquirẽ. here.x in..ſui.inſtit.de bere.qua/ lita.cum ſimili. Inſpecto vero iure pꝛetoꝛio, quo permi ſa eſt abſtenſio: vt in.. ſed his pꝛetoꝛ permittit. inſtiu eo.⁊q.j. C.ſſi vt ſe ab here.abſtine.dicunt glo.iſtam noͤeſt veram:quia actus qui nõ inducit aditionem in extraneo, non inducit immiſtionẽ in ſuo:vt..cũ hominisj.de acqn ren.here. Sed hoc implemẽtum cõͤditionis in extranco non inducit aditionẽ vt bic: ergo nec in ſuo immiſtiont Pꝛo complemento vero huius articuli Bart bicplane diſtinguit.⁊ in.d. l.iam dubitari.Et cõmuniter omnes 1 quuntur in vno. Tamen mibi videtur bec doc diſtinctio dubitabilis. Inquantum enim dicũt, qð ad inſtar ertta- nei filius etiam ſi impleat cõditionem poteſtatiuam/non videtur immiſcere ſe hereditati.per iſtũ tex. lſi quis ſta bereditatẽj.de cõdi.inſti.⁊.. Antiſtius.j.de acquirenbe re. Idde ꝙ contra hoc videtur mihi caſus in. d.liam du bitari.in verſi.ſicut ceteris. vbi foꝛmaliter dicit, ꝙſi cete ras conditiones poteſtatiuas adimplet filius inſtitutus, abſtinere poteſt poſt impletionẽ:nõ ergo cenſetſe immi⸗ ſcuiſſe:quoniã potuiſſet abſtinere:vt in.d.ſ.ſed his behia permittit. vnde ibi eſt caſus rotundus nò ſubintellige ad literam ſcom cõmunem cõcluſionem doc. Hon obſt fundamẽtum eoꝛum per.. cum bonis. Quoniamdico,n ex illa l.datur regula affirmatiua, ſcʒ qo ille actus qmi 4 extraneo inducit aditionem in ſuo inducit immiſtione 5 contrari 4) ptltel⸗ gdell anrqe 9 jarene ſgs3c 5 uuiud hülc cſine hiisn tdats h wcidion Lrimin uln iintlihs 2 nebpoyidecliren, ntirrnen abeineſtisin. enrötwarwilequi rnitntenätatisad ntlgchecdacusim näirak in gtolnt Fawe'mpwtemtenerepe ganiigofätedimim dtndütppjere dundie nuizjanenutodiorſed. umwmmtocädſionis. vnacaiudinäveatactt Vmtwochde nataraſci das ellegniaggistis:9 ſaaldenontratioinade Kundtälbddebetſcgwii trütiſgddbebarprered draggjen ereliüuaſe vm 8n 87 Daſad. an den. räuar Utio usrfmaaannd PErrndenhöagnte enuett Tahertenwaſ Danſaci— dunnn, ann gabernaite denieneelhengege Aaniat; Wmaten diateg 96 dn dand 1 mad diraeaadade Ast. dädes ,* nes Sezunnin ecuniam Dofende eptatio legii n videnn eaſia Parit olutirg duplex caulnat ducat aditionen pöt peeäln an — rem Ce eſe mma nem:deſettnsaune due tacite atgn etitionem patthee d boneſte dieh fimiliter honeli emancipationeſge zuando pecuniann, ꝛtur a fllio pelet liberis, CPoin nö inducat atn Patet, quiapen poſſet Cdeme t.(Inglorir n. ante nupliim uscauſe impuiu- :vt.1ij i Rd vea ſbi Fleerschi ne pꝛoccdereini nneceſſariusbaui ea in ſ iittde ero iureprebn bis pretorpenit bſtinedientghi 1 De condictione cauſa data ⁊c. 55 contraria autem negatiua, quam ipſi pꝛo ſe allegant non pꝛobatur per illam.l. neq; eſt iure cautum. Non ob. ꝙ di⸗ cunt, ꝙ poſt impletionem cõditionis, poteſt abſtinere de iure pꝛeto.q fubtiliter ↄſydero, t ꝙ duplex in filio poteſt cauſari neceſſitas adeundi: vna a lege inducta per. l. ne⸗ ceſſarijs.. alleg.⁊ huic neceſſitati pꝛouiſum eſt per pꝛe⸗ toꝛem in.d..ſed his pꝛetoꝛ permittit. Alia eſt neceſſitas immiſcendi, inducta ab homine: vtputa ab ipſomet flio, qui pꝛopter cõditionalem inſtitutionẽ a patre factã effe⸗ ctus erat de berede neceſſario volũtariꝰ: vt.l.verba bec. de cõdi.inſti.ꝛ ipſe per implemẽtum cõditionis ſeipſum in neceſſitate adeundi cõſtituit: vt eſt caſus in.d. l.iam du bitari.Et huic neceſſitati nõ reperitur ꝓuiſum per pꝛe⸗ toꝛem:qꝛ ſuam pꝛouiſionem tanquam exoꝛbitantem iure ciuili:qꝛ contra.d.l.neceſſarijs. nõ debemus extẽdere ad alia:vt.l. ius ſingulare. ff. de leg. ⁊.l. que iure. j. de reg. iur. Hoc pꝛo certo poſſet diſputatiue teneri:q caſus eſt in.d. .iam dubitari.in fi. Et pꝛemiſſe reſpõſiones ad rationes doc. ſunt efficaciſſime:nibilominus poſſumus ſequi com munem opinionem.Et pꝛimo pꝛobo:qꝛ implementũ con ditionis inſtitutioni adiecte, facit inſtitutionem cenſeri: ac ſi inſtitutio a pꝛincipio fuiſſet pura: ⁊ inſtitutio condi/ tionalis purificata habet effectũ inſtitutionis pure. Ca⸗ ſus eſt de condi.inſti.iſi pupillus.⁊ ſi inſtitutio filij a pꝛin cipio fuiſſet pura, permiſſum fuiſſet eidem abſtinere: vt in. d..ſed bis.ergo ⁊ idem implemento cõditionis adie⸗ cte inſtitutioni filñ non eſt illud, qð facit eum heredẽ, ſed ius ſuitatis.Caſus eſt in.lcõditionibus pupillus.de con ditio.⁊ demonſtra. Sed non obſtante ſuitate permittitur ſilio beneficio pᷣtoꝛis abſtinere:vt in.H.allegato.a.ſed his. ergo. Tertio, ꝙ actꝰ qui poteſt fieri citra ius,⁊ nomẽ be- redis:non cauſat aditionem hereditatis.l.pꝛo herede.in pꝛin. ⁊.§½. Map.j. de acquiren. heredi. ſed actus implemẽ- ti poteſt fieri a deliberante citra ius ⁊ nomen beredis: vt eſt caſus in.d.l. Antiſtius.⁊ in.d.l.ſi quis ita hereditatem. igiur. Altimo, actus ille quipoteſt fieria deliberãte adi⸗ re, non inducit bereditatis aditionem. Caſus eſt de iure delibe.l. Ariſto. Sed actus implementi cõditionis poteſt a deliberante ſieri: vt. d.l. Antiſtius. igitur reſpondere volens hanc partem tenere poterit ad illam.l.iam dubi tari.pꝛout ibi gloſ.licet diminutiue tantum. Ael poterit ad tex.illũ ſupplere, dum dicit abſtinere, ſcilicet de iure ciuili, nõ autem pꝛetoꝛio:vt.d.l.neceſſarijs. cum ſi.Et hec de implemento cõditionis. C Quid t autẽ de implemen to modi, an ũllud inducat aditionẽ:dico ſecure, ꝙ ſic:quia impletio modi de natara ſui fit poſt emolumentũ bere ditatis, vel legati aquiſitis: vt. l. quibꝰ diebus.. Termi⸗ lius.⁊.l. demonſtratio.in fi. de cõdi.⁊ demon.Ergo ſi ante actum eſt, illud debet ſequi, videtur ex oꝛdine intellectus factũ fuiſſe, ꝙ debebat pꝛecedere. Et ſic hereditatis adi⸗ tio. de aquiren. here. Lillud.ſic ſentit hic Bal. licet bãc ra- tionem non ponat. Cetera dic vt hic per Bartq in alijs recte loquitur. ¶ In gloſ.ij.j.ſed ſi falſum.ibi argu.ꝙ ſi⸗ militer de boc dic, vt plene dicetur.in.d..ſfi.j. de cõdi.ſine cauſa. Scias tamen, ⁊ ꝙlex iſta bodie non poteſt pꝛoce- dere:quia ⁊ licet teſtamentũ rumpatur, legata firma ma- nent:vt in authen. ex cauſa.C.de liberis pꝛeteritis. 8 ummarium.&. Tranſactio, ꝙ inducatur, ſidatur pecuniam, ne ad indicem eatur. Cautio Mutiana, ꝙ non habeat locum in pꝛomiſſioni⸗ bus affirmatiuis?⁊ quid in negatiuis?⁊ vide.j. nu. 6. Exceptione tutus reſultante ex contractu non poteſt ſe⸗ cum contrahentem inuitum ad cautionem compellere. 4 Tranſactio, licet ſit contractus innominatus: tamen in ea non babet locum penitentia, ſicut in alijs cõtractibus innominatis. 5 Penitentia, ꝙ non babeat locum in quocũq; pacto gra⸗ tia dirimendarum litium facto. 6 Cautio Mutiana, an babeat locum in cõtractibusrybi late diſputat. 7 Qualitates contrabentium debent eſſe pares. 3 Cautio Mutiana in cõtractibus, cur locum nõ babeat. Edi ¶ Pecunia data, ne ad indicem =lle eatur, non poteſt repeti, poſito qs cautio de non adeundo, non pꝛeſtetur: ſecus ſi ad iudicẽ eatur. h. d. MNo. ꝙ ex datione pe- ne eatur ad iudicem inducitur trãſactio. C Secun cunie 2 do no.p ꝙ in pꝛomiſſionibus negatiuis nõ eſt locus cau tioni, quid autem in affirmatiuis? dic vt dicetur. j. CHNo. tertio, ꝙ tutus † exceptione ex contractu reſultante, non poteſt ſecum cõtrabentem inuitum ad cautionem cõpel lere. Ad idemãj. vt in poſ. lega.l.j..ſi debitoꝛi.j. eo.j.ſi pe⸗ cuniam§. plene. ¶ In glo. ſuper verbo, decidi.ibi, et ita 4 non babet locum penitentia ⁊c. No. ꝙ licet tranſactio ſit cõtractus innominatus:vt no. in.l. ſiue apud. C. de tranſ⸗ actio.nihilominus in ea non habet locum penitẽtia: que babet locum in alijs innominatis, ſcʒ reintegra.j. e. l.ſi pe cuniam. Et hoc pꝛobatur in.dl. ꝙuis.allegata in gl. Itẽ 5 ſicut in ea † non eſt locus penitatie: ita etiam nõ eſt locus in quocunq; alio pacto gratia dirimendarum litium fa- cto.Caſus eſt hic iuncta hac glo.Et buius poterit eſſe ra tio ßm Ric.de Saly. hic.quia poſt pactum, aut trãſactio⸗ nem, nõ dicitur res eſſe integra. Cum per illa ſit exceptio queſita ei in cuius fauoꝛem factum eſt pactum.Circa id, qð tamen ſubdit dicens, ꝙ in alijs pactis liberatoꝛijs ob cauſam factis, non tamen cauſa finiendarum litium: cum eo tempoꝛe non erat lis, neq; eſſe ſciebatur. Eſt locus pe⸗ nitentie per caſum.l.ſi quis accepto.j. eo. Adde ꝙ nõ be⸗ ne dicit:quia contrarium tenuit Bal.⁊ recte.in.d.l.quis. Et ratio ſua eſt:quia per tale pactũ ſaltim naturalis obli gatio eſt ſublata ex duoꝛum cõſenſu:vt l. Stichum.. na⸗ turalis.j. de ſolu. Ergo vnius tantum cõſenſu non poteſt reſultare.arg.ſ¶ᷣm eum.I.de ſolu.l.diſpenſatoꝛem.ff.de ne⸗ go.geſt. Pompo. ſcribit ſi negocium. Ego.aliam addo: quia ſemel obligatus nõ poteſt inuitus in obligationem reponi.tex.eſt. ã. de pac.l.ſi. Non ob.l. ſi quis accepto. et. l. ob cauſam.que ſunt fundamenta Bart.quoniam ibinon competit condictio ex vi pecunie: ſed pꝛopter defectum modi vel cauſe in pacto adiectoꝛum: vt clare dicunt iura illa.¶ In glo.ſuper verbo, ceſſat.ibi, ſed pꝛima loquitur in dandis. Mirabilis eſt iſta ſolu.m Bar.qꝙ petitio cau tionis non habet locum, quando verſat factum in obliga tione in diem: ſed iſta nõ eſt vera. Et eam repꝛobat Bar. bic cui nõ eſt opus addere. ¶ In ea.ibi, vel non interue⸗ nit cõditio expꝛeſfa. Hec ſolutio ſimiliter falſa: quia ⁊ ta⸗ cita ⁊ expꝛeſſa. Eadem eſt ratio:vt.l.cum quid.ff. ſi cer. pe ta.Igitur eadem iuris diſpoſitio:vt.d.l.cum quid. Pꝛe⸗ terea ita ſuſpendit tacita, ſicut expꝛeſſa. ff de pact. l. Item quia.in glo. Quare ſolue cõmuniter, ꝙ ideo bic nõ babet locum cantio: q eam petenti pꝛouiſum eſt ope exceptio⸗/ nis:vt. lj. g. ſi vehetan er in poſſeſ.lega. Superflus ergo cantionis petitionem reijcit pꝛetoꝛ: vt.l. hec ſtipulatio.. dinus.j. vt lega. no.caue. In ea.ibi, f ſecũda in relictis in vltima voluntate. Ault igitur gloſ.ꝙ cautio Mutia⸗ na in contractibus locum non babeat. Idem qð bic vo/ luit.C. de pac.lj. Et illam ibi ſequitur Bar. Bal. ⁊cõmu⸗ niter omnes. Idem voluit in.l. Mꝰ utiane. de condi.⁊ de⸗ mon. Et illam ibi etiam ſeqnitur plene. ⁊ fundamentum tenẽtium iſtam partem eſt pꝛimo:qꝛ Moutius cautionem Mutianam introducẽs, eſt tantum loquutus in vltumis voluntatibus:ergo caſus cõtractuum omiſſus debet de⸗ terminari deciſione cõtraria.ff.de iudi.l.cum pꝛetoꝛ.cum ſmilibus. ¶ Scðo:q bec cautio Mutiana duo ſpecialia etiã iure cͤmuni exoꝛbitãtia cõtinet. Pꝛimum: quia vbi alias nõ poteſt quis coſequi, ꝙ ſibi ſub conditione relictũ eſt:niſi ea cõditione vere vel foꝛmaliter impleta: vt.l. qui beredi.⁊.l. Meuius.j.de cõdi.⁊ demon. Nunc per pꝛeſta⸗ tionem cautionis Mutiane, que parit fictum implemen tum:vt.l.ſi quis ita.de cõdi.inſti. Hoc cõſequitur, qð reli⸗ ctũ eſt.Tertio:qꝛ vbi alias iure cõmuni non eſt oꝛta actio ante cõditionis purificationẽ: vt.l.cedere diem. de verb. ſigni.⁊.ff.ſi cer.peta.certi.nũc pꝛopter pꝛeſtationem cau tionis:⁊ ante verum implementũ cõditionis oꝛiret᷑ actio. Sequit᷑ ergo,ꝙ bec cautio Mutiana tancq́ ſpeciale ali⸗ quid continens, ⁊ a iure communi exoꝛbitans, non debet extendi.ff.de leg.l. ius ſingulare.l.ꝙ vero.⁊ de reg.iur. ea que a iure.lib.vj. CContrariam vero partem tenuit gl. in.l.ſiue apud. C. de tranſact.⁊ illam ſequitur hic Gyli. de Cun.pꝛimo illius gloſſ.authoꝛitate, ad quam tenendo —y' —.S a partem contrariam reſponde:q illa non dicit, ꝙ Kutig utiana babet locũ in contractibꝰ debitoꝛe inuito: ſe debitoꝛe volente, de quo nos nõ querunus. J möutatm enim tunc debitoꝛi:quia cautionem bãc loco ficti imple⸗ menti ſuccedẽtem accipere voluit:ſicut ꝛimputatur dhe⸗ ditoꝛi recipienti adeo, ꝙperdit ius pisnoris, ſi eo vo 1 te debitoꝛ ficte ſoluit:vt.l.ſi rem..omnis.j.de Piondafs. Sicut ⁊ imputatur creditoꝛi recipiẽti ſoꝛtem pꝛincipale, non facta mẽtione de pena:qꝛ illam tacite intelligitur re⸗ nunciaſſe.j.de eo, ꝙ cer. loco lcentum.⁊.i. Secũdo Flls, at adhoc Guil. iſi ita ſtipulatus. la grande. de verbo⸗. gat de: qð in nulla parte illius legis obliga. Ad illam reſponde: q 20⸗ ſit mentio de cautione, an debeat pꝛeſtari, vel non. P i adũcitur pꝛeſtatio negatiua in perſona debito⸗ 8 dhi gibedin nbo ſi Capitoliũ nõ aſcendero. Nos au⸗ aidune len atando adijcitur in perſona creditoꝛis: beunelo wiur, aoitoliũ nõ aſcenderis. Tertio al⸗ vtputa pꝛomitto ſi Capi 1 verrewondie ve legat.liinſulam. 5. fij. loca. Ad illam pal iter reſponde:v War. in. dil. Mutiane. ꝙ illa lex in 2ditione ſeu modone/ gatiuo, qui nunqᷓ; poteſt verificari: niſi per vltimum vite ſpiritũ.Et iſta fuit oꝛiginaliter Michar. de Salic. in. d.lj. C.de pac. yt ibi refert Bar. Secũdo reſponde, ꝙ illa lo⸗ quitur, quando adijcitur modus ſeu conditio in perſona ponoꝛati.quo caſu nõ eſt mirum/ſi locus ſit cautioni:cum oneratus plerũq; cautionem pꝛeſtet: vt..in omnibus. ff. de iudi...ſi creditoꝛes.j.de pꝛiui.cred.Tertio reſpõdeo ego, ꝙ ideo locum babet cautionis ibi pꝛeſtatio:quia im⸗ pletio modi debebat ſequi exeo, ꝙ erat dandum: bic au- tem ſecus. Quia non ſequitur modi ſeu condit.impletio ex eo, ꝙ datur:ſed ex alio:puta eæ non aſcendendo in ca- pitolium. Quarto allegat Gull.l. iſtam, que nil facit. ⁊ ad quam ego reſpondeo:ꝙ hic loquitur, an poſſit exigi cau tio ab inuito:materia autẽ Mutiane cautionis loquitur an debenti dare inuito poſſit hec cautio per debentẽ re⸗ cipere nolentem pꝛeſtari, ad boc vt ipſe cõſeqnatur, ꝙeſt ꝛomiſſum: puta bic loquitur quando petit cautionem ipſe, qui dedit pꝛo cõſequenda actione ad peteñ. qð pꝛo⸗ miſſum eſt. Et iſtã lecturã Guil.j. ſubtiliter retoꝛquebo. Quinto allegat idem multa iura ad que Bart. plene re⸗ ſpondet in.d.lI. Mutiane. Ideo ego nibil in hoc. Sexto allegat rationem: quia ratio, quare fuit introducta cau⸗ tio Mutiana in vltimis voluntatibus eſt: ne legatũ con tinuo eſſet inutile, in vita legatarij: vt. d.l. Mutiane. Sed hec ratio locum babet in cõtractibus, ſc ne pꝛomiſſio ſit mutilis in vita eius, cui facta eſt:ergo eadem eſt iurisdiſ⸗ poſitio. Septimo:qꝛ bonum eſt argumentam de vltimis voluntatibus ad cõtractus:vt.lj.pactũ inter.ff.de pac.z.l. fi. C.de leg. cum ſimil.O ctauo:quia cõditiones negatiue ſunt pariſicate in vltimis voluntatibus et cont ractibus, vt pꝛobatur in.l. impoſſibilis. j.de verb.oblig. Igitur ꝛc. Et ad bec vltima tria inferius reſpondebitur. Item hãc opinionẽ ſecutus eſt Bald.in.d.l.ſiue apud.per rationes ſuas:vnde in hoc fuit fibi cõtrarius. ¶ Reſpondeo pꝛin cipalis opi.fuit Bar.in.d.l.ſine apud.dicentis, ꝙ aut lo⸗ quimur in cõtractibꝰ ſtricti iuris: ⁊ tũc cautio Moutiana locum nõ babet per.l. iſtam..d. lita ſtipulatus. que nibil faciũt:vt.Z.vidiſtis. Aut loquimur in cõtractibus bone ſidei:⁊ tunc locum habet.Caſus eſt hᷣm eum in.d.l.inſulã. g. fina. illa nibil facit. Pꝛimo per ea, que ſupꝛadicta ſunt. Secũdo:quia idem Bar.in.d.l. quibus diebus g. Termi lius.de cõdi.⁊ demõ.vult illam.l. ocum babere in cõtra- ctibus ſtricti iuris:vnde hec opinio ſua falſa, que ⁊ poteſt repꝛobari ex ſupꝛa.v.loco. M Ande vltima que continet veritatẽ, fuit opinio Bal. hic, ꝙ aut cautionem MMutia- nam vult creditoꝛi pꝛeſtare ad cõſecntiouem intentande actionis iam nate:⁊ tũc poteſt, ⁊ cogitur debitoꝛ recipe⸗ re. Et hoc per tex.in.d.l.inſulam..fi.vbi cõuentio illa cõ/ ditionem aut modum inſe habens, erat veſtita:⁊ actionẽ PAcfugertag adiecta iuxta contractum bone ſidei. C. de 35 nah ſidei.ỹt ad boc nibil adeo. Aut vult credi⸗ 2dboc 335 are per natiuitatè actionis conſumẽde, que toꝛcogit ran 130⸗ tunc dicit ꝙ non poteſt:neq;debi⸗ uutertelenh d re ſola ſua autboꝛitate cõtentus. C Ego aer Ico. Pꝛimo: q pꝛo iſta opinione do caſum pertum 1 ſingularem eb. comperiſ inſti què bucuſq; ab alio notatum non n enti.de verb. oblig.§.ſi quis ita. vbi dicit, ꝙ pꝛo miſſio de decem, ſi Capitoſiaum na alata.o1Delt, p peo⸗ . pPitolium nõ aſcẽderit: videtur fa/ A udo. Komain ſecundam. ff. veter. part. cta in illo tẽpoꝛe, ſi quando Sempꝛonius no⸗ ſequitur, ꝙ pꝛomiſſio iſta ex tex. illo ſumit vir tem creditoꝛis in perſona heredum:vt in.j.y ietur. erg es poſt beredi.⁊ cõtra here. Adde, ꝙ creditoꝛ ipſe ieat 4b poteſt aliquo modo cogere debitoꝛem ad ſoluenäun n eyt J. eum qui calendis. ad ſi ĩ.de verb. obli. e caſuseſt expꝛeſſus ibi iſto modo maͤnctns nnce qð antiqui ⁊ moderni in tanta ſint circa pocdubitan— Secundo dico, ꝙ idem pꝛobatur in iſta lege, qua lone, alios hic induco. r Pares debent eſſe cötrabenti in litates:vt.l. ſi de meis. in pꝛin. ff. de arbi. ⁊.3. ſed ſi inenun latus.in fi.⁊.l.ſi cum dies.circa fi. eo.titu. Sed ipſe denh qui iam dedit, nõ poteſt petere cautionem hanc AWut 1 nam a creditoꝛe:qꝛ iam recepit pꝛo foꝛtioꝛi excenti potentioꝛi habenda:ergo Keeönenins poteſtihun er toꝛ, qui adhuc non recepit cogere ipſum debitoꝛẽ 1i adhuc nõ dedit ad accipiendã oblatam cautionẽ b 6 tiuitate actionis cõſequende:cũ ex ſe clarũ eſt, q facii iam factum foꝛtiſicatur, quã fiendũ de nouo vatetn iſta eſt veritas ſicut eſt Seus. Ratio t autẽ: q Dns na cautio nõ habet locum in cõtractibus/ſicutin Viims volũtatibus eſt:pꝛimo, qꝛ ille ſunt fauoꝛabilioꝛes Pu tractus:yt in regula iuris, in teſtamẽtis. Scoa rilain Ray.q magis abſurdũ eſt, qð ſtent in pendẽti vltimeo luntates, ꝙᷓ contractus. S. cõia pꝛedio.l.ſi. Tertia eſtſij char. in. d.l.j. de pac. quam nõ refero. Et aduerte manan, tum. 3 dixi, ꝙ Gail. pꝛo ſe alle gat.l.ita ſtipulatus inſti l.erroꝛ eſt: qꝛ dʒ poni ad partẽ contrariã:⁊ ideoibipon Summarium.4 Datum ob cauſam duplici remedio repetitu 2 Penitentia in contractibus innominatis habet lœcun reintegra. Libertas eſt cauſa pia. Penitentia reintegra, ꝙ babeat locum in diſtributione Ppie cauſe. 4 Dos ꝓ non ſit pia cauſa. „ Laſus ſuperueniens babet vim implementi. 6 Implementum cauſe, vt impediat repetitionem, opou tet illud ſecutum de iure, nõ autem de facto, velerroꝛe. Datum pꝛopter caſum impoſſibilem, repetitur condi⸗ ctione ob cauſam. Paria ſunt quo ad natiuitatem buius implementican ſam a pꝛincipio foꝛe impoſſibilem, vel foꝛe impoſſibilem ex poſtfacto.Et accipiente rem ob cauſam impoſſibilem non diſtinguitur an ſciẽs vel ignoꝛans acceperit.licetin dante diſtinguatur. nu. 3. 1 Dans qui putat ſe ex neceſſitate dare, neceſſitate no erj ſtente dandi, poteſt datum repetere, Et ſiputans ſe bam nitum vel excõmunicatum, vt abſoluatur aliquid ſoluit qð ſi non ſit, poteſt ſolutum repetere. 10 Cautio Mutiana, an babeat locũ in 5ctib» ſtricti iuri: Repetitio dati, quando liceat, vt quid non addatur: 12 Lex iſta de qua condictione intelligatur. 3 Remediumoꝛdinarium generale, vbi datur: non reen ritur ad ſpeciale extraoꝛdinarium. 14 Contractus innominatus quinta ſpecies ſcilicet pꝛomi to, vt facias. 15 Contractus innominati, an denominantur a modo in plementi, an ab oꝛdine cognitionis. ſ t cũ quid datur, ytſeru §. Idem erit. Ca ehrlnc reng teſt vĩpenitẽtie ſeu cauſe non ſequute:niſ fueritqus im peditus cauſam implere per ſupernenientẽ caſumiep ctu autẽ cautionis de manumittẽdo nõ pꝛeſtite difann repetitur:niſi pᷣſtari ꝓmiſſa fuerit. Et ad bocvtet 9 cauſe, vel adimpletio impediat ſoluti repetitiond on tet iure iam eſſe impletã:nõ aũt facto impleri ſu cit.bd 1 vſq; ad.⸗. ſed ſi ſeruus. Ho. pꝛimo, ꝙ datũ t ob cauſam duplici remedio repetit. Pꝛino ex defectu cauſe. 7 1 ex cõſecutione penitẽtie reintegra. ¶ Scðo no:q; öpie tractibꝰ innominatis bʒ locũ peaitẽtia reintegra,qot —.—.. otun u J.dicet᷑.l.ſi pecuniã. ertio no. hic caſumf rotu 3 ne.j. dicet.l. ſi pecuniã. ¶ T noninuside ſideicomm pꝛeſupponẽdo, ꝙlibertas eſt cã pia: vt..&. gfüdl Chrbggilber neülh vttindc aün aunan ai Hndn duß delnitm a 2ead rüulrit an rineltiemit räiayo Itno eanunng irnaciyit ſinä 2 g ante d tnnztanr de 1 Uaruiſnoiſopern dentnäum pvopter,.gui derrtinpin Tebocan iddiepot Barſeonſt KRacdt öſitutio. De dparté contrarint A 1 ndupliciremethngn ſctidus innominatete . ꝙ babeat lennini uſa. dabet vim impſenn yt impeciiat ayete re, no autem deir. n impoſſibilem tinitatem builsr poſſibilem velian ente rem obcauint és vel ignoransut- 9. neceſſitate daxemtit tum repetereEiint tum vtabſoluaudh tam repetere. vabeat ocinatit lices ſtquilint tione intellggann m generaeeſbidtn zdinarium.„ n uimaprbb⸗ ti, an denomiatti cognitionis tcücnlde⸗ ir Cfidd rittäehl Ia nir Gupererinie w 42 De condictionc cauſa data. 56 ſideicom.liber.ꝙ in diſtributione ob cauſam piam eſt lo⸗ cus penitẽtie reintegra.qð eſt contra cõmunem omnium opinionem. in. d.l.ſi pecuniam. Et Bal. in.l. ſicut. col.fi. C. de actio.⁊ obliga. Qui pꝛo cõmuni duas.ll. allegat. Pꝛi⸗ mo.l. ſi quis pꝛo redemptione. C. de dona. que nibil facit. quoniam ibi tractatur. cum datum ob diſtributionem in cauſam piam poſſet repeti reſpectu inſinuationis nõ fa- cte:non autem an poſſit repeti reſpectu penitentie ſecu⸗ te. Secũdo allegat caſum ſᷣm eum in.l.ſi ego..ſi res.j. de iure do. Sed illa nibil facit:quia falſum teſt, ꝙ dicitur do tem eſſe cauſam piam Et pꝛobo:quia ſi eſſet pia non de⸗ traberetur Falcidia: vt in authen. ſimiliter. ad leg. ỹᷓalc. Sed detrabitur:vt no.gl.in.i.tali j.de iure do. ergo nõ eſt pia. Non ob.tex.in.l.cũ is..mulier.j.de cõdi. indebi. Que allegatur ad pꝛobandum, ꝙ ſit pia cauſa: qꝛ ibi loquitur de pietate reſpectu perſone dotantis: non autem de pie- tate reſpectu dotis. Ande per iſtum tex. ego ſum contra cõmunem opinionem:⁊ plenius dicetur in.d.l.ſi pecuniã. ¶ No.ergo, t ꝙ caſus ſuperueniẽs habet vim implemẽ⸗ ti cauſe. ¶ No.ex..ſi liber.ꝙ ad hoc vt implementum cauſe impediat repetitionẽ, opoꝛtet illud ſecutum de iu⸗ re, nõ autem de facto, vel erroꝛe. C Altimof no.q; datũ pꝛopter caſum impoſſibilẽ, repetitur condictione ob cau fam. Ad boc.j.ſi militem.⁊.l.cum ancilla. C. eo. vnde infe⸗ ro ꝙ paria ſunt ad natiuitatẽ buins implemẽti cauſam a pꝛincipio foꝛe impoſſibilem, vel foꝛe poſſibilem:⁊ ex poſt facto non impleri. C Altimo no.ex verſ. ſicut Neratius. 3 qõð r nõ diſtinguitur in accipiẽte rem ob cauſam impoſſi⸗ nmarium, bilem, an ſciens vel ignoꝛans acceperit: licet bene diſtin⸗ guatur in dante. An ignoꝛanter dederit vel ſciẽter. C. eo. .ſi militem.cum ibi no. in glo. CMNo.r⁊ eyʒ.ſi quis.ꝙ cũ datur ex eo:quia putat quis neceſſariũ foꝛe dare: poteſt repeti nõ exiſtente neceſſitate dandi. Ad idemj.de cõdi. indebi.per totũ. ¶ Et hoc pꝛeſtat ar.ꝙ ſi ex eo:qꝛ me pu⸗ to exbãnitum vel excommunicatum:cum in veritate non ſum: ſoluam aliquid vt abſoluat:illud repetere poſſum. Idem optime pꝛobatur.j.de iure fil.. edicto..fj. de cen ni..foꝛma..ſi. ¶ In gl.ſuper verbo, inhibẽdi.ibi, vel dic. Bar.· dicit ⁊ rectius ꝙ vbi cõuentio de manumittẽdo eſt 10 indiem, † vel ſub conditione: cantio peti poteſt per. l.in omnibus. ff. de iudi.Et ſic ſentit hic.⁊ in pꝛin.l ꝓꝙ illa locũ habent in cõtractibus ſtricti iuris: vbi plene dicetur.j. e. .ſi pecuniam..plane. ¶ In gloſ.ſuper verbo, ſed ſi tibi. habetur ex hoc ꝙ licitum eſt iam dictũ repetere:vt quid non addatur:neq; tunc repetitio cauſetur ſuperflua. Ad idem.C.de ſecun.nup.l.ſi quis pꝛioꝛis.cum ſimilibus. Et boc notandum pꝛopter.quibus. ¶ In gloſ.ſuper ver⸗ bo, poterit. in pꝛin. De hoc, an moꝛa cõditionem inducat vel no:oicite poſt Bar.j. eo.l.ſi pecnniam.in pꝛinci. ¶ In ca.ibi, ſuccedit cõſtitutio. De hoc, an nõ ſecuta iniũctio- ne determinata per hominem, ſuccedat legis diſpoſitio, que ſine factohominis facit ſeruum liberum. plene ponit bic Bar. ⁊ Cy.in. d. l. ſuus. in glo. allegata quibus non eſt opus addere. C In glo.ſuper verbo, cõditione. ibi, dic ergo de cõdictione generali loqui. Iſta vero videtur bo- na: quia in dubio debemus intelligere legem hᷣm mate⸗ riam ti.vt.l.imperatoꝛes.j.de in diem adiec.Sed titulus iſte loquitur de cõdictione ob cauſam:⁊ ſic de actione ſpe ciali: ergo pꝛimodixit tex. eam cõdictionem dari, que ex boc cõtractu naſcitur. Sed alia cõdictio ſpecialis poteſt naſci,ſc pꝛeſcrip. verb. actio:ergo. ¶ In ea gl.ibi, vel dic de actione pꝛeſcrip.verb.Iſta nõ videtur bona, ea ratio⸗ ne, qua pꝛima. In ea. ibi, gloſ. in fi.in hoc caſu ac. Iſta z Tnö videtur bona: qæ vbi adeſt remediũ oꝛdinarium et generale, nõ recurritur ad extraoꝛdinariũ ſpeciale: vt.l. quedã de eden.l.in cauſe.de mino.Sed adeſt in caſu ſpe⸗ ciale remediũ oꝛdinarium ſc pꝛeſcriptis verbis actio: vt pꝛobatur in.d.l.ob cauſam. de pꝛeſcr. ver. ergo nõ recur- rit᷑ ad aliud:remediũ extraoꝛdinariũ ſpeciale. ¶ In ea. 14 ibi, † do vt facias. imo rectius eæ boc tex. colligitur fuiſſe celebꝛatũ cõtractum pꝛomitto, vt facias. Ex quo nota, qõ ad.l. naturalis.j.de pꝛeſcri. verb. poteſt adijci quinta ſpe/ cies cõtractus innominati. ¶ In ea.ibi, rdices pꝛimo ⁊c. Et ſic no.glo.ꝙ cõtractus innominati denominantur ab oꝛdine cõuentionis, nõ a modo implemẽti.ꝙ dic vt plene declarat᷑ in.j.ſi cũ debitoꝛe.ff.de iureiu.⁊ cõtrariũ de.l.cũ pꝛoponas. Solue. yt per Hart. recte cũ pecunia datur. Summarium.. 1& Filius in bis que iuris ſunt, poteſt coꝛrigere patrẽ ⁊ vide numero. 9. 2 Defectus cauſe in mente retente, per vnam ex partibus, nonparit condictionem ob cauſam. ⁊ nu li. 3 Dekectus ſpeciei in contractu dationis expꝛeſſato, licet pa riat repetitionem:tamẽ defectus ſpeciei per vnam eꝝ partibus in mente retente, hanc cõdictionem non parit. 4 Lonaqitio, ꝙ ſicut habetur pꝛo impleta, quando ſtat per eum cui debet impleri:ita etiam quã do ſtat per tertium, cui pꝛopter fiendum implementum, tenebatur. Et idem quando impedit, quipꝛopter dictum impedimẽtum, te- netur ei, cui debebat impleri. nu.5. Et ſi ex facto ſeu pꝛo- bibitione verbali, quis aliquod dãnum patiatur, poteſt ille agere cõtra talem ad damnum ſeu intereſſe illatum. numero. 6. 7 Tutoꝛ qui fecit per teſtatoꝛẽ, qui relinquere volebat pu⸗ pillo, ſibi relinqui, qò teneatur pupillo. 8 Prꝛelatus, qui fecit ſibi relinqui id, qò teſtatoꝛ relinque⸗ re volebat eccleſie, ꝙ eccleſie teneatur. Religioſus, qui blanditijs induxit teſtatoꝛẽ ad ſibi relin⸗ quendum, qð alj relicturus erat, excõmunicatus eſt. 10 Conqdictio indebiti, am in caſu buius..locum habeat. Gx[Si pecunia datur, S§. Sed ſi ſeruus. f. dus ex certa cauſa ſequatur, ⁊ poſtea ſequitur non tamẽ ex illa: repetitio cõ⸗ petit. Item non ſecuta impletio certe cauſe in mente tan tum vnius ex partibus retente, repetitionem non parit. Item impeditus ſoluere babetur pꝛo ſoluente, actione competente ad intereſſe contra impedietem ſoluere. hoc dicit vſq; ad finem legis omiſſo..ſubtilius. quam imme 1 diate poſt legam. ¶ No. ex.. ſed ſi ſeruus. ꝙ in bis que ſunt iuris, permiſſum eſt filio toꝛrigere patrem. de quo 2 in glo. CMo. ex tex. quanquam. quod defectus canſe in mente retẽte per vnam ex partibus, non parit cõdictio⸗ nem ob cauſam Ad idem.C. e.l.ſi repetendi. cum ſimilib. 3 CHo. ex eodem, t quodlicet defectus ſpeciei in contra⸗ ctu dationis expꝛeſſate, pariat repetiionem: vt. lſi exi⸗ guum.C.ceo.nibilominus defectus ſpeciei per vnã ex par tibus in mente retente, banc condictionem non parit. Et ſic eſt deciſio quam ponit Bar.in.l.cum quid.ff᷑ ſj cer.pet. 4 vbi hunc..allegaui pꝛo caſu.⁊ ibi plene dixi. ¶ t Hot. eꝝ S.quanquam. ꝙ ſicut habetur pꝛo impleta conditio, qua- do ſtat per eum, cui debet impleri:vt. liure ciuili. j. de cõ dit.⁊ demon.cum ſi.ita habetur pꝛo impleta quondo ſtat per tertium, qui pꝛopter fiendum implementum teneba 5 tur. Ita eſt hic not. caſus. C No. rſecũdo ſingulariter eꝝ eodè, ꝙ conditio habetur pꝛo impleta quãdo impe ditur impleri per tertium, qui pꝛopter datuũ impecimentũ, te⸗ 6 ner ei, cui debebat impleri. C Tertio no. † generaliter. ⁊ in hoc non eſt alibi ita ſpecialiter iſte caſus Fm Rayn. ꝙ vbi ex facto ſeu pꝛohibitione tua verbali, ego aliquod dã num patioꝛ:poſſum agere contra te ad danum ſeu inter⸗ eſſe illatũ.Ad idẽ facit.ff.de dol.l.cũ quis.j.de condi.⁊ de monl. queſitũ. in glo. C. de ope.liber.l.fſ. C. de exac.trib.l. nemo. lib. x. de leg. ij.l. ucius.. Sempꝛonio. cũ ſi. ¶ Et per boc induci poteſt iſte tex. rad tria. Pꝛimo ad. q.iuto ris, qui cũ aliquid vellet teſtatoꝛ pupillo relinquere, fecit ſibi relinqui:qð ipſe pupillo teneat.Et de boc plene dica tis in.l.quicquid.C. arbi. tut.per glo.⁊ in.l titius. j. de ad⸗ mini.tu.⁊ in.d..Sẽpꝛonius.in glo.que alleg.tex. hoc de⸗ 3 cidentẽ in aut.vt nul. iud. ¶ Et ſecundo facit tad ſimilem qõ.ſ.de pꝛelato, qui ſi aliquid vellet teſtatoꝛ eccleſie relin- quere, fecit relinqui ſibi.ꝙ ipſe teneat᷑ eccleſie:vt dictũ eſt in tutoꝛe.de quo dicite: vt per gl.⁊ xij.q.fi.c.quicũq;.Zld vnũ tamẽ aduerte, ꝙ pena excõicationis hodie punit᷑ re- ligioſus, qui ſuis blãdis ſuaſionibꝰ: cũ alij teſtatoꝛ intẽdit relinquere, ſibi relinquere facit. Caſus eſt ſingu.de pꝛi. ec cl.c.ſ. C Tertio facit ad aliã ſimilẽ.q.poſitã in.d..Sẽpꝛo 9 nio. de qua vt ibi. I In glo. in pꝛin. de hoc, anTliceat filio coꝛrigere patrẽ:dic vt hic ꝑ Bart.⁊ recte, cui nihil addo. 10 In ea. ibi; indebiti. rautẽ cõdictio. An codictio inde⸗ biti in caſu hui.. poſit cõpetere? dic vt plene dicet᷑ poſt Bar.j. de cõdi.indeb.l.is cui.⁊ in ceteris declara bãc glo. —— —— uitus..cui damus.Sed ip tra recipientem pecuniai de boc habemus g quam.in verbo Et ideo hic non repeto. cauſa tranſlat. dominij ———y— loſ. ſuper verbo, dare. ibi. de condi.: demõ.l.ſi inuitus. Zl ler foꝛtiter obſtat ſecũdo reſponſo buius.5. Et ſdi⸗ catur bic, ꝙ contra beredem pꝛobibentem competi 7 in cuins perſonam debeat conditio impleraetioie p e ĩd, qò teſtatoꝛ pꝛecepit obſeruet. Quia qui babet acl Huſ ad petẽdum id, qdð berede inuito ipſe ſeruus Vlhir 4 tofoꝛtius habet exceptionem, ſi contra eum, cui debeba j de ſuperfi.lj.c. uod autem.j. de regu. iur.. in elneadat 3 15 ale heres babet actionem con⸗ nper ſeruum ſolutam de man⸗ dato teſtatoꝛis eo inuito:vt eſt caſus in.d.l.ſi inuitꝰ.Ergo multofoꝛtius, ſi conueniatur ex eo: quia pꝛobibuit ſolue⸗ re:babet exceptionem. Contrarium eſt difficile, ⁊ nõ po⸗ teſt alia folutio dari: niſi dicamus, ꝙ licet tex. in.d.l. ſi in⸗ uitus.det beredi actionem de rigoꝛe iuris: nibilominus .— 8. Kt ſi ꝛopter equitatem exceptione veniat repellendus. E nonkplacet iſta, aliam cogitabitis. C Altimo foꝛmo ad iſtam literam in pꝛimo reſponſo, oppoſitionẽ vnam. Di⸗ citur bic, quod ſi pꝛobibeatur ſeruus facto berediscõdi tionẽ implere, babetur pꝛo impleta: ⁊ cõſequetur liberta tem. Contra.de leg.iij..ſi quis ſeruum.ver.ſicut, quod ſi pꝛohibeatur.j.de ſtatulib. vbi contra hũc eſt caſus rotun dus. Potes autem ita dicendo ſoluere:ꝙ aliquando he⸗ res impedit conditionem implere ex eo pꝛincipali capi⸗ te:quia cõditionem teſtatoꝛ impleri mandauerit:nihilo/ minus pꝛeſumitur tacite mãdaſſe ex peculio impleri de- bere. Ita loquitur texj.de ſtatuli.l.ſi heres..ſtatulibe. el pꝛimõ. ꝛrl. queſitum.j. de condi.⁊ demon. Tlliquando he⸗ res impedit ſtatutum conditionis implere ex vno capi⸗/ te ſpeciali:cum tamen illa impleri poſſit expluribus.Et tunc dicendum eum liberum non effici pꝛopter impedi⸗ mentum in vno tantum ex capitibus ſibi pꝛeſtitum:vt eſt ratio:quia lʒ impediat᷑ implere ex vno: nihilominus po- terat impleri ex alio, vnde non dicitur per eum ſeruum ſtare perfecte, quominus poſſit implere. Et ita intelligo tex.de quo obijciebam in.d.l.ij..ſed ſi ſeruum. verſic.qð ſi pꝛobibeatur.j.de ſtatulib. 1& Crroꝛ in dominio rei, de quo tranſferendo agitur, quando impediat dominij tranſlationem:? 2 Tradens ſcienter nummos ſuos vt alienos, num domi⸗ nium tranfferatrremiſſiue. 3 Erroꝛ in cauſa tranſlationis dominij, qðò non impediat eius tranſlationem. — 511 Erroꝛ interueniens in do §Subtilius Gar rei, de cuius dominio tranſferendo tractatur, impedit dominij tranſſationem. et nemo poteſt dominium eius, ꝙ ſuum non eſt, in alium tranſferre, non accedente domini voluntate. boc dicit. 1 CTHo. pꝛimo, † quod erroꝛ in dominio rei, de quo tranſ- ferendo agitur, impedit domini tranſlationem. Hoc au- tem venit dupliciter limitãdum. Pꝛimo boc eſſe verum, quando dominium venit tranſferendum de volũtate bo minis:ſecus ſi mediãte diſpoſitione legis. Quoniam tũc talis erroꝛ non impedit dominij tranſlationem. Iſte eſt caſus ſingularis.de lega.ij..ſi is cui.⁊ ibi boc notãt Bar. Secundo hoc eſſe verum, ſi interuenit ex parte dantis: ſecus ſi interueniat ex parte accipientis. Quoniam talis non impedit tranſlationem dominij, caſus. j. de iur. ⁊ fa⸗ cti noran.lregula H.qui ignoꝛant. ¶ Tertio poteſt cir 2 14 nes pꝛimum notabile dubitari. †f Quid ſi ego ſciens os eſſe meos trado tibi, vt tuos:⁊ ſic non interue- nit erroꝛan nibilominus dominĩ trãſlatio impediatur?ꝛ lo. j. de acquiren. poſſeſſio.I.ſi rem ali⸗ quaſ nõ meam.⁊ ibi plene dixi poſt eam. ¶ Secundo no.t quod erroꝛ in non impedit eiuſdem tranſlatio-⸗ nem. boc enim plene declara yt per Bar. in. lj.ff. de offic. Audo. Koma in ſecundam.ff. veter. part. t bi per eum. ¶ In gloſ.H.quanqᷓʒ ibi rj.de pigno.act. 1 Vn Aaindi 1Tam fait 1e cauſe tacite in mente vtriuſq; partis retente.Et ideo parit condictionem ob cauſam ff.eolj. ũ. ſiparenti. cum.l. ſeq. ic autem fuit de⸗ fectus cauſe retente tantũ in mente vnius partis. CIn pꝛocur. Ceſa. vbi ponit plemſſimam et perf nam in hac materia adeo, quod nil necklfe dhandeen tria que ſupꝛa in pꝛimo notabili dixi. dniſtes Summarium. 2 Acceptilatio licet fieri non poſſit ſu — bconditi in diem, fieri tamen poteſt ſub modo. onditioneng 2 Creditoꝛ, ꝓꝙ non poſſit agere, vt debitoꝛ ſe ſoluturuma 3' ueat exiſtente obligatione pura. 3 LCredito:, qui debitoꝛem acceptilatione liberauit quach AA. poſſit iterum contra illum agere: 4 Bal. babuit banc legem in punctis in pꝛinato examine 1 ab excommunicatione, vel abanno. Abſolutus a iudice ſub conditione, ſi ynquam in talier mine inciderit:intelligatur in eaſdem penas incidiſen poſſit pꝛetextu huius adiectionis penarum reinte 1 tio fieri adeo, vt valida ſit hec ſententia? 1 Jauis acceptobua ditoꝛem facta ſub modo, cõ dicitur ipſo mocy Anö adimpleto.hoc dicit. ¶ No.j quocd llicetac — ceptilatio non poſſit fieri ſub conditione vel in diemt. iiij.⁊j.de accept.nibilominus poteſt ſieri ſub modo,gt ad hoceleganter ego pondero iſtam literam. Cangi alioquin † ſi erat ꝛc. Ho. glo. ex qua infert hic Biul obligatione exiſtente pura, non poteſt creditoꝛ agne i debitoꝛ ſe ſoluturum caueat.l.non in omnibus fdenai cum ſimilibus, loquens de cautione pꝛeſtanda locunpa bet in obligatione pendente, non autẽ in pura æt eſtpu boc notabilis caſus in.l.hoc ſenatus..j.ff de yſufruce re. que vſu conſu. ¶ In ea.ibi,⁊ per actionem preſcriſe: bis ⁊c. Imo videtur debere agi actione de dolo:qujabe eſt contractus facio vt des. Igitur ⁊c.j.de pꝛeſcrip.yen .naturalis.g.quod ſi facio. Sed hec ſolue:yt ibibabemn. In glo.ꝛc. ſuper hoc dic, yt bic per Bar. ¶ Aquertet men quia pꝛo intelligentia materie huius legis, cũc ditoꝛ debitoꝛem per acceptilationem liberat, dicqyqnan doq; creditoꝛ conqueritur de inobſeruantiapꝛomiſſoui Quandoq; de dolo liberati inducentis eum adiiberan. dum. Quandoq; de ipſa liberatione per erroꝛem facta. quandoq; dicit ſe liberationis ꝑenituiſſe. Quandoc;c quinto ⁊ allegat aliberatione Veemm foꝛe per pactum ſubſequens. Pꝛimo caſu aut vult agerecreditoꝛ vtſbi pꝛomiſſa per debitoꝛem ſeruẽtur.Et bocpoteſtythien glo. in. l.ob eam.j. de pꝛeſcrip. verb. C. de trãſa.cum mo ta. Quãdoq; vult agere pꝛopter defectum modiſeu can ſe:vt debitoꝛ ſe in pꝛimam obligationem reponat:zextin cta act.hoc poteſt: vt bic, tribus tamen concurrentibus Pꝛimo quod ipſa obligatio ſit in diem velſub conditio ne:ſecus ſi pura: vt..ſi mulier.j. co. Secundo, quod iyi actio acceptilatione poſſit ex partium conuentione rena ſci ſeu reſuſcitari:alias ſecus: vt eſt caſus.in.d.lcum mo⸗ ta. cum loquitur de querela. Tertio, vt ſubdit hic nge að ipſe debitoꝛ dolo ſeu lata culpa interuenitte poni- ſa non adimpleat:ſecus ſi per eum non ſtet, quarenoim pleuerit. Quia qui pꝛo implẽdo facit, quod potuit:adn pleuit in parte, non autem potuit in totum. Auoniãtme non poteſt agi pꝛo repoſitione in obligatione pꝛimacm ſequenda:ſed ad intereſſe. Caſus eſt ſingularis ſecudun eum.SC.de tranſact.l.ſi pꝛo fundo. ex mente Bar ibidem, quod ego non credo verum:quia difficultas debentis n implendo conſiſtens, nontollit creditoꝛi facultatemage di.j.de verbo. obligal. continnus H.illnd. Secundousme tunc difficultas in implẽdo modum ſeu canſamtollte ditoꝛi facultatem agẽdi, quando illa ſuperuenit calufon tuito:ſecus ſi alio modo. Caſus eſt in.ij in verſicuſt ſciens.iuncto..ſi liber bomo. cum duobus verſiſeque 1 ff eo. C. eo..ſ.j. eo.l.ſi pecunia. Non obſt. mibi texine ¹ pꝛo fundo.in pꝛimo reſponſo: quia ibinon tollitmren toꝛi facultas agendi condi. ob cauſam: quia penes ſn adeſt implemẽtum modi ſeu cauſe pꝛo parte:ſecuen 1 bil adeſt:⁊ debitoꝛ pꝛo parte adimplendo intender 1 370 t.⁊ Angerte⸗ implere:quia tunc falſum eſt dictum Ban inguluts ntellectus manet firma lex iſta. Et ex his datur nouus äPan bnc auntha torilbe Nu xelh Ear geimme Kacgee Peüner Crtsee roeeils. ſ 1 ahfbbut hancai autumekutzun dänii tenuguns mavtuninaniatond ſe inoätuiderolo ruiträtaoltpreteru mrprviriadeog dinttiwomiperennq wrrtfämetn peaper. uxrauuiü ſimurum elräntrnutidubiten rnatuisacictoin en hrauſcueatdeſenert niistktoiincghobis dſemtuc Wältantusd „Summa Eritstwits uperngni 1 enn mehtehem, 4 laetnchemſemin ofte oxncpiaſclietdehen lnmn brtratäethemin o Tagae gpareil migegſene xpaneeili aemenyendaamiten Wen Un nmidama n Daacdaſe. e Nt üramn züttſent - weenchalpis min puncts b snn ladanan nan . 1 on ditonef ohw 8 Aur inerſtengaue aciecionis an itberſenenie N ominus doteſtie 1 3.Glo expannfn 1” pura nonperstatt raueat noninomage sdecautigngtat dentenonariine, aäboc ſnars ſi In ea bizperacin debere agiacionen tdes Jgitrradgn facio Sedhecſtluni ic t bieperBaſt gentia materiebezn cceptilationeniin ritur de inobſen berati indncenten pſa liberationey erationis penit eratione recelirt caſu aut yult asnt em ſeruetun Ethun pꝛeſcrip verbCNii- ere pꝛopter deieen nam obligetonnine bic tribustamn ac⸗ ligatio itmdinat ſimulierjo 3uui oſſit er pertunana⸗ ſecus:1t llunn erels Tertofttä ca lata coha iun 51¹ 19 one us iperamn ig 5 „ ſiss ¹ continuusi pläconigipas ignnuhe cſ on. oß onciob vfr tt. 7 De condictione cauſa data. 7 intellectus ad.l.llam. Item requiritur ⁊ quartum, ſ c ꝙ creditoꝛ pꝛo conſe quendo huius.l. beneſicio inſolidum ⁊ perfecte adimpleuerit ex parte ſua incumbentia:ſe ecus ſi, quia nõ potuit, adimpleuit in partem, non in totũ. Quo- niam tunc agit᷑ actione de dolo tãtum, nõ autem ex iſta.l. Caſus eſt.C.de tranſact.l.actione.ſᷣm lectur. Placen. Et hoc de pꝛimo caſu. ¶ Secundo caſu, quãdo creditoꝛ ipſe conqueritur de dolo liberati debitoꝛis agit᷑ ſᷣm diuerſi⸗ tatem caſuũ, aut actione de dolo pꝛo eius reſciſſione: aut ad intereſſe.Caſus eſt.C.de trãſac.l.ſi ſub pꝛetextu inſtru menti falſi. ¶ Tertio caſu, quando allegat liberationem erroꝛe ſecutam:tunc dic, ꝙ aut condicitur tanq́; indebita condictione indebiti. Aut potius nullius eſt momẽti. Ca ſus eſt ſingularis.l.ſi cum te. ¶ Quarto caſu, quando al⸗ legat ſe liberationis penituiſſe: dic vt dixi.. eodẽ.l.iij.in pꝛin. cum repꝛebendi Har. C Altimo caſu quando alle- gatur per pactũ a pꝛioꝛi liberatione receſſum: dic ꝙ aut actio, que fuit a liberatione extincta, poteſt partiũ pacto renaſci:⁊ tunc agit illa pꝛimeua actione cõtra debitoꝛem. Caſus eſt.C.de tranſac.l.ſi diuerſa.⁊ ſi excipiatur de libe⸗ ratione:replicabitur de eius reſciſſiõe:yt de pact.l.pacta nouiſſima.vltimo reſpõſo.Aut talis actio liberatione ex- tincta, non poteſt partiũ conuentione renaſci: vt eſt actio iniuriarum, ⁊ ſimiles, que no. ffide pac. ver. ſicut, ſed ſi pa- ctum.⁊ tũc loco pꝛimene actionis totaliter extincte, ſub- rogatur ex legis diſpoſitione actio vtilis creditoꝛi cõtra debitoꝛem competẽs.Caſum habes ſingularẽ ſᷣm Bart. ibi.j.de ſolu.l.ſi pupilli.ã.j.Et hec eſt diſtinctio cũ magno laboꝛe collecta, per quã declarat᷑ huius. l. materia. Al⸗ timo Bal.qui r babuit hanc.l.in punctis in pꝛiuato exa/ mine exiſtente tunc Bart. pꝛeceptoꝛe ſuo, examinat. q. de qua ibidem fuit interrogatus.