aum eugesmueugsg. utatuuxuftaloul, awxwou qusnmlos. uuę ulo n un tru— Heeuaes dutro iuom mu. Irubdi. ruα ‿u xun 6 Irlc onnti 1 bopi m. P on wWrtettt evdidppui S1rß. a 2unuemenm Inruu D reqdtn un· boil. ouu 1 2h Hnutan. ab re wI ⸗hutznund uaum omn ½ uuturtlx. u Puc. I 16 5iuunuo r une um . 1rce. non— 6 S.“* unêmeO: 51. l. b 2uid a1llo 19 Iotllb Niuin toieuraß 4 4 XannBir ob nadm./ pi iInn— aunPanabe elmod apc r1lIII lnlra 2 e Ahitz ————————— 9 8 4 ☛— 2 . Lor Biblioth. Gioſſénd voteris Næpoſit.. Num. 2 F — -—— — 4———— „ 5 X N— X — 2 5 'un 5 A6. um l a tis ma Cissenr, Cd demuo S1 flrotse CT A 2„er Yoluc M. gptlba rdus von A 71. GDcvaſia Svqnus Auao ſoα Cuust. X„ꝓGs G. Au Jess —* — e ——. . A 1 1 * 4 1 5 4 ——— 4 Ssn 2 — — — — — ————— ————— mfMemmcammsfhanmfffße —— rmAnNN TVT — üS —— —— VrTT7 AA 2— G h = „ fern M. 5 ——————ÿyw— ⁴☛ 8 eeee —— 3 * 4 üüyyöͥNNNNNö Enm ittel A P M 52 5 55 3 3 715= 53 4 5 ͤn 5 5 8 3 2 33 5 3 u——„₰ 5 3— 5. 3— 5 .5 EE 55 3 33 4 1 6 5 9 S A Leen 2,„ 5„ P A R eee,, e E S 55 A — — 6 SLMI E T ERVDITISSIMI, IVKR. V. INTERPRETIS LAVREATI h 34 Iiodeheleeſ memoriæ viri, Lectura aure a& ſ 7 n mirabilis IN PRIMAM DIGESTI VE- ℳ 44 8 KT ERIS PARTEYN, in SENENSI gy 9 1¹ 5 Amnaſio elucubrata, nouiſsimeq́ue in L 8 ℳ 9 G 8* K lucem edita, diligenter& accu- 7 S ratè caſtigata: cum Summa- 66— 7 4 9 S ‿ ALAIIIIIIIILILLIII X betico ad communé 5 3 1 I ſtudentium vti- 3— I litatem ſuper- A6 aditbsſeli Ha cipit.( P S — r S; 8 ₰ — F Weeeerren enumn 721 AEE ́Exèò —— 3 2ã en 2 7 1 8 2 r 3.— — 2VGDVwW I, Apud Hugonem& hæredes Aemonis à Porta. M. D.) XLVII. LA Cum priuilegio.&. 8 * ——— !mmm 2 2 4 A ‿ E ε ‿ 2 1 7 777 mrmrmrrrrrrrn rnnermnrmrrmrrmnnnmnu ⅛⅓⅛⅓/—— eEeE———— 8 uͥMͥAMAnAn 7 7 7 7 7. 7 77 7 77 4 NANNNNNRNNNNNWNNNNVNNWNNNNHN Tabula rub.⁊ legum que in hoc volu.continentur. Rub. De offic. eius cui mandata eſt iuriſditio. fo.z. 1. Quecunq;. 2. S. Qui mandatam. 3. l. Mandata. 3. L.Et fi pꝛetoꝛ. 3. J. Cognitio. 3. 5. At poſſeſſio. 4. l. Mandatam. 4. CRub. De offic. aſſeſſo. fo.4. l. Omne. 4, l. Liberti. 5. 1. Si eadem. 9. J. Diem functo. 9. l. Conſiliarijs. 5. J. In conſilium. 6. CRub. De iuriſdi. omn. iudi. fo.õ. J. Jus dicentis. 5 2 l. Cui iuriſditio. 6. l. Imperium. 7. l. Jubere cauere. 3. l. Moꝛe maioꝛum. 9. J. Si quis id quod. 10. J. Si familia. 1I. 1.Quiiuriſditioni. 144 J. Si idem. nI. F.Si vna. 12. l. oagiſtratibus. 12. J. Eum qui. 12. J.Si per erroꝛem. 33. J. Si conuenerit. 13. §. Quoties. 14. Rub. Quod quiſq; iuris. fo.4. l. Hoc edictum. 14. l. Hoc edicto. 15. J.Si quis iniquum. 16. SF.Si pꝛocuratoꝛ. 16. S. Nec pena. 16. SExhac cauſ. V. CRub⸗Si quis ius dicen. non ob⸗ temper. fo.7. I. Omnibus. 17. S. Is videtur. 18. S. Hon ſolum. 19. ¶ Rub. De in ins vocan. fo. 19. J. In ius vocare. 19. S. Pꝛetoꝛ ait. 20. S. Patronum. 21. S. Pꝛoſtituta. 21. S. Liberos. 21. l. Quamuis. 22. 4. Queſitum. 23. 1Eum pꝛo quo. 23. l. Pleriq;. 23. I.Satiſq;. 23. l.Sed etiam. 23. l. Sed i fi. 23. l.Communis. 24. 1.Si ſine venia. 24 ¶ Rub. Si quis in ius vocatus non ierit ꝛc. fol.24. l.Si quis in ius. 24. l.Ex quacunq;. 25. (. Rub. In ius voca.yt eãt. ⁊c. fo. 26. L.Edicto. 26. ¶Rub. Ne quis eum qui in ius vo- ca. eſt vi eximat. ſo.27. l. Noc edictum. 27. §. In eum. 28. ¶ Rub. Qui ſatiſd.cog.⁊c. fo.29. l. Satiſdatio. 23. l. Fideiuſſoꝛ. 29. F. In fideinſſoꝛem. 29. J. Si deceſſerit. 30, J. Quoties. 31. J. De die. 31. §. Qui mulierem. 32. J. Arbitro. 32. l. Julianus. 34. l. Sciendum, 35. J. Qui iurato. 5 36. ¶ Rub. Si ex noxa.cau.aga.:c.f.36. ſ.Si quis eum. 36. g. Si abſens. 37. J. Si cum vno. 37. CRub. De eo per quẽ fac. erit ꝛc. fo.z7. IEquiſſimum. 38. Ex hoc edicto. 38. g. Sed ⁊ ſi ſtipulatoꝛ. 39. ¶ Rub. Si quis cautio.⁊c. fo.9. LAicena millia. 39. S. Quod dicimus. 41l. l. Sed ⁊ ſi quis. l. S. Queſitum. 42. S. Item queritur. 43. 1.Si duo rei. 43. l. Et ſi poſt tres. 44. J.Si ſeruus. 47. S. Si plurium. 47. J. Si eum. 43. l.Si quis quenꝙᷓ;. 49. §. Illud. 49. J. Quoties. 50. ¶ Rub. De ferijs ⁊dilatio. fo.ʒo. l. Ne quis. 50. H. Sed excipiuntur. 51. J. Pꝛidie. 52. J. Si feriatis. 5². 1. Oꝛatione. 53. 1 Diuus. 53. IIn pecuniarijs. 53. Rub. De edendo. fo.54. 1.Qua quiſq;. 54. F. Editiones. 99. J.Si legatum. 56. l. Pꝛetoꝛ ait. 56. ¶ Rub. De recep. arbitris. fo.7. l. Compꝛomiſſum. 61. Repe. eiuſdẽ.l. Compꝛomiſſum. 63. §. Tam: fi. 63. g. In ſeruum. 63. SF. Si quis iudex. 63. S. Quod ait pꝛetoꝛ, 63. J. Side meis. 63. 1Arbiter. 64. J. Si in tres. 64. J. Quid tamen. 64. S. Plenum. 64. S. Intra quantum. 65. S. Hec autem clauſula. 65. §. Coꝛam. 65. l. Non diſtinguemus. 65. §. Jllud. 66. S. Queſitum. 66. J. Siduo. 66. lL. Cum lege. 66. ¶ Rub. naute caup. ſtabu, fo. 67. IAit pꝛetoꝛ. 67. G. 8 ——— g. Parui. 67. S. Eodem modo. 67. J. Licet. 67. g.Hec enim actio. 67. ¶ Rub. De iudicñ̃s. fo. 63. J.Si ſe ſubijciant. 63. . Legatis. 63.. l. Hon videtur. 68. J. In tribus. 68. l. Heres abſens. 69.. 1. Omnem. 69. LSed: ſi. 70. l. Ron quemadmodum, 70. I Ron quicquid. 70. V J. enditoꝛ. 71. b l. Quamuis. 71. V .Aix certis. 71. V J. Solemus. 72. LAd peremptoꝛium. 7². J. De qua re. 72. J. In pꝛiuatis. 73. V b ¶ Rub. De inofficio. teſta. fo. 73. l.Sciendum. 73. l. Poſtbumus. 73.— I. Papinianus. 73. 5 H. Quoniam autem quarta, 74. V g. Ande ſi quis. 74. B 3 §. Si quis impubes, 74 6 1. Titia filiam. 75. 1 §. Contratabulas. 79. 1 l. MPater decedens. 75. I. Qui de inofficioſo. 25. J. Si pꝛoponas. 75. J. Si ſub bac. 76. J.Si ſuſpecta. 76. C Kub. Depetitione beredi. fo.76. l. Hereditas. 76.— L.Si quis libertatem. 76. 1 LLegitimam. 77. 15 S.Quod ſiquis. 77 11 S. Si quis abſentis nomine,. 27. 43 J. Quod ſi in diem. 77. V in J. Quod ſi poſſeſſoꝛ. 77. 4 S. unc videamus. 55. V 3 F. Sed non omnia. 73. 7 3 S. Pꝛeter bec. 73. d S. Aptanda. 73. 83 l.Si poſſeſſoꝛ. 78. 98 J. Si ⁊ rem. 78. op lJ. Sed ⁊ fi lege. 786. c F.Si ante. 79. u §.Conſuluit. 79. 3 §. Quodautem, 79. V 1 S. Si minoꝛi. 79. 6 3 LSi quid poſſeſſoꝛ, 79. 47 J. Per ſeruum. 79. 1 l. Si a domino. 30. 3 J. Plane. o. 9r S. Pꝛedo. 30. domt l. oſtqᷓʒ. 8 O. 6 l. Lucius. 30. 9 L Reres furioſi. 30. han l. Cum hereditas. 80. ſean Rubii. Si pars bereditatis pe⸗ V K tatur. fo. 31. Poſt actionem. 21. b 1 g. Item ſi cum. 81. eoe J.Illud. 31. 1 LTum multi. 31. 4R eyj 21Ghni. — 3 Adai Diai 1Dalg ogſ eag. 1 haſt lit. ——. „«—“ 8 79 76. . 1b. edi fo,76. 7. 90. 90, 890. 90. 20. 20. s pe⸗ fo. 31, 97 90 2 91 7 De offic. eius cui manda. eſt iuriſdi. 2 Acutiſsimi acerudu- TISSIMI V. IVRDOCT. D. LVDOVICI PONTANI Romani Lectura, in primam Dige- ſti Veteris partem: cum Sum- marijs ſuo loco accom- modatis. e officio eius cui mandata eſt iuril⸗ A Rubꝛica. Rubrꝛi.ſic continuatur: quia fupꝛa dictum eſt de officio oꝛdinarij:⁊ quia poſt eum eſtdelegatus, merito poſtponit de officio eius cui mandata eſt iuriſdi. Sed taeite opponit gloſ.quia leges debent adaptari congruistitulis, vt in.§. quibus.inj. conſtit. Codicis.ſed hic ſunt alique leges tra- ctãtes de officio alioꝛum, vt. l.⁊ ſi pꝛetoꝛ.j. eo. ergo ⁊c. Re⸗ ſponde quod de connexis idem eſt iudicium.l.que religio/ ſis. de rei vendica.ff.clemen.diſpendioſam.de iudic. Ideo decet de connexo tractare. Et hanc ſolutionem adde ad gloſſ. Alio modo continuatur: dictum eſt ſupꝛa de iuriſ⸗ ditione oꝛdinaria in cognoſcendo ⁊ pꝛonunciando: nunc ſequitur de oꝛdinaria in delegando. Bꝛeuis eſt rubꝛi.vi⸗ de eam perte. ASummarium.&2 gRmMagiſtratuũ oꝛdines quot ſint:⁊ an cõſul dici poſſit ſuperilluſtris:an tantum illuſtris.⁊ nu.: 4. Papa, Imperatoꝛ,⁊ patrieius, dieuntur ſuperilluſtres. 2 Spectabiles perſone que dicantur. 3 Clariſſimi qui vocentur. 4 Juriſditio largo modo conſyderata quid ſit: ⁊ ꝙ quatuoꝛ ſint ſpecies iuriſditionum. Merum imperium quid dicatur:⁊ quid miſtum. 6 Juriſditio ſtricto modo conſyderata, que dicatur. 7 Officiũ nobile in quo differat a mercenario quo ad agen- di rationem.. 8 Judicum genus varium. 9 Argumentum a contrario ſenſu in iure pꝛocedit. 10 Cauſa ſanguinis ⁊pecuniaria maxima non delegant᷑ vno caſu dempto:⁊ hoc de iure ciuili:ſecus de iure canonico. Cauſa ſanguinis per pꝛincipem delegata an poſſit vlte⸗ rius ſubdelegarſ. 12 Judex quibus ex eauſis ſe poſſit abſentare. 33 Judex infirmus an cauſam meri imperij poſſit delegare. 14 Judex multis negotijs occupatus an cauſam meri inpe/ rij delegabit:et an ob multitudinem cauſarum deciden⸗ darum.„ 15 Pꝛeſide cauſam ex neceſſaria abſentia delegãte:an eo in/ continenti reuerſo expiret delegatio. 16 Judice cauſam pꝛobibitam delegante an ſi in ea pꝛocedat parte nil opponente valeatꝭ. Cauſe meri imperijdelegati oinualida an poſſit ratiſicari. 13 Cauſe delegatio an partibus inuitis poſſit delegari. 19 Cauſa meri ⁊ miſti imperij quare a maioꝛibus magiſtra⸗ tibus delegari non poſſit. 20 Cauſa infima quibus rationibus delegatur tam iure ci⸗ uili, ꝙᷓ canonico... 21 Argumentum a cõtrario ſenſu ſumptum ex.l.dicatur etiã ex mente. 22 Aniuerſalitas quando recipiat reſtrictionem. 23 Maioꝛi in pꝛiuilegium conceſſa minoꝛinon delegantur. 25 Dictio ſi, diuerſimode conſyderatur.. 26 Delegatus a pꝛincipe in locum pꝛeſidis moꝛtui an poſſit cognoſcere de cauſis ſnn. 27 Delegati iuriſditio an pꝛincipali adueniente deficiat. 29 Neceſſitas an poſſit illicita licitare que ałs ſemper eſſent illicita. ꝑp — S Vecunque. Eau, ſa me⸗ Nri: miſti imperij competit ma HKioꝛibus magiſtratibus ex ſpe⸗ ciali pꝛiuilegio: ⁊ ideo illa non Sdelegatur:niſi in caſu abſentie. SCauſe vero viles ſeu minime ſcopetut cuilibet magiſtratui: ⁊ ideo ille delegari poſſũt.h. d. — el ſic. Oue ratione pꝛiuilegij ſpecialis magiſtratibꝰ tribuunt᷑, non poſſunt delegari: niſi in caſibus abſentie: que vero iurem agiſtratus, delegari poſſunt.h.d. Et magis aperte.Ad euidẽtiam pꝛemitte, 9ò 1 quinq; † ſunt oꝛdines magiſtratuum quos gloſ.hic ponit: alium ponit tex. cum gloſ.in aut.vt ab illuſtribus ⁊c.circa pꝛin. videbis per te.gloſ.tamen in.l.quoties.C.ybi ſenato. dicit conſulem ſuperilluſtrem, de quo dubito: qꝛ.ſ.ſi. in fin. 5.de ſena. dicit eum nominari illuſtrem. Pꝛeterea arg.ſic: ma eſt dignitas omnibus maioꝛ.l.nemini.C.de conſul.lib. xij. ergo ⁊c.Concludo ergo ſic quod conſul eſt illuſtris, nõ ſuperuluſtris:ergo Papa Imperatoꝛ⁊ Patricius ſunt ſuperilluſtres: qꝛ per.l.ſi.C.de conſualib.xij.⁊.õ.ſilis.quib. modis ius patrie poteſt.ſolui.inſti. Patricius eligitur ab Imperatoꝛe in ſuum patrem.a de officio illuſtrium habet 2 8.de ſenato. vſq; ad tit.de offic.pꝛeto.Aliqui ſunt ſpecta⸗ biles, vt pꝛoconſules, qui eliguntur ad pꝛouineias à conſu libus,vt ſunt hodie cardinales, qui eliguntur in marcbia. Sunt etiã ſpectabiles, vt pꝛeſes pꝛouincie, qui eligit eum 3 conſilio. Sunt ⁊ alij t qui vocantur clariſſimi: vt pꝛefectus illirici ⁊ oꝛientis.Eſt ⁊ aliud genus infimũ, ⁊ conſiſtit in de⸗ fenſoꝛibus ciuitatũ. Sunt ⁊ municipales ⁊ rectoꝛes caſtro rum:⁊ ideo infimi dicũtur: quia de cauſis infimis cogno⸗ ſcunt.. audient.in aut᷑.de defen.ciui.⁊ gl.in aut᷑ vt ab illu⸗ ſtrib. in pꝛincip. Omnes igitur habentes nomina alta di⸗ cũtur magiſtratus maioꝛes:alij inſimi. ¶ Item iuriſditio 4 largo † modo conſyderata eſt poteſtas de ĩure publico in⸗ troducta, eum neceſſitate iuris dieendi ⁊ equitatis ſta- tuende.gl. in.1j.tit. ij. Spee.in tit. de iuriſd. omn.iud.dicit quatuoꝛ eſſe ſpecies iuriſditionũ, ſa; merũ imperiũ:miſtũ, 5 iuriſditionè ſtrictam, ⁊ modicam coertionem. Merũ † im⸗- perium, per. l. imperiumj. tit. ij. eſt iuriſditio que officio iu dicis nobili expeditur, publicam vtilitatem pꝛincipaliter reſpiciens, vt punire malefactoꝛes. afoiſtum eſt iuriſditio, que pꝛiuatam vtilitatem reſpicit, ⁊ expeditur officio iudi⸗ cis nobili, yt datio tutoꝛum: ⁊ reſtitutio in integrum. Ju⸗ 6 riſditio † ſtricta eſt, que expeditur officio iudieis mercena rio ad pꝛiuatam vtilitatem:vt ſi agatur actione locati con⸗ tra te, nec fiat mentio expenſarum, poteſt tamen index in expeñ.ex officio tõdemnare:⁊ hec iuriſditio expeditur ad petitionem partis. Moodica coercio eſt, vt dicitur. j.cad.J. Item in his dicitur fungi duplici officio, ſcʒ nobilia mer⸗ cenario deſeruienti actioni intentate: vt.j.de iuriſdi.omn. 7 iudi.lj.⁊. 1iij. C. depoſi.⁊ ibi T habes ꝙ officium nobile in⸗ tentatur pꝛincipaliter ⁊ de per ſe:mercenarium vero deſer uit actioni intẽtate:vt ago cõtra te ex depoſito,⁊ vltra boc, peto expeñ. ¶ Altimo t iudicum quidam oꝛdinarij, qui- dam̃ delegati.oꝛdinarius eſt vt diffinit Specn.(⁊ cum eo ſto)in titu. de iudi..j.verſi.iudex oꝛdinarius. Delegatus eſt, qui capit iuriſditionem ab habẽte, oꝛdinariam iuriſdi⸗ tionem pꝛineĩpaliter:ſed oꝛdinarius iuriſditionem ſuam vniuerſaliter exercet ſuo, vel pꝛincipis pꝛiuilegio: vt.l. mo⸗ 9 re.j.tit. ij. CMota pꝛimo in verſi. huius rei. qð T argumen tum aatrario ſenſu in iure eſt validũ cõcoꝛdat.j.de teſta.l. qui teſtamẽto.. mulier.z. j.de teſtib.l.ex eo.⁊.c.cũ apoſtoli⸗ ca.de his que fiunt a pꝛela.ſine conſen.cap.⁊qj.dicet᷑. Mo 10 ta in vltimo ver. quod pꝛetoꝛ r qui babet iure ſpeciali,vno caſu tantum dempto, cauſam ſanguinis vel miſti imperij, hoc eſt, pecuniariam maximam, nõ poſſit alteri delegare. concoꝛ.l.nemo.j. de reg. ur. ⁊. ſolet. in pꝛin. a. de offic.pꝛo⸗ cõſul.l.imperiumjj. tit. ij. hoc eſt verum de iure ciuili. Sed quid de iure canonico, an poſſint ab babète iuriſditionem oꝛdinariam delegari:glo. in.. in arebiepiſcopaiu. extra de rapto.⁊.xxiij.q. iim.c. illud. tenet quod ſic. fundatur per tex. in. c.illud. pꝛealleg.Eſt ergo regula illa generaliter appꝛo bata a canoniſtis. videamus an ſit vera eoꝛum concluſio:⁊ puto quod non.ỹt pꝛimo teꝑin..ſepe.xxiij.q.iiij.non facit A jj A. udo. Roma.in pꝛimam. ff. veter. part. ad pꝛopoſitumlicet legiſte ſequantur:quia ibi dicitur, qð papa poteſt delegare cauſam meri ⁊ miſti unperij. Certe non dubito: quià papa non ligatur a lege.l. digna vor. C. de legib. Sed quidl in alijs magiſtratibus poſt papam et imperatoꝛemxnil ibi de eis dicitur:ſed.l.quoties.C.vbi ſe/ nato.vel clariſ.etiam vult in illis habere locum. Item et in rege, yt in.c. ſuper quibuſdam.. pe. de verbſign. Sed..i in archiepiſcopatu.loquitur tantum in rege Sicilie: non in alijs. Cano.etiam allegãt tres text.pꝛo hoc maxime.c.fi⸗ ne cler. vel monac.lib.vj.⁊ ibi loquitur in epiſcopo, vel alio pꝛelato, aut clerico habente iuriſditionem tempoꝛalem in loco.Sed illud eſt:q nõ poteſt cognoſcere de ſan guine:e. ex literis.extra de exceſ.pꝛela.⁊ vulgata ſunt iura per totũ tit. ne cler. vel mona. Sed debemus reducere iura ad con⸗ coꝛdiam iuxta.lj.C. de inoffi.do.⁊.c.cum expediat.de elect. in. vj.Et dicamus quod ibi ſit fallacia:cum debeant reduci ad concoꝛdiam. Item ſtandum eſt iuri ciuili, vbi non repe ritur contrarium deciſum iure cano.cogitaſi tibi placet. Joan. And. plene in addi. Specu.in tit.de iudi.deleg.H.fi. ee verſi. item quod eſt delegatus in cauſa.⁊ in tit.de iu⸗ riſdi.omn iudi..expedito.per totum. Docto.foꝛmant hic I1 vnam queſtionem, pone t quod pꝛinceps delegat cauſam ſanguinis an delegatus poſſit cauſam alteri delegare? Cyn.in. j. C.qui pꝛo ſua iuriſdi.tenet quod ſic, per iſtũ tex. per ca. ſuper. q..ſi vero.de oſ. deleg. c.cum cauſam.de ap pel. ⁊. c.cum Bertboldus.de re iudi.⁊ hoc vult ibi glo.pꝛo⸗ pter ſuam generalitatem Guliel. appꝛobat eam bic ain.d. I j. C. qui pꝛo ſua iuriſd.per.l.cum patronus. de leg.ij. Ad⸗ de.x.j. de iure patro.in.vj. quia ibi mutata perſona, muta- tur cauſa:⁊ ſic de perſona ad perſonã mutatur. Tu dic ꝙ eſt mutata de natura ſua. ſi quando.C. de iuoffi.teſta. Al⸗ legat etiam Guliel. tex. in.lpater.. quindecim. de lega.iij. Bꝛeuiter reſponde tu pꝛo Guliel.allegãdo tex.in.l. videa⸗ mus.ſfqð met.cau.quã legẽ ego nouiter induco Petr.ta/ men ⁊ Cyn.tenent tontrarium. mouentur quia nondebet plus poſſe delegatus qᷓ; oꝛdinarius:ſed oꝛdinarius nõ po teſt cauſam meri imperij committere, vt eſt bic caſus: er⸗ go nec delegatus. Reſponde quod non eſt verum in dele⸗ gato pꝛincipis.c.ſane.extra de offi.deleg. cum glo. ſua quã tene menti:qꝛ delegatus pꝛincipis eſt maioꝛ quocunq; alio oꝛdinario quo ad illam cauſam. Barto. hic ⁊ in.j. alijs. 3. de offi.pꝛoconſul.tenet opi: Guliel. ego teneo cum Cy.⁊ Pet. per tex in.l. antiquitas. C. de vſufruc. Scias quod vſuſfru- ctus nõ tranſit ad beredes vſufructuarij regulariter..ii inter. inſti. de vſufruc. ſed pone quod de voluntate teſtato- ris fuit effectus tranſitoꝛius ad heredes, an defuncto vno Perede traſeat ad aliu? ⁊ per illam.l. antiquitas. nõ durat ius tranſitoꝛium:licet ſemel trãſiuerit. Sed.l. qui data. qui⸗ 12 bus ex cau.maio.vult t quod indeypoteſt ſe abſentare ex cauſa neceſſaria. Ego etiam addo cauſam voti:⁊ ſimiiter poteſt, per. lillud. ff. de offic. pꝛeſi. Item cauſa eundi viſum egnotos conſanguineos.l. qui cum vna..vlti. de re milita. Gunn pꝛopter occupationem ⁊ curam rei familiaris:vt.l. ſi 3 lögius.ff.de iud. ¶ Querũt hic doc.ex iuſta cauſa abſen tie meri imperij cauſa poteſſ alij delegari. Quid ſi indeꝝ ſit inſrmus, an poſſit cauſam meri imperij alij delegare? certe videtur quod ſic. quiparantur enim neceſſaria ab⸗ ſentia ⁊ infirmitas.l. aut ſi valetudinem. f de pꝛocur. adde c. ij. de pꝛocu.in.vj.⁊.c.cum S. de offic. deleg.in.vj.⁊. j. 3. de offic.conſul. Ego contra per.c.ſi pꝛo debilitate.de offic.de⸗ lega. vbi delegatus pꝛincipis quamuis ſit maioꝛ quolibet oꝛdinario, Ni tamen pꝛopter debilitatem velit delegare nõ poteſt ſi ſint cauſe graues: quiapꝛeſentia ſua exigitur per 14 c.allegat. CQueritur vlterius, pone † qd pꝛopter multi⸗ 15 Bar. ¶ Dubitat etia,pꝛeſest delegat cauſai tudinem negotioꝛum iudeæ non poſſit omnia exercere: an ob hocpoterit cauſam meri unperij delegare: Bart. dicit quod non. per verſi. ⁊ non aliter. Queritur vlterius po ne ꝙ occupatur multitudine cauſarum, an poſſit alteri de⸗ legare vnam meri velmiſti imperij: Certe ſic. quia eadem eſtratio ſᷣm Guliel. ſed male dicit per tex.in.l.placet.verſi. quod non ita. C. de peda. iudi.ſᷣm intellectum datum ibi a 8 le8 gat c nexabſentia neceſſaria, an eo ipſo redeunte expiret incontinenti iuri- ditio delegata? dicit Bar. quod ſic. alleg. gloſ.in.l. qui mu⸗ tuam..non ideo.ff. manda. Secundo Alleg. banclegem in argu.ſed male dicit, per. c.cum plures. de offic.d eleg. in. vj. Luncta glo.in verbo, nequibunt.: in verbo recuſaret. ybi ſ duo fuerint iudices delegati cũ clauſula de qua ibi,⁊ vnus incepit, occupat cognitionem alterius: an poſſit alius pꝛo⸗ ſequi:certe ſic.Et ſi vnus infirmatur an eo ſanato expiret cogniio illius alterius: certe non:vt per. c.ſi duo. verſi. ce⸗ terum.de pꝛocur.in. vj.vbi duo dantur pꝛocuratoꝛes inſo- lidum, ſi vnus pꝛeoccupat alter non exercet, niſi occupans abſentet᷑ vel infirmet: an liberato velreuerſo eo qui pꝛius incepit, poſſit cognitionem ad finem pꝛoſequi:certe ſic: qo eſt valde pulchꝛum ad iudicem delegatũ. Ego teneo con⸗ trarium per.c.diſpendia.de reſe crip.in. vj. ⁊.l.nulli. C. de iu⸗ dic.⁊ qð not. Inn.in.c.cum A0.; errarienſis. de conſtit᷑.q continentia cauſe non debet diuidi dictis inribus. Alti mo quero, an data lõga abſentia vel paruo tẽpoꝛe duratu ra, poſſit cauſa delegari? Et hoc pꝛimo per. l.ſi longius. in pꝛin. ff. de iudi.vbi etiam habes quod pꝛopter occupatio⸗ nem cauſe familiaris cauſa poteſt delegari. Secundo per l. penul.. fi. ff.de vaca. mune. que habet in abſentia longa. glin. cj. vt lit. non conteſt.cũ ibi plene not. ¶ Pone iudex I6 delegauit t canſam que pꝛobibetur:⁊ pone qð pꝛoceſſunꝭ eſt in cauſa, nec eſt oppoſitũ a parte, an valeat pꝛoceſſus:? diceret quilibet quod ſic.tamen ſto cum gl.in.c.cum Ber⸗ tholdus.extra de re iudi.⁊ pꝛo illa eſt.l.a iudice.C.de iudi. Sed quid ſi non obijcitur an valeat pꝛoceſſus factus coꝛã 7 iudice:nõ decido hoc pꝛo nũc. ¶ Itẽ t pone ꝙ pꝛeſes de⸗ legat cauſam meri imperij an poſſit ratiſicari⁊ appꝛoba⸗ ri licet non valuerit delegatio:videtur ꝙ nõ per regulam ꝗue eſt in.c.cum tamen.de app.dicas tamen ꝙ poteſt ratũ baberi per pꝛincipẽ nõ per delegãtem per illũ text. ¶ Al⸗ 18 timo videamus f an poſſit pꝛeſes delegare partibus inui tis:vt in.c.pꝓaſtoꝛalis..quamuis.c.fi.extra de offi.deleg. et per Spec.in tit.de iudi.deleg.g.iam nunc dicẽdum.verſic. in caſibus autem.Spec.in tit.de iudi.deleg..iam nunc di cendum.ver. in caſibus.⁊ text. in. c. quãuis. ⁊.cpaſtoꝛalis.in pꝛin.⁊.c.ſi⁊ vbiq; cano. extra de offic. delega. ¶ Quero de 19 ratione t quare cauſe meri miſti imperij nõ poſſint a ma ioꝛibus magiſtratibus delegari?credo ꝙ becſtt illa:qꝛ cõ⸗ mittunt᷑ maioꝛibꝰ magiſtratus pꝛopter grauitatẽ earũ vt pꝛeſidi ꝓuincie, ⁊ nõ minoꝛibꝰ iudicibo: vt in.j. ũ. bis cuna⸗ bulis.ver. credidit enim pꝛinceps.ff.de offi.pꝛefec.pꝛet. ſed caſum babes, ꝙ vbi eligit induſtria perſone, cã nõ poteſt delegari in.c.qᷓuis.de offi.deleg.in antiq.Que eſt ratio ꝙꝙ 20 cauſe infime poſſunt delegarirea eſt:qꝛ non cõmittuntur pꝛopter induſtriam, ſed cuilibet quantuncunq; vili perſo⸗ ne.quod tene menti. V ¶enio ad argumentum a contra/ rio ſenſu.de quo apud cano.in.c.apoſtolica.de his que ſiũt apꝛela.ſine conſenſu cap. Aut queris an habeat locum in contractibus:an in vltimis volũtatibus, an in ſententia, an in reſcriptis,an in legibus, an in ſtatutis. ac. In contracti⸗ bus locum habet, vt.l. inter ſocerum. g. cum inter. de pact. dot.ſicum dotem.ſol.matri. In fideicommiſſis.j.fi. de le⸗ ga.ij.l.cum patrem. C. de condic. inſer. In ſententijs affir⸗ matiue habet locum.l.ſi inter te ⁊ me. ff.de excep.rei iudic. l. Põponius..querit.ff.de pꝛocura.negatiue nõ. ¶ Quid in iuramento: habes in l. ſed ſi poſſeſſoꝛi.iuncta.l.pꝛecedẽ. fᷣᷣde iureiur.an habeat locum in reſcriptis. habes tantum gl. in.l. ſi pꝛocuratoꝛ..ſi ignoꝛantes.ff. manda.quã pꝛo nũc non rumino.An habeat locũ in legibus habes hic. An in ſtatutis eſt magna queſtio Bãr. ponit hic⁊ in.l.omnes po uli.3. de iuſti.⁊ iure Bal. in. l. apud antiquos. C. de furt.⁊ yein. c.qð eſt obgratiam.de reg.iur.in.vj. Doct. dubitãt an Targumentum a cõtrario ſenſu ſumptũ ex lege dicatur ex mente legis an vero ex pꝛeſumptaꝛdoct.funt contrarij: miroꝛ de eis q habent caſum decidentem, ꝙ fumit᷑ ex Ppꝛe⸗ ſumpta mente legiſlatoꝛis.l.apud antiquos.ver.ꝓer conie cturam. C. de fur.l.i.ſf.ſi ta. te. nul. exta. habeo text. ꝙ ſum⸗ ptum ex coniectura non dicitur ſumptum niſi interpꝛeta⸗ tiue exconiecturata mente ⁊ non expꝛeſſa ⁊ indubitata le⸗ giſlatoꝛis. ¶ In glo.j.quam intro per modum oppoſtio⸗ nis, dicitur quecũq; dictio vninerſalis eſt:ergo debet vni⸗ uerſa compꝛehendere:ſed in integrum reſtitutio eſt meri imperij ergo non debet poſſe delegari. Gloſ.reſpondet et 22 concludit t ꝙ vniuerſalis recipit reſtrictionem. Quando recipiat remitto ad ea que habent᷑ in. l... C. de ſacroſan. ec⸗ cle. lj.ff. mand. l. qui certo loco. ff.de iudi. Nide Bar. latius in. Lj.. nunciatio. de noui oper.nun. Bar.in.l.ſed ⁊ ſi quis. F. queſitũ.ff.ſi quis cau. ver. plene reſp. C.qui accu.nõ poſſ. lanomentanee. que eſt limitata per zesier antnnſec K ege.. 2 . 41 1 — ——— verſc. nuncdi Ralsin R ſſintama lla:qx co⸗ earu pt dis cuna⸗ pꝛet ſed d poteſt tratio ꝙp iittuntur li perſo⸗ contra⸗ sque füt locum in tentia, an ontracti⸗ de pact. Lfi de le⸗ iis affir⸗ reiindic. ¶ Quid mꝛececẽ tantum woo nuc An in nes po furt.: ubitat icatur trarij: tpꝛe⸗ conie ſum⸗ pꝛeta⸗ ata oftio⸗ rmi⸗ meri et e ndo De officio eius cui manda.eſt iuriſdi. 3 lege. j.de mus: hon. Adde ꝙ reſtringik dictio vniuerſalis ratione impoꝛtunitatis potẽtie:⁊ in dubio intelligit cõceſ⸗ 7 ſum officiũ minus.c.in pluribus.de pꝛeb. in. vi. C Item in pꝛuuilegiũ excellentis oficij:vt puta ſ unt officia digniſſi⸗ ma in vꝛbe:certe in dubio nõ vemt maius in cõceſſione ge- 23 nerali.. ᷓᷓ;uis. de pꝛeb.in.vi. M Itẽ cõcludit gl.ꝙ eaf 8 maioꝛi in pꝛiuilegiũ cõcedũtur nõ minoꝛi delegari nõ poſ⸗ ſunt. Opp. vt..de reſti. in integ:que cõpetit maioꝛi ꝑ text. in l. ea que..magiſtratibus. ad municip.ſed habeo caſum in.I. ſ. C.vbi⁊ apud quẽ. ꝙ poteſt delegari. Quid ergo di⸗ cendum: Reſponde ibi eſſe fallentiam. hic not. regulã.ſed omnis regula exceptionem patiturer go ꝛc. Que ſit ratioꝛ miſeri ſpecialitatem allegant gl. in. lj. ffox. de damn infec. dixit ſpeciale fraude minoꝛis. Falſa eſt ratio ſua: qſegue/ retur ꝙ in integrũ reſtitutio data maioꝛi nõ poſſet delega ri qꝛ non eſt minoꝛis:ergo deſicit cauſa, per. òll. ſin. C. vbi apud quẽ. ſed ſpecialitas eſt cauſa in integrumi que eſt fa⸗ uoꝛabilis:vt..de in integ.reſti. ita dfi. C. eo. C In ead.l. ibi, textualis eſt. vſq; ad verbũ cõſtitutione.vide per tex.⁊ alleg. ibi gl.l. ſecundũ quam nõ poteſt tranſigi ſuper alimẽ tis futurisniſicũ decreto iudicis. ¶ Itẽ oppono de alijs legibus. Meo iudicio cõcludit gl.ꝙ quatuoꝛ ſunt oꝛdines 24 † magiſtratuũ. Adde quintũ·ſcʒ cõſulem,;m Bar. Papã ⁊ Imperatoꝛẽ:·m me patriciũ. Secundo concludit quod cognitio pertinens minoꝛibus ſi cqcedatur maioꝛibus cen ſetur conceſſa in pꝛiuilegium. R eſ pond et a contrario er⸗ go, ꝙ que non cõmittuntur ſi peciali pꝛiuilegio poſſunt de- legari. ¶ In ea.ibi, interdic. concludit ergo gl.ꝙ ſi pꝛeſes delegat cauſas generaliter quas habet non veniunt cauſe que ſpecialiter ſibi tribuunt᷑. Secundo cõcluãit o nõ podſ⸗ ſit delegari minima cauſa ſi ſpecialiter pꝛeſidi cõmiſſa ſit. Tu coꝛroboꝛa per duas bonas rationesper.c.qð tranſla⸗ tionẽ.de offi.deleg.vbi quia Papa generaliter delegadnõ intelligitur delegare que in pꝛiuilegiũ ſedis apoſtolice ve niunt. Itẽ roboꝛa ꝙꝓ in generali ſermone non videt᷑ mãda⸗ ri generaliter qð ſpecialiter mandari nõ poſſet.l. Lucius. g. Imperatoꝛ.ad munil.ſi pater.ff.de his que in frau.cre. ſed cauſam meri ⁊ miſti nõ poſſet ſi vellet ſpecialiter.ergo nec generaliter poſſunt delegari.l.curatoꝛũ.in fi. ff.de ad/ mi. rer. ad ciui.perti. Bart.in.l.codicil.de leg.ij.c.in genera li. ſi de feu.fuerit contro.inter domi.⁊ vaſal.vbi nõ cenſetur feudum alienatum ſi emphyteota alienaret bona ſua gene raliter. ¶ In gloſſ.ibi, magiſtratus.in tex.que non iur.⁊c. Opp.ab extra ꝙ maioꝛi magiſtratui cõpetit miſſio in poſ⸗ ſeſſionem adeo qð nõ minoꝛibus: ergo nõ poteſt cõmitti, per. l.ea q̃..magiſtratibus.ff.ad muni. ſed hic poteſt dele/ gari:vt.J.cognitio..vt poſſeſſio bonoꝛũ.j.eo.⁊c. Dic ꝙ eſt falſa vt ſupꝛa diximus de reſtit. in integ. ¶ In ea.ibi, poſ⸗ ſunt. Intellige hanc gl. vbi dicit ꝙ nõ poſſit datio tutoꝛis delegari.dic ſcʒ nõ ſubdito cõmitti nõ põt, per. l. nec man⸗ dari.de tut.⁊ cura.dat.ab his.l. ucij.g.cum in teſtamen⸗ to.de admi.tut.inſt.de ZAttil.tut..pe.permittit poſſe dele gari ſubdito, ⁊ qui eſt in iuriſditione alterius:⁊ pꝛeſertim ſub.ſi bona pupilli non tranſcendunt.Ixx.aureos: ſecus ſi traſcendant per iura antiqua:q debet eſſe ſubditus ⁊ ba⸗ bere iuriſditionẽ ſubdelegandi.vide ad ſaturitatem.l. inui to.g.tutoꝛis datio.ff.de tut. ¶ In gl.vbi tractat de argu⸗ 25 mẽto a cõtrario, per ⁊ dictionẽ ſi. Itempoteſt ſumi argu⸗ mentum a ratione ceſſante:vt puta ſi pꝛo quia:qꝛ pꝛeſes ce pit abeſſe. Elliquãdo ponit᷑ pꝛo quãuis:⁊ tũc nõ poteſt ca⸗ dere argumentũ ratione ceſſante.Zlliquando ponit᷑ condi tionaliter:vt puta ſi nauis ex Aſia venefit, per. l. pecuniã. ſi cer.pet.⁊ poteſt ſumi argumentũ a contrario ſenſu. Reſp. gl. ad. l. cum patrẽ. C. de condict.inſer. Examino. Hunquid 25 delegatus † a pꝛincipe in locum pꝛeſidis moꝛtui poſſit co- gnoſcere de cauſis ſan.Et certe nõ.l.ne quieqᷓ;..vbi decre tum..de offic.pꝛocon. Bꝛeuiter cõclude ꝙ ſic, per. l. fin. ad fi. C.vt dig.oꝛ.ſer.lib.xij.per quã ſurrogatus gaudet omni pꝛerogatiua, qua gaudebat pꝛincipalis. Pꝛobo: qſurro- gatus a pꝛincipe habetoꝛdinariã quã habebat ille cui ſub⸗ rogatur.gl.in. c. ij. de offi. vica.in.vi.⁊ ſic cognoſcit vt oꝛdi⸗ narius. Tertio fundo me ex regula iuris.l.ſi enim.⸗.ꝗ iniu riarũ.j.ſi quis cau.l.iij..hec actio.cũ iurib.vulga.no. Gar. in.j.filius.ff.de lega. Rabes ergo ꝙ cauſa meri poteſt dele gari. Infero per.c.ij.de offi.leg.in. vj.vbi equiparat legatũ ꝓconfuli..j.3.de offi.pꝛet.⁊ ſic arguẽdo ab equiparatione. 27 Buli.qrit. Poſitus eſt legatust ſedis apoſtolice in ꝓuin⸗ £„ cia:venit pᷣncipalis vt papa:an expiret iuriſditio delegati. Par. in.l.iiij.g. ſi tam vicinũ. ff.de dam.infec. Tucõclude ꝙ; aut hʒ iuriſditionẽ delegatã:⁊ finit᷑d. lj..volẽtes.de offic. dele. aut habeat iuriſditionẽ oꝛdinariãet tũc aut querit᷑ an expiret iuriſditio quòo addepoꝛtationẽ inſigniñ.⁊ dic ꝙ ex⸗ pirat. c. antiqua. ver. dominice. de pꝛiui.c.ex tenoꝛe.de offi. dele. c..⁊.c. ex ſuſcepto. eo. tit. Aut queris an deponàãt iu/ riſditionẽ. Bar.tenet ꝙ nõ.l.nibil. C. de pal.ſac. lar.l. in hac. C. de dona. Cõtra Bar. eſt caſus in pꝛealle.c. volẽtes. Sed habeo caſum in.c.ij.de offi.dele.qð adde ad.c.volẽtes.Tu tñ dic ꝙ de iure canonico ceſſat iuriſditio, p. c. deniq;:ij. q. 28 iij.ſecus de iure ciuili.An ⁊ ⁊neceſſitas faciat licita q als nõ eſſent.c.qð nõ eſt licitũ.de reg.iur.in.vj.c.ſi ꝗs ꝑ neceſſi⸗ tatẽ. extra de fur.l.ſi. C.de teſta.l.j. ã.de off. cõſu.l.ij..id idẽ agitatũ. ad leg. Rhod. de iactu. Pꝛobat᷑ de cõſecratione diſt. vij.diſcipulos.Et qð pꝛohibet᷑ in vno in alio videatur conceſſum.l.maritus.de pꝛocur.l.cum pꝛetoꝛ.de iudi. Summarium. &ᷓ ·Juriſditionis pꝛopꝛietas non dicit᷑ in delegatũ trãſ⸗ ferri, ſed tantum eius exercitium. 2 ADerum imperiũ nontrãſit in delegatione etiã generali. 3 Juriſditio demandata includit ea ſine qua ipſa exerceri non poteſt. 4 Aerba mandamus, iubemus pꝛecipimus, ⁊ ſimilia adele gante pꝛolata quid impoꝛtent. Juriſditio cõmiſſa nomine dignitatis iu quo differat a cò- miſſa nomine pꝛopꝛio. 6 Pꝛopꝛium non dicitur qð aliqua cauſa poteſt aufferri. 7 Dijfferentia inter verba mando, cedo, ⁊ concedo. 3 Juriſditione generaliter demãdata an merum ⁊ miſtum imperium mandatum cenſeatur. 9 Caſtro vendito an caſtri iuriſditio vendita cenſeatur. 13 ¶ In delegatum §. Qui man data m. TFurors⸗ exer citiũ tranſfert:nõ autẽ pꝛopꝛietas Itẽ merũ ⁊ miſtũ nõ eſt delegabile mi ſit imperiũ qð iuriſditioni cohereat.hoc.d. 1CtMot.pꝛimo in delegatũ pꝛopꝛietatẽ iuriſditionis non trãſferri, ſed tantũ eius exercitiũ. ¶ Not. ſecũdo in gene⸗ 2 rali † delegatione facta merũ imperiũ nõtranſire. ¶ Hot. tertio † iuriſditione demãdata tranſire in delegatũ cũ ea⸗ dẽ cã coertionẽ, ſine qua iuriſditio exerceri non põt. In pꝛima gl. q allegat.l.ſolet.j. tit. ij.⁊ male qꝛ ibi mandat᷑, ſiue oẽs.ſiue vna tantũ cã delegat᷑.Et per ipſammet bic pꝛobo eam. Et nil differt inter mãdare ⁊ delegare. Aliquãdo oꝛ⸗ 4 dinarij dicunt᷑ in ſuis cõmiſſionibus t mãdamus, vel dele gamus:tunc ſi cõmittens moꝛiat᷑ re integra expirat iuriſ⸗ ditiò delegati.l.⁊ quia.in tit.ij.⁊ in.c.relatũ. de offic.deleg. ¶ Itẽ qñ mãdat cauſa alteri ſubdelegari.l.a iudice.C.de iudi.c.ſuꝑ queſtionũ..ſi vero.de offic.deleg. ¶ Aliqn vtit verbo pꝛecipimus ⁊ tũc moꝛte mandãtis re nõ integra nõ ſinit: re integra finit, bec eſt notabilis gl. in. e. nullus.ix.q.j. in caſu qð pꝛecipit᷑.ſed videbitis inferius:nõ refert an vtat verbo pꝛecipimus, an mãdamus, per. lj. ff. mãda. Et ideo ſemp aduertatis:in iudicib.authoꝛitas glo.valet:ſed an in ſcholis ſit vera gl. alleg. ſ. hec vero pꝛecepta.in aut᷑.vt nulli iudi.qui tex.nil facit, an mãdat Imperatoꝛ noĩe ſue digni⸗ tatis, vc; nos Imperatoꝛ pꝛecipimus ⁊c. notan. dicit noĩe pꝛopꝛio Sigiſmũdus ⁊c.⁊ tunc non expirat iuriſditio imo 5 durat. CAduerte † q longa eſt differentia an noĩe ꝓpꝛio an dignitatis cõmittat᷑.Et ſi nomine dignitatis, nunq́; ex- pirat, pꝛobat᷑ in. c. qm̃ abbas. de offi. deleg. l.⁊ qꝛj.tit. ij.⁊ ibi vichebis argumẽtu..xij.q.ij.liberti.l.ij.⁊ in.c.ſi gratioſe.de reſcri.in. vi.q̃ iura pꝛobãt dignitatẽ nõ finiri. ¶ Scðᷣo deſi⸗ nit gl.ſcz qñ ſit pverbu,pꝛecipio: ⁊tũc nunꝙᷓ poteſt cauſa ſubdelegari etiã ſi ſit delegatus pꝛincipis.gloſ.eſt ſingula. in.l. ſepe. S.de offſ.pꝛeſi.que gl.alleg.dictũ..hec vero pꝛece pta.Quid tñ ſit:credo opi.gl.ſeruãdã. Aliqñ vtunt᷑ verbo, iubemus.⁊ꝛ tunc veriſicat᷑ yt dictũ eſt in verbo, p̃ᷣcipimus. qꝛ.H.⁊ hoc vero iubemus in aut. vt nulli iudic.iuncto..bec vero pꝛecepta.Gl.equiparat iſta.ſt etiã alia differẽtia:qꝛ verbũ mãdo, impoꝛtat officium voluntariũ:iubeo autẽ vel pꝛecipio neceſſariũ. Olo. habes in.l.iij.ꝗᷓ incipit, etiã. C. q cũ eo. Zlliã in. ljj. qð iuſſu.⁊ in, nec mãdante.ff.de tut.da. a iij . udo. Roma.in pꝛimam. ff. veter. part. ab pis.Ali inſti.de act..ſed hoc iure. Quod verbũ pꝛeci pio impoꝛtet neceſſitatẽ habes in. c.qð pꝛecipit᷑.⁊ pꝛeced.j. ꝗ.j.¶ In ea.ibi, nibil. ſoluit gl. qð nõ fungit᷑ retro habere iuriſditionẽ:q immediate poteſt reuocari, per. l.iudicium ſolnitj.de iudi. ¶ Itẽ nibil t dieit᷑ habere pꝛopꝛiũ, qñ ab eo poteſt ſtatim reuocari.alleg.l.neceſſario:als non videt᷑. de acqui.poſſ.l.ſi.in fi. C.de bon. que lib. Dicit ergo glo.hz ꝓpꝛiũ delegate iuriſditionis nõ oꝛdinarie.Bꝛeuiter dicit delegatũ habere vſum delegate iuriſditionis ad ſimilitu⸗ dinem ꝓcuratoꝛis. arg. l. ſolet. in f..j.de iuriſdi.omn.iud. Et ſic hʒ exercitiũ cape exẽplũ in ꝓcuratoꝛe ad agẽdũ, in quẽ nõ tranſfertur actio, ſed tantũ exercitiũ litis. ⁊ arg.de iudi. ⁊ pꝛocur.per.i.⁊ quia.j. de iuriſd.omn.iudi. vbi ex conſenſu pꝛiuatoꝛũ nõ tranſfert niſiſola notio cauſe, non iuriſditio, BGl.intelligit dum dicit traᷣſferri, intellec.lcõcedi, vt verba illa in gl.ſ.nullũ referas ad arbitriũ, nõ ad officiũ delega⸗ ti,⁊ ꝑ.l.pꝛiuatoꝛũ.C. de iuriſ d. omn. indimõ poſſunt litigan tes tranſterre in pꝛiuatã iuriſditionẽ, ꝑ.l. ait pꝛetoꝛ.ff. de re iudi.Sed cõmittit᷑ ei ſimplex cognitio ⁊ notio.iext.ergo in l.ait pꝛetoꝛ.intelligit in arbitro:ſecus in delegatò. Reſpõ. ad. d.I.vbi dieit null, ſcz oꝛdinariã, ſed poſſunt tñ delega- ri, ſed dic ꝙ cõſenſum ipfius oꝛdinarij põt trãſferri iuriſdi tio, id eſt, vſus ſolus ipſius iuriſditionis:ſ ecus in perſonas pꝛiuatoꝛũ. ¶ In ea.ibi, trãſterri. hoc eſt delegari vel cõce⸗ di. vel intelligẽ ꝙ nõ tranſtert᷑ ſcʒ oꝛdinaria, ſed tantũ dele gata. hec eſt vera.Et pꝛedicta gl.facit differentiã inter ver bum trãſfero, ⁊ ↄcedo. habeo tex:in. ũ. his argumẽtis. 8. de off.pꝛeſi..j. ð. de conſti. pꝛin. vbi iſtis duobus verbis vti⸗ tur:⁊ vtrunq; pꝛo alio ponit. Quero qͥ differẽtia eſt in⸗ ter mando,/cedo, vel concedo: De mando habes gloſ.et Bar. in.l. ad eũ.ff.de dona. cau.oꝛ.⁊l.cũ pater clauibꝰ de leg.ij.ꝓ Guliel. de Cun.in.l. as ergo caſus.j.de pecu. Ad⸗ uertas ad hãc bꝛeuẽ gl.Si ergo ego mando tibi vt cogno/ ſcas de debito inter reũ ⁊ actoꝛẽ, niſi cõcedat᷑ coercio modi ca nihil eſſet.Et hoc habebis in.l.ſi.in fin.j. eo.⁊ in.l. magi⸗ ſtratus.j.de iuriſd.omn.iudi. ¶ Quero ⁊ pulchꝛe ſir iuriſ⸗ ditio demãdat᷑ generaliter an cẽſet mãdatũ merũ ⁊ miſtuũ. Modo pone ſum t dñs vnius caſtri ⁊ vendo totũ caſtrũ an venĩt ĩuriſditio: certe nõ. Bar.in.l.iij.in pꝛin.ff.de acgr. poſſ. Idẽ in.l.inter eos.ff.de acqui.rer. dol.ſſ in aliena..j. ffde vſuſca. Idẽ in ſuo cõſi.qð incipit, quedã cuius iuriſdi⸗ tio. Bal.in. cꝗ.de mili.vaſal.qui cõtu.eſt. in vſib. feud.j.C. de offi.pꝛeto. Jo. And.in addi. Spec.in tit.de iuriſd.omn. iud..j.ver.queq; aũt.in vna loga addi. ¶ Quero:oꝛdina⸗ narius vult mãdare oꝛdi.ſuã iuriſditionem, an poſſit? cer⸗ te non.l.legatus.que eſt pulchꝛa.. de offic.pꝛeſid. extra de renun.c.qð in dubijs.Egregius ⁊ excellentiſſimus in oꝛbe do. Ludouicus Pontanus doctoꝛ iuris vtriuſq; ac. Summarium. B at inoꝛum pꝛedia an aquo pacto poſſint alienari. Minoꝛes, reſpublica ⁊ eccleſia equiparantur in materia alienationis. A A 44 Æyx generali mãdato iu⸗ N 2 ndata. urisene etiã ſpeciali nõ 6 tranſfert poteſtas interponẽdi authoꝛitatẽ ſu⸗ Rper manumiſſione: ⁊ ſinuiliter interpoſitio au⸗ thoꝛitauis ſupꝑ alienatione rerũ minoꝛis mãdarinõ poteſt. b.d. ¶ Not p cã t cognita debẽt minoꝛũ pꝛedia alienari. Ad idẽ᷑.de reb.eo.ſj.. qꝙ ſi foꝛte.ꝛ.magis puto.. ſi es alienũ.⁊. C.de admi tut. ex qᷓ tutoꝛes.. C. de pꝛed.ini. per totũ titu.¶ In gl.idubito in deciſione iuriſcõſulti:q hu/ iuſmodi magiſtratus, p.. nagiſtratibus.j. de magiſtr cõue defenſoꝛes ciuitatis,p.. nulla. in aut.de defen. ciui. babẽt cognitionẽ quoꝛuncunq; actui:ſed per.lj. 3. eo. poſ⸗ ſum tm̃ ea qcõpetunt minoꝛibus magiſtratibus delegari: ergo ac. Solue ꝙ illud verbũ vniuerſa acta nõ ds extendi cã interponẽdi authoꝛitatẽ:⁊ videij. ad fl. 3. de offic pꝛocõ vbi mädati pꝛocõſules poſſ untinterponere authoꝛitatem poſtqᷓ ingreſſi ſunt puincia, ergo ante ingreſſum nõ poſ⸗ ſunt authoꝛitatẽ interponere. M In ead.ibi eccleſie Hr 1 reſpublica.C. ex quib.cau.maio. ꝓ q̃ iura equiparant᷑ mino res, reſpubli.⁊ eccleſia.⁊ gl.in.l.cũ pi.F. eam.j. de trãſac cö⸗ coꝛdat cũ hac gl.j.ſi fundus ſit ſterilisj. de reb. eo.q̊ nõ pa⸗ “ tit bona quantuncunq; ſterilia alienari. CSed quero cur nõ poſſit minoꝛ alienare ſicut eccleſia? Reſpõdeo ꝙ ratio eſt in ecclia:qꝛ ſi nõ alienaret rem inutilẽ, eſſet cõtra fauoꝛẽ ſuũ:⁊ ideo ne ſibi ſit ꝓpꝛio dãno ꝑmiſſum eſt alienare ſine licẽtia pꝛelati:qð ſecus eſt in minoꝛe cur nõ licet fine autho ritate pꝛetoꝛis alienare rem ſterilẽ. ¶ Quero vnũ hic vi⸗ des caſum ꝙ res iimmobilis minoꝛis nõ ſuſcipit decretum in alienatione. Sed quero an tutoꝛ poſſit cõſtituere pꝛocu ratoꝛẽ ad pꝛobandũ cauſam quare pꝛediũ minoꝛis aliena⸗ ri dz. Caſum habes in.l. minoꝛis.C. de pꝛed.min.ſmvnam lecturam gloſſ.⁊ ſicut iudex nõ poteſt delegare ita ⁊ tutoꝛ conſtituere non poteſt. n Summarium.. Duoꝛum viees vnus idemq; gerere poteſt. Poteſtatem duplicem habens an vnã eligens babeat ite⸗ rum aliam regreſſum. —— 5 ¶ Mretoꝛ lʒ iuriſdi⸗ 4 E H ſi Pꝛetoꝛ. tionẽ habeat oꝛdina⸗ Æ☛ò3 riä nibilominus in cã ſibi mandata vice fungit᷑ delegãtis. h. d. Glo. in aut᷑. de manda. pꝛincip. ſ. nec ꝑmittas.⁊ aut.habita.ne filius ꝓ pat.ꝑ que iura decla rãtur ⁊oꝛdinant᷑ ⁊ nominant᷑ pꝛiuilegia ſcholariũ, ⁊ p. l.cũ pater.qui duo.de adop.vnde r põt ꝗs vices duoꝛũ exer⸗ cere. Et ſic pone ꝙ ſimplici oꝛdinario fuit cã delegata de qua poterat cognoſcere vt oꝛdinarius: dicit glo.ꝙ cogne⸗ ſcet vt dele gatus.hec gl.eſt falſa. Pone exẽplũ in auditoꝛe camere curialis cui, vca, pone ꝙ papa delegat cauſam ſua: an cognoſcit vt oꝛdinarius, an vt delegatus:vult hic gl.qꝙ; vt delegatus:ſed male dicit ꝑ Inn.in. c. licet in coꝛrigẽdis. extra de offt. oꝛdi. Caſum habes vnicũ extractũ ab Inn.in c.cũ aliquibus.de reſcri.in.vj.vbi habẽti cognitionẽ oꝛdi⸗ nariã in vna cã delegat᷑ eadẽ:tñ eſt oꝛdinaria.Fallit ſi di⸗ cat ei pꝛetoꝛ cognoſce de hac cã authoꝛitatenoſtra.Caſum habes in.d. c.cũ aliquibꝰ.⁊zille bene decidit hãc queſtionẽ. Poſſes tu dubitare an cognoſcat vt oꝛdinarius, an vt de⸗ legatꝰ. Certe maxime vtilitatis eſt: ⁊ multe differẽtie poſ⸗ ſent notari. Si em̃ cognoſcit vt oꝛdinarius: tũc põt deter/ minare locũ, vbi cauſam cognoſcat, ⁊ in qua parte ſuiterri toꝛij.Caſum habes in.c.cũ eps.de offic.oꝛdi.in.vj. Si vero vult cognoſcere vt delegatus, nõ poterit in quolibet loco ſicut oꝛdinarius:niſi ex iuſta cã.c. tatuimus. de offi.deleg. in. vj. Legiſte nõ habẽt bãc materiã.vide..ſi locꝰ. j. de iud. l. pater fi. 3. de iuſti.⁊iure. ¶ Itẽ ſi quis cognoſcat vt dele⸗ gatus,ſi eſt oꝛdinarius ſi vult:caſum habes in.c.querẽti.de offi.deleg.in. vj.⁊ ibi habes ꝙ intra annũ delegatus cogno ſcat:vt in.c.ſi quis contra clericũ.de foꝛo cõpe. Bart.in. l. a diuo Pio.de re indic.Eœt ſi vt oꝛdinarius cognoſcat ſ emp põt mittere executionil.qui reſtituere. ffde rei vendi.⁊.l.a dino Mio.de re iud.¶ Itẽ pone t habeo vtranq; poteſta tem an ſi eligam vnã poſſum iterũ ad aliã redire.Zegiſte in.l.iij.ff.de re mili. Bart.in.l. ſocietatẽ.ff. pꝛo ſoc.in.g.arbi⸗ troꝛũ.⁊ in.l.dñium.de fur.in. c. Quintauallis.de iureiurã.c. cñ ex officio.de pꝛeſcri. Specu.in tit.de arbi..ſe equit᷑.c.niſſ autẽ. extra de pꝛeb.literas. de pꝛeſump. Que iura ſunt ſin⸗ gularia ⁊ ꝑ que patet qð poſſumus partim vtioꝛdinaria ⁊ partim delegata. Item pone oꝛdinarius cõmiſit mibi cau ſam in qua ſum delegatus. ¶ Item pone ſum ſurrogatus in locũ cius moꝛit᷑:an poſſum cognoſcere vt oꝛdinarius et non vt delegatus.l. iudicium ſoluitur.j.de iudi. Summarium. Pꝛooonſulis legatus poteſt ſuſpecti tutoꝛis cauſam cognoſcere ⁊ determinare. 2 MPꝛeſidis appellatio an ineludat babentes cognitionẽ ſpi 3 4 ritualem ⁊ tempoꝛalem. Cognitione mandata an definitio mandata cenſeatur. Aerba iſta audias talem cauſam an definitionem cauſe includant. — Q i ti 0 ¶ Legatus pꝛocõſulis que/ gn ſtionẽ ſuſpecti tutoꝛis cogno Iſcere ⁊ determinare põt.b. d. ¶ Not. ſpeciale pꝛi⸗ uilegium * litſt di⸗ Caſum eſtionẽ, nyt de⸗ tiepoſ⸗ tdeter⸗ ſuiterri Si vero betloco ideleg. de ind. yt dele⸗ ereti de cogno t. n.La t ſemp di.*La Hoteſta Legiſte grbi⸗ uräc. Cniſi tfin⸗ 4 7 cau tus get 1 — 15 „ 1 7 4 De offic.eius cui mandaeſt iuriſdi. 4 uitegium pꝛocõſulis ꝙ r cognitionẽ ſuſpecti tutoꝛis man dare poſſit,⁊ etiã attribuere pᷣtoꝛi Romano:vt..j. ſ. an au⸗ tem. ffde ſuſpec.tuto. ¶ Secundo not.in verſi. vbi legatis ſuis ac.pꝛoconſulẽ poſſe plures legatos in pꝛouincia habe re quod dic vt.j.declarabitur. ¶ In gloſ.j.quam.. in.l.j. explicaui.ſcʒ ꝙ ibi nõ trãſcendit ſumma.ccccc. poteſt: ſe⸗ cus ſi tranſcendit᷑:ſed debet mandari ſubiecto iuriſditio⸗ ni, ꝓer.l. Lucius.. ex teſtamẽto.ff.de admi. tut. cũ ſuis con coꝛ. Et vide qð dixi in lj. Sed timoꝛe cõtrarij hic gl.reſpõ. ⁊ ſoluit, ſc ꝙ ſi pꝛeſes cognoſcat nõ tamẽ pꝛohibet ꝙ pꝛo⸗ cõſul cognon atS Itẽ ⁊ cognitio ſuſpecti tutoꝛis ac. Co cludit ꝙ in puincia pꝛimo pꝛoconſul.ſecudo eius legatus. inſt. de fuſpec. tut. in pꝛin. tertio legatus pꝛetoꝛis Romani ſolũ intra vꝛbẽ. Querit ergo gl. ecce pꝛoconſul,ꝛ pꝛetoꝛ po⸗ teſt delegare an poſſunt alij:certe non, per. 1j.§. an autẽ ff. de ſuſpect. tut. Si ergo permittit᷑ tãtũ eis ergo alijs cenſet pꝛobhibitũ.l.cũ pꝛetoꝛ.de iudi. Dubito an pꝛeſidis appella tione † cõpꝛebendant᷑ habentes cognitionẽ ſi piritualem et tempoꝛalẽ:certe ſie ſi oꝛdinariã habent.c.veniens. extra de pꝛeſcri.⁊ ibi eſt pulcher tex. Qui vero habent delegatã nõ: male ergo dicit gloſ. Sed quero an poſſit delegare execu/ tionem: videt ꝙ non, per.3. ſolet. 3. de offi.pꝛeſi. Contrariũ eſt verum.pꝛimopoͤt vtranq;.l.õ. eam autẽ.frde ſuſpe. tu⸗ to.per que iura pꝛocõſul mandat vtranq;ʒ.Et ratio diuer⸗ ſitatis cur magis ibi qᷓ; hic poſſit demandare definitionẽ ⁊ cognitionẽ:certe fauoꝛ pupilloꝛũ.⁊ ſic non eſt cõtra..ſolet. ¶ Quero nunquid mandata cognitione videat manda ta definitio:certe ſic, per..j..an autẽ. ⁊ inſti. eo. tit. in pꝛinc. ⁊ ſic pꝛobat᷑ hic coniuncta vna cũ alia. De boc me remitto. Kegiſte habent in.l. qui pꝛocuratoꝛẽ. j.de pꝛocu.per Cy. et Bal. in. j. C.ſi contra ius vel vtili.publi.⁊ per Bart. late in La diuo Pio.de re iudi. Spe.⁊ Jo. Andin tit. de iudi. de⸗ leg.F· ſequitur.ver.⁊ nota ꝙ ſimplex.do. Ant.in.c.ſuꝑ que/ ſtionũ. extra de offi.deleg. ¶ Quid autẽ T ſidicam audias talem cauſamtan videat᷑ mãdata definitio. De hac ãſtione vide gl.in cle.auditoꝛ.de reſcr.⁊ in.c.coꝛã.de off.dele.⁊ in.c. cũ cauſam.de ap. Remitto me ad Cañ̃.pinguioꝛes nobis. In hac opi.ab extra ad hanc regulã ibi.cũ pꝛopꝛiã iuriſdi- tionẽ legatis tuis ⁊c.ꝙ ꝓcoſul pꝛohibet᷑ habere ſingulos legatos ĩ ſingulis ꝓuincijs.in aut.vt iud. ſine quoquo ſuff. S. nullũ. Guliel.in. cj de conſtit. Solu. per tex. intelligit de pluribus legatis ſucceſſiue datis:vt in.l.ſi quis pꝛocura.j. de pꝛocur.⁊ eodẽ modo dicimus de Imperatoꝛibus ꝗ fue runt imper. ſucceſſiue.l. Imperatoꝛes. j. de app. vij.qõ.j. in quibus.Nunc in.lj.C.de metrop. Beri.lib. x.vel dic ꝙ erãt plures legati generaliter ⁊ inſolidũ:vt patet in.l.j.de offic. conſul.Eỹt ita ſolue contrarium. & Summarium. ‿ Poſſeſſio ex pꝛimo decreto petita poteſt mandari cognoſcenda. Abſoluere velcondemnnare non valens an poſſit pꝛonun⸗ ciare abſoluendum velcondemnandum. S. Ut poſſeſſio. Geas ummaris ause mãdari poſſunt.h.d. ¶ Not.hic ex tex.pꝛout litera dicit, vt poſſeſſio bonoꝛũ:ꝙ t poſſeſſio ex pꝛimo decreto petita po⸗ teſt mandari cognoſcẽda. Ad hoc idẽ in.l.i.q. ſi intra. de dam. infe. qð plene dicet᷑j.tit.ij..j.ꝛ.l. iubere cauere. ¶ No. ſecũdo ꝙ cognitio bonoꝛũ poſſeſſionis nullũ ius tribuẽtis in ꝓpꝛietate põt demandari.Aide de poſſeſſione ex pꝛimo decreto vel ſecudo in.j.ſi finita.. Julianus.de damninfec. ⁊..qm̃ frequẽter. extra vt lite nõ conteſt. Gl. aſſignat exem plum in poſſeſſione, qã poſſunt demãdari:ſecus in alijs. vn⸗ de bec in.l.iubere cauere.in ti.ij.ſi facit vnã partẽ de bono- rum poſſeſſione tũc cõpꝛebendunĩ᷑ ille ſeptem: ⁊ etiam ille quatuoꝛ:ſecus ſinõ fiat vna pars. ¶ In ea.ibi, legatoꝛ ſer⸗ uandoꝛum.addell.ſi is a quo: in pꝛinc.ij.reſpon. ¶ In ead. ibi, poteſt. Not.ex hac gloſſ.que videtur velle ꝙ qui non poteſt abſoluere vel condẽnare poſſit ꝓnunciare abſoluen dum vel cõdemnandũ.qð facit ad queſtionẽ. Statuto ca⸗ uet᷑ꝙ vltra tres mẽſes a die initij cauſe poteſtas nõ poſſit cõdẽnare vel abſoluere an poterit ꝓnunciare cõdẽnandũ eſſe vel abſoluendũꝛ⁊ videt ꝙ ſic. ſed hoc eſt falſum:qꝛ mul te fraudes fieri poſſent.Et pꝛimo qꝛ id qð fieri pꝛohibet᷑ ꝑ directũ fieret per indirectũ:cõtra regulã iuris, cũ ꝗd vna via ⁊c.Secũdo qꝛ fieret fraus legi. Itẽ ⁊ qꝛdaret᷑ materia delinquẽdi. De hoc vide caſum per gl.in.j.fi. C.vbi ⁊ apud quẽ.⁊ in.l.j. C.ſi aduer. lib.⁊ ibi per Jac. de Are.⁊ Barto. et Bal.in.l. ſolent. in pꝛin.de offi. Conſul. An iſta gloſ ſit vera, dicam in.l.iubere cauerej.tit. ij. Summarium.. ⅜ SDelegatus non ſubdelegat: ⁊ in eum tranſit pote- ſtas coertionis. Delegatus ab inferioꝛe a pꝛincipe advnã cauſam an poſ⸗ ſit vnum articulu illius cauſe alteri cõmittere cognoſcẽdũ. Aitarius epiſcopi an abſq; epiſcopi conſenſu poſſit alteri vices ſuas committere. 4 Inquiſitoꝛ:conſeruatoꝛ ſedis apoſtolice:⁊ poteſtas terra⸗ rum andelegare aàut ſubdelegare poſſint. 5 Cauſe meri imperi an poſſint incidenter cognoſci. ¶ Selegatus nõ ſub⸗ 6 Andatam. delegat. Item iuriſdi⸗ Ntionein dele gatũ tranſiata tranſfert᷑ etià modi eca coertio. h. do. ¶ o. pꝛimo regulã ꝙ delega tus nõ ſubdelegat. ¶ Not.ſcðo ꝙ in delegatũ trãſit pote⸗/ ſtas modice coertionis etiã omniũ illoꝛũ ſine quibus lega ta cã expediri nõ põt.Ad idẽ..eo.lj.in fi.extra de offi.de⸗ leg. c.pꝛeterea.c.de cauſis.c.paſtoꝛalis.c.ex ſiteris.vel, de li teris.el.ij. in glj. Quero an delegatus ab inferioꝛe a pꝛin⸗ cipe ad vnã cauſam poſſit vnũ articulũ illius cauſe alteri delegare cognoſcendũ:? Cy. Bal.⁊ Bar. ponunt in.l. a indi ce.C.de iudi.l.moꝛe.cũ ſeq.ꝛ.l.ſolẽt.j.tit.ij.c.ſuper queſtio/ num. de offi. deleg. Spec in tit. de iudi.. iam nunc dicẽdũ. ver. iam nunc dicẽdu. Tu dic ꝙ aut vult delegare vnũ arti culum miſtũ cauſe puta teſtiũ pꝛoductionẽ:⁊ nõ põt:qꝛta⸗ lis articulus hʒ miſturã iurisa facti:aut vult delegare me rum articulũ facti puta examinationẽ teſtiũ⁊ poteſt:vt in cle. j.de offic. deleg. c. cũ Bertoldus.extra de re iudi.bi eſt caſus. CItẽ quero nũquid delegatus inferioꝛ a pꝛincipe relictus nõ poſſit ſubdelegare, qñbʒ illã poteſtatẽ adele⸗ gãte. Jo. And.examinat hãc queſtionè inc.is cui.de offic. dele. in. vj.⁊ in mercur.in regula, põt.⁊ in regula, ꝗper aliũ. de reg. iur. in. vj. Spec.in.d.. iam nũc dicẽdã.ver.iam nũc. dic vt ꝑ Jo. And.in.c. is cui.que in veritate eſt pulebꝛa opi nio. ¶ Quero an vicarius epiſcopi poſſit ſine epᷣi conſen ſu alteri cõmittere vices ſuas: Hãc queſtionẽ ponit Bal. in. l.aliqñ.. de offi.pꝛocon.⁊ Jo. And.in.c.j.de offi.vica.in vj.⁊ gl. in cle j. de regu. Hoſt. ⁊ Jo. And.in nouel. c. clericꝰ. de offi. vic. in antiq.dñi de Rota.in deci.xxxvj.q.Et bꝛeuis cocluſio eſt ꝙ põt vnã vel plures ſubdelegare cauſas ſed nõ dẽs ſine licẽtia ep̃i,ꝑ.d.c. clericos. de offi. deleg. ¶ Que⸗ ro an mquiĩſitoꝛ poſſit delegare.Gl. Jo. And.in cle.ij.de bere.dicit ꝙ ſic. ¶ Quero an cõſeruatoꝛes ſedis apoſtoli⸗ ce poſſint delegare ſine ↄſenſu ſuperioꝛis. De hoc caſu ba bes in. c.ſ. õ.vices.de offic.deleg.in.vj.⁊ ibi vide.¶ Quero an poteſtates terrarũ poſſint ſubdelegare. Ego conſului ZArimini.Tu habes duos tex.ſcʒ in aut de defenſo.ciui.O. nulla. z.l. nullus. C. de decu. lib. x. Bar. late in. d.I. aliqñ. quã legit cũ.l.obſeruare.in..fin.eo.tit. Bal.in.l.ſi quis deceſſe⸗ rit.ſi de feu. fue.cõtro.in vſib.feu. ¶ Quero ⁊ an incidẽter poſſit ꝗs cognoſcere de cauſis meri imperij cũ pꝛincipia cauſe meri nõ trãſeãt in aliũ exẽplũ. Delegat ꝗs in cã mi⸗ ſti imperij examinationẽ teſtiũ, ꝗ dicunt falſa:an poſſit co⸗ gnoſcere.ſuꝑ illo vide Ange.in repe.l.ſi vacãtia: C. de bon. vacan.lib.xj. Guliel.in. l. in fin. 3. eo. determinat quod ſic. ⁊ alle gat.l. quoniiam.C.de teſti. Not.in.l. ſolemus.⸗.latrun⸗ culoꝛum.j. de ĩudic.⁊. iuſiurandum.⁊ ibi per Barto. Pa⸗ beo caſum contra in aut.de teſti..ſi vero ignoti.vbi dicit quod debet capere teſtes ⁊ indici deleganti pꝛeſentare. Bar. alleg. illum tex.in..ij.in pꝛin. ¶ De officid aſſeſſoꝛum. Rubii, ¶ Continuatur:qꝛſuperius dictum eſt de offi.pꝛeſi.pꝛeto ris ⁊ſimilium:⁊ quia officiales huiuſmodi indigẽt aſſeſſo- ribus, igitur de bis ſequitur videre. a iiij —— 2 ——— 4 2 82—— 4 5— 2 3. udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. r Summarium.— 1 S Alſſeſſoꝛ qua ratione detur iudici aut alijs perſonis rempublicam concernentibus.⁊. nu.i4. 2 Aſſeſſoꝛi an poſſit cauſa demandari. 3ʒ Judex eꝝpꝛopꝛio officio poteſt teſtem infamem repellere etiam parte non opponente. 1 4 Judex vel aſſeſſoꝛ poteſt aduocatum de ſuo ſtatu interro⸗ gare:⁊ hᷣm eius reſponſa, vel admittere velrepudiare. Teſtis interrogatꝰ ſuꝑ ꝓpꝛia ĩfamia an teneat reſpõdei e. 6 Judex poteſt libellum ineptum reicere parte nõ petente: nimilitér ⁊ calumnioſum. MPrꝛeſes nõ debet bannum ſiue aſſeſſoꝛis opinione mittere ne in penam incidat.. 8 Aſſeſſoꝛ male conſulens an pari pena cum male iudicante b. d. Ad enidẽtia ſcias ꝙ iſti qui ſunt in regimine ciuitatum: vt poteſtas: capita- neus ꝛc. ſunt plerunq; illiterati: ꝓpterea debẽt babere aſſeſſoꝛes, vt ſunt collatera Specin tit.de teſte. ſ. iam interrog. ver. ſed nungd. Inn. in cingſitionis. de accu.l. Marcellus.rer. amo. ⁊ ibi Bax..ij. Lqõ obſeruari.de iur. cal. not. eſt ad hoc. tex.de peni.di.j. F bis authoꝛi.ibi,nõ tibi dico:ꝛ ibi habes optimũ refugiũ. 5 ¶In ca. ibi. libellus. vulgare eſt t ꝙ iudex põt libellu in⸗ eptũ reijcere parte nõ petẽte.Ellia gl. eſt in. ¶. C. vt qͥ deſũt aduo. qᷓ ꝓbat in...ſi in fi.l.j ſf.ſi men. fal. mo. dix pꝛobat᷑ etiã inl.. ſiue. C. de ſarra.⁊ pag. Inn. in. c. examinata. de iud.vbi dicit ꝙ dz dentibꝰ lacerari libellus.Etiã põt reijcere calũ nioſum libellũ. Inn. de offi.vic.c.j. Kegiſte habẽt gl. ſingu. in.l. ꝗ cũ maioꝛ.. ſi patruus.ff. de bon. lib. Hic deberet eſſe magua eraminatio: q nô ſemp ſunt gl. vere. vide ꝑ me in.l. vbipactũ. C.de traſac.⁊.0d. lq. C. yt que deſunt adno. C In glo.magna ibi, edictũ. not. hanc pꝛo cõſimili ad illã que eſt in. lij. ver. multũ. de ven. inſpi. vbinit mẽtio de bano, ⁊ eã di⸗ 7 cunt legiſte nõ eſſe alibi. Itẽ no.ꝙf pꝛeſes nõdʒ ſine aſ⸗ ſeſſoꝛis ↄſilio mittere banu:⁊ hoc eſſ vtije ei mittere bãnũ ſibi penale:⁊ ideo aſſ lenateaiſ 8 ſeſſoꝛ poſſit puniri ſimili pena ſicut pᷣſes ꝗ aliquid Z iuſti tiã fecit ⁊ ſic incidit in penã:dic ꝙ ſic niſi Pꝛoteſtek.! im iu⸗ dices. C. de app.l.oẽs iudices. C. de decur. lib. x. vbi tenent Penall.libꝛar. auri. Et aduertas ꝙ yerbũ edictũ intelligit 9 dupliciter ſicut bannũ. C Itẽ t citationes q̃ fut ꝑ edicta ſcʒ literas appoſitas in valuis eccleſiarũ, debẽt fieri de ab⸗ ſente:vt in cle.j.de iudi. egiſte in aut.ꝗ ſemel.C.quo ⁊ qñ iud.⁊ in coꝛpoꝛe vndeſi umit᷑. B ar. in extrauag.ad repꝛimẽ. in ver. ⁊ per edictũ. Bal.in.lxcõſentaneũ. C. qño ⁊qñ iudex. ¶ In ea.ibi, decretuũ. ꝑ hãc dz aſſeſſoꝛ cõſulere pꝛeſidẽ ſuꝑ decretis faciẽdis in alienationc rerum minoꝛis:⁊ ꝙ ſe ſub⸗ ſcribat. ¶. In ea.ibi,epiſtolis. Scias ꝙ aliqñ fert ſnĩa ineũ qui nõ ha hic bona, ſed aquile: certe dz reſcribere iudici il⸗ nus loci vt exequat᷑ ſnĩam per ſe latã.l.a diuo Mio..ſen⸗ tẽtiã.de re iudi.l.argẽtariũ..noĩe.jqdę iudi. Bal.in.i.ſi eã. C. de re iud.i.cũ quedã puella.de iuriſd.omn. iud.l.cũ vnꝰ, j. de bon. auth. iud. poſſ.⁊ ibi gl. nagna. Itẽ examinatio 1O teſtiũ r ciuiliter nõ criminaliter põt cõmitti iudici alteriꝰ ciuitatis. in aut. apud eloquẽtiſſimũ. z.l. iudices. C. de fide inſtru. Bal. ibitz ſecus eſſe de cõſuetudine ne mala rema⸗ neant impunita. in aut. de teſtib..⁊ qm. l.iij. S.diuus. ff. de 11 teſti. CItẽé † ſi fſeruns meus fugiat ad aliã ciuitatẽ dz iu⸗ dex meus reſcribere pꝛeſidi Uuus cinitatis. l...hoc autẽ.j. de ſer. fug. ¶ Guliel.de Cu.querit:qe in.d. aut..⁊ quoniã. pꝛealle. dicit ꝙ iudeꝝ dʒ remittere teſtes examinatos clau ſos ⁊ ſigillatos, an valeat eoꝛũ dictuũ, ſi nõ ſint clauſi⁊ ſigilla ti. dicit Guliel.ꝙ ſic.: neſcio alibi iſtud dictũ. Dicit ipſe ꝙ omiſſio modice ſolenitatis nõ vitiat actũ. l.. ad fi. de ventre inſpi.l.ꝙuis...de cõdi.⁊ demõ. Sed hec ſolẽnitas eſt modi 12 ca. ergo c.t ene miti. ¶ Itẽ pone ꝙ iudeꝑ bene clauſos remiſerit ſʒ pars aperuit ⁊ deſigillauit: an vitieĩ actusrdi cit ꝙ nõ. Gl.in.c.cũ olim.de offi.deleg. Sed pars punit in boc, q ibi ats potuiſſet opponere de inbabilitate ⁊ falſita⸗ te teſtiũ:imo non poterat:vt in.d. c.cũ olim.⁊ addo hoc ad Buliel. Potes etiã inducere ꝙ i apertura partis non vi⸗ tiat dicta teſtiũ,t antomius dz vitiare iudicis apertura. 33 In ea.in fi. aduerte. Et quero t an aſſeſſoꝛ poſſit ꝓnun⸗ ciare: habes in.l.metũ.ver. ſed ex facto. j. q met. cau.v erſi⸗ eius officiũ vertit in cõſulendo ⁊ vidẽdo yſq; ad cõcinſio- nem cauſe vel pnunciando.habes ibi aut. ad hoc.C. de iu⸗ di.pꝛobat in aut.vt defunct.ſeu fu.in.5.illud. Sed quid eſt qð cõiter per Italiã ſempꝑ pꝛonũciat aſſeſſoꝛ. Certe tũc po teſtas vel pꝛeſes in pꝛincipio ſui ofcij dʒ delegare oẽs cau ſas.Specu.in titu.de offi. aſfeſ.ã.officium. verſi. quid eſt in aſſeſſoꝛc.vbi conſiliũ ciuitatis delegat ipſi aſſeſſoꝛi omnes cauſas. Zllique ciuitates ſunt que dant actionum cogni⸗ tionem iudici oꝛdinario: ⁊ que non eſt opus delegare, 14 SQuerit gl.vbi ſit introductus ⁊ aſſeſſoꝛũ vſus.⁊ ratio/ nem allegat ex eo:qꝛ pꝛeſides ſunt illiterati.pbat᷑ in.i.certi iuris. C. de iudi.pꝛobat᷑ in.lijj. ꝙ quiſq; iur. iuũcta gl. Et qnñ admittat᷑ pꝛeſes illiteratus. vide gl.in. d.. certi iuris. Qan. de reſcr. ſcilcitatus. Spe.in tit.de indi.õ.excipi põt.ver.itẽ ꝙPeſt illiteratus.⁊ ibi egregie declarat. Sed alia ratio eſt: ꝙ aliꝗñ ſunt multũ occupati ſuper queſtionibus:⁊ aſ⸗ ſeſſoꝛes ſtudẽt cauſas.in aut.de iudi.in pꝛin.ibi noſtris em̃ iudicibꝰ ac. aut. ad hoc. C. de iudic. in aut.t defunc. ſeu fu. ¶ Itẽ requirit᷑ ꝙ legãt ſnĩas:vt.l.ij. C.de ſe en. ex peric.reci. ¶ Itẽ ex neceſſitate põt pꝛeſes mãdari ſniam legẽdã, ſᷣm Guliel ꝓpter neceſſitatẽ q̃ multa facit licita qͥ als nõ per⸗ mitterent:vt.l. agẽtes.in fi. C. de agẽ. in reb.Gſi.xij. ¶ Itẽ in Platione ſnĩe iudex dz ſedere. ffde re iud. c..in. vi.5. ſede⸗ 15 bunt. in aut. de iudic. ¶ Itẽ t quero an aſſeſſoꝛ poſſit cogi in iure ad conſulendũ pꝛeſidi. Guliel. alleg. lj. C. eo.ꝙ nõ, ⁊ male:q aſſeſſoꝛ eſt vt cõſiliarius:⁊ cõniliarius põt cogi er⸗ go ⁊ aſſeſſoꝛ.l. ſancimus. C. de aduo. diuer. iudi.l ij. C.d e ꝓ⸗ xi. ſac. ſcri. i.xij. Reſp. ad Guliel. ꝙ nõ põt cogi, ſcʒ terribi⸗ li metu ſed põt captis pignoꝛibus/⁊ nõ coꝛpoꝛis cruciatu. ¶ Querit an aſſeſſoꝛ põt petere ſalariũ ab oꝛdinario. Ca/ ſus eſt in..j. C. eo. clarioꝛ tex. eſt ꝙ dz habere de publico. in aut.de man.pꝛin.g. feſtinãtijs. hodie aliter eſt quia cinitas cõnenit cũ pꝛetoꝛe ⁊c.Quid autem ſit in aſſeſſoꝛe delegatir BGuliel. inuoluit ſe qꝛ neſciuit caſum:ſed caſus eſt in.c. ſtatu tũ..aſſeſſoꝛẽ.de reſcr.in.vj.vbi aũt delegatꝰ capit aſſeſſoꝛẽ cũ nõ indigeat:q valès eſt ꝑ ſe, nec eſt occupatꝰ: aſſeſſo: pt petere ſalariũ a delegato:ſi vero eſt ignarus:petet aſſeſſoꝛ ſalariũ a partibꝰ:vt.d..aſſeſſoꝛẽ. Inno.dubitauit in. c. ſuꝑ queſtionũ.de offi.deleg.Spec.in tit.de aſſeſſo.g.ſalarium. Legiſte in.l. diem functo.vbi multum dubitatur. A&Summarium. 1& Zlſſeſioꝛiatus officiũ eſt dignitas, nec infami cõcedit̃. 2 Ecommunicatus non poteſt eſſe aſſeſſoꝛ.. Clericus * 41 4 ——— =— —————— ———. G*— .—.»— 8 1 ³“ 8 5 8 3 Gerr eis —,— 3 4 8—* 60—=u„ E5 —— 3 1— 3 4—— 1 8— 3 2 3 7 2 E——————.—— 4—=, 4 1 1 8—-“ 8 3 2*— 8 8 unit in falſtta⸗ oc ad n vi⸗ rtura, pnun⸗ ANe d0od, Cdeir⸗ quid eſt tuc po oés cau id eſtin omnes cogni⸗ legare, ratio⸗ lcerti Et qf .Lan. ver. jtẽ ratio :7 aſ⸗ is em̃ ſeufu. —„ ——— —— De officio aſſeſſoꝛum. 5 3 Clericus an poſſit eſſe iudex laici:vel laicus aſſeſſoꝛ clerici. 4 Wꝛeſide excõmunicato an aſſeſſoꝛes pꝛocedent in cauſa. Judex an poſſit vt ſuſpectus recuſari. 1 tbertus non infamisoffictti * 3 A Iberti. Kalhe habere poteſt. hoc di⸗ 3 cſt. ¶Mot. t ꝙ aſſeſſoꝛiatus eſt dignitas. qð pa⸗ 2 tet:quia fundat ſe iuriſconſultus in regula iuris pꝛobibète infamibus dignitatem.(Slo. apponit ꝙ; liber⸗ tus poſſit eſſe aduocatus. Dubium erat pꝛopter caſumal. C. ad leg. Jul. ma. qua cauetur quod non aſſumatur ad di⸗ gnitatem niſi pꝛimo fuerit admiſſus ad annulos aureos. 2 Quero tan excõmunieatus poteſt eſſe aſſeſſoꝛ: de liber⸗ to clarum eſt ꝙ ſic.c.ad pꝛobãdum.extra de re iudi.vbi non poteſt excõmunicatus eſſe iudex an poſſit eſſe aſſeſſoꝛ.certe 3 non pꝛopter periculum excommunicationis. An clericus poſſit eſſe iudex laici.certe nõ: q pabet cognoſcere ſuper ci uilibus ⁊ criminalibus. ¶. Sed quid cõtra nunquid laicus poſſit eſſe aſſeſſoꝛ epiſcopi. Dic ꝙ iic: vt per do. Anto.in.c. decernimus.extra de iudi. ſed nõ poterit eſſe vicarius epi⸗ ſcopi:vt no Moſt. in.c. vnico.de ſyndico. ¶ Item † an pꝛeſſ⸗ de excõicato aſſeſſoꝛes eius poſſunt in cauſis pꝛocedere. Et dic ꝙ nõ:quãdo eoꝛum officium dependet a pꝛeſide:ſecusſi ab hominibus ciuitatis:vt in.d. c.i. de off. vica. in. vi.⁊ habui de facto Bononie. ¶ Itẽ tan poſſit quis recuſare iudicem vt ſuſpectum allegaͤdò ſe pabere inimicitiam cum pꝛeñde. Dic ꝙ ſic.ꝛ eſt opi. do. Anto. in. cj.de indi. ¶ Econtraſ iu⸗ dex eſt mibi ſuſpectus an poſſum recuſare pꝛeſidẽ. certe ſic a maxime ſi pꝛeſes eſt homo imbecillis⁊ illiteratus. Ratio pomtur in. d. cj. de iudi. c. ex inſinuatione. de appe.⁊ foꝛtiſi⸗ cat do. Anto.per.d.c.quod ipſe allegat. Summarium.. 1 gidere an poſſit quis in ſna pꝛouincia. 2 Pꝛouincia an poſſit ſine cõſenſu pꝛincipis diuidi:⁊ an vni⸗ tis duabꝰ ꝓuincijs vtriuſq; pꝛetoꝛ iudicabit vel cognoſcet. ea d em ¶ Diniſa vna pꝛouincia (G 3 oꝛiundus ex vna poteſt eſſe 8 D aſſeſſoꝛ in alia. h.d. Querit glo.j.t an poſſit quis in ſua pꝛouincia aſſidere. certe non. l. hi qui. ⁊.l. ſi cui.j.ex quibꝰ cau.ma. poſſet tamen aſſidere quatuoꝛ men/ ſibus ex reſcripto ſpeciali.l.in conſiliarijs.C.eo.⁊ſi plus aſ⸗ ſideret incideret in crimine ſacrilegij.l.ñina.j. de cri.ſacrile. ¶ Sed an ciuis Romanꝰ poſſit eſſe ſ enatoꝛ. Iegiſte dicũt ꝙ non: ſed Cano.cꝙ ſic.per.c.fundamenta.de elec.in.vj. ſed poterit eſſe pꝛetoꝛij.de offf.pꝛeto.⁊ inde foꝛte habuit oꝛtũ. c.fundamẽta. ¶ Sed pone ꝙ habet domicilium Rome eſt tamen in alia cmitate an poſſit aſſidere. egiſte dicũt ꝙ ſic. ⁊ foꝛte Canon.tamen contrarium eſt verũ per tex.in.i.iij.C. de diuer.offi.lib.xij.-quamſtene menti. ¶ In gloſ.ſi. in fi. ha⸗ bes ꝙ inſpicitur accidentale potius qᷓ; naturale quod facit 2 adhoctan vna puincia ſubiecta imperatoꝛi vel alicui pꝛin⸗ cipi poſſit diuidi ſine eius cõſenſu:certe non,pᷣm Bar.in.l.j. de metropo.Beri.lib.x. Sed quid ſi contra:an poſſit ſequi punitio. tex.in. c.j.ne ſe. vacã.⁊ in.c.ad audiẽtiã. el.j. de eccle. edi.⁊ in aut.yt iudi.ſine quoquo ſuffra.⸗.j.¶ Itẽ pone ſunt due ꝓuincie vnite, ſed vtraq; remanet pꝛincipalis:⁊ ibi po- nak vnus legatꝰ, an poteritlegatus tractare negotia vnius in alia ſibi vnita: Die ꝙ poteſt, per. c. nouit. de offi. delega. & Summarium.+ & Remotio iudicis ſuperueniens non debet aſſeſſoꝛibus Ppꝛeiudicare. 1 2 Moꝛs debitoꝛis non impedit creditoꝛem agere pꝛo debito cum moꝛtuo inchoato. Remotio pꝛeſidis ob culpã aſſeſſoꝛis inducta, inducit etiã ipſi aſſeſſoꝛi ſalarij denegationem.. 4 Deredes pꝛeſidis an poſſint petere ſalarium totius tem⸗ poꝛis non obſtante quod ante definitionem obierit. Salarium an debeatur remoto ab officio ſua culpa. 6 Pꝛeſide ob ſuam culpam remoto an durẽt eius aſſeſſoꝛes. 7 Senatoꝛ poteſtas vel alius iuſte ⁊ cũ licentia pꝛincipis ab- ſens an habebit ſalarium integrũ totius tẽpoꝛis abſentie. 8 Aſſeſſoꝛi nullã de ſalario uẽtionẽ faciẽti qᷓ;tũ petere liceat. 9 Senatoꝛ aſſeſſoꝛem ſecum ducens an nulla conuentione de ſalario pꝛemiſſa ſuis deducat expenſis. 10 Pꝛocuratoꝛ an cõſtitui poſſit pꝛo ſalario aſſeſſoꝛis petẽdo. uI Legatus decedẽs in itinere an ſalariũ trãſmittat ad brdes. 13 Armiger an acaptiuitate reuerſus petet integrũ ſalariũ. 12 Infir mitas an impediat ſalarij integri petitionem. 14 Hegligẽs, fur, ſacrilegus, ⁊ talis infamis perſona licite po⸗ teſt ab officio remoueri. j. ¶ Caſus moꝛtis du N Zem functo. C* officio ſuperue Auiẽs in perſonã pꝛeſidis nõ denegat aſſeſſoꝛibus 1 interim ali 2 pa eoꝝ pꝛeſidẽ remotũ. h.d.ſᷣm verũ intellectũ. ¶ Ho.j. rxqð moꝛs debẽtis ſalariũ ſuperueniẽs tẽpoꝛe officij,nõ impedit agere eũ cui hoc debet.⁊ idẽ. j.de var.⁊ extraoꝛ.cog.l.j.g.di⸗ uus. ¶ Ho.ſcðo ꝙ locatio ꝑſone ſue per acceſſoꝛẽ facta ĩtꝑe reſpectu cuius ſalariũ vult, valet. Idẽ. j. loc.l.ſed addes. 5. fi. 3 ¶ Hot. tertio ſcõm vnũ intellectũ ꝙ remotio p̃ſidis facta durãte officio ob culpã aſſeſſoꝛis denegat eidẽ ſalarij peti⸗ tionẽ.de quo dic vt.j.dicet᷑. ¶ In gliin vlti. verbo. doc. tenẽt hãc gl. ego repꝛobo duabꝰ rõmbus. Et pꝛimoper ar.ſcʒ vt poſſit aſſeſſoꝛ ire cũ alio moꝛtuo ſuo p̃ſide eſt inductũ in ſui fauoꝛẽ, ergo nõ dzverti in ipſius odiũ. l. qò fauoꝛe. C. de legi. Scðo per..ſi mãdato..j.ff. mã da.vbi allegat᷑ ꝙ nõ põt cogi creditoꝛ mutare ſuũ pꝛimũ debitoꝛẽ:ſed põt ꝑſiſtere vſq; ad mille annos.⁊ tenẽtes cũ gl.nõ mouent᷑ aliqua rõne. ¶ Ex⸗ peditis gl. capio oꝛdinem Bar. hic in.j..diuus j. de var. ⁊ extraoꝛ.cog. Mhi.in quodã cõſil.qð incipit, Quidã capita⸗ neus de LCaſtello. Bal. in. c.j. quis dicatur dux comes ⁊ mar chio.in vſi.feu. Sed Bar.ita plene dixit ꝙ nõ eſt opus lõga materia:ſed addã ſolũmodo neceſſaria. ¶ Et pꝛimo quero 4 Tnungd beredes p̃ſidis poſſunt petere ſalariũ reſpectu to⸗ tius tẽpoꝛis: videt᷑ ꝙ ſic.per gl.in. lj..diuus.p̃alle.Guli.al⸗ legat hãc.l.qꝛ ſi pñt aſſeſſoꝛes petere ab ipſo p̃ſide vel ab eiꝰ heredibꝰ tãtomagis heredes ipſius ne habeãt de ſuo expo nere. Barth. de möte Fauẽtino tenet ↄꝛiũ.⁊eũ allegat Bar. ⁊ dicit poſſe petere reſpectu tꝑis ſeruitij p̃ſtiti. Arguit pꝛi⸗ mo:qꝛ ꝑ.l.ſcio. in pꝛin.j. de an.leg. tps et pecunia ſunt diuiſi⸗ bilia. Scðo arguit. Caſus adueniẽs in ꝑſonavnius nõ dʒ al teri nocere.j.loca.l.ſi gs domũ.g.imperatoꝛ.⁊.j.ſi vno..cñ a quodã.Et ꝙ noceret patet:q pꝛimo ſolueret᷑ heredibꝰ moꝛ tui. ſcõo nouo pdi cõtra.l.Titia..ꝗ inuita.de leg.ij.que nõ vult quem duplici onere grauari. ¶ Itẽ alleg.l.foꝛtiſſimi. de ero.mili.an.qᷓ nil facit.⁊.l.j.C.de re mili.eo.lib.q̃ etiã nihil facit. ¶ Itẽ alle.qꝛ eſt ſpeciale in p̃ſide.ꝑ.l.poſt duos.de ad- uo. diuer. iud. ⁊.. ſi. C. de pᷣtex. lib.xij.ꝙ poſſint hf̃ des ꝓſequi ſalariũ moꝛtui:ergo in ↄꝛiũ eſt ius cõe.ar.l.ius ſingulare.de legi. Jaco. ſequit᷑ bic. ⁊ Bal. in. d. c.j.ꝗ dicat᷑ comes. Cõis eſt hic cũ Bar.ſcõ ꝙ pñt heredes petere ꝓ reſiduo tꝑis.Et qꝛ Bar. elegãter rñdet ad oẽs ſuas rõnes p̃terqᷓ; ad vnã, ideo ad illã ſic rñdeo. ⁊ foꝛtificãt doc. eoꝓopi.ꝑ.d.l. foꝛtiſſimi. C. de cro.mili.an.lib. xij. melioꝛ eſt tex.ꝓ eis in.l.his ſcholaribo. et l.pen de ero.mili.lib.xij.C.ꝗ nil fac.in veritate:qꝛ ſi miles nõ vult debitũ recipere ꝑdit petitionẽ ſuã. Itẽ alle.l.j.C.de re mili. lib.xij.vbi reuerſus miles captus apud hoſtes non põt petere ſalariũ ꝓ tẽpoꝛe captiuitatis.ergo dicũt doct.a ſumi li, ꝙ ſi pᷣſes nõ feruiuit toto tꝑe, nõ pũt beredes ꝓtꝑe nõ ſer uitio ſalariũ petere.Et ad illũ tex.videbis.j.xñſum. ¶ Ai roꝛde eis ꝗ poterãt melius allegare.d.l.ijs ſcholaribus.⁊.l. pen. de ero.mili. lib.xij.vbi miles cõductꝰ ꝓ biẽnio moꝛtuus eſt in pꝛimo anno nõ põt petere reſiduũ. Quicgꝗd ſit ego ſe⸗ quoꝛ Bar.⁊ rñdeo diſtinguẽdo, ꝙ aut eſt officiũ hñs digni⸗ tatẽ annexã:⁊ tũc hr̃des hñtes tale officiũ poſſunt petere ſa lariũ reſpectu totius tꝑis.Et ꝓbo:qꝛ ꝓximus ſacroꝛũ ſcri⸗ nioꝛũ hñs officiũ cũ dignitate, ſi decedit in officio traſmittit eius ſalariũ ad brᷣdes..ſi ꝗs in ſacris.de ꝓx.ſacr.ſcr.ltb.xij. ¶ Itẽ ⁊pꝛimipilus ꝗ eſt adminiſtratoꝛ reipublice trãſmit⸗ tit petitionẽ ſalarij ad heredes.l.C. de pꝛimipil.lib. xij. Do meſticus etiã ⁊ ꝓtectoꝛ de ꝗbus rub.illius tit.trãſmittit.j.ſi. Itẽ aduocatus ſſſci.poſt duas.C.de aduo.diuer.iud.Itẽ agẽs in rebꝰ.l.matriculã. C. de agẽ.in reb. Itẽ ergo ſenatoꝛ poteſtas ⁊ſimiles habẽtes officiũ cũ nexa dignitate debẽt trãſmittere, per glo. in..fi. C. de ſenten. eꝑ peric. reci. CHo⸗ tatur in.l. maioꝛ. C. de digni. ybi apparet quod militia ſiu di- .— 84 4 Ludo.Roma.in pꝛimam.ff.veter.part.„ gnitas vt ſenatus Sed eſt ſciendum ꝙ militia noneſtdi iz de leg.libꝛo.x. CQuid in ſalario armigei oꝛumfan poſt re⸗ 0 Itus Putas Et pꝛobo, per..ſin. C. de iuriſd.omn.iudic.vbi inter uerſionem a Kaurhiſdare üneſelanine oſredne me J lan ailitiam ⁊ nobilitaté ponitur dictio vel⸗que denotat diuer lij. C. de re milit. Con l. ẽ. ſ. ſe⸗ M iieaetſaenärehe— ee. Hulamateſtarbi li⸗ er impꝛouiſo.⁊l.nõ omnes..qui ab poſtibꝰ.de re mi Aide u bertas n poteſt habere dignitatem niſi annulo aureo im- Ange. in diſpu. que ieibiteerefnbhen ra. als! enouata ⁊c. zum etrato:ſed ſine iſto poteſt eſſe miles:vt l.operis.ff.de oper. 1ʒ CItem t nunquid inſirmus poſſit ſa zuiann peter epꝛo eo ſandt b. ergo ⁊c. ¶ Item, per.. ſin. qui mi. non poſ.lib. xij. gloſ. tẽpoꝛe quo fuit inſirmus: Glo. in.l. arboꝛi us. ſ. de vſufi uc. V gent vrn in. lj. de equa. dig. odlib. Bar. firmat in.ipenult.⁊fin. lega.l. ſi vno.. item cum a quodam ffloca. Balcl. inlliberti V I uie ff. de teſt. mila non allegat pꝛedicta:ſed per me nouiter ſunt liberteq;. C. de ope.libe.omnes cõcludunt ꝙ non. Sedttex. V 3 ub inuenta. Et ideo non eſt duͤbitandum quis debeaãt pꝛeferri in.l.cũ peres.. Stichus.ff.de ſtatulib. facit duhiũ. vbi erat V 15 doctoꝛ vel miles:cum doctoꝛatus ſit dignitas.c.quanto.ex/ legata libertas ſi ſeruierit anno, infirmatur: an habebit li⸗ v 1 tra de magiſtr. C Conclude ergo ꝙ; aut querimus an ha⸗ bertatem? certe ſic.⁊ eſt fauoꝛ libertatis in eo. C Aenio ad 14 ſcðam partem ⁊ querof an pꝛopter negligentiam, furtum, vel ſacrilegium quis ſtans in officio poſſit ab eo remoueri: certe ſic.l.