ſ.abſoluit plerunq; iudex a ſententia excõmunicationis ſeu banni cũ adiectione, ꝙ ſi vnqᷓ; abſolutus talia de nouotentauerit, in eaſdem pe⸗ nas reincidat: an poſſit pꝛetextu huins adiectiõis pena⸗ rum reintegratio fieri, adeo, ꝙ ſit valida bec ſententia? ⁊ dicite vt bic per eum:⁊ per eundem in.l.pactũ.õ.qui pꝛo/ uocanit.ff.de pact.in repe.⁊ per Bar.in repe.d..pactus ne peteret.⁊.l.nõ ſolũ.ſ.iniuriam.j. de iniur. Ego vero li⸗ cet Legiſte in hoc multũ dubitent, do caſum expꝛeſſum, ꝙ non valet talis adiectio in ſententia facta a iudice, in. c. Romana.. caueant. de ſen. excõ.in.vj. Secus ſi fiat a ſta- tuto. Caſus eſt eo.ti.in.c.a nobis.in antiq.⁊ in.c.fj.de ↄſti. lib. vj. Et miroꝛ ꝙ Bal. tantus Canoniſta non alleget. Summarium. Caſnus foꝛtuitus ſuperueniens debitoꝛi, non liberat ipſum debitoꝛem. 2 Condictio ob cauſam in contractibus innominatis ba⸗ bet duo pꝛincipia, ſcilicet defectũ cauſe,? penitentie con⸗ ſecutionem. Penitentia habet locum in contractibus innominatis, re integra exiſtente, ex parte illius, cui eſt implendum: ſe⸗ cus ex parte implentis.⁊ vide nu.8. Penitentia in contractibus realibus habet locum, ſi al- teri contrabenti non ſit damnoſa, nec captioſa. Contractus aſſumit nomen ex qualitate contrabendi, ſi de illius nomine dubitatur. Nomen contractus dubij, indicatur ex qualitate perſo- narum contrabentium. Penitentia, an habeat locum in contractibus:⁊ quãdo: ⁊ vide nu.3.⁊ ibi quid de iure canonico. Pꝛeparatoꝛia extrinſeca non faciunt rem deſinere eſſe integram:⁊ quando faciat:ibi.⁊ vide.j. nu. 29. 10 Pꝛincipia actus faciẽdi, faciunt rẽ deſinere eſſe integrã. duc Tontractui innominato ad pias cauſas, etiã re integra, non eſt locus penitentie.⁊ ibide veritate. 12 Tex. in. l.quod Seruius. j. eo. qualiter intelligatur. ⁊ vide j. numero. 28. Contractus innominati equiparani contractui mãdati. 14 Contractibus innominatis, reſpectu recipientis, quãdo locus ſit penitentie. 15 Caſus in quibus in contractibus nominatis locum ba⸗ beat penitentia. vprrteaünhexr 16 Contrabentium pares debent eſſe qualitates. 9 Pꝛinceps ſuo contractu ligatur:⁊ ad eius obſeruatiam tenetur:⁊ in eo non habet locum penitentia. 18 Datum ob cauſam, ⁊ cauſa deſiciente, an repetatur? ⁊ vi⸗ de numero.zO. 19 Conditio, impoſſibilis adiecta contractui, quando vitiet contractum? 20 Aerbum cauſa, continet ſub ſe conditionem. 21 Penitentia an babeat locum in contractibus innomina⸗ tis, qui ſunt admiſti contractibus nominatis. 22 Donans fundum Titio, vt poſt moꝛtẽ eius ſit Sempꝛo⸗ nij:an poſſit penitere in pꝛeindicium Sempꝛoniſ: 23 Heres donantis quid dandum tertio: an poſſit illud re- uocare, ſicut poſſet donans reuocare. ⁊.j. nu. 27. 24 Contractus innominati, ſicut re integra reuocantur pe- nitentia:ita etiam moꝛte ſecuta, re integra. 25 Impedimentum cauſe contingens poſt moꝛtem dantis, non excludit condictionem ob cauſam: ſicut nec imple⸗- mentum contingens. 26 Mandatum ad pias cauſas non finitur moꝛte mandan⸗ tis:vbitenet contra Gar.qꝙ ſic. 31Defectus cauſe, qñ pariat repetitionẽ ſoluti. remiſſiue. 32 Obligatio ad intereſſe, an ſuccedat in obligationibus fa⸗ cti, in quibus eſt interpoſitum iuramentum: 33 Contractibus innominatis vbi interpoſitũ eſt iuramen⸗ tum, etiã re integra, nõ admittit᷑ pnĩa. ⁊ deveritate. remiſ. 34 Donatio an ſit contractus nominatus an innominatus: remiſſiue.⁊ ibi an locus ſit penitentie. 35 Pꝛeparatoꝛia empti, ꝙ remaneãt penes emptoꝛẽ dedu 3 cta eſtimatione, ꝙti nũc res valet: nõ ꝙᷓ;ti empte fuerint. —z 1 n contracti⸗ 10 93 pecuniam. 13 innominatis Ddefectus modi ſen cauſe caſu foꝛtuito contin/ — gens, nö parit condictionẽ ob canſam: ſed pe- nitẽtia cõtrabentis ſic:licet tũc indemnitati alterius par- tis conſulat᷑.h.d. ¶ THo.qꝙ caſus foꝛtuitus ſuperueniẽs, debitoꝛem implere debentẽ, non liberat. ¶ No. ſcdo ꝙ in contractibus rinnominatis actio cõdictionis ob cauſam duo habeat pꝛincipia.f.defectũ cauſe, ⁊ ſecutionem peni⸗ tentie. ¶ t Tertio no.ꝙ in contractibus innominatis re integra exiſtente ex parte cui eſt implendum:licet non ex 4 parte implentis, locus eſt penitentie. † HNo. quarto in contractibus realibus penitentie locũ eſſe: vt illa non ſit alteri cõtrahenti damnoſa, aut captioſa: ſed idem obſer⸗ uetur indemnis. ¶ In gl.j. in pꝛin. duo ſunt ex hac gl. no⸗ 5 tanda. Pꝛimumtqo nomen contractus de cuius nomine dubitatur eꝑ cõtrahendi qualitate indicamus. Ad idem gl. in.lj. F̃de iudi.⁊.d.l. naturalis.. at cũ do. Scðo, ꝙ no⸗ 6 men † contractus dubij iudicamus ex qualitate contra- hentium perſonarũ. Ad idem.C. de vſur.l.cũ allegas. in pꝛin. Et hec ambo plene diſcuſſi.ſf. ſi cer. pe.in..ij. in pꝛin. in diſtinctione magna. ¶ In glo.ſuper ver.penitere. ibi, 7 nee diſtinguit interponat᷑ pactũ gratia vtriuſq; ⁊c. tIſta gl. vt refert Gar. hic infideliter recitat iſtoꝛũ opinionem. ANolunt enim illi cõſyderare ad hoc, vt ſciamus an in cõ⸗ tractibus ſit locuspenitentie:an illud, qð erat faciẽdum poſt implementũ partis ex vna parte contingẽs, foꝛet fa ciendum gratia dantis tantũ:⁊ tunc ſit locus penitentie. Caſus eſt hic ad idẽ.j.de ſer.expoꝛ.l.i.aut gratiavtriuſq;: ⁊ tunc nõ liceat penitere.Caſus eſt.j. eo.l.ꝙ Seruius.ſᷣm opi.illoꝛũ, quam ſequit Ja. de Are. ⁊ Cy. C. de act. ⁊ obli. J.ſicut. Bal.autem bic in hoc contradicit.⁊ ſimiliter Bar. bic, ⁊ bene rationibus de quibus bic per eos. ⁊ ibi. Qui⸗ bus adde, ꝙ licet ipfe velit, ꝙ ſit locus penitẽtie caſu, quo idem qð debebat ſequi, foꝛet vtrinſq; gratia faciẽdum, ſi gratia facientis tantũ:tunc nunqᷓ; penitentie locus eſt, et re integra.Caſum allego notabilem.ff.de pac.l.ſi cũ fun/ dum.¶ In ea.ibi, cauſe tñ.ꝙ re integra tantũ ⁊c.x Tria ſunt ex iſta gl.pꝛincipaliter notanda. Pꝛimo regulã iu⸗ ris cinilis, ꝙ in contractibus innominatis locus eſt peni⸗ tentie re integra. Quod pꝛobat᷑ bic:⁊ in.L.ey placito. C. de re.permu.de iure aũt canonico dixit.d. Bal.ſingulariter in.d. rub. de rer. permut.in cõtractibus innominatis locũ non foꝛe penitẽtie:niſi in defectũ ſidei non ſeruate. Alle⸗ gat caſum extra de elect.c.cũ inter ſtellionem. Tu adde: quia qð dixit, dupliciter videt falſum. Pꝛimo enim in⸗ quantum dicit iure canonico locũ eſſe penitentie in caſu H 57 — — „ — iu uo 4— non ſeruate ſdei: boc videtur falſum:cũ tunc eo iure vi⸗ deatur agi debere tali actione, qua quis fidẽ ſeruare co- gatur:nõ autem, ꝙ locus ſit penitentie. Noc ego eoh. Pꝛimo per caſum extra de cõd.appo.c.verũ.vbi dici 1„ ſi dono eccleſie ſub modo vel conditione aliquid faciẽdi:⁊ ſic ine atur contractus innominatus do vt facias.qð ti caſu adimplente, ꝙ implere pꝛomittit alteri Palti don 3 1 licitum penitere: ſed in eccleſiã agere:vt cogat᷑ pꝛol rir ſeruareniſi expꝛeſſe actũ fuerit.ſ.vt eccleſia tdem nõ ſer⸗ nante penitere liceat. Scðo pꝛobo apertius ꝑ caſum.d.c. inter. ꝗõ Bal. allegat pꝛo ſuo fundamento. Ibi enim Ahdan mncam renũciauerat abbatie, vt aſſequeret᷑ pꝛio- ratum quendam: ſic videbat᷑ celebꝛatus contractus, do vt facias:vel do vt des:⁊ nihilominus ibi dicit, ꝙ ⁊ſi ab- bati pꝛomiſſa non adimpleantur:non tamen ſibi licitũ eſt ad id, q renũciauit redire,⁊ conſequèter penitere. Ecce ergo,ꝙ in hoc contra eũ ibi eſt caſus. Nis tamen nõ ob-/ ſtantibus pur opin.ſua in hoc pꝛocedit. Si enim licita eſt penitentia in cõtractu nominato etiam iuramẽto firma⸗ to, de iure canonico, reſpectu fidei nõ ſeruate:vt eſt caſus de iureiur.c.iij.ergo multo magis in cõtractu innomina- to, qui eſt minus potẽs. on obſt. d. c.cum inter. Quia ibi non datur regreſſus ad partem ad ius cui per eũ renun/ ciatum eſt, ex generali regula.l. queritur.. vẽditoꝛij. de edil.edi...cum quedam.C. de admi.tut licet abbati pꝛo⸗ miſſa, vt renũciet abbatie, nõ fuerint obſeruata. Quoniã in beneficialibus iſtis, aut ſpiritualibus nullius iuris eſt contractus innominatus celebꝛatus:vtputa renuncio be neſicio meo, vt facias boc, vel hic des. Caſus extra de tranſac.c.ſi per eũ.extra de pact.c.cũ pꝛidem.Non obſtat c. verũ.quia reſponde vt. j. declarabitur. C Scðo pꝛinci⸗ paliter falſum videt dictũ ſuũ.ſ.ꝙ de iure canonico nullo caſu mundi niſi pꝛedicto locus eſt penitẽtie in cõtractibꝰ innominatis ea ſola ratione:quia nõ reperio boc iure ca⸗ nonico cautũ.Hec.d.c.cum inter.aliquid pꝛobat: vt.3.vi/ diſtis. Succedit ergo tunc cõis regula dicens, ꝙ expꝛeſſe determinata de iure ciuili, debent etiã obſeruari de iure canonico:vbi in illo nõ reperitur diſcrepatio a iure ciuili diuerſa:vt pꝛobatur in.c.j.⁊.ij. extra de oper.noui nũciat. quod ergo dicit, non puto verũ. C TSecundo no. pꝛinci⸗ paliter ex eadẽ particula, ꝙ pꝛeparatoꝛia extrinſeca non faciunt deſinere rem eſſe integram: vt pꝛobatur in boc ver. iuncto pꝛinc.tex.qð ſequitur hic Bart.⁊ communiter omnes. ¶ Et ego hoc verũ intelligo:niſi illa de viua ne⸗ ceſſitate impoꝛtãt actũ in futurum fieri debere:quoniam tunc per eandem deſinit res eſſe integra. oc pꝛobo per caſum.l.ſi defunctus.a. de pꝛocura.iuncta.l.ſi quis alicui. S.qui mandatũ.j.manda.ꝛ per id qð pꝛobat᷑ inſtit. mand. nO Litem ſi adbuc. iuncta glo. † Scðo not. iuncta. l. quod Seruius. quã allegat glo.ꝙ pꝛincipiatio actus faciendi facit rem deſinere eſſe integram. Ad idem.j.de pollic. l.j. S. cepiſſe.⁊ il¹ã allegat Bar. hic:non tamen deſinit eſſe in⸗ tegra, quo ad bunc effectum, ꝙ non ſit locus penitẽtie in innominato contractu ſᷣm eundem, per tex. in hac.ſ.in. S. ſi quis dederit. ¶ Ego ad idem allego caſ um. l. qò Ser⸗ uius.j.eo. ¶ Aduerte rtamen quia pꝛimum hoꝛũ trium, que dixi.ſ.quod re integra locus eſt penitentie in innomi nato contractu:limitat Bal.ſing. in. d. l. ſicut in initio. ve⸗ rum eſſe, niſi in contractu innominato ad pias cauſas: qꝛ in illo etiam re integra locus non eſt penitentie ſmeum. Ad hoc duas allegãtem.ll.ſi quis pꝛo redemptione.C. de dona.⁊l. ſi ego. F.j.j. de iure dot. Tu aduerte:qꝛ aut vo lumus dictũ ſuum intelligere in cõtractu innominato ex nulla partiũ impleto:⁊ ſicre integra ex vtraq; parte exi⸗ ſtente:⁊ tunc dictum ſuum eſt falſum ex generali doctri⸗ na. d.l.ex placito. Aut volumus intelligere re ex omni Parte nõ exiſtente integra:qꝛ ex parte eius, qui dedit cõ⸗ tractus erat adimpletus: ⁊ tunc ſimiliter dictum ſuũ eſt halſum ⸗Primorquia non obſt. d.l.ſi quis pꝛo redẽptione. — poſſit cõtractus ille donationis ad zad ,Enn e a ager reuocari reſpectu inſinuationis Euto peneuſſe⸗— oquitur an poſſit reuocari reſpectu ſe- n.O. ego.g 19 3 6 go nihil ad rhumbũ. Non obſt. tex. re. Pꝛimo: qibie 2 poſſumus dupliciter reſpõde⸗ minime eſtlocus eee 4 i aorat⸗ultegraez ideo te dantis: q per dation on enim erat integra ex par q P lonem contractũ impleuerat: non ex Audo. Koma·in ſecundam.ff.veter.part. parte mulieris recipiètis: qꝛ nuptias dos iam data fuerat. Ande non mirũ ſ tunc penitẽtie. Et bãc ſolutionem pꝛobat tex. quéaah cialiter pondero.l.in poteſtate§.j. deſponſal pꝛincipaliter reſpõdeo, ꝙibiloquit᷑ in berede redem contrabẽtis, dicens ſpeciale foꝛe in eo matrimonij fauoꝛe non reuocet᷑.qoð per teſtatodem aa actum.Si ergo ſpeciale eſt ibi conſtitutũ in heren eruni in contrarium eſt ius commune in teſtatoꝛe pꝛinclaag contrabente. S. de legi. l. qò vero. ⁊.l.ius fingulare dut vnde dico,ꝙ ibi eſt caſus contra eũ per locum a vii licet ipſe alleget pꝛo. Hanc autè ſoluti p iam co ntraxerat 1 Ochg dc ſe⸗ Secnna 0 onem cöfirheri 2 72 ₰.. T tex.in.J.iij.j.qui ſine ma. ad libert. perueni po e mo per man. ita fue.alie.⁊.l.ſi quis hac.j. de ſer. e poꝛ hid 8 ⁊ſi dñs ſeruum vendiderit, cũ hoc, vt intra tremmul numittatur:ꝙ licet teſtatoꝛ pꝛincipaliter cötrahens 4 ſit hanc cõuentionem reuocare in pꝛeindiccum ennni bertatis: non tamen poteſt beres eins Ecce ergo ani nitentia in contractu innominato permiſſa princhal M Ppermittitur eius heredi. Et bonũ eſt argumentumd 9 bertate ad dotem. Et de libertate pꝛobat̃ j de ftetli I. Pantonius.⁊.. pꝛoxime. in fi de bis que in teſtdele Bar. De dote inl. cum his. ſ. mulier. j de condie incehi b per. iſ Altimo ꝙ ipſe falſum dicat, apertiſſime pꝛobo ſeruum.ꝛ..item ſi quis.j. ea.l.⁊ per..iij.· j.See. vbidebar notauilicet non ita perfecte, in quibus Pꝛobaturneſtea, ſus apertusꝙ in cõtractibus innominatis ad pias can, ſas locus eſt penitentie re integra:qꝛ de libertate tertls omnes pꝛedicti loquũtur.que cauſa pia eſt:vt. Sonian 12 teneo. ¶ In ea. ibi, nam † ibi erant ſponſalia. haſdg ad.l. qò Seruius.repꝛobat᷑ hic per Bart.⁊ fimilite dde dam alia repꝛobatur, que traditur per Ja de Aras in. d.l.ſicut. Ande ipſe tertio loco ſoluit, ꝙ ſpeciat cſij d.l. qað Seruius. fauoꝛe dotis ⁊ matrimonĩj:vt non ſtio cus penitentie, per te;. in. d.é ſi ego.§.j. Iſta ſolu. ci uit Pꝛimo: quia text.in.d. S.j.nihil obſtat: vt. perfecte n ſpondi.Secundo:quia concludit contra, ꝙ in ceſn d.1oi Seruius.nullo caſu ſit locus penitentie.quod eſt falſun Quia locus eſt eo caſu, quo penitet ſponſalium cotracta rum:vt ibi dicitur. Ande ſoluit Bald. ⁊ ſucceſſiue Salie quarto loco ⁊ recte iudicio meo, ꝙ ant contrabentem pe nitet totaliter contractus iam celebꝛati ytputaſponſaliũ contractarũ? date dotis:⁊ tunc locus eſtpenitentie. Ca⸗ ſus eſt in. d.l. að Seruius. Zlut penitet particulariter ce⸗ lebꝛati cõtractus:vytputa de dote data, non aute de ſpon⸗ ſalibus contractis:⁊ tũc tali penitentie noneſt locusdu plici ratione. Pꝛima, quã Bald. pic aſſignat, ne maritus vxoꝛem ipſam indotatam habeat, contra.l.ſi donaturus. j. eo. Secunda ratione, quam tego allego:quia õtractus iſti innominati equiparantur contractui mãdati lnata⸗ ralis..quod ſi faciam.ad ff.j.de pꝛeſcri. ver. Sed in con tractu mandati non eſt locus penitentie particulari ſt vniuerſali tantũ:igitur nec in contractu innominatoſſbi equiparato.Et ꝙ ita ſit in cõtractu mandati:allegoten. 3. de pꝛocu.l.in cauſe. quem ad hoc pꝛopoſitum ponde ſpecialiter. ¶ In ea.ibi, ecõtra accipiẽti, nunq́penitere 14 Licet ergo ſit in contractibus rinnominatis locus peni tentie reſpectu dantis:nunq́; tamen locus eſt penitenti reſpectu accipientis.Et ita ſimpliciter ſequit᷑ etiã Ban Ego autẽ huic membꝛo ſolũ vnam addo limitationemʒ niſi recipiẽs id, qdò erat ex parte ſua implenqum debetu impleri fauoꝛe tertij, non autẽ ſuo. Igitur ſiipſea un aliquo modo ſit offenſus, poteſt licite penitere ir ex parte ſua veniebat faciendũ.not. tex. ad bocfuguin in verſic.plane ſi adhuc. ¶ In ea.ibi, Item dico in do⸗ des:ꝛ in permutatione ⁊c.Senſit tacite iſta gl. ſm 8 alios cõiter, ꝙ in contractu innominato, facio yt des:ſ facio vt facias:nõ ſit locus penitentie:ſed ſolũ in ni ctu do vt des:⁊ do vt facias.Et iſta fuit vna opi.Scci— vero fuit Guil.de Cu. dicẽtis.ꝙ ſolũ in iſto coͤtractu. 1 vt facias:locus eſt penitentie, non autẽ in aliſs. Pasde repꝛobat hic Bar.⁊ recte, cui in hoc nibil addo.( I” 7 ibi, ⁊ eſt foꝛte ratio. Licet bona ſit iſta ratio, quare lienh tractibus innominatis ſit locus penitentie:nibllome ponitur alia, ⁊ melioꝛ bic per Bart. quã non refero: q- ..— f. tri⸗ 1 8 pꝛeterq́; in tribus. Int 15 nibil adderem.(In ea. ibi, pꝛeterq́; enitentie non bus ergo contractibus nominatis locus eſtp Vt dotjs a. aiſ csknis gln jrdit atle ringftejne uu gätuden rais 3 Col, Sosnüinn Ll r gannh iun wtin umdf rderim. rumdiſt eerjyſe icheanainn cürredetlſd 3 lctterrablitalepi agreitwlsfanoe ema aiwiledturgiſte drtteaumamfeerg nüttucwseonktetr umunmakeonſegnen teBrnieppnber male die rrürenrteyen cocaſi nütmarpiterna rantatusnominatslocn rrlnxyewſpocontracm orertnwtgEprPaCR wahminiscanonicideyu tdeiuecamiincpdenat, anckagldita qnoadhar Romaabpsnoninatis. acnratditnetionem Bar niaezonnesbiedenbent rindaſdündtencütin ait tiennagoptr. Rüdisinpendeiren atat rnreyettreri rninteuſinchguid rsſiſäutperne perg hrätträun d terſälumexer 6 maſdepentenae lc müchminpoſf daän ſen ſc I n deii uärnetnini iendieten ein lliat. a 1da 1 A wMad na mägt jealaper ijſit necte in qniden A-, qpibpes 1 — megraxdeie tur qe caufapa m ibi erantſpatin obat hieper Em aue traditurgerae tertio locoſolirg te dotismatrmoi rin dfiego ſig d.Hinidilcbſa h a concludit(ome tlocus pententia „quo penitet ſon de ſoluit Padite dicio meo, ꝙ aur tus iam celebꝛa tis. ⁊ tunclocus- ius. Ant peniten utade dote datn luüc tali penitenten dna Bald hieaftn ttam habeat ortuln quamfegodltha arantur contracun- aad fij depreſrine eſt locuspenttenifal ur necin contracuine De condictione cauſa data. 58 non in alijs. ſiin ſocietate:⁊ huiusparticularis ratio:quia nemo inuitus in cõmunione perſiſtere cogitur: vt.l. ſ non ſoꝛtem..qui centũ.j.de condi.indeb.a.l.in coͤmunione. C. cõia vtr. ind. cum ſi. ¶ Secundus caſus eſt in depoſito: ⁊ buius particularis eſt ratio: quia nullũ ius depoſitario acquirit:ex quo poſſit cogere deponentem ad perſiſten⸗ dum in depoſito:vt pꝛobat᷑j.depoſ.j. licet..rei. ¶ Ter⸗ tius caſus eſt in mandato, in quo ſimiliter re integra lo- cus eſt penitentie.Et ratio clara:quia nemo debet inuito dño in alienis immiſceri.¶ Additur ⁊ quartus caſi us. ſ. in contractu pꝛecarij:vt.Lcũ pꝛecario.j.de pꝛecar.⁊ huius particularis ratio aſſignatur eo.titu.l.z habet. Q Addit quintus. ſin locato in particularibus caſibus notatis in l. edem. C. locati. Et hoꝛum omniĩũ eſt generalis ratio ſᷣm Bal. hic, ⁊ bene. Quia omnes iſti contractus habent tra⸗ ctum ſucceſſinum in futurum.ar.l.in fi. ã. de vſufr. accreſ. vnde licet reſpectu obligationis pꝛeterite nõ ſit locus pe⸗ nitentie:nihilominus eſt reſpectu future:quia illa noua ⁊ nouum deſyderat cõſenſum. CAltimus eſt, quem poſuit bic Bar. ſ.niſi obligatio ipſa venit cõtrahenda per rei in⸗ teruentum:vt in mutuo locato, ꝛ ſimilibus. Quoniã tunc vᷣm eũ licet penitere,⁊ non rem accipere. Allegat.. ſi cer. pet.l. qui pecuniam.⁊ hoc Bald. ⁊ com muniter omnes ſe⸗ quuntur ⁊ male indicio meo. Pꝛimo:qꝛ idem ipſe Bart. in.l.ſi fideiuſſoꝛ.j.de fideiuſ.contrariũ tenet dicens, ꝙ vbi creditoꝛis intereſt, ꝙ debitoꝛ rem accipiat poteſt eundẽ cogere ad rem accipiendam, vel intereſſe pꝛeſtandũ. Al⸗ legat in ſimili notata in.l.qui Rome.in pꝛin. de ver. obli. ⁊ ita limitat.d.l. qui pecuniam. Ego autem idem apertius 16 pꝛobo tali ratione:q contrahentinm pares debent eſſe qualitates. 3. de arb.l. ſi de meis.in pꝛin. cum ſimilib. Sed ſi conſiteatur quis ſe id accepiſſe, quod nõ accepit: poteſt cogere illum cuius fauoꝛe emanauit cõfeſſio, ꝙ tradat id quod confeſſus eſt ſe accepiſſe:vt eſt caſus ſing.in.l.ſi vo- luntate.C.de dot.pꝛomiſ.Ergo ſequitur econuerſo, quod poſſit ipſe a quo quis confitetur accepiſſe cogere confi- tentem accipere.⁊ ſic conſequenter locũ non eſſe peniten⸗ tie. Bartol. ergo in hoc male dicit per dicta ſuamet ⁊ per pꝛeallegatam rationem eo caſu, quo creditoꝛis intereſt, ꝙ debitoꝛ rem accipiat.Extra aũt pꝛemiſſos caſus nunqᷓ; in contractibus nominatis locus eſt penitentie, etiam in 7 ipſo tpꝛincipe, qui ſuo contractu ligat᷑ ad obſeruantiam cogitur:vt not. Cy.⁊ Bal. C. de legi.l.digna vox. allegan⸗ tes caſum iuris canonici.de pꝛoba.c.j. Quibus addo ca⸗ ſum de iure ciuili in.c.j.de nat.feu.in vfib.feu.E&t hec ſuffi ciant circa gl.dicta, quo ad hanc pꝛimam particulam, an in contractibus nominatis locus ſit penitentie. ¶ Quo 13 autemf ad diſtinctionem Bar. qui perfecte ponit articu⸗ lum bunc, ꝛ omnes hic ſcribentes ſequuntur:licet per di- uerſa verba, ſolũ addendũ eſt vnum. Inquantũ enim ipſe dicit, ꝙ vbi cauſa pꝛopter quã datum eſt, nunq́; fuit poſſibilis impleri de iure, neq; de facto: ꝙ tali caſu licitũ eſt penitere, ⁊ rem repetere: vbi is qui ey parte ſua imple uit, non ſciuit cauſam, ob quã dedit adimpleri non poſſe: ſecus vbi ſciuit, per not. per gl. in.l. ſ militem. C. e. Ad⸗ de, ꝙ hoc videtur falſum ex eo:quia nullo hoꝛum caſunm tractandum eſt de penitentia. quoniam illa pꝛeſupponit contractum validum: ſed in caſu iſto contractus eſt nul⸗ lus, vt pꝛobabit᷑:ergo ac. Quod autem ſit nullus, patet: 19 quia cõditio rimpoſſibilis affirmatiua adiecta cõtractui, eundem nullum reddit:vt in.l. non ſolum j. de act. ⁊ obli. de ver. oblig.limpoſſibilis. ¶ Aduertendum:quia hnic argumento videt᷑ poſſe dupliciter reſponderi.ſ.ꝙꝙ aut id qð impoſſibile eſt impleri, adijcit contractui per modum modi:⁊ tũc vendicet ſibi locum pꝛedicta diſtinctio, quam etiam ſequitur Pe, ⁊ Cy. in d.l. ſi militem. ⁊ refert Bal. in Ldictam legem ain eo.ti. C. Pꝛo quibus allego gl.ſing. C. de tranſac.l.cum donationis. als, ſi donationis. dicentem modum impoſſibilem non vitiare contractũ:licet condi⸗ tionem ſic.Aut id, qð eſt impoſſibile impleri adiicit᷑ con⸗ tractui per modum conditionis:⁊ tunc aut eſt talis con⸗ tractus, qui habeat annexam liberalitatem: ⁊ cõditio im⸗ poſſibilis illum non vitiat. PDꝛo hoc allego caſum ſingu⸗ larem ſᷣm Nico.de Mat.hoc optime pꝛobantẽ: niſi aliter ſubintelligat᷑ in.d.l. dictã legem.in ver. ſi non impoſſibilẽ 20 cauſam.a cõtrario ſenſu. Ibitenim eſt verbum, cauſa, qo etiam ſe cõditionem cõpꝛehendit:qm̃ condictio cauſa eſt: vt pꝛobatur..ſi cer. pe.l.cum ad pꝛeſens.a. de iureiur j.ſi quis cũ debitoꝛe.de ver.obl.l.a Titio. ¶ Zlut cõtractus in ſe nullam habet liberalitatem:⁊ tunc vendicet ſibi locũ doctrina.d.l.non ſolũ.⁊.d.l impoſſibilis. ¶ A duertendũ tamen:quia foꝛte dictum hoc Nic. de Mat. ſumptum ex d.dictã legem.poteſt moꝛderi. Pꝛimo: qꝛ tex.in.d. l.non ſolum.⁊.d.l.impoſſibilis.loquit᷑ per dictionem generalẽ, omnis contractus:ergo cõpꝛehenditur etiam ille libera⸗ litatem continens:qꝛ non exceptuatus.C. mandal. a pꝛo⸗ curatoꝛe.de leg.iij.i. Jul. Nec obſt.d.l.dictã legem. qr non eſt ſumendũ argumentũ a cõtrario.vbi reſultat iuris ab⸗ ſonus intellectus.C.de condi.inſert.l.ij.tene menti:qꝛ au/ thoꝛitas Nic. eſt magna, ⁊ maxime: qꝛ Bal. eam ſequit᷑ in d.l. dictã legem. ¶ Scðo pꝛincipaliter addendũ ad Bar. 21 an ⁊ ſit locus penitentie in cõtractibus innominatis, qui ſunt cum cõtractibus nominatis admiſti. Et in hoc bꝛe- uiter Bar.j. eo..ſi. dicit, ꝙ aut illud qð eſt implẽdum per innominatũ contractum, eſt adimplendũ gratia dantis tantum:⁊ tũc locus eſt penitẽtie.Caſus eſt: licet ipſe non alleget.j. de ſer. expoꝛt J.j. Aut eſt fjendũ ſeu implendum gratia ſua ⁊ alterius:⁊ tunc penitentie non eſt locus. Ca⸗ ſus eſt.j.de ſer. expoꝛ.l.queſitum.ita etiã intelligit glo.ibi 22 poſitam. ¶ Ande ex hoctinfertur ad deciſionẽ.q. Pone ꝙ dono tibi fundum cum hoc, vt poſt moꝛtem tuã ille ſit Sempꝛonij: an poſſim ego in pꝛeindiciũ Sempꝛonij pe⸗ nitere? Iſta queſtio eſt dubia ⁊ tractata per Bar. in.l. qui Rome:§. Flauius j. de ver. oblig. Et bꝛeuiter triplex eſſ opi. Pꝛima fuit BGar.ibidẽ dicentis, ꝙ penitere poſſum: quia ipſi Sempꝛonio fuit ius reuocabiliter queſitũ.⁊ hoc ipſe pꝛobat per caſuml.iijj.de ſer. expoꝛt. vbi licet ex eo: quia ſeruũ vendiderim cum pacto:vt intra quinquenniũ manumittatur, fuerit ipſi ſeruo queſita obligatio:vt ſen⸗ tit glo. in.d.. ỹlauius.nihilominus dñs vendens poteſt penitendo ius illud queſitum reuocare per caſum in. d.j. iij.volens autem tenere contrarium ad hoc poterit du⸗ pliciter reſpondere:vno ex intentione Franc. de Are. de Albergotis in.d.l.iij.ſcʒ ꝙ ibi ideo poſſit dñs reuocare: quia obligatio effica non fuerat ipſi ſeruo ex conuentio/ ne dñi acquiſita.Et pꝛobatur pꝛimo: quia ilſa iuris ciui/ lis eſt:vt inſtit. de oblig. in pꝛin. Cuius quidem iuris ſer⸗ uns capax non eſt:vt..ꝗð attinet.j.de regu.iur.licet ergo fuerit queſitum ex equitate quadam officium iudicis.ar⸗ gumen.l.ſi quis dicat.j. de manu.nihilominus illud que⸗ ſitum eſt durante voluntate dñi:⁊ cum illa non ſit obliga toꝛia:yt eſt caſus in.l.antepenul.C. eo.⁊ in.l.cũ affirmes.⁊ l.poſt certum.C.de lib.cau. Merito ea ceſſante, ceſſat ius ſeruo queſitum:quia ceſſat cauſa pꝛopter quam. Secus autem in caſu noſtro, vbi Sempꝛonio fuit ex conuentio⸗ ne donãtis ius effica queſitum:yvt eſt caſus in.l.quoties. C. de dona.que ſub modo. Merito videtur, ꝙ illud euel⸗ li non poſſit ſine eius voluntate, cui queſitum eſt. vt in re- gula iuris, id quod noſtrum. j. de reg. iur. Secundo pꝛin⸗ cipaliter ad.d.l.⁊ fimiles, ex intentione glo. poteſt reſpon deri in.lj.ſi manc.ita fue.alie. quam ſequit᷑ Gar. in.l. Ari⸗ ſto. j. de dona.dicens, ꝙ iura dicentia dñm poſſe reuoca⸗ re conuentionem in pꝛeiudicium ſerui:loquuntur ꝙ ſolũ poſſit reuocare tollendo ſibi beneſicium legis dicẽtis, ꝙ eo ipſo, ꝙ ſeruus determinata die non manumittitur, fit liber ipſo iure:non autem ꝙ poſſit reuocare tollendo po⸗ teſtatem hominis, cui ſub pꝛedicta conuentione facta eſt emptio, vel donatio: quoniam ille inuito domino poterit manumittere. Caſus eſt in.l. queſitum. de ſer. expoꝛ. Jura ergo Bar.hoc modo intellecta nibil ad rhumbũ. ¶ An⸗ de fuit ſecunda pꝛincipalis opi. Bal in.l.cũ a ſocero. C.de iure dot.dicentis,ꝙ aut queritur an ſolus donans poſſit reuocare.⁊ dicendum ꝙ non per.d.l. queſitum. Zlut que⸗ ritur an vterq;:⁊ tunc aut ille cui poſt moꝛtem pꝛimi do⸗ natarij eſt facta donatio, ſtipulatus eſt ipſemet ſibi:⁊ di⸗ cendũ ꝙ ipſemet ius hoc ex ſuo facto, qð queſiuit ſibi, au⸗ ferri nõ poteſt, per. d. regu. id qð noſtruũ. Aut ipſemet ſibi hoc ſtipulatus non fuit, ſed ex donantis conuentione ius queſitum habet:⁊ tũc poſſit reuocari. arg. eoꝛum que di⸗ cuntur in. d.l. iij. de ſer. expoꝛ. Que opi.nõ eſt vera, vt. j. vi⸗ debitur. CAnde fuit tertia pꝛincipalis opin. Franc. de Are.in.d..iij.tenentis ſimpliciter cõtra Bart. pꝛimo:per regu.d.l.id qð noſtrũ. Scðo per not. per gl. in.certi con⸗ dictio..ſi nummos.ð.ſi cer. pet.⁊ in..ſi abſentis Ceo.tit, H ü —— 3———, ————————————— 2 —— — ä ₰᷑ —ã dicentem, ꝙ ⁊ſi ex facto meo ius tertio fuit queſitũ:illud ſola querentis authoꝛitate auferri nõ poteſt. Tertioper l. quoties.j.ſol. mat. Quarto per re gulam iuris, mutandi confiliũ.de reg.iur.lib.vj. ¶ Exgo vero pꝛo clarioꝛi intelli gentia pꝛedictoꝛum facio tria membꝛa.ſ.ꝙ aliqu idode, betur quid tertio ex ſola virtute contractus innomina ti per ſe ſtantis. Aliquando ex virtute contractus innomi⸗ nati habentis miſturã cum nominato. Aliquando ex mi⸗ ſtura vnius contractus nominati puta ſtipulationis ba⸗ bentis miſturã cum alio ſimiliter nomin ato. Pꝛimo caſu dicendum, ꝙ aut dandũ tertio, eſt dandũ gratia recipien tis tantum:⁊ tũc non poteſt dãs penitere. Caſus eſt.. de n n ia tantum dantis ac..ſi cũ fundum. Aut eſt dandũ gratia un dantis, ken ſimiliter quid faciendũ:⁊ tunc licita eſt penitentia. ar. in. d. J.j.j. de ſer. expoꝛt. Et pꝛobatur eꝝ generali doctrina manbſen Hareipis ſui dicẽtis,ꝙ vbi id qð debet imple/ ri eſt implendũ gratia dantis:locus eſt penitẽtie in con⸗ tractu innominato.Aliqñ id qð eſt dandũ, non venit da⸗ dum gratia dantis, neq; recipientis:ſed gratia tertij, cui debet dari.ctũc eſt locus penitentie. Caſus eſt in.l.Ari/ ſto. in ſcöo vel tertio ver.j. de don. Et pꝛobatur optime in Pac.l. in. F.j.J.3. eo.. ii.õ.j. Aliqñ venit quid dandũ gratia ptriuſq;:⁊ tũc ſimiliter locus eſt penitentie.⁊ hoc pꝛobo ꝑ caſum in.d.l.ſi cum fundũ.dicentem, ꝙ eo caſu tantũ, ⁊ nõ alio, quo quid ex cõtractu innominato dandũ eſt quid ter tio:nõ eſt locus penitentie, qm id qðò venit dandum, debet dari gratia accipientis tantũ:ergo vbi gratia vtriuſq; lo cus eſt penitẽtie.⁊ hoc de pꝛimo mẽbꝛo. C Quo ad ſcðm bꝛeuiter dicendum eſt, ꝙ aut id qõ dari vel fieri debet, eſt fiendum gratia ipſius tantũ dantis: ⁊ tũc locus eſt peni/ tentie, per. d.lij. de ſer. expoꝛ Alijs autem caſibus non. et iſta fuit opi.gl.in.d..iij. Mibhi verovidet indiſtincte con⸗ cludendum locũ non eſſe penitentie, ad boc vt impediat ipſe recipiẽs dare.⁊ hoc per tex. expꝛeſſum, in. d.l. queſitũ. j.de ſer. expoꝛ. vbi punctaliter dicit᷑, ꝙ cũ ex contractu in⸗ nominato habente miſturam cum nominato venit tertio quid dandũ, ſeu ius tertio eſt queſitũ:nunq́; illud tale po teſt reuocari nulla facta diſtinctione ibi per Juriſconſul. cuius gratia dari debeat. Scðo hoc idem pꝛobo:quia ta⸗ cite ⁊ expꝛeſſe reuocationis aut penitentie eadem debet eſſe iuris diſpoſitio.arg. ð.ſi cer.pe.l.cum quid.Sed taci⸗/ ta penitentia, aut reuocatio inducta per moꝛtem dantis: nibil operatur quo ad pꝛeiudicium tertij, cui ius eſt que⸗ ſitum:vt eſt caſus in.l.hoc iure..ſi dederit.j. de don.ergo nec expꝛeſſa.Tertio caſu pꝛincipali dico penitentiam ſeu reuocationem admitti non poſſe. ad hoc allego quatuoꝛ iura. Pꝛimo.l.aliud.j. de ſolu. Scdo.l. Stichum. g. nõ de⸗ bet.j. de nonat. Tertio,⁊ quarto ea duo iura que allegat do. Franc.ſ.d.l.certi condictio..ſi nummos.:.d.l.ſi abſen tis. Et ex bis patet Bart.in.d.. ỹlauius.male dixiſſe: et perfecte declaratum articulum bunc, quem doct. nec bic nec in.d.l.fi. declarant.ſ.an admittatur penitentia ſeu re⸗ uocatio, cum quid eſt dandum tertio ex quocunq; con⸗ 23 tractu. Aduertendũ tament qꝛ inquantum ipſe Bar. in.d.. Flauius. determinat heredem nõ poſſe reuocare in queſtione pꝛopoſita, ſen penitẽtia duci: licet pꝛincipa⸗ liter donãs potuiſſet. Adde, ꝙ pꝛeſuppoſita veritate bu⸗ ius opi.ipſe in herede non dicit verum: quia regulariter penitentia teſtatoꝛi permiſſa, permittitur etiam beredi: vt.. ſed interim..ſi vxoꝛ.el.j. de dona. inter vir.⁊ vxoꝛem. Non obſtãt duo iura, que ipſe allegat, ſc.. iij.j. de ſer. ex⸗ Poꝛ.quoniam ibi eſt ſpeciale fauoꝛe libertatis:vt ibidem, 2.liij.j. de his qui ſine man. HNon obſtat. d.l.ſi ego. S.j.quã ipſe etiam ad hoc allegat:quia ibi eſt ſpeciale fauoꝛe do⸗ tis:vt ibi expꝛeſſe dicit litera. ¶ Ande notandum, quod 24 ex.d..j.tria eliciuntur multum notabilia. Pꝛimum, t ꝙ ſicut contractus innominati reuocãtur penitentia, re in⸗ tehra vt bic:ita renocãtur moꝛte re integra ſecuta: vt eſt calus per locum a ſpeciali in ipſo..Et huius eſt ratio: quia ſi ipſi contractus innominati reuocantur per nõ du⸗ aionem voluntatis:ergo per moꝛtem, qua ſecuta volũ- sdurare non dicitur. ſ. loc.J. iiij aa lec olu alias, legatum ſ.loc.. iiij.⁊ de leg.j.J.ſi ita relictũ. 25 CSecundun, moꝛtem dantis cut nec implement 26 Jin.§.j. C † Derti ꝙ timpedimentũ cauſe contingens poſt um contingens poſt penitentiam; vt um, ꝙ mandatum ad pias cauſas re 3. udo. Komain ſecundam.ff. veter. part. 27 C Item aduertendum, † inquantum. 6. tenui Uli ſi volet. de reſcrip.c.ſi gratioſe.lib.vi. non excludit condictionem ob cauſam:ſi⸗ integra, non finitur moꝛte mandantis. aita ila ſingu. allegat Baliin.l mandatum. C. manda m ad boc pꝛobat. quod 4 ndanti dum veniat ſolum gratia eius, cui quid danauicdin tendum tamẽ:quia ille nibil de hoc Tunc contractus mandati reſultat nceon altat, quandom. gratia quid expediendum venit:non autem 8 mãd.l.ij. Sed in caſu.d..ſi res. id qven neſen ex datione pecunie, erat ſolũ fiendũ gratia eins u ..„.„ ei date:igit non eſt ibi pꝛopꝛie mandatum: n,cn ſit verũ fauoꝛe pie cauſe:tamen ille.g.nibil eodem dicto Bal.in auth. ſi qua mulier. C eccl.allegat ſᷣm eũ caſum ſingularem in cl pꝛobat gt e. exiuit.d ſigni:quem tex.multoties videns nunqᷓ ad bocin eRr. potui:vnde puto, ꝙ dictum ſit falſum. Et cõtra boca pater go caſum ſingularem recte conſyderatum in.ſſi pꝛouincia. ff.mand. vcʒ equiparando libertatẽ pi ſi ego..j.licet nõ poſſit heres per penitentia ri,datum tamen poterat pꝛincipaliter dans, eſt falſum. Et moueoꝛ nunc triplici ratione.Dꝛ iſte contractus in terminis.d..j.ſ.do tibi doten efficiatur, quãdo nupſeris: eſt quedam donatio admita negotio nuptiarũ:ergo ſequitur, ꝙ non poteſtctrats per penitentiam reuocari, quatenus continet donatiai LCaſus eſt in. l. Ariſto. j. de dona. in pꝛin. Scdo moneor vbi quid ex contractu venit explendũ gratia ſolius ac b pientis:vt eſt in pꝛopoſito caſu, nũq́; admittitur reuoca- tio per penitentiam. Caſus eſt in.d..ſi cum fundunãde pact. Sed hic illud, qò venit explendum: vtpntaſanry nuptiarũ,⁊ datio dotis, explicari debet gratiaſſitau cipientis:ergo ⁊c.Tertio hoc idẽ pꝛobo per texinlane ſitum.j. de ſer. expoꝛ. que optime ad hoc pꝛopoſtun de teſt allegari. NRec ergo tria reddunt me dubium in de miſſa concluſione, quam. 3. tenui. ⁊ eſt bene conſycerm dus articulus iſte: quia eſt ſubtilis ⁊ multum notabils 28(Item inquantum. 6. tenui ſol. rdatã ad.1 qd Seruius per Bal. ⁊ꝛ Sali. Adde, ꝙ illa alio modo intelligi potenl ꝙ ibi ſit not. caſus ad hoc pꝛopoſitum, ꝙ ibiid quod era implẽdum, fuit ceptũ impleri: nunqᷓ datum ob futurun implementum poſſit repeti, pꝛetextu cauſe nõſecute: ſec ſolum pꝛetextu penitẽtie. Et hoc ſonat illal.multũ nota⸗ 29 biliter, ſi recte conſyderet. Item inquãtum soitif an per pꝛeparatoꝛia deſinat res eſſe integra? dic de hocyt plene not. cano. extra de elect. c. cum in cauſis: Palind. l.mandatum.ꝛ⁊ ego plene dixi in.l.ij..fiqde donat. Jdeo 30 bic non repeto. ¶ Item inquantum hic Bar inciitn cte dicit, ꝙ vbi id qð erat implẽdum deſinit poſſe inple ri pꝛopter ſuperuenientem caſum locus eſtpenitentien datum repeti poteſt:vt in hoc pꝛin. Adde ꝙ boc dupli ter limitat. Pꝛimo niſi cauſa implemẽti,ſeu volũtas ai implendi dederit cauſam ipſi caſui foꝛtuito:quoniamti quod datũ eſt, non poteſt repeti:nec eſt locus penitenti Et ad hoc allego caſum ſing.in vltimo ver. huius Scho boc idem debet limitari ſᷣm gl.no.in.pe.C.eoſ hot tſ verum, quando quid pꝛopter caſum ſuperuenientemdi- ſini poſſe impleri:tamen impleripoteſt ceſſante calu:ſ ponitur exemplũ in pꝛin.l. Secus vbi caſus ſuperueniꝭ ita abſtulit facultatem umplendi, ꝙ id qð erat implenciů amplius non poteſt impleri: quia tunc non eſtlocuspe- nitentie, nec datum repeti poteſt, m gl illam conurice Sali. hic arguit de caſu in.ſ. ſed ſi acceperit.⁊ poſimo ſoluit:vt hic per eum, quem non refero: quia nipladt rem. ¶ In ea. glo. ibi. Item cauſa defectus, T an aqum, i, plenamdo do defectus cauſe paret repetitionem ſoluti,p ſtinctionem poſuit hic Bar.a veram cui nibi eſt adcen . 7..1 dum:inquantum tamen bic idem tangit de intlecuas l.ſi. ¶ In glo. ſuper verbo, repetetur. ibi ſolue ibi incon⸗ pꝛo fundo.C.de tranſact.dic vt de illo plene dicetur. tractu innominato. Iſta eſt vera ⁊ cõis.⁊ ſolPug.ipn ſc.rationi ta per doct.repꝛobat᷑ur hic,⁊ maxime per Saberrui— glo.ſuper verbo, neceſſe habetis.ibi:vt quia iuraſiTi 32 glo. ſing. eſt ad duo. t Pꝛimum quod in oblig bus de quibus hic per eos:q nibil eſt addendu 211B.Elrn 4 facti, vbi eſt interpoſitum iuramentum wanf dice gatio ad intereſſe:⁊ ita ſolitus eſt allegare Dalc. . 9 interpo⸗ 33 cundum, ꝙ in contractibus t innominatis wdeninim ſitum eſt iuramentum etiam re integra, non peniten iebat expeci ſant „quare licet d deſacreſanct pie cauſe ⸗Pin caſn m reuoca p foꝛte ho ima quia m,quetua ationibus dit obi Ffrittorvanintesl urxum mn brubretimain rürdarteunnpat rüüneimueyfoant rariwncenerpaful tercnieokotten djealfenninghaclo cesntcrdermnan „Hune E prrntaacalainpe minzetatinpechndan uhricvboinsnpnrec dchlgseoniis,Ma Wmanmſäperuenien ladteonditorem obeauſ daientumeentracibds irifagarternodſicato dateniamnöcgeuciee Faxuonanätiitefie angochratzitreniſiue datateersröelin däimym tun üemmm ſ it vodſ danemeldess n Rmpenenäpeyi icut 4 dinxur atun oe unlcc üidede nat Kinitgda m renitnonWhchn V ſsdiſdatzan eeſt qnedan dnd ecuitur pongt wonatenusctn, dona in prin Shn io hoc idẽ dodoyn eoptime aohcepnnt tria reddunt meain mn S.tenuiz ettbene zeſt ſabtiis tmuwn tenuiſol fdatiaille cilla alo mocoinen oc pꝛopoſtun gilt npleri: nunodmi peti pꝛetextuneanit le. Et hoc ſonctll et. Item ina at res eſſe integ eelect e cuminai ne dixiin ijgän minquantumbitdt at implädum deini ntem caſum jocvsthe in hocpꝛin Aänn cauſa implemäl⸗ am ipſicaſuiſctuteg⸗ eſtrepetinectſiasn ningin rtimoſntn ri im glnoinlnecl opter aum ene en impleripott di inl Secssſhiis umplendiqit che — 4 4 pleri: qwiatm eti poteltfm üne Kin gſeech J accepelt 99 6 „ em non re vgmi ſ oped, . ſſan rbo repetelll Fälb ral Tats mmi 3 35 3 4 5 5 7 3 9 ur 10 Fuga inducit offenſam. h Aoluntas adimplendi pꝛebens viam caſui foꝛtuito, ob De condictione cauſa data. 59 20 Damnum illatum ambaſiatoꝛibus itinerantibus cauſa penitentia. Et ita ipſe hic iſtam no.⁊ quia ego veritatem vtriuſq; dicti pleniſſime tractaui in.l.hereditatẽ. j. de do⸗ na. tenendo in ambobus contrarium de iure ciuili, non autem de iure canonico:ideo hic non repeto. ¶ In gloſ. 4 ſuper verbo repetet᷑.tibi,‚contractus nominatus.dubiũ eſt an ſit nominatus vel innominatus donatio:⁊ ponitur j. eod.1 ſi.⁊ ego plene dixi poſt Bar. in. l. in edibus. 5.j j. de don.quomodocunq; ſit, dic in pꝛopoſito:ꝙ aut loquimur in donatione ſimplici.⁊ in hac non eſt locus penitẽtie, niſi in caſibus not.in.j.fi. C.de reuoc.dona.⁊ inſtit. eo.tit. Aut in donatione ob cauſam:⁊ tũc aut loquimur, an poſſit re⸗ uocari pꝛetextu penitentie:⁊ dicendum ꝙ non. Caſus eſt in. I. Ariſto. ſ. de dona. an pꝛetextu cauſe non ſecute. et di⸗ cendum eſt ꝙ ſic:vt in.l.j. C. de dona.que ſub modo.⁊ ple/ ne not. C. eo.i.ij. Fallit hoc in eccleſia, que licet non adim- pleat cauſam ob quam donatio facta eſt:nibilominus nõ poteſt reuocari:niſi expꝛeſſe ſit dictum: ſed debet cogi, vt pꝛomiſſa adimpleat. Caſus eſt ſing. de condit. appoſi.c.j. quicquid dicat Bal. tenens cõtrarium in. d.l. ij.7.ldictam legem.C.eo.ti. ¶ In glo.ſuper ver.feciſti ibi,ſed nũquid hoc caſu. Ael dic ſᷣm Bartol.ꝙ; pꝛeparatoꝛia empta re- manebunt penes ementem deducta eſtimatione, quanti nunc valent res:non quanti quando empte fuerunt. Al⸗ legat.l. nam ⁊ ſi non ſic.j.de damno infe. Iſta ſunt foꝛma⸗ lia verba ſua in lectura mea. Cui eſt addendum, ꝙ illa. l. ſed ⁊ ſi non ſic.ſi ita voluit allegare, erronee allegata eſt: quoniam debuit allegare.l.vna parentis. cũ.. ſeq.:.l. nam ⁊ ſi non fuit. de dam.infec.⁊ l.illa allegata quemadmodũ ſcriptum reperitur, non eſt in illo titulo. Secundo adde, ꝙ Bar.in hoc obſcure loquens voluit dicere, ꝙ pꝛepara⸗ toꝛia debent remanere apud accipientem deducta, id eſt reddita eſtimatiane ipſi danti, quanti nunc eſt: nõ autem quanti tunc cum empta fuit. Cetera de materia peniten⸗ tie ⁊ cauſe non ſecute dicite vt hic per Bartol. ⁊ Bald. in dicta.l.ſicut.⁊ dicta.l.ex placito.⁊.d.l.dictam legem.qui in ceteris recte loquuntur. Summarium. Penitentia occulta impedit factum legis, non factũ hominis.Et ad impediendum id quod ſit legis miniſte⸗ rio ſine facto hominis non requiritur ſcientia:ſecus ſi fiat facto legis ⁊ hominis..nu. 2.. 14. Implementum ſuperueniens poſt penitentiam, non ex⸗ cludit condictionem ob cauſam. Penitentia in contractibus innominatis, vt pꝛoſit peni⸗ tenti, requiritur notificatio. Penitentiam nõ excludit, ceptũ id quod erat implendũ. Reuocatio mandati vt effectum babeat, an debeat noti⸗ ſicari pꝛocuratoꝛi?remiſſiue.⁊ nu.z. Penitentie locus nõ eſt impleto cõtractu ey parte eius, qui debebat implere. Condictio ob cauſam non ſolum competit ad id, qð datũ eſt:ſed etiam ad id, quod ſuccedit loco eius, qð eſt datũ. Penitentie locus eſt ex parte eius, cui quid eſt implẽdũ, qñ implementũ venit fiẽdũ in fauoꝛẽ tertij offendẽtis eñ. cuius ſuperuenientiam amplius implementum ſequi nõ poteſt, facit non eſſe locum penitentie. eagun 13 Menitentialicetre integra habeat locũ in contractibus innomi natis per ſe ſtantibus: non tñ habet locũ in cõtra⸗ ctibus innominatis habentibus miſturã nominatoꝛum. Mandans occcidi clericum, ſi reuocat mãdatum: an in⸗ cidit in c.ſi quis ſuadente. etiam ſi reuocatio mandati nõ ſit denunciata mandatario. 16 Tex. in. l. ſtipulationes.§. Celſus. habet locũ ſiue obliga⸗ tio facti verſetur in cõtractu nominato, ſiue mnominato. 77 LCuſtos carceris non tenetur ita diligenter cuſtodire de pꝛoximo liberandũ:ſicut de pꝛoximo non liberãdum:nec ſenem ſicut iuuenem:nec traditũ ſolutum, ſicut ligatum. 12 Obligata ſpecie, ⁊ ea perempta poſt moꝛã, an diſtingua⸗ tur: an eodem modo peritura fuiſſet penes debitoꝛem? remiſſiue. amench umin Ttalbank, 19 Damnum datum ſocio itineranti cauſa ſocietatis, ſocie⸗ tati imputatur. N=— G&̊ reipublice, aſcribendum eſt communitati. Idem in pꝛocuratoꝛe. Quic in vaſallo ⁊ armigero: 1 n contractibus inno⸗ §. S 1 ſeru U m. Uune re integra, aut ce⸗ pto eo, qð debet impleri ſeu implemento non ſecuto, ob caſum foꝛtuitum, non contingente, locus eſt penitentie: dumtamen indẽnis pars altera conſeruet᷑, ſi quod dam⸗ num ex hoc cõtractu incurrit.h.d.vſq; in ſi. ¶ Ho.pꝛimo, ꝙ penitẽtia occulta impedit factũ legis: licet non factũ bominis.¶ rMo.ꝙ ad impediẽda ea, que fiũt legis mini ſterio ſine facto hominis non requiritur ſcientia: ſecus ſi fiat facto legis ⁊ hominis:vt pꝛobatur in.l.de pupillo.6.ſ quis foꝛte.ver.fi.de ope.no.nunc. ¶ Tertio no.ꝙ; imple mentum ſuperueniens poſt penitentiã non excludit cou⸗ dictionem ob cauſam. ¶ t Quarto no.ꝙ ad hoc vt in cõ⸗ tractibus innominatis pꝛoſit penitentia penitẽti, requi⸗ ritur penitentie notificatio. ¶ mo. vlterius ex verſ.item ſi quis dederit.ꝙ ceptum impleri id, qò erat implẽdum: non excludit penitẽtiam. ¶ rMo.ſcðo ex eo.verſ.ꝙ reuo⸗ catio mandati, vt effectũ habeat, debet mãdatario noti⸗ ficari, quando ex implemẽto mandati damnũ conſeque- retur. Et de hoc an neceſſe ſit renocationem mãdati pꝛo/ curatoꝛi notificari, canoniſte habent duas perfectas glo. in cle.j.de renuncia.⁊ extra de pꝛocu.c.mandato. X egiſte tractant.j.mand.lj.ſi mandaſſem.C. eo.ti.l.mandatũ. S. de pꝛocur.j.ſi pꝛocuratoꝛem abſentem.⁊ Bal.C. de fur.l. fal⸗ 7 ſus. ⁊ plene traditur. C. de ſatiſdan.l. vnica. Cr Alterius no.ex eodem verſi.locũ non eſſe penitentie contractu un⸗ 3 pletoex parte eius, qui debebat implere. Q†tem not. ex eodem ſᷣm vnum intellectum, ꝙ condictio òb canſam non ſolũ competit ad id, qò datum eſt, ſed ad id, qð loco eius, qð datum eſt, ſuccedit. Mo. ex verſ.ſed ſi accepit. ⁊ ver.plane.qꝙ ex parte eius cui quid eſt implendũ, locus eſt penitentie, quando implementũ venit ẽᷣdum in fano- rem tertij offendentis eũ.Et ad hoc ſingulariter caſum 10 iſtum ego ſolus no. M THo. ex eodem, ꝙ fuga inducit of⸗ 3 fenſam, qð eſt vtile ad tradita in.l.licit atio..ꝙ illicite. de publi. C rEx verſ.fi. o. ꝙ voluntas adimplendi pꝛebẽs viam caſui foꝛtuito, ob quem ſuperuenientẽ amplius im⸗ plementum ſequi non poteſt, facit non eſſe locũ penitẽtie. Et ita hũᷣc allegaui limitãdo.&.pꝛin.l.⁊ dicta Bar. ¶ In glo. ſuper verbo, competit. ibi, ad intereſſe. Et iſta vera ßᷣm Bart.⁊ alios cõmuniter, vt agatur ad eſtimationem ipſius ſerui.vel etiã poſſumus dicere ſᷣm eum, ꝙ ſeruus ſit in petitione:eſtimatio vero in executione. Ad hoc.j. de condic.furt.l.ſi ſeruus.g.boue.⁊.l.in re furtiua.⁊.l.iij.cum alijs ibi allegatis. Quibus adde melioꝛem, ſca. illud. j. de 12 donat. cau. moꝛt. ¶ In ea.ibi, non t exigitur certioꝛatio. ⁊ hoc quando ex actũ per pꝛocuratoꝛẽ celebꝛato in nibilo ſibi pꝛeiudicaret᷑:vt dixi in notabilibus.¶ Et inde ema⸗ nauit ſing.deciſio.c.fi.de pꝛocur.lib.vj.ſi vt reuocatio pꝛo⸗ curatoꝛis ad matrimonium cõtrahendum cõſtituti ſuffi⸗ ciat, etiam ſi notificatio non fuerit facta. ¶ In ea.ibi. ſol⸗ ue.ibi, in contractu nominato. Imo ibi loquitur in con⸗ traciu innominato habente miſturam cum contractu no minato:vt ibi expꝛeſſe pꝛobatur. Secundum ergo hunc intellectum allego tin illa.l. queſitum. no. caſum, ꝙ licet in contractibus innominatis ſolum per ſe ſtantibus, locus ſit penitẽtie re integra:vt in pꝛin.huius.l. nõ tamen in in⸗ nominatis habentibus miſturã nominatoꝛum. qð eſt no. 14 CIIn gl.ſuper verbo, peniteat. ibi, etiam in certioꝛato. ſing. eſt hec gl. vt dixi in notabilibus, ꝙ licet ad impediẽ⸗ dum factũ bominis requiratur penitentie ſeu reuocatio⸗ nis certiſicatio:non tamen ad impediendũ factum legis. 15 CAnqde inducit᷑ thicper Ja. de Are. Bar. referente, ꝙ mandans occidi clericũ mandatum reuocãs, non incur⸗ rat penã.c.ſi quis ſuadente.poſito, ꝙ reuocatio mandati non ſit denũciata mandatario. Quoniam illa pena infrin gitur ipſo iure ⁊ facto legis, ad qð impediendũ nõ requi⸗ rit certiſicatio. Idem tñ Bar.⁊ cõiter alij cõtra.tenẽt.ſ.ꝗꝙ certificatio requirat᷑:⁊ aliter reuocãs mandatũ non eui⸗ tet penam.d. canonis. Quia pena nõ ſolum inducit᷑ facto legis, ſed etiam hominis occidentis: vt bic plenius per eos. Ad quoꝛum conſirmationem allego dictum Innoc. 10 iij — — — Pie e ———.———— 2 ——;:————-—— 1. 2— N 6————* 8 A ‿‿—— 8 — ·*.—— ——— 2 4————— 4—=—= — idem tenentis, extra de homicid. c. ad audientiam. C In glo.ſuper verbo,reſtituturũ.ibi, dic ergo pꝛocuratoꝛę du rius aſtringi. Iſta eſt vera:⁊ declara vt hic per Bart. cui in hoc non addo. ¶ In ea.ibi, ad mendicatum ſuffragiuũ. Hec vera:⁊ pꝛobatur.j.vt leg.no.ca.l.pec ſtipulatio..di⸗ uus.aj. vt in poſ. leg. l... ſi debitoꝛi. ¶ In glo. ſuper ver. 36 conſequi.ibi, quia cogat eum manumittere. totandum ergo, ꝙ regulal. ſtipulationes.. Celſ us. locũ babet, ſiue obligatio factiverſetur in contractu innominato, ſiue no⸗ minato:vt hic pꝛobatur. ¶ In glo. ſuper ver. carere.ibi, reſpondeo non:qꝛ non erat veriſimile. h 0. qd eſt ſing. bec 17 glad excuſationem cuſtodũ carcerum,vt pena euitent: aut cõdemnationẽ, ſi nonita diligèter cuſtodiũt de pꝛo⸗ ximo relaxandũ, quemadmodum cuſtodiũt non de pꝛo⸗ ximo liberandũ.Et ita etiã excuſandus eſt, ſi non ita dili⸗ genter cuſtodiuit ſenẽ, quemadmodũ iuuenem:ſeu ſi non ita diligenter cuſtodit eum, qui traditus eſt ſibi ſolutus: quemadmodum eũ, qui traditus eſt ſibi ligatus: vt pꝛo⸗ bat᷑j. commol.ſi vt certo. ſ.nunc videndũ. A ltumo ex⸗ tra glo.ponderãda eſt:˖ec litera in ſi.ſui ad duo.⁊ pꝛimo 1 in verſi. ſed vbi accepit vt manumitteret.rm.d. Bal. hic, ꝙ non ſit diſtinguendũ in obligationibus ſpeciei, re per- empta poſt moꝛam, an eodem modo peritura fuiſſet pe⸗ nes debitoꝛem, quẽ paſſum examinaui. 3. ſi cer. pe. l. qò te. ⁊ ibi inter alia allegaui bũc tex.ex mente Sali.⁊ vt vides 19 eſt ex intentione Bal. ¶ Scöðo no. in ver. niſſffoꝛte, ꝙ dã- num derobationis, aut aliud eueniens ſocio itineranti cauſa ſocietatis,ſit imputandum ſocietati: nõ autem ſibi particulariter. qð dic vt. j.pꝛo ſoc.l.cũ duobus..damna fatalia.⁊l.ſocium qui..j.eo.tit. C No.arg.ꝙ depꝛedatio 20 ſeu r damnum contingens ambaſiatoꝛibus itinerãtibus gratia reipublice:ſit aſcribendum cõitati: nõ autem ſibi, ꝙꝓ vt plene per Barin.l.ſi ſeruus.j. de furt.ꝛ per Spec.in in tit. de iudic..ſpecialia. ¶ Tertio arg.qꝙ damnum ye⸗ niens ꝓcuratoꝛi itineranti pꝛo negotiatione dñi, domino aſcribat᷑:ꝙ dic vt.j.mand.l.inter cauſas.ę.nõ omnia.3. de pꝛocur..qui pꝛopꝛio..pꝛocur.vt in ceteris. ¶ Altimo, ꝙ damnum eueniens armigero aut vaſallo occaſione belli commiſſi ratione iuuandi dñm vel capitaneum: eiſdem aſcribatur, nõ autem vaſallo ſeu argimero. qd dic, vt per glo.oꝛdi.⁊ per Cy.ibidem.C. ad leg. Jul.de vi.l. quoniam multa facinoꝛa.⁊ tractat Inno. extra de iureiur. c.ſicut. Summarium. Stipulatus in caſum matrimonij ſoluti, nõ videtur ſtipulatus in caſu eiuſdem non ſecuti. Datio dotis facta per extraneum, habet in ſe conditio⸗ nem tacitam, ſi ſequatur matrimonium. 3 Füilia in peculio pꝛofectitio poteſt etiam babere condi⸗ ctionem ob cauſam. 4 Differentia inter patrem dotantem ⁊ extraneũ in acqui rendo ſibi actionem pꝛo dote repetenda:⁊ ibi rationem. Caſus omiſſus a contrabentibus, quando eſt cõtrarius expꝛeſſo, non remanet in diſpoſitione iuris communis: ſecus ſi non ſit contrarius. Aduocatus qui eſt pactus ſalarium in caſu victoꝛie: an debeat babere ſalarium, ſi in parte obtinuit ꝙ non. 7 Extraneo, qui dotauit ⁊ pactus eſt ibi dotè reſtitui quo⸗ modocunq; ſoluatur matrimonium:an ſi veniat reſtituẽ⸗ da ob inopiam viri, ſibi competat actio vel mulieri. Pꝛouiſio hominis an faciat ceſſare pꝛouiſionem legis vel ſtatuti? remiſſiue. Pꝛouiſio hominis facta in caſu expꝛeſſo, an trabatur ad caſum omiſſum:vel ille remaneat in diſpoſitione iuriscõ⸗ munisrremiſſiue, FE extraneus ¶ Pꝛouiſio ho⸗ *minis non tollit D Penionem legis. h. d. Ael ſic, expꝛeſſa pꝛoui- us Sntkaben ekcludit tacitã h.d. Ael ſic, caſus omiſ⸗ ſupplet Salicd us, remanet in diſpoſitione iuris cõis. pꝛeſſo.b.. Mananlen omiſſus non ſit contrarius ex- trimonij noͤbi 4 ot: qꝙ ſtipulatus ſibi in caſum ſoluti ma⸗ 2„no videtur ſtipulatus in caſu eiuſdẽ non ſecuti. 2 ¶ In tex ibi, nã quaſi cauſa non ſecuta, No. ꝙtvbidatio udo. KRomain ſecundam. ff.veter. part. 4 cto. hec ergo differentia reſt inter patrem dotatem auu pꝛiam actionem pꝛo dote repetendaexn dotis eſt facka per extraneum, babet in ſe c citam ſi ſequatur matrimoniũ. Et idem pꝛo rium direrit glo.⁊ male.j.de condi.⁊ dem ti tum. F. Titio genero. C THo.ex verſi(Kan Tnd cen, in peculio pꝛofectitio poteſt aliud habere dot Pfla condictionem ob cauſam. ⁊ huius eſt ratio: Ananeah cauſam condictio, que competit ad dotem re Lüpſt o reſpectu matrimonij non ſecuti, habet peinleg din cunq; actionis de dote:vt.j. de pꝛiuil. cre. ij..ſi ſ cuu boc not.ſing. notandum ad extenſionem l. on nſa Pbiladelphus..fa. erc. No. eſt.d. Rapha poning mea.¶ In glo.ſuper ver.pactus eſſet. ibi, eſſet nug rm Tex, acquirerepa- , udo pacto: extraneus ſic:vt pꝛobatur ind lauia. Cdeiuredaa tio diuerſitatis ibidem aſſignatur per gla doc Ana au, ratio ⁊ ſingularis ⁊ noua ponit᷑ bic per Ange in lhn S. ſi cert. pet. ſ.qꝙ in patre, ideo pactum nudum nonpe 4 actionem:qꝛ ipſe cogit᷑ de neceſſitate dotem traderej traneum:quia pater dotans nõ poteſt ſibi ritu nupt.l.qui liberos.cũ ſi.⁊ ideo ſua traditio neceſſarg non veſtit ad ſuam vtilitatem pactũ nudumpꝛo Action ꝓductione:vt dixit no.gl.ʒ.de pac.l.traditionibus Qur ratio ceſſat in extraneo:quia ille ſua voluntatetract g ideo ſua traditio volũtaria pactum veſtit. Que rupoi penitus falſa:qꝛ ſᷣm hanc ſequeret, q pactum factunys patrem filiam emancipatã dotantem, quam dotare on pellit: ſicut ſi eſſet in poteſtate:vt eſt caſus.C.de daega mil.lxi. non pꝛoduceret efficacem actionem ſibitinu neceſſaria traditio pactũ non debet veſtire.q eſtillun vt eſt caſus in.l.vnica..accedit. iũcto..extraneum Cʒ rei vxoꝛ. act. Scðo etiam ſequeretur aliud qð fimilterq falſum.ſ.qꝙ; pactum factũ per fratrem, qui de neceſſtut cogitur dotare ſoꝛoꝛem:vt.l. non omnis.C. de admi uu L.cum in plures.õ.ſi.ff. de admi. tut. vbi gl.ing cumſ veſtiretur traditione reiad pꝛoducendum ſſbiactionen, qõ eſt falſum: vt eſt caſus in.d.F. accedit.iuncto ſextra neum, Et pꝛocedunt hec qñ queritur, an pactum patris veſtiatur traditione rei:quando autẽ queritur, an yeſtiat coherentia contractus: recurre ad not. caſum. ꝛibidicta in l.tale pactum.§. f. S. de pactis. ¶ In glo ſuper verbo, etiam hanc quoq;.ibi, hic vero diligenterpepigit in om nem caſum. Iſta ſolutio non eſt vera: quiaiſta ſtipulatio ſeu conuentio compꝛehendẽs ſub ſe genus ſubalternum, ſcʒ caſum omnem, quiſequeretur ſecuto matrimonio, no debet ſub ſe compꝛebendere ſpeciem generisdiuerſjſcʒ caſum, qui ſequeret᷑ ex nuptijs non ſecutis: vt. quicquiq aſtringende.j. de ver.obl. ⁊ ideo ſolue vt hic per Bar qxi Legiſte ſequũtur oẽs. Ael aliter, r ꝙ quidã eſtcaſus om/ nino omiſſus a contrahentibus, ⁊ contrarius expꝛeſſo t illi renũciatum.per argumentũ ſumptum acõtrarioſſen ſu:nec remanet tunc in oiſpoſitione iuris cõis.Et ita o quitur.d.l.ſi cum dotem.in pꝛin.⁊..inter ſocerũ. cumin ter.j. de pact.dota. Quidam vero eſt caſus non omnino contrabentibus omiſſus: ſed tacite incluſus ex naturi cauſe ſeu conditionis adiecte:vt eſt hic in datione dotls⸗ que habet in ſe conditionem tacitã, ſi ſequatur matrimo- nium:vt pꝛedixi:⁊ tunc loquit illa:q oꝛitur actio e co agitur tacite, ⁊ extra id, qdò agit᷑ expꝛeſſe: vt in. ſiis qui ſi libero.j.cõmo. Ct Altimo inducitur iſta l. ad duasc vltra Guil. de Cu.⁊ Bar. Pꝛino, ꝙ ſi aduocatus pactis ſit cum clientulo, vt ſi victoꝛia obuenerit: ſibi tantum de- beatur ſalariũ:quid ſi ea non obueniat in totum, ſec 3 parte ſice pꝛo parte non:an tunc debeatur ſalariũ exſo ma conuentionis: ⁊ certe non:quia caſus iſte a cötraben, tibus eſt omiſſus.⁊ ideo remanet in iuris communisdi ſ poſitione.ſ.l. vnice. C. de ſuffrag.⁊ ita habeo Ja de han apoſtilla libꝛi mei. ¶ Secundo inducitur,qaid ſtn latus ſit ſibi extraneus dotẽ reddi quomodocũq; ſo A matrimoniũ:⁊ illa non veniat ob ſolutũ matrimauig petenda:ſed qꝛ maritus vertit ad inopiam ex diſpoſiun ne. lſi conſtãte. j. ſolu. mat. ⁊.C. de iure do.lxybi zdhue,gn tunc cõpetit actio:an mulieri,/vel extraneo: ⁊certe mn . 1 1, t in diſpoſttio⸗ ri:q caſus iſte eſt omiſſus.Et ideo remaneti uun ne iuris cõis, que vult iſto caſu mulieri videi dnan 34 quo ſuper co ſpecialis conuentio non emanauit.y un 79 4 4 tionemte, dot.l.ſi ego.in pꝛinaa lſtipulationem alltaliluande lure t contra, ratio yero G t Ml⸗ 4 Tread grißewjti ſan V ſicidd ahmn. e donta „ Gln rrinrsüntts Zur ainütn Ll5 Ibodebttn n 7 ceenen 1 Ba güttutuid mircrili näcoenimgdt nchenpanienannuue „Diiexaytmnaſcnne Crnxianaaitmteh ricoracusficnoatrd 3 Sreyörvi glrratn nrakgeamietbernore inmmaaepiauanoj Fükpoſtyergoin onmuntertenerwr. osthnmxrrputeiuunded Lnnuatoneponiamnuma tziſendto getaet unretgumn wnläbin 77. ſfeiilede 6 eerivſumaliris nedcrismariof dündmpettäiredſc Kmononſeckocöhtid antſensdoidemar maritus . Wdeco jejwe z ſgusatä win caſum manaipeäch — jonni actünon dedet reft .K.Accedit. tüeto ſege amſequcretn ttt 5 ctu per fratren, an em.xt.non onniC 5 de admitwttigiin 7 erei ad pꝛocucanimſ raſus ind Hacttn bec oñ quentinan reiquando autign us: recurreadnatn. 5 de pactis.Jnnj bic verodiliger tio noneſt perran tebendésſubſegene niſequereturſcaub bendere ſpeciem gann exnuptijs nonſaatst „obl ideo ſoluethan 3.Ael aliter ywütt abentibus acolture argumentüſungiman in diſpoſttioneunsi temin punalinrü auidam perockälen iiſſus: ſed tunte lis 8 adiectext etbienta irionem tactäfſum ncloquttilapalug, id qd agi aprſtnn wAtimoinduclan l 1,e Minlog ato Bar. Prmno fin victonaobuchunli ſieanon obverietiu nonrantan ochuuul — T r noruguclat 44 De condictione cauſa data. 60 vnica..accedit.⁊ ita hic firmat Cyn.in addi. C oſtre⸗ mol.iſtap duas habet materias:pꝛima eſt, an ꝑuiſio bo⸗ minis faciat ceſſare pꝛouiſionẽ legis:⁊ in hoc dic vt in l.ſi C.de pact. conuen.ꝛ in..ſi fundum ſub conditione.§. Sti⸗ chum j.de leg j.⁊ꝛ per gl.⁊ Cy. C. de iure emph.l.ij.⁊ ſimi⸗ liter trabi poteſt, an pꝛouiſio hominis faciat ceſſare pꝛo- niſionem ſtatuti?⁊ de hac dicvt per Cy.⁊ Bal.C. de repu. bere..fi.⁊ tangit idem Bal.in.d.l. vbi adhuc. C Secũda eſt, an pꝛouiſio hominis ⁊ facta in caſu expꝛeſſo, trabatur ad caſum omiſſum: vel remaneat ille in iuris communis diſpoſitione?⁊ dic, ꝙ aut loquimur in reſcriptis:⁊ recur- re ad.c.ſuſceptum.de reſcript.in.vj. Aut in beneficijs ſeu pꝛiuilegijs:⁊ recurre ad.l.ſi. C. de ijs, qui ve. eta. impe. ⁊.l. ſi quando.C.de inof.teſt. Aut in contractibus: ⁊recurre ad banc ⁊ ad.d.l.ſi cũ dotem..l.fi. C. de dona.que ſub mo. Aut in vltimis voluntatibus:⁊ recurritur ad.l.commo- diſſime.de lib.⁊ poſth.⁊.l.fi.C.de poſth. her.inſtit.⁊.l. iij.C. de inſtit. ⁊ ſubſti.⁊ ad Trebel.l.mulier.in pꝛin. Aut in ſta⸗ tutis:⁊ materia longa eſt per cano.extra de cler.nõ reſi.c. ad audientiam.a.c.cũ dilectus.tractant Iegiſte in.l. Gal lus.g.quid ſi is.de lib.⁊ poſthu.⁊.l.ſi vero.g.de virojͤ. ſolu. ma.⁊ ſufficiãt remiſſiones:quia materia eſt lõga ⁊ clara. & Summarium. ‿ Exceptione doli tutus ſolutum repetit. 2 Soluens ſcienter indebitum, ꝙ videatur donare. Caſus in quo debitoꝛ in pecunia liberatur cedendo a⸗ ctionem. Lis, cuius expẽſis tractari debeat, an cedẽtis, an ceſſio⸗ narijꝛremiſſiue. Condictio ob cauſam, ꝙ detur ob dati acceſſiones, etiam reſpectu penſionum.nu.z. Doli exceptiones ſunt quinqq Exceptione doli tutus habentis oꝛtum tempoꝛe celebꝛa⸗ ti contractus, ſi ignoꝛanter ſoluit, an repetat. Exceptio doli, ꝙ ſuccedit in locum exceptionis non nu⸗ merate pecunie.Et bienno tranſacto:quo eſt excluſa exce ptio non numerate pecu. an opponi poſſit doli exceptio. Intellectus poſitus per glo.in verſic.quoniam.eſt verus ⁊ communiter tenetur. Solutum per putatiuum debitoꝛem cur repeti poteſt. u Conuentione partium num ſeri poſſit, vt in pꝛomiſſione dotis, illa conditio, que tacite a iure ſubintelligitur, ſc ſi nuptie ſequantur, non ſubintelligatur? 7; Debitoꝛ pu⸗ Al ſe Debere. Tma dondea⸗ cer iuſſu mulieris, pꝛomittens ⁊ ſoluẽs nomi⸗ Ine dotis marito futuro matrimonio non ſecu⸗ to ſolutum repetit:ſi vero ſoluerit ſciẽter, mulieri matri⸗ monio non ſecuto cõdictio ob cauſam competit. Si vero ſoluerit verus debitoꝛ matrimonio non ſecuto, cõdictio- nem ob cauſam habet, quam mulieri cedendo liberatur. ⁊in hac cõdictione ob cauſamveniunt fructus ⁊ acceſſio⸗ nes naturales.h.d. ¶ tNot.ꝙ tutus doli exceptione, ꝙ —— ſolutum eſt, poteſt repetere. Quod eſt ſpecialiter notan⸗ dum ad ea, que dicentur in gloſ. Secundo not. ꝙ in⸗ debitum ſoluens ſcienter, donare videtur. Ad quod.j. de reg.iuris l.cuius per erroꝛem.j.de conſtit.pecu.l.quod ſi maritus.j.j.de condic.indeb.l.quod qui ſciens.⁊.j.ſed ⁊ ſi quis.ad fin.ʒ.ſi quis cau.cum ſimilib.¶t Tertio nota caſum, in quo liberatur debitoꝛ pecunie per ceſſionem actionis. Ad quod.j. de pen.l. quod debetur. circa qð no. tractat t hic ſatis diffuſe.d. Gal.cuius expenſis.ſeu ſum⸗ ptibus debeat lis ipſa tractari, an cedentis, an vero ceſ- ſionarij? quod dic vt plene dicam.j.commod.i.ſi vt certo. S. idem Labeo. C No. vltimo rcondictionem ob cauſam, non ſolum ad datum competere, ſed etiam ad dati acceſ⸗ ſiones. Ad hocj. eod.l.cum quis.j tit. ij.lindebiti. In glo.j. tin pꝛincipio. Ponderanda eſt ſinguliſta glo.quia magiſtra eſt in narrando quadruplicem ſpeciem exce- ptionis doli, cui doct. addunt quintam, ſcilicet, exceptio- nem doli, que ſuccedit in locum cuiuſlibet exceptionis mũdi.⁊ iſta habetur in.l.ij..generaliter.j.de doli except. ¶ In ea. ibi, ꝛ hoc caſu ceſſat repetitio, ſi ſoluit. Ault er⸗ 7 go not. glo. tin cuius ſententia communiter omnes doct. ſunt:quod tutus exceptione doli habẽtis oꝛtum celebꝛa- ti contractus tempoꝛe, ignoꝛanter ſoluens, non poſſit re⸗ petere tanquam tutus exceptione odioſa. EÆgo vero pu- to cõtrarium, ꝙ imo competat repetitio:⁊ hoc ex tribus. Pꝛimo per iſtum text.qui tuto doli exceptione, ⁊ igno⸗ ranter ſoluenti dat repetitionem loquendo de exceptio- ne doli generaliter, neq; deſcendendo ad aliquam eius ſpeciem.⁊ ſi doct.dicantiſte tex.non loquitur de pꝛemiſſa exceptione, ſed de alijs ſpecialibus: diuinatio eſt:⁊ neſcio quis reuelauerit. Secundo idem fundo per generalem doctrinam.l.ſi non ſoꝛtem..indebitum.j.de condi. indeb. ibi traditam, ꝙ tutus exceptione perpetua ſoluens igno ranter ſolutum repetit:ſed hic exceptio eſt perpetua: vt l.pure. in fi. de doli exceptio. ergo ⁊c. Tertio:quia non po teſt negari ꝙ iſte paſſus nõ ſit dubius pꝛopter opi.Cer⸗/ tum autem eſt, ꝙ in re obſcura ⁊ dubia magis fauendum eſt repetitioni,qᷓ́; aduentitio lucro:vt.l.non debet.. in re obſcuraꝗj. de regul.iuris. Non obſtat tex.qui eſt commu⸗ ne fundamentum, in. d. l. qui exceptionem. quia ibi loqui⸗ tur in exceptione Macedoniani.que licet odioſa, tamen inducta cõtra rationem naturalem:que eſt vt nemo cum alieno damno lucretur:vt.l. nam hoc natura.j. de condic. indeb.cum ſimilib.⁊ in qua oppoſita ſeu allegata allegãs tractat de lucro captando:is vero qui ſoluit de damno vitando.Nos autem loquimur in exceptione doli, que eſt fauoꝛabilis: quia non ſolum inducta in odium commit⸗ tentis dolum, ſed etiam in fauoꝛem decepti: ne alterius malitia ſit ſibi damnoſa:vt.lj.in pꝛinci.j. de doli exceptio. Item in ea exceptione que eſt iure naturali ſuffulta: vt.l. in fin. de doli except.⁊ in qua oppoſita excipiens tractat de damno vitando, agens vero de lucro captando: vnde nil mirum ſi in boc ſubueniatur magis tractãti de dam⸗ no vitando, ꝙᷓ; de lucro captando certanti:vt.j.fin..licen⸗ tia.C.de iure delib.⁊.l.fi. de codic.Caſus ergo iſte diuer⸗ ſiſſimus eſt ab illo.l.qui exceptionem.vnde puto, ꝙ in ea ſolutũ erronee poteſt repetere:quando erroꝛiuris in dã- no vitando non nocet:vt.l.indebiti.j.de cond.indeb.⁊ iſta eſt pulchꝛa ⁊ noua opi.in materia que etiam fuit de men⸗ te Cyn.in.l.iij. C.quod met.cau.ſi recte intueatur. nullam harum rationum aſſigno. ¶ In ea.ibi, que ſuccedit in locum non numerate pecunie, eſt ergo dare exceptionem doli ſuccedentem in locũ exceptionis nõ numerate pecu/ cunie:vt.j.ij.g.circa.de doli excep.⁊ ex hoc ſequetur mira⸗ bilis effectus.ſ.ꝙ licet tranſactum ſit biennium, ⁊ conſe⸗ quenter ſit excluſa exceptio pecunie non numerate: atta⸗ men in locum eiuſdem poterit opponi exceptio doli, que eſt perpetua:vt in.d.l.pure.in fi.⁊ ſic remanebit quaſi ſine effectu totus titulus de nõ numerata pecunia. hoc tamẽ pꝛo conſtanti non firmo: ſed eius deciſio pendet ex nota⸗ bili tex.l.ſub ſpecie.C.de poſtul.quam ad hoc vide. ¶ In ead.ibi, ⁊ ſic reus de facto excipit.vt hic dicit:vnde per bec vltima verba datur intellectus vnus ad verſi. Herua. ſcʒ an exceptio doli competens pꝛomittenti ſoluere con/ tra ſponſum agentem ex pꝛomiſſione babente ſub ſe con⸗ ditionem tacitam, ſi nuptie ſequantur:⁊ ſic agentem nul⸗ liter, ⁊ de facto: quia ante conditionis euẽtum pariat ſol⸗ uenti repetitionem ſoluti? Sed ſᷣm hunc intellectum di⸗/ cunt doc.cõiter hanc glo.non eſſe bene ſignatam: quia in tali caſu non tractat᷑ de cõdictione ob cauſam: vnde me⸗ lioꝛ intellectus eſt ſcdus poſitus in pꝛin.gl.in ver.quoniã. ſcʒ an tutus exceptione contra mulierem agentem poſſit ſoluens futuro ſponſo repetere?⁊ quidem decidatur, ꝙ ſi talis eſt exceptio, qua mediante pecunia ſoluta non com⸗ petit repetitio:tunc non poſſit per ignoꝛanter ſolnentem a ſponſo repeti, ea ratione, qua nec poteſt per ſoluentem ſciẽter:vt in ver.ſed ſi cum ſciret:ſi vero ſit talis exceptio, qua mediante, quod ſolutum eſt repeti poteſt:tali caſi u, ꝙ per hunc ſoluentem ignoꝛanter a ſponſo repetetur.⁊ bec eſt omnium communis opi.quam bis paucis perſtrinxi. ¶ In glo. ſuper ver. quoniam.Hec gloſ.dubitat an pꝛo⸗ 10 cedat ratio litere, quam ipſa non bene colligit:⁊ † omiſſis verbis Bar. multa ſuper hoc dicentis, ad que non eſt ne⸗ ceſſe addere: dic, ꝙ ratio qua motus eſt Juriſconſultus in pꝛimo verſic. ad dicendum, ꝙ ſolutum per putatiuum debitoꝛem poteſt repeti:colligitur ex verbis illis, quoniã putaſſet ſe debere:nõ autem exillis, quibus colligit gloſ. H iiij — — —— 4 —“ 1 —— Matrimonium etiã nulliter co ci,exceptione doli.Et ratio ita colligit:ſoluens ignoꝛan- ter indebitum poteſt repetere:vt.j.tit.ij.per totũ. ſed hic ſolutum eſt ignoꝛãter:ergo competit repetitio. ¶ In ea. ibi, ꝙ actum fuit. Poſito ꝙ iſta gl.dicat verum: T non eſt ad boc, ꝙ conuentione partium fieri poteſt, vt tacita 8 condictio, ſi nuptie ſequantur, intellecta a iure in pꝛomil⸗- ſione dotis non ſubintelligat.doc.tamen poſt Bar. con⸗ muniter repꝛebendunt dicentes, ꝙ hoc non fuit bic actũ: quoniam ſi actũ eſſet, non peteret᷑ ſolutum per cõdictio- nem ob cauſam:yvt vult illa litera:qꝛ nõ fuit ſolutũ ob cau ſam de futuro:ſed per condictionem indebiti, oue 3 pꝛopter cauſam de pꝛeterito, vt.j.ti.ij.l.damus. Quidam moderni ⁊ melius iudicio meo dicũt, ꝙ imo pic boc actũ fuit:⁊ hoc pꝛobatur ex iſta litera, vbi ſolutũ fuit:ergo quo ad fiendã ſolutionem non opoꝛtebat expectari eiuſdẽ ce⸗ lebꝛationem. Igitur ergo vᷣm eos etiam hoc caſu condi/ ctione ob cauſam, per iſtum tex. ec obſt. ar. doct quia li⸗ cet ſoluta ſit dos, ⁊ conuentũ fuerit, ꝙ nõ ſ ubintelligatur conditio in pꝛomiſſione: tamen ſubintelligit᷑ in ſolutione dotis:vt per Gar. in..ſi ego. in pꝛin. ⁊.!. Dotis fructus..ſi. j. de iure dot. ea vero deficiente repetit ſolutũ condictio- ne ob cauſam.¶ In glo.ſuper ver.actione.ibi,ſed quid ſi pꝛomiſit.ſiintelligamus glo. hanc ſᷣm intellectum Bart. fcʒ ꝙ bic vir cui fuit facta pꝛomiſſi io dotis ſoluende, non autem ſolutio:teneatur cedere actionem, quã habet mu- lieri:foꝛtiter obſtat argumentum tale. Actionem non ha bens, actionem cedere non poteſt.l.ſi pꝛocuratoꝛẽ abſen⸗ tem..ſi liber bomo.j. manda.Sed vir ex pꝛomiſſione ſibi factam nullã actionem acquiſiuit:vt.j.pꝛobabo:igitur ⁊c. nullam acquiſiuit, patet: qꝛ ſibi fuit facta mera pꝛomiſ ſio, que habet in ſe conditionem tacitam, ſi ſequatur ma- trimonium:vt.l.pꝛomittendo.⁊.l.ſtipulationem.j. de iure dot.ſed hec nunꝙᷓ fuit verificata: quia matrimonium nõ ſecutum:ergo nec actio queſita. Poſſunt due reſponſio/ nes dari:quia illa conditio non ſubintelligitur in pꝛomiſ⸗ ſione facta per extraneum:vt not.glo.in.l. Titio centum. S. Titio genero.j.de condi.⁊ demon.Sed illa falſa, vt re- pꝛobaui in.l.ſi extraneus. igitur bec non bona. Secundo reſpondet Bar. ꝙ illa tacita conditio ſabintelligitur hic reſpectu viri, nõ autem reſpectu mulieris. Sed illa ſimi⸗ liter non bona:quia concludit contra eum: quia ſi intelli⸗ tur reſpectu viri, ergo cõditione per virum non verifica- ta, nulla competit actio: ergo nulla per eum eſt ceſſibilis: ⁊ſic patet, ꝙ. fina. C. de iure dot. quam idem allegat pꝛo fundamẽto huius ſue opinionis nihil facit. Ande ſol.ter⸗ tio ſᷣm quoſdã modernosꝙ hic non ſubintelligitur con⸗ ditio iſta, ex eo, quia is qui ſoluit ſcienter indebitum, fuit intentionis buius, ꝙ ſolutum totaliter mulieri donaret. Dixi in notabilibus, quo caſu bec conditio nullo modo ſubintelligitur, niſi ſolum mulieris fauoꝛe: vt eſt caſus.j. de iure dot.licet..quoties. ¶ In glo.ſuper verbo, ma⸗ nente. ibi, reſponſio patet ⁊c. Iſta ſolutio non eſt vera: qꝛ vᷣm hoc nõ competeret condictio in hoc tertio caſu.quod eſt falſum, vt bic vides. Quare ſolue, ꝙ iſta fait liberatio conditionalis, ſc ſi nuptie ſequerẽtur. ⁊ ideo annullatur. conditione non verificata, vt. j. de iure dot.l. licet. pꝛealle⸗ 12 gata. ¶ In glo.ſi. ibi, no. naturalem. ⁊ ſᷣm hoc ⁊ etiam ad acceſſiones reſpectu penſionum competet hec condictio: quia ⁊ ille loco fructuum habẽtur.j. de vſur.l.pꝛedioꝛum. vbi eſt caſus. Cetera dic vt hic per Bar.qui in alijs recte loquitur. ¶ In gloſ.ſuper verbo, quoniam. ibi, ſed quia cauſa ceſſat pꝛopter quam dedi. Iſta eſt falſa: quoniam vᷣm hoc ſequeretur, ꝙ ſciens ſe nõ teneri mulieri,pꝛo ea- dem dote, ſoluens: matrimonio non ſecuto poſſet repete- re, ex eo, quia deſicit cauſa. Sed hoc eſt falſum, vt verſicu. ſed ſi cum ſciret, ergo ⁊c. Summarium. 1 8α Cauſa annullata, non poteſt effectus annullari. 2 Uffinitas dicitur c 3 Sponſalia pꝛeced 4 Etas iuſta ad con ontrabi inter ſponſos. dendi faciunt deſinere rem integram. rabendum matrimonium e quibus conſyderatur:tam de iure ciuili, ꝙᷓ canonico. ntractũ hodie de iure ca/ nonico operat᷑ inductionem ſpõſaliñ:ſecus de iure ciuili. 3.udo. Roma.in ſecundam.ff. veter. part. 3 Tertio nota iᷣi vnum intellectum ꝙtſpõſalia 6 Statutum loquens in affinibus, an babeat locumj illos, inter quos contracta ſunt ſponſalia. minter Air ⁊ vxoꝛ pꝛopꝛie non dicuntur affines. 2 pinqui. nes. Item necpao⸗ 3 Statutum, ꝙ inter affines non fiat cöõpꝛomiſſum. habeat locum inter virum ⁊ vxoꝛem. ꝙp non 9 Aarline Poeſei ſit ertenſiunm in futurum: 10 Aerbum, nou poterit: vel nõ poteſt, an iudi eunnn de utu polnnie. p an iudicetur pmtra I Clauſula, rebus ſic ſtantibus, ꝙ in dubio intelligatur; contractibus, renunciationibus, iuramento peunder in in ſocietate ⁊ datione tutoꝛis. zPemilegſſs 12 Dos vt repetatur ſatis eſt ſponſalia eſſe diſſoluta 3 Statutum iuratum, an quando tolli poſſit abſq; met periurij? remiſſiue. u AClod Seruius. Csam 1GS.. nomine do tis repeti non poteſt, quãdin ſubeſt ſpestut ri matrimonij.b. d. C Ho. q rannullata cauſq ⁊ꝛ non poteſt annullari effectus. ¶ Secundo nota printen ſponſos dicit᷑ affinitas contrahi.de quo dicyt dicekin 8 dentia faciunt deſinere rem eſſe integram. In Aue 4 per tverbo, babeat. in pꝛin. de iure ciuili. Ergo inſta eu ad matrimonium contrabendũ conſyderatur ex annoui numero:vt.l.minoꝛem.j. de ri.nup.⁊ inſti. qui. mo. tu ji ca pꝛin. De iure autem canonico ſecus eſt: quoniamijſa etas non conſyderatur ex numero annoꝛum:ſedexhadi tudine coꝛpoꝛis ⁊ potentia coeundi:vt in. c. pubens& illis. ⁊ c.fin. extra de deſpon. impub. Ex quibuspata, pꝛobatam opin. Aʒo. contra Jo. poſitã in d. mincrena inſti. de nup. in pꝛin.Et pꝛedicto modo dicitur etas iuſn quo ad celebꝛationem matrimonij. Qualiter auten di catur iuſta in alia materia: dic vt in. l. cum filio, de legii⸗ ¶ In glo. ſ uper ver. ⁊ diuoꝛtium.ibi,nec repudium po 5 piꝛie cadit. Et verũ dicit de iure ciuili:quiaf matrimonii de facto ⁊ nulliter contractum, non operatur inquctioni ſponſalium.j. de ſponſal.l. queſitum. vbi vidiſti caſum:de ꝛure canonico, ſecus eſt: quoniam illud matrimonjiũ nul liter contractum operat᷑ ſaltem celebꝛationem ſponſaliũ Ita terminat gloſ. in. c. a nobis. ⁊. c. duo pueri. extra de deſpõ. imp.cuius opi.eſt hodie appꝛobata in eoti cji lib. 6 vj. C In glo. ſuper ver. affinitas.in pꝛin.Per tſponſalia ergo inducitur inter conſanguineos ſponſia ſponſe piin cipium affinitatis:non autẽ affinitas pꝛopꝛie,ſed impa pꝛie ſic.Et ex hoc arguit Bar. bic ad.q. ſtatutide quabic per eum. Tu autem pꝛo dicto buius glo. allegatert j de ritu nupt.l.ſi qua..j.j.de gradib.l. Seruius, ⁊ l. Labeo⸗ vbi caſus, ꝙ impꝛopꝛie per ſponſalia affinitas inducitur: vnde ſtatuta loquentia de affinibus non vendicabunt ſ bilocum in talibus.¶ In eadibi, ſed tamen impꝛopite 7 Ergo inter virumt⁊ vxoꝛem dicitur affinitas: yt pꝛobai bic, ⁊ in.l. poſſeſſum. C. cõmu vtriuſ. iud. Similiter inpuo pꝛie cadit pꝛopinquitas:quoniã pꝛopꝛie non dicutur eſt pꝛopinqui:vt pꝛobat᷑.C.vnde vir ⁊ vxoꝛ.l.j. Similiter im⸗ pꝛopꝛie, non autẽ pꝛopꝛie dicunt᷑ eſſe coniuncti:vt in lms 8 nifeſtiſſimi.. ſed cum in ſcða. C. de furt. Ande infertar ad.q ꝙ ſtatutum volens inter affines compꝛomiſſumde emergentibus litibus fieri:non includit maritum 1 0o⸗ rem.Et ita tenuit Gald. C. vnde vir ⁊ vxo.l.j. Sed tamen contrarium tenet. C. commu. de ſucceſ.l. affinitatis.⁊ qu plene dixi in. d. lj. ideo bic non repeto. I In gloſ finarm 9 pꝛin. † An iſtud verbuũ, poteſt, ſit extenſiuum in futurum: dic ꝙ aut pꝛofertur abſdlute nõ determinatiue ad aliqꝭ cauſam vel perſonam:⁊ tunc in futurum extenqdit:⁊tunc intelligi poteſt. i.quandin poſſibile eſt. Ita pꝛobat᷑ ind ſi ita quis.de leg.ij.⁊ in.lj.de iniuſto teſta.Aliquando fre/ fertur relatie ad aliquam cauſam vel perſonam ex qua dependet potentia:⁊ tunc loquit᷑ bic, ꝙ non habeat a ctum in futurum, ſed intelligitur rebus ſic ſtantibus: in eodem eſſe manentibus:vt in iſta gl. ¶ Qualiter autem 10 intelligatur iſtud verbum, ſi non poterit, vel non pote 9 an illnd iudicetur ſᷣm tractũde futuro poſſibile: an un vᷣm tẽpus pꝛeſens:vtputa ſi ſtatutũ diceretſi non poren pecuniam ſoluere, amputet᷑ manus:an intelligatur; mam 3 tanyero non poterit etiam conſyderato futuro tempoꝛe: any pot ert pwtanelg dach imuns nüln. fiasn elndi ghtncornen kutemamncofnnhn, wuügine rund andenile Jumna 1 manebeftienat menlgedntsall v euäihidont byiertemoli awen dicteſecnsſt nenſyogſälatſedſ dilauwwoemaltscont deturdeiuredorlſieg Craabiuianoner rauwsmaterudie ptpie Seo(Stimoinduchu nadchtoibus, ꝙfimi feerinonliceat eandec ttaperpeinsabſolution nädarſemtabielteetpo nonioſſponlaliapreced annontamen antelicet rntere Jtaganpoſſt tcdeg metuperiunijal wn et gopri materia Nndegradepuben, map apainadtigy Ahunlbegttrape den osrnnüren igni r untidug„ mols ⸗indedian, dutdi WMr npundeiure cai 3 atradencüconfteed hä den nupanfi n, m canonico ſteti arer numeroannon tentia coeuncigtin —— —* ————— tpꝛedicto motbdene m matrimonij Qui, teriardieſtinlmän adiuonun ineg lcit de iure ciuitmirn nractum, nonoyete ſallqueſitum giſna⸗ ſt: quoniam ilda rat ſaltem celeben. 1c. 4 nobis,*0due eſt bodie appode er.affinitas npii conſanguineosſpern on auté affintasgne zuit Bar bic adottr pꝛo dicto buiusgain ij de gradib.Scnal rie per ſponſlacfiu tiade affimdusnayſae (In eadibi ſccwmar vroꝛem dictr fia Cccömu triuſutén ttas:quoni’pogrunane C.vnde viranraller opꝛie dicnteſecoiem ninſcöa Coe int lens iter affnes im as fertnonincbt m 3 alscnncerimls connudeluce „ bic non repeloLe . pauk t hnini )s 9 4 eodeunignenh d Pon impud Eraig. ontra Jo poſtänd. oterit etiam conſyderato tempoꝛe:vt ex nunc Bar. du⸗ bians non decidit in.l.ſuus quoq;.õ.ſed ſi filio.ff.de her. inſti. Bal. autem decidit ⁊ varie tam bic, qᷓ; in. l. quicunq;. C.de ſer. fugit.⁊ in.d.õ.ſed ſi filio.Et quia non eſt materia pꝛopꝛia dicetur alibi. ¶ In ea.glo.ibi, rebus ſictſe habẽ- tibus. ſumme not. Bar. iſtam glo. quam qnuotidie allega- mus, ꝙ verba contractus debent in dubio intelligi, ſic ſe babentibus rebus, ⁊ noua cauſa non ſuperueniente. Si⸗ militer ⁊ verba renunciationis ſᷣm eundem bic, ⁊ in. l.qui Rome..duo fratres.j. de verbo. obliga.⁊ in.l.fin..idem queſijt.j.de condic.indeb.Et ad hoc ſolet ipſe tantum al/ legare iſtam glo. Tu vero allega text. extra de renuncia. c.cum P. Gualfredi. Item adde, ꝙ ſimiliter debent in⸗ telligi verba teſtatoꝛis:vt not. idem Bar.j. de bere inſtit. L.quoties..ſi duo.per tex.in.l. Paulo.. Pompo.de leg. iij.Adde tu melioꝛem.ſ.l. Seuia..f.ſ.de annu. lega.⁊.l. iij.in ſi.j.de adi.leg. Item ſimiliter debent intelligi verba iuramenti:vt.xxij.q.ij.c.ne quis.z⁊ eſt plena gloſ.extra de iureiur. c. quemadmodum. Item ſimiliter verba pꝛiuile⸗ gij:quoniã noua cauſa poſt illud conceſſum, ſuperueniẽs illud aufert.extra de deci.c.ſuggeſtum.vbi eſt not. caſus. a facit de acqui.heredi.l.ſi ſeruum quis.in.F.j.⁊.ij. cum ſe⸗ quentibus.xj. q.iij.pꝛiuilegium. Item ſimiliter intelligi debent verba ſocietatis.j pꝛo ſocio.l.ſi conuenerit. cum.l. ſeq.Item ſimiliter verba mãdati ⁊ dationis tutele teſta⸗ mentarie.Et pꝛimum pꝛobatur.j. de ſolu.l.ſi cum Coꝛne⸗ lius.⁊.l.cum quis.in pꝛinc. Secundum.j. de confir. tuto.l. vtilitatem.⁊.l.in confirmando. Et adid quod. 6. dixi. ita debere intelligi in cõtractibus. Adde.l. quero. g. inter lo⸗ catoꝛem.j. loca. Item ad id, quod dixi de iuramẽto: adde tex.extra de bereti.c.ſi.⁊ ad omnia pꝛedicta eſt text. opti/ mus in.l.patronus.ats.l. ſi libertus non aluerit.j. de bon. lib. C In ead.ibi, donec alter eoꝛum contraxerit. Et pꝛo bac opi.facit tex.in.d.lj.ſi ſponſalibus.j.de ſponſa. Barto. 1 autem 1 dicit ⁊ rectius ſufficere, quo ad dotis repetitio- 2 nem ſponſalia eſſe diſſoluta:nec requiri,ꝙ alter eoꝛũ poſt diſſolutionem alias contrahat nuptias.Cuins opin.pꝛo/ batur.j. de iure dot.l. ſi ego. in pꝛin.z.l. dotis fructus..fin. ¶ In ea.ibi, quia non erat res integra. De hoc coͤtrario ⁊ eius materia dic, vt plene dixi in.l.ſi pecuniam. in pꝛin. S.eo. ¶ Altimo inducitur iſte teꝑ.ſubtiliter hic per Cyn. in additionibus, ꝙ ſi vniuerſitas cõſtitutionem iuratam fecerit, non liceat eandẽ conſtitutionem reuocare: niſi pe- tita per pꝛius abſolutione a iuramento ałs in periurium incidat:ſicut ⁊ bic:licet poſſit dos dota pꝛo futuro matri⸗ monio ſi ſponſalia pꝛecedentia fuerunt penitentia reuo-⸗ cari:non tamen ante licet, qᷓᷓ ſponſalioꝛum contractoꝛum penitere. Iſta. q. an poſſit ſtatutum iuratum tolli ipſo iu- re abſꝙ; metu periurij, altam requirit indaginem: ⁊ quia non eſt pꝛopꝛia materia ſufficiat remiſſio. Ponit plene Jo. And. extra de pꝛeben.c. dilecto. ⁊ in. c.j. de his, que fi. a ma.par.cap.⁊ in addi.Spec.de iureiur..j.d. Ant. extra de ſponſalib.c.pꝛeterea.plene inter legiſtas ſolum ponit Bal.in.l.oẽs populi.de iuſti.⁊ iure.⁊ in pꝛoemio feudoꝛũ, allegans ſuper boc dicta Pau. de Eliaa. de regul.cle.j. donaturus. reendene emulieri donare Niuſſu eius futuro marito dotem ſoluẽs, etiam — non ſecuto matrimonio, non repetit: ſed mu⸗ lieri tantum competit actio:niſi aliud expꝛeſſe actum fue/ rit.h. d. ¶ Et dicitur tunc habere intentionem donandi, n eueniat caſus matrimonij non ſecuti:quando boc ex⸗ pꝛeſſiſſime actum eſt, ant pꝛobatũ:vt.-ſi extraneus. verſſ. nifi euidentifſimis. S. eo. j. de iure do.l.licet.. quoties. In dubio enim donari nõ intelligitur:vt pꝛobatur.j. de iure dot.l. ſi ego. ⁊.l.pꝛomittendo. atrimonio vero ſecuto, intelligitur ſemper donaſſe: niſi actum ſit expꝛeſſe cõtra/ rium. C.de rei vxoꝛ. actio.l.vnica.g. accedit. ¶ In glo. ibi, Lij.. ſi debitoꝛem. ⁊ adde melioꝛem. F. quoties. a.i. tutoꝛ, §.j.j. ad Aelleia. Summarium.. Exceptio obſtans deleganti, non obſtat ei cui facta eſt delegatio, ex titulo oneroſo. Exceptio obſtans cedenti an obſtet ceſſionario? 3 4 4 De condictione cauſa data. 61 Maritus non cogitur babere indotatam vxoꝛem: nec etiam illam alere, quando dos ſibi fuit pꝛomiſſa. Exceptio, dolo facis, quod obſtat ei, qui reſtituturus eſt alij: dumtamen in eodem veniat reſtituenda conuento, Et item obſtat ei, qui reſtituturus eſt ex interuallo pꝛo- pter dilationem inductam a lege: ſecus ſi inducta ſit ab bomine. Et limita vt ibi. nu.. Jure ſuo vtens nemini iniuriam vel dolum facit. Lucrum dotis pꝛoueniens marito, aut expacto, aut be- neficio ſtatuti:dicitur pꝛouenire ex titulo oneroſo. Dotis titulus ex parte viri eſt oneroſus:ex parte mulie⸗ ris lucratiuus. ALucrum dotis pꝛoueniens marito ex pacto ſoluto matri monio, habet etiam locum in dote pꝛomiſſa. Et ibi quid in lucro ſtatuti.. Mutatio qualitatis, quando arguat mutationem tituli. §. Si quis indebitam. Cer. que obſtat deleganti, non obſtat ei, cui eſt facta delegatio ex cauſa oneroſa:niſi quatenus ad delegantem ſit peruẽ⸗ turum.hoc dicit. ¶ rHota, ꝙ exceptio obſtans delegan⸗ ti, non obſtat ei, cui eſt facta delegatio eæ titulo oneroſo. Ald idem.j. de doli except.l. Julianus.j. de dona.l.ſfi quis delegauerit.ſecus ſi facta ſit ex titulo luncratiuo: vt in..ij. S. cum vero.j. de dona. ⁊ plene not. in.l. apud Celſum. g. ſi quis authoꝛis.j.de doli exceptio. ¶ Ande inducitur boc ad aliam queſtionem.ſ.an t exceptio obſtans cedenti ob- ſtet ceſſionario?⁊ quia non eſt materia noſtra ſufficiat re⸗ miſſio:tractat plene Dy. in. c.ſi quis in ius. de regu.iuris. lib. vj. Bart. j. de nouatio. l. ooli.⁊ in.l.apud Celſum. g. ſed cum legitima. pꝛeallegata. Bal. hic, ⁊. C. de pꝛocura. l. qmi ſtipendia. C. manda.i.per diuerſas.⁊ in.liſi cum emptoꝛ. S.de pact.⁊..de pꝛocura.l.ſi quis in rem.⁊ in.x.ſi cum do⸗ tem.j.ſol. matrimo. Pleniſſime diſputanit hunc paſſum in diſputatione ſua, que incipit, Statuto cauetur, ꝙ fene- ratoꝛ. Ponit Specu.in titu.de pꝛocur.⁊ de ceſſio.actio.⁊ babes notabilem ⁊ ſingularem caſum, de iureiuran. c.j. libꝛo.vj. ¶ THot.ſecundo maritum non poſſe cogi indo⸗ tatam vxoꝛem habere:⁊ ſi non dat, non eſt a marito alen⸗ da, imo de domo expelli poteſt. Et ſolet Bald. in. l. de di⸗ uiſione.j. ſoluto matri.⁊ in.d.l.ſi cum dotem.5.finautem. eod.titu.allegare glo.ſingul.in anthen.de non eligen. fec. nuben. ſ. ſi in verbo, onera. que parum facit. Ande allego tibi caſum ſingu.l.fin.vbi hoc eſt expꝛeſſum.⁊ boc vbi dos pꝛomiſſa eſt:quoniã tunc eſt vxoꝛ alenda ſᷣm dotis quan⸗ titatem: vt in. d.§. ſinautem.⁊ in.l.cum vnus.. alimentis. j. de alimen. ⁊ cibar. lega. vbi autem dos non eſſet pꝛomit ſa:tunc imputet ſibi vir: quoniam tenetur vxoꝛem alere: nec eam poteſt expellere:vt not.gl.in dicto..ſinantem. ⁊ Inno.extra de don.inter vir.⁊ vxo.c.per veſtras.⁊ Spec. in titu.qui filij ſint legiti. ¶ Quarto no.ex ſ.verſſ. x quod exceptio, dolo facis petere. de qua in.l dolo. j.de doli ex⸗ ceptio.⁊ in regula iuris, dolo facis. obſtat ei, qui reſtitu⸗ turus eſt alij: dumtamen in effectu eadem veniant reſti⸗ tuenda conuento: alias ſecus: vt in.hſi ſocer.c. ucius. vbi plene de hoc per BGartj. ſolu. matri. ¶ xAltimo not. ſingul.quod licet exceptio dolo facis.non obſtat ei, qui reſtituturus eſt rem ex internallo, pꝛopter dilationem inductam ab homine:vt in.l. fina. j.vt lega. nomi. cauca, nibilominus obſtat ei, qui reſtituturus eſt ex interuallo pꝛopter dilationem inductam a lege miſerationis cau⸗ ſa:vt eſt hic in dote, in qua reſtituenda marito concedi⸗ tur dilatio a lege cauſa pietatis: vt in.l.vnica.g.exactio. C.de rei vxoꝛ.actio. Quod vltimum, ego limito, niſt reſti⸗ tuere debẽs ex interuallo pꝛopter dilationem legis agat ad id, quod reſtituturus eſt ex eo: quia ſpoliatus. Ad boc allego not.caſum.j.rer. amot..