ſi quis. C. de offf.pᷣfe.pꝛet. Ad illos addo vnã cau- ſam ſcilicet ſivtatur ſeuitia maxima vel pꝛoteruitate in toꝛ⸗ quendo. Bar. ⁊ Bal.in.. ij. q. dominoꝛum.ff.de his qui ſunt ſui vel alie. iur.vbi ſeruus poteſt petere ſe alteri vendia pa trono ſuo. Bene facit tex.in.l.Caio..vlti.de alimẽ.⁊ ciba.le ga. Sed Bal.in.l. ex hoc iure.de iuſti.⁊ iure.tenet cõtrariũ. ſed habes caſum decideñ.in oficiali in.c..quicunq; ad no titiam. de pa. teneñ.in vſi.feudo.vt ſi ego do tibi in feudum V tale caſtrum ſidominus reperiatur crudelis cõtra vaſallos V poterunt adire ſuperioꝛem ⁊ conqueri cõtra dominũ. Rex debet eũñ monere qui ſi perſeueret poterit puniri.cj.de cle. vio. per. Idem dico in pꝛeſide habẽte aſſeſſoꝛẽ ſub ſe, qui po terit eum remouere facta monitione. C Altimo quero an qui expectat aduentum ſucceſſoꝛis ſecundum.l. meminiſſe. 5.de offi.pꝛoconſu.a⁊.l.eum qui.j.titu.pꝛoxi.poſſit petere ſa⸗ larium eius tempoꝛis expectationis.text. habes in authen. beant officium annexum dignitati:⁊ tranſmittit zöfdhn uus. ⁊05..ſi quis in ſacris.⁊.J. matriculam. ⁊ l.ij. de pꝛiuil.⁊ ſide dome.⁊pꝛotec.aut nõ habet dignitatẽ annexamn ⁊ n traͤſmittit d.lpe.de teſt. mi. An veroreſpectu ſeruitij vt.dl. bis ſcholaribus. Bart.querit an heredibus pꝛepai i ire ad officium licet nõ meritis debeatur ſalarium:dicit ipſe q; 8 ant miſit officialem ſuum:ꝛ tunc traſmittit: quia ſeruiũt per ſubſtitutũ. per regulam qui per alium ⁊ce⁊.l.ita autẽ.. geſ⸗ ſiſſe.de admi.tut. Aut nõ miſit:⁊tunc nõ. Puma ſua opi. eſt falſa:q qð trãſmittit, datur ei in pꝛiuilegiũ:(ſed ſ eruies per ſubſtitutum nõ gaudet pꝛiuilegio ſibi conceſſo: vt.l.ſi.C. de excu. tuto. ergo. nõ gaudet per illum tex. ſimpliciter cõclu⸗ dentem cõtra Bar. Ande in iſto pꝛimo membꝛo indiſtincte dico:ꝙ ſi nõ intt auit officium. ſed deceſſerit nõ tranſinttit. Allego caſum a ſp eciali in..j. C. d e pꝛimipi lib. xij.vbi com⸗ moda officij debẽtur ijs pꝛimipilarijs qui pꝛimo inceperũt. adminiſtrare: et etiam ſimoꝛiantur antequam inceperint. Si ergo eſt ſingulare in pumipilarijs:ergo in contrariũ eſt eius atioꝛ ius commune. in fi. ad municipa.l. ius ſingulare. delegi. de admi..illud tamen quod ſic ⁊c. ¶ Item querit t an remotõ ab viſei ii üde drfatin 2 ſalariũ.Et dicit ꝙaut queris de pꝛeterito et debetur:ſe S. Anrer tekenan in.l. Meuia. in pꝛincqj. de ann.lega. p⸗ ummarium. Ego addõ tex.in.l.ſi. õ.quid ergo. ver..j. de excuſ.tuto. vbi— tutoꝛ remotus a tutela vt ſuſpectus pꝛopter aliquam cau-«& O fficio duplici in eodem auditoꝛio fungi nemini con⸗ ſam vel delictum non cõſequitur pꝛemium. ¶ Item eſtca⸗ ceditur. ſus in.liudices.C. de an.⁊ tribu.lib.x.vbi iudices negligen- 2 Aquocatus ad maioꝛem dignitatem electus an deſiſtere tes exigere collectas pꝛiuantur ſalario pꝛeterito et futuro. debeat ab aduocatione cauſe incepte. b Et quia ſpecialeeſt in eis, ergo in alijs. In cõtrariũ eſt ius 5 6 cõmune. tene menti. ¶ Querit vltra Bar. r Mone pꝛeſidẽ. ſarũa. Alſſeſſoꝛ tẽpoꝛequo, remotum ex ſui culpa an durẽt aſſeſſoꝛes eius in officio.l.ij. 6 9 nſiliarij S. adet in ſuo anaten z1 Cde offieius qui vic.al.ge. vult ꝙdebeant ſurrogari. Ecce rionõ poteſt exercere aduocationis officiũ. h.d. V vn ergo ꝙ remouentur:⁊ caſus eſt quia poteſt operas ſuaslo⸗ 1 mo.ſ cin vno z eodem auditoꝛio non poteſt i care. In materia ſalarioꝛum buc recurritur. ¶ Item adde quis fungi duplici officio:lʒ in alio ſic. de quo dicvt dicam.j. eanl 7 pone. f Senatoꝛ poteſtas vel alius ꝓpter neceſſitatemre- 2 Querit in glort an per pꝛius aduocatus poſtea electus ad tſ ceſſit cum licẽtia pꝛincipis vel reipub. an poterit ſalariũ pe officiumn ſenatoꝛis poſſit de ea cauſa cognoſcere, in qua fuit 1 tere reſpectu tempoꝛis abſentie:certe ſic per glo.in.l.iij.⸗.ſi aduòcatus. Specu.facit hanc queſtionem in titu. de aſſeſ.. 0n ad diem. ff.de re iudi.qð Bal.in.l.ſub ea cõditione.ff.de con vlti. ad fi. Caſum habes ꝙ nõ poteſt, ſed eã debet alteri de⸗ ſ di. inſer. facit ſingulare. Sed caſuseſt in.l.hac lege.C. de ſac. legare l.pᷣtoꝛ.j.de iuriſ.om. iud. Sed huc apertius cadit ⁊c. bi ſcri.lib.xij. ¶ Item pone ꝙ aſſeſſoꝛ in medio tempoꝛis vult 55 connlium ¶ Air eiuſdem ciui/ 1u recedere, an poſſit ſalarium petere pꝛo tempoꝛe pꝛeterito 5*tatis poteſt eſſe aſſeſ⸗„ vel futuro. Bal.tractauit in l.⁊ ſi pꝛecio.de lega.j.⁊ latius in: pꝛocuratoꝛis Ceſaris.hoc dicit. V f 8 ledẽ. ⁊l. aduerſus. C. loca. Item t ſi nõ ſit facta cõuentio chl de ſalario, an aſſeſſoꝛ poſſit illud petere. Iſtud habes per ¶ De iuriſditione omnium iudicum. Rubiica. po Fede.in conſil. ccxij. in oꝛdine med. Poſſẽt decidi per ſimi⸗ 1 po lem queſtionẽ quam mouit Dec.quandotu intras domum ¶ Supꝛa iuriſconſultus dixit de ſingularibus officijs: hic 1 inp meam ſine pacto.de quo in lxxcepta.⁊.licet. C. loca. Joan. de generalitate officioꝛum.⁊ querit que ſit differentia inter cam Anq.in addi.in tit.de loca..poſtꝙᷓ.in add.que incipit, vbi iſta officia⁊ pꝛedicta. Certe eſt duplex q ibi intẽdit tracta- Y ntd dubita ac. ¶ Quid autem poſſit petere: an quãtum pꝛeſes re de officio delegati: ſed hic pꝛincipaliter de oꝛdinario. onis in ſimili officio alteri dediſſet.an vero quantum aſſeſſoꝛ ab Ael poteſt eſſe quod in titu.de offi.eius cui mãda.eſt iuriſ⸗ dſſe altero habuiſſet:vnus eſt tex. ſingularis in.lin ſumma.. in di.tractatur de iudice delegato in exequendo bic in cogno dede frumentoj. de cõdi.inde.ver. a ſimili debethabere quãtum ſcendo. Aide. gloſ. ſs ſben Wiaſſen peeſes ſ Vieabe⸗ adduco aliud Fulehei, d 9 Tunquid ſenatoꝛ qui nullum pactum fecit debeat aſſeſſo⸗ S 1 rem ducere ⁊reducere ſuis Chendn locum, vbi eum re⸗ ummarium. I. 3 mouit: Partin..ſupercreandis. C. de iure ſiſ.libix.tenet ꝗd e 10 ſic. CAltimo Tnunquid ad petendum ſalarium poſſit con 1& Judicis officio que veniant expedienda. po ſtitui Procurator ſimiliter ad illud dandum vel nõſolen⸗ 2 Benus tripliciter conſyderatur. er⸗ dum: dic ꝙ nonde quo Bart. facit feſtum in.l. iubemus. C. 3 Magiſtratus officium dupliciter conſyderandum eſt. der⸗ un deer 0. mili. an.lib. xij: quam Bar. ſignauit. C Querof nun⸗ 4 Jus dicentis appellatione quid ſit intelligendum. be quid legatus ſi decedit in itinere traſmittat ſalarium ad be 5 Jucdiicare quid ſit. 8 redes?certe ſellegatus,.ſiquis jde lega Sed an ſit da- à Judicis ſpecies ſunt due. na recaſum ꝙnõtranſinittat, puta per conuentionem. Pone 7 Jus dicẽtis officium quare potius dicatur latiſſimũ quam palſ duo ſunt legati quorumvnns motitur, an creſcat ocloꝛan. ſongiſſimum. dena debeat reipulice reſtitui. uidam dicent ad ſocium trãſire 2 Bonoꝛum poſſeſſio an ſit miſti imperij. deurg pꝛopter equalitatem: ſed contrarium eſt verum ꝓer. lij.C. 9 Dictio poteſt, in iure poteſt impꝛopꝛiari pꝛo debet.)caſi 3 Juriſditio Inpvp Gmaly 4„) — 1— 8————* — rr—* 2 4 fere ſa⸗ uthen, 1 nini con⸗ defiſtere vorequo audito⸗ ciu h. d, poteſt icamj, ctusad quafuit aſſelſ. teri de⸗ adit:c, n ciui⸗ eaſſeſ⸗ De iuriſditione omnium iudi. 6 10 Juriſditio quid ſit et quomodo defamatur: et quid impoꝛ⸗ tet eius definitio. I Contumax in miniſtrãdo iuſtitiam quo caſu iuriſditionem mittere debeat. 12 Poteſtas cõdendi ſtatuta an pꝛeſupponat iuriſditionem. 33 Statutum an poſſit contra ius canonicuma ſubiectis pape condi abſq; ipſius permiſſu.. 14 Bementlee nicina ⁊ interlocutoꝛia in quo differant. icis offici tuplex ſit.. 15 Judicis officium quotupler dacffſſ udicis officium in quo differat ab actione. 5 Kublilas anſtt in petitione pꝛocuratoꝛisſ uſpecti remotio⸗/ nemofferendus. — 1 ¶ Jus dicẽ⸗ 9) 7 8 dicentis. tis offeiũ eſt uoddã genus generaliſſimũ compꝛeben des in ſe omnia que poſſe unt per iudicem expediri. h.d. ¶ Ho. ſ ꝙ iudicis officio pe 1S titur tutoꝛ dari. M Item bonoꝛu poſſeſſio 2 decerni alia que bic in literaſunt. ¶ Aduerte ⁊ ꝙ triplex eſt genus generaliſſimu, omnia cõpꝛehendẽs:vt.l.j.ff. ſi cer. peta. Alius eſt ſubalternum genus yt animal:⁊ ruperbe⸗ dit aliud ſub ſe. Elliud vocat᷑ genus inferius, vt Se— 9 1 nullum habet ſub ſe. Iſta fuit glo. in.llegato ener 1 3 de leg j.cũ poſt.¶.. de iure do. ¶ In xlo.j.queritur 85 2 re iuriſcõſultus nõ dixit iudicis officium, ſicut ius vähfneis, Reſpõdet gl.ꝙ nõ intendittractare de omni Sfieio, ed de 3 habente merum miſtũ imperium.Et t debes ſcire ꝙduo ſunt magiſtratus vnus qui habet ⁊ merũ uennnd den 1 magiſtratus municipalis habẽs ſimplicẽ iui iſe iine an⸗ tum:vt in aut᷑ de defen. ciui.g. eos.⁊F. audiẽ᷑t.⁊ viaif bi 4 de of. eins cui manda.eſt iuriſdi. ¶ Sed exempla dec 3 regulam. lꝗ.. quod vutgo. j.de vi ⁊ vi ar. et de damno 2 2 ldammi infecti ſtipulatio pertinet: Ergo pei Foolat ic poſita patet ꝙ voluit tractare de iſtis maioꝛibus. Gu Velet 4 Jaco.dicũt appellatione iusdicẽtis intelligi de magiſtra tu inferioꝛi.alleg.l.j.j.ſi quisius dicen.Nj. F..j.ſ quis eũ qui. Item afſignatur ⁊ alia ratio:quꝛa ius dicens eſt genera⸗ 5 lioꝛ qᷓ; iud er. Ct Judicare enim eſt inter duos lites diri⸗ mere:vt.lj.de re iudi.ver.amplius eſt iudicare qᷓ; ius dice⸗ re. Sed non placet Bar.per.c. foꝛus. de verbo.ſign.qꝛ Mui. 6 differentia eſt. Tu nõ cures multũ de hoc verbo. C Qua⸗ re ergo conſydera ꝙ due ſunt iudicis ſpecies. Ana que ha⸗ bet iuriſditionẽ in potẽtia ⁊ exercitio:vt ſenatoꝛ vibis. Se⸗ cunda eſt que habet in potẽtia⁊ habitu ſ ec nõ exercet actũ: vt ſunt iudices cartularij:vt.l.j j. de iudil.rem non nouam. C. eo.l.ſi. C.vbi⁊ apud quem de quibus non vtimur in pꝛo- poſito:ſed iuriſconſultus intendit dicere de ijs tantum qui abent iuriſditionem in potentia ⁊ exercitio. ¶ In tex.ibi, latiſſimum. T Querunt docto.quare nõ dixit longiſſimum. ꝛima eſt ratio per.lꝛcum pꝛetoꝛ.lcum furioſus. de indi, Fallit ibi in do. Cyn. Alij dicunt quod uriſconſi ulto ſic pla⸗ cuit. Bar. addit aliam:q hic nõ intẽdit tractare quãto tem poꝛe duret ius dicentis officiũ. V In glo.ſeq.ibi bonoꝛum g poſſeſſio. querit gloſ.hodie t an bonoꝛum poſſ eſſio ſit miſti imperij. Aduerte ꝙ bonoꝛũ poſſeſſio ſcoᷣm tabu. petebatur cum maxima cauſe cognitione:⁊ ideo die feriata non pote/ rat decerni.l.j..ſi cauſa cognita.j. de bo.Poſſeſ.l.ij.5.dies.j. quis oꝛ.in bo.poſ.ſer.⁊ debebat cognoſcere an teſtamẽtum eſſet ſolẽniter factũ ſcõm.l.haceõfultiſſima.C. de teſt. ¶ Itẽ debebat poſtmodũ declarare an eſſet mittdum. C Item ſcias ꝙ miſtũ imperium eſt vbi vertitur maxima cauſe co- gnitio pecuñ.vt l.imperiũ.j. co. Itẽ per.l.nec quicqus..ybi decretum..de offi.pꝛocon. ¶ Item nõ poſſunt delegari ea que requirũt canſe cognitionem. Rodie autem omnia bec ceſſant ꝙ hodie voiens venire per iura petitionis bonoꝛũ poſſeſſio.ſcm tab.poſſit petere coꝛam omni iudice cũ eſſet exactiſſima cauſe cognitio et iudicis ꝓnũciatio. Dicit enim beres ſe heredẽ in teſtamẽto:⁊ ob hoc admitti ad bonoꝛum bereditarioꝛum poſſeſſionem ſcõm tab.⁊ ſic per viam iuris pꝛetoꝛij ſolũmodo cognoſcendo efficitur bonoꝛũ poſſeſſoꝛ. per.l.fi. C. qui admit.inſti. de bo. poſ..vlti.pꝛobo, per.lij. C. de mag. mu.ꝛ in aut. de defen. ciui. ſ. audiẽt quoq;.vbi pꝛo- batur ꝙ iure magiſtratus delegari poteſt: et nõ requiritur cauſe cognitio. In glo.poteſt. vides hic t ꝙ dictio poteſt impꝛopꝛiatur.id eſt debet. Mdde Bart.: Bal.in. l. ad pꝛefi⸗ Aede 5 de dictione debet l. Gallus. in pꝛin.de libe. ⁊ poſt⸗ bu. Bal in.l. intra. de iniuſt. rup.⁊ irri. teſta. Anon quicquid. de iudil.j: C. quomodo a quando iudex. Pabes etiam de dictione debet in.L.creditoꝛes.C.de pign. ¶ Adde ꝙ ſidi⸗ ctioni poteſt, pꝛecedat dictio negatiua, tũc nõ inducit neceſ ſitatẽ c.jde reg. iur.in.xſ. bi, benenicinm eceleſiaſtieũ nõ po 10 teſt ⁊c. Aenio ad diffinitionem iuriſditionis r volo veri⸗ ſicare totam iſtam gloſ.definiẽtem quid ſit iuriſditio. Et eſt poteſtas: vt.l. poteſtatis verbo. j. de verbo ſign. Quare di⸗ cit de publico ⁊c.qꝛ cõſiſtit in iure diuind. lj. als. i..publi⸗ cum. 6.de iuſti.⁊ iur. Sequitur cum neceſſitate ⁊c.pꝛobatur in.l. munerum.. iudicãdi.j. de mu. ⁊ bo.l.de qua re.j.de iu⸗ di. Subditur inferius:⁊ equitatis ſtatus. dic vt in.c. vlti. de tranſac.l.placuit. C. de iudi.⁊. l.j. C. de legi.vbi ſi vna lex eſt ri goꝛoſa⁊ alia equa iudex debet eligere equam:q ſcripta der rigoꝛoſa non pꝛefertur equitati ſcripte. Nidetur ꝙ iſta dif⸗ nxitio ſit talſa:q pluribus poteſt competere:quia nõͦ ſolum compꝛehẽditur iuriſditio magiſtratus: ſed etiam poteſtas quam habet pater in filium legitime natu. per.litem in po⸗ teſtate. cum.l. ſequenti. 3. de ijs qui ſunt ſui vel alie.iur.inſti, de pat.pot..j.in verbo, de publico introduci poteſt ac.cum neceſſitate iuriſdicendi.⁊ſic pater poteſt caſtigare filium le uiter. ita ⁊ dominus ſeruum.. ſerui⁊ domini.j.de fur..ſi. C. an fer. exfacto ſuo ibi,domi eos ⁊c.quia in domo caſtigãtur, Lj. C. de emã. Et poteſt pater tradere filium iudici reidem dictare ſententiam punitiuam filij inobediẽtis. C. de pa.po teſta.i.ſiſlius. C ide eodem modo quod ma giſtratus co gitur ita ⁊ pater, per. lj.⁊ per totum. Ode alen.libe. Ande Barto. ſoluit hoc vnico verbo, et addit apertura publica. ¶ Pꝛo declaratione cum dicitur cum neceſſitate iuriſdi⸗ cendi. Si iudex nolit iudicare certe facit item ſuã et puni⸗ tur. l. argentarius.. cum autem.j. de eden.j.ſi quando.C.de inoffi. teſta. cum ſi. ¶ t Sed an ſi ſit contumax in faciẽdo in⸗ ſtitiam amittat iuriſditionem: certe non niſi in caſu:videli⸗ cet quando ter monitus denegat clerico facere iuſtitia.au⸗ then. ſtatuimus. verſi.fi. C. e epiſco.⁊ cle.⁊ nullo sliò caſu in mundo punitur. ¶ Ex iſto verbo neceſſitate iuriſdicẽdiac. 12 Bar. in.l. omnes populi. ́ de iuſti.⁊ iure. dicit ꝙf condere 33 14 bere cauere. ¶ Nota inbac glo. quod ſententia per quam ſtatuta eſt iura reddere, ergo iuriſditio eſt: vnde nõ babẽs iuriſditionem non habet poteſtatem condẽdi ſtatuta. Bal, bic retulit hoc verum per.d.l.omnes populi. C Item alij qui habent ſuperioꝛem poſſunt condere ſtatuta: ergo male dicit Barto. quia illud dicitur in ius dicendo, id eſt in indi⸗ cando. Bar. poſuit in.l. nulli. C. de ſenten. ⁊ interlo.om.iudi. ⁊ ibi eſt in eadem opi.in qua bic Bald. melius dicit in.ſ.ij. C. de conſti.pꝛinci.vbi vniuerſitates poſſunt ſtatuta facere:qð pꝛobatur: quia nedum ſubiecti imperatoꝛi poſſunt ſtatue⸗ re:ſed etiam ſubiecti pape:dummodo non redundet in da⸗ mnum pape. c.j. de conſti. in. vj. c. veniens.de iureiu. ¶ Sed quero an ſubiecti pape poſſunt ſtatuere contra can- Joã. Calce.in conſi. xvj.vbi decidit quod ſic.per.c.omnis anima. de cenſi.de maio.et obedien.ſolite. Sed ſubiecti imperato⸗ ri poſſunt condere ſi non redundet contra pꝛincipem:vt.l omnes populi.niſi ſint ab ipſis canonibus impꝛobati.vt eſt caſus in.c.cuma menſe.⁊ in.c.relatum. de teſti. qnia tunc ver teretur contra ipſas canonicas conſtitutiones. Sed ba⸗ beo tres caſusvbi ſecus eſt. Epiſcopus qui habet oꝛdinariã iuriſditionem poteſt ſtatuta condere in ſua dioceſ:non ta⸗ men iuri canonico contraria ſine pape permiſſione. c.quod ſuper his.de maioꝛita.et obedien.c.fi. de offic.archid Pꝛe⸗ terea nec legatus pꝛouincie poteſt ſtatuta condere: necle⸗ gatus pape qui eſt oꝛdinarius.per.c.ij.de offic.lega.in.vſ. De pꝛimo habes in.l. foꝛma. C. de officio pꝛeto. affri. Sed pꝛefectus pꝛetoꝛio⁊ legatus equiparantur:yt eſt gloſ.in.l.j. S. de officio pꝛefect.pꝛetoꝛio. ergo ſi non poteſt habens m⸗ riſditionem aliquam:nec qui nullam habet: tamen autho⸗ ritas eius eſt magna. In hoc credo quod Joan. Calderi. non ſit recte locutus. ¶ Ibi, in poſſeſſionem nnttere. Un miſſio realis vel verbalis poſſunt delegari ponam m.lin⸗ diffinitur quem mittendum vel non mittẽdum eſt diffiniti⸗ ua. Canoñ.in gloſſ.clementi.j.de ſequeſtratio.poſſeſſion et fruct.tenent quod diffinitiua ſit que inter partes decidit pꝛincipale negotium. Sententia vero interlocutcxia que fertur in medio vel in pꝛincipio cauſe non decidendo pꝛin- cipale negotium: vt pꝛobare quem eſfe infamemteſtem: ſi iudex pꝛonunciat teſtem non admittendum: tunc dicitur interlocutoꝛia. egiſte dicunt aliter ibi: habeo contrarium a. udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. quod interlocutoꝛia dicatur quando pꝛonunciatur mitten⸗ dum vel non.in.l.pꝛeſenti. C. de ijʒ qui ad eccleſiam confu. PBart.ponit hãc queſtionem in.l.ij.j.de appel.reci.l. ſ finita. g·ſi foꝛte.de dam.infec.vbi etiam vult ꝙ huiuſmodi ſentẽtia ſit interlocutoꝛia.Ego quia ałs dixi in rub.j.de re iudi. ideo 15 pꝛo nũc nõ examinò. Aide ibi. ¶ Querit Gar.; quotuplex ſit iudicis officium. Reſpon.Nobile qð per ſe ſtat ⁊ exerce/ tur ſiue petatur ſiue nõ.per.l.ꝙ ſi minoꝛ..fi.ſ.de mino.vbi minoꝛ vult petere reſtitu.in integrũ debet de per ſe pꝛinci⸗ paliter imploꝛari:quod etiam per ſe exercetur: vt in inque⸗ rendo malos iuxtall.congruit.S. de offi.pꝛeſi.¶ Quoddam eſt mercenarium deſeruiẽs actioni pꝛincipaliter intẽtate. vt ſi peto per me tibi depoſita tũc dãtur dilationes iudicis of⸗ ſicio:⁊ ſic iudicis officiũ deſeruit actioni ꝓpoſite. ¶ Auiud qð dicitur aduerſariũ actionis pꝛopoſite et facit libellũ in eptum reijci: perimit ergo pꝛopoſitam actione. Et iſta ſunt tria de quibus in gloſ.ſ.inſti.de actio.per alios in.l.iiij.C. n6 depoſiti. ¶ Iſtis pꝛeſuppoſitis r quero in quo differat iu/ dicis officiũ ab actione: Certe in tribus pꝛincipaliter. Pꝛi mo in oꝛigine: qꝛ officiũ iudicis oꝛitur ex equitate:actio ve/ ro ex obligatione,l. Quintus. de an.leg. cum ſi. de actio.in.l. licet..ea obligatio.de pꝛocu.vtputa ex cõtractu locati⁊ cõ- ducti. ¶ Itẽ differũt in effectu:qꝛ qnẽadmodũ pꝛeſcribitur actioni ita ⁊ indicis officio per glo. in.l.ſicut. de pꝛeſcri. xxx. an. ¶Sed in cauſis criminalibus differũt in effectu:vt pu⸗ ta ſi accuſatio eſt a me interpoſita de falſo debeo exequi in/ tra.xx.annos:ſi inquiratur officio iudicis durat. an. xxx. per gl.in. j. querela. C. de fal. T Scðo modo differut in effectu: quia licet eñũ qui eſt mihi debitoꝛ cöͤſtituam in moꝛa per ſim plicẽ extraiudicialẽ interpellationẽ. vt. l. moꝛa. de vſur. tamẽ ſi debitoꝛ ſit officio iudicis non cõͤſtituitur.l.cũ poſtulaſſem. de dam. infec.⁊ Bal. in. l.j. C. de iuriſdi.om.iudi. abes etiã in.l. ſeruos ad cuſtodiam. de ali.⁊ ciba. lega. in pꝛin. ꝙ alimẽ ta legata ſeruo debetur eidem officio iudicis:ita ꝙ nõ cõſti tuitur in moꝛaniſi poſtulatione iudiciaria.vt habes in.d.l. cum poſtulaſſem. ¶ Itẽ differũt in modo deducẽdi, vide- licet ꝙ in actione deducẽda requiritur libellus in ſcriptis ⁊ litis conteſtatio.ſed in officio iudicis nõ requiritur niſi im⸗ ploꝛetur: quẽadmodũ in petitione reſtitutionis in integrũ. ca.ſi. de offi. indi.ſed ſi in adeũte petitur nõ requirit᷑.Et an ⁊ quãdo requiratur libellus ⁊litis cõteſtatio canoñ. ponũt in d. c. fi. Specu.in titu.de offi.iudi..iudicis officiũ.per totũ.⁊ in titu. de libel.. nũc dicẽdum.ver.viij.legiſte in.l.ne quẽᷣꝙᷓ. S.vbi decretũ.Z.de off.pꝛocõſ.⁊ in.l.de ſubmerſis.C.de nau⸗ fra.lib.x.⁊ gloſ.oꝛdi.in rub.de iur.ac.Ex hoc ſolet damnari glo. in..incerte cauſe.. hec autem cognitio.j. de pꝛocur. vbi poſt lit. cõteſt. nõ poteſt mutari pꝛocuratoꝛ niſi ex iuſta cau⸗ ſa no.in.l.poſt litem.j. de pꝛocura. cum multis ſeq c.j. eo.tit. in. vj. ¶ Pone impetro a iudice ex officio ſuo remoueri ꝓ/ 17 curatoꝛem mihi ſuſpectũ ran requiratur datio libelli. Glo. in.d.lin cauſe. õ. hec autẽ cognitio.videtur velle ꝙ non.imo qõ ſufficiat talis qualis petitio. Ægo eam impꝛobo per. c.vl ti. de offi. iud. q tũc pꝛincipaliter intẽtat᷑:⁊ Floꝛẽ᷑tie obtinni ſemel cõtra oẽs doctoꝛes:ſed foꝛte habui amicum iudicem. Summarium.. 1 72 Padbibitſ iuriſditionis non debet erga ſuſpectũ de aga regulariter extendi.Et die feriata oꝛdinariũ incompe tentem eſſe iudicem qualiter intelligatur. nu.:. Dlaßarns an poſſit mittere in poſſeſſionem ex pꝛimo de⸗ Loͤtumacia nimia futurecõtumacie pꝛeſ umptionẽ inducit. Delegatus an poſſit pecunialiter punire. Verbumdare in iure pꝛolatũ quid gniſicet. Fuder vnus an poſſit cognoſcere in cauſa in quo petitur bereditas⁊ opponitur ille gitimitas. Clericus in teſtem coꝛam iudice ſecular falſum deponat ab eodem puniatur. i 85 AAAE C„ e i ¶ Cui inriſditio 6 1 iuriſditio. Wen inrics cõ⸗ 1 SNſequentiam conceſſa videntur ſine quibus iuriſ⸗ — ditio explicari non poteſt. b.d. ſcöm gloſſ. Ael ſic ſcom Saot. Cui iuriſditio oꝛdi. conceditur„ea etiam con⸗ ceſſa videntur ſine quibus illa explicari non poteſt. Nel ſic 0 N i pꝛoductus an ſi ſcom Dy. Cui cõmittitur queſtio pꝛincipalis quelibet inci⸗ dens cõmiſſa videtur. h. d.⁊ ſcom verioꝛem intellectum not. regulam.l.cum qua concoꝛdat.j·in fi. eo. titu.ij.⁊ c. de cau ſis.⁊.c.pꝛeterea.c.ſignificaſtic.pꝛudentiam.in fin.⁊.c. eꝑ lite⸗ 1 ris: de offi. deleg. In glo.jlimito concluſionem glo.t niſñ perſona ſit ſuſpecta de fuga: qꝛ tunc delegatus ab inferioꝛi apꝛincipe poteſt pꝛocedere ad capturam perſone ſuſpecte de fuga:cũ alias ſit pꝛohibitus.vt in aut᷑.de defen.ciuita..ſi vero ignoti.⁊ in aut.de exhi.re..ſi vero. ¶ Et quod poſſit pꝛobatur:ꝗqꝛ ne dũ legato ſed perſone pꝛiuate licet authoꝛi⸗ tate pꝛopꝛia capere ſuſpectum debitoꝛem.l. ait pꝛetoꝛ..ſ debitoꝛem.de his qui in frau.l.generali.C. de decurio.lib.x. 2 Quia † die feriata iudex oꝛdinarius eſt incompetens quo ad exercitium. per totum titu.de fer.⁊ tamen reſpectu fuge poteſt capere die feriata.l.dies feſtos.C.de fer. ¶ Pꝛeter⸗ ea pꝛopter periculum moꝛe multa licẽt: extra de fer. c. licet. l.ſi quis filio exheredato.. hi tamen omnes. de in iuſt. teſta. J.pꝛouincialium. de fer. l. pupilli.. ſi quis riuos. de no.ope. nuncia.Et dicit do. Petde Anc.in ſuo conſ.ciiij.talem ca⸗ ptum vt ſuſpectũ non poſſe apponere exceptionem incom- petentie iudicis. Tene menti q eſt pulchꝛũ:⁊ fundat ſe per pꝛedictas rationes.Et ſi queris an poſſit immediate pꝛoce⸗ dere ad capturam dic ꝙ ſi eſt delegatus a pꝛincipe poteſt: ſi ab inferioꝛi nõ poteſt. Sed an poſſit citare verbo. ſcilicet, per nunciũ vel per epiſtolam. Dic ꝙñ poteſt arbiter vt in.. diem pꝛoferre.in pꝛinc.⁊.l.ſed ſi interpellatur. de arb. ergo multo magis delegatus. Sed an poſſit citare per edictum. Conclude bꝛeuiter ꝙ aut loquimurin delegato a pꝛincipe ⁊ poteſt. aut.qui ſemel. quomodo et quando iud. delegato autẽ ab inferioꝛe non permittitur.l.ſcimus.in fi. C. de iudi. canoñ.in cle.j.de iudi. Bart.ibi extra in verbo per edictum. Quero tnunquid delegatus poſſit mittere in poſſeſſionem ex pꝛimo decreto q de ſecundo eſt clarũ. Et dic aut eſt de⸗ legatus apꝛincipe ⁊ poteſt per.d.g.quoniam.tu allega. c.ij. extra de eo qui mit. in poſſeſ. cauſa rei ſeruã.⁊ melius in.c.ij. 7.C. cum aliquibus. extra de re iudi.que addas ad glo. Aut eſtdelegatus ab inferioꝛe ⁊ non poteſt. pꝛobatur in aut de exhi.re..ſi vero. et.l.pꝛobandũ.g.ſinautem reus. C.de iudi. Coͤmnnis concluſio eſt Bar. hic ⁊ in.lj.in aut.de exhi.re.g. ſi vero.a.l.pꝛobandũ..ſinautẽ reus.C.de iudi.⁊ in aut.ſi in⸗ tra.de dam.infec. Inno.in.. ſignificaſti.de offi. lega. Spec. in titu. de indi.deleg.ſ. hoc poteſt ⁊ in titu.de pꝛimo ⁊ ſcdo decre..reſtat.¶M Sed tunc opponitur ad Ppꝛedicta. ⁊ ſic. qꝛ cum cauſa delegatur vidẽtur omnia cõmiſſa que ⁊c.ſed ſine miſſione in tenutam ⁊capturam delegatus nõ poteſt iuriſ⸗ ditionem exercere:ergo ⁊c. Quod ſit verũ patet: qꝛ ſi index non poſſet cogere per capturam et ſinilia ſ emper eluſoꝛiũ eſſet iudicium. Bar. reſpondet ꝙ regula illa debet intelli gi dummodo ea que veniunt acceſſoꝛie nõ ſint maioꝛa ⁊ excel⸗ lentioꝛa qᷓ; cauſa pꝛincipalis ſibi commiſſa. Sed captura⁊ miſſio ſunt maioꝛa:ergo conceſſa non cenſentur. Etiã miſti imperij que ſunt non veniunt niſi ſpecialiter delegẽtur, ſed miſſio ex pꝛimo decreto eſt miſti imperij ⁊ maioꝛis excellen tie quam pꝛincipalis cauſa: ergo ⁊c.quod etiam pꝛobo per regulam: quia acceſſoꝛia ſequuntur naturam ſui pꝛincipa⸗ lis.de regu.iur.⁊c.acceſſoꝛium.eo.tit. hoc eſt verum niſ ac⸗ ceſſoꝛia ſint pꝛecioſioꝛa et maioꝛa pꝛincipali:vt eſt gloſ.oꝛdi. in. l.ij.j. de pecu.leg.l.heres adebitoꝛe.⸗.quod ſi ſeruus.j.de fideiuſſo. Et hinc ſumitur bꝛdcardum ꝙpꝛohibito pꝛinci⸗ palis pꝛohibentur eius acceſſoꝛia.l. oꝛatio.j. de ſpon.l.nõ du bium.C.de legi. vide Bal.⁊ Cyn.in.l.illa. C. ſi rectoꝛ pꝛouin⸗ 4 cie. Bar. ⁊ alios hic quibo nil addo. Alterius not. ꝙ Tratio⸗ ne nimie cõtumacie poteſt delegatus verbaliter dene gare cõtumaci audientiã, per glo. l. ſed ſi per pꝛetoꝛẽ.g.ſed ſi dum 5 decreto.j. ex qui. cau. maio. C Itẽ querotan delegatus poſ ſit pecunialiter punire. Remit᷑to ad.l.iij.ne quis eũ qui.l.j.j. ſi quis ins dicen. non obtem.Et per hoc eſt expedita pꝛima litera. M Sed quia dixi ſupꝛa ſecundum Odot᷑ ideo capio 6 literam ſuam. Et per verbũ illud dare, ſignificatur tranſ⸗ ferre et donare.inſtitu. de actio..ſic itaq;.l.vbi autem. de verbo.obliga.ergo verioꝛ eſt litera. Odoffre.que loquitur in oꝛdinario et non in dele gato. licet pꝛima poſſit ſuſtenta⸗ ri Bartolus reſpondet quod verum eſt: quod cum vnum conceditur videntur omnia conceſſa per quod peruenitur ad illud, ſi ſint eiuſdem ſpeciei. Sed ad dictum eius reſpon detur per authen. de teſtibꝰ..ſi vero ignoti.vbi delegatus poteſt teſtem falſa dicentem punire:ergo ⁊c. R poniedg tex. ib ———˖—˖—ę—ę—ę—ę—ꝭ—O——————— —,—— de iudi. erbi re. aut. ſiin⸗ Ga. Spec. mozſcoo ta.⁊ſic.q c ſedſine teſtiuriſ⸗ ſtinder eluſoꝛiu eintelligi az excel⸗ aptura: dtiä miſti etur, ſed rexcellen ꝛoboper incipa⸗ niſi ac⸗ oꝛdi. sj.de ꝛinci⸗ nõ du ouin⸗ ratio⸗ egare ſidum vs poſ uili prinm auni panſ . de jitur enta⸗ num itur pon tus oc ib De iuriſditione omnium iudi. 27 tet. ibi nõ loquitur in magiſtratu miaoꝛi ſed in pꝛeſide pꝛo- uincie.⸗.qui vniuerſas.l.illicitas. de offi.pꝛeſi. ¶ Oppo.d.c. tuam.de oꝛ.cog.⁊.c. latoꝛ.extra qui ſſ.ſint legit. R eſponde ꝙ; aut cauſa pꝛincipalis ⁊ incidẽs ſint vnius foꝛi pꝛineipaliter. ⁊ tũc poterit iudex ſecularis cognoſcere de incidenti.lij. C. de oꝛ.iudi.l.quoties.C. de iudi.aut ſunt ambe diuerſi foꝛi vt putalegitimatio que eſt ſpiritualis ⁊ bereditatis que eſt ſe⸗ cularis:⁊ tũc ſpectat ad eum cognitio. C Item opponitur cõtra hot in.c.de pꝛudẽtia.extra de donat.inter viruj ⁊ vxo: Dic ꝙ quãdo index eſt eccleſiaſticus, nõ poterit cognoſce/ re de cauſa ſeculari incidẽti:nõ ecõuerſo de iudice ſeculari: quia maius dignum trabit adfe minus dignum.c.volẽtes. de offi. deleg. ⁊.d. c. de pꝛudẽtia. Pꝛo hoc facit qð habemus in ſimili ex defectu iuſtitie in foꝛo ſeculari poſſum ire ad ec⸗ cleſiam.c.licet. extra de fo.cõpe.⁊ non eſt ſic in laico. extra de indi.cqualiter. ¶ Ninc oꝛitur queſtio. t Anus petit here⸗ ditatem opponitur cõtra eumde illegitimatione, an pote- rit iudex ſecularis de vtraq; cognoſcere: Bar. hic ⁊ in.l. Ti tia. ſolu.matri..omni innouatione.C.de ſacroſan. ecc. deter- minat dupliciter.videlicet ſi vult cognoſcere per viã facti:⁊ poteſt, ſed eccleſiaſticus nõ.d. c.tuam.⁊.c latoꝛ. Iſto modo ſi etis vt filius Sempꝛonij, ꝛ opponit᷑ nunꝙᷓ fuiſſe. minime ubitatur. ergo de facto nõ dubitatur. ¶ Itẽ pone in que/ ſtione vſurarũ. Peto vſuras:tu dicis nunꝙᷓ boc fuiſſe cele⸗ bꝛatum in cõtractu.dic idẽ. Aliquãdo vult cognoſcere per viam iuris:vt de perſona que cõfitetur cõtraxiſſe matrimo nium:ſed dicit nõ fuiſſe legitimũ:⁊ tunc iudex laicus nõ po terit de vtraq; cognoſcere. Tex.eſt in. c.quanto.extra de iu⸗ di.c.ſi iudex laicus.de ſentẽ. excõ.Et hãc cõcluſionem Bar. ſequitur Pau.de Lia⸗ in cle.j. de vſur. Joã. And.in.c.tuã. de oꝛdi.cog. Anto.de But. in.c. cum ſit generale. de fo.cõpe ten. Map.in allegatione.lvi. et dicit cõtrarium de queſtione vſuraria:ſiue ſit queſtio pꝛohibiti cõceſſi aut facti nullo mo do poteſt cognoſci coꝛam ſeculari:ꝛ pꝛobat:qꝛ nõ poſſet ne⸗ gari quin ſit eccleſiaſtica.c.j.de off. oꝛdi.acum ſit. de foꝛo cõ/ pe. c.ex literis. in glo. ſuper verbo, de infante. de indi.lib.vj. Hanc ſequitur Bal.in.d.l.omni innouatione.de ſacroſanc. eccle.a.d.i.quoties.de iudi.⁊.dl. Titia. ſolu. ma. Et idem in authen.de hoc.C.de latin.libert. tol. diſtinguit aliter ꝙ aut vult pꝛonũciare per modum cauſe ⁊ poteſt per.l.j.C. de oꝛ⸗ di.ſed per viam directi iudicij non poteſt. Idem in authen. ei qui.C.de bo.autho.iud.poſſidẽ.fuit in alia conſyderatio- ne:⁊ dicit ꝙ aut poteſt ſummarie cognoſci et poterit. Spe⸗ cu.in titu.de cõuenien.reis..nunc dicamus.verſi.ſed nun/ quid incidenter.⁊ in titu.de pꝛimo ⁊ ſecundo decret..eſtat videre.de ven.in poſſeſ.mittẽ.verfic.ſi negatur quam fuiſſe vxoꝛem ſufficit pꝛobare.qualiter ⁊ poteſt de hac cognoſce⸗ re inckex ſecularis. Ael requiritur plenaria cauſe cognitio: ⁊ tunc ſtat cum Bart. Archi.in. c.quid dicam.xiiij.qiiij.re⸗ fert Joã. And.in cle.diſpendioſam.Et dicas ꝙ dum que/ rimũs an de cauſa ſpirituali iudex laicus poſſit cognoſce⸗ re:aut querimus an poſſit quo ad impoſitionem pene.⁊tũc poteſt: vt not. Joã. And.in. c.de vſur. exemplum in vfura⸗ rio qui de iurẽ eſt infamis.l.impꝛobum.de bis qui notã.in⸗ fa.cuius ius canonicum vetat ſepulturam.c.quanꝙᷓ. de vſu ris. Aut iudex ſecularis vult pꝛincipaliter cognoſcere non ad penam imponẽdam, ſed ciuiliter:⁊ tunc per viam facti ⁊ poteſt exemplum in vſura que nõ negatur, ſed negatur tan ta quantitas.vel aliter dico Titium vſurarium feciſſe con⸗ tractum ipſe non negat celebꝛatum.Hoc caſu poteſt iudeꝝ laicus pꝛincipaliter ⁊ incidẽter cognoſcere: quia lex ſecula⸗ ris ⁊ canonica damnat vſuras. Aliter iura ad hoc inducta eſſent fruſtratoꝛia.Et ſic iudex ſecularis nõ poſſet de mini⸗ mis cauſis cognoſtere:quia canoñ.trabũt omnia ad eoꝛum molendinum. Aut volunt cognoſcere per viam iuris, ⁊ tũc pertinet ad eccleſiaſticos tam pꝛincipaliter quam inciden⸗ ter. d. c.latoꝛ.⁊. c. tuã pꝛealleg. ¶ Item ⁊ quod clericus pꝛo- ductus eſt in teſtem coꝛam iudice ſeculari dixit falſum, an poterit puniri a iudice ſeculari? Cy.in.j. nullam. C. de teſti. tenet quod ſic. Hanc eandem videtur ſequi Barto. in.l. boc iure.in fi.de aqua quoti.ꝛeſti.ỹrede.de Se.allegat contra⸗ rium in cõſil.ſuo.cclxxxviij.ſed opinio ſua videtur falſa per do. Anto.in.c.verum.extra de foꝛo compe.⁊ idem Fᷓede.in conſi.ccxciij.⁊ Bar.in.l.diuus.de fal.tenet ꝙ nõ.⁊ Ange. in L. vacantia. C. de bonis vacan. lib. x. Sed quero an iudex criminalis poſſit cognoſcere de ciuili.⁊certe ſic.ratione in⸗ cidentie. Roc firmat Bart.in.. interdum.§. qui furemj. de 2 furt.ſet..ij..hoc edicto.vi bono. rapto.⁊.l.ſolemus.. latrun culi.de iudi. Innocen.in.c.cun li. enn. c.cum opoꝛtet. ⁊.c. fi. extr ſa. Ange. in. ſ. falſus. de furtis. 3 2ndde geche Summarium.. 4 Merum imperium duplieiter ici conſyder. pliciter deſiniendum. 5 derandum: ⁊ du⸗ PHeincipi reſeruata. Merum imperium quibus competat:⁊ quibus non. 4 Perſona ſingularis non poteſt renunciare pꝛiuilegio vni⸗ 1ℳ 9 uerſitati conceſſo. Meri imperij gradus ſeptem. Carcer an ſit meri imperij:⁊ quã multipliciter cõnſyderet᷑ Toꝛtura an ſit meri imperij:item bonoꝛum publicatio. Magiſtratus qui non poteſt pꝛincipaliter cognoſcere de cauſis meri imperij an poſſit incidenter, et quid de cauſis aite neweiſ. Miſtum imperium quid ſit:⁊ quare miſtũ dicatur: iamnin per q q iſtũ dicatur: et quot 10 Appellatio an ſit miſti imperij. MDagiſtratu vacãte ad quem vel quos deuoluatur ipſius iuriſditio. 12 Imperium tam merum quam miſtum an poſſit pꝛeſcribi. 13 Juriſditio inferioꝛ que dicatur ⁊ in quibus differat a mera. 1 Juriſditio ſumpta ꝓut 3 8* Wperium. eſt genus Fendraſtiſ dNmumdiuiciitur in imperium ⁊ iuriſditionẽe⁊ im⸗ perium diuiditur in merũ ⁊ miſtum.⁊ iubere qð caueatur:et in poſſeſſionem mittere imperi eſt. h.d. cũ ſeq. ¶ Aenio ad materiã huius.l.pꝛo cuius declaratione que/ ro.t Quotupex ſit merũ imperium. Dic ꝙ duplex. Pꝛimuũ quod perſone pꝛincipis ſolumodo reſeruatur. Secundum ꝗð ex perſona pꝛincipis in alios magiſtratus diſtribuitur. ¶ Item pꝛimũ ſic deſinitur ꝙ eſt abſoluta poteſtas quã po pulus Romanus ex lege regia in pꝛincipẽ tranſtulit. Pꝛo⸗ batur in. l. ð. de offnpꝛefecpꝛeto.inſtitu. de iure natn. g. ſed qð pꝛincipi. ¶& ſit ſoluta pꝛobatur in..pꝛinceps.3. de le⸗ gi. licet ex honeſtate dicat ſe legibus allegatum:vt.l.digna vor.C. de legib. Sequit quã populus Romanus ⁊c. Iſtud pꝛobatur in. d. lj. 3. de offic. pꝛefec.pꝛeto. ¶ Sed ſcire debe⸗ mus t quid eſt qð pꝛinceps ſoli ſibi reſeruauit. egiſte nõ explicuerunt niſi Gal.qui hic ponit triavel quatuoꝛ,in.i.re- ſcripta.C.de pꝛecib.impera.offe.⁊ per eundẽ in pꝛoe.vſ.feu. ⁊ alidi in. Lj.⁊.ꝗj. C. de iure annu. Canoniſte ponunt in gloſ.c. qð trãſla.extra de offi.leg. Spec.ꝓpoſuit in tit.de lega.g.nũc oſtendendum. quaſi per totum. Ego collegi aliquos caſus quos hic ponã. Et ſcias qð pꝛimũ qð pꝛincipi reſeruat eſt le gitimatio.vt in aut.ꝗb.mo.nat.effi.ſui.⁊ in.l.quiin ꝓuincia. S.diuus de ri. nup.⁊ in authẽ. quib.mo. nat. effi.leg. ¶ Minc oꝛitur queſtio. Nunquid ſtatuta ciuitatũ poſſint legitunare ſpurios. Multi fuerũt in cõtraria opinione quando pꝛin⸗ ceps ſibi reſeruauit. Sic dicũt canoñ.in.cꝓper venerabilem: qui fi.ſint legi.ꝑ ỹred.in cõſ.ſuo.cclxvj.per legiſtas⁊ Bar. in.l.teſtamẽti factio.j.de teſta.⁊ in.l. Seius.. Augerius. ad leg. Fal.ꝑ Bal.in.l. ad quã. C. de fideicõ, ⁊ in. d. ij. C. de iure annu. aur. ⁊ in. lcũctos populos. de ſum.trini. Adde ꝙ pꝛin ceps fecitlegẽ habilitantẽ ſpurios ⁊ inceſtuoſos adſucceſ⸗ ſionẽ parentũ:nũquid valeat:dicas ꝙ nõ. Iſtud fuit ſingu⸗ lare dictũ Hoſtiẽ. in ſua ſumma ſuper hac materia. Bal.in d. l. eã quã. Bar. fecit mentionẽ in quodã cõſilio ſuo qð inci⸗ pit, Aiſo inſtrumẽto ⁊c. C Scðo reſeruat᷑ pᷣncipi reſtitutio infamis ad famã.lj..de qua.j.de poſtu. Canon. habent qðõ in his qui nõ recognoſcũt ſuperioꝛẽ.dic vt per Inn.in.c.cũ tu. de re iudi.⁊ per Bar.in.l.infamẽ. j. de pub. iudi. Ter⸗ tio reſeruat᷑ reſtitutio in integrũ aduerſus criminales ſen⸗ tentias. Tex.eſt in. c. relegati.in ſij. de pe. adeo ꝙ nullus in⸗ ferioꝛ poteſt. S. de offi.pcu. Ceſa.l. vlt. vnũ tantũ caſum ſpe⸗ cialẽ no. in.l.metallũj. de penis. Eſt ⁊ vidẽdus caſus, ſc, ſiipſi iudici cõſtet poſt ſentẽtiã condẽnatoꝛiã latã de innocẽ tia:nam tũc ſolus pꝛinceps retractabit.tex eſt in.lj..ſij. de qõ. bene facit.l.ſi ꝗs filio exheredato.g.quatenꝰ tñj. de inin. rup. irri.teſt. ¶ Itẽ eſt aliud ꝙ ſcʒ ſolus pꝛinceps minoꝛi⸗ bus etate veniâ etatis indulgetl.deniq;.in pꝛi.j.de mino. et 1iij.C. de his qui ven. eta. impe.( Sed au valeat ſtatutum — Q&☛ 28. 6 3 1— 33 3 ——— ½ ſ— a. udo. Roma.in pꝛimam.ff.veter.part. habilitans minoꝛẽ vt habeatur pꝛo maioꝛi in adminiſtran/ do res ſine tutoꝛe.De hac queſtionè dic vt per Bar.in.l.nõ ambigitur. 3. de legi. ⁊ in. d.l. deniq. in pꝛin.j. de mino. der Ange. in.l. moꝛe.ſ.de acquirẽ. here. ¶ Item peꝛinceps reſer uauit ſibi authoꝛitatẽ interponendam ſuper emancipatio⸗ ne infamis:vt..iubemus. de emãcip.lib. ¶ Item reſerua- uit ſibi authoꝛitatem interponẽdam ſaper arrogatione:vt 1iij.z.de adopt. Itẽ ⁊ ꝙ ſeruus reſtuuatur in darslldns⸗ vt.la. C. de annon. ¶ Item ſecundũ aliquos reſeruauitſ 3 qd ius alterius poſſ.t auferre. vt.I. Lucius. j. de euicti..lit ſi verberatus.de rei vendi. Innoc.in.c.que in eccleſiai.de cõſti.legiſte habẽt glo.in..ñ.de reſ Tiherleheenede pꝛe ci.impera.offe.⁊ Bal.in. lj. eo. titu. M Sed dubium 8 n. uid ciuitas poſſit auferre bona ſuo Cnieelain edt chẽͦſium j. de pꝛiuile. cred.⁊ in..ſi pꝛiuatus. j. qui ⁊a qui de ſed melioꝛ tex.eſt in.l.vendito..ſi ontar edmmu Pacci. ¶ Item reſeruauit ſibi authoꝛitatem Frenlonen tabe be⸗ num generaliũ.tex.eſt in zathed tabs, rae Ban. extra de ñinſtru. c.cum P. tabellio. Quid autẽ dei 14 qui fiunt a regibꝰ ab epiſcopis ⁊ alijs dominis paij neular 1 dus nunquid habeãt poteſtatem conficiendi inſtrumẽta in ne territoꝛiò ⁊ alibi.de hac queſtione dic vt per Bar. in.l. apu pꝛoconſulem.j. de inanu. vindic.⁊ in.l. cunctos populos. de ſum.trini. Bal.in..ij. ð. de offl.pꝛocon. Specu.in titu.de in- ſtru. edi..reſtat.verſi.ſed quid poteſt. ỹᷣuit⁊ ad hec queſtio dominoꝛũ de Rota in deciſione.d cxxj. auditis. verſic. que⸗ ritur nunquid inſtrumenta tabellionum. CItem ⁊ ſolus pꝛinceps reſeruauit ſibi quòd ſua conſtitutio poſſit extendi ad negõôtia pꝛererita ⁊ pꝛecedentia. Text. eſt ſingularis in aut.vt in medio litis..j.⁊ in aut. vt cum de appel. cog. S.j. ⁊ I ſancimus. C. de ſacroſan eccle. Cano.in..n.de conſti. Le- giſte in.lleges. C. de legi. C Item reſeruamt ſibi poteſtatẽ appꝛobandi milites quiſurrõgantur in locum moꝛtuoꝛum: boc etiam reſeruauit ciuitati nõrecognoſcenti ſuperioꝛem. vt in.l. neminem. C. de re mili. iib. xij. C Item poteſtatem tranſinutationis militum aloco in locum.inl. contra publi⸗ cam.eod.titu.⁊lib. E Item poteſtatem diſpenſandi quod coꝛpus in vno loco inhumatũ extrahatur ⁊ alibi ponatur. z eſt text. in.i.f.C. de legi. M Itein quod coꝛpoꝛa ſepulta ex/ tra ciuitatem redncantur. Cext.eſt in..ij.j. de cadaue. puni. ¶ Item poteſtatem interponendi authoꝛitatem de nouo collegio fabꝛicando. text.eſt in.l.iij.. in ſ ummaj. de colleg. illici. facit ad hoc text.in.c.vlti.de reli. domi. C Itempote⸗ ſtatem interponẽdi authoꝛitatẽ ſuper noua disnitate quã voluerit adinuenire inferioꝛ.per text. de ſuc.c.cum olim. et glo. Bart. Item poteſtatem conferendi pꝛiuato an reñ⸗ ciat muros cinitatis licet ciuitas tota hoc poſſit. tex. eſt in.l. ſacra..muros.C.de re.di. ¶ Item poteſtatem coͤferendi fabꝛicationem noui caſtri veſ alterius operis in territoꝛio ſuo etiam ſiullud faciat ad emulationem ſuperioꝛis.vt in.l. nouum opus.⁊ l.de operibus.j. de ope. pub.⁊. l.ij. C de fun. limi. lib. x. vbi eſt caſus quod in conſinibus imperij non po⸗ teſt quis habere caſtrum, in.c. Piſanis.extra.de reſtit.ſpo. ¶ Item poteſtatẽ cõcedendi inſulam depoꝛtato a pꝛeſide tex eſt..§. depoꝛtatos.·de leg.iiſin.ij. de pe..l. relegatoy. 9. bec eſt oifferentia. j. de intedic.⁊ rele. C Item collationẽ maioꝛum dignitatum.l.pꝛobatoꝛias. C. de diuer.offi.lib.xij. (Item poteſtatem delegandi merum et miſtum impe⸗ riun. vt in. li. ad ſ̃. C. qui pꝛo ſua iuriſdi.l.quoties.C.vbi ſe⸗ na. vel cla. C Item authoꝛitatem dãdi poteſtatem ꝙ quis iudex peſſt piocedere ſummarie ade plano. Spec.in tit.de deleg. v. ſuper hoc. verſc. ſec nuncqnid legatus. Jo. And.in glol.i. de pere. lih. vj. in alia glo.ii cle.ſ epe. de verbo. ſigni. Pal.in.. ne quicq́§.. ð. de offic. pꝛocon. ¶ Item ſupplere defectum ſolennicatis teſtamenti tacti coꝛam ſe.(.de teſta. Lomnium. Bal. in.l.ſancnnus. C. de dona.voluit etiã imi⸗ le ſiteſtamentũ neret coꝛam domino quolibet non recogno ſcente ſuperioꝛem. ¶ Item ſolus pꝛinceps eſt ille qui ſine inſinuatione poteſt dare vitra quingẽtos aureos. tex. eſt in d.I. ſancimus. ⁊ in authẽ. ibi poſita. Jo. An. voluit q habeat locum in quolibet alio domino non recognoſcente ſuperio⸗ rem.pꝛobatur in titu de inſtrumen. edit.. penult in addit. ad Spec. ¶ Item ſolus peinceps poteſt imponere ſuper⸗ indictum. lj. C. de ſi uperindielib. x. Item ſolus pꝛinceps babet poteſtatem dandi licentiam ſtantibus in officio fines excedere. vt in.l.nullus pꝛouincie moderatoꝛ. C. de offic.re⸗ cto. pꝛouin. in..illud. ð. de offi. pꝛeſi. Ita poteſt recipere 4 collationem officij renunciati in manibus ſuis.yt in.l.lega⸗ tus.que eſt pulchꝛa. S.de off.pꝛeſi. Canon.in. c.quemadmo dum. in. c. q in dubijs. extra de renuncia. Bal. in.i. falſi us. C. de fur. Item habet poteſtatem legis condende. vt in Vn. C. de leg.poſtea hoc ipſe attribuit ſenatui.Poſtea pꝛe⸗ fecto pꝛetoꝛio.vt.l.foꝛmam.C. de offi.pꝛeto.⁊.l.non ambigi/ tur. S. de lega. ¶ Item habet poteſtatẽ vidẽdi que lex ſit ri goꝛoſa ⁊ que equa. li. C. de legi. C Item bᷣm Bal. habet po teſtatem ferendi ſententiam ſine citatione in...ne cauſas. C, de appel.⁊ reſpondet ad cle.paſtoꝛalis.de re iudi.ſed cõtra ſe habet tex.in. c..de cau.poſ.⁊ pꝛopꝛie. ¶ Item reſeruauit ſibi poteſtatem pꝛocedendi coꝛam eo indiciario oꝛdine non ſeruato.lʒ communiter ſeruet.vt in.c.in cauſis.de re indica. ¶ Alios caſus habes pꝛincipi reſeruatos quos poſtea re⸗ ferã. Sed multi ſunt caſus de quibus papa⁊ pꝛinceps ſunt pꝛiuati.vt plene habetur in. c.cum ad monaſterium.de ſta. mona. ¶ Qui ſunt autem in quibus pꝛinceps ſuam cõmu⸗ nicauit iuriſditionem alioꝛum inferioꝛu: dicas quod pꝛimo cõicauit pꝛoconſuli.vt.a.de off.pꝛocon.l.ſi in aliquã.g.cũ ple niſſumã. V Itẽ pꝛeſidi pꝛouincie: yt. d..illicitas.⸗.qui vni⸗ uerſas. ¶ Item pꝛefecto vꝛbis.vt.l.j..cum vꝛbem. Z. de of⸗ fic.pꝛefe. vꝛb.Et tũc quid ſit iſtud officium dic quod merum imperium eſt iuriſcitio vel poteſtas que per iudicis officiũ vel per accuſationem expeditur publicam vtilitatem pꝛinci paliter reſpiciens. Pꝛimũ pꝛobataur in.l. poteſtatis verbo. .de verbo. ſignif. ibi, que iudicis officio per accuſationẽ ac. idem pꝛobatur in.l.congruit. 3. de offic.pꝛeſi. Sequitur pu- blicam vtilitatem ac. videlicet puniendo delinquẽtes.l.lici⸗ tatio.. quod eſt illicite. de pub. l.ita vulneratus. ad legem Aquil.¶Quero qui ſunt quibus competit mernm unpe rium. Dicit quod quidã ſunt magiſtratus qui pꝛeſunt vni⸗ uerſitati que facit pꝛouincis.⁊ iſt: habẽt meri imperij pote⸗ ſtatam. Pꝛobatur in.d..qui vniuerſas.⁊ in.d.q.ſj in aliquã. y· cum pleniſſimã. Quidam autem ſunt qui pꝛefunt vni⸗ uerſitati que facit ciuitatem.⁊ iſti regulariter non habet po teſtatẽ meri imperij. Pꝛobatur per tex.in authẽ de defen⸗ ſo. ciui..iuſiurandum.in fi..ã. audient.⁊.l.defenſoꝛes.la.ij. C. de defen. ciui. Hallit in pꝛeſidẽte vꝛbis Romane.vt in. l. S. cum vꝛbem.. de off.pꝛefec.⁊ hoc pm Bar. ¶ Sed tu po⸗ tes dicere ꝙ ibi nõ fallit quia ibi loquitur de eo qui non ſo⸗ lum intra vꝛbem: ſed ⁊ per centum millia extra habẽt pote⸗ ſtatem. C Fallit etiam in ciuitatibus Nombardie que ex ſpeciali pꝛiuilegio habent poteſtatẽ meri. Pꝛobatur in. c.j. de pa. cõſtan. Sed cur hodie vnuſquiſq; poteſtas punit de⸗ linquentes. Sloſ. in authen. de defen. ciuita.. audient. dicit quod vſurpatum eſt per pꝛeſcriptionẽ in terris Italie. glo. fi. C.de pꝛeſcrip.lon.tempo.dicit quod vnaqueq; eiuitas ha bet vicem vnius pꝛouincie. ¶ Item quidam ſunt qni pꝛe⸗ ſunt vniuerſitati que facit caſtrùm: ⁊ tunc quoddam eſt ca⸗ ſtrum quod nõ recognoſcit ſuperioꝛem.⁊ iſtud habet ad iu⸗ riſditionem quam habent illi qui pꝛeſunt ciuitati:pꝛobatur in. l.j.et.j C. dẽ mag.municip. MQuidam ſunt qui faciunt caſtrum recognoſcens ſuperioꝛem: et tunc ſuperioꝛ dat eis iuriſditionem.vt..iij.C. de na.lib.l.nulli. C. de epiſco.⁊ cleri. ⁊.l. qui ex vice.j.ad municip. ¶ Anum caſum omiſi ſoli pꝛin cipi reſeruatum, videlicet quod pꝛinceps poteſt dare pꝛiui legium quod quis ſequatur oꝛiginem matris ⁊ non patris. vt in. ſj. ad ſi.ĩ.ad municip.ꝛ.l.exemplo. C. de decur.lib.x. Et hoc verum ſi apponat clauſulam non obſtante tali le ge ac. ¶ Item addo ⁊ quero quiſunt alij qui habent merum im⸗ perium. Dic quod quidam ſunt magiſtratus qui non pꝛe⸗ ſunt ciuitati pꝛouincie vel caſtro vt ſunt magiſtri militum. Bar. remittit ad.l.fi. C. de iuriſd.om.iudi. Dicit tamẽ quod iſti habent merum imperium. Ponit exemplum in docto⸗ re qui pꝛeeſt vniuerſitati ſcholarium.allegat.g.diſcipuli.s. in pꝛima cõſtitu.Et plene not.in autbẽ. habita.ne filins pꝛo pa. Sed hodie amiſerunt iuriſditionem meri imperij.vt in authen. de man.pꝛin..nec permittas pꝛopter renunciatio⸗ nem. C Sed nunquid vnus tantum ſcholaris deli nquens potuerit illi renunciare:certe nõ:rquia perſona ſingularis nõ videt renũciaſſe pꝛiuilegio inducto reſpectu vninerſita⸗ tis.vt in ſimili in.c.ſi diligenti.de fo.cõpe.Adde.c.cõtingit. extra de ſent. excõ. ad idem.l. quicquid. C. de aduo. C Que⸗ ro quot ſunt gradus mert imperij. Dic quodſunt ſeptem. Pꝛimũ eſt in condendo conſtitutionem..de conſtitu. pꝛin⸗ ci. Hãc eandem poteſtatẽ pꝛinceps attribuit ſenatui ⁊ pꝛe- fecto pꝛetoꝛio.yt.l.non ambigitur.ʒ.de legi.⁊l.foꝛma. 3. de offi.pꝛeto. — Fünſit TDacaa. ſarR wwio babetpo oedefen⸗ des. la.jj ept in.j. dtupo⸗ inon ſo⸗ et pote⸗ que ex urin ej unit de⸗ ent. dicit alie glo. ntasha quipꝛe⸗ eſt a⸗ t ad iu⸗ obatur faciunt dat eis ꝛ cleri. Nipꝛin pꝛiui tris, rEt xeac. im⸗ pꝛe⸗ tum. uod octo⸗ uli 5, s p „ptI Anu- ens js ta⸗ dit. je⸗ m. n, ⸗ e 2 re De iuriſditione om iudicum. 8 offi.pꝛeto.¶ Sedeſt notandum ſ facta fuerit le ſpecialis a pꝛincipe concernens odium ſingularis perſone an poſſit ab eo appellari. Dicas quod non etiamiᷣ ſit iniuſta: ſed be ne poterit ſupplicari ad eundem:vt.l.j.j. quibꝰ appel.nõ li⸗ cet. aut talis lex eſt facta ab inferioꝛe ⁊ habet duplex reme dium, ſcʒ exceptionẽ doli: vt. li.in fi. de doli excep. Q Item quia poteſt appellare ad pꝛincipem:vt per Barto.in. fi. j. de appel.reci.⁊ per Bald.in.Lij..pꝛeterea ne diutius.3. de oꝛigi.iur.⁊ l.quiſquis. C. quoꝛum ap. Si autem in iſto odio facta eſſet lex talis ſpecialis, tũc etiam ſi inferioꝛ feciſſet nõ poteſt reclamari:vt..ij. quibus ad liberta. pꝛocla. non licet. ¶Eſt ſecundum ſcilicet merum imperium maius:⁊ iſtud conſiſtit in animaduertendo in facinoꝛoſos tribus modis: vel qð vita perdatur:vel qð particulare membꝛum abſcin datur:vel qð cinitas adimat᷑ ſeu libertate pꝛiuetur. C Et qð particularis membii abſciſſio ſit de mero imperio pꝛo/ batur.in authẽ. collato..pꝛohibemus.x⁊ tex.in.l.ij.C. de of fi. eius qui vi.alte.gerit.⁊ in..jin pꝛin..de offi.eius cui mã da.eſt iuriſdi.¶ Tertium ſcʒ pꝛuuatio libertatis pꝛobatur bic ⁊ allegat qð libertatis ademptio moꝛti equiparatur:vt J. ſeruitutem. de regu.iur.⁊.l. intercedit. de condi.⁊ demon. Sed eſt notandum qð glo.dicit ꝙ animaduerſio intelligi⸗ tur in coꝛpus animatum. ¶ Quero quid de iam moꝛtuo. Dic qð idem: q eadem eſt ratio. Sed quomodo punitur iam moꝛtuum. Dicas ponendo exẽplum in latrone famo- ſo: vt.l.crimen..famoſos.j.de pe.et in exemplo.gloſ.l.ij.j. arbo. fur. Ceſa. ¶ Item ſi quis confeſſus ⁊ conuictus ante condemnationem moꝛiatur in carceribus:quia etiam poſt moꝛtem condẽnatur. Sed an hec ſit bona cõſuetudo. Dic vt per Cy.in.i.ij.C.ne ex delic.def. M Sed quid de anima/ libus irrationalibus an poſſit in ea animaduerti. Dic qð idem tex.eſt.xv.q.j c.mulier. ¶ Et eſt quartum qðvocatur merum imperium magnum, vtputa punire per depoꝛta⸗ tionem imperpetuum. MSed nunquid omnesmagiſtra⸗ tus habeat hanc poteſtatem dicit qð vnus excipitur:ſcili cet pꝛeſes pꝛouincie.Tex.eſt in.l.ij.j.de pac.Et ratio eſt: qꝛ ad hoc vt dicatur depoꝛtatũ requiritur qð ponatur depoꝛ tans in inſulam: ſed pꝛeſes non habet inſulam ſed pꝛouin⸗ ciam ergo non poteſt depoꝛtare: et ideo pꝛeſes non habet hũc gradum: ſed bene poſſunt a pꝛincipe impetrare:vt in l j..depoꝛtatos.de leg.ij.¶ Eſt ⁊ quintum ſeʒ merum im/ perium paruum. vtputa relegare pꝛobatur in.l. nulli. C. de ſenten.inſti. quib.mo.ius pat.poteſta.ſol.q.relegati.in glo. Et ex hoc quis punitur perpetuo vel ad tempus.Et diffe rentiam inter depoꝛtationem et relegationem pomt iuriſ⸗ conſultus in.l. relegatoꝛum.. bec differẽtia.j. de interdic. ⁊relega. ¶ Circa hoc ſcias ꝙ licet pꝛeſes nõ habeat pote ſtatem depoꝛtandi habet tamẽ poteſtatẽ relegandi:qꝛ tũc nõ requiritur inſula. ¶ Sed vnum nota ꝙ ſi pꝛeſes vellet relegare in cinitatem non ſibi ſubditam non poteſt. Ita eſt ſingularis litera in.l.relegatoꝛum eſt quoddam genus. de interdic. ⁊ relega. Et ideo de iure cõmuni non ſuſtẽtantur ule cõmunitates que relegant in terram nõ ſibi ſubditam. HBal.de hoc in.l. executoꝛeim.C.de execu.rei iudi. MEſt et aliud qð dicitur merũ imperium minus iſtud eſt habere coertionem coꝛpoꝛalem de leui crimine:vt in authẽ.de de⸗ fen.ciui.6.⁊ iudicare.⁊ in.l.magiſtratibus.j.eo. ¶ Eſt⁊ vl⸗ timus gradus imperij minimiſcilicet impoſitio mulcte de quo vide in.l.aliud.. inter mulctam. de verbo. ſigm. ꝛ.l. de⸗ fenſoꝛes.la.j.C.de defen.ciui. ¶ Sed an carcer ſit meri im/ perij, t cõmuniter id cõcludimus, ſc qð quidam eſt carcer qui fit ad cuſtodiã:quidam vero ad penam. Pꝛimo nõ eſt meri imperij̃ vt.l.limenarche.j. de ſer. fug. Pꝛobatur etiã in. lq. C. de cohoꝛta.lib.xij..l. ſi. de decur. ⁊ ſtatio. e. lib. ⁊. l.j. eo.titu. ¶ Eſt ⁊ alius carcer qui fit ad penam:ꝛ hic de iure ciuili non poteſt dari in perpetuum.l. aut damna.9. ſolent. J. de penis. Fallit pꝛimo in furioſo: vt.l. diuus.. de offi.p̃ſi. ¶ Scðs caſus eſt in ſeruo.l.ſeruus.C.de penis.et.d.l.aut damna.ꝛ hoc de iure ciuili, ſecus de iure canonico. c. quis. de pe.li. vi.⁊ in.c.vt cõmiſſum.de here.qꝛ perpetuo dari po teſt. ¶ Sed quero quid ſi ſtatutũ det poteſtatẽ generalem puniendi, nũquid talis pꝛeſes poterit dare carcerem per⸗ petuum de iure ciuili: Bal. in. lj. C. qui ad libert. pꝛocla. nõ licet.⁊ Ange. in.l. milites. de ſtatulib.ꝙ ſic ratio:qꝛ mãdata iuriſ ditionec. ¶ Item quero an toꝛquere ſit meri im⸗ perij:q cuilibet competit:vt. d.§.⁊ iudicare.⁊.. audient. in authen.de defen.ciui.diſt. Aut fit ad eruẽdam veritatem. et tunc non eſt meri imperij. Si vero ſit ad penam: tunc eſt meri imperij:vt hic.& Item quero an bonoꝛũ publicatio ſit meri imperij: dicas quod ſic:quia ſoli pꝛincipi cõpetit.⁊ maio:ibus magiſtratibꝰ. l j. C. ne ſine iuſſu pꝛin.(Etpꝛo⸗ pter hoc pone ꝙ alicui poteſtati ſit conceſſum per ciuitatẽ generaliſſimum arbitrium puniendi:an cenſeatur cõmiſſa publicandi poteſtas. Wal. in. c.jde pa.te.⁊ eius viola. deci⸗ dit qð nõ. C Sed quero qui ſint gradus meri imperij de⸗ legabiles: an ⁊ quando ⁊ quid de iure ciuili ⁊ canonico:po⸗ ſui in. l.j.. de offi. eius cui man. eſt iuriſdi. Anum tamẽ ad⸗ de quod cauſa meri imperij poteſt delegari.Nam dux bel⸗ li cauſas meri et miſti imperij delegat quo ad cognitionẽ ne publica impediatur vtilitas.tex.eſt in.l.tam collatoꝛes. de re mili.lib.xij.¶ Aidẽdum eſt vltra caſus ſupꝛadictos qð ſoli pꝛincipi reſeruatũ eſt qð poſſit facere conſtitutionẽ qð cõmittens homicidiũ puniatur pena pecuniaria. Bal. in. c.j. de iniu. de pa.iura.fir.in vſi. feudo. Cañ.in.c.cũ tanta. de cõſue.in nouel. Archi.xxiij.q.iiij.duo iſta. ¶ Anus ca/ ſus eſt qð inferioꝛ puta epiſcopus vel abbas poſſet hoc fa- cere:⁊ ratio eſt:q ipſi non poſſunt punire pena ſanguinis. Iſte eſt tex.in.c.ij. de delict.pue.pꝛobatur ex tex.c. in archi⸗ epiſcopatu. extra de rapt. ¶ Item ſoli pꝛincipi reſerua- tur impoſitio vectigalis: vt.aij.per totum.C.no.vectiga. ¶ Item poteſtas incidendi alas cudendi monetam.l.ij. et fi. C. de fal.mo. Bald.in.lj. C. de vete. numiſ.lib. xij. in. cj. que ſint regalie.in vſi.feudo. ¶ Item ignoꝛantes poſſunt ſua conſtitutione ligare cum conſtitutio inferioꝛum non li get ignoꝛantes:vt.ff.de cre.ab oꝛ.fa. Compoſt.in.c. capitu⸗ lum ſancte crucis.de conſti.¶ Itẽ indictio belli:vt.l j.C.vt armoꝛum vſus.a.l.hoſtes..l.poſtliminiũ.j. de cap. ¶ Itẽ interpꝛetatio ſuoꝛũ pꝛiuilegioꝛum: vt in.c.cũ veniſſent. ex⸗ tra de indi. ¶ Itẽ ꝙ poſſit cognoſcere de cõtentione quã habent duo inferioꝛes de caſtro qð quilibet dicit a pꝛinci⸗ pe ſibi donatum:vt in. c.j.apud quẽ vel quos ⁊c.in vſib.feu. ¶ Item poteſtas adenndi hereditatem per pꝛocuratoꝛẽ. L.ð. de offi. pꝛocu.ceſa.¶ Itẽ poteſtas cognoſcẽdi de cau⸗ ſa ſua.l.pꝛoxime. de his que in teſta.delen. Canoñ. habent multos tex.⁊ de hoc ponam in.l.pꝛetoꝛ.j. eo. ¶ Item pote ſtas reponendi doctoꝛem degradatũ in ſuam dignitatem. Bal.in. l. ij. circa fi.de lib.⁊ eo. lib.⁊ ibi eſt alius caſus in ſer⸗ no qui etiam ſoli pꝛincipi reſeruatus eſt. ¶ Item ꝙ miles degradatus militia poſſit iterum miles creari. Tex.eſt in liij. C. de diuer. offi. lib. xij. ¶ Itẽ qð tabellio depoſitus ab offieio non poſſit per comitem Palatinum vel alium pote ſtatem habentem in ſuo officio reponi. Bal.in.l.ij.C. de ma numiſtit. generali. C Sed quero qua pena puniatur attẽ⸗ tãs facere ea que ſoli pꝛincipi ſunt reſeruata. Dic vt in..fi. Cdde duer. reſcrip. Pꝛeterea incidit in penam.l. Iulie ma jeſta. vt.l. iij.§. eo. ad leg. Jul. maieſt.⁊.J. tẽperẽt. C. de veſti. bolober. lib. xj. et in.l.ſi. C. que res ven. nõ poſ.alibi punitur crimine ſacrilegij.l.fina. C. de crimi.ſacri.et../j. C. vt dignit. oꝛdi.ſerue.lib.xij.aliter punitur: quia non poteſt reſidere in ſua ciuitate. I Quero † nunquid inferioꝛ magiſtratus qui non poteſt pꝛincipaliter cognoſcere de cauſis meriimn⸗ perij poſſint incidẽter: Dicas ꝙ ſic: vt per Gul.in. l... de offi.eius cui man.eſt iuriſ.Sed cõtra eum eſttex.in authẽ. de teſti.ſ. ſi vero ignoti. ¶ Sed ꝗd in cauſis miſti imperij an poſſit etiam de illis incidẽter cognoſcere. Dic ꝙ ſic.per Guli.ego vero hoc pꝛobo ſic: qꝛ in integrum reſtitutio eſt miſti imperij ⁊tamè poteſt de eo cognoſci incidẽter.j.vlti. C.vbi⁊ apud quẽ. ¶ Item hoc videmus in abꝛogato qui non habet niſi ſolam notionem poteſt tamen reſtituere mi noꝛem incidenter:⁊ pꝛobatur in. c. cauſam reſtitutionis.ex⸗ tra de in integ. reſt. C Item in cauſis liberalibꝰ que perti⸗ nent ad ipſum maioꝛem:⁊ que nõ poſſunt compꝛomitti: vt Lnon diſtinguemus. g. deliberãadi.j. de arbi. poteſt tamẽ in⸗ cidenter de illis cognoſcere:yt eſt gloſ.in.l.cum pꝛoponas C.de rebꝰ credi.⁊ in.d. c.cauſam. ¶ Quero nunc t quid ſit miſtum imperiũ? dicas ꝙ eſt iuriſditio que offĩcio iudicis nobili expeditur pꝛiuatam vtilitatem pꝛincipaliter reſpi⸗ ciens:⁊ in hoc differt a mero:qꝛ pꝛiuatã ac. ¶ Item quero quare appellat᷑ miſtũ: dic ſcom gl. in.l. iubere. qꝛ ſicut par⸗ ticipium partẽ capit nominis ⁊ verbi:ita miſtũ imperium miſtam habet naturã meri⁊ iuriſditionis. Participat em̃ de mero:qꝛ indelegabile:de iuriſditione qꝛ pꝛiuatã reſpicit vtilitatem. Ael poſſum dicere ꝙ de mero ideo participat: quia offieio nobili expeditur ſicut a merũ. ¶ Quero quot A. udo. Roma.in pꝛimam.ff.veter.par. fant eius gradus: Dic ꝙ ſeyſcilicet maximum:ꝛ iſtud ſ oli pꝛincipi competit:vt eſt legitimare, veniam etatis cõce/ dere:⁊ in omnibus ijs que ſoli pꝛincipir eſ eruata ſunt con⸗ ſiſtit pꝛiuata vtilitas. Aliud eſt miſtum imperium ma⸗ ius, videlicet poſſe cognoſcere de ſententia lata per ſuppli cationemiꝛ iſtud cõceſſum eſt etiam pꝛefecto pꝛetoꝛio:vt in Li. C. de ſen. pꝛefec. pꝛeto.⁊ in.l.ſi qui aduerſus.⁊· authen.ibi poſita. C. de pꝛeci.impe.offe. ¶ lliud eſt miſtũ imperium magnum: iſtud eſt circa ea que deſyderãt plenã cauſe co- gnitionem cũ coertione reali vel perſonali:velnti in reſtitu tione in integrũ:vt in.l. in cauſe..cauſa cognita.j. de mino. L. nam ⁊ poſtea.. ſi minoꝛij.de iureiuran. C Et qð ſit wit imperij magni pꝛobatur in l. ea que.ſ.magiſt atibus.j 3 municip.Et qð deſyderet plenam cauſe cognitionẽ pꝛoba tur in.l.iiij.. duas.ff.de dam.infec. E. Aliud eſt miſtũ Pn⸗ perium parun, videlicet quotieſcunq; plena cauſe S tio ſiue reali velperſonali coertione deſyderat:vt in tranſ⸗ latione alimentoꝛum. pꝛobatur in.l.cum hi⸗ ſ pꝛetoꝛ de tranſact.¶ Itẽ interponere decretũ ſuper alienationei 7 rum minoꝛis. Pꝛobatur in.ij j.de offic. eius cui man.e iuriſdi.¶ Aliud eſt miſtum imperiũ minus vidlelz qð con ſiſtit in is que nõ requirũt plenã ſed ſummariam cauſ e co⸗ gnitionem:vt in bonoꝛum poſſeſſionibꝰ decerneñ.que ius tribuũt:vt.l.penul..vt poſſeſſio bonoꝛũ.S. de offi. eius cui mã.eſt iuriſ. ¶Zlliud eſt miſtũ imperium minimũ, vcz qd verſatur circa ea que pꝛetoꝛ facit abſq; aliqua cauſe cogni- tione:vt.l.i.ð. de offi.pꝛocon.inſti.de liberti..multis.et in hoc Bal. aduerſatur Bart. doicens ꝙ iſta ſunt de maximo: quia maioꝛem libertatẽ habet ipſe magiſtratus in his que finnt ſine cauſe cognitione qᷓ in bis que ſiunt cauſa cogni- ta. Tu dic ꝙ Bal. verum diceret ſi iſtud qð fit ſine cauſe co gnitione eſſet conceſſum ipſi dignitati: ſed hoc conceditur ipſi rei⁊ nullius eſt pᷣiudicij.in aut.niſi bꝛeuioꝛes.C.de ſen ten. ey peri.reci. Dicit etiã Bal.ꝙ iſti talia nõ poſſunt dele gare per.l.i.3.de offipꝛocon. Sed tu cõtrarium dicas per glo. in.liij.ð.de offi. eius cui mã.·eſt inriſ.⁊ ideo teneas ꝙ ſit 10 de minimo. ¶M. Quero tnungd appellatioſit miſti imperij. Barx. in..j..ſolent.j.quãdo ap.ſit dixit qð ſit miſti. Pꝛimo quia non poteſt delegari:vt in aut. ad hec.⁊ authẽ. vnde ſu mitur. C. de iud.nec ſequitur non poteſt delegari, ergo eſt miſti imperij:reſpon.non ſemper ſequitur:qꝛ multa conce duntur magiſtratui maioꝛi que non poſſunt delegari:⁊ ta- men nõ ſunt miſti imperij. ¶ Item dicit ipſe ꝙ oficio no bili expeditur ergo eſt miſti. Tu dicas per tex.in.l.an per alium cauſe appel.ar. illius tex. q aut interponitur appel latio a ſententia lata ſuper cauſa meri imperij:⁊ tũc ſit ap⸗ pellatio meri: aut a cauſa miſti:⁊ tunc ſit miſti: aut a cauſa u inriſditionis, ⁊ ſimſliter ſit iuriſditionis. ¶ Quero † nun⸗ quid vacante magiſtratu habente iuriſditionẽ meri et mi⸗ ſti imperij talis iuriſditio denoluatur ad pꝛioꝛes, ſeu an- tianos vel ad pꝛimum officium ciuitatis. Bar.in.l.vbi ad⸗ ſunt j.de tuto.⁊ cura.da. ab his tenet ꝙ ſic. Bald.in..j. 3. de offi.conſu.dicit cõtrarium, ſca qs deuoluatur ad ſuperioꝛẽ per. c.licet ex ſuſpecto. extra de foꝛo compe.x⁊ reſpondet ad legẽ, vbi adſunt. pluribus modis. Pꝛimo quia ibi ſurroga tur ipſum pꝛimũ officium in his que tendt ad cauſas mi/ ſti mperij fauoꝛe ipſius pupilli:ꝛ hac rõne dicamusqõ de- uolnat᷑ ad eũ:ſicut etiã eſt caſus in.l.fi. C.vbi⁊ apud quos. Scdo ibi loquitur in eo gradu miſti imperũ qui eſt iuriſdi tionis volũtarie:⁊ ideo extẽdit᷑ ad ea que ſunt volũtarie iu riſditidis: ad ea qͥ ſunt cõtentioſe ſicut cſſ appellatio nõ de cet. Tertio q ille tex. nõ loquit in bis que ſunt miſti:ſed iu riſditionis: cñ olim eſſet cõtrariũ in.l.ius dandi.ff˖. de tut.⁊ cur. da: ab his. Sed Mal. alibi allegauit per Bar. tex.in au tbẽ. vt nulli indi. hoc peruenit. in ver pꝛinatibus. Sed per Bar. eſt melioꝛ tex ſingularis in.c.j ſi de iaueſti. inter vaſal.⁊ do.lis oꝛia.in vñi. feud. Abi ctiã ego volo ꝙ nedũ ea que ſi untvoluntarie:ſed contentioſe inriſditionis denoluã⸗ 12 tur ad ſuperioꝛem. CQuero aliud nunquid merum ⁊ miſtum ünperium poſſit pꝛeſcribi. Sul.de tn r 271 Dul. de Cug. ⁊ Bar. po nunt in. l.j. C. de emã.lib. Idẽ Bal in diſ eare whanan uu; putatione ſua que incipit, Apulus Mom. Inn. in. e.bone. extra derranla pl Jo. An in gl. cj. extra dẽ cleri. egro. in. vi.⁊ vna cũ. d. Anto. in. c.cũ cõtingat.de foꝛo cõpe. Bal.in aut. quas actiones. C de ſacroſanc.ecc. ego in.lj. de aqua plu. arcẽ. ¶ Sed quero nũquid vacante ſedecurrat pſcriptio in bis que ſunt meri imperij. ie int.ja. ii. de pꝛeſcrip Barin.. natur aliter. 3 de vſuſcap. Hal.in. cj.que ſunt rega.in vſib.feudo. Sequiĩ de iuriſditione ſtricto modo ſumpta. Dicas eᷣm Met.ꝙꝙ iuriſditio inferioꝛ eſt que officio iudicis mercenario exer/ cetur pꝛiuatam vtilitatem pꝛincipaliter reſpiciẽs.⁊ differt a mero in duobus.ꝛimo quia mercenario officio exce⸗ ditur. Secundo quia vtilitatem pꝛinatam reſpicit. 2 mi- ſto non differt in vno: quia miſtuin eypeditur officio indi⸗ cis nobili hoc vero mercenario. C Quot autem ſunt eius gradus.Bart. hic ponit ſex, dic vt per eumn: vnumtamen ſcias quod in cauſis miſti iuriſdi.in quibus de maximo cer tatur pꝛeiudicio vt ſunt cauſe liberales ⁊ ſtatus debeo age re actione in rem ſi volo mihi vendicare libertatem.vt in⸗ ſtitu. de actio..pꝛeiudiciales.⁊ huic actioni deſeruit iudi⸗ = * cis officium mercenarium. Sed nũquid cauſa pecuniaria aſcendens ad ſummam trecẽtoꝛum dicatur miſti imperij: Pꝛobat quia eſt indelegabiliscõpetit imperij inriſditionis. Glo. dicit qð eſt miſti maioꝛibꝰ iudicibus. Itẽ pꝛobatur qꝛ eſſe minus ⁊ eſſe plus nõ faciũt duas ſpecies differri:vt.j.ſi. j. de fi. inſtr. Tu potes defendere gl p.l. de qua re. j. de iudi. e Summarium. Aiſſio in poſſeſſionem ex pꝛimo decreto an ſit miſti imperſ. Aiſſio in poſſeſſio.ex ſcðᷣo decreto dupliciter cõſyderat᷑. Secundum decretum adiudicatinum pꝛocedit in tribus. AMiſſio in poſſeſſionẽ ex pꝛimo vel ſecundo decreto an ex/ pediri poſſit per delegatum ab inferioꝛe. Delegatus an poſſit exequi ſnam ſententiam diffinitiuã. Delegatus a pꝛincipe an poſſit in exequendo manu milita ri pꝛocedere. Executio petita an officio iudicis nobili vel mercenario expediatur. 4 — 6 ¶ Jubere 3 8 5 GA ere CauU ere. SZhe 9 ſoꝛia cautione: in poſſeſſionem mittere miſti Aimperij ſunt. poc dicit. M. In glollibi, item con⸗ tra. de legiij.õ. duas ⁊c. An t miſſio in poſſeſſionem ex pꝛi mo ſit miſti imperüp, dic vt in eadem ſᷣm opi.tertiam. Dicit etiam gl. quod miſſio in poſſeſſionem etiam ex ſecũdo de⸗ creto habet locum ſolum in cautione damni infecti. Sed contra de.i.ſiva l. generaliter.j. de noxa. ⁊.l. edictum.j. de pe cul. ¶t Pꝛo huius ſolutione pꝛemitte ad euident iam miſſio in poſſeſſionem ex ſecundo decreto eſt duplex. Nam aliud eſt ſecundum decretum adiudicatinum alias domi⸗ nij tranſlatinum:aliud venditionis permiſſiuũ:yt. l. diuo Pio.ʒ˖. ſi ſuper rebus.⁊. in venditione.frde re iudica. ⁊.J. oꝛdo.C.de execu.rei iudi. Dodo ad pꝛopoſitum ſecũdum decretũ t adiudicatiuũ habet locũ in tribus, ſcʒ in cautio- ne dãni infecti:in actione noxali, ⁊ actione de peculio:yt. d. L⁊ gñaliter.⁊.I.edictũ.⁊..pᷣtoꝛis officiñ. de dam.infe. Zllind ſcʒ vẽditionis pmiſſiuũ hʒ locũ in vno quoq; caſu:vt. l.. ij. ⁊ iij. C. ſi i cau.iudi.ꝑpig.⁊c.⁊.d.l.a diuo Pio..ſi in vẽditione. 7.d. l. oꝛdo. Ael põt dici ꝙ aut petit gs ſibi caueri ſolũ:⁊ tũc verũ eſt ꝙ miſſio ex ſcõo decreto hʒ locũ in cautione dãni infecti: vt dicit gl. Facit.l. de bonis. g. ꝗ pupillo.ffde carb. edic. Aut ꝗs petit ꝙ ſibi ſoluat: ⁊tũc in omni caſn bʒ locũ decretũ, qð ſit p vẽditionẽ. Sic intelligunt᷑ dicta iura ſi upꝛa allegata, ſcz. d.l.a diuo Pio.⁊d.l.oꝛdo. ¶ Itẽ dicit gl˖.miſ⸗ ſio ex pꝛimo decreto requirit ſummariã cognitionẽ: ⁊ non alleg. Tu allega. c. qm̃ frequẽter.extra vt lit.nõ cõteſt. facit li. C.vbi in rẽ act.⁊ in aut.vt nulli iudi.;.ſi vero. Sed nun⸗ quid ad ꝓbãdũ me debere mitti in poſſeſſionẽ ſufficit ſolũ iuramẽtũ vide ꝑ Spe.in tit. de offi. iud.g ꝓoſtremo. ver.vj. ¶ Sʒ nungd miſſio in poſſeſſionẽ ex pꝛimo vel ſcõo decre to poſſit expediri ꝑ delegatũ ab inferioꝛe.Aider᷑ † ꝙnon. ſed 5.d. c.cũ veniſſent. extra de eo ꝗ mit.in poſ.⁊ iõ dicas ꝙ aut loquimur de iure canonico:a tũc delegato ẽt ab inferio re põt:vt ibi:aut de iure ciuili⁊ tũc hʒ loců.gl.l.ij. 3. e. ʒ vñ ꝙp ẽt de iure ciuili pmittat᷑ de legato ab inferioꝛe miſio in poſſeſſionẽ, p. d..i. na ratione cõtumacie ſequit᷑ qy cui cõ- miſſa eſt cognitio poſſit in poſſeſſionẽ mittere. Itẽ qñcũq; nõ eſt diuerſitas inter ius canonicũ ⁊ ciuile ſtãdu eſt textui iuris canonici: vt in.cj.de noui oper.nuncia.ſed de iure ci⸗ uili non reperitur pꝛohibitum quod delegatus ab inferio re non poſſit pꝛonunciare ſuper miſſione de mittendo er pꝛumo decreto: ergo ſtandum eſt determinationi buius cap.cum 2 lgatus Rüump ſcheß d Ih der au paca famus eimus lbos hiepa bbinſer die cianr wäc apine ceper düäci men dfa cier Cae mef geg vencit inee lneca diiis. repietalee⸗ Nnitinä, u milita cenario gudere Atur pe⸗ rtere miſti ſtem con⸗ lem er pꝛi im. Dicit cĩdo de⸗ ecti. Sed ni de pe ntiam ꝙ ler ham as domi⸗ .la diuo adica.⁊. ccüdum ſcautio⸗ lio:yt.. eAllind pt.17 ditione, l:x tuc ie dani carb, locũ ſupꝛa mif⸗ non facit nun⸗ ſolũ er. vj decre pnon. as g T rf din 6⸗ rnl ci⸗ rio 7 7 n 4 A De iuriſditione omnium iudi. 9 eap.cum veniſſent. Et ita dicamus qꝙ etiã de iure ciuili per⸗ mrana delegato a pꝛincipe:vt per Specu.in titu. de Fiich dele..ſequitur.ver.poteſt etiam.⁊ iñ titu.de pꝛimo ⁊ ſecun do decreto. ver.reſtat. Et hoc pꝛocedit ſi poſſeſſio ſit ve, cua:⁊ pacifice miſfionem facere poſſit:nam violẽter nõ poſ⸗ ſet. Inno.in.c.cum olim.in verſ.per poꝛtarium. de pꝛinileg. gloſ. tamen eſt cõtraria in.liij.. ſed ⁊ melius.j.ne vis ſiat ei. A etiam iſto caſu poſſit pꝛobo:qꝛ delegatus a pꝛincipe po teſt delegare qð eſt maius. Facit etiam tex.in.l. perinde.. ſinautẽ.C.de iudi.inferioꝛ vero minime poſſet reipſa:vt.l.ea que..magiſtratibus.ſ.ad municip. ¶ Itẽ t an ipſedelega tus poſſit exeqni ſentẽtiam ſuam diffinitiuam. In hoc fuit pꝛima opi glo.in.l. a diuo Pio.in pꝛin.j de re iudi. ꝙnõ poſ ſit, ed ſuperioꝛ adeunqus eſt. Alia fuit in.c. ſi quis cõtra cle ricum.de foꝛoſ compe.quod poſſit:ſiue ſit delegatus apꝛin⸗ cipe:vt in.c.ſigniſicaſti.de offi.deleg.ſiue ab inferioꝛe. ꝛo/ batur etiã per.j.cui iuriſditio. cũ executio veniat in cõſequẽ tiam. Ranc opinionẽ pꝛobat glaij.q. vi.ſi quis.ats quiſquis. Tertia fuit opinio ꝙ aut loquimur in delegato a pꝛincipe: ⁊ tune poſſit exequi fuam ſententiam de iure ciuili:vt..n. C. de indi.⁊ de iure canoni.in. c. ſignificaſti. et. c.querenti. extra de offi. dele. Alias in delegato ab inferioꝛe:et tunc non poſ⸗ ſunt etiam ſi cõſentiant partes:vt vult Innoc.in..innotuit. extra de arbi. Facit etiam opi. quarta eiuſdem Innoc.in. c. cum ab eccleſiarum.extra de offi.dele. vbi diſtinguit ꝙ aut queritur an poſſit quis exequi realiter:⁊ tũcſiue delegatus a pꝛincipe ſiue ab inferioꝛe nõ poteſt pꝛobabiliter: vt.l.pꝛo⸗ perandum..ſinautem reus. Coe iudi. Sed poſſet reſpon⸗ deri ꝙ ibi loquitur de inferioꝛi. Aut queritu an poſſit exe⸗ qui excõmunicando⁊ mulctando:et tunc quandocunq; de- legatus poteſt. Pꝛobatur in tex.d.c. ſigniſicaſti. Bar. ponit iſtum paſſum in.i. adiuo Pio. vbi tenet ꝙ delegatus a pꝛin cipe poſſit ſuam ſententiam exequi:ſecus in inferioꝛe. Pꝛo⸗ bat etiam quia iudex delegatus ſiue bene ſiue nõ bene fun⸗ gitur dfficio ſuo.l. i vt pꝛoponis. C. quomodo ⁊ quando iu- dex.ff.de re iudi. Specu.poſuit hunc paſſum in titu.de exe/ cu.ſenten.ʒ. nunc videndum. Ange in repe.l. tale paetũ. de pac.⁊nihil dicit. Sed ad moꝛdẽdum opinionem Baf. poſ⸗ ſumus dicere per tex.in.l.qꝛ arbiter.j. de arbit. ꝙ; quãdo di⸗ cimus ꝙ iudex functus eſt officio ſuo intellige in pꝛincipa⸗ libus:ſecus in acceſſoꝛijs, in.l. Maulus. de re iudica. Circa bũc paſſum dum queritur an delegatus ſiue a pꝛincipe ſine ab inferioꝛe poſſit exequi:aut querit in delegato apꝛincipe: ⁊dic ꝙ poteſt exequi nõ ſolum mulctando ſᷣm Innocen.ſed etiam realiter, per. d.J. fi. C. de iudi. Pꝛobatur etiã cum ſit maioꝛ quolibet oꝛdinario:multo magis poterit delegatus a pꝛincipe exequi, quod minus eſt: quam mulctare. Conclu de per.d.c.ſignificaſti.Si queris de inferioꝛi ſiue de iure ci⸗ uili ſiue canonico, dic ꝙ nõ poteſt. Pꝛobo per text. d.. ſin⸗ autem. Pꝛeterea quia executio ſententie eſt miſti:q nobili officio expeditur pꝛincipaliter intẽtato:vt.l.uiij.ʒ.j.j.de re iu di.ergo non tranſit in delegatũ:vt.l.j.ã. de ofi.eius cui man da. eſt iuriſdi. Et ꝙ ſit de iure canonico, pbo pꝛimo per tex. in.c.ſi quis cõtradixerit. Pondera ibi verbuũ, ſcʒ ſeruata le ge:q dupliciter intelligitur, ſc; ſeruata l. a diuo Mio. g. in venditione.ſcðo ſeruata.d.l.