ſi mulier.g.rerum.ybi pꝛo⸗ batur, ꝙ tunc bec exceptio non obſtat. ¶ Item not. ⁊ ita communiter allegatur, f nemini dolum facit aut iniuriã, qui vtitur iure ſuo.⁊ concoꝛd.legiſtales ſunt in gloſ. Ad idem extra de elect. c.cum ecclena ulterana. ¶ In glo. ſuper verbo, non poteſt. in pꝛinc. de materia buius, ſcʒ an exceptio obſtans deleganti, obſtet ei, cui eſt facta delege⸗ tio:ſufficiant remiſſiones. 3. allegate. L In glo. ſi. ibi, nec ex lucratiua cauſa. Ad tria ſingul. not. hanc gloſ. r pꝛimo quod poꝛtio dotis, quã maritus lucratur ex fouma pacti, — — —'— — — Gin u* ꝛ— ——— aut ſtatuti:dicitur peruenire ex titulo oneroſo, non autè lucratiuo.⁊ hoc ex eo:q data eſt hec poꝛtio lucri ob cau- ſam, ſc ob onera matrimonij per maritum ſuppoꝛtãda. C.de iure dotll.pꝛo oneribus.j. co.titu.l. dotis fructus. Et facit pꝛo hoc: quia titulus ipſe dotis reſpectu mariti dicitur oneroſus: licet reſpectu mulieris dicatur lucra⸗ tiuus: vt pꝛobatur bec diſtinctio in.l. ex pꝛomiſſione. de actio.⁊ obliga. iuncta glo.l. Meuia. ad fi.j. ſolu. ma. ⁊ me⸗ lioꝛ tex.iuris eſt in..i S.a ſoceroj de his, que inf zine Et licet contra hanc glo.deciſionem videatur facere tex. in l. a hoſtibus. in fi. ſolu. matri.in verbo, lucrifaciat. et in..exactis.de rei vxo.actio.in verbo, dermin.üenoni⸗ nus ſolue, quod lucrum dicitur impꝛopꝛie per ꝑꝛeciicta: vel lucrum habitum ex oneroſo tamen titulo. ¶ Secun⸗ do ſpecialiter f nota, ꝙ lucrum dotis er pacto pꝛoueniẽs ipſi marito ſoluto matrimonio locum habet, nõ ſolum in dote data, ſed in dote pꝛomiſſa:vt hic pꝛobatur relata gl. ad tex.vnde eſt deciſio queſtionis,ꝙ lucrum dotis a ſta⸗ tuto pꝛoueniens ipſi marito, eꝝ foꝛma ſtatuti:locum ba⸗ beat etiam dote pꝛomiſſa:cum lucrum dotis ex foꝛma pa cti⁊ ſtatuti pꝛocedens equiparetur:vt in..ſi. extra de do- na. inter vir.⁊ vxo.⁊ hoc eſt tenendum, quando ipſa vxoꝛ fuit in moꝛa in dando dotem eꝓ tribus. Pꝛimo ne moꝛa debitoꝛis noceat creditoꝛi.j.de iuris ⁊ facti ignoꝛan.l.ini/ quiſſimum. Secundo ne deterioꝛis cõditionis ſit vxoꝛ nõ moꝛoſa, ⁊ dotem dans, ᷓ; moꝛoſa nõ dans. Jura ſunt vul⸗ garia. Tertio quia hoc videtur expꝛeſſe pꝛobari in auth. vt exact.inſtan.do..fi.⁊ in auth.de non elig. ſecun. nub. F. fi. in glo. magna.Et ita conſuluit Gart. etiam ſi ſtatutum loquatur per verbum dotis date ſeu percepte in conſilio ſuo, quod incipit, Dum querit̃, an ſtatuto. ⁊ Bal. de dot. pꝛomiſ.l.ſi.licet contrarium idem Bart.tenuerit per pꝛe⸗ 9 dicta in. l.iubemus.§. ſane. C. de ſacroſan. eccle. t Ter⸗ tio no.ꝙ mutatio qualitatis, ſc; de oneribus matrimonij in non onera, que ſunt extincta per ſolutionem matrimo⸗ nij:nõ arguit mutationem tituli de oneroſo in lucratiuũ: cum a pꝛimoꝛdio tituli poſterioꝛ foꝛmetur euentus: vt in dicta.l.vnica.C. de impo. luc.deſcrip.ꝛ bene facit glo.j.de acquir.heredi.j.ſi duo. Cetera dic vt bic per Bar. qui re/ cte loquitur, ⁊ nibil addo. Summarium.. &☛ Acceptilatione debiti per mulierem facta, matrimo noo non ſecuto, debita pecunia condicitur. 2 Dare remittere paria ſunt. mu li er CLiberatio facta excer ta cauſa, que nõ ſequitur, non habet effectum: imo pecunia ex pꝛecedẽti obligatione condicitur. Et datum executoꝛi ſiue nudo miniſtro reſpectu certe cauſe, condicitur illa non ſecuta:⁊ ſimiliter donatum cauſa moꝛtis condicitur cum fructibus per reconualeſcentiam donatoꝛis. Item ſimiliter bonoꝛum collatio reſpectu certe cauſe facta, illa non ſecuta, condicitur. hoc dicit vſq; ad.l.ſi pꝛocuratoꝛi. 1quam in fine legam. Nota pꝛimo, ꝙ t acceptilatione de⸗ biti per vxoꝛem facta, matrimonio non ſecuto, debita pe⸗ cunia condicitur.licet tex.in.l.licet. in pꝛi. de iure dot. di⸗ cat pecuniã non condici:ſed acceptilationem nullius eſſe momenti adeo, ꝙ cõdicitur liberatio:⁊ in pꝛiſtinam obli⸗ gationem repoſitio. Nuius. l. cõtra. Bar. hic diuinando ſol. Ideo dic tu ſoluendo dupliciter:pꝛimo qð agipoteſt vtroq; modoid eſt vt vel pecunia condicatur, per hunc tep.vel reſtitutio in pꝛiſtinam obligationem.hanc autem ſolu.pꝛobo ex mente Juriſconſul.alternatiue hec duo re- media concedentis creditoꝛi:vt in.l.metum.. ex hoc edi⸗ cto. ð. quod met. cau. Sed quia ad illum tex.poſſet reſpõ⸗ deri volendo tenere ſol. Bar. ideo dic aliter ßm Bart. de Salice.q aut pecunia a qua debenda liberatur quis per acceptilationem erat ſolutioni parata incontinenti:⁊ tũc habet locum iſta litera: vt pecunia condicatur: quia fin⸗ gitur per debitoꝛem creditoꝛi tradita:⁊ in eundem debi⸗ toꝛem poſtmodum tranſlata. Aut pecunia debita non erat ſolutioni parata:a⁊ tunc loquitur text.in.d.l.licet.ſcili⸗ cet vt cõdicatur pꝛima obligatio. Et ad panc allegat ipſe 3 udo. Roma. in ſecundam. ff. veter. part. not.3.ſi cert.peta.l.ſingularia. Ego ver go text qui non fuit factus pꝛo boſoreriüte ale⸗ alibus... L Secunddo no.ꝙ fparia ſunt hic rem ſpon⸗ dare.de quo dic vt plene dixij. de donatj. ADoanher Ande eſt argumentum ꝙ ſicut in contractn doyt nus. do vt facias: eſt locus actioni pꝛeſcriptis verbis· deszt ta.l.naturalis. ita in contractu remitto, vt des: A in to⸗ qui remittit dare videtur:yt hic.quod dic vt. vnonian de tranſactionib. t.Aekione C, d' Summarium. O ff̃icium nudi executoꝛis non debet eſſe lucratiuũ imo reſtituit quicquid apud eum, ſine cauſa eſt. lü E mbaſiatoꝛes, an teneantur pecuniam, que eisſu finita legatione, reſtituere. perai Titulus reuocabilis, nõ cauſat fructuum acquiſitionem 3. ¶ Summata eſt eũ 4 J heres. Nota, ꝙnudi ercſ =tui debet quicquid apud eum ſine cauſdeſ Quinimo ⁊ illud reſtituit, quod minus expendit, oda⸗ tum eſſet. de legat.ij.l. Mucius.§.a te peto. vnde argunn doc. hic,⁊ ibi,⁊ in.l.creditoꝛ.. cum inter.j. mandatiain, continuus..cum ita.j. de ver. oblig. ⁊ in.l. eos.de faltn ꝙ t pecunie date pꝛo expenſis ambaſiatoꝛibus, reffhi de ſunt, ſi minus expendant, q́; datum fuerit. Epoſiſa contradicere: quia ſi non reſtituuntur moꝛtuo anboſe 7 toꝛe in legationis officio: ⁊ ſic eo ad effectum nondedu cente legationem:vt noto text.ſing.in.l. legatus.ſſi qnis in munerej. de legat. Ergo multo minus debet fefiiti deducente ad effectum legationis officium.ynde icinot caſum contra communem opi.non obſtant iura allegata quia bic eſt ſpeciale fauoꝛe legationis:vt ibi. ¶ Er.jcun quis.no.⁊ ita communiter allegatur, ꝙ titulus reuoca bilis non cauſat fructuum acquiſitionem. Summarium. & Collatio bonoꝛum, non inqucit aditionem bereci- tatis, nec agnitionem bonoꝛum poſſeſſionis. Emancipatus de iure Sigeſtoꝛum, anteneatur confer⸗ re, anteqᷓ veniat ad paternam ſucceſſionem: 114 CTho. er collationem filius. Telh enslun den HSummarium. Conqdictio ob cauſam oꝛitur ex pacto:ꝛ etiam ex de fectu cauſe non ſecute. 14 Condictio ob cauſam competit dominio trãſlato: dominio non tranſlato: bet Aibellus in condictione ob cauſam concludere de 1— ad dandum.Et in obligatione rem dari etiam repe pta concluditur ad rem:licet executio fiat in naei nu. 4. Et quid in oligatione rem reddi? ⁊ in obligali rem reſtitui? nu.;. 7.6. e dquem Furtum, quod committit vtens re ad alium, qᷓ adꝗq dominus dederit, vel pꝛobiberet, ſi ſciret. ꝛquid 2 Pꝛeſumptio pꝛo iudicis ſententia, quandoſtt. Pꝛoꝛogati 9 Sententia non pꝛeſumitur lata de facto. officium non debet eſſe lucratiuumimoreſi fer 3 6 1 tſlo niarditdicl tun rti Ring rrenpalbelomn 3 jdererhüſdecd uctoneimanonen uſcireopäran dictarberhenst dügtdenerenradci. ſätloſandliludiunet ncdenranoielatin prrenpue käb alod dkimarwnäzcptimeße batxrctumlberaripof frobiigatoneſurgentee täcideboetamenoiee Quicrauteinobligano piusmnoſipulati un Cfßoexrerſed rumoneſttranlatume ſſara autadyſumalen krrun onmitit dic diquecrdeleinſim Sckdepelnuſbm( agegimogfüge n heumusſa rrlluſdeyRxtg ctcneſanüdeppha enndgetzenn iſtu nansQunimntunenz ſKrteragexis nn 4 Kea 4. b 5 ſainiamwil t eriagiopo Aänligng d d vpecacano uninofurtnn 4 Aeglerenaſdeded 4 Ndedeiie nulde LSofiſbi inabtruln — mekeoſt ſie cautg Antnten„ll auſ ere. ae Scauſat frutuman tor ſuminterjnan de ver.oblig inlagn rpenſis ambaſetgig ant,cßdarmmini; in reſtitunntnon 0: ſiceo adeffecunn. dto text inginllga ergo multo mmasdg nlegationis fennnn nem opinonobſtatin node legationisntiſ. miter allegatrgie um acquifttionen, nmariun , noninqucit atn bonoꝛum poſſiſſt Digeſtoꝛum ante ternam ſucceſſionn Chocgpt us. bonorünmntte tio, ſeuboncrüͤpolite do not ꝙ ivreiſdi paternam ſuccſim lene diſcuſtinnanud⸗ puredebebennän debitüreponitnd o.quam ibitemn 1 rad preſensletun ure debeturgoun otper caotienen h, )„ 0 diu buiusionl nmariun . 0 lam oitukerput 10 Pꝛoꝛogatio, an babeat locũ in criminalibus: remiſſiue. Specialitatem allegare refugium eſt miſeroꝛum. 12 Implementum pꝛopꝛie voluntatis, lucrum eſt.ʒ Lucrum ſolum pꝛoueniens occaſione implementi volũ⸗ tatis, ⁊ non alio modo, pꝛoducit actionem furti. Miſtum imperium competens iudici, vt iudici, indele⸗ gabile eſt:ſecus ſi vt pꝛiuato:quia eſt delegabile. 14 Pena moꝛtis num ſit pꝛo furto de iure Digeſtoꝛum: 15 Liber bomo non poteſt alteri pꝛomittere, ſeu licitam fa- cere ſui toꝛturam. Res data ob G Am ſeruus. certã cauſam, cau a non ſecuta, condicitur, etiam ſi extare de⸗ ierit: ſed ſi dñium tranſſatũ non ſit, actione ad exhibendũ agit᷑. Item actione ⁊ cõdictione furtiua. h. d. 1CtNo.ex pacto oꝛiri cõdictionem ob cauſam. Item ⁊ ex defectu cauſe nõ ſecute.¶ In ver.ſed Pꝛoculus.no.cõ/ 2 dictionem ⁊ ob cauſam cõpetere eo caſu, quo dñium trãſ⸗ latum eſt:licet quidam oicant competere etiam dñio non tranſlato.⁊ pꝛobãt hoc in ver.ſed ſi tuus.in ver.etiã furti. Notant enim dictionem illam, etiam, que eſt implicatiua. Et idem etiã pꝛobant per.l.illud.⁊.l.ſi filiofa.de moꝛt.cau. don. Pꝛima tñ opi.pꝛobatur per..ſic itaq;.inſtit. de act. ⁊ per not.in.lj.C. de do.que ſub mo.dicemus ad plenũ in 3 lſi pꝛocuratoꝛi. HNota ibi, dare eum ꝛc. ꝙ libellus in actione cõdictionis ob cauſam debet concludere ad dã⸗ 4 dum:de quo dic, vt dicet᷑ in. d.l.ſi ꝓcuratoꝛi. C Nota T ex eodem verſi.hic caſum, ꝙ in obligatione rem dari, etiam re perempta libellatur ad rem. Ad idem.I.ſi ſeruũ.§. effe⸗ ctusj. de ver. obli.j. de cõſti.pec.l.pꝛomiſſoꝛ.la.ij.licet fiat executio in eſtimatione:vt.j.de confeſ.l.iubemus.ꝛ.j.fin.j. 5 due ſen. ſine appel reſc. in glo. C Jdem, per eadem iura dicit Bar. hic ⁊ plenius in.l.ſtipulationes nõ diuidunt᷑. in obligatione rem reddi: cõtra qð videt᷑ mihi caſus in.d.l. ſi filiofa.z.d.l. illud. iuncto.. nec dubitauerunt. in quibus pꝛobatur actoꝛi electionem competere, ad quid agat, re perempta, ſtãte tali obligatione. ſ.an ad rem, an vero ad eſtimationẽ. ⁊ optime facit ad hoc.j.depo.lj.. fi. vbi pꝛo⸗ batur etiam liberari poſſe ad eſtimationem re perempta in obligatione ſurgente ex cõtractu depoſiti, que eſt rem reddi.de hoc tamen dicetur:quia nõ eſt materia pꝛopꝛia. 6 Quidft autẽ in obligatione rem reſtitui?poſuit hic Bar. ⁊ plenius in.d.l.ſtipulationes.dixi poſt gl.ð.ſi cer.pe.l.vi⸗ 7 num. C tHo.ex ver. ſed Pꝛoculi.ꝙ vtẽs re cuius domi⸗ nium non eſt tranſlatum ad vſum, quem dñs pꝛobiberet, ſiſciret: aut ad vſum alienum, qᷓ;dñs vtendam dederit, furtum committit. Ad idem.j. de fur.l.ſi pignoꝛi.inſti. de obli.que ex delic.in..furtum autem. ¶ In glo.j.in pꝛinc. Adde.j. de pe.l. nullum. ¶ In ea. ibi, ininſte foꝛte. Ho. eſt 3 hec glo. pꝛimo. ꝙftlicet pꝛo ſententia iudicis pꝛeſumatur: vt in.l. Herennius. S. Caia.j. de euictio. ⁊ in.l. Beblius. g. Marcellus.j. de pac.dot.extra de elect.c.bone.de renun⸗ ciat.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.c.quoniam contra falſam.at/ tamen hoc eſt verum, ſ ſit iudex competens:ſecus ſi incõ⸗ petens. Quoniam tunc nõ pꝛeſumitur quicquid iuſte fa/ cere:vt hic, tanqᷓ; carẽs fundamento iuriſditionis. C Itẽ 9 ꝛſecundo, volumus intelligere, † ꝙ ſine cauſe cognitio⸗ ne ad ſententiam pꝛefectus pꝛoceſſerit.No.eſt ꝙ pꝛo ſen⸗ tentia de facto lata non pꝛeſumitur.quoniam ſi pꝛeſume/ retur, nõ poſſet ſeruus iſte repeti: quia adimpleta fuiſſet cauſa, ob quam datus fuit ſeu adimpleta pꝛeſumeretur. 10 quod tamen hic negatur. ¶ Tertio not. rex eadem par⸗ ticula, ꝙ in criminalibus cauſis, non habet locũ pꝛoꝛoga⸗ tio:quoniam ſi locum babuiſſet non diceretur pꝛefectus vigilum iniuſte pꝛoceſſiſſe, tanqᷓ́; in eum fuiſſet iuriſditio pꝛoꝛogata per cõſenſum: vt. l. conſenſiſſe. 3. de iudic. Poc tamen dubitabile eſt. ⁊ ideo dic vt plene not.eo.titu.⁊ in.l. j.C. vbi de cri.agi opoꝛ.⁊ in.lq. C. de ſicar.⁊ plene per Cy.⁊ per Bal. in. l. ſi qui ex conſenſu. C. de epiſ.audi.vbi remit⸗ tunt ad Spec.⁊ cano. ¶ In ea.ibi, quia hoc non erat pu- blicum, imo furtum ⁊ delictum pꝛiuatum:vt in.l.ſina. j. de fur.⁊ plene no.j.de delic.pꝛiua.l.ſ. in glo.⁊ hanc Aso. opi. ſequitur hic Guil.de Cu.alia ratione, quam vide bic per Bar. ¶ In glo.ſi. ibi,ſpeciale. Hec non bona: quia diui⸗ nat.⁊ ratio ſpecialitatis non aſſignatur: vnde refugium uI Tmiſeroꝛum eſt:vt dicit glo. C. famil. erciſc.l.filium quem — 5 De condictione cauſa data. babentem. ¶ In ea.ibi, qꝛ ſuam volũtatem adimpleuit. 12 Ad duo hanc allegamus no. † Pꝛimum ꝙ implementũ 13 pꝛopꝛie voluntatis lucrum eſt, ſicut ⁊ econtra: vt inſtit. de actio.ũ.pꝛeterea.⁊ in.l.ſi.ã. de vſu ⁊ habit. C Secundo, ꝙ lucrum ſolum pꝛoueniens occaſione implementi volun⸗ tatis. ⁊ non alio modo, pꝛo ducit actionem furti. quod eſt not. ¶ Poſſumus etiam aliter ſoluere, ꝙ hic furtũ ideo per Titium commiſſum eſt: quia vſus eſt ſeruo alio mo- do, ꝙᷓ dñs conceſſerit:vnde in furtum incidit: vt bic, in f. Item.ð. dixi in not. ¶ Altimo extra gloſ.allegamus.l. iſtam, ꝙ merum imperium ⁊ miſtum, ſc vite, necis, ⁊ toꝛ⸗ mentoꝛum, qð dñs olim habebat in ſeruum:licet non bo⸗ die:vt in.l.ij..de bis qui ſunt ſui vel alie.iuris.⁊ inſtit.eo. tit. circa pꝛinc.C.de emen.ſeruo.lj.⁊ in..ſi. C. de pat.pote. poterat alij delegari. Ande not.ſingu.l. iſtam:tꝙ licet merum imperium competens iudici, vt iudici, ſit indele⸗ gabile de iure ciuili:vt.l.imperium.cum ſimi.6.de iuriſd. omni. indic.nihilominus competens vt pꝛiuate perſone delegabile eſt. Caſus eſt hic ex eo.quia queſtio toꝛmẽto/ rum meri imperij eſt:vt.l.defenſoꝛes.C.de defen.ciui. Et ad idem pꝛopoſitum ſoleo allegare caſum.C. de adulte.l. Gꝛacchus.Item ⁊ ſecũdo videt᷑ no.ꝙ hic ſit caſus ⁊ ſing. 14 no. †ꝙ licet de iure ciuili, non poſſit quis pꝛo furto, niſ̃ ſit famoſus latro moꝛi:vt in auth.ſed nouo iure.C.de ſeruis fug.iuncta.l.capitalium..famoſosj. de pen. Non obſt.F. ſi quis quinq; ſolidos.in.c.j.de pa.tenen.cui hodie dero⸗ gatum eſt per conſuetudinem:nihilominus de iure ciuili Digeſtoꝛum, pena furti ſit moꝛs: vt bic videt᷑ caſus. Niſi diceremus, ꝙ aut hic de facto pꝛoceſſit pꝛefectus vigilũ, qð tamen in textu non apparet:velꝙ imponi poſſit pena moꝛtis reſpectu vilitatis perſone:qꝛ ſeruus erat. Po⸗ 15 ſtremo t inquãtum Bar. bic dicit, ꝙ non poteſt liber bo⸗ 2 3 mo alteri permittere, ſeu licitam facere ſuimet toꝛturam. Adqde ꝙ bene dicit.⁊ idem tenuit.jde furt.x.interdum.o. qui furem.licet contrarium ibi glo.tenuerit, ⁊ male:vt ibi notatur.Et ad hoe bene facit, quod tractatur per eũdem Partol. ⁊ Bald. in..alia.. eleganter. j. ſolu. matri.⁊.l. Ti⸗ tio centum.j.de condi.⁊ demonſtra. Summarium.. Pecunia vbi ex parte vnius venit, ex alia datio ſpe⸗ ciei cõtractus emptionis nõ contrabit᷑, ſed innominatus. Dare idem eſt, ꝙ rem accipientis facere. Contractu innominato pꝛopter interitũ ſpeciei non ſem⸗ per contingit liberatio debitoꝛis:licet in cõtractu nomi⸗ nato emptionis per conſenſum perfecto, ſic. 4 Contractu nominato emptionis, licet re aliena tradita, 5 non poſſit agi ad repetitionem pecunie, niſi ſecuta eui⸗ ctione:tamen in contractibus innominatis ſic. Contractui do vt des, ſubſtãtiale eſt vt cautio pꝛeſtetur, licet in alijs ſecus. Contractibus innominatis, cautione non pꝛeſtita com⸗ petit dati repetitio:licet in contractu emptionis non. 7 Emptio vt conſiſtat, pꝛecium debet dari in quantitate, et 5 non in ſpecie.Et quid ſi ex parte venditoꝛis debetur ge⸗ nus:an reſultet contractus emptionis vel innominatus. numero. 3. Aenditoꝛ,ꝙ teneatur pꝛeciſe ad tradendum, ſi rem ha-⸗ bet.Et an de natura emptionis ⁊ venditionis veniat do⸗ minij tranſlatio:? nu.ſeq. uI Periculum rei vendite, an ſpectet ad venditoꝛem, vel emptoꝛem? 12 Pactum de accipiendo Stichum, ſi interuenit:an reſul⸗ 13 tet venditio, vel contractus innominatus: Cautio vbi venit in contractu innominato pꝛeſtanda: an veniat pꝛeſtanda cum fideiuſſoꝛe:licet in cõᷣtractu nomi⸗ nato:ſufficat nuda cautio: 14 Permutatio, an veniat appellatione emptionis: 15 Conqdictio ob cauſam an habeat locum in contractibus 16 nominatis? ⁊ vide nu. 2z. Conqdictio ob cauſam cur detur in donationis cõtractu: 7 Donatio an ſit contractus nominatus vel innominatus: 18 Contractus nominati:an ſolum ſint illi, qui conſenſu ſo⸗ lo contrabuntur: 19 Condictio ob cauſam, an ſemper oꝛiatur ex contractu fas 62 —Peee —2 — a ——;——— yt des:vel facio vt facias? remiſſine. 2oetaefhe remdari, redata, que a creditoꝛe aMoozi, poteſt, an inducatur debitoꝛis liberatio, vel agi poſſit actione pꝛimeua: 21 Lautiofs pꝛeſtatio, que non venit de natura cõtractus, non tollit remedia, que eæ ipſo contractu Peoſieiſeunei. 22 Clauſula, dedit, véẽdidit, ⁊ tradidit: quem efieeti Hatst⸗ 24 Penitentia an habeat locũ in contractibus mi 1 1, ticipatibus de contractibus nominatis, ⁊ innom natis: ¶ Cum quis ſpeciem da/ re tenetur recepta pecu-⸗ nia, non reſultat emptionis cõtractus, ſed in- accipientis facere.Ad idem inſti. de actio. g. ſic itaqʒ j. de ver. obl..vbi autem non apparet.in fi. Hiſi eius verbi cõ- tingat impꝛopꝛiatio pꝛopter ſubiectam materiã. de quo dic vt plene not.glo.j.de reg.iur.l.non iure data. ¶ Ter⸗ tio not. pꝙ in contractu innominato pꝛopter int eritum ſpeciei debite, nõ ſemper cõtingit liberatio debitoꝛis: li⸗ cet in cõtractu nominato emptionis per cõſenſum perfe cto, ſic:cũ tune non ad venditoꝛem, ſed ad emptoꝛem ſpe- ctet periculum.j.de peric.⁊ commo.rei vend.ij.neceſſario. 4 inſtit. de cõtrah. emp..cum autem.& † Quarto no. ꝙ in contractu nominato emptionis, tradita re aliena, nõ poſ⸗ ſet agi ad repetitionem pecunie: niſi pꝛius ſequatur eui- ctio:vt.j.de euict.l.habere licere.C.eod.l.qui rem.tamen in contractibus innominatis ſecus eſt: vbi de natura eo⸗ rum venit dominij tranſlatio. Eoenim tunc non tranſla⸗ tio competit, ſed pecunie repetitio: vt bic. Altimo no. 5 or in contractu innominato, do vt des: eſt de ſubſtantia pꝛeſtatio cautionis, etiam ſi dictũ non fuerit: licet in alijs contractibus innominatis ſecus: vt. a. eo..iij. in pꝛincip. ¶ No.ꝙ non ſolum vbi de dominio dãtis dubitatur: ſed etiam, vbi certum eſt dantem eſſe dominũ, de natura cõ- 6 tractus eſt cautio de euictione. ¶ Hot. r ꝙ in contracti⸗ bus innominatis cautione nõ pꝛeſtita, competit dati re- petitio:licet in contractu nominato emptionis non: ſed agatur vt cantio pꝛeſtetur:vt in.l.ij.j.de euiet.z.j.inciuile. C.de rei vendic.cum ibi not. ¶ In glo.ij.ibi, ſol. Hic fuit 7 data in ſpecie. Ad eſſe rergo emptionis requiritur datio pꝛecij in quantitate, adeo, ꝙ ſi in ſpecie, emptio non reſul⸗ tat ſᷣm glo. hic.zꝛ.l.hec venditio..huiuſinodi.j.de contra/ ben.emp.Que pꝛobatur a ſimili eius, qð de locatione di⸗ cimus:cum qua magnam ſimilitudinem emptionis con/ tractus habet:vt.l.ij.j.loca.⁊ inſti.e.tit.. adeo. in ea enim locatione neceſſe eſt mercedem que dat᷑ in quantitate cõ⸗ ſiſtere:non autem ſufficit in ſpecie cõſiſtere:vt.j.de pꝛeſcr. ver.l. naturalis..at cũ do. j.depo.lj.. ſi quis ſeruũ. verſi. ꝙ ſi ope. ¶ In ea.ibi, quia appoſitũ fuit pactum de dan⸗ do. Abi ey parte debentis debet ſpecies dari, ex conuen- tione non reſultat cõtractus emptionis ſᷣm gl.hic. Fallit autem hoc, t niſi ex parte venditoꝛis deberet᷑ genus:qm tunc ⁊ licet conuentũ ſit dari, non reſultat innominatus contractus: ſed contractus emptionis. Quia in generis venditione neceſſaria eſt dñij tranſlatio.dicente maxime Bar.. ſi cer. pe..ij.per. l. domus..de euict.de lega.j.⁊ ita tenet hic Fran. de Rampo.repetens hanc.l.qð ego verũ nõ puto:qm Gar.loquit᷑ vbi celebꝛatus eſt per verba vẽ⸗ ditioni cõuenientia:vtputa vendo, emo ⁊c. vbi autem ee- lebꝛatus eſſet per verba dubia inferentia ad venditionẽ, tanqᷓ; ad ctractum innominatũ:vtputa do tibi.x.vt des nbihominemr:alicaſu puto etiã reſultare contractum un nun a. Quoniam nomen cõtractus dubiũ in dubio pꝛeſer S innominatuũ:vt. j. de eſti. ac..j.ꝛ pꝛobatur.j.de eſcr. ver.pſi gratuitam. in pꝛin. iuncta glo. In ea. ibi, ꝙp vẽciitoꝛ facere non tenek. Dupler ſt dubitari 7 vnam determinatbi uplex eſt du itatio, quarũ egtac tradeſ ic glo. pꝛima vtrum venditoꝛ poſſit 8 um. Secunda vtrum de natura contra⸗ Et circa pꝛimã ſa⸗ ctus emptionis ſit dominij tranſlatio. np. ⁊ inſti. de emp. ⁊ vendi.5. tis ruminatam in.lj.de act. ei pꝛecium.C. de act. emp.i.ſi traditio. Communis eſt con⸗ 3 udo. Roma.in ſecundam.ff. veter. part. 10 caſus in eo.til. qui filij..j. M r Circa ſcõm bꝛeui cluſio quam pꝛobat Bar. in.l. ſtipulationeg is dis⸗ J. de ver. obli. ꝛ Bal. in. l j. C. de ſe Uraen s elnt venditoꝛ tradere, ſi rem habet:ats ſuccedit obl abun intereſſe: vt pꝛobatur in.d.pꝛeciũ iuncta dii 4 oad pto.§. idem ait. eo.ti.⁊..qui tibi. C. de bered. yel dr em⸗ quam ego appꝛobo. Pꝛimo per caſum in.ccũ Jo heſt extra de fide inſtr. Secũdo: quia ceſſio in inco:poralis babet vim traditionis:vt.l.in. cum glo. C. quan iſen 4 pꝛiua. Sed caſum habeo, ꝙ venditoꝛ actionis,⁊ ſic 3 incoꝛpoꝛalis, compellitur illam cedere: vteſt aGiis bere.vel actio.vend.l.venditoꝛ actionis.ergo ſequitur compellatur quaſi tradere. Si ergo neceſſaria en rash tioin incoꝛpoꝛalibus, ſequitur ꝙ idem ſit in coꝛpoꝛaliby cum ratio diuerſitatis dari nõ poſſit. Tertio ad dem di cludo, ꝙ tranſlatio dominij non eſt de natura gcn nis ex parte venditoꝛis in contractu emptionis. Etbe pꝛobatur. j.de cõtrah. emp.l.rem alienam. ⁊..ſi ita diſra batur..j. Sed bene eſt de natura eiuſdẽ, qres ipſa 9, traditur, tradatur animo domininm tranfferendh 3tra dens eſt dñs:ſinautem eſt dñs animo tranſterendiſica piendi conditionem. hic eſt caſus.j.de contraben empt) clauibus. de act. emp l.ex empto. circa pꝛin. inver.quena turaliter ⁊c. in.l.cũ manu ſata..nemo de contrap. en Fallit hec doctrina in duobus caſibus: vno affirmatiu alio vero negatiue.ſ.niſi ex parte venditoꝛis venistjicj tio generis. Quoniam tũc de natura ipfius obligatonis eſt dominij tranſlatio:vt..dixi.Fᷓ allit ſecũdo ⁊regnue niſi vendatur ſpecies:quoniam non eſt neceſſetungil lius ad actum deducte dominium tranſſeratur: inoſac cedit obligatio in eſtimatione. Et ad hoc notſing calun quem nõ puto per aliqnem notari.j.de act. emp ſiiatti retis.in.ij.reſpõſo. Poteſt etiam hoc tertio fallere inca ſu.l. quod ſepe.in..ſi res.j.de contraben. empt. 10. cun autem.inſti. de emp.⁊ vendi. In quibus pꝛobatur,ꝙ ſiet re apud venditoꝛem ſtante, ſi poſtmodum ſtare deſinat ſuccedit obligatio ad intereſſe reſpectu ipſius rei perem pte:nibilominus ea non extante, ſed viuente penes aliũ non ſuccedit obligatio ad intereſſe: ſed neceſſitate vina in obligatione eſt actionis ceſſio. Et iſtis verbis vtoꝛ in bac materia: licet Bal. hic dicat dominij tranſiationem non eſſe in obligatione:ſed in eiuſdem executione:quem/ admodũ in obligatione rem dari, eademperempta non eſt in obligatione eſtimatio, ſed in executionetantum:yt S.l.pꝛoxima.⁊ll. ſi ſeruum.in fi. de ver. oblig. C In glo ſu⸗ per verbo, poſſunt. ibi, ſolutio bic interceſſit. Junge pii- mam cum ſecundat erit bona ſolu. Ita hic communiter doct. ¶t In glo.ſuper verbo, dare. in pꝛinc. in hoc ſczan in venditione ſpectet periculum ad emptoꝛem, velrici toꝛem:dic ꝙ aut eſt venditio pura:aut cõditionalis.qi mo caſu, aut eſt contractus conſenſu perfectus, non autẽ rei traditione: ⁊ tunc periculum pertinet ad emptoꝛem. vt.d.§.cum autem.⁊ in.d. l. neceſſario. Aut eſt contractus perfectus traditione vera, vel quaſi: ⁊ tunc ſimiliter ad eundem:vt in ijſdem pꝛobatur. Inducitur autẽ iſſacuu ſitraditio per ſignationem factam in re empta: vtſdꝭ pericu.⁊ commo rei ven.l. quod ſi neq;. ſ.ſin.bi eſtcaſus not. Fallit ſolum hoc in venditione rei, que requiritde- guſtationem:quoniã tunc ſignatio in illa traditionemn inducit:vt..g.ſi dolium.eo.ti. Aut non eſt adbuc coſen ſu ſeu traditione perfectus:⁊ tunc ad quẽ pertineat pen culumxdic vt de contrah.emp.l. domum. hec autem poo⸗ cedunt in venditionibus rerum non requirentium men/ ſuram, aut deguſtationem. In ijs autem dicẽdumeſtꝗ aut res ipſe venduntur ad coꝛpus:⁊ tunc contractucon- ſenſu perfecto, periculum pertinet ad emptoꝛem. Lalls eſt. C. de peric.⁊ cõmo.rei ven.j.ij.Fallit duobus caſbus Pꝛimus vbi actum eſt ꝙ ad venditoꝛem pertineat:vtin d. l.j. de pericu.⁊ commo.Secundus quando venditode in moꝛa:vt in eod.titu.l.ſi quis vina. Fallit tertio, quan do venditoꝛ de malitia vini emptoꝛem non certiouin Item a quarto, vbi aſſeruit bonum, cum eſſet malum„ ambo iſta pꝛobantur eo:ti.. ſi quis vina. in pꝛin..ſi 5 cundo caſu quando ad menſuram ſeu deguſtarieneun didit:dicendum, quod ante mnenſuram ſeu degu enſe nem factam periculum eſt venditoꝛis:quando non Kende tur adhuc cõtractus perfectus in totum: ytpꝛoba contraben⸗ eſt caſus de — „ Kraultocn raxilctkgetain b rnutts glundtor ragiununnobün drruennadgelc dalipenänalg dtubdeilan dinonn mmincöracbhsimnon ickercuendeberen gturdecutonenudne reperutlone dliusn 4Ctnadühranſt enptonuenöcontinetye trdenempawicetnom gsgeneraeeteytpvba gldecontrahempynat Aegancode empapen, tentumqſtatutadeem ſaintaputa quoadſol onientpermuratioem liidrAdicemjdepig leſdputoe Jncoytrar dei Quintnsde ſatult Jrubwpſclaqpodbah tsonndusgubatron dniscomprebäcinoine woſatcktundi Itperx ſnuszontagt ajbi Eganus Peatin NMos üſerparte endthe ntücde naturzi flsh ertdiifaltiit „duoniam non etntg. te dominium traſint. matione.Ftachun ignem notariſdent doteſt etiamboe en res ſde connraba wvendi. Inqubrsyte ſtante, ſtpoſtmocmt, lintereſſe reſpenine non extante ſecrurn ſo ad intereſſe: tin ionis ceſſio.Et ſt aal. ic dicat domine ne.ſed in einſdeme one rem darielce imatio, ſed inererr aumiinfiderer h vi ſolutio biciinten der verbo, darengau tpericulum adengm 6 venditio purxaxite 4 tionem factam itnam 1 in vendttoneri ztuncſignatolnl, luum eoriutnon; rlectusꝛuncaüme trabempl donan 1 — Trecul s rerum nonfel übo Innjsadtend 66 — — — — — 6 — — —— — — — 6 d —— —: — l ſ Hec- 5— De condictione cauſa data. contrahen.emp.l.ꝙ ſepe..in his.⁊.lj.de peric.⁊ commo. Ffallit duobus caſibus. Pꝛimus vbi emptoꝛ eſt in moꝛa: vt.d.l.ſi per emptoꝛem. Secundus vbi cõtrarium actum eſt:vt in.d.j.⁊ hoc de pꝛimo caſu pꝛincipali.¶ In ſecun⸗ do, ſcʒ venditione conditionali exiſtente: dic periculum interitus pendente cõditione eadem poſtmodum puri- ficata ſpectare ad venditoꝛem:periculum vero deterioꝛa tionis ſpectare ad emptoꝛem: vt eſt caſus in.d.l.neceſſa⸗ rio.g.ſi pendente.z.l.pe. C. eo.ti.Et pꝛo ratione diuerſita⸗ tis vide Bal. in rub. C. de peric.⁊ commo. rei vend. C In glo. ſuper verbo, pꝛocliuioꝛ. ibi, quia pactũ de dando Sti 12 cho. Quid tautem ſi interueniſſet pactum de accipiendo 83 Stichum:an tunc reſultaret venditio, vel contractus in⸗ nominatus?dic ꝙ aut hoc verbũ, accipio, adijcitur ſpe, ciei:⁊ tunc reſultat venditio. Quoniam verbũ hoc de na⸗ tura ſui non impoꝛtat dominij tranſſationem:ſed fimpli⸗ cem traditionem etiam tali caſu. Caſus eſt in.d.l.natura⸗ lis..j. in ver. accipiam. Si autem adiũciat generi:vtputa frumẽto, vel vino, ſeu certe parti bonoꝛum:⁊ qꝛ impoꝛtat dñij tranſlatio:vt pꝛobatur in.l.commota.iuncta gl.C.de tranſact.merito cauſat᷑ contractus innominatus per hãc l.⁊· in hac eadem gl. ¶ In glo. fi. ſed Jo. dicit, boc exigit. Solitus eſt allegare.d. Bal.hanc particulam pꝛo ſing. licet hic in lec.ſua non ponat, ꝙ vbicunq; in contractu in⸗ nominato venit pꝛeſtanda cautio, intelligit᷑ pꝛeſtari cum ſideiuſſoꝛe:licet in nominato contractu nuda cautio ſuffi⸗ ciat.j.de euic.l.illud. Hoc tñ nonvidet᷑ belle dictum. Pꝛi⸗ mo:qꝛ ſi ſufficit pꝛeſtari nudã cautionem in contractibus nominatis: qꝛ ſunt foꝛtioꝛes: multo magis in innomina⸗ tis, qui ſunt natura debilioꝛes:vt patet. 3. e.l. ſi pecuniam. Pꝛeterea contra hoc allego no.gl.expꝛeſſe hoc dicentẽ. In ea.l.ſi pecuniã.in verſ.plane.el.j. in ver. reſtituturũ.li⸗ cet ad boc illam ibi non notauerim. Tertio qꝛ ex quo leꝑ eam in cõtractibus innominatis, ꝙᷓ;ᷓ nominatis dicit ſim⸗ pliciter caueridebere:ergo in vtroq; eoꝛũ genere intelli⸗ gitur de cautione nuda. C.de ver.ſig.l.ſancimus.cũ nulla reperiat.l.que ab illius regula hanc exceptionem faciat. 14 CrIn ead. ibi, ⁊ an ſit permutatio. No. ex hac ꝙ nomen emptionis nõ continet permutationẽ. Ad idem.j. de cõ⸗ traben.emp.l.j.licet nomine cõparationis ſic:qꝛ illud ma⸗ gis generale eſt:vt pꝛobat᷑.C.de rer.permuta.l.j.⁊.d.l⸗. in gl.de contrab.emp.vnde ex pꝛimo aſſumpto dicit Spec. allegando, de emp. ⁊ ven.. nunc videndu. verſi. ſed pone ſtatutum.ꝙ ſtatuta de emptione ⁊ venditione mẽtionem facientia, puta quo ad ſolutionem gabelle, ⁊ fimilia: non continent permutationem. Quod pꝛobat᷑. C. de pꝛed. cur. l.fi. lib. x. Ad idem.j. de pig.l. in quoꝛũ.⁊ de reb. eo.l.ſi pu⸗ pille.. ſi pꝛetoꝛ. In contrariũ tamen multũ facit.l.ſtatuli⸗ beri.. Quintus. de ſtatulib.⁊.l. ſicut.. vẽditas.j. qui. mo. pig vel byp. ſol.⁊ quod habetur. C. de vſuſca.j.iij. In qui⸗ bus omnibus pꝛobatur omnem aliũ contractum aliena⸗ tionis compꝛehẽdi nomine emptionis.de quo tamen: qꝛ nihil addẽdum.dic yt per Bal.in.d..ij.⁊ hoc aliqualiter verius non tangit, ꝙᷓ alibi. C. de fideic.l. voluntas. vbi vi⸗ de plenius. ¶ In ea.ibi, nam non habet locũ in cõtracti⸗ 15 bus nominatis. Et ſic vult rgl. eſſe regulam, ꝙ in contra⸗ ctibus nominatis non ſit locus condictioni ob cauſam. Que pꝛobatur vltra.C.de reſc.ven.l.ea conditione.⁊.d.l. inciuile. Gar. autem hic dat duos caſus fallentie vltra glł. de quibus dic, vt hic per eũ. Cui adde tertium.ſ.quando contractus ipſe nominatus ex poſt facto reſoluitur ex le- gis diſpofitione. Quoniam tunc qð datũ eſt condictione ob cauſam repetit. Ita eſt caſus not.in.l.bona fides. hoc ipſe ibi dicit, qò non putoverũ. Pꝛimo:q licet ibi Juriſ⸗ conſultus dicat repeti poſſe, non tũ dicit condictiòne ob cauſam. Ergo intelligam actione ex empto.ar..de in diẽ addic.l. Imperatoꝛes. Scðo caſum habeo expꝛeſſum, ꝙ reſoluto ipſo nominato contractu, datur actio ex ipſo cõ⸗ tractu deſcendens ad id repetendum, qð datũeſt. Caſus eſt.j.de act.emp.l.ex empto.j.ſi is qui.vbi cõtractus ipſe nominatus a pꝛinc.nullus eſſet:tunc daret᷑ ad repetendũ condictio indebiti,⁊ cõdictio ſine cauſa. Et pꝛimũ pꝛobat J. de condi. indeb.l.ſeruum. Scðm. j. de condic. ſine cau.lj. 16(In ea. ibi, niſi in caſu donationis. † Que autẽ ſit ratio, quare in contractu donationis poſito, ꝙ contractus no⸗ minatus ſit, det condictio ob cauſam. lj. C. de do. que ſub mo.l. ea lege. ⁊0l.ſi yt pꝛoponis. C. eo. Poſuit hic Bar. cui addo etiam aliam, ſc; quia quando contractus donatio- nis non initur pure, ſed modaliter: tunc illa non eſt pꝛo⸗ pꝛie donatio ſed potius cõtractus innominatus: vt pꝛo- batur in.l.j.j. de dona. Ideo tunc locus eſt in eo cõdictio/ ni ob cauſam, tanq́ᷓ in alijs innominatis contractibus. 17 In ea.ibi, fque donatio. Eſt ergo cõmunis glo. opi.ꝙ podie donatio ſit cõtractus innominatus. ita tenet. 3. eo. 1 ij. ⁊. ij. C. eo. Secũda vero fuit opi. But. ꝙ olim ⁊ bodie eſſet contractus innominatus:⁊ hanc ſequitur Fᷓranc. de Rampoin repetitione ſua. Tertia fuit Bartol.ꝙ olim ⁊ bodie eſſet cõtractus nominatus:⁊ hanc communiter ſe⸗ quitur Bal licet aliter dicat. Item Bar. de Sali. ⁊ qꝛ hec omnia plene diſcuſſi poſt eundem Bar. in.l.in edibus. in F.j.j. de dona. ideo hic nõ repeto. ¶ In ea.ibi, ſed omnes 18 illi ⁊ ſunt nominati, qui conſenſu fiunt. Ault ergo gl.ꝙ illi ſolum dicantur contractus nominati, qui ſolo celebꝛan⸗ tur conſenſu j.de rer. permu.lj.Et in hoc male dicit:quia ſ̃m boc ſequeretur, ꝙ ſtipulatio que nõ nudo celebꝛatur conſenſu:ſed verboꝛum ſolennitatem requirit, non eſſet contractus nominatus.qẽð eſt falſum.I.. C. vt act. ab ber. Pꝛeterea contractus, mutui, depoſiti, aſimiles, qui non ſolo conſenſu celebꝛantur:ſed deſyderant rei interuentũ: vt inſtit. quib. mod.re contrab.obli.cum ſi. Non eſſent no⸗ minati cõtractus.quod ſimiliter nõ eſt verũ:vt.S.de pac. l.iuriſgentiũ. in pꝛin. Quare dicas, ꝙ cõtractus nominati ſunt, qui elegans nomen a uure ciuili impoſitũ habent: vt d.l.iuriſgentiũ. Item qui ſui nominis pariunt actionem: vt. d..jj. de rer. permu. Ande dixit Bar.⁊ cõmuniter alij ex tex. auth. eo decurſum.C.de don.ante nup. ꝙ ſi nouus contractus a conſuetudine refert᷑, cui ab ijſdem eſſet no⸗ men impoſitum, ille talis contractus nõ diceretur nomi⸗ natus, ſed innominatus:quia text.j. de pꝛeſcri. ver.l.iij. cũ L.pꝛeced.dicit, ꝙ vbi talis reperitur cõtractus, cuins ap⸗ Ppellatio nulla a iure cinili pꝛodita eſt, deſcendit ex eodem actio pꝛeſcrip.ver.Ergo ſequit᷑, ꝙ innominatus eſt: quo⸗ niam ſi nominatus foꝛet, haberet ſui nominis actionem: 19 quemadmodum ⁊ alij habent:vt. d.lj. CrIn ead.ibi, in contractu autem facio, vt des. Ault ergo gl.ꝙ ex contra⸗ ctu facio vt des:vel facio, vt facias: non oꝛiatur condictio ob cauſam.qð tamen non ſemper verũ eſt. Et ideo dic vt bic per Bart. ⁊ꝛ plenius in.d.l.ſi pecuniã. ¶ Alterius ex⸗ 20 tra gl. inquantum Bar. circa vltimum † intellectũ buius 1.⁊.I.ſi cum aliquis.. hominem..j.ſi quis aliã. ⁊.l. qui res. in pꝛinc.j.de ſol.dicit, ꝙ dũ queritur, an vbi in obligatio⸗ ne eſt rem dari:data re, que a creditoꝛe auocari poteſt, in⸗ ducatur debitoꝛis liberatio:vel agi poſſit actione pꝛime⸗ ua. Dicendum eſt, ꝙ aut illa poteſt auocari ratione do⸗ minij:⁊ tunc non inducatur debitoꝛis liberatio: ſed agi poſſit actione pꝛimeua:vt.d..qui hommnem..liiij..fi.j. de re iu. Aut poteſt auocari iure hypothecarie actionis: ⁊ tũc, aut eſt pꝛomiſſa euictio, ſeu de euictione cautio pꝛe⸗ ſtita:⁊ agi non poteſt actione pꝛima:imo ab ea inducitur liberatio:vt dicit in hac.l.in vltimo reſponſo, a contrario ſenſu. Aut non eſt pꝛeſtita de euictione cautio:⁊ tunc non inducitur liberatio.imo agi poteſt pꝛima actione:vt di⸗ cit eſſe caſum bic in verſic.finge.Adde ꝙ iſtud non vide⸗ tur verum. Pꝛimo ratione Fᷣᷓranciſ.de Rampo. bic ſcili⸗ cet quia refert quando in obligatione eſt rem dari:an res poſſit auocari iure dominij vel hypothecarie, ad boc vt dicamus, non inductam liberationem. Caſus eſt de lega. jl.. ſi a ſubſtituto. de ſolut l.ſi rem meam. 1.d.. qui homi⸗ nem in iure. pꝛout vult Bart. pꝛeſtatio cautionis de eui⸗ ctione tollere pꝛimam actionem creditoꝛi competentem, a quo ius auocari poteſt. Quoniam iſta hominis pꝛoui⸗ ſio, nõ tollit pꝛouiſionem legis, que eſt de iure communi: vt tali caſu pꝛima actione agat:vt bic. Ad hoc.j. de leg.j. l. ſi fundum ſub conditione.. Stichum. C. de pac. conuẽ. J.fi. qnod not. C. de iure emph.l.ij.per glo. Non obſt. verſi. iſte fi.quia non debet aſſumi argu.a contrario ſenſu: quia reſultat in iure abſurdus intellectus: igitur ⁊c.j.ij. C. de condi.inſert. Pꝛeterea poſſumus dicere ſᷣm eundem, qð velit iſte verſi. ꝙ ſi petita fuerit cautio, excludat᷑ illa actio, que competebat creditoꝛi ad agendum contra debito⸗ rem, antequam res eſſet euicta: non autem ꝙ inducatur liberatio, quin ſi res ſit euicta, non poſſit agi actione pꝛi⸗ ma.Hec opinio videtur verioꝛ exduobus. Pꝛimo quod aut volumus ꝙ iſta cautio de euictione veniat ex natura 63 .— — ——— 8—————————————— —— P————⸗——ÿꝛ:---——— 2—.——„ ———————————— 2 —————————— . 3 nn—— 3.— 5. ————·———— · 4 8 — 4————„ —— 7— 4 5— 2———„———— 9 — 3—————— d——.. 12 V contractus innominati. pꝛout venit ex natura nominati: vt.I.quod ſi nolit..q aſſidua.j.de edil.edic. ⁊.l.ſciendum. . de euic. Et tũc hec cautio de natura contractus exiſtẽs tantum ineſſet eidem:merito eius expꝛeſſio nõ debet ali⸗ quid operari. de legaij.lhec verba. cum ſi. Aut volumus dicere illam non eſſe de natura contractus:ꝛ tunc eſt cei 7 tum ꝓꝙ non ex alia cauſa fuit cautio de euictione pꝛeſtita: niſi vt ius creditoꝛis augmentaretur:ergo illa eadẽ non 11 1 4 1 debet inducere contrarium effectũ dunigutieniee leg. jllegata. ⁊.l legata. de adi. leg. ⁊ de condi.⁊ demon. Fuin 21 V 21 tale. 5. falſam. extra de ver. ſig. c.tranſmiſſe. C † Win 3 pꝛo iſta opi.allego caſi um. 5. eo. l.ſi Deelnanederaanee 4p 6 ij. Abi habeo caſum, ꝙ pꝛeſtatio cautionis, que nõ ven rit de natura contractus, non tollit remedia„que ex ipſo contractu pꝛoſiciſcunt᷑ Et ad hocillũ tex.not tene menti: 2 licet ibi non notauerim. Tertio ad idem facit: quia ſi V ſpeciale eſt in tranſactione fauoꝛe minuendarum litium: b vt ſi res poſſit guocari a poſſid ente actione hypotbeca/ V ria:nibilominus ad pꝛimam actionem reddi non poſſit, 1 1 poſito ꝙ de euictione cautum fuerit per ſtipulationem: b yt eſt caſus in...ſi pꝛo fundo. C.de tranſac. ergo in alijs eſt ius cõmune in contrariũ. ¶ Altimo ad idem facit opti/ me ſi mancipium.S.communi diuidundo.j.de euict. vbi dicit tex.non referre, quo genere iudicij res euincatur: ⁊ ſic an bypothecaria continente poſſeſſionem: an verorei V 1 22K vendicatione ius dominij cõcernente. M r Secundo pꝛin 1 cipaliter inquantum Bart. hic tractat de effectu illoꝛum b verboꝛum, que communiter apponuntur in inſtrumẽtis, 1 dedit, védidit, ⁊ tradidit ac. Adde effectum alium, ꝙ per illa videtur data licentia emptoꝛi rem venditam pꝛopꝛia 1 In authoꝛitate ingrediendi. Caſus eſt not.j.de acquir.poſ.l. pꝛedia. Ja. de Are. quem Bar. ibi refert⁊ firmat Angel. fG 5.de rei vend.l.quedam mulier. ⁊ do. Anto. extra de con⸗ 41 2z ſuetu.c.ij.vbi refert in hoc Specu. ¶ tAltimo inquantũ a a. tetigi, an in contractibus nominatis ſit locus cõdictio⸗ b ni ob cauſam. Adde locum babere poteſt condictio illa ex permiſſione ſeu volũtate contrabentium: vt eſt caſus C.eod.l.ij. Ande bec eſt quinta fallentia, quam pꝛedictis 24 adiunge. C tEÆt inquantum Bartol. bic in fi.tangit, an in contractibus miſtis participantibus nominati ⁊ inno- minati contractus, ſit locus penitentie: dic vt plene dixi. S.eod.I.ſi pecuniam.in pꝛinc.ꝛ in alijs, dic vt bic per eum, qui recte loquitur. Summarium.. 11 1&. Indebitum ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi ad hoc, vt nõ 1 poſſit repeti a domino, niſi ratum habeat:an ſit differen⸗ 1 l tia, an pꝛocuratoꝛ ſit falſus: quia nunq́; babuit mandatũ: an vero: quia mandatum habuit ſpeciale: ſed poſtea re⸗ uocatum: ⁊ vidde nu. 3.7.16. 2 Debitum ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi, qui nunqᷓ; habuit mandatum, non parit liberationem, quo ad dominum. 3 Debitoꝛ ſoluẽs falſo pꝛocuratoꝛi, quem ſcit falſum. id ad quod vere tenebatur domino ſolutũ:an repetat, ⁊ an vi- V V deatur donare? 4 Aerbum perperam, iuris ignoꝛantiam ſigniſicat. RKeplicatio doli, ꝙ detur contra excipientem de dolo. 6 Solutum per debitoꝛem bona fide pꝛocuratoꝛi reuoca⸗ 1 to,bona ſide recipienti, inducit liberationem a domino. Dominium buius pecunie ſolute, an acquiratur per ta- 6 lem pꝛocuratoꝛem reuocatum, recipientem bona ſide domino? 7 Dominium vtile, ꝛ non directum acquiritur: vbicunq; dominij acquiſitio reſultat contra iuris regulas. 9 Soluens pꝛocuratoꝛi reuocato, mala fide recipienti: an abeat contra reuocantem actionem aliquam:vbi quod I V vunnem de dolo: que ceſſat ſi ſolutionem conſecutus V V 6 55 Oa euratore recipiente. 2;. b b ebitoꝛ ſoluens ſpeciem pꝛocuratoꝛi nullum mandatũ babeéti,a pꝛobabili cauſ.. : icauſat ceſtionem actionis⸗ atus liberatur a creditoꝛe per 6 5 Dbideſäüens genus pꝛocuratoꝛi nullum mandatum b mon lberatur adomino per ceſſionem actionis, ſi ſibi aliqua culpa i · 3 b teſt unpndard pa imputari poteſſ: ſecus ſi culpa nonpo — .— udo. Roma.in ſecundam.ff. veter. part. 2 Debitum ſolutum ſcienter falſe„e var. 0 Pꝛocuratoti videturdo 3 Diſpoſitio.l. cum quis.‚.jj. de ſolut. anb pꝛocuratoꝛe in rem mameeatbus tbahen locumin 14 Indebitum ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi in rem ſ mino 8 eheidenn repetitur ab eodem 3 ade ctionem indebiti, ex eo: quia ſ ondi- beratum. Eeo: quia ſoluens ſtatimſe crediditi, 15 Indebitum ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi ſimplicia dons no ratũ habente, an repetit per cõdictionem obc domi, 7 Ratiſicare, ꝙ quis non poſſit vnũ factum, ſeu Nnun nexe, pꝛo parte, ⁊ pꝛo parte repudiare. Acon, 18 Dominus ratum habẽs pecunie indebite rece ſuo nomine per falſum pꝛocuratoꝛem factam, agtt eũdem actione negotioꝛum geſtoꝛum:vt illa ſibi 8 nn 19 Dominus ſi habet ratam ſolutionem factam falſo 3 3 ratoꝛi, ⁊ conueniatur condictione indebitiper lnän poteſt petere vt ſibi cedat condictionem furtiuam en contra pꝛocuratoꝛem babet. t 20 Soluens indebitũ ſi hoc conſecutus fuerit a domino tum babente, amittit condictionem furtiuam qnande bebat contra pꝛocuratoꝛem.-umba ptionen 21 Solutum falſo pꝛocuratoꝛi domino ratum nonhabet. 1 ſiue debitum, ſiue indebitum repetit:⁊ ibian cöddictiohe indebiti vel condictione ob cauſam? 22 Indebitum ſolutum: domino ratum habite repetty condictione indebiti, ⁊ꝛ etiam condictione ob caulin 23 Indebitum omne repetibile per condictionem inaejt an ſit repetibile per condictionem ob cauſam. 24 Defectus cauſe tacite, ꝙ parit ſoluenti contraſinin pꝛocuratoꝛem con dictionem ob cauſam. Pꝛocuratoꝛ recipiens ſolutionem: an videatur poonit tere, vel quod dominus ratum habeat, vel quodoſtenta mandatum. 25 Solutio facta vero pꝛocurato:i, liberat ſolnentem etian ſi petente pꝛocuratoꝛe, dominus ratihabitionè deneget 26 Debitum, vel indebitum ſolutũ falſo pꝛocuratoꝛi boſn fide recipienti,tranſlato in eum dominio, dominoratun non habente, quibus actionibus repetatur⸗ 27 Solutum falſo pꝛocuratoꝛi bona fide recipienti, domi nio non tranſlato, ſi extat: quia non conſumptum:rei yen dicatione repetitur. 28 Debitum ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi bona ſiderecipienti dominio in eũñ tranſlato, conſumptione bonaſdeſecuta, repetitur condictione ob cauſam, ⁊ condictione indebiti 29 Limitatio ad totam materiam huius..ſꝙ ſipꝛocurato: pꝛomiſerit dñm rem ratã habiturũ, ipſo ratũ non babi- te, ſolutum nõ condicitur: ſed petit᷑ actione er ſtipulatn. 30 Solutum falſo pꝛocuratoꝛi in rem ſus, bona tde recipi- ti, debitũ vel indebitum: repetitur ab eodem cõdictione ob cauſam, vel indebiti. ⁊ de veritate vide ibi.⁊nuaꝛ. 31 Londictio indebiti, ꝙ non detur ſi dominium ſittranii- tum, ⁊ recipiens in aliquo ſit factus locupletioꝛ. 3 Solutum nuncio per debitoꝛem verum vel putatiuum. vt ad creditoꝛem poꝛtaret, eodem boc ſolutum contra ctante, repetitur condictione furtiua. 34 Solutum falſo pꝛocuratoꝛi nomine domini, ipſo auten mala fide recipiente, vt ſibi lucretur:repetitur ab odem condictione furtiua. 5 Regula, ꝙ omnis condictio degenerat contra furem q habeat locũ in condictionibus gñalibus.a nõ ſpecialt 36 Solute rei ſi in falſum pꝛocuratoꝛem traᷣſlatum ſit dom nium:an nihilominus ſit ſpeciale in eo, vt ipſe furtũ com⸗ mittat:⁊ furti conueniri poſſitꝛ⁊ ibi plures recitat opn 37 Furtum, quod committatur in re pꝛopꝛia reſpectu yſis ⁊ de ratione. nu.3.. 39 Recipiens ſcienter indebitum, quando committat fur⸗ tum:⁊ quando non? Et quando poſſit conueniri vel con⸗ dictione indebiti, vel condictione furtiua. nu. 404. 41 Conqdictio indebiti ſpalis, ꝙ cõcurrat cũ cõdict furtina 42 Pꝛocuratoꝛ in rem ſuam ſcienter recipiens indebitum, an committat furtum: hitt⸗ 43 Pꝛocuratoꝛ ſimplex ſalſus, ſcienter recipiens indebitu an committat furtum:? Kemrllei hel 44 Soluẽs ex ſolutione facta falſo pꝛocuratoꝛi fimplici, in rem ſuam:an videatur in eos tranſferre donüniddig, 45 Condictio ob cauſam ad ſui natiuitatem, quid requt Si pꝛocuraton, 3 0 1 dirs i alid vit 27 eine „. Haangid d — gani emen hücm (emane i 7 c 4 24 8 Uan cmlarelſdcn — woancvicunmdin ienencnoacdiſmätd nerdeſcualeeropdcl fanscdeirimalchte matsadendendüllum oſendetr ſti gwchra nieittsjdepoſeicid vrunntmnperaban Itnileerartbiedlealt eſonenactonum ſuoch fnchs ſſeruum uuing reregterileloqutturim rrüdletpertexillüaper ip Sinautem oqnamar Ttarsrunedebitorſoluene dioneyuabateri, non ionam Laſäseſtfingyy TſaputEabeonemats amrſowi etigturgo. wier gdehtorſölegs ſin tadgod eretene Raofiterdenanearg mamſdefegin.ahanco salisperggsitente ſdüditzjalouimch Nainp(Sch 5 LeAaferofito ndomino retunxe etlam concians eperbileper emäit condictionem ob al ate, pparit ſoluet ctionemobcauſan nsſolutionem:ayi nus ratum habette ſ 2 läh a Procuratorilierr n de, dominus attani ditum ſolutu falo nun ato in eum doniinn sactionibusrqy, uratoꝛi bonafdie ertat. quia non or alſo pꝛocuratoib ato, conſumptiohn ne ob cauſam, che nmateriam byiuullen ratã babituri, pyin citur: ſed pett arne uratoꝛi in rem ſuêbnat eum: repetitur detni ziti ⁊ de veritateieni; 1 ꝙnondetur idemunt liquoft factusbbenas er debitoꝛem perunug taret, eodemborin mdictione funtiu, uratoꝛi nominedenii vt ſibilucreturptine — ondictiodegenetn ctionibus glalblan m pocaraunntüne sit pecaleucite niri poſſten iyin nittatur inte goynute concheenadüt⸗ 1n g amſcntenchis De condictione cauſa data. ¶ Hoc. d. Fm Jpꝛocuratori. ur ³oinde = oitum ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi in rem ſuam, per condictionem indebiti repetitur a dño ra tum pabente:eo vero non ratificãte a pꝛocuratoꝛe. Item ſolutio debiti ſimplici falſo pꝛocuratoꝛi facta, vt ipſe fa⸗ ciat debitoꝛem a dño liberari, ratibabitiõe aut liberatio⸗ ne non ſecutis, ab eodem per cõdictionem ob cauſam re⸗ petitur. Et pecunia per nunciũ cui data erat, vt ad dim deferretur, ſi contracta ſit, ⁊dño non data, parit ſoluenti condictionẽ furtiuã ⁊ actionem furti. h.d.ſᷣm lect.glo. Iel ſic hm lec. Bar.⁊ cõem. Indebitum ſolutũ falſo pꝛocura⸗/ toꝛi ſimplici a dño ratũ habente, condictione indebiti re- petitur ałs a ꝓcuratoꝛe: ſolutio vero pecunie debite ſim- plici falſo pꝛocuratoꝛi facta, liberatione non ſecuta, per condictionem ob cauſam repetit᷑:⁊ ſi eadem fuerit cõtra/ cta oꝛitur furtiua cõdictio ⁊ furti actio. h.d. ¶ In gl. ibi. nec enim refert qñ indebitum eſt ſolutũ.Eſt igitur.j.glo. concluſio tin bac materia.ꝙ quo ad hoc,vt indebitũ ſ olu⸗ tum falſo pꝛocuratoꝛi nõ poſſit repeti a dño, niſi ratũ ba⸗ beat, nõ ſit differẽtia:an pꝛocuratoꝛ ſit falſus: qꝛ nunqᷓ; ha buit mãdatum:an vero, qꝛ mandatũ habuit:⁊ ſpecialiter ad pecuniã indebitam repetẽ. ſed poſtmodũ fuerit reuo- catum.xEt hec eſt cõis concluſio, que mihi videt᷑ falſa, vna ſola ratione:qꝛ indebitũ ⁊ mutuum quo ad repetitionem equiparant᷑ j ti.ij.. qõ indebitum.j. de actio.⁊ obli.j. g.is quoq;. Sed mutuũ nomine dũi ſolutũ falſo pꝛocuratoꝛi: qꝛ reuocato poteſt per mutuãtem ignoꝛantem mandatũ reuocatum repeti a dño, etiam ratũ non habẽte:vt eſt ca⸗ ſus.j.de inſti..ſed ⁊ ſi pupillus..ꝓpꝛeſcribere.cũ ſeq.⁊ ſeq. igitur ⁊ indebitũ ſibi equiparat᷑. ¶ In ea.ibi.l.qui bomi⸗ nem..ſi nullo.tEſt ſcða concluſio glo.ꝙ debitũ ſolutum pꝛocuratoꝛi, qui nunq́; mandatũ habuit, nõ parit libera⸗ tionem quo ad dñm:vt.d.l.qui hominẽ..ſi nullo... ge⸗ ner. de ſolu.⁊ l.vero pꝛocuratoꝛi.S.j. eo. ti Quod Cyn.in.l. falſus.C.8de fur.intelligit etiã ſi debitoꝛ pꝛobabili ratione motus ad credendũ illum mandatum babere, vtputa: qꝛ oſtendatur ſibi pꝛocuratoꝛiũ, licet falſum. iuxta.i. ſi quis inſciatus.j.depoſ.eidẽ ſoluat per.d..ſi nullo.ſimpliciter loquentem.⁊ per.l.vꝛbana. ver.ꝙ ſi vecturas. iuncta. gl.j. tit. ij licet Bart. hic dicat tali caſu debitoꝛem liberari per ceſſionem actionum ſuo creditoꝛi factã, per text. in. l.cum fundus..ſeruum tuũ impꝛudens.a.ſi cer.pe.¶ Sed ad⸗/ nerte:qꝛ tex.ille loquitur in debito ſpeciei.quo caſu Bar. verũ dicit,per tex.illũ.⁊ per.l.qð ſepe.. ſi res.j. de ↄtrah. emp. Sinautem loquamur in debitoꝛe generis vel quã- titatis:tunc debitoꝛ foluens falſo pꝛocuratoꝛi, quem iuſta ratione putabat verũ, non poteſt liberari per ceſſionem actionum.Caſus eſt ſing.vna cũ gl.j.de fur.l.ſi quis vxo/ ri..apud Labeonem.⁊ ita declaro Bar. ¶ In ea.ibi, cũ ſcienter ſolui.Eſt igitur glo.r In tertia concluſione ſatis dubitata, ꝙ debitoꝛ ſoluens falſo pꝛocuratoꝛi, quem ſcit falſum, id ad quod vere tencbatur dũo, ſolutum nõ repe⸗ tit:quia videtur donare.arg.l.j.j. tit. ij.⁊ regule, cuius per erroꝛem.j.de reg.iur.⁊ hanc opi.ſequitur Dyn. allegans duos caſus per quos idem tenet Bar.in.l.ſi nõ ſoꝛtem.. qui filioj.ti.ij..l.qui fundum..ſeruus meus.j. de vſuſca. pꝛo emp. ¶ Scda vero fuit opi.gl.contraria in.l.diſpen⸗ ſatoꝛem.j.de ſolu.tenentis tale ſolutum repeti.⁊ illam ſe⸗ quitur Ja. de Ra. ⁊ Cy. referẽs in. l. falſus. C. de fur. dua- bus rationibus. Pꝛima ne malignitas pꝛocuratoꝛis ſi⸗ bimet commodum afferat, contra.l. ſine hereditaria. 5. de nego.geſt.cum ſimil. Ad hanc tenens cõtrarium reſpon⸗ debit, ꝙ cõmoditas iſta ſibi non affertur ex ſola maligni⸗ tate:ſed ex ſcientia ſoluentis, cui ſcienti ſoluẽti falſo pꝛo⸗ curatoꝛi, dolus non infertur. de regul. iuris.l. ſcienti. C. de tranſac.l.cum donationis. Secunda ratio fuit: quia quo⸗ tieſcunq; alia coniectura cadere poteſt in ſoluente nunq́; pꝛeſumitur donatio: vt l.ſi cum aurum. all. elegãter.. qui repꝛobos.j. de ſolu. Sed in ſoluente poteſt cadere conie⸗/ ctura:vt ad dñm poꝛtet ſolutam pecuniam, iuxta.l. ſi ego. 5.de neg. geſt. igitur ⁊c.ad hanc poteſt reſponderi, quod iſta cõiectura capi non poteſt:quia ſicut ſoluẽs vidit pꝛo/ curatoꝛem vti falſitate:ex quo ſe mandatum habere aſſe⸗ rebat:ita ſcire debuit ꝙ hanc pecuniam nunqᷓ ipſe eſſet ad dñm poꝛtaturus:quia ſemel malus ⁊c.vt in regula iu⸗ ris.⁊ in.l.ſi cui.S.ijſdem.j.de accuſa. Pꝛeterea ex quo ſol⸗ uens ſciuit pꝛocuratoꝛem pꝛohibitũ recipere.ita ſcire de⸗ buit pꝛohibitum illi dare:vt in.d.l.vero pꝛocuratoꝛi.ꝛ.l ꝙ ſi foꝛte..j.de ſolu. Non obſt.d.l.ſi ego.quia ibi ſoluens ex⸗ pꝛeſſe ſoluit vt negotioꝛũ geſtoꝛi:quinimo ibidem ⁊ ſolu⸗ tionem recipiẽs nõ aſſerebat ſe falſum habere mandatũ. ¶ Anqge tertia fuit opinio ſin.in.l.cum pater.. Meuio. de leg.ij. dicentis, ꝙ aut ſoluẽs ſciebat factũ:vtputa moꝛ- tem dñi, ex qua ſequitur reuocatio mandati. Item aius, dicens.ꝙ moꝛte dñi intelligit reuocatum mandatũ:⁊ tũc ſoluta pecunia non repetitur, quaſi a ſciète donata videt᷑, per pꝛedicta iura. Aut ſoluens ſciebat factũ:vtputa dñm moꝛtuum:ignoꝛabat tñ ius, dicẽs moꝛte dñi mandatum reuocari:ꝛ tunc ſolutũ poteſt repeti,‚quaſivideat ſolutum ab eo, qui erronee credidit ſe poſſe ſoluere: cũ putet mã- datum durare. Item:qꝛ ignoꝛantia iuris in dãno vitãdo pꝛodeſt:vt j. de iur.⁊ fa. igno.l.iuris ignoꝛantia. Item ain ſoluto repetendo:vt.ã.cũ his.H.ſideiuſſoꝛij·ti. ij. ¶ Quar⸗ ta fuit opi. Bal.dicentis, ꝙ aut poteſt capi aliqua pꝛoba⸗ bilis coniectura, ex qua videatur ſoluẽs ſoluere cauſa fu⸗ ture ratificationis a dño fiende:ꝛ tunc poſſit repeti: quia bac ſtante, donatio non eſt pꝛeſumenda:vt. d.l.ſi cum au⸗ rum.Aut non poteſt hec coniectura capi:quoniam ſoluit quis ſcienter pꝛocuratoꝛi reuocato. quo caſu pꝛeſumen⸗ dum eſt, ꝙ dũñs ſolutionem ratam nõ habeat ᷣm eum: qꝛ aks pꝛeſumeretur ſuam voluntatem coꝛrigere, de nouo pꝛocuratoꝛem conſtituere. contra.l. nam ad eaj. de condi. ⁊ demon.⁊ tunc non poſſit repeti quafi videatur donata, per. d..cuius per erroꝛem. ¶Quinta fuit opin. eiuſdem in.l. falſus. C. de fur.dicentis, ꝙ aur ſoluẽs ſcit pꝛocurato⸗ rem reuocatum:recipiẽs antem ſui renocationem igno⸗ rat:⁊ tunc donatio non reſultat:quia eſt diſſenſus in cau⸗ ſa tranſterendi dominij:igitur ⁊c..ſi cer.pe.l.ſi ego pec. Quod patet ſᷣm eum:quia ille qui ſcienter ſoluit, videtur ſoluere vt donet:ille autem qui ignoꝛãs pecuniam reci⸗ pit, videt᷑ recipere nõ vt ex donatione ſibi acquirat:ſed vt debitum ſolutum dño reddat. Aut vterq; ſcit mandatũ reuocatum:⁊ tunc aut recipiens ſcit ſoluentẽ ſcienter ſol⸗ uere, hoc eſt ſcientiam renocationis habere:⁊ tunc pecu⸗ nia donata videt: neq; repeti poteſt: quia vterq; in cau⸗ ſa tranſferendi dñij concoꝛdat:igitur ⁊c.vt.d.l.cuius per erroꝛem. Aut recipiens neſcit ſoluentẽ ſcienter ſoluere, hoc eſt eundem notitiam reuocationis babere: ⁊ tũc pe⸗ cunia repeti poteſt:neq; donata videt᷑:quia in donatione non eſt conſenſus vtriuſq;, ꝙ requiritur: vt.l.abſenti.j. de don. z.l. ambigi. eo. tit.C. quod patet:quia is qui ſoluit, in⸗ tendit dñium tranfferre:is autem qni recipit non inten⸗ dit pecuniam, vt donatam recipere: ſed vt furtinã cape⸗ re. Et banc eandem opin. attribuit ſibi, vt ſnam, ⁊ nonam Ang. repetens.d.l.falſus. neq; excuſandus eſt: qnia ſi di⸗ catur ꝙ Bal.nõ vidit: quia in ⁊ eadẽ.l.ipſemet Bal. alle⸗ gat. ¶ Inde ſexta fuit opi. Sali.repetentis iſtam.l.dicẽ⸗ tis, ꝙ aut cõſtat de expꝛeſſa intentione ſoluẽtis:⁊ illa ſer⸗ uatur. Aut dubitatur:⁊ tũc aut recipiens nunq́; man da⸗ tum babuit:⁊ hoc ſoluẽs ſcit:: pecunia donata intelligit᷑, neꝙ; repetitur.arg.d.S.ſeruum meum.a d.õ.qui filio. aut als mandatum habnit, ſed reuocatum. Et tunc ant reuo⸗ catum fuit expꝛeſſe.⁊ idem per.d. iura. Aut tacite:⁊ tunc aut pꝛopter delictũ ⁊ maleficium ipſius pꝛocuratoꝛis: vt qꝛ de bono malus: ⁊ tunc ſoluens non repetit per dicta iura:neq; bunc ſoluentẽ ignoꝛantia iuris excuſat: qꝛ eſſet quodãmodam iuris naturalis ignoꝛatia, cuius pꝛetextu quis non excuſatur.C. de in ius vo.l. venia. Aut eſt reuo⸗ catum tacite bona mẽte:vtputa moꝛte dñi:vt.l.inter cau⸗ ſas.j. mand.z.l. mandatum. C. eo. vel gratia, vtputa: qunia manumiſſione ſecuta ſerui:vt.l.ſi quis ſeruo.j.de ſolutio. ⁊ tunc eſt ſaluãda diſtinctio gl.in.d.c. Mdeuio. An autem debeat pꝛeſumi iuris ignoꝛantia, velnon: eſt attendenda etas, malitia, ꝛ ſexus: vt..regula. j. de iuris ⁊ fae. ignoꝛan. ¶Septima fuit opi.ſubtilis dñi Raph. dicentis, ꝙ aut quis ſoluit falſo pꝛocuratoꝛi, tanqᷓ; vero: ⁊ ſic ex cauſa de pꝛeterito, quã ſcit falſam:⁊ tũc ſoluẽs donat, a nõ repetit: quia ſcienter ſoluẽs ex falſa cauſa de pꝛeterito, intelligit donare.j.ti. ij.l. damus.Aut ſoluit quis pꝛocuratoꝛi falſo, tanqᷓ; falſo cauſa future ratificationis dñi:⁊ tunc ſolutum repetit ratihabitione nõ ſecuta:vt hic in penult.reſpõfo. Aut dubitat:⁊ tũc eſt pꝛeſumendũ eũ ſoluiſſe ex cauſa de futuro.ſ.vt dñs ratũ habeat.⁊ hoc ex triplici cõiectura. 34 — ſ 1 1 4 4 1 1 1 1 T 1 1 f W 1 I 1 I · 1 1 f 9 A 4 II I 1 1 1 1 ¹ a 4 1 Rn I 1 1 1 1 I A 1 G A! ff I I 4 1 —— 22 — —.— ————O———— .— —— — — — — — Piu u*. — Pꝛima:quia nemo pꝛeſumitur iactare:vtl.cum de inde- bito. Secunda: quia potius pꝛeſumendum eſt eum ſol⸗ GG 1 uiſſe ex cauſade futuro, que non ſapit debitum ats deli⸗ b ctumᷓ; ex cauſa de pꝛeterito, que ſapit delictũ falfitatis mandati.argl.meritoj. pꝛo ſoc. cum ſimilib. Tertia:quia in re obſcura magis fauendum eſt repetitioni, qᷓ aduen- 1” titio lucro:vt.l.non debet.ʒ.in re obſcura.j.de regu.iuris. V b 1 Item magis ei fauenqum, quitractat de damno vitan V do, ꝙᷓ ei qui tractat de lucro captando. C.de Caiere 85 b ſ..ã.in computatione.C de iure deliber. ⁊ hec ee⸗ L * quando quis ſcienter ſoluit, vt falſo pꝛocuratori implici: 2 fecus ſi vt falſo pꝛocuratoꝛi in rem ſüm.onfan me 311 indiſtincte videtur donare ex eo: quia non ca 3 ha⸗ 2 31 V ptio aliqua ratihabitionis future:quia ſi quis ſo 54 Fa⸗ curatoꝛi in rem ſuam ſtatim eſt liberatus neq; e Sa e 92 alia ratibabitio domini:vt in.pꝛocuratoꝛi inreh uam. 83 5. de pꝛocurato. ¶ Octaua fuit opinio elegantiſſimi viri 4 do. ſ Benedic. de Plumbirepetentis.d.j.falſus. dicen⸗ 7 tis. ꝙ aut ſoluens ſcienter falſo pꝛocuratoꝛi aliquo iuris 1 erroreꝛꝛ tunc ſolutum repetit, neq; donatio videtur. Ad 71 V boc allegat ipſe tex.ſingul.l. Titius.in verbo, perperam. 43 1 cum.pꝛeceden.qꝙꝙ; quidem verbum iuris ignoꝛantiam ſi⸗ gniſicat:vt pꝛobatur.j.de condict. indebi.l. qui exceptio/ M nem. iuncta..fij. ad Maced. Aut ſoluit nulla iuris igno 3 V R rantia pꝛecedente:⁊ tunc aut vt pꝛocuratoꝛi falſo gerenti: 11 tamen inutiliter negotia domini: ⁊ tunc non videtur do- 1 b nare:ſed pꝛeſumitur ideo ſoluere, vt negotioꝛum geſtoꝛ 11 domino poꝛtans eundem faciat liberari.arg.d.l.ſi ego.5. 1 V de nego. geſtis. Zlut ſoluit falſo pꝛocuratoꝛi in nihilo ge/ U V rentinegotia: ⁊ tunc donare videtur tanquam ſcienter ſoluens ei, cui non debebat, per.. qui filio.⁊ per..ſeruus meus. ¶ Altima fuit opinio quoꝛundam hanc.l.repeten tium, qui dicunt ꝙ eo caſu quo pꝛocuratoꝛ recipiens ſcit 1 ſcienter ſoluentem ſoluere:tali caſu hoc eſt clarum ꝙ do- b h natio inducitur, per. d.j.j.⁊.d. l‚cuius per erroꝛem. Eo au⸗ 11 b tem caſu quo ſolutionem recipiens ignoꝛat ſoluentem ſcienter ſoluere:facit tres caſus, ſcilicet ꝙ aliquando ſol⸗ uens ſcienter reuocat donationem, antequam perueniat 4 ad notitiam recipientis ſolutionem ſcienter ſoluere.Ali⸗ 9 V quando vero reuocat animum donandi poſt. Aliquan/ 11 do reuocatio donationis eodem tempoꝛe concurrit cum ſcientia recipiẽtis:nec ſcitur quid pꝛeceſſerit. Pꝛimo ca⸗ ' ſu donatio impeditur: quia cum non fuerit perfecta ex 1 V V conſenſu recipientis, qui non recipiebat, vt donationem 11 reciperet: ſed vt furaretur. Aut vt domino acquireret: V merito mutatione voluntatis facta, non perfecta dona-⸗ tione, eadem impeditur. Ad hoc.j. de dona.l.ij.. antepe. 1 S. ſi cer.peta.l. eius qui..quas vero.j. de contraben. emp. 1 l j. ad fi.iuncta glo. ¶ Sed huic membꝛo obijcio de duo⸗ V bus; ſcilicet ꝙ imo bec donatio non poſſit reuocari:quia quo ad ipſum dantem ex ſuo cõſenſu perfecta eſt.Et pꝛi⸗ mo. d.l.per fundum. 5.de ſerui.ruſtic.pꝛedio. Sed ad illã reſpondetur. ſcilicet ꝙ licet non ſit perfecta donatio quo adius reale:tamen perfecta fuit quo ad ius perſonale:vt ibi patet ex eo:quia ſciebat ſibi donaturum ipſe, ſibi do- nari:quod non eſt in caſu noſtro. Secundo de.c.ſi tibi ab⸗ ſenti.de pꝛeben.libꝛo.vj.vbi collatio beneſicij facta in ab ſentem vel ignoꝛantem non poteſt reuocari, oſito, ꝙ ille ignoꝛet ſibi ilud eſſe collatum. Sed reſponde, ꝙ ibi eſt caſus diuerſus:quoniam ibidem confertur, quod non eſt d pꝛopꝛium conferendi:vnde eꝑ ſimplici collatione ius etiã ' conferentis extinguitur. Nos autem loquimur quando donatur, quod eſt pꝛopꝛium donantis, quo caſu donatio- ne non perfecta, conſenſu donatarij res in dominio do⸗ nantis remanet.j.de acquir.poſſeſl.ſi quis vi..differen⸗ V tia.. ex quib. cau.maio..nec cinilem. Secundo caſu do⸗ — natio facta non poteſt reuocari: quia perfecta eſt: ex quo 1 mnotüſam donatarij recipientis peruenit:quemadmo⸗ dangiemus denaſd facta abſenti non poteſt reuocari, neodet⸗ füih ihe abſ entis conſenſu. j. de dona.. abſen⸗ daſdaede 3. 6 Tertio caſu donatio impeditur: tis herdee potius fauendum repetitioni, ́ᷓ; aduenti, lucro: vt in.§. in re obſcura. ⁊.3. dixi. ex pluralitate igi⸗ tur opin paſſus iſte videtur dubitabilis ¶ Et vt omniũ equa diſtincti opj 3 romiiu qua diſtinctione ſaluentur opin. poſſunt fieri aliqui ca/ V ſus pꝛincipales, ſcilicet ꝙ aliquando qui t inpitei Ppꝛocuratoꝛi falſo, qui tamen er„saldiinplüe — n erat negotioꝛum geſtoꝛ do⸗ 3. udo. Roma.in ſecundam.ff. veter. part. mini: ⁊ tunc ſoluens non videtur d„Ai,a 2⸗ dediſſe, vt facienti officinm geſnonidnaenc 1 11 ricetmn litate recipiẽs videtur recepiſſe. Ad pocter in em qpa⸗ ad fl.S.de neg.geſtis. Pꝛeterea idem omped 0. pꝛocuratoꝛe ad geſtoꝛem pꝛocedit argumétumaee go. geſtis.l. nam ⁊ Seruius..ſi viuo. Sed ouaneindt ne⸗ ratoꝛ aliquid facit ſuper facto, quod pertinet 4 dan num videtur feciſſe nomine domini:vt.ſi. ſ 33 dand lpoſt moꝛtem.cum ibi not.j.quando ex factuta Aun: idem dicendum cum geſtoꝛe. Aliquando dunu pꝛocuratoꝛi ſcienter ſub conditione tamen ratbaiid nis future a domino: vel liberationis conſequende caſus eſt clarus, ꝙ donatio non inducitur: imo endeſt nibus non impletis ſolutum repetitur: vt hic in ſec 6 reſponſo. Vlliquando vero ſoluitur ſcienter falſo ui ratoꝛi, non negotioꝛum geſtoꝛi, neq; ſub conditicn 5 qua:ſed iuris erroꝛe, ſeu ignoꝛantia: ⁊ tunc talis elu 4 ignoꝛantia, que craſſa eſt ⁊ ſupina: vtputa: quia dung donans legem ſtatui mandatũ non poſſe reuocari e nibilominus donatio inducitur: quia talis ſupina 5* rantia in damno vitando, non pꝛodeſt: vt inaiinec ſipma ⁊ in.). regula. j. de iuris ⁊ tac. ignoꝛ. Eſt enimiinlata al 1 ſoluens ignoꝛans hoc, quod omnes ſciuntij de ver ſigni l.late culpe.vnde illa ſibi pꝛodeſſe nõ debet: quemacnd, dum nec dolus. Eſt iuris ignoꝛantia pꝛobabilis ziuſa vtputa quia ignoꝛet ſoluens peregrinum caſumſegai centis, dubitatione moꝛtis mandatarij reuocarinaii tum:⁊ tunc donatio non inducitur: cum talis igaa iuris in damno euitando excuſet:vt.d.Liuris iguani Et iſto modo ſaluatur gloſ in.d.. Aeuio.Puui caſus in. d.l. Titius. ã. allegata. C Aliquando vvoſiù uitur ſcienter falſo pꝛocuratoꝛi, nullo tamen iuris eneas interueniente: ⁊ tunc ſi recipiens ſcit ſcienter ſolventen ſoluere:eſt caſus clarus, ꝙ donatio inducitur. Piimoj vtriuſq; conſenſus in donatione concurrit, que hocieſo lo conſenſu perficitur: vt.l.ſi quis argentum. Secund quia caſus eſt in..qui filio.⁊ in.. ſeruus meus Seallega to.¶ Zlliquando vero recipiens ignoꝛat ſolnentẽ ſcien⸗ ter ſoluere:⁊ tũc vt.5.vidiſti, eſt communis opinio, quod donatio non inducatur: quia non concurrit vtriuſq; con ſenſus in donatione perſicienda: vt. 3.ſi certum petallſi ego. Ille enim qui ſoluit, ob id ſoluit, vtdonet: ille vero qui recipit ob id recipit, tali caſu, vt furetur: vel vt domi⸗ no acquirat, ſi ſui reuocationem ignoꝛat ynde dicunt coò⸗ muniter doc.⁊ maxime Ang.in. d.l. falſus. ꝙſoluenspo⸗ terit repetere.Et ſi excipiatur, dolo facispetere: quiaſe mel donaſti. Replicabitur de dolo, ſcilicet dolo repeti ſti, ex quo receptionis tempoꝛe intercipiẽdi animum ha⸗ buiſti. Quod membꝛum ſatis eſt dubitabile. Et pumoſ cio duos caſus.Aliquando enim pꝛocuratoꝛ recipiens ſcienter ſoluente ſui mandati reuocationem ignoꝛqt: conſequenter recipit, vt domino acquirat: atali caſu, dicunt doct.donationem nõ induci: falſum mihiyideti viua ratione:qua ratione inducitur donatio, ſiquisſi uat pꝛocuratoꝛi, vt domino acquirat:licet pꝛocuratorba- beat animum ſibi acquirendi: vt eſt caſus in qui mii donatum.a.l.ſi tibi dederim.j. de donatio. Eadem rati ne ex quo diuerſitas reddi non poteſt, dicẽdum ricem ꝙ donatio videatur inducta.⁊ ſi quis ſoluat pꝛoenratn, vt ſibi donet:licet pꝛocuratoꝛ habeat animum acquñeeh di domino, non pꝛopterea ſoluens, ſoluit animo nonne tendi:ergo nõ poteſt repetere..ſi certum petaturlna omnis. ¶ Aliquando recipiens ignoꝛans ſoluenteſci ter ſoluere, recipit non anuno donatoꝛie recipiencii non, vt pecuniam furetur: ⁊ tunc licet de iuris rigoꝛe un natio non inducatur:quia conſenſus non concurrit 3 donatio nolenti/fieri non poteſt:vt in.l.hoc iarcnii— teſt.j. de donatio.Et in regula iuris, inuito Attame ui equitate cõſumptis nummis donatio videtur wzetaſt per conſumptionem donatio videtur recõciliata. 5 videtur caſus apertus in.d.l.ſi ego pecuniaminh te 1 Ae ido membꝛo reſponſo. nihilominus tamen in hoc ſecũdo men eg neo cum communi.quoniam illud pꝛincip.iſ Eodſ 29 conſumptione donationem recõciliari: licet in cau nat ionis ſit diſſenſus, pꝛocedit vbi vtraq; dtraniato- m: egofecl piebam diſſenſus inter contrabentes erat habilis a nem dominij:ytputa:quia tu dabas vt donu — 1 Kraurepiht lihmäRwg mwoxtgngegpittc W rrianpeintenadd rertreyienitrdonon norntinteeipereskecch riridiywiiyä ritemrurjdeddi the luspd aitsſoubiſi aoͤranegſenyer urn lirenoeareaninum don türacpüispſamſcen dbſerſerxeram ein deoonaQuomiami mancatumdedandodon rinustewocatmandatun nandtatanpoteſtrenocar dUſpecumiamco quale dsdonatariocunullaad meem ocuimur indatione müacſtenonpolümen tzaenioe mertopenie dlapern guantunm ſontsnöertintegtug dlliquis noböbgent gar ungtitaricernrferace dlpan CJneagohe Rpaſä g Jnea goſi urghackegarapii ndätwendonfäeren b naginijntuer berg 1 alandla, 1 GwaaAdcheade i ennenan docuratouin 8 clraton nullotman dcſi recipiensſetſamn rus qdonato näue ndonatione concni ir: vt. fi quis ggr. zui glio. in ſ ſernenn ero recipiens iguat- vidiſti, eſt connodn tur. quia non conerrr perficienda: ſtain Auit, ob idſolut pit,tali caſu ytfir ſocationem ignonn me Angiin d lfälke excipiatur, dooſas abitur de dolo ſn is tempoꝛeiintelcyiin ꝛum ſatis eſtdubittit zuando enimpoenear mandati reuocatoun, tyvt dominoscqufa nem nöinduci fümne tione induettrdern 6 omino acqviratiian rquirendi: tfaalst ederim dedenaite rcddinpcte inductaſicuisſäu ocurato babexm⸗ dterea oovensſolla repetereaäſ certung p fſſ nummisdo l donatio ricell, us in ,jih jnog piebam vt mutuum. Ita loquitur pꝛimum reſpõſum: vt ex ſe patet. Secus autem ſi ambe cauſe in qnibus eſt diſ⸗ ſenſus, non ſunt habiles ad dominij tranſlationem: quia tunc donatio non inducitur. Caſus eſt in.j.⁊ fi. reſpon.o.l. ſi ego.vbi ponitur exemplum, quando tu das vt donum: ego recipio vt depoſitum.Sed in caſu noſtro iſte ambe cauſe adinuicem verſantes, non ſunt babiles ad dominij tranſlationem:quoniam tu das, vt dones:ego recipio, vt furer.igitur ⁊c.vnde in duobus vltimis reſponſiseſt hu- iusqueſtio caſus, Tertio tamen inqnantum circa boc dicunt doc.ꝙ tali caſu recipiens committit furtũ:falſum eſt ex eo:quia non poteſt furtum committi:cum recipiẽs re ipſa voluntate dantis vtatur:licet hanc voluntatẽ ad⸗ eſſe ignoꝛet:vt pꝛobatur inſtit.de obli.que ex male..pla/ cuit.⁊ in.l. inter omnes§. recte.⁊.I. falſus.. qui alienam.j. de fur. ¶ Aliquando ſoluit quis ſcienter, non vt pꝛocu- ratoꝛi falſo ſimplici:ſed vt pꝛocuratoꝛi falſo in rem ſuam. Et tunc illa in hac eſt vera opi.ꝙ; aut pꝛocuratoꝛ falſus in rem ſuam ſcit ſoluentem ſcienter ſoluere:⁊ donatio indu citur.Et pꝛo hoc videtur recte caſus in.ʒ.qui filio.⁊. ſer uus meus.vbi loquitur tex.in filio⁊ꝛ ſerno habẽtibus ad⸗ miniſtrationem peculij,cuius quidem peculij.licet domi nium pꝛopꝛium ſit apud patrem ⁊ dominũ: vt.i.iij..ſed vtrum.a.de mino.cũ ſimili.nihilominus filius ipſe quaſi dominus reputatur ad boc.qð no.gloſ.j.titu.ij.l.frater a fratre.aut ignoꝛat pꝛocuratoꝛ ſoluentẽ ſcienter ſoluere:⁊ tunc ea diſtinctio ſit quam.S.vidiſti in pꝛocuratoꝛe ſimpli ci, ſcz ꝙ aut recipit, vt furetur: aut vt domino acquirat: vt in ſuperioꝛibus dixi.E Item quarto inquãtum ſupe⸗ rius dixit Ange.ꝙ ſi recipiens animo intercipiẽdi, oppo nit cõtra repetentem, dolo facis petere: qꝛ iam donaſti.ꝙ poterit replicari ex dono non acquiſiſti: quia doloſo ani⸗ moꝛꝛ⁊ vt interciperes recepiſti.Et ſic r vult ꝙ cõtra exce/ ptionẽ doli, replicari poſſit de dolo. dde, ꝙ contra boc videtur tex.j.de doli except.l.apud Celſum..arcel⸗ lus.pꝛo cuius ſolu.ibi vide. ¶ Item per pꝛedicta patet/, qð non eſt ſemper vera vltima opi.dicẽtium, ꝙſi dans ve lit reuocare animum donanqdi, anteqᷓ; perueniat ad noti/ tiã recipiẽtis, ipſum ſcienter ſoluiſſe, qò poteſt. on enim obſtat lex per quam ſe fundat, ſcʒ.l.ij.ã. antepe. cum ſimi⸗ lib. j. de dona. Quoniam ibi loquitur quãdo factum erat mandatum, de dando donatario:⁊ re adhuc nõ data, do minus reuocat mandatum. Quoniam re integra ipſum mandatum poteſt reuocare: vt.. item ſi quis.q.ſi ſeruũ. ⁊l.ſi pecuniam. 5. eo. quaſi adhuc nullum queſitum eſſet ius donatario:cũ nulla adbuc interceſſiſſet donatio. Hos autem loquimur, in datione ipſa iam facta recipiẽti, que cum facti ſit, ⁊ non poſſi mera penitẽtia reſolui. 5. de pact. lobuentione. merito penitentia iſta non poſſit tantũ boc caſu operari, quantum pꝛuma in caſu pꝛecedẽti. Quoniã in iſto res nõ erat integra:qꝛ datio interuenerat.ã de pu bli.l. ſi quis pꝛobibuerit.que ad hoc eſt argumentũ opti⸗- mum · Et iſta videtur vera concluſio in iſto dubitabili et ſubtili paſſu. ¶ In ea.gloſ.ibi, ſi bona ſide exigeret. vult Tigitur glo.⁊ eſt quarta pꝛincipalis concluſio, qò ſolutum per debitoꝛem bona ſide reuocato pꝛocuratoꝛi bona fide recipienti, inducat liberationem a domino:⁊ hocper tex. in.d.l‚cum quis.5.j.⁊.l. eius qui in pꝛouinciam.in pꝛin. 3. ſ cer.pet. CSed circa hoc inſurgit dubitabilis.q. an do- minium huius pecunie ſolute acquiratur per pꝛocurato rem domino?⁊ gl. C. de fur.i. furtis.⁊ in. d.l.cum quis. 9.j. ⁊ in.l.ſi quis ſeruo. eo. tit. dixit domino acqniri.⁊ iſtas ſe⸗ quitur Bar. ⁊ communiter omnes dicentes hanc acquiſi tionem reſultare ex tribus. Pꝛimo ex reliquijs pꝛecedẽ⸗ tis mãdati.ad hoc regula, ſemper. de vſuſcap. pꝛo emp.l. ñ̃ H.ſi a furioſo. Secundo bonam ſidem ſoluẽtis. Tertio bonam fidem recipiẽtis.Et hec opi.compꝛobatur ex eo: q bec duo ſunt cõuertibilia debitoꝛem liberari: ergò do minium crediti ſoluti creditoꝛi acquirij.de ſolu.q.fu giti⸗ uus.Sed tex.in.d..j.vult ſolutionem factam a bona fide ſoluente, pꝛocuratoꝛi reuocato bona fide recipienti libe⸗ rationem inducere:ergo vult conſequenter eiuſdem pe⸗ cunie dominium domino acquiri. Cõtraria tamen eſt glo. in.l. acceptam. C. de vfu.⁊ pꝛo ea facit pꝛimo iuris re- gula, dicentis per liberam perſonam dominium non ac⸗ quiri, niſi mandato pꝛecedẽte: vt inſti.per quas perſo. no. acqui..ex his apparet.C.od.titu.l.j. Secundo pꝛobat: De condictione cauſa data ac. 65 quia hoc eſt clarum ꝙ actns iſte receptionis pecunie, non poteſt cauſari in iſto recipiente:vt in pꝛocuratoꝛe: qæ man datum eſt reuocatum: ergo de viua neceſſitate opoꝛtet cauſari in eo:vt in nego geſt. Sed caſus eſt legis, ꝙ ⁊ per negotioꝛum geſtoꝛem, qui nomine domini pecuniam re- cipit, non acquiritur directo dominium ipſi domino, niſi per ratibabitionem ſubſecutam:vt eſt caſus ſᷣm verũ in⸗ tellectum gl. in. l.ſi ego.. de neg. geſt. igit ꝛc. Poſumus tamẽ ꝓ opi.omniũ cõcoꝛ.ſic dicereꝙ aut querit᷑,an tali caſu acquirat᷑ dominiũ directũ ipſi domino:⁊ dico ꝙ nõ ꝑ pꝛeallegata. Et ita ſit vera gl. in. d.l. acceptã. Aut que- ritur an acquiratur vtile? ⁊ dico quod ſic.Et ita pꝛoce⸗ dat gl. in.d. Fj.⁊ hoc † pꝛobo:qꝛ vbicunq; cõtra iuris re- gulas reſultat dominij acquiſitio:ſemper tunc vtile ac⸗ quiritur non directum. Ad hoc per me not.gl. fi. in.l. fi. in verbo, in rem. C. de ſacroſanc.eccl. Sed in caſu iſto cõtra iuris regulas acquiritur:qꝛper liberam perſonam non babentem mandatum:igitur ⁊c.⁊ ita teneo in hoc paſſu: ⁊hec ſufficiant ſuper iſta pꝛima gl. ¶ Ex quibus dictis capio bas cõcluſiones Mꝛimat ꝙ indebitum falſo pꝛo⸗ curatoꝛi renocato bona fide ſolutum. Item ⁊ bona fide acceptum, repetitur per condictionem indebiti a domi⸗ no, etiam ratum nõ habente, e; eo: qæ videtur quodam⸗ modo mandatum non fuiſſe reuocatum in pꝛeiudicium ſoluentis, qui de reuocatione notificatus non eſt. arg. d. g. ſi ſeruum. ꝛ.d..item ſi quis. Sed pone, quod mala ſide Treuocatus pꝛocuratoꝛ recipit:an tunc ſoluenti co⸗ tra reuocantem via al iqua conſuletur:⁊ videtur qð non ex eo: quia ſi pꝛocuratoꝛ mala ſide recipit, domino do⸗ minium non queſiuit:vnde non poteſt dari contra eum condictio indebiti, que competit demum tranſlato do-⸗ minio.l. ſi in aream.j. tit. ij. Dico tamẽ, quod poterit re⸗ uocans conueniri actione de dolo, ꝙ pꝛobo:qꝛ dolo facit renocans celare reuocationem mandati, quam notifica⸗ re debebat. Ad boc.j. de actio.emp.l..ja..iii. in pꝛinc. ⁊ de contrab.empt.l.quod ſepe..ſi.cum ergo dolus iſte purgari non poſſit per aliam actionem:merito actio de dolo ſupereſt..de dolo.l.eleganter.ᷣ.non ſolum.ſi tamẽ ſoluens ipſe conſecutus ſit cõdictionem furtiuam, quod pꝛocuratoꝛi mala fide recipienti ſoluit:tali caſu de dolo actio contra dominium ceſſabit:ne idem bis ſoluens cõ⸗ ſequatur. Ad hoc.&ᷓ. de pet.here.l.nec vllã.g.pe.a.j.de ſo lu.l. Stichum.. de dolo. ¶ Et ex boc capio ſecundã con cluſionem, ꝙ ſoluens indebitum pꝛocuratoꝛi reuocato mala fide recipienti, babet contra dominum reuocatio⸗ nem non notificantem, actionem de dolo, que tamen ceſ⸗ ſat ſi per furtinam condictionem ſoluens, accipiente eo, ſolutam fuerit conſecutus. ¶ Tertia concluſio ꝙ debi⸗ 10 toꝛ † ſoluens ſpeciem pꝛocuratoꝛi nullum mãdatum ba⸗ benti:⁊ pꝛobabili cauſa tutus liberatur acreditoꝛe per ceſſionem actionum.⁊ hoc per.d.g.ſeruum tuum impꝛu/ dens..d.g.ſi res.⁊ arg.optimum.j.commo.l. argentum. inſti.de contrab.emp..quod ſi fugerit.¶ Quarta con. I1 cluſio, ꝙ † debitoꝛ ſoluens genus pꝛocuratoꝛi nullũ man datum babenti, non liberatur a domino per ceſſionem actionũ, ſibi aliqua culpa imputari põt:vtputa, qꝛ a pe tente nomine dommi, non fecerit ſibi oſtendi mandatũ. Ad hoc.d..apud abeonem.iũcta.l.ſi quis inficiatus. J. depoſi. Secus ſi ſoluenti nulla culpa imputari poteſt: puta, quia dixit creditoꝛ, ſoluas id, quod debes poꝛtanti annulum vel tale ſignum.Et quidam hoc audiens, illud ſignum poꝛtans fecit ſibi ſolui:quoniam tũc putarem ta/ lem debitoꝛem liberari per ceſſionem actionũ. Pꝛimo: quia opera creditoꝛis factum eſt, quod iſti tali fuerit fa⸗ cta ſolutio.igitur ⁊c.ar gu.j. de doli except..ſi opera. Se⸗ cundo:quia ex quo petens ſibi ſolui poꝛtauit ſignũ a cre/ ditoꝛe dictum:merito iuſta ⁊ pꝛobabilis cauſa credulita tis fuit in ipſo debitoꝛe ſoluente, quoniam credere de⸗ buit illum eſſe, qui a domino mittebatur. ⁊ boc pꝛopter poꝛtationem ſigni. argumen. C. de fabꝛi.j.ſtigmata.libꝛo xj.⁊ quod not. Barto. in.l. pꝛohibitum. C. de iure fiſci.li⸗ bꝛo. x. et pꝛobatur.j. de iniurijs.l. apud Labeonem. 9.ſ quis virginem.⁊ ita intelligo dicto.. apud Z abeonem. 12 cum glo. ſua. ¶ Quinta t concluſio quod debitum ſcien⸗ ter ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi videtur donatum adeo, vt neq; illud repetatur.Et bocſi teneamus ſententiam gl. hic.ſinaut teneamus ſupꝛadicta, tunc concluſiones infe⸗ 3 — ͦ— —— —Sitas e — rende ſunt, pꝛout eꝑ eis percipitur, quas omitto tanqᷓ ni 33 mis plixas. MrEx iſta autẽ gl. vltimo no. eſt hᷣm Bar. ꝙ diſtinctiogꝗ. cũ ꝗs..j locũ pabet eStiã ſi ſolutũ fuerit ꝓcu/ ratoꝛi in rem ſuã, qd tu ſane intellige. ſ.quo ad effectũ ube rationis: quo autẽ ad alia tria, que in illo.. dicůtun Dien ĩllũ locũ nõ habere in pꝛocuratoꝛe in rem ſuam: quonia tali ſolutum fuerit in omnem caſum trãſfertur dmium, er quo debitoꝛ intendit tranſferre: quia ſibi taqverndreci toꝛi ſoluit. Ad hoc.j.de fur. l.falſus..j.j.dẽ cõdi. fur. l. quo niam.cum ibi no.in glo. ſinautem ſoluat debitoꝛ Penare toꝛi ſimplici non eſt ſic:quoniam ſit diſtinctio, an 1 u 3 eidem bona ſide:an vero mala:vt no:in.0.5. E. J 2n n habet.⸗.ille locũ qno ad ommiſſionemi un nuteofdhun 3 2 cet ſi pꝛocuratoꝛ reuocatus mala ſide recepit, 3 um cõ⸗ mittat:vt ibi dicitur:tamen Ppꝛo curatoꝛ in rem uam non committit:ex quo in eum non eſt tranſlatum dominium: vt d.falfus.S. a.j.plenins dicetur. I. Tertionon habet locum, ꝙ dicitur de condictione indebiti, etiam ſi debitũ ſoluatur. quoniam licet fiat diſtinctio, quando ſoluit pꝛo curato:ꝛi falſo ⁊ ſimplici, domino ratum nò habente inter debitum ⁊indebitum:quoniam ſ ſibi ſoluat debitum re/ petitur ab eo cõdictione ob cauſam: vt hic in ſecundo re ſponſo. Sinautẽ indebitum repetitur condictione inde/ Piti:vt.l.cum indebitum.j.j.⁊ m.l.ſi pꝛocuratoꝛ.in pꝛinc.ĩ. titu.ij.⁊.j.rem rat. hab.l.ſi indebitũ. nihilominus a pꝛocu ratoꝛe in rem ſuam falſo, repetitur debitũ per condictio⸗ nem indebiti:qꝛ licet ſit debitum quo ad dñm, eſt indebi/ tum quo ad eum Caſus eſt. C. de condi.inde.l.creditoꝛis. 4 SPm vnam lec. ¶ In glo.ij.t ſuper verbo⸗tenetur.in pꝛin. Ponit iſta gloſ. cõcluſiones duas. Pꝛima indebitum ſo lutum falſo pꝛocuratoꝛi in rem ſuam, dño ratum baben⸗ te, repetitur ab eodem per condictionem indebiti, ex eo: quia ſoluens ſtatim credidit ſe liberatũ. Iſta cõcluſio eſt falſa:q ſi pꝛeſupponitis, vt pꝛocuratoꝛi in rem ſuam ſolu tum fuiſſe:neceſſarium eſt oicere dñũm ratum nõ habere poſſe:qꝛ pꝛocuratoꝛ in rem ſuã nomine ſuo recipit, nõ aũt dñi ⁊ ad vtilitatẽ ſuam..de pꝛocu.l.pcurstoꝛ in rem ſuã. C. eo. titu.l.qui ſtipendia. Ergo dñs, ꝙ ſuo nomine nõ eſt geſtum, ratum babere nõ poteſt:vt in regula iuris, ratũ. in. vj.⁊ in.l.ſi pupilli..ſi ego.3.de neg.geſt. Sed qꝛ pꝛocu ratoꝛ in rẽ ſuã, boc ꝙ indebite ſolutũ eſt, òño reddere nõ tenetur: qꝛ ſuo nomine hoc nõ eſt cõſecutus, ſed ex erro⸗ re ſoluentis.j.ad Treb.·l.debitoꝛ.in ſi.ergo nõ poteſt con tra eum competere cõdictio indebiti, que cõtra eum da-⸗ tur, ad, quem pꝛincipaliter res peruenit j. titn. ij.J. bis ſoł. 35 Scda cõcluſio, indebitum ſolutũ falſo pꝛocuratoꝛi ſim⸗ plici a domino ratum babente, repetitur per cõdictionẽ ob cauſam, e eo:qꝛ ſoluẽs nõ credidit ſe liberatũ ex ſub⸗ ſequẽti datione pecunie ſienda a pꝛocuratoꝛe dño:vel ex ſubſequẽti ratihabitione. Iſta cõcluſio ſimiliter eſt falſa ex eo:qꝛ quando quis ſoluit pꝛocuratoꝛi ſimplici, quẽ pu⸗ tabat verum, ſtatim credidit, aut credere debuit ſe eſſe li berarum:non autem liberandum.tex.eſt. j. de ſolu.l. vero pꝛocuratoꝛi. Item, q ⁊ ſi ſoluit falſo, quem putabatverũ: nõ cogitauit:aut nõ cogitare debuit de ratihabitione fu/ tura a dño:qꝛ ſoluẽs ꝓcuratoꝛi vero ſtatim liberatur, etiã ſi dñs ratum nõ habeat.tex.eſt in.Dd.l.ſi pꝛocuratoꝛj.ti. ij. n16 TAnde pꝛo expeditionet buius pꝛime partis, pono vo bis iſtas concluſiones. Mꝛima, indebitum ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi dño ratum habẽte, repetitur ab eodem per cõdictionem indebiti.Caſuseſt bic in pꝛimo mẽbꝛo. Se⸗ cunda eſt, illud idem q́uis dñs ratum habeat, repeti po⸗ teſt a pꝛocuratoꝛe mala ſide recipiẽte, id eſt animo ſibi lu crandi per cõdictionẽ furtiuã. Caſus eſt.j.de fur.l.ſi ven⸗ didero..ſ Titius. Sed ad hãc ſecũdã dupliciteroppo no. Et pꝛimo videtur, ꝙ nõ competat ipſ ſoluenti cõtra Pꝛocuratoꝛs cõdictio furtiua dño ratum habẽte, ex eo: qꝛ per ratihabitionẽ dñi ſecutam, ratum babẽs effectus eſt dñs. Auod patet: ꝗqꝛ cõdictio indebiti cõtra eum compe tit:vt..dixi niſi cõtra effectũ dñm: vt.i.ſi in area.j. titu.ij. Soluens autẽ deſinit dũñs eſſe.Certum eſt autẽ ꝙ ei, qui 3 3 dit Fedüerartida cõdictio nõ cõpetit:vt.j.de condi. petit codie Anſeſus Heana iu. igitur ac. Sol.ideo ſibi cõ⸗ Fllen Wnnahn na deſiat eſſe dñs nõ facto ſuo, ſed Heſinit dominus ei 4 zeesertni tartem 5 Keim competit. Tex.eſt ſe ex facto alteno, etiã cõdictio furtiua Sek.eſt.). De cõdi, fur. l.⁊ ideo elegãter. in.j. yer. Audo. Koma in ſecundam. ff.veter. part. CSecundo opp: videtur, ꝙ domino ratũ hab ceptionẽ pecunie per pꝛocuratoꝛẽ mala iide facta ſers lum cõpetat contra eũ cõdictio indeb 3 tiua. Quod pꝛobo: quia vna eſt rece be actiones inſur gũt: ergo dominus ratum baben 335 19 queritur. CQuarta, ſi f dominus ratũ habensccinunio Nõ ſo, ptio pecunie ensp omnes effe nse eratas babereat ceptionẽ ſimpli citer, videtur quo ad ea reſultantes. Item et actiones vell 17 5. de iureiur.I. duobus. 5. excepto. ⁊..ñ. Anum ctũ ſeu plura cõnexa, nò poteſt quis pꝛo parte ratificz 2 re aut in totum 3 ⁊pꝛo parte nõ:ſed aut in totũ ratincare: pꝛobarej. de admi. tu.l. cum queritur. de bo liben abſurdum. de oper. liber.l. ſi ita ſtipulatio. iniO dimn ⁊licet furtum per pꝛocuratoꝛem comiſſum meriemann minus ⁊ in delictis locum habet ratibabitio deſmn lo ca. cum quis.lib. vi.. de iuſti. iur. arg. l.. ſed ſici c S. quoties.cum ſimilib. So. licet vna ſit pecunie mchi tamen ula duplici reſpectu eſt facta, ſcʒ vno rrodi quãtum pꝛocuratoꝛ verbaliter nomine domini d ) ;.. ecunſs recepit. Et qꝛ hoc certi dominus ratum baber n anq o enturgg Atod mine ſuo geſtum:ideo condictione indebiti cõu bic alio reſpectu interioꝛi, ſcʒ inquãtum pꝛocur mine domini pecunam reciperet: tamen animo gerebat ſibi illam pecuniam velle lucrari.⁊ hoc reſpectu,lcctc mittatur furtum:tamẽ, qꝛ nõ nomine ſuo ſeq pooprohn cõmittitur:ideo ratum dñs babere poteſteytcöueninn furtiua cõdictione:vt. d. c.ratum. z.d. g. ſed ſi ego.