ſi.C.de iud.dicẽte ꝙ delegatus ab inferioꝛi non poſſit facere executionem. C Tertio cũ de iure canonico nõ ſit expꝛeſſum ſtemusdeterminationi iuris ciuilis. c.j. et. ij.de no.oper.nuncia. vna tamen ratio refraga tur ꝙ de iare canonico exequetur inferioꝛ ſuam ſentẽtiam: quia ceſſat ratio:quia ea que ſunt miſti imperij non poſſunt delegari:vt in.c.qð ſedes.de offic.oꝛdi.⁊ in.c.archiepiſcopa⸗ tu de reſcri. ſed hec via mala. Ratio quia etiam ea que ſunt miſti quãdo ſummariam cognitionè requirunt poſſunt de- legari.l.diemꝗj. de re udi.Nec pꝛocedit argumẽtum de iure canonico ꝙ ea que ſunt miſti poſſunt delegari: ergo execu⸗ tio videtur demandata tanqᷓ acceſſoꝛiũ mãdato pꝛincipali. Hoc eſt verũ niſ ipſa acceſſoꝛia ſint excellentioꝛa ipſo pꝛin⸗ cipali:vt eſt gloſ.in ijj. de pecu. le. Conclude ꝙ delegatus ab inferioꝛi non poſſit exequi:ſiue de iure ciuili, ſiue canoni co. CSed an iſta executio ſit tempoꝛalis an perpetua: dic quod delegatus a pꝛincipe intra annum in. c.querẽti. de of⸗ fi. deleg. quod intellige quando tacite cenſeturdemandata. Elliquando exequitur quando executio ipſa tãtum deman datur:tunc pꝛopꝛietatem habet. extra de pꝛeben.c. qð illo- rum. ratio:quia reſcripta pꝛincipis realiter ſunt pꝛopꝛia.C. 5 de diuer.r eſcripa.ij ¶ Nuquid t delegatus a pꝛincipe poſ⸗ ſit manu militari quem exequendo erpellere. Spec.in titu. de execu. enren ene dicẽè᷑dum. Dic quod hoc pꝛocedit ſi Paciſice poterat facere. ld hoc Inno. not. in.c. cum Olim. in verbo, per poꝛtarium. extra depꝛiuileg.⁊ Speeul.in.d. titu. de pꝛimo ⁊ ſecundo decreto. Dico Inno.opi.nõ eſſe veram Per. l. iij. ſ. ſ ed et melius. in verbo, poteſtatis.j.ne vis fiat. et per glo. ratio eum ſit maioꝛ quolibet oꝛdinario.⁊ ſic pꝛomiſ⸗ ſum.l.qui reſtituere.j. de rei vend. ergo ⁊c. ¶ Item videtur ſibi tacite cõmiſſum.Nunquid ipſa executio ſententie poſſit expꝛeſſe delegari. Dieas ꝙ ſic cũ requirat cauſe cognitio⸗ nem licet ſit miſti imperij quod poteſt delegari. Dieas tu quod executio ſit dupliciter:ſcilicet per officium iudicis: et per actionem in factum. Pꝛimo caſu poteſt expediri ſine pꝛoceſſu. ſecundo deſyderat pꝛoceſſum oꝛdinariũ. Ita po⸗ 7 ſuit Specu.in titu. de ſent. execu.ʒ.bꝛeuiter. ¶ An f petita executio expediatur iudicis officio nobili vel mercenario: dic hm Bart.quod hoc officium ſit mercenarium.text.l.ter⸗ minato.j. de fru.ꝛlit expen.licet Bal. dixerit contrarium. -Summarium.. 1& Conſuetudo eſt in extenſione aut delegatione obſer⸗ uanda. 2 Confirmans an cenſetur dare. Mandatum iariſditionis moꝛte delegantis expirat. Argumentũ de mandato negotij extraiudicialis ad man datum negotij iudicialis validumn eſt. Juriſditionẽ habens a lege vel ſtatuto an poſſit delegare. Delegatus a legato ſedis apoſtolice an poſſit ſubdele⸗ gateè, 2 Interdictum oꝛdinarium a quo dari poſſit. 8 IJuriſditio collegij vel vniuerſitatis in quos pꝛocedat. 9 Lonſtitutio vel ſtatutum an poſſit totalem iuriſditionem in aliquem eonferre. 10 Pꝛiuati an poſſint alicui iuriſditionè oꝛdinariam cõferre, n Juriſditio delegata a quo dari poſſit. 12 Judicem ſe nõ eſſe pꝛonuncians an poſſit nihilominus par tium conſenſu pꝛocedere:⁊ an talis iudex poſſit talem pꝛo⸗ nunciationem reuocare. 3 Compꝛomiſſum factum ſub nomine dignitatis an ad ſuc⸗ ceſſoꝛem in offieio tranſeat. 14 Juriſditio an per citationem inchoata dicatur, ꝛ an per c miſſionem eitationis:aut per ſubdelegationem. 15 Moꝛte delegantis re integra delegati iuriſditionem expi rare qualiter pꝛocedat. 16 Excommunicatio in delegante ſuperueniens an delegati iariſditionem extinguat. 17 Juriſditio delegati quinque caſibus non obſtante mãdan⸗ tis moꝛte remanere poteſt. 13 Delegatis pluribus cauſis an vna inchoata non obſtante delegantis moꝛte ſint omnes perpetuate. 19 Litis conteſtatio an adiuuet in aliquo iuriſditionem iudi⸗ cis delegati. Oꝛe maioꝛum. Senodele — U /gãdi habet qui iuriſditionẽ habet in ſua perſona reſidẽtem, ⁊ nõ 122 alius. Item mädatum expirat moꝛte delegaͤtis re integra. h. d. cũ ſeꝗ. ¶ Nota r pꝛimo antiquã cõſuetudinẽ obſeruãdam in iuriſditionis delegatione. ita ⁊ alibi maãdat lex cõſuetudinẽ obſeruari in extẽſionẽ iuriſditionis.ã. viros, C.de diuer. offi li xij. ¶ Nota ſcðo duas regulas eõtrarias, Pꝛima, Oꝛdinarius delegare poteſt omnes cauſas dele⸗ gabiles. Secuda, Delegatus nõ. Mo. in..⁊ quia.ꝙꝓtcõᷣfir mans nõ intelligitur dare. de quo dic vt in gloſ. ¶ Mo. ſcðo quod ⁊ mãdatum iuriſditionis re integra moꝛte delegatis finitur. Cõcoꝛ.extra de offi.dele. c. gratũ.za.c.relatuũ a.c.licet vndiq;. ¶MHo. vltimo ibi,ſicut in reliquis cauſis ⁊c.ꝙ bo⸗ num eſt argumẽtum de madato negotij extraiudicialis ad mandatum negotij iudicialis. In gloſ.ij. ſoluitur cõtra⸗ rium ꝙpoteſtas data fuit imperatoꝛi alieno beneſicio, ſcʒ populi Romani ſed hoc; habèt ab eo.j.regia quam fece⸗ runt:ſecus eſſet ſi habuiſſet beneſicio hominis pꝛiuati ⁊ vi⸗ ua voce. Aliam vide per te. Circa pꝛimã cõclude gl.que babetꝙ habẽs a lege oꝛdinariã iuriſditionẽ poteſt delega⸗ 9 e 1 5 re: yt. j 5. de offi eius cui naasttinnſe C Sveroinnaind 2 Küs etiam.j. de eden. CQueri Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. habẽs a lege ſcripta vel ſtatuto vel dele gatã iuriſe ditionem, poſſit delegare:puta in traſactione alimẽtoꝛũ:an ſit faciẽda vel nõ. Bar in. liij.õ.ſi intra. de dam.infec.diſtinguit. Qui⸗ dam ſunt qui pabèt iuriſditionẽ a lege pꝛetoꝛia qð eſt valde ſingulare verbum. Ex hoc ſe quitur ꝙ ſi cõſtitutio epiſcopi qui equiparatur pꝛetoꝛi alicui iuriſditionẽ delegaret talis delegatus nõ poſſet ſubdelegare ſicut ſabdelegatus a iure pꝛetoꝛio.arg.ab equiparatis.Et no. B ar. in.l.fi. qui equipa⸗ rat ducem ⁊ marchionẽ pꝛetoꝛi.⁊ ſicut nõ poteſt pꝛetoꝛ moꝛ/ tuus delegare, ita nec cõſtitutio marchionis vel ducis.pꝛo eo facit.q.cum hi..ſi pꝛetoꝛ.j.de trãſac.Scðo videtur facere tex. inlij.ð. de offi. eius cui mãd. eſt iuriſ. ¶ Itẽ pone ꝙlex ſcripta dicat, damus tali iuriſditionẽ. Quero quomodo co- gnoſcatur an quis habeat iuriſditionẽ oꝛdinariam vel dele gatam. Inno.in.c.nepꝛo defectu.de elec.circa pꝛinc. dicit ꝙ in dubiò quedã iuriſditio data a lege pꝛeſumitur oꝛdina⸗ ria, niſi dicatur mãdamus 2c. q tũc cẽſetur delegata. Bal. in.l.impubere. C. de adop.cõtra Bart. publice diſputauit.⁊ diſputatio ſua incepit adunãtia gñalis ponit hic.⁊.l.ambi⸗/ tioſa.de decre.ab oꝛ.fa.l.ij. de op.leg. in fia conclufio ſua eſt vera. Tu allega. c. cũ aliquibus.de reſcri.lib. vj.ipſe vero al⸗ legat. c.j. de cle.egro. M Aliquãdo vero dicitur cõmittimꝰ: ⁊ tunc quãdo cõmittitur vnũ negotium vel plura particu- laria ceſetur delegata:vt.j. o.tit..placet. M Elliquãdo cõ- mittitur vniuerſitas negotioꝛũ:⁊ tunc in dubio intelligitur trãſlata oꝛdinaria. Tex. eſt in.c.i.de off.dele.lib.vj.hoc pꝛo/ cedit quãdo iuriſcitio demãdat᷑ vni perſone tantũ. Sed quid ſi cõmittitur officio: an cẽſeatur habere oꝛdinariã vel delegatam. Lap.in allegatione ſua. lxxxviij.determinat ꝙ cenſetur oꝛdinaria.qð adde ad Bar. ꝙ eſt vtile:qꝛ ſi oꝛdina rius:poteſt delegare:ſecus ſi dele gatus. ¶ Quero quid in delegato a legato ſedis apoſtolice, an poſſit ſi ubdelega⸗ re: Aidebatur dicẽdum ꝙ ſic:q pꝛoconſul et legatus ſedis apoſtolice equiparãtur. Glo.⁊ tex.in. c.i.de offi. leg.in.vj.qð non eſt verum:yvt in.c. cum cauſa.de appel.c.cũ Bertoldus. de re iudi.ꝛ in aut.quomodo opoꝛepiſc..licẽtia. Cõcludit ꝙ moꝛtuo iudice durat iuriſditio etdignitas.Glo.alle..ſi. tu allega. ſ.licẽtia. Cõcludit ergo gl.ꝙ moꝛtuo pꝛincipe re integra expirat iuriſditio delegati. V Sed quid in legato ſedis apoſtolice papa moꝛiẽte, nunquid expirat iuriſditio: vt. c.ſi gratioſe.de reſcri.in.vj.bene facit.xij.q.ij.libertas ec⸗ cleſiarũ. Sinautẽ ſimpliciter facta fuiſſet cõmiſſio nõ adie⸗ ctis illis verbis:tunc re integra expirat. Tu allega.c. rela⸗ tum.de offi. dele. nil ergo alleg. c.vndiq;.q illud.c.ponit ca⸗ ſum in inferioꝛe a papa.(In ca.ibi, an qui confirmat vi⸗ deatur dare:eſt via bꝛocardica. ream ponit Bar. hic.⁊ Bal. in.l.cum pꝛoponas.C. de rer.p ermuta.Cañ.in.c.penulti.de cofir. vti. vel inuti. Ex hoc declaraturalibi vna queſtio. Ecce popnlus Romanus an poſſit qð papa vel pꝛinceps confir- mat reuocare ſine cõſenſu pꝛincipis. Bart.in.l.omnium.C. de teſta. dicit ꝙ ſic. ex allegatis hic. Bal.in aut.de defen. ci⸗ uita..nõ habẽte.dicit contrarium:⁊ melius. Et aduerte qꝛ pꝛeſes ꝓuincie poteſt facere magiſtratus paruos:⁊ per ſin⸗ gula caſtra diſtribuere. Oicit ibi ꝙ debẽt ibi confirmari a pꝛefecto pꝛeto.ſi ſint cõfirmati an poſſint reuocari ſine eius cõſenſu.certe nõ:q cõfirmans videtur dare.et illum allego per Bal. q Bar. male dicit.(Queritur in iſta glo. † nun⸗ quid ab alio quam a lege vel nominatis in.i.j..de offi. eius cui man.eſt iuriſ.poſſit dari interdictum oꝛdinarium.certe ſic. Pꝛimo enim dat.l. ſcõo cõſuetudo.l.ij. de aqua plu.arcẽ. in fi. Cañ. in. c. duo.⁊.c. dilectus.d eoffi.oꝛd. Item collegium intra ſe.l.ſ. C. de iuriſdi. om. iudi. Item ⁊ vniuerſitas ſcho⸗ larum. Item papa imperato:: vt in. c.ij. de offic.le ga. in. vj. Li.õ. cum̃ vꝛbem. a de offi. pꝛefe. ve ⁊ Aillicitas..qui vnmer⸗ ſas.ð. de offi.pꝛeſi. ¶ Querot quomodo extẽdatur iuriſdi⸗/ tio iſta collegij vel vniuerſitatis.dic ꝙ tantum exercetur in cos qui ſunt de arte non qni iam exercuerunt..fi. de veter. lib xij. bbi nõ poteſt co gnoſci contra eum qui de arte exiuit niſi lis contra eum erat pꝛius mota. ¶ Item ſcholaris re/ ſpectu eoꝛum que fecit dum erat ſcholaris poterit conueni⸗ ricoꝛam ſuo rectoꝛe etiã ſi deſijt eſſe ſcholaris.l.pꝛetoꝛ ait. Led tur t nunquid cõſtitutio vel ſtatutum poſſit cõferre totalem iuriſe dtnon ſa in aliquem et dominium: Puta dicit ſta Piens rebelles cinitatis habeat eos in ſeruos. dic quod ſic l.de latronum. C. qui. ad libert. pꝛocla. non lic.et hoc vt dixi ex iuſta cauſa, puta contra rebelles latrones ſtrata. ⁊ bãdi⸗ tos venientes contra pꝛopꝛiam ciuitatem, valeret ergo ſta⸗ 10 tutum Rome eo modo. Tene menti. ¶ Querit glo. † nun⸗ quid pꝛiuati poſſunt dare iuriſditionem oꝛdinariam alicui: certe non.per. l.pꝛiuatoꝛũ. C. de iuriſ di. omn. iudi. notionẽ au⸗ tem hene poſſunt.l.ait pᷣtoꝛj.de re iudi. ¶ Itẽ quero, qui poſſunt dare iuriſditionem delegatam. M eſpondeo vnuſ⸗ quiſq; oꝛdinarius:vt.l.moꝛe.3. eo.¶ Sed nunquid delega⸗ tus poſſit.regulariter non: quia babet eam alieno benefi⸗ cio.I.ſ. S. de offi. eius cui man.eſt iuriſdi. Fallit in delegato a pꝛincipe:vt.l.a iudice.C. de iud.c.cum cauſam.de appella. .c. cum Bertoldus. Item fallit in delegato ad vniuerſita- tem cauſarum. l.j. ã.j.j. quis ⁊a quo ap. Item vnuſquiſq; de⸗ legatus poſt litem conteſtatam poteſtſi ubdelegare:ar. eius quod in ſimili dicimus in pꝛocuratoꝛe.l.ꝙ quis.C.de pꝛocu rato.l.ſi pꝛocuratoꝛ..negotia.de pꝛocura.c.jde pꝛocurato. in. vj. Gart. Bal. ⁊ omnes.⁊ Cyn.in.l. a iudice. C. de iudi. Jo. Anqd.in. c.j. de pꝛocurat.lib.vj.contrarium pꝛobat per. lin⸗ diſtincte loquentes. Sed le dicit quod delegatus nõ ſub⸗ delegat neq; poſt litem neq; ante litem. Sed differentia eſt magima inter pꝛocuratoꝛem ⁊ iudicem delegatum: qꝛ pꝛo⸗ curatoꝛ non poteſt ideo qꝛpoſt litem effectus eſt dominus litis adeo ꝙ non poteſt reuocari niſi ex certiscaſibus.l. poſt litem.j.de pꝛocura.⁊.d. c.j.de pꝛocura.ib.vj.ſed legatus po⸗ teſt reuocari:vt.l.iudicium ſoluitur.j. de indi. Sed dubito an ſit ſemper verũ de delegato. Guliel. de Cu.in.lj. C. de pe da. iudic. dicit quod aut delegatus vult taliter reuocare vt coꝛam ſe agatur cauſa: poteſt, aut vt alteri cõmittat: ⁊ tunc aut ex inſta canſa ⁊ poteſt, aut ey ininſtar nõ poteſt. Allij te⸗ nent quod poſſint per. d.l. iudicium ſoluitur. Sed Buliel. melius dicit per tex.in.l. pꝛetoꝛ. in..ſi poſt cauſam.s. de va- ca.mu. vbi eſt pꝛopꝛie caſus pꝛo Guliel. etiam eſt bonustex. in. l. placet..ij.⁊.l.placuit. C. de peda. indi.⁊ ita limita.l. iudi⸗ cium ſoluitur. Et dum glo. dicit ꝙ delegatus ad vnam cau ſam delegare non poteſt. Dic quod eſt verum ſi vult inte⸗ gram cauſam delegare, ſecus ſi vnum tantum articulũ. DOo cto. hic.⁊ in.l. iudice. C. de iudi.⁊ in.l. ſolent. j. eo. Et vera cõ cluſio eſt iſta ꝙ aut vult delegare vnum articulum nudum Pacti, puta examinationem teſtium: ⁊ poteſt. eo. verſic. cum Bertoldus. de re indi.glo.in clemẽ.j.circa ſi. de offi.delega. Elut delegatus ab inferioꝛe vult delegare articulum iuris, ſcilicet an ſint teſtes admittendi velnon: ⁊ tunc non poteſt. ¶ Item nunquid delegatus ab inferioꝛe cui eſt data pote⸗ ſtas delegare poſſit. Specu.in.d.g.iam nunc dicendum. ver ſicu. ſed nunquid.Et Joan. And. concludit quod ſic. que vi⸗ de in.c.is cui.de offic. delega.in.vj.⁊ in regu. poteſt quis.⁊ in regula, qui per alium. in mercu. C Item nüquid inquiſitoꝛ poſſit delegare:vide in clemẽde here. Item an vicarij epiſcopoꝛum ſubdelegari poſſint. Aide doninos de Rota in deciſio. ccccccclxix.Hoſti. Jo. And.in. c.lericos.de offi. vica.in.cqj. eo. ti.in. vj. Glo. in cle.j. de le. Bal. in. l. aliquãdo. 5. de offi.pꝛoconſu.⁊ non poſſunt vniuerſaliter ſed particula⸗ ritertantum. C Quero partes fecerũt partem vnidelega re:⁊ poſtea eandem cauſam ſecundario fecerunt alteri com mitti:poſtea volunt in pꝛimum referre iuriſditionẽ: an poſ⸗ ſunt, ⁊ꝛ an iudicium illoꝛum valeat? videtur quod non: cum fuerit extincta iuriſditio pꝛimi, per. c.ceterum. de reſcript.⁊ ca. ſane. de offi. dele. Contrarium eſt dicendum per Innoc. in. c.cum contingat. de reſcrip. Compoſt.in. c.j.eo. titu.in.vj. 12 ¶ Item pone: † quis pꝛonunciauit ſe nõ eſſe iudicem de⸗ legatum, an partes cõfentiendo poſſint ei attribuere iuriſ ditionem. Dic quod non poſſunt poſt pꝛonunciationem:vt in. c. ſigniſicantibus. de offf. deleg.quod limita. ¶ Quid au/ tem in oꝛdinario qui ſe non iudicem pꝛonuncianit, an poſſit illud reuocare iterum ſi vult cognoſcere. Dicendum quod poteſt. Tex. eſt ſingularis in.l. ſi pꝛeſes. C. quomodo ⁊ quan do. ¶ In pꝛima dicitur, quod iuriſditio delegati expirat moꝛte delegantis reintegra. Pone quod partes de mutuo conſenſu volunt pꝛocedere coꝛam delegato, cuius iuriſdi⸗ tio expirauerat: an poſſint: certe non: vt in. c.cum veniſ⸗ ſent. extra de teſtibus.vbi gloſ.oꝛdi. ¶ Sed quid ſi delega⸗ tio tempoꝛe ſit extincta, ⁊ partes volunt iterum pꝛoꝛogare? certe poſſunt:vt in. c.de cauſis.de offic.delega.⁊ pꝛopter re⸗ liquias pꝛime delegationis. ¶ In gloſ.ſi.capio eandem ibi dixi nunc in verſi.pꝛeceden. Pꝛima ſolutio gloſ.eſt falſa: ꝗ equiparantur mandatum extraiudiciale ⁊ indiciale. Secũ- da concluſio eſt bona:quia ſi nüeliter. per verbum Wan do: finitur re i 3: ſi per verbum pꝛecipimus. do: ſinitur re integra: ſecus ſi p P Selliam — 92 ₰ ——— —õ—— ——Q—QO⸗ñ⸗—— —— —-— Le ma m. 5 de va⸗ bonnstex, nitalliudi⸗ AWamCa Aw ⸗ Arucrlã Do 0. Et vera c lum nuaum verſiccum offi delega. culumiuris, cnon poteſt. ſt data pote⸗ cendum. ver d ſic. que vi⸗ eſt quis.in id inquiſitoꝛ m an vicarij osde Rota icos de offi liquado. 5. particula⸗ vnidelega alteri com nẽ anpoſ⸗ non:cum reſcript.: r Innoc. Itu. in yf⸗ icem de⸗ re iuriſ⸗ onem. vt Auid au- an poſſit um quod do quon ti erpirat de mullo s yrili um geyit⸗ oelega⸗ ogare: vierte jem ibli alſag Seci⸗ umanl mus⸗ llüam „,n De iuriſditione omnium iudi. 10 Aliam gloſ.habes in. e. ꝗ ſ.c. quod pꝛecipitur. Specu:ti- tu.de indi.delega. verſic. reſtat videre. Idem firmat in titu. de offle. delega. De facto iſte gloſ. nõ pꝛocedunt:quia iuriſ⸗ conſultus nõ facit differentiam inter verbum mãdo, ⁊ pꝛe- cipio: vt.lj. manda. Reſpondeo ad.ꝗ. ſi vero iubemus. vt gl. quia commiſſum fuit nomine dignitatis, que nunquam moꝛitur:vt in. cj.de reſcrip. in. vi nam fauendum eſt vtpꝛe- ſidi, non vt Seio vel Titio. CSed quid in conſilio an finia tur moꝛte conſulentis. Specu.firmat quod non intit.de iu⸗ di.delega..reſtat. verſicu.item moꝛtuo. tu allega.l. verum. i g. ex facto.j.de mino.per locũ a contrario. ¶ Item tan com pꝛomiſſum factum ſub nomine dignitatis tranſeat ad ſuc- ceſſoꝛem inofficio remitto ad Barto.in.l. qui libertas.. hec verba.de vulga.⁊pupilla.⁊ ibi plene per eũ. Bal.in aliqui/ bus lecturis.in.l. quod pꝛincipi.⁊.ſi tam anguſte.de leg.ij. 1fi..ſed ⁊ ſi quis. commu. de leg.per Abba. antiquum in.c. pꝛeſentata.de teſtib. Cras dicam reſiduum. Adde pulchꝛe per Bald.in. c.j.õ. ſucceſ.teſt. ne feu. confir. c.. de inueſtitu. in vſi. feu. ¶Similiter eſt queſtio. Pone quod pꝛelatus eccle ſie compꝛomiſit de rebus eccleſiaſticis:moꝛitur:an tranſeat ad pꝛelatum ſucceſſoꝛem: vide per Specu.in titu. de arbi.g. finitur.verſic.quid ſi pꝛelatus.et gloſ.in clemen.yvlti.de pꝛo⸗ cura. Barto.in.j.ſiper epiſtolam.de acquirẽ.here. Item pone excommunicatur ſenatoꝛ ſub nomine dignitatis: an tranſeat in ſueceſſoꝛẽ. Innoc.in.c.aduerſus.de immu.eccle. 2. c.graue.de ſenten.excommu.de offi. vica.c.j.vbi habes ca⸗ ſum. Bar. in.linter ſtipulantẽ. in..ſacram.de verbo.oblig. ¶ Altima queſtio eſt: Quid ſi vniuerſitas cõſtituat pꝛocu- ratoꝛẽ vel pꝛelatus ſub nomine dignitatis an finiatur moꝛ- te ſuperueniente.in cle.ſi.de pꝛocu.Specu.in titu.de act.. item vniuerſitasj.ſi tibi.ʒ.f.ff.qð cuiuſqʒ; vniuer.l.item pa⸗ ctum..ſi.de pact. ¶ Capio nunc pꝛincipium gloſſ.qð heri 14 dimiſi t an per citationẽ iuriſditio inchoetur? de iure ciuili non eſt clarum. Papa determinat in.c. gratum.a.c.relatũ. de offi. dele. ꝙ ſi delegatus incepit cognoſcere de cauſa per citationẽ, moꝛte delegantis expirat iuriſditio. Sed nun⸗ quid ſolum per ſimplicem cõmiſſionem citationis intelli- gatur iuriſditio inchoata, adeo quod moꝛte delegãtis non finiatur iuriſditio de iure ciuili? Canoniſte habent gloſſam in. c.ne aliqui.de here.lib.vj.alia in.c.quamuis, que incipit qualitercunq;. de officio delega.lib.vi.⁊ ibi etiam no. quod officium inquiſitionis nõ expirat moꝛte pape:ſecus in eius legato.et hoc fauoꝛe fidei. Item nunquid per ſolam ſubde/ legationem intelligatur iuriſditio inchoata, adeo quod nõ finiatur moꝛte pꝛimi delegantis.habes gloſ. ſingularem in cap.ſi conſuli.de offic.delega.in.vi.quod non ſolum per ſim⸗ plicem commiſſionẽ citatio nis:ſed etiam per ſolam delega tionem deſunt res eſſe integra. Tene menti. quod etiam pꝛobatur. in.l.imperium.in fi. ö. eo. cõcluſum fuit per ſolam citationem ſeu commiſſionem citationis cauſari pꝛincipiũ iuriſditionis. ¶ Dubium eſt ſi citatio ſit inualida, an intel⸗ ligatur perpetuata iuriſditio delegati? Glo. eſt Joã. And. in.c.cum plures.de officio delega.quod non:quia quod nul lum eſt, nullum parit effectum. Sed contra eum videtur ca ſus.de offic.d elega.c.venerabilis.in anti.vbi dicitur quod pꝛinceps cauſam delegauit Titio, Titius eam ſubdelega⸗ uit Sempꝛonio, iſte Sempꝛonius fecit ſimplicẽ actum nul⸗ lum.Queritur an moꝛte ipſius expiret iuriſditio? Reſpon det hic papa quod non.Certe exillo cauſat magnam dubi⸗ tationem:et canoniſte tangunt multum male. Tu pꝛemitte quod potentius eſt ius quod quis habet eæ perſona ſua quam quod habet ex perſona alterius. Pꝛobatur in.l.ſi fi⸗ lius. F.j. f. de bonis lib.in.l. quod pꝛincipi.et.l.ſi Muguſte. j. de legatis.ij. Ergo ſequitur quod moꝛs oꝛdinarij poten⸗ tioꝛ eſt ad extinguendum iuriſditionem quam moꝛs dele⸗ gati a pꝛincipe:et dicendum quod ſic quantumcunq; per a⸗ ctum nullumſuam iuriſditionem fundaſſet:⁊ ita loquitur.c. venerabilis.aut queritur nunquid moꝛte ipſius oꝛdinarij:⁊ dicendum eſt qð non.⁊ ita loquitur.c.cum plures. C Item dicitur hic quod re integra moꝛte delegantis extinguitur iuriſditio. Querit Bar. an ipſo iure finiatur iuriſditio. In⸗ nocen.in.c.licet. extra de offi.delega.tenet quod ita demum expiret ſi partes opponant.ſed in.c.cum veniſſent extra de teſti.tenet cõtrarium, ſcilicet quod ipſo iure habeat eandẽ. Sequitur Specu.in titu.de iudi.deleg.g.reſtat.verſi.quod ſi delegatus ignoꝛans. Barto.indiſtincteloquitur. Sed mi roꝛ de iſtis doctoꝛibus:quia in.c.f..officium.de offi.deleg. 15 in. vi eſt caſus quod expiret ipſo iure quo ad nõ cepta.vnde caſus eſt ibi in conſeruatione data a papa ad defendẽdum alios a violentia delegati: vt eſt gloſſ.in. c. j. de ofſicio dele⸗ ga.in. vj.⁊ tunc aut eſt ibi ſpeciale in conſeruatoꝛe, aut in cõ- trarium eſt ius commune: aut ille tex.pomit regulam:⁊ tůc habes caſum pꝛo te. Pꝛo opinione Innocen.ponitur⁊ in⸗ ducitur quod ibi ſit ſpeciale: ego dicò quod etiam extendi- tur ad communem alium delegatum: qð puto verius per identitatem rationis et diſpoſitionis.c.iure coꝛrect.et per alia. extra de tranſact. cum ſi. CItem quero t cum dicitur quod moꝛte delegantis re integra expirat iuriſditio dele⸗ gati an ſit verum, ſi iſe ignoꝛet eius moꝛtem: et incipit co⸗ gnoſcere. Quod expiret eius iuriſditio Legiſte habẽt glo. in.l. eius qui in pꝛouincia. circa pꝛincj.ſi certum peta.quod ſiniatur. Hanc ſequitur Specu.in titu.de indi.delega.5.re- ſtat. verſi.item moꝛtuo.a verſic.quid ſidelegatus ignoꝛans. Eandem ſequitur Bar.⁊ eſt communis opinio quod ſem- ꝑer finiatur. hec de tacita reuocatione, videlicet per moꝛtẽ, Quid autem ſi expꝛeſſa reuocatione nũquid finiatur iuriſ⸗ ditio, etiam ſi delegatus illam ignoꝛet. Iſta fuit opinio re⸗ lata a Cy.in.l. mandatum. C. manda. dicentis finiri ſiue ſciat ſiue ignoꝛet.Contraria opinio fuit verioꝛ quod ita demum finiatur, ſi ad notitiam eius peruenit. arguendo de pꝛocu⸗ ratoꝛe ad iudicem.per.l.ſi mandaſſem.j. mandati. Canoni⸗ ſte in ele.j de renunciat.in glo.vbi non finitur mãdatum niſi poſt certiſicationem pꝛocuratoꝛis. Et quod ſit vera pꝛobo: quia cõtrarioꝛum eadem eſt diſciplina.jj. 3.de his qui ſunt ſui vel alie. iur. Nunc ſic delegatus per literas non poteſt pꝛocedere antequam pꝛeſententur.c. ſuper eo.el.ij. extra de appella. No. Inno.in.c. ex conqueſtis.de reſtitu.ſpolia.et ſic a contrario non finitur mſi notiſicatum ſit.c.quia cunctis.g. ex parte.de conceſſio.pꝛeben. Capio aliam queſtionem PBarto. Auid ſi delegatus remouetur ab officio cuius re⸗ ſpectu cauſam delegauit re integra:an per moꝛtem expiret iuriſditio: Barto.hic determinat quod tam exæ cauſa moꝛ- tis quam cuiuſcunq; remotionis finiatur iuriſditio delega ti. No. Innocen.in.c.licet vndiq;. Specu.in. d. g. reſtat.verſi. ſed quid pꝛo duobus.Ego do caſum in.c.vlti.de offi.deleg. facit pꝛo ſimplici legiſta.l.ſi per epiſtolam.de acquiren.he⸗ redita.ver.ſitutoꝛ mandans remouetur a tutela extinguit I6 mandatum. ¶ Item querit Barto. r an ſuperuenienti ex⸗ communicatione ipſius delegantis re integra finiatur iu⸗ riſditio? Allegat no. Inno.in.d.c.. reſtat. verſi. quid ſiinter duos. Barto.fuit ſimplexlegiſta: quia caſus eſt rotundus. de hoc in. c.ſi is cui. de offi. delega. in. vj. verſi, moꝛs ⁊ excom municatio equiparantur. ¶ Sed quid in vicario epiſcopi qui iuriſditionem habet oꝛiginariam an excommunicato epiſcopo extinguatur iuriſditio vicarij.certe nõ:ſed ſua iu- riſditio intelligitur ſuſpenſa. Caſus eſt in.d.c. Roma.ad fi. de offi. vica.Ratio eſt quia tribunal vicarij ⁊ epiſcopi cenſe tur vnum ⁊ idem.ita eſt caſus in.c. Romana. de appellat.in vj. c. ij. de conſue.eo. lib.vbi ſicut excommunicatio ſuſpendit tribunal epiſcopi, ita et vicarij. Bald.in.l.pꝛecipimus. C. de appellat. Et ex hoc dicit Innocen.in. c. eam te. de reſcript. quod mandatum collatum in perſonam vicarij intelligitur 7 collatum in perſonã epiſcopi. Tene menti. ¶ Quero nun quid ſit dare caſum quod moꝛte mandantis etiam re inte- gra nõexpiret iuriſditio delegati:certe habes quinq;. Pꝛi mum ſi data ſit iuriſcitio duobus inſolidum ⁊ vnus incepit vti iuriſditione per viam citationis:alter vero nõ inchoans non eſt finita. c.cum plures. de offi.delega.in.vj.quia cenſe⸗ tur vna⁊ eadem:et ſic perpetuata quo ad aliũ. ¶ Item eſt ſecundus in iuriſditione legati pape, que etiam re integra non expirat papa decedende.c.ij.de off lega.in.vj. Tertins caſus eſt in inquiſitoꝛe heretice pꝛauitatis, cuius iuriſditio moꝛte pape non expirat, etiam re integra. c. ne aliqui. de be reticis.in.vj.Allius eſt in executoꝛe dato a ſede apoſtolica ſuper gratia iam facta.cap.ſi ſuper gratia.de offic. delega. in. vj. ¶ Item regnla que dicit quod moꝛte delegantis ex⸗ pirat iuriſditio delegati re integra limitatur per textum in capi. ſi cui. de pꝛobationi.in. vij. Aliam limitationem dant domini de Rota in deciſionibus nouis. Deciſione que inci pit, Item fuit dubitatum ſi executoꝛ datus a papa. Lap. in alleg. cvltima limitatio eſt. ſi papa mandat aliquid alicui ad ſuam iuriſditionem oꝛdinariam pertinens. Exemplum: pPapa mandat alicui aliquid pꝛincipaliter ad iuriſditionem cauſar. um uudicij Mallioꝛũ c.in quibus babet oꝛdinariam 1 udo. Koma.in pꝛimam.ff. veter.part. — oter bilitatem ſoluendi pena pecuniaria iuriſditionem. Caſus eſt ſecundum vnã lecturam. in authẽè. 3 quod t pꝛopter impoſſibilitatem ſo penap 5 lem. c ſimili⸗ ſta commutatur in coꝛpoꝛalem.⁊ concoꝛdant gloſ.quod ili t nulli iudi.g.ſi non iubemus.⁊ H.ſi vero Pecepta.(3 rdeclaro vt.j.dicetur. ¶Mo.in verſi.doli. quod ruſtici⸗ dectrannr 1 een hſennteneerſene 44 178 ſeu ct uſſis Temnt Aneanefe n Wan 2 5 d0 Kare velerargumelo aliquenepe ennoern Pap ꝛimum.j. de eden.i.in fi. undum de reguriur. dens nen expixat eoꝛum imriſ ditio. aliten aleßeadd enfim 34 Be 3 dato.et.j. de infa.I furti. S. iuſſu. cum alijs in di venditoꝛ.de acquiren.pꝑoſſeſ. Jrmin. f ctuim ſ e indi. gloſ.allegatis. ¶ Hot.in verſi. quod ſi alius.quod vbi man⸗ ces.j.de iudi. Bald.in. l.j. C. de poſtu.e dh ſit Weſcendene dans in dolo cſt⁊ non mandatarius, mancdans tantum pu⸗ ego in. d.l.fundi venditoꝛ:ct.iſi 41 fun dlures caufèa de⸗ nitur. Ad idem not.gloſſ.l.in rem.g.ti Snum. ⁊ qd.j. dicetur. 12 peredi. M Item quero t delegate meraui moꝛitur de⸗ ¶HNo.in vltimo verii. cum.l. ſeq. quod pluribus delinquen⸗ legatus in vna tantum iuriſditionẽ tuata quo ad omnes tibus omnes tenentur inſolidum:quinimo vnius ſolutio a legãs an intelligatur iuriſditio 8— an aaef 6. de re⸗ terius nõ parit liberationem. de quo dic vt plene per Bar⸗ Fabitadaineiee Weetäihn 1 uper Pwohns⸗romnes to. in..ſemper. K.in ſepulchꝛo. j. quod vi aut clam. C Quero ſcrip. Specu.ſuper.d.ve Wed udd intelligatur perpe dicitur hic quod coꝛrumpens pꝛetoꝛis edictum punitur pe communiter ſunt in vna opin d 33 voluit diſtinguere 7 5 na quingentoꝛum aureoꝛum. Modo pone. † ſunt duo tep. tuata qno ad illam vnalm. Se lariter plures cauſe et vna loquẽtes de diuerſis penis, ſcilicet de maioꝛi⁊ minoꝛiſum⸗ male: an ſunt commiſſe ire.ſcire debemus. de ver⸗ ma cui textui ſtabit iudex maleficioꝛum. Cy. ſimpliciter re⸗ iuchoata in alijs zueo ſlegan⸗ ac.⁊ incontrarijs non fit ſpondet quod ſtabit textui loquenti de ſumma minoꝛi:quo/ bo. obliga. quia Adf un e ſitas caufarum: et tun cper⸗ niam pene reſtringende:vt in regula odia. de reg. iur. in. vj. illatio, aut committiturv. ſi quis mancipijs.. ſi impube⸗ ⁊in eis mitioꝛes eſſe debemus.l.de penis. j. de regu. iuris.j. petuatur quo ad eenel 4 69 eſt caſus per locum a ſpe/ cum quidam. de libe. ⁊ poſthu. de hoc Bart. in.l. Pedius.j. res.j. de inſti. Sed isti aart vbi fauoꝛe fidei moꝛte pa- de incen. rui.⁊ naufra.infert ad ſtatutum, pone ſtatutum pu ciali. in. e.ne ienir de dehe nediedo nec ad cauſas ceptas. nit furem ſecundum valoꝛem rei ſubtracte, contra eumr pe non finitur iuriſditio dadrrimmn eſt ius in alijs, puta libellus in quo deducitur res non eſtimatio necpꝛobatur Si ergo eſt ibi ſpeciale in doag. Eſt calus quod ſi commit- quantum valeat: et quia res aliquando eſt varia in eſtima⸗ cap·ſic. ficium de oſfide 33 cauſa iniuriarum vmuerſali⸗ tione nunquid index ſequitur maioꝛem vel minoꝛem. Bar. titur Eenſernarerrennuranf non epta. Ad..ſiimpuberes. ſecundͥum Cy.in.d.I. Pedius.dicit quod index accepit eſti ter finitur udtie arfem in mänear pꝛiuati. Alti⸗ mationem ſecuncdum quod minus. Facit Innoc. dickum in reſpondeo quodi 5 eugrhen adijciatur aliquid iuriſdi- cap. cum dilectus.de oꝛdi.cogni. Ita etiam in ſimili ſicom⸗ 19 mo fanpel litis wean nodper pꝛins non habebat. Dicas mittatur violentia publica punitur magis quam pꝛiuata, ſi tioni indicis ſelun TAigflhde paratus. j. de pꝛocurato.vi- iudex non ſpeciticauit inſententia de qua intelngetur:cer quod ita. Caſus e de itis conteſtationénon poterat reum te de pꝛiuata.text. eſt in.l.ſipꝛeſes.j. de pe. bene facit. l. he ta⸗ delicet Anephand fomere ab obſeruatione iudicij pote⸗ 6 men cauſe. de tuto. C Glo. querit rcui applicetur pena coꝛ Mua de nerior ſationennec. rumpentis:et dicit quod parti:⁊ alle gat ſimile in pꝛinci.de ſepul.vio.pꝛo hoc facit ſecundoꝛc uia vbi eſt accuſatio po u P P Pop . 3 laris, tũc pena ex ea reſultans applicatur accuſanti..ſi cui. G ummarium. ᷑ j. de verbo. ſigniſi. Q Sed quid 1 quando lex nõ ſpecificat cui applicatur. Barto. ponit in.l. agraria. j. de ter. mo. Bald.in A ZActio contra album coꝛrumpentẽ popularis dicitur. Lſi ecelsſie-De epiſcoest cleri. ⁊ l. ſ quis maioꝛ. C. de trãſac. Maſeulinum in materia penali concipit femininum. Ego poſuiin.l.ler Lornelia.j. aclSilla. CGlo.opponit de 2 iaria commutatur in coꝛpoꝛalem ſi impoſſibi⸗ l ſi is qui rem..ſi tu Titium.j. de fur. vbi non tenetur man⸗ 3 Hoedf Vreneels aeenn dans, licet mandatarius non deliquerit. Solue ibi in furto, 4 litas 8 mene Uinten Heroefs excuſant qnem adolo. bic in corumpente. Item dicit glo⸗mandantem ex deli⸗ udex diuerſasbabens imponere punitiones debet ſtare cto teneri: quia conſtat pꝛopter ſi uum dolum. ergo non po- 5 3 ti k teſt dici quis tuliſſe opem in eo delicto quod non apparet: 6 Allbum coꝛrumpentis pena cui veniat applicanda. Opoꝛtet ergo pꝛeſupponi zuſineuun ſi dicatur datum foꝛe 7 Accuſatus de ope ⁊ auxilio an actu vel maleficio non pꝛo⸗ 7 ufdnn. elpne⸗ ls accu Atun 9 5 Ope ⁊ auxilio: ⁊ bato punietur: et in penalibus maſculinum ad femininum non cont at Hede di osenit en: Dicendum quod poꝛrigitur. opoꝛtet conſtare: vt.. ſi is qui rem F. 1 tu Titium.j.de furt. 3 Conſtitutio penalis an extendatur de caſu ad caſum, ant Tex. eſt in ſimili in. l. j. C vbi cau. fiſca. Iſta lex in pꝛincipio de perſona ad perſonam. loquitun pen ver bum genen is maſculini, p oſtea vtitur fe⸗ 9 Ponſtitutio penalis annullatiua actis an ſit extend enda. minino in verbo vtrunq;. In boc an et quãdo maſculinum 10 Judex an in vna eademq; ſententia poſſit penam pecunia- concipiat femininum.vide Bai to. in.l. ſemper.. ſi in ſepul⸗ riam ⁊ coꝛpoꝛalem imponere. chꝛo.j.quod vi aut clam, in. l. ſi multi.j.dep 1b. Bald. in. l.itẽ 1 Paulus coꝛpoꝛaliter ob pecunie carentiam, an ſi diues ef- Mela..ſi plures.j. ad leg. Aquil. Quid in ſtatutis.in. lj.de ficiatur iterum pecumariter ſoluere cogetur. verbo. ſigni. Gar. Cy.⁊ Bal.in.l. quicunq;. de ſer. fugi.⁊ in.l. iet 3 b ſi ita ſit ſcriptum. de leg.ij. Gal. in.. Gallus. de lib. ꝛpoſthn⸗ = n⸗„⸗/(¶Coꝛrum⸗ Canoñ.in. c.identitatis. de electio. in. vſ. Archi. plenius xij. 1 8 3 J ꝗl 18 id quod. pẽs vel remo 3 q.i.in.. ſuadente. vbi glo. ſingularis. ota hanc.l. quod e uens peetoꝛis edictum pena quingentoꝛum au⸗ in penalibus maſculinum extenditur ad femininum ratio⸗ oꝛum punitur, quam iinon poteſt ſoluereluit· ue identitatis. quod etiam locumh abet in ſtatutis. I No⸗ in coꝛpoꝛe.de quo per canoniſtas in.c.ſinem litibus. de dolo ta etiam ratione idẽtitatis in penalibus de ſtricta ſignifica⸗ ⁊ cõtu.⁊ per legiſtas bic. a qua pena illi excuſantur in quibꝰ tione vocabuli adlatam verba extendi. qð an ſit verum bꝛe pꝛeſumptiue ceſſat dolus. et ſi ſunt plures, eoꝛum quilibet uis eſt concluſio Jo. And. Aut iiud quod eſt penale eſt coꝛ punitur inſolidum: quia pena coꝛum ſic committitur quod rectoꝛium:⁊ tunc verba nõ extenduntur: vt in clemẽ. hi qui. vno ſoluente alter non liberatur. Et accuſatio huius delicti in verbo, ex eiſdem. de eta.⁊ qualita.. liquando lex ipſa eſt popularis eſt. hoc dicit cum Cy. C Hota quod actio con⸗ penalis tantui: et tunc fit extenſio:y tra coꝛrumpentem album popularis eſt. ¶ No. ſecundo in in verbo, eleganter. de electio. Legiſte in glo.magna. circa 2 verſic. ſeruiT quod maſculinum in penali materia concipit pꝛincipium.in.l. ſi quis in tantam. C vnde vi.ægo dico hic femininum. vnde cõſequenter reſi ultat quod in penali pꝛo- eſſe caſum. Sed dictum Jo. An. redditur hic du 24 dubium per Pter identitatem rationis verba extenduntur de ſtricta ſi⸗ tex. in anthen. minoꝛis debitoꝛ.in glo. ſuper verbo, ad cura- gniſicatione vocabuli ad lat tper caſum in clemẽ.j. a. quod dic vt.j. declarabitur. toꝛem.⁊ in authẽ.vnde ſumitur. C qui dare tuto.poſ.que lo ¶ Ho. in verſi. quod ſi dum pꝛoponitur quod verba pꝛete⸗ quitur in curatoꝛe ⁊ extenditur ad tut.&t eſt ſingularis gl. rititempoꝛis de pꝛopꝛia ſignificatione non compꝛehendũt ibi, ſed pꝛo concoꝛdantia potes dicere quod aliquando ler tempus pꝛeſens.ad idem.j. de verb. ſignifica.l.verbum erit. ipſa penalis coꝛrectoꝛia eſt inducta fauoꝛe alicuius quia iu licet aliquando extra identitatem rationis fiat extenſio vt re redditur fauoꝛabilis, tali caſn verba quantũcunq; pena⸗ bic eſt caſus.de quo dic ſimiliter vt.j. C Ho. in verſi. ſeruos, lia ⁊ coꝛrectiua ſicut in. d. authen. minoꝛis. eredeſhine de ſtricta 2—— 4 2——— 8* 2— 4.——y—————,——õ,— 1 k ——ype—.——— Daiuata ſ ſetur:cer⸗ it.leta⸗ pena c Ade Naopopu ſautilſ cwj. eclſicat cui 1. Balql in detraſac. opponit de netur man⸗ biinfurto, em er deli⸗ So non po⸗ napparet: datum foꝛe ⁊auxilio:: dum quod nj de furt. pꝛincipio vtitur fe⸗ aſculinum ſi in ſepul⸗ ald. in.litẽ 8. In. jde ugi in. ꝛpoſtbn⸗ nius xij- clquod mratio⸗ Cho⸗ gnifica⸗ rum bꝛe le eſtcoꝛ d. Pi qyi- ripſa eſ nclemen gnaclid divb W 7 er cura⸗ quelo 1sg ſo ler aiu end⸗ r de ll „A AA 4 De iuriſditione omnium iudi. II ſtricta ſigniſicatione vocabuli ad largã. Clnananad 35 3 lex penalis non eſt inducta fauoꝛe alicuius:⁊ tunc ver 8 extendũtur.ita loquitur clemẽ. hi qui. Cene meti: quian 3 reperies in..de viro.vbi doctoꝛes ponũt. Lelan d, des quod verba pꝛeteriti tempoꝛis non trabuntur a 5 2 ſens:icet ex indẽtitate rationis in penalibus ſiat extenſio. ¶ Quero an ſtatuta penalia pꝛopter identitatem Ationis extendãtur. ad pꝛeſens dicendum quod ſic per tex.in. hn naufragium..deinde j. de incen. xui.nau.: quem textũ addo ad iſtum:⁊ ita non eſt iſte ingularis. ¶ Item querot nun⸗ quid lex ſeu cõſtitutio extẽdens aliam legem ſeu cöſtitutio⸗ nem pꝛecedẽtem in vno caſu ſub pena ad aliu videatur! 3 petere penam in ſequẽti caſu.vtputa dicit ſtatutum ꝙ mu/ lier nõ poſſit poꝛtare ſyꝛicum ſub tãta pena. Alia cõſtitutio dicit ꝙ ſicut pꝛohibetur ſyꝛicũ ita et roſatũ. De hoc eſt glo. notab.in.j.f.j. de in ius voc.ꝙ nõ videatur repetita eadem pena in ſequẽti caſu niſi hoc nominatim expꝛimatur. Qano. dicunt cõtrarium per gloſ.in.c.de multa.in verbo. eccleſia⸗ ſtico. extra.de pꝛeben.Ego conſydero de hoc duplicem con coꝛdantiam. Pꝛimo ꝙ ſi in vna eademq; lege pꝛimo pꝛobi⸗ bente vel conſtituente.lex ſeu cõſtitutio vbi eſt facta exten/ ſio vt tunc habeat locũ.d.c.de multa.videlicet ꝙ cenſeatur facta repetitio eiuſdem pene.⁊ hot operatur vicinitas. Si vero eſt diſpoſitio in vno eſt ⁊ extenſa in alio ⁊ tunc non cen⸗ ſeat᷑ facta repetitio.Et ita loquitur gł.in.l.ſij.de in ius voc. ¶ Ael poſſumus dicere:ſi conſtitutio extenſa emanauit ex eadẽ poteſtate a qua emanauit extendens:⁊ tunc cenſeatun facta repetitio.Ita eſt caſus in.d.c.de multa.ſecus ſi ad di/ uerſa.vt in.d.l.fi. Sed quid in cõſtitutione loquẽte per ver⸗ ba que poſſunt denotare incluſionem ⁊ excluſionẽ an exten datur ad incluſiua vel excluſiua:puta per dictionem vſq;,a, velab.Exemplũ: faciens furtum vſq; ad duos aureos non ſuſpendatur.gloſſ.eſt ſingularis in.l.idem in vno vſq;j.de dolo.videlicet ꝙ extendatur pꝛout eſt fauoꝛ ipſius delin⸗ quentis. ¶ Item quid ſi eſt conſtitutio que pꝛeſentata vno modo includit, alio modo excludit. exemplum, ſi epiſcopus Italicus pꝛomouerit ad oꝛdinem aliquem foꝛẽſem clericũ Altramontanũ punitur in.v. habes gl. ſingu. in. cj. in verbo clericum.de tempo.oꝛdi.lib. vj.videlicet ꝙ debeat pꝛeſenta⸗ ri eo modo vt includat nõ vt excludat. ¶ Altimo nunquid conſtitutio penalis inter eaſdem perſonas extendatur de vno caſu ad reliquũ per identitatem rationis. Hoc habet glo.in cle. ij.in verbo, lineum. de vita ⁊ honeſt.cle.⁊ tex.in.c.j. S.poꝛro.que fu.pꝛi.cau.bene.amit.in vſi. fend.⁊ qð not. Jo. Andi.in regula, odia. de iureiur. egiſte habent gloſ.in.§. item miſta eſt actio.inſtit.de actio. ¶ Item nunquid conſti⸗ tutio penalis loquens in vna perſona loquatur ad aliam perſonam habentem in ſe identitatem rationis. Jura in cõ trarium ſunt inl.ſenatus.ff.de ritu nup.etl.ſi libertus..ſe⸗ natus. eo.titu.⁊.C.de interdic.matri.l.ſi. In contrarium fa⸗ cit.l.patri.cum not.per Bar.j. de adult.⁊.l.ſi filius. lj.⁊.ij.cũ ibi not.per Bal.C.ad Macedo.⁊.l. ſilium habeo. eod. titu.⁊ J. Juli. de rinup. ¶ Sedftquid ſi conſtitutio penalis ſit an⸗ nullatoꝛia actus nunquid extendatur. Habes gloſſ. in. c. ſi poſtqᷓ;.de elec.in.vj.⁊ in cle.j. in verbo, pꝛeſidẽtes. de reſcrip. Alliam in.c.ſi.⁊.c.poſtqᷓ;.de elec. ¶ Item dicitur hic ꝙ pꝛo/ pter impoſſibilitatem ſoluẽdi pena pecuniaria cõmutatur in coꝛpoꝛalem.Et ſic habes ꝙ in criminalibus qui non po- teſt ſoluere in ere debet in coꝛpoꝛe. Nunquid idem ſit in ci⸗ uilibus. Habes text.in.l. nemo carcerem.de exac.trib.lib.x. 10 CItem † quero nunquid iudex in vna ⁊ eadem ſententia poſſit inferre penam coꝛpoꝛalem ⁊pecuniariam. habes in ſi non conuitij.C.de iniur.Ego allego gloſſ.in. c. Raynal⸗ dus.extra de teſta.⁊.l.conductoꝛes.C. loca.⁊.l. non ab re.C. vnde vi. C Altimo hic habes ꝙ in penis, ſolutione vnius alij liberentur vel non. Aide plene per Bart. in.l. ſemper g. ſi in ſepulchꝛo.j.quod vi aut clam ⁊.in.l.ſi multi.j.de publi.⁊ per Bal. in.l.item Mela. ũ.ſed ſi plures. j. ad legem Aquil. ¶ Quero aliquis in defectum pecunie fuit punitus coꝛ- poꝛaliter ſi poſtea peruenerit ad pinguioꝛem foꝛbtunam an poſſit cogi ad ſoluendum. dicas quod nõ.per.j. ſed ſii vnius. S.ſi ante.. de iniur. quia nõ debet quis bis puniri ex eodem delicto. C Item dicitur hic quod ruſticus excuſatur.dicas hoc verum niſi ſit ſagax:vel quid clandeſtine fecerit.de quo vide gl.C.de interdic.matrimo.lib.j.⁊ eſt glo.in.l.athletas. de excuſatio.tuto. C Item quero vbi habent canoniſte, quod qui non poteſt ſoluere in ere, luat in coꝛpoꝛe, babent in.c.finem litibus. extra de dolo ⁊contuma. & Summarium.. 1& Familia cõtra vnum delinquente:an dominus pꝛo plu ribus teneatur:⁊ econtra ſi vnus contraplures. 3 familia CAbi tractatur de pu⸗ 8 ⁊ blica vindicta factum a fa — 8 milia punitur vt factum a pluribus.ZAlias ſecus laconſilium plurium adbibitũ circa vnum idem punitur vt conſilium vnum tantum, non autem vt confilia plurima.h.d. Hot. quod coꝛrupto pꝛetoꝛis albo per fa⸗ miliam dominus non conſequitur beneficiũ vnice ſolutio⸗ nis: licet in furto damno ⁊ iniuria ſecus. ¶ Hot. ſecundo ꝙ ſicut maieſtas attribuitur pꝛincipi: ita etiam attribuitur ⁊ pꝛetoꝛi ⁊ libero populo ſeu ciuitati.j.de cap.l.nõ dubito. ita etiam ⁊ alteri libero domino nõ recognoſcenti ſuperioꝛem: vt in..iij. C. de epiſco.audiẽ. ¶ Nota tertio maius eſt deli⸗ ctum quod committitur in cõtemptum perſone publice qᷓ; pꝛiuate:qð patet qꝛ magis punitur. ¶ Mot.quarto ꝙ albo pꝛetoꝛis ⁊ miniſtratione iniurie pluralitas perſonarum ar⸗ guit pluralitatem delictoꝛum. licet ſecus ſit in furto vt bic eſt notab. tex.⁊.j.de iniurijsl.ſi plures. ¶ Not.vltimo quod pluralitas perſonarum cõſulentium circa vnum ⁊idem nõ arguit pluralitatem conſilioꝛum ſed iudicatur tantum con⸗ ſilium vnum. quod declara vt plene per Dy.⁊ Bar. in.l.ſem per. ſ. ſi in ſepulchꝛo.j. quod vi aut clam. ¶ Pꝛimo vides in hac.l.quod ſi familia domini deliquerit coꝛrumpendo vel damnum dando vel iniuriando circa vnum⁊ idem:do- minus tenetur vt pꝛo vno. Mimita hoc quãdo circa ynum ⁊ idẽ delinquit vnifoꝛmiter:ſecus ſi diffoꝛmiter.per tex.in.i.ſ quis. F.ſ.j.de furt. C Secundo adde ⁊ ponatur ꝙ tempoꝛe commiſſi delicti plures fuerunt ſerui qui non erant vnius familie ſed plurium dominoꝛũ:poſtea quando volo agere effecti ſunt vnius domini an tunc teneatur dominus vt pꝛo vno aut pꝛout diuerſis:dic vt pꝛo hoc dijudicando attendi/ tur ipſius delicti commiſſio non tempus agendi. per text. in.l. ait pꝛetoꝛ.in ſij.de noxa. C Tertio pone quod familia intulit damnum duobus habentibus bona communia non diuiſa ⁊ vnus iſtoꝛum egit contra dominum ipſius familic a quo penã recepit:poſtea alius ſocius vult ad idem agere an teneatur dominus ambobus: dicendum qð non. Ita ex notabulis litera in..ſij. ſi famil. fur. feciſ.dica. ¶ Itẽ dicitur hic qð poteſtas que attribuitur pꝛincipi attribuit᷑ ⁊pꝛetoꝛi ⁊libero populo ſeu cinitati. CDodo quero nũquid ſicut delinquens in pꝛincipẽ qui cõmittit crimen leſe maieſtatis ſi deliquerit contra ciuitatẽ ſeu liberum populum ita com- mittat idem crimen. Gloſ.ſunt cõtrarie, vna in.. fallaciter. C.de aboli. alia in.lj.j. ad legẽ Jul. maieſta. Et de hoc vide per Bar. in extrauagã. qui ſint rebelles.in verbo, rebellan⸗ tes. ¶ Sed quero hic vides quod quis pꝛopter plures de⸗ linquentes tenetur ſoluere vt pꝛo vno. Pone qð ſtatutum dicat quod ciuitas caſtrum vel villa que non ceperit male⸗ factoꝛem puniatur tali pena:et pone quod plures fuerunt malefactoꝛes pꝛo quibus nõ captis ciuitas vel caſtrum exi gitur an teneatur ſoluere vt pꝛo vno vel vt pꝛo pluribus.di cas quod tenetur vt pꝛo vno. Ita refert Barto. ſm Cy. et Dy.in.l. malitijs.§. is quoq;. i.j. de actio. et obliga. Idem ſequitur Bald.in.l.j. C. de condic. fur.Et vide in ſimin Gar. in.l.cum exhibuiſſet.. ſi plures.j. de public. et in.j.iij.j. de nego. geſt. et Gald. in. l. iubemus.§. ſinautem. C. ad Trebel. Bene facit tex. in..iij. cum ſeqꝗj. de ijs qui deie. vel effu. Summarium. ‿ 1& Judex eſſe non poteſt in cauſa pꝛopꝛia, aut ſue familie. 2 Conſuetudo dans alicui poteſtatem cognoſcendi in cauſa ſua an ſit valida. Oꝛdiinarium non poſſe in cauſa ſuoꝛum iudicare qualiter ſit intelligendum. 4 Pater an poſſit indicare duobus filijs ſuis litigantibus. 5 Arbite ran poſſit quis eſſe in cauſa pꝛopꝛia. 3 1 2 1— ₰ Ron te ſt Aiiuriſditioni. Chonon b iij — 3ſſſ —, 5 ———— 5 — 1 Kudo. Roma.in pꝛimam.ff.veter.part. in cauſa ſua vel ſuoꝛum pꝛopinquoꝛũ aut Füiüniniſelde dicit. ¶MHotabitis pꝛimo qð in cauſa ſua nemo iudex eſt. Ad idem.C.ne quis in cauſa ſua.in rubꝛo ⁊ nigro.a.q.iiij 8 caſu pꝛimo. CMHo. ſecundo quod in cauſa ſuoꝛum nõ Pote quis eſſe index.quod dico vt declarabitur in gloſ. Iſte tex. babet tria capita. Pꝛimum eſt an quis poteſt eſſ 3 iudex 13 cauſa ſua. In hoc accipe negatiuam vt ſupꝛa dixi. Adc e nunquid hoc fallit in papa ⁊ imperatoꝛe ⁊ in alijs qui nõ re- cognoſcunt ſuperioꝛem. NRanc queſtionem ego Pona in duabus legibus ſequentibus, videlicet in.l. pꝛetoꝛ.⁊ in. eũ qui. CSed dubiũ eſt quid in epiſcopo ⁊coᷣſequenter in 35 teſtate an poſſunt cognoſcere de iniuria que ſibi illata 3. Queſtio mouetur per Inno. in. c. ex parte. extra de ver 5 ſigni.Ego refero me ad gloſ.vt in.c. Romana. de Penis. ä bꝛo.vj.ſed caſum habes in clemẽ.de foꝛo ihe. Gialen 3 2 Tnunquid valet conſuetudo que dat pote 1 em a b bed⸗ gnoſcendi in cauſa ſua:⁊ videtur quod non uſß indu occaſionem delinquendi. In contrarium eſt caſus quod y 1 leat in. d. cj. de pe. lib. vj. C Item ſuniier 8 neni 3 epiſcopus poſſit eſſe iudex in cauſa eccle 3 de ndoß n8 tangit in. c. noſti. extra de eccle. Sed vos habe 8 g 5. 4 li. quod poſſit.ij.q.vi.c.ſi quis aliam.in.. cum veniſſent. extra de iudi. Hodie eſt caſus in.c.cum perſone. de pꝛiuieg.in.vj. Sed tex.in.l.nec quicquam. s.de off. pꝛocon.dicit quocl me⸗ lius faciat ſi ad ſuperioꝛem remittat. CSedl quero quid ſi iniuria illata eſt minoꝛi magiſtratui,remitto vos ad.c. dile⸗ ctus.extra de pe.⁊.c.j.de offi.deleg. ¶ Secundo dicitur hic rqð iudex oꝛdinarius neq; liberis neq; vxoꝛi ius dicere de⸗ bet. Cañ.pabẽt de hoc tey.in. c.poſtremo.extra de appel. et in. q. vijꝗ. tua.ver.filius. ⁊.c. cũ queritur. An quis poſſit eſſe iudex in cauſa ſuoꝛum filioꝛum. dic quod aut loquimur in iudice delegato: et dico quod poteſt, ſed recuſatur. ita lo⸗ quitur in.l.in pꝛiuatis. j. de iudi. aut loquimur in oꝛdinario ⁊ tunc aut vult cognoſ cere in cauſis criminalibus:⁊ non po teſt:vt.l. coꝛnelia.j. de iniurijs.aut in ciuilibus:⁊ magniscau ſis:⁊ tunc aut filius agit⁊ non poteſt aut conuenitur in mi⸗ nimis cauſis:et poteſt.tex.eſt.in.l.ille a quo..ſi. allegata in gloſ. ¶ Sed an ſicut in cauſis iuriſditionis contentioſe ita ⁊ voluntarie.Et in omnibus dic quod idem.l. an apud.j. de manumiſ.vindic.et.l.ſi conſul.. de adop. Sed iſta pꝛocedũt 4 quãdo filius litigaret cum alio extraneo. CtQuid autem ſiduo filij litigarẽt, an tũc pater poſſit eſſe iudex inter eos: dicitur quod ſic: q ceſſat ſuſpitionis cauſa: cum ſint paris gradus.l.non ſolum.C.de dona.habetis gloſ.nam in gloſ. cum rub. c. canonicus. extra de offic. delega aliam in, c. po⸗ ſtremo. extra de appella..iij.q.v.c.j. Sed nunquid epiſco/ pus vel alter maioꝛ poſſit cognoſcere de delictiscommiſſis in ſuos familiares vel illis que in alios commiſerũt: ⁊ nun⸗ quid in cauſis pecuniarijs poſſint eſſe iudices oꝛdinarij. Cyn. Jaco. de Are. ⁊ Bald. ponunt in..j. C. ne quis in cau. ſua. Bar. in.l.ſi quis..ſi quis.j. de pen. Innoc.poſuit in.d. c. ex parte. de verb.ſigni. Do. Anto. de But. in. c.cum contin⸗ gat. extra de foꝛo compe.vbi etiam tractat, an valeat cõſue⸗ tudo attribuens iuriſditiones alicui cognoſcẽti in cauſa in qua non poſſit alias cognoſcere contra eum qui fuit eius fa miliaris, tũc deſijt. Bart.in.i.f. idem Coꝛnelio... ſeq.j. de queſtio.Et per Specu.in titu.de teſte..j.ver ſicu.quid ſi olim.ybi habes an poſſit eſſe teſtis.⁊ gloſ.in.q.v.in.c. accuſa toꝛes.⁊ per Inno.in. c. inquiſitionis.⁊.c. cum opoꝛteat.extra de accuſa.¶ Item pone quod ſit caſus delicti in quo regu⸗ lariter quis non poteſt eſſe iudex in cauſa domeſtica nun- quid ſi delictum eſt notoꝛium poſſit de eo executionem fa⸗ cere: dicendum quod ſic: quia ceſſat cauſa ſuſpicionis:vt eſt tex. in. c.nouit. de appellatio. ⁊ poc pꝛocedit in ijs qui habẽt merum imperium. Quid autem ſit in alijs magiſtratibus dicas quod debent remittere ad ſuperioꝛes:vt.j.ij.C.de of⸗ ſipꝛefe. au gu. ¶ Que autẽ ſint cauſe ex quibus delegatus poſſit recuſari.dic vt in:c. cãm que.de off dele.c. accedẽs. el.j. vt lite non conteſta in. c. inſinuant in. d. c. poſtremo. Item † ſit quis eſſe arbiter iñ cauſa ſua Dic vti 7... 2 n.l. ſed ſi—. 8 quin etiam j. de arbit. ſed arbitrat ſt iſees Ator poteſt: vt not. in...pe.j. de arbi. CExhis quero nunquid valet ſtatutum quod in- ꝛuriatus poſſit ſe vindicare ab iniuriante. do. Anto. poſ uit in. c. quia in eccleſiarum. extra de cõſtit Bal. in. l. ſi Dal. in.l. ſi penes. C. depo. Sed an valeat conſuetudo vt offendens in namnda Offenũ ſe remittat:⁊ quod poſſit ſibimet vindicamẽ ſumere. ald.in.l.j..vſq; adeo.⁊.l.ſed ſi vnus.j. de iniur. dixit quod Baindmh non valet conſuetudo talis. Aide gloſ. in.l.penult. de arbit.Canoñ.in.c.cum contingat.de ſenten. excommu.vbi pꝛohibet in clericis:in laicis appꝛobat. Et ſic Bar. dixit contra hunc textum. Summarium. 2. 1.☛☚α Actiones diuerſe, an vnico libello poſſint intentari. 2 Lonuentio ⁊ reconuentio diuerſos non exigunt iudices. 3 Parti non debet permitti nec concedi libertas contra partem. 4 Abiseus et fur in quo differant... 5 Poaceruatio delictoꝛum puniendoꝛum qualiter facienda, VJidem cum eodẽ. Lrn- tio non fit ad impediendum iudicis muriſditio⸗ Anem vbicauſa conuentionis et reconuentionis Icoꝛã eodè iudice tractatur. hoc dicit cum. S.j. E o.tpꝛimo ſecundum elegantioꝛem intellectum, quod vnus contra a⸗ lium vno et eodem libello plures actiones moueri poteſt: quod intellige ſiue actiones differant numero tantum non autem ſpecie:ſiue ſpeciei⁊ numero. Pꝛimum pꝛobabitur. j. pPꝛo ſocio.l.cum duobus..ſi plures.famil.erciſcũ.in.l.here/ des.non eſt nouum. Secundum pꝛobatur. C. de anna.exce/ 2 tio.l. vlti. ad finẽ. ¶ Nota ſecundo ⁊ ꝙvbicunq; tractamus de odio quo ad faciendum iudicem incõpetentem ſumma⸗ rum coaceruatio fieri nõ debet. ¶ No.in..cõuentionem ⁊ recouentionem coꝛam eodem iudice tractari debere. Ad idem.l.penulti.et authen.ibi poſita.C. de defenſo. extra de mutu.peti.c.j. Quinimo ⁊ ſimul ⁊ ſemel de eadẽ co gnoſcen⸗ dum eſt: et vna eademq; ſententia terminandam. extra de oꝛdi.cogni.c.cũ. M.dilectus.j. que ſenten.ſine appel.reſcin. 3 lj.in fi. CNo. ibi, ne in poteſtate. rquod in poteſtatem mei aduerſarij conferri nõ debet id quod mecum habet agere. .de arbil.ne in poteſtate. ¶ In gl.an debeat ſieri plurium ſummarum coaceruatio. Dic ſecundum Warto. aut ſit ad fauoꝛem inducendumet tunc poteſt fieri coaceruatio: vt.l. ſi plures.in gloſ.Zlut ad inducendum odium:⁊ tunc non vt bic.⁊ in.ĩ.ſi quis autem. C. de donat.in..ſancimus. Hic oꝛi⸗ tur queſtio. Statutum dicit quod bãnitus in ſumma pecu⸗ niaria a. xx. lib. ſupꝛa poſſit impune occidi:tunc pone quod habuit bannum in. xxx. vna vice, alia vice ex alia cauſa in.xl. nũquid vt poſſitoccidi,poſſint iſte ſumme cumularirbicpa bes quod non. concoꝛ. Bar.in..ij.. vlti. de condi.inſti. item in.l.vbi ſideiuſſoꝛ.j. de ſol. Ange. in. ſi plures. in ſi. j. de pac. Alttẽde quod mihi videtur cõtrarium. Et ſcias quod abi⸗ geus eſt fur animalium exiſtẽtinm in grege. Tld hoc quod quis ſit talis abigeus, requiritur vt furatus ſit decem ani⸗ 4 malia.l. fi. de abige. ſi in minoꝛi numero fur eſt. x Differẽtia inter furem ⁊abigeum: quia abigeus poteſt relegari et ad moꝛtem puniri:fur de iure nõ.lj.C. de condictio.ob turpem cau. Pone quod quis plura et diuerſa furta fecerit an poſ⸗ ſit puniri coaceruando iſta furta yt abi geus. Dic quod ſic, per..fi. ẽ. qui ſepius. j. de abige. et hoc inducetur in odium. Reſpon.diſtinguẽdo an queris an cumulus ipſarum ſum⸗ marum ſit faciendus in odium perſone pꝛiuate ⁊ fauoꝛe al⸗ terius perſone pꝛiuate: et ſic non vt hic. Abi vero de odio perſone pꝛiuate et fauoꝛe reipublice tunc ſic: vt. d..qui ſe⸗ pius. Igitur concludo cõtra Barto.in dicto ſtatuto quod poſſit fieri cumulatio fauoꝛe reipublice. Quero dicit ſta 5 tutum. f quicunq; commiſerit vnum furtum puniatur cer⸗ ta pena:qui duo decapitetur. et pone quod commiſi vnum furtum ſolum ⁊abſolutus ſum:iterum commiſi duo de qui⸗ bus nõ eſt facta punitio, an debeat fieri coaceruatio de pꝛi⸗ mo ad hoc vt poſſim puniri. vel pone commiſi furtum vel homicidium in Alemania et aliud ad ediolani. Joã. And. in addi. Specu.in rub.de fur.in.q.nunquid facienda eſt cu- mulatio delicti de quo non poteſt cognoſci. Bart.in..ſi cui. j.de accuſa. Bal. in authen. ſed nouo iure. C. de furtis. Ego conſului FSᷣloꝛentie de quodam notario. Bal. no. in. lj. C. de iudi. actio.et authen.qui ſemel. C. quomodo et quando lic. ¶ Item dicit ſtatutum quicũq; commiſerit vnum furtum puniatur in centum. qui duo, ei amputetur pes. Pone, qõ diuerſis tempoꝛibus furatus ſum, an debeat fieri niins, 1 9 nna exce⸗ ractamus ſumma⸗ tionem: vere. Ad extrade ceN d.pra dpelreſcin. eſtatem mei ibet agere. riplurium .aut ſit ad uatio: vt.. tuncnonyt s. Hic oꝛ⸗ nma pecu⸗ pone quod cauſain xl. lariebicha i inſtitem fi.j. de pac. quod abi⸗ d hocquod decem ani⸗ Differetia legariet ad ob turpem rit an poſ⸗ cquod ſic, in odium, rum ſum⸗ auoꝛe al⸗ ode odio .quiſe⸗ uto quod dicitſta atur cer⸗ niſi vnum o de qui⸗ tio de pli⸗ urtum yel Jo z 1 d. dcaeſtcu⸗ in ſi cul tis.Eᷣgo nalC.de ando li- n furtum Done 9d cumula⸗- tioft 2 Relatio ſemper eſt in dubio ſuper pꝛoximioꝛi caſu appli⸗ 3 De iuriſditione omnium iudi. 12 tio vt poſſim puniri amputatione pedis. habetur in.l.eum qui..item dicit.j.de furtis. Item pone qð debeat fieri eſtimatio plurium rerum an debeat fieri cumulate an de per ſe vnaqueq;. Aide in.l.ſi.. eſtimationẽ. C. de iure dot. ¶ Item pone dicit ſtatutum quicunq; ſeruierint per an⸗ num domino ciuitatis efficiantur immunes a collectis:ego ſeruiui diuerſis tempoꝛibus ita quod de collectis mẽſibus efficitur annus vel tempus anni, an ero immunis in.l. non ſolum..annus.j. de excuſa.tut.tu dic vt in.l. Paulus..idẽ reſpondit.j.de libe. cau. quod ſic.ego poſui in.l.ſi.g.quoties. J. de publi. Item pone conſtitutio vult quod qui ſteterit per annum in eccleſia habeatur pꝛofeſſus: ſi diuerſis tẽpo⸗ ribus ſtetit, an fiet cumulatio: Ponit Bern. in gl. in. c. eum qui certis.de reg.iur.lib. vj. Bal.in.l.fij.loca. ¶ Dixi quod cauſa reconuentionis debet tractari coꝛam eodem iudice ⁊ eadem ſententia terminari, nunquid habeat locum tam in oꝛdinario quam delegato.dic vt in.c.j.de mutu.peti.⁊ in ar- bitro.extra de arbi.c.cum dilectus. Sed pone quod recon/ uenio coꝛam diuerſo.habes in.c.diſpendia..reus.de reſcri ptis.libꝛo.vj. Summarium.. Cumulatio ſummarũ quibus de cauſis ſit in iudicijs admittenda. canda:licet etiam poſſit in remotioꝛi. Juriſditio taxata an impediatur cumulatione ſummarum vel pꝛobationum vel ſimilium incidentium. 4 Debita annuatim ſoluenda an poſſint vna actione cumu⸗ lari:yt pꝛo pluribus annis vna petantur. 5 Ex pluralitate perſonarum non §. S 1 vna. Cir der diuiſio fama in actione contentarum. boc dicit. CNota rquod licet ſummarumex diuerſis actionibus debitarum non debeat fieri cumulatio ad impediendum iudicis iuriſditionem:vt in pꝛin.l.nibilo- minus ſummarnm vna eademq; cauſa debitarum cumu⸗- latio fieri poteſt vt iudicis iuriſditio impediatur.tex.eſt hic not.⁊ concoꝛdat.l.ſi ſeparatim.in..j.j.de appel. M Mota ſe⸗ cũdo inſpici id quod euenire poteſt.de quo dic vt dicetur in glo. ¶ Hota tertio in glo.eoꝛum ſententia.in fin.ſᷣm intelle⸗ 2 ctum verioꝛem t ꝙ relatio clauſule in fine poſite, in dubio facienda eſt ad pꝛoximam in eodem caſu:etiam ſi fieret ad pꝛecedentia ⁊ reſultaret in ipſa diſpoſitione contrarietas. quod dic vt dicetur in gloſſ.¶ Gloſ.ponit bꝛocardum ſci⸗ licet ꝙinſpici debeat id quod euenire poteſt, quod an ⁊ quã do ſit vide per Gar.in.l. inter ſtipulantem.. ſacram. de ver boꝛum obliga.⁊ per Bald.in.l.j.j.de in litem iurand. Addo vnum. dicit.l. inter ſtipulantem. quod aduerſus caſus in ho mine non eſt conſyderandus.Hoc eſt verum vbi conſydera retur ad ſui odium:ſecus ad fauoꝛem.l.generaliter..ſi ho⸗ mini libero.j. de fideiuſſo. Hec eſt materia relationis et re⸗ petitionis. ¶ Et pꝛimo de via relationis.Aut clauſula po- ſita in fine oꝛationis referatur ad pꝛoxima vel pꝛecedentia. Facit triplicem diuiſionem. Zlliquando loquimur in con⸗ tractibus:aliquando in vltimis voluntatibus: aliquando in legibus: aliquando in ſtatutis. ¶ De pꝛimo caſu per Barto.in.l.licet Imperatoꝛ.⁊.l. talisſcriptura. de legatis.j. idem in.l.in repetẽdis.z⁊.l.ſi tibi cure.de leg.in.lj.õ.deinde. j. de poſtulan. Bal. in. lj. C. de legi. hered. De vltimavolun⸗ tate, in. c. ſecundo requiris. ⁊ in. c. inquiſitionem. extra de ap pella.cap.olim.extra de reſcrip.⁊ cap.abbate.de verboꝛum ſigni. ¶ De repetitione pone hanc queſtionem an dictum in pꝛimo repetatur in ſecundo fac ſimilem diuiſionem vt in vltimis voluntatibus. Bar.in.l. Seia.. Caio.de fun.inſtru cto. De contractibus, in.l.ſi ita ſtipulatus.. Chꝛyſogonus. de verbo. oblig. De legibus vel ſtatutis habes in.l.pꝛetoꝛ. g. erit.vi bo.rapto. Bal.in.l. quemadmodum.. hec verba.j. ad leg. Aquil.⁊ in.lj. in pꝛinci. de publi. Specu.in tit. de in⸗ ſtru. edit..nunc autem.verſi.item excipe.⁊ in titu.de diſpu⸗ ta.⁊ alleg.aduo.verſic.vel in pꝛinci.fact.narra. ¶ Item hic vides tractari de iudicibus habentibus iuriſditionem ta⸗ xatam. Nunc quero iudex non habet cognitionem niſi in ſumma iſta. Pone dedilibellum cõtinentem hbãc ſummam pendente lite res creſcit:nunquid talis iuriſditio impedie⸗ tur: Guli. allegat quod multa impediunt facienda que non impediunt iam facta.l.patre furioſo.de his qui ſunt ſui vel alie. iur. Dic qð eſt caſus in.l.ſ.ã. cum ſcimus. C. de appella. Item qõ damno dato agitur actione.l. Aquilie. odo ſi tu reus cõfiteris condẽnaris in ſimplum:ſi negas in duplũ. Tunc quero damnum datum erat in.xx.ago coꝛam iudice cõpetenti ad illa.xx.nũc lite pendẽte reus negat:⁊ ſic actio creuit an impediet iuriſditio. Guli. determinat qð nõ. Tu dic qð cõſyderanda eſt pꝛimoꝛdialis materia, nõ accidẽta⸗ lis ſuperueniẽs.l.itẽ veniũt.g.cum pꝛediximusj.de peti. he re.⁊ gl. in.l.certi cõdictio.C.ſi cer.peta. ¶ Itẽ t ex cotractu vel vltima voluntate debetur mihi decima annuatim: poſ⸗ ſum agere ad omnia ſimul, que mihi debẽtur:ne omni anno tedio afficiar. De vltima volũtate eſt in.lj.C. de defen.⁊ no. in. l.ij.C. de pꝛeſcrip.xxx.ann. De cõtractibus gloſ.oꝛdi.in.j. non quemadmodum.j. de iudi. Nunc pone qð quolibet anno a teſtatoꝛe.l.ſunt relicta aut ex cõtractu. Ioodo volo agere coꝛam iudice cognoſcẽte de iſta pꝛo omnibus mihiin futurum debitis.Guliel.dicit qð iſte ſumme ſunt ſingulari⸗ ter cõſyderande:per tex.in.l.ſcimus..fi.C.de dona.⁊ ſic iu⸗ dex erit competẽs: als ſecus. Tu cõſydera aliter.nam diffe rentia eſt an quid animum debeatur ex cõtractu:⁊ tunc pꝛo omnibus annis debitis naſcitur vna actio:adeo quod illa eadem mihi competit pꝛo ſingulis annis:vt.l.ſenatus..fin. de dona.cau.moꝛ.ꝛ.l.ſi ſeruus meus.Si autem ex vltimavo luntate tunc pꝛo quolibet anno naſcitur mibi noua actio: tali caſu non fit coaceruatio:quia pluribus actibus deben⸗ tur:vt eſt caſus in pꝛincipio huius legis:ſi autem vna actio ſecus:vt hac.l.in fine. Summarium.. 1 HMagiſtratus municipalis an poteſtatem babeat in Pis que ſunt meri imperij. 2 Conſtitutio mentionem faciens de ſupplicio an debeat ex⸗ poni de vltimo. 3 Coercio leuis cuius ſit imperij. Coercio modica tripliciter conſyderanda. 4 Confitens coꝛam iudice incompetenti an virtute ſue cõfeſ⸗ ſionis poſſit tradi iudici competenti. Wr A iſtratibus ¶ Municipa/ A Gg e lis magiſtratus Nerga ſeruum vel liberũ hominem non babet ſe⸗ Auerioꝛem vltionem ſed modicam coercionem. hoc dici. ¶ Nota pꝛimo municipij magiſtratum non ha bere poteſtatem in ijs que meri ſunt imperij. Adde idem in. lq.3. de offi. eins cui mãda.eſt iuriſdi.in authẽ.de defen. ciui.H.audient.⁊..ipſos quoq;. ¶ HNota ſcõo eoſdem pote⸗ ſtatẽ habere puniendi modica caſtigatione vt leui coercio⸗ ne:vt.d.. iudicare.qð etiam ipſis delegatis permittitur:vt extra de offi.dele.pꝛeterea..j.in fi.z.l.fi. ã.de off. eius cui mã da.eſt iuriſdi.vide.l.ſi quid erit..de offi.pꝛoconſul. Nun quid conſtitutio faciẽs mentionem de ſupplicio intelliga tur de vltimoꝛ Glo.videtur dicere ꝙ ſic.⁊ qð hoc ſit verum, dic quod aut ſunt multe:videlicet quãdo verbum vnum in conſtitutione poſitum poteſt compꝛehendere plura ſuppli cia referẽdum eſt ad minoꝛa.l.interpꝛetatione.de penis.gl. in. l.j. C. ne Chꝛiſt.mancip.alia glo.in.l.fi. C.que res ven.non poſ. alia in.l. hos accuſare..omnibus.j. de accu. Et reſpon⸗ deo ad gl.in hac.l. quia hoc ideo dixit vt euitetur cõtrarie⸗ tas. CQuerot nunquid leuis coercio ſit meri,miſti, vel iu riſditionis.dic dum querit cuius ſit generis. Dic ꝙ modi⸗/ ca coertio eſt triplex. Quia aut fit ad vindictã publicam:et iſta dicitur eſſe mera:ſed expeditur nobili officio⁊ publicã vtilitatem reſpicit ergo ⁊c. Quedam eſt que ſit ratione par tis intereſſe: et tunc eſt miſta. ¶ Pone caſum ſi delegatus ab inferioꝛi a pꝛincipe videns partem cõtumacem:pꝛonun⸗ ciauit in poſſeſ.mittẽdum ex pꝛimo decreto:circa iſta fit in⸗ tereſſe partis. Pꝛobatur, ꝙ ſit miſta, ex diffinitione miſſti. Quedã eſt coercio leuis que exercetur ad coadiuuandum iuriſditionem:et tunc ſi iuriſditio eſt inferioꝛis gradus ita erit iſta coercio. Pone delegatus denegauit contumaci au dientiam, vel reſpectu contumacie impoſuit. x. ſolid. vt.. fin. C.·de mo. mulctã.⁊ ſic:quia iſta coercio exercetur circa infe- rioꝛem iuriſd itionem non erit iuriſditio. pꝛobatur quia ac- iiij Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. teſſoꝛium ſequitur naturam ſui principalis. Item moeicn coertio dupliciter poteſt cõſyderari.A no modo pꝛoutc 35 petit maio.oꝛ.itẽ ꝓut cõpetit inferioꝛi vel Selegatdelnenn w caſu põt imponi que etiã tendat ad penã coꝛpoꝛalẽ hetere eſt in. d. aut. de defen. ciui. Si autẽ cõſyderas peout ⸗ 85 delegato, tunc iſta coercio nõ extenditur ad coꝛpoꝛalẽ, 3 adleuẽ:vt in.c.cũ veniſſent.extra de eo qui mittitur dof ¶ Item ad cõdemnationem expẽſ znni teüdde 3 1 1 l.pꝛoperãdum. finautem. C. eo. L. Itẽ ſi iuder 3 Ku tibus reſpondere ſinõ reſpondeãt pꝛonũciabit al Pi confeſſo. ¶ Item ſi reus nõ vult iurare de calumnia 3 ete⸗ rit pꝛonunciari pꝛo cofeſſo.l.ij.g.ſinautem Werpefian 8 calum. Qualiter autẽ pꝛocedatur.dic pei Saerarbec un⸗ 4 cunq;.j. ſi quis in ius voca. non ie. C Sed Wend 6 Bo ie confeſſus me deliquiſſe coꝛam iudice incõpetenti, 5 kar cõfeſſio, adeo vt ex ea iudeæ cõpetens contra fne po f 2 3 cedere: Guliel.⁊ ſucceſſine Bart. hic. Gal.in.lcla) rpeineeniefeeranmanmrareenaaunenn. de electio.⁊in.c.at ſi clerici. Specu. 3„9⸗leqin⸗ tur. ver. quinto. Tu dicas D änanh n Punm 3 doalin 65 enti cuius iuriſditi 1 Pꝛoꝛ 6 tanoafn bonken eſt valida: ⁊ tunc no olum ipſe ſed ſkian competens poterit punire..conſenſiſſ.j. de indi. aut 3 34 ram eo cuius iuriſditio non poteſt pꝛoꝛogari:⁊ tunc eſt nu la cõfeſſio.c.at ſi clerici. pꝛcallega. Iſta diffinitio fuit Joan. Anqd.in titu. de confeſ. Sed qð hec confeſſio non valeat vt poſſit puniri eſt verũ:ſed bene valet ad toꝛquendum. Pꝛo- bo. Nam confeſſio delinquentiscoꝛam incompetenti iudice facta habetur pꝛo extraiudiciali que facit iudicium.lj. capi⸗ te quinto. de tutel. al. de adulter.l.que 3.in fi. de edili. edict. ¶ Adde pone quod talis cõfeſſio ſit in iudicio nullo eſpe⸗ ctu oꝛdinis iudiciarij an reddat confeſſionem nullam. Ca⸗ noñ. habent tex. loqueñ in foꝛo ſuo in.c.j.de accuſat.in.vj.qð valeat. licet Innocen. dixit quod etiam puniri poteſt.in eo. cap. qualiter⁊ quando.el.ij. extra de accuſ. ati. cuius dietamn ſequitur Barto. in.l. ſi confeſſio. j.de cuſto. reo. Lan.habent alios textus loquentes in iudicio ciuili.in. c. Piſanis. extra de reſtitu. polia. Alium in clemẽ. coſtitutionem.in fi. de ele⸗ ctio. Bal.in.l.j ð. co.⁊ in.l.j.j.ſi meſ. ful. mo. dix. allegauit illũ tex. Legiſte habẽt per Bal. qui alleg. in.lij. C. re iudi.tex.in Lait pꝛetoꝛ.g. permittitur.j. de mino. ¶C Sed adde licet iſti dixerint ꝙ poſſit puniri in eadem in cõtrarium eſt veritas: quia non valet in eodem.in.l.cum ſcimus. de agrico.⁊ cenſi. lib. xj. ⁊.l.ubemus. C. de lib e. cau. pulchꝛe facit..valuit.in fi. de inr. ac. CSed quid ſi confeſſio eſt facta in iudicio inua lae ſed facta eſt de alio delicto quam de eo de quo eſt que/ ſtio:an valeat vt poſſit quis puniride vero delicto. Specul. in itu. de inquiſi.. nunc vicendum. circa pꝛinci.verſi. quid ſi actum.⁊ titu.de teſt.j.verſi.quid ſi in modum exceptio/ nis. Bal.in. lpꝛeſbyteri. C. de epiſco.z cleri.⁊ in. mercalem. C. de condic.ob tar. cau.veritas eſt ꝙ nõ valet, vt poſſit pu⸗ niri eodem iudicio pena oꝛdinaria: ſed bene valet yt poſſit puniri pena extraoꝛdinaria: vt in. c. cũ dilectus.ad fi. extra de oꝛdi.cogn.z.cjde except.ad fi. ¶ Item pone epiſcopus vel inquiſitoꝛ inquiſiuerat contra clericum tanquam cõtra bereticum. qui degradatus eſt ⁊traditus curie ſeculari, an iudex ſecularis debeat ſequi pꝛoceſſum pꝛimum. Bart. in.l. diuus. la.ij. de cuſto.reo. Wald.in authen.clericus.de epi ſco.⁊ cleri.C.de exhi. reis.do. Anto.in.c.at ſi clerici. C anoni ſte in cap.vt inquiſitionis..pꝛohibemus.de bere. lib. vi. In contrarium facit in authen. de ſan. epiſco..ſi vero crimen. Summarium.. 18& Selegare nemo poteſt niſi iuriſditionem habens oꝛ⸗ inariam. 2 zaaitiates non cogitur ins reddere yltima die ſui of cij. 3 Delegatio valida duo pꝛeſupponit. 4 Delegatus indebite an partibus volentibus poſſit in cau ſa incepta per eum pꝛocedere. 5 Sentetia delegato putatiuo pꝛolata an ratificatione oꝛdi⸗ narij validetur. 6 Delegatum ſe dicens cum no ſit an patientia oꝛdinarij ius acquirat 1 7 Magiſtratus, quando dicatur officium dimittere, =(¶Zd hoc vt gs poſſit de⸗ 8 Am QUII. Ware⸗ quemcogere ad ſu 9 ſcipiẽdam delegationem opoꝛtet magiſtratum 2 Neſſe: nec quis poteſt ita delegare vt delegatus vltima die ſui officij ſententiã ferat.⁊ poteſt iudex ſuperioꝛ ſe ſubmittere iuriſditioni indicis inferioꝛis ſeu ſibi equalis. h. d. cum.l. ſeq. C Nota pꝛimo regulam ꝙ nemo delegare poteſt niſi habẽs oꝛdinariam pote ſtatem qð declara vt ple ne dicimus.. titu. ij.l. ñi. in fiC. No. in..iudicare. ſm vnum intellectũ r ꝙ vltima die officij ma giſtratus ad ius redden dum nõ cogitur. ¶ No. ſcðo alium ma giſtratũ in rem per⸗ ſonalẽ nõ poſſe cauſam delegare terminãdã ſuo magiſtra⸗ tu finito. ¶ Not.in.l.eſt receptum ꝙ licet iuriſditio inferio: in ſuperioꝛẽ aut par in parem poteſtatẽè non cenſeantur ha bere:vt.j. de arbi.J.nam eſt magiſtratus.j. ad Treb el.l. ille a quo.g.tempeſtiuum.j. de min.lminoꝛ autem. cum ſi. nibilo⸗ minus iure pꝛoꝛogatiõis ſen ſummiſſionis yt iuriſditione contẽtioſa nõ voluntaria poſſunt:vt hic eſt tex.⁊ Gloſ.dicit qð ad hoc vt delegatio teneat duo requirũtur. Pꝛimũ qõ cauſa ſit delegabilis:vt.l.ſiquidẽ erit. ⁊..ſolẽt.. de offi.pꝛo⸗ conf. ¶ Item qõ ille cui delegetur ſit habilis:yt in.l.cũ pꝛe⸗ toꝛ.F.vlti. de iudi. ¶ Que autẽ ſint ille perſone que de iure ſunt pꝛohibite eſſe delegate habes in. d.l.cum pꝛetoꝛ.⁊ in.c. ſciſcitatus.extra de reſcrip. C Item ſunt duo alia neceſſa⸗ ria ad hoc vt delegatus pꝛoferat ſentẽtiam validam:pꝛimo vt pꝛoferat ſe eſſe delegatũ eius qui delegauit. Specu.in ti tu. de ſe entẽtia.. quoniam.ver. quid ſi dixerit. allegat.l. que⸗ ro.j.de eo qni pꝛo tut. Scðm eſtiſtud ⁊fuit notab. Fede. de Se.qõð ſi iuriſditio oꝛdinaria delegatur ille qui de bac cau/ ſa cognoſcet expꝛimat ſe yelle cognoſcere vt delegato. Idẽ Feder.in cõſi.cxx v. allegat no.per Innoc.in. c.licet vndiq;. extra de offi.oꝛdi.do. Anto. in.c. cum ex officio.extra de pꝛe/ ſcrip.ꝙ nihilominus valet pꝛoceſſus delegati, licet non ex⸗ pꝛimat ſe delegatum: quia debemus potius pꝛeſumere vt res valeat quam pereat.l. quoties. de reb. dub. ¶ Item nõ debet pꝛeſumi accepiſſe viam auertẽtem iudicium ſuũ.j.iij. de teſt. mili. Idem teneo alia ration e:quia pꝛocuratoꝛ⁊ de/ legatus equiparantur. Et tũc pone mandamus pꝛocurato ri vt emat:⁊ ipſe ſimpliciter emit nõ expꝛeſſo nomine cuius: cenſetur certe nomine mandantis emere.l.qui in aliena.. ſi is qui putabat.j.de acquirẽ. here. Item detutoꝛe.l.poſt moꝛtem.j. quãdo ex fac.tu. Ita in pꝛopoſito delegatus cẽſe⸗ tur in dubio ꝓcedere vt delegatus per. d.l.poſt moꝛtẽ. Ai⸗ des ꝙ ad hoc yt valeat delegatio requirit᷑ ꝙ delegatus ha beat oꝛdinariã poteſtatẽ. Mone eo tẽpoꝛe quo delegaui nõ habebã iuriſditionẽ:poſteaſi uperuenit, nũquid reconuale- ſcat iuriſditio que a peincipio fuit nulla. Glo. ponit in. lj. C. qui ꝓ ſua iuriſdi. Specc.in ti. de iudi.dele.g.excipi.ver.quid fi cognoſcẽs.d. Anto.in.d. c.cñ ex officio. ¶ Aeritas eſt aut ille qui habebat iuriſditionẽ actu⁊ habitu, ⁊ tũc cõualeſcit: aut nõ, ⁊ tũc ſecus. pꝛobat᷑ in.l.obſeruare. poſt hoc.3. de of ſi.pꝛocõ.