(Ta, 18 tia cõcluſio, dominus † ratum habens pecunie incehſte receptionem, ſuo nomine per falſum pꝛocuratoxnſqai agit cõtra eundem actione negotioꝛũ geſtoꝛiſtſiige cunia illa reddatur. tex. eſt. 3. de neg. geſt. ſi puxligſ tur cõdictione in debiti per ſoluentem ab eodẽ peterepo teſt:vt ſibi cedatur ea cõdictio furtiua, quameoͤtragva 20 ratoꝛem habet. Caſus eſt in.d.6.ſi Titius. Altmaxi ſoluens indebitum cõſecutus fuerit hoc a dominoratunj habente, amittit furtiuam cõdictionem, quãcõtrapua ratoꝛẽ ad idem babet, ⁊ ecõuerſo. Ande vyna cõditio to litur per intẽtationẽ alterius, ſubſecuta exactione. Tex eſt. j. de cõdi.fur.l. quoniam. ad fi. Et hec equitas ſuaqes ne ſemel exactum, iterum exigi poſſit: vt in regula iuris, bona fides.⁊ in.vj. ex quibus perfecte remanct declarata 21 pꝛima pars buius legis. C Capiof igitur ſcoam quein ſe cõtinet cõcluſiones ouas. Pꝛima ꝙ dñ̃o ratum nõba⸗ bente ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi, ſiue debitum, iine inde⸗ bitum, repetitur. Secunda ꝙ hoc, ꝙ datum eſtnoͤrepe⸗ titur tanqᷓ; indebitum:⁊ ſic cõdictione indebiti: ſed tan ob cauſam datum, cauſa nõ ſecuta, ꝛ ſic cõdictione obcan cauſam. Dubitatur tamen qualiter hic ſm intelligatur. ⁊ reſpondet Gar. quem cõmuniter ſequimur bic ſmre- ferẽdo ad pꝛimum dictum, inquantũ loquitur de debite vt ſi illud falſo pꝛocuratoꝛi ſoluatur, domino ratũnoͤba- bente, repetatur cõdictione ob cauſam. Quidã APoda- banc repetentes dicunt hoc debere referri etiam adpii mum dictũ, inquãtum loquitur de indebito: vt ſttſenſus qõ debitũ vel indebitũ ſolutũ falſo pꝛocuratoꝛi dio fa nõ habẽte, repetatur etiam per cõdictionem indebitiſ ßᷣm boc adliteram dicẽtem.õ enim quaſ debitumſſy plent intantũ, inquantũ ad indebitũ refertur:inquctum autẽ ad debitum ſolutũ, nibil ſupplebitur. Et qd ſtano uiſſima cõcluſio, ꝙ indebitum ſolutum falſo pꝛocuratn nõ ſolnm repetatur condictione ob cauſam ſed incebt pꝛobãt. Et pꝛimo pulchꝛa cõſyderatione. Tale enini debitum ſoluitur duplici de cauſa: vna,ſcʒ cauſa depi rito, que eſt pꝛopter debitum, qð putatur ſubeſſe ingnn teritum cõtractum:ꝛ iſto reſpectu datur cõdictio ic ti. Allia, ſczcauſa, de futuro, que eſt vt liberatio ſegumn que tamen ſequi nõ poteſt:cum debitũ nõ peecedabenn iſto reſpectu debet cõpetere condictio ob cauſam. 0 tieſcunq; enim quid tibi do, vt quid ſequatur:ſi eſt impo —»—.,454 n ſibile ſequi, ad ſolutum repeten.. etiã cõdictio ob hn mihi competit.Caſus eſt..e..iij.·.ſi liber pomoſianh L1. l.ſi militem..l. cum ancillã. Sed tibi dedi, vt lib tionem cõſequerer, ꝙ impoſſibile eſt ſequi:cum verita nõ obliger:ergo ſequitur, ꝙ cõdictionem o beo. Secũdo ꝓbant:qꝛ vna clauſula in npo plura determinabilia, debet pariter ⁊ vnifoꝛmi 1 5 p 4,7 pl 1 minare ea. C. de teſta.mili.in teſtamẽto·de yulg liam b cauſam 7 ſita reſpieitẽ ter detet⸗ — Keriemau Tartucaällole Prnuatiiij lnckült Pinoig unntttigecmiechde ernoäiedpanat bäehuen turgdedtamlid ds pmüitöctoneſä iutondaratepende diconemod duſam. poſttinperiranoͤc tunenilud olutüre ſtiaüllubcöcitione natur qo bolerim qui tweniſecum amennͤ nonpoteropercoͤdicti dubitaturdeinplemt repetamödictlone inc Abeccöditio Andeb dimagvareegoalite vfiturocäenrrenteyt vpoduckadidemre em gaamindedtie duapomann gegoy nottemteſtatoiscumit demft benatäcöſen baemetenerrerteſteſ modecitabſchſlutone mmedeanſanegnete maraüsſtRdte nrunäzritt 6 mneni Jläeated anaernaladien eter auſedege Ae aüsn ned deiuſiim nal üdSoa dü eetenſßn 4 rdalterwonir erti dominugrarneM iam hoc iure. Sed claufula bic in ſi ecunde partis po- ſita reſpicit duo determinabilia pꝛecedentia, ſcilicet quã- do ſolutum eſt debitum, ⁊ indebitum:vt patet bic, in ver⸗ bo, etiam. cum ſimil. ergo debet vnifoꝛmiter ad ambo re⸗ ferri, ſcz vt tam debitum, qᷓ; indebitum ſolutum cõdictio⸗ ne ob cauſam repetatur. Tertio pꝛobatur:qꝛ ſiverũ eſſet, qð dicũt doc.ſequeretur ꝙ iſta lex inquantũ loquitur de indebito ſub incõgruo titu.poſita foꝛet, cõtra.. quibꝰ. in pꝛima conſti.C. Item ꝙ ſᷣm materiam nõ intelligeretur, cõtra.l.imperatõꝛesj.de in di. addic. Quarto ⁊vltimo:qꝛ ſi verum eſt ꝙ doc.dicũt, ſequitur ꝙ etiã debitũ ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi,nõ poſſet repeti cõdictione ob cauſam. quoniam ſibi ſolutum reſpectu falſe cauſe de pꝛeterito.ſ. ex eo:qꝛ falſo putatur in pꝛeteritũ cõſtitutus ꝓcuratoꝛ.ꝙ tamen eſt falſum:vt in hac ſecunda parte. Quare cõclu- dit, ꝙ debitũ ſiue indebit ũ ſolutũ falſo ꝓcuratoꝛi dñio ra tum nõ habente, repetatur ab eodẽ per ↄdictionẽ ob cau Sra 22 ſam, ⁊ indebiti. tEſt ⁊ ſecũda eiuſdem cõcluſio, ꝙ; per — — —— . 4* ſ 1mdch nonomacſehg tum dis babenp 4 — 6 1 1 — Ft. d.c ratuma — — omine perfalun rdi Pelt S, de neg ra, tdominuszui editi per ſolgenten, ea öͤcierio untun aſus eſtin d Ttal. oͤſecatusfüerihra artinam cöddictonen bet, ecönerſohen ne alterius, ſobkärnte wuoniam. adfi ethta terumexigipeſttn er quibus perſeenn. legis. Capoofi es duas. Painats. opꝛocuratoai fucnn Secunda ꝙp bocqun rum. ſiccodictionena vcauſa nõ ſecutasſaia ur tamen qualterit quem cömuniterſtgn nictum inquamiur 6” —— —— 1 e 2 — — — — — — — — W bibr dhn ttei tiein, u1s 5, 4 2 1 1 1 cum ncliatngg —dn woſſöbitele er,pinpol gtiai ſiuute, 1. det parite llscche rluni” tamül- baſdẽ actiones indebitũ ſolutũ a dño ratum habẽte, peti 2³ poſſit. C Tertia cõcluſio generalisf eſt, ⁊ pulchꝛa: quod omne indebitũ repetibile per cõdictionẽ indebiti, ſit re- petibile perↄdictionẽ ob cauſam. Inde ↄcurrůt iſte due cõditiones adinuicem, per pꝛeallegatas rationes. Tu ve ro aduerte:qꝛ licet dicant pꝛimam ⁊ ſcõam partẽ eſſe in⸗ cognitã ab alijs,⁊ cõtra cõem opi.hoc tamè falſum eſt:q fuit hic cognita per.d. Ange. ⁊ ſucceſſiue per.d. Rapha. Tertia cõcluſio ſua, ꝙ omne indebitũ repetibile per con dictionem indebiti,ſit repetibile per cõdictionem ob cau ſam, eſt falſa. Pꝛimo:qꝛ ponatur ꝙ ſoluam tibimaioꝛem quantitatẽ pecunie, ꝙᷓ; debeã:⁊ ꝙ partem indebite ſolutã velim ↄdicere:certe nõ potero per ↄdictionẽ ob cauſam: qꝛ cauſa ob quam dedi, ſe liberationis eſt ſecuta: et tamẽ repetere potero per cõdictionẽ indebiti. Caſus eſtjti.ij. J.ſi nõ ſoꝛtẽ..idẽ Marcellus.⁊ ſeq.igitur ꝛc. Scðo pona⸗ tur, ꝙ debitum ſub cõditione cuius euentus eſt dubius pendẽte cõditione, ſoluerim:⁊ ſic indebite certe: illud ſo- lutum durante pendentia cõditionis nõ repetã per con⸗ dictionem ob cauſam: qꝛ quando dubium eſt, an cõditio poſſit impleri vel nõ, cõditio nõↄpetit. S. e.l. að Seruius. ⁊ tamen ulud ſolutũ repetã per cõdictionem indebiti:vt j.titu. ijl. ſub cõditione. igitur ⁊c. Tertio pꝛobatur: po- natur, qð ſoluerim quid putans cauſam, ob quam debeã eueniſſe:cum tamen nõ euenerit adbhuc.certe ſolutum id non potero per cõdictionẽ ob cauſam repetere quouſq; dubitatur de implemẽto cauſe:vt.d.l.ꝙ Seruius.⁊ tamẽ repetam cõdictione indebiti:vtj.tit.ij.l.ex his omnibus. a.l.hec cõditio. Ande hec differẽtia ita generalis eſt fal⸗ ciſſima:quare ego aliter dico, ſc, Quod datio ob cauſam de futuro cõcurrente putatiua, ſeu falſa cauſa de pꝛeteri to:pꝛoducit ad idem repetenaum tam cõdictionẽ ob cau ſam, quam indebiti. Et ꝙ condictione ob cauſam: pꝛobo. Quia ponatur, ꝙ ego putans me eſſe ſtatuliberum poſt moꝛtem teſtatoꝛis:cum in veritate ſim liber:ſoluo beredi decem vt libertatẽ cõſequar, putãs mãdato teſtatoꝛis ad hoc me teneri:certe ſi teſtatoꝛ voluit mibi libertatẽ dari, imo dedit abſq; ſolutione decẽ eadẽ repeto per cõdictio/ nem ob cauſam:qꝛ nõ eſt cauſa libertatis, ob quam dedi facto heredis, ſed facto teſtatoꝛis, qui ſine alterius mini⸗ ſterio fecit me liberũ.hic eſt caſus.ʒ.eo.l.iij..ſi ꝗs quaſi. 7.F.ſequenti. Itẽ ⁊ eadẽ decẽ repetã cõdictione indebiti. Pꝛimo ex regula dicente, ꝙ illa cõpetit vbi quid ſolutũ eſt ex cauſa de pꝛeterito falſa:vt.j.ti.ij.l.damus.Scðo: qꝛ caſus eſt recte intuentij.tit.ij.l.eleganter.in pꝛimo reſpõ. Extra pꝛedictum autẽ modum nunqᷓ poſſibile eſt, quod indebite ſolutum, repeti poſſit per condictionem ob cau- ſam:per ea tria, que ſuperius adduxi. Et ita dicẽdum in hoc ſubtili paſſu. ¶ In gl.ſuper verbo, intercedente. ibi, ſolue.ergo ⁊c.vult igitur gloſ.intelligere hanc ſecundam partem, qð defectus cauſe expꝛeſſe in ſolutione facta fal⸗ ſo pꝛocuratoꝛi, pariat cõtra eundem domino ratum non babente condictionem ob cauſam: puta: quia expꝛeſſum erat: ideo tibi ſoluo, vt me facias liberari: vel domini ra⸗ tificationem interuenire. Iſta lect.eſt falſa, ⁊ communiter repꝛobata per rationes Bar. hic quas non refero:qꝛ non addo. Ande idem Gar. in.l. fallus. C. de fur. dixit ſingula 24 riter circa intellectũ buius partis, ꝙ t imo defectus cau ſe tacite parit hic ſoluenti cõtra pꝛocuratoꝛem cõdictio- De condictione cauſa data. 66 nem ob cauſam, dicens bunc tex. hoc velle, ꝙ quotieſcũq; quis vt pꝛocura.recipit ſolutionem, videtur duo pꝛomit⸗- tere, ſc vel qð ipſe dominus ratam habeat ſolutionem: vel ꝙ ipſe inſtrumentum mandati oſtendat: quibus non obſeruatis competit ex defectu cauſe tacite condictio ob cauſam.Ita dicit hoc eſſe caſum ſingularem in verſic. ſed quaſi ob rem datũ.ỹt ſi dicat, ꝙ imo cõdictio ob cauſam cõpetere non poteſt:q ex quo dominus ratã non babuit ſolutionem, non recedit dominium aſoluente, qui inten⸗ debat illud effectualiter in dominum tranſterre: vt. 3. de nego. geſt.l.ſi ego.⁊.l.qui mibi donatum.j. de dona. Cer⸗ tum eſt authem, quod cõdictio ob cauſam non competit domino in eum, cui eſt facta ſolutio non tranſlato domi⸗ nio:vt.ĩ..pꝛoxi. in..ſi ego.in pꝛin. j. de iure do. Item, ꝗð non cõdicitur tali caſu dominium a pꝛocuratoꝛe, ſed poſ⸗ ſeſſio ſolute pecunie.argj.titu.ij..indebiti..ſed ſi nũmi. Aelaliter ꝙ ideo competit cõ dictio ob cauſam:quia illa fuit recõciliata conſumptione pecunie: vt. 3. e..iij.. ſub⸗ tilius. in glo.⁊ in. d.. ſed ſi nummi. Ael aliter, qð ideo cõ- petit condictio ob cauſam:quia illa fuit reconciliata con⸗ ſumptione pecunie:vt.6.eo..iij.ʒ.ſubtuius.in gloſ.z in.d. g. ſed ſi nummi. Bald.in.d.l.falſus.acriter in hoc moꝛdet Bar. dicens pꝛocuratoꝛem, vt verum ſolutionè recipien⸗ tem non videri pꝛomittere vllum hoꝛum daoꝛum:qꝛ pꝛo⸗ curatoꝛ falſus recipiens non intendit cõtrabere, ſed deci pere. Certum eſt autem, qõ fallax non inten dit ſe obliga re, tanquam cõtrabat, vel aliquid pꝛomittat: ſed ex capi- te tanquam fallat ⁊ decipiat: vt pꝛobatur.S. de tranſactl. qui cum tutoꝛibus..qui per fallaciam de acquiren.here. l.qui in aliena..ſi. C.de collat l.ſi ſoꝛoꝛ. Sed ad hoc ſuſti⸗ nendo Bar. poteſt reſponderi, ꝙ ratio Bal. pꝛocedit vbi pꝛocuratoꝛ falſus, vt falſus, recipit: quia tunc intẽdit de⸗ cipere ⁊furtum cõmittit:vt hic in vltimo reſponſo.z.d.l. falſus.ſecus ſi falſus recipiat, vt verus, credens bona fide ſe mandatum habere: quia tunc ea duo videtur pꝛomit⸗ tere.de quibus Gart. dicit per iſtum tex. Secundo dicit Bal.qð ſi dictum Barto.eſſet verum, ſequeretur ꝙ pꝛo⸗ curatoꝛ bic acquireret ſibi dominium:quia qui recipit, vt aliquid impleat, dominium ſibi acquirit:vt.l. hoc iure. 5. ſi quis dederitj. de donat et nihilominus boc eſt kalſum in tali caſu, ſcilicet in pꝛocuratoꝛe: vt. d.l.ſi ego. Ad hoc re⸗ ſponde, quod dictus.. ſi quis dederit. allegatus, loqui⸗ tur in debẽte implere:⁊ qui recipit nomine ſuo:vnde do- minium tranſſertur in eum: vt. d.§. ſecus in debente ali⸗ quid implere, ⁊ qui recipit nomine alieno: quia tunc in eũ dominiũ non tranſfertur:vt in.d.l.ſi ego.⁊ in.l.cum quis. g.ſi ego.de ſolut. ¶ Ex pꝛedictis ergo ſaluando mentem vtriuſq; inferuntur due concluſiones. Pꝛima, quod fal⸗ ſus pꝛocuratoꝛ bona fide recipiens debitum, videtur bec duo pꝛomittere, ſcilicet vt veldominus ratam habeat ſo⸗ lutionem: vel inſtrumentum mãdati oſtendat. ¶ Secun⸗ da, quod falſus pꝛocuratoꝛ mala ſide debitum recipiens nibil ex his duobus pꝛomittere videtur: ſed contra eun⸗ dem agitur cõdictione furtina:vt hic in vltimo caſu. Itẽ cõdictione ob cauſam, ⁊ indebiti: non tamen tanqᷓ; ex de⸗ fectu cauſe:ſed tanquam, quia omnis cõditio degenerat contra furem: vt in.i.ſi. S. vſuf. quemadmodũ ca.⁊ in.. ſic itaq;.inſti.de actio.⁊ hoc pꝛocedit ſi volumus ſaluare opi nio. Bart. Cui tamen reſragatur foꝛtiter, quod imo neu⸗ trum iſtoꝛum duoꝛum pꝛomiſſum videatur iſta ratione: quia ad id tantum cenſetur quis obligatus, vel extendi⸗ tur obligatio, ad qðõ epꝛeſſa vel tacita mens contraben⸗ tium adaptatur.3.ſi cer.peta.l. non omnis.de actio.⁊ obli gatio.l.cõſenſu. Sed ad bec duo pꝛomittenda mens nul⸗ lius ex cõtrahentibus adaptatur: igitur nõ reſultat pꝛo⸗ miſſio nec obligatio.Et qð non adaptetur eoꝛum mens, pꝛobo:quia ille qui pꝛomiſit falſo pꝛocuratoꝛi putas eum verũ, non agit hoc in mẽte ſua, qðò pꝛocuratoꝛ tacite pꝛo⸗ mittat ſibi dominum ratam babiturum ſolutionẽ. Quo⸗ niam ille qui ſoluit vero pꝛocuratoꝛiſcit, vel ſcire debet ſe ſtatim liberatum ſine ratihabitione domini ſubſequẽte. j. de ſolutio.l. vero pꝛocuratoꝛi. Ille vero qui vt pꝛocura- toꝛ bona fide recipit, putans ſe eſſe pꝛocuratoꝛem: ſimili⸗ ter boc in mente non agit, ſcilicet tacite pꝛomittere ſoluẽ- 25 ti, quod dominus ratum habebit. Quoniã hoc t ipſe ſcit, vel ſcire debet:quod ſolutio facta pꝛocuratoꝛi vero, libe- rat ſoluẽtem etiã ſi petente pꝛocuratoꝛe ratibabitionem 3 ü dominus deneget concedere. ic eſt teititu.ijl.ſi pꝛo- curatoꝛ. in pꝛin. Nibilominus opi. Bart. verioꝛ: qua licet hoc expꝛeſſe, neq; foꝛte tacite agatur per partes: nibilo⸗ minus in multis extra id, qò agitur ex mete tacita, naſci⸗ tur obligatio:vt in..ſi is qui..ij. commo.⁊..ſi pupilli.§. fed ũ quis..de nego.geſt.Et pꝛo eo facit id, ꝗo Hirſine in ſimili, ꝙ creditoꝛ, qui vendit pignus, vt Rfechitor aei ex mente.i.licet expꝛeſſe non obligetur: videtun pꝛom 6 tere duo. ſcilicet ꝙ ipſe pꝛobabit ſe creditoꝛem ⁊ omm alijs melius ius habentem. bic eſt caſus. C.ci alenepe L j..ij. Ita ergo in ſimili ille,cui ſolutum eſt, vt dee 5 ri, tacite ex mente legis videtur bec vnd Peeni verinß qð aut ſe pꝛocuratoꝛem pꝛobabit: aut ratifica 5 interueniet. Remanet ergo vera cõcluſio Bar. C Item ꝛ declarata fecunda particula buius.l. Pꝛo qua melius 5 zcluſiones ex pꝛedictis reſultantes. babẽda, capias has cõcluſiones eꝶ.: rũ vel indebitù ſolutum falſo pꝛocura 26 Et pꝛima qð debitũ ve ll toꝛi bona fide recipiẽti tranſlato in eum dominio, donn- no ratum nõ babête, repetitur per condictionem ob cau ſam. Item cõdictione ſine cauſa, que generalis eſt:vt in.l. j. de cõdi. ſine cauſa. Item cõ dictione indebiti. Et quod condict ione indebiti, pꝛobo: quia ſolutum ex falſa cauſa de pꝛeterito, que tamẽ reputatur efica, apparèͦte poſt⸗ 27 ea inefficacia, per cõdictionè indebiti repetuur. MrSe⸗ cunda concluſio, ſolutum falſo pꝛocuratoꝛ bona ſide re/ cipiẽti,dominio nõ tranſlato, ſi extat: quia nõ cõſumptũ: rei vendi.repetitur.Et pꝛobatur hoc in.l.cum quis..j.j. 28 de ſolu. CTertia cõcluſio, debitum t ſolutum falſo pꝛo/ curatoꝛi bona ſide recipienti, dominio in eumtrandato, conſumptione tamen bona ſide ſecuta, repetitur per con dictionem ob cauſam, ⁊ indebiti, ex eo: quia conſiumptio ipſas cõditiones recõciliat:vt in.ð.g.ſubtilius.⁊..g.ſed ſi 29 nummi. C Altima ſ concluſio omnia pꝛedicta vera ſunt: niſi pꝛocuratoꝛ ipſe expꝛeſſe cauerit ratam rem dominũ babiturum: quia tunc domino ratum nõ habente nõ re⸗ petitur per cõdictionem ob cauſam, aut indebiti: ſed ex actione deſcẽdente ex ſtipulatione rem ratam hab. Iſte eſt caſus ſing per quem ego limito totam iſtam materiã in..ſi ſine. in pꝛinci.j.rem ra. ba.⁊ illum ad hoc ſpecialiſſi⸗ me pondero. ¶ In ea.ibi, vt quia credebat ꝓcuratoꝛem in rem ſuam ⁊c. Ault igitur glo.pꝛimam particulam hu⸗ ius.l.locum babere in pꝛocuratoꝛe in rem ſunam tantum. ⁊ 30 cõcludit, t ꝙ ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi in rem ſuam bo- na ñde recipienti debitũ vel indebitum, repetitur ab eo⸗ dem cõdictione ob cauſam vel indebiti.Et ̊ dictũ hoc in ſe ſit verum:nihilominus iſte intellectus ad pꝛinc.l. eſt falſus, ea ratione:quia bic in pꝛin. de ratibabitione domi ni tractatur, quequidẽ ratibabitio locum nõ babet, vbi cum pꝛocuratoꝛe in rem ſuã quid celebꝛatur: vt plenius dixi in pꝛinci.ſecunde gloſ.Saluat tamen Bar.hanc lect. vbi ipſe ſoluens pꝛocuratoꝛi in,rem ſuam, nõ ſoluiſſet no⸗ mine vtilis actionis competentis pꝛocuratoꝛi: ſed nomi/ ne directe remanentis apud dominum. iuxta.l.qui ſtipẽ- dia.C. de pꝛocura.za.i.j..in pꝛopꝛia.j.quãdo ap.ſit. Cunc enim cum ſolutio facta nomine domini poteſt ratificari: ⁊ locum habebit pꝛin.huius.l.qð mihi nõ placet:quia ſᷣm hoc ſequeretur, ꝙ dominus ratam ſolutionem falſo pꝛo- curatoꝛi in rem ſuam factã nomine directe actionis poſ ſet cõuemri cõdictione indebiti:vt vult pꝛin. Sed hoc eſt falſum:vt pꝛobabo:igitur ⁊c. Quod ſit falſum patet:quia rcõdictio indebiti, nõ datur niſi duobus cõcurrentibus. Pꝛimo, ꝙ dominium ſit tranſlatum:vt j.tit.ij.l.ſi in area. Secũdo, ꝙ in aliquo factus ſit locupletioꝛ ſolutionem re⸗ cipiens:vt in eo.titu.l.ſi nõ ſoꝛtem.libertus. Sed certũ eſt, ꝙ licet dominus ratam habeat ſolutionem banc ni⸗ bilominus ad eum pecunia ſoluta nõ poteſt peruenire:⁊ ⁊ ſic nõ poteſt reddi locupletioꝛ:vtj.pꝛobatur:igitur ⁊c. Quod ad eum nõ poſſit peruenire, patet: quia l5 pꝛocura toꝛin rem ſuam per directam actionem domino cõpeten tem, exigat debitoꝛem: nibilominus pecunia exacta eſt, di dan autem domini. Caſus eſt in. d.l. qui ſtipendia. et ndecuc in rem ſuam. õ.de pꝛocurat. Pꝛeterea is 5 wemd andictione indebiti, ad quem pecunia ſolu- o Phſs be venedſ aut de pꝛoximo per intentionema⸗ Iw iune emer n Thar arie. Caſus eſt.j. titu.ii.l. his ſo⸗ Hiteme uerit— endidero. in.§.ſi Titius. ⁊. d..ſi pupilli. item queritur. Sed pecunia indebite ſoluta ꝓcuratoꝛi 3 Audo. Komain ſecundam. ffeveter. part. in rem ſuam exratihabitione ad do minum na perueni neq; per intentionem actionis poteſt peruenirereenit qui ſtipendia. cũ alijs aliegatis:igitur ac 32 ſu Bar. errauit. CEx pꝛedictis igitur v 33 . tind in boc ergo 1 na cum glo in⸗ falſo pꝛocurasy ne directe Actio, eti poteſt per o * fero has cõcluſiones. Pꝛima ꝙ ſolutum re in rem ſuam bona fide recipiẽti nomi nis vel vtilis, debitum vel indebitũ rep dictionem ob cauſam. Quod eſſet verum patetermęũ ctis ſuper ſecunda particula tex. dum tractaui aprci ctio ob cauſam cõcurrat cum cõdictione indebtt vu da, ꝙ pꝛedicto modo ſolutum repetitur ab coaenemn ctione indebiti:vt hic in pꝛima parte ſᷣm intellectu ondi lcreditoꝛis. C. de cõdictio. inde.ſm vnũ intellecti eadem ibi,ſi autem, vt miniſtro dedi. Cocluditi 1 tertiam particulam litere intelligendam in— 1 1 cluſio eſt talis, t ꝙ ſolutum nuncio per debitoꝛem vn vel putatiuum:vt ad creditoꝛem poꝛtaretur da ſolutum cõtrabente, repetitur cõdictione furtiuart 8 batur bic. C. de fur.l.ſi is cui.⁊ facit qð babetur j de 5 Caſſius.j. de donat.l ſi tibi dederim. Hecautem lecnn eſt falſa ⁊ cõmuniter repꝛobata:licet dictum inſ n . 3 1 Intelligunt ergodoct.poſt Bar. ſecũdo modorepui 34 ta:pꝛima rationibus, de quibus hic per eundem ꝓrſo 35 36 tum falſo pꝛocuratoꝛi nomine dñi, ipſo autem mala fia recipiẽte, vt ſibi lucretur: repetitur ab eodem cödictjo furtiua.Et pꝛobatur intellectus iſte.j. de furt. falſus 8 in. ij. reſpõſo.⁊ eſt in ſe bonus. Tertius autem intellecns fuit do. Benedicti in..l. falſus. dicẽtis, ꝙlex iſta totaſyo cõſtructu intelligit ur. ⁊ ſic ꝙ ſolutum falſo pꝛocuxaui petitur ab eodem cõdictione indebiti domino raunri babente:⁊ hoc quando apparet ſoluentem in ipſampo⸗ curatoꝛem voluiſſe tranſferre dominium, vel enamdhä ctione ob cauſam. Et ita loquitur pꝛima ſecundapatii cula huius. Tertia vero particula babet hũc inteſſeci ſcilicet ꝙ ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi mala ſide recipen, domino ratum nõ babente, poteſt ab eodem repeticät ctione furtiua, ſi vominium nõ eſt tranſlatum:vt appart de expꝛeſſa mente ſoluentis:ſinautem dubitetur, an yo⸗ luerit ſoluens in pꝛocuratoꝛe traſferre dominiũ vel non: tunc ab eodem poteſt repeti ⁊ condictione furtina ⁊con/ dictione ob cauſam vel indebiti. vt hic eſt ſingu caſus in ver.vel ꝙ furtum. Quod ex eo patet: quia ponitur dictio illa alternatiua, vel, que eſt hic alternatiua remedioꝛum, quaſi velit dicere, ꝙ vbi dubitatur de tranſiatione domi⸗ nij in pꝛocuratoꝛem facta, vel nõ babet ſoluens actiones plures, domino nõ ratificante, ⁊ alternatiuas: vt quiayel condictione indebiti, vel ob cauſam, vel cõdictione furii- ua.Subdit tamẽ ꝙ electione vnius ex dictis actionibus tollitur alia:quoniam ſunt in ſe cõtrarie, ⁊ babètes diuer ſa pꝛincipia:igitur ⁊c.j.de tribu.l.qð in heredem elige⸗ re. C. de fur.l.j. Ande ſi egit cõdictione ob cauſam yeli debiti, nõ poterit agere condictione furtiua pꝛocurato mala fide recipiente: quia apparet, ꝙ voluit in eumtiqſ ferre dominium intentãdo tales actiones, que nõ conyę tunt, niſi dominio tranſlato: vt j. l. pꝛoxi. ⁊ in.ſiin areai titu.ij.j.de iur. do.l.ſi ego. in pꝛinc. Smautẽ egit cõdicto⸗ ne furtiua, nõ poterit poſtmodum agere condictionem debiti, vel ob cauſam: quia apparet, qð noluit dominuum tranſferre:cum tunc codictione furtiua fibi nõ compeie ret, que datur ſoli domino. j. de condi. fur. l]. Hec obſtcd omnis conditio degenerat cõtra furem:vt.dſit tach 2.0. l.ſi. vſuf. quemadmo. ca. Ande videtur poſſe agiac dictione furtiua, et condictione indebiti, vel ob cauſan, Quoniam illa regula eſtvera, in conditionibus gencſa- libus:vtputa certi cõdictione, triticaria, que generals ſunt..ſi cer. peta.l.certi cõdictio.j.de triticalj Hon amtꝭ debet intelligi in cõditionibus ſp ecialibus:ytputa ind biti, vel ob cauſam: quia boc m eum non eſt.lcantũ. Qul intellectus, licet pulcher ⁊ nouus:tamen inſe eſtonbin z eius veritas plene apparebit ex dicendis ſuper golii Cõmunis autem intellectus doct. eſt ſecurioꝛ omnibuss ¶ In glo. ſi. ibi, ꝛ no. hic ꝙ Dar. c. Eſt igitur— ti. que concludit, rꝙ licet in falſum pꝛocuratoꝛemm ſit 3 latum dominium rei ſolute nibilominus ſpecialee 3 eo:vt ipſe furtum committat, furti couenuripoſſivche admodum ⁊ falſus creditoꝛ j. de cõdi fur. quoniaan z quidam opi.ſic recitatam glo.⁊ communiter odetfein 7 derrteumpctt drdominjacguiti nijaegviſtionemno ditionbusergocoi ditz ooninum cenſe ſbleperiamin pſa nittigwntpolebat. dioneabſluta pel! racits diekurtradit vſolutioautperſecti ſierumellet o dieit dominjacqwiftionen tun gibiominus die pocuratorem fortum, fälsprocuratorrem ſcontractat dominipol dominigmiyproeur daccitiiteligturc dniniom aauirg: üragradperſetant grſegiur gfrtn izaätaemteligt unnſüdeoh ntiendalkhd din ng. b mmanden un Rindlfälcs emdaſenrdg ümi niten ls cui ſdicoge ſitibide dddewn uratoꝛe traͤſternenn. trepeti aconcinni el indebiti.ſthicta⸗ uodex eo patcta ue eſt hic atenan bidubitaturdete atincante,zaltenaan vel ob cauſam iiiti lectione vniuset da ſunt in ſe cörrati „j de tribuloqöihna ſiegit cdictoceciu ere condictionefmtun quia apparer;ulii ntädo tales achole anflato: t pvninl ego.in pune Smallig poſtmodumagetin quia apparécdi cöciictione funuihi minoj deconchir cnerat cörafutn 3 no ca Andetldcl 3 oncickoneintin Jeſtyperain andin, dichione Inntlalune z„Aierio jdetrllan rticöciclſe itionibus peln w 9 11 1 121ℳ; tam 810 bant. Quia bis in quemtrãſfertur rei dominiũ, eiuſdem furtum cõmittere nõ poteſt:vt.j.l.pꝛoxi.⁊ patet eꝝ diffini tione furti. in. l.j.j.de fur. Nec ob.tex.in.l. quoniã. q ad il- lam reſpondetur:vt ibi per glo. Item nõ ob. texille in fi. quoniam nõ debet intelligibᷣm punc intellectum Aart. ſed debet intelligi bᷣim intellectum gl. Pet. ꝛ buius fina⸗ lis, qui tamẽ a doc. cõmuniter repꝛobat:vt dixi. ¶ Ande tertia fuit opi. Altramon.dicentium APar. a gloſſatoꝛe. infideliter recitatum:quoniam vera eius intentio fuit, ꝙ licet in falſum pꝛocuratoꝛem, qui mala ſfide accepit, ⁊ ani⸗- mo ſibi lucrandi:cũ deberet accipere animo lucrandi do mino:⁊ idem dominium acquirendi, cõmittat furtum: vt d.l. falſus.F.j.in verſi.fi. Et cõſequenter nec in eum domi⸗ nium tranſferatur:cum ſoluens nõ fuerit animo tranſfe- rendi in eum dominium:ſed in dominum:vt in.j.ſi ego. S. de nego. geſt. nihilominus idem cõueniri poſſit, non ſolũ cõdictione furti.ſed ob cauſama indebiti. Cum omnis cõ ditio degeneret cõtra furem: vt.d.l.ſ. an ſit verum. j. dicetur. ¶ Quarta vero fuit opi. Bart.dicentis volẽdo ſaluare Mar.qꝙ; poſtqᷓ; dñium in pꝛocuratoꝛem tranſla⸗ tum fuit, furtum ipſe non cõmittat: vt. j.lpꝛoxi. cum ſi.ta⸗ men ſimala fide recipit, poteſt furtum cõmittere in ipſa rei traditione, que pꝛecedit dominij acquiſitionem: cum tunc anteqᷓ; dominiũ acquiratur, rem alienam cõtractet mala ſide:igitur ⁊ furtum cõmittit:vt patet ex diffinitio⸗ ne furti poſita, in. d.l.j. Pꝛo qua optime videt facere bic: quia licet traditiõe dominiũ acquiratur: vtq. traditioni⸗ bus.C.de pac.z..per traditionẽ.inſti.de re.diui.nihilo/ minus debet intelligi traditione abſoluta, ⁊ cõfenſu par⸗ tium cõſummata:nõ autem anteqᷓ; moꝛs ſoluta ſit.Quẽ⸗ admodum dicimus in ſimili, ꝙ ex cõtractu celebꝛato nul li partium ius queritur: niſi tunc demum cum fuerit ab⸗ ſolutus.C.de ſi. inſtru l.cõtractus.⁊ ſimiliter nec ex teſta⸗ mento:vt.l.ſideicom..quoties.iuncta glo.de lega.iij.z⁊.j. de teſta.l.ſi is qui. ec tamen opi.repꝛobatur per Bald. bic.⁊ recte:cum poſt ipſam traditionẽ immediate ſequa/ tur dominĩj acquiſitio, adeo ꝙ inter traditionẽ et domi⸗ nij acquiſitionem, non ſit dare mediũ: vt patet in. d.l.tra⸗ ditionibus.ergo eo ipſo, qð pꝛocuratoꝛi falſo res eſt tra- dita, dominium cenſeatur acquiſitum: merito nõ eſt poſ⸗ ſibile, ꝙ etiam in ipſa traditione furtum intelligatur cõ⸗ mitti, pꝛout volebat Bar. neq; obſtat ꝙᷓ dicebam de tra⸗ ditione abſoluta, vel non abſoluta: quia eo ipſo, ꝙ res eſt tradita, dicitur traditione abſoluta: cum non cadat alia abſolutio, aut perfectio: vt. d.l.traditionibus. Mꝛeterea, ſi verum eſſet qð dicit Bar.yvt inter ipſam traditionem ⁊ dominij acquiſitionem cadat aliquod tempoꝛis momen tum, nibilominus ⁊ dici non poteſt in ipſa traditione per pꝛocuratoꝛem furtum cõmitti. Quiaſt in ipſa traditione falſus pꝛocuratoꝛ rem mala fide cõtractat, nibilominus contractat domini voluntate, qui intendit ipſa traditio⸗ ne dominium in pꝛocuratoꝛem trãfferre:quia eo ipſo, qð tradidit intelligitur cõſentire, ꝙ pꝛocuratoꝛ cõtractet, vt dominium acquirat:q ſi aliqua cadit abſolutio, que re⸗ quiratur ad perfectam traditionem, illa eſt contractatio: igitur ſequitur, ꝙ furtum nõ poteſt cõmittere: ex quo do mini volũtate intelligitur cõtractare.j.de fur.l.inter oẽs. ad fi. inſti.de ob.que ex delic..placuit.ad ſi. ¶ Ande vl/ tima fuit opi. Ange.noua cõſyderatione intẽdentis ſal⸗ uare Mart.in.d.l.falſus.dicendo, ꝙ lʒ pꝛocuratoꝛ falſus in quem tranſtertur dominiũ rei, nõ poſſit reſpectu pꝛo- pꝛietatis furtum cõmittere:cũ illa ſit effecta pꝛopꝛia, ni⸗ bilomiuus cõmittere poteſt furtum reſpectu vſus ipſius rei:quia licet in eum fuerit trãſlatum dominium, nibilo⸗ minus nö intelligitur tranſlatus vſus, quando is qui de⸗ dit, nõ videtur eo animo dediſſe, vt ipſe pꝛocuratoꝛ vta- 37 tur:ſed vt ad dñm poꝛtet vtendã. Certum eſt autem, ꝙ in re pꝛopꝛia reſpectu vſus, furtum poteſt cadere:vt in.i. creditoꝛis..fi.j.de fur.⁊..ſi is qui rem.la picola. eo.titu. de quibus facit magnum feſtum, dicensſe nouiter audiſ- ſe Mar.qui nunꝙᷓ ab aliquo ſaluatus fuit. C Mduertẽ⸗ dum tamen:qꝛ licet bec opin.ſit pulchꝛa: nibilominus eſt falſa.⁊ pꝛimo:qꝛ cõtracaſum expꝛeſſum in.d.j. falſus..j.in fl. verſi. in verbo, nullo modo. vbi tex.dicit, ꝙ falſus pꝛocu ratoꝛ in quem trãſfertur dominium nullo modocõmittit furtum: ergo ſequitur ꝙ nec reſpectu vſus, nec pꝛopꝛie- tatis: quia illa dictio vniuerſalis negatina, nullo modo, De condictione cauſa data ⁊c. 67 omnia includit, ⁊ nibil excludit. C. mand. l. a pꝛocuratoꝛe. de leg.iij.l. Jul. Pꝛetereaſi cõfitetur Ange.ꝙ in pꝛocu⸗ ratoꝛem fuerit trãſlatum dominium ſimpliciter abſq; ali qua reſeruatione:ergo ſequitur ꝙ pꝛocuratoꝛ ipſe vtẽdo re ſibi data, nullo modo furtum cõmittat. Pꝛimo: qꝛ vi⸗ detur vti voluntate dantis, qui buius fuit pꝛopoſiti, qðò ideo pecuniam daret:vt pꝛocuratoꝛ faceret eum liberari adomino, nõ autem, vt illam ſibi daret, vt eandem ad do minũ poꝛtaret:neq; ipſe vteretur.Caſus eſt in.d.j.iun⸗ cto pꝛimo verſi.cum finali. Secundo:qꝛ ex quo dñium in eum tranſlatum eſt merito ipſe vti poteſt ad ſuam vtilita tem, ſi dans aliter non excipit. C. man.l. 8in re mandata. cũ 38 ſimi. Non ob. tex.f in.d.creditoꝛe. cum alijs allegatis:qꝛ ibi dominus vtitur re pꝛopꝛia eandem contractando, vel vendendo in pꝛeiudicium tertij ius babentis, puta credi toꝛis ius pignoꝛis habẽtis, ſeu cõmodatarij habẽtis ius vtendi. Ideo tali caſu in re pꝛopꝛia furtum cõmittitur:qꝛ eſt ille cuius contractari intereſt.j.de ſur.l.is cuius inter⸗ eſt. In caſu autẽ noſtro ſecus eſt:quia nullo modo inter⸗ eſt debitoꝛis, qui in pꝛocuratoꝛem dñium tranſtulit, ꝙ il⸗ le re data vtatur rem cõtractando:ſed bene intereſt ſus, qð liberetur a domino. Quare ſequitur ꝙ reſpectu vſus non poſſit cõtra debitoꝛem furtũ agere, tanq́; eius nõ in- terſit, ꝙ pꝛocuratoꝛ vtatur. ⁊ is ſolus cuius intereſt furti agere poteſt:vt.d.l.is cuius.qꝛ illa opi.ſta pulchꝛa ⁊ noua non eſt vera. vnde verioꝛ ſaluatio, que fiat ad opi. Mart. eſt Altramont. ¶M EÆt pꝛo complenda materia buius le⸗ 39 gis, ⁊ perfectione vltime particule † eſt videndũ quando ſcienter accipiẽs indebitum cõmittat furtum, ⁊ cõſequen ter in eum non tranſferat dñium:⁊ quando nõ cõmittat, ⁊ cõſequenterdñium tranſferatur. Ex quibus dabitur in⸗ tellectus huic vltime parti: quoniam videbitur, quando agi poterit cõdictione furtiua:⁊ quãdo nõ. Et pꝛimo vi/ dendũ, quid in falſo creditoꝛe ſcienter indebitũ recipien⸗ te. Secundo, quid in falſo pꝛocuratoꝛe in rem ſuam. Ter tio, quid in falſo pꝛocuratoꝛe ſimplici? Circa pꝛimũ reie⸗ cta opi.glo.in.l.quoniamj. de cõdictione fur.⁊ in.l.falſus. in pꝛin.j. de fur.quam ibidem diſcutiũt doc.fuit opi. Pe. de Bellaper. ⁊ Nico. de Mat.quam nemine allegato at⸗ tribnit ſibi Bar.in.d.l. quoniam.ꝙ aut ſimulans ſe credi⸗/ toꝛem pꝛouocat verbis ſuis aliũ ad ſoluendũ id, ꝙ eſt in⸗ debitum:⁊ tũc furtum pecunie ſolute cõmittit: ergo eius dñium in accipientem nõ tranſfertur: quare agitur tunc furti. Sed an cõdictiõe indebiti.j.vide bitur. bic eſt caſus in.d.l.falſus. in verbo, qui ſe ſimulat.⁊ in. d.l. quoniã. Mut ſimulãs ſe creditoꝛem nõ pꝛouocauit alium ad ſoluendũ: ſed ipſe pꝛouocatus a ſoluẽte:⁊ tunc recipiẽdo furtũ non cõmittit:⁊ ſubſequẽter in eum tranffertur dñium: qꝛ ipſe ſoluens ſine aliqua titubatione ſoluit:neq; tacite intelli⸗ gitur adiecta conditio, ꝙ ita demũ pecunia fiat accipien⸗ tis, ſi talis creditoꝛ erit. et ita loquitur totus titulus. j. de cõdi.inde.dabitur ergo tali caſu cõdictio indebiti:nõ an tem aget furti.⁊ ita loquitur totus pꝛefatus titulus.Sed bec opi.repꝛobatur bic per Sali.vna ſola ratione, ſca qꝛ eodem modo ſimulat ſe creditoꝛẽ is, qui pꝛounocatus eſt ad ſolutionem recipiendam: ſicut ⁊ pꝛouocans.arg.l.j.g. dolo. iuncta.l.pe.3.de dolo.a.lqj.C. de cri.ſtellio.ſed tex.in d.l.falſus.ſimpliciter dicit, ꝙfalſus creditoꝛ, qui ſe credi- toꝛem ſimulat, furtum cõmittit ſi ſcienter indebitum acci piat:ergo. Et ego hanc repꝛobationem repꝛobo:⁊ pꝛumo contra pꝛimum membꝛum Bart.videtuy caſus. 3. de do⸗ lo.l.ſi legatarius.vbi te. dicit, ꝙ legatarius, qui per falla ciam ſuam induxit beredem ad ſoluendũ indebitum, de dolo actione tenetur:non autẽ dicit, ꝙ teneatur furti. Et clarum eſt, ꝙ actio de dolo datur, cũ nulla alia concurrit: vt. 5. de dolo. lij.õ.item Pompo. cum alijs ſequentibus. Pꝛeterea cõtra ſᷣm mẽbꝛum videtur tex.in.d.l.quoniã. vbi nõ facta diſtinctione ali qua de pꝛouocante ⁊ pꝛouoca to, dicitur ꝙ ſcienter indebitum recipiens cõmittit fur⸗ tum.Quare alia fuit opin.⁊ vera.d. Benedicti in.d.j. fal⸗ ſus.quam aliquibus adiunctis teneo, dicẽtis, ꝙ aliquan do cõſtat clare, ꝙ ſoluens indebitum intendit dominium tranſferre, etiam ſi debitũ nõ appareat: ⁊ tunc recipiens ſcienter furtum nõ cõmittit, ex eo: q dans videtur dona⸗ re:vt.l.ꝙ quis ſciens.j. ti.ij.⁊l.cuius per erroꝛẽ.j.de reg. iur.cũ ſimilibus.Aliquãdo cõſtant ſoluentẽ nolle dñium tranſferre, niſi appareat debitũ:⁊ tũc eſt clarũ, ꝙ nõ oꝛit J in ———O-ůõ—— — 1— — — Piu u 8 — — — ad id repetendum condictio indebiti. Tex.in..ſi in area. pꝛeallegata. Un autem repetatur cõdictione furtiua, ex infra dicẽdis apparet. C Quandoq; vero dubitatur de mente ſoluẽtis:⁊ tunc aut recipiẽs ſcit ſoluentẽ ignoꝛare ſolutum foꝛe indebitum:⁊ fiunt tria membꝛa. Pꝛimũ.qð quãdoq; ſimulatio reſpicit debitũ iam cõtractuũ:: cõmit⸗ titur in ſubſtãtia perſone creditoꝛis:⁊ tũc fit furtum, non attenta diſtinctione Barto. ⁊ bic per tex. in. d.l. falſus. ⁊ in d.I. quoniam. quinimo, ⁊ cmittitur crimen falſi:yt pꝛoba tur. j. de fal. falſi. Quãdoq; vero ſit ſimulatio in ſubſtãtia crediti:⁊ recipiens ſcit ſoluentẽ ignoꝛare ſolutum foꝛe in⸗ debitum:⁊ ſimiliter cõmittit furtũ nõ attẽta dicta diſtin⸗ ctione abic per.. vominẽ j. pꝛo ſuo. ꝓpter generalitatẽ d.l. quoniã ⁊.l. falſus. Sinautẽ putet recipiens ſoluentẽ ſcire ſe ſoluere indebitũ, nõ cõmittit furtũ: q putat ſe re⸗ cipere volũtate ſoluẽtis:igitur ⁊c.vt in.d. placuit.inſti. de ob. que ex de.⁊.d.l.inter omnes. ad ſde fur. Et queli⸗ bet iuſta cauſa ſeu erroꝛ excuſat quẽ, a oolo, qui requirit in furto cõmittẽdo.de lib. cau.l. igitur. poteſt. ⁊.l.j. ad fi. 3. de abige. Quãdoq; ſit diſſimulatio nõ in ſ ubſtantia cre- diti, ſed in perſona debitoꝛis, puta: q recipiebã mihi de⸗ bitum, ſed ab alio, quam a debitoꝛe:⁊ tũc diſtinctio Bar. pꝛocedit, ſcʒ ꝙ aut creditoꝛ ꝓuocatus eſt a putatiuo de- bitoꝛe, ꝛ tali caſu cõpetit cõdic. indebi. Caſus eſt in.l.ſi pe ne. in....l.in ſumma.. ſi j. de cõdi.inde. Licitum em̃ fuit creditoꝛi diſſimulare ſibi debitũ recipiendo,dum ab alio pꝛouocatur.C.de peti. pered.l. hereditatis. ſinautẽ credi⸗ toꝛ pꝛouocat aliquem, quem faciat putare ſe debitoꝛẽ: et tunc furtum cõmittitur, per. d.l. falſus. in verbo, qui ſe ſi⸗ mulat. Quandoq; vero ſit diſſimulatio attrahendo ad ſe debitoꝛem alienu: ⁊ nõ diſſimulatur in ſubſtãtia perſone creditoꝛis, puta: q ſe dicit quis veri heredis, creditoꝛem: cum tamẽ non ſit:⁊ tunc furtũ cõmittit.Caſus eſt in d.l.ſi vẽdidero..ſi Titius.verſi.eque diceñ.Eſt ⁊ ſcðᷣm mẽbꝛũ pꝛincipale, quãdo diſſimulatio ipſa reſpicit debitum cò- trabeñ.nõ autẽ iam cõtractum: ⁊ tũc ſimiliter diſſimula⸗ tio in perſona creditoꝛis inducit crimẽ furti. Caſus eſt in ſi quis vxoꝛi..cum Titio.⁊.l.ſi is qui. in.. ſi tu Titium. j. de fur. CEx bis ergo apparet pꝛimũ membꝛũ pꝛinci⸗ pale diſcuſſum, ꝙeeſt, an creditoꝛ falſus ſcienter indebitũ 40 recipiẽs, cõmittat furtũ. ꝛſi circa hoc dubitetur, anfquã⸗ do furtũ cõmittitur, poſſit recipiẽs cõueniri condictione indebiti, ſicut cõdictione furtiua: bꝛeuiter dicendũ ꝙ ſic. Pꝛimo q videtur caſus.j..pꝛoxi.in verbo, etiã furti.que eſt dictio implicatiua:vt.3.dixi, ⁊ cõſequẽter videtur in⸗ nuere, ꝙ actio furtiua currat cũ cõdictione ob cauſam: de qua..locutus erat Juriſcõſultus.ergo ⁊ cũ cõdictio- ne indebiti a paritate rationis. Secũdo per caſumãᷓ ti.ij. . in ſumma.in..ſinautẽ euidẽs. vbi eſt caſus, ꝙ cõtra in- ducentem per calumniã vel fallaciã aliquẽ ad ſoluendum indebitũ, cõpetit cõdictio. indebiti. ergo ſequitur ꝙ per cõdictionem indebiti:qꝛ debet in dubio intelligi ſᷣm natu ram tituli.l.imperatoꝛes.de in diem addict. cũ ſimi. Ter⸗ tio videtur caſus in ea.l.in..pe.⁊ fi. Quarto facit genera lis regula, que eſt vt omnis cõditio cõpetat et degeneret cõtra furẽ:vt.d.l.fi. vſuſf.quẽadmo.ca.⁊.d..ſic itaq;.inſti. de act. HNec ob.pꝛedicte diſtinctioni tex. in.d.l.ſi legatariꝰ. quoniã ibi id ad qõ ſoluendũ inductus erat quis per fal⸗ laciam: vtputa legatũ ſine detractione Fᷓalcidie, nõ erat omni iure indebitũ:qꝛ ſaltem naturaliter ita integrũ de⸗ bebatur:vt no.glo.in.ljj. titu.ij.⁊ in.l. cũ quis. C. de iur. et fac.igno. Ros autẽ loquimur quando omnino eſt indebi⸗ 41 tum. Et ex bis remanet, rꝓcõdictio indebiti ſpecialis cõ currit cũ cõdictione furtiua: lʒ cõtrarium. 3. ſirmauit. do. Benedictus.⁊ male per pꝛedicta. ¶ Eſt ⁊ ſcõm pꝛincipa⸗ 4² le, quãdo ſoluit pꝛocuratoꝛi falſo in rem ſuam ſcienter indebitum recipiẽtitꝛ an tunc cõmittatur furtũ, gloſ.hic ſcða⁊ in. d..falſus. C. de fur.videtur innuere, ꝙ nõ,eꝑ eo: qdicunt dñium in eum tranfferri: ergo ſequitur furtum non cõmitti:vt in.d.l. falſus.ę.j.in fi. Male tamen videtur dicere:q pꝛocuratoꝛ in rem ſus, dicitur creditoꝛ vtiliter. bic eſt tex..de pꝛocu.l.pꝛocur.in rem. Sed creditoꝛ dire cto falſus ſcienter indebitum recipiens,cõmittit furtum: vt. d.l. quoniam. igitur per identitatem rationis creditoꝛ vtiliter. Pꝛeterea ipſe pꝛocuratoꝛ in rem ſuam eſt ſucceſ⸗ ſoꝛ ytiliter in iure directi creditoꝛis: ergo ſequitur quod auemadmodum dicẽs ſe eſſe creditoꝛis heredem ex ſuc⸗ Ludo. Komain ſecundam. ff. veter. part. ceſſione poſt moꝛtem et falſo, furtu itti qð debetur:⁊ multo magis ſi ameiti recipiädo, ſi vendidero.õ.falſus.in verſſ. eque dicendũ ta⸗ vtin d.. rationis cõmittat furtum, dicẽs ſe eſſe ſucceſſoPartate larem ex ſucceſſione in vita. E quibus ſcquitu? hartiu minium noõtranferri, qò idem firmat bic Warunineido 43 nõper iſtas rationes. CEſt ⁊ vltimũ f memb eSalis ſoluitur pꝛocuratoꝛi ſimplici falſo:an iſte furti ddãd 11F an iſte furtũ cõmittat⸗ ⁊ bꝛeuiter aut eſt falſus ex eo:qꝛ ſimulat ſe pꝛoc— cum nõ ſit:⁊ tunc cõmittitur furtũ.Caſus eſſ innaloden, didero.in..falſus, quem intellige ſᷣm ditincnonee ſus..j.eo.ti. Aut eſt falſus pꝛocuratoꝛ ex eo:— credidit falſo pꝛocuratoꝛi ſibi pꝛoducto vela naft ratoꝛ fuit, ſed reuocatus eſt:⁊ boc ignoꝛat: rtüc n e titur furtum:œ abeſt dolus, niſi quãdo debitoꝛ ddind niam nomine creditoꝛis, in quem intendit dnium r 3 re, ipſe recipiat animo ſibi lucrandi. Quoniã tãc fn 3 cõmittit. Caſus eſt in. d.l‚cum quis..j.de ſolu. yel— ſumat in vſus pꝛopꝛios.⁊ male fidei:qꝛ tunc iimüite⸗ a mittitur furtum.argu.d.l.ſi tibi dederim.⁊..ſiis unein fur. Tunc enim animus intrinſecus furaᷣdi colligi 3 actu poſterioꝛi, ſc; cõſumptione mala fide facta, ar 3 Jul.. ſed pꝛoinde.j.ad Mace.ſecus ſi bona ſide Cau tur:qꝛ tunc iuſta cauſa excuſat a furto:vt in.d.ſj deade ⁊.l.plagij.C.ad leg.Falcid.de plagi.⁊ ex pꝛedictis Aus omnes ſic declaro iſtam materiã. ¶ Anum ſolũ drbin 44 circa hoc reſtat f. ſ.an ex ſolutione facta ſimplicioo 3 ratoꝛi falſo, vel in rem ſuam, videatur ſoluẽs nerdng ferre dñium?⁊ omiſſis antiquoꝛũ opi.bꝛeuiter diüüm, qð nõ. Et qð hoc ſit in ſimplici pꝛocuratoꝛe malaſtenaa piente:pꝛobatur in. l.cũ quis.§.j.j. de ſoleꝛ in.liijgaide dona.inter vi.⁊ vxo. ⁊ in.l.ſi vendidero.. falſ us ſodeimn In quibꝰ expꝛeſſum eſt ſimplicẽ falſum pꝛocuratoꝛẽ ma⸗ la fide recipientẽ furtum cõmittere:ergo ſequitur qdo minium no fait tranſlatum. Quoniã tunc furtũnofaiſtt cõmiſſum:vt. d.l. falſus.§.j.in ſi. Pꝛeterea in tranſlatione dominij requiritur cõcurrentia volũtatis vtriuſqzin en dem perſona. hoc pꝛobatur in. d.l. ſi quis vroꝛi..cũ Ti tio. in. d..ſi tu Titium. Sed hic circa eandẽ perſonami qua intenditur dũñium tranſferri, nõ cõcurrit vtriuſq; yo luntas:ergo ⁊c. Quod nõ cõcurrat patet:qis qui dat in⸗ tendit pꝛocuratoꝛi dare:vt per ipſum dño queratur, non autem ſibi dominiũ:vt.d.l.ſi ego. de nego geſt in.d.lqui mihi donatum.bic autem qui recipit nõ intẽdit domino acquirere, ſed ſibi. Tertio pꝛobatur: qꝛad einſdem tranſ lationem hoc requiritur, ſc; voluntas vtriuſq; circa idẽ/ titatẽ cauſe:vt pꝛobatur..ſi cer.peta l.ſi ego pecuniãſed hic amboꝛum voluntas in eodem non concurrit:ergoa. Quod autẽ non cõcurrat, patet: qꝛ debitoꝛ intẽdit dare, vt a domino liberetur:de ſol.l.vero pꝛocuratoꝛi.recipiis vero intẽdit recipere, vt ſibi acquirat. ergo ⁊c. JIdẽpꝛobs tur. quoniã ille, qui intendit dnium tranſſerre, nunqᷓ i telligitur ab eo illud abdicare:niſi tranſlatũ fuerit inili in quem tranfferre intẽdit. Ad hoc. 3. e quib. cau.maio l.neq; vtilem.j. de acquir.poſ.j.ſi me in vacuam ſed indo⸗ minum nunqᷓ per falſum pꝛocuratoꝛẽ fuit tranſiatũdo minium:qꝛ nõ intendebat illi acquirere, ſed ſibi:yt in dl qui mihi donatum.vbi in gl. Igitur ſequitur, ꝙ dans ad plenum. dominus remanſit:recipiens autẽ dominus eff ctus nõ fuit.⁊ boc in falſo pꝛocuratoꝛe ſimplici. Quidau⸗ tem in falſo pꝛocuratoꝛe in rem ſuam, non intelligatun d minium fuiſſe tranſlatum, ſequitur hic Bal. cuius opio firmo duabus rationibus. Pꝛima qꝛ talis recipiendoſs⸗ cit furtum, ſiſciens falſum eſſe mala ſide recipiat:vtisye ne pꝛobaui:igitur dominiũ non cenſetur traſlatum: ſim d.F. j. in fi. Secunda:qꝛ qui alteri dat intendens domintu tranſferre,intelligitur dare ſub tacita conditione,ſitaci piens ille ſit, qui ab eo creditur. argu. pꝛeſumptionise fultantis a lege, cum de indebito. j. de pꝛoba ergoſpu- curatoꝛ in rem ſuam, qui verus creditur, manifeſtetun ft ſus, non intelligitur tranſlatum dominium. ex quo de cit conditio tacita j.de iur. do.l. ſtipulationem cum u 45 CAltimo inquantum Baldi.t bic dicit, quod condic ob cauſam ad natiuitatem ſui requiritur, quod babe dependentiam cauſe, que non poſſit de pꝛeſemtiveniien ri id eſt ſtatim, quod quid datur: ſed cum aliquo dde in futurum. argu.l.cum ad pꝛeſens.s.ſi cer. peta. gbe rcjan däachdec repettar: ategec Drosdiſontchoae ſpict qnod podet Jnuyxxpupurco 14 Fräiuclimtione ompetert. Perbnababllss n Hpinoinonbio aci 5 Prbbitun rätlon perniſͤm. t Pomilummeretri Neetſolntannon repe „ Datan malieri vtne vderetritde o quoc Raaurzeemoffnamd veſtexpartedanis unginainyein dam(poghfin 1 RnaazattCSehr mhendins 1 1 6 d niaanzunn rentan indneue Etitemelnte reepiätttäina denafalf in Pa, üuernen t tengſt e ſidilgerana aü —— eſtſ mplicè ealan dur tum cömittereagla latum. Qnonij a um. Quonüiturxeii 18,9.jan i Pretnunne Scurrentia politssn obatur in dläcus n Sed hic creatain ntranſferrino ig nõ cõcurratputa. re:vt per ipſun va td..ſi ego denatan tem qui recipiten ertio pꝛobaturgacn ttur, ſcz voluntasſra. tur. 3.ſi cer petaliige as in eodem non nmn rrat, patet: ædetnntt r:de ſoliveropvaxa yt ſibi acqurrst rvti ſendit dfiomruin abdicare:niftrenlrit tädit. Adboxgfi uir poſelfimeinram. iſum pꝛocuradittt cbat uliacqurasſtt diing. Jgirrreglin nanſitrecipiersallnn alſo—— an goh — luc 66 1 bus Pina guunf — 6’ ua 2 ꝙ hec opiieſt falſa.Pꝛimo: q contra generalitatem.l.da mus. ad nij. titu.ij. Secundo:quia contra caſum. C. de con di. ob cauſam.ſi repetendi. cum ſequen.vbi eſt caſus re- cte intuenti.ꝛ bec ſufficiant de materia buius legis. De condi.ob turpem, vel iniuſtam, caulam. Rub. Summarium. ſ. Jmplementum cauſe honeſte repetitionem exclu⸗ it.⁊ numero. 6. 2 Implementum cauſe turpis ex parte recipientis tätum, non impedit dari repetitionem. Iudici pecuniam dare non licet,vt etiam iuſte in dicet.⁊ vide numero.7. Idem in teſte, vt teſtimonium ſecũdum veritatem ferat: ĩmo punitur pena falſiqt item qui dat pecuniam udi⸗ ci,vt ſecũdum iuſtitiam fententiam ferat, perdit cauſam. ⁊ vide numero. 4. 7.7. Datum iudici ob cauſam turpem ex parte vtriuſq; non poteſt repeti. Pꝛeſtans cautionem iudici pꝛo ſe iudicanti, an dicatur eundem coꝛrumpere, ita vt litem perdat: ſ Derſuadens iudici verbis blandis, vt ſententiam pꝛo ſe ferat, non perdit cauſam: ſed pena centũ aureoꝛũ punit᷑. 10 Pignoꝛa ob turpẽ cauſam data, an repeti poſſint actio⸗ ne pignoꝛatitia. u Pꝛomiſſio continens cauſam turpem, an parit obliga⸗ tionem inefficacem, vel nullam? Pignus quãdo poſſit accedere obligationi inefficaci ad agendum:licet fideiuſſoꝛ accedere poſſit: Res indiuidua ob cauſam turpem partim,: partim bo⸗ neſtam, data ob defectum cauſe boneſte, an illa intotum repetitur: et tenet quod ſic. Duo vbi ſunt quoꝛum vnum nocet ⁊ alterum pꝛodeſt, in⸗ ſpicit quod pꝛodeſt. ⁊ nu.17. Incapax pꝛopter cõmunionem reſpectu capacis, capit. 4 Indinidui ratione beneſicium competit illi, cui alias nõ competeret. Perſona habilis in indiniduis, trahit ad ſe inbabilem. Opinio in dubio accipitur illa, que nocet fiſco. Pꝛobibitum ratione difficilis ſeparationis, trabit ad ſe permiſſum. 12 Pꝛomiſſum meretrici pꝛetextu libidinis, peti nõ poteſt: licet ſolutum non repetatur. 19 Datum mulieri, vt non ſit meretrix, anpoſſit repeti. 20 Meretrix de eo, quod in meretricio acquiſiuit, licite te- ſtatur, eleemoſynam dat, ⁊ decimas perſoluit. — CCum quid S* Wne QuOd. Gur ob cau Nam boneſta, ea ſecuta, ceſſat repetitio: hdatum vero ob cauſam turpem ex par⸗ ee recipientis tantum, eadem etiam ſe- ccuta repetitur: ſecus ſi cauſa tantũ tur- pis ſit ex parte dantis, vel ex parte vtriuſq;. Et qdð eſt da⸗ tum meretrici repeti nõ poteſt. h.d.vſq;ad..ſi tibi ob in dicium. ¶ Ho.ꝙ r implementũ cauſe honeſte repetitio⸗ nem excludit. ¶ Scðo no.xr ꝙ imnplementũ cauſe turpis ex parte recipientis tantum, nõ impedit dari repetitio⸗ nem. C No.ex.l.vtputa.j verſi.ſed ſi dedi.nõ eſſe licitum iudici dare pecuniã:vt etiam ſcðm inſtã cauſam ferat ſen tentiam:imo nec iudici licitũ recipere, vt dicetur in glo. Et idem eſt in teſte, qui nõ licite nec iuſte facit, ſi pecuniã recipiat vt teſtimonium ſcðm veritatẽ ferat:imo punitur pena falſi, Fm Bar. ſin. in. l.j. de fal. ad boc ſpecialiter in⸗ ducentem iſtũ tex.imo neqꝙ; licitũ eſt eidem pecuniam re⸗ cipere, ne teſtimonium ferat: ⁊ ſi recipiat falſi punitur: vt eſt caſus in.d.lj..j. C rHo.quarto litẽ perdere eum, qui iudici pecuniam dat, vt ſcðm iuſtitiam ſententiam ferat. 5 CAlterius no.⁊ ex.l. vbi vero. ꝙ datũ iudici ob cauſam turpem ex parte vtriuſq;, non poteſt repeti.⁊ſic verifica- tur iuris regula, dicens, ꝙ in pari cauſa turpitudinis, ſi potioꝛ eſt poſſidentis cõditio: vt in regula, in pari. cum multis ſimilib. ¶ In gloſ.ſuper verbo, nõ eſt. ibi, ideo ſi 6 eſtt ſecuta poſt moꝛam. No. ergo ꝙ ſicut defectus imple⸗ De condictione ob tur.cau. menti parit cõdictionem ob cauſam: vt hic.⁊.6.tit. pꝛoxi. quaſi per totum.ita ⁊ exiſtentia implementi poſt moꝛam contingens, ꝙ dic:vt. S. titu.j.A.ſi pecuniã. In glo.l. yt⸗ puta.in verbo, ⁊ꝛ ſcom me. ibi, relatũ expone ⁊ bene. ⁊ hec eſt lect. cõmuniter appꝛobata hic per Bart. t Ex qua ba⸗ bes, ꝙ aut iudici do, vt ſcom me iudicet iniuſte:⁊ tũc per⸗ do vtrunq;ſcʒ ⁊ datum ⁊ litẽ. Et pꝛimũ patet in.l.vbi ve⸗ ro. ſᷣm Inno. lj. C. de pena iudi.⁊..de calũ.l.j..ſed eſt cõ ſtitutio. Si vero eidẽ dem, vt ſcom me iudicet iuſte:et tũc de iure.ff. datum repeti poteſt:vt hic, ſed lis nõ perditur. de iure vero.C.perditur vtrunq;.Et idem de iure cano/ nico, ꝙ refert ſe ad ius nouũ poſitũ in. d. l.j. non autem ad ius antiquũ.ff.vt hic patet in. c.nõ ſane.hic allegato. Do- rum autem omnium ratio eſt:qꝛ non licet iudicium quan tumcũq; iuſtũ vendere, ſed gratis illud expediendũ eſt: yt de reſtit. in. c. ſtatutũ..inſuper. in verbo, gratis. lib. vj. xj. q.iij.c.non licet.⁊ in.c. cum ab omni. de vita ⁊ bone. cler. aj. ad leg. Jul. rep.l. eadẽ. circa ſi. Quid t autem ſi in dici nibil dem, ſed eidem cautionẽ identitatis pꝛeſtem: an dicar eundem coꝛrumpere, adeo, ꝙ litem perdam. Bar. j. de furt.I.ſi quis vxoꝛi..ſi fugitiuum. dicit ibi caſum eſſe ſingularem, qð non. Quod verum intelligo, ſi cautiones legales pꝛeſtite ſunt, vtputa de pꝛeſentando eum, qni pe⸗ titur a carceribus relaxari:⁊ ſi pꝛo hoc etiam identitatis cautio pꝛeſtetur. icitù enim eſt iudici reſpectu eoꝝ, que pꝛo executione ſui officij facit cautionem identitatis re/ cipere.hic eſt caſus ſingu.in.lj.C. de magi.cõue.⁊ita dicit hic Bal.licet tex.illum nõ alleget.⁊ idem in rub. C. de pe. iudi.ſecus ſi eidẽ fierent turpes pꝛomiſſiones, ſeu cautio⸗ nes inſolite pꝛeſtarentur. Quoniam tunc litem perderet. Ad hoc.3.de calũ.l.et generaliter..ij.in verbo, turpiter depectus eſt. ¶ Item quid ſi indicist cameram intrans nõ datione pecunie, ſed blãdis verbis perſuadeo, vt pꝛo me ſentẽtiam ferat: an tunc litem amittam? dic ꝙ nõ, ſed pena centũ aureoꝛum tantum punioꝛj. de ambi.l.j. Ad fi⸗ nem, vbi eſt caſus ſin.qui tantum in accuſatoꝛe loquitur. ¶ In ea.ibi, non ſane. Dic ꝙ tex. ille ſe ad ius nouum re fert poſitum in.d.lj.qð eſt coꝛrectoꝛium buius. ¶ In gl. 10 ſuper verbo, ſed hic. tibi, an poſſim pignoꝛa repetere. te⸗ net ergo glo. bic, ꝙ pignoꝛa ob turpem cauſam data re- peti poſſint pignoꝛatitia actione: licet in. l.ij. C. eo. dicat ſolum rei vẽdi.peti poſſe.ꝙ Cy.poſt Altra.falſum dicit. PBar. autem quem cõmuniter ſequimur, ſaluat glo. vt bic per eum, cui in hoc non addo. ¶ In ea.ibi, rei qui meffi⸗ cax ⁊c.duo ex hac particula ſunt no. Pꝛimum, ꝙ ꝓmiſ⸗ ſio continens cauſam turpem, parit obligationem meffi⸗ cacem:quia ope exceptionis excluditur. Et bec videntur pꝛobari ĩ.2o l.ſi ob turpem.⁊ firmat Cy. C. de inutili ſtip. J. ex eo. Alie vero gloſ.j. de verbo. obli.l. generaliter. ff.de pac.l. iuriſgen.ſi ob maleſicium. tenuerunt nullam obli⸗ gationem oꝛiri. ⁊ ille videntur pꝛobari per. ſi plagij. eo. tit.⁊ hoc dic, vt plene dicetur in.l.ſi ob turpem. ꝓꝛeallega⸗ 12 ta. C Secundo no.ꝙ licet obligationi que eſt inefficaꝝ ad agendum poſſit ideiuſſoꝛ accedere: vt.l. MParcellus. J. de fideiuſ. non tamen poteſt accedere pignus. qd intelli git hic Fᷣranc.de Are.vbi obligatio eſt inefficax:qꝛ a iure impꝛobata. Ad hoc.C.de legib.l.non dubium.j. de ſide⸗ iuſ.l.vbi lex.C.de pꝛedi.mi.l.⁊ ſi is.cum ibi plene no.in gl. Secus ſi ſit mefficax ratione deficientis ſolẽnitatis: quia tunc videtur poſſe pignus accedere, quẽadmodum et fi⸗ deiuſſoꝛ,per. d.l. Sarcellus. Hon enun eſt dare tunc ra⸗ 3 tionem diuerſitatis. CIn gl. ſuper verbo, dicimus.r ibi, ⁊ideo, qð ſi dedi rem indiuiduam. Eſt ergo deciſio gloſ. qð vbi datur res indiuidua ob cauſam partim turpem, ⁊ partim honeſtam:illa tota repetenda venit ob defectum boneſte cauſe, non ſecute.: banc opi. tenuit Oet. de Cer. bunc paſſum diſputans pꝛout refert Jo. And.in regula, iuris in pari.de reg.iur.in.vj.⁊ in mercurialibus.⁊ etiam ſequitur hic Bal. in. l.j. C. eo.⁊ mirum eſt, ꝙ nullus legi⸗ ſta mentionem faciat de Joan. And.Et pꝛo bac opi.pꝛi⸗ mo facit:quia vbi ſunt duo quoꝛum vnum nocet/ alterum vero pꝛodeſt, inſpicitur quod pꝛodeſt, non antem qð no⸗ cet.j. de iure fi l. non intelligitur.. ſi quis palam. et quod plene ſuper hoc bꝛocardo no. Bar.j. de donal. ſi vir vxo⸗ ri.Scðo facit:q ſi cõtrarium diceremus/ſcilicet vt nil de eo, qõ datum eſt poſſit repeti: ſequeretur abſurdum, ſcilia cet vt is in ea parte puniretur, in qua nõdeliqnit, contra 3 uij 68 ——— —— ———-——— 8—————— —O—V—B—B—FBC—YOL—˖::———.——— ——— 1———— L.xeſcriptum.de his qui.vt indi.⁊.beneficium.j. ad legẽ 14 15 56 37 18 19 Falc.cũ ſi. C Tertio facit, ⁊ boc eſt Pet. ꝙ diceimus, ſc pꝛopter cõmunionem incapa capit reſpectu capacis:vt J.de lib. leg.l. ſi is qui duos. ergo idem debemus dicere, qð cõcurrentibus cauſis, quarum vna ſit incapax ad 1 7 petitionem pꝛoducendam, ea que ſit capax, ti abit 5 incapacem. Item ad boc, t qð videmus in ſimili, 1530 reſpectu indiuiduitatis benenicium competit illi cu 13is non competeret: ⁊ ſic perſona habilis conſyderatui 4 pens ad ſe inbabilem, ⁊ nõ pꝛiuilegiatam: vt.j. quemad⸗ modum ſer. amit.i.ſi cõᷣmunem.et.C.ſi in Snunnt eadẽq; ca.reſti.po.lj.cum ibi no. Pꝛeterea ad idem, ꝙ Enne in ſimili, quod perſona delinquens,non punitur relp alterius ſibi adiuncte non delinquentis, diu indiuiſibi itas i tem. S.de ſta. 3 durat.j. de penis.l.pꝛegnantem. S. Oe ſta Sstress isee Pnr dubijs cauſis magis fa bomi.l imperatoꝛ. Item:quia in dubijs uendum e repetitioni, quam aduentitio lucro.j.de reg. ur.I. nõ debet.. in re obſcura. C Altimo bic cõfirmo:qꝛ ſiläs dfüce Hannrnn Adaemanaten Pene recipientem ob turpem cauſam:illud tamen ab eo extoꝛ⸗ quetur ⁊ fiſco applicatur: vt biciin glo. z. j. de iur. fi.l. Lu⸗ cius. ad finem.⁊ ſic in effectu hec eſſet vtilitas fiſci, nõ au- tem partis. Certum autem t eſt, qõ in dubijs eam opin. debemus aſſumere, que nocet fiſco: non autem que pꝛo- deſt:vtj.oe iure fiſ.l.non puto. Q Secunda opi. pꝛincipa lis fuit bic Bar. de Sali. tenentis contrarium, ſ cilicet ꝙ nil repeti poſſit: et totum apud accipientem remaneat. Pꝛimaratione:quia negari nõ poteſt, qd bec cauſa tur- pis adiecta dationis rei indinidue, totum ipſum indiui⸗ duum non cõcernat:ergo ſequitur, ꝙ nil poſſit repeti re- ſpectu impoſſibilis ſeparationis. Cum T ⁊ videamus qð reſpectu ſeparationis difficilis, pꝛohibitum trabat ad ſe permiſſum: vt. j. de aqua quoti.⁊ eſti.l.j.H.inde queritur. de aqua plu. arcen.lj.. item ſciendum. Sed ad hanc pa- tet ex pꝛedictis reſpõſio. C Secunda ratio:quia vbi duo † concurrunt, quoꝛum vnum nocet, alterum pꝛodeſt, in- ſpicitur nocens, non autem pꝛoficiens: vt.j. ad Silla.i. iij. g. ſi. Sed ad hanc clara eſt reſponſio ex dictis Bar. in. d.l. ſi vir vxoꝛi. Ande fuit opinio tertia Jaco. But.quam Bax. hic ſequitur, volentis quod ipſum indiuiduum poſ ſit peti totum, duntamen pꝛeſtetur recipienti eſtimatio partis, que ſi foꝛet diuidua, non poſſet repeti. et hoc per tex. de lega.ij.l.cum filius.in pꝛin. Ad idem licet ipſe non alleget.j. ad leg. Fᷓalci.Il.ſi is qui quadraginta.. ſi. ⁊.l.lege Falcidia. ⁊ qð no.gloſ.in.c.j.de duobus fra.de no.benefi. inue.⁊ per Joã. And.in rubꝛica in addi.de feu. Jura ta⸗ men iſta in diuerſis caſibus loquuntur, in quibus nõ con currit cauſa partim turpis, partim vero honeſta. et ideo tene opi.pꝛimam. ¶ In gloſ.l.idem eſt.ſuper verbo, no- ua ratione.ibi, ſed an potero petere. ‚ecidit ergo gloſſ. bic r quod pꝛomiſſum meretrici pꝛetextu libidinis non poſſit peti:licet eidem ſolutum poſſit retineri. Cy.autem ⁊ Bar. contra. licet Bal. ſequatur glo. hic. ⁊ in. d. l.j. C. eo. Cu autem de hoc dic, vt plene dixi poſt Bar.j. de donat. Laffectionis. ¶ 5 agloſſ. ſuper verbo, non poteſt. ibi, ſed quid ſi dedi, vt non ſi meretrix. Ault glo. qò datum mu lieri, vt meretriæ non ſit:repeti poſſit, ex eo: quia hic ipſa tenetur gratis facere. et ideo pꝛopter hoc datũ eſt in ca⸗ ſu repetitionis:vt..l.j.cum ſeq. ⁊. j.eo.l.ſi. Guli. autem de Cug.tenet hic cõtrarium pꝛima ratione:quia hoc ita da tum cenſetur datum cauſa pietatis:ergo eſt irrepetibile: — vtj. tit. l. cum is..mulier. Secundo: quia datum mere⸗ trici ob libidinem eſt irrepetibile, vt bic:ergo quanto ma gis irrepetibile eſſe debet, quod datur mulieri ne libidi⸗ nem incurrat:⁊ hoc ne loquatur abſurdum, ſcilicet vt ma gis mereatur luxuria, quam caſtitas. contra tex. expꝛeſ⸗ ſum.in authen. de reſti.⁊ ea que pa.g.ſi. ¶ Cum iſta.q.de facto cõtingeret in ciuitate Bon. Quidam doctoꝛ excelſi ingenij conſulens has opin. equa diſtinctione concoꝛda⸗ nit:⁊ recte iudicio meo, ſcilicet qò aut datur ei, que nun⸗ quam fuit meretrix, yt meretri non efficiatur:⁊ tali caſu datum ſit repetibile:cũ hac ipſa gratis facere teneatur: neq; pꝛopter paupertatem turpem vitam debet eligere. .de ri. nup. lpalam. Aut oatur ei, que iam fuit meretrix ad hoc, vt atali vitio abſtineat:⁊ tali caſu hoc non ſit repe tibile, ex eo: quia nulla turpis cauſa in datione concurrit, neq; ex parte dantis neq; ey parte accipientis. imo cau⸗ Audo. Romain ſecundam. ff. veter. part. 20 do. Flo. CAltimo extrat glitex. in.. ſed quo ſa ob quã datur, eſt totaliter honeſta: vt e ſecuta cauſa datum non repetitur: vt h tu.j. quaſi per totum.⁊ hec eſt veritas.a becfuit tep ſe patet. er ic in ligitur.3 ea.S, ti diſtini ci. inducitur ad tria, inquantum dicit„qö id q dmeren datur, licite retinetur. Pꝛimo quod debis oncrent trix teſtari, tanquam de licite acquiſitis.⁊ ita per bdie mat Cy. C. eo. mercalem. ⁊ Bal. in. lj. eo. titu Se ancfr quod de bis per meretricem decimaſolui debegt nch, de omnibus licite queſitis illa ſoluenda ſit. extra de ou- cap.ex tranſmiſſa. vbi hoc diſputauit gloſ. Ter doe der de his licite poſſit fieri eleemoſyna. Item ⁊ea déu-udt cauſas legari, qð fieri nõ poſſet, i eſſet illicite queſita, non eſt putanda.⁊ hoc vltimum eſt Cy.in adcitionii d Summarium.. 18& JInqdicare delinquentem, quod quis noncogit quando. numero. 7. ur. 2 Pecuniam licet recipere, vt delinquens manifeſtetur Et an, vt res perdita manifeſtetur: non tamen,ytresi nenta reſtituatur. märesij 3 Pecuniam non licet recipere, vt delinquens nonmani feſtetur. m 4 Socius criminis, an teneatur indicare ſocium ipi anl cite accipiat pꝛemium pꝛo illo indicando:nu.. 56 Socius criminis alium ſocium manifeſtans, non anſ quitur pꝛemium eꝑ foꝛma bannimenti ſtatutum feuelan ti delinquentem. Nec etiam conſequitur reuelans ſeipſum. 7 Datum ob turpẽè cauſam, cuius turpitudo ineſter oa, te vtriuſq;,licet ſit irrepetibile per dantem: tamen repe, titur per tertium. 3 Furtum licet ſit crimen pꝛinatum:tamen etiam index e officio ſuper eo pꝛocedere poteſt. 9 Judex in cauſa accuſationis etiam parte nõpetente po teſt teſtes pꝛoducere. 10 Pecunia aliena alteri ſoluta ⁊ conſumpta: an repetatu per dominum. Et qua actione. nu. z. 11 Datum ob turpem cauſam conſiſtentem in non faciẽdo repetitur condictione ob iniuſtam cauſam. 12 Condictio ob turpem cauſam, ꝛ indebiti, itarecociliatur conſumptione, ſicut certi condictio ex mutuo. S Si tibi CQuod datur ne delinquens ma⸗ 2 emifeſtetur, turpiter dari cenſetur. et ideo repetitioni locus eſt.qð vero datur, vt manifeſtetur delinquens, nõ dicitur turpiter recipi: zideo irrepetible eſt. Et ꝙ apud aliquẽ reſpectu metus illati vel violentie ſeu ex alia iniuſta cauſa eſt, cẽſetur repetibile. b.d.yſq; ad Ilſi ob turpem. MHo.ex..ſi tibi, rꝙ nõ cogitur quis de linquentẽ indicare.qð patet: q ſi cogebatur, turpiter e⸗ cuniam ob hoc reciperet.ꝙ dic:vt dicitur in gloſ. ¶e⸗ 2 cundo no.rꝙ licitũ eſt pecuniã recipere, vt delinquésin- dicetur:an autẽ licitũ ſit pecuniã recipere, vt res perdi reperiatur, ſeu manifeſtetur: oic ꝙ ſicij. ad leg. Rbodde iact l.nauis onuſte..ſed ſi nauis. vnde licitum eſt recipe re ob inuentionem, ſeu manifeſtationẽ faciendam: puo ca 3 auté reperta reſtituẽéda, ſecus. C Tertio no. licitumfno eſſe pecuniã recipere,ne delinquens manifeſtet: hooq grauatur res publica, cuins intereſt delinquẽtes manii ſtari:ne delicta impunita remaneãt:vt in vulgaribusiin 4 ribus. TMo.in verſſ.ſi. ſociũ criminis teneri ad ſocium indicãdũ.ꝙ patet: q turpiter ob hoc pecunia recipitq eſt verum:vbi delictũ cõmiſſum eſt pꝛincipaliter ad infe⸗ rendum damnũ in rebꝰ: ſecus autẽ ſi ad inferendũ danu vel iniuriã in perſonã: qꝛ tũc ſociꝰ cogi nõ poteſt ad alios criminis cõſocios indicãdos. Ita ꝓbatur. C.de acculi- j. de cuſto. re..diuus.j. de queſtio. l. repeti,.je: ibip Bar. 5 CHo.ex eodẽ, †ꝙ no licite accipit᷑ pꝛemiũ per ſociucry minis, vt ſuũ ſociũ manifeſtet. ex quo infert hic no Panr qð ſocius criminis alium ſociũ manifeſtas no coͤſequi pꝛemiũ ex foꝛma bãnimenti cõceſſum reuelãti delmnau tem:neq; etiã cõſequitur id reuelãs ſeipſum pe ban teram, qõ idem appꝛobat Bal. lij. C. co. dic prviiie 3 6 Sillania..ſi quis in graui. CtM o,vltimo ſ ur „„sloact u üll i dngiäütlh ralen talie zwuctucig Ingortortüelog iapieterarbien bschiadecsofu do ganbenäbrui onit CJd — erdacgeHünoce wenpuvatomxtde eroffcoopotektſop nenctideadültlf bemue per alain hoenöbaberetoub ighcinfame rimo(Scdo no aacauſdtionisetü, bochmallöintellect dubitate yeruͤeltſg doaddefenſionrei Sntorüſde qyeſta pen änödefendere feSinautä poducs vandäaccpſationé acfindlpmidssſ ver(Ingllftaſe d buintiho etbecf. danſabofeſtozcäͤlom rmiaspencetexgon icerzedofedin Iyrrieeöͤcinite vansenndädeingr fnätemennan tramisfagtic Kſe aczalh 1 daiiäfhcen 1 letdnücheäge noſagjenotnee IinborkerReiſ ar liut en cnchei 1 dſamptonint unagetr „adele(erte raponerenteſt ipere ytdei ogegsne amanifetetur.m 8 1 trtiper mai teneetm iceatt h mpoiloindenttn lum ſociumm Anieſags foꝛmabanniney 4 alh tüt turrenelansſeyn aud am cuigs drpeneh repetbil perdane nen prinatumtama cedere potet. lfationis etanpnn e. Im eriſoluta: onlinte ua actione.nn,, cauſam conſiſerta neob iniuſtamca in cauſam; tindeta certi condictio e (Quod daturar amfeſtetur,turpinnn us eſt. qd verodaua eur turpiter recpinten de reſpectumeuwiae uſa eſt ciſetor ngctun ſo ex H ſttibi fgiahn aopatet: qſeogtern eret dierttoumihe eſt pecunirecpeſie t fitpecuniäapanſt ifeſtetur⸗ducgftſälb Kſedſinauis münin ſen manikctatonilnn Trponult da, ſecus CLmn hanedelnuatma ca cuius itredin unita romamäntn iſi beücimiau turpttrcbba 5 ni comüſunckge ꝙ licet datũ ob cauſam turpẽ, cuius turpitudo ineſt ex parte vtriuſq;, ſit irrepetibile per dantẽ:yt. 3. eo.l. vbi ve ro.j. eo.l.ſi ob turpẽ.in fi. nibilominus eſt repetibile ꝑ ter tiũ:vt bic pꝛobat. ¶ In gl.ij.ibi,ex hoc pꝛobat᷑, ꝙ quis. 7 vult t glin bꝛeui dicere, ꝙ ad petitionẽ partis extraiudi cium nõ cõpellit indicare delinquentẽ.⁊ hoc ꝓbat᷑ in.l.ꝗq vas..qui furẽ.j.de furt. Ruic contrariũ refragat.c.ꝗ cũ fure.extra de fur.ꝙ Bart. hic intelligit.ſ.vt habẽs noti- tiã delinquẽtis, cogat᷑ indicare ad petitionẽ iudicis. Qui tñ intellectus nõ ꝓcedit:qm̃ vt ibi expꝛeſſe apparet text. loquit᷑, an teneat indicare ad petitionẽ partis. ⁊ ideo gl. ⁊ idẽ Bar. C. de fur.l. inciuile. vbi plene hunc articulũ po- ſuit, ſoluit ꝙ ibi loquit᷑ vt indicare cogat᷑ res furto ſub- tractas:nõ aũt ſubtrahẽtẽ. Qui intellectꝰ falſus eſt. Pꝛi mo qꝛ diuinat ad literã. Scðo:qꝛ ſequeret᷑, ꝙ id qð reci⸗ pitur pꝛo tali rerũ ſubtractarũ oſtenſione tanq́; turpiter receptũ, veniret reſtituendũ:vt. j. eo. fi. qò falſum. ⁊ con- tra.d.l.nauis onuſte..ſed ſi nauis. Ande tertio modoſol uit, ꝙ aliud de iure canonico: aliud de iure ciuili. Et non video aliã dari poſſe:vnde an de iure canonico indicare teneat᷑, ⁊ quãdo: vide gl.ibi,⁊ melioꝛẽ. xxij. q.ij. ne ꝗs arbi tret. extra de ſimo.nemo.⁊ ibi per Innoc.⁊ in.c.dilectus. extra de exceſ.pꝛela. ¶ An autẽ teneat᷑ indicare ad peti tionẽ iudicis: dico ex mẽte gloꝙ aut iudex motus eſt ex petitione partis ⁊ tunc nõ tenet᷑ indicare, niſi petatur, vt teſtis:ꝛ hoc pꝛeſuppoſita illa opi.pꝛo vera ꝙ ꝗs in crimi nali cã teſtimoniũ inuitus reddat. De quo multũ dubi⸗ tamus.⁊ babet᷑ plena gl.extra de teſtib.cogẽ.c.dilectoꝛũ. Aut iudex mouet᷑ ex ſuo officio ab alio pꝛincipaliter nõ imploꝛato:⁊ tũc cogit᷑ ꝗs indicare:vt hic.⁊ hoc ſequitur ſimpliciter Bar. hic ⁊ plenius in.d.J.inciuile.⁊ Cyn. C. de bis qui ad ecc.cõfug.l.ij. Gal.autẽ bic aliter dicit limitã/ do gl.⁊ qæ bene loquit᷑, nec eſt oppoꝛtunũ addere: igitur omitto.¶ In ea.ibi, iudeꝝ tamẽ ex officio ſuo. Duo not. 3 ex bac gl. Pꝛimo ea relata ad tex.ꝙ licet t furtũ ſt cri⸗ men pꝛiuatum:vt dixi.6. tit. j...penul. nibilominus iudex ex officio poteſt ſup eo inquirere.ꝙ dic, vt patet ex ple⸗ ne notj. de adult.l.ĩ.5. ſi publico. ꝑ Bar. C. de pꝛoba.l. iu⸗ bemus. per Bal. ⁊ in. d. l. cõgruit. de iure tamẽ canonico hoc nõ haberet dubiũ:qꝛ ex eodẽ iure omne crimẽ eſt pu blicũ.vj.q.j.c. infames.vbi eſt ſing.gl.qꝛ nõ aliter nõ exa⸗ 9 nimo. CScðo no. ꝙ t iudex ex ꝓpꝛio officio põt in cau/ ſa accuſationis etiã parte nõ petente teſtes pꝛoducere,⁊ hoc ſᷣm aliũ intellectũ, qui dat᷑ gl. in hac particula, ꝙ in- dubitate verũ eſt:ſi pꝛoducant᷑ per iudicẽ ex pꝛopꝛio offi cio ad defenſionẽ rei:vt pꝛobat in.l.j.g.fi.⁊ in.l.vnius.. co gmitoꝛũ.j.de queſt.⁊ ꝙ in eis per Bart.⁊ per eundẽ.j.de penl. ũ nõ defendere. ⁊ in. l.iiij.. boc autẽ. j. de damn.in⸗ fec.Sinautẽ pꝛoducant᷑ ad einſdẽ offenſam, a ſub adiu⸗ uandã accuſationẽ, videt ꝙ idẽ ſit.⁊ ꝓbat᷑. C. de abo.l.ĩi. ad fi.⁊ in.d.l.vnius..j.pᷣm vnũ intellectũ.⁊ ibi hoc firmat Bar. ¶ In gll.ſi a ſeruo.⁊.l.perpetuo. ſuper verbo, cõ- 10 dici. in ſi No. eſt hect gl.qꝙ pecunia aliena alteri ſoluta ex cauſa honeſta ⁊ cõſumpta, non repetit᷑ per dũm. Huius veritas pendet ex not.3.ſi cer.pet.l.ſi cũ ſeruũ. ¶ In gl. ſuper verbo, foꝛe.ibi, nõ pꝛopter cõditionem banc. Imo a per hãc cõditionẽ repetit dñs datũ per ſeruũ ſuũ ter⸗ tio:ne is eundẽ delinquentẽ indicaret. Quoniam: vt di⸗ citur in.l.idem eſt.in fin.tali modo pecuniã recipiens eſt fur.omnis ſiquidẽ cõdictio cõtra furẽ degenerat: vt inſt. de act.ẽ. ſic itaq;.⁊l.ſ...vſufruc.quẽadmo. cauea. C In 1 ea. ibi, vel ſi eſtconſumpta per conditionẽ ⁊c. Ho. gl. ꝙ vbi eſt datũ ob cauſam turpẽ, cuius turpitudo cõſiſtit in nõ faciendo:tunc agit̃ cõᷣdictionem ob iniuſtam cauſam. ⁊ in hoc veriſicat ſcõa pars buius rub. ¶ MNo. ex eodẽ, ꝙ 12 † ſicut certi condictio ex mutuo reconciliat᷑ pꝛopter ſecu⸗ tã cõſumptionẽ, vt pluries vidiſti..ſi cer. pet.ita ⁊ cõdic. ob tur.cau.ita etiã ⁊ cõdic. indeb.vtjj tit.j.l. indebiti.. ſed ʒ ſi nũmi.¶ Ponat tñ circa hãc dubitationẽ t gl.ꝙ; igno rans dñs, an pecunia cõſumpta ſit, vel non: qua actione tunc aget?⁊ certe pꝛopter incertitudinẽ vtranq; poterit pꝛoponere:vt eſt tex.not.in.lj.§. ꝙ autem.j. quoꝛũ lega. Summarium.. 1 ³¼ Solutio ſpontanea ſen voluntaria ſubſequens, ꝙ De condic.ob turp.cau. purgat pꝛecedentem metum in pꝛomiſſione adbibitum: niſi ſubſit eadem cauſa timoꝛis. 2 Pꝛomiſſione vel ſtipulatione ob turpem cauſam facta, 3 oꝛitur actio, ſed inefficax. ⁊ nu. 4. Maofichenis conditio in pari turpitudinis cauſa, po⸗ tioꝛ eſt. 5 Tontractus non equiparatur ſententie, ſed potius vlti- me voluntati. 6 Solutum ob turpem cauſam de pꝛeterito:an repeti poſ⸗ 7 ſit condictione iſta. Fᷓiſcus turpia lucra extoꝛquet. 3 Diſpoſitio.L.a ſe fundum. C. ad leg. Jul. de vi. ſcz, quod ſpoliatus ante omnia itt reſtituendus, an locum babeat in vi compulſiua. 9 Exceptio metus, ſi ex foꝛma ſtatuti opponi non poſſit:⁊ ideo ſi pꝛomittẽs metu, coactus fuit ſoluere, an repetat ſolutum: 10 Axoꝛ ſi ex interuallo poſt metum illatum conſenſit con- tractui celebꝛato per metum:an talis contractus poſſit per eam reſcindi actione, qò metus cauſa:ꝙ ſic. I Reuerentia maritalis pꝛopter quam conſenſus eſt pꝛe- ſtitus contractui, ita operatur actus reſciſſionem, quan⸗- tum metus illatus:pꝛopter quam cõſenſus eſt pꝛeſtitus: quia parificantur. 12 Reuerentia ſola paternalis eſt ſufficiens cauſa ad reſciſ- ſionem matrimonſi ſpirituslis:licet carnalis non. 13 Adumplens contractum ex interuallo cum tyꝛanno per metũ celebꝛatum: ꝙ agere poteſt actione, quod metus cauſa:licet in implemento illius, nullus nouiter metus interuenit. 14 Impoꝛtune pꝛeces tyꝛanni, quo ad reſciſſionẽ actus me⸗ tui e quiparantur. Idem ⁊blanditie tyꝛanni operantur. 15 Contractus cum tyꝛãno celebꝛatus, an ſit nullus ipſo iu⸗ 3 4 tra gloſſ. que † vacant ad expoſitionem litere, inducitur re:vel reſcindendus actione, qòð metus cauſa? remiſſiue. obturpem.. Intra G H da repetitione dato:ũ ob turpẽ cauſam, tẽpus ſolutionis, nõ antẽ tempus pꝛomiſſionis inſpicitur:⁊ in ꝓa⸗ rpitudinis potioꝛ eſt conditio poſſidẽtis. b. d. ¶ MNo.ꝙ ſolutio ſpontanea ſeu voluntaria ſubſequens purgat pꝛecedentem metum in pꝛomiſſione adhibitum. Ad idem. C. ꝙ met. cau.l. ij. quod verum intelligit hic Bart. niſi ſubſit eadẽ cauſa timoꝛis in ſolutione que ſub⸗ erat in pꝛomiſſione. Ad qð not.per Inn.extra de renun. c.ſuper hoc.Ex quo infert ad duo de quibus.j. ¶ Se⸗ cundo not.ꝙ ex pꝛomiſſione ſeu ſtipulatione ob tur⸗ pem cauſam facta, videtur oꝛiri actio, licet inefficaæ: vt patet:qꝛ contra illam competit exceptio, que eſt actionis excluſio.j.de excep.l.i.⁊ dic vt.j.dicetur. C Tertio not. illud vulgare, ꝙ in pari cauſa turpitudinis melioꝛ eſt conditio poſſidentis.⁊ concoꝛ.ſunt in gl. ¶ Alterius ex⸗ iſta lex ad.q.an ex pꝛomiſſione in ſe turpem cauſam con⸗ tinente, aliqua oꝛiatur actio: licet mnefficax exceptionis ope reiſcienda:an vero nulla:circa quam gloſ.varie lo- cute ſunt. Pꝛimo enim glj. de verb. oblig.l. generaliter. dipit nullam oꝛiri, per illum text. Alia vero. 8. ead. l. cum ſequentibus. dixit oꝛiri aliquam, inefficacem tamen. Et pꝛo ea inducitur lex iſta, que reo ob turpem cau⸗ ſam conuento de exceptione pꝛouidet: ex quo datur in⸗ telligi actionem oꝛiri. cum illa ſit eiuſdem excluſio.j. de exceptio.l.ij. C Tertia fuit opinio gloſ.a.de pac.l.iuriſ⸗ gentium..ſi ob maleficium.diſtinguentis aut cauſa in pꝛomiſſione adiecta continet turpitudinem ex parte re- cipientis tantum:vt pꝛomitto ne homicidium facias:⁊ il la pꝛoducit obligationem inefficacẽ. Tamen iſtud mem⸗ bꝛũ eſt falſum:qꝛ cõtra caſum expꝛeſſum in.d.6.ſi ob ma⸗ leficium.vbi expꝛeſſe litera hanc pꝛomiſſionisfoꝛmã ipſo iure nullã eſſe dicit:igitur infertur ex illa nullã oꝛiri obli⸗ gationẽ:cum ad veritatẽ vniuerſalis negatiue, requirat quamlibet partẽ eſſe veram.j. de reb. dub.l. is qui ducen⸗ ta..vtrum. Aut pꝛomiſſio continet cauſam turpẽ ex par te vtriuſq;:⁊ illa ipſo iure nulla, adeo, vt nulla actio pꝛo⸗ ducatur. Quod vltimum membꝛum dupliciter poteſt verificari. Pꝛimo per text j.de verbo.obliga..ſi plagij. 69 Pin u— —y — Scðo qꝛ pꝛomiſſio bec ad delinquendũ inducit:⁊ conſe⸗ quenter contra bonos moꝛes j. de pact. dot.l.conuenire. cũ ſimi. Certũ autẽ eſt pꝛomiſſiones cõtra bonos moꝛes,: nullius eſſe momẽti.C.de pac.l.pacta que cõtra.C. de in⸗ uti. tipu..ex eoqᷓ. de ver. obli.l.ſtipulatio buiuſmodi. Al timo poteſt etiam pars iſta foꝛtificari per tex. in. ea par te.ẽ. mulier.j. de ver. obli.per locum a cõtrario. ¶ Scða vero fuit opi.pꝛincipalis Cy.referentis Altramon.in. d. L.ex eo tenentes.id qð ſupꝛa tenuit gl. in loco ſupꝛa alleg. per iſtã.l. Tertia verofuit opi. Bar. hic, ⁊ in. d.l. genè⸗ raliter. equa diſtinctione ſᷣin eum bas opi.concoꝛ.quem ſecutus fuit Ang in. d.lj. ð. eo.ſ.ꝙ aut in pꝛomiſſione eſt adiecta expꝛeſſe cauſa turꝑis:ꝛ tũc ila ſit ipſo iure nulla, per. d.l. generaliter...§.ſi obmaleficiũ. Aut tacite:⁊ tůc ſit aliqua:⁊ oꝛiat᷑ actio licei inefficax per iſtã.l. Que opin. in ſcdo membꝛo ſue diſtinctionis eſt falſa. Pꝛimo: qꝛ vt patet ad ſenſum lex iſta, nibil facit, duabus rationibus. Pꝛimo:q diuinat iect. ſua ad hanc legẽ cũ hic nõ appa/ reat, an expꝛeſſa fuerit in pꝛomiſſione cauſa turpis, an ve ro tacita Scða qꝛ mens Juriſcõſul.in iſta deciſione pꝛe⸗ ſentis legis non fundat, dum denegat ſoluti repetitionẽ ꝙ oꝛta fuiſſet actio aliqua. licet inefficax: ſed q turpitu- do cauſe adiecte in pꝛomiſſione purgat᷑ per ſubſequentẽ pꝛomiſſionẽ:vt in iine pꝛimi reſponſi apparet.Tertio:qꝛ in contractibus nõ habet᷑ differentia inter tacitum ⁊ ex⸗ pꝛeſſum. 3.ſi cer. pet.l.cum quid. Altimo loco, nibil facit pꝛo foꝛtificatione huius opi.illud fundamentũ Bart. qd eſt in alio ſunili.ſ.ꝙ; videmus erroꝛẽ iuris tacitum nõ vi⸗ tiare ſententiam:licet expꝛeſſum ſic:vt patet in.l.j.C.quã/ do ꝓuo.nõ eſt neceſ.cũ ſimi. Quoniã r nò equiparamus contractũ ipſum ſentẽtie: ſed potius vltime volũtati.C. de dona.que ſub mod..ſi S.de pac.l.pactũ inter heredẽ. de legãj...ſeruũ ſilij.·.eum qui chirographũ. Illud autẽ certũ eſt, ꝙ annullat᷑ relictũ ipſo in teſtamento ſiue tacite relinquat᷑ perſone turpi, ſiue expꝛeſſe. de leg.j.l. Lucius. g. teſtamẽto. cum ibi not.⁊ qð babetur.C. de natu.lib. l.j. Ande cũ non reperiamus in vltimis voluntatibus circa actũ annullationis differentiam fieri inter tacitum ⁊ ex/ pꝛeſſum:igit᷑ neq;in cõtractibꝰ illi equiparatis. C¶ Quar ta fuit opi. Bal. C. eo.l.j.dicentis, ꝙ aut in pꝛomiſſione eſt adiecta turpis cauſa de pꝛeterito:⁊ tunc ex illa oꝛit᷑ obli- gatio, licet inefficax. Aut turpis cauſa de futuro: ⁊ tunc ipſo iure nulla cõtrabit᷑ obligatio.Et eſt ratio: qꝛ cõtra⸗ ctus tendit ad crimẽ cõmittenduin.⁊ ideo nõ valet:vt.C. co.l. mercalem. Iſta oiſtinctio in pꝛimo ſuo mẽbꝛo falſa eſt:qꝛ contra caſum eypꝛeſſum in.d.i.ſi plagĩj.in verbo, fa ciendi vel facta.ex ꝗbus verbis patet, ꝙ quo ad nullitatẽ ipſius pꝛomiſſionis equiparat turpẽ cauſam, ſiue de pꝛe- terito, ſiue de futuro adiectam. Ande vltimo loco fuit opin. Sali. hic dicentis, ꝙ aut in pꝛomiſſione eſt adiecta cauſa turpis tacite:⁊ tunc tenet id qð dicit Gar.⁊ nõ be/ ne:vt ſupꝛadictũ eſt.Aut eſt adiecta expꝛeſſe:⁊ tũc aut in vim ↄditionis:⁊ pꝛomiſſio eſt ipſo iure nulla:neq; aliqua reſuſtat actio, per. d.l. generaliter. cum ſimi. Aut eſt adie cta in vim modi:ꝛ tũc facit tria mẽbꝛa.ſ.ꝙ aut eſt adiecta negatiue:⁊ ipſa pꝛomiſſio nulla adeo, vt nulla oꝛiat᷑ obli⸗ gatio, per. d.§.ſi ob maleſiciũ. Aut eſt adiecta affirmati⸗ ue:⁊ tunc obligatio eſt aliqua in odiũ tñ ipſius pꝛomittẽ tis adeo:vt nõ poſſit ex ea pꝛomittẽs exigi a pꝛomittẽte. Quoniã tanc in pari cauſa turpitudinis, potioꝛ eſt cõdi⸗ tio poſſidentis:vt hic in fi. Sed ad hoc eſt aliqua:vt pꝛo/ mittẽs eigi poſſit a fiſco.Illleg.caſum in aut.nouo iu- re.C. de pe.iudi.in verbo, dãtes, vel pꝛomittetes. In boc vltimo aduerten.qꝛ iſta diſtinctio inter cauſam turpẽ ꝓ- miſlioni adiectã affirmatiue, per viã modi vel ↄditionis nõ videt᷑ iure ꝓbari, qm leges dicũt ſunpliciter, ꝙ c tur pis ꝓmiſſioni adiecta, eãdẽ reddit nulla, quo ad obliga⸗ tionis oꝛtũ:vt in.d.j.ſi plagij.⁊ in.d.l. gñaliter.⁊.d.l.ex eo. ergo nõ videt᷑ referre quocunq; adiĩciat᷑.ar.3. de publi.l. de pᷣcio.cũ ſi Pꝛeter ea nõ videt᷑ referre, qũo adiĩciatur: dũmõ adiecta ſit. Ad hoc.j.de ver. obl.l.cũ ſeruus. Pꝛe⸗ terea inquatũſe fundat ꝑ te.in aut nouo iure. Adde, ꝙ no 33 Fiaer ſuũ intentũ pꝛobareilʒ em̃ in pꝛin.queſi fubait no 1 ſiädts ⁊ ꝓmittente:tñ in reſpõſione, quam Aufrnde 4 3 niſ de ſolo dãte in vltima parte illius ergo in alio niefean Köeiraaeü dacſitſatat. gato videt᷑ ſtatuiſſe ꝛiũ. extra de p̃⸗ A.udo. Roma.in ſecundam.ff. veter. part. ſump.c.nõne.⁊ in.l.cõſilio.j. de cura.fur. cũ ibi dixi.. ſi cer. pet l.eius ꝗ in pꝛonineza nifnu re plene in alio queſito videt᷑ idẽ reſpondiſſe, per no 13, tis, ſaltẽ tacite, licet nõ expꝛeſſe: vt not. glo. 1 ldetia pe. ⁊ q not.s. de mino l.⁊ ſi ſine.. ſed ꝙ Papi erbib), tium vero ſuũ membꝛũ eſt, quando adĩcit uſ di exparte accipiẽtis tantũ, quo caſu dicit obiigarzane dis ri inefficacẽ᷑:tamẽ, q exceptionis ope elidendã.: Lini licet alleget tex.pꝛoxit latamen nibilfacit Sea z e eſt caſus hic iũcto intellectu gl.ad quẽ mirũ eſſ onõ uerterit. Ex quibus omnibus bhec cõcluſio vider v 0, ma, ꝙ aut adijcit᷑ cauſ arretatiden eri ꝙ aut adiſcit cauſa turpis ex parte tãtũ recipiẽtis tunc obligatio ex pꝛomiſſione erat inefficax. Tamẽ di eſt caſus hᷣi intellectũ gl.nec obſt. d.g. ſi ob marefteſ l debet ille ſᷣm hanc legẽ intelligi.arg.5.de legib 1 nan 1 nouũ..l. nam ⁊ poſterioꝛes. Aut adicit᷑ cauſa tur dt parte vtriuſq;, vel dantis tantũ: ⁊ tũc obligatio nülaf reſpectu ꝓmiſſionẽ recipientis ſᷣm diuerſitatẽ caſuũ 3 ſitoꝛum in.d.aut.nouo iure.z⁊ iſta ſit vera cõcluſio ni aſſu. ¶ Secũ nduci dobtnemit paſſu. CSecũdo loco inducit᷑, an t ſolutũ ob turpẽ cau ſam de pꝛeterito poſſit repeti condictionẽ ob turpe c ſamꝰ?⁊ bꝛeuis concluſio eſt, ꝙ non, duabusrationibꝰ in Franc. de Are. hic, que talis eſt: qꝛ diuiſiol in prinã 4 que ponit diuiſionẽ cauſe de pꝛeterito ⁊ cauſe de faturo ponit titulũ de hac actione tractantẽ, ſub cauſa de futn⸗ ro:vt patet ibi. iuncta.l. damus.j. tit. pꝛoxi. ergo ſeqni hec actio non dat᷑ ad datũ pꝛopter cauſam de pꝛeteri Secunda eſt, quã ego ſubnecto per caſum huiusſegsa centis, ꝙ vbi cauſa turpis ſolutionis tempoꝛc eſſinie ſolutũ non repetit᷑ per hanc actionẽ. Sed certumc ca ſam de pꝛeterito ſolutionis tẽpoꝛe eſſe ſinitã:igitxTa tio fundat᷑ cõcluſio iſta ex generalitate.l.qð quis jde con dic.indeb.⁊.l.cuius per erroꝛẽ.j. de reg.iur. Et hoc eſtye ritas quicquid dicat gl.⁊ doc.in rub. 5. eo.⁊ in rubꝛiſtitn pꝛoxi.⁊ in rub. C. eo. non tamen cre das id, ꝙ datũ eſipe nes accipientẽ remanere:ſed fiſco applicañ̃ eſſe:qui tur pia lucra † extoꝛquet j. de iure fiſc. l. L ucius. de calum J.heredẽ. cum ſimi. ¶ Tertio loco inducit᷑ ad limitatio/ nem gloſ.in.l. Heratius j. de condi.indebi.z⁊c.debitoꝛes. extra de iureiurã. quam videbimus in dicta l. Beratius. ¶ Poſtremo inquantũ t Barto. hoc dicit limitari per iſtam regulã.l.ſi quis a ſe fundũ.C.ad leg.Jul.de vicum ſimi.dicẽtibus ſpoliatũ ante omnia reſtitueñ omni exce/ ptione remota:dicẽs, ꝙ illa pꝛocedit in ſpoliato per vim expulſiuã aut ablatiuã, que nullũ habet ſpoliati conſen- fum:ſecus ſi per vim compulſinam, que cõſenſum babet ſpoliati, licet coactum. Cum ⁊ coacta volũtas, voluntas ſit:vt..quod met.cau.l.ſi mulier..ſi metu.ꝛ hoc per iſtä 1.⁊.l. ij. C. qò met. cau. Adde, ꝙ licet boc pꝛobari videat per alia iura, que allegat: attamen. liſta.⁊ d.lij. aliqnid de boc non pꝛobant quoniã:vt ex ſe patet ſoluan caſuba rum legum non fuit facta a ſoluente, vt a compulſo:ſeda ſoluente, vt a volantario. Ande nulla cadit ſpoliatio. quinimo ſi in caſu pꝛeſentis legis facta foꝛet ſolutio,ſt a ſpoliato per vim compulſiuam: tali caſu ceſſaret dec ſio huius legis.Quia ſolutum poteſt repeti actione,q metus cau.yt bic in gl.⁊ pꝛobatur.3. eo.j. ex ea.⁊.perpe tuo. quinimo ⁊ hoc dictum Bar.. pꝛobari poteſt per tent S.quod met.cau..ſed ⁊ partus.fi.⁊ l.non eſt veriſimile. g. fin. vbi text. expꝛeſſe dicit, ꝙ ſi oppoſita fuerit excepuo damni contra ſpoliatum per vim compulſiuam agectem actione, quod metus cauſa. Illius conſyderatio babebi⸗ tur. ⁊ ſic patet, quod non omnis egceptio ſubmouebitet boc vltimũ eſt quoꝛundã Moderno.hic a bene. Te tio inquantum dicit, quod † ſi pꝛomittentem metu ope: tuit ſoluere ex eo:quia ex foꝛma ſtatuti contra inſtrumi⸗ tum non poteſt opponi exceptio metus lativelſimilis: quod tali caſu ſolutum repeti poterit bac conditiont Adde, ꝙ idem tenuit.j. quod vi aut clam.lj.de concie indeb.l. Julianus. ⁊ in dicta.i. ij. C. quod met cauet idem Bald. C. de condictio. indebi. l.j.⁊ in..fin. C.de conſti pe⸗ 10 cu. CAltimo † inquantum dicit, quod ſi ex interuallo poſt metum illatum vxoꝛi, vꝑoꝛ ipſa conſenſit contra- ctui per maritum celebꝛato: poteſt ille per eam reſcin⸗ di actione, quod metus cauſa. Et allegat not Innore extra de officio delegati.c.cauſam matrimoni⸗ 4 quod idem tenuit Bald. C. de tranſactionibus.linte polſtas⸗ 4 fng cl äna zualu onericeeiife9 iand C. pulh 3 eiſo egjuin ang hocuneigtrt aribdedrcdelelten ditatonoechücc caukareſcäehse nblommwsetlof oirtualsTkact dus Etiliuscktra vonautéaliquacos g ertragmencanc KrtImquantumdi teraalo cum tyaanne tetactionepmmetus dusgoutter metusin daripoteſtper ea da 1 oem CEtidemt Barſicontractus cu pontunaseiusreces aiparantur,qoad Imextradeiureir dBarintracdetye rammibläditias, enn lenosblndlio, cBoem eguparennu mis tatidengi dbatamur detalt ſnthanocchedratus dsrna awodſnen maannulunaxg daganſdeomrae ſGdentung. Rceri ngeegoye, 1 uſe depretertdetan zctione tractante ſh d damaſttanne rüm„ 5u . Atũ dopter auan oſubnectoper aine turpis olutonisttnnde 1⸗. Ldai. er banc Actionẽ Seiegd dtionistäpode eſenin daer generalitate ohch Terror.j dereeive. — 3Ode.In rud. Soe nontamencredtsülge mere.ſcd fſſoapyiaatt et.. de iurefiſcl Luaua Tertio loco naulith dus j de condiincehite lam videbimusinditul untü T Barto bocdiin 32 ſe fundũ. C.adlega tũ ante omniareftui 5 ꝙ lla pꝛocecttin pau ma,que nullũbaberpi ncompulſiuam aoccic- im. Cum coactapois au.Lſi mulier metue . Adde, ꝙ licetbaya legat: attamen litaui quoniä:ytexſepatlia factaa ſoquente ſaun atario. Inde huls as- oꝛeſentis legis faceful tompulfuam:ulciih ia ſolutum potttrnget glaprobaturäcolg dictum Bargodmſ edipartus irnne⸗ ſſe dicit q ſopolu atum pek eimcomh repnſrdec conſchit 1 s cauſa. AuscN, 71] 11 9 19 4 bie undi Dottenn, 1 De condictione indebiti. 70 5 Actio deſcendens eæ contractu bone fidei extenditur ad poſitas.⁊ boc ego eleganter duplici ratione coꝛroboꝛo. Pꝛima:q illud idemoperatur ad reſciſſionẽ actus pꝛo- babilis ſuſpicio metus inferendi, ꝙ metus iam illatus: vt allego not. tex.j.ꝙ falſo tuto.l. nouiſſime.in verbo, aut metu ⁊c.Sed certũ eſt, ꝙ quouſq; durat coningium, du rat ſuſpicio pꝛobabilis, inferẽdi metus ſibi a marito igi⸗ tur ⁊c. ¶ Secũdo:qꝛ t parifoꝛmiter ad reſciſſionẽ actus operant᷑ metus illatus pꝛopter quẽ conſenſus eſt pꝛeſti⸗ tus ⁊ reuerentia maritalis.ob quã ſimihter eſt cõſenſum vt not. ſing. glabm Bar. ibij. qua. rer. act. nõ det᷑.lj. H. que onerãde.Sed certũ eſt, ꝙ mulier ipſa durante coniugio pꝛeſumit᷑ conſentire viro pꝛopter reuerentiam maritalẽ˖. argj. de fur.l.pe.j. ſol.mat.j.ſi cum dotem.F. eo autẽ igit᷑. Hoc tamen, ꝙ dicoꝙ parẽ effectũ operant᷑, quo ad reſ- ciſſionem conſentire, vel non cõtradicere pꝛopter reuerẽ tiam, quam ipſe metus licet apud oẽs ſit Euangeliũ, ni⸗ bilominus videt᷑ falſum,ꝑ tex. expꝛeſſum bᷣm ſenſum glo. j de ritu nup.l.ii patre cogente. vbi eſt caſus, ꝙ nõ reſcin ditur contractus mariti celebꝛatus per patrem pꝛo filia: uicet ipſa ſilia paterna reuerentia coacta fuerit conſenti⸗ re. Secundo ad idem allego not.gl. cano. hoc dicentẽ, ex⸗ tra qui cle. vel voc.c. inſinuante.que ad hoc allegat opti⸗ ma iura. Pꝛo concoꝛ.tamen ſoleo ſic dicere, ꝙ aut cõſen titur actui, vel nõ diſſentitur ob reuerentiam, ex eo ſolo pꝛeſtitam:vt mulier ipſa ſeu filius nõ incurrant indigna tionem paternã aut maritalem:⁊ tunc ipſa ſola reuerẽtia non ſit cauſa reſciſſionis actus.⁊ ita intelligo tex.in. d.l. ſi patre cogente.vbi hoc idem ſentit gl.⁊ qð not.gl.in. d. c. inſinuante.Aut cum ipſa reuerẽtia aliqualis metus cõ- currit illatio:⁊ tunc hec duo coniuncta cauſant actus re- ſciſſi'onem. Et ita intelligo glo.⁊literam in. d.. que one- rande.quoꝛum opi.ſimpliciter intellecta, nõ poſſet ſalna- I2 ri ab obiectione litere. d.l.ſi patre. Circa quam illud ti⸗ bi trado nunc:ꝙ licet reuerentia ſola paternalis non ſit cauſa reſciſſionis matrimonij tẽpoꝛalis: vt ibi eſt caſus: nibilominus eſt ſufficiẽs cauſa ad reſciſſionẽ matrimonĩj ſpiritualis. Iſta eſt gi.quã ſing.not.xx.q.iij.c.pᷣſens cleri⸗ cus.Et illius eſt ratio:qꝛ militem volũtariũ aut ſpõſum, non autẽ aliqua coactione coactum eligit ſibi Chꝛiſtus. extra ꝙ met. cau. c, C Potes etiam vltimo, † ad dicta Bart inquantum dicit, ꝙ adimplens contractum ex in⸗ teruallo cum tyꝛanno per metum celebꝛatum agere po⸗ teſt actione, ꝙ metus cauſa, licet in implemẽto illius nul lus nouiter metus interuenerit. Adde, ꝙ hoc compꝛo- bari poteſt per ea duo q̃ ſupꝛa pꝛoxime dicta ſunt, circa a4 vxoꝛem. C Et idem dicere potes extendendo r dictum 15 2 3 4 Bar. ſi contractus cum tyꝛanno celebꝛatus fuerit ꝑ im⸗ poꝛtunas eius pꝛeces: quoniã impoꝛtune pꝛeces metui equiparantur, quo ad actus reſciſſionem: vt not. ingula. Inn. extra de iureiur. peti.de quo maximum feſtum fe⸗ cit. Bar.in trac.de tyꝛan.vij.q.pꝛin. ¶ Idem eſt et ſiper tyꝛanni blãditias, cum eodem contractus celebꝛetur, cũ ſaperioꝛis blanditio, ⁊ metus illatio, quod ad actus reſ⸗ ciſionem equiparentur:vt not. glo. ſingu. C. ſi rec.pꝛouin. l. vnica. Et ad idem glo.j. quod iuſ.l.j. ⁊ in clemẽ.j. in ver⸗ bo, boꝛtamur. de teſtib. An t autem contractus ipſe cum tyꝛanno celebꝛatus nullus ſit ipſo iure, vel reſcindẽ⸗ dus actione, quod metus cauſa? Barto. in dicta. vij. qõ. tenuit eum nullum.argumen.a ſimili. C. de contra. iudic. 1.j. Bal. vero ſibi contradicens tenuit aliquem, ſed reſcin dendum inl. decernimus. C. de ſacroſanc. eccle. per. l. ſi ꝑ umpꝛeſſionem. C. ꝙ met. cau.⁊ rectius: vt alibi dicet᷑.nec bic oiſcutio:qꝛ non eſt noſtra materia. Cetera dicite, vt bic per Bar.qui in alijs recte loquitur. Summarium. Datum ob id, quod quis tenetur gratis facere, eſt in caſu repetitionis. Creditoꝛ ſi debitoꝛi pꝛauo remiſit partem debiti, vt aliã partem baberet, remiſſum repeti poteſt. Datum ex communi concoꝛdia ob cõtumaciam in reſti tuendo verſatam repeti poteſt. Condictio ob turpem cauſam, in contractu nominato bonendei concurrit cum actione ex eodem cõtractu deſ⸗ cendente:licet condictio ob cauſam non. ea, de quibus in ipſo contractu non fuit cogitatum. 6 Zctio eꝑ teſtamento deſcendens eſt ſtricti iuris. 5 O J veſtimenta.&..uande a⸗ b.d. Es o. ꝙ t datum ob id, ꝙ quis gratis facere tenet᷑, conditionem, ꝙ eſt valde ſingul.⁊ menti tenendum. ma⸗ xime pꝛo bis ſalitis, qui denegant ſoluere, niſi pars eidẽ remittatur. Secundo no.ꝙ † licet tranſactio facta nõ poſſit reſcindi pꝛetextu enoꝛmis damni: vt in.l. Lucius. §. fi. ad Trebel. in glo. nihilominus, ꝙ quis cum coͤmuni concoꝛdia pꝛopter ſuam contumaciam in reddendo ver ſatam, recipit: hac conditione repeti poteſt. qðò eſt nota. multum.¶ Tertio not.ex verſi.ij ꝙ condictio ob turpẽ cauſam † in contractu nominato bone fidei concurrit cũ actione ex eodem contractu deſcendente: licet ſecus ſit in condictione ob cauſam, que in contractibus nomina- tis locum non babet:vt dictum eſt.6. tit.j.l.in ¶ Hot. ex eodem, ꝙ f actio deſcendens ex contractu hone tideu, ex⸗ tenditur ad ea, de quibus in ipſo contractu non fuit co⸗ gitatum. CAltimo not. quod † actio ex teſtamento deſcendens, eſt actio ſtricti iuris. quod patet: auia non extenditur ſicut actio bone fidei. quod dic vt. 6. de in litẽ iur. l. alias. C. in quibus cauſis in integr. reſti. non eſt ne⸗ ceſſa.l.in minoꝛum. ¶ In gloſ.ſuper verbo, conditionẽ. ibi, not. ꝙ in contractu nominato. NHec condictio ob tur⸗ pem cauſam, que datur ad id de quo in litera, nõ deſcen⸗ dit ex contractu nominato pꝛecedenti: ſed deſcendit ex innominato turpiter celebꝛato: vtputa, ex hoc:do tibi pe cuniam, vt id mibi des, ad quid ex contractu bone ũidei teneris. Ande ſi gloſ.in pꝛinc.ſui dicit hbanc condictionẽ dari ep contractu nominato, pꝛout quidam babent, ma⸗ le loquitur per pꝛedicta. ¶ De condictione indebiti. Rub. d Summarium. Oetractum per Falcidiã de legato:an dicatur de⸗ buum naturaliter: ſed ciuiliter indebitum:? ⁊ vide nu. 9. Abidicitur opi. Pet.verioꝛem. 2 Heres in detractione Falcidie de legato, ꝙ tractet de damno vitando, non de lucro captando. Leg ciuilis naturalia iura tollere non poteſt. 4 Aerbum videtur denotat fictionem. 5 Haturalis obligatio geminata, ꝙ pꝛoducat naturalem 6 obligationem. Quarta debita altero coniugi inopi, non poteſt per alte rum in teſtamento pꝛobiberi. Quarta, que debetur epiſcopo de relictis eccleſie, nõ po teſt pꝛobiberi per teſtatoꝛem. 3 Satiſdatio, quam tenetur pꝛeſtare vſufructuarius bere di de vtendo fruendo arbitrio boni viri, non poteſt per teſtatoꝛem pꝛobiberi. 10 Teſtamentum, quod ſit de iure ciuili. Lex Falcidia, an reſiſtat actui legandi? 12 Legatum factum in teſtamento, non ſolenni, an debeat 13 legatario naturaliter: licet non ciniiter. ⁊ nu. 8. 7.19. vbi diſtinguit. Pꝛeſtans conſenſum actui, quem ſcit eſſe nullum, an vi deatur ſe velle obligare. 14 Haturalis obligatio, quando oꝛiatur extra conſenſum. 15 Diues ratione pietatis cogitur iudicis arbitrio paupe- rem alere. 16 Judicium idem eſſe in connexis. —x- ——- —— —— 1 2— 8 —— 1 — 0 — — ———— — —Pium 1 ——*— 1 1 8 9 Teſtamentumnon ſolenne in quo inſtitutus eſt beres aliquis, ſingulari vinculo anaturali amicitie 4 dilectio⸗ nis: an valeat, ſicut quando ſunt inſtituti fii. Anc videndum. Ingdebitũ ignoꝛãter ſolutum repe N Ka ecus ſi ſcienter. h. d. Nec cadunt alia notabilia. C In glo. jibi⸗Iqõð per Falcidiã. Eſt igitur concluſio glo. tam um quts. C. de iur.ꝛ facti igno. ꝙ id ꝗò 4 cidia detrabit᷑ de legato eſt debitũ naturaliter: eindie⸗ bitũ ciuiliter. ỹirmat ſe ꝑ. riorcaafnangrai ilu es iuri nõ repeti Wdun mn ralede pꝛobat i n.l. naturaliter. ⁊‧l. ex quibus. Sed ad iſtã legẽ pꝛo contraria opin. ſuſtinenda dupliciter reſpõderi poteſt. Pꝛimo ꝗ ibi nõ ideo ꝓbi/ beatur repetitio:qꝛ extet naturalis obligatio:ſ ed q be⸗ res repetẽs certat de lucro captãdo. Certũ autẽ eſt iu⸗ ris ignoꝛantiã in lucris captãdis nõ pꝛo deſſe.j. de iur. et facti ign. aj.⁊.i. Et hec reſpõſio placet hic quibuſdam moder.que tñ eſt falſa:qꝛ imo T heres repetens certatde dãno vitãdo. Quod pꝛobo:qꝛ id qð debet de legato de⸗ trabi per ỹalcidiã ipſo iure intelligit detractũ. Et con- ſequenter beredis dominio applicatũ.j.quoꝛũ leg.lj.§. ſed ſi moꝛtis.j.ad.l. Falci.l. Plautius. ⁊.l.linea margari⸗ tarũ.z..in ratione. Ergo ſequit᷑, ꝙ repetens id qð in ſuo dñio erat, anteq́; ſolueret: certat de dãno vitãdo:nõ aũt de lucro captãdo.Añ iuris erroꝛ ſibi ꝓdeſſe deberet:yt d..iuris ignoꝛantia.la.ij. quare placet. Scõða ſolutio.ſ.ꝗꝙ ibipꝛobibeat᷑ repetitio fauoꝛe pietatis:vt in ſimili in.xcũ is..mulier.j. e. Pie enim heres feciſſe dicit, integrũ le⸗ gatum ſoluẽdo abſq; Falcidie detractione.Ex quo in/ tegraliter defuncti voluntatẽ executus eſt:vt eſt tex.in.l. patrẽ.ꝛ.debitoꝛẽ. j.de his q̃ in frau. cre. Ranc tñ gl.opi. fecuti fuerunt. Jac. de Rauen. Guliel. de Cu.⁊ But. iſta ratione:qꝛ ⁊ leꝑ ciuilis naturalia iura nõ poteſt tollere: vt inſti. de iure natu.. ſed bec.de legi.agna.tut..ſi.ff.de capi.dimi.l.cauſas.⁊q.legatũ.ff.de vſufruct.earũ rer.l.i. Ergo lex Falcidia inducta iure ciuili, non potuit tollere naturalẽ obligationẽ, qua afficit heres legatario ad ſol⸗ uendum legatũ integrũ abſq; detractione aliqua pꝛoue niente ex defuncti volũtate:cum Fᷓalcidia cõtra volunta tem eiuſdẽ detrabat:vtj.ad.l.Fᷣalci.l. Titia.ad fin.extra de teſta. Ray. ad fi. Sed ad hoc reſpondet, ꝙ iſtud eſt ve rum de iure Digeſt. quo per teſtatoꝛẽ nõ poterat Falci⸗ dia pꝛohiberi:vt.l.qõ de bonis..ſi. ad.l. ᷓ alc.⁊.l.j. H. inde Neratius.cum glo.ad Treb. Hodie iure antẽ nouiſſimo ſecus eſt:qꝛ cũ ipſe teſtatoꝛ poſſet ipſam pꝛobibere.C.ad l. Falci.aut.ſed cũ teſtatoꝛ.merito ſi nõ pꝛohibuit videt᷑ tacite voluiſſe beredẽ velle detrabere.arg.ff.de iudi.l.cũ pꝛetoꝛ.⁊.lj. cum gl. ſua in gl. ſua. C. de teſta.mili. Ande ſe⸗ quitur, ꝙ nedũ de iure ciuili ſit debita Falcidia beredi: ſed etiam de iure naturali ex pꝛeſumpto teſtatoꝛis con- ſenſu. Ipſi autẽ legatario dicat᷑ nullo modo debita.Hãc eãdẽ opi.lʒ gl.ſecutus eſt Gar. bic.z in.d.l.cũ quis. Pꝛi⸗ mo:qꝛ dicit eſſe caſum in.lj.ad fin.C.ad.i. Falci.vbi dicit tex.ꝙ ſoluẽs poterat per Fᷣalcidiã detrabere:non videt᷑ plus debito ſoluiſſe:ergo aliquo modo debitũ ſoluit:nõ autem ſoluit plus debito, ſtãte obligatione cinili: qper illã Falcidiã eſt indebita legatario:debita vero heredi, ergo ſoluit debitũ ex obligatione naturali. Ad illũ ſubij cio tres reſpõſiones. Pꝛima ꝙ ponderanda litera, q̃ lo- 4 quitur per verbũ r videtur:ð eſt denotatiuũ ſictionis: vt.in omnibus. ⁊.. retro. de cap. cum ſimi. vnde ſequit᷑ ꝙ ille tex faciat contra.q.d.ꝙ licet ficte nõ ſoluerit plus de- bito, ex quo illud ſolutũ nò poteſt retineri:vt.d. l.erroꝛ. tñ ipſe vere plus debito ſoluit:imo id qð omni iure erat in⸗ debitum. CSeöo poteſt reſpõderi, ꝙ ibi non dicat᷑ ſol- 44 pihs debito ex eo: qꝛ heres plenioꝛẽ ſidem teſtato⸗ ſecindeſt eam agnoſcendo, pꝛopter quã agnitioneè. Sdih m Fles ſoluiſſe debitũ naturaliter, ſed etiã debi⸗ ve nu ae e agnitio illa eum omni iure obligat: CTertio a. lnen dubium Fj. C. de fideiuſl.ſi veritas. vñ ume 35 tex. poſito, ꝙ velit id qdð dicit Barto. ni⸗ terat per F aicidse aniara uutions ſe quibvecopo iã detrabi debitũ erat naturaliter lega⸗ Audo. Roma.in ſecundam.ff. veter. part. tario:qꝛ illa detractio nõ ex voluntate teſt debat, ſed cõtra: vt in. d.l. Titia. ſecus autẽ iure bodi no, quo poteſt pꝛohiberi: vt in di cta aut. Quia odier, cite intelligitur conſenſiſſe detractioni, ſinon tuncta, rit:vt.d.l.cũ pꝛetoꝛ.vnde ſequitur ꝙiure iſto ebibre⸗ uit plus debito, cõtra tacitã teſtatoꝛis volũtat utidi cundo mouetur, ꝙ ſi hoc qð poteſt per Falciclen 5 4 hi, nullo iure eſſet debitũ ab herede le 10 ann delra tunc per beredem cederet in donardeeſic 9 omi dona. ꝛ de re. iu. Sed lex dicit, ꝙ illud defalcabile nde non eſt donatio:vt.j.ſi ſponſus..ſi. de dona inter vun go ſequitur, ꝙ aliquo modo debitum, erat ſegarale ciuili:ergo naturali. Ad bocj. de donall. hoc iure ddn) ad boc potes reſpondere, vt ſecundo a tertio madei ſpondiad. oj.anc eandẽ᷑ opi ſcquit bie Ange aii plenius in. d. l.cum quis. C. de iur.ꝛ facti igno per rati— nes quas nõ refero: qꝛ reſponſiones ad eas ſunt fa i me, ⁊ cuilibet ſtudioſo patebit. Iſtud idem firmat 4 bic motus ſolũ alioꝛũ rationibus pꝛedictis.xt pꝛoe 4 tificanda pono duas rationes:⁊ arguo ſic. Sola maun lis, que oꝛitur ex pacto non eſt efficax ad agendũ: yt 5 iuriſgentiũ..quinimo.niſ illa t ſit naturalis geminatz qꝛ tunc duplex naturalis pꝛoduxit naturalem actione 3 quemadmodum ciuilis ⁊ naturalis iuncte: hic eſt cae not.l.j g.debitum.ver.ſicut debitũ. iuncto..de contth ta. inſti. de act. Secundum caſum babeo, ꝙ beres perpa ctum nudum ſe obligatum legatario ad ſoluendũic 1 poterat per Falcidiam detrabere, cõuenit actionege deſcendente:vt eſt caſus in..ſiC. ad.Falciergonaiſ eſt pᷣſupponere, ꝙ alia naturali obligatione obigitis eſſet heres legatario ad ſoluendũ hoc defalcabileqpd, niam ſi ſecus eſſet illa naturalis ex pacto pꝛocedens ſo fuiſſet ſufficiẽs ad pꝛoducendũ actionẽ ꝑ pꝛedicta Sca ad hocpoteſt reſpõderi,ꝙ illud nudum pactumnapv duxit actionẽ per geminationem naturalis:ſedqʒ yeſi tum legis auxilio.de pacto legis legitimã. Scdo pꝛoba tur:qꝛ ſi omni iure, qò per Falcidiã detrabit eſſet bereci debitũ ⁊ efficaciter:ſequeret᷑ ꝙ nõ poſſet pꝛohiberi.Seq boc eſt falſum: vt in aut.ſed cũ teſtatoꝛigit᷑ ⁊c.⁊quodſ eſſet omni iure debitũ non poſſet pꝛohiberi, pꝛobo: qꝛin ſimili video, ꝙ quarta f que debetur coniugipanperiſu peruiuenti:ideo nõ poteſt pꝛobiberi per coingem locu⸗ pletem decedentem:qꝛ illa omni iure a efficaciter eſt ſibi debita. gl. eſt ſing. in aut. de hered.⁊ Falcid.ivero ex/ pꝛeſſim.in verbo, heredẽ. C Itẽ qꝛ video, q quarta qne debetur † epiſcopo ex bonis relictis eccleſie:ideo nõ po teſt per teſtatoꝛẽ pꝛobhiberi: q eſt illa omniiure debita. Ita eſt tex. extra de teſta. c. officij.⁊. c.requiſiſti. Et etiãvi deo t qð ſatiſdatio eſt de vtẽdo fruẽdo arbitrio bonivi⸗ ri:ideo nõ põt ꝑ teſtatoꝛẽ pꝛohiberi ab herede petiale⸗ gatario vſuſfructus: quia illa omni iure heredi debita eſt:vt dicit tex.in.l.ſcire debetis.iuncta gl.C.yt in poſſl lega. Si ergo verum eſt, ꝙ omni iure non eſt debita be⸗ redi per pꝛedicta:neceſſe eſt pꝛeſupponere quod aliqro iure ſit debita legatario:ſed nõ ciuili:quia per illud ya cidia eſt inducta in fauoꝛem heredis.j.ad leg.Falcilp teſt heres. ergo iure naturali. Sed ad hoc reſpõdetur, quod non eſt ea ratio quam ſupꝛa poſui quare Falcidis poſſet pꝛobiberi ſᷣm illam: quia hodie ceſſat ratio po pter quam pꝛobiberi olim poterat:yt in.dl.quoddebo nis.g.fi.Et quod ceſſet declarabitur per HBar. cui in bo non addo in dicta aut.ſed cum teſtatoꝛ. ¶ Poſſunt eti pꝛedicta tertio foꝛtiſicari:quia caſum legis habeo, q beres cõſiteatur ſe legatum debere, poteſt nibilominus beneficium legis ỹᷓ alcidie opponere: nec contra confeſ⸗ ſionem venit, ſi opponat. vnde confeſſio vera tex eſtijde confeſ.l.fideicommiſſum.in.ij.ꝓar.Et iſta fuit ratio Pal in. d.l.cum quis. ad quam poteſt ſinaliter reſpondeni,9 ideo ibi poteſt beneficium legis Fᷓ alcidie opponi:q 7 confeſſio per quã quaſi contrahendo ſe obligauit beres le gatario:vt dicit tex.not.ff.de interrog.act..de etate qut interrogas. fuit facta de legato ſimpliciter:vnde ha, betur perinde acſi diceret, pꝛomittoti bilegatu doluere. quoniã debet ſuppleri deducta tamen Falcidia:alò 1 pꝛetoꝛ. cũ ibi notj ſol. mat. Secus ſi dixiſſet, confiteo 8 tibi debere legatum optimum: vel pꝛomitto tioliha 3 ..—— is S9( optimum:quoniã nõ poſſet tũc beneiciũ leg vvppo 3 wGsldſn iixzalluuii r rbetubiuü ünkeriacrepur. lyrögſbgſi 9 unvnetyrlterae dheritntatenene dinereneneierin. taaturalsntno In nüspoſonapatende Ralegocdomvotn detgomniamſape ſonaecdeiaſicaaſc rtionendetractat boſſegper fllih tiogem dedgchytijg rarſegatario natura letiöp verajjdeco Pluutinsinpein.a dtreeinenti qo dett dliexceptionemopg pottat Certumeſtan raiter debitũ, no ſolũ nſcdetex quacüq ponipopter cöpenſa dücxeey COuinto Latumelkglegta Tiſtegt domnio. Caſ dlegilnondubiüc facdpoßtain ine nraleg gediakper. a denesegnarct d tsiistn minationem natyräig, epactolegss egtti d per Falcidliden eguerck q nöͤgoſtnt aut. ſec cũ teſtunigi tu non poſſet poodier 4 Tquedebetur oiix, oteſt pꝛohibeniperi rula omniiiure cfu auf. de beredh fäll redẽ. Itẽ qricn er bonis relichis eerde bbiberi: qeſtilla omni teſta.c.ffich.acreouti iſt de vtédo fruicoann tatoꝛẽ pꝛohiberiadben :quia illa omniiarese tre debetis junargl eſt ꝙ omniiurenyc kceſſe eſt pꝛeſapponeng ario:ſed nõciaitrquuge auoꝛem berecisjal enaturali Sedadta oquam ſaprapoſdicm lam: qula bodücke alm potnarn 1 ſct declarabiturpè’ ee ut ſed cumtelatnli Kcartquia caimm Ee, egatum deberegolnn acidie opponeren, nat. vnde conſäſoſni ſuminäüperfiſün, 1 ſe aIſter tah lohe 9 Uy5 deriqiludnutuna 9 De condictione indebiti. 271 opponi pꝛopter verbũ integrũ:vt eſt caſus in.d.l.ſi.C. ad J. Falci. cui concoꝛ. tex. in.l.ſi patronus. ũ.j. de dona.⁊ in.l. qui id qð j. ad leg.F̊alci Ad quas tamẽ reſponde pꝛout ſupꝛa reſpondi circa.d.l.ſi.vnde verioꝛ videt opi. Petr. tenẽtis id, quod per Falcidiã detrabit᷑ neq; naturaliter, neqꝙ; ciuiliter debitũ eſſe legatario.Et eam cõfirmo plu- ribus rationibus. Pꝛima:qꝛ ſi aliqua obligatio natura⸗ lis ipſi legatario oꝛit in hoc defalcabili, neceſſe eſt ꝙ oꝛia 10 tur ex teſtamento: ſed teſtamentum † eſtde iure ciuili:vt pꝛobabo:igitur ex eo ſolo non poteſt oꝛiri naturalis obli gatio. Conſequentia tenet, per. l.cum amplius. j. de re⸗ gu.iur. Quod ſit de iure ciuili pꝛobat᷑:qꝛ ſi eſſet iuregen⸗ tium vel naturalis depoꝛtatus, eius factionẽ non amitte ret:vt eſt tex.in.l.quidam.j. de pe. Sed certũ eſt, ꝙ amit- tit:vt in.l.eius qui..inſulam.j. de teſta. igitur.Et hoc vl⸗ tra alios plene examinaui.in.l.teſtãdi.C.de teſta. Se⸗ cũdo arguo ſic:naturalis obligatio eſt illa que oꝛitur, ex cõſenſu:vt.l.Stichũ.H.naturalis.⁊.l.in bis..imperatoꝛ. j. de ſolu. ſed nõ adeſt cõſenſus, neqꝙ; teſtatoꝛis, neq; bere dis, qò defalcabile debeat᷑ legatario: vt infra ꝓbabo:igit naturaliter ſibi nõ oꝛitur. Quod non adſit cõſenſus teſta toꝛis, patet: q ex quo poterat pꝛobibere Falcidie detra ctionem per.d. aut.⁊ nõ pꝛobibuit, videtur in fauoꝛe be- redis cõſenſiſſe detractioni: nõ autem in fauoꝛẽ legata⸗- rĩ, per gl. d. lij. C. de teſta. mili. Quod non adſit cõſenſus ex parte heredis, clarũ eſt:qꝛ ipſe in ſuum damnũ nunqᷓ; pꝛeſumit᷑ conſentire, per regulã. l.cũ de indebito. C Ter tio pꝛobo, ſc; ꝙ ſi id qð detrabit᷑ per Falcidiã debetur le gatario naturaliter: ergo ſequeret᷑, ꝙ perſona eccleſiaſti ca beres inſtituta teneret᷑ hoc detractum legatarijs re-⸗ ſtituere:ne incideret in pactũ pꝛopter retentionem debi ti naturalis:vt no. Inn. C. de immu.ecc.c.qæ pleriq;. Sed talis perſona poteſt defalcare: ⁊ detracta licite retinere: vt allego caſum not.in aut.de bered.⁊ Falcid.circa fi.dũ dicit, ꝙ omnia in ſuperioꝛi aut᷑. dicta locũ habent in per⸗ ſona eccleſiaſtica.⁊ ſuperius dictũ fuerat de permiſſa re/ tentione ⁊ detractatione Falcidie:igit᷑ ac. C Quarto ꝓ⸗ bo ſic:ꝙ per Falcidiam retineat᷑ nõ poteſt in compenſa⸗ tionem deduci:vt.j.pꝛobabitur.Si ergo illud non cenſe tar legatario naturaliter debitũ, cõſequentia tenet, per Letiã, ꝙ vera. j. de compen. Et antecedens pꝛobatur in. l. Plautius.in pꝛin..l.ſilio ⁊ 6lie.j. Ad.l. Falcid. vbi te. di cit retinenti, qð detrabit per Falcidiã, ita demum poſſe doli exceptionem opponiſi ex eodẽ teſtamẽto, quid im⸗ poꝛtat. Certum eſt autẽ, ꝙ ſi boc defalcabile eſſet natu-⸗ raliter debitũ, nõ ſolũ ſi eodẽ teſtamento detinens age⸗ ret ſed etiã ex quacũq; cauſa poſſet ſibi doli exceptio op⸗ poni pꝛopter cõpenſationem.arg.l.ii..generaliter.j. de doli excep.¶ Quinto pꝛobo adiuuãdo rationes Petr. Certum eſt, ꝙ lex ita reſiſtere poteſt naturali obligatio- ni ſicut ⁊ dominio.Caſus eſt.j.eo.l.ſi nõ ſoꝛtem.in pꝛin.C. de legi.l. non dubiũ. cum ſimi. ergo ſequitur qð clauſula l. Falcid. ꝓoſita in. l.linea margaritarũ. ⁊ in.l. Plautius. pꝛealleg.que dicit per Fᷓalcidiã ipſo iure legata reſeca⸗ ri, dz intelligi, ꝙ nõ ſolũ ipſo iure reſecet quo ad dnium tertie partis, que de legato detrabit᷑: ſed etiam quo ad obligationem naturalẽ eiuſdem partis, qua ipſe beres le gatario per pꝛius erat aſtrictus. Quoniã ſequens clau⸗ ſula duo determinabilia, d pariter determinare. l. iam Poc iure.de vulg.⁊ pup.cũ ſimi.¶ Sexto arguo ſic.cer/ tum eſt, ꝙ omiſſam Fᷓalcidiã ſeu nõ detractã: q res lega ta penes legatariũ cõſiſtebat:poteſt heres ꝑ actionẽ pe/ tere. Caſus eſt in.l.legis ę alcidie beneficiũ.⁊.d.l. Plau⸗ tius. ⁊.d. I. linea. ergo ſequitur, ꝙ beres babet in ea Fal⸗ cidiam ⁊ ciuiliter ⁊ naturaliter obligatã. quoniam ſi tãtũ ciuiliter, ſequeret ꝙ actionè beres nõ baberet: qꝛ illa ſo- la de per ſe nõ eſt ſufficiẽs ad actionẽ pꝛoducendã:vt ꝓ⸗ batur ex materia.l.ſi vnus..pactus nepeteret.ff.de pac. ¶ Septimo pꝛobat:qꝛ ſi legatario deberet᷑ ỹᷣ alcidia na turaliter ergo ſequeret᷑, ꝙ illã apud ſe exiſtentẽ poſſetli⸗ cite retinere: vt patet in. l. naturaliter. ⁊.l. eꝑ quibus. j. eo. ſed hoc eſt falſum:qꝛ imo cogit᷑ id defalcabile reddere:vt in. d.l.legis Fᷓalcidie beneficiũ. cũ alijs alleg. in. d.l. Neſen nius.g.ſi. ad.l.Fal.igit᷑ c. C Altimo pꝛobo adiuuãdo ra tionẽ Petr.Certũ eſt ꝙ qñ lex reſiſtit actui, nunqᷓ; ex eo oꝛit᷑ neq; naturalis, neq; ciuilis obligatio. Caſus eſt in d.l.ſi nõ ſoꝛtem.⁊.l‚nõ dubiũ.⁊.l.cũ lexj. de fideiuſ.cum ſ. Si lex cinilis reſiſtit leganti vltra id, ꝙ legari patit Fal⸗ cidia:vt in.l.j.in pꝛin.ad.l. Falci. igit non oꝛit, neq; ciuilis, neq; naturalis. Et licet dicat Bar. reſpõdẽdo, ꝙ imo lex Falcidia non reſiſtit actui legandi: ſed ſimpliciter nõ aſſi ſtit. Tamẽ ſalua reuerentia ſua, boc eſt falſum. Pꝛimo ꝑ caſum in.l.lex Fᷓalcidia ſi interueniat. in verbo, contra.i. Falcidiã. Secundo ⁊ caſus eſt expꝛeſſus inſti. eo.tit. circa pꝛin. Tertio ꝓbo ratione: qꝛ ſi vero nõ eſſet atra.l.ᷓ pꝛe- ter, ſequeret᷑ ꝙ pena adiecta pꝛobibitioni legis Falcid. per teſtatoꝛẽ, poſſet ab herede detrabẽte peti. Caſus eſt in..ſtipulatio iſta.. alteri. de ver. obli. Sed iſtud eſt fal⸗ ſum:qꝛ ̊ caſum expꝛeſſum.l.qð de bonis..j.j.ad.l. Falci. igit᷑ ⁊illud eſt, qò ſequitur. Et ꝑ hoc dicta opi. Pet. red⸗ ditur verioꝛ ad quã foꝛtificandã alia induxit. d. Bal.⁊ ſa⸗ tis potẽtia in.d.l.cũ quis.que non refero:qꝛ nõ adderem. 12 ¶ In ea. gl. ibi, itẽé 1 † in legato minus ſolenni ⁊c. Deci⸗ 3 dit igitur gl. hic, ⁊ in. d.l.cũ quis. ꝙ legatum factũ in teſta mento minus ſolẽni debet legatario naturaliter:licet nõ ciuiliter:hoc firmans in quibuſdã libꝛis per.l.fideicom. j. eo. Eld quã reſpondeo, ꝙ imo ibi innuit᷑ contrariũ. Di citur enim ꝙ ita demũ ſideicõmiſſum per heredẽ ꝓmiſ⸗ ſum aut ſolutũ eꝑ inſolenni teſtamento, nõ poteſt repeti per heredẽ, ſi ſciens indebitũ ſoluerit: qꝛ tunc videt᷑ do- nare:ergo a contrario ſenſu innuit, ꝙ ſi ignoꝛans ſoluiſ⸗ ſet poſſet repetere:vel ſi ignoꝛans pꝛomiſiſſet poſſet exce ptionem obijcere:qꝛ nõ eſſet ve rũ, ſi foꝛet naturaliter de- bitũ:qm̃ tunc ſoluti repetitio etiã erroꝛe, ‚ieri non poſſet: vtãj. e.l. ſi id ꝗð.⁊j. eo.l.naturaliter. Idẽ tamen, ꝙ boc ſir mauit gl. in.l.ſi poſt diniſionẽ. C. de iur.⁊ facti ign.tali ra⸗ tione:qꝛ ſicut ſe babet Sctus inutilis ad obligationẽ: ita pariter, ſc; ⁊ vltima voluntas fimiliter inutilis: cũ de vno ad reliquũ pꝛocedat.arg.de leg.j.l.ſeruum filij.. eũ qui chirographũ. cũ ſimi. Sed cõtractus inutilis parit obli/ gationẽ:yt eſt caſus in.l.an inutilis.j.de accep. Scðm pa tet ad literã:igit᷑ ⁊ inutilis vltima volũtas.⁊ bac ratione idẽ ſequutus fuit Jac.de Rauen.ad quã reſpõdeo, ꝙ. d. l.an inutilis. loquit᷑ quãdo cõtractus acceptilationis eſt inutilis reſpectu materie:vt puta: qꝛ interpoſita fuit ac⸗ ceptilatio ſuper cõtractu, qui re cõtrabit᷑·, nõ aũt verbis: quo caſu illa reſpectu materie inutilis parit obligationẽ naturalẽ:vt in eo.tit.quo caſu reſpectu foꝛme non ſerua⸗ te nõ oꝛiret᷑, neq; ciuilis, neq; naturalis obligatio, per. l. eũ qui.j.de conſti.pec.⁊ not.gl.in.d.l. an inutilis. Sed cũ in caſu noſtro teſtamentũ ſit nullũ reſpectu foꝛme deficiẽ tis in ſolẽnitate:igit᷑ ex eo tũc nõ dʒ oꝛixi naturalis: quẽ⸗ admodũ nõ oꝛiret᷑ ex Sctu per ſupꝛadicta. Hanc eãdem ſecutus fuit Gut.ea ratione, ꝙ naturalis obligatio oꝛit ex cõſenſu:vt.l.in bis.. imperatoꝛ.⁊.l. Stichũ.. natura⸗ lis.j. de ſol. Sed in dicto teſtamẽto adeſt cõſenſus teſtato ris. licet inſolenniter pꝛeſtitus. Itẽ fingit᷑ adeſſe cõſenſus beredis:qꝛ fingit᷑ eſſe vna ⁊ eadẽ perſona cũ defuncto:vt in aut.de iureiur.a moꝛiẽ.pꝛeſti.circa pꝛin.igit᷑ ⁊c. Ad boc reſpõdeo, ꝙ falſum eſt ꝙ cõſenſus teſtatoꝛis adſit in debẽdo legata:qꝛ qñ quis pꝛeſtat t cõſenſum actui, quem ſcit eſſe nullũ:nõ videt ſe velle obligare, ſed potius 5be⸗ re. Tex. eſt in. d.l. an inutilis. ⁊ in. l. nõ ſolũ. ad f. de actio. ⁊ obli. vnde nõ adeſt cõſenſus eꝝ parte teſtatoꝛis: ſimiliter nõ adeſt ex parte beredis: q ñi quis cõſenſus ab eo pꝛe⸗ ſtatur in ſoluẽdo legata, ille oꝛitur ex aditione beredita⸗ tis, ꝑ quã intelligit᷑ ſe obligare legatarijs: vt i.l.apud Ju lianum.j. ex quib.cau.in poſ.eat.⁊ in.l. ex maleficijs.. Pe- res.j.de act.⁊ obli.cũ ſi. Sed eꝑ teſtõ, qð eſt nullũ ratione deficiẽtis ſolẽnitatis, nõ põt ꝗs heres effici ꝑ adit. C. de teſta.l.ſi vnus.cũ ſimi.igit᷑ ⁊c. Hanc eãdẽ opi.ſecutus fuit PBar. pꝛima ratione:q naturalis obligatio eſt illa, q oꝛiĩ de iure gen. ⁊ in. d.l.cũ amplius.S.j.de reg. iur. ſed de iu⸗ re gen.nõ requirit᷑ tãta ſolẽnitas numeri teſtium cum eo iure ſufficiãt duo:vt patet ſᷣm eũ in milite, qui inſpecto in re gen. teſtari poſſit:vt.lj.de teſta.mili.valet teſtamentũ ſuũ ſi coꝛã duobꝰ fiat:vt.l.mulites.cũ ſimi.C.eo.tit.Et ego clarius ꝓbo per caſum.c. cũ oẽs.⁊. c.relatũ extra de teſta. igit ſequit᷑ inſpecto iure gen.oꝛit ex eo naturalis obliga⸗ tio. Ad hoc reſp.ꝙ hoc nõ põt cadere, ꝙ ex teſtõ de iure gen.oꝛiat᷑ obligatio aliqua:qm̃ poſito, ſed nõ conceſſo, ꝙ teſtm̃ cũ de iure gen.inductũ fuerit,tñ ex, quo per ius ci⸗ uile illi additũ eſt, reſpectu ſolẽnitat. numeriteſtiũ ⁊ glio⸗ rũ, de abꝰ in.l. hac ꝗſultiſſima. C. de teſt, qua particula de —-ʒ;— —y i n 1 1 1 1f. f 14 15 teſtamento loquente, ius gentium efficitur in totum ius ciuile: vt jA. ius autem ciuile. ff.de iuſtitia a iure. Sed de iure cinili nulla ex tali teſtamento obligatio oꝛitur de iu regentium, id eſt naturalis oꝛiretur: tamen illa nõ oꝛiret ex teſtamento immediate:ſed ex cõſenſu pꝛeſtito per be redem in aditione bereditatis teſtamento mediante: vt d. L. apud Julianum.ſed talis conſenſus nõ poteſt cade⸗ re:qꝛ bereditas nõ põt adiri, vt iam dixi. igit᷑ bec i falſa.¶ Secũda ratio eſt:qꝛ⁊ ali quãdo pꝛeter cöſenſam oꝛitur naturalis obligatio, vbi equitas iuregen. vel Se ralis ſuadet, ꝙ oꝛiatur: vt patet exemplum in.iſi pupilli- in pꝛin. ff de neg. geſt. ⁊ in.l. nõ ſoluͦ. ff. de iniur. Sed equi⸗/ tas naturalis boc ſuadet, ꝙ diſpoſita per teſtatoꝛem, l cet inſolenniter, executioni mandant᷑: tum qꝛ intereſt de⸗ functoꝛum vltimas eoꝛum voluntates valere:vt.l.⁊ quia. ff de interro.act.tum etiam q intereſt reipub. yt in.l.vel negare. quẽadmo.teſta. aper. igitur ⁊c. Sed ad iſtud reſ⸗ pondeo, ꝙ ex quo vt ſupꝛa dixi, teſtatoꝛ faciendo actum pꝛeſumit ſe nolle obligare ex eo facto. per. d.l. nõ ſolũ.in fi cum alijs alleg. Merito non eſt equum, ꝙ ex eo natu⸗ ralis oꝛiatur obligatio.arg.j.de dona.l.ex hoc iure. cum ſimij. de reg.iur. Regu.inuito non dat᷑ beneſiciũ. Pꝛe/ terea ꝙ dicit extra cõſenſum oꝛiri naturalẽ obligatio⸗ nem, vbi equitas dictat:pꝛocedit vbi remanet firmum fa ctum, ey quo illa oꝛiatur:vt.d.l.ſi pupilli.vbi aderat firmi tas geſtionis negotioꝛum:vt.d.l.non ſolum.j.⁊ vbi ade rat firmitas cõmiſſi delicti. Sed in caſu noſtro non adeſt aliquid firmum, ex quo bec obligatio oꝛiatur: vt pꝛoba- bo igitur ⁊c.Quod non adſit pꝛobo: qꝛ decedens cũ te/ ſtamento non ſolenniter facto, dicitur decedere inteſta⸗ tus:ꝛ⁊ conſequenter ſine eo:vt inſti.de hered, que ab inte- ſta.in pꝛin.ꝙ nõ eſſet ſi remaneret firmum teſtamentum. Quia quandiu ex eo ſuccedi poteſt, ceſſat cauſa inteſta⸗ ti:vt.l.quãdiu.de acquir.hered.cum ſimi. ¶ Tertio pꝛo bac opin.allegantur tres caſus legum ſᷣm eum. pꝛimo.l. in teſtamento.de fideicom.libe. Sed ad illam reſponde, ꝙ ibi tex.dicit pie beredes facere, ſi voluntatem teſtato- ris. licet inſolennẽ excuti fuerunt Non tamen per hoc ſe⸗ quitur:ergo naturaliter obligatur. Quia non valet con⸗ ſequẽtia, hoc eſt pium: ergo naturalis obligatio. Quod pꝛimo pꝛobo per.l.cum is.. mulier.j.eo.per.l.ſcripto. ad fi.vnde lib.⁊ per.l.nam ⁊ ſi parentibus.ff.de inoffi.teſta. Secundo:q ſcio:poſſe cogi diuitẽ iure pietatis ad alen⸗ dum pauperem iudicis arbitrio:vt no. gl.ſing.xlvij.diſt. ſicut bi.⁊ tamen non ſequitur:ergo in hoc permanet na⸗ turalis obligatio. Quod patet: qꝛ officiũ iudicis per qð diues cogitur, nullam pꝛeſupponit obligationẽ. j. de act. emp.l.que ꝑ colluſionẽ..ſoꝛtis.⁊ de ann leg.l. Quintus. cũ ſimi.Et ſi dicat᷑ quomodo ergo eſt ꝙ in caſu.d.l.ex te⸗ ſtamento.ſilij heredes in teſtamẽto licet inſolẽni qui ma numiſerũt ſeruũ, cogunt᷑ ſerno legata in eodẽ relicta pꝛe ſtare, que debita eſſent, ſi ilia nõ oꝛiret᷑ obligatio cum nõ poſſit eſſe actio ſine obligatione, que eſt eius mater: vt.l. licet.ʒ.ea obligatio.ff.de pꝛocu. Reſp.ꝙ ibi nõ tenent᷑ be redes de legato reſpectu teſtamẽti inſolẽnis defuncti ex voluntate lʒ inſolenne:qꝛ quidẽ agnitio nõ ſolũ eos obli⸗ gat naturaliter, ſed etiã ciuiliter: vt in. d.l. non dubiũ.q.j. C.de teſt. Et ſidicatur licet agnouerint quo ad liberta-⸗ tem datã, nõ tñ agnouerũt quo ad legata. Reſpon. ꝙ de 16 legatis t habẽtibus cõnegitatẽ ſeu coniunctionẽ vna cũ legato libertatis, idẽ eſt iudiciũ reſpectu cõnexitatis.ar. ff.de rei vendl.q̃ religioſis.extra de paro.c.ſuper eo. de ¶7 iudi.cceterũ. cũ ſimil. ¶ Et ex hoc apparet, ꝙ peſſime quidã mod alleg. caſum ſing.in.d.l. in teſtamẽto. pꝛopter pꝛimã ſolu.in quadã gl.ibi poſitam, dicẽtes ibi eſſe text. aureũ, ꝙ quẽadmodum vca teſtamentũ per patrẽ factũ inſtit. ninjs etiã inſolẽne:vt in.I.ſi. C.famil.erciſ.⁊.l. hac cõ- ſultiſſima. F. ex imperfecto.cũ ſimi.ita etiã valet inſolenne ſiinſtituat teſtatoꝛ vnũ ſibi ſingulari ⁊ naturali vinculo amieitie ⁊ dilectionis cõiunctũ, qò ſi eſſet verũ foꝛet mi⸗ rabile.⁊ ibi not.eſt caſus ſᷣm pꝛimãſ ol. gl. que tñ eſt falſa per pꝛedicta. CScdo alleg. tex. C.8de fideiuſ.l. ſi inutili- Bei ad quẽ tñ reſ pondeat᷑ pꝛout ſupꝛa vltimo reſpõdi ad Derde hee andedac. ibi oꝛiat᷑ obligatio, qua aſtringat Lereerd, Eteſtamento, ſed ex agnitione: vt ibi cantat li era.(Tertio alleg..ſi.. de bon. eoꝛũ. ad qs reſpondeo ꝙ licet text. ibi dicet voluntatẽ defuncti ꝓbari per teſta⸗ audo. Romain ſecundam.ff.veter.part. mentũ licet irritũ:nõ tamẽ ſequitĩ᷑ ergo ex ili mnuraliercelerpeobernidaenneg eila Pbatzaß tate foꝛmali, cuius defectus impedit naturalem— tionem oꝛiri.j. de verb. obliga.lij g. ſi quis ita. Jel liga⸗ ꝙ ibi loquitur de voluntate alicuius actus dermaſa vt puta de alienatione rerũ pupilli.os autt loquſiua de volũtate obligationis inducta, quo caſu nã ſoran r l. vnde diuerſitas caſuũ obſtaculũ tollit. CAltindd ſ C.de ſide inſtr.ad quã reſpõdent mod. qdã,ꝙ ibi eſt hü ciale pꝛopter penã inferendã in heredẽ mendacẽ 1— 4 lutio eſt manifeſte falſa:qm̃ ⁊ caſum habeo per oiĩa diſ ad. d..ſi. inſti. de fideicom. here..ſi. in fi. dicẽtẽq ·nii cõfiteat᷑, ⁊ cõſe quenter mendaciũ nõ cõmutat ſe aron daſſe expꝛeſſam fidẽ teſtatoꝛi de reſtituẽdo vereditand vel dãdo legatũ tal:⁊ velit opponere accomodationin ſe nullã ꝓpter deficientẽ ſolennitatẽ teſti: nibllomind beres ciuniiter ⁊ naturaliter de relicto, ꝓ qno dandot. pꝛeſſam ſidẽ teſtatoꝛi dedit, 3obligat᷑. vnde ibi non res le pꝛopter mendacẽ:qꝛ ⁊ ſi heres nõ confiteat᷑:idẽ eſ un pꝛedicta patet. Sed dic ꝙ eſt ſpeciale pꝛopter expꝛe;n accõmodationẽ fidei factã per beredè teſtatori. vt bieſt caſus.ꝛ bec fuit ſcoõa pꝛincipalis cõtraria opi. Petr.⁊ Bellaper. quã refert bic Bart. ꝛ in.d.lcum quisobicti Bal. tenẽtis etiã legata ex minus ſolẽni teſtamẽto t na turaliter nõ deberi,duabꝰ ratiombꝰ ibidẽ relatis, qug nõ refero:qꝛ nõ adderẽ. Hoc idẽ multis ſimilibꝰ ratooni bus foꝛtificat Bal, in. d.l. cũ ꝗs. ꝛ ego idẽ coꝛrobouo Pii mo per tex.in.l.hac cõſultiſſima.. ex imperfectoiin we bo, pꝛo nullo haberi. C. de teſta.⁊ in l.fi. in verbopnull C. famil.erciſ.vbi dicit legiſlatoꝛ teſtamentũ inſoin c defectũ numeri teſtiũ,licet quo ad filios teſtatoais vaii dum ſit:tñ quo ad extraneã ꝑſonã ꝓ nullo habet᷑( ho, igik dictionẽ illãvninerſalẽ negatiuã, nullo, omnicafuin, cluſiuã inl.a ꝓcuratoꝛe. cũ ſimi. C. mand innuentẽ pnu lo teſtamẽtũ haberi, tam quo ad ius cinuile, q́ᷓ ad ius na turale. ¶ Scðo pꝛo eodẽ allego tex inſti. quib. mod teſt infir. circa fi. in ver.ſic neq;.vbi te. foꝛmaliter dicit, nec; ex vlla ſcriptura teſtamẽti.cui aut.iur. deſit,puta ratione defectus numeri, ius aliquod adepturũ, cni relictũ eſt vult igit᷑ expꝛeſſe litera nullũ ius adipiſci legatariumex teſtamento inſolenni defectu aliquo, putanumeri: ergo neq; naturalis obligatiõis vinculũ, neq; cinilis Ter⸗ tio idẽ videt᷑ ꝓbare tex.in.l.ij.in.ij.reſp.C.ſi ꝗs omiſcau. teſta. vbi tex.dicit, legata relicta in teſto irrito, nullo iu⸗ re peti poſſe:ergo neꝙ; iuris ciuilis, neq; naturalis obli- gationis. CQuarto pꝛobop rationẽ:qꝛ ſi naturalis obli gatio ex teſtamẽto inſolẽni oꝛiret᷑, vt voluit cõiter: ergo multo magis eadẽ ex eodẽ in ſolẽni tolleret᷑.arg. de act. obl.l. Arrianus. Sed hoc eſt falſum 5 caſum.Iſi cred toꝛis.C.de fideicõ.igit᷑ ⁊c. Licet ad hãc rationẽ poſſet reſ põſio ꝑcipi ex bis q̃ not.gl.in.l.nulio. in verbo, namqco. ¶ Pieterea ad idẽ ſi naturalis ex tali teſtamèto oiic obligatio:iõ abſq; eo, ꝙ heres expꝛeſſe agnoſcẽs volita tẽ defuncti, ad ex ea ꝓmitteret ſoluẽdo, impeciret oluii repetitio, ⁊ licita foꝛet retẽtio:vt in.l. naturales. 8.de act- ⁊ obl.⁊ in.l.ſideiuſſoꝛ. Sʒ boc eſt falſum:vt in.l.ſi verſtas. C. de fideiuſ.⁊ in.j.ſi iure. C. de manu.teſt. igit ac. CAli mo ꝓbo:qꝛ quodlibet teſtamentũ lʒ ex tacitamete teſta⸗ toꝛis, ⁊ iuris, ba tacitã ↄ2ditionẽ, ſi ex eo hereditas adeai de leg.j.l.hec verba.ergo ſequit᷑ ꝙ tacita cõditione deſe cta.ſ.ꝙ bereditas ex inſolẽni teſtamèto adiri nonpoᷣtit in. d.l.ſi vnus. deſicit teſtatoꝛis tacitus cõſenſus: igſt na turalis obligatio ex eo ꝓcedẽs nõ põt oꝛiri. ¶ Pꝛetel⸗ ea idẽ ꝓbat᷑.dicit tex.in.l.ſi nemo.j. de reg.iur.⁊ inleam quã.C.de fideicõ. ⁊ in.l.ſi nemo,ꝛ eã. de teſta.tute.q; bere ditate ex teſtameto nõ adita, omne ius ex eo dependts obñt:ergo ſequit᷑ ꝙ omne ius tã reſpectu naturalisᷣc uilis obligationis annullat: q ꝗ omne dicit ac.(Cel⸗ 19 tia vero ⁊ pꝛincipalis opi.in pᷣdictis fuit Walin.dcmn ꝗs.quã nemine allegato appꝛopꝛiat ſibi hic Bal. de 8— ii. dicẽs, ꝙ aut ſtãte nullitate teſtamẽti ob ipſum deſan vnũ aliũ.qᷓ; ꝗ ſucceſſiſſet ex teſtõ ſuccedit ab inteſtato tñ in caſu ĩpᷣa legata naturaliter nõ debent᷑:q teſtatoꝛ ilo nõ relinquit, neq; ſuccedẽs pſumit pꝛeſtare aſun 5 in obligãdo rem, ad id qð de iure nõ tenek. arglcun e indebito. Pꝛobat᷑ autẽ hoc membꝛũ in. l.is anizar gi codi. ⁊ in.icum pater.. cum eſtimaret. de leg zii poc daigale, Gsſ ahlgavfeltefthe augchausp grlecewedmmat rirviſtämſtde fogoi rebäntanc gichibe Kcat draislegtekamente Trroſeracamſo ranetunedictH nauraipocsdente nöperſupudiea 10 idacs eteſtaton cöma rapelito nolcigs cgu 1 — dam quoadius cintz. codé allegotexinfia cneq;. ybiter fomath amétn cui aut inr Nita aluquod adeptwi a ra nullũ ius adyſii defectu aliqnopuen atiôis vinculi negzci ex in. in relCic gata relicta inteſtörn eop iuris qullis negm dpꝛobop rationägſte ſſoléniouret, t polut t eodẽ in ſolenito lri dboc eſt falſom 5eale it rc. Licet ad bac atni not.glin..nulonfete finaturalisertai ti cberes erprſſe pmitteret olnichin t retétio:t in nalas Sz boc eſtfalſunati ore. Cdde manattiig tteſtamentüber uli 0ditiono fiet bai⸗ rgoſſequit ꝙtucua inſoléntteſtanäin, teſtatoris actla co pcedésnq uü in lſinemojddir n..fi ncmos dädet, C. dete arnifunnd atlegilator teſtenegi d licct quoacfiis t traneäãpſonz pmiodt gerſalä negatudnulden lere.cüimi Cmantine De condictione indebiti. Et boc membꝛum intelligo, niſi ipſe alius ab inteſtato ſuccedens fuiſſet a teſtatoꝛe rogatus de pꝛeſtando in te/ ſtamento relicta, ſed etiam ciuiliter. C. de codicil.. fſ. ꝛ. j. eo.tit.l.ſi quis cum nullum. ⁊. l.conticinntur. Aut ab inte ſtato ſuccedit ille idem, qui ſucceſſurus fuiſſet ex teſta⸗ mento, ſi foꝛet validum: ⁊ tunc aut iſte talis rogatus eſt legata pꝛeſtare, vt eꝑ reſtamento:⁊ tunc naturalis obli⸗ gatio non oꝛitur. Et tunc alleg. Bal. C. de teſta.l. non co dicillũ. Ægo melius allego.d.l.ij. in verbo, nullo ſure. C. ſi quis omiſ.cau.teſt. ¶ Sed habet hoc membꝛũ dubi⸗ tationẽ, an licet quando rogatus eſt beres ſolum: vt ex teſtamento non autem vt ab inteſtato, licet non obliget᷑ beres iure naturali, obligetur tamen iure pietatis, ob quod denegetur ſoluti repetitio.Et bꝛeuiter dicendum quod aut perſona cui relinquit teſtatoꝛ erat eidẽ ſinguli affectione dilecta:⁊ tunc non:licet vinculo naturalis obli gationis obligetur, tamen videtur pietatis, quod cau⸗- ſat ſoluti licitam retentionem. Iſte eſt caſus ſing.in.d.l. in teſtamento.in verbo,⁊ ſi ab inteſtato nihil petijſſet. et in verbo, perſonam. quam dilexiſſet. j. de fideicom. liber. Aut is cui teſtatoꝛ relinquit, eſt egtraneus non aliqua ſibi coniunctus dilectione:⁊ tunc neq; naturali, neq; iu- re pietatis heres aſtringitur. Noc pꝛobatur.j. eod.i. do⸗ minus teſtamento. ⁊ clarius in.l.ſi iure. C. de manu.teſta. vbi expꝛeſſum eſt dici iniuſte foꝛe ſolutum relictũ in mi⸗ nus ſolenni teſtamento, quod non foꝛet. Si autem natu- ralis obligatio verteretur, per. d.l. naturales. aut ſaltim ius aliquod pietatis, per. d.l. cum quis.v. ſi mulier.ꝗj. eo. Ant ille idẽ, qui ab inteſtato ſuccedit, grauatus eſt per teſtatoꝛẽ, vt ab inteſtato:⁊ tũc aut ſolẽniter: qæ tũc nume ro quinq; teſtiũ:⁊ tali caſu naturaliter ⁊ ciuiliter intelli⸗ git obligari. Tex.eſt in.d.l.ſi quis cũ nullũ.⁊.l.conficiun tur. ⁊ in.l. ex te ſtamento. C. de fideicom. ⁊.0.l.ſi iure.a cõ⸗ trᷣario ſenſu. Aut in ſolenni puta cũ numero teſtiũ duo⸗ rum:⁊ tunc dicit Bal.ꝙ aut queritur, an obiigetur iure naturali pꝛocedente eꝑ equitate ſcripta:⁊ dicendũ eſt ꝙ nõ per ſupꝛadicta. Aut in iure naturali pꝛocedente eꝝ naturali ratione ⁊ equitate nõ ſcripta:⁊ tunc dicendũ eſt ꝙ ſic, per. d. l. neq; teſtam ento. quod tamen eſt falſum: quia tali caſu dico heredem nõ aliqua obligatione aſtri⸗ ctum per ea, que vltimo loco dixi. ſed pietatis iure, que quidem pietas lege ſcripta reperit᷑:vt eſt caſus in.d.j.in teſtamento. in verbo, pios heredes ⁊c. ⁊ ita tenẽdum eſt in hoc notabili ⁊ ſubtili paſſu. ¶ HRec autem pꝛocedunt vbi teſtamentum eſt inſolenne reſpectu numeri teſtium, quo ad inſtitutiones:vt in caſu.d..ex imperfecto.⁊ in ca ſu.l.in teſtamento. vel ſi ſit inſolenne, quo ad inſtitutionẽ, non autẽ quo ad legata:vt in caſu aut.ex cauſa. C.de lib. pꝛeteri. veĩ ſit nullum ex alio reſpectu, dicite vt bic per Bar. ⁊ Bal.in. d. l.cũ quis.quibus in hoc niladdo. ¶ Itẽ pꝛocedunt hoc, dum queritur, an oꝛiatur naturalis inter beredem ⁊ legatarios:vel an oꝛitur inter coheredes: vel an inter heredes ⁊ ſubſtitutos:poſuit Bald. hic, ⁊ ple- nius in.d.l. cum quis.z⁊ poſuit gl.vbi alij in.d.j.ſi poſt di⸗ uiſionem.C.de iuris ⁊ facti igno. ¶ Lectura famoſiſſimi Juriſconſulti do. Lnd. Roma. ſuper ſecunda.ff.veter. cum ſummarijs ⁊ additionibus nouiſſime diligenterq; cum pluribus exemplaribus re⸗ uiſa ⁊coꝛrecta ſeduloq; edita, finem capit. Lugduni, EXCVDFES ANTI SI FEDI ANV RVFINVS, ET I0 ANNES MVSVZLTVS. Regeſtum, VBCDEFGHI, omnes ſunt quaterniones. Gxͤ ₰¼½ Auubintod. I er dnob ne■— 8 unu Jaltloan umntrua 2— u ſt A euniſSmbauieu onut ieu eun n pim C vn⸗ qr anuin- onenme b uin— uöIwu rirnunuor. nen ed au 4 2rp in, o³⁴νπι☚μο 8 2 abin. ourl Sib. Hc 1 ouua 6 uul lr .“* nunmns arunf. 4 Bunnah † rnpiuin luas Jurr e eo te nge um ndn. p mnd)] Lm ianp ſalryuh lmod 5 75 manf. 4111 MIHlPI 2 Ahit —— 4——— 1110——— — — ſ⸗ E 1 Centimetres