¶ Itẽ pone r ꝙ coꝛã eo delegato cui delegarinon potuit partes pꝛocedut, an valeat ꝓceſſus partibcõſentiẽ⸗ tibus ⁊ ſciẽtibꝰ. Gl.ſunt cõtrarie. vna.in..j. C. de peda.iudi. alia in. d.. iſta. Tu cõcoꝛda qꝛ aut ille cui cauſa fuit delegata erat pꝛiuata perſona:⁊ nullã babebat iuriſe ditionẽ, certe tũc ꝑceſſus eſt nullus.l.pꝛiuatoꝛũ.C.de iuriſ di.om.iud. Sinau⸗ tẽ alias habeat iuriſditionẽ oꝛdinariã talis pꝓceſſus ſuſtẽtat ex cõſenſu,lʒ ex delegatione fuerit nullus. Itẽ pone † di cebat quidã ſe delegatũ ꝗ nullã habebat delegationẽ nun⸗ quid oꝛdinarius poſſit illã ſniam habere ratam. pec queſtio Pʒ duas gl. cõtrarias.vnã in.l.ij.(.de iure fiſ. lib. x. aliã in.c. ſigniſicaſti.de fo.ↄpe. põt allegat do. Inno.in.c.pꝛuden tiã.de of.oꝛ Gar. ponit bic ꝙ tu dicas ꝙ nõ põt cõfirmariꝑ ſuperioꝛẽ.ix.q.i.c.j. Fallit in pꝛincipe.ↄcoꝛ.ij.q.vj.c.hoc ꝗp⸗ pe. Itẽ pone reſt iudex oꝛdinarius egodelegatũ ſuum me eſſe dico ⁊ ipſe patit᷑:nũquid ſua patiẽtia inducit delega tionem? videtur ꝙ ſic.per.l.ſ remunerãdi.. qui paſſus.⁊.l. qui patitur. j. manda. Tu dicas qð Innocẽ.in.d. c. pꝛuden⸗ tiam dicit quod nõ eſt yerum.⁊ Pald. in. lj.C. vbi de cri.agi opoꝛtet. C Anum addo ad gloſ.dum dicit qð non poſſum cogere eum qui mihi non eſtſubiectus. Tu allega.c.paſto⸗ ralis.circa pꝛinci.de offic.oꝛdina. ¶ Glo. querit, an ⁊ quan do magiſtratus cenſeatur deponere officium. Aut queris an ⁊ quando incipias deponere officij inſignia. Tu dicas ꝙ per duos dies ante cenſet finitũ officiũ: vt in aut. de admi. vbi deponit. Aut queris an et quando incipiat deponere adminiſtrationẽ. ☛ poo Ro bos 1 Om. 7 ern 2 iui Iinco —— 8— S— 2 8— 2* 4— 3 6 A————— 5 5— gG 2—-—— 1. 4 2 —— —Pp———— Sat.1que⸗ Fece de bac cau⸗ at. Jdẽ vndiq;. adepae⸗ ex⸗ ſawere R Jtemnd mnſun liij. ratoꝛ⁊ de⸗ hocurato ine cuius: Aliena ſi toꝛe.poſt atus cẽſe⸗ noꝛtẽ. Ai⸗ gatusha legaui no econnale⸗ it in. C. per. quid as eſt aut ͤualeſcit. .5.de of egarinon cöſentiẽ⸗ eda iudi- elegata erte tuc Sinau⸗ ſuſtetat dneTdi e nun⸗ queſtio liä in.c. pruden rmarip oc ꝗp⸗ t ſuum tdelcge ſlus⸗ ynuen⸗ clag oſſum aſto⸗ quan eris asq dml⸗ nere on⸗ 1 2 4 5 lR De iuriſditione omnium iudicum. 3 adminiſtrationẽ. Dicas ꝙᷓ eo die quo ſueceſſoꝛ incipit in trare ciuitatem:vt.l. meminiſſe. S.de offi. pꝛocõſ. Sed pone dubitabat aduentum ſucceſſoꝛis an valeat: dic ꝙ ſic:per tex.in..fiſco..de offi.pꝛeſi.q requiritur ſcientia.Aut que/ ritur quando ipſe magiſtratus amittat poteſtatẽ d elegan di:dic ꝙ; vltimo die.vt bic. ¶ An autẽ ſuperioꝛ magiſtra⸗ tus poſſit cognoſcere de cauſa ſua: Mut queris an poſſit co gnoſcere de cauſa patrimoniali/⁊tũc ant loquimur de po⸗ teſtate abſoluta:⁊ poteſt:vt..pꝛinceps..de legi.⁊ ſenatuſ conſul.aut oꝛdinaria ⁊ tunc non poteſt: vt per totum.C. ne quis in cau. ſua. Si autem queras de bis que ſpectant ad rationem dignitatis.dic ꝙ ſic.l.pꝛoxime.de his que in teſt. delen.l.⁊ hec vberius.de here.inſtit.de honeſtate tamẽ de⸗ bet alteri delegare. c. cũ dilecta.de confir.vti.v el inuti. et.l. ne quicqᷓ. circa pꝛin.de offi.pꝛocon. Aut queris de delictis que ipſi fuperioꝛis commiſerunt, ⁊ tunc ſi de hereſi nonpo teſt.xl.diſt.ſi papa.⁊.c.ad apoſtolice de regu.iur.auti eſpe ctu alioꝛum delictoꝛum, ⁊ tunc per ſemetipſos pꝛonũciare poſſunt. xxv. diſt. nunc autem. Sed an poſſint ſe ſubmitte re iuriſditioni alterius.Et tunc aut queris ad penitẽtiam iniungendam ⁊ tunc poteſt:vt in. c. ſane. de offi. delega. aut yt ſibi imponatur pena tẽpoꝛalis,ꝛ etiampoteſt:vt.ij.q.vij. nos competens.aut vnlt ſe ſummittere inferioꝛi ⁊ non po- teſt c. ¶ Sed quid ſi vellet committere ſe concilio. habes diſtin. viij.c.nemo.qꝙ concilium non poteſt contra eum co⸗ gnoſcere niſi in cauſa bereſis. Summarium. Erroꝛ in indicijs omnem conſenſum excludit. udicium coꝛam iudice incompetenti agitatum nullum eſſe cenſetur.— Oꝛdinarius poteſt tam vniuerſalis cauſe qᷓ; particularis cauſe cognitionem delegare. Judex vel aduocatus quibus ex cauſis re cuſetur. Tommunem erroꝛem pꝛebere iuriſditionem quo caſu pꝛocedat.— 1 udicem non ſuum adiẽs an pꝛeſumat᷑ ignoꝛãter adiuiſſe. Pꝛoꝛogatio an quocunq; conſenſu inducatur. Erroꝛ in iudice an addat vel minuat iuriſdit. S= CErrãs eo ꝓꝙ 3 Per errOꝛe. on conſenit =e mtelligitur iuriſditionẽ pꝛoꝛogare. Et babens aiuriſditionem oꝛdinariã:⁊ omnes cauſas, ⁊ vnã delegarè poteſt maxime ex iuſta cauſa: puta ſi ante ſuſce- ptum magiſtratus officium aduocatus fuerit in ea cauſa de qua nunc eꝑ iuriſditione oꝛdinaria cognoſcere poſſet. hoc.d.cum duobus legibus ſequẽ. ¶ Mota pꝛimo ꝙ erroꝛ omnem conſenſum f excludit.d idem.j.de aqua pluuia. arcen. ſed hoc ita.vbi plurime ſunt concoꝛdan. ¶ Hot. ꝙ erroꝛimpedit inriſditionis pꝛoꝛogationem. Ad idem.j. de iudi.l.ij.circa pꝛin. ¶ Notatertio ꝙ f factum coꝛam iudice incompetenti nullum eſt. Ad idem. C.ne de ſtatu defunc.l. qui pater.extra de ind.c.at ſi clerici:⁊. C. ſi non a cõpetenti. iudi.per totum, cum multis ſuni. Hota in.l. olet. ꝙ ſicut poteſt ⁊† ſieri particularis cauſe delegatio ab oꝛdinario ita ⁊ vniuerſalis cauſarum. ¶ Mot.in eadẽ ꝙ delegatus vice fungitur delegantis. Ad idem..de offic. eius cui manda. eſt iuriſdi.1j.. qui in mandatũ. Et ideo dicimus ꝙ cum delegatus pꝛonunciat ipſe delegãs pꝛonunciare fingit᷑: yt dicit litera.C.vbi⁊ apud quem.l.vlti. Id idẽ aut. hi qui.li. vj. ¶ MNot.in.l. ſolet pꝛetoꝛ.ꝙ f iuſta cauſa recuſandi iudicẽ vt ſuſpectũ:eſt ſi ante ſuſceptum magiſtratum aduocatus fuerit aduerſe partis.Et hoc declara vt not.Spec.in titu. de aſſeſ.g.vlti.ad fin. An tamen iuſta ſit cauſa ſi quis dicat ꝙ aduocatus eſt familiaris vel cõmẽſalis magiſtratus:? di cas ꝙ non.extra de offi.iudi.c.j.vbi eſt caſus,licet alias ſu- ſpicionis cauſas hec coadiuuet:vt extra de appel.c.ex inſi⸗ nuatione. Hot.ex eadem ꝙ de iure ciuili ad hbãc cauſam oꝛdinarius poteſt recuſari vt ſuſpectus.habes caſum ini- micitie.l.ſi pariter.in fi.de lib.cau.⁊ aliã in.l.vnica. C. ſi qua. pꝛed.po. Quomodo tamen boc intelligatur dic vt in glex ſpeciali.de app.⁊.c. ſuſpicionis.extra de offi.delega. C In glij in pꝛiuatum nõ cadit iuriſditio ex pꝛoꝛogatione.l. pꝛi⸗ uatoꝛum. C. eo.tit. ¶ Nunc pone † quedã pꝛiuata perſona cõmuni opinione reputet᷑ habere iuriſditionem: hoc ſtãte partes pꝛoꝛogant:nũquid valeat: Glo. videtur velle ꝙ ſic. idem Spe.in tit.de compe.iudic..j.ver. ſi quid.ſed hoc vi⸗ detur falſum per dictum Inn. in. c. cum dilecta. de reſcrip. dicentis ꝙ cõmunis erroꝛ dat iuriſditionem pꝛocedit vbi verſatur publica vtilitas:ſecus ſi pꝛiuata. Sed dictũ Spe. poteſt ſaluari, quia etiam vbi publica vtilitas verſat᷑ erroꝛ cõis dat iuriſditionem, per. l.ſi arbiter. C. de fen. ⁊ interloc- Bal.alleg. in. l. ad teſtiũ.. conditione. in fi. de teſtib. ¶ Su⸗ per glij. que dicit Barto. indiſtincte dixit ꝙ quando ſunt plures iudices electio eſt actoꝛis:vt.l.non vtiq;..querit.⁊ in pꝛopoſito de eo ꝙ cer.loco.dic vt plene not.in aut.habi⸗ ta.C.ne filius pꝛo pat.in.l.cum clericus.C. de epiſco.⁊ cler. Joã. And. plene in.c.j.⁊ fi.de foꝛo compe. I Aides hic ꝙ verus conſenſus inducit pꝛoꝛogationem. Nũc pone ꝙ qui⸗ 6 dam † adiuit iudicem non ſuũ: nunquid pꝛeſumatur adi⸗ uiſſe ſcienter an ignoꝛanter. Specu.in titu. de compe.iudi. in add.ęj.verſi.nũquid.dicit aut iudey nõbabens iuriſdi⸗ tionem niſi a conſenſu aditur a ruſticis vel mulieribus:tũc pꝛeſumitur ignoꝛanter, aut a peritis perſonis: ⁊ tũc pꝛeſu⸗ mitur ſcientia:vt.l.regula..j.j. de iuris ⁊ factiignoꝛd. Sed quero nunquid impediat pꝛoꝛogationem vſus ipſius iu⸗ riſditionis: puta duo erant iudices qui in potentia babe- bant iuriſditionem inſolidum: ſed per vſum nõ vnus ſine alio ego adeo erronee vnum:nunquid erroꝛ iſte impediat vſum? certe nõ.per Inn.in. c.pꝛudentia.extra de offi.dele. 7 ¶ Item vides ꝙ conſenſus inducit pꝛoꝛogationẽ:⁊ nun/ quid ſicut verus ita ⁊ tacitus ⁊ ſictus? exemplũ ſi actoꝛ fa⸗ ciat citari reum coꝛam iudice ſub quo nõ tenetur compare re:reus eſt contumax q nõ tenet̃ reſpondere:pꝛout ſibi eſt pꝛeiudiciale. Remitto ad Inn. in. c.innotuit, extra de eo ꝗ fur.oꝛdi.ſuſce.⁊ in.c.pꝛeterea. extra de dila. Gal.in.l. geſta. de re iudi.⁊q.ſi quis ex conſenſu.de epiſ.audien.z.l. ex qua⸗ cunq;.extra ſi quis in ius voca.non ierit. ¶ Quero de er⸗ 3 roꝛe indicum. Judex habens iuriſditionem oꝛdinariam erroꝛe ductus pꝛocedit vt delegatus nunquid pꝛoceſſus ⁊ ſentẽtia remaneant nulla. Inn. in. c.x officij. extra de pꝛe⸗ ſcrip.opiniones duas ponit.vnam ſcʒ ſi iudex pꝛocedit ex iuriſditione, putatina: bic erroꝛ circa qualitatem nõ im⸗ pedit pꝛoceſſum, per. Lillicitas.. veritas. de offi. pꝛeſi. Sed Ulla lex nõ obſtat:qꝛ ibi non loquitur de erroꝛe iudicis.Se⸗ cunda opinio ꝙ ſi habens poteſtatem oꝛdinariã vellet a ſe abdicare nõ poſſet, niſi in manibus pꝛincipis: vt.l. legatis. de offi.pꝛeſid.vnde multo magis intelligitur renũciare in riſditioni:ſed hoc non ſequitur:⁊ pꝛobo. Non poteſt iudex facere ꝙ vbi nõ requiritur oꝛdinarius pꝛoceſſus pꝛocedat᷑ ſummarie.l.iudices.C. de iudic.ſi tamen facit valet pꝛoceſ⸗ ſus.l.pꝛolatam.C. de ſenten. Hanc opinionem vc ꝙ valet pꝛoceſſus firmat Bal. in.lj.⁊ in..fi. C. de fur. ⁊.l. eum qui.. eo.⁊.l.non codicillum. 5. de teſta. Spec.in tit. de iuriſ.omn. iudi.ver.vlti. Inno.in.c.conſequenter.de offi.deleg.pꝛobat hoc Ange. per.. ſediſi in ſeruum g. ſi quis iudex.in ſi. de ar⸗ bitris. Pꝛo opi. Bald. eſt caſus in.I.ij.ũ. conuenire.verſic. pꝛoinde.in fi.de iudi.vbi iudex qui pꝛoceſſit ex poteſtatiua poteſtate fecit pꝛoceſſum validum.Et pꝛo hoc facit conclu ſio Bar. incip.adimantia generalis. I Item bic vides ꝙ iuſta cauſa recuſandi iudicem eſt, ſi ante ſuſceptũ magiſtra tum fuerit aduocatus ac.intellige hoc verum ſi ante con- cluſionem cauſe emanauit cauſa ſuſpicionis: vt in. c.cum dilectus.extra de oꝛdi.cognitio.ratio eſt quia tunc non po teſt iudex acta falſiſicare. ham non poterit noua inſtru⸗ menta recipere ⁊c. e Summarium. B 1&◻ꝙ Satiſdato vel pacto facto de indicio ſiſtendo an ni⸗ hilominus renunciari poſſit aliquo caſu. 2 Penitentia an pꝛocedat in actuvel pacto iurato. 3 Arxoꝛ non ſoꝛtitur viri foꝛum quo ad cauſas an matrimo⸗ nium inchoatas. 4 Lis debet finiri vbi ſumpſit exoꝛdiũ non obſtante litigan⸗ tium mutatione. 5 Laicus pendente pꝛoceſſu tranſiens ad clericatum an et pꝛoceſſus tranſibit:vel ſi laicus poſt maleficium cõmiſſum eficiatur clericus an clericaliter punietur. J. udo. Koma.in pꝛimam.ff. veter.part. 6 Axoꝛ vidua an foꝛum viri continet: ⁊ quid de ſponſa non⸗ dum ad domum viri traducta. Axoꝛe moꝛtua an dotem lucrandam inſpiciatur conſtitu⸗ tio loci viri vel ipſius mulieris. Arxoꝛ an ſequatur genus vriii.¼. Bror an gaudere debeat pꝛiuilegio patri conceſſo ⁊ ſuis poſteris. ir Pacto deli⸗ 3 conuenerit. tigando coꝛã iu/ 4 dice nõſuo quis ſtare non comp ellitur:⁊ muta/ tio foꝛi ſuperueniens ſca poſtſentẽtiam a litis teſtationem nõ tollit ipſius iudicis iuriſditionem. h.d. vſq; ad.H.quoties.l.cũ quedã puella. Wart.in.l.ſi pupillus. §. defendere. j. de pꝛiui. cre. ſed hic⁊ in.l. quidam cõſulebat. j.de re iudi. queritt nunquid per ſatiſdationem de indicio ſiſti videatur adeo pꝛoꝛogata iuriſditio ꝙ non poſſit rece/ di:⁊ dicit ꝙ non.ꝛ alleg. Eyn. per. lj. deſpon. Sed caſus eſt in aut.offerat᷑de lit. cõteſt.⁊ ratio eſt:qꝛ per hãc ſatiſdatio/ nem non inducit conſenſus effcax vel tacitus. ¶ Itẽ eſtꝛ alius actus qui interuenire põt ante litis cõteſtationẽ, pu ta exceptio rei iudicate,⁊ tũc per bãc exceptionè an intelli gatur quis conſenſiſſe in indicẽ:dic ꝙ aliqnando opponit᷑ exceptio declinatoꝛia:⁊ tunc clarum eſt ꝙ inducit᷑ pꝛoꝛoga tio:vt.l.ſ.C.de excep.Aut opponit᷑ exceptio peremptoꝛia vel dilatoꝛia:⁊ tunc intelligit᷑ in iudicẽ conſenſiſſe efficacẽ. Tex.eſt in.l.ſed ⁊ ſi ſuſceperit.in pꝛin.j. de iudic. Poſt pos actus ſequit᷑ litis conteſtatio, ⁊ per eam efficax inducit̃ iu- riſditio.hoc eſt verumſ ipſa litis conteſtatio ſit valida: qꝛ ats non parit effectũ.j.ſi pater. in ſi. ne defunc.⁊ d.aut.offe⸗ ratur. ¶ Sed nunquid ſit licita penitentia ſi conuentio/ ni appoſitum ſit iuramentum:dic ꝙ ſic: q tale iuramentũ ſequitur naturam eius ſuper quo eſt appoſitum.. ſin. C. de non nume. pe. cum ſimi. ¶ Item pꝛobat᷑ per.c.cũ P. Gau fredi.extra de renũ.⁊ in.c.quẽadmodũ.extra de reiudi.qꝛ iuramentum in ſe babet tacitũ ꝙ valeat ſi res in eodẽ ſta/ tu permanſerit. ¶. Item ſi coꝛam iudice cõueniatur an ſit licitũ penitere:quidã dicunt caſum eſſe in.l.eſt receptũ.S. eo.vbi quis tenetur ſtare iudici cui ſe ſubmiſit. Sed dic ꝙ ibi nõ apparet an iudici pꝛeſenti vel abſenti:ſed dic ꝙ non licet penitere:ideo qꝛ foꝛtioꝛ eſt pꝛomiſſio facta duobus qᷓ; vni. in aut. itaq;.C.commu. de ſucceſ.¶ Item cũ dicit᷑ bic habet locũ penitentia nunquid habebit locum in duobꝰ uperioꝛibus vel pluribus. Aidetur ꝙ non, per. eſt reſcri ptum. cũ dicit tex.ei⁊ aduerſus eum.x ſic e; neceſſitate ſta⸗ re compellantur:ſed contrarium eſt verũ: qꝛm agis fauet neceſſitati.l.fideinſſoꝛ..ſi neceſſaria.j.qui ſatiſd.co g.⁊ hoc eſt poſt lit. ¶ Supereſt vt deducamus in pꝛacticam hãc.l. ſiunt inſtrumenta ⁊ cõuentiones inter Ppartes an vbiq; re⸗ ſpectu conuentionis poſſit cõueniri.Mel querimus an ali⸗ quid operetur ante litis conteſtationẽ:⁊ dic ꝙ non. poſt ve rolitis conteſtationem ſic. Aliquando dicit᷑ in inſtrumẽto: volo cõueniri in omni loco quo actoꝛi placuerit: an poſſit me couenire in Francia:videtur ꝙ ſic. Sed contrariũ bic Determinat Bart. ꝛ dicit ꝙper illa verba non poſſunt quẽ trabere extra domicilium ſuũ. alleg.l. MMeuia in fi. de ann. leg.⁊l. qò vero. de op.leg. ego conſirmo verba ſua alia ra⸗ tione: illud verbum placet,ſigniſicat arbitriũ boni viri: vt.. Thais..ſoꝛoꝛem.in fi.de fideicõ.lib er. Aliquando di⸗ cit ego pꝛomitto dictã pecuniã ſoluere vbicunq; fuero vo/ tas,nũquid poſſum vocari extra territoꝛiũvbi ſum ad pꝛe⸗ ſens vel vbi bona nõ habeo: videbatur ꝙ ſic ratione illoꝛũ verboꝛum vniuerſaliñ.contrarium eſt verũ:qꝛ tacite intel⸗ telligitur ꝙ debeas me vocare:vbi ego ſum, vel vbi bona babeo. Text. eſt ingu. in. Titium 1 Meuium.. tutoꝛes. inſ. de admi. tut. Aliquando ponit pꝛomitto ſoluere vbi-. cunqʒ inuentus fuero:⁊tunc eſt certũ vbicunq; inuenit᷑ poteſt coueniri: ⁊ nõ poſſunt declinare iuriſditionẽ: ratio Engeganntnaaorghe ntn dennäberegeend vbi ſe ſoluturũ pꝛomiſit l.quero.da üeesaeies rai z0blig. Aliquando vero nõ ita gener liter Fille⸗. . e generaliten loquunt᷑:puta: dico poſſe cõueniri R ome, Floꝛẽtie, Ferrarie c „ ꝛc. que ope⸗ rantur nõ ex animo. Barto. in.l.vbiq;. ſ.ſi quis ita.j.de eo ꝙ cer.loc.⁊ in.l.ſi quis in conſcribendo. C. de epiſ.⁊ Cy.in. ſi quis ex conſenſu.de epiſe co. audien. Specu.in tit de kepe judi. adi g.j ver. ſed nunquid. in verſi circa bor queritur uid ſi feci.⁊ per do. Ant.de iudi.c.j.⁊ per Bald.in.l j. C. de uri Roanuhm indic. C Hota in.l.icum quedam puella. ꝙ licet contractu matrimonij mutet vxoꝛ pꝛopꝛium foꝛum ⁊ domiciliũ:q efficitur de foꝛo⁊ domicilio mariti:yt.l. exi⸗ gere.j.de iudi.z⁊in.c.his qui.ad fi.de ſepul.viola.nibilomi⸗ nus non intelligitur mutare quo ad cauſas inchoatas ſeu conſinnmatas. Mot. ſecundot ꝙ ſipendente lite efficiat litigans alterius foꝛi vel iuriſditionis, nibilominus iuriſdi tio iudicis ſuper quo lis pendet declinare non poteſt, uno ibidem cogitur reſpondere. Ad idem.j. de iudic. ſi quis poſtea.⁊ l.vbi ceptuũ. extra de foꝛo compe. pꝛopoſuiſti. Gl. concludit ꝙ idem in cõcubi.l.item legato..parui intereſt. de lega.iij.⁊.l. maſurius.j.de verb. ſigni. ergo debemus iu⸗ dicare pꝛout de vxoꝛe. ¶ Hon obſt.tex.in.l.de iure.ad mu⸗ nicip.qꝛ ibi loquitur gloſſatoꝛ:vt dum dicimus ꝙ nõ inter virum ⁊ concubinam, intellige quo ad effectum nõ quo ad iudicis officium. An autem de iure canonico cõcubina cle rici ſoꝛtiatur foꝛum iĩpſius.Sl.ſunt contrarie. xxxij. diſt. in c. eos qui.vbi dicitur ꝙ hec regula fallit in concubina cleri ci que non ſoꝛtitur foꝛũ clerici. In veritate eſt tenenda pꝛe⸗ dicta gl.per tex.ibi in.lj.⁊.ij. C. de epiſc.⁊ cle. vbi dicitur ꝙ familia clerici ſequitur foꝛum.⁊ habet pꝛiuilegium ipſius clerici:⁊ concubina eſt de familia:vt.j. de pub.j.g. familie. ergo ⁊c. Gloſ. ij. concludit ꝙ iudex alterius foꝛi exequitur ſentẽtiam ad literas ipſius iudicis. Sed dubium eſt inter clericos an literis poſſit executio mandari: an ſcriptura li terarum ſit de ſubſtantia. Barto.⁊ Spec.de exec.ſe enten.§. nunc dicendum.ver.pone iudex peritiſſimus. Bart. in. l.a diuo Pio.g. ſententiam.j. de re iudi. BGal.in.l.ſi cauſam. et veritas eſt q ex ſententia oꝛitur duplex remedium:ſcʒ offi cium iudicis ⁊ actio in factum:vt in.j.ſi pꝛetoꝛ. in fi.j. de iu⸗ dic.vnde ſi peto officio iudicis vt iudex alterius territo⸗ rij mandet ſententiã executioni:⁊ tali caſu non poterit ſine literis:vt in.c. Romana.. contrahentes.⁊ in. d.. ſentẽtiã. Aliquando peSto executionẽ executionis in factũ, tali ca- ſu poteſt etiam ſine literis. pꝛobatur in.l.ſi.de pꝛeſcrip.lon. tempo. ¶ Sequit᷑ examinare de queſtionibus.pone qui⸗ dã ⁊ laicus cõmiſit maleficiũ ⁊ demũ effectus eſt clericus: quis cognoſcet de maleſicio:aut iudex ſecularis, aut eccle⸗ ſiaſticus. Ael pone ꝙ contra laicũ committentem malefi⸗ cium iudex ſecularis pꝛoceſſit:lite pẽdente effectus eſt cle⸗ ricus. De poc ponit Spec in tit. de reo. g.j. ver. quid ſi lite pendente. d. Jo. de oblig. ad ratio. in. cj. Bart. in..pe. in fi. j. ſi ex noxa. cau. aga. ⁊ plene in. lj j. de pe. Bald. in. 1officia- les. de epiſc.⁊ cleri.⁊.C.an ſeᷣ er. ex ſi uo facto.in.l.item Alpia⸗ nus. F.j. de exc. tut. Cyn. ponit in aut. cauſa que fit cum mo⸗ nacho.C. de epiſc.⁊ cleri. CSed pone tẽpoꝛe quo feci ma⸗ leficium eram clericus in minoꝛibus conſtitutus:vnde iu⸗ dex ſecularis non poterat contra me cognoſcere: puta effectus ſum bigamus:⁊ ſic de iuriſditione ſe eculari: an iu⸗ dex ſecularis poterit cognoſcere cõtra me: Bal. in. l. affini⸗ tatis.C.cõmu.de ſucceſ. ¶ Itẽ pone fuit ꝗs notarius pꝛin cipis, vel rationarius, qui debebat cõueniri ſub indicibus deputatis a pꝛincipe ſuper familia ſua:poſtea deſijt eſſe de tali offcio:conuenitur de male geſtis in officio, an debeat conueniricoꝛam pꝛimis iudicibus. Tex. videt᷑ dicere a cõ- trario ſenſu ꝙ conueniri debeat coꝛam iſtis de quoꝛũ iure nũc ſum:qꝛ lis non pendebat coꝛam almjs. Iſtud pꝛobat᷑ in Lj·de pꝛinc. agen.in reb.lib. xij. Contrarium eſt verum re⸗ ſpectu eoꝛum que in officio illo geſſit. Ita habes in..ij. C. de ratiocil.opoꝛtet.a.l.pꝛetoꝛ ait..in iure.de eden.vbi ve/ ro conuenioꝛ pꝛopterea que nõ concernunt officium: tunc locum habet ratio ſupꝛadicta. ¶ Nũc examinemus id qð dicit lex pꝛincipaliter:dicitur bic ꝙt vxoꝛſ equitur foꝛũ vi/ ri ⁊c.nunquid verũ eſt in vxoꝛe que remanſit vidua, dic ꝙ ſic:qꝛ ſequitur foꝛum viri:vt in.j.ſilij..vidua.ad munici.qꝛ dicitur eſſe in eodem matrimonio.j.penulti.j. de bon. mat. ¶ Quiqd de ſponſa non traducta ad domum:dic ꝙ aut lo quitur in ſponſa per verba de futuro, ⁊ bec non ſequit᷑ fo- rum viri, aut in ſponſa per verba de pꝛeſenti, licet adbuc non fuerit conſummatũ matrimonium carnaliter:⁊ tũc ſe⸗ cus:vt in.l.ea que deſponſata.j. ad munici.a ratio eſt: quia de ſubſtantia matrimonij non eſt traductio nec concubi⸗ tus. Pꝛimum pꝛobatur in.l. Seia.j. de dona. inter virum ⁊ vxoꝛẽ. Secundum iin.l.nuptias.j. de regul.iuris. ¶ Que⸗ ro ad quid mulier efficiat cinis: ⁊ an poſſint ſibi munera imponi:dic vt in. j.C. de munerib.et in quo loco.libꝛo.xj. ¶ Item 8 iyſam acd wü w kgal rian ite n d 1 3 1 etr cer of picel tione aper 4 Repi (gotef uiſold, 49 har 1 ie der 1 territo⸗ KR üne AKnrd. 41 tau(A eſcrip on. Pone qui⸗ dclericus. aut eccle⸗ mmalef⸗ us eſt cle⸗ uid filite pe in fi. lofficia⸗ n Appia⸗ cummo⸗ fecima⸗ vnde iu⸗ re: puta ri: an in⸗ 1laffini⸗ ius pꝛin dicibus ſt ellede debeat rea cõ⸗ ꝛu iure bat in im re⸗ Lij C. bi ye⸗ :tunc id qõ orũ vi⸗ dic mici gr n mat, Dautb nib⸗ obuc ſcſe⸗ quia übi⸗ n7 ue⸗ ers 9p' om De iuriſditione omnium iudicum. 14 7 Item quero r ad dotem lucrandaman inſpiciatur ſta⸗ tutum loci vxoꝛis vel loci viri.E go conſului cõtra omnes doct.ſed vide per An.in.cj.de ſponſa. Archi. in decre.xiſ. diſt. illud. Bal. in. c. fi. ve inueſti. de re.alie. fact. in vſib. feud. Sed dubium eſt qꝛ iura dicunt ꝙ vxoꝛ ſequitur foꝛũ viri, item dicunt ꝙ ſequit᷑ domiciliũ.iſtud pꝛobatur in.l.nupta. ⁊ inl. femine. 3. de ſenat᷑.⁊...ſi. C. de inc. lib. x. C Item ſequit incolatum viri.l. Imperatoꝛ..reſpondẽt. eljj. ad munici. ¶ Sed nunquid efficiatur cinis: Gl. vna eſt in.l. ciues de inco.lib.x.Sed nũquid adeo ꝙ deſunt eſſe de loco oꝛiginis videt᷑ ꝙ non: q oꝛigo non poteſt mutari.l. aſſumptio.j. ad municip.gloſ.ſingu.in.L.oꝛiginẽ. C. de muni.⁊ oꝛ.lib. x. Bar. declarat in.d.l.ſi. F.ij. ad municip. C Sed nunquid deſinat eſſe nobilis ⁊ ſequat᷑ genus viriignobilis: videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ contrarioꝛum eſt diſcipuina:qꝛ ignobilis accipit nobilitatẽ viri:nobilis ſequit᷑ ignobilitatẽ viri.Cõtrarium in.l. inge⸗ nue. ⁊.l. edicimus. C. de murileg.li.x. C Itẽ nunquid vxoꝛ pdat pꝛiuilegiũ t cõceſſum patri ſuo ⁊ſuis poſteris maſ⸗ culis ⁊ feminis:dic ꝙ ſic, p.l. quoties. C. de pꝛiui.ſcho.li.xj. vbi per contractum matrimonij deſinit mulier eſſe de de⸗ ſcendentibus. Iſta omnia faciunt ad ſtatuta. Ecce ſtatutũ punit vno mode ignobilem alio modo nobilem. Pone ꝙ mulier vilis nupta nobili deliquit an puniatur vt nobilis. Queſtio eſt in hoc an in ſtatutis inſpiciamus ⁊c. Pꝛimo vi detur ꝙ ſequatur naturale. Caſus eſt in.l.fi. C. de his ꝗ ve⸗ niam etal.fideicõmiſſum.de cond.⁊ demon..l.qui habet. de tute. Contrarium dicas ꝙ vbi cõtrariatur natura ⁊ ac- cidens, ſi accidens eſt poſterius debemus inſpicere acci⸗ dens. Pꝛobatur in..cures.inſti.de rerũ diui. Sed poſſu/ mus dicere ꝙ aliquando ſtatuta conſyderant naturã: tũc ipſa mulier punitur vt vilis,ſi accidens tunc eo modo quo accidit.⁊ reſpicitur quod eſt fauoꝛabilius.l.quod traditur. in fide condi.⁊ demonſtra. Summarium. 4. 1&̃ Juriſditionem petenti etiam doloſe in dubio non de⸗ negatur ipſius iuriſditionis vſus. 2 Jus dicenti non paretur extra territoꝛiũ ſibiſubiectum. Exceptionis omiſſio actionem validat indebitam. 4 Debiti petitione iudicialiter facta:nõ inſpicitur quod de- betur ſed quod petitur. 5 Sencentia in debitoꝛũ petitione vel ſolutione cõſyderãda. 6 Judex cognoſcens ex pꝛoꝛogatione partiũ an debeat ha⸗ bere conſenſum iudicis cuius iuriſditio pꝛoꝛogatur. 7 Delinquens extra ſuum territoꝛium an in materia puni⸗ tionis legetur ſtatuto ſui territoꝛij. 3 Judex an poſſit ſuum ſubditum citare extra territoꝛium pꝛopꝛium. 1 ¶ Abi dubitatur an alicui cõ⸗ §. Quoties. lm iuriſditio, debet inſpici q petitur, non autem qðõ debetur. Et iudici extra pꝛopꝛium territoꝛium pꝛecipienti abſq; metu pene nõ paretur.⁊ idẽ eſt ſi ſuper ſua iuriſditione ſententiam ferat.h.d.cũ ſequẽ. 1 ¶ Hota etiam ꝙ doloſa petitio cõfert ad tribuendã iu- riſditionem als nõ habẽti. ¶ Hota in.l.extra territoꝛium. 2 regulam quam ſemper allegamus, ad id ꝙ t extra territo rium ſibi ſubiectum/ius dicenti licitum eſt nõ parere.Ad idem.ʒ.de offi.pꝛeſi.l.iij.⁊ extra de conſti.c.vt animarum.. ſtatuto.in.vj. Collige hic ex gl.ꝙ victoꝛi victus condemna tur in expenſis.Alium caſum habetis inſti.de actio..tri⸗ pli. Aliũ in.l.pperãdũ.. ſinautẽ alterutra.j. de iud. Itẽ vbicunq; reus differt t exceptionem opponere, quã ſi op⸗ poſuiſſet actionem repulſiſſet:omittens cõdemnabitur in expenſis:vtin.c.exceptionem.extra de excep. Quero circa tex.que eſt ratio, qua ſe fundat iſte text. ſc; ꝙ dolus agẽtis pꝛoficiat ſibi ad litigandum coꝛam eo iudice, quo vult: qð videtur abſurdum:dicas ꝙ hec eſt: q ante litis conteſta⸗ tionem de ſentẽtia ſuper petito non eſt agendum:vt in.cj. ⁊per totum extra vt lit. non conteſt.nec pꝛobationes ſunt 4 recipiende. ¶ Item ponet debes mihi centum:poſtea vt ego te fraudem ago ⁊ volo diuiſim petere:an admittat di uiſio libelli? Iſte tex.videtur facere ꝙ non poſſum repelli ab hac petitione: q dicit᷑ hic ꝙ dʒ inſpici ꝙ petitur ⁊c.vt hic per Cy.⁊ Bal.poſt eũ in.l.ſi idem cum eodẽ in pꝛinc. 5. eo. tit.⁊ in. l. quidam eſtimauerunt.j. ſi cer. peta. te quero ſtante ſtatuto ꝙ actoꝛ de tota anr detsſe ne ſoluere decem pꝛo cẽtenario. Modo ponatur ꝙ peto cen⸗ tuma debitoꝛe inope, ⁊ ſic nõ poteſt ſoluere totam ſummã an debeat ſoluere conſyderata qualitate ipſius egeni, dic ꝙ non per hunc tex. C Circa exempla glin.l. extra terri toꝛium.alleg. ca que not. extra de indi. c... xviij. ꝗij. umi⸗ noſo.ix.q. vij.ipſum.Gl.querit an ex pꝛoꝛogatione partiũ iudeꝝ minoꝛis ſumme poſſit de maioꝛi cognoſcere Ellleg. l.de qua re. Tu allega.l. inter conuenientes.j. ad municip. ¶ Secundo dicit gl.poſito ꝙ iudex cognouit vltra ſum⸗ mam, valebit ne ſententia pꝛo parte contenta intra iuriſdi tionem iudicantis: egiſte examinãt. MRec eſt pꝛopꝛia opi nio gl. ſcz ꝙ ſententia ſit nulla. Alleg. Jo. Andr.iij.q. vij.. diffinitiua.⁊ in addi. Spe.in tit. de ſe enten. F. iuſta. ver. itaq; eſt nulla. An valeat ſententia iudicis minoꝛis ſumme debi te ex diuerſis cauſis ⁊ poſite in diuerſis capitulis? Bꝛeui⸗ ter dicas. Zlut ſumma continet diuerſa: ſeparata capitu⸗ la:⁊ tũc poteſt in vno capitulo valere:in alio non: vt.l. que⸗ dam.ałs eſt.l.in hoc iudicio.j. famil. erciſ. ⁊.l. Coꝛnelia pia. de iure patr. Aut continet vnum capitulum tantum ⁊ vnã ſummam tantum:⁊ tunc non poteſt pꝛo parte valere ⁊ pꝛo parte non:vt.I. ſi. C. quando pꝛouoc. non eſt neceſ.q actus iudicãdi eſt indiuiduus.in his autem que indiuidua ſunt vtile per inutile vitiatur.Ceterum tu allega ſingularẽ gl. in. c. ea que fiunt.de reg.iuris.in.vj.que dicit ꝙ ſiue ſenten⸗ tia contineat vnum ſiue diu erſa capitula, ſententia eſt vali da pꝛo parte, vc intra ſuam inriſditionem. Et hanc appꝛo bo, per. l. certa ratione. C. quando pꝛouo. non eſt neceſ. be⸗ ne facit gloſ.in.c.vlti.de peni.⁊ remiſ.lib.vj.vidiſti conclu⸗ ſionem ꝙ quando ſententia continet diuerſa capitula pꝛo vno valet reſpectu vnius c.¶ Pone ꝙ actoꝛ velit valere ſententiã pꝛo parte vnius capituli:reus reſpectu alterius. quid dicendum. Tex eſt in.l.ſi duas.de excu.tuto.pic deci⸗ dit:vnde neceſſe eſt tractare quedam remiſſine. Cy.poſuit bic nouem queſtiones:⁊ Bal.quatuoꝛdecim. Ego ſequoꝛ. Et pꝛimo quero nunquid iuriſditio iudicis poſſit pꝛoꝛoga ri de loco ad locum.Aidiſti ꝙ poteſt de ſumma ad ſum⸗ mam. ¶ Item poteſt de tẽpoꝛe ad tẽpus.l.ij.. ſi iudex.j. de iud. De hoc ſcz de loco, pꝛimo Cy. in. l. ſi que ex conſen⸗ ſu. C. de epiſco. audien. Guliel. de Cun.in dicta.l.ij.. ſed ſi iudex. Canoniſt. in.c. D. ⁊ G. de offi. delega. Ego teneo ꝙ bec queſtio poteſt intelligi dupliciter: aut queritur an de loco vnius iuriſditionis ad alium locum iuriſditionis poſ⸗ ſit pꝛoꝛogari, ſcʒ quando locus eſt certus deputatus iudi⸗ ci ad cognoſcendum.tunc pone ꝙ conſenſu partium iudey mutauit an habeat locum mutatio, als pꝛoꝛo gatior dic ꝙ ſic. Item ſi locus ſit ſubiectusper text.in.j.ſi vt ꝓponis.C. quomodo ⁊ quando iud. ¶ Item ſecũdo modo intellige, ſcʒ an de loco vnius territoꝛij⁊ iuriſditionis. ulti varia dixerunt:ſed dicendum ꝙ habeat locum pꝛoꝛogatio. Ra- tio q ſipoteſtas tutoꝛis poteſt pꝛoꝛogari de cõſenſu par- tium:vt.l.quero. j.de ſolut. ergo in ſimili iudicis poteſtas poteſt pꝛoꝛogaride conſenſu partiũ. Pꝛeterea argumen⸗ tum bonum eſt argumentum de tempoꝛe ad locum, vt.l. vinũ· ſi cer.pet. Pꝛeterea lex dicit ꝙ iuriſditio iudicis po- teſt pꝛoꝛogari:⁊ ſimpliciter loquitur de hoc ſtãte ꝙ nõ re⸗ peritur lex a cõtrario excipiẽs pꝛoꝛogationem de loco ad locum ergo ⁊c. ¶ Item nunquid ⁊ ſi index vnius territo⸗ rij cognouerit ex pꝛoꝛogatione partiũ an requiratur con- ſenſus iudicis cuius iuriſditio Pꝛoꝛogatur. Inno. in. c. j. de iudi.dicit ꝙ ſic.alij fuerunt contraria opinione.E go alle/ go cle j.de foꝛo cõpe.vbi eſt caſus ſpecialis quod iudex co- gnouerit inter ſibi ſubiectos in alieno territoꝛio: ſed requi ritur cõſenſus iudicis in cuius territoꝛio vult cognoſcere, ergo multo magis quando cognoſcit ex cõſenſu partium. ¶ Itẽ an delinquẽs f extra territoꝛiũ liget ſtatuto ſui ter/ ritoꝛij. Remitto caſum in duobus locis, ſcʒ in. c.yt anima⸗ rum.. ſtatuto.de cõſti.lib.⁰ vi.⁊ in. c.a nobis.de ſen.excõ. per PBar.⁊ Bal. in.l.cũctos populos. de ſumma tri. Cy.diſputa uit in. q.q̃ incipit, rectoꝛ ciuitatis Senarũ. Wal. in. l.j. C. de euic.l.mercatoꝛes.de com.⁊ merc. Similis queſtio nũquid delinquẽs in loco ſui territoꝛijſi fuerit exẽptus.liget᷑ ſtatu to ſui territoꝛij ſi deliquerit in loco exẽptionis.Fᷣed.in cõſi. ij. Archid.⁊ Joan. Andr.in. d. c. vt animarum. ¶ Adijcio aliam queſtionem:nunquid habẽs poteſtatem excoicandi poteſt excõmunicare ſubditũ ratione delicti extra terruo- Zudo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. au niſſi:vide Fede.in cõſil. xvij. Cuius deciſionem lüediecsende Leaa.in cle.paſtoꝛalis. de re iudi.¶ Item nunquid iudey poſſit per inquiſitionẽ ec dere in fubditũ extra territoꝛium exiſtentem reſpectu deli cti. Bar. ⁊ Bal.in. d.l.cunctos populos.⁊ Bal in. d.l. mer 9 toꝛes.⁊ alleg.d.l.nõ ſolum.C. de com.⁊ merc. ¶ Item poſi it inquiri:quapena debet puniriran pena ſtatuti: to ꝙ poſſit inquiri:quapenadebet puniriran pe Danb babent Hln ein Decſee elidar fandernd .. 4 2 j. C.vbi ena. ve c art 2 3 5 de foꝛo compe.Cyn.in.lj Fianan Lel, P. ee PTle realfctar tum. Diſtingue citatio fit dupliciter aliquãdo pere ⁊ hoc eſt elarum ꝙ ſic. c. ex tue. extra de clenon clenes giſte in.l.ij.C.vbi in rem actio. Aliquando capiendo perſo 3 extra † territoꝛium pꝛopꝛium iudexpoſſit citare .. rmi ſi fugiens.Hᷣ.idẽ nam. ⁊ tunc Bar.determinat ꝙ non in.l.ꝙ ſifugiens.⸗ Celius.de edi.edic. Bar.in.j.ſicuti.g.Zlriſto.j.ſi ſerui.yen. ⁊ in.l.requirenduũ.de ſer. fugi..fin. hec pꝛocedunt niſi ca⸗ afuiſſet perſone fugientis:qꝛlicitũ trahit ad ſe illici⸗ b unedn atede adul.in ſi. Et vnum addo ꝙ nedũ eabih iſta non valet, ſed contra iudicẽ illius territoꝛiſ in une her, ſona non potuit capi poterit,agi actione iniuriaruũ. ita ha⸗ betur in. c. ex parte. de verb.ſigni. Alliquando tit per nun- cium ⁊ aliquando verbo:⁊ an poſſit fieri extra territoꝛium. canoniſt. decidunt ꝙ non. in cle.paſtoꝛalis.. ceterum. de re iudj. Spec.in tit. de compe.iudi. adi. ũ.j.ver ſed quomo- do iudex Bitereñ. Bal. hic a Bar. in. ljj. de requi re. Bal. in..omnes. ſi vero app. de epiſc.⁊ cleri. Altimo quero. ⁊ pone ꝙ de qualibet ſententia ille in cuius fauoꝛem lata eſt ſoluere debeat pꝛo gabella decẽ. ¶ Item pone qð pᷣſes in pꝛincipio officij donauit vni:⁊ in fine donauitalteri.que- ritur ſi vitima die ſui officij tulit ſententiam nõ exacta ga⸗ bella cui debebitur an ſibi an ſucceſſoꝛi. Cy.⁊ Bal.in l.ſi. C. de fruc.ꝛlit. expẽ. ¶. Item pone exercitus vult punire ar- migerum ſuum in alienoterritoꝛio, videtur ꝙnon poſſit. contrarium eſt verum:et pꝛobatur in.l.pupillus. Kinterri toꝛium de verb. ſigni. Bal.⁊ Cy.ð.de offi. pꝛeſid..iij. Item nunquid ſubditus poſſit citari in loco exempto. Guliel.in J. pleriq;. de in ius vocand. allegat..pꝛeſenti. ũ.ij. C. de bis qui ad eccle.confugiunt. ¶ Quod quiſq; iuris. Rubiica. ¶ Dictum fuit generaliter de iuriſditione iudicum quo/ runcunq;:verum quia iſti iudices aliquando inique iudi⸗ cant: aliquando iniquas faciunt conſtitutiones: merito ſequiturvidere de his. d Summarium. ‿ 1 Equiſſimum quandoq; ex iniquo naſið. 2 La ſe wnü Loauenene nne conſtitutioni teneatur ſue conſtitutionis pena. 3 Judex admittens miſtum inſtrumentum velteſtes inha⸗ biles pꝛo aduerſario an pꝛo oppoſita parte idem admitte re cogatur. 4 Magiſtratus an poſſit generaliter cõdere vbi debuittan tum particulariter. 5 Epiſcopus an poſſit conſtitutionem facere. Epiſcopus qua polleat dignitate.. 5 Comes equiparatur pꝛeſidi pꝛouincie in materia conſtitu tionis condende. 2 Eonſtitutionis faciende authoꝛitas quibus ſit licitum. S Aicar ius epiſcopi an ſufficiẽter poſſit ꝓ ſuo epiſcopo re⸗ ſpondere vbi epiſcopi conſenſus exigitur. 9 Aniuerſitas collegium vel capitulum conſtitutionẽ face/ re intendentes quoꝛum pꝛeſentiam babere debeant. 10 Statutum iniquum an poſſit effe validum. 11 Statutum a pꝛeſide: epiſcopo vel ſimilibus conditum an ſit perpetuum. 12 Liuitatis pars expulſa vel ſeparata ab alia an ciuilis pꝛi⸗ uilegij vſu gaudebit. 13 Delictum ſuperioꝛisnon obligat quemlibet ex ſubditis: nec delictum vniuerſitatis quemlibet de vniuerſitate. 14 Sententia iniqua an effectu non ſecuto in penam verta⸗ tur pꝛoferentis. 15 Pars ab iniqua ſententia appellans an appellatione de⸗ ſerta regreſſum babeat in ſyndicatu contra indicem. 8⁴ —————— 16 Perlarũ appellatione an in pꝛohihitione de eas poꝛtan- do compꝛebendantur ficte. 7 Affectus etiam effectu non ſecuto quandoq;puniendus. SOcedictum. æruim⸗ 9 e mum eſt vt Es4iniqui iuris impetratio pꝛonunciatio aut conſtitutio in impetrantẽ pꝛonũciantem aut ſtatuentem retoꝛqueatur:dummodo conſtit utio ipſa aut pꝛonüciatio aut im⸗ petratio ad effectum deducta fuerit. h. d. vſqʒ ad ſi. ¶ No/ ta ꝙ ex iniquo aliqunando naſcitur quod eſt equiſſimum, vt ex impetratione aut iniqua conſtitutione hoc equũ na⸗ ſcatur ſcʒ, vt inique cõſtituens aut impetrans eodem vtat᷑ iure. ¶ Hota ſecundo vulgarem regulam.c.quod quiſq; iuris ⁊c. cum qua concoꝛ. extra de conſtit. c. cum omnes.de mut.peti.c.ij.als ina. ¶ Mota tertio in verſi.qui magiſtra tus.habet poteſtatẽ legis condende.de quo dic vt pleniſſi me in gl. declarabitur. ¶ Nota quarto ex eodem ꝙ nunqᷓ; conſtitutionem faciens eadem ligatur. ¶ Nota quinto in L. hec autem verba.illud vulgare ad qð ſemper allegatur, ſcʒ ꝙ verba cum effectu intelligenda ſunt. Ad idem.j. ne quis eum qui.l. penul. q.dotem. cum alijs ſimilib. CMota vlterius affectum non puniri niſi effectus ſequat᷑.quod dic pulchꝛe:vt in.l. ſi quis non dicam rapere.C.de epiſco.⁊ cle. vt. j.tangetur. ¶ Nota etiam ꝙ in conſtitutione iniqua ſeu pꝛonunciatione ad effectum nõ deducta:qꝛ nulla eſt locum nõ habet edictum pꝛetoꝛis. ¶ Nota ibi nullum effectũ ha⸗ buit a contrario ſenſu ꝙ ſi conſtitutio aut pꝛonũciatio nul la ſeu iniqua effectum habeat de facto. licet nõ de iure ſuffi cit ad hoc vt inique ſtatuens aut pꝛonuncians hoc edicto compꝛebendatur. Mota vltimo nullam eſſe ſententiam inter non ſubditos latam. Ad idem.. titu. pꝛoxi..ſi. C. qui tuto. vel cura.l. neq;. extra de iudic.c. at ſi clerici. vide ad boc notabilem.l. diuus.j. de tuto.⁊ cura. dat. ab his.Aides bic ꝙ iudex punit᷑ pena huius edicti ſi inique ⁊c. ¶ Que⸗ runt docto. quid de equa:pone epiſcopus fecit taſem con ſtitutionẽ, ꝙ qui adulterauit moꝛte puniat, an ipſe puniat ſi idem cõmiſerit:remitto ad Arch.iij.q.ij.cõſti. Jo. And. diſputauit ⁊ poſuit in mercur.in regula,cui B3.l.j.De ſacro⸗ ſanc. ecc. Bal.in.J. digna vox. C. de legi.⁊. lj..pꝛoculdubio. de lat. lib. tol. ⁊ in.c.j.. ad hec.de Pace iura. fir. in vſib.feud. Bar. in.l. Lucius.de ſideiuſ. Itẽ pone ſtatutũ ſit in ciui tate ꝙ vulnerãs aliquẽ puniat᷑ pena tali:ſi iudex aliter pu⸗ niuerit an teneat᷑ nõ ſeruata foꝛma ſtatutiyel iuris: Dic ꝙ index dʒ eadẽ penapuniride qua debuit delinquẽs. Bar. bic ſᷣm Bal.in..j. C. de pe.iudi.qui male iudi.ſirmat.tu alle ga.l.lex Julia. S. ſj. ad.. Jul. repe. C Item pone ꝙ iudex nõ toꝛquẽdũ toꝛſerit, vel toꝛſerit perſonã q̃ ex pꝛiuilegio nõ poterat toꝛqueri:vel eñ ꝗ nibil iniuſte fecit, an in ſyndicatu poterit peti eũ puniri ſimili pena. Bar. in. d. l.j. de pe. iud. ꝗ male iud.dicit ꝙ nõ:ſed tenet᷑ actione iniuriarũ.arg.l.iniu riarũ actio.j.de iniur.Ego reperio duas leges.ſcʒ.q.decu⸗ riones.C.de queſt.q̃ imponit penã tali iudici, aliã q̃ dicit ꝙ puniat᷑ pena legis Julie devipub. l.lege Julia.§. ad. l. Jul. de vi pub. ¶ Itẽ pone iudex nõ puniẽdũ capitaliterpunit qua pena puniet᷑. hec pena habet in.l.j. in verſ.quidve ma⸗ giſtratus.j. ad.l. Coꝛ.de ſicc. ¶ Itẽ ecõuerſo puniẽdũ coꝛ⸗ Poꝛaliter nõ punit.habes duos tex.vnũ in..fi. circa fi.C. ne ſanc. baptiſ.itere. alium in l.yt dolo. j. ad leg. Jul. maieſta. CAltimo iſte tex. adijcit ad vnũ. Pone iudex admiſit aduerſarium ad pꝛobandum contra me: quoſdam teſtes inhabiles:vel inſtrumentum ineptum ⁊ inualidum:modo contra iudicem ago in ſyndicatu ⁊pꝛoducere volo teſtes ſimiliter inhabiles. Inn.dixit ꝙ poſſum in.c. cũ venerabi⸗ lis. extra de excep.⁊ Bal.in..fi. C.ſi cer.pet. ¶ Gl. dubita⸗ 4 bat T an magiſtratus poſſet facere cõſtitutionem generalẽ vbi debuit facere particularem, ſcʒ cum conſilio omnium municip.Cy. Guliel. Bal.⁊ Bar. bic⁊ plenius in. l.oẽs po⸗ puli. 6. de iuſti.⁊ iur. Bar. in.l. ſi gs. C. de leg.li.x. Pꝛo con⸗ cluſione dic ꝙ quidã ſunt magiſtratus ſi ummi, vcz, ſenatus aut pꝛefectus pꝛetoꝛio, aut rex, aut legatus ſedis apoſtoli⸗ ce: ⁊ hi poſſunt facere conſtitutionem legantem pꝛouin⸗ ciam ſibi decretam. De ſenatu pꝛobatur in.l. non ambigi⸗ tur. S. de legi. De pꝛefecto pꝛetoꝛio, habetur in.. foꝛma. C. de offi.pꝛefec.pꝛet. De rege in.i.ſi uper quibuſdã. 9. pꝛeter⸗ ea.de verb. ſigni. De legato in. c. ſi. de offi.lega.Hic limita ꝙ non ₰ —— 8—*₰ 86 2 ——“ ——— 45 1 8— 2— 2——* —————-̃õ— lasp feine ſded dſe puniat Jo.And, de ſacro⸗ culdubio, vſib. feud, jfit in ciui liter pu⸗ s: Dicp ués. Par. nat tualle eciuder alegiono yndicatu pe iud ꝗ arg liniu 341decu⸗ dicit dd.. Jul⸗ erpunit lpe ma⸗ dũ coꝛ f.C.ne aieſta. amiſit teſtes modo teſtes erabi⸗ dubita⸗ enerau mvinm disp pon⸗ matus toli⸗ uin⸗ igi⸗ 4,C, ꝛter⸗ nita non — 6 8 Quod quiſc; iuris ic. 15 ꝙ non poteſt facere derogatiuam cõſtitutioni iuris facte a pꝛincipe vel inducenti ius commune: vt. d.l. foꝛma. Inn. trabit illũ tex.ad legatũ ſedis apoſtolice, que equiparatio pꝛobatur in gl 3. de offi.pꝛet. Bar.traxit hunc text.ad oẽs alios magiſtr atus.in.. nulli. C. de ſentẽ.⁊ interloc. Limita niſi illi magiſtratus per cõſtitutionem ex iuſta cauſa vellẽt derogare iuri cõmuni. Pꝛobatur in.l.ſi hominem.j.mãd. qꝛ tunc poſſunt ex iuſta cauſa.Et hoc nota. Bal.in.j.conſti. §.quibus. ¶ Quidã ſunt medij magiſtratus, vt epiſcopi pꝛeſides, barones, comites, ⁊ ſimiles. ⁊ tali caſu dic ꝙ ipſi conſtitutionẽ facere poſſunt municipaliter. Ita eſt hic tex. cum cauſe tantũ cognitione.ita pꝛobatur in.l.pꝛogrãma. C. commi.vel epiſto. ¶ Item ⁊ cum cõſilio pꝛouincialium ſuoꝛũ.ita pꝛobatur in.d..ſiquid extraoꝛd.7.d l. quoties ex- traoꝛdi.de leg..d.l.ij.C. de decur.lib.x.F allit pꝛimo quan-/ do conſtitutio derogat iuri cõi.d.l.ſi hominem. ¶ Itẽ qñ conſtitutio eſſet facta per quam pecuniam fiſcalẽ deputa⸗ rent ad vſum alium, qꝛ tali caſu nõ poſſent, ſine authoꝛita- te pꝛincipali.ita habetis tex.in.l.ij.7. iij. C. de bis qui expu bli. col.lib. x.⁊. lj. C. de pꝛeben.ſal. eo.lib. ⁊l. pꝛecepit..illud. C. de ca.largi.eo.lib.Ita per iſtos tex.decidit Mar.⁊ Gal. in. l. igẽ. de iuſti.⁊ iur. ⁊ ita in. d. l.pꝛox. bene facit in. d.l.j. ⁊. ij. C.de his qui ex publ.ra.mit.pec.accep.l.pꝛo bibere..pla⸗ ne:quod vi aut clam.Hoc fallit quando vellent conuerte⸗ re talem pecuniam ad vſum vtilem ciuitati:vt in.l. ambitio ſa. 3. de decre.ab oꝛdi.facien. ¶ Item fallit vbi vellet con⸗ uertere pꝛo annona dirigẽda pꝛncipi illi qui deputauit, vt in.l.cum nauarchoꝛũ.de nauicu.lib.x. ¶ Itẽ fallit vbi par⸗ uas pecunias reſultantes ex multis penis vellet cõuerte⸗ re in vſum publicum, vc in aptationem muroꝛũ.l. diuus. j. de pe. dam. ¶ Itẽ fallit quando magiſtratus voluerit fa cere conſtitutionẽ pꝛo pecunia advſum certũ cõuertenda, qð nõ poteſt:niſi ex iuſta cauſa.Fallit ſi voluit in aliũ vſum cõuertere, ꝙᷓ in cum in quem deputata eſt:vt.. in hac. C. de aqueduc.lib. x. MPꝛobatur in.l.jj. de admi. rer. ad ciui. per⸗ tinen. Fallit hoc quando vellent illam pecuniã deputare ad reparationẽ muroꝛũ:vt in.l.j. de expen.lud.li.x. Hoc de medijs. In epiſcopis eſt aliud.Et ſcias t ꝙ epiſcopꝰ equi- paratur pꝛetoꝛi:vt.l.ſtipulationũ alie. de verb. oblig.⁊..fi. de offi.pꝛeto.Ego equiparo ſenatoꝛi.in.xvij.q.in.c. epiſco/ pus babet ſenatũ. Et nunquid poſſit facere conſtitutionẽ: dic ꝙ ſic. Pꝛobatur per tex.in.c.a nobis.de ſenten.excom. li. vj.⁊ in. c.vt animarum.§. ſtatuto. de conſtitutionib. in. vj. ⁊ in. c.ſuper his.de maioꝛi.⁊ obedien.niſi conſtitutio eſſet ſupꝛa ius cõe iuxta not.in.d.c.ſuper his.doc.in.c.fi.de offi. archi. Jo. Cald. in confil. xiij.ſuper rub. de cõſti. Jo. Und. in. c. ex parte.el.iij.de verb.ſigni. M Item hoc limita verũ niſi conſtitutio eſſet in pꝛeiudicium ſingularum perſonarũ ⁊ ad eoꝛum iuriſditionẽ non pertineret. not. Inn. in. c. ij. de loca.niſi conſenſerint ipſe perſone. Aliud dubiũ an quãdo facit conſtitutionem requirat᷑ conſenſus capituli? remitto ad.c.nouit.de his que fiunt a pꝛela.z.c.ſi. de his que fiũt a maio.parte cap. Quid autem in archiepiſcopis in ſimili ꝗ requirunt᷑ in conſilio pꝛouinciali.gl.oꝛdi.in.d.l. poꝛro. Du⸗ bium etiam eſt dum ſunt in tali conſilio⁊ volunt ſtatuere an debeant requirere ſingulares perſonas vel capita eccle ſiarum. Remitto ad. c. fi. de maio. ⁊ obed. extra.⁊ in. c.fi. de bis que fiunt a pꝛela.ſine conſen.cap. Jo. And. ſuper rub. de conſti. ¶ Aenio ad comites r vt ſcias quibus equipa⸗ rentur. Bal.in.. lij. C. de conſti. pecu. equiparauit pꝛinci⸗- pi. Bar. in d.l.fi. not. Ego equiparo eum pꝛeſidi pꝛouincie. xt in. c j. ſi de inneſti. inter mili.⁊ vaſal.lis oꝛia. ¶ Nenio ad magiſtratus † infimos vt ſunt poteſtates ⁊ rectoꝛes ca⸗ ſtroꝛum:an iſti poſſunt facere conſtitutionem? dic ꝙ ſic in bis, que pertinent ad eoꝛum officium. Bal. in rub. C. ꝗ ad⸗ mit. ¶ Itẽ querit᷑ an ciues poſſunt facere ſtatuta.text.eſt in.j. diſt. c. ius ciuile. Quid autẽ in collegijs ⁊ vniuerſitate vt ſcholariũ remitto ad.l.ij.C.de conſti.pec. Inn.in.c. cum acceſſiſſent.de conſti.z⁊.c.venientes.de iureiur. Quid in ca- pitulis eccleſiarũ parochialium: dic ꝙ poſſunt facereinter ſe:vt in. c.cum omnes. c. ex parte.⁊.c.in literis. de conſtit. c. cum dilectus.de cler.nõ reſiden. Sed an requirat᷑ conſen⸗ ſus epiſcopi. Inn.in.d. c.cum omnes.alij in.c.cum conſue- tudo.extra de conſue. Jo. And.in.c.ij.de verb.ſigni.lib.vj. Sed dubiũ eſt an ſi requirat᷑ conſenſus epiſcopi an vica rius poſſit pꝛo eo reſpõdere.vide Fede.in cõſi.xcv. ¶ Itẽ nunquid tacitus conſenſus aliquid faciat. vide Jo. Qalde. — 9 conſi.xxij.¶ Quid r antem quando vniuerſitas collegiũ vel capitulũ conſtitutionem faciuntan ſufficiant due par⸗ tes. Dic vt m. lij.⁊. iij. ff.de decre.ab oꝛdi.facien.a.l.nulli.ꝙ cuiuſq;.Cano.in.c.fi.de his que fiunt a maio.parte capitu. Sed nũquid requirat tertie partis abſentis cõſenſus.vi⸗ de legiſtas in. l. quoties. de leg. lib. x. ꝙ ſint vocandi omnes pꝛeſentes nõ abſentes. Jo. Calde. conſi gviij. Item legiſte ali qui in.l.⁊ ſine..hodie.j. de excep.⁊ Cano.in.c.cum in ec⸗ cleſijs. de pꝛeb. fallit in duobus caſibus. Pꝛimo ſi poteſta⸗ tem vel rectoꝛem vellent refirmare in officio,tali caſu non ſufficiũt due partes:vt in aut.de defen.ciui.circa ſi.ibi vni/ uerſa ciuitas nullo reluctante ⁊c. ¶ Item fallit qñ vellent aliquod caſtrũ eis ſubditum vel eoꝛum ſeruũ reuocare in ſeruitutẽ tunc non ſufficiũt due partes.l.ſi quis..quoties. j. qui ⁊ a quib. Pꝛo declaratione boꝛũ vide Inn. in. d. c. cũ omnes. de cõſtit᷑.⁊ Gal.in.l.fi. C. de an. pꝛeſtan. ¶ Alterius 10 vides ꝙ ſtatutũ etiã ſi ſit iniquũ valet. Dubium tamẽ eſt puta poſito ꝙ valeat nũquid poſſit peti reſcindi:vel ab eo poſſit appellari. Bar. in.. ſij. de app.recip. Bal.in.l. obſer⸗ uare.C.quoꝛũ app.nõ recip. Jo. And.in. d.c.vlti.de conſti. in.vj.Conclude ꝙ autẽ conſtitutio eſt vniuerſalis ⁊ tũc nõ poteſt appellari. l.ſi qua pena. de verb. ſigni.aut eſt facta in pꝛeiudicium ſingularis perſone ⁊ poteſt:vt in.l.ſi pꝛeterea. de app.⁊ in.l.j.in fi.j.de doli excep. Quod poſſit peti reſciſ⸗ ſio. Gal. in. l. ij.õ.pꝛeterea.a. de oꝛigi.iur. ¶ Sed dubiũ eſt nunquid quando caſſant᷑ vt inique requiratur citatio faciẽ tis Bal. in.l.pꝛeſbyteri. C. de epiſ.⁊ cle.dicit ꝙ nõ. q r Itẽ nunquid ſtatuta facta a pꝛeſidibus epiſcopis ⁊ ſimilibus ſint perpetua: Dic bꝛeuiter i Gald.ꝙ aut loquimur in bis, quoꝛũ officia de ſua natura ſurt perpetua:⁊ tunc ſtatu tum erit perpetuũ:aut de his quoꝛũ officia de ſua natura ſunt tẽpoꝛalia:⁊ ſtatutũ erit tempoꝛale. Ita habuiſtis text. S. in. l. eum qui.in fi.S. de iuriſdi.omn.iudi. C Anum addo ponat ꝙ pꝛiuat᷑ magiſtratus perpetuus pꝛopter delictũ, nunquid caſſabitur ſtatutũ? dic ꝙ non.l.ij.õ. exactis. 3. de oꝛigi.iur. Quo ad ſecundũ quando eſt tempoꝛalis, ego di⸗ co aliter ꝙ aut facit conſtitutionem ſine conſenſu ciuium:⁊ tali caſu ſtatutũ eſt tempoꝛale:ſi cum conſenſu perpetuum. pꝛobatur per tex.in.l. fi. de poſtu. ⁊ in. lj.in fi. ibi poteſt ⁊ ne⸗ gotiatione ⁊c.iuncta gl.. de offi.pꝛefec.vꝛb. Inum tamen 12 eſt dubium † de ciuitate partialitatem habente nunquid 3 pars expulſa poſſit inter ſe conſtitutionem facere.remitto ad Inn. in. c. ex iniuncto. de noui oper. nunc. Bar.in.l. ſi ꝗs a filio. in fi. de leg. j. Bal. in. l.. de caduc. tollen. Bꝛeuiter di⸗ cas ꝙ ſic. tex. eſt ſingu. in.lij.õ. deinde.S.de oꝛig.iur. C In gl. ſuper verbo, noui iuris. dum querit an magiſtratus ini quum ius cõſtituens teneatur ipſe ſolum verbis edicti, an glibet de populo.⁊ an hoc habetis duas opiniones.Et pꝛi mo colligo quod delictum t ſuperioꝛis non obligat quem⸗ libet de populo, quod an, ⁊ quando ſit verum. vide Cyn. in l. ſi quis in tantam. C. vnde vi.⁊ in. l.iubemus. C. de ſacro⸗ ſanctis eccleſijs. Barto.in.l.aut facta.in fin.j. de penis. fa⸗ cit quod not.in ſimili in regula, delictum perſone. de regu. iuris.libꝛo.vj. Dubium ſtat poſito quod ipſi pꝛoceres non obligent ipſum populum an ipſi obligentur dic quod ſic. vt in.l.quemadmodum.§. magiſtratus. j. ad legem Aquil. Docto. in. lj. j. de magiſtratib. conuenien. C Item not. ꝙ licet totus populus delinquat:ſingularis populus ipſius non punitur deper ſe ſed totus eſt puniendus. Pꝛeterea facit dubium an vniuerſitas poſſit delinquere. Secundo qualiter poſſit puniri. Pꝛimum habetis in.l. metum..ani maduertendumj. quod metus cauſa.⁊ in.l.ſi ex dolo.. ſed anmuniceps. Barto. in dicta. l. aut facta. in fi. Secundum qualiter puniatur habetur per Imoocen.in. c. dilectus. de ſymonia.Zllij canoniſt. in cap. Romana. 5.vniuerſitas. de ſenten. excommunica.in. vi.xij. queſt.iiij. cap. ſi habes. N e- giſte in authen. item nulla communitas. de ſacroſanctis eccle. et in.l.ſi vſuſfructus.la picola.ff.quibus modis vſuſ⸗ fructus amitta. Specul.in titu. de accuſationibus.gj.ver⸗ ſus finem.ibi nunquid poteſt. vnum tamen not. quod ad hoc vt delinquere dicatur eſt neceſſe vt in conſilio com- muni delinquat. Sed qualiter vniuerſitas congregatur: dic ad ſonũ campane:vt in.l. aliud.g.referturj. de reg.iur. 2 gloſſ. in.d.l. ſed ex dolo. ſed an municeps. Cano.in gloſ. c. fi. de conceſ.pꝛeben.in. vj. enio ad ſecundam partẽ gloſ. 14 que querit t qualiter pꝛonunciãs inique debeat yti in ſua perſona inre miqvo habet duas concluſiones. Mꝛima X udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. iudex inique pꝛonuneiauerit ⁊ ſentẽtia de ſe eſſetnulla non ieriigus andehenden niſi habuiſſet effectũ de facto. ita pꝛobatur in.d.l.in ſi. Secundo quod quotieſcunq; et dare ꝙ ſentẽtia iniuſta eſt mãdata executione a qua 35 appellare potuerit:⁊ pꝛopter negligentiam non appe u 4 uerit:tunc nõ retoꝛquet᷑:pꝛecipue contra iudicem inſyndi⸗ catu Bart.diſputauit hũc paſſum in diſputatione ſua one incipit, duobus modis aſententia incſes alibineinirn, dex quiper imperitiam.item in..j.circa f. pꝛin.j. de app 1. ⁊ in.l iij.ſ. ex quibus j. de aliena. indi. mutan. cau. fac.⁊ ini. ſi minoꝛesj. de admi.tut. mentionem fecit rni dade 7 extraoꝛdi. cogni. ¶ Sed dubium ſtat. Pone pars negi ts bens appellauit ab iniqua ſentẽtia:ſed ar henafo e De⸗ ſerta an babeat regreſſum cõtra indicem in ſyndicatu: quod ſic. yt in..ſepe. de appel.circaſi. magne Lle,. Ziif pone confirmata eſt ſententia in pꝛima ⁊ Fehn Aappe 4 tione:nunquid obſtet inſyndicatu contra iudicem: Inno. ponit in. cpaſtoꝛalis. in fi col. de offt· deleg. Ad hoꝛum de/ clarationem vide Bar. in pꝛedicns locise Bal'pulchꝛe in Lobſeruare..pꝛoficiſci.ʒ.de oſfi.pꝛocon.⁊iin. ſ. de Pen iudi.qui male iudi.in.c.j..iudices.de pace iur.in mane 7 tetigi als deciſiue in.l.iiij.g.ſi tam vitiuin.de vafdan ect. Blo. concludit qpꝛiuilegium quod quis ſua poſtulatione obtinuit habet regreſum contra eum Bar. querit. Pone ſuper vno dubio ſunt plures opiniones ⁊ iudex inſecutus fuit vnam: ⁊in cauſa ſua vſus fuit alia foꝛte peioꝛi vel me- lioꝛi.dicit Bar.quod tenetur ſequi contra ſ e eam quam ſe⸗ cutus eſt cõtra alium. Inn.in. c.ne inuitaris.extra de con- ſti. BGart. in. l.cumpꝛelatus.j. de regu.iur. Limita quando iudex poteſt ſequi opinionem quam vult, niſi contra illum contra quem vſus eſt alias iudex ⁊vſus fuiſſet alia opinio/ ne. ¶ Alia gloſ.in verbo, ſtatuerit. vide per Bar. in.lcen⸗ teſimus.˖.ſi iſta. de verb. oblig.⁊ adde ad ea que dixi in.l.ſi a5 idem. ¶ Item pone dicit ſtatutum t ꝙ mulier nõ habeat poꝛtare perlas ſub certa pena. ad ſi poꝛtauerit ſictas.text. in.l. vellem. de veſtib. obla.lib.x.vbi dicitur quod etiam in ſicto habet locum edictum Imperatoꝛis:licet Bartol.di⸗ Terit contra in.l.j..hoc interdictũ.j. de fund.dot.ſcʒ ꝙ hoc intelligitur tantum in verbis. ¶ Mot.gloſſ.aliam ad duo: 17 nunquid puniatur affectus ſi non ſequatur effectus. ha- bes in.l. ſi quis non dicam rapere.que eſt canoniʒata. Sed quero quid de conſuetudine. Spec.dicit quod per conſue⸗ tudinem eſtderogatum:⁊ iudex non puniet affectum etiã in atrociſſimis.in tit.accu.j.ver.ſed pone. Bar.in.l.ſi fugi tiui. f.de ſeruis fugiti..l.ſiquis cum telo.j.ad leg. Jul.de ſicar. ¶ Item in penis ſtatutarijs que ipſo iure refligunt nunqᷓ punitur affectus ſi non ſequatur effectus? videtur ꝙ ſic ſicut de iure communi dicimus. Joã. And. concludit inſua diſputatione ꝙ nunqᷓ; punitur quando ipſa pena in⸗ curritur ipſo iure. in mercur. in regula, iuris.de peñ.de re. iur.in. vi.⁊ in. cperpetue. de elec.in. vj. ¶ Altimo pondera glin ſi.vbi dicit ꝙ quotieſcunq; ꝗs conſequit᷑ lucrũ ex affe ctione puni᷑. ¶ Quid ſi vnus nõ deduxerit ad effectũ ho⸗ micidium anpuniatur pꝛo affectu: Glo. videtur dicere ꝙ ſic. Idem dicit Angee in.l. non ſolum.g.mandauero. de in⸗ iur. Ego tenui contrarium Floꝛentie. Summarium.. Conſulens an teneatur ex eius iniquo conſilio. 2 Magiſtratum acceptare an quis muitus cogi poſſit:et in boc reſiſtens aut fugiens cogit᷑ eo ſtare tẽpoꝛe duplicato. 3 Magiſtratus ferens iniuſtam ſentẽtiam facit litem ſuam non obſtante aſſeſſoꝛis imperito conſilio. ZAſſeſſoꝛis iniqui imperitia non releuat inique iudicandũ. 5 Alſſſeſſoꝛ debet a ſententia iudicis iniqua pꝛoteſtari ne con ſentiens videatur. OQ C edicto ¶ Quantũ ad hoc edi 1 Drctum imperitia aſſeſſo⸗ ris non nocet magiſtratui ſed ipſi aſſeſſoꝛi tan⸗ LaAtum. b.d. CMota pꝛimo quo tis edicti inique iudicantis o3lns Chiord Kenmd Iſin ris iniquum conſilium cui magiſtratus in iure dicẽdo cre/ didit:eundẽ apena pꝛeſentis edicti excuſat. CNota tertio qQuod aſſeſſoꝛ unpꝛudenter conſulens poſito quod non do⸗ lo cui magiſtratus credidit penam huius edicti incurrit: ſcʒ vt ipſe eo iure iniquo vtatur quod dici fęcit magiſtra⸗ tui. ¶ Nota vltimo ad limitationem regulam.l.idemq;. g. ſi quis.⁊..ijj. manda.nullum ex coniilio obligariſniſi i lud dolo dederit.hoc tamen non eſt verũ in aſſeſſoꝛe:quo⸗ niam ⁊ſi ille non dolo ſed imperitia det iniquum cõſilium magiſtratui, nibilominus pena edicti obligat᷑, aratio eſ: quia imperitia eius qui ſe peritum aſſerit tanta culpa eſt ac ſi eſſet peritia:vt per glo ſconcoꝛdat.j de regu. iur. lata autem culpa ⁊ dolus equiparantur.j.depo.l. quod verum. cum ſimi. ¶ Ho.glj.ꝙ t quis inuitus cogit acceptare ma/ giſtratum. Cano.ij.q.vj.viduo.⁊ in aut᷑.de defen. ciui.c.in⸗ terim.⁊ in.l.ſi quis magiſtratus.j. de mune. ⁊ bon. Zld⸗ de ad hoc vt quis inuitus compellatur poterit in domum ſuam nutriri⁊ expelli:cum contrarium ſit verum regula⸗ riter:vt.l.pleriq;.j. de in ius vocan. hoc fallit in..ſi in omni⸗ bus. C.de decur.lib.x. ¶ Sed pono. Quis facit reſiſtentiã ⁊ aufugit:punitur quod tempoꝛe duplicato in eodem offi⸗ cio tenetur ſtare. Ita habetis tex.ſingularem in.ã. ad magl ſtratum.C. de decur.libꝛ.x. hec pꝛocedunt in aſſ umptis ad officia tempoꝛalia. Sed quid in ſpeciali officio, tenetur ne acceptare an compellatur inuitus: Joan. And. diſtinguit inter Papam ⁊ inferioꝛem,⁊ dicit ꝙ ſolus Papa poteſt compellere:inferioꝛ vero rariſſime, alias minimet idẽ di⸗ cit do. An.in. c.vnanimiter.extra de poſtu. pꝛelat. ¶ Alte⸗ rius vides hic gl.in fi. que dicit t quod ſiper imperitiã ma giſtratus tulit ſententiam nibilominus facit litẽ ſuã. Pꝛi⸗ mo habes notare quod licet iniquum conſilium aſſeſfoꝛis excuſet magiſtratum a pena huius edicti:non tamen excu ſatur quin faciat litem ſuam:quia tenetur ad omnia dana zintereſſe. CSed pone magiſtratus inique ſententiauit Pꝛopter imperitiam ⁊ non eſt ſoluendo: an debet luere in coꝛpus: videtur ꝙ ſic per regulam. 6. ſi quis id ⁊c.quod ni/ hilominus eſt contrarium. vt dicit Bal. in. lj. C. de pen. iu⸗ di. qui male iudi. Aides in teꝑ.ꝙ a pena buius edicti excu ſatur magiſtratus iniquam ſentẽtiam pꝛeferens: ratio eſt quia plerunq; eliguntur periti qui conſilium dant. pꝛoba⸗ tur in.l.in bonoꝛum.j. de bon. poſſ.⁊ in.. iuris ignoꝛãtia.de iuris ⁊ facti igno. Sed pone ꝙ magiſtratus iit peritus ſi⸗ militer ⁊ aſſeſſoꝛ tuleruntq; ſententiam ex iniquo conſilio aſſeſſoꝛis an puniatur: dic ꝙ ſic:yt not. Bar. in. l. bonoꝛum. vbi dicit ꝙ f aſſeſſoꝛis iniqui imperitia non excuſat inique iudicandum, ⁊ ex eo ꝙ not. in.j. ſi conuenerit.j. de regu. iur. vbi dicitur quod ſi partes litigantes conſenſt erunt, vt mit⸗ teretur cauſa ad conſilium ſapientis: iudex ſecutus malũ conſilium in ſyndicatu conuenitur:an ſit excuſabilis? dicit quod non. ita dicit Joã. Andr. in mercuria. in. c. nullus ex conſilio. Anum addo quod iudex qui malum cõſilium de⸗ dit parti punitur ad omnia damna⁊ intereſſe: vt in gl. c.j. de confeſ.libꝛo. vj. Garto. in..ij.ſ. manda. C Altimo vides ꝓlicet imperitia aſſeſſoꝛis excuſet magiſtratũ nihilo mi⸗ nus nõ excuſat quin faciat litem ſuam. Sed nunquid boc ſit verum vbi ipſe non ſententiauit, ſed aſſeſſoꝛ ex mãdato ipſius,⁊ quis eo caſu dicatur facere litem ſuam:videtur ꝙ ipſe aſſeſſoꝛ tenet:qꝛ delicta ſuos anthoꝛes debẽt ſ equi. l.j. de pe.⁊l. ſancimus.C. de pe.nihilominus ʒꝛiũ eſt verũ:qꝛ nõ ſolũ magiſtratus de ſniĩa qua inique tulit tenet᷑, ſed etiã de his quas aſſeſſoꝛ tulit:yt in aut.de iud.g.nullo.ver.hos autẽ.bene facit.l.ſi poſt depoſitã.C.de aſſeſ Ratio põöt eſſe qꝛ ſubſtitutus adminiſtrat periculo ⁊ dãno ſubſtituentis l. ad ſimilitudinẽ. C. de epiſ.⁊ cle.z.l. agẽtes. C. de agẽ.in reb. li.x. C Pꝛo declaratione debetis ſcire, ꝗ debeat ſententiã dicere in.l.metũ..ſed ꝗd ſi pꝛetoꝛ.j.qð met. cau.ꝙ magi⸗ ſtratꝰ de cõſilio aſſeſſoꝛis dʒ ſnĩam ferre. CAltimo ad de⸗ clarationẽ pone ꝙ ipſe magiſtratus volẽs euitare dicit ſic. Ego tuli ſnĩam de ↄſilio aſfeſſoꝛis, an pꝛeſumar hoc facere de cõſilio:an opoꝛteat cum hoc qð allegatur, pꝛobare? Cy. S.de aſſeſſo.l. diem functo.dicit ꝙ pꝛeſumoꝛ ſemper face⸗ re de cõfilio eſſeſſoꝛũ. ¶ tItem pone ma giſtratus inique ſententiauit ⁊ aſſeſſoꝛ reſiſtit nunquid teneat aſſeſſoꝛ? Re⸗ medium eſt quod pꝛoteſtetur aſſeſſoꝛ.j. quoniam iudices. C.de appellationibus. Summarium.. Pincipis pꝛopꝛius motus quid in edicto qð quiſq; iuris ———— 8S“ ₰ 8 2 conec ation ſimotl alpot dopid viamſe tentiauit luere in odvi⸗ R penaus dicn exen s:ratio eſt ant. pꝛoba⸗ moꝛatia. de peritus ſi⸗ do conſilio bonoꝛum. uiat inique eregn iur. nt, vtmit⸗ utus mali bils: dicit „nullus er ſilium de⸗ t in glei imo vides nihilo mi⸗ Iquid boc r madato idetur ꝙ ſequil veru:q: ſed etu per. hos pöͤt eſſe gentis. in reb. ntenti magi⸗ ad de⸗ dicit ſie c facere arerLr. er facê s inihue r f 17 uulces⸗ riſc uris Quod quiſq; iuris cc. 16 iuris operetur. türert 2 Impetrans beneſicium animo vtendi licet non vtatur:ni- Ppilominus incurrit penam edicti, quod quiſq; iuris. 3 MWotus opuus pꝛincipis aut certa eius ſcientia an poſ⸗ ſit per ſolos teſtes pꝛobarri.. 4 Stante ſtatuto ꝙ ſub pena nulli liceat exceptionem oppo nere an contrafaciens poterit penitere. — J⸗ Diuerſa &☛ i 3 G4uS iniu um. ſunt quo a hoc edictum ins iniquum eſſe conceſſum er aincipis mera liberalitate, ⁊ ad partis petitio nem vel poſtulationem. Et impetrãs ins iniquum licet eo non vtens, tenetur huius edicti pena:ſed vti poteſt quãdo vult. h. d. CMot.quod pꝛopꝛius pꝛincipis motus vtẽtem beneſicio iniquo mera liberalitate conceſſo apena huius edicti excuſat.Et ſic nota vnum hic, quid operetur pꝛo- pꝛius motus pꝛincipis. Habes ⁊ alibi in.l.j. C. de peti. bon. fub.lib. x. Aliud de pꝛeben.c.ſi motu pꝛopꝛio.lib.vj in cle. ſi Romanus.cod.titu.⁊ vide quod ſuper codemſcribitur in. c. quamuis.el.ſeꝛ.ij. in. vi. ¶ota in verſi. ſed ſi impetra⸗ 2 uerit. quod t ad penam edicti incurrendam ſufficit impe⸗ traſſe animo vtendi:licet voluntas ad effectum nõ ſit per/ ducta. ¶ Aides hic quod ſit differentia an pꝛiuilegium ſit conceſſum liberali voluntate pꝛincipis an ad partis poſtu lationem. Sed quid pꝛeſumatur in dubio. caſus eſt in.d. c. ſi motu pꝛopꝛio.de pꝛeben.lib.vj.quod videtur conceſſum ad poſtulationem partis:niſ in literis ſit exypꝛeſſum motu pꝛopꝛio. Limita niſi ipſum pꝛiuilegium cöceſſum eſſet per viam ſecularis beneficij. Ita dixit Bar.in.l.j.ad fi. C. de bo nis vacan.libꝛ.x.quia tunc pꝛeſumitur cõceſſum motu pꝛo- pꝛio. ¶ Alterius querunt hic docto Nunquid iſte motus pꝛopꝛius poſſit pꝛobari per teſtes cum in pꝛiuilegio nõ ſit expꝛeſſum: videtur quod fic.quia in exercendis litibus pa rem vim ⁊c.l.in exercendis.C. de fideiuſ.ihilominus con trarium eſt verum.vt expꝛeſſum eſt in.d. c.ſi motu. ¶ Itẽ 3 nunquid f certa ſcientia pꝛincipis poſſit per teſtes pꝛoba⸗ ri:puta pꝛinceps aliquem inhabilem eligens videtur cum eo diſpenſare, boc eſt ñſciens fecerit.l.conſuluit. de regul. iur. Bal.in pꝛoemio feudo.yvbi dicit dubitatum fuit ab an⸗ tiquis ſapientibus ⁊c. Gloſ.ſingularis in clemen.⁊ ſi pꝛin⸗ cipalis.de reſcrip.quod non poſſit per teſtes pꝛobari, niſi ſit expꝛeſſa in reſcripto. Sed ego miroꝛ de Gal.quia gloſſ. eſt melioꝛ in.c.ſtatutum.circa pꝛinc.in verſi. veſtrarum.de reſcript.lib.vj. Oldrad.idem ſrmat in confilijs ſuis.conſil. cclxxxvj. Quicquid ſit contrarium eſt veritas. do.de Rot. in deci.dccxxvij.⁊ hoc pꝛobat qꝛ ex feparatis nõ ſtt illatio. J.jĩ.de calũ.ſed motus pꝛopꝛius ⁊ ſcientia certa ratione ſe/ parata ſunt. Pꝛobatur motus pꝛopꝛius includit negati⸗ nam:certa ſcientia affirmatiuã que pꝛobari poteſt.¶ Ne⸗ nio ad ver. ſed ſi impetrauerit. iſte tex. inducit duo. Po⸗ 4 ne ſtatutam † pꝛohibet opponi exceptionem ſub pena. Hone oppoſita exceptione quis vult penitere: an euitet penam tex. videtur hic dicere ꝙ nõ. In cõtrarium videtur tex.in.l.quamuis.j. de in ius vocan..l. qui maioꝛ..accuſaſ⸗ ſe. j. de bon. lib.⁊ idem glo.in.. item miſta eſt actio.inſti.de actio.Ego diſtingno ſic. Mex imponit penẽs ipſo facto vel ipſo iure:tali caſu penitentia non excuſat.gloſ.que non eſt alibi in cle.qui vere.g.quia vero. ⁊ gloſ.que incipit, ipſo fa⸗ cto.j.de ſtatu monac.Bal.in aut.habita.in col.vlti.C.ne fi⸗ liuspꝛo patr.¶ Aliquando vero pena ex oppoſitione nõ incurritur ipſo iure, ſedrequiritur ſententia iudicis: tali caſu excuſat. Ita pꝛobatur in dicta. l. quãuis.⁊ dicta.l. qui cum maioꝛ.In ſimili eſt queſtio. Quid ſi opponitur exce⸗ ptio inepte vel nullitatis an incidat in penam ſtatuti. Re⸗ mitto ad Barto.in.. filius..ſi quis bonoꝛum.j. de legatis Pꝛeſtan. Bald.in dicta.Ij.in fin.ſi a patre ⁊c.⁊ in.l. quid er⸗ go. verſicu. cum autem. 3. de his qui notan. infa. ¶ Item hunc verſic. Guliel inducit. Pone impetraui iudicem de⸗ legatum:pꝛeterea ego volo vti ſua iuriſditione:an aduer⸗ ſarius me inuito poſſit ipſa vti. Guliel.quod ſic.per bunc tex. Bal.in.l.poſtq́. de pact. Inno in.c. ex conqueſtione.de reſtitutione ſpolia. Domi. de Rota in deciſione.xxiiij. ęi⸗ naliter dicas. Mut reſcriptum commiſſionis eſt iudici pꝛe- ſentatum:⁊ tali caſu eſt vera concluſio Guliel. Aut non eſt pꝛeſentatum, ſed ego teneo in manibus: tunc re integra poſſum penitere. e Summarium.. 1&☛ Pꝛocuratoꝛ non debet ex actu ſuo pꝛeiudicare domt no in ei ſpecialiter mandatum fuerit. 2 Executo. vel tutoꝛis factũ nõ dz pupillovel adulto nocere, 3 Pꝛocuratoꝛ aliquid faciens ex quo dominus non tBenetur an ipſe idem ex hoc veniat puniendus. 4 Jus iniquum per pꝛocuratoꝛem impetratũ an poſſit con⸗ tra dominum reuolui. 5 Aerba ediieti licet perſonalia includuntur nibilominus ſie ri facientem. 6 Pꝛocuratoꝛis factum illicitum in damnum domini retoꝛ⸗ quetur, niſi reuocauerit vel pꝛohibuerit. 7 Factum vnius an ⁊ quando alteri pꝛoſit vel noceat. 1 Ex impetratione §. SipꝛOcuratO?. Gehmbenadone ercetur dominus niſi ſpecialiter mandanerit vel impetra⸗ tionem ratam babuerit.Ex impetratione vero tutoꝛis vel curatoꝛis vel pꝛocuratoꝛis in rem ſuam ipſemet coercetur 1 nõ autem directi do. hoc dicit. CRota quod † pꝛocuratoꝛ generalis nibil agere poteſt ex quo dominus in penã in⸗ cidat, niſi idſpecialiter mandetur vel ratum babeat᷑. vnde ſemper allegatur quod nunqᷓ in ſpeciali mandatovidetur pꝛocuratoꝛi conceſſum id per quod dominus poſſit in pe⸗ nam incidere.Ad hocãj.de damno infect.l.ſi quis miſſum. S.jj. de his que in fauoꝛem credito.l.ſi pater.j. ſi quis ius dicenti.quod dic vt inferius declarabitur. ¶ Nota ſecun⸗ 2 do f quod executoꝛis vel tutoꝛis facto non cenſetur pupil⸗ lus vel adultus in penam incidere. Ad idem. C. vnde vi.l. meminerit. z. C. de adminiſtratio. tuto.l.non eſt ignotum. ff.de regu.iuris.l.neq; interdicto.j.de donationib.ſ.ſed ſi⸗ ne dolo.j.ſi quis cauſa teſtamẽ.l.ſi dolo.vbi de hoc eſt me⸗ lioꝛ glo.que ſit in iure. ¶ Nota vltimo quod ex facto pꝛo/ curatoꝛis in rem ſuam non coercetur dominus. quod dic yt infra declarabitur. IMNota gloſ. ad vnum ſimpliciterꝙ ſicut in mandato generali vel cum libera non venit deli⸗ ctum, ita non venit id quod non eſt delictum ex quo domi⸗ nus in penam incidat. Tũc pone ſtatutum dicit ꝙ ſi quis opponat talem exceptionem ⁊ eam non pꝛobet puniatur tali pena.hic vides exceptionem opponere non eſt delictũ nunquid ſi pꝛocuratoꝛ conſtitutus cum libera non oppo⸗ ſuit obliget dominũ? dic quod non per ea que dixi. ¶ Se⸗ 3 quitur alias pars gloſ.⁊ † querit nunquid ſoltem punia⸗ tur pꝛocuratoꝛ licet dominus non puniatur niſi ſpeciali- ter ⁊c. Gloſ.pꝛobat quod ſic. Sed nunquid hoc ſit verum Barto. hic ⁊ omnes antiqui ſequuntur eam. Bald. repꝛo⸗ bat eam dicens quod nec ipfe dominus nec ipſe pꝛocura⸗ toꝛ:quia ad hoc vt iniquum ius impetret non cenſetur ha⸗ bere mandatum ergo ſequitur quod impetratio fuit nul⸗ la:⁊ ſic non habuit effectum:ideo non venit puniendus: vt I S. co. Reſpondeo impetratio ſit nulla tamen non ſequi⸗ tur quod pꝛocuratoꝛ non teneatur: quia licet mandatum nullum ſit:tenetur tamen quia habuit executionem de fa⸗ cto. Ita eſt caſus a contrario ſenſu. l. in f... e. Ego ſequoꝛ Bal.⁊ dico quod de hac queſtione hic eſt caſus. Nam In⸗ no.querens foꝛmat caſinn ſic:pꝛocuratoꝛ habens manda⸗ tum generale impetrat iura iniqua: queritur quis iſtoꝛũ teneatur. Juriſconſultus reſpondet quod ſolus dominus: ⁊ vt clarius dicas quotieſcunq; de duobus queritur, ſi in vno reſpondetur affir matiue in alio intelligitur negatiue. ¶ Itẽ querit gl.que eſt ratio quare tenet᷑ tutoꝛvel curatoꝛ ⁊nõ pꝛocuratoꝛ.tu dic aliã rationẽ:qintereſt habere man datũ ab homine vela lege, tutoꝛ vel curatoꝛ hʒ a lege: ꝓcu 4 ratoꝛ ab homine. Pone: ꝓcuratoꝛ ſpecialis impetrauit ius iniquũ an poſſitᷓ eundẽ dñm reuoluere ⁊ vti eodẽ iu⸗ re.F̊rãc. Acc.reſpõdet ꝙ nõ. hac ratione p doct.aſſignata ꝙ ipſe pcuratoꝛ fuerit particeps criminis, ⁊ iõ nõ gaudet iuris pꝛiuilegio⸗ᷓſocin.l.ait pᷣtoꝛ..̊ ꝗd particeps.de bis ꝗᷓ in frau.cred.i.qm̃ libẽter. de teſti. ſed nibil ꝓbet bec iura. Tu allega in.l. in arenã. vt ibi ꝑ gl.cõcoꝛ.C. de inoffi.teſt.⁊ l. cũ mulier.j. ſol. mat. extra de adul. intelleximus.⁊.c. ſoi⸗ chael.de vſur.Et teneo ꝓ Fᷣran.ſcʒ ꝙ nõ merent legis bã⸗ nũ cõſequi bi ꝗ nõ delinquũt:ot in..legis augxiliũ.j.de min. ⁊ in.c.ſi. cũ ſi.de unmu. ecc. Alig fuerũt in 5ꝛia opi.ꝑ regulã iuris.l.ſi ꝗs ex ſi gnatoꝛibꝰ. j. quẽad. teſt. ape. q nemini offi⸗ ciũ ſuũ dʒ eſſe danoſum:ſed ſi nõ poteſt exequi damnoſum Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. eſt. ¶ Item impetrans per alium ipſe per ſe impetrare vi detur.c.mulieres.de ſenten. excom.ergo pꝛocuratoꝛ pote⸗ rit ⁊c.iſta eſt melioꝛ:t ideo allegatur: qnemo poteſt eam cuipam allegare contr̃a alium cuius cauſa ipſe fuit vel cu⸗ ius commodum percepit.l.cum in fundo.j. de iure dotiũ. vnde conclude ꝙ ipſe pꝛoeuratoꝛ qui ad inſtantiam domi/ ni impetrauit eodem iure potitur.allegata gloſ.concludit ꝙ eatenus tenetur qnatenus commodum ſentit Bartol. querit.Statutũ dicit ſi quis oppoſuerit except.⁊c. nũquid teneat᷑ dominus? videt᷑ quodnõ, per. laut qui aliter. j. qd vi autclam.nihilominus videtur contrariũ. Et debes ſcire 5 ꝓꝙp verba edictilicet ſint in perſona tamen verificantur in fieri facientem.hoc pꝛobatur hic.iuncta.lq.. eo. Nãc que/ ſtionem poſuit in.l. neq; infantes j. de fideicõ.lib. Bal. in.l ſ. circa ſi. C. de ſentẽ. Iſta queſtio incidit in aliam:ſcʒ ſtatu/ tum puniens facientem ⁊c.vide in.l.ſi quis pꝛo emptoꝛe.j. de vſuſcap. ¶ Item babetis hic literam ex delicto pꝛocu/ ratoꝛis non punitur dominus.vide per Inn.in. c.. extravt lite nõ conteſt.⁊ de confeſ.c.ij.libꝛ.vj. Legiſte in.l. ũ. ſi pꝛo⸗ curatoꝛ.j. tit.pꝛoxi. alij in.inon ſolum.j. de pꝛocu. Sed duo refero quod tunc punitur dominus quando ſcit pꝛocura- toꝛem quid illiciti facere ⁊ non pꝛohibet:yt in.d. cq. vt lit. nõ conteſta. in.i.ij.C. de tranſact.⁊c.lib xij. bene facit..ij.j.de noxa. lj. C. de fal. mo. C Secundo ⁊ dicas quod ex illicito facto pꝛocuratoꝛis dominus tenetur quando dominus nõ reuocanit vel certioꝛauit pꝛocuratoꝛem ne illicitũ faceret ⁊potuit. Ita dicit Bar.in.l.ſtipulatio illa.j.de verb.oblig. Lſi ſdeiuſſoꝛ.g.ſi cum debitoꝛj. manda. ¶ Item tunc pꝛo⸗ curatoꝛ poteſt dominum facere cadere inpenam, quando in contractu appoſita eſt pena, que communiter in cõtra⸗ bendo ſolita eſt apponi:etiam ſine ſpeciali mãdato.ita di⸗/ cit Ang. in.l. bene a Z enone. in ver. ſed tamen noſtri. C. de quadrien.pꝛeſcrip.ibi dum dicit penis conuentionalibus. ⁊ per gl.oꝛdina.in.j.ſi pꝛocuratoꝛ meus. circa fi.de pꝛocur. 7 ¶ Itẽ illud generale ſolet apponi in.l. vel vniuerſoꝛum. de pign. actio.⁊ in.l.ꝙ ſi nolit..aſſidue.de eden.ſed hoc in pꝛiuato conſtituente pꝛocuratoꝛẽ. Quid in vniuerſitate an Poſſit pꝛocuratoꝛ in penam illam facere incidi.habes in.l. aliud.5. refertur. de reg.iut. ⁊. non poteſt dolo carere. eo. tit.⁊per Bar.in.l.aut fatta.j.de pen. I Item tutoꝛvelcu/ ratoꝛ an ex dolo ipſoꝛum teneatur pupil. habes in. d.l. ſi dolo. ſi quis omiſ.cau.teſta. Quid in pꝛelato delinquente an noceat eccleſie. vide.l.inbemus.de ſacroſanc.eccl. Can. in. c. cum dilectus.de oꝛdi.cogni. Anum caſum addo qiu/ ra volunt ꝙ delictum pꝛelati in faciendo nonpꝛeiudicet ec cleſie. ỹallit in feudo:puta ſi pꝛelatus alienauerit fendum eccleſie, ex hoc pꝛiuatur eccleſia: vt in. cj.in fi. de cap. coꝛra. dSummarium. ¶ Impetrari põt apꝛincipe vt agere volẽti nulla poſſit opponi exceptio. 2 Fiĩdeiuſſoꝛcogitur ad ſolutionem non obſtante dãno pꝛo⸗ pꝛio:nec ſideiuſſoꝛis factum põt nocere reo licet ecõuerſo. 3 Ficleiuſſoꝛ ſoluens aliquid ad quod, niſi exſuo delicto, non tenebatur:non repetit.⁊ nu.. 4 Pꝛinceps an ſuo reſcripto poſſit exceptionem perempto T tollerꝙe. 5 Reſcriptum pꝛincipis ſecundum an motus pꝛopꝛñj eſe „Toſſit indicinm. 85 Forch 6 Delictum rei an poſſit augere obligationem fideiuſſoꝛis. 7 Fideiuſſoꝛ an poſſtt vti exceptionibus reo cõpetentibus. 9 Patris perſona ex facto nlij non deterioꝛatur in queſitis: ſecus in querendis. 10 Pꝛiuilegium an ⁊ quandotranſeat ad beredem. u Reſcriptum iniquum beneficium c. b ompꝛebẽdens in odi impetrantis anpꝛocedat in futuris. 3 ne 3 . ¶ Wenabuius edicti coercet S. Mec pena. quis non ſolum poſtulante eo aduerſus quem vſus eſt iniqno pꝛinilegio, ſed etiã quoſli/ bet alios.Et iniquum ius impetratum areo no ſoꝛi licet non contra.Et ex iniqua unperratne eifdeiuſ⸗ ercet᷑ pater. Et pena huius edicti tranſit in beredẽ ¶ Itẽ coercet᷑ quis pena pꝛeſentis edicti nõ ſolum in iuribus que Habebattempoꝛe impetrationis, ſed ⁊ in iuribus que ſu⸗ 1 peruenerũt. h. d. vſe ꝙ;ᷓ ad.ũ.vlt. M Not.in..ſi quis quod a pꝛincipe impetrari poteſt:vt agere volẽti nulla poſſit op⸗ poni exceptio. CN ot. ſecundo ex eo quod delietum rei no cet fideiuſſoꝛi in iure ex rei perſona eidem querẽdo.¶ No. 2 tertio ⁊ poſito t quod ſideiuſſoꝛ damnum ex ſolutione ſen⸗ tiat:qꝛ debitoꝛ pꝛincipalis ſoluendo nõ ſit:nihilominus id quod fideiuſſit ſoluere cogitur. ¶ Hot. quarto ex eodẽ ꝙ delictum ſideiuſſoꝛis reo non nocet quemadmodũ econ⸗ tra. ¶ Hota vltimor quod ſi fideiuſſoꝛ pecuniam ſoluit ad quam tamen ſoluendam non aſtringebatur niſi ſuum deli ctum fuiſſet in cauſa:eiuſdẽ rei repetitio denegat᷑. ¶ Not. in..quod autem.ꝙ licet pena imponenda non tranſeat in heredem niſi inehoato indicio contra defunctum:vt in.c.j. ne ex delict. defunc.⁊ in.lj.j. de pꝛiua.delic.tamen poſtea a iure impoſita in qua non reſiſtat niſi executio in eundem trãſeat.Ad idem.j.de publ.cõmiſſa. ¶ Not.in..illud.ſᷣm vnũ intellectum quòd reſcriptum iniquñ beneſiciũ cõpꝛe- hendens in odium atq; damnum impetrãtis trabitur ad ꝙ futura.qð dic vt.j.declarabitur in gl.ij. An ⁊ pꝛinceps reſcribendo poſſit exceptionem peremptoꝛiã tollere. Re⸗ ſpon. Aut reſcriptum pꝛineipis generaliter tollit omnem 8 exceptionẽ:⁊ ſic nõ intelligitur tollere peęremptoꝛiam.c.e parte, extra de offi. deleg. NHam generalitas includit friuo⸗ lam.Alut ſpecialiter dicendo nõ obſtante peremptoꝛia ex- ceptione que ſibi competit, ꝛ tunc aut tollitur executio que Ppꝛouenit reo ex beneſicio iuris ciuilis: ⁊ ſic bene valet re⸗ ſcriptum ſi ex certa ſcientia tollitur, ⁊ cum clauſula nò ob⸗ ſtante lege aliqua:exemplum ſi quis non petat debitũ in⸗ tra annos. xl. oꝛitur exceptio pꝛeſcrip. Aliquando tollitur exceptio competens remedio iuriſgentium vel naturali: ⁊ tali caſu nullo modo pꝛinceps tollere põt: vt.j.ius ciuile. ff.de iuſt.⁊ iur.l. ſ. C.ſi cõtra iusvel vti.pub.l.j. de cõſti.pꝛin. exẽplũ in pac. q̊ de iure gẽtiũ ſeruãda ſunt:vt.jj. de cõſti. peeu. Hec vera ſunt in ciuilibus multo magis in crimina⸗ libus. Gl. ſingul.j. de pac.l.pactum inter heredem. ¶ Mot. gl. in verbo⸗ certa ſcientia. ⁊ adde.l.item Alpianus. j. de ex⸗ cuſa.tuto. ¶ HNota in legis pꝛin.vbi dicitur quod iniquum pꝛiuilegium conceſſum ex mera pꝛincipis liberalitate non 5 retoꝛquetur. Pone † quod ſuper eodem pꝛinceps ad meã poſtulationem fecerit duo reſcripta:nũquid idem operen tur ac ſi motu pꝛopꝛio feciſſet:videtur quod non.imo mul to foꝛtius:quia quanto magis poſtulo,tanto magis delin⸗ quo.Sed cõtrarium verum eſt:quia ſecundũ reſcriptun emanans ſuper eo, ſuper quo emananit pꝛimum, idèẽ ope- raturquod motus pꝛopꝛius pꝛincipis. Iſtud pꝛobant duo tex.in.l.j. in fi. C. de peti. bo. ſub.lib.x. iuncto tex..hoc vero iubemus.in aut.vt nulli iudi.hoc dixit Bal.in.l. nec dãno⸗ ſa.C.de pꝛecib.impera.offer.not.gl.in..ſi is pꝛo quo.quod non ſolum ius iniquum retoꝛquetur cõtra illud impetran⸗ tem, ſed etiam contra impetrationi conſentientem. Qua⸗ liter impetrans ius iniquum cum non dicatur delinquere punitur. dic vt homines arceatur ab impetratione in qua delictum rei noceat ad nouam obligationem inducẽdam vltro inductã.ſ.ſi in pignoꝛe.⁊.l.vt teſtamẽto.in fi.j.de fide⸗ 6 iuſ. ¶ AMliquando † queritur an delictum rei noceat ſide⸗ iuſſoꝛi ad obligationem iam cõſtitutam accreſcendã. Re⸗ mitto ad.l.centum capue.j.de eo quod certo loc.⁊.l.quero. j. loca. Aliquando an culpa rei noceat ad obligationẽ eli⸗ ſam vel ſublatam reducẽdam in pꝛimum eſſe.l.moꝛa.x⁊.l.ſi ſeruus.j. de verb.oblig. His caſibus die quod aut ipſe cul pe fideiuſſoꝛ aſſenſit: aut ipſa culpa eſt cauſa reſuſcitatio- nis:tunc ſicut nocet reo nocet fideiuſſoꝛi.Aut nõ cõſenſit:⁊ tũc ſubdiſtingue:ſcʒ ꝙ aliquando obligatio extincta erat reſuſcitata anteqᷓ; fideiuſſoꝛ interueniret:⁊ ſibi nocet. Aut pꝛopter culpam rei actio ſuſcitata eſt poſt interceſſionem fideiuſſionis:⁊ ſibi nocet vt hic in gloſſ. ¶ Item nota an 7 exceptiones competentes reo competãt fideiuſſoꝛi. Re⸗ miſſiue pꝛocedendo fac tria membꝛa. Nam quedam ſunt exceptiones competentes beneſicio conſtitutionis muni⸗ cipalis.remitto ad Bal.in.l. quoties.C. de pꝛecib. impera. offer. Barto.in.l.cum filius.⸗.ſtipulatus.j.de verbo. oblig. Aliquando competunt beneſicio iuris communis.tali ca- ſu remitto ad.l.exceptiones que perſone j.de exceptid.l.in omnibus.l. legis pꝛiuilegia.j.de regu.iur.l.ii tibi.ũ. pactũ conuentum.j. de pact.l.vbicunq;.⁊.ex perſona.j. de fide⸗ iuſ.l.tam mãdatoꝛi.C.de non nume.pec.Aliquando com- etunt ex natura contractus, ⁊ tunc nunquid tranſeat ad - 2 2 ſdeiuſſoꝛem. —. 2— —* 1— 6 4— . ͤ —— 8 ſo fiquis eranil Ficen debitu in⸗ ido tollitur naturali:⁊ iusciulle. öſtpun. 5S ddäi. SCdwna⸗ dem(pot. anusJj de ex⸗ dod iniquum ralitate non xeps ad meã ldem operen don.mo mul nagis delin⸗ reſcriptum um, idẽ ope⸗ pꝛobant duo r..hocvero lnec däno⸗ doquoquod d impetran⸗ entem Qua⸗ delinquere tionem qua inaucẽdam fij. deide⸗ oceat nde⸗ enda. Re⸗ öLquero, tionẽ eli⸗ noꝛa.ilſi t ipſe cul ſcitatio⸗ cöſenſit incta erat locet. Aut ceſſionem m notaa uſſori N edun ſil niemanl⸗ b Imperd Goblig⸗ ztall(a⸗ 2 ac 3 fde⸗ ſo com⸗ ſectad ſcrenn Si quis ius dicen.non obtemper. 17 ſideiuſſoꝛem. Remitto ad.l beredi..ſi.cum ſeqj. de pact. Addo nunquid ſideiuſſoꝛ poſſit vti exeeptione competen- ti reo inuito.vide.l.idem quia..⁊ qualiter. j. manda.l.ſi ſti⸗ pulatus.j. de ficdeinſſo. Anum addo vcʒ nunquid fideiuſſoꝛ gaudeat beneficio foꝛi pꝛincipalis.Eᷣxemplum, ſi clericus dedit fideiuſſoꝛem ſecularem ⁊ laicum. De hocper Spec. in tit. de compe. iudi.adi.in. j. verſic. ſed pone clericus. per 2 Angel in l. reusj.de iudi. Cr Tertia materta pꝛincipalis huius legis eſt, an fideiuſſoꝛ pꝛopter ſuam culpam ſoluens id a quo pꝛincipalis erat liberatus, habeat repetitionem. Remitto ad.l.ſi fdeiuſſoꝛj.mãd. Bar. in.l. exceptione.j. de fideiuſ.¶ Aenio tad..ſi filius.op.ꝙ licet in queſitis per⸗ ſona patris non fiat deterioꝛ ex facto filij: in querendis tñ ſecus.vt in.l.ſij.de acquir.poſ.hoc etiam verum eſt in con⸗ trahendo:ſed in delinquendo non pꝛeiudicat in querẽdis. ¶ Oppo.ſecundo, imo videtur ꝙ in querendis poſſit pꝛe- iudicium fieri:vt l.contra iuris.j.de pact. hoc verum dum ipſum contractũ celebꝛat extra contractum filius nõ pꝛein dicat. Exemplum/ iilius cõtrahit cũ Titio ꝙ; ſibi decẽ pꝛo⸗ mittat cum hac cõditione, ꝙ ſingulis annis teneat᷑ ſemel in anno conueniri.pꝛobatur in.l. Caius.de manu.ti.generali. ⁊ in.d.l.contra iuris.cum ſeq.Sed cõtractu celebꝛato ſi ali⸗ quod onus imponatur non pꝛeiudicat patri:quia ius abſo lute tranſfuſum erat in patre.¶ Anum aduerte, vides ꝙ glo.exemplificat hunc tex.ꝙ illicitũ per filium commiſſum non pꝛeiudicat patri. Pone filius deliquit: cuius ratione bona omnia debeant cõſiſcari, an publicabunt᷑ ea que ſunt in peeulio:vel nunquid pꝛeiudicetur patri in aduentitijs: vel vtrũ iſte vſuſfructus quem habet pater vadat ad fiſcũ. bic vides ꝙ non exhis queſtionibus. Dixi in.l.ſi finita. de vectiga. ¶ Aenio ad..cum autem.⁊ oppo.⁊ dic in eum in quem nontranſit pꝛiuilegium non debet tranſire pena:ſed pꝛiuilegium conceſſum teſtatoꝛi non tranſit ad heredem: ergo ⁊c.l.in omnibusjj.de reg.iur.Sloſ. ſoluit: qꝛ iſtud pꝛi⸗ uile gium fuit reale:hoc eſt ſpeciale:⁊ pena incurritur ipſo iure:idem ſi ipſo facto:quia non habet locumpenitentia in ſentẽtia iudicis declaratoꝛia:puta ſi ſtatuto ipſa pena im⸗ ponatur requiritur iudicis ſentent ia:vt in. c.cum ſecundũ. de beret. lib.vj.tunc ſi iudex vult declarare an requirat᷑ de- claratio eius contra quem declaratur delictum. glo. in cle. 10 ſi quis ſuadẽte.de pe.⁊ in.c.pꝛeſenti.de cenſi. rSupereſt examinare an ⁊ quando pꝛiuilegium trãſeat ad heredem. videndũ eſt an ſit perſonale vel reale:⁊vtrum pꝛeſumatur perſonale, vel reale. Legiſte in. l.foꝛmam.§. ꝙ́ꝙ́;.j. de cenſi. a1. ſoꝛdidoꝛum.C. de excu.tut.lib. x. Bar. in..patre j. de ſer. leg.ꝛ in. l.quia tale.j.ſol. mat. Bal.in. j.. de conſti. pꝛin.⁊ in Lapud Julianum.g.ſi quis alicuius.de leg.j.Canoñ.in gl. c. cũ vemĩſſent.xvj.q.j.poſſeſſiones.xxv.q.ij.in ſumma. Joã. An.in mercu.in regula, pꝛiuilegium. de indic.lib. vj. Spec. in titu. de inſtru. edit..nunc autem eſt dubium.Federi. de Sen.in conſi.lxv.apud alios.lxvj. Bal.in.l. Gallus.⸗.quidã recte.de lib.⁊ poſth.¶ Aidendum eſt an tranſeat poſſeſſio in heredem eius contra quem facta eſt impetratio. Cano⸗ nica glo.in.c.dilecti.de fo.compe.⁊ in.c.de ali. ind. ¶ Ae⸗ nio ad..illud quoq;. Dic ꝙ r locũ habet quãdo impetrãs impetrauit cõtra pꝛeſentes ⁊ futuros:ſecus ſi generaliter. ita dicit Gart. Alia opinio fuit ꝙ etiam babeat locum qñ impetrans generaliter impetrauit ius iniquum, vt exten⸗ datur etiam ad futurum. ¶ No. hic tex.ꝙ; non ſolũ ad pꝛe/ ſentia ſed ad futura reſcriptum trahitur. Caſus eſt tamen in. c. vlt. de reſcrip.⁊.c.ad hoc.qꝙ ſolũ ad pꝛeſentia trabitur. quod no. Jo. An.in addi. Spec.in ti.de reſcrip.in..ratio⸗ ne cauſe.ver.item excipitur. Item ꝙ in collectis aduenien⸗ tibus poſt immunitatẽ mibiconceſſam. Bal.in.l.ſi ex toto. de leg.j. Jo. AUn. in addi.Spec.inti.de cenſi./.nũc dicendũ. ¶ Item quero ratione pene incurro publicationẽ omniũ bonoꝛũ, nunquid pena locũ habeat tam inpꝛeſentibus bo- nis ꝙᷓ futuris poſtea queſitis: cõiter decidimus ꝙ in pꝛe⸗ ſentibus tantũ:vt in.l.ſi tibi mandauero..is cuius bona.j. manda.a⁊ll. certa foꝛma. C.8de iure fiſ.lib.x. C Quid autem in iuribus conditionalibus, puta ſi nauis ex Ilſia venerit, pꝛomiſiſti decẽ. Pone publicata ſunt bona tua omnia. Le giſte in. l. quoties.j. de noua.⁊l. non adeo. j. de cõd.⁊ demõ. Tu conſydera vnũ ꝙ fiſcus qui expulit habet bona delin⸗ quentis.l.tutoꝛes.j.ad leg. Juli. de vi. Item habes ꝙ ius conditionale mihi competens ex teſtamento non trãſit ad beredem.lj.§.ſinautem.de ca.tol. Item ius cõditionale ex contractu tranſit.inſtitu.de verb.obliga..ex conditionali Summarium. 1&⅞ Pꝛiuilegium pꝛincipis non tollit naturalem obliga⸗ tionem. 2 Jure vtens permiſſo non debet eo puniri, factum enim permiſſum pene non ſubiacet. Creditoꝛi bannito an teneatur debitoꝛ ſoluere, ⁊ ſi ſoluerit an repetet. 4 Exceptio diffamatoꝛia an inducat iniuriarũ actionem non obſtante iuris defenſione. ena buius edicti §. Ex hac cauſa. Eenſehh non tollit obligationem. Si igitur ſoluti repetitio denegatur ei, qui iure permittente iniquum ius ſtatuit, aut eo vtitur, in pe⸗ nam pꝛeſentis edicti non incidit.h.d.cum.l.ſequẽ. ¶ Nota 1 pꝛimo ſᷣm vnum intellectum, ſ ꝙ pꝛiuilegium pꝛincipis nõ poteſt tollere naturalem obligationẽ. ⁊ ratio colligitur in⸗ ſtitu. de iure natu.. ſed eo.⁊ hinc eſt ꝙ nec tollit naturalem defenſionem.c.ꝓaſtoꝛalis.de re iudi.de iure fſci.l.facultas. de iuſtit.ꝛ iure.l.vt vim.⁊.l.cum mulier.j. ſol. mat. cum ſimi. ¶ Nota yᷣm alium intellectum ꝙ debitoꝛliberatus a natu rali obligatione ⁊c. Ad idem.j. de condict.indebi.l.ſi pene. ¶ Nota ex.l.ſi. ex hoc edicto non fit retoꝛcutio retoꝛcutio/ nis:id eſt non permittitur ſecunda retoꝛcutio iniqui iuris. 2 Ctmota ſecundo non puniri eum qui ius ſibi permiſſum exequitur:⁊ ꝙ nemini facit iniuriam qui vtitur iure ſuo.de elect.c.cum eccleſia Aulterana. de regulis iuris.l.factum. ¶ Mota vltimo ⁊ ad hocvulgariter allegamus non puniri permiſſum factum.Ad idem.C. de adult.l. Gꝛacchus. cum ſimilib. Induco hunc textum ad ſtatutum dictans quod in penam banniti omnes debitoꝛes liberantur, vt ſoluant fi⸗ ſco:ſi autem ſoluerit creditoꝛi an repetatur. text. eſt hic ꝙ non. Pꝛo quo facit.l.ſi pene.de condictio.indebi. ¶ Nun⸗ 3 quid de iure cõmuni teneantur ſoluere debitoꝛes credi⸗ toꝛi bannito: Reſpon.aut pẽdet queſtio.vt.l.reo criminis. j. de ſolutio. ⁊ poteſt ſolui. allit tamen in caſu.l.ſi. j. ad legẽ Jul. de vi. Aut erat condemnatus ⁊ delegatus bannitus: ⁊ tunc non debet ſolui ſibi:vt.l.vltima.in fi.j.de requir.reis. Sed pone ꝙ ſoluerit an repetat: dic vt hic ꝙ non:ſed nun⸗ quid debet ſoluere fiſco iterum non obſtante illa ſolutione: Bal.in rub. C.depoſi.dixit ⁊ bꝛeuiter ꝙ aut ſoluit ignoꝛan⸗ ter aut ſcienter. Si ignoꝛanter non poteſt fiſcus ſibi petere ſolui:ſi ſcienter poteſt. argu.l.vlti.j. de tranſactio. Pꝛo hoc facit ꝙ nemo tenetur ſoluere excommunicato. Pꝛobatur xv.q.vj.in. c.iuratos.extra de dol.c.veritatis. Item nec he⸗ retico.de heretic.c.vltimo.ſi tamen ſolutum fuerit non re⸗ petit᷑. Sed nunquid epiſcopus poteſt petere ſibi ſolui.doc. faciunt diſtinctionem. ¶ Aenio ad.l.ſi.⁊ quero. Ponatur, 4 oppoſuit exceptionem contra aliquem que infamat: ⁊ hoc feci ad mei iuris defenſionem, ſi illam pꝛobare non poſſum an ille agere poterit contra me actione iniuriarum.ar. hu⸗ ius.l.videt ꝙ non: qꝛ non facio cauſa iniuriandi, ſed iuris mei conſeruandi. Pꝛo quo facit.l.ſi non conuitij.j.de iniur. Et ita decidit hic Bar.⁊ Gul. Sed pone ꝙ opponatur cri men, ꝛ pꝛobatur ꝙ verum ſit, nunquid teneoꝛ actione iniu⸗ riarum: Doc.ponunt in.l. eum qui.j. de iniur. ⁊ Oldrad.in ſuo conſi.ij. ¶ Item pone facta fuit reconuentio coꝛam iu/ dice delegato.nunquid habebit locũ reconuentio factiper actionem? Gul. dicit ꝙ non. ⁊ allegat text.in.l. iuſiuran.j. de iureiur.⁊ gl.in aut᷑.⁊ cõſequẽter.ver. apud eundẽ.C.de ſen. CSi quis ius dicen.non obtemper. Rub. Continuatur quia ſuperins dictum fuit de omnium iu⸗ dicum iuriſcitione. Poſtea facta fuit rubꝛ.alia, qð quiſq; iur.que punit iudices iniquũ ius ſtatuentes. Sequitur vi⸗ dere qualiter puniantur partes inobedientes iudici. Summarium. Aagiſtratibus permittitur ſm delictia ſtatus quali⸗ tatem punitio:caueãt tñ ne a lege penam inditam excedãt. c udo.Roma.in pꝛimam ff. veter.part. uumuiri qui dicantur. 6 Duf n ctralus poſſunt hᷣm eoꝛum poteſtatem mul⸗ ctare:⁊ quid de delegato,⁊ arbitro. 4 Dictiones taxatiue, ſc, tantum, ſolum, duntaxat ⁊ ſimiles qualiter in iure ſumantur. Statutum loquens per dictionem taxatiuam extenditui per identitatem rationis.. 6 Judex an neceſſario mulctam vbi exigitur imponere te⸗ neatur. 7 Contumaces quibus penis veniant puniendi. 1 8 Judex qualiter in mulcte impoſitione pꝛocedere babea. 9 Aulcta fiſco indicẽda ſummariam cognitionẽ deſyderat. — 8 ¶ QOmnibus ma⸗ Dunibus. giſtratibus permiſ Nſum eſt inobediẽtes punire:magni in ma ſgnis cauſis ⁊ in magnis mulctis: parui 7 vero in paruis cauſis ⁊ paruis mulctis. voc dicit vm intellectũ: ſcz omnibus ma⸗ ſtratibus conceſſam eſſe mulcte impoſitionem.qð decla⸗ 1 ravt. dicetur. C tHota ſecundo in verbo, ius poteſtatis ſue. ſ¶ᷣm vnum intellectum nõ licere ius dicenti metã impo⸗ nende mulcte a lege datam excedere:quinimo ⁊ ſi eꝑcedat in eo quod exceditur ſententia nulla eſt. C. ꝗñ pꝛouo.nõ eſt neceſ l.certa ratione.C.de mo.mulc.l.eos. ¶ Pꝛo declara 2 tione litere dic ꝙffiſta diſtinctio duumuiri habet triplicem ſubdiſtinctionem.Aliquando idem eſt ꝙ magiſtratus mu nicipalis.l.ouumuirum.C.de decur. lib. x.⁊ ita exponendo dic ꝙ ipſis de iure diuino licitum eſt imponere mulctas in paruis cauſis.Zlliquãdo poteſt ſignificare non pꝛimos iu- dices ipſius loci ſed aliquos ſpeciales iudices. Puta Flo⸗ rentie iudices communis qui cognoſcunt inter pꝛiuatum ⁊ communitatem:de quibus dicit glo.in.l.cum ſententiã.C. de ſuis.⁊ tali caſu ipſe duumuir nõ habet poteſtatẽ mulcte imponẽde:vt in.l.curatoꝛ.⁊. ſeꝗ. C. de mo. mulc. Eliquãdo accipitur pꝛo exactoꝛe tributoꝛum. ⁊tali caſu etiam iſti nõ pꝛocedunt in multis imponendis. pꝛobatur in.l.miſſi opi⸗ natoꝛes.C.de exac.trib.lib.x.niſi eſſet ſpecialiter cõceſſum, 5 ar.l.pꝛobibere..plane. quod vi ant clam. vel ex conſuetu- dine eis conceſſum eſſet. ¶ Item vides hic concluſum tꝙ magni magiſtratus poſſunt mulctare ſᷣm eoꝛum poteſta⸗ tem. Quero quid in delegato nunquid poſſit pꝛocedere ad mulcte impoſitionem contra inobedientem: clarum eſt de iure ciuili ꝙ nõl.aliud.. inter mulct.j.de ver. ſig. ⁊..ij.j. de iudi.Fỹ allit in caſu l.iij. C.de ſpoꝛt. ¶ Itẽ de iure canonico expeditum eſt ꝙ delegatus poſſit mulctare pena excõmu⸗ nicationis.c.j.⁊.c.pꝛeterea.de offic. delega. Inno.in.c.dile⸗ ctus.de penis.ſed non pena pecumaria. ¶ Quero quid de arbitro. In hoc clarum eſt ꝙ non, niſi a partibus ſit cõceſ⸗ ſum l. non ex omnibus.j. de arb. Ita etiam eſt glo. extra de arb. c. cum dilectus. Fallit hoc in arbitris iuris:⁊ in ulo qui eligitur alege municipali arctãte: vel de iure communi Wſſ cauſa ſuſpicionis allegetur:vt in.c.cum ſpeciali.de appel l. apertiſſimi. C. de iudic l. cum ſpeciali. eo. titu. qꝗ tũc poſſunt mulctari:vt etiam in.c.ſuſpicionis. extra de officio delega. ¶ Item vides bic, ꝙ licitum eſt indicibus defendere ſuã auriſditionem:ſed nunquid ſit licitum defendere alienam? 6 communiter tenetur ꝙ ſic:quia vnus habet inuocare bꝛa⸗ chium alterins lepiſcopale. in ſi. C. de epiſ:andien. Ellium tex. babes in..ij. de his qui latro.c.j.de offi.oꝛ.bene pꝛo⸗ batur xxiij.qv c. adminiſtratoꝛes. Ita etiã permiſſum eſt iuclici ſeculari imploꝛare eccleſiaſtici.c. de delicto. de ſentẽ. 7 excommu. in.vj. Sed nunquid requiſitus poſſit cogi ad au xliandũ in iure. De boc eſt caſus extra de malefi.c.ij. Sed dubium eſt:nunquid ipſe iudex delegatus nõ ſolum maioꝛ Famnafi poſſit inuocare bꝛachium ſecularis iudicis: Zlr⸗ id. in.c.vt officium. de bere.in.vj.qꝙ non poſſit, hac ratio⸗ ne:quia ſi poſſet,tunc apponeretur in liteyi ſſeti care⸗xtunt fru etur in literis, ꝙ poſſet inuo 3 uſtra apponerent illa verba. dicut fuiſſe gloſ. Ber. in.c pleriſq;. de offi.oꝛd. PDꝛo quibus poteſt inuocari Jo. An. in. c. ſigniſicaſti. de offi. oa. Noſt. cj. eo. ti. Specul.in tit. de iud. deleg. ſ. ſequitur. ver. ſed nũquid poteſt.plenius Seder. in conſi dviij. ¶ Supereſt videre d natura huius 4 dictionis tatũ. Bar. ic. addẽdo ad eñ pꝛo plenioꝛi decla⸗ ratione ꝙ iſta dictio dupliciter in iure ponik, affirmatiue ⁊ negatiue. Idem de qualibet taxatiua, vtſſ olum duntaxat ¶ Pꝛimo caſu tripliciter capitur: aliquando relatiue boc — 6. 6.— 8 1 8. 8. ₰ — 2*₰ .—„— a modo:Titius multum ſtudet,⁊ tantũ Sempꝛonius.j. tan⸗ tum. de ſer. coꝛ.⁊..ijH.j.j. ne quid in lo.pub. Zlliqñ quãtita- tiue:puta tantũ ſtuduit Titius demõſtrata quãtitate.aut. de reſt.⁊ꝛ ea que pa.⁊g.vnum ſi quidem.inſti.de ſuc. in pꝛin. Zlliquando irregulariter, hoc eſt, tantum pꝛo tandiu. hoc mo do tex.in.j.ſi ſeruus.. cum ſeruus.de ſtip.ſer. Alio mo- do incluſiue, hoc eſt includendo id qð ponit tantũ, ⁊ omnia p̃ter poſita excludendo.ZAlliqñ nullo modo includit.⁊ aliqñ aliqua includit aliqua excludit:vt. l.obeſt tm̃. de pꝛed.⁊ in.j. ſerui ⁊ filij.de fur...nõ erit..dato.j. de iureiur. ¶ Ex boc pone, quis conſtituit pꝛocuratoꝛem tm̃ ad agendũ, nuquid videatur ad defendẽdum. Reſpon.regnlariter cõſtitutus ad agendum, videtur etiam conſtitutus ad defendendũ.J. ſed ⁊hec.g.defendere.de pꝛocu.videt᷑ tñ ꝙ non pꝛopter di ctionem taxatiuã:vt in.c.conſtit. extra de pꝛocu. Contrariũ̃ ego concludo per tex.in cle.exiuit..cum autem.de ver. ſig. nec obſt.c.cõſtitutus.qꝛ habet rationem diuerſam.Ex hoc ſequitur dubium, an teſtis qui deponit per dictionem tan⸗ tum, negatiuam abſtruens, puta ſit articulus talis, ꝙ talis tantum poſſedit.x.annis. Bar.dicit ꝙ nihil pꝛobat:quia eo ipſo ꝙ dicit tãtum, videtur negare. IPꝛo eo videt᷑ caſus in c. cum eccleſia ſutrina. extra de cau.poſſeſ. ꝓꝛop. Tu dic † aliquãdo iſta dictio taxatiua tantũ, adijcitur aſſertioni te⸗ ſtius ipſius:aliquando rei ſuper qua deponit. Pꝛimo caſu Ppꝛopter ſui pꝛobationem ſtatur.æ xemplũ, dicit talis: dico me in iſta materia me tantũ ſcire.no.glo.inſti.de act..alie. Secundo caſu verũ eſt qð Bar.dicit,ſcʒ ꝙpꝛobatio ipſius eſt nulla. Fallit in vno caſu qñ ſcʒ ceſſaret ratio Bart. vt q per rerum naturam caderet in aſſertionem ipſius:puta, q talis vicinus meus poſſedit per. x. annos, per. l.j.§.j. de itin. actuq; pꝛi.in aut.de here.⁊ Fᷣalc..ſi vero deſinit. in verbo, idem.Sequitur alins dubiũ̃, ſc, dicit debitoꝛi creditoꝛ, da mibi decem tantum.vide gl.in.l.xationes.C.de pꝛob. Sed quid ſi debitoꝛ dicat, accipe. x. que tibi tãtum debeo: credi⸗ toꝛ recepit. nunquid hec verba iuncta cum patiẽtia credi/ toꝛis inducant confeſſionem in his.x.dicas ꝙ; non. De hoc in.l. ſi quidem.in.ij.reſpon. C. de tranſact.in..ſi cum dos.ff. rer. amo.Ex his habetis ꝙ ſtatutũ tloquens per verba ta⸗ ratiua extendit᷑ exidentitate rationis. Bꝛeuiter dic ꝙali⸗ quando loquitur in caſu fauoꝛabili,⁊ extenditur: vt per gl. C.de ſacroſan.eccle.l.illud. aliqñ in caſu odioſo, ⁊ tũc mini⸗ me. Glo.in.l:ij. C. de ꝑa. qui fil diſtra. Ita intellige que not. Bar. in.l. ſi cõſtante. ff. ſol. mat. Etiam habetis an iſta dictio excludat ius accreſcendi:puta ſiteſtatoꝛ dicat inſtituo Ti⸗ tium in. x.l. Lucius.. qui habebat. j. ad Trebel. modo de⸗ bes ſcire ꝙ qñ ponitur negatiue:puta non tãtum:tali caſu naturaliter affirmat id qð ponit:vt includat id de quo mi⸗ nus videbatur ineſſe.l.non tantũ.de peti. here. exemplum, non tãtum rex. ſed comes vꝛbem capere poteſt. Querit glo.quis lucretur penã. Dic ꝙ fiſcus.l. mulctare. C. de mo, mul.⁊.c.j.que ſint reg.in vſi. feu. ¶ Scõo querit qua actio⸗ ne agitur.⁊ dicit ibi facti.unc eſt querendũ quo remedio V poteſt peti hec pena imponi. Reſpondetur, duplex eſtre⸗ V .—y— ———— medium, ſeʒ actio in factum:quia hoc eſt pꝛetoꝛis edictum ⁊ eo oꝛitur hec actio.l.quories.de pꝛeſcri.ver. Scðo iudicis officiũ..quod minoꝛ.in fi.j.de minoꝛ. ¶ Item querit᷑ nun⸗ quid iudex thabeat neceſſe imponere mulctã. videt᷑ ꝙ nõ: quia non eſt neceſſarium quicquid iudicis poteſtati cõmit V titur.l.non quicquid.j.de iudi.Contrarium dicas:certum eſt enim ꝙ iudex vnicuiq; iuſtitiam facere tenet᷑: aliter pu⸗ V nitur:vt in aut.vt diffe. iud.in.⸗.ſi vero.⁊ in aut. ſtatuimus. de epiſco.⁊ cler. ¶ Reſtat querendum tquot ſint pene vel b mulcte quibus contumaces puniuntur. Pꝛimo dicas de⸗ V negando audientiam.l.ſed ⁊ ſi per pꝛetoꝛem..ſed ſi cũ de⸗ V creto. ex quib. cau. ma. in glo. quam limito quando ipſe cõ- V tumax agit via iuris communis, ſecus ſi via ſpecialis puui legij,per text.in.l.ſi minoꝛ. etiam quaſi cõtumax.j. de mino. Item per capturam perſone, in.l. cum eo.j. ad leg. Juliãll cõſentaneum. C.qũo⁊ qñ iudex.⁊.l.pleriq;.j. de in ius voc. Item puniendo per captionem pignoꝛum.l.debitoꝛibus. j. de reg. iur. l.ex hoc reſcripto.. quia ergo.j. de ven. inſpic. Item per miſſionem in poſſeſſionem bonoꝛũ contumacis. J. Fulcinius.j. ex quib. cau.l.iiij.ũ. ſi foꝛte.j. de dam. infecto. ¶ Alterius queritur cuius electione ſit eligenda? Anum 1 exijs remedijs dicas iudicis.⁊ ſi non ſufficiat vna poteſt mulctari ſcðõo ⁊ tertio:vt in.c.quoniam frequenter.ad fſ. vt V lite non conteſta. ⁊ yltra tertiam nõlicet.l. eos. C. de modo V mulctan. V ſalbus t pedaen wandicon K 1⁵ 2 Tontu 1 zuli lodelnn 4 Jucer ciamac udex : Pu mangl 7 Pudet 6 Pech ) Lont domin LM did I Lont 1 le Jnob nibio 3 Jucie le Jvobe nienda RLondun Nois ben ip MEM 1 Ra don 1iHjdeitin, nit. in verbo, Acrediton da RNd. Se add.gis Padcacredi⸗ ꝙ non Depoc Lfi cum dosff. sper verba ta⸗ uiter dic q ali⸗ iitur: ytper gl. oſo, ꝛtuc mini⸗ tellige quenot, iis an iſta dictio cat inſtituo Ti⸗ ebel modo de⸗ titum:talicaſu tid de quomi⸗ ere eremplum, teſt. CQuerit ttare. Cdemo. erit qua actio⸗ ĩ quo remedio duplex eſtre⸗ roꝛis ecictum Scyo iudicis nquerit nun⸗ videtꝙ nõ: feſtati comit cas: certum t. aliter pu⸗ ſtatuimus. int pene vel no dicas de⸗ ſed ſicũde⸗ ndo ipſcci⸗ ecialispuli 3 j demino. 3 Julläl ein iis roe dehiloibus⸗ 5 reninple ontumaci anrnfecco, Si quis in ius ac. 18 3 mulct. C t Item queritur qualiter ipſe iudex pꝛocedere debeat ad impoſitionem mulcte.nunquid requititur cita tio in lententia in qua mulcta imponitur: Bart. hic zin.li. j.ſi quis in ius voca. non ier. ꝙ requiratur noua citatio. a- guendo in imponenda mulcta requiritur cauſe cognitio: uta requiritur vt ego cognoſcam an aliqua excuſatione poſſit tueri:ſed vbi cauſe cognitio requirit᷑, requiritur ⁊ ci- tatio:ſed deſerta re ſi pꝛopter publicã pẽſionem contrariuũ dicit allegãs But.in.l.ne quicꝙᷓ.õ.vbi decretũ.de offi. pꝛo/ conſul.Alleg. Inn.in. c.querelã.de pꝛocu. Idem dicit Bal. in.L.terminato. C.de fru.lit. expen. Tu dicas aliꝗñ tracta⸗ mus de puniẽdo contumacem volentẽ reſpondere in pꝛe⸗ ſentia iudicis manifeſte tũc pꝛocedat᷑ ſine noua citatione.c. jde iudi.pſens enim citari nõ debet. Jo. An.in. c. ſ. de elec. Zlliqñ tractamus de mulctando abſentẽ contumacem, de quo eſt dubiũ an poſſit excuſari:⁊tũc teneo opi. Bar.ꝙ re⸗ quirat᷑ citatio. Roc etiã firmo per Fed.in cõſil.ciiij.Ad idẽ no. in. c.conſuluit.de offi.deleg. C Alterius queritur nun⸗ quid requirat᷑ pꝛoceſſus oꝛdinarius ad impoſitionẽ mul⸗ cte. Reſpon.aliqñ querimus de puniendo cõtumacem ab illo iudice coꝛam quo fuit cõtumax:⁊ tali caſu nõ requirit᷑: q eſt notoꝛia contumacia:⁊ in notoꝛijs non obſeruatur oꝛ⸗ do.c.ad iniuriam.de iureiur. Elliquando non conſtat: ⁊ tali caſu requiritur:vt.l. iudices. C. de iudi.l.ſi pacto quo penã. 9 depac. CtItem in petitione mulcte quã feeit fiſcus, nun⸗ quid ſummãarie pꝛocedatur: videt᷑ ꝙ ſic. ſed contrarium eſt verum. Ram etiam in eo qð nobili officio petitur oꝛdo:re⸗ quiritur oꝛdo iudiciarius:etiam in factũ. Et ꝙ in cauſis fi⸗ ſcalibus requiritur pꝛoceſſus, habet in. lj. C. quib. ad con. pꝛed. ac.non li.lib.xj. ſed recurratur ad aliquos caſus quos non dico nunc. Summarium. 1 dSesfeimnn dupliciter in iure conſyderatur. 2 Eontumatia pꝛocuratoꝛis non afficit dominum: nec tuto⸗ ris vel curatoꝛis pupillum. 3 Judicium multas partes habet, quapꝛopter multoties in eo delinqui poteſt, ⁊ multipliciter. 4 Judex an poſſit mulctare tantum partes pꝛincipales, vbi etiam acceſſoꝛie deliquerunt. Judex an poſſit mulctare partes ante cauſe cognitionem. 6 Titatus ter vel pluries pena in qualibet citatione appoſi⸗ ta an vltimo comparens cuiuſlibet citationis penã euitet. 7 Judex an poſſit mulctam remittere in pꝛeiudicium fiſci. 3 MPꝛocuratoꝛis contumacia quando noceat domino. 9 Contumacia vſufructuarij an taciturnitate pꝛocuratoꝛis domino nocere debeat. 10 Contumacia pꝛocuratoꝛis an ſit ſufficiens ad excommuni cationem inducendam. n Contumacia pꝛocuratoꝛis an ad actionem reſtitutionis indutere poſſit. 12 Inobediens iudici in pꝛincipiolitis an ſi in fine obediat nihilominus veniat puniendus:aut contra. 31 Judicium oꝛdinarium an partes babeat. 14 Wnabeeuhis in qualibet parte iudicij commiſſa eſt pu⸗ nienda. 15 Contumax an audiatur appellans:⁊ an contumacia pꝛocu ratoꝛis in appellando noceat domino. 16 Confeſſio pꝛocuratoꝛis an pꝛeiudicet domino. Item an cõ feſſio pꝛelati noceat eccleſie. 17 Confeſſum non poſſe appellare an ⁊ quando ſit verum. 18 Renunciatio appel. facta per pꝛocuratoꝛem anpꝛeiudicet domino. 1 ¶ Inobedientia in quacũ §. Is videtur. Jobeau ſenmruainc⸗ nis commiſſa punitur.z⁊ ex inobedientia pꝛocuratoꝛis tuto ris vel curatoꝛis ipſ puniunt᷑, non autẽ dñi. Et pena buius edicti tam petitoꝛ qᷓ; conuentus afficit̃.h.d.vſq; ad finem.l. I¶ Hota in ver. extremũ.ſᷣm vnũ intellectum: ꝙ extremũ dicit᷑ eſſe duplex:vnũ ſcʒ pꝛincipiũ, qð eſt citatio, cuiuſlibet iudicij initium:⁊ dicit᷑ extremũ a quo.Eỹſt aliud extremũ.ſ. ſententia, quelitium finss eſt. C. de iudi.l.xem non nouam. ⁊ dicitur hoc extremum ad qð. ¶ Hota ſcðo in..ſi pꝛocura⸗ 2 toꝛ.ꝙ tcontumacia pꝛocuratoꝛis tutoꝛis vel curatoꝛis non 3 4 afficit dũmvel pupillum.quod dic vt plene.j.declarabitur. ¶CtAidẽdum eſt in quot partibus iudicij poſſit iudex of- fendi:⁊ per conſequẽs partes puniri. Dic ꝙ; habet multas partes. Aliꝗñ enim pars nõ paret iudici non cõparendo. tunc offendit᷑ l.contumacia.j.de re iud. Alliqñ non paret.ſ. non patiẽdo venire miſſum in poſſeſſionẽ..ſi quis miſſum. j. ne vis ſi. ei.hoc caſu poterit pars puniri. Tertio innon reſtituendo, ſm tenoꝛem ſententie.l. que reſtituere. de rei ven. Poteſt ⁊ quarto offendi iuriſditio ſi quis ſine ſua licẽ⸗ tia aliquam iuriſditionem exercet in alieno territoꝛio. vn⸗ de poteſt etiam iniuriarũ agi.c.ex parte.de verb.ſig. Item ⁊ ſuperuacue appellando.quo caſu non pꝛoceditur ad mul ctam.i.fi.in fi.C.qñ pꝛouo.non eſt neceſſe. Sed dubiũ ſtat in tribus. Nunquid dicitur iudex offendi ſi iudex non appꝛo- bat ſuam ſententiam. Dic ꝙ non:vnde non pꝛoceditur ad mulctã ſed ad abſolutionem.l.qui accuſare. de eden. Item quid ſi dicat parti age:ſi non agat nunquid offendit᷑ iudex, Pabes in.l.ſi ea.C.qui accu.nõ poſ.l.diffamari.de inge.ma. ¶ Item vides tex.ꝙ iudex poteſt mulctare partes pꝛin/ cipales litigãtesſc actoꝛem ⁊ reũ.Moodo queritur, an nõ pꝛincipales vel acceiſoꝛie, puta teſtes, curſoꝛes poſſint pu⸗ niri, ſi non cõpareant: dic ꝙ ſic per.l.iuriſiurandi religion. 2.l.ſi quando. de teſtib. C. Roclimitando declaro pꝛocede⸗ re in ipſo iudicio quod habet oꝛdinem nõ pꝛoꝛogatũ. Glo. oꝛd.in. c. Romana.in ver.ſuſcipe.iuncta cum tey.de fo.cõp. in. vj. ¶ Alterius quero quid ſi penitus extranei offendãt iudicis iuriſditionem.nunquid mulctari poſſunt:dicendũ ꝙ ſic.quia dat᷑ duplex iudiciũ ciuile vcʒ actio pecuniaria. pꝛobaturj. de eo per quẽ fact.⁊.j.ne quis. Item criminalis accuſatio, in aut. vt diffe.iudi.. arripiant. Sed an delega⸗ tus poterit tales excommunicare, babes in. c. j.⁊. c. ſane. de offic.deleg.nec mirum in delegato:quia cui iuriſditio data eſt ꝛc. C Sed pone ſunt plures college in iuriſditione inſo lidun omnes exercentes: an vnus exhis impediat alium collegam vel dñm in dominio parem. Bar. ꝓ ſic. ſed cõtra⸗ rium eſt verum:qꝛ par in parem ⁊c.l.ille a quo.. tempeſti⸗ uumj. ad Trebel.l. nam ⁊ magiſtratibus.de arb.de hoc tñ eſt gl.oꝛdi.in.c.pꝛudentiam.de offi.deleg. Adde in alijs lo- cis. Idem Gar.voluit in.l. inter tutoꝛem. de admi.tuto.a.j. ſi quis violauerit.j.de rer.diuiſio.nec obſt.d.l.ſi quis.qꝛ pꝛi⸗ 5 uatus fuerat dnio ſuo ex ſoꝛte. Reſtatt deducere mate- riam noſtrã ad quotidiana dubia. Ecce pꝛecepit iudex ꝙ pars compareat coꝛam eo ſub tali pena ſi intra terminum non venit, an inciderit in penam adeo ꝙ fiſcus poterit ſibi applicare ⁊ exigere penam? videt᷑ ꝙ ſic.cum inciderit in pe nam, ⁊pena applicatur fiſco. l.tutoꝛ qui repertoꝛium.. idẽ ſolent. de admi.tut..iij..pe.j. vbi pup.educ.deb.Ad idem tex.in. c.i.de teſti.cog.⁊.c.pꝛeterea.de appel.⁊ glo.in.l.obli gationum fere.ſ.conditio.de verb.ſig.Contrarium eſt ve⸗ ritas ex eo quia dicta mulcta eſt indicta abſq; cauſe cogni⸗ tione, vt. l. hec ſtipulatio. C. de ſenten. ⁊ in.l.pꝛogramma. C. commi. vel epiſt. ⁊conſequenter nulla eſt, ⁊ ſententia parit actionem. No. Inno.in. c. cum veniſſent. de in integ. reſtit. ⁊ c. ad aures. de pen. Et ꝙ ſit verum, Bar. ita tenet in pꝛinci. huius legis.⁊ Specuin tit.de ſenten..ſpecies.verſic.quid ſi iudex.⁊ in tit.de contu.g.ego hoc confirmo. quia ſenten⸗ tia non poteſt pꝛecedere factum.l.tam ex contractibus. de iudi. ſic anteqᷓ; pars eſſet cõtumaꝑ, mulcta fuit impoſita:⁊ ſic pꝛeceſſit factum. ¶ Sed circa pꝛedicta limita eſſe verũ niſi iudex veriſimiliter timeret verã contumaciam ſequi. vnde facit.d.c.pꝛeterea requiſiſti.⁊.c.ij. Sed aduerte quia opus eſt noua condemnatione:z⁊ ſic de nouo eſt citandus.j. ij.jj.ſi quis in ius voca. non ierit. CAd aliud ſcʒ ſipars non compareat abſq; eo ꝙ eum cites:pꝛonunciabit iudex in caſu mulctam imponendam de nouo. Item dubium eſt tiudex ſic dieit, cito te pꝛimo ſi non comparueris incides in tantam penam:ſimiliter ſecundo ⁊ tertioſi circiter pꝛima ⁊ ſecunda vice non comparuit,ſed tertia vice:nunquid ab eo exigi poſſit pena incurſa in pꝛima ⁊ ſecũda vice?videtur ꝙ ſic. Sed contrarium eſt verum ꝙſcʒ per vltimam euitet o- mnem penam. Specin tit. de contu. g. nunc dicamus. verſi. ſed quid ſi in vltimo termino reſpectu finis ad quem cita⸗ uit..l.ſi.de eo quod certo loco.⁊.l. Celſus.de arb. CItem 7 queritur nunquid tiudex poſſit mulctam remittere in pꝛe⸗ iudicium fiſci:videtur ꝙ non: quia functus eſt officio ſuo. Nibilominus contrarium verum eſt quia ratione inopie poterit remittere.l.cos. C. de modo mulc.⁊ l.illicitas..ſin. . ſu i ff. v p lad udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. a de offi.pꝛeſi. Item nunquid atali ſentẽtiapoterit appella- curatoꝛis ſit ſufficiens ad excoommunicadum. Die ꝙ non, nztt Psfechef 1 ſi qua pena. de ver niſi dñs ſciuerit ipſam contumaciam. Caſus eſt in.d. c.j. vt dn nn rirdie ꝙiie vt in multis. C. 24 wrhen ran 3 ñ contuma lite non cõteſt. ſed dubiũ eſt in pꝛocuratoꝛe minoꝛis contu- ſrun 2 S C Eledidac eü peden Dil. 3 hac wmaeri notan⸗ mace, etiã ſi minoꝛſcit an ſit ſufficiẽs ad excuſandũ. Spec. Jn( Uapaerstn oauer rit 1 dem wuun giẽ᷑ dño, aliqñ in tit. de contuma.g.nunc dicamus.ad fi. Et ſcias ꝙ minoꝛ kinn 4 Aatund daerefinhe dßn ſ an faciendũ: conſtituit pꝛo⸗ ſine authoꝛitate tutoꝛis non habet legitimam perſonam wiga Phrglon detloreſenon den factamon diſtinguemus. ſtãdi in iudicio regulariter:licet bene ſunt aliqui caſus vbi fae enrarOden eii Ulit niſi ipſe pꝛocuratoꝛ conſtitutus ad id poteſt:puta in cauſis ſpiritualibus vel beneficialibus. Gl. tiuden FpeJ̃. de arbi. Fallit ni lipie Peoe ta iuſta cauſa.l.cũ in. c.ex parte.de reſtitu.ſpolia.⁊ in.l.ait pꝛetoꝛ. de minoꝛ.di⸗ nobeclt qð dño iniungebat, fuerit impeditus certa iuſta cauſa.l. 1.E.P zaoeſſe phreſt inndtioeenzelleaie age i dr a matribus.cC.qui pe.tu.Fᷓacit ad hoc.c.ſignificaſti.de pig. cit:tali caſu quãdo eſſe poteſt in 10 p fn quia in gts d9 Bene facit.l.ſi vehẽda..idem.j. boc caſu tenet locũ maioꝛis. Si vero in caſu in quo nõ poſ⸗ demech taddelipeſee.Depp 1 ð ſit in iudicio ſtare:tũc aut loquimur in adulto ⁊ tunc nocet belüt ad leg. Rho. de iac. Aliqñ pꝛocuratoꝛ eſt cõtumax in eo ꝗ rein malieio ſtare:tic au 84 ler am fnen Heet 409 1 ſibi iniunctũ eſt.⁊ tunc aut eſt certũ talem cõtumaciã cade/ Iſi minoꝛij. de bon. auth. iu Po 1aI in P is luje ſlIut ina⸗ ftan. re in cõtemptũ pꝛetoꝛis:⁊ tũc aut querimus an noceat dño ximi pꝛeiudicij in pupillo. Aiſo de coͤtumacia iuncta c lua in bis que ſunt parui pꝛeiudicij. Bartin.l.eũ qui res.C. de ſcientia minoꝛis modo ſupereſt, vt inducamus ad aliam: rrau pꝛocurat.⁊. ſed a he.j. de pꝛocurato. dicit quod tunc nocet. i ſet᷑ nunquid contumacia pꝛocuratoꝛis ſit ſufficiens ad fa⸗ auiei Zlliquãdo querimus an noceat in his que ſunt magni pꝛe- ciendum reſtituere expenſa. de dolo. lib. vij. Inno. in. d. dibesſ indicij: ⁊tali caſu dicendum eſt ꝙ non noceat dño, ſed pꝛo- c.j. vt lite non conteſta. tenuit ꝙ ſit ſufficiens ad faciendum timc curatoꝛi. allit niſi dominus ſciuerit ⁊ non purgauerit ea condemnari quando imputat illegitimus idoneum. Spe/ umett text. in...in ſin. extra vt lite non conteſta. Pꝛobatur in.lij. cul. de execu. ſenten. g. ſequitur. verſi. quid ſi pꝛocuratoꝛ ec- berr. C.de erog.milit. anno.lib.xij. Sed induco has regulas ad cleſie. Bar. hic ⁊ Hoſti. in. d. cj. Gar. dicit hic cõtrarium qꝛ Pungi ꝛacticam: quia tu ſcias ꝙ qñ reus eſt contumax ſit miſſio contumacia pꝛocuratoꝛis nõ pꝛeiudicat dño in mulcta im⸗ 6 uarbe in poſſeſſionem ex pꝛimo decreto:⁊ hoc nõ concedit niſi ſo- ponenda. In pꝛopoſito licet dederim mandatum genera⸗ enüſ lam detentationem poſſeſ.nullã.⁊ hoc ſit vt tedio affectus le, non dederim vt eſſes contumax, hoc debet mibi nocere wwena reſpondeat:vt.l.nullũ officium.de rei ven. ¶ Quero:pcu⸗ Eᷣm.lſi ſe non obtulit.j.de re.iur. Nam aut pꝛocuratoꝛ omi/ kttojo ratoꝛ citatus cõtumax eſt in cõparendo trina citatione an ſit id facere ad quod faciendum tenebatur dño:⁊ tali caſu conten poſſit cõtra cõſtituentem illã pꝛocedi ad miſſionẽ ex pꝛimo nocet.l.ſi pꝛocuratoꝛem. j.nanda. Aliquando eſt cõtumax nerrat decreto: videt᷑ ꝙ ſic cum ſit parui pꝛeiudicij. Pꝛobat᷑ in.d. in faciẽdo id quod tenebatur facere tali caſu ſibi nocet per feuti . ſed ⁊ he.⁊.d.I. quoties. de pig. Spec.in tit. de pꝛimo ⁊ ſcõo bunctext. Specul.in.d.. de execu.ſenten.g. ſequitur. verfi. hoüt decreto..reſtat videre ⁊c.Ex his reſultat queſtio ꝙ talis quid ſi pꝛocuratoꝛ.idem dicit qnod Bar. Ego dico ꝙ opi⸗ iigjw miſſio eſt magni pꝛeiudicij:q qui petit ſe ex pꝛimo decreto nio Inno. pꝛobabiliter poteſt ſuſtineri. R eſpõ. ꝙ iſta duo 6 cnüiſ immitti in poſſeſſionẽ, i pꝛobauerit de ſuo iure peruenitur ſcilicet reſtitutio expenſarum ⁊ impoſitio mulcte ſunt late i ad ſcðm, qð eſt tranſſatiuũ dñij. C Modo quero an ex hac diuerſa:quia quãdo peto Pꝛocuratoꝛem puniri:peto id qð 1 pih minima contumacia pꝛocuratoꝛis fiat miſſio ex pꝛimo de- mihi non obeſt⁊ ex quo nibil commodi mibi reſultat, ſed ſi dan creto in pꝛeiudicium dñi. Bart. in.l. hoc amplius..fi. ff.de peto expẽſas, peto meum commodum ⁊ id qð mibiabeſt. t 1 dam.infec. allegat.j. ſi cũ vſuſfructus.j.ſi ex noxa. cau. agat᷑. per text. in. ð. Lſi pꝛocuratoꝛem. de doli except.⁊ reſponde/ 8 9 Nunquid † contumacia vſufructuarij qui eſt pꝛocuratoꝛ tur ad Bar. ꝙ beſtialis fuit dominus, qui conſtituit pꝛocu⸗ 3 dñi pꝛopꝛictarij noceat dño: videt ꝙ nõ per.lj.. fi. de ope. ratoꝛem negligentem:nec eſt vera ratio Bar.in.d.l.ſi ſe nõ 4 b no. nun.⁊ in. c.j. vt lite non cõteſt. Bal. hic fuit in opi. cõtra⸗ obtulit pꝛimo.per tet. in.l. Juliana. C. quando tut. vel pꝛo⸗ ee 4 ria ꝙ contumacia pꝛocuratoꝛis noceat dño quo ad miſſio- cura. poſt lit. ef.eſt do. Ande ſequitur ꝙ ſ emper omnia ipſe 3 nem ex ſcðo decreto: qdñs debuit pꝛocuratoꝛis ſollicitu⸗ facere teneatur. M Ad intellectum magne glo. dic ꝙ in in my dinem cõſpyderare, in.3.ſ. ũ. feruoꝛũ. j. nau. cau. ⁊l. cõmoda⸗ dicio vel iuriſditione viliſſimum eſt pꝛincipium, id eſt cita⸗ ücli toj. de mi. Reſpon.pꝛo opin. Bar.q ſi talis pꝛocuratoꝛ cõi tio. inſtit. de pe. teme.litig.F. ſ.⁊ in cle.ij.yt lite penden. ma⸗ intto fama erat diligentiſſimus, tali caſu nõ nocet.l. argentum. ximũ eſt non parere ſententie. Hoc impꝛobãt aliqui dicen Coap commod. Scõa ratio iſtoꝛũ eſt qꝛ cõtumacia pꝛocuratoꝛis tes ꝙ nibil eſt vile in iuriſditione vel nimium. ⁊ ideo Bal. gfco poſt litis conteſtat. nocet dño.l.ſi pꝛocuratoꝛ agit.j.de doli dixit extremum id eſt vltimũ, ſcilicet in pſa executione, in lic. excep. Reſpon.ꝙ hoc ſit verũ in bis que ſunt paruipꝛeiu- 12 qua inobediens punietur. † Item vult Bal.ꝙ ſi non obe⸗ ouüſe dicij:vt eſt bic tex. Sed ego conſydero tertiã rationem que diat quis pꝛincipio, dummodo in vltimo obediat, non cau ſae videt enaruari totaliter.⁊ debetis ſcire ꝙ poſitiones dant᷑ ſatur contra eum mulcte impoſitio: ſed contra eum inſtat᷑. mane poſtlitis conteſt. Modo tex. dicit ꝙ ſi poſt litem agẽs de⸗ De ver. veluti. vbi videtur velle tex.qꝙ inobedientia pꝛima appe dit poſitiones in iudicio ſi ipſe pꝛocuratoꝛ ſit contumax fa⸗ vt vltima noceat:quod ⁊ ipſe tenet. Sed hoc non habet lo⸗ re cit haberi pꝛo confeſſatis.c.ſi poſt pꝛeſtitam.de cõfeſ.lib.vj. cum in actoꝛe ⁊ reo ergo opinio ſua mala. Reſpõdetur ſal⸗ ma etiam in his que ſunt magni pꝛeiudicij:ergo ſequit᷑ ꝙ pꝛe⸗ uando ꝙ poſſibile eſt exequi contra actoꝛem ſi condemne⸗ lotra iudicat quo ad miſſionem ex ſcðo decreto.Et ſi dicatur: et tur:ſed poteſt impugnari ex co quia ſi vltimo puniretur pell quomodo reſpondet᷑ ad hunc text. ꝙ in mulcta etiã poſt li⸗ inobediẽs, ſequeretur ꝙ reus teneretur ad totale intereſſe ic tis cõteſtationem pꝛeiudicat dño. Dic ꝙ quedam ſunt pe- actoꝛis. ſed hoc eſt falſum: vt.j. dicam, ergo ꝛc. quia in. 9. ſi diar ne que incurruntur per contumaciã extra pꝛoceſſum ⁊tali datur actio ad eſtimationem ⁊ ad intereſſe, reſpõdet Bal. tde caſu non pꝛeiudicat dno:ſed in his que reſpiciunt commo⸗ ꝙlicet non puniatur vt bicaliter tamen puniatur:vt.l. qui V unr dum agentis, tũc pꝛeiudicat etiam in bis que ſunt maximi reſtituere.j. de rei vendica.ſ ed omnino eſt falſa lectura ſua V ꝛeiudicij.Caſus eſt in.d.c.ſi poſt pꝛeſtitum. C Ad ſcðam per tex.ſi quis in ius voc.nõ ier. vbi tex. loquitur de inobe⸗ V rationem.l.ſi cum vſuſfructus. reſpondetur ꝙ pꝛocuratoꝛ dientia circa pꝛimam partem iudicij. Item contra eũ glo. V A dicitur dupliciter, ſcã pꝛo conſtituto a lege ⁊ pꝛo conſtituto in.c.querelam.de pꝛocur.⁊ in.c.quoniãm contra falſam.de b ab homine. Modo vſufructuarius icet ſit pꝛocuratoꝛ qui pꝛoba. Legiſte in auth.qui ſemel. C. quomo.⁊ quando iud. h alege conſtituitur: in bis que ſunt maximi pꝛeiudicij non vbi inobedientia commiſſa in pꝛima parte iudicij punitur a pꝛeiudicat dño:ſed contumacia conſtituti adno debet pꝛe⸗ in expenſis. quare Jo. poſuit aliam lecturam dicens extre⸗ d 11 iudicare dño in bis que ſunt maximi pꝛeiudicij: pꝛeſertim mum id eſt, pꝛimum ⁊ vltimum ſᷣm Pbhiloſopb.vt patet: V c in his qne concernũt fauoꝛem dmratio eſt q mitius aga⸗ quia iuriſcõſultus in ver. veluti.ponit exemplum de pꝛima V 349 tur cum lege, ꝙᷓ cum homine.l. Celſ us. j. de arbi. Accipe ſi⸗ parte:⁊ exponit vendicari, id eſt vinci. De vltima patet in V 4 milem pꝛocuratoꝛem alege conſtitutũ:quia frater pꝛo fra⸗ verbo, ceterum. Quero quid de medio: Reſpõdet glo.Et V§Se tre ⁊ filius pꝛo patre.l.ſed⁊ be. j. de pꝛocur. Canon. in.c.vi⸗ de bis que ſunt ſummaria non eſt dare medium.ſed gl.re/ V Sen Aanne ſb pꝛoceſſus factus a conſtituto a lege non nocet pꝛobat: quia etiam erit dare nedum vnã ſed duas vel tres V dri 4 aanenn rae 5 ſ foꝛte.j. de iudic. Solu.quanqᷓ; citationes ex contumacia quare quis mittitur in poſſe eſſio⸗ k zneen entauenn ven ſnen poſt pꝛeſtitum. ꝙ cõ⸗ nem. Ex hac igitur glo.not.qꝙ ad hoc vt ſic quis mitti poſ⸗ ſru. poſſetrefpodert e me 3 eri poſitiones pꝛo confeſſ. ſit in poſſeſſionem requiritur nedũ vna citatio:vt.l. denun⸗ le adleg. Maanl„wamiuſt 3 de pꝛocu.l.perinde. g.j.j. 3 ciare.§. ij. C. de his qui ad eccleſ.confug. ¶ t Sed quid di⸗ din n O raedefs Ure Luheli pꝛeiudiciũ ipſius pꝛocu⸗ cemus in iudicio oꝛdinario vbi requiritur litis cõteſtatio:) dun 5 Ft cũ Bar. nũquid cõtumancia pꝛo⸗ vbi dicit glo.ꝙ nõ eſt dare medium:quia pꝛincipium pꝛo/ uüe cedit lerſe ————— 2 ——————— 5 ddotut. yelpao⸗ per omniaipſe glo. dic pin in dium id eſteita⸗ itependen,ma⸗ at aliqui dicen im. tideo Pal. executione, in a.ꝙ ſinonobe⸗ bediat, non cau tra eum inſtat. edientiapiima cnon habetlo⸗ deſpödetur ſab nſi condemne⸗ timo puniretur totale intereſſe ꝛc quia in.ſſ eſpödet Bal- jatur:vt.1qui alectura ſua ur de inobe⸗ utra eũ glo. ra falſam de quando iud. licij punitur dicens extre⸗ pbeyt patet. um deprima timapatet in baarhe un füßts duasvelte ipoſſiſo⸗ is mitt pol⸗ zecgquidol zcöteſun⸗ piump. cipiu nt Si quis ius dicenti non obtemper. 19 cedit vſq; ad finem, nec eſt ſeparatum a pꝛincipio et fine. exemplum in linea in medio pũctuata.vnde ex hôc nota q incipiũ eſt ilud qð extenditur vſq; ad medium:⁊ ſic intel hgo ſtatutũ requirens officialem quid facere vſq; ad me⸗ dium officij.⁊ de hoc Bar.Cin.l.ijj. de fur. Bald.in rub. 3. de rer. dim. ¶ Altima glo. tranſit ad quartã ⁊ quintam lectu. intelligendo a pꝛincipio..is videt.vſq; ad ver.ceterum de pꝛincipio iudicij.⁊ verſi.ceterũ de medio iudicij. Nam po⸗ teſt iudex partes cogere ad litis cteſt. vt.d.aut. qui ſemel. inobediẽtes teſtes puniri:vt.j.ſi qn.C.de teſti. Item intelli git glo. ver. is videtur de inobedientia vltima. verſi. veluti de medio.verſic.ceterum de pꝛincipali. Conclude ergo ꝙ; 14 inobediẽtia tin qualibet parte commiſſa punik. Gloſ. que⸗ rit que ſit differentia inter hunc tit.⁊tituij.ſi quis in ius ⁊c. Adde ꝙ ille loquit᷑ ſolũ de inobedientia cõmiſſa in pꝛima parte iudicij,hic de qualibet. C Mis expeditis declaro gl. quid velit facere dum loquitur de actione certi vel incerti: debes ſcire ꝙ in ſatiſdatione de iudi.ſtipulat᷑ quis ſibida/ ri in caſu quo non ſtetur ex quo oꝛit· actio ad intereſſe.Cer⸗ tum eſt enim ꝙ id qð pꝛomiſſum eſt incertũ eſt anteqᷓ; de⸗ beatur. ¶ Capio nunc aliqna addẽda ad.5. ſi pꝛocuratoꝛ. Aunquid cõtumacia pꝛocuratoꝛis noceat dño in appellã⸗ 15 do. t Debes ſcire ꝙ cõtumax non audit appellans.j.ex co⸗ ſenſu..ſi.de appel.a.l.⁊ poſt edictum.in ſi. de iudic. Modo pꝛocuratoꝛ conſtitutus ad agendũ contumaxfuit, an aufe⸗ rat dño poteſtatẽ appellando, dic ꝙ non in. d.c.ſ.vt lite non conteſt. ¶ Item decidit᷑ alia queſtio, nunquid contumacia pꝛocuratoꝛis auferat poteſtatem dño appellandiſi.x. dies fuerunt elapſi per negligentiã pꝛocuratoꝛis. Bal.in.d. aut᷑. hodie.z⁊.l.ab eo.C.quũo ⁊ qñ iud.tex.habes ſingularem in.. fi.j.qñ appel.ſit.qꝙ dño nocet. ¶ Alterius querit Gald.an 16 t confeſſio pꝛocuratoꝛis pꝛeiudicet dño. De hoc tetigi ſu⸗ perius allegando.c. ij. de confeſ. Cy.⁊ Bal. in.l. vnica. C. de confeſ.⁊ legiſte in.I.ij..qð obſeruari. de iura. cal. glo. in. d. c. aliam.⁊ in.c. ſuboꝛta.de re iud. Spec.in titu.de confeſ..po⸗ ſtremo.ver.non per pꝛocu.⁊ in titu.depoſſ.ũ.nouo.verfi.ve rũtamen.⁊ ibi Jo. An.c. auditis. ¶ Item nũquid cõfeſſio pꝛelati pꝛeiudicet eccleſie. de hoe canoniſte in glo. c. duqũ. de elec.⁊. c.pꝛeſenti.de teſti. Duo addo in quibus confeſſio pꝛocuratoꝛis nõ eſt ita dño pꝛeiudicialis, ſicut facta per ſe- metipſum. Nam facta per dñm pꝛeiudicat in quolibet alio iudicio.l.cum antea.C.de arbi.ſecus in pꝛocuratoꝛe.Spec. in tit. de confeſ.ʒ. videndũ.ver.nunquid pꝛocuratoꝛis offi⸗ cio.⁊ per do.Anto.in.c.ij.extra de dec. ¶ Item regula eſt 17 ꝙ tconfeſſus nõ appellat. Nunqnid hoc ſit verũ:an ⁊ qñ in l.ij. C. quoꝛ.appel.non recip.⁊ in.l.ſi. C. de erro. aduoc.⁊ in.l. qui ſententiam.C.de pe.glo.oꝛdin.in.l.non tãtum.5. iuſſus. J.de appel. Canon.in. c. peciali..poꝛro. de appel.⁊.c. Ro⸗ mana.H.j.eo.tit.lib.vſ. Modo confeſſio auferat beneficium appellationis, qñ eſt facta per ſemetipſum, ſecus eſtꝑ pꝛo⸗ curatoꝛem. De hoc per do. Ant.in. c. tua.de cohab. cleric.⁊ mul.ꝛde hoc tex.in.d.Lij. in verſ.voce etiam pꝛopꝛia, a con- 18 trario ſenſu. C Alterius quero ⁊ an renunciatio facta ap⸗ pellationi per pꝛocuratoꝛem pꝛeiudicet dño. Bal. in. l. f.§. ſi.C.de tẽp.ap.Alterius an illa renunciatio exceptionibus dilatoꝛiſs perẽptoꝛijs pꝛeiudicet. Bar.de hoe in.l.ſi frauda toꝛ.de his que in frau.cre.⁊ in.l.ſi quis delegauerit.j.de no/ ua.⁊ Bal.in.l.pactũ. C.de pac.⁊in.c.cũ olim.de offi.delega. e Summarium. 4 R emedia ex edicto, ſi quis ius dicenti, varia variſs riri. 2 Fiſcus cui pena contumacie applicatur, non habet reſpi⸗ cere contumaciam, ſed tantum penam ei applicatam. 3 Intereſſe quadrupliciter conſyderandum. 4 Zlctio per quam fiſcus mulctam petit vnde oꝛiatur, 5 Sententia lata ſuper mulcta an ſit reuocabilis. 6 Dentehti interlocutoꝛia an quãdoq; actionem in factum pariat. 7 Expenſe petence ratione victoꝛie petuntur iudicis officio ſecus de petendis ratione contumacie. 3 Expenſarũ appellatione non veniunt dãna, nec ecõuerſo. 9 Contumacia vel inobediẽtia leuis nõ eſt leuiter puniẽda. o Judicem poſſe denegare audiẽtiam ob cõtumaciam qua⸗ ſiter ſit intelligendum:aut ob cõtumaciam poſitionem ba⸗ beri pꝛo confeſſata. u Cauſa quecunq; etiam iniuſta excuſat a vera contumacia 12 Contumacia eſt delictum:⁊ an poſſit contumax coꝛpoꝛali⸗ ter puniri. 1. ¶ Pena bnius edicti tam reũ §. M on ſolũ. qᷓ aetoꝛem reſpicit: et ratione inobedientie ſeu contumacie tenet᷑ quis parti ad iiitereſſe: non autem ad intereſſe totius cauſe: fiſco vero tenetur ad penam, cuius petitio annalis eſt:⁊ in beredem tranſit. h. d. vſq; ad finem ſᷣm intellectũ magis cõem. Ael ſic ſm alium etiam verum. Pena, que ratione inobedientie debet᷑ fiſco, non eonſyderat᷑ ſm fiſci intereſſe:ſed tanta debetur, quan⸗ ta in iudicis ſentẽtia dicta eſt. Eius autem pena eſt anna⸗ lis: nec in heredem tranſit. h.d.not.in.. hoc iudicium. ſm 1 communem intellectum. †Pꝛimo no. in hoc edicto oꝛi⸗ ri parti actionem in factũ aduerſus contumacem, pet quã petitur non id qð intereſt reſpectu particularis contuma⸗ cie cuiuſlibet. M Mo.in ver.ſeq.ibi vbi dicit, verum etiã pe⸗ titoꝛem teneri.ex hoc edicto oꝛiri ſcom remedium qð com⸗ petit ſiſco vt per illud petere poſſit penam ſibi applicandã, luxta.l. mulctarum. C. de modo mul.ꝛ in. c.j.que ſint rega. in vſib.feud. ¶ MNo.vltimo ex eodem permiſſum fiſcale reme⸗ dium annuale eſſe⁊ in heredem non trãſitoꝛium. ¶ Nota 2 vlterius ex eodem..ſᷣm qð totus loquitur f in remedio fi⸗ ſcali ꝙ in penis fiſcalibus exigendis ratione cõtumacie no conſyderatur an ipſius fiſci interſit contumaciam non foꝛe tommiſſam /ſed ſolum quãtitas pene per iudicis ſententiã declaratã:quia illa tota peti poteſt.⁊ hðe eſt qð dicunt ver⸗ balitere, nõ quanti intereſt, ſed quãti ea res eſt. ¶ 2d in⸗ 3 tellectum gloſ.magne dic ſ ꝙ intereſſe dupliciter conſyde⸗ ratur. Ano modo quoddam intereſſe dicitur ce:quoddã ſingulare:quoddã totale:⁊ quoddam particulare. Singu⸗ lare reſultat er ſingulari eſtimatione, vcz. x. ob quã ipſe de⸗ bebat centů. Commune eſt, vtputa quia res cõi eſtimatio⸗ nevalet. x.⁊ cauſatur a fingulari. Item aliud totale, id re- ſpicit totam rem in iudicio atq; cam deductã. Item aliud particulare indieium, ſcʒ quanti mea intereſt te non fuiſſe contumacem.¶ Item pꝛemitto ꝙ iuramẽtum in litem eſt nd per quod eſtimatur res in iudicinm deducta ſᷣm ſin⸗ gularem affectionem rem illam petentem. ¶ No.ex glo.q 4 actio † in factum per quam fiſcus petit mulctam oꝛit᷑ poſt ſententiam latam in ipſum contumacem de mulcta. Ja. de Zire.fuit in opin. contraria ꝙ non ſolũ hec actio oꝛitur ſiſco poſt ſententiam, ſed etiã vt petatur imponi ratione contu⸗ macie. hec eſt falſa. Pꝛobatur vbicunq; a lege verba pꝛofe runtur:ſemper ex illa lege oꝛit᷑ iudicis officium.j.ſi ſoꝛoꝛ. in fi. C.e colla.l.quod ſi minoꝛ.O autẽ pꝛo imponenda mul⸗ cta verba pꝛoferant᷑ a iudice, pꝛobat᷑ in pꝛincipio dum dicit omnibus magiſtratibus:qꝛ ſi non eſſet ſententia ßm Ja. de Zlre.ſequeret᷑ ꝙ ſentẽtia mulcte eſſet diffinitiua, qð eſt fal⸗ ſum. Pꝛobatur qꝛ vbicunq; pꝛoponit᷑ actio in factũ requi/ ritur ſentẽtia diffinitiua.l.iudices.C. de iudic.z⁊.j. eo.l.ſi mi⸗ noꝛ.⁊.l.pꝛolatam.cG.de ſen.⁊ ꝙ hoc ſit falſum pꝛobat. Diffi⸗ nitiua per iudicem lata ſiue bene ſiue male nõ poteſt retra ctari:vt.l.iudex..ſi.. de offi.pꝛeſi.ſed interlocutoꝛia poteſt reuocari.c.ceſſante.extra de appel.Concludo ꝙ actio in fa ctum pꝛopter mulctam exigẽdam oꝛit fiſco poſt ſententiã. Secundo rꝙ ſentẽtia lata ſuper mulcta eſt reuocabilis de/ betis ſcire ꝙ; ex qualibet ſententia diffinitiua actio in factũ non iudicat᷑l.actoꝛi.C.de reb.cre.l.fin.L.miles.de re ind.⁊.l. pꝛetoꝛãj. de iudi. r Sed nunquid oꝛiatur ita ex interlocuto⸗ ria. ¶ Hic ſunt tres n ſerli eſt ꝙ ex ipſa interlocuto/ ria oꝛiatur actio in factũ, ſicut ex ſententia. Bar. in. l.a diuo Pio..j.q.de re iudi.⁊l..ſi poſtulauerit..ſiliber homo.j. de adul. Alllegat ad hoc pꝛobandum.l.ſi quis miſſus.j.ne vis fiat ei. gl. in.l.ſi quis ex argẽtarijs..j.de eden.a.l.cũ qneri⸗/ tur.g.ſi plures.j. de fideic.lib. ¶ Scða opi.contraria, ꝙ nõ pariat actionem.glo.in cle.fi.de appel.Et foꝛtiſicat᷑ ſic:con⸗ trarioꝛũ eadem eſt diſciplina.l.inter ſtipulãtem..ſacrã rẽ. de ver. obli. ſed ex ſentẽtia interlocutoꝛia non oꝛit᷑ executio rei iudicate que eſt cõtrariũ actionis.l.ſinaũt..fi.j.de neg. geſt. ¶ Tertia opi. Gal.dicit ipſe,ꝙ quedam interlocuto⸗ ria habet vim diffinitiue, ⁊ ex ea oꝛit᷑ actio.l.cũ nõ ſolum.. neceſſitatem. C. de bon. que lib l.ſi debitoꝛ.j. de iudi. ⁊.l.ij.ſ. de confeſſis. A nde concluſio eſt ꝙ ſententia lata tenet,vt in confeſſum babeã actionem. Subſequit᷑ etiam ꝙ alia eſt c in .udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. fententia interlocutoꝛia. que non habet vim diffinitiue:⁊ ex ea non oꝛit actio. Ita eſt caſus in.d. cle.vl.Et reſpondet 188 hanc glo ꝙ ipſe fiſcus non habet actionem exigendi mul/ ctampꝛopter ſententiã ipſius iudicis, ſed itur ex Eig pꝛetoꝛis pꝛopter ſentẽtiam iam latam.Et vt babeatis ple⸗ nam notitiã dicatis vt per Bal.ꝙ aliqñ ſentẽtia interlocu- toꝛia habet vim diffinitiue ⁊ ſto cũ eo:aliqñ non habet vim diffinitiue:ꝛ⁊ tunc ſi ſentẽtia lata eſt interlocutoꝛia plena 8 gnitione pꝛemiſſa oꝛitur actio.c.cum dilecti. ad fin. de se Quedam eſt que ſummatim fertur. ex ea oꝛit zdi 7 v tamen efficax:quia exceptione elidi poteſt. Exemp nef ſilius petijt alimẽta, modo poſt mortem patris petit 85. ditatem. an ſentẽtia pꝛima faciat ſidem in alia? certe nes ſi quis aliberis.(.ſi vel parẽs.de libe.a gno.ſᷣ.veniẽs.de kef 1 ⁊l. ſi iudex.de pis qui ſunt ſui vel alie. iur. Fote er Ae⸗ per ver. expẽſis. ꝙ vbi quis exvẽſas debet re ſi⸗ lu i5 contumacie, non folũ veniunt ſumptus expenſe facte der agentem, ſed etiam omnia damna incun ſa ratione 6, macie conuenti.l.fancimus.C.de iudi.⁊..non ignoꝛat. C. 7 fruc.a lit. expen. ¶t Item ex eadem no. ſcʒ ꝙ licet expenſe que petuntur ratione victoꝛie, petantur iudicis Sdis int Lſeueriter.C.de excu.tu.glo.in.lterminato.C. de fruc. lit. expen.nihilominus expenſe que petunt ratione contuma⸗ cie, veniunt petende per actionem in factũ. ¶ Item ꝙ ap⸗ 8 pellatione Texpenſarum non veniunt damna ⁊ econuerſo: 9 ia gloſ:vnum ſeparat ab alio. Bal. in.!. vnde vi. in ſua ſo- EerererEeegeene dico circa glo. cõſtat iudici ꝙ qui⸗ dam pauper veniẽs ad curiam ſtetit ſuis ſumptibus pꝛo- pter contumaciamconuenti in hoſpitio an teneat᷑ ipſe ſpe⸗ cifiee⁊ determinate. Dic ꝙ tali caſu iudex declarabit.x.nõ ignoꝛat.C.de fructa lit. expen. Sed verum eſt ꝙ poſt indi⸗ eis declarationem requirat᷑ ꝙ iuret ſe tantum expẽdiſſe.l. ſancimus. ⁊ autnouo iure.C.de iudic.M Mota ex alia par/ ticula t glo.ad quod ſemper allegamus hunc..qꝙ; pꝛopter leuem contumaciam ſeu inobedientiam non poteſt index punire in eſtimatione alterius cauſe ſeu ad perditionẽ. Er ꝙ ſit verum adduco tex.in.l.pꝛoperandũ..finautem reus affuerit. C. de iudi.vbi eſt textꝙ iudeꝝ nunqᷓ; poteſt pꝛoce/ dere ad condemnationem pꝛopter maximam contumaciã niſi actoꝛ plene pꝛobauerit de iure ſuo. ¶ Alterius habes exhac gloſ. ea que notantur in.l.ſed ſi per pꝛetoꝛem.. ſed ſi 0 dum decreto.j. ex qui.cau.ma.vbi iudex poteſt denegare audientiam per contumaciã intelligendo deleui. Item babetis notare ꝙ legiſte habent in.certum. verũc. item is qui rem.j.de confeſ.⁊ in.c.ſi poſt pꝛeſtitum. eo.ti in. vi. ꝙ cõ⸗ tumacia facit haberi poſitionem pꝛo cõfeſſata. intellige de graui contumacia.Dic ſi ipſe reus ad mãdatum ipſius iu/ dicis nolit poſitioni reſpondere:pꝛopter qð pꝛoceditur ad diffinitiuz:vt eſt tex.ſᷣm vnam lect.in.l.ceſſante.C.quomo.⁊ quan iud. ⁊ leuis contumacia eſt ſi abſens citatus non con⸗ uenit: pꝛopter qð nõ poterit ad diffinitiuã pꝛocedi: vt.d.l. certam.a.c.ij. de confeſ. ¶ Mota in fin. gloſ. magne ꝙ cauſa T quecunq; etiam iniuſta habet quem excuſare a vera con⸗ tumacia dummodo habeat talem qualem coloꝛem iuſtitie. Et ꝙ iuſta excuſet contumaciam pꝛobatur in..ex cõſenſu. F. f.j. de appel. ⁊ pꝛobatur. Contumacia pꝛeſupponit dolũ, ⁊ iuſta cauſa excuſat quem a dolo: vt.l. plagij. C. ad leg. Ju. de plag. ⁊l.ſi ſeruum quis..amouere.j. de acqui.her.ergo iniuſta cauſa habẽs qualem coloꝛem excuſat quem a dolo: vt li.ꝛu fi. de abig. ⁊.l. igitur..pen.j. de lib. cau. Secũdo not.· ex eadem ꝙ vnũ remediũ quo punitus eſt verus con⸗ tumax non tollit alind. Et ꝙ ſit verum pꝛobatur per cano. in. c. quoniam frequenter. ad fl. vt lite non conteſta.⁊.c.ij.de Dolo ⁊ contu. Legiſte in A. qui legati. C.t in poſ.lega. bene facit.l.eos.C.de mo.mulc. ¶ Item noin ver. merã penam. i⁊ cum glo.f ꝙꝙ cõtumacia eſt dẽlictum. Concoꝛdat..ſi filius. in ver. fuccurrendum de interrog.act.in gl. Doc. allegat.l. omne delictum.in pꝛinc.verf contumacia.j. de re milit. ego allego vt ſupꝛa pꝛobaui. in. l.j.§.nunc tractemns.j. de tu. ⁊ rat.· diſtrah.ꝙ dolus eſt delictum. Canoñ habent᷑ glo. con⸗ trariam in.c. exliteris.de conſtit. Nunc querò nunquid cõ⸗ tumacia poſſit coꝛpoꝛaliter puniri,certe non: ſed pecunia⸗ liter. gl. iij. ꝗ.j.⁊. C. qui accu. non poſll. data. Nunquid valeat ſtatutum ꝙpꝛo contumacia adhibita in accuſatione pe- ne iinponat᷑ pena perſonalis:poſito ꝙ alsnõ cõſtet de deli cto. vide. c.veritatis. de dolo contu. M ald. in.1j.§. iniuria. de pace iuramen.ſirman. Ludo. Roma. ¶ De in ius vocando. Rubꝛica. Continuatur tali oꝛdine: quia iuriſconſultus dicturus eſt de iudicijs:⁊ quia citatio eſt pꝛima pars indicij, ideo de ea pꝛemittit.Ex quo no.ꝙ licet continuatio fiat ad pꝛoxi⸗ ma:vt.l.i...de teſtib.⁊ hoc quia debet fieri ad ſuperioꝛa:ni⸗ hilominus poteſt fieri ad inferioꝛa remota, vt pic eſt gloſ⸗ Item limita.d..ij. niſi eſſemus in capite libꝛi. Glo.in rubꝛ de condict.furti. d Summarium. 2. 1& Citatio dicitur quoddam pꝛeparatoꝛiũ defenſionis: nec in alium finem ſit ꝙᷓ vidende iuſtitie. 2 Aerbum reſpondere, ⁊ verbum„comparere, equiparan⸗ tur in iure. 3 Libelli oblatio an ſit pꝛoceſſus initium, an eitatio. 4 Aibelli oblatio an parte non citata pꝛocedat. Vibellus an poſſit offerri die feriata. 6 Pꝛoceſſus coꝛã reo atr nõ citato deductus an ſit validus. 7 Reus non citatus an cogat ſi pꝛeſens ſit libello reſpõdere. 8 Citatus an teneatur reſpondere non conſtito de commiſ. ſione citantis. 9 TDeſtes an debeant eitariad deponendum, aſi ſint pꝛeſen⸗ tes indicio an pꝛeſumantur citati. 10 Citatus ab vno iudice an ⁊ quando debeat coꝛam alio re⸗ ſpondere. 11 Pontißcis appellatione an veniat omnis clericus. 12 Familiare funus in ins non vocari qualiter intelligatur. 1 Commenqatus in carcere pꝛo vna cauſa: anpꝛo alia iterͦ recommendari poſſit ab eodem, vel alio creditoꝛe. Mius vocare.(3 wo vocare nõ eſt aliud, q reum vt in iudicio cõpareat citare: ⁊perſone hic deſcripte in ius vo⸗ A.z cari de iure cinili nõ poſſunt. h.d. vſq; ad . quiq;.. pꝛetoꝛ ait. j. eo. Pꝛimo no.ex 1 Iij. ꝓ eitatio † non fit in alium ſinem q; comparitionis ⁊ vi⸗ gende iuſtitie:vbi debet eſſe defenſio, hoc eſt quoddã pꝛe/ paratoꝛium ad defenſionem. Quamobꝛem ⁊pꝛinceps, dũ de cauſa cognoſcit eadem facere tenetur, qui nõ poſſit ali⸗ cui defenſionem pꝛopꝛiam, aut ad illam pꝛeparatoꝛia au⸗ ferre.de re iudi. cle.paſtoꝛalis.⁊ de cau. poſ.⁊ pꝛopꝛ. c.j.⁊. C. de legi.vlt. vbi eſt tex.iuncta glo.qᷓqᷓ dixerit do. Bal. con⸗ trarium. C. de appella.l.ne cauſas. C Mo. in.l.cum ſe eg. Ju⸗ riſconſultum ad penã pꝛoſequentem eos qui citari nõ poſ⸗ 2 ſunt. MNota duo ex gl. Pꝛimo ꝙt verbu, reſpondere, idẽ eſt ꝙ cõparere. Ande ſi pꝛomitto tibi quandocunq; volue⸗ ris reſpondere, id eſt cõparere. Blo. tn in.l.eum qui res.C. de pꝛocu.dicit ꝙ aliqñ ſignificat ſoluere aliqñ comparere: ⁊hoc nõ ſine myſterio habuiſtis in.j.ſi cõᷣuenerit. q differẽ⸗ tia eſt inter hec verba, pꝛomitto ꝙ cõtentus ſum vt me poſ ſis cõuenire Rome, Floꝛentie ac. quo caſu poſſum penite⸗ re.⁊ pꝛomitto vbicunq; ſoluere: qꝛ hoc caſu non poſſum pe nitere. Modo pone, dico:pꝛomitto tibi vbicunq; velis me interpellare, reſpondere: poteris me inuitum compellere. Si vero verbũ, reſpondere, ſtat pPꝛo comparere:tuncpote⸗ ro declinare ⁊ penitere. HRoc Bal.ſed male: q etiam iſtud verbum ſtat pꝛo ſoluere.igitur hoc caſu nõ potero penite⸗ re. Die ꝙ in dubio hec verba dubia contra pꝛoferentẽ in⸗ terpꝛetantur.l. veteribus. de pac. C Alterius no. hic glo. ſ. ꝙoblatio libelli non habet neceſſitatem, per tex.in. liber⸗ 3 tusjj. co. CtADodo dubitatũ fuit an oblatio libelli ſit ini⸗ tium ipfius pꝛoceſſus ⁊ iudicij. Iſta glo.facit ꝙ non qꝛcer/ tum eſt ꝙ citatio vniuſcuiuſcunq; iudicij pꝛincipium eſt:vt inſtitu. de pe. te. litig. in fi. cle.i. vt lite pen. Item ⁊ alia ra/ tione, q qñ libellus offert᷑ iudici eſt neceſſaria citatio par⸗ tis aduerſe, vt. j. dicã. ergo ſequit᷑ ꝙ oblatio libelli nõ fſt ini tiũ iudicij.licet qꝛ libellus poteſt offerri iudici die feriata etiã in honoꝛẽ Dei. Text.ſing. in.l.iiij. ver. nam poſt ſexa⸗ ginta.j. de adul. gl.illã allegat in. Lj. C.de fer. Sed certu eſt c nullus actus iudicij die feriata ſieri poteſt: vt.l.dies fe⸗ os. C. cod. ergo ſequitur ꝙ citatio non ſit initium iudicij. ¶ Altimo pꝛobat᷑ hec cõcluſio in.d.libertus. Sed obſtat tex.in.c.quoniam contra. extra de pꝛobat. Neſpon.qꝙ verũ eſt ꝙ ————““ʒ“ʒ“ʒ⁊ʒ⁊ʒ¾ʒ²ʒ—ʒ—-G 5 —½ = — — lb conct rerunten Cgiorc lncaſe — crfu dold acon W dcnsi pon nat Cuisc ponh dehete deinte Rücd treſp dog daübe Ad beret deide caſt⸗ mrüyn dec dum di ſar b 9 R0. de Oui intie Nom Ntinc 1 renir 1 Julr Ocpenn 3 Gäts lane N.jqui XACAx v dicid cöpareat opte inins po⸗ nn.h d. yſchad Paimo no ex daritionis vi⸗ ſtquoddã pꝛe⸗ pꝛinceps, diͤ inõ poſſit ali⸗ eparatoria au Ipꝛopꝛc.¼. it do. Palcon⸗ Acum ſeg. Ju⸗ eitari nõ poſ⸗ eſpondere, icẽ locunq; rolue⸗ um quires.C. mĩ comparere. erit. qy differa⸗ ſum ytme pol oſſum penite⸗ on poſſum pe nq; velisme compellere, ertuncpote⸗ etiam iſtud ero penite⸗ pferentẽ in⸗ no pie gloſ. r in.liber⸗. belli ſit ini⸗ pnon qcer⸗ ipium eſtyt em 1alia ra⸗ citatiopat⸗ vellinöfftim cidie feruuts n ꝛpof ſera⸗ zec cert eſt 4 alnta jum iucich Gedobſut pon veru 1 Aaig Dein ius vocando. 20 eſt quod libellus eſt de actis indicij, ſca quando eſt datus parti, ſed nũqᷓ; offerat᷑:ergo non eſt de actis iudicij.¶ Ad 4 Poꝛũ declarationem videndũ eſt unquid oblatio libelli poſſit ieri ſine partis citatione. Ditendũ eſtq ſic. Gul. de Cu.in.ledicta. C. de eden. dô. Anto. in.. delib. oblæ War. ⁊oẽs in rub.de in ius voc. ¶ tScðo ſcʒ nũquid poſſit offer ridie feriata. Omnes tenent ꝙ ſic per.d.§. ſexaginta. Ita etiam gl. in. d.I.. C. de fer. Sed Jo. An. in addi. Spec.in ti. de lib. cõcep..vnde videamus iin pꝛin. concludit contrariũ ex eo qꝛlibellus eſt ex actis iudicij.⁊ reſpõde ad. 5.ſ exagin⸗ ta.ꝙ ibi ſit ſ peciale qres erat tempoꝛe peritura. Sed vbi periculum nõ eſt in moꝛa tunc die feriata nõ poteſt offerri. Ego dico aut querit᷑ an oblatio die feriata poſſit fieri iudi⸗ ci. Dicendũ eſt ꝙ ſic. an queris an per iudicẽ poſſit oblatio fieriparti contra quã libellus eſt datus. Lali caſu ſunt due opi. vna.xv.q.iiij.c.placita. vbi dicit ꝙ nõ ſolũ libellus offer tur die feriata:ſed etiã pars citari poterit. oſt.in.d. c.ſ. de lib. obla.⁊ in. c.ij.de dila.tenet ꝙ non poſſit die feriata dari copia parti. Ita Bal.in.l.j. C. qui admit.⁊ bãc puto veram, qꝛ de actis ipſius iudicij quia poteſt fieri die feriata.per.d. dies feſtos.⁊ ſic puto quod nõ poſſit fieri indici ſed parti. CSupereſt querere de aliquibus de quibus Builiel. et alij.r nunquid iudicium poſſit pꝛocedere reo pꝛeſente non aliter citato. Super hoc uliel. Bart. ⁊ Bal. concluſerunt non eſſe neceſſe citari qꝛ illa requiritur in abſente. Joan. ad idem in.c.ſi.de elec.lib.vj.in nouel.ꝛ in tit. de ſen.pꝛola.ꝓ.qð autẽ. ver.⁊ nota. Do. Ant.in.cj.de iudi. Spee. idem in ti. de lib. concep..nũc dicendũ.ver.⁊ no.ꝙ quidã dicũt.als ⁊ di/ xerunt etiã quidam.⁊ Bal. in.l. additas. C. de app. ⁊ in. l.ij. O.qũo ⁊ qñ ind. Pꝛo hoꝛũ omniũ concluſione allego tex.in L in cauſe..cauſa cognita.⁊ in.l.etiã.5.fi.j. de mino. ¶ Sue cedit alia queſtio. Eſt quis pꝛeſens cũ libellus dat᷑ ſine ar⸗ tieulo vel poſitione nõ aliter citatus nunquid cogat᷑ reſpõ- dere immediate. Iſtud ponit Bal.in.l.ij. C. qũo ⁊ qñ iud. in J.ſi accuſationibus.C.de accu. Eᷣgo dico ꝙ aut quis eſt pꝛe⸗ ſens in iudicio ex cauſa diuerſa ab illa ſuper qua cogit᷑ re- ſpondere.Tex.inl.ij..legatis.jde iudi.cũ ſeq.ver. Econ⸗ tra text.v.q.ij.vocate ad cauſam.z⁊ not.xj.q.iij.certum. Aut quis eſt pꝛeſens nõ reſpectu cauſe alicuius.⁊ tũc ſi vult re- ſpondere poteſt. Sed ſi petit terminũ ad deliberandũ non debet cogi ad reſpõdẽdũ. Ita habet᷑ in.l.qui interrogat᷑.j. de inter. act.⁊ aut. offerat᷑. C. de lit. cõteſt. C Tertio quero. Aliquãdo quis eſt pꝛeſens ꝓpter id de quo querit᷑, ⁊ petit vt reſpõdeat:⁊ tunc aut fuit pꝛeſens poſt datam copiam ⁊ cogitur reſpondere. Ande non poterit petere dilationẽ ad deliberate reſpondendũ. Ita pꝛobatur in.l.ſi qñ.C. de dila. Aut quis eſt pꝛeſens ꝓpter hoc ipſum: ſed nondũ habuit copiam.⁊ tali eaſu nõ cogitur, ſed terminus danqus eſt ad deliberate reſpondendũ. Ita pꝛobatur in.d.l.qui interro⸗ gatur ⁊c. Modo quero. Eſt pꝛeſens in iudicio non tamen apparet vtrũ fuerit citatus. Nabetis text.in. c. bone. el.j. de elec.iuncta addi. Pe.de Saxonia. Arch.iij.q.ij.pꝛopoſui/ ſti. Et do. Ant.in. d. cj.de iudi. Bal.in.l.ij.de cond.⁊ demõ. Do.de Rota in deciſ.ccclxv.ꝙ; pꝛeſumat᷑ citatio. Ego ad⸗ duco tex.in.l.heredes palam.5. in teſtamẽtis.j. de teſta. Li mita tñ ſi veniat a partibus longinquis.Sed vbi quis ha⸗ beret domũ pꝛopinquam tunc non pꝛeſumit᷑. Do. Anto. in d. c.jde iudi.¶ Succedit aliud dubiũ.⁊ᷣ Alpparet nunciũ citaſſe ⁊ relationem feciſſe, ſed nõ apparet de commiſſiòne vtrũ pꝛeſumat.Suꝑ hoc diuerſi diuerſa dixerũt.do. Ant. im. cj.ꝙ vbi apparet de citatione pꝛeſumit᷑ cõmiſſa. Cyn.in Lneminem. Cde exbi.reis. Gal.hic, ⁊ in.l.cũ clericus. C. de epiſ.⁊ deer. Bar.. in.I. ſciendũ. de ver. obli. Tancre. in ſumma ſua in tit.de cita.in.x.q. ¶ Item ſcias ꝙ teſtes debẽt citari ad deponendum. r Modo pone, ſi ſunt pꝛeſentes nunquid pꝛeſumant᷑ citati. Iſtud poſuit do. Ant.in. c.in nomine dñi. de teſti. Ad diſtinctionem huius videndũ eſt nũquid tales qui volũtarieveniũt ſine eitatione poſſint deponere.Spec. in tit. de teſti.ẽ. qualiter.ver.volens ergo.do.Zlnt.in.d. c. in nomine dñi. Legiſte in.l.poſt legatũ..isveroꝗj. de his qui. vt indig. ¶ ¶enio ad aliã glo.an ⁊ qñ oficiales poſſintcõ⸗ ueniri, in. l. nec magiſtratus. j. de iniu. ⁊.l. inbemus. j. adleg. Jul.repe.Et Gal.in.l.pupille.ſi quisipſi pꝛetoꝛi.de noui 10 Ope.nunc.⁊..pars literarũ.j. de iudi. C t Alterius an⁊ qñ citatus ab vno iudice debeat coꝛam alio reſpõdere. Har. in Lcontra pupillũ.ver.is qui ad maius.j.de re iud. Ad idẽ in Lij..qui exhibende.j. de cuſt.re. Bal.in.l.ij.6. ſi quis muni⸗ cipalis.j.ſi quis cau. Canoſi.in.c.ſi duobus.extra de appel. vbi tex.⁊ glo. ¶ lterius in.l. quicunq;.an ⁊ qñ qui neceſſa rio habet ſcire rationevnius iudicij poſſit ab alio citari.pu ta quia ſit in earccribus. Mart. cõcludit ꝙ; non poſſit citari: niſi iudex ignoꝛet. Alr. in. l. quartum ałs quintũ. j. de re iud. Hic dico contrarium per.l.ij.ex quib.cauſ.maio.in gloſ.Et reſpondeo dum dicit᷑ q; non poteſt apparere:quia debuit pꝛocu.cõſtituere, per.l. Papinianus exuli. j. de minoꝛ.⁊ ſibi imputet ſi pꝛocur.non cõſtituit. ¶ Supereſt reſpõdere ad hunc text.⁊ dicit ꝙ hoc eſt verum vbi quis citaret ⁊ imme/ diate veniret qꝛ tunc non poſſet:quia nõ poteſt quis eſſe in duobus locis, vbi nõ ſucceſſiue fieret:tali caſu valeret cita- tio. Glo.in..ij.õ.qui exbibende.j. de cuſt. reo. ¶ No.ex glo. ꝙ appellatione pontifſicis venit quilibet clericus:de quo in.l. munerum..patrimonioꝛũ.ff.de mune.⁊ hon. ¶ Item querit alia gloſ.quis eſt, qui pꝛopter loci religionem ſè mo-⸗ uere non poteſt. Et dicit, ꝙ monachus, quãdo citatur ipſe, vel abbas. Spec.in tit. de ſta. monach. Fj. in pꝛin.⁊ verſi. ſed ꝛimo queritur.cum ſeq. Alliqui legiſte vt Bal.S. de adop. laneraen gl. in verſ. cauſam.que dicit q; citatus ab vno non cogitur coꝛam alio cõparere.Et an⁊ qñ hoc ſit verũ:⁊ quid ſia diuerſis iudicibus: in.c.ſi duobus.de app.item.c. cum parati.eo.titu. Specu.in titu.de cita.j.verſic.item ꝙ vocatus fuit ad maius.Zllia glo.in verſic.funus familiare. Querit glo.quid ſit funus familiare.dic vt in ea. Quot aũt ſint neceſſarij, vt verbum, familia verificetur. dic ꝙplures numero. Ita eſt tex. in.l. de teſtamento..vnicus.j. ad Tre⸗ bel. Et no. in.l.fi. C. de ver. ſig. ¶ Adijcio quedã particula- ria ad tex. Dicit᷑ hic ꝙ illa q;̃ ad maritũ accedit non poteſt in ius vocari.Quero quid in alia muliere? Dic ꝙ quedam ſunt mulieres regulares. De quo dic.Aut querimus de ci tatione verbali:⁊ in iſta debet reſpõdere per pꝛocuratoꝛẽ: aut de reali,⁊ hoc caſu pꝛohibitum eſt, vt ſeruet᷑ muliebꝛis honeſtas:vt.lj.⁊ aut.ibi poſita.C.de offi.diuer.iudi.in aut. nouo iure.de cuſto.reo.Fᷓ allit vbi inhoneſte viueret, puta ſi meretricaretur ex hoë quia ceſſat beata. Bal.in.l. conſen taneum.C.qũo ⁊ qñ iud.Et alia ratione quia Inno.dicit le gem imponere eaſtis mulieribus. in aut.qui.mo.na.ef.ſui. g. ſi non offenſa conſcientia.⁊.l.que in adulteriũ.C. de adul. in fin. Fallit ſecundo vbi mulier poſito ꝙ honeſta conueni⸗ ret᷑ ratione tutele male adminiſtrate. Ita ſunpliciter Bar. in aut.matri ⁊ auie.j.quan.mul.tut.offi.fun.po.⁊ in.l.ſi quis 12 ſub conditione.ff.de teſta.tute. ¶ Alterius Tdicit᷑ hic ꝙ fa⸗ 3 X*d miliare funus non poteſt in ius vocari. Quero nunquid ſit aliquod tẽpus ad hoc determinatum. Reſpondet gloſ.hic ꝙ intra octo dies. Tex.in aut. ſed nec ante nouem.C. de ſe⸗ pul. viol. Item nunquid punit᷑ aliqua pena, qui tales in ius vocaret.habes in aut.item eum.C.eo.tit. Item vides in.l. quiq;.⁊l.ſuperioꝛi.ꝙ tille qui habet ſe ſiſtere coꝛam vno iu dice, non poteſt ab alio vocari. Ex hoc Barto. querit: quis commendatus eſt in carceribus pꝛo vna cauſa a creditoꝛe: nunquid ex alia cauſa poterit recommẽdari ab codem vel ab alio creditoꝛe. Iſte tex.videt᷑ ſuadere ꝙ non: quia alius iudex non poteſt citare ſtantem in alio iudicio. De boc re⸗ mitto ad Bar. hici in diſputatione ſua, ⁊ in.l.cum nũmus. j. de bon. auth. iud. poſſid.l.ij.§. ſi cum ea. depoſi. & Summarium. Parentum appellatione omnes in inſinitũ aſcenden⸗ tes compꝛehenduntur. Mater quecunq; ſit, eſt a filio reuerenda. Filius in pꝛoſtibulo conceptus patrem babet incertum li- cet matrem certam. Diſpoſitio legalis loquens de parentibus ⁊ filijs intelligẽ da eſt ciuiliter. Filios in ius patres ſine venia vocare non debere qualiter intelligatur. Filiatio quintupliciter poteſt conſyderari. Filius naturalis ⁊ legitimus quis dicatur. Fy ilioꝛum appellatione qui veniant. r ¶ Certe hic deſcribunt per⸗ §. Pꝛetoꝛ ait. ſone que in ius vocari nõ poſ ſunt niſi per pꝛius a pꝛetoꝛe petita licentia ⁊ obtẽta.hoc di/ cit vſq; ad.l.adoptiuum.. patronum. TMota pꝛimo in. c iin —— — —— — . udo. Roma.in pꝛimam. ff. veter. part. tentes. ꝙ in diſpoſitione l. fauoꝛabilis parentũ appella baunn asſchindiſ aſcendentes cõpꝛehendunt᷑. Ad ideni j. de lega. pꝛeſt..j g. generaliterqᷓ. de ver. ſig.l. appellatione. §.parentes. In materia vero odioſa parẽtum ſignificatio- ne attauus concluditur:qꝛ hec eſt eius ſtricta ſi gniſicatio a pꝛopꝛiaj. de gradib. l. iuriſconſultus.. parentes. CMoiin ⁊2 ver. nec tamen.f filium matri quantuncunq; luxurioſe vi⸗ uenti oẽm debere reuerentiã. ¶ MHo.ibi,vulgo queſitus ⁊c. 3 inpꝛoſtibulo ſconceptũ matrem habere certam patrẽ ve⸗ ro incertũ. Ad idem inſtit.de ſuc.cog.õ.vulgo. 5. de ſta. ho. Lcum legitime. als Paulus. ⁊l. vulgo. C Mo. in l. parẽtes. ꝙ diſpoſitio legis fauoꝛabilis in ſe habentis rationem eꝝ equitate naturali ſurgentem parentũ atq; iioꝛum appel⸗ latione tõpꝛehendat legitimos ⁊ naturales tantuũ:vt. C. de adul.l. hee verba.⁊ hic in gl.⁊ ibi plene dicet᷑. MHõ. in.l. pa⸗ 4 tris adoptiui.fciuilẽ filiũ parẽti patris non naſci.qð dic vt in gloddeclarabit᷑. ¶ N ot in.. adoptiuũ. legis fdiſpoſitionẽ in ſe naturalẽ habentis equitatem, de par etibus atq; ilijs loquètis, ad ciuiles patres atq; filios extẽdi. MNo. ex 3 ⁊ naturali patri reuerentiã deberi. Aides pic tex.ꝙ appel. parentũ in materia fauoꝛabili veniũt aſcendẽtes in infini- tum. In materia odioſa vſq; ad tritaui. Hinc ſumpta oc⸗ caſione quero, quid appellatione patris contineat. Dic qm V ioſa non cõpꝛebendit᷑ auus. l.patri. cũ ſeq.j. wenenie korlen Fula ſoe ri. nu. In materia fauoꝛabili venik zuus. in. d..appellatione.⁊lſoceri.⁊.l. gener. de ver. ſig. Hine etiam ſumpta occaſione qui veniãt appellatione nilioꝛum, an nepotes. De hoc remitto ad tex.inſtitu.qui da. tut. poſ.õ.ſi..H. quid ſi fliabus.de tut ad.i.niij.⁊.liberoꝛũ. ⁊ ibiper Gar. de ver. ig. Bal. pleniſſime in.l. Gallus. g.ſin. de libe.⁊ poſthuꝛ.l. maximum vitium.O. de lib. pꝛete. Nine etiam quero an appellatione aui veniat pꝛoauus, ⁊ an ap- pellatione nepotis veniat pꝛonepos. remitto ad.l.cum eo- rũ.J. affinitatis j. de poſtul.⁊ Bart. in. d.l. Gallus.§.ſi eins. adl.ſoceri.⁊..nuros..tit. An appellatione matris veniat auia materna. Glo. eſt in.. ſ vero. el.j. in. c.pe. de ſen. excõic. An autem appellatione fiij veniat nepos, vide.j. filin ba⸗ beo. ad Maced.⁊.l.ſi f lius. eo tit.⁊l. ſenatus. de ritu nupt. 5 CLapio nunc materiã.lcapientis vt intelligo hancl. di- centem filios tnon in ius vocare poſſe patrẽ ſine venia, boc eſt ſine pꝛetoꝛis iuſſu. Et vlterius de ilijs legitimis loquit᷑. Facio quinq; diſtinctiones. Quidã rſi unt ciuiles legitimi ⁊ naturales:qnidã naturales tm̃: quidã le gitimi tm̃. De his glo. ponit inſtifde app. Addeꝙᷓ ille eſt ůilius naturalis ⁊ le- gitimus qui in matrimonio eſt cõceptus ⁊ habitus.tex. eſt in. ſilium diffinimus. de his qui ſunt ſui vel alie. iur. Fallit in. v. caſ.in. lij. C. de cap. a.l. diuus. j. e. ti.vbi filius natus poſt legitimum matrimoniũ non eſt legitimus ſed ſpurius. Ex 7 bac regula cõclude t regulã negatinam ex ſuperius alleg. ꝙ nullus pꝛeter natũ eꝝ legitimo matrimonio naſcat᷑ legi⸗ timus anaturalis. ¶ Hot. tamen ꝙ ſi quis ignoꝛans ducat vxòꝛem conſanguineam ꝙ nati ex tali matrimonio ſunt le gitimi. Gloſ. eſt ſingularis in. l. qui contra. C.de inceſt. nup. ⁊ alia glo.in. l.⁊ ſi contra. C. de nuptijs. Canoñ.in.c.ij.⁊ in.c. canſam. el.j. in. c. ex tenoꝛe. qui fil.ſint legi. hoc intellige ſᷣm c. cum inhibitio.de cland.deſpon.Si vero matrimoniũ fue rit celebꝛatũ ignoꝛantia iuris tunc non dicuntur legitimi. tex. eſt in.lin pꝛouincia..dmusĩ.de ri.nup. Do tñ aliũ ca⸗ ſum in materia ꝙ exlegitimo matrimonio nati ſunt ſpu⸗ rij.am debes ſcireꝙ lex canonica ſ equens legẽ Moſai⸗ campermittit inter Judeos contrabere in tertio gradu ⁊ ſic legitimi ſunt. Caſum habes in.c. de inſidelibus extra de conſang.⁊ afini in. c. gaudeamus. extra de diuoꝛ tni dic ꝙ tales ſunt ſpurijper. c.ſi.qui fr ſint leg. ¶ Scða ſpecies eſt ꝙ quidam ſunt naturales, qui ex concubina nati ſunt.i bu⸗ manitatis.C. de nat.lib. iuncta.l.in cõcubinatu. de cõcubi.l. de his. quib.mo.nat. effi leg.in.c.niſi cum pꝛidem.de renũc. zc. innotuit:de elec. Item ſpurijdicunt᷑ nati exprobibi⸗ to cõcubinatu,putaex clerico. Jo. An.in.vi glof ar. ciuiliũ ⁊hi ſunt de adoptinis⁊ arrogatis. De hochabetis plures titu. de adop.Zlliq enim vocant ciuiles tm̃:aliqñ vocãtur legitimi hoc per reſcriptũ pꝛincipis. De bis dic vt in. d. 2 auf. nib. mo. na. eff. ſui. Alodo eſt videndũ nunquid appellatione filioꝛũ veniant ſpurij naturales ſuniles. De boc remitto:⁊ diſtingue ſic:qꝛ aliqn hoc verbi ſilij pꝛoferĩ aconſtituente: aliq ateſtatoꝛe: aliqn a cõtrabente: aliqn a pꝛincipe:aliqũ a pꝛiuilegio. ¶ Pꝛmo caſu d ebes ſcire ꝙ aut tale verbum eſt poſitũ in mmateria in qua pꝛopter ůilios pater pꝛiuilegiat:puta dicit conſtituens, pater habens ſer filios non teneat᷑ tutelã acceptare. De hoc habes tex.ꝛ hoẽ caſu non veniũt niſi legitimi: naturales. iuncta gl.in.l.ij. 5. legitimos.j.de excu. tut. Aliꝗñ pꝛofertur in materta in qua conſtitutio ipſius patris filios punit in erimine leſe maie/ ſtatis. Noc caſu gl.oꝛd. cañ.ini.c. heretici.lib.vj. Legiſte va⸗ rios teꝑ habent.vnum in.l.libertũ. C. de interdi.ma. alium inl.lex Julia.. hoc capj. de ri.nupt. C. ad leg. Jul. maieſt. quiſquis. Aliqñ pꝛofertur alege in materia in qua conſy⸗ deratur equitas rationalis: ⁊ tunc an appellattone fllij ve⸗ niat naturalis.Aegiſte habẽt text.hic ꝙ ſic.Et ex hoc alibi deciditur queſtio. Pone dicit ſtatutũ ꝙ; queſtiones inter patrem ⁊ filiũ compꝛomittant᷑: an verifcet᷑ inter patrẽ ⁊ ſi⸗ lium naturalẽ.Hic eſt tex.ꝙ ſic. Ita decidit Ge. de Anch⸗ conſi. clxxix. Aliquando pꝛofert᷑a lege, in qua ipſa ler pꝛiui legiat filios pꝛopter patrem.vt filij ſenatus nõ poſſunt du⸗ ei ad carceres:an hoc caſu cõpꝛehendant᷑ naturales tantũ. Die vt inl. ſiue filiua.llliberos. 3. de ſena. iuncta gloſ. Et ex bis decidit queſtio:puta ſi pater certat᷑ inter filios cũ duo⸗ bus teſtibꝰ qõ poteſt:nuũquid verificet inter naturales tm̃. Dic remiſſiue per Specin tit de inſtru. edi.⸗ cõpendioſe. er. ad ſi pater naturalis. Bal.in multis locis in.l. hac con⸗ ultiſſima. ſ. ex imperfecto. C. de teſtaa in.l.ſi qua illuſtris. C. de affrill. bumanitatis. C. de na. lib. ⁊ hic in. l. qui teſtamẽ ta.. mulier. C. de teſta. ¶ Zlliqñ cõſtitutio nominat pꝛiui⸗ legiando pꝛopter aduerſum caſum in filio ſuperueniètem: an tũc veniãt appellatione filioꝛũ naturales. Dic vt in cle. j.de bapt. Aliqñ lex facit mentionẽ in caſu in quo permittit vindictã parentũ. De hoc remitto ad Inn.: Jo. An. in. c. nõnulli. de reſcri. Bar. ff.de acen.l.ij. Balin. j. C. qui accuſ. nõ poſ. Tex.eſt ſing. in.l. hos accuſare..omnibꝰ. j. de accu. ¶ Secundo loco dixi ꝙ qñ ſit mẽtio a teſtatoꝛe. 2n tũc ve niant naturales, dic vt in.l.ſi. ff de iure delib. Ad.l. cum pa⸗ ter. Kxolol. Mucius..dame.l.ij.⁊.l. beredibus. 5.fin. 2.1. facto.⸗.ſi quis rogatus.ad Treb. Addel. generaliter. g.ſi. Cde inſtiꝛ⁊ ſubſti. Dixi ꝙ aliqñ ſit mẽtio in cotractu:puta dicit pater ſtipuloꝛ mihi ⁊ filijs. Spec.in tit. de loca..nune aliqua.verſi. ixvij.⁊ lxviij. ¶ Item dixi ꝙ aliqñ pꝛofertur a pꝛiuilegio de quo remitto ad.c. naturalis.ſi de feu.fuer. cõ⸗ tro.inter lib.ꝛ agna.An appellatione illoꝛum de domo ve⸗ niant naturales. In hoc vide Bar in.l.tutelas.j. de cap. di⸗ ⁊..pꝛonũciatio..familie.j.de incen.ver.⁊ vna. cũ Bal. in. l. fi.C. eo.tit. Sed nũquid veniãt appellatione cognatoꝛũ ſeu aßnatoꝛum, dicit in. l. ſiin ver. degeneres. C.de nat. libe.⁊.l. vulgo. C. de ſuc. cañ.⁊ll.ſi ſpurius.⁊.l. hac parte.j. vnde cog. Bal.ind. id quod pauperibus. C.de epiſ.⁊ cle. ⁊ in.d.decre⸗ tali liberti. I Quidl antem de fllijs ciuilibus, an appella⸗ tione filioꝛũ veniãt? Dic ꝙ aliqñ pꝛofert᷑ all.⁊ tũc dic vt in⸗ ſtit. de excu. tut.g.ſed adoptiui.Ziliqñ pꝛofert᷑ a teſtatoꝛe:⁊ tũc dic vt in.l.fideitõmiſſum.de cõd.inſti.⁊..ſi ita quis.. fi. de leg.ij. Aliqñ pꝛofert᷑ ex cõtractu: die vtꝑ Spec.in.d.5. nũc aliqui.ver.ſed aliqñ. Aliqñ in pꝛiuilegio: dicvt in tex. c. de adoptiuis.ſi de feu.fu.cõtr.int. do.⁊ꝛ ag. Dũ.S. dixi an appellatione filioꝛũ veniant naturales. Jo. An in addit. in rub.qui fll.ſint leg.⁊.l.iij.j.de lib. cau. ¶ Alterius dicebam de legitimis an ipſi veniãt appellatione legitimoꝛum. Jo. An.in vel. in regula ſine culpae⁊ in addi. Specu.que incip. vbi hoc Rofre.dixerit neſcio. Bal.in.l.acutiſſimi.⁊l.tanq;. de ſideiuſ.⁊..ſ. de his qui ve. eta. Bar. in..ſi is pꝛo empto⸗ re.de ſuc. ¶ Alterius vides ꝙ filius quantuncunq; mutet ſtatum debet patrem honoꝛare. Ande dicit Bal.ꝙ ſi filius effectus papa nihilominus debet eum venerari. Sed quis pᷣcedet:dic ꝙ ilius.l.cũ poſſit.cõiũcta.ã.in pẽdẽti.j.de ĩiur. Summarium. Patroni appellatione venit quilibet habitus pꝛopa⸗- trono:licet in veritate non ſit. 2 Delictum patris non debet filio innocenti nocere. 3 Liuis ex puilegio an in omnibꝰ equiparet᷑ ciui eyoꝛigine. 4 LTinuis fictus an gaudere debeat fauoꝛe ciuis veri. 5 Feudum vaſallo gratia remunerandi fidelitatem conceſ⸗ ſum diuerſis ex cauſis amittitur. 6 Empßhyteoſis diuerſimode conceditur. 7 Filius an ob delictum patris feudo peinetur. Fidem ——— busye ſtatute ictit pllc dedde datur fngo vSd dit ſhe ale ohe Pa⸗ Ff innoc kaucu ltaren drpahg K lna Jo. An mc. auiaccuſ de accy. R. Antücyhe b dXo pa dus. m. ae heneraltter cotractu: puta de locaſenune ion pꝛofertura de feu fuer co⸗ mde domo ye⸗ as.j de cap di. n. cũ Bal in. cognatoꝛi ſeu de nat libe... rte ynde cog. e. ind decre⸗ us, an appella⸗ ⁊ tũc dicyt in⸗ rt ateſtatoꝛe: ſtita quis.ſ.9 9Specin.d.. . dieyt inter. Dus. dixian Amin addit in us dicebam imoꝛum. Jo. cu. que incp. mi. 7Itanꝙ. pꝛo empto⸗ unq; mutet al ꝙy ſifilius ri Sed quis ttij deüur. bitus pwpa⸗ xefe, ui 7 oꝛigine⸗ vell. tem conceſ Fidem 1 P Dein ius vocando. 21 Fidem frangens pꝛincipali:an ceteris pꝛincipali coniun- ctis fregiſſe cenſeatur. 27‿ℳo Patroni appellatione §. atro num. d. Prurununs verus vel ile qui pꝛo patrono habetur:licet patronus verus non ſit. Item delictum patris in iurepatronatus non nocet filio⁊ merum iuſpatronatus non tollit. h.d.vſq; adl. ſed ſi hac.S. ooſtituta. ¶Mo. pꝛimo Tvbipꝛonunciet᷑ libertus eſſe cum alioqui non fuerit ⁊c. pꝛo quo ad beneficiũ pꝛeſentis edicti pabitus pꝛo patrono poſito ꝙpꝛo veropatronus non fit, ſoꝛtit patroni beneficiũ.¶. Ande cõſequeter no.qꝙ cõſtitu- tio pꝛiuilegians aliquem, intelligit pꝛiuilegiare illũ qui ſi⸗ bi adequat᷑. Ad qð de leg.j.l.per omnia.:j. dicek. ¶ Mo. in 2 ver.⁊ Celſus. t delictũ patris filio inculpabili non nocert. 3 P Ad idem in.l.contracta..ſi emãcipatus.C. de lib.⁊ eoꝛ.lib. 1.ijqj. de decu.l.ij.. nullũ. j. de mu.⁊ ho.l. qui oꝛiginem..qð pater. j. de interdic. ⁊ releg. Et die vt dicet᷑ in gl. CMo. in.l. bis quoq;.ꝙ manumittẽs ex neceſſitate iuſpatronatus ſoꝛ titur quo ad beneſiciũ pᷣſentis edicti:vt in aut·ſanciat. Ad alia dic vt.j.de bo.li.q.ꝗ ex cauſa.. C. de bopoſ.cõtratab.l. i. Colligit᷑ ex hoc tex.in pꝛin.ꝙ ille qui in veritate nõ eſt ta⸗ lis nibilominus gaudet beneſicio ipſius talis per ſentẽtiã iudicis. Dicit ſtatutũ ꝙ ſcholares habeant᷑ pꝛociuibus an gaudeãt beneſicio meroꝛũ ciuiũ: Bar. in.l.ſi is qui pꝛo em⸗ toꝛe.j.de vſuſca.ſi maritus.ũ.lege Julia.j.de adul. Bal. ic ⁊ in.l.oẽs populi.S.de iuſti.⁊ iure.⁊. in oꝛbe.j. de ſta. ho. ⁊q.ſi filius.j.ſi cer.pe.⁊.ij.C. de iur. an. aurx.l.ſiue poſſide⸗ tis. C. de pꝛoba...ciues ⁊ incole.C. de app.in.cj.de foꝛ.fid. in vſi. feu. Jo. An.in. c.ſi. de conſue.lib. vj· Cu dicas, an que- ritur vtrũ puniatur vt merus ciuis in bis qne ſunt odioſa. Dic ꝙ nen:qꝛ cõceſſa in fauoꝛem nõ debent redundare in odiũ.l.qð fauoꝛe.C.de legi. ⁊d.vlla.j. eoꝛꝛ in. l.ij. C. de iu. an. aur. Bal. in. o..iij..ſi emancipatus j. de cõtratab.in. d. l. ci⸗ uis ⁊ incole.⁊ in. d. c.j.de foꝛ.fideli. Idem Bal.in aut. ⁊ ideo. C.ne vxoꝛpꝛo mari. Ande determinatur queſtio, nunquid oſſintr ita collectari habiti pꝛo ciuibus, ſicut veri ciues. Pal. in. d.l. qð fauoꝛe.C. de legib. Pꝛo quo ad hunc caſum habentur pꝛo veris ciuibus. Pꝛobatur in.l.cũ ex oꝛatione. de excu.tu.imita vbi dicitur in conſtitutione ꝙ habeant᷑ pꝛo ciuibus in omnibus ⁊per omnial.ij.. furioſus.j.de iu. codi. ¶ t Tlliquando querit᷑ an ſicti ciues gaudeãt fauoꝛi/ bus veroꝛũ ciuium. Dic ꝙ quidam ſunt fauoꝛes conceſſi a ſtatuto ipſis ciuibus.⁊ tunc gaudent non ſolũ veri, ſed etiã ficti,yt ſi dicatur ꝙ ciues nõ ſoluãt gabellam. Hoc pꝛobat᷑ p..ſed ſi acceptoj. de iure fiſ.c. ad audiẽtiã. ⁊c. cũ dilectus. de cler. non reſi. ¶ Aliqñ loquit᷑ de pꝛiuilegijs ↄceſſis nõ a ſtatuto ſed a pꝛincipe:hoc caſu ficti ciues nõ gaudent hoc ſingulari beneficio. Pꝛobatur eꝑ.c.ſuſceptũ.de reſcrip.lib. vj.vbi dicitur reſcriptũ pape loquẽs in caſu vero nõ exten/ ditur ad fictum.Et in.l.ſi. de his qui ve.eta.iiup.ᷓacit.l.iij. g. hec verba.de neg. geſt. ¶ Item dixit ꝙ ille qui adequat alicui gaudet beneficio quo ⁊ ipſe cui adequatur. Facit ad queſtionem, nunquid adequati gaudeant eodẽ pꝛiuilegio. Bal.in. l.omnia pꝛiuilegia. C. de epiſ.⁊ cle. ¶ Ingl. in ver. innocens. Tria ſunt ad declarationem buius gl.r Pꝛimo feudum qð vaſallo a dño cõcedit᷑ gratia remunerãdi fide- litatem:⁊ amittit᷑ ſi ipſe vaſallus inſidiatus fuerit dño:aut ſi vulnerauerit ⁊ multis alijs cauſis.t· Item emphyteoſis ⁊ eſt illa que cõceditur per eccleſiã dñ vel ciuitatis ſub certo canone ſoluendo annuatim.⁊ ad tertiã generationẽ cõcedi ſolet:⁊ diuerſa eſt a feudo.⁊ ſi ſimpliciter cõcedit᷑, intelligit conceſſa ſibi ⁊ heredi⁊ duobus flijs. In aut.de non alie. 5. empbyteoſis.⁊ ſi negligẽs fuerit in ſoluẽdo, amittit emphy teoſun:vt.l.ij.de iure emph.in aut.cũ res.C.de ſac.ſan.eccl. CrModo eſt dubiũ nũquid ꝓpter delictũ patris pꝛiuat eccleſia filios feudo. Glo.hic arguit ꝙ nõ.⁊ ſimile in.l.emã⸗ cipatũ.ad ſſ.S.de ſena.a..ſi quis patris.3. ad leg. Ju. de fal. Zllia.l.eũ quiſj.de interdi.⁊ releg.in vſ.feu.in ti.j..deniq;. que fue. pꝛi.cau. benen. ami.⁊ in. c.ſi vaſallus culpã. ſi de feu. fue.controuerſ.inter do.⁊ agna.Si de poſſeſ.feu.pꝛiuet᷑ cui deferatur. Bal. hic ⁊ in.d.l.j. 3. de rer. diui.⁊ in.l.j. C. de bon. liber. ⁊ in.l.ij. C. de liber.⁊ eoꝛum libert.⁊ in.c.j.. hoc quoq;. de ſucceſſio.feu.in vſibus feudoꝛum.Bart.in.d.l. eum qui. de interdic ⁊ releg. Doct.in regula iuris, nõ debet aliquis. ¶ Bꝛeuiter ita conclude ꝙ aliquando hoc feudum de cu- ius ſucceſſione tractatur, babet oꝛiginem ab ipſo patre et tali caſu nocet etiam filio.PDꝛobatur in.j.eum qui de inter⸗ dict.⁊ relega Ald hoc ctiam ij. C.8de fruct.⁊ lit. expen. Ad idem.l.j. C. de pe.iudi. CElliquando vero non eſt feudum paternum ſed agnitum. ⁊ tali caſndic. Queris aut in feu⸗ do auito delictũ patris noceat filio ant nepoti. Dic ꝙ aut nepos auo viuente non erat conceptus.⁊ tali caſu dicendũ ꝙ delictũ patris pꝛeiudicat filio, ⁊ per conſequens nepoti. Pꝛobatur: qꝛ regula eſt ꝙ nepos ad ſucceſſionem aui eꝝ perſona ſua non poteſt venire niſi conceptus fuerit auo vi⸗ uẽte:vt in.l.j..ſi quis pꝛoximioꝛ.j.vnde cog. ⁊.l. Titius. de ſuis ⁊ legit. Aut vult venire eꝝ perſona patris:⁊ nõ poteſt: quia pater erat pꝛiuatus, per.9dd.ij.C. de fruct.⁊ lit. eypenſ. Aut nepos fuerat conceptus auo viuẽte.⁊ tali caſu poſito quod ex perſona patris non poſſit yenire ad feudum, po- terit ex perſona ſua:vt patet bie.vbi delictum patris non nocet ſibertis. Pꝛobatur etiam in.d.l.iijj. de interdictis ⁊ relegat. Sed dubium eſt. Ponatur quod in aliquo caſuũ pꝛedictoꝛum delictumpatris noceat filio: ſic non tranſeat ad filium, cui applicabitur dictum feudum. Die ꝙ aliquã- do perditur pꝛopter delietum commiſſumin perſona dmi, ⁊ tunc in dominum redit: vt in.cq̃.d..deniq;.que fuer.pꝛi. cauſa benefi. amit. Aliquando punitur ex delicto commiſ⸗ ſo in perſona alterius:⁊ tali caſu tranſit ad agnatos ſimili⸗ ter ſequentes poſt filium. Tex in.d. c.ſi vaſallus culpam. et in. d. cj. ſi vaſal.feudo pꝛiue. Dixi poſt Bar. in.l. ſi finita. 5. ſi vectigalibus.de dam.infecto.inducere textad emphyteo⸗ ſim, videlicet ꝙ ſi negligens quis fuerit in ſoluendò cano- nem, ꝙ amittit emphyteoſim pꝛo ſe ijs ſuis. Sifuerit negligens pater an ſit ita potens hec negligentia vt pꝛiuet filios? Glo.facit ꝙ non.Spec.in titu.de loca.g.nunc ambi⸗ gua.verſi. cxliiij.Adde.l.l.vectigali.j.de pi gno. ¶ No.vnũ 8 in glo. in ver. non habebis. t quod frangens fidem pꝛinci/ pali non dicitur eius ſeruo frangere, qui eꝝ conuentione pꝛincipalis commodũ eſt conſecuturus.Et boc vtile eſt ad id quod dixit Bald.pꝛomitto tibi ſoluere decem ita iuro. tu alteri donaſti iſtud ius.⁊ ille me interpellat.ego non ſol⸗ no:an dicar periurus: Dicit ꝙ non: qꝛpꝛomittens ſoluere cedenti non eſt periurus ſi non ſoluat ceſſionario. Sed cõ- uerte caſumpꝛomiſiſti actionem quam habeo contra te nõ mouere in iudicio, ⁊ iurans poſtea illam ceſſit: ſi ceſſiona⸗ rius noceat an dicatur cedens periurus. Dic ꝙ ſic. Spec. in ti. de arbit.g. ſequitur.verſic.ſed ſi iurauerit. Ratio, quia ceſſionarius vtit᷑ iure cedentis.l.qui ſtipendia.C. de pꝛocu. Summarium. ASeruus ciuitatis non eſt ſeruus ſinguloꝛum ciuium. 2 Ciuitatẽ repꝛeſentanti idẽ honoꝛ debetur ꝙ ipſiciuitati. 3 Pactum emptoꝛis an trahatur ad venditoꝛem. 4 Ciuitatem conuenire volẽs an ſemper debeat veniam im⸗ petrare.. 5 Teſtis an poſſit quis eſſe incauſa ſue vniuerſitatis. K ℳ Watione honeſtatis 7 pu S 1 Pꝛo ſtituta. u conſeruande vuredm appoſitum in perſona emptoꝛis trabitur ad perſonam vẽ⸗ ditoꝛis. Item capitis diminutio, arrogatio per obꝛeptio-⸗ nem facta impetratio iuris annuloꝛum aureoꝛum non tol⸗ lit iuſpatronatus quo ad materiam pꝛeſentis tituli. Et ſer- uus vniuerſitatis ſine venie impetratione conueniet eins actoꝛem demũ venia impetrata.h.d.vſq; ad..liberos.pa⸗ renteſq;. ¶ No.honoꝛem ab illa quã nõ meretur pudicitiã 3 deboneſtauit. CMo. in.§. qui manumittitur. rᷣſerunm cini⸗ tatis non eſſe ſeruum ciuium ſingulariter cõſyderatoꝛum. Zld idem. S.de rerum diuiſio.l.intantum.§. vniuerũtatis. vbi concoꝛd.xi.q.ij.libertus.⁊.c.qui manumittitur. ¶ No. 2 pꝛo eo. t quod idem honoꝛ debetur repꝛeſentanticiuita⸗ tem quiipſi cinitati. Ad ideml.fina.in fine.C.vt dignita. oꝛd.ſer.libꝛo.xij.⁊ quod in ſimili notat Barto. in.l. ſeruus.j. de lega.⁊ dicam in hac.g.vltimo. ¶ Mot. in.g.patronum. verſic.cum enim.quod obꝛeptio, hoc eſt doloſa taciturni⸗ tas decretum ipſo iure nõ annullat, licet effectualiter ſic: vt 3 j in glo.declarabit. Dicit tin tex.ꝙ pactũ emptoꝛis trahit ad vẽditoꝛem. Dodo pone, do tibi rem iſtã in emphyteo-⸗ ſim ſub certa reſpõſione cũ pacto ꝙ annuatim dent decem tali hoſpitali.querit ſi emphyteota amiſerit emphyteoſun 5 — ——.——— 1 2— A——— Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. ꝛſic ad dñm reuertat᷑:an dñs teneat dicta decẽ᷑ ſoluere ho- ſpitali: Dicit Ang. ꝙ hic eſt text. ꝙꝙ ſic. ſ ed ꝛiũ eſt caſus in 1ii z. iij.j. de ſer. expoꝛ. qꝙ pactũ appoſitum in perſona tertij nõ hʒ locũ in perſona pꝛincipalis. Et reſpõc et ad bũ dch hoc eſt ſpeciale ration pudicitie ↄſeruãd e. ergo in ↄꝛiũ eſ ius cõe. ¶ Item hic tex.inducit᷑ per Gul. Dicit ſtatutũ q verberãs aliquẽ puniat᷑ tãta pena applicãda dño ddild Modo quis verberat᷑ à dño, vel eo volente an applicabi dño dic ꝙ nõ ſed ipſi verberato:q hic eſttex.ꝙ ſi dñs edn ſenſit⁊ pꝛoſtitutus ancille iuſpatronatus acquirit᷑ ancille. Pꝛobat in.l.ſi. C. de litigi. ¶ Alterius in. F. manumittit.ðꝛ 4 I†ꝙp ſeruus cinitatis dicit veniã impetrare. Quid in heie homine ſi velit ciuitatẽ cõuenire, nuquid veniã impetrare debet: Gl. abes in.:bene a Zenone. in ver. iuſſione. C.de quadr. pꝛeſcr. Sed quid ſi vaſallus vult dũm cõuenire 8 4 veniã impetrare Preis eleheit iſeychecnenee 1 5 ſalua reuerẽtia.de mili.vaſ.qui cõtu. eſt. C t Itẽ nũqui 3 cauſa vniuerſitatis ſue quis poteſt eſſe teſtis: Iſte nat. a⸗ cit ꝙ ſic:q cauſa vniuerſitatis nõ dicitur 44 e uiuſli dte vniuerſitate. Nanc. qpoſuit Cy. ⁊ Bal. in. Pnduh 7 ü9 e⸗ ri. C. de teſti.⁊ aliqui doc.in..omnibus.eo.ti.⁊ l. nullus ido- neus. j. eo. tit. Har. in. d.l i ntantũ.vniuerſitas. Sp ec. in ti. de teſti. Fj verſ. ſed nũquid in cauſa vniuerſitatis. C ano.in c.⁊ſi Chꝛiſtus.in ſi.de iureiu.⁊c.inſup er. ⁊c.cum ſuper.⁊.c. mutus a. c. xeniens.extra de teſti xiiij. ꝗ.ij..j..c. ſuper pꝛu⸗ dẽtia. Tu diſtingue, aut loquit in caſibus ciuilibus aut cri- minalibꝰ. Pꝛimo caſu dic ꝙ quedã ſunt que agunt ſecreto in ipſa vniuerſitate que pꝛobari per alios nõ poſſunt niſip ipſoſinet. Tali caſu ipñ de vniuerſitate admittunt᷑. Tex. eſt in.. veniens. extra de teſti. F̃acit ad hoc.l.cõſenſu. C.de re- pu. ⁊. qui tutoꝛes. C. de admi. Quedam vero fiũt palam ⁊ publice:⁊ tunc ex ipſa cauſa reſultat cõmodũ vniuerſale:et tũc in tali caſu, in cauſa vniuerſitatis quilibet de vniuerſi⸗ tate pot eſſe teſtis. ita dicit tex. hic.⁊.c. 3. alleg. Exemplu, ſi quis velit edificare domũ in publico:certe in tali caſu quili bet de ciuitate erit idoneus teſtis.an vero ex ipſa cauſa re⸗ ſultat cõmodũ particulare:vt eſt in glo.l ſicut. j. qao cuiuſq; vniuer.no.⁊tũc quilibet de populo collegio ſeu vniuerſita/ te vel ciuitate teſtis eſſe nõ poterit:ex eo quia in re pꝛopꝛia teſtiticatur: vt in..nullus idoneus.j. de teſtib. Quid autem ſi in criminalibus. Aide per Specu.in.d.ti.de teſti. ver. ſed nunquid in cauſa vniuerſitatis. Per cano.in.c.olim. de ae⸗ cuſa.⁊.c.licet.de ſimo. 3 Summarium.. 1 Senatus: ſententia quemcunq; excludit bonoꝛem. 2 Reritas naturalis extingui nonpoteſt.. 3 Actio famoſa non poteſt per filium autlibertum in paren⸗ tem vel patronum inſtitni. 4 Acctio iniuriarum poteſt per filium vellibertum aduerſi us ꝑPattem vel patronũ ob iniuriã grauiſſimã illatã intentari. Iniuria atror ⁊ grauiſſima que dicatur. 5 Honoꝛ debitus pꝛincipali an ſemper debeatur ſubſtituto vel repꝛeſentanti. 7 Maſculinum an in contractibus concipiat femininum. 3 Patrono depoꝛtato anlibertus reuerentiam debeat. 9 Banniti an poſſint ad iudicium vocarita ſi vocentur ante- neantur comparere. 10 Securitas danda bannito velalteri quando ſit ſeruanda. II Bannitus cuius bona ſunt publicata an in totum ſi gratia ei fiat reſtituetur non obſtãte bonoꝛũ ſuoꝛum alienatione. 12 Stante ꝙ duo adinuicem poſſint ſibi eſſe domini ⁊vaſalli: an ſi ambo adinuicem ingratitndinem committant pꝛiuẽ⸗ tur feudo: an vnus ab alid poſſit petere. 1 13 Filium non poſſe aduerfus patrem actionè famoſ: am intẽ⸗ tare an pꝛocedat in eis qui in ſacro fonte leuauerunt. 14 Pater delpatronus quando poſſint contra filium vel li⸗ bertum actionem famoſam intentare. 15 Ciuitas vel quiuis pꝛelatus an poſſint pꝛo iniuria ſubſtitu to illata actionem intentare. §. Ni beros. ¶ Liberoꝛum atq; parentum ap 1 pellatione in pꝛeſenti materia ſe⸗ tus vterq; cõpꝛehenditur.t depoꝛtatus huius edicti ex⸗ cluditur beneficio. qð tñ reſtitutus recuperat.Et nedũ pa⸗ ; rentes patroni legitimi ⁊ naturales,ſe ed etiã li gitimi tantũ a liberto ſiue patrono vocant. Item filius legitimus⁊ na⸗ turalis in adoptiòͤe alteri dati⁊ nepos ex eo natus a liber to patroͤno in ius non vocant᷑.Aerbũ aũt liberos in Pſenti materia oẽs deſcẽdẽtes cõpꝛehẽdit in inſinitũ.Et patroni filius pᷣſentis edicti beneſiciũ amittit ſi in libertũ capitalẽ electionẽ inſtituerit.Et ſiue patronus agit nomine ſuo ſiue alteriꝰ in ius ſine venia cõueniri nõ põt. Ipſius aũt patro/ ni tutoꝛ ſiue curatoꝛ poterit.h.d.vſq; ad.l.qᷓuis nõ in libe- ros.qð verbũ maſculini generis in differẽti materia ꝓlatũ femininũ cõcipit.qð vt late ⁊ remiſſiue dixi.a.de iur.om.iu. .ſi quis id qð. CMHo.in ver. ſed ſiꝑ penã. qꝙrſenatus ⁊ ſentẽ tia inde ſecuta honoꝛẽ quẽcunq; excludit. Ald idem. C.bi ſena. vel cla.lj. ¶ MNo.in ver.ſed ſi reſtitutus.ꝙ ſi cõcedit᷑ in integ. reſtitutio immediate qð exſ entẽtia ex qua leſus ſum ablatũ eſt. Ad idẽ. C. de ſen. paſ.l. in queſtione teſti. nõ igit id reſtituit qð nõ ex ſentẽtia immediate ſed mediate abla⸗ fert. Honrem eſt potẽtie ficte naturalẽ veritatẽ extinguere penitus.j. de lib. ⁊ꝛ poſth.l.filius ꝗ patri. ¶ No.in ver. parẽ⸗ tes.ꝙ cũ beneficia ipſa a pꝛicipe Oceſſa iure ſentẽtie inter/ pꝛetãda ſint: vt ext.de don.c. cũ dilecti. de ver. ſig. c. olim. 5. de ↄſti pꝛin.l.beneticiu. C. de bo. vac.j.ſi qñ. lib.x.igit᷑ vᷣba in eis introdueta nõ ſolũ cõpꝛehẽdunt actũ naturalẽ ſed etiã ciuilẽ:licet in pꝛiuilegio⁊ ſtatutis qᷓ qñqʒ ſtricte intelligimꝰ ſecus eſt.C.de his ꝗ ve. eta. impe. l. vlt. Mo. in.. ſiliberta. ꝙ eſt dare caſum in quo mutuo duo:vnus vni, ꝛ alter alteri reuerentiã debest. ¶ Mo.in..ſi aũt liberi. ꝙ capitalis ini/ micitia ex capitali actione ꝓducta honoꝛẽ, qui als debetur excludit. Mo. in..pᷣtoꝛ ait. ꝙ in Dceſſione licẽtie quã pꝛe/ toꝛ nlio facit vt parẽtes ad iudiciũ vocet requirit᷑ cauſe co/ gnitio.Eſt em̃ regu.ꝙ; vbicunq; pᷣtoꝛis perſona deſyderat᷑, cauſe cognitio requirit᷑ j. de traſac.l.cũ bis..ſipᷣtoꝛ. ¶ No. regu.rꝙ famoſa actio ꝑ filiũ aut libertũ in parentẽ aut pa⸗ tronũ inſtitui nõ põt.Zld idẽ.j. de dol.l.nõ debet. C. eo.tit.l. 4 ſiſuperſtite. C THo. ex eo. ꝙ grauiſſima illata iniuria, lici⸗ tum eſt ſilio aduerſus patrẽ iniuriarũ agere, quẽadmodũ liberto aduerſus patronũ. Ad idẽ.j.de iniur.j.pꝛetoꝛ edi/ xit..pᷣterea.j. de adult..ſi adulteriũ cũ inceſtu. K.liberto.j. de vi ⁊ vi arm.l.j..ad hoc interdictũ.j.de accuſ.l.hi tm̃. F.j. C.qui acc.nõ poſ.l. magnũ..l.ꝓpter inſidia 8.⁊..fi.⁊ qð ple⸗ ne de materia no. Gar. in. l. nandatũ.j. ad leg. Coꝛ. de ſica. ¶ No.ex eod.Tꝙ grauiſſima iniuria reputat᷑ quẽ flagellis cogere cedere. Que aũut ſit atro ſeu grauiſſima iniuriadic vt. C. de iniur.l.atrocẽ.⁊. j. eo.ti.l.vulneris ma gnitudo.. 1.ſ eſt qnis. cũ.lpꝛeced. ¶ N o. ex eo.. ꝙ ſemp honoꝛ ꝗ debek patrono repꝛeſentãti ſeipſum debet᷑idẽ ⁊ſi aliqñ repꝛeſen⸗ tet. QMo.in..vlt. ꝙ honoꝛ quẽ tdebeo vni ſiſe vere repꝛe⸗ ſentet, nõ debeo alteri eidẽ repꝛeſentãti. Ande eſt ar.ꝙ ho/ noꝛ debitus epᷣo non eſt debitus eius vicario.ſen ꝙ honoꝛ debitus rectoꝛi vniuerſitatis nõ eſt debitus ei vicario.ſeu ſubſtituto. qð. j. declarabo. ⁊aliquatłr diri in..ꝗ manumit⸗ titur. in hac. l.lʒ babeamus iniuriã factã ceſeri ei quẽ repꝛe⸗ ſentet. Ad qð tex.optimus j de relig.⁊ ſumpt.fu. l. oſſa.. fi. qð etiã inferiꝰ declarabit᷑. CCirca tex. vidẽda ſunt aliqua. Pꝛio vides ꝙ verbũ filios ↄpꝛehẽdit ſ exũ femineũ. Spec. alibi ⁊ Bal. pie inducũt illũ tet. ad. q. vtilè⁊ quotidianã. po ne ꝙ receperit fundũ pater ab eccleſia in emphyteoſim ꝓ ſe⁊ ꝓ oĩbus hlijs ſuis in futurũ deſcẽdentibus, nũquid ad hãc emphyteoſim poſſint venire filie femine. Et ſic eſt que⸗ ſtio nũquid maſculinũ in 5ctibus cõcipit femininũ. Mꝛo boc due ſunt opiniones pꝛincipaliter. Wꝛima Spec. intit. de loca.g.nunc aliqua.ver.xlvj.⁊ illam eandem firmat Bal. non facta mentione de Specu. In bis locis cõcluditur ꝙp tali caſu verbum maſcul.non cõpꝛehendit;ilias nec nepo⸗ tes ex filia..j.j. de iu. immu.⁊ Bal. in J. cum acutiſſi mi. C. de fideicõmiſ.in pꝛima lectura.⁊ de iure emph. diſtinxit. Wlut loquit᷑ in emphyteoſi eccleſie:⁊ tune aut eccleſia dedit mihi ⁊ filijs meis in infinitum deſcendentibus, tunc filie non cõ⸗ pꝛehendũtur. text.eſt in aut denon alie. S.emphyteoſis. Si vero loquimur in emphyteoſi acquiſita a perſona pꝛinata cum annuo cẽſu, ſicut iit tali caſu appellatione filioꝛũ venit ſexus femi.per bũc tex.per quẽ pꝛobat᷑ ꝙ in materia indif⸗ ferenti —— ru ggit Dlasc ſoaritt Scisc o ea in er 39 ilch faaicl venri liecte zeble nitusn apar ſeni. Utus. deſin poſi ciea nta niti judi luci terz, terin delich Äqlo ouidan dmbo ſute Td 1 d on cia I lbic pten nce ldeet ouid neatur uleide Ranouic tnoder Waal fdwirn cadſedo, onadeſyqerar ſitto Cyo⸗ pafente autpa⸗ debet Ceo tlt lata iniuria lici re, queadmoqu ur.pꝛetoꝛ edi⸗ eſtu libertoj⸗ ccuſclhi tm.. 18..ff.qd ple⸗ leg. Loꝛ de ſic at quẽſtagellis ſſima iniuriadic nagnitudo.:Iß bonoꝛ gdebek alion repꝛeſen⸗ ſiſe vere repꝛe⸗ de eſt at. ꝙho⸗ lo. ſen qꝙ honoꝛ eiy vicario. ſen Fꝗ manumit⸗ rei quẽ repꝛe⸗ fu.1oſfa,ſ.f. aſunt aliqua⸗ nineũSpec. otidianã. po phyteoſim P 3, nüquid ad Etſic eſt que⸗ nininü. Pꝛo ſ Spec. intit, firmat Pal cocluditulc as nec nepo⸗ xutiſſimi de dikknntkElnt ſa oedit mihi ncflle nonco⸗ brteoſſsSl ſona priuati tlloꝛũ vent uteria inci feren De in ius vocando. ferenti maſculinũ cõcipit femininu:qsð late in.dl.ſi quis id qð. S.de iuriſd.om. iu. Quid ſi teneo contrariũ, vc q m co⸗ tractu emphyteotico ⁊ in quolibet alio cõtractu etiã in ma teria indifferẽti maſculinũ non cõcipit femininũ. xvij.q.iiij. c.ſi quis ſuadẽte.vbi ipſi volũt ꝙ in cõtractibꝰ qᷓqᷓ in diffe renti materia maſculinũ non cõcipit femininũ:hac ratione qꝛ verba cõtractus ſunt ſtrictiſſima ⁊ in ꝓpꝛia ſignificatiõe intelligẽda. Scða ratio eſt q in cõtractibus ſemper verba dubia interpꝛetant᷑ cõtra pꝛoferẽtẽ:qꝛ potius potuiſſet ex⸗ pꝛimere in regula, cõtra eũ. de reg. iur. lib. vjl.veteribꝰ. de pac.cũ ſi. Sed certũ eſt ꝙ potuit eſſedubiũ an ipſe accipiẽs empbyteoſim ſub genere maſculino voluerit cõpꝛehẽdere femininũ:qꝛ femina eſt ita ſibi cõiuncta ſicut maſc.Et ꝙ vo luerit cõtrariũ facit qꝛ maioꝛem affectionẽ babet ad filium ꝙᷓ ad filiã:filius enim memoꝛiam paternã conſ eruat. Ande poſſunt hec verba ex hoc eſſe dubia:i git coͤtra pꝛoferẽtem interpꝛetãda eſt. hac ratione ſto cũ Archi.Et ad hũc tex. ⁊ Lij.õ. qð ait j.qui ſatiſd.cog.reſpõdeo q hic tex. loquitur in materia que concedit beneficiũ, que latiſſime interpꝛetãda eſt. Item loquit᷑ in materia vltimarũ voluntatũ, in quibus etiam late interpꝛetant᷑ verba. Item potes ad hoc foꝛtius arguere, per tex. in. d.§. emphyteoſis. ex quo ſequitur. Sed reſpondeo ad regulã iuris, que dicit ꝙ expꝛeſſa non nocẽt. de reg. iur. l. expꝛeſſa.l.nonnunᷓ.de cond.: demon. C Ca⸗ pio ver. ſed ⁊ ſi per penã.vbirdicit᷑ ꝙ patrono depoꝛtato li bertus reuerentiã non debet.Gloſ.excipit quãtum ad hoc edictũ, ꝙ depoꝛtatus nulla bona habet. ⁊ per conſequẽs nõ vocat᷑:q inanis eſſet actio ⁊c.Ex hoc ſequit ꝙ bannitus nõ poſſit rad iudiciũ vocari, ſicut nec depoꝛtatus, cui equipa⸗ rat᷑. Igit᷑ eſt videndũ nũquid ibi banniti poſſint cõueniri? Dicas ꝙ quidã ſunt qui ex ſentẽtia banni nõ perdũt bona ſua:ꝛ iſti poſſunt cõueniri:q tales bãniti equiparant rele/ gatis qui ſimiliter bona retinẽt:ſed relegatus cõuenit:vt.l. Papinianus exuli.vtj.de mi.⁊.l.ad cognitionẽ.j. ex quib. cau.in poſ.ergo ⁊ bãnitus. Quidã vero banniti ſunt, ⁊ nibil retinent:⁊ iſti cõueniri nõ poſſunt:q inanis eſſet ac.pꝛobat per.l.item ſi vnus.j. de arb.Nam dicit tex.ꝙ eo ipſo ꝙ quis ceſſit bonis nunqᷓ; cõuenit᷑ amplius, cũ nulla bona babeat: ita ⁊ bãnitus. ¶ Scðo ꝓbo qꝛ lex eo caſu quo bona vniuer ſa alicuius ſunt publicata, permittit ſiſcũ a creditoꝛibꝰ cõ- ueniri:⁊ per cõſequẽs bãnitũ ꝓphibet.l.ij. C. ad.l. Jul.de vi. licet em̃ tũ pꝛo qua parte ſucceſſit cũ fiſco agere.l.ij.j.de ali. ⁊cib.leg.⁊ qð habet᷑ in.l.ſi marito.j.ſol. ma. Aliqñ vero ban nitus nõ perdit omnia bona ſed partẽ: ⁊ tunc conuenit᷑ pꝛo ea parte quã retinet pꝛo alia parte querit fiſcus.l.ſi cõſtãte. . finit. ſol. ma. Sed pulchꝛũ eſt ſcire ad quẽ locũ vbi eſt bã⸗ nitus debeat cõueniri: Debes ſcire ꝙ quidã ſunt bãniti, ꝗ deſinũt eſſe ciues:qꝛ equiparant᷑ depoꝛtato:⁊ iſti ſunt illi poſſunt impune offendi. Cex.eſt ſᷣm Bax. in..f.j. de inter⸗ dic.⁊ rele. Bal.in.l.ſed ⁊ miles.. ſed ⁊ ignominia. j. de excu. tu. tali caſu in illa ciuitate vnde fuerãt cõueniri nõ poſſunt niſi in tribus caſibus. Pꝛimus niſi anteqᷓ; fuiſſent banniti iudiciũ cũ eis fuiſſet inchoatũ:nam tale bannũ nõ impedit iudiciũ.tex.eſt in.l.cũ quedã. de iuriſd.om.iudi.l.ſi. de ve⸗ tera.lib.xij. Item niſi cõuenirent᷑ reſpectu earũ rerũ quas retinuerunt ⁊ ratione rei ſoꝛtiunt foꝛũ:vt in.c.licet ratione delicti.extra de fo.compe.al.ſi.C.vbi in rem act.Queritur in quo loco ⁊ quando conuenientur tales banniti? Dicunt quidam, ſunt qui vadunt vagãdo per mundũ:⁊ iſti cũ cer⸗ tum locũ non habeant vbꝛ inueniuntur, ibi conueniri poſ⸗ ſunt.Spec.in titu.de cõpet.iudi.aditio..j.verſi.ſed quid ſi debitoꝛ.l.ijſdem.in ſi..fin. de bon.lib. Aliqui vero ſunt qui alibi ſuas foꝛtunas collocauerũt. ⁊ ibi conueniuntur.l. he⸗ res abſens..ſi quis tutelã.j.de indi.exemplo armigeroꝛũ, qui vagabũdi ſunt, ⁊ nibilominus ſoꝛtiunt᷑ foꝛunn vbi ſtipẽ⸗ dia recipiunt.l.municeps..fi.j.de munic.An dato caſu ꝙ poſſit ipſe bannitus cõueniri in ciuitate vnde eſt an debeat ibi comparere.Dic ꝙ nõ:q ille locus nõ eſt ſibi tutus pꝛo/ pter capitales inimicitias. Tex.in cle. paſtoꝛalis. de re. iur. in.c.ex parte tua.de excep.ꝛ appel.in.c.accedẽs.x egiſte in l. de etate. ad Trebel. ⁊.l. ſciendũ.. accuſatio.j. de legi. Sed quid ſi iudex velit eum aſſecurare cũ ſaluo conducto an te⸗ neatur cõparere: Dic ꝙ non:quia aſſunt particulares ini⸗ micitie. TCex.in.d.c.accedens.el.ij.vt lite non conteſta. Sed nunquid talis ſecuritas poſſit a iudice dari. In hoc gloſſa ſingularis in.d.l.is qui. Barto. idem ſequitur ⁊ tenet ꝙ ſic. Bal. in. l.3§. non fuit. j. de dona. In contrarium tex.in..re⸗ 22 legati.ad ſi.j.de pen.⁊.l.ꝑe.ad ſi.de offi.pꝛocu. Ceſ. Nihilo⸗ minus ſaluando hunc paſſum dicas ꝙ aut iudey vult dare ſaluum conductum perpetuum.⁊ tali caſu non poteſt, ſed ſolus pꝛinceps. Ratio eſt quia ſi daret ſecuritatem nõ ob⸗ ſtante exilio ⁊c.videretur reuocare ſententiã, qð nõ debet, cum ſit functus officio ſuo. Sed ſi dederit ſecuritatem ad tempus tunc vera eſt opinio Gal. ¶ Sed dubium eſt nũ⸗ 10 quid t data ſecuritas ſeruãda eſt? Dic ꝙ ſic. Bꝛeniter diſt. Elut datur a parte a tali caſu ipſa pars non tenetur ſerua⸗ re:qꝛ bonus eſt dolus ⁊c.l.j..non fuit.j.de dol. mal. Sinau⸗ tem fuerit data a iudice:⁊ tunc aut cum cauſe cognitione ⁊ tali caſu ſeruanda eſt ei, ⁊ ne ſub vmbꝛa iuſti iudicij cõtin⸗ gat quem decipi.l.j.C.de his qui veniam etat.impetrarũt. ratio:quia non debent inde iniurie naſci vnde iura naſcun tur. Aut conceſſit ſine cauſe cognitione, ⁊ tunc nullo mo- do ſeruanda eſt. Text.in auth.de manda.pꝓꝛincip.Ric no- tandum ꝙ iura belli, puta fidem dare hoſti ad veniẽdum bic locũ non habent:qꝛ ſemper ſeruãda eſt.l.conuentionũ. cũ ſua glo.j.de pact. ¶ Anum adde pꝛedictis.ſ.id qð pꝛe⸗ dixi, ſc; ꝙ citatus ad locũ vnde eſt, cõparere non tenetur- intellige, ſez qñ locus non foꝛet tutus ratione particularis inimicitie:ſed ratione guerre generalis nõ excuſatur a cõ⸗ parendo. Do. de Rota in deci. 704. allegãt. c. ex literis. de dolo ⁊ contu.c.veniens.de accu.cũ no.per Inno. ¶ Aenio ad ver.ſed ⁊ ſi per penam.Nic dicit᷑ ꝙ depoꝛtatio patronũ ab honoꝛe excludit. Do. Ang. inducit ad queſtionem, re⸗ ges habent ſub ſe barones pꝛincipes. Modo comes ſub⸗ ditus regis Fᷣraãcie commiſit delictũ pꝛopter qð pꝛiuatus eſt dñio per ſententiã.nunquid eius ſubditi debeãt ſibi am plius honoꝛẽ. Tex.in.c.j. hic fin.lex Coꝛ.in vſi.feu. ¶ Scðo particula huius.. dicit ꝙ reſtitutio eſt recuperatiua eius qð abſtulerit leſio.rHoc ſtante querit᷑, quidã bannitus eſt qua de re omnia bona ſua ſunt publicata. Pꝛeſes velpꝛin⸗/ ceps quedã ex bis bonis donat Titio, poſt hoc reſtituitur depoꝛtatus nũquid videat᷑ reſtitutus ad illa bona donata,. Iſte tex.facit ꝙ ſic.nihilominus contrariũ eſt, q nunꝙᷓ;re⸗ trotrahit᷑ in pꝛeiudiciũ iuris alteri queſiti,in.l. Gallus.g. et quid ſi tm̃.de lib.⁊ poſth.z..ij.in pꝛin.j.de decur.Canoñ.de reſcrip.c.ᷓuis.lib.vj.⁊ per Cy.⁊ Bal. in. d. q. teſtamenti. C. de ſen. paſ.⁊ in.d. cj. hic fin ꝛc. Reſponde ad hũc tex.ꝙ boc verũ ſit immediate ꝙ aufert᷑ leſio. Sed id qð mediate au/ fert poteſt per contractũ alteri attribui ⁊c Ande ſceiatis ſunplex cõſtitutio nõ trahit᷑ retro, tñ pax retro in pꝛeindi⸗ ciũ alterius, in tit. de pa. cõſt. c.j..pꝛiuilegia omnia. ¶ Ae⸗ nio ad.g.ſi liberta. Dicit᷑ hic.pꝛo diuerſis reſpectibus mu⸗ tuo vnus alteri ⁊ alter alteri reuerentiam debere. Gul.ꝓpo⸗ nit ꝙ hic eſt clare caſus ꝙ duo adinuicem poſſint ſibi eſſe 12 dñi ⁊ vaſalli.x Sed adijcio nũquid ſi ambo adinuicẽ ingra⸗ titudinẽ vel delictũ cõmittãt pꝛiuent᷑ feudo.⁊ vnus ab alio poſſit petere? Dicendũ ꝙ nõ: qꝛ in pari cauſa delicta cõpẽ ſatione tollunt᷑. extra de adul.c.intelleximus.⁊.c.ↄſtitutus. de pe.⁊.l.cũ mulier.ſol.ma.⁊ qð no. Bax.in.l.j.g.cũͦ arietis.ſi quadr.pau.fe.di.⁊.j.ſi ſeruũ.C.de ver.obl.Sedvbi apparet que pars plus fuerit offenſa:tũc illa poteſt petere.l.par in parẽ..illi. de re. iur. Sed cõtrariũ eſt veritas ꝙ vterq; ob diuerſa delicta pꝛinãdus venit:vt plene in.d.l.cũ mulier.ſo. mat..d. c.intelleximus. ¶ Aenio ad..pᷣtoꝛ ait.vbi dicit ꝙ 33 filius aduerſus patrẽ ⁊ libertus patronũ famoſam actio⸗ nem intẽtare nõ poſſunt. Cõcoꝛd.l.honoꝛẽ.⁊.l.licet. de ab. a.l. non debet. de dol.ma. Sed querit᷑ nunquid habeat hoc locũ in eis patribꝰ ꝗ aliquos de ſacro fonte lenauerũt. An ge.decidit ꝙ ſic:qꝛ⁊ ipſi patri rõne baptiſini debet᷑ reuerẽ⸗ tia.Et idẽ Bal.in.c.j..vl.de ꝓbib.feu.Ego credo ↄꝛiũ. Nã maioꝛ ↄſanguinitas eſt inter fratrẽ ⁊ fratrẽ ꝙᷓ; inter leuantẽ ⁊ leuatũ.⁊ nihilominꝰ frater ↄtra fratrẽ actionẽ famoſam intentat.l.ſ filius.circa fi.j.de dol. Quantũ ad reuerẽtiam pꝛiuignus cõtra nouercã intentat actionẽ.ar.l.de his.C.de fur. Itẽ ↄtra vitricũ actio famoſa intentat᷑..ſi nõ contẽpla⸗ tione.de fur. ¶ Alterius vides ꝙ rõne grauiſſime iniurie 14 agit libertus aduerſus patronum. † Querit Ang. an ⁊ qñ actio famoſa cõtra libertũ per patronum, vel per patrem cõtra filiũ intentat: Reſp. Aut queris an pater occaſione criminis cõmiſſi in perſonã ſuã per filiũ poſſit ad vindictã vltimi ſupplicij ꝓcedere:⁊ dic ꝙ nõ..nec in ea..j.de adul. ⁊.l.diuusj. ad leg. Pompe.deparici.Fallit in caſu.d.l.nec in ea.ſed bene poteſt iudici tradere.l.ſi filius. C. de pa.po. ⁊ vi patris ſententiã index ꝓcedere debet. Sed ſi iudexnõ 3. udo. Koma.in pꝛimam.ff. veter. part. ꝛocederet tm voluntatem patris eo caſu quopater ſentẽ⸗ Pan nõ dicit in filiũ debet nihilominus pꝛocedere cõtra fi⸗ lium.l. capitaliũ..omnia.j. de pe. Si vero queris an pater poſſit puniri qualiquali caſtigatione. Dicendũ ꝙ ſic.C. de emancip.ſer.⁊ de emp.pꝛopinquoꝛum: eo·tit. C. de pa.po. cõgruentius. Si queris an iudicaria vindicta.l. accuſatus poſſit per patrẽ contra filiũ inſtitui. Dic aut crimen flij eſt atrociſſimũ ⁊ põt.l.in audituj. adtl. Coꝛ. de ſic.Aut delictũ eſt leue:⁊ tũc nõ eſtꝑ patrẽ in iudiciũ deducẽdus. Sed ecõ uerſo cõtraria eſt diſtinctio, vcʒ ꝙ aliꝗñ filiusyult accuſarę patrẽ de delicto in aliũ ↄmiſſo: ⁊ nõ põt.C.qui accu.nõ poſ. l. vlti. fallit niſi accuſaret᷑ de crimine leſe maieſtatis: vt..fa moſij. ad leg. Jul.ma. Si vero vult accuſare de delicto cõ⸗ miſſo cõtra ſemet filiñ vt eſt magnũ ⁊ atrox delictũ:tunc fi⸗ lius patrẽ accuſare poterit:puta ſi vite ſue inſidiat᷑.⁊ eſt ar. l. ꝓpter inſidias..qui acc.nõ poſ.⁊.l.ſi adulterium cũ ince- ſtu. j. ad leg. Ju.de adul. Aut tale delictũ eſt leuis offenſa:⁊ tali caſu non põt.An aũt frater contra fratrẽ. vide. l.ſoꝛoꝛẽ. C.qui accu.non poſ. ¶ Dixiꝙ in hoc.F. faciebat ꝙ iniuriã factavicario nõ intelligit᷑ facta epiſcopo.Et ſic dubiũ eſt an hõ ipſa cinitas t epiſcopus vel alius agat iniuriarũ pꝛo cõtu/ 1 2 melia cõmiſſa in perſona eoꝛũ ſubſtituti. Qañ. ſ. Inno. in. c. dilectis filijs.de app.c.cõtingit.de ſen.excõi. Glõ. Jo. An. in. c. apoſtolice. de re iu. lib.vi. Legiſte dicũt ꝙ aut cõmittit in contumeliã ipſius pꝛincipis cõſtituẽtis:a tali caſu agere poterit ipſe cõſtituẽs nõↄſyderat᷑ perſona ipſiꝰ cõſtituti: ⁊ tũc dñs nõ aget. Pꝛobat per tex.in.l.itẽ apud Labeonẽ. Sj. z.vlti. de iniur.⁊ per Bar. in. lj.§. ait pꝛetoꝛ. eod.titu. Summarium.. Locutioni indiſtincte non admittitur magiſtralis li⸗ mitatio:ſed bene legalis. Pꝛinceps cõcedens alicui ſine ſolẽnitate poſſe pꝛocedere an videat᷑ etiã cõcedere vt poſſit litẽ ſine ſolẽnit᷑.inſtituere. Citatio ibi requiritur, vbi ⁊ cauſe cognitio deſyderatur. 4Pooteſtatio iudicialis an poſſit per ipſum pꝛoteſtantem 5 5 7 8 reuocari. Pater ſpiritualis an poſſit eſſe pꝛocuratoꝛ in cauſa filij ſuĩ ſpiritualis:aut econuerſo. Filia ſpiritualis an admittatur in accuſatione offendentis patrem ſpiritualem. Excõmunicato an exceptio deneget᷑ quẽadmodũ ⁊ actio. Excommunicato citato ⁊ comparente an actoꝛe non pꝛoſe quente petere poſſit abſolutionem. Aamuis CLex indiſtincte lo⸗ AA— quens diſtingui debet Gquitate cõſyderata. Et iilius in iudicio eſſe po⸗ teſt ſine patris conſenſu, ſi de eius doceat᷑ abſen tia.xt in perſonas quaſcunq; quibus reuerentia pꝛeſtãda eſt pꝛetoꝛis edictũ. Item libertus ſe ad defenſionem pꝛepa rans perpꝛetoꝛis licentiam non exigat᷑, ⁊ ſimple oblatio li belli citationis vim nõ babet.h. d. vſe ꝙᷓ ad.l.queſitũ. ¶ Not. liceret. Ad idem.j.i cer. pe..ſiliuſ fa. j. de diuoꝛ.l.ſi lõgius a pPatrono. ¶ Pꝛimo no.ꝙ offendẽti per defendentẽ bonoꝛ aut reuerentia non debet᷑. ¶ Scðo not.ꝓꝙ ille actoꝛ dicitur per Bar. in. hoe pupillo..qui remiſſionẽ J.de no. o ũ er.in.hoep§. ſſionẽ.j. de no. ope. nũc. Ch o.in.l.libertus aduerſus. rꝙꝙ licet pꝛinceps ſciẽter ali⸗ itate agere deſignet iudicẽ icte ſint intelligeda: ⁊ nõde⸗ 4 public. In his legibus dicitur ꝙ libertus ant ſilius paren⸗ tem aut patronnᷣ licentia obtenta vocare debẽt.⁊ in bac li⸗ cẽtia requiritur cauſe cognitio. Modo dubitatur nũquid in iſta cauſe cognitione requiſita de conueniendo patrè vel patronũ requiratur citatio: videtur ꝙ ſic, per gl in. ſi de⸗ ſerta.C.ſi pꝛoptẽr pub.pen.vbi dicitur ꝙ vbi requirit᷑ cau ſe cognitio ibi requiritur citatio. Item ⁊ vbi quis le ditur. l. de vnoquoqʒ.de re iud.l.nam ita diuus.C.de adop.⁊ in cle. paſtoꝛalis. eo. tit. Sed contrarinm verum eſt ſcʒ ꝙnon re⸗ quiratur citatiò.⁊ Wal.ita concludit in.F. ſin. ð. pꝛoxi.⁊ Jo. An.in addi. Specu.in rubꝛ.deiureiur.ad fin.vbi dicit cpin oꝛdine pꝛecedente citatione requirit᷑ citatio. tAlterius quero nunquid pꝛoteſtatio iudicialis ſeu extraindicialis poſſit per ipſum pꝛoteſtantem reuocari⸗ Exemplum, ſunt teſtes cõtra aliquem pꝛoducti, qui pꝛoteſtat᷑ de opponẽdo contra eos. ⁊ certe pꝛoteſtans incurrit in penã. c.pꝛeſentiſi. extra de teſti. Modo pꝛoteſtãs vult reuocare pꝛoteſtatio⸗ nem, an poſſit? Ego bꝛeuiter vna cũ Inno. reſpon. Aut lo⸗ quimur in pꝛoteſtatione fauoꝛabili:⁊ tali caſu poteſt reuo⸗ cari:vt.l.cum in plures..locatoꝛ in re.j.loca. 7.I. qui aliena, vſi.de acqui.here.Aliqñ loquimur de pꝛoteſtatione odio⸗ ſa in caſu.d..pꝛeſentiũ. tali caſu aut loquimur re integra: ⁊ poteſt reuocari. Ad hoc: nno. in. d. c.pꝛeſentiũ. allegat.j. iſtam. ⁊l. ſi quis. de accu. Aliquãdo vero loquimur an reuo cari poſſit re non integra.⁊ dicendũ eſt ꝙnon: Pper. l. nemo. ꝛ.l. vlt.j. pꝛo derel. Exemplũ, ſi pꝛoteſtans pꝛoduco aliquos teſtes, per quos volo repꝛobareę dicta alioꝛũ teſti: ⁊ ſic no eſt res integra:qꝛ pꝛoceſſi ad vlterioꝛa. Ratio pꝛima Inn. eſt:cognoſ cit de ea pꝛonũciare debet.l.de qua re.j. de iudi. per quam iudex qui cepit cognoſcere de repꝛobatione de⸗ bet pꝛonũciare de eadem. Scða, qꝛ qñ ex actu tuo ins mihi eſt queſitum:tu non poteſt illum actũ tollere in pꝛeiudiciũ iuris queſiti..f.j.de act.⁊.l.poſt moꝛtẽ. in fi.j. de contratab. ¶ Alterius inducimus hanc.l. ad duas queſtiones. Po⸗ natur ꝙ dicat ſtatutum ꝙ ſi quis contra aliquem talis ge⸗ neris vel talis ſpeciei interuenerit ⁊ inſtituerit„accuſatus tali pena puniatur. Modo accuſati inſtãtia volo penitere ⁊omnem actionem remittere:nũquid poſſum? videtur w nõ:ex eo qꝛ verba ſtatuti veriſicata ſunt per tex.j. de furt. j. qui ea mente..l. quis ſit fugitinus.j. de edil. edi.facit.L.pa⸗ lam.. non ſolum.j. de ritu nupt. In contrarinm adducitur tex. iſte dicẽs ꝙ ſi ego te in ius võcauero,ꝛ⁊ conſe equẽter pe⸗ nam incurram, ⁊ poſtea peniteam euito penã. Ad idem.l. qui cum maioꝛ. ſ. accuſaſſe j. debon. lib. Eld idem..in ſer⸗ uitutem..petijſſ. ff. eo. titu.⁊.l. etiam. F. neq;. j. de euiction. licet videatur glo.verſa in..ſed miſta eſt actio. inſtitut. de actio. Sed illam nonputo veram per iura pꝛedicta ſcz pꝛocedãt nin ꝙ accuſa. inſtituit cum deſiſtet qꝛ pꝛob. ad ſus intentionẽ fundandã non babebat. Slo.in. c.j.. poꝛro. que fuit pꝛi. cau.beneſi.amit.in vſi feu. Alleg.l. generaliter.j. de noxal. ⁊J. iij. ð. qð quiſq; iur. Secundo inducimus textũ hunc ad queſt. Dicit ſtatutum ꝙ ſi quis aliquem in tali ca⸗ ſi u patrem ſuum vel conſanguineum ſuũ vocauerit in iudi⸗ cium incidat in tantam penã:ſi citatus non compareat an euitetur pena: Dic ꝙ ſic per hũc tex. Dicit enim pena de⸗ mum locum hab eat pena effectum habuerit hac ratione deducimur ad materiaml. amplius non peti.rem ra. hab. S‚lo. querit. Apparet patronum citatũ ſine venia ⁊pꝛoceſ ſum factũ:nũquid iſte pꝛoceſſus ſit nullus. Ex hoc per bũc tex. Gul. decidit ꝙ non:quia ita demum nò valet citatio, ſi parẽs opponat de inualiditate citationis:ſi vero nõ appa⸗ ret de oppoſitione, tunc non valet. Docto. limitant boc ve⸗ rum ſi patronus vel parens comparuiſſet:vt per.lj.. offi⸗ cialis. j.ne quis eum qui. et.lj.g.pec verba.j. ne vis fiat ej. BGloſſa concludit quod diſcipulus poſſit pꝛeceptoꝛem vo/ care, intellige verbaliter. Quid ſi fecerit eum realiter capi: certe indicis arbitrio mulctandus eſt:vt per.l. medicos. de pꝛofeſ.⁊ medi.lib.xij.C.⁊ vbi iuriſconſ.dixit ſubminiſtran⸗ da alimenta, ſi egeſtate laboꝛent:vt.l.ij. vbi Dyn. 3.de oꝛig. iur.⁊ per texj. de decurion.lecurionibus.vbi etiam pꝛo republ. expendẽtes, ab eodem alimenta debent᷑. Bul. que- rit, nunquid pater regenerationis. hoc eſt pater baptiſans poſſit a filio ſpirituali ad indicium vocari ſine venis. Deci⸗ dit ꝙ non per hunc text. Bal. contra:qꝛ non reperitur lege cautum. Ego dico ꝙ Bal.peſſime dixit. Nam maioꝛ eſt aff nitas ſpiritualis qᷓ; ciuilis⁊ carnalis.xxvij.q.ij.c.ſi doꝛmie/ 5 rit. ⁊. xx. q.iij. ita diligere.( T Item querit Bal. nunquid pater K8 N 8 tgrreg benefac cumſe coeltur Wd A uern, Accuſatus lävolopenitere, um? videture ertex jde furt. ii eci acitlpa⸗ riumaaqucitur conſequẽterpe⸗ enä. Ad idem., d idem lin ſer⸗ P j de euiction, ctlo, inſtitut de pꝛedicta, ſcz tqpꝛob. adſuã cjſ. pono. que generaliterj de ducimustextũ quem intalica⸗ caueritin indi- ncompareatan enim pena de⸗ rit hac ratione jrem ra. hab. enia:pꝛoceſ⸗ hoc per huc let eitatio, ſi ro nõappa⸗ tant hoc ve⸗ per i Koff⸗ ne vis ſiat ei. eptoꝛem vo⸗ ealiter capi: medicos de ubminiſtram⸗ vyn. ⁵ de ollg⸗ eee enk. Sulc terbaptians penu Deci pentur ege maior eſta jeſivomnit⸗ nunqun 1 pattr b Dein ius vocando. 23 pater ſpiritualis poſſit eſſe pcuratoꝛ vel teſtis in cauſa filij ſpiritualis:⁊ ecõuerſo. Nic tenuit ꝙ ſic.Et idem in.l.parẽ᷑ tes ⁊liberi.C.de teſtib. Ratio q edictũ de teſtibus eſt pꝛo⸗ bibitoꝛiũ:ergo perſona nõ pꝛobibita‚ cenſet᷑ admiſſa. Ego equiparãdo patrẽ ꝑper regenerationẽ patriper adoptionẽ dico in ciuili ꝙ poſſit, non in criminali.xxiiij.qij.c.ſuꝑ pꝛu⸗ gẽtia.⁊ in..cõiunctus.⁊ in. c. cũ inſup.de teſt.⁊ ibi no. ¶ Al 6 terius querit t an filia ſpiritualis admittat ad accuſandũ occidentẽ patrẽ ſpiritualẽ:cũ regulariter mulier ꝓhibeat accuſare niſi in cauſa homicidij in patrem cõmiſſi. In hoc caſu dic per Bal.in. c.j. qui accu.nõ poſ.t Item excõᷣicatus pꝛobibet᷑ regulariter agere: nunquid pꝛohibet excipere? Dic ꝙ non, vt hic, ꝛ extra de excep.c.cũ inter. Modo reus 8 excõicatus t fuit citatus ad iudiciũ:actoꝛ nõpꝛoſequit̃ cau ſam, nũquid petet abſolutionem ab obſeruatione iudicij? Hic eſt caſus ꝙ ſic:⁊ ita eſſe in ſeruo:qui licet non habetle⸗ gitimam perſonã ſtandi in iudicio: vttl.ſeruus. C.de iudic. nibilominꝰ ſe defendẽdo ſtare poteſt:vt.l.ſi nõ defendant᷑. jde pell ſeruos j. de accu. Ratio eſt: qxpꝛobibitũ ad iudi- ciũ vocari, eo ipſo ꝙ quis vocat videt᷑ legitimare. Sed ve- ra ſunt bec:niſiloquamur in volũtaria iuriſditione.l. de pu pillo..ſeruo. de no.op e. nun. Bal.in. l.edicto. C. de edic. di. Adr. tol. CInl.libertꝰ aduerſus.not. ꝙ libellus pꝛincipi datus habet vim ingreſſus iudicij:vt.l.ij.C.qñ libel. pꝛinc. Sed an locũ habet in alio repꝛeſentãte pꝛincipẽ: dic ꝙ ſic: vt..j. de of pꝛefe. pꝛet. ¶ Anum no. ꝓꝙ ſi ille qui pꝛobibetur agere ſine certa ſolẽnitate vadat ad pꝛincipem impetran⸗ do iudicem delegatum an videatur cũ illo diſpenſatum vt agere poſſit. Dic ꝙ non: extra de reſcript.c.cauſam. Ande bene facit cle.ſi ſummus pontifex.de ſen.excõi. Nam vnum ſolum verbum pꝛincipis non eſt ſufficiens ad tollendũ ius queſitum alteri:vel inbabilitatẽ eius, pꝛo quo reſcribitur: vt in pꝛedictis iuribus pꝛeſertim ſine cauſe cognitione: vt .ſi quando.de inoffic.teſta. & Summarium.. 4 Officium aliqð exercẽs duplicis perſone gerit vicem. 2 Stante ſtatuto ꝙ bannitus non audiatur nec agendo nec defendendo: an nibilominusſſ ſit iniuſte offenſus poterit iudicis auxilium imploꝛare. 7 Aibertus alieno nomine AN& eſitũ 2 n in iudicium patronũ vocat ſine venia. h.d. ¶ Mo. pꝛimo t ꝙ exiſtens Sin aliquo officio gerit vicem duplicis perſone. Pꝛimo dni cõſyderati:vt pꝛiuati:ꝛ pꝛocuratoꝛis reſpectu officij. Ad idem..de adop.j.ſi conſul.j.de pac.l.ſi plures.j. de his quib.vt indig.l.tutoꝛem.⁊.c.a collatione.de appel.in vj.⁊· plena gl. eſt extra.de pꝛob.c. ex literis. ¶ MNo.ſcdo ꝙ ſo lennitas requiſita reſpectu certe perſone in ius vocan.tũc demum eſt neceſſaria cũ ſuo nomine in ius vocat᷑:non autẽ ſi alieno.qð dic vt.j.declarabitur. Ad idem facit.l. quãuis. in pꝛin.j. de acꝗ.poſ.in gl. Bart. hic ar. ad queſtionem vnã. Dicit ſtatutũ ꝙ bannitus a ciuitate nõ audiat᷑ necagen⸗ do nec defendendo. Modo accidit ꝙfuit iniuſte vulnera⸗ tus accuſare nõ poteſt refragrãte ſtatuto an poſſit ſaltem iudicis auxiliũ imploꝛare vt inquirat: videt ꝙ ſic per.d.l.j. Seqd videt᷑ poſtqᷓ; ſemel quis eſt pꝛohibitus quid agere nõ poſſit ad ilũ actũ amplius aſpirare.l.non ſolũ..quicqᷓ.⁊ll. pꝛetoꝛ..pꝛeterea.j.de iniur. Bal.in.l.cũ mulier.j. ſol. mat.⁊ in. l j. 3. de his qui ſunt ſui vel alie iur. Ange. in repe. ſua.l. ſ vacantia.S.de bo.vac. BGut.in.l.qui adulteriũ.z⁊.l. adultera. C.de adul. ¶ Supereſt inducere hanc.l.ad duo. Habes in L.cum nõ ſolũ..ſancimus.yverſ.neceſſitate.C.de bo.que lib. ꝙꝓ tilius nõ poteſt actionem inſtituere niſi conſenſu patris. Queritur nunquid tandem ſit verum, ſi ipſe tilius nomine alieno agitare velit. De hoc dubitat Spec.in ti. de actoꝛe. F. j.verſ.licet autẽ. Gul.dicit hic eſſe caſum de pꝛeſenti que/ ſtione. Sed ar. Gul.nihi ſuperfluũ eſt.ham expꝛeſſum eſt iure. Nam etiã nõ ſolũ filius ad negotia tut.⁊ cur.eſſe põᷣt: vt legiſte in.l.filiuſfa.ver. ipſe quoq;.j.de pꝛocu.⁊.l.in man⸗ dato.de mino.Cano.in.c.nõ iniuſte.⁊.c.ꝗ gñałr.de ꝓcu.in vj. ¶ Scðo induco, ſtatuta ſunt ꝙ minoꝛ ⁊ mulier nõ poſ⸗ ſunt contrahere ſine duoꝛũ parentum vel conſanguineoꝛũ conſeuſu, ſi nomine alieno cõtrahatur: puta tuto. vel cura. 1 2 an requiratur dicta ſolennitas. Dico ꝙ hic eſt caſus, ſcz ꝙ tunc demum cum ſuo nomine ⁊c. „Summarium. ⸗ Darti ius acquiri ex iudicis ſtipulatione. Domus pꝛopꝛia tutiſſimum eſt refugium, nec in ea quis realiter citatur. ꝛoceditur aduerſus latitantem ⁊ indefenſum. 4 Satiſdatio aut ſuperueniens concoꝛdia liberat a captura. Actio pꝛetoꝛia ⁊ penalis libertis cõpetens nec beredi pa⸗ troni:nec ipſius liberti competit. CParia ſunt 8 AUm PO qu O. de Wheenumne do iudici ſeu parti. Et nemo in domo pꝛopꝛia realiter citat᷑ licet bene ſipꝛeſentiã ſui ſen aſpe⸗ ctum exbiveat.Et in citatũ ſe non defedentẽ ad miſſionẽ in poſſeſſionem bonoꝛũ pꝛoceditur. In vine: nũtpꝛopꝛia ſeu alio loco publico poteſt realis citãtio expediri. Impube⸗ res verovel alieno iuri ſubiecti in iusvocari nõ poſſunt.Et libertus cõis vnicuiq; patrono ſingulariter ⁊ inſolidũ de- bet reuerentiã:⁊ vocanti ſine venia perſonas in edicto pꝛe/ toꝛis poſitas pena aureoꝝ quinquaginta ſtatuit᷑:quã ſi ſol⸗ uere nõ poterit ad maioꝛem magiſtratũ remittit᷑ vt luat in coꝛpus.h.8d.vſq; ad ſ.ti. ¶ Mo.in.l.eum pꝛo quo.ꝙ ex ſtipu latione riudicis acquirit᷑ ius parti. Ad idem.j. de magiſtr. conue.lj..exigere.j. rem pup.ſal.fo.l.non quaſi. cum.l. pꝛe⸗ cedẽ.S.de iuſt.⁊ iur.j.j..publicũ.ęᷓ actũ enim iudicis factũ partis reputat᷑. C. de euict.l.ſi ob cauſam. ¶ Mot.in.lple⸗ riq;.id ad qð ſemper allegamus domũ cuiuſq; tutiſſimum foꝛe refugiu.Ald idem.j.de re iud.l.nemo de domo. C No. in.l.ſatiſq;.miſſionem ex pꝛimo velſcðo decreto penã nun/ cupari. ¶ No.ꝙ raduerſus indefenſum ⁊ latitantẽ ad miſ⸗ ſionem in poſſeſſionẽ bonoꝛũ nondũ ex pꝛimo, ſed ex ſcðo decreto pꝛocedit.Ad idem.j.ex qui.cau.in poſ.ea.l. Fulci⸗ nius.j. cum ſi. ¶ Not.in.l.ſed etiã.pꝛiuatum ipſius ciuita tis palatium eo non gaudere pꝛiuilegio, vt nullus ibidem capi poſſit licet plerunq; viderim ex vi municipalis cẽſure contrarium obſeruari. ¶ No.in.l.neq; impuberes. 5.j.t ꝙ de iudicio ſiſti ſatiſdatio, atq; ſuperueniens vel iam facta cõcoꝛdia, a captura ipſo iure liberationem inducit. CHo. in.l. cõis libertus. Juſpatronatus quo ad materiã pꝛeſen⸗ tis edicti eſſe cuiuſlibet patroni de per ſe ſimpliciter conſy⸗ derati inſolidũ. CtMo.in.l.pe.actionẽ pꝛetoꝛiam ⁊ penalẽ aduerſus libertũ cõpetentẽ, ad patroni beredẽ nõ trãſire: neq; aduerſus heredẽ liberti cõpetere. C No.in.l. vl. id ad qð ſemper allegamus:ꝙ non potens ſoluere in ere, luat in coꝛpus. ¶V Ho.ſcðo ꝙ hec luitio in coꝛpus ſuccedens in lo- cum pecuniarie ſolutionis fieri debet per magiſtratũ ma⸗ ioꝛem ⁊ denegat᷑ inferioꝛi:vt patet inver.vel a pꝛefecto. De his duobus plene dixi.6 de iuriſdi.om.iudi.l.ſi quis id qð. Circa gl.dic ꝙ differẽtia eſt vtrũ fiat cõpꝛomiſſio iudici no mine officiſ:qꝛ tunc durat coꝛã ſuccedẽte in ipſo officio:po⸗ ſito ꝙ ſuperueniat partis mutatio nibilominus ipſum offi ciũ durat:vt.l.-ꝓponebat᷑.j.de iudi.⁊.c.ſi gratioſe.de reſcri. Si vero fiat cõpꝛomiſſio iudici ſub nomine ꝓpꝛio tali caſu expirat finito officio: vt in.l.cũ apud Sempꝛoninñ.⁊ ibi per Bar. iu. ſol. Ratio qꝛ pꝛomiſſiones tales expirãt cũ officio J. non a iudice.l. ſi ꝗs alia. j. de iudi. Quid aũt de ꝓmiſſione facta ꝑ vnũ excõpꝛomittentibus vtrũ querat᷑ actio parti: Dic vt per glo.in.l.litigatoꝛes.⸗.quod aitj.de arbi. Summarium. AExtractus de domo pꝛopꝛia, iniuriarum babet cõtra extrabentes, actionem. 2 Huncio ſeu mandato poteſt etiam armis reſiſti. Aiu andewfun de redeundo in carcerem per relaxatũ pꝛe/ itum an ſit obligatoꝛium. 4 Domus conqducta an pꝛiuilegio pꝛopꝛie domus gaudere debeat in cauſa capture. 5 Laptura anpꝛocedat in ſcholis. 6 Domus appellatione an veniat poꝛticus aut ſtabulũ aut caupona. . udo. Romaain pꝛimam. ff. veter. part. ri In.lpleriq;. glo. hic cum.l. h.leriq;. qui domumj. de iniur. not. ꝙ 1E rertractus de domo habet actionem iniuria- LeeArum. Scõo ꝙ nuncio ſeu mandato poteſt quis 2 T reſiſtere etiam manu militari. Canon.in.c.ſi quando. de offic.delega. Bal.de illo dicto facit feſtum in.l.vt vim. 3.de iuſt.⁊ iure.⁊ in.l. ab executione. C quoꝛ. ap. nõ reci.l. aditus. C.de epi. aud.Ego allego pꝛo hoc ꝙ ſit licitũ reſiſtere:vt in lpꝛobibitum. C. de iure fiſ. l. deuotũ. C. de meta: lib. xj.⁊.l. cõtra noſtra.de execu.⁊ exac.lib.xij. Item talis captus de⸗ bet a iudice relaxari ⁊ in pꝛiſtinum ſtatum reponill.ſi quis aſe fundum.C. ad leg. Jul.de vi.⁊ de reſti. ſpol. per totum. Ita hic concludunt Bar.⁊ Bal.⁊ oẽs. Pꝛo hoc facit quod idem Bal mo. inl.requirẽdi. C.de ſer. fu.. quis ſit fugi.9. idem Celius.de edil. edi.⁊ l.ſicuti..Ariſto.ſi ſer. vẽ..que/ ro. Dicas ꝙ iniuſte captus debet illico relaxari. Sed pone quis illicite captus ſit⁊ reſtitutus:ſed anteq; ambulaue it xij.paſſus vult eũ executoꝛ capere:an poſſit: Dic ꝙ non:q: adeo debet reponi vt difficilis ſit captio:vt in l.natun alem. 3 in pꝛinj. de acqui.re. do. ¶ Item f reſultat ex iſta Hnrit⸗ ꝙ poſito ꝙ relaxatus ſit cũ iuramento de redeũdo non tũ tenetur reuerti:nec periurus efficitur. egiſte habẽt gloſ. in.. ſuccurritur.j. ex qui. cauſ. ma. Gal. allegauit eã:⁊.l.nam ⁊ ſeruus.j.de neg. ge. Canon. glo. habent in cle. paſtoꝛalis. in ver. per violentiã.de ſen.⁊re ind. Jo. An. in addi. Spec. in rubꝛ.de iur. in diſputatione Mar. Sil.hoc dico locũ ha⸗ bere ſi captura ſit iniuſta.als eſſet periurus: yt in.lpoſtli⸗ miniũ..captiuns.j.de cap.⁊ poſtli:reuer. ¶ Alterius cir⸗ ca text. dicit hic ꝙ nemo de domo ſua extrahi debet. Quid 4 ſi nõtſit domus ſua, ſed a ſe conducta an de ea extrahi poſ⸗ ſit? quia lex eſt fauoꝛabilis, doct. eam extendũt etiã ad con/ ductam:yt in.l.lex Coꝛnelia..cõducta.j.de iniu. Sed que⸗ ro quid de capto in aliena domo an poſſit? videt᷑ hic ꝙ ſic. Hihilominus tex.in.l.qui in domũ. alleg.⁊ dicit contrariũ, ꝙ pꝛohibet dño domus. Ratio etiã ſi uadet per. d.l.ſicuti. ũ. Ztriſto.⁊. diuus j. de ſer. ruſti. pꝛed. Ad idem.l.pe. de ſer. ⁊ aqua.Sed vbi dñs domus nõ pꝛohiberet, ſtatur cũ verbis buius legis,ꝙ poſſit capi. ¶ Alterius hic Juriſconſſ nltus bic pꝛiullegiat domũ. Dubñũ eſt quid domus appellatio- ne veniat. Remitto ad generalia.ſ.ad.l.lex Coꝛnelia. alleg. l.apud Labeonem.. conuitiũ. de iniur. ⁊.1j. õ. habitare. de bis qui deie.vel effu.⁊.j.ſ. domum.de aleat.l. qui domũ.j. de adul.⁊lj..domũ.de lib. agn. Sed quid de eo qui babet plures domos dic vt in cle. cauſam. de elect.⁊ Har. in..iij. Fpꝛetoꝛ ait. de dam.infec. In contractibus quid veniat ap pellatione edium. Bal. in. li. 3. de ſta. ho.in.l.qui edes.in fi. j. de incẽ. rui. nau. ⁊...§. deinde. de cloa. Sed pone quis eſt in oſtio domus pꝛopꝛie an poſſit capi: Queſtio iſta recidit in hoc nunquid factũ in oſtio domus videatur factũ in do⸗ mo: Canon.de pen. diſt. ij. in. c. cum ſanctã eccleſiã.vbi dicit nõ pꝛopꝛie factũ in domo. Bar.determinat aut a latere in⸗ terioꝛi aut exterioꝛi. Pꝛimo caſu cenſetur factũ in domo: ſcdo non. Sed quid ſi non poteſt colligi an tũc habeat locũ dictũ Cano.ſ.ꝙ partim indomo ⁊ partim extra. C Quid 5 inſcholis fan ſit licita captura. Bart. in.l. fiſtulã.. ſcalas.j. de ſer. vbidicit non videri factũ in domo. Idem de inſultu. Sed in captura credo contrariũ per tex. in.l. aqueductus. Fj·in fij. de contrah. emp.⁊ in.l. Julianus.. ſi cũ ſe.⁊.l. kun⸗ di.F.j.j.de act. emp. Polito ꝙ ſcale ſunt poſite extra ⁊ ante domũ.pꝛeſumit᷑ ꝙ ſunt adyſum ipfius domus deputate:qꝛ ſtatutũ de puniẽdo inſultũ odioſum eſt. Ego crederem di⸗ ctum Bal. verum in.l. ita. de facto idem ait.j. nau. caupo. ſtab. ybi damnum extra nauim nonpunit, per illũ text.nifi factũ in littoꝛe pꝛope nauim. Ande paria ſunt fieri in naui ⁊ pꝛope nauim. Ita paria ſunt capere in domo ⁊ extra do mum: q in poꝛticu. Et an ibi cus veniat appellatione domus. Barto. in. linter cetera.. hoc ſenatuſc de legij dicit ꝙ xis idem eſt iudiciũ:vt in.c. uper eo.de paro.j.que religio de rei vend. Pꝛo hoc tex.di aod dnereliahio⸗ .. Al. ũj.de rei 8 in. c. ſi duo fratres.de duob. fra. de no e1 1 ven.Wal. d 1279.980] ben. inueſt. in vſi. feu. ¶ Item deciditun aninſumbominis an in vium anima lium bꝛutoꝛũ. Quid autem dicendũſi quis in domopatris Quicd autem in caupona an aut in domo vxoꝛis citetur an habeat locum hec lex, puta ſ filius ſit emancipatus. Bald.in.lj. domini.el.iij. in.ſ.ſ vir autj. ad Sylla.cum ſimilib. Summarium.. 1 Citatio verbalis an poſſit in eccleſia fieri. 2 Titatio ſub ſe triplicem continet qualitatem. — ſſe ¶ In. ſatiſq;. querit Sul. nun (S Ati 82 quid ⁊ citatio verbalis per iudi cem ſecularem poſſit fieri in eccleſia: Dic ꝙ ſic. Iper bunc tex. Scdõo alleg. tex. in aut de manda. pꝛin.ſ. nec homicidiũ. Tertio tex. in.l.pᷣſenti.⸗.ſed ſi quidẽ, C de his g ad eccl.cõfu.Et Bar.pic ſequit Ang. cõtrariã. ⁊pꝛimo q extra territoꝛiũ citatio circũ ducit᷑,;ᷓ eccleſia nõ eſt de territoꝛio ſeculari ⁊c. Sed hoc falſum per.l.ſi quis in hoc genus.C.de epiſc.⁊ cleric. Scðᷣo hoc arguit de. c. decet. de immuni. eccle.in.vj. Sed peſſime loquitur. Nam citatio 2 babett ſub ſe triplicem qualitatem. Pꝛimo eſt commiſſio: ⁊iſte eſt actus iudicialis:vt glo.in.l. cum clericis. C. de epiſ. ⁊cle. Scdðo eſt executio facta per iudiciũ.⁊hic nõ eſt actus iudicialis:quia in iudicio nõ iit. Tertia eſt relatio:⁊ iſte eſt actus extraiudicialis. Summarium.. 1&☛ Captura quibus in locis pꝛocedat velnon. 2 Captura an ⁊ quoꝛum in eccleſia fieri poſſit. Ed eti ꝗ m(In. lſe ed etiam.quero 2† nũquid quis in palatio ) epiſcopi capi poſſit. Iſte tex. videtur innuere ꝙ icper verbum in teatro. In contrariũ Canon. in. c. ic conſtituimus. xvij.q.iiij.vnde ĩſte tex.vẽdicat ſibi lo⸗ cum in palatio ſeculari hinc ſumpta occaſione. Quero nũ⸗ 2 quid fin eccleſia poteſt quis capi, bꝛeuiter conclude ꝙ nõ.⁊ accipe regulã, nò poteſt ꝗs regulariter ꝛc Fallit in homi⸗ cida, adultero ⁊ raptoꝛe virginis. in aut de mã.pꝛin.⸗.qꝙ ſi delinquẽtes.ver.ſed neq;. Itẽ fallit in publico latrone ⁊ no cturno, in agroꝛũ deſpoliatoꝛe ⁊ pop ulatoꝛe. Ita eſt tex. in c. inter alia. extra de immu.eccl. Item fallit mii delictũ cõ⸗ miſſum foꝛet in eccleſia. Tex. eſt in. c. yl. de immu. ecc.⁊. xvij. a iiij in c. frater. ⁊ in. c.ad cũctos epos. ⁊ hec babẽt locum in eccleſia⁊ in circuitu eccleſie vcʒ cathedralis, que babet circuitũ quatuoꝛ paſſuũ. xvij.q.iiij.in cañ. ſicut antiquus. ⁊ iiij.qq.j.cañ.ſexto caſu felicis.⁊ cañ.id conſtituimus. De hac queſtione dic vt in dictis iuribus ꝙ etiam circuitus eccle/ ſie gaudet pꝛiuilegio eccleſie.Nec licet pꝛiuato aliqð edifi⸗ ciũ in eo facere.xij.q.j.in ca. nulla alba. ¶ In gll.ſatiſq;.q̃ gl. ar. ꝙ vltra miſſionẽ in poſſeſſionẽ poſſit quis mulctari. Nunquid hoc ſit verum iure canonico ꝙ index eccleſiaſti⸗ cus yel ſecularis in terris eccleſie poſſit vltra miſſionem in poſſeſſionem infligere mulctam. Pe. dicit ꝙ nõ de iure ca nonico:vt in.cj. in ver. periclitatur. de do.⁊ cõtu.Et de hac miſſione in poſſeſſionẽ ex pꝛimo⁊ ſcðo decreto haber᷑ per ius canoñ.in.c.quẽ frequenter.vt li.nõ conteſt. ⁊.c.ſacro.de ſen. excommunic. Hoc firmat Spec.in tit. de contuma.5.fi. verſi. ſed nunquid. e Summarium.. 1&☛☚ ulier inboneſte viuens multis grauari poteſt in⸗ commodis. 2 Pupillo cõuento in quem dirigatur libellus an in ipſum an in tutoꝛem.. 3 Impubes anpꝛo repꝛeſſalijs poſſit aut capi, aut conueni⸗ ri.Et captura ad quid fiat: Ed 1 ſi. L In go jſedaſiis inverbo⸗ K matrefa.pondera per dictum SBal. ꝙ ita demum habet locum hec gl. qñ mu⸗ lier honeſte vixerit:duplici ratione:quia ad eas quef luxurioſe viuũt legis beneſicium nõ Fehed anie quibus — maad 4 Sa ücd balb intt quun kux niti. nüdii lspn indiei litetat apipo erreer Nahe wet rarin Kate qacr vll app. Aſfen pran dato datan dieg Wandam duri dihe id deh ma 3 dar dde dat. ciet nie. Ouape rnen dlc Nobas uspor keeh Det 1 1 i Kaule kon, letiam oners wm pdare leturinnvere mtrari Canon. rvecicatſiilo, one. Quero ni⸗ conclude ꝙno⸗ Fallitin bomi⸗ einä prin ecpf lico atrone ano de. Ita eſtter. in t niſi delictu c⸗ mmu ecc. xyij. ſec babẽt locum alis, que babet icut antiquus.: uimus. Debac rircuitus eccle⸗ ato aliqð ediſ in gllſatiſc;. q quis mulctari. dex eccleſiaſti⸗ amiſſionem in nö de inreca tu Et de hac to habet per ac. ſacro, de ontuma h & ꝛripoteſtin⸗ an in ipſum aut ofueni jis inverbo⸗ per dictum cgl. gmu⸗ aquia adcis iitur inaut. quibus 7 De in ius vocando. quib.mod.na.eſfi ſui.. effuſa concupiſcentia. Item qꝛ non ſunt digne legum laqueis innodari.l.que adulteriũ. C. de adult. Item videte ſecũdam partem glo.ꝙ in materia cri⸗ minali etiam in ipſa domo quis capipoteſt. Hinc ſumpta occaſione Bart.in.l.cum Lo.j. ad leg. Jul. Pet. dicit caute⸗ lam, reos eæ cauſa pecuniaria de domo extrabi poſſe, puta poſtqᷓ fuerit cõtumag. boc eſt poſt trinam citationemea ſic pꝛopter cõtumaciam mulctabitur. ¶ Item ex eo ꝙ fiſcus vult mulcte executionem facere poteſt in domo ipſa cape/ re. Bar.videtur erraſſe ꝙ contumacia ex cauſ a pecuniaria ſit delictum: vt dicitur in.l.omne delictum.de re militar. CAlterius pᷣſupponit ipſe Bar.de debito fiſcali. ⁊in hoc videtur erraſſe.ham ad hoc nonallegat. Sed text. eſt in.l. nemo carcerem.de exac.tribu.ꝙ poſſit capi. Sed intelligo extra domum. Ego do aliam cautelam eo ꝙ vis ꝙpꝛope⸗ cuniaria cauſa poteſt quis de domo extrabi. Idhibe hanc cautelam, ſc ꝙ ipſe qui citatur, ꝗñ eſt contumaypꝛo pecu⸗ niaria cauſa facias eũ aſſumi ad aliquod officiũ.l.ex omni⸗ bus.C.de decu.li.x. Nam tũc extrabẽti duo ſunt neceſſaria addenda. MPonatur ꝙ nuncij vel marſcalchi capi ceperint aliquẽ in ſancta via, ⁊ is effugerit ad domũ. nũquid ibi po- terũt eum capereꝛvidet᷑ ꝙ ſic:per tex.in.l.qui ait.in finj.de adult.q ad conſyderandum an quid ſit licitum inſpicimus pꝛincipiũ Nihilominus cõtrarium eſt verũ per tex.hic re/ fugiũ ⁊c.nihilominus bene facit.j.quis ſit fugitiuus.H.idẽ Celſus.j.de edili. edi.⁊.C.de his gad eccl.cõfu.l.pꝛeſenti.H. ex his ergo. Bal. querit quis debeat tales in eccleſia manẽ tes alere. Dic ꝙ capitulũ eccleſie. Rabes tex. in..pꝛeſenti. circa fi.de exiſtente in carcere inl.iudices.C. de epiſc.audi. De ambobus habes. xvij.q.iiij.in.c.diffiniuit. Sed quero quis debet ſoluere capienti.habes in.l.cum ſepe.C.de ero. mil. an.lib. xij. Sed is debet ſoluere qui facit capere. ¶ No. glo.in.lneq; impuberes.t Pone conuenit᷑ pupillus in iu⸗ dicio cũ tutoꝛis authoꝛitate:quero in quem debet dirigili⸗ bellus in pupillũ ne, an in tutoꝛẽ. De hoc dicas per Spec. in tit. de libel. cõcep..iam nunc vidẽdum.ver.poꝛro. Item quero nunquid iſta lex pꝛohibẽs in ius vocari pupilſũ ba⸗ beat locũ in citatione reali:puta vt capipoſſint, ⁊ in carcerẽ mitti. Bar.hic ꝙ nõ. Idem in ſuo tract.de carcerib.cõtra/ riũ dixit per tex.in.l.fi. C. de cu.re. Dicit ibi tex.ꝙ de ſingu lis.xv.diebus in. xv. dies nomina ſinguloꝛũ carceratoꝛum iudici debẽt tradi ⁊ etiã etates: ⁊ ibi Imperatoꝛ nõ diſtin/ xit etatem:tñ dico ꝙ ibi male dixi, bic bene. Ratio qꝛ nemo capi poteſt niſi conſtitutus in vera contumacia: vt.l.nemo carcerẽ. in ver.⁊certe ſi quis.C.de exact.trib.lib.xj. Sed in pꝛopoſito in minoꝛem non cadit contumacia:vt gl.in.l.mi⸗ noꝛ etiam ſi quaſi contumax.in.ij.ſolu. ergo ſequit᷑ ꝙ carce⸗ rari nõ poteſt. Meſpõ.ad.d.l.ſi.ꝙ Imperatoꝛ vult ſibi dari etates,ſcʒ de his vt deliberet᷑ an iniuſte retineant᷑. ¶ t Itẽ quero nunquid impubes poſſit pꝛo repꝛeſſalijs conueniri vel capi. Bal.in aut. ſo.C.ne vxoꝛ.pꝛo ma.Et ex pꝛedictis apparet deciſio. ũ.j.l.neq;. ¶ Ad glo.pꝛo ſcõo mẽbꝛo:adde l. ſi eum.in pꝛin.j. ſi quis caut. Querit Bar. quis debeat ca⸗ ptum relaxari. An cuſtos carceris poſſit ſine indicis mã⸗ dato. Per dictũ Gul.concludit᷑ ꝙ requiritur iudicis man datum, in. l.ij. 3. de offi. eius cui mand. eſt iuriſd. Tu diſtin⸗ gue ꝙ is qui carceratus eſt ad mei petitionem de iudicis mandato manet ad mei facientis carcerari fauoꝛẽ:tunc re/ quiritur mandatũ iudicis l. in ſeruitutem..ſi petierit j. de bo.lib. Aliqñ vero eſt in carceribus ob fauoꝛẽ alterius vel fiſci:puta ꝙ ſit recõmendatus/⁊tũc cõſenſus alioꝛũ qᷓ; iudi cis mandatũ requirit᷑ per reg.in vltima.j.de pac.a.l.ſi poſt moꝛtem.in fi.j.de bo.poſſ.cõtratab.⁊.l. Stichũ. 3. de mona. Item debesſcire ꝙ captura fit aliqñ ad finẽ perſonalis cõ⸗ Paratiõis:aliqñ vt ipſe captus carceri emãcipet᷑ vt ſoluat: ⁊de pꝛimo loquit᷑ iſta litera.Ex quo dubium: an eo ipſo dat fideiuſſoꝛem de cõparendo debeat relaxari: In hocka cite tria membꝛa.Aliqñ captus eſt reſpectu penẽ pecunia⸗ rie:aliqñ reſpectu pene criminalis criminaliter intẽtate er qua perſonaliter venit puniendus. Aliqñ vero venit reſpe ctu cauſe criminalis arbitrio iudicis pꝛincipaliter. Pꝛimo caſu clarum eſt ꝙ debet relaxari pꝛeſtita fideiuſſione:hoc pꝛobat bic, ⁊. j. in rubꝛ. in ius voc.vt eant. Scðo caſu aut ca⸗ ptus poteſt dare fideiuſſoꝛem, ⁊ debet relaxari: aut nõ po⸗ teſt:⁊ tunc debet in carcere emãcipari:vt.l.ij.j.de cuſt.reoꝛ. De tertio caſu non debet ſideiuſſoꝛ relaxari, per. lj.⁊. iij.j. de cuſto.reo.Quarto aliqñ arbitrio indicis.⁊ dic hm ynam opi. Bal. in. lj. C. de exbi. re.ꝙ debet aduerti patrie cõſue⸗ tudo, ſᷣm quã iudex penam imponat: vt pꝛo datione alape imponitur pena pecuniaria:tũc datione fideiuſſoꝛis reus relaxandus eſt. Si vero imponit᷑ pena coꝛpoꝛalis tunc rela xari nõ debet.alleg.H.ad hoc.l.quid ergo..pena grauioꝛ. de his qui no.infa.Ego dico in hoc mẽbꝛo ꝙ nullo caſu ve⸗ nit relarãdus. Pꝛimo, qꝛ ratione emergẽtis caſus licet iu⸗ ra trãſgredi. Inn.in.c.i.de cõſti.⁊ ratione enoꝛmis delicti.. diuus.ad leg.Coꝛ.de fal.ꝛ ſic oaſuetudinẽ nõ ſeruabit. Pꝛe⸗ terea in cauſa extraoꝛdinaria nõ admittit᷑ ꝓcuratoꝛ.l.ſi. C, de iniur. Item captus relaxat᷑ per fideiuſſionẽ niſi ſimilem ſatiſdationẽ pluries dederit ⁊ iudicis mãdata contẽpſerit. BGl.in.l. Coꝛnelia.g. ex vinculis. ad Silla. In muliere diſtin gue:qꝛ aut capit᷑ pꝛo cauſa criminali: ⁊ dic idẽ qð in mare: aut pꝛo cauſa criminali ciuiliter deducta.⁊ tũc nõ debet car cerari ſi iurauerit ſe repꝛeſentaturã per tex.in aut.nouo in re.⁊ vnde ſumit᷑.C.de cuſt.reo.Scðo mẽbꝛo pꝛincipali non debet relaxari captus/ſi deduceret᷑ vt veniret ad ſoluendũ. De hoc Bart. hic,⁊ in.l.pꝛoperandũ.. ſinautẽ. C. de iudic. Bal.in.l. multa. C. de iure delibe.pꝛo hoc in.l.ſi peenniej.ſi in poſ.leg.⁊.l.ſi confeſſus.j.de cuſt.reo. Item pone:eſt quis incarceratus, ⁊ neſcit᷑ qua cauſa, querit᷑ quis debeat ipſum relaxare? Dic ꝙ debeat a iudice impetrare vt relaxetur: ⁊ tunc iudex debet facere pꝛeconiſari:vt in.l.ſi quis vxoꝛem. L.ſi fugitiuum.j. de furt. ⁊ in.l.vlti. de exhib. re. Item pone. Dicit ſtatutũ ꝙ nemo debeat relaxari niſi dederit cautio/ nem de iudicio ſiſti.Et ſi is ad cuius petitionẽ carceratus eſt non periatus quid fiendum Dic ſimiliter ꝙ debẽt ſieri bannimenta vt eligantur. Dixit Bal. in. l. mulier. j. de cõdi. ¶ Item quero quid ex eo quia commiſerat exceſſinũ cri⸗ men fuit in perpetuum carceri mancipatus:⁊ vt continuo damnatus ad moꝛtẽ duceret.vide.l.in metallumj. de pen. Summarium. ⸗ Juſpatronatus an ſit indiuiduũ, ⁊ an idem de feudo. Ommunis. Lemiakonn⸗ ) 2 nis. Hanc.l. allega⸗ mus ꝙ iuſpatronatus eſt indiuiduũ:vt.l. Coꝛ nelia pia.j. de iurepa..3. ſi. fa. erſ. ¶ Quero mo⸗ do, quidã erat meus vaſallus, qui deceſſit relictis pluribꝰ filijs, nunquid vnuſquiſq; de per ſe ſimpliciter conſydera⸗ tus ſit vaſallus an diſtinguatur ꝙ quilibet tenetur pꝛo vi⸗ rili parte. Nanc queſtionem concludit Specin tit. de feu. H.quoniam.verſi. nono ⁊ hec videtur deciſio. I Item ego vaſallus tibi vnico domino debeo vaſallagium. Tu dece⸗ dis relictis filijs. An vnuſquiſq; debet a me recipere iura⸗ mentum:an ſufficiat quod iurem vni. ¶ Similiter dicen⸗ dum videtur ꝙ inſolidum ſim vaſallus, nõ autem cuilibet pꝛo parte.Aide glo.in.j.ſicuius.g.j.de vſufruct.⁊ quemad. EAlliã glo.de vſi.feu.cj..omnes filij.ſi de feu.fue.cõtrouer. Hal.in. c.imperialem..pꝛeterea.de pꝛohib.feu.aliena.per Fede. Sed pone, quis habet duos dominos, vnum ex bis offendat, aliũ vero minime, ancadat a feudo pꝛoparte, an vero in totum? videtur ꝙ in partem.l. reſcriptum. de bis quib.vt indig.Contrarium tenent Guliel. ⁊ Bal. Hic vero me remitto in.. fraudati.j. de public. Summarium. Solidus legalis nunc eſt pᷣm patrie conſuetudinem conſyderandus. Appoſitum in pꝛincipali an applicetur in adiuncto. —[4. C Glo.l. fina. habet ☛ 3 ine venia. daehe enle “) idus legalis eſt aureus. C Zllia gloſ. C. — de ſer. fug i.L. quicunq;. hodie debet intelligi pᷣm conſt uetudinem patrie. Glo. cani. extra de iudi. c.j.⁊ de leg.j. Vſi ſeruus plurium.⁊.. meminimus. de leg. iij. ¶ tIn ſcðᷣa concluſione, ſe; ꝙ pena appoſita in pꝛincipali non videtur repetita in eo quod eſt ſibi adiunctum. Canon.habent glo. contrariam in. c.de multa.in ver. eccleſia. extra de pꝛeben. Lapain allegat. ſuis ꝓxxvij. Ægo declaraui..in.1.ſi quis id ——.— 2 — 8J J8ZSZSZS siöäi. —’—ꝛ⸗ÿ—r—u 3. udo. Koma.in pꝛimam.ff. veter. part. 1 icit ꝙ pena appoſita vni caſui noncten- uod.Et quãdo.l.dicit ꝙ pena appoſita vni caſu ktur rerelns in adiuncto niſi fiat expꝛeſſa mentio. Z2l d⸗ de ſimilem gloſ.inſtit.de actionib.6.ꝓ enales. in verbo,cum is non impetraſſet. Ludo. Roma. ¶ Si quis in ius vocatus non ieritꝛc. Rubiica. 2„*.. 4 7 72 27. 7 aui in ius Rubꝛica continuatur ſic: Dictũ fuit.ð. de his qui in ius eree verum quia in iudicium comparere quandocq; contemnunt, ſequitur qua penàpuniantur. d Summarium. R& Fideiuſſoꝛ quãdo dicatur idoneus quo ad cõueniẽdi vel repꝛeſentandi facultatem. dobabetif 2 Fideiuſſoꝛ datus inbabilis pꝛo vnde Aetuſeneſeg 3 Renunciatio pꝛiuilegij foꝛi non ſit ver is g ſpecialibus. 4 Fideinſſoꝛum ſpecies due conſyderantur in materia de in 2—. 0.. 5—.— Remumonon baber locum in contractibus nec indelictis. 8 Fideiuſſoꝛem minus idoneum recipienti imputãdum eſt. 27 Fideiuſſoꝛis inbabilitastripliciter cauſatur. 6 Pꝛiuilegioꝛum ablatio anpꝛeſupponat generalẽ vel ſpe⸗ cialem renunciationem. — iAXin ſ* ¶ Hon cẽ⸗ S 3 quls in 1s. ſetur fide⸗ iuſſoꝛ idoneus qui foꝛi pꝛiuilegio tutus eſt, niſi eidem ſpecialiter renũciauerit. h. A d. Ael ſic pꝛopius quo ad literam: Non dicitur ſideiuſſoꝛem dediſſe, dans illum, qui foꝛi exceptione tueri ſe poteſt: niſi illi ſpecialiter renun i ciauerit.hoc dicit. ¶ rHot. pꝛimo fideiuſſoꝛem de iudicio ſiſti, ſeu de repꝛeſentaãdo, vt cenſeatur idoneus debere eſſe ſub illius iudieis iuriſditione, ſub qua eſt reus pꝛineipalis conuentus.Ad idem.j.qui ſatiſda. cog.l.ſideiuſſoꝛ.in pꝛin. 2 CtHot.ſecundo ꝙ cum datur fideiuſſoꝛ non tamen babi⸗ lis ꝛidoneus quo ad conueniendi facultatem ille pꝛo non dato habetur.quod dic vt dicetur ini.ij ibi, qui ſatiſd. cog. ¶ Mot.tertio renunciari poſſe exceptioni declinatoꝛie iu⸗ riſditionis eius coꝛam quo quis cõuenitur.Ad idem.C.de pactis.⁊.C. de epiſcop.⁊cler.j.ſi quis in conſcribendo.quod tamen fallit in clericis:vt extra de foꝛo compe.c.ſi diligenti. 3 Cto.vltimo in ver. ſpecialiter.ꝙ vt valeat renunciatio pꝛiuileg.foꝛi non ſufficit illam fieri per verba generalia:ſed neceſſario requiruntur verba ſpecialia.quod dic vtij. decla rabo in gloſ.ij. Dic vt in authen. offeratur. C.de lit. conteſt. Et dicit ꝙ ille tex. coꝛrigatur per illam authen.videlicet ꝙ non dicitur comparere qui mittit ideiuſſoꝛem. Jacob. de 4 Alre.dixit ꝙt fideiuſſoꝛũ due ſunt ſpecies,ſc iudicio ſiſti:⁊ de bis loquitur titulꝗ.qui ſatiſda. cogan.⁊ texibi in authẽ. offeratur.ſcʒ ꝙ debeat comparere:⁊ ſi immobilia non poſ⸗ ſidet dabit fideiuſſoꝛem de iudicio ſiſti.Alius eſt ſideiuſſo: de eũdo ad iudiciũ:⁊ iſte nõ pꝛeſtatur ipſi iudici, ſed militi vel curſoꝛi, qui mãdato iudicis cepit. Et de hoc loquit lite/ ra. De boc etiã loquitur rubꝛ.ſeq. vt pꝛima. ¶ In tali caſu fideiuſſoꝛ erat citatus:⁊ contumaxfuit:iudex fecit eũ perſo naliter capi.hic vt euitaret carcerem dedit fideiuſſoꝛem:et liberatur iſte ſtatim, ꝙ ille fideiuſſoꝛ ſe pꝛima vice repꝛeſen tauit:requiritur ꝙ ſit de iuriſditione iudicis. Ael pone ſᷣm Bart. eſt ſtatutum pꝛobibitiuum ꝙ nemo vadat de nocte ſub pena. inuenit᷑ ſcholaris de nocte milesvult ducere eum coꝛam iudice: an lberetur dando fideiuſſoꝛem? Certe ſic. ta pꝛobatur in rubin ius voca.yt eant. Ego adijcio pul⸗ chꝛum verbum HPone preperiatur quatuoꝛ ire denocte, modo vnus fideiubet alio an fiet liberatio? Certe ſic. Ca⸗ ſus eſtinl.-Romanus Mpulus de tut.r cura. datis ab his. Aa intellectũ illius dicti vide Bal. in.l.oꝛphanotrophos. de epiſcopr cleric. Cllia gloſſa querit nunquid ſatis eſt iudici ſi ſaltem fideiuſſoꝛ qui nõ erat ſue iuriſditionis oſ⸗ ſit coꝛam ſuo iudice conueri:⁊ non reſ põdet. C Item Per ꝙ renunciatio foꝛi eſt ſuperflua cum videat .— ideatur contraber ⁊ ratione contractus ſoꝛtitur foꝛum coꝛam non ſuo— Blo. dat duas ſolutiones. Secunda eſſi vera.Exemplũ ve/ niens ſcholaris de Bononia cõtrabit R ome: certe ratio⸗ ne contractus ſoꝛtitur foꝛum in genere no inſpeeie. hoc eſt cum habeat tres ſpeciales indices nõpoterit cõueniri co⸗ ram non ſuo iudice: nec cogitur pꝛeciſe reſpondere coꝛam vno.ỹx his pꝛemitte ad intellectum tertie ſolutionis gl. ꝙ in cõtrãctibus non eſt locus remiſſioni. c. Romana. trahentes.de foꝛo compet. ¶ Item pꝛemitte ꝙ in delictis non eſt locus remiſſioni. ¶ Item delinquẽs habet tres iu⸗ dices, oꝛiginis, domicilij ⁊ loci vbi deliquit. Ij. C. vbi de cri. agi opoꝛt. et per pꝛimum reſpondetur. C Ad contrarium nam eo ipſo ꝙ renunciat᷑ beneſicio locus eſt remiſſioni, ꝗs not. per inſtrumenta in quibus renunciatio apponitur.Ex glo. no.ꝙ licet quis ſoꝛtiatur foꝛum ratione contractus n tamen perdit pꝛiuilegium ſpeciale. Secundo no. ex alia ſo- lutione ꝙ id quod dicitur in.d..contrabentes. habet locũ ſi ibi reperiatur. ¶ Addo tibi vnum verbů nunquicd ſit lo⸗ cus remiſſioni ad locum iudicij. Exemplum, Floꝛentinus voluit ꝙ iudex Romanus poſſit inter eos cognoſcere ſi aufugiat Floꝛentinus? Romannus petat in locum vbire⸗ peritur eum remitti ad indicem Romanum:an habeat lo cum remiſſio. Dicit ꝙ non: quia bonum eſt argumentũ de contractibus ad iudiciall.iij.j. de pecu. Fallit in duobus ca ſibus. Mꝛimo niſi is qui non ſui iudicis iuriſditionem pꝛo⸗ rogauit ⁊ iurauerit de reſpondendo vel ſtando ad ipſius iudicis voluntatem. Tex.eſtſingularis in authen. de exhi. reis.g.ſi vero etiam quidam iurent. vnde ſi umpta eſt auth. ⁊ qui iurat. C. de bon.autb.iudi.poſ. ¶ Secundo niſi alle⸗ getur nimia cõtumacia eius cuius remiſſio petitur. Puta ſi anteqᷓ; recederet requiſitus nunq́; compareret. Bal boc tangit in.l.conſentaneum. C. quomo. ⁊ quã. iudex. Sed ille tex.videtur ꝙ nil faciat:⁊ ego in conſulendo non ita ten eré. ¶ Capio tvltimam particulam huius glo. Dicitur bic ꝙ non videt idoneũ fideiuſſoꝛem dediſſe qui poterat ſe exce ptione tueri.videt ꝙ debeat imputari ipſi recipienti.Glo. ſoluit alio modo.ſ.ꝙ aut fideiuſſoꝛ receptus eſt a indice, vt in caſu.l.eum pꝛo quo. 6.de in ius vocan.æt tali caſu loquit bic.l.⁊ tũc non pꝛeiudicat parti. Arg.l. non debet alteri. de regu.iur. Aut recipitur a parte.⁊ tali caſu loquitur. d. l. qui „ſatiſdari.j. de fideicom. † Sed aduerte quia inhabilitas fi⸗ deiuſſoꝛis cauſatur tripliciter:pꝛimo reſpectu difficultatis conueniendi:vt in domino ciuitatis:vel caſtellano cuiuſdã roche. De hac triplici inhabilitate dicam in..ij.in pꝛinc.j. qui ſatiſd.cog. Secundo reſpectu inopie. Tertio reſpectu exceptionis declinatoꝛie. ¶ Quero rnunquid ad tollenda pꝛiuilegia mea requiritur renunciatio generalis aut ſpe⸗ cialis. Bar. hic dicit ꝙ debemus dicere ꝙ aliquando que rimus an ſufficiat renunciatio per verba generalia. Dico ꝙ hoc caſu non excludunt pꝛiuilegiũ.j.ſed ⁊ ſi quis.g. que⸗ ſitum.j. ſi quis cautio. Aliquãdo querimus an ſufficiat re⸗ nunciatio poſt verba ſpecialia.⁊ tali caſu ſufficient ad exclu dendum pꝛiuilegium vt hic dum concluditur ꝙad exclu⸗ dendum pꝛiuilegiũ ſufficiant verba ſpeciali. ꝓallit niſſ pꝛi⸗ uilegium foꝛet conceſſum ratione fragilitatis. Exemplum in muliere que habet exceptionem Aelleiani. Ita dixit hic Bal. Item fallit in minoꝛe annis. xxv. qui habet beneficiũ reſtitutionis in integrum. Nam vt per renũciationem de⸗ rogetur dictis pꝛiuilegijs requirũtur verba ſpecialiſſima dicendo, talis renũciauit beneficio Aelleiani vel beneficio reſtitutionis in integrum. Sed hoc non puto verũ.per tex. in... pe.. ad Aelleia. vbi ſufficit ſi dicitur renũciauit ex- ceptionibus ſibi competentibus. Alius caſus eſt vbi pꝛiui legium de nouo perſone aks pꝛiuilegiate velperſone miſe⸗ rabili,puta vidue foꝛet conceſſum:quia ad derogandũ tali per renunciationem requiruntur verba ſpecialiſſima:vt in c. ſigniſicanti.de officio deleg.z.c. ex parte. Cp. in. l. vnica. in ſi. ſui cõmenti.C.quan. Imper.inter pup.⁊ vid.⁊ pꝛobatur in.l. generaliter. iuncta gloſ.C.de non numer. pecu.⁊.l. ſi. C. quod cũ eo. ¶ Item dixit Bart. ꝙ vbi vertitur fauoꝛ eius pꝛo quo ſatiſdatur requiruntur verba ſpecialiſſima. Alibi dixit Gart. ꝙ non requiruntur.l.ſiliuſfamilias.j. de donat᷑. inter virum ⁊ vxoꝛ.⁊ videtur dictum ſuum non eſſe verum. Certum eſt enim ꝙ excludẽdum pꝛiuilegium requirit iſta verba ſpecialiter in fauoꝛem eius in cuius vtilitatem ipſe ſideiuſſoꝛ ſatiſdat. Adodo vbicũq; verba ſpecialia requi⸗ runt in fanoꝛem eins vt dixi tunc requirũtur ſpecialiſſima, vt cle. non poteſt. de offi. oꝛd.c.pꝛocura.de elec. ¶ Ad pꝛo⸗ poſitum Juriſcõſultus hic requirit ſpecialiſſima verba in fauoꝛem eius cui fideiuſſit dicẽdo renũcio. Sed poßj beebe aluare eum cong dühet C wwe caü mnsye ete Cho muunts V heatacl trallena ficitati debeam nutorali rantiane mscho egeuſare z Nine riſſee mpoii nena eter llape ins di interei 4 weoſti- b cantec nange ulcaſi Natam. Ran c Nec uime Aliqu duoca Lale 4 V lonei eſery lenn de lade p 6 dckenns oyyxren Gtsnin delipr⸗ müln, Deiurbi poterat ſagenct dus Ka indice t ttai cqſaloopi nondebet alteri de ſuoguitur dgi Mia inhabilitasſf⸗ bectu diffccultatis caſtellano cuiuſcã minij in peincj⸗ Tertio reſpectu nquid adtollenda Seneralis aut ſpe⸗ p Aliquando que- generalia. Dico ed ⁊ ſi quis.ĩque uus an ſufficiat re⸗ ſuffcient ad excuu acitur ꝙad excu⸗ iali.Fallit nifipui tets ftenpim eiani tadirtt i ni habet beneficiu nüciationem de⸗ ba ſpecialiſſima ani pel beneficio to veruper ter rrenüciauiter⸗ ſus eſtybipꝛiui perſone miſe⸗ deroganduͦ tai ecialiſſima:vtin Crinvnica.in nd. apobatmf er. pecnaalf titur fauo. eins qaliſima Elb lias jdedondt, non eſſe verum⸗ — 0 Si quis in ius vocatus non ierit. 25 ſaluare dictum Har. ſcz ſi ille fideiuſſoꝛ haberet vnicũ pꝛi⸗ uilegium.l.nominatim. j.de conditio. ⁊ demonſtra... i. et ſequ en.j.de liber. ⁊ poſtbu. Summarium. 1 Citatus a iudice regulariter comparere tenetur. 2 Perd naturalis ignoꝛantia an ruſticum in materia pena⸗ lexcuſet. Citatus non comparens reſpectu intereſſe citãtis mulcta/ ri debet. 4 Citatus an ten eatur coꝛam citante comparere. Delegato an poſt per eum acta poſſit imponi infamia. 5 Exceptio falſitatis reſcripti iuriſditionis excluſiua quãdo poſſit contra iudicem delegatum opponiijꝗ. 7 Appellari an poſſit a ſententia iudicis qua ſe iudicẽ com⸗ petentem pꝛonunciauuHt.. 8 Pꝛoceſſus iudicis de cuius iuriſditione dubitatur an ſit validus. 22 2. 3 5 2 244.„* o 9 Judex ad vlterioꝛa pꝛocedens an videatur ſe tacite iudicẽ competentem pꝛonunciare. 10 Juriſditione per conuentum negata poſt libellum oblatũ an de ea ſit diſcutiendum anteqᷓ; pꝛocedatur. — 1 ¶ Quilbbet citatꝰ * X₰ qu gcunqß. tenetur compare⸗ re:z non comparens mulctatur: niſi iuſta eſſet excuſationis cauſa: vel actoꝛis non interfuerit eum comparuiſſe.Et in obligationibus facti, vbi pena nõ adijcitur, ſuccedit obligatio ad intereſſe. h. d. cum.l. ſequẽ. 1¶ Hot.pꝛimo regulam † citatum a ius dicente regulari⸗ ter teneri ad comparendum. Ad idem.j.de iudic.l.ſi quis ex aliena.extra de app.cum parti. MHot.ſecundo ꝙ cita⸗ tus non comparens pꝛo iuriſditione iudicis mulctandus eſt.Ald hoc..ſi quis ius dicen. non obtemp. l.j.pertotum. ¶ MNot.tertio vt hoc ipſo ⁊c.ꝙ in poteſtate ius dicentis ac citantis eſt cognoſcere ⁊ pꝛonunciare an iuriſditionẽ ha⸗ beat aduerſus citatum: an vero non. Ad idem.d.l.ſi quis 2 ex aliena. z..ſuper literis. extra de reſcri. rHo.in ver.ru ſticitati.ꝙ licet de naturali iure ſit vt ſuperioꝛibus parere debeamus:vt.l.veluti.5.de iuſti.⁊ iure.a qua quidem iuris naturalis doctrina ruſticus aſtringit adeo vt eius igno⸗ rantia non excuſetur:vt. C.de in ius voc.l. venia. Nibilomi nus quo ad hoc vt penam incurrat eius ignoꝛantia ipſum excuſare videtur.vt hic eſt caſus. ¶ Not.in verſi.item ſi ni⸗ 3 bil interſit. ꝙ t vbi nibil interſit actoꝛis citatum compa⸗ ruiſſe eius inobedientia nõ pꝛeſtat occaſionem ad mulcte impoſitionem.Ad idemj.de arbit.l. arbiter talis.⁊ ꝙ ple⸗ ne not. gl. extra de dolo ⁊ contu.c.vlti. ¶ Not.ex eo quod li cet ex multe impoſitione non cõſyderetur intereſſe fiſci cui illa venit applicanda:vt eſt caſus ſᷣm vnam lectu. S.ſi quis ius dicen.non obtemp.lj..vlt. multominus conſyderatur intereſſe agentis:vt hic videtur tex. De quo dic vt ibi ple⸗ 4 ne dixi. MQuero an † regulariter citatus teneatur coꝛã citante cõparere.Facit duo membꝛa pꝛincipalia. ¶ Pꝛi⸗ mum ꝓ aut ipſe citatus non immittitur alicui iuriſditioni ⁊ tali caſu citatus non tenetur comparere:poſito quod ex quadam latenti cauſa habeat iuriſditionem. Joan. And. ⁊ doc.in regula, iuris ſcienti.⁊ in. c.pꝛeterea.i. extra de dila. ⁊pꝛobat᷑ in.l. quoties.⁊.l.ſi ſeruusj. ſi quis caut. Eemplũ creatur in ciuitate nouus iudex cuius iuriſditio latet de pꝛeſenti. Modo citat non expꝛeſſa iuriſditione:nec eſt cer⸗ tum ꝙ habeat quia nouus. ¶ Secundum membꝛũ quod aliquando citans allegat iuriſditionem ſe habere: et tunc duo conſyderantur, ꝙ aut immittitur iuriſditio cui dele⸗ gate autoꝛdinarie. Pꝛimo caſu aut ipſe citat in ipſa cita⸗ tione inſerẽdo copiam reſcripti, vel aliquam cauſam, que ſi eſſet vera, ſc ſe in citatum habere iuriſditionem:tunc ta licaſu debet comparere. bene facit extra de app.cum para ti.⁊.d. c.pꝛeterea.de dila. Aliquando vero in citatoꝛio non ponit copiam reſcripti nec eauſam aliquam que ſ eſſet ve- ra citatus deberet comparere:⁊ tali caſu citatus nontenet᷑ comparere:qꝛ pars non tenetur credere ſimplici verbo iu dicis, niſi pꝛobetur per ſcripturam, vel per teſtes aliquos. C.de ſuper indic.l.j.⁊.l. vnica. C. de ma.pu.⁊ de offic.dele.c. cum in iure. ¶ Item dico ꝙ aliquando citans immittitur iuriſditioni oꝛdinarie:⁊ tunc facit tria membꝛa ſcʒ ꝙ ali⸗ quando certum eſt eum babere iuriſditionem:aliquando certum eſt non babere, aliquando vero dubitatur. Mꝛi⸗ mo caſu diſtingue, quod aut citatio eſt valida et cõpare⸗ re debet. Ita eſt tex.in. l.vnica. 3. ſi quis ius dicen. non ob⸗ tempe.⁊ d. c.cum parati.Aliqnando vero eſt nulla: et tali caſu non tenetur citatus comparere. Ad hoc text. ſne gs eum qui in ius voca.l.j.. O ffilius. Sed quando fit nulla di cam in ſecundo caſu quando certum eſt nõ habere iuriſdi⸗ tionem. hoc caſu hic gl.dicit citatum non cõparere debere. Ad hoc..vlti.ð.de iuriſdi.omn.iudi.c.vt animarũ.de que- ſtio. lib.vj. ¶ Tertio membꝛo quando dubitatur tali caſu regula eſt ꝙ tenetur cõparere. Ita pꝛobatur in. d.c. ſuper literis.de reſcript.Et hic excipe vnum caſum, ſcʒ ꝙ id qð dicitur ꝙ dum de iuriſditione oꝛdinaria dubitat᷑ citatus debet comparere verum eſt ſi ille iudex eſt vniuerſalis:ſe- cus ſi eſſet particularis inter certas perſonas: qetali caſu non aſtringit citatum ad comparendum. Gl.in.c.j.de inue ſti.in ma.fac.in vſib.feu. Pone exemplum:vt quis ſit oꝛdi⸗/ narius particularis:pone in domino feudi qui ſuper que⸗ ſtione feudi determinat:⁊ dominus ipſe eſt oꝛdinarius.de iudi.c.ceterum.de foꝛo compe.c.verum.⁊. c.inter quem vel quos. de queſt. feu. termi. Si de iſto iudice particulari du⸗ bitetur, nunquid citatus debet comparere? dic vt in dicta gl. Attende aliud membꝛum:ſcʒ ꝙ aliquãdo iudex habet iuriſditionem, que elidi poteſt per exceptionẽ ſi oppone- retur per citatum:⁊ tali caſu fuit dubitatio inter canoniſt. doc.an citatus teneatur cõparere. In hoc facio tria mem⸗ bꝛa, ꝙ aliquando non eſt certum neq; notoꝛium talem cita tum habere exceptionem ſed occultũ:⁊ debet comparere, ⁊iſtam exceptionem opponere. Ad hoc doctrina. d. c. ſuꝑ literis.de reſcrip.Alliquando vero notoꝛium eſt citatũ ba bere exceptionem, per quam poſſit ſummarie citatus excu ſari:que notoꝛietas reſultat foꝛte ex tenoꝛe ipſius citatio⸗ nis:⁊ tune comparere nõ tenetur. Ad hoc alleg. tex.cle.pa ſtoꝛalis.de re iudi.Et not. Inn.in. c.pꝛeſenti.qð hodie inci pit, ſtatutum. de reſcrip. lib. vj.⁊ glo. ſingu. in. c. ſtatutũ.. in nullo quoq;.in verbocitent partes.de reſcrip.lib.vj.puta in citatione poſuit locum ad quem citauit, ad quem in⸗ troductionem non habebat.ita idem Inn.in. d. c. pꝛeterea. de dila.vbi ponit exemplũ de eo qui ratione capitalis ini⸗ micitie non potuit cõparere. Idem voluit. d. Anto.in. d. c. ſuper literis.de reſcrip. Tertium membꝛum eſt, ſcz ꝙ ali⸗ quando notoꝛie mibi competit exceptio:ſed ipſa exceptio nõ reſultat ex tenoꝛe citatoꝛij: ⁊ tali caſu ſi comparet ⁊ op⸗ ponat, nibilominus teneturcomparere. Iſta fuit gl. ſingu. in cle.ij. in pe. vel antepe.gl.vt lite penden. bene facit gloſſ. iuncto Jo. And.in.c.accedens.vt lite non conteſt.⁊ cle.ap- pellanti.de app. Capio aliud membꝛũ: quia aliquando ci⸗ tatur quis ad petitionem eius quem notoꝛiũ eſt non poſſe agere exemplum in excõicato. Item in bannitis pꝛout ſta tuta plerunq; pꝛohibent talem agere, ⁊ tali caſu habemus duas authoꝛitates ꝙ non.ſcʒ Jaco.de Belui.in aut de li⸗ tig. F. ad excludendas. ſecunda Jo. And. in addi. Spec.in tit. de ſenten. F. iuſta. Itẽ alleg. l. non videtur.j. de iudic.⁊.l. eo tempoꝛe.j.de pecu. Sed in hoc dubito, per. c. pia. de ex⸗ cep.lib. vj. Sed gl. in. c.j. de iudi.in. vj.habetur ꝙ licet non valeat pꝛoceſſus excõicati,tamen ſi a iudice vel a parte nõ repellatur valet:⁊ ſic ſaltem cauſatiue teneatur citatus cõ⸗ Parere. Pꝛeterea per tex.l.ſ. an per alium cau. ap.⁊.l. pe. 5. ad crimen.de publi.iudi.ꝙ licet pꝛocuratoꝛ non admittat᷑ in cauſa criminali, tamen ſi non opponitur valent per eum geſta:vt.l. quamuis. C. de adul.’Dꝛeterea tertio babemus ꝙ miles non poteſt eſſe in iudicio.l.miles.de pꝛocur.tamẽ pꝛoceſſus per ipſum factus tanqᷓ; per pꝛocuratoꝛem ſi non opponitur valet.j. ita demum.C. de pꝛocur. Igitur ſaltem ad hocvt citatus opponat exceptionem debet cõparere. Secd aduerte quia ſententia Jaco. de Bel. funt dicta per Inn.in. d. c.pꝛeterca. Nibilominus ad ſaluãdũ eos dico ꝙ; omnia illa tria iam dicenda ꝙ pꝛoceſſus factus vglet ſi nõ opponitur pꝛocedunt quando reus citatus cõparet ⁊ non excipit: ſed quando nunqᷓ; comparuit etiam pꝛoceſſus fit nullus. ¶ Item facit dubiũ qꝛ nemo debet ex delicto me⸗ lioꝛem conditionẽ facere.l.nõ fraudantur.F.j.j. de reg. iur. ¶ Item qꝛnegligentianõ debet pꝛodeſſe.c.cũ qui.de pꝛe/ ben. in. vj.l. i ſeruus.qð vi aut clam. Sed limita dictũ Inn. quando citatio nõ conſtituit citatum in cõtumacia:eem⸗ d —— 8——— 5 ſ— 4 1 5 6“— 1 ———V—O⏑————— * 5„— 3 a. udo. Koma.in pꝛimam.ff. veter. part. 3 plũ qꝛ nõ potuit citarej.de interro.act..ſi fili lin Pn L. act. ſi filius. Supereſt imi di in pꝛedictis alia dubitatio. Aidiſtis q quando 8 eſt ꝙ Athien ne viin Laide itbin dubitabiles. An ſi un iudex quando non habet iuriſditionem citatus compare- ſit ipſe de hoc Lermnefhene Spe 13 kou excõicationis poſ⸗ pen re no debet:queritur an debet eſſe certum an ipſicitatovel h vrr ſed quid ſiexcoicati pec. ⁊ Hoſtan tit.ve renunc.ũ. prln iudici. De hoc caſui 1 1eSpee ver. ſed quid ſi excõicati.vbi cõcluditur ordi che iu caſu in. ſi duobus. extra de app. vbi requi nario:⁊ tunc remittit᷑ ad ſuperioꝛ Popponit᷑ oꝛdi⸗ f ritur ꝙ ſit certũ ipſ iudici citãtt. Per hoc deciditur que/ cauſa pꝛopꝛia.Aut perioꝛem. Reſpon.qꝙ videretur luaf ſtio, ſi iudex ſecularis citat clericũ cauſa pꝛopꝛia. Aut oppenitur iudici delegato: ⁊0 xſecularis citat clericũ an debeat comparers, ipſe cognoſcit ſed eligunt᷑ arbitri: hoci tunc nee nnaer Aut enum certũ eſt iudici ſeculari clericũ ⁊ ipſi clerico con cimus de cauſatuf ki i 1 ee di de millrer de, ludic ſtat talem non habere iuriſditionem ⁊ tunc nõ tenet᷑ cõpa- ſimi.⁊.l.cum ſpeci picionis allegata delegato: vt.lapertiſ⸗ rnſeroo rere.Aut eſt dubium ipſi iudici. Spein tit.de cita.g.j. ver: cemdee s riied einci Dicetis nullo modo iudi rnsd ſed pone iudex ſecularis: quem ſequitur Jo. And.vbivult liperiorEteſtrario rodeoſefrarſest tunc recurrit᷑ ad cipo ꝙ non debeat comparere.c.ſi clericus. de iudi. Slo.xxiñj.ꝗ. peditur:vt in gl ofin in Bar. qꝛ ſi ratione ſpoꝛtularũ im⸗ ette iiij.in.c.conuenioꝛ.eſt in contrarium in hac opi. Ego ſtarẽ multo minu gloſ. de inre. jad municip.⁊ eſt minoꝛ pena 5 per hunc in. vſi quis ex aliena. Item ex his decidit alia gnum cõme Falehs üreatnie cognitio ſeit exequi ma⸗ 3 ui queſtio, eſt quis exemptus a iuriſditione iudieis, pone ꝙ Wartenon vichern ſentiet: a maxima pena euitat. Sed opi. 2 pꝛinceps exemerit a iuriſditione epiſcopi vel pꝛeſidis què- Terti Pur etur vera: q falſum eſt qd dicit de ſpoꝛtulis. Di dam clericum vel laicum. Modo iudex citat exemptũ an 1 ia fuit opinio In.in.c.cum ſuper. de offic. delega: quã rine teneatur comparere: In dubio tenetur comparere ad al⸗ b he Badin nouel.de excep.c.pia.qui dicunt poſſe de pi legandum veloſtendendum ſuũ pꝛiuilegiũ. Inn.ponit in 3 c 4 Len cognoſcere.x⁊ eſt tex. hic.l.ſi quis ex aliena.q̃ b C c. ex parte. de appiin addidicẽs contrarium qᷓtali caſu in gula eſt,⁊ tunc ſi reperiant hanc exceptionem verã pꝛo⸗ rirne dex non impeditur cognoſcere hac ratione: ꝗtalis cõmo- nunciabit ſe indicem nõ eſſe, ſi pponat᷑ ꝙ mamtfeſtatſu 3 tt ditas venit acceſſoꝛic aa canſam. Sl.oꝛd.in. c. quia ſepe. de tm Htucnem quã nemo pꝛeſumit᷑ manifeſtare:vt qꝛ tuen pon elec.liᷣ. vi cuius ratio eſt, quod acceſſoꝛij natura nõ eſt, vt run e pꝛonunciaret appellaret᷑ ab eius ſententia, a ſu erio nas pꝛincipale ſuũ indiſpoſitum reddat.c.ſuper eo.de pꝛeben ne noſceret. Sed ſi vera eſt hoꝛũ opinio vo Eti 4 gnie ſib. vj. Jo. And. ex texl.qui teſtamento de teſta.⁊. Hict. parare exceptionẽ ſuſpicionis ⁊ excõicatione etiũ equi⸗ obt tibus. S. de teſta. pꝛobat hoc:qꝛ quanꝙᷓ in re ſua non poſſit debemus dicere:qe vt ſuſpicio opponit Brurſoh Tiu; crtn eſſe teſtis:tamẽ poteſt quando nõ fundat᷑ ſuper pꝛincipali: iure ciuili queramus:nullatenus recuſatur dſet ſde feketu vt. c.inſuper. extra de teſtib. Terti a Lenſ 5 t Antne gitur. aut.ſi vero contigerit. C. de iudic 391 Kdi i eciedit de But in ſaper literis. de reſcr. dicẽs q aut cõmo di eſt co. aut ille qui eſt oꝛdinarius eſt immediate datu tenoni jocad paruũ:⁊ ratione huius minimi cõmodi nõ ꝓhibet᷑ cogno- ꝑpe:⁊ tunc eligunt᷑ arbitri:vt in. c. cum ſpeciali.d tncin cere an ſit ua iuriſditio: qꝛ de minimis iudey non curat. ſecundo requiris.de app.aut datus eſſ ab int e appel.⁊. c. dilen ſciẽ dũde in inte.xeſti. Item racio eſt melioꝛ qx nõ cipe:⁊ tũc hec cauſa coꝛam ſuperioꝛi agit inferioꝛe apꝛin tregr betur recipere eſculenta ⁊c.l.plebiſcito.de offic. ſi contra vnũ:de ofſi.deleg.lib. xj.Si Aiati HehetFeaſer Ma cõ„De dfe.Pꝛelich.aut iudicem delegatũ:. Si autem opponit᷑ cõtra na modum eſt magnum ex foꝛma ſtatuti:tali caſu foꝛt Satüertunc auteſtynustant 1 poteſt cognoſcere. Ego dico ꝙ vtroq; eafunh 10hdid nod gatus ab inferioꝛe a cognoſeitur coꝛam delegante We d G cognoſcere. Pꝛobo certum eſt ꝙ delegatus d itſj dunn ſi contra vnum.aut hic vnus eſt delegatus Tade⸗pride 1 las:yt in.o. ant de indi.⁊ nihilominus ipſep Viehei„ 3 tiſice, ⁊ tunc cognoſcunt arbitri. d.l. apertiſſi i⸗ 1 re an ipſe ſit cõpetens:vt in.d.c ſuper literis de reſe Etſi cialis.z.d.c.ſuſpicionis cauſa.de offic.deleg.i Teeets ſpe⸗ dicatur ꝙdictt..loquitur de iure(anenſec nde m 82 ſunt delegati a pꝛincipe:⁊ tunc ſi contra Vünhdir nt duo 7 bibentur recipi portulec. cum ab ommt de vitaa hontſta exceptio ſi delegati ſunt cum clauſula ꝙ ſi amb Ponatuf 3 cler. Si de iure ciuili tunc permiſſum eſt ſpoꝛtulas reci. ter cognoſcet:ſi ſine tali clauſula tunc arbitri Srtfis,al⸗ hn re. ¶ Septimo fallit quando eſſet aneſdie denhemn drad⸗ d.c. ſi contra vnum. Hunc igitur ad Penpe un eß iiidt 33 mento iuriſditionis: q tali caſu 1 dicti doc. equiparare exceptionẽ ſuſpicioni 8 iuriſc: non poterit cognoſcere rceptionẽ ſuſpicionis ⁊ excõicati Bar. in.l. ex ſententia.j. det— nis non debuerunt ſimplici 7 ⁊ excòicatio⸗ bum Bar. in.l. de teſta. quam ſequitur. d. Anto.i uerunt ſimpliciter, ſed diſtincte vt di c. ceterum. extra de indic. Exemplumi i⸗ dein Quid de hoc dicendum: Dictum eſt. ond 1 Exemplum in eo qui conuenitur 12 puto opi. Inn. quam ſequi 1 negante quem eſſe ſenatoꝛemn vel Anqd.in.d. c.pia.foꝛe veram:vcʒ ꝙi quit᷑ Jo. wüſt eſſe ſena oteſtatem. Sed ſid den pia. ſoꝛe veram:vcʒ ꝙ ipſe cognoſ ret ꝙ talis ſit poteſtas ſed alio r Pole tac m Lee⸗ bitri:qꝛ vnum tantum r cet ⁊ non ar⸗ ſdnni io reſpectu nõ poſſit cognoſ antum reperio caſum in quo arbitri eli re:qꝛ tunc dicit ꝙ de incom Ponuncognoſce tur:vt. d. c.paſtoꝛali quo arbitri eligun der ne dicit petenti cognoſcet. ihi vider᷑ P s. Sed aduerte qꝛ dum queritur ꝙpꝛedictoꝛum ſententia non ſit vera:q cõtra cognoſcat ego ponderõ modu excipieni Mut enns ler non ſit vera:q cõtra eum qui re- tdt ponderomodũ excipiendi. Aut enim par putatur ſenatoꝛ vel poteſtas:talis exceptio ꝙ nõ gunſe⸗ dicit dico vos excõicatum ⁊ de excõicati MnP3A R ſonatoꝛ q infamis: ralis eyceptio ꝙ no poſſit eſſe oſſe:! de excoicatione cognoſcerenõ vn 3 is:vel q ſeruus non poteſt poſſe:hoc caſu ipſe cognoſcet ꝑ regulã bui in. c ſciſcitatus. de reſcri poteſt opponi. Inno. caſus cũ no„Snolcer P reguläbuiuslegis, ztalis ſ tus. de reſcrip. ⁊c. cum ſuper abbat cũ non reperiat᷑ exceptio, ergo eſt ſub r 15 leg. Spec.in tit de indi 1 atia.de off. de⸗ Periat exceptio, ergo eſt ſub regula. Aut . in tit oe iudi.deleg. ſ. excipi poteſt. Zll 5 exponit᷑ exceptio dicẽdo dico vos excõicatũ ⁊ vos no ee de ſenten. 7.l. Barbari S.Excipi p leg.l.ij.C ſerognoſcert:qeunbieſtigi excõicatũ ⁊ vos nõ poſ⸗ e . ius.de offi.pꝛeto. Sed debet recurri cognoſcere:qꝛ mihi eſtis in dictis iſtis ſuſpectus: ad ſuperioꝛem ſi ſit infami WeckOehet ecurts eligantar grbitri: gbie eti s ſuſpectus:et tunc nn ꝛer zanis pei(eruns,Sedh Beefedoſ ligantur arbitri: qr hic etiam opponitur— ꝙ hec exceptio poſſit opponi:ꝙ ipſe ide Pꝛeſuppoſito cionis de qua cognoſe vur erceptio ſiuſpi⸗ rbie ni:ꝙ ipſe idem poteſt deh cionis de qua coduoſeere non poteſt. Et ſi oicer gnoſcere pꝛobo, uriſditio iudicis 5 occo in hoc iudicio ſuſpici 1 Lefes noterit ſder 1 20 b0, o iudicis oꝛdinarij eſt f. b io ſuſpicio allegari? Certe ſic:qꝛ qð iuri de⸗ Nioꝛ ⁊exteniibilioꝛ q; ꝛdinarij eſt fauoꝛabi⸗ tot ic:q qð iuris eſt de ji 102 ꝛꝙᷓ delegati. gl. in. c. ſuper literi 5 oto quo ad totum. idem de parte quo ad partẽ ſali in. vj. ſed delegatus poteſti glin. c. ſuper literis. de reſcr. tota.j.de rei vend. qui te quo ad partè.l.que de wi in hoc cognoſcere:vt Bart.i dta. j. i vend l.qui ſemiſſes.j.de vſur.¶ Per ehon item quia.C. de teſt. ti 8 vt Bart. in.l. dicta ſunt de vſur. ¶ Per ea que C. tute. multo magis poter 3. unt poteſt alia queſtio terminari:nũquid ſi nocic Exemplum in gis poterit oꝛdinarius. 22 1 i:nũquicd ſi opponat᷑ delegato qui habet— exceptio infamie idem ſit dicendũ: ur Rh cellaria:dicituri pabet commiſſionem de can⸗ ſi in Hocorercſcats vna tamen differentia 3¹ rillud reicriptaã falſum. Gart.i K eſt in hoc:q excõicatio poteſt opponi 3 M dicit ꝙ poteſt ipſe alſum. Bart. in. d. l.itẽ qꝛ delegatũ rati 0poteſt opponi contra oꝛdinarium:⁊* met cognoſcere. 5 egatũ ratione periculi, qõ eſt in cõione: ſed in er d 1 Bardaßins G3 noſcere.non obſt. o..ij.de ſen.⁊ Tatu. dericuli, cõione:ſed in exceptio- 1 CItem fallit quand 1 len. ne ⁊ infamie ⁊ ſeruitutis nõ poteſt o Helo⸗ d partes, ſedinter iudices delegat oqueſtio non eſt inter rium quandiu per ſuperioꝛẽ poniCeu Cedina⸗ ſpectet iuriſditio:qꝛt es delegatos, qui cõtendunt ad quẽ quandiu per ſuperioꝛẽ tolerat. viij. q.iiij. c.nonne. h 7 O:q tunc eligũt 44 tenet Inn. in. c. ſciſcitatus. de reſcri I ie. de di tra de reſcrip. ¶ It iguùtur arbitri. c. paſtoꝛalis. ex⸗ 3 de reſcrip.⁊.c.cùm ſuper.de offi ereicrup. M Item fallit Le deleg. Remedium ꝙ tunc adeat᷑ ſuperi HeCii. plici vſu iurtſcii er eo qx an quande queſtio non eſtde ſim ctune adeat᷑ ſuperio:,⁊ coꝛam eo 7 uriſdi. a. natur de huiuſmodi ſeruitute ⁊ infamia.ſ erpo 8 teſt applicuiede ꝗ ipſi iudici aliquod commodũ po- jcot enfanen nitute ⁊ infamia. C t Item b 3 On.ccterü. extra de iudi 1 Po⸗ ꝙlicet infamis ⁊ ſeruus Qinm haßher 1 no. vbi oe feudali re eſt queſi.i eiudic. que eſt not. In ee CeOrbie non poſſit eſſe delegatus, ſi autem 4 indicem pꝛonũciarett a Wecd q tunc eaden n ſe ner heri hr Vi aedes eũ facta ſunt valida: vt ꝑ Spe. vin verũ quando huiuſinodi(noauni Hoc intelligo foꝛe Deieshale 1 i C 8 Krurelinſaufſtehſn tit. de offf. iudic. ſis ctas partes: qſi extr Ant wdelnan bi reſultaret inter di infamẽ vel ſeruũ pꝛi n.⁊ interloc. ¶ Quero ſcienti ſe eſſe ftt re. hoc eſt not. Inn in tit. de iugi in ie poſſet ipſe cognoſce- met debeat ſibio pꝛinceps comittit cauſam: nũquid ipſe⸗ wuin regula quandòpars denegaretdei ceterũ. ᷣallit etiã hec tnae nerſecn pponere. Ana fuit opi. Inn. in.d. ſciſcita⸗ dohat ſam cõmittere:vt not. Spec in tit 4 ecanteni potuiſſe cau⸗ r9 de Foſ,e dereir ſarge erpestane,ſi atio qꝛ cognoſce ultxe ſed ꝗs cognoſcet:q tũc bec cognitiore deleg. F.⁊ excipi. abon. Sech dmu vt.l. muneris. F. iudicandus. j. de mun. dtrdc mittit ad delegaté. vs hnee uht amia nõ pꝛebet excuſationem ab oneribus: vritt — nec infames. C. de decu.li.x.igitur ꝛc. Alia opinio fuit msane PBal. Nohe ſed tuncrndoiudj degante. Se. us aſummopon, tiſſimi a1cu ſpe⸗ S.in. vj. Ant duo num opponatur ambo c tüͤc ale iricognoſcut:xt fitũ cũ voluert nis⁊ excõicatio⸗ ce vt dictum eſt quam ſequit Jo⸗ gnoſcet ⁊nonar⸗ uo arbitrieligun dum querſturgs i Aut enim pars ne cognoſcerenõ aiuslegis, Italis ſub regula.Aut atũ⁊ vos nopo ſuſpectus:et une rexceptio ſui diceres poterit rod iuris eſl de partél,que de [Perea que uid ſtopponat en oifferentia oꝛdinarium? din exceptio- ontra oꝛdina⸗ ijc nonne hoe ſuper deoff coꝛam eo expo Item habes gatus,i autem Si quis in ius vocatus non ierit. 26 Bal in.l.ij. C.ſi ſer. vel lib. ad decur.li.x.vbi dicit aduerten⸗ dum eſſe in modo excipiendi, vcʒ ea que ſunt inducta ad penam nõ debent cõmodumtribuere:vt.l.relegatoꝛi.j. de interdic.⁊ releg. circa ſi. Aut ita dicit, domine vellẽ libẽter ad hunc honoꝛẽ aſpirare ſed non poſſum qꝛ ſeruus, ⁊ tunc talis excuſatio excuſat, per. d.l.i.qibi dicit᷑ malũ quis face re niſ expꝛimat. ¶ Tertia fuit opi. Gar.in.l. Caſſius. j. de ſen. dicentis ꝙ aut cauſa delegatur pꝛopꝛio pꝛincipis mo/ tu ſeruo vel infami:⁊ tũc ipſe nõ teneat᷑ dicere:vt.l. Garba rius. de offi.pꝛeto.que nibil facit ad hoc. Sed melius facit c. ſi pꝛopꝛio motu.de pꝛebẽ.in.vj. Aut pꝛinceps delegat ad petitionem eius qui infamis velſeruus eſt: ⁊ tunc ipſe ex⸗ pꝛimere debet, per dictũ tex.l.i.ſi ſer. aut lib. bene facit.. ſi aliquid.de ſuſcep.⁊ archa.lib.x. Sed puto opi. Bar.verio- rem, quando motu pꝛopꝛio fieret:qn autẽ ad poſtulationẽ vera eſt opinio Bal. Sed opi. Bart.pꝛobat᷑ per.l.qui cum vnoã. de re mili. in fi. vbi non declarauit quis ſe depoꝛtatũ. Cr Item dubitari poteſt quando iudici delegato oppo/ nitur exceptio falſitatis reſcripti que excluſiua eſt ipſius in riſditionis, nunquid ipſe poſſit ſuper eadem cognoſcere ⁊ pꝛonunciare. vna fuit opi. Inn.quam ſequuntur Jo. And. ⁊ do. Ant.in.c.ſuper literis.de reſcrip.ꝙ nõ poſſit ipſe co/ gnoſcere, ſed remittere debet ad ſuperioꝛem. llia Bar. in duobus locis.in.l.idẽ frater.j.de teſti.⁊.q.pꝛeſcriptione.C.ſi contra ius vel vtili.public.diſtinguendo aut conſtat mani⸗ feſte falſum, ⁊ tunc non poteſt ipſe cognoſcere: vt.j. ij. C. de edic.diui HPadria.tollen.q ſuper notoꝛijs non cadit cogni tio.c.ad noſtram.de iureiur. ¶ Aliquando ſit dubiũ an ſit funditus falſum vel nõ, ⁊ tũc iudexmet cognoſcet ꝑ tex.in d.A. idem frater.⁊.l.i. C. de ſentẽ.⁊ll. Barbarius. ¶ Bꝛeui⸗ ter ego teneo ꝙ quando dubitat᷑ opinio Gar. ſit vera per regulam.l.ſi quis ex aliena.ꝛhuius.l. Sed tũc pone ſtante re dubia iudicem pꝛonunciaſſe verum reſcriptũ:nunquid hec ſentẽtia tranſeat in rem iudicatã. Barto.in.d.l.pꝛeſcri⸗ ptione.videt dicere ꝙ ſic. Inn.in.d. c. ſup literis.dicit con⸗ trarium.E&go boc appꝛobo quanqᷓ; dicat Bart. quoniam mandatũ pꝛocuratoꝛis ⁊ delegati equiparãatur:vt.l.minoꝛ. ⁊.I.⁊ quia. 3. de iuriſdi.omn.iudi. Sed exceptio falſi pꝛocu- ratoꝛis poteſt ſemper diſcuti:vt.l.licet.C.de pꝛocura.⁊.c.in noſtra.extra eo.tit. Idem igitur dicam in iudice delegato que theoꝛica Inn.duas habet limitationes. Nã illud ver⸗ bum niſi a ſententia illa fuerit appellatum ⁊talis ſentẽtia confirmata:qꝛ tunc non poterit vlterius diſcuti de reſcri⸗ pti falſitate vel veritate.hoc eſt not. Inn.in.d. c. exliteris.⁊ clarius in.c.j.de confir.vti.vel inuti. Item limita niſi iu/ dex pꝛonuncians fuerit oꝛdinarius in alijs cauſis: qꝛ tunc licet appareat poſt pꝛonunciationẽ de falſitate nõ poterit diſcuti ſi appellatũ non fuit:yt dixit Inno.in.c.pꝛeterea.in verſicu.hoc autem fatemur.de verbo.ſignifica. ¶ odo ſequitur videre an poſſit appellari a ſentẽtia iudicis qua ſe competentẽ iudicem pꝛonũciauit. Dicite ꝙ ſic:vt in aut. babita.ne filius pꝛo patre.Sed nunquid poſſit in integrũ reſtitutio per minoꝛẽ peti qui nõ appellauit.videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ vbicũq; minoꝛ ledit in integrũ reſtituitur.l.nam ⁊poſtea. j.de iureiur. Sed contrariũ eſt verum:vt per Inn.in. c. coꝛ felicis.extra de in integr.reſti. Ratio eſt:qꝛ vbi modica eſt leſio minoꝛ non reſtituit᷑...ſcio.j.de in integ.reſti.ſed hec eſt modica ergo ⁊c.Aidiſtis an ⁊ quando iudex ꝓcedere poſ⸗ ſit. Puta papa dedit conſeruatoꝛes ad tuendũ miſſum in poſſeſſionẽ ſpiritualis beneſicij,an cognoſcere poſſit de in iur. in dubio? Dicit᷑ ꝙ nõ niſi de manifeſt. vt in cle. j. de offi. deleg. in. vj. Quid ſi agat᷑ ex manifeſta iniuria:⁊ negatur:⁊ per negationẽ efficit res dubia. Ael pone inquiſitoꝛ pꝛoce/ dit contra ſoꝛtilegos:vt in.c.accuſatus.. ſane.de bere.lib. vſ.⁊ poſt accuſationẽ quis negat: nunquid tales poſſint vi dere an ſua ſit iuriſditio. Gl.ſunt contrarie.vna in.d. cj.ꝙꝙ ſi efficit dubiũ poterit cognoſcere.Alia in.d.c.accuſatus. vbi negat factũ totaliter ⁊ habet locum.d..c.ſane.Aliqſñ qnis non negat factũ ſed qualitatem, ſcʒ eſſe iuiuriã mani⸗ feſtam:⁊ tũc pꝛocedit.d.c.j.de off.deleg. ¶ Alterius iudex qui nullã habet iuriſditionem, vel de cuius iuriſditione pꝛobabiliter dubitat᷑ pꝛocedit abſq; pꝛonunciatione, an ſit iudex:an valeat ꝓceſſus in pꝛincipali Bar.ponit hic. Ego aliter dcclaro dicendo bꝛeuiter ꝙ aut ipſe index de cuius inriſditione pꝛocedit contra partẽ ⁊ cõparentẽ in iudicio ⁊ negantẽ ⁊ ſua iura oſtendentẽ tali caſu videtur ꝙ ſuꝑ iſta exceptione ſit pꝛonũciandũ:qꝛlicet ſuper incidẽti nõ pꝛo⸗ nuncietur:vt.l.j.C. de oꝛd.iud.⁊.l.quoties.de iudi.nihilomi nus ſuper emergenti ſic.l.a pꝛocedente.C. de oꝛdi.iudi.Et ideo talis ꝓceſſus fit nullus: rtamẽ cõtrariũ eſt verius: q ſi negat᷑ ⁊ iura ſuper hoc pꝛoducant talis iudex videt᷑ taci⸗ te pꝛonũciare per pꝛoceſſum ad vlterioꝛa.in. c. ex parte.iij. de app.⁊ideo nõ reddit᷑ nullus pꝛoceſſus ipſe.glo.not.j.de iud.i...ſed ſi dubitet᷑.in verbo, intuerivel ſtatuere. Tlliud membꝛũ eſt qñ iudex pꝛocedit cõtra cõtumacem.tali caſu dicendũ ꝙ aliquando iudex nullam iuriſditionẽ ipſo iure habet:⁊ tunc nec ꝓceſſum ad vlterioꝛa nõ videt᷑ tacite pꝛo- nunciatum ex eo:qꝛ per pꝛoceſſum nullũ nõ poteſt ſequi ta cita pꝛonũciatio, regula iuris non pꝛeſtat. de reg. iur. in. vſ. ⁊ in. cj. de ſacra.non ite. Si vero talis iudex habet ipſo iu⸗ re iuriſditionẽ: tunc eſt validũ. Sed ſi contumaꝑnon pa⸗ ruiſſet ⁊ illam exceptionẽ eliſiſſet, tunc per pꝛoceſſum ad vl terioꝛa videt᷑ tacite pꝛonunciatũ ſe foꝛe iudicẽ. Nam ꝑ con⸗ tumaciam habet lis pꝛo conteſtata.l.ſed ſi ſuſceperit.j.de 10 iudi. Quero † allegat᷑ in libello qualitas concludẽs iu⸗ riſditionem iudicis, que per conuentũ negatur. nunquid ſuper illa ſit pꝛonunciandũ vel diſcutiendũ anteqᷓ; ad vlte/ rioꝛa pꝛocedat: Exemplũ foꝛẽſis ſoꝛtiretur foꝛum alibi ra⸗ tione cõtractus vel delicti. Modo ponat᷑ ꝙ is qui cõtra/ xit conuenit᷑ coꝛam ſenatoꝛe Romano, ⁊ negat ſe cõtraxiſ⸗ ſe:ꝛ ſic negat᷑ qualitas que pꝛius fundabat iuriſditionem. Inn.in. c. Romana..contrabentes.ſuper verbo, contra⸗ ctibus.de foꝛo compe.li.vj.dicit ꝙ ſaltim ſummatim iudex diſcutere debet an talis cõtraxerit vel deliqurrit.Et ſi re⸗ periatur cõtraxiſſe ad vlterioꝛa pꝛocedat. Alleg.l. iſtam. ⁊ J.ſi quis ex aliena.⁊.c.ſuper literis. extra de reſcri. Spec.in tit. de compe.iudi.adi.⸗.j.ver.vj.⁊ alio ver.ſed pone aliꝗs. cum ſeq.But.cum Cy.in.l.pꝛeſcriptione.C.ſi cõtra ius vel vtili.pub.⁊ ibi Bal.adijciunt duo ſimilia. Pꝛimũ id qð di⸗ cimus in actis ad exhibendũ que eſt pꝛeparatoꝛia reivẽdi. l.ſi in rem agat aliquis.j.de rei vendi.Et in hac actione ad exhibendũ ſufficit ſtatim conſtare de dominio.l.iij.ʒ.ſcien dumj. ad exbi. In pꝛeparatoꝛijs ergo ſufficit ſummatim conſtare. Ita igit in caſu iſto pꝛopoſito ſufficit de qualita⸗ te pꝛedicta, ſc; an quis contraxerit vel deliquerit ſumma⸗ tim pꝛobare, at de deciſiuis iudici plenarie eſt pꝛobãdum, vt.l.iij.c.cauere.j.de Carb.edic.⁊ qð not.in.l.a diuo Pio. S.ſiſuper rebusj.de re iudi. Secunda opinio eſt Pet.de Bellaperti.in.d.l.pꝛeſcriptione.dicentis iſtã admittẽdam eſſe exceptionẽ, ſed nõ diſcutiendã: ne de eiſdem rebus co⸗ gnoſcatur:vt.l.licet.j.naute caup.ſtab. Sed hec opinio nõ eſt vera:qꝛ id poſſet eſſe verum, quando bis cognoſceretur plenarie nõ ſummarie. Caſus in.c.veniens.ij. extra de te⸗ ſtib.l.ſi quis a liberis..ſi vel parens.de lib.agnoſ.⁊.l.ſi iu⸗ dex.Z.de his qui ſunt ſui vel alie.iur. Aelreſponde vt Bal. in.d. l.pꝛeſcriptione.dicens ꝙ hoc non cognoſcatur bis de eadem re vno modo ſed diuerſo modo.Nam ante litis con teſtationem ſolum pꝛobat᷑ an contractum ſit:poſt litis ve⸗ ro plenum factũ Bar.dicit nõ foꝛe neceſſitatem diſcuti de exceptione negañ.qualitatẽ per tex.in.l.cum quedã.in.5. fi. S.de iuriſdi.omn.iudi.Sed ad vlterioꝛa pꝛocedi debet: qꝛ nõ inſpicit quid petit᷑:ſed reſpondet᷑ qꝛ ibi iudex erat cõpe tens pꝛo menſura debiti ſiueſerat verũ ſiue falſum.Sed in caſu noſtro non ſtabat qualitas fundans iuriſditionem ſi falſa erat:qꝛ ſi non erat ſubiectus ſuper eum iudex nullam bhabebat iuriſditionẽ:ſi falſa erat:ſi falſa erat ſimiliter. ANel reſpõdeo aliter ſcʒ ibi poſito ꝙ ſumma nð erat totaliter ve raꝓ parte:⁊ ſic iuriſditio nõ habebat pꝛimoꝛdiũveritatis: l.cũ filius..heres.de leg.i.ſed hic multũ videt habere pꝛi moꝛdiũ veritatis:q dico nunqᷓ; xiſſe. Pꝛo opi.Bar. facit hoc.‚a.l.j.j.de iudi.qm̃ de his que cõtingũt pꝛincipalẽ intẽ⸗ tionem agentis ante litis cõteſtationẽ non eſt diſcutiendũ. Sed poreſt reſponderi ꝙ hoceſt verum ſcʒ ad effectumvt ſequat᷑ ſententia diffinitiua:ſed vt iudicis iuriſditio funde tur:merita pꝛincipalis cauſe ante litis conteſta.bene diſcu ti poſſunt.d. c. ſuper literis.⁊l.ſi quis ex aliena. hoc ſequit Ain Weceherdes iudi.z⁊.c.cũ ſit generale.de foꝛo compe. m qd refert.d. Ant. Jo. And. in tit. de compe.iudi.adi.in addi.Spe.ver.quid ſi conuenit᷑. Tertia opi.fuit Guliel.de Cun.in hac.l.quẽ Cy.recitat in.d.l.pꝛeſcrſptione.dicẽs, ꝙ hec exceptio ꝙ talis non cõtraxit vel nõ deliquit nullo mo do dʒ admitti:q non eſt pꝛobabilis. Pꝛobat᷑: qꝛ poſito ꝙ alibi cõtraxerit ⁊ pꝛobet:nõ ſequit᷑ ꝙ ⁊ bic nõ potuerit co⸗ trabered. qui bis idẽ de verb.obli.⁊ l.ſi id qð. j. de ind. Sed d ij Audo. Koma.in pꝛimam. f. veter. part. attende quia ſieundem contractum quis fecit Floꝛentie: poſtea Mome: tunc ratione contractus non ſoꝛtitur quis fouꝛm. d ſi id quod. Sed ſi negatur contraxiſſe: quia vult pꝛobare eo tempoꝛe fuiſſe ęloꝛentie: adbuc non valet bec cõſequentia:qꝛ per pꝛocuratoꝛẽ contrahere potuit bic:vel ꝗꝛ ſolutionem deſtinauit. Gart. adiungit, ſc ſi nõ negatun cõtractus.ſed locus negat᷑:q hoc caſu eſt admiſſibilis ex- ceptio bec.Sed ſi negat᷑ contractus ipſe eſt cũ Buliel. ſed opinio eoꝛum nõ eſt vera:q pꝛeſupponũt qð negatiua de⸗ beat pꝛobari.l.ei qui.ff.de pꝛob..d.l.actoꝛ.C. de Pealſo. ¶ Item regula eſt in.l. non ignoꝛat. C. qui accu.nõ po 3 vbiqualitas inducit᷑ ad fundandũ iudicium Peoharelge Secundo ſupponũt ꝙ iſta negatiua non ſit pꝛobabilis:ſe contrariũ eſt verũ.optimã.de contrah.emp. puta ſi actoꝛ dicat ſibi exhiberi inſtrumentũ ad hoc vt videat enpusn qꝛ quando quis vult repꝛobare inſtrumentũ de falſo 5 e dum eſt tempus.inſti. de inuti. ſtipu.. item verboꝛũa ſi n 3 lit edere denegabit᷑ ſibi per iudicẽ audientia. Sinautẽ di⸗ cat actoꝛ contraxiſſe ſine inſtrumẽto, ſed coꝛãteſtibus reus reſpondebit an cõtraxi per me velper pꝛocuratoꝛem quo die:qua hoꝛa.Et ſic licet negatiua ſit impꝛobabilis tamen coartata loco ⁊ tempoꝛe pꝛobabilis eſt.⁊ per hoc apparet repꝛobatũ dictum Fran.de Aret. ¶ Pꝛo veritatee facio tria membꝛa, ꝙ aliquado qualitas fundatiua iuriſditionis deducit᷑ in libello, nec negat᷑:tali caſu ꝓcedit iudiciũ abſq; diſcuſſione vtrum ſit vera vel falſa.c.ſi clericus laicum.de foꝛo compe.in. vi. Aliquando qualitas negat᷑ per reum: et tunc facio duo membꝛa, ſc ꝙ aliquando ad fundationem juriſditionis requirit᷑ quelitatẽ eſſe verã: aliquãdo ſufficit eam eſſe dubia. Pꝛimo caſu ſto cum opi. Inn. Jac. Hut.ꝛ ſequaciũ.ſ.ꝙ ſaltẽ requirat᷑ ſum.pꝛobatio ꝑ.l.ij.õ. ſedſi du⸗ bitet j. de indi. Pꝛobatur etiã per.. in fundo.j. de rei vẽdi. ne indicia ſint fruſtratoꝛia. ¶ Item nõ debet quis mani⸗ bus ſumptis vexari. ¶ Item fruſtra allegaret᷑ exceptio q̃ eum nõ haberet releuare.l.ad pꝛobationẽ.⁊.l. matrem.C. de pꝛoba. Pꝛeterea ſequeret᷑ ꝙpexceptio ante lit.conteſta. nunqᷓ pꝛodeſſet:contra regulã iuris indultũ.de reg.iur.in vj. Aliud membꝛũ ſeʒ ꝙ verum dicit. Inn.ꝙ poteſt ad vlte rioꝛa pꝛocedi quãdo ſufſicit exceptionẽ eſſe dubiã. Ita lo⸗ quitur in.d.c.ceterũ exemplũ.ſi laicus cõmittit ſacrilegiũ ſubijcit iudici eccleſiaſtico:vt in.d.c.cũ ſit generale.de foꝛo compe.ſiue ſit manifeſtũ ſiue dubiũ an cõmiſerit.xvj.qõ.j.c. in canonibus: xxiij.q.iiij.in petentibus. ¶ In gllj.ſfi. cõclu⸗ de ꝙ duobus aetionibus peti poteſt intereſſe, ſca actione ex ſtipulatu anteqᷓ ſit certũ conteſtate litis initio, et certi condict.ſcʒ poſtqᷓ; eſt certũ:vt.l.certum.j.ſi cer.peta.⁊ inſti. de verb. obli. in pꝛin. ¶ Not.ꝙ ſi fideiuſſoꝛ ad factũ obliga tus nõ fecerit, ad intereſſe tenet᷑. ¶ Itẽ querit pone ꝙ; fi⸗ deiuſſoꝛ de iudicio ſiſti pe nã ꝓmiſerit que minoꝛ eſt qᷓ; in⸗ tereſſe nunquid poterit actoꝛ petere penam, ⁊ id plus qð deſicit in intereſſe per nouationẽ ſecutã. Nam pꝛima obli⸗ gatio ad intereſſe tranſfuſa eſt in obligationem pene.l.qui vſumfructũ.de verb.obli. De iure nouiſſimo contrarium. quo iure nunqᷓ inducit᷑ nouatio, niſi per partes expꝛeſſum fnerit.l.ſi. de noua.⁊ inſti. quib. mod. re contrah.obl.. pꝛe⸗ terea.Eỹt ſi peti poterit vtrunq; hoc iure querit nunquid obligatio ſubſequens nouet pꝛecedẽtem obligationẽ: ⁊ ſic peti poſſit pena. Facio tria membꝛa. Aliquãdo ipſa pena adijcit᷑ liberationi.l. reſcriptũ.. ſi pactum.j. de pac. quo ca ſu an nouatio inducat᷑. Dic ꝙ aliquando ipſa penalis ſti⸗ pulatio adijcitur ipſi cõtractui obligatoꝛio in quovenit ꝗd dari. Bar. in.l. ta ſtipulatus. j. de verb. obli. Cy.⁊ Bal. in.l. ſipacto quo penam.C. de pac.lij in..duo ſocietatemj.ꝓ ſoc.⁊.l.ſi quis a ſocio. ¶ Aliquando vero adiſcit᷑ cõtractui obligatoꝛio in quo venit quid tradi:⁊ tũc an innouet pꝛin⸗ cipalẽ obli gationẽ pabetis in.l.pꝛediaqj.de act. empt. Zlli⸗ quãdo adiſcit ipſa penalis ſtipulatio cõtractui obligato- rio in quo venit quid ſieri:⁊ tunc an moꝛiat᷑ pꝛima obliga- tio eſt materia noſtra. In qua facias tria mebꝛa: ſo 3ꝙpali⸗ qn ipſa pena adijcitui pacto ratione contumacie lapud Celſum§. item querit j. de doli exce. quo caſn vtrunq; pe⸗ ti poterit. CAliquãdo adijcit gratia determinãdi ipſam obligationem quo caſu non obſeruet᷑ id qdð mnafa eſt: quo caſu pena ſuccedit loco intereſſe.inſti.de verb. obliga. LAlu 10H n nnt. obliga. §. vlti.lq. in fi. de pꝛeto. ſtipu l.ij.. fi. qui ſatiſ da. cogan. Ali quando ſumus in caſu dubij, an ipſa pena fuerit inter d ſita loco contemptus:⁊ non fuerit adiectã generaliter de⸗ terminando.tali caſu dico quod alind iure Digeſtoꝛum, aliud iure nouiſſimo. ¶ In ius vocati vt eant ⁊c. Rubii. Rubii. continuat᷑, q ſupꝛa dictum fuit de pena eius qui in ius vocatus venire contemnit:qꝛ aliquãdo vult dare ſi⸗ deiuſſoꝛes de veniendo:vel vult cauere de repꝛeſentando ſe:igitur ſequebat videre quibus eſſet dãda iſta fideiuſſio. Summarium.. 1 Fideiuſſoꝛ de iudicio ſiſti vel repꝛeſentando debet eſſe ſufficiens. 2 Perſona neceſſario coniuncta qualiſcunq; ſit, dicit᷑ ſuffi⸗ ciens ad repꝛeſentandum in iudicio vocatum. 3 OQꝛatio vniuerſalis in partem falſa cenſet᷑ in totum falſa. 4 Stipulatio penalis duo continens vno tantum ſoluto pe⸗ na non euitatur. 5 Lonſanguinitas quid operetur in materia pꝛeſtande fi⸗ deiuſſionis. Conſanguinitas in pꝛohibitoꝛijs quãdoq; dolũ excludit. Perſone neceſſitatis cõiuncte in materia fideiuſſoꝛia que dicantur. Juramentũ in materia fideiuſſ.habilitat als inſufficientẽ. Conſanguinitas multis gaudet pꝛerogatiuis diuerſoſq; habet effectus. = Dicto ¶ Quilibet regulariter I pꝛo rei qualitate fideiuſ- ſoꝛem p ſe in iudicio pꝛeſentãdo dare da: iberat tamẽ dãdo perſonã ſibi neceſſariã cooniunctã,: ſi egena ſit ⁊c. ⁊ recuſans illã ̃recipere ꝗnquaginta aureoꝛũ pena mul⸗ ctatur.⁊ pluralis locutio nõ verificat᷑ in vno. h.d.totus tit. I¶ MHopꝛimo ꝙ f fideiuſſoꝛ de repꝛeſentando locuplex eſſe ⁊2 debet pꝛo rei qualitate. ¶ Hot.ſecũdo ꝙ perſona neceſſi tate cõiuncta vocata in iudiciũ poſito ꝙ egenaſit nihilomi nus ad pꝛomittendum vocati repꝛeſentationẽ cenſet᷑ ido⸗ 3 nea. CMot. in. l.ſi. ꝙ † vniuerſalis oꝛatio falſificata in par⸗ tem falſiſicata cenſet᷑ in totũ:⁊ ita cõiter allegamus.Ad ꝙ plene not.j. de reb. dub. l.ſi is qui ducenta.⸗.vtrũq;.¶ HMo. 0C ☛ 4 ex eadem ꝙ ĩ ſi ſtipulationi penali duo inſint: vno cõple⸗ to nihilominus pena nõ euitat᷑:ſed pure inſolidũ cõmittit᷑. qð dic vt in.l.ſtipulationum.el.j..pe.als.vlti.de ver.oblig. ⁊ plene dicetur.j.ſi quis cau.l.ſi ſeruus..ſi plurimũ. vides 5 ꝓꝛimo ꝙ cõſangumitas inducit vt eum qui egenus eſt fa ciat haberi pꝛo locuplete ad ſufficientiã pꝛeſtande fideiuſ⸗ 6 ſionis. Secundo qꝛ Tlicet in actis que ſunt de genere pꝛo⸗ bibitoꝛum pꝛeſumat᷑ dolusl. ſi non conuicij. C. de iniur.ni⸗ hilominus quando ille actus fit inter coniunctos ceſſat do lus. Gl. in. l.j. C. ad leg. Coꝛne. de ſicca.q ſtat in ipſo accu⸗ ſante pꝛobare dolũ.Secundũ eſt ꝙ ceſſat pꝛeſumptio me/ tus.C.de tranſac.l.tranſactionũ. la picola. Tertiũ eſt pꝛe⸗ ſumptio fraudis in fauoꝛem eoꝛũ qui extranei ſunt aufert᷑ ab ipſis conſanguineis. Ita pꝛobat᷑ in.l. oata. C. de dona.⁊ lpe. j. de bonis lib. Aliud eſt ꝙ ſtante ſtatuto ꝙ de quoli⸗ bet contractu ex quo ius tranſtert᷑ titulo lucratiuo ſoluat gabella talis ſolutio ceſſat ſi cõtrahat᷑ inter cõſanguineos. C.de impo.lucra.lj.lib.x. Aliud eſt ꝙ ratione illius perſo⸗ ne adueniente purificatione pacti adiecti in diem pꝛefert᷑ alteri extraneo ſi tamen dare velit quãtum ille extraneus. j. de mino. l.ſi in emptione. Eſt enim ſatis cõſyderabile in⸗ tereſſe inter ipſos conſanguineos.l.libertus qui ſoluẽdo. de bo. lib.l. que tuto.de admi.tut.Zlliud eſt ꝙ vbi ſunt plu⸗ res creditoꝛes omni qualitate pares qui cõtendunt ſuper remittenda hereditate defuncti illi pꝛeferunt᷑ qui ſunt ipſi defuncto cõiũcti.l. Imperatoꝛ.j.de pac.Clliud eſt ꝙ dum agit᷑ de vendendis bonis ipſius debitoꝛis: is qui debitoꝛi cõiunctus eſt pꝛeferri dʒ in emptione.l.j.de pꝛi.cre. Aliud eſt ꝙſuppoꝛtatio oneris ipſius patris affert cõmodum et vtilitatem ipſi filio,⁊: econuerſo. ita dixit Bar. in. l.cũ ſcimꝰ. 7 CO. de agric. ⁊ cenſi. lib. xij. Que autem ſint t perſone neceſ⸗ ſitate cõiuncte quantũ ad hanc materiã, dic ſᷣm Guliel. de Cun. in.l.lege Julia. j. de teſtib. omnis ille que in integ. ad⸗ uerſus ſuos non cogunt᷑ teſtimoniũ oicere.O ẽs ille conti⸗ nebuntur ————————“—““—““ſ—ſͤſſſſ, ——— iunal günta wacte 18 ce ſz d niy yſi siinſuffcienté 18 diuerſoſq; kegulariter tate fideinſ⸗ dodare da. NoKari r&cuſans Na u pena mol⸗ ehod totus tit. lolocupler eſſe perſona neceſſi enaſit nibilomi nẽ cenſet ido⸗ ſificata in par⸗ gamus. Adꝙ vtrũq;. ¶ No. int: vno cöple⸗ olidũ cõmittit. i de ver. oblig. lurimũ. vides megenns eſtfa ſtande fideiuſ⸗ e genere pꝛo⸗ C. de iniur. ni⸗ nctos ceſſat do in ipſo accu⸗ eſumptio me⸗ ertü eſt pꝛe⸗ i ſunt aufert C. de dona.⁊ ꝙ de quoli⸗ ztiuo ſoluat anguineos. lius perſo⸗ iem pꝛefert extraneus. derabile in⸗ qui ſoluẽdo, vbiſuntplu⸗ naunt ſuper quiſunt pſi d eſtꝙ dum uidebiton rcre Blud cömodum et irlcũſcim. rſone neceſß⸗ n Hulielde ininteg adh⸗ s ille contl⸗ nebuntul In ius vocati vt cant. 27 nebuntur in hoc edicto. Aidetis hic ſufficere ſideiuſſoꝛem cõſanguineũ pꝛeſtari poſito ꝙ egenus ſit⁊ id babeat locũ eo caſu quo reus nõ poſſit reperire alium fideiuſſoꝛẽ.vel lo cum babeat indiſtincte. Pꝛimo caſu ꝙ locũ habeat ſi aliũ reperire nõ poterit᷑ locupletẽ:ex eo qꝛ quis facere cogit᷑ qð ſibi non noceat.l.ij.õ.idem varius.de aqua pluuia. arcen.⁊ Lij. in pꝛinq. ſolu.matri.nihilominus contrariũ eſt veritas, ſcʒ ꝙ iſte titulus locũ habeat ſiue reperiat ſine nõ: qꝛſuffi⸗ cit ꝙ pꝛeſtet cõſanguineũ:q de nibilo hec litera nobis ſer⸗ uiret ſi nõ reperiret alium. Namt liberatur quis eo ipſo ꝙ ſimpliciter iurauit de cauẽdo ſi aliũ locupletẽ nõ reperiat: ⁊ ſic pꝛeſtat qð eſt minus:vt in aut.generaliter.C. de epiſ.⁊ elrh ene facit.l.ij..ſed ſi dubitet᷑ j.de iudic. Igit᷑ locũ ha/ beat iſte titulus ſiue reperiat ſiue non. ¶ Itẽ querit᷑,nun/ quid iſte titu.habeat locũ omni caſu ſi pꝛeſtet egenũ ⁊c.vi/ det᷑ ꝙ ſic. l.j..⁊ generaliter. de leg.ꝓꝛeſt.c.ſolite. de maio. et obe.Sed contrariũ eſt verũ ſcʒ ꝙ ſolũ locũ habeat in ſide/ iuſſoꝛe de repꝛeſentando:qꝛ in alio requirit᷑ ꝙ ſit locuplex. .qui arbitroj.qui ſatiſd.cog.⁊.j.de fideinſ. ¶ Item querit in eo qð dicit glo.nemo odio carnẽ ſuam habere dz. Scitis ꝙ ſtatuta cõtra libertatẽ nullius ſunt momenti ipſo iure. aut.caſſa ⁊ irrita. C. de ſacroſanc.eccl.⁊.c.perpendimus. de iudi.⁊ fauoꝛe eccleſiaſtico eſt introductũ.⁊.c.ſi diligenti.de foꝛo cõpe.ꝙ clericus nõ poſſit coꝛã laico cõueniri. ¶ AOo- do pone fit ſtatutũ ꝙ ſiquis clericus declinauerit foꝛũ ſecu lare cõſanguinei puniant᷑ vide᷑ ꝙ valeat. Sed contrariũ eſt per text.in. lj..qui honoꝛande.j.quar.rer.actio nõ det᷑. Nam per hoc ſtatutum reddit᷑ clericus timidioꝛ.⁊ in.cj.de ſta. cõtra lib.eccl.in vſib.feud.idem Bar.in.lj.ad fi.de iudi. in. vj.⁊.l.heres meus..ꝗ in fraudẽ. ¶ Aenio ad ea q̃ͥ cõſan guinitas tinducit.ꝛ eſt.xij.caſus, nunꝗd ſc; ꝙemphyteoſis tradita pᷣdeceſſoꝛi vſq; in tertiã generationẽ ſit iinita.Cer/ te ego qui ſum de quarta poſſum pꝛeſidẽ adire ꝙ det᷑ mihi, ⁊is magis cogit̃᷑ dare pꝛo equali cẽſu.Bar.in.l.j.j.de pꝛiui. cred.ꝛ in.l.ſi mihi ⁊ Titio.de verb.oblig. ¶ Item inducit, ſcʒ ꝙ licet als regulariter feudi alienatio ſit pꝛohibita ſine domini voluntate:⁊ ſi alienet᷑ eſt mulcta imponẽda:nibilo- minus poterit feudũ paternũ alienare in conſanguineũ.in vſib. feud.in.c.j.de alie.feu.:ꝛ in.c.j.de alie.feu.pater.z⁊ in.c.j. g.ſed ⁊ res.per quos fiat inueſti.dixi de patrono. Nam du⸗ plex eſt ſcʒ ꝙ fit de nouo, puta mibi ſeruitoꝛi pꝛinceps vir- tute conſyderata cõceſſit feudũ qð nunqᷓ; pꝛedeceſſoꝛi con⸗ ceſſum fuerat:aliud eſt qð habet oꝛiginẽ a pꝛedeceſſoꝛe, et aliud ſcʒ ꝙ vaſallus alienet feudũ in extraneã perſonã, vel in eam, que eſt cõiuncta in tertio vel quarto gradu conſan guinitatis. Põt enim ipſe dicere emptoꝛi recipias pecu- nias:⁊ ſic reuocare feudũ.in.c.j. in fi. ab. mod.olim feu.alie. po. Aliud in. cj.§. Titius. ſi de feu. fuer. cõtro. inter domi. ⁊agna.in vſib.feudo. ¶ Item inducit, ſc; ꝙ pꝛelati, poſito ꝙ infeudare velin emphyteoſim dare poſſunt res ſolitas dari:nihilominus nõ poſſunt dare eoꝛũ cõſanguineis.glo. in. cj. in tertio tit.lib.feud.⁊ qð not. Gal.in aut.quibuſcũq; modis.C.de ſacroſanc.eccle. ¶ Itẽ inducit ad aliud, ſc; ꝙ licet illi ꝗ ſunt in officio iuriſditionali ciuitatis, nõ poſſunt in ea vẽdere:vt.lj.de cõdic.inde..fi.nihilominus poterũt ea que fuerunt ſuoꝛũ anteceſſoꝛũ.j.de contrabẽ.emp.l.qui officij.Aliud eſt ſcʒ ꝙ patri meo vel marito quantũcunq; ciuitatis ⁊ reipublice hoſti effecto cõſanguineus alimẽta pꝛeſtare poteſt:cũ ałs puniat᷑. Text.eſt notabi.in aut.ince/ ſtas, ⁊ vnde ſumit᷑. C. de inceſt. nupt.⁊.l. mutus.. manẽte.j. de iure dot. Fallit niſi effectus fuerit hoſtis ratione pacis fratte cũ alia perſona pꝛiuata:qꝛ eo caſu alimẽta cõſangui nei pꝛeſtare nõ poterũt.Tex.in.c.j..ſi quis hominẽ.de pa ce⁊ eius viol.in vſib.feud. C Item eꝑbis reſultat queſtio. Hoſtes ciuitatis ſue cuilibet licite occidere poteſt.j.iij.g. trãſfugas.adl.Coꝛne.de ſicc. ¶ AModo pone pater meus effectus hoſtis reipublice: an potero eum occidere:dicas ꝙ nõ. Tex.in.l.minime.j.de relig.⁊ ſump. fune.ꝛ illã refert Bar. i.l.ſſ adulteriũ cũ inceſtu..liberto.ad.l. Jul.de adult. ¶ Itẽ inducit ſcʒ ꝙlicet als receptatoꝛ rebelliũ maxima pena afficiat᷑:tamẽ ſiconſanguineũ receptat nõ punit᷑:poſi to ꝙ Hoſt.in.l.ij.j.de recep. ¶ Itẽ inducit ꝙ licet penaaffi ciantur qui cõicant cũ excõicatis: tamẽ cõicans cũ graua- to nõ punit᷑. Tex.xj.q.iij.c.quoniã multos.z.c.inter alia.de ſen. excõi. ¶ Itẽ inducit ſcʒ ꝙ licet regulariter percutiẽs laicũ nõ incidat in penã excõicationis:tamen ſecus ſi con- ſanguineũ. xvij.q.iiij.ſi quis ſuadente. Pꝛimus caſus eſt in c. ſ ciant cũcti.de elec.in. vj. Itẽ inqucit ꝙlicet ille qui in oꝛatoꝛẽ vel legatũ deputat᷑ nõ poſſit ſeruire per ſubſtitutũ poterit tamen per filiũ ſuũ:vt.l.ſciendũ.. legatus.j. de leg. ¶.Item ⁊ alind vcʒ ꝙ quis decedens nõ electa ſepultura in locũ maioꝛis parochie ſepeliendus eſt.de ſ epul. c. is qui. lib. vj.z. xiij. q. ij. c.placuit. Wlliud in..f. 9. quatuoꝛ. de leg.ij. Elliud in.l.iij..tria.⁊ ſic.j.de arbit᷑.lj..quauisj. de ali.pu. pꝛe. als vbi pup.educ.deb.ZAliud eſt ſcʒ ꝙlicet quis regu⸗ lariter exiſtens tutoꝛ cogat᷑ iudiciũ acciperè pꝛo pupillo.l. fi. C.de admi.tut.nihilominus fallit ſi pupillus defenderet cõtra conſanguineũ ſuũ.l.conſanguineis.C. de execu.tuto. Zliud ꝙ relictũ pꝛelato aↄſanguineo nõ pꝛeſumit᷑ relictũ contemplatione eccleſie.c.requiſiſti.extra de teſta. ¶ Itẽ licet vbi aliter pꝛocedit donatio pꝛeſumat᷑ facta gratia re- munerationis.in.l.ſi vero nõ remunerandi..item Papi⸗ nianus.j.manda.hoc verũ niſi donet᷑ conſanguineo.l.tutoꝛ petitus.. que tutoꝛibus.j. de excu.tut.q pꝛeſumit᷑ donatũ gratia conſanguinitatis.odo ſcis ꝙ lʒ donatio ad ſum mam requirat inſinuationẽ. hoc eſt verũ niſi fiat gratia re- munerationis:vt in.l.a quibus regulis.j.de donat᷑. ¶ Itẽ pone infamis pꝛohibet᷑ ab aduocationis officio:nõ tamen pꝛo cõſanguineis.l.j..vlti.j.de poſtul.bene facit.l.petitio⸗ num. de aduo.diuer.iudi. ¶ Itẽ poſt litis conteſtationem nõ poteſt pꝛocuratoꝛ reuocari.l.poſt lit.j.de pꝛocur.lꝰo⸗ do pone poſt litẽ pꝛocuratoꝛ eſt factus conſanguineus ad⸗ uerſarij:an tunc ſit licitũ reuocare:dic ꝙ ſic ne concludere poſſit. in.l. aut affinitate.j. de pꝛocur.in.c.quãuis.co.tit. lib. vi. ¶ Item ꝙ quis ſi vult doctoꝛari dʒ ſalariũ ſoluere bi⸗ dello.poc verũ eſt niſi filius doctoꝛis exiſtat. Gl.in.l.iube⸗ mus.C.de aduo.diuer.iudi.Zlliud in.l. diuo oarco.C. de queſtio.l.moꝛe.H.iſte fere.j.de pe.⁊.l.fi.C.de pꝛofeſ.⁊ me.li. x. Aliud ſunt duo in ciuitate paris qualitatis:vnus plures babẽs filios alius nullũ qõ ad pᷣcedendũ an tum locus erit gratificationi?certe filij illi operant᷑ vt pꝛeferat᷑ pater eox. l.in albo. C. de decu.lib. x. Aliud eſt ꝙ cataſtrũ patris pꝛo- deſt filio cũ ſit qð nõ acataſtrati in iudicio nõ audiant᷑ ſi fi⸗ lius nõ reperiat᷑ acataſtratus.C.ꝗ eta.vel pꝛofe.lib.x. Bar. argumẽtatiue in l. domini.ijj. ad Silla.⁊l. cũ ſcimus.j. de agric.⁊ cenſi. lib.xij. Bal.illã gl. deduxit in.l.fi.C. de im⸗ pub. ⁊ alijs ſubſti.⁊ in.l.pꝛetoꝛ ait.j.j. de eden. ¶ Itẽ ope ratur ſcʒ ꝙ inter patrẽ ⁊ filiũ onera ciuitatis non debẽt cõ⸗ tinuari m.lj. C.de mune.⁊ hono.inter patr.x⁊ fil. non conti. lib. x.⁊ in.J.fi. eo.tit. ¶ Itẽ aliud in.l. diximus.⁊ in.l.ſi pater. cũ ſeq.j.de exc.tut. ¶ Itẽ aliud ꝙ regulariter tutoꝛ ſuſpe⸗ ctus remoueri poteſt.pone ꝙ iſte tutoꝛ ſit purus cõſangui neus:nunquid poterũt alij cõſanguinei vt ſuſpectũ remo- uere:⁊ ſic infamiã incurrat:certe nõ:ſʒ alius eſt addẽdus. Tex.in.l.tutoꝛ ab aliquo. C.de ſuſpec.tut.Zlliud eſt ꝙ ſecu ritas data auo intelligit᷑ data filio ⁊ nepoti, per. l. notabi. ſi ita ſtipulatus fuero.j. de verb.obli.que ſequit᷑ poſt.j.ſi mi⸗ bi ⁊ Titio.¶ Item aliud, ꝙlʒ regulariter hereditas non det per viã ↄtractus:vt.l.hereditas.C. de pac.cõuen.Fal⸗ lit quãdo pater vellet dare filio. Bart.ſingulariter in.j.tale pactũ..ſi.j.de pac.Aliud eſt, vc; ponat᷑ ꝙ duo teſtamẽta appareãt ab eodẽ ⁊ diuerſa ſemper vltimũ pꝛocedit. Mo- do neſcit᷑ qð pꝛins fuerit. Glo.in.c.duobus.de reſcri.lib.vj. Legiſte in gl.l. fi. C. de edic.diui Hadria.tollẽ. Tamẽ yni⸗ cus eſt caſus in quo ceſſat iſta ratio. Ita dixit Bar..in. l.. F. nõ autẽ.j.de bon. poſſ.m tab. ¶ Itẽ aliud dicit ꝙ ſi legat res aliena per teſtatoꝛẽ:ſi cõſanguineo valet legatũ:vt.j.rẽ alienã. C.de leg.hoc verũ niſi factũ ſit a ꝑſona pariter con- iuncta defuncto in eodẽ gradu.l.cũ pater.g.euictis p̃ᷣdijs. j. de leg. ij. ¶ Itẽ aliud, pone ꝙ legẽ Titio centũ:nõ decla ro aliter Titio. Modo ſunt duo Titij:tũc cenſebit᷑ legatũ illi qui eſt in gradu maioꝛi.l.ſi fuerit.j.de reb.dub.a cõtra- rio ſenſu.Alliud ſcʒ ꝙ venia dignus eſt ille ꝗ ꝓmouet ad alium dignitatis gradũ cõſanguineos.l. ſin.. ſeruoꝛum.j. nau. cau.ſtab. quantũcunq; beſtialis. Aliud ſcʒ ꝙ regula- riter libera deriöi nõ poſſit alienari: qꝛ incidit in.j.fauiã. de pla. Fallit in patre in caſu neceſſitatis.C. de pa.qui ff.di ſtra.l.ij. ¶ Itẽ ꝙ ipſe filius nõ poteſt apatre dari ꝓ noxa. inſti. de noxa.g.ſi. ¶ Itẽ inducit cõſanguinitas ꝙ ſi legat teſtatoꝛ rem heredis cogit᷑ heres rem dare: nec liberatur ſi dederit eſtimationẽ.hoc eſt verũ niſi illa fuerit pꝛe deceſ⸗ ſoꝛũ ſuoꝛũ.Eſt em̃ tali caſu dura ſeparatio.l.poſſeſſionũ.C. cõia vtriuſq; iudi. ratio eſt ibi.l.ſi domus..qui confitet᷑de leg.j. Aliud eſt ſcʒ q iniuria facta yni de cognatis cẽſetur d iiñj —⸗— A. udo. Romain pꝛimam⸗ ff. veter. part. Acta toti cõſanguinitati: adeo ꝙ iniuriã vnuſquiſq; per- bhe ieraba eig qua. pꝛe.poteſ.j. lex Mo/ieli in nemn. jf. de iniur. Aliud ſcʒ ꝙ iniuria fuerit facta filio pater 6 vnit tere poteſt.l.in perſonã.jj. de pac. hoc verũ eſt quã h⸗ ret facta tilio aperſona extranea. Sed ſiaper ſo ona e illã pater remittere nõ põt in filij Perin gield Pat 5 Fun eius j. ſolu. matr.⁊l. ſed ſi vnus.de iniur. Aliude 3 63 3 re feud.cauet᷑ ꝙ ſivaſallus dominiũ in pꝛelio dimi ei ſ de do pꝛiuat᷑. ¶ Itẽ pone ꝙ reliquerit duos filios vnũi 3 3 cillem aliũ potentẽ. Pone ꝙ vnus iſtoꝛũ aufugit 8 e p 9 alius dñm defendit nunquid vnus excuſ et aliũ: vi e 85 4 ratione mutui ſanguinis.l.ſi is qui duos. de liber. leg. 7 bac queſtione Balein cijin.iq qut. mod fen amitain 46 5 feud. Quo adſcðm ſcʒ q relictiſunt duo fratres:vn 3 becillis a triſtis:alius vero potẽs⁊ delie hze in hohen 71 terea ducatus.de pꝛohi.feu.alie.per F bae eilint 3 d. 8 3 citum mandatũ:vt plene in. c.nõnulli. de reſcri.⁊.. ſi 3 de pꝛocu.Aliud eſt ꝙ regulariter pꝛohibitue zeri d 3 teſt qñ deducit offenſas in conſanguineu fac efn ns. C. qui accu.nõ poſſ.⁊.l.j.⁊.ij.ꝛ.l.hi tamẽ.j. de accu. Aliud ꝙ vbiplures equales ſunt pꝛefert cõſanguineus ad accuſan dum.l.ſi autẽ. q. que vero.j. de his qui deie. vel effu.l. ſi plu⸗ we decFſnuri ad leg. Jul. de adul. Aliud Eüich repellit a teſtimonio ꝛiudicio.l.qui iuriſditioni. ã.de iuriſ⸗ di.omn.iudic. ¶ Item adde aliud in..iſti quidẽ. j.qð met. cau. Aliud in.capitaliũ·. oĩa.j. de pe. Aliud in. l. MRꝛocu- la j.de pꝛob. ⁊ l. Caius.in fi ſol. matr.⁊..ſi3ili. C. de pa. po. Che quis eum qui in ius voca.eſt viexi. Mub. CContinuatur tali oꝛdine.ſupꝛa viſum fuit, de his qui in ius vocantur tam vocatione reali qᷓ verbali:verũ qꝛ hos ꝗ perſonaliter ducutur, contingit de manibus familie eripi ſeu eximi:merito ſequitur de bis videre. Summarium.. & derunt peccare boni virtutis amoꝛe: oderunt pec⸗ care male foꝛmidine pene. 2 Eximens in ius vocatum demum tenetur cũ debita pꝛe⸗ ceſſerit vocationem ſolennitas. 3 Stante pari cauſa in iudicio potioꝛ eſt rei. 4 Citatio indebita excludit eximẽtem in ins vocatũ a pena. Pꝛiuilegium in ius vocati excuſat eximẽtem ne in penam incidit edicti.. 1 6 Aocatione in ius nulla exiſtente in nullo eximens obliga⸗ tur. ⁊ nume.i2.. 7 Conſequentia bec, hoc nõ eſt punibile ergo nõ eſt delictũ. 3 Rei conditionem in pari cauſa potioꝛem eſſe ꝙ; actoꝛis qualiter conſyderandumä.ñ 9 Paria delicta mutua tolli cõpẽſatione nõ ſemper ꝓceedit. 10 Dictio ſed, ad, iuncta copule ⁊, aliud impoꝛtat qᷓ ſiue et. 11 Nerbumſubꝛipere, ⁊verbum eximere, in quibus differũt in materia tituli ne quis eum wc. 13 Aocans aliquem in ius poteſt eundem impune eximere. 14 Aocatione in ius legitima exiſtente nõ poteſt ipſe vocans impune vocatum eximere:ſaltem reſpectu iudicis: cum ei iniuria inferatur. = d ¶ Ai eximẽs 5 2 cedictum. u⸗ pꝛeſen⸗ ti punit᷑ edicto:ſitñ in ius vocatio valida Nextiterit ⁊ nõ aliter neq; ad incurrẽdum Snpꝛeſens edictũ neceſſe eſt ipſam violen⸗ Atiam exẽptionè dolo fieri oontra in jus vo⸗ catum ſec ſufficiens eſi dolo ieri cõtra vocãtẽ Aerbũ au⸗ tem hoc eximere latioꝛẽ habet ſignificationẽ ꝙ verbũ reci pere ſeu eripere. Et vocãtis calũnia eximentẽ a pena hu⸗ ius edicti nõ liberatꝛꝗ quidẽ eximens ex hoc edicto tenet᷑: ſiue per ſe, ſiue per aliũ exemeri. b.d.vſ q; ad.§. in eũ.l. ſi ꝑ 1 aliũ. MNot. pumoq t metu pene malus delinquere phi⸗ bek.licet bonus virtutis amoꝛe tantũ:vt in. c.eũ ꝗ.de pꝛeb. lib. vj. G. noſtra allegauit verſus Oꝛatij, O derũt peccare mali foꝛmidine pene. Oderũt peccare bom virtutis amo⸗ 2 re. C Hot. in.. Offilius. eximentẽ non teneri cũ vocatio⸗ nem ad ius nõ pꝛeceſſit requiſita ſolẽnitas. CHo. in.l. nam 3 4 —..—Q——pp,, e(——— ☛— 4—— cum vterq;.In pari cã † conditionẽ rei exiſtere melioꝛem. concoꝛdãtie ſunt in gl. ¶ Not.in ea. ver.eadẽ equitas.qꝙ; cũ citatio eſt illegitima t per reſpectũ adlocũ in quo ꝗs vo⸗ catur realiter:puta qꝛ ille eſt inboneſtus, vel aliter: eximẽs in ius vocatũ in penã edicti nõ ineurrit. C Not.in ead.ibi, ſed a foꝛtius.ꝙ t cũ in ius dicit is qui iure pꝛiuilegij ibidẽ nõ põt cõueniri eundẽ eximens eũ qui attẽtis iuris regu⸗ lis in iudicio eſſe nõ põt ex hoc edicto nõ obligat᷑. Ho.in ver.t ſi quis ad pedaneũ.ꝙ; cũ vocatio realis eſt nulla per reſcriptũ ad iuriſditionẽ ius dicentis in nullo violẽter exi⸗ mens obligat᷑. ¶ No.in ea.l..qð pꝛetoꝛ.ꝙ nõ requirit᷑ exi/ mentẽ vti dolo aduerſus exemptũ:ad hoc vt in penã pᷣ̃ſen⸗ tis edicti incurrat, ſed ſufficit do, vt aduerſus in ins vocan tem ad cuius poſtulationẽ trahit᷑ quis ad iudiciũ. C Mot. in.l. ſed eximẽdi.differentiã inter verbñ eximere a recipe- re. ¶ No.in..pꝛetoꝛ ait.iuſtã cauſam exceptionis eximen tem excuſare a pena pꝛeſentis edicti. I Ho.in.l.ſi per aliũ. nõ requiri ad hoc vt quis ex mãdato teneat mandantẽ fo- re pꝛeſentẽ tẽpoꝛe cõmiſſi delicti. ¶ No.vnũ ex glol fi l j.q nõ valet cõſequentia:hoc nõ eſt punibile ergo nõ eſt deli ctum:hinc ſumpta occaſione querit᷑ cũ per ſtatuta permiſ⸗ ſum ſit bannitũ impune offendi. ¶ Itẽ qtales de inquen tes ad officiũ aſſumi nõ poſſunt:modo quis occidit banni⸗ tum ⁊ aſſumptus eſt ad officiũ:quid iuris:videt᷑ hoccade⸗ re in nomẽ delicti per hũc tex, Ita dicit hic Gal. huic ſentẽ tie Bar. acquieuit in.l.vbi pactũ. C. de trãſac. aſſignãdo ra tionẽ cõſyderando duo iura, ſcʒ ius gẽtiũ atq; naturale qð eſt immutabile. in.. ſed naturalia. inſti. de iure natn. gen. ⁊ ciui. Secũdo ius municipale:tũc nõ videt᷑ eſſe delictũ„P. l. Bꝛacchus.C.de adul. Pꝛo his allego.l.ſerui ⁊ filij.z⁊ j.ſ ꝗs vxoꝛi. in pꝛin.j.de pur.⁊ inſti.de obli.que ex delic. naſcun.§. biꝗin parentũ. Ad idt᷑ l.reſpiciendũ..furta domeſtica.e pe. Tertio allegare poſſumus melioꝛẽ te.omnibꝰ in.lin- ter oẽs.. recte.ver.ꝓer contrariũ.j.de fur.⁊ inſti de obli. d ex delic.naſcun..placuit. Inducere etiã poſſumue gluin.l. decuriones.C. de his ꝗ notã. infa.ybi etiã hoc Bal.ponit. Adidẽ tey.in.c.ſi.de pꝛeſcri.libꝛ.vj.⁊.l. querela. C.de falſi ¶ Itẽ ꝙ id qð nõ eſt punibile nõ ſit peccatũ, pꝛobat᷑:⁊ pꝛi- moꝑ.l. is qui.C.ad leg. Coꝛne.de ſicc. Pꝛo hoc etiã text. in c.ſi perfodiẽs de homi.vbi occidens furẽ nocturnũ homici dium noncõmittit. d idẽ tex.in.l.deuotũ. C. de meta.lib. xij. Pꝛo hoc etiã tex.in.l.j.in fi. C.ad leg. Coꝛne.de ſicc. Fi⸗ naliter vt reducamus ad concoꝛdiã ſupꝛadicta: tripliciter eſt diſtinguendũ. Aut cõſyderamus delictũ abſoluteꝛz dic tunc ꝙ offendere bannitũ delictũ ſit:qᷓ;᷑uis ſtatuto permit tente. Si vero cſyderamus per reſpectũ ad penã: dic ꝙ nõ ſit delictũ:cũ lex municipalis faciat hoc eſt delictũꝛxt in iuribus ſcðo loco allegatis. Ael poſſumus dicere ꝙ aliqñ lex ſtatuit ſup offenſa:aliqñ ſuper pena:aliqñ ſuper poten⸗ tia ⁊ exercitio. Pꝛimo caſu dicit ſtatutũ bannitũ vnicui liceat occidere:tũc nõ cadit in ſpeciẽ aliquã delicti. Id boc tex. in. lin.. trãſfugas. ad.l. Coꝛne. de ſiccar. Secundo caſu dicendo:occidens bannitũ nõ poſſit puniriꝛ⁊ tunc nõ valet cõſequentia talis ꝙ nõ ſit delictũ cũ ſtatutũ nõ ꝓbibeat.lj. S.qð vero.ałs, qð autẽ. de his qui deie. vel effu.⁊j. C. ſi tut. Ael tertio reducamus ad duo mẽbꝛa, ſeʒ ꝙ alqñ dicit᷑, p.l. municip.nõ debere puniri id qð iure gentiũ conſyderato erat punibile tũc talis cõſtitutio ſuper hoc arguit delictũ nõ foꝛe cõmiſſumꝑ.d.l.is qui aggreſſoꝛẽ.ꝓ hoc.l.vt vim. S. de iuſti.⁊ iur. ⁊ in. c. dilecto. de ſen. excõi. Tlliqñ ſtatuit.l.nõ poſſe puniri qð iure gentiũ erat punibile:tunc dicendũ ꝙ cõſtitutio nõ arguit tale eſſe delictũ. Ita loquit᷑ text.in.d.q. ſerui ⁊ filij.⁊.l.ſi as vxoꝛi. Not. pꝛimo ex gl.in.l. nam cum vterq;.ꝙ in pari cã melioꝛ eſt cõditio rei qᷓ; actoꝛis. Se⸗ cundo not.ꝙ paria delicta mutua cõpenſatione tolluntur. ¶ Tertio not.ꝙ nõ videt factũ qð nõ eſt legitime factum. ¶ Quo r ad pꝛimũ dico ꝙ tria ſunt cõſyderãda, ſca iudici pꝛincipiũ:mediũ ⁊ finis.Et reſpectu finis fuuoꝛabilioꝛ eſt reus.Gl.in.c.cũ ad ſedẽ de reſti.ſpol.⁊ egiſte in.i.⸗ die. j. ꝗſatiſd. cog. ¶ Quo ad ſecũdumtpone exẽpla in excõica- to agẽte Z excõicatum:vtrũ in hoc pari cõpenſatione tol⸗ lunt. Ael pone. Dicit ſtatutũ ꝙ bãnitus agat 5õ bãnituin. De his remitto ꝑ cano.in.c.dilecti. extra de excep.c.intel leximus. de adult.⁊.c. Michael. ⁊.c. qffruſtra. de vſur. Ze- giſte Bar. ⁊ Bal. in. d.. viro. ⁊.]. cũ mulier. ſol. mat. Bal. pic T.fi.ũ. pe. j. de eo ꝑ quẽ fac.erit.ꝑ Bal.in rub. C. de fid.inſt. Cano in. cↄꝑſtitutus. Sl.legiſt.in..ſi duo. j. de dol.⁊.l. apud Lelſum. —— n—— —— attets in bice bobligae Cpsn⸗ ealis eſtnlfhoin delinquen occicit banni⸗ ider hoccade⸗ Dal huie ſenté aſſignãdo ra B naturghe 95 ti alſgs denaſan. Oeſtica d d w Ln⸗ wWde Sdü5 ſumue Aunz. doc Palpoait. dlCde falfs. , pꝛobat: pꝛi- boc etig tert in cturnũ homici Cde meta lib. mme de ſicc.yi⸗ icta. tripliciter jabſolute:: dic ſtatuto permit d penã: dic ꝙ eſt delictuͤrxt in dicere ꝙ aliqi nſuper poten⸗ nnitũ vnicuiq; delicti. Ad boc Secundo caſu tunc nõ valet nõ phibeat. fu..l.C. ſitut. uqñ dicit, ꝑ.? conſyderato guit dellctũ d.l.vt vim. 5. ſtatuit..nõ cdicendũ ꝙ iktext ind n.unamcum toꝛis. ĩ· Se⸗ ne tolluntur. ttime factum, zda,ſcʒ; iudici uoꝛsbilior el ein ode ole. la inegcoica⸗ enutione tol⸗ 15 bäni 1 cep.cnn e⸗ 55 Furge nat. Hal bic C de fd inſt. dol.apudh Celſuu MNe quis eum quiin ius voca. eſt ac. „₰ Celſum.. Marcellusj.de doli excep.¶ Tertiũ vero nõ examino:qꝛ clarũ de per ſe. Nãc gl.ſemper allegamus. oð 10 iſta †dictio, ſed, adiuncta copule ⁊,diuerſificat caſum ſe⸗ quentem a pꝛecedẽti in facto:nõ in iure. Si vero ſiue copu laa, tũc diuerſificat tam in facto qᷓ; in iure.l. ſed ſi lege. j. de peti. here.l.vſumfructũ..ſi actũ. j.de verb. obli ga.l.flumi⸗ num.ãj. de damn. infec. et in.l.j.. ſi quis in ius voca. CMHot. aliã gl. in.l.qð ſi ꝗs.que incipit, hoc pꝛopter ad vnũ ꝙᷣ de iure canonico iudex oꝛdinarius poſſit recuſari: vt in.c. cũ ſpeciali.de app.iure tamen ciuili ↄꝛium eſt:ſed adiungitur ſibi vt ſuſpecto alius:vt in aut.ſi vero cõtigerit.C.de iud.⁊ hoc locũ habet in oꝛdinario magiſtratu magno:nõ autẽ in magiſtratiũculis:qꝛ iſta etiam iure ciuili recuſari poſſunt. ita eſt gl. Ad hoc etiã facit alia gl.iuris ciuilis loqnẽs deiu dicibus toꝛcularibus:puta tabellionibus: ꝗ vt ſuſpecti re⸗ cuſari poſſunt:⁊ alius ſubꝛogari.Gl.in aut.vt defuncti ſeu funera.ã.ſed hoc quidẽ. ¶ Quero ſuper glo.in..idẽ pᷣtoꝛ. qño poſſit interuenire dolus in eximẽdo ſi exemptus foꝛte a cõſanguineis ꝗs fuerit. Dicas foꝛte ꝙ ipſi eximẽtes cõ⸗ poſuerunt cũ familia eũ ducẽte vt permitteret᷑ eis fieri in- iuria vel violẽtia, ⁊ ſic captus euadat: vt pꝛopterea acrius puniat᷑ pꝛopter cõtemptũ pꝛetoꝛis bis cõmiſſum. Zld in- tellectũ gl. ſuper ver. itẽ.A. Dic aliquãdo quis habet pꝛiui- legiũ ne vocet᷑ in ius per pꝛiuilegiũ:tũc ſi vocet᷑ vocatio eſt nulla:vt in caſu.l.ij.j.de indi. Pam legatus vocari nõ põt. Aliqñ vero ſumus in caſu cõtrario:putas hʒ ꝗ pꝛiuilegiũ ne conueniatur:⁊ tunc loquitur iſte text.quo caſu liberans aut eximẽs pena huius edicti tenet᷑: cũ citatio fuerit vali/ da:ſed vexabat᷑ calũnioſe pꝛopterea quia pꝛinilegiũ babe bat. ¶M In gl.que querit qñ eſt iuſta cauſa c. Ang. dicit ꝙ licite facit eũ quis retinere qui iturus eſt ad locũ vbi peri⸗ culum vite eſſet incurſurus. MItẽ ꝙinſidie per iura ſunt iuſta cã excuſandi quẽ a cõparitione:⁊ intellige dè diſcri⸗ mine generali nõ ſpeciali. Nam ſi hʒ particulares inimici⸗ tias:tunc nõ eſt iuſta cã non cõparẽdi:ſed generalis guer⸗ ra quẽ excuſat.Oñi de Rot.per.c. dilecti. de dolo ⁊ contu. in deci. Ad hoc dixi in.l.ſed ſi hac..ſed ſi per penã.S.de in ius voc.Adde qð plene not. Gar.in.l. adulter.j. de adult.⁊ .ei qui.in f.j.ad munici. M Mot.tex.in.l.ſed ſi eximẽdi. fa- cientem differentiã inter verbũ ſubꝛripere, ⁊ eximere:nam eripere ẽ ꝑ raptũ. Pꝛo declaratione dic ꝙ; quatuoꝛ ſunt di uerſa:ſcʒ eripere ſeu rapere ꝓ eodẽ, ſurripere, auferre, exi mere atq; trahere.ſubꝛipere eſt furari occulte.Ita eſt tex. in.l.nunq;; plurajj. de pꝛi.delic. Eripere vel rapere eſt pꝛo- pꝛie de manibus auferre, vᷣm iuriſcõſultũ hic. Ad hec etiã l. duobꝰ.. ſi quis iurauerit.ij.j. de iureiur. Auferre eſt ma⸗ gis generale. Nam eſt quid per violẽtiã tollere:ſine de ma nibus ſine aliter:vt eſt tex. notab.qui hãc differentiã ponit in.l.iij..non ſolũ.j.de incen.rui.naufra.iũcta ſua gl.&ſt et aliud trahere, ſca ad iudiciũ:⁊ eſt qnẽ inuitũ ducere nõ vo⸗ luntarie. gl. oꝛdi.in. lj. ats.ij. C. de agri.⁊ cẽſi. lib.xi.quã not. Bal. in. l. nõ eſt nouũ. 5. de leg. ⁊.l. ꝙuis. in aliquibus lectu. ſed ſi accipimus ſignificationẽ large.vnũ ꝓ reliquo ponit: vt.l.ſi quis ex domo.j. de furt. ⁊.l. ſi venciderit.g.cũ raptoꝛ. co.tit.⁊ lib.j.vi bon.rapt.⁊ hec tene menti ad ſtatuta. ¶ Ul terius dicit᷑ in litera de manibus. Iſtud verbum quãdoq; accipimus ꝓ coꝛpoꝛis mẽbꝛo naturali:⁊ ſi de manu per cõ⸗ ſtitu. l.fiat ſimpliciter mẽtio in caſibꝰ punitiuis accipimus debilioꝛẽ ſcʒ ſiniſtrã. Glo.eſt ſingu.in aut.ſed nouo iure.in verbo, ſola manus. C. de ſer. fugi. Sed in dubio mẽbꝛi am⸗ putatione manuũ intelligimus. Text. vero in aut᷑. vt nulli iudi.õ.qꝛ vero.ver.ſi vero.Elliquãdo hocverbũ manus ac⸗ cipit pꝛo poteſtate atq; dñio.l.manumiſſiones.3. de iuſti. ⁊ iure.⁊ in aut.cõſtitu.que de dignita. in verbo, manus. Zlli⸗ quãdo pꝛeſupponit aliquã agitationẽ celeritatis:vt in.d. c. 12 j. de lib. obla. ¶ Itẽ vides in..j..fi. ⁊.l. ſeq. qꝙ; is t qui eũ li⸗ berat cui citatio facta nulla eſt nõ tenet᷑ pena que veniret applicãda parti. Sed dubiũ eſt an quis liberãs eum ꝗcita ri nõ poterat liberat᷑ a pena applicãda fiſco.Cxempluũᷣ:du⸗ cebat᷑ ꝑ familiã indicis legatus quidã ⁊c. Nidet dicẽdũ ꝙ; nedũ nõ tenet᷑ reſpectu partis,ſed etiã reſpectu iudicis.l.j. C. de his ꝗ latr. ⁊ tex. in aut. vt nulli iud.pꝛouin..arripiãt. 1.C. de male.⁊ ma. Idẽ dixit Gal.in. l j.. Offiliꝰ j. e. Ange. vero in..O ffilius diſtinguit. Aut gs eximit illũ ꝗ pꝛima frõte poterat citari:q erat de iuriſditione iudicis habitu: nõ tñ actu:qꝛ lʒ nõ incurrat in penã parti applicãdã: tñ in⸗ currit in penã iudici applicãdã. Ita dicit ꝑ hũc tex.vbi ci⸗ 13 28 tatio crat innalida:qꝛ venia impetrata: eximẽs pena non tenebat. Eiliqũ vcro citatio eſt nulla ex eo: qiudex non bs iuriſditionẽ nec habitu nec actu regnlariter: vt.lextra territoꝛiũ.ð.de iuriſd.omn.iudi.⁊ tñe tali caſu eximens nõ punit᷑:neq; pena reſpectupartis: neq; reſpectu iudicis.l. pꝛohibitũ. C. de iure fiſc. lib.x.⁊ ex hac dieit foꝛe verũ in oꝛ- dinario iudice, ſed in delegato dat regulã t ꝙ nullo modo eximẽs eũ ꝗ ab eo vocat᷑ ignoꝛãter etiã puniri nõ poteſt.c. ſi qnñ.de offi.deleꝑ Inn. Sed illud.c.⁊.cj..tit.⁊.ij. de ſpoꝛ. aliter loquit:vbi tex.qꝙ; delegatus hʒ iuriſditionẽ in quem⸗ cunq; nõ ſolũ inter partes iuriſditionis delegate, ⁊ ſi alle⸗ gat᷑ ignoꝛãtia. R eſpõdeo ꝙ cautus agere debuit ſe infoꝛ mare an iudex hic eſſet delegatus.l.ꝗ cũ alio.j.de re iudi.j. inciuile. C. de fur.c.ad aures.de tempo.oꝛdi.vt veritas ha- 14 beat latioꝛ dicas ꝙ aut talis citatio eſt inualida ope exce 1 2 3 ptionis:⁊ tunc lʒ eximẽs nõ teneat quo ad penam reſpectu partis:tñ punit᷑ reſpectu iniurie ipſi iudici illate.l.ſi ꝗs ex aliena. j. de iud. ⁊.l.ij. S. tit.j. vnde tanq́; iudicij regulã impe diens puniet. Scðo caſu qñ citatio notoꝛie erat nulla ipſo iure tũc neqꝙ; reſpectu partis neq; iudicis eximens punit᷑. Summarium. Alctio ex edicto ne quis eum qui ꝛc.cui contra quem, ⁊ ad quid competat. Negatiua pꝛobanda eſt, vbi eſt cauſa delicti. Edictum ex edicto ne quis eum qui ⁊c.non inducit penam niſi duobus pꝛobatis. 4 Pena ſoluta ob contemptum iudicium non inducit ſubla 5 6 37 8 2 3 tionem debiti pꝛincipalis. Juramentum inducit pꝛobationem contra doloſum. Pena eximentis quem in iudicium vocatum imponitur reſpectu deductoꝛum in libello. Negatiua quo caſu pꝛobanda. Edictum ne quis eum qui ⁊c.competit vendicare ſe volen ti,ꝛ an tranſeat in heredem. 6* ¶ Alctio ex hoc edicto cõpetit ad §. In el m. ſzur e qð eſtimat ꝑ ngennein in li ẽ.Et verba legis intelligẽda ſunt cũ effectu.Et ſi plures eximãt oẽs tenent᷑ ad penã: nec vnius ſolutio liberat aliñ. ¶ Itẽ ſecũdo eximens liberat debitoꝛẽ exẽptũ:⁊ dat᷑ hec actioheredibꝰ citãtis ita demũ ſi interſit eoꝛũ. In heredes autẽ eximentis hec actio nõ cõpetit q annalis eſt. h.d.vſq; in fi. ¶ tMNo.in..in eũ. Pꝛimo cõtra quẽ det᷑ actio ex hoc edicto deſcẽdens.Secũdo ad ꝗd illa cõpetat. Tertio qũo illud tale ad qð cõpetit pꝛobet᷑. Quarto hãc actionẽ eſſe pe nalem. ¶ rMot.in..docere.ꝙ qñ negata eſt cã delicti, ſeu intẽtionis alicuius, pꝛobãda eſt per pꝛoponentẽ ipſam: de quo dic vt dicet᷑.j.¶ THo.ſecũ do ꝙ ad hoc vt locũ habeat pena ex hoc edicto:duop iſtũ tex.neceſſario ſunt pbanda. Pꝛimũ eſt exceptio, ſca ꝙ ipſa exceptio occaſionẽ dederit quare in ius vocatꝰ ad iudicẽ nõ acceſſerit. ¶ No.tertio id ad qð ſemp hũc.c.allegamus, verba cũ effectu foꝛe intelli genda.⁊ concoꝛ.ſunt in glo.quibus adde.c.relatũ. extra de cler.nõ reſi. ¶ Hot.in..hoc iudiciũ.ꝙ vbi plures ex deli⸗ cto ad merã penã obligant᷑:ſolutio vnius aliũ non liberat, qð dic vt declarabit᷑. ¶ Not.in ver.heredibus.q; lʒ defun/ cto in vita cõpeteret actio ex hoc edicto etiã ſi eins nõ in-/ tereſſet:vt in hac.l.ii..j.⁊ in.l.ſed ſi eximendi. g. itẽ ſi quis. nihilominus heredi ita demũ cõpetit ſi ſua iuterſit, ⁊ ſicp verba beredis variat᷑ qualitas obligationis 5 regulã.l.ij. 4 Krex bis. de ver. obl.⁊.l. cui fundꝰ. j. de cõd.: demõ. †o. in..fi.ꝙ pena ſoluta ꝑ eximẽtẽ nõ liberat debitoꝛẽ exẽptũ avero debito. ¶ NHo.ex eadẽ ꝙ pena ſoluta ꝓpter cõtẽptũ vel ſpꝛetã iudicis authoꝛitatẽ nõ inducit ſublationẽ debiti pꝛincipalis. Ad idt. j. de arb. l. Celſus. ⁊.1.ſi gs rẽ. ꝗ tex. Ioꝗ- tur eadẽ pena ſoluẽte:ʒ iſte loquat diuerſis ſoluẽtibꝰ. Con clude ex glo.ij.ꝙ actoꝛ haberet ꝓbare ſuũ mtereſſe per iu⸗ ramentũ in li&ẽ in quo nõ ſolũ intereſſe cõe deducere pöt, ſed particulare affectionis.li.vj.cõtra tex.vbi nulla mẽtio ſit de iuramẽto inlitẽ. Scða ratid eſt:qꝛ vbi caſus nõ repe⸗ ritur exceptus ſtat regule.x.inuitus.j.de pꝛocu. Ande fuit ſcða opi. Petr.de Bel.ꝙ text.iſte dicit hoc ꝙ ille qui agit cõtra eximentẽ pᷣt eſtimare cõtra eundẽ ſuuũ intereſſe ſup ple verũ ⁊ qð iuramẽto pꝛobet᷑.Et poſito ꝙ falſum iuretur d üſſ —-- Audo. Roma.in pꝛimam. f. veter. part. ſtat tã ipii iuramẽto in penã ipſius eximentis. Deducamꝰ poc ad pꝛacticã. Pone ꝙ res debita rnõ valebat niſi decẽ. qũo ꝓbat:ꝑ iuſ᷑m. Sz ſi iurauero illã valere cẽtũ lʒ falſo: puic ſtabit iuro.Et hec lect.ꝓbat᷑ pꝛimo:q in odiũ dolo ſi iuf̃m facit ꝓ bationẽ..ſi qñ. C. vñvi. ⁊c.ſi. extra qð met. cau. ¶ Scdo ꝓbat:qꝛ aliqñ ipum intereſſe pbat ꝑ ſolũ iufm.l. ſem per..hoc interdictũ.j.qð vi aut cl. CTertio q rõne delinquẽtis hoc ſpeciatr introductũ eſt vt ꝗs de piurio ar gui nõ põt.l.de piurio.j.de in lit.iur. differt a gl.pet ſect, ꝑhᷣ iut᷑in vult ꝙ nõ ſolũ cõe, ẽt verũ ĩtereſſe. Tertia fui opi. Petr. ſcʒ ꝙ cũ iſte tex.nõ faciat mẽtionè de iufo de eo mẽtio ſierinõ dʒ. Et intelligak iſte tex. ſic. Pone Titius 53 mihi rem valentem centũ eximens tenet᷑ ad eadem cẽtum: nec requirit᷑ ꝙ aliter pꝛobet᷑.Aam ſufficitq in libello Sec xerim ſola centũ in odium delinqut᷑tis facit plenã pꝛo a⸗ tionem.⁊ heclex pꝛobat. Pꝛimo q certũ eſt ꝙ via non dʒ periuris aperiri.lqj.in fl. C. de mo. vil videamus. in pꝛinc.j. de in lit. jur. 2.. ſi aduer. ven. CItẽ ꝙ auferri dz materia delinquẽdid. auenire.j. de pac. dot. Moõ Lfüdfe agès 3 eximẽtẽ põt ꝑ iur᷑m cõſequi ꝗð iurauerit, ⁊ ſic delinꝗt: ſe dẽ.⁊ ſic intelligat᷑ hec gl. Qũ vero cõcedit̃ ab hoĩe tunẽ illa ad heredẽ nõ trãſit.l.gñaliter.circa pꝛin. Cde reb.cre ⁊ eſt ratio qꝛ foꝛte ipſe talis ꝗ fuit tentus ꝙ creditoꝛ ſuus poſ⸗ ſet pbare per iuramentũ, motus fuit eͤſyderata bonitate in perſona defuncti: que ratio non cadit in perſona here⸗ dis.l.cui bonis.de cura. furio. ⁊.l.ſi actoꝛ. de pꝛocur. C Qui ſatiſdare cogantur ⁊c. Rubrica. ¶ Cõtinuat tali oꝛdine. Ad pꝛecedẽtia ſuperioꝛibus titu. huſus libꝛi iuriſcõſul.tractanit de iuriſd.om.iudi. verũ qꝛ aliqñ pᷣuati vocant᷑ in ius ab habẽte iuriſditionẽ. Ideo po ſuit tit.de in ius vocvt e§t. Itẽ qꝛ in ius vocativolũt pare/ re pᷣceptis:iõ poſuit rub.ſi ꝗs in ius voc verũ qꝛ hi ꝗ citati ſunt nõ cõparẽt, ᷓ dãt fideiuſſoꝛẽ de cõparẽdo poſuit ti.in ius voc.vt eant.Aerum etiã qꝛ aliquando hi qui in ius di⸗ cunt᷑ a manibus familie eripiunt᷑:ideo poſuit titu.ne quis eũ ꝗ in ius. verutñ ⁊ quãdoq; cõparentes in ipſo iudicio ſi nõ poſſidẽt immobilia, habèt ſatiſdare de ꝑſiſtendo in iu⸗ dicio vſq; ad ſi.ideo ponit᷑ hec rub.Que autẽ ſit differẽtia inter hůc tit.⁊ illum in ius vocati vt eant. Dic yt in gl.rub. Summarium.— multiplicãdo delictũ nõ eſt ſoluere.lxratas.de reſ cin.vend. 1 Satiſſ datio impleta ðꝛ ſi ei cui pꝛomiſſ um eſt, ſid es ſeruat᷑ Scðo ꝓbat᷑ certũ eſt ꝙ ei ꝗ ſemel falſuʒ dicit nõ dz dari oc 2 Satiſdat q eautionẽ, vel fideiuſſoꝛiã, vel pignoꝛatitiã dat. Caſio ier cémnittsdi kalſum.lſi cui..hiſdẽ.ã.de acc. C Ex 3 Fideiuſſoꝛe dato ſ ecurus dicik de iure ſuo is qui illũ dat. 6 bis babetꝭ †lec. glxrepꝛobatã:: lec. N e. appꝛobatã:ex qua 4 Satiſdatio ciuilis diſfert a pꝛetoꝛia: ⁊ an inuito creditoꝛe habetis ꝙ iſta actio cõpetit cõtra eximẽtẽ ad id qð dedu/ ſier poſſet ſolutioõ. 1 ctum erat in libello:ſiue verũ, ſiue falſum deduxerim. Ad 5 Obligatus in genere eligit ſolutionem. idem.l.quoties.C. de exac. tribu. lib. x.⁊.fin. C. de oper.lib. 6 Obliga. ſideinſſ.nõ inueniẽs an iuratoꝛia cautiõe liberet᷑. Er ſcða parte gl.poſſumus colligere ꝙ quatenusergo 7 Aerba iſta ſatiſ dare ſoluere, cauere/⁊ ſimilia, ad impoꝛtẽt. ab eximẽte id qð nubi debet a debitoꝛe exigam: id non eſt“ Atiſ datio C Satiſfacere di penaꝛ:ſed eſſet pena id qð eſt vltra Bargepꝛobat per.§. fur 85 4 ¼ x cimur ſi eins deſy ti inſti de oblig. que ex delic. naſcũ. Alia gl. que not.ꝓ ver⸗ deriũ implemus cui ſatiſffacere tenemur. ba ſunt intelligẽéda cũ effectu. Tuſcis ꝙ T id qð vicitur q; 1 Satiſdare vero ſi fideiuſſoꝛẽ p̃ſtamus.h. nõ ei ꝗ dicit negãdo incũbit pbatio:hoc verũ niſi talis ne⸗ 1 0. ¶ tHo. pꝛimo ꝙ ſatiſfactio verificat ꝑ gatiua eſt cã intẽtionis fundãde. Ita eſt hic text. Ita dixit auscunqz modũ illius impleatdeſyderiũ, Inn in c. ſup bis.extra de acc. 7 Bar.in.l.hoc iure.j. dever. cuivincuiu obligationis aſtringimur. Ad idẽ j. de pi sno. õbli. ¶Scðo allegamus hũc tex ꝙ nõ ſumicit delictũ fuiſ⸗ 2 act.h.ſi rem alienã.c. ſat:ſfactũ. ¶ Hot.ſcðo ꝙf ſatiſdare di ſe initiatũ niſi ſumpſerit effectũ. De hac materia dixi in. l.j. cimur cũ cautionẽ fideinſſoꝛis pᷣſtamus. Idẽ tñ ⁊ ſi pigno⸗ in fi.qð quiſq; iur. Induco ad queſtionè. Statati erat Flo ratitiã.Tld hoc.ſ. de ver. ſigni.l. hab ere.g. cautũ.j.de coſtit᷑. rẽtie ꝙ nullus ciuis poſſit here matrimoniũ cũ aliqua de pec.l.pmiſſoꝛ Stichi.in fi.ſ.d ecolt. Po. L. ũ. iubẽt. C Ho. ter petra mala. modo ꝗs 5xit ſpõſalia an incidit in penã. Iſte 3 tiogt ſecurns gs dicit eſſe de iure ſuo, ců ſibi ſideiuſſoꝛes tex. adducit᷑ ꝙ nõ referat᷑ pena niſi ad effectũ ſit deductũ.j. ſunt pꝛeſtiti.xd idẽ.j.de noui oper.nuncl.pꝛetoꝛ ait. ã. hoc ſi quis officiu.j.de ritu nup.Fᷣacit.⁊ll.qð ſeruus.de condic. inter dictũ. li. de pꝛet.ſtipu.x ad huius verbi declarationẽ. ob cau. In ↄꝛium videt᷑l.oꝛatio.j.de ſpõ.⁊ iſtad eſt verius. vide plenã Flin.l. ſ mãdato Titij..ſi.j. man. Et hoc no.cũ Et reſpõdet ad.j.ſi ꝗ officiũ.qꝙ quedã ſunt q̃ ppetuã habẽt quotidie in inſtrumẽtis apponat᷑ pꝛomittłs facere eũ ſecu cauſam ꝓhibitionis, ⁊ ſic loquit᷑.l. oꝛatio. qdam vero tꝑalẽ rum ꝛc.Sequit᷑ gl.ii. cũ ſin. pꝛin. glin.1ꝓpꝛetoꝛie.iij.de pto. ⁊loquit᷑.i.ſi ꝗs officiũ. ¶ Itẽ quero ⁊ pᷣſupponeq pꝛiuatio ſtipu.⁊.õ.ſuſcepto.in aut.de exbi.reis.Cõtraria glo. in.l. in ab officio pena eſt.l.mut..pena.j.de ꝓcu. Modo mulier eo.. nemo. j. de re iudi alia in aut. offerat. C. de lit. cõteſta. trãſiẽs ad ſcða vota ꝑdit tutelã ſilij.ĩ aut᷑.de nup.ʒ.ſinautẽ Alia recte intuẽti in.Lj. C. de pꝛocur. Sed Har. bic quẽ cer tutelã. modo pone ꝙ mulier habẽs tutelã filioꝝ 5bat ſpõ⸗ ti doc. hic ſequunt᷑ ſequit gloſ.Et ꝙ hoc ſit verũ dicit ipſe ſalia nunqd pꝛiuet tutela. Iſte tex. induci põt ꝙ nõ. Hã re ꝓbat in.l.habere. cxcautũ. j.de verb. ſigni. Itẽ ſic. Ille g te⸗ quirit᷑ effecbꝰlis cõſummatio.Spe.mouet hãc.q.in ti.de tu netur ad tãtũ:ſi plus facit dicit adimplere factũ: liberat.l. to.nt dicẽdũ.oſ.ꝗd ſi vult.⁊ videt᷑ foꝛmare idẽ qð ̊ tex. cũ furti.cũ ſi.j.de in lit. iur. Sed ille ꝗtenet dare ſideinſſo⸗ 7 nwißß ꝗs officiſ. Sed ꝓ opi. Ball.ſolet..q viri.j.de res ſi pꝛeſtat pignoꝛa plus facit qð ꝓbat᷑ in.l.plus cautio- bis ꝗno. infa. Spe. Altimo huc..deducã ad pꝛacticã. tu nis eſt. de re indi.j. de inſtiw⁊ obli.qᷓ ex delict.⁊c..furti. Itẽ habes ꝙ faciẽs duci debitoꝛẽ põt agere eximẽtẽ.Et duo ꝓbat Bar.. l.j. ſ. ſ legatarius.j. quoꝛũ leg. Alterius ꝑ tex. ſunt neceſſaria yt agere poſſ um. Pꝛimo ꝙ parte exẽptus 4 in. l.). F.inbet, de colla. bon. Pꝛo cõcoꝛdia f dic ꝙ aliꝗñ lex ſit. ¶ Itẽ ꝙ ſit mihi ſublata facultas illũ ↄueniẽdi.M Itẽ aſtringẽs aliũ ad ſ atiſdationẽ ſine ciuilẽ ſine ptoꝛiã ſubinn duo alia. Pꝛimo ꝙ ego traxerim eũ qui ad iudiciũ venire git verbů ſideiuſſoꝛ nõ liberat p pignoꝛa.ꝛ ſi rõne illaqe in- debebat.§. O ffüius. 3. e. ſc; ꝙ captus duceret᷑ authoꝛi⸗ uito creditoꝛe aliund ꝓ alio ſolui nõ põt.lii.j.ſi cer. pet.l.eũ tate iudicis l.iij.§.ſi ꝗs ad pedaàneu. 3. eo. ¶ Aenio ad. 6. i. ꝓ quo.C.de fol. Et ſi dicat᷑ pᷣſtãdo pignoꝛa, plus p̃ſtat: aſic hic tex.vult ꝙ ita demᷣ oatur heredi actio ex hoc edicto ſi liberari debeat.Rñdeo ꝙ poſito ꝙ plus ꝗs ſoluere velit: eoa interſit. Sed in l.iij.⸗. ſed ſi eximẽdi.of ꝙ cõpetit ſiue boc inuito creditoꝛe fieri nõ põt..fſ.j.de vſu habi.: pbat᷑ internt ſue nõ. T aodo qrit᷑ quare ipſi heredi nõ cõpe⸗ in..pᷣterea.in ſi.inſti.de act.⁊.l.ſi debitoꝛãj. de ſol. Aliqñ lex 3 tit niinterfit. Ratio eſt q bec actio dat᷑ ad vindictã que ciuilis vel pᷣtoꝛia mãdat ſimpłr dari:⁊ tũc obligatus libe⸗ ad heredẽ nõ traſit.l.iniuriarũ actio.j.de iniur. Dicas ꝙ rat:ſiue pᷣſtare velit cũ fideiuſſione, ſiue cũ pignoꝛibꝰ ꝑ tex. aliꝗſi actio cõpetit ratione vindicte, vca qñ eſtimo ctume in.d.l.ꝓmiſſoꝛ Stichi..fi.j.de cõſti.pec. Pꝛo hoc facit ra⸗ liã mihi illata. Aliqñ attio cõpetit ratione rei familiaris: 5 tio. Certũ eſt ꝙ obligatus in generc. Sed ⁊ hic in genere Pena qñ eſtimo dãnũ tertio illatũ..nõ oẽs.⁊.penales.in⸗ obligatus hʒ electionẽ.l.cũ his..vlti.de cõdi.inde.igit᷑ ⁊c. i. de perpe.⁊ tẽp.att. ¶ Itẽ queriĩ nungdiſta actio ſit il⸗ Habes ex fi.eiuſdẽ gl.ꝙ ꝗs cõᷣuẽtus ſi nõ poſſideat ĩmobi la eadẽ q̃ cõpetèbat de aneto. videt ꝙ nõ.l. eũ qui edes. de lia tenet᷑ ſatiſdare de iudi. Fallit de illuſtri⁊ ſupilluſt. Hal vſ uſ ca.⁊ ꝓbat᷑ a ſinili:ꝗꝛ actio de dolo pbiẽniũ durat3ᷓ do⸗ lit ſcöõo in clerico ꝗ nuda ꝓmiſſione liberat᷑. Fallit tertio ſi loſum:⁊ fla ã cõpetit ſuo peredi eſt ppetua.litaq;qj. de do. cõuẽtus nõ reperiat ſideiuſſoꝛẽ..ſed hoe hodie.inſti.de ſa Sed gl. inl. heredibꝰjj. de dolo. qrit an ſit cadẽ.Et dicit ꝙ tiſd. ¶ Itẽ fallit ſi agẽs ↄtẽtus nuda ꝓmiſſione. Põt em̃ ſunt due:vnde ex vno facto eꝛiunt due actiones diuerſimo renũciare ſuo fauoꝛi. Ita tʒ gl. Tu adde caſum.ſ.qꝙ pᷣmiſſa de ſe habètes. Ita hic aſmnili. ltterius gl.ſi dicit ꝙfa⸗ regula fallit in ius dicẽti:ꝗ ad ſyndicatũ ſtant finito oſficio cultas iurãdi traſit ad beredè. Sed dubitandũ.iã Bal in qm̃ talẽ ſatiſdationẽ nõ pᷣſtãt:ſed liberant᷑ caut.iuratoꝛia.j. Liij.j. de iureiur. fuit in opi. ia. Pꝛo cõcoꝛdia dic ꝙ aligi 6 vnica. C. t oẽs tã ci.ꝛc. lterius ꝙ vbi gl.vnlt ꝙ ſi gs ſa⸗ iſia facultas cõcedit a.ivniuerſaliter: a tũc traſit ad bere- tiſdare tenct᷑ ſi iurat ſe reperire nonpoiſe liberat᷑ ergo ⁊c. Adde.c. —õJ—————ÿ— — ———— ———— dcbegt ris raiterlat etereti nſdad daäd Sord Ceaon ſirem. tifueto rumekc riRearurx aalcume karionäpi ſeruus ſaadeſet rieaturp taatide daädopf alatüc: one tatune slüci Letanti. cötrahi Alſame Cocaues isſeufi ſLappl daleate zurm a ditned diimmet Nänao nunig algü Dfiſtendo in itẽ ſtdifen⸗ le pt in grub, ſ fides ſeruar Fnoꝛatitia dat. 5qui illũ dat, lito creditoꝛe tiöe liberer, Id impoꝛtét. tiſtacere di ſi eins deſy etenemur, bſtamusb. dric p Adehſdend de.ſede pigno. Frſatiſdaredi tn aſi pigno- tũ.j.de cöſtir. bet.(Bolter bi fideiuſſoꝛes detoꝛ ait.. hoc deelarationẽ. Et hoc no cu facere eñ ſecn dꝛie. ij de ̃to⸗ aria glo in.lin de lit cöteſta. ar. bic quẽcer verũ dicit ipſe ?ſic. Ille g te⸗ etur liberat. are fideinſſo⸗ plus cautio⸗ zc.. furti. Itẽ Aterinsp tet. cq aliqñ ler toꝛiã ſubiun Ine illaqꝛ in⸗ cer pet Leũ spſtat: aſic Auere velit: abi pbak Dliqñ lex igatus libe⸗ noꝛibꝰp tex. boc facit ra⸗ Hic in genere inde. igi’ 7c. ſideat ino fupiluſt;Fa alit tertio ſi iieintideſt ne. Pöt em m.c Pmila Knito oflicio kiuratoꝛial. t ꝙ ſigs ſa rrat ergoic- Aade Qui ſatiſdare cogantur. Adde.c.fi. de ſen. excõ. in. vj.ꝛ in.c.ꝑ veſtras. extra de dona. inter virũ ⁊vxo. ¶ Itẽ tex.in.l.i.g.ſuper.C. de aſſer. tol. hoc caſu in vſufructuario qui ſatiſdare da dño pꝛopꝛietatis vt vt atur cõmode et honeſte. Nã ſi nõ reperiat᷑ fideiuſſoꝛẽ nõ liberat᷑ ſi iuratoꝛiã cautionẽ pᷣſtare velit. Eb.in. lvſufruc. C. de vſufr. ¶Mlterius pone ꝙ iuraui me reperire nõ poſſe fideiuſſoꝛẽ:poſtea reperio:ꝗd iuris: Dic ꝙ ʒ aliqñ iberat nibilominꝰſi ex poſtfacto reperiat nõ liberat᷑, per. d. c.ſi. ſ. illis.de ſen. exc. ¶ tAlterius ꝗd impoꝛtẽt hec verba ſatiſ⸗ dare, ſoluere, cauere, dare ſatiſfacere, fac quedã mẽbꝛa: qr aliqñ ãrimꝰ de viſicatione vᷣbi ſoluere: aliqñ vbi ſatiſdare: aliqñ vᷣbi cauere:aliqñ vbi dare velſatiſfacere. Pꝛimo de vᷣbo ſatiſdare dicamus.Nã aut ꝓfert᷑ ab hoĩe, aut pure, aut alternatiue, aut a.l. POꝛimo caſu ꝓmittẽs nõ liberat᷑ niſi ſol uat pecunia numerata, aut eiꝰq debet ſolutione. Gul. alle. tex. in aut. vt cũ de ap.cog.vñ ſumit᷑.·d. aut. ſi qn. Scðo caſu puta, pꝛomitto ſatiffacere vel ſoluere. Ar̃ tũc ꝙ idẽ ſit qð in pꝛimo caſu. Sed vtrũ illud verbũ de exponat᷑ ꝓ idẽ ex eo qꝛ in eadẽ oꝛatione poſita ⁊c.l.vt pactũ.in gl. C.de traͤſact. Sed dic ꝙ veriſicat᷑ pᷣſtita fideiuſſione.per tex.in Ipe. quibꝰ mo. pig. vel hyp. ſol. Aut all. pfert᷑:⁊ tũc liberat᷑ ꝗs qũocunq; ſa tiffaciat. Pꝛobat᷑ inl.itẽ liberat᷑.c.j.ꝗb.mo.pig.vel hvp.ſol. 2.i. ſi rẽ..ſatiſfactũ.⁊l. ſeq.j.de pig. ac. ¶ Si aũt q̃rimus de ver. ſatiſdare. Dic ꝙ aliqñ pꝛofert᷑ ſimpłr:⁊ tũc ſiue all.ſiue ab hoĩe verificat᷑ ꝑ pᷣſtationẽ pignoꝛis ſen fideiuſſoꝛis, ꝓbat in.dl. pmiſſoꝛ. Aliqñ ꝓfert᷑ cũ adiũcto, tunc nõ veriſicat᷑ niſi put.l. mãdat.ita intelligo gl..d. au.offerat. ¶ Capio vᷣbũ ſoluere.Et in hoc dic ꝙ aliqñ pꝛofert cum adiũcto:puta qð debeat quis naturaliter ſoluere:⁊ tũc nõ verificat niſi natu raliter ſoluat.l.ſolutã pecuni.ĩ.de ſolu. Aliqn pꝛofert᷑ ſun⸗ pliciter:a tali caſu aut ab bomine: ⁊tũc verificat ſolũ natu⸗ rali ſolutione. Tex.in. d.l.pꝛomiſſoꝛ.§.fi.in.j.reſpõ. de cõſtit. pecu. lliqñ pꝛofert᷑ a. et tali caſu ſingulariter pꝛolatũ etiã generaliter intelligit᷑. Et quomodocũq; fiat ſolutio volente creditoꝛe eſt verificatũ: ſolutio intelligit᷑ facta. Tex. in. d.l. ſi rem..ſatiſfactũ.⁊ in.d.l.itẽ.g.j.ꝛ..ſolutionis verbũ.⁊.l. ſa⸗ tiſfactio.j.de ſolu.l.ſolutionis verbo j. de verb. ſign. Sed ve rum eſt ꝙ fallit inquantũ dixi ꝙab homine pꝛolatũ nõ ve- rificatur niſi naturaliter ſatiſfaciat.intellige qñ ſoluendũ li⸗ quidum ⁊ purũ erat.Sed vbi dubiũ erat verificat᷑ per pꝛe⸗ ſtationẽ pignoꝛis ſeu ſideiuſſoꝛis. Ita eſt in.j.ſtatuliberi. et . ſeruus..ſi.j.de ſta. lib. Scðo facit vbi vꝛgẽs ⁊ idonea cau- ſa adeſſet ad cogendũ quẽ, vt ſatfdationẽ recipiat tunc ve⸗ riſicatur per pꝛeſtationẽ fideiuſſoꝛis. Tex.eſt in.l.iiij..pꝛe⸗ toꝛ ait j. de re iudi. ¶ Si querat᷑ de verbo cauere.Dic cali quãdo ꝓfertur a..ſimpliciter, aliquãdo ab homine. Pꝛimo caſu, tũc aut a.l.iuris ciuilis? verificat᷑ pꝛomiſſionis pꝛeſta⸗ tione. Tex.eſt in l.ſcimus. C. de verb. ſigni. Sed ſi a.pꝛeto⸗ ria.tunt nõ veriſicat᷑ niſi pꝛeſtatione pignoꝛis aut ᷣdeiuſſo⸗ ris.l.. ũ. iubet j. de col. bo.l. pꝛetoꝛiej. de pꝛeto. ſtip.l. pabere. g.tantũ.de verb. ſign. Aliqn pꝛofert᷑ ab homine:et tũc ſiue a cõtrahẽte ſiue a teſtatoꝛe verificat᷑ nuda cautione pꝛeſtita. d.l.ſancimus.Sed ſi hoc verbũ ponit᷑ cũ aliquo adiecto, pu ta caueat ꝗs idonee:tũc dic ꝙverificat᷑ pꝛeſtatione pigno- ris ſeu fideiuſſoꝛis.l.j..adijci.j.de fideiuſ.l.ſi mãdato Titij. . Calphurnea.⁊.õ.vlti.j.mã. Idẽ eſt ſi adijcio verbũ plene caueat: qꝛ tunc etiam nõ ſufficit nuda cautio.d.l.ſi mãdato. Idem ſi adijceret᷑ verbũ ſufficiet.Glo.oꝛ.in.c. felicis.in ver/ bo idone.de vſur.Sed ſi adijciat verbum mediocriter, dic qð idem eſt, qo ꝓmiſſio de obſeruãdo id qð ꝓmittit ſub hy⸗ potheca omniũ bonoꝛũ. Tex.eſt in.l.filio.j.de lib.cã.qꝛ tunc reqnirit᷑ qð tradat hypothecã omnium bonoꝛũ. Unum eſt addendũ ꝙ licet ſupꝛa dixerim qð vbi verbũ cautio ſingu⸗ lariter pꝛofertur a iure ciuii verificat᷑ per nude pꝛomiſſio⸗ nis pꝛeſtationẽ. ỹallit niſi ponat᷑ hoc verbũ in materia in⸗ noĩatoꝛũ Sctuũ de quibus in.l.naturalis.j.de pꝛeſcri.ver.qꝛ tũc nõ veriſicat᷑ niſi pſtatione pignoꝛis aut fideiuſſoꝛis.in.l. ſi. invlt.gl. j. de cõd.ob cau.Sʒ miroꝛ qð 5 eã.l.pe.ver.plane. eo.ti.Sʒ ꝗd ſi ponat ĩ ſtatutis.dic vt no. Bar..in.l.ſtipul.j. de ð.obl. Bar.in.l.j.C. de ꝓc. ¶ Si q̃rimꝰ de vᷣbo dare vt ꝓmit to me curare tibi facere dare cẽtũ,tali caſu, aut ꝓfert᷑ a teſta toꝛe, aut acõtrabẽte. Pꝛimo caſu hec verba nò verificãtur poſito ꝙ heres velit pꝛeſtare fideiuſſoꝛẽ.l.iſta ſtipulatio. 5.j. de verb. obli.⁊.l.fi.. j.ſi cer.pet. Aliqñ pꝛomittit᷑ ſimpliciter: ⁊ tunc hec verba nõ verificant᷑ neq; per pignus neq; per fi⸗ deiuſſoꝛẽ:ſed requirit ꝙ dent illa centũ.j.ſi ita diſtrahit᷑.g.j. j. de cõtrahẽ. emp. Bar. no. in.l. ſi fundũ. de verbo. obli. aliqñ verbũ pꝛomitto pꝛofertur ſic. Pꝛomitto dare.inſti.de ac.§. 2à— X 29 —, ſic itag;in.l.vbi autẽ nõ apparet..vlq. de verb. obli.⁊ in.d.l. fi de cõdic.ob cau. ¶ Quid autẽ ſi ꝓmitto tradere:dic vt in ſi rẽ tradidi.j.de verb.obli.Aliqñ dicit teſtatoꝛ lego Titio fundũ, velſeruũ meũ cũ decẽ dare poterit, a.ſi.x. dare pote⸗ rit quomodo hec veriſicẽtur: videtur ꝙ ſtatim ꝙ heres ha bet facultatẽ ſoluendi. Sed cõtrarium eſt verũ. Nam nõ ve⸗ riſicatur niſi manualiter ſoluat.l. ſtatuliberi..ſi quis ſic ac⸗ ceperit.j.de ſta.lib. Rec omnia inducunt᷑ ad queſtionẽ dicit ſtatutũ, ſi gs nõ ſolueritvel nõ ſatiffecerit id quo cõdẽndtus eſt intra.x.dies puniat᷑, nõ ſoluit ſ; vult dare pignoꝛa vel fi⸗ deiuſſoꝛẽ.vide ꝑ Bar.in. lqjj.de cuſto.re.⁊.l.nemoã. de re iu. ⁊.l.itẽ liberat᷑..pe.⁊ in.d.j.ſtatuliberos. Bal.i.l.cũ hi.de trãſ. Summarum. — nem ſatiſdationis nullam. ⁊ ſi oſtendẽs conueniat deſcẽden tem vel ecõtra ſuffieit qualiſcũq; ſideiuſſoꝛ pꝛeſtetur etiam non locuples ⁊c. ¶ No.r qð ad idoneitatem fideiuſſoꝛis re⸗ quirit᷑ nõ ſolũ opulẽtia facultatũ:ſʒ facultas cõueniẽdi. Ad idẽ.j.de ver.obli.j.ſi ita ſtipulatus.in fi.( No.in..ſi gs.ſm vnũ intellec.rꝙ vbi iudiciũ eſt nullũ ex eoꝛqꝛ nõ ſubſit rõne defectus perſone agentis vel cõuente ibi,⁊ fideiuſſio de in⸗ dicio ſiſti que fit ad vigoꝛẽ iudicij conſeruã dum nulla eſt cũ iplum iudiciũ nullũ ſit.Ad idem.j.ſi quis cau.j.quoties.a.i. ſi quis ſeruũ.⁊.j.ſi ſeruus. ¶ Ho.in.;.pꝛetoꝛ ait.q; fauoꝛ cõ⸗ iunctionis litigãtium hoc operatur, ſc vt qualiſcunq; fide⸗ iuſſoꝛ de iudicio ſiſti pꝛeſtitus ſufficiat. Ad idẽ.3.in ius vo. vt eant.lj.in ficũ ſeq.Et dic vt ibi plene dictũ fuit. Ad que adde. ſi extraneo.j. de vſufr.⁊.l. negat. j. de moꝛ. infe. ¶ Ho. in ver. qð ait.qꝙ hoc verbum qualiſcunq; quantuncunq; ſit vniuerſale ⁊ geminatũ:⁊cõſequenter magis debeat opera⸗ rari qᷓ; verbũ particulare ⁊ ſimplex: vt.l. Bal ſta.j.ad Tre⸗ bel. nibilominus reſtringitur ad habilẽ, alio modoad ſide⸗ iubentem pꝛeter facultates:vt pꝛobatur hic iuncta gl.ſuper verbo facultatẽ. Ande ſemper allegamus qð verba quan⸗ tuncunq; generalia ſeu vniuerſalia recipiũt reſtrictionem de habilitate ⁊ validitate. Ad pꝛimũ. j. de mun. ⁊ hono.l.vt gradatim..ſed ſilego. C. de ſſac.ſan. ecc.l.j.j. de cõdi.indebi. l.certo locoj. de eo.lj.j.man.lj.C.ad Aelleia.l.oẽs.et.l.inter oẽs.j.e.iũcta gl.ciꝰ.⁊ qð ꝓplene no. Bar.in.l..g.nũciatio.j. de no.oper.nũc.⁊ Bal.in.l. momẽtanee.C.qui leg.pꝑſo.⁊ in rub. C.ꝗ accu.nõ poſ.⁊ in.ſed ⁊ ſi gs..queſitũ.j.ſi quis cau. Ad ſcðm.j. quẽad teſt. ape.l.ij.g.te ſtamẽtũ.j.de Ztab.l.nõ pnuta⸗ uit..nõ queuisj.de re iudi.l.iiij.6.cõdẽnatũ.j.de verb. ſig.l. Pau.⁊ plenius no.j.de his qui no.infa.l.quid ergo.. cũ au tem.⁊ qð no.Bart.in.l.filiũ..ſi quis bonoꝛũ.j.de leg.pꝛeſtã. et in. l.pen.j. de adul.Ex quo ſuper verbo facultas. C rHo. pꝛimoqꝙ ſideiuſſoꝛ dicit idoneus ⁊ opulẽtus patrimonio qñ res ſue tantũ valent quãta eſt quãtitas cauſe.Ad vnũ ſimi⸗ le ſed quid de teſte ꝗ ratione paupertatis debilitat᷑: vt.lij. de teſti. Dic vel ſtatutũ requirit teſtes foꝛe dinites:qꝛ tũc re quirũt᷑ vt ſatiffaciat ſtatuto.Gl.ſing eſt in aut.de here.ꝛ fal. Fſi vero abſunt.Ad hoc facit qð in ſimili dicimus in tu.cu⸗ ius officiũ eſt neceſſariũ et ꝓpter paupertatẽ excuſat a tu- tela.odo vt poſſit excuſari quãta paupertasreꝗrit. Dic qñ nõ hʒ tãtũ in primonio quãtũ hʒ pupillus.inſti.de excu. tut..ſʒᷓ ⁊ ꝓpter paupertatẽ. Sed attẽde advnũ ꝙlʒ gl.nfr̃a in pn. ſui velit ꝙ tm̃ debeat valere primoniũ ipfius fideiuſ⸗ ſoꝛis quãta eſt qᷓtitas cã:nihilominꝰ hᷣ̊ nõ ſemꝑ exactoverũ eſt qñ reus eẽt ditiſſimꝰ poſito ꝙ primoniũ fideiuſſoꝛis mo dico minꝰ valeat dũmodo nõ ſit pauperrinꝰ. Gl.i.l. mulier. C.de iu. do. Ad hoc bene facit tex.in.i.tã demẽtis.C.de epi. aud.⁊l.j.ꝓᷣ.ſi magiſtratꝰ. j.de mag. cõue. ſicut dicimꝰqꝙ facul tates fideiuſſoꝛis ſupplẽt rei inopiã.in..ſi plures..pᷣterea. j.de fideiu. C Scðo tene mẽti ſcõam partẽ gl. ᷓ̃. 6. alleg.ſ. ꝙg no eſt habilis facultate cõueniẽdi recuſari põt. Bene facit tex.l.ſi ꝗs ſtipulatus.in ſ.de verb. obl. Itẽ dicit Bar. ſi ꝗs vellet dare fideiuſſoꝛẽ multũ rixoſum, oia ſemp recuſari Põt.lj. in fij. de alie. iu. cũ.l. ſeq. Tu adde.i.ſi cõöuenerit. cũ.ꝗ. ſeꝗ.j.ꝓ ſoc. Circa hãc gl.dicit Bar. regu. eſt ꝙ anteq́; cõue⸗ —— ——— —— ——— 1 ——*= 4——*„ 7 ———,* 3— 3 4.— 25 838——x— ————————— 2 Audo. Roma.in pꝛimam. ff. veter. part. niri poſſit ſddeiuſſoꝛ,diſcutiendũ eſt de viribus pꝛineipalis: vt in aui.ſente.⁊ vnde ſumit᷑. C. de deiuſ. C Sodo q̃ri⸗ 4 tur. † Quid ſi debitoꝛſit rixoſus litigioſi us, vel cauilloſus, vel in loco mnnitiſſimo exiſtẽs, an debeat diſcuti de vi His pꝛincipalis: Aidet᷑ ꝙ ſic, nibilominus ha locũ. d. aut in bis caſibꝰ:qꝛtũc poterit perueniri ad fideiuſſoꝛẽ p Pederafie Ad hoc facit, ſc; ꝙ dicimus paria ſunt bec duo, ſcʒ ꝗd zer⸗ re velhabere volũtatẽ ad faciẽdũ ⁊ facere nõ poſſe. Gl.l. nã ⁊ ſeruus ini.goin vbo iudiciũ. de neg. geſt.⁊.ſi as in hoc de epiſi cleri. Ael aliter ꝓbare poſſumus. Id dicit üen 1 poſſe, dõ ad faciẽdũ ſatis eſt difficile: vt in.l.apud Ju ns §. fi. dẽ leg jl. cũ vſuſfructus. 5.ſi in viuarij z.de vſufru. 38 certũ eſt eo caſu quo reus pꝛincipalis diſcuti nõ põtpet 3 niripõt ad fideiuſſoꝛem. Ita hic. Tertio nõ Fei ieinſla idoneus ſi nõ põt cõueniriniſi dnelpalieatis d9in 5 vo.Ego repetij ĩ aut.de exhi.re.ſ.ſ ieyto. ſi 4 ein ſie ad idẽ videt..ꝗ ſatiſfj.de fideiuſ. Adde glin. F.ſi ꝗs ex 3 3. .ſi ſeruus inſcio.j.oe fideiuſ.ex qua ereznta. Ten ciũ eſt nullũ reſpectu pſone agẽtis vel Enenes ni 1 eſt nulla ſcðm pꝛimã lectu. Sed qrit glo.ꝗd ues Pne ac Hue experiat, tali caſu fideiuſſoꝛ eſt obligatus. Lii loſ qs caut. 5 CScdo not. †ꝙ fideiuſſoꝛde iudicio ſiſti impꝛopꝛie dicitun fideiuſſoꝛ. Ita habes gloſ. in rub. S. in ius voca.vt eant. aliã in.ſi barſatoꝛiã. C.defideiuſ. Bal.⁊ Bart. repꝛobãt iſtas gl. ⁊ pꝛobãt nõ eſſe pꝛeſumendum q; iuriſconſultus impꝛopꝛie loquatur in pluribuslocis. Sed in multis alijs tep. vocatun idem fideiuſſoꝛ.ergo pꝛopꝛie dicitur fideiuſſoꝛ. Pꝛimo pꝛo/ batur hic ⁊ in.i.ſi ſddeiuſſoꝛj. co.⁊..ſi is qui fideiuſſoꝛem.j. ſ quis cau.rEt dũ gl.dicit ꝙ nõ tenet᷑ ad idẽ ad qð pꝛincipa- lis. Dicut ꝙ diuerſa obligatio nõ facit inpꝛopꝛiũ ſideiuſſo rem.l. nemo eſt qui neſciat. de duo. re.et.l. grege.j. illud. j. de ñdeiuſ. Infero ad ãſtionẽ. verſi.nunꝗd ſideiuſſoꝛ de iudicio ſiſti poſfit cõueniri ad diſcuſſionẽ factã de pꝛincipali: Scðmi iſtas gl.videt᷑ ꝙ ſic. Nã pꝛinilegia de fideiuſſoꝛe loquũtur in caſu pꝛopꝛio:vt in cle.vt circa.de elec.Cõtrariũ videt veriꝰ. Nã yt loquimur in fideinſſoꝛe de iudicio ſiſti in cauſa ciuili dicit ꝙ nõ põt cõueniri niſi excuſſo pꝛincipali. Gl.in aut.de ſdeiuſ.circa p̃n.que incipit, Hota differẽtiã. Sed q̃ro quo- modo excutiet: Dic ꝙ aut cõueniẽ fideiuſſoꝛ vt faciat ꝙ pᷣn cipalis ſiſtat:rñdebit ſideiuſſoꝛdiſcutias, an ſue voluntatis ſit vtrũ velit ſiſtere, aut agit᷑ cõtra fideiuſſoꝛẽ: qꝛ pꝛincipalis nõ vult ſiſtere:ꝛ ſic petit ab eo interereſſe, certe tũc rñdebit diſcutiat᷑ pꝛincipalis, an pꝛius velit ſolnere: vt in. d. glo. aut. de fideiuſ.Ad hòc etiã qð no. Bal.in.lj.cũ eoꝛũ.C.de ſen.et.l. s fi. in fi. de vſu.rei iudi.vbi q̊rit an ſideiuſſoꝛ iudicatũ ſolui hba beat bñſiciũ diſcuſſionis.⁊ dicit ꝙſic. Scðo caſu quãdo que- rimus de tali fideiuſſoꝛe in cauſa criminali: dic ꝙ tunc non habet beneficium diſcuſſionis.l.ſi quis reum.j. de cuſto.reo. Summarium. 1&₰ Fideiuſſoꝛ is dicit᷑ qui aliqnẽ in iudicio ſiſti pꝛomittit. 2 Fiĩceiuſſoꝛ de iudicio ſiſti an teneatur ad omne agentis in⸗ tereſſe ſi in iudicio non perſeueret. 3 Piomiſſio hominis extingait pꝛomiſſionem legis. 4 Fideiuſſoꝛis de iudicio ſiſti obligatio quanto tẽpoꝛe duret. 5 Piomittens ſtare in indicio quoties iudici placuerit, quo- ties comparere teneatur. 6 Fideiuſſoꝛ indicio ſiſti non cogitur ad aliquid certum pꝛo- mittendum, niſi certis caſibus. 7 Delictum rei ſuperueniens an fideiuſſoꝛi pꝛeiudicet. 3 Fudeiuſſio an pꝛocedat in cauſa capitali vel ex qua mosſe/ qui debet. 9 Alctio competens cõtra fideiuſſoꝛem an habere debeat pa ratam executionem. 10 Fideiuſſoꝛ condemnatus in vna curia an cõueniet reum in eadem non obſtante diuerſitate foꝛi. Iüu ti eideiuſſoꝛ de §. In ſideiuſſoꝛem. Kis ſiſti tenet ad verũ intereſſe actoꝛis niſi in certa quãtitate fuerit facta pꝛomiſſio caſu quo non ſiſtat᷑, qò pꝛocedit etiã ſi actio ſit pe⸗ 1 nalis. h.d. cũl.ſcq. o.primo feũ qui aliquẽ in iudicio iſſti pꝛomittit appellari fideiuſſoꝛem: ⁊ cõſe equenter ꝓpeie:vt nõ pꝛeſumat iuriſcõſultus perverba impꝛopꝛia loqui arg ſde euiel.ſi dictũ.in pꝛin.j.de ſuis ⁊ legi.l.itẽ Pꝛetoꝛ. qð dic yt ple ne. 3. dixi. in pꝛin.l. CHo. in ver. ꝗ aliquè ſiſti ⁊c.ꝙ valet hec pꝛomiſſio. Pꝛomitto ꝙ talis cõèuentus ſiſtet in iudicio licet videat᷑ pꝛomitti factũ alienũ cõtra.j.ſicuti reus. in j.de fi⸗ deiuſſo. cũ ſi.⁊ hoc ex eo: qꝛ a iure declaratur hec pꝛomiſſio, hoc modo, ſc; ꝓmitto me facturũ ⁊ curaturũ ꝙ talis ſiſtet: vt. j. de verb. ob. et.l. quoties quis. ⁊ l. Seio, habere licere.. pen. CrHo.ſideiuſſoꝛẽ de iudicio ſiſti obligatũ foꝛe ad ve- rum intereſſe agẽtis caſu quo cõnentus in iudicio nõ per⸗ ſeueret. Ad idẽ. 6.ſi quis in ius voca.j.fi.z. d.l. quoties quis. ¶ Ho. ꝙ vbi ipſe ſideiuſſoꝛ determinatã quatitatem caſu quo nõ ſiſteret, pꝛomittit tũc contra eũ agi nõ poteſt ad in⸗ tereſſe.⁊ꝛ hoc nõ ex alio niſi quia pmiſſio hominis facit ceſ- ſare pꝛouiſionẽ legis:vt in.l.ſi. cum ſi. C.de pact.con. ¶ MAld 4 queſitũ glo.r quãto tẽpoꝛe duret obligatio ſideiuſſoꝛis de iudicio ſiſti. Circa qð dic ꝙ aut ipſe qui agit diligens eſt in pꝛoſequẽdo litem.⁊ tali caſu verũ dicit glo.ꝙ ſideiuſſoꝛ non tenetur ſiſtere niſi vſq; ad ſentẽtiã, per. d.l. Gꝛece. Ande di⸗ cimus qẽð talis fideiuſſoꝛ nõ tenetur in appellatione.glo. in aut. de his qui ingre.ad appel.in pꝛinci. aut eſt negligẽs in nunciãdo vel pꝛoſequendo, tũc ſi in nunciãda lite:⁊ tali caſu aut fideiuſſio eſt facta ſine ſcriptura:⁊ liberat᷑ fideiuſſoꝛ niſi is cui pꝛeſtita eſt iniciet litẽ intra duos mẽſes. De pꝛimo ba betis caſum in.l.pe.j.de fideiuſ. De ſecũdo ſi eſt facta in ſcri ptis ⁊ tardat litẽ iniciari, tali caſu obligatur ſideiuſſoꝛ vſq; ad term inũ.l.ſi ſeruns hereditarius.j. de diuer. tẽpo. pꝛeſcri ptio.⁊ in. d.J. pen. C. de fideiuſſo. Bente ſenſit gloſ.in.l.cũ lite moꝛtua.j. iudi. ſol. Sed circa hoc accidunt duo dubia. Ecce fideiubet ꝗs de iudicio ſiſti a ſe facturũ ⁊ curaturũ ⁊c.quan tuncunq; iudici placuerit. Dodo querit an iſta fideiuſſio duret etiã vltra ſententiã latã. Bar. in. j. ſi quis reum.j.de cu ſto.reo.dixit ꝙ hoc caſu tenet᷑ fideiuſ.etiã poſt ſentẽtiã ſi iu dex hoc requirat. Nã verba debẽt aliꝗd operari.i.ſi quãdo. de lega.j. Sed ſidiceremus ꝙ teneret illa verba nihil ope⸗ rarẽtur. Sed M l. hic. in.. qui crimẽ. C. qui accu. non pof. tenuit cõtrariũ ꝙ etiã ſi adijciãtur illa verba non tenet᷑ niſi vſq; ad ſentẽtiã ⁊c.per dictũ in..cõtinuus..illud.de verbo. obli. Scðo certũ eſt qõ iſta ſtipulatio facta a fideiuſſoꝛe eſt pꝛetoꝛia, ergo ſequit᷑ qðò eius verba declarent᷑ ſcm edicta pꝛetoꝛis.l.d amni.ver.⁊ qð in ſtipulatione.j. de dam.infe.ſed mens pꝛetõꝛis vult ꝙ nõ teneat᷑ niſi vſq; ad ſentẽtiã, igit di⸗ cta verba ⁊c. ¶ Certio poſito qð verba gñalia ſunt ciuni⸗ ten intelligẽda ⁊ honeſte:vt.l.ſi cui.j.de ſeruitu.titu. genera. Sed inhoneſtũ foꝛet vt miles teneat᷑ ad repꝛeſeñ.ſe,ſi curie placuerit ſiue iudici.igit᷑ ⁊c. Sed nõ eſt dubiũ qð illa verba quoties ⁊c. gñalia ſunt, ſed imputet ſibi qui generalem obli gationẽ recipit.l.ſi.ad f.de do.pꝛomiſ.Hà quecunq; genera litas parit ambiguitatẽ.l. quoties. j. de verb. oblig. Modo ſic licet ſit regula qð ambigua verba ſtipulationis interpꝛe tentur cõtra pꝛoferentẽ:vt in regula, in ambiguis. de re gu. iur. in. vj.⁊.l.veteribus. de pac. nihilominus in ſtipulationi- bus p̃toꝛijs illa regula nõ habet locũ. Sed habet locũ alia regula qð verba ambigua in ſtipulationibꝰ et cõtractibus interueniẽtia interpᷣtãda ſunt ⁊ declarãda per iudicẽ viuũ: vt.l.in pꝛetoꝛijs.. de pꝛeto.ſtipu. Codo ad pꝛopoſitum cũ negari nõ poſſit hec verba eſſe ambigua, dico qð inter- pꝛetationẽ ſumunt a iudice viuo non apartibus.x inc eſt ſimilis queſtio quã examinaui alibi. Pꝛomittit quis fiſtere in iudicio quoties iudici placuerit, querit᷑ quot vicibꝰ obli⸗ gatur quis ad repꝛeſentandũ. Ange. fuit in falſa opinione dicensꝙ nõ extẽdunt iſta verba vltra bis. Ita dixit.l.ſi fini ta. j. de dam.infec.Ego repꝛobaui eundẽ multis rationibo. Scðõo pono qð ꝓmiſerim qͥuẽ repꝛeſentare quoties iudici placuerit. Ponatur etiam qð talis pꝛomiſſus repꝛeſentari fuerat de dãno dato ⁊ deuenit ad manus iudicis me inſcio: ⁊ ex eadẽ cauſa index incarcerauit eñ, bic aufugit de carce⸗ ribus, nunquid ſim liberatus de repꝛeſentando? Jo. And. in addi.Specu.mouet in titu.de accuſa..ſequitur.que inci pit, O dofre. dicẽs ꝙ idẽ qui pꝛomittit, ſemel repꝛeſentã do liberatur.l.boues.ę.hoc ſermone.j. de verbo.ſign.tũc ſic ad inducẽdã liberationẽ non refert per quẽ fiet dũmo do fiat.l. cũ ſeruus.j.de verb.obli. Gene facit.j.iij.cũ ibi no.de cõdi.⁊ demon. ſed hic fuit ſemel repꝛeſentatus.igitur videoꝛ libe/ ratus. Et ſi dicatur illa repꝛeſentatio non babuit effectum ſuum pꝛopter fugam. Dico ꝙ ſi aufugit fuit ex culpa ⁊ do- lo cuſtodientis que mihi nocere non debetl. non debet alte ri per alterum.de regu.iur. ¶ Sed dicit Jo. And.pone ꝙ venit in foꝛciã iudicis ex alia cauſa:queritur nũquid ſit ali⸗ quis moqus yt fideiuſſoꝛ liberetur: Cautela eſt ꝙ pꝛeſtetur fideiuſſoꝛ iudici,ꝙ ipſe dicat ego autem repꝛeſento eum:eꝝ hoc nũc liberabitur licet etiam aufngiat ille. Ad hoc glo.in Heſennius — .. —*. — 4 2———„——. ——ſͤhZö—oöoͤhͤhſͤſſſ—=——ſ ——„———ſdöͤöͤͤöͤͤͤͤſͤ1111 8—————— 2——— 5 — anteptefe yrfurvnelt raturniitenu z dlgite ſcd iiſericid unaci Wadpe Acwei Vnitasg treiſt gaſedpt parnaſt emaxtuc ſcbajdee dationbb'o co ickicbe du Jall aluminlüt doſſtiggi raſtpui wüſbira lijgce FR 7(Du dwefaciö detnrdie tra. Tut debemns ſcioper doeo ſſt raſiper tiiein uatcbig degecie naei Alhagr zali Fide tandean 4. uraturũ. dan an iſta fideiuſſio nis reum,j decu oſt ſentẽtiã ſ iu⸗ rari,ſi quado, erba nibilope⸗ accu. non pof. anon tenet niſ ddevedo. AàSGoReſt rent ſcdm edicta ſꝛde dam infe. ſed aſentẽtia igit di⸗ Tfalia ſunt ciuili⸗ uitu. titu. genera, epꝛeſeñi ſe, i curie dbiũ qd ila verba n generalem obli quecunq; genera :rb. oblig. Podo aationis interpre nbiguis de regu. s in ſtipulationi- d habet locũ ali bꝰ et cõtractibus per iudicẽ viuũ- lo ad pꝛopoſitum aa, dico qd inter⸗ ribus.linccl mittit quis ſiſtut quot yicibꝰ obi in talſa opinione Ita oixikſi ini ultis rationibꝰ, quoties iudici us repꝛeſentari aicis me inſcio: fugit de carce⸗ nco- Jo And. quitur. que ind repꝛeſentũdo *. ſign. tũc ſic ad tdumodofiatl ibi nodecõci tur ridtot lbe⸗ it er culpa do⸗ Lnondebet a o.And pone ch rnuquid ſit al⸗ ſiqy pꝛeſtetun eſento cunrer d hoc glodll E Peſennius Qui ſatiſdare cogantur. 30 Nefennius. de nego.· geſt.⁊ autſi captũ.de epiſc.⁊ cle. Hoe firmat Bal. in. d. l. qui crimẽ. C. qui accu. non poſ. Ange. in.l. ij.ã.cui exhibendi.j.de cuſto.reo. M Mccidit pie caſus de fa cto Bononie in quo ego fui contra fdeiuſſoꝛem cõtra pꝛe- dictos doctoꝛes allegãdo has rationes. Pꝛimo non eſt du bium ꝙ pꝛomiſſio iſta interpꝛetatur a iure ꝙ durat vſe T ad ſententiam.l. Gꝛece..⁊ poſt litemj. de fideiuſſo. ergo ſequi tur ꝙ poſito ꝙ ſit facta pꝛima repꝛeſ entatioſinõ habuit effe ctum teneoꝛ ſcõo ⁊ tertio. Et ſipꝛima habuit eſfectũ nõ te⸗ neoꝛ amplius.Scðo nõ eſt dubiũ ꝙ iſta verba, qñ iudici pla cuerit, abẽt dilationẽ tẽpoꝛis incerti exiudicis requiſſtio⸗ ne certificãda, tũc ſimiłr cũ quis obligat ad quid agendum ad tẽpus incertũ, nõ põt illud tale facere anteq; declaratio tẽpoꝛis ſit facta. Tex.eſt in.l.ſcio.ſ.inter certã.j.de vb. obli. ſed hic obligatus quotieſcunq; ⁊c. eſt obligatus ad incertũ: ⁊ tũc certificat᷑ cũ iudex requirit᷑, ergo nõ eſt liberatus ante. ¶Tertio cuũ quis eſt obligatus certo die adiecto ad ſolu⸗ tionẽ fauoꝛe illius cui ꝓmittit nõ liberat᷑ ſi velit facere ante tẽpus inuito creditoꝛe:vt.l.qui Rome.in pꝛin. de verb. obli. J. eũ ꝗ.que ałs incipit, Jabolenus.j. de adi.leg.ſed hic obli/ gatus eſt qñ volũtas iudicis fuerit vel partis, ergo nõ eſt li beratus anteqᷓ fuerit requiſitus. ¶ Itẽ perſone cõtrahen⸗ tiũ debẽt eſſe paris qualitatis: vt.l.cũ ꝓ pecunia.C.de ſol.l. ſi de meis.⁊.ſi cũ dies j. de arbi. ſed qui pᷣſentare ꝓmiſit nõ cogit᷑ anteꝙᷓ ſit requiſitus:vtq.cũ qui literisj.de yerb.obli. Eodẽ modo iudex nõcogit᷑ ad acceptanduũ repꝛeſentationẽ anteqᷓ; te requirat. ¶ Itẽ qui obligatus eſt nõ liberatur ex ꝓteſtatione.l.ſi fideiuſſoꝛ creditoꝛi.j. de ᷣdeiuſ.ergo nõ libe ratur niſi requiſitus fuerit:qꝛ nõ ſit eodẽ modo quo dʒ:vt.l. elegãter. F. qui repꝛobat.de pign.act. Cõcluſio eſt t ꝙfide- iuſfoꝛ iudicio ſiſti nõ teneat᷑ ꝓmittere certã quãtitatẽ. Cer⸗/ tum eſt ꝙ iſta ꝓmiſſio fit ad releuandã ꝓbationẽ intereſſe. Lfi.j. de pꝛeto. ſtipu.inſti. de verb. oblig.circa ſi. Sed certum eſt ꝙ me inuito tu nonpotes releuari ab onere ꝓbandi: vt l.minus graue.C.de teſt. ¶ Tertio nemo cogit᷑ quid ꝓmit tere, niſi velit. nec ciuẽ. C. de iure delibell.ſicut. de act. obli ga. ſed ꝓmiſſum tenet᷑ ſeruare. Fᷓallit in tribꝰ. Pꝛimo niſi in patria ſit cõſuetudo, ꝙ fideiuſſoꝛes pꝛomittũt certã quãtita tem:qꝛ tũc aſtringunt᷑ ad id ſeruandũ.ſ.qð ſi nolit..qui aſ⸗ ſidua.j.de edil.edic.l.ſi pignoꝛe.j.de pig.act.l.ſemꝑ in ſtipu lationibo. de re iud. Scdo fallit niſiidẽ ꝗ ſideinbet de ſiſten⸗ do ſideiubeat ſuper re ineſtimabili.l.ſideiuſſoꝛ. ad exhiben dũ.. Julianus.j.rẽ ra. ha.a.l.ſi quis reũ. de cuſto. reo. pone caſum in libertate. Iſta habẽt locũ in ſtipulatione de iudi⸗ cio ſiſti. quid in alijs pꝛetoꝛijs: Dic ꝙ regula eſt ꝙ in pꝛeto ria ſtipulatione nõ cogit᷑ quis ad ꝓmittendũ penam.Fallit niſi ſibi remittat᷑ ſatiſdatio cũ fideiuſſoꝛe vel pignoꝛe. Gloſ. in. 1 ij..ſe d ſi dubi.de iudi..niſſ.õ.qᷓ;uis.j.ſi cui pluſqᷓ; per.l. Falci. Item tallit in caſu.l.iij.6.ſi.j. de alie. iudi. mu. cau. fac. ¶ Querit gl. in.l. ſiue in duplũ. Tnũquid inſiciatio ſiue dolꝰ que faciũt rem creſcere cõtra reũ ita etiã in fideiuſſoꝛe. Ni⸗ detur dicere ꝙ nõ, tñ ſe nõ firmat:qꝛ videt᷑ arguere pꝛo ⁊ cõ tra. Tu dic. Aut loquimur in fideiuſſoꝛe de iudicio ſiſti: et debemus dicere ꝙ delictũ rei nõ auget obligationẽ fideiuſ ſoꝛis, per. J. in gloſ. allega. Reſtat reſpondere adal. ſi quis pꝛo eo.⸗.ſi nũmos.Oic ꝙ ibi nõ creſcit obligatio ex natura rei ſuper qua iudiciũ poterat inſtitui. ut loquimur in fi- deiuſſoꝛe iudiciũ ſolui:tũc ſᷣn Bar.dic ꝙ ipſum delictũ rei auget obligationẽ in tali fideiuſſoꝛe per.l. iudica. ſol. ſtipula tio expeditam habet quantitatẽ j. indi.ſol. An autẽ delictũ reicreſcat inſideinſſoꝛe contractus. De iſta materia dic vt in.l. moꝛa rei.⁊ in.i.ſi ſeruũ..nunc videamusj. de verb. obli ga. ⁊..fiq. de fideiuſſo. Plene per Bar. in.l. centum capue. ⁊ .ſi.j. de eo qð cer.lo.⁊.l. quero.in pꝛinci.j. loca. C Quero ſta⸗ tuto canetur ꝙ pꝛo vulnere ſoluatur centum, pꝛo homici⸗ dio mille. Titius accuſatus de vulnere in perſonam Saiſ. dat fideiuſſoꝛem de iudicio ſiſti et indicatum ſolui. Accidit qð pendente iudicio Titius decedit, iudex fert ſententiam in penam homicidij, queritur nunquid ſideinſſoꝛ teneatur ad penam vulneris aut homicidij. Specu.in tit. de fideiuſ⸗ ſo. F.j.verſi.ſed pone. Bart.in. l. ſideiuſſoꝛes magiſtratuum. S.j.j. de fideiuſſo. ⁊ alibi in.l.libertas.. fi.j. ad municipa. Tu dic.Aut ſideiuſſoꝛ iudi.ſol.fuit datus inſtituta actione, tũc non tenetur ſoluere cõdemnationẽ de reo factã vt de homi. per tex.ſᷣm vnam lecturã.l.nõ a iudice..ſi quis alie.j.de iu⸗ di.lcum querebatur.in fi. iudi.ſol.vbi dicitur ꝙ'mutatio rei vel actionis impedit cõdemnationem ſeri cõtra fideiuſſo- 10 1 2 3 5 6 5 3 9 rem indicatũ ſolui. Aut fideinſſoꝛ intercedit anteć accuſa fuerit interpoſita, tunc dic ꝙ licet fuerit poſt accufationemi inſtituta tamẽ tenetur ad id ad qð fuerit cõd emnatus: quia tali caſt u tenetur:vt.l. ſi quis pꝛo co.. ſi nñmos.j. de lideiuſ⸗ ſo. faciunt ea que notantur in.l.damni.. Sabinus.j. de da⸗ inno infec. C Alterins aduertẽdũ poſt gl. quid in fideiuſ⸗ ſoꝛe de iudi.ſiſti eſt aliquis accuſatus de delicto ex quo ve⸗ nit ſequẽda moꝛs, fideinſſoꝛ vult ſuſcipere hãc condẽnatio⸗ nem, an poſſit: Dic ꝙ nõ. c. cõtingit. de ſentẽ. excõica q ne⸗ mo ſuoꝛum membꝛoꝛũ eſt dñs.l.j..vſq;.⁊..ij. C. ad Turpil. l.ſi adeo.. qð vulgo. de fideiuſſo. Glo. oꝛ. xxiij. q. v. c.cum bo mo. CrAlterius querunt hic doc. nunquid actio que com petit cõtra fideiuſſoꝛem de indicio ſiſti habeat paratam exe cutionem hoc ꝙ ſine oꝛdinario pꝛoceſſu poſſit ſequi conde- mnatio. Ault Bar. ⁊ Bal. hic hoc qõ de fideiuſſoꝛe iudi.ſol. Quicd etiam in fideiuſſoꝛe cõtractus.Gloſ.oꝛdi.in.c.j.de in⸗ iur.⁊ dam.da.lib.vj. Spec.in titu.de execu.ſen..ſequit᷑.ver. qð ſilata ſentẽtia. plene Bar. in. lj. j. iu. ſol. Cy. Bal. hic vo lũt idẽ. Bal.in. l. ouobꝰ.§. qui iurãti. de iureiu. ⁊ plene in.l.ſi. C.de vſur.rei iudi.⁊.l.xemunerãdi.g.maurus.j.mã. ⁊.l. Bꝛe ce. g. ſi ců defenſoꝛj.de pig. t Duo addo ad pᷣdicta. Ponat᷑ qð occaſione pꝛiuilegij qò habet actoꝛ traxit ideiuſſoꝛẽ ad iudicẽ non ſuum, ſoluit per cõdemnationẽ factam a iudice, nunquid fideiuſſoꝛ poſſit reconuenire reum coꝛã eodem iu⸗ dice. Pꝛimo videtur ꝙ nõ:quia nemo debet trabi ad iudi⸗ cem nõ ſuum.l. extraterritoꝛium. 3. de iuriſdi. om. iud. Pꝛe⸗ terea actoꝛ ſequitur foꝛũ rei.c.cum ſit generale. de fo.cõpe, T.I.ij. C. de iuriſ.om. iudi. Tu dic ꝙ aut ſideiuſſit in vtilitatẽ fiſci: tali caſu cõpulſum ſoluere ꝑ iudicẽ fiſ.⁊ tũc etiã poterit cõuenire reũ coꝛã eodẽ iudice.j.cũ vẽdẽte.C.vbi cau.ſiſ.aut fideiuſſit pꝛo pꝛiuato, tali caſu dʒ cõuenire reũ coꝛã ſuo iudi ceS. Bal. C. de ſen.l.cũ coꝛã. ¶ Item debes ſcire, ꝙ fideiuſſoꝛ anteq́ᷓ; ſoluat, nõ ba actionè cotra pꝛincipalẽ. Fallit in tribꝰ caſibus. Pꝛimo niſi diu ſtetiſſet in obligatione:tũc agit᷑ cõ⸗ tra reum.Scðo qñ reus pꝛincipalis dilapidaret bona ſua. Tertio qñ fideiuſſoꝛ eſſet cõdemnatusꝑ tex.in.l. L ucius.j. manl.ſi pꝛo ea.C.eo.titu. Queritur nunquid hoc babeat lo- cum in fideiuſſoꝛe de iudicio ſiſti. Dicꝙ nõ:qꝛ ſtatim quãdo obligationẽ incurrit poteſt agere cõtra reum pꝛincipalem qð liberet eũ. Caſus eſt in.l.ſi mandato..ſiiudicio.j.mand. Summarium. A mMoꝛs qualiſcũq; ſupueniẽs extinguit fideiuſſionẽ. 4. yideiuſſoꝛẽ offerens tenetur qualitatẽ pꝛobare. Fĩideiuſſoꝛẽ offerẽti fit iniuria ſi ipſe ſideiuſſoꝛ non admit⸗ tatur:etiam ex hoc ſequi poteſt actio iniuriarum. Pactum departe iudicialiter pumenda an ſit validum. Moꝛs ciuilis equiparatur naturali:⁊ an econuerſo. Neceſſitas an excuſet a pena conditioni appoſita. Pena in pꝛomiſſione adiecta nulla termini vel diei men⸗ tione facta quando incurratur. Repꝛeſentare pꝛomittens quem certo tempoꝛe ſi repꝛeſen⸗ taturus aufugiat qualiter ſibi pꝛouidebit. 10 Hotoꝛium an indigeat allegatione. 2 3 eſſt r Sireus auètus añ 1 J de C erlt. moꝛã ideuuſoeio de⸗ cedat ciuir vel naturaliter, ſideiuſſoꝛ de iudicio úſſiſti liberat: nõ aut ſi deceſſerit poſt moꝛã. Et qui recuſat fideiuſſoꝛẽ idoneũ recipere iniuriarũ actione tenet᷑. b. d. vſq; ad.l. quoties. ¶ HNo.pꝛimo ꝙ moꝛs ciuilis ſiune na turalis ſupueniẽs in re pñtando añ moꝛa:ſeu negligẽtiã re⸗ pꝛeſentare debẽtis liberat fideiuſſoꝛẽ de iudicio ſiſti. Hot.in ver.ꝙ ſiignoꝛãs ꝓꝙ pᷣceptũ a iudice etiã ignoꝛãter factũ ſuꝑ eo qdð eſt ĩpoſſibile adimpleri nullas obtinet vires. Ad idẽ j. de re iud.l. in ſũma.. f.j.ꝗᷓ ſen. ſine ap. reſcin. No. in ver. ſinaũt.ꝙ moꝛs ſupueniẽs in repntando poſt obligationẽ in quã fideiuſſoꝛex moꝛa ſeu negligẽtia repᷣſentãdi inciderat, eundẽ ſideiuſſoꝛẽ ab obligatione iam incurſa nõ liberat.Et iſtud idẽ no.potes in.l.ſi vero.ſᷣm vnã lect. cuiꝰintellectus in gl. plenedeclarabit᷑. ¶ No.in.. ꝗ ꝓ rei. in vᷣbo euidẽtiſſime. iũcto cũ vᷣbo appꝛobatũ.id ad qð ſempꝑ allegamꝰ.ſ.q; ſnĩa ⁊ notoꝛiũ eꝗparant᷑ ⁊ regulari paſſu ꝓcedũt ad idẽ.j. ð ac.em. Lemptoꝛẽ. No.ex eiſdẽ ꝙ ea q̃ euidẽter hoc eſt notoꝛie patẽt ꝓbatione nõ indigẽt.ad idẽ᷑.j.de inte.reſti..j. extra de accu. c. cuidẽtia.⁊.ij. ꝗoj. de manifeſta. C MNo. in v. appꝛobatũ. t ꝙ ꝗ dicit aliquã eſſe locupletẽ ildð ꝓbare tenet᷑.de quodic vt.j. dicet cũ gl. HNo. ex eodẽ t ꝙ iniuria infert᷑ capto ſifideiuſſoꝛẽ Dinites vel paupertas quomodo pꝛobande. 4 . offerens nibilominus ducitur.⁊ ſic ei actio iniuriarũ cõpe/ tit. ¶ Hot.in eo.·in fi. ꝙ oblatus fideiuſſoꝛ cõi repꝛeſenta⸗ tione locuplex cõtra recuſantẽ iniuriarũ agere põt. ¶ Itẽ no. ind. ſi deceſſerit. in fi.ꝙ moꝛs ciuilis et naturalis quo ad inducendã liberationẽ fideiuſſoꝛis de repꝛeſentãdo equipa rantur. Ad idẽ, ſi quis caut.l. ſed ⁊ ſi quis. circa pꝛin. Aides Pic tex.in.j..ij.parte ꝙ ꝓmittẽs repntare reũ cõuentũ non intelligit pꝛomittere repꝛeſentare eius heredẽ:q moꝛte rei obligatio eſt extincta. Ex quo querit Bar. notabiliter. Po natur ꝙ inter creditoꝛẽ ⁊ debitoꝛẽ ſiat cõuentio ꝙ creciitoꝛ poſſit eũ ſua authoꝛitate capere. Modo ponat᷑ ꝙ debitoꝛ eſt moꝛtuꝰ nũquid poterit capere ſuũ heredẽ: BGar. per hũc tex. ↄcludit ꝙ nõ. Cõtra hoc idẽ Bar. yidet᷑ dixiſſe in./po- ſtulantej. ad treb.circa pꝛin. Rñ.ꝙ aut querimusm ſtatu⸗ to.⁊ dic ꝙ ſtatutũ loquẽs in debitoꝛe hʒ locũ in eiꝰ he ede. I. Arriani. C. de here. Sed in pacto ſecus eſt: q; in dubiover ba pacti tra ꝓferentẽ ſunt interpꝛetãda.l.veteribꝰ.de pat. qð quidẽ᷑ pactu eſtperſonale. Ad hoc poſſumus inducere per Bal in. lj. C. de execu: rei indi.⁊lpet diuei ſas. C.man. Tertio ꝓ dicto Bar. inducere poſſ umus;texiin.l.q Rome. 5. Augelius.j. de verb. oblig. Sed attende:q Gar. pᷣſuppo nit ꝙpactũ qð creditoꝛ poſſit carcerare debitoꝛẽ zc. poſuit in.l.alia. ũ. elegater. ſo.ma.l. Titià cẽtum.. Titio. j. de cõdi. ⁊ demon. Bal in. lj. C. qui bo. ce. poſ.⁊ in.i.ob es. C. de act. et oblig. vera deciſio eſt ꝙ non valet pactũ tale.t Matio eſt:q; captura perſone eſt miſti imperij.lxcũ iur auero. 3. de iuriſ. om. iudi.⁊ in aut de exbi. re..ſi vero etiã iquidã iurauerit. ſʒ pacta pꝛiuatoꝛũ iuriſditionẽ acederenõ poſſunt:vt.l.pꝛi uatoꝛũ.ergo tale pactũ nõ valet. Scðo iſtud idẽ ꝓbo pactũ per ꝙ inqucit᷑ ſeruitutis ſpecies in libero homine eſt nullũ: vt in.l.ob es.⁊ꝛ in aut. imo.C.de act.⁊ obli.iuncta gl.d.authẽ. ſed per iſtud pactũ de poſſendo incarcerare inducit ſpeciẽ ſeruitutis per tex.in.l.ijj.de libe. homi. exbi. ergo ⁊c. Iſtud verum eſt niſi fieret pactũ de eo qui mihi debitoꝛ eſt:q mea pecunia eũ ab hoſtibus redemi.ꝓer tex.in.l.ij. C.de capt.et poſtli. reuer. Nã tale pactũ valet eadẽ ratione. Eandẽ que- ſtionẽ facimus in eo qui facit pactũ per qð dat᷑ facultas toꝛ- quẽdi hominẽ liberũ. BGar.in.l.pe. de con.ob cau.l.interdũ. S.qui furẽ.j.de fur. Teneo tñ ꝙ iſtud pactũ non valet per.l. defenſoꝛes.C.de defen. ciui.⁊ in aut᷑ de teſti.g.ſi vero ignoti. TCapio aliud textuale.Notatũ fuit ꝙ moꝛs ciuilis ⁊ natu⸗ ralis equiparãtur. Depoꝛtatione inducitur moꝛs ciuilis.l. actione..publicianej.ꝓ ſoc. Itẽ per monachatũ inducitur moꝛs ciuilis.xvj.qj.c.placuit. Quid autẽ appellatione moꝛ tis naturalis venit, babes in. l.exea parte.§. inſulã.j. de vᷣb. obli. In teſtamẽtis intelligimus de naturali.l. Statins Fᷣlo rus.ſ.Coꝛnelio Felici.j.de iure fi. Si logmur in legibꝰ.l.ij. de his qui ve.eta. Nũquid autẽ ciuilis moꝛs ꝑ omnia equi/ pareĩt᷑ moꝛti naturali, remitto ad gl.in. d. c.placuit.aliã in. c. ſuſceptũ.de reſcri.lib.vj. Legiſte in.. Seo nobis.C.de epi⸗/ ſco.⁊ clell. ſed ſimoꝛs. de do.inter vi.⁊l.res vxoꝛis. C. eo.tit. Adqde ad gl.antrãſeat ad hr̃dẽ.l.veracius.de re ind. In gl.l. veracius. de re. iu..n glo.l.ſi deceſſerit.que incip.cũ dies.que vult ꝙ agi poſſit niſi adueniẽte die ꝛc. Jaco. But. ⁊ alij Altramõtani ſunt in cõtraria opinione ꝙ eStiã die ad⸗ ueniẽte nõ põt agi per creditoꝛẽ cõtra fideiuſſoꝛẽ. NAam aut iſta cõditionalis ꝓmiſſio ⁊ in diẽ nõ habebat in ſe penam: ⁊ tune in ſolutionẽ nõ incidit᷑, etiã die adueniente: qꝛ poſito ꝙ in diẽ no repꝛeſentẽ nõ dicoꝛ incidere in moꝛã in die vltima, ſimiliter nõ incido in ſolutionem intereſſe:q intelligit᷑ ſi tũc vixerit:ſed certũ eſt ꝙ tũc nõ viuebat, ergo nõ ſum obliga⸗ tus ad id fatiendũ per hũc tex.⁊ ſic nõ teneoꝛ ad pꝛincipale nec ad eius acceſſoꝛiũ ꝑ..inſulã.ĩ. de verb.obl. Faciũt aliud Mehei tide ꝓꝑmiſſio habuit penã:⁊ tali caſũ ſi certũ fuit n tipu luſſetns potuiſß et repꝛeſentare pena eſt cõmiſſall. det᷑ qᷓ vtr aq; caſi HꝛoculoJj. de verb. obl. Et dicat᷑ imo vi c vtr aq caſu inciderit in ſolutionẽ: q ei qui bʒ termi⸗ num ſi ſe arctat nimiũ ad repꝛeſentadũj ſ rirhtns epꝛeſentãdũ imputat.i.ij.õ.qð di rimus.j. ſi gs cau. Gut. reſidet ꝙ caſus moꝛtis ſuperueni tis tollit culpã ↄmiſſam in arctãdo. ſi v Heris ude⸗ Hehten ad leg. Rhod. de iac. In vtroq; ego veheda. H. ide iuris.j. igaſnad vtroq; ego ſum in Sria opinione. Si pꝛimo caſu qñ non babuit jgetin Himne Ault pene adiectionẽè poſſit agi ad intereſſe.l.ſi ꝗs intra biẽniũ.ĩ 4 nep gi ac nõ nu. j. de verb. obli. ſed ante diẽ agi poteris. Scðocaſu ꝗñ ꝓmiſſio pʒ adiectionẽ qð ſ intra illũ terminũ deceſſit poſt iapſum dii, xle dico itsdes, eLo g.homoJ. ſi quis cau. A Aho Raciat in at Pulatione§.ſi liber. j. de verb. obli... nõ oẽs. er ſ⁊ ſi in pe⸗ A. udo. Roma.in pꝛimam.ff.veter.part. 7 cuniamj. ſi cer. pe. Rec faciũt ad queſtionẽ. Dicit fentẽtia iudicis vel ſtatutũ ꝙ ſitalis accuſatus nõ cõparuerit ad fa/ ciendũ ſuã excuſationẽ vel defenſionẽ intra diẽ decimũ bo- na eins ſint publicata, certũ eſt ꝙ cõparere nõ põt an bona ſint publicata: videt᷑ ꝙ nõ. Sed remitto ad Bal.in. l.ij. ſi pẽ⸗ dente appel.moꝛs interue.⁊ Bar. in.d.l. ſi ſtipulatus ſim mi⸗ bi a Pꝛoculo.j. de verb.obli. C Item pone ꝙ citatio ſit yt decimo die ꝗs cõparere debeat ad videndũ ſe excõicari, an poſſit fieri ante diẽ decimũ, ſi in illa die certum eſt cõparere nõ potuiſſe.Gl.in.c.vbi periculũ.in v.·x. dierũ. de elec. in. xj. ⁊ in.c.cõmiſſa.eo.tit.⁊ lib. Glo. f querit qñ ꝓmiſſio eſt facta nõ adiecta die ſed pena ibi, aliud foꝛte. extra iudicia, dic aut ꝓmiſſio incipit a ↄuẽtione:tũc ſi ante moꝛã respereat in pe nam nõ incidit᷑.l.ſi homo moꝛtuꝰj. de verb. obli. Si vero cõ tractus incipiat a cõditione, tũc in penã incidit᷑ l. ſi ita ſtipu latus.la grãde.de ver. obli. vel dicas per.l.in naue Sauphe li.jloca.⁊.l. Titie textoꝛes.⁊. l. quidam teſtamẽto.. ſitibi ſer uus. de leg.j.quoties res in ſpecie obligata perit, multo ma gis ſi in genere fuerit obligata. Hoc verũ niſi cõtrariũ ap⸗ pareat ex inẽte cõtrahentiũ per quã derogat᷑ legali diſpoſi tioni, tũc remanet obligatio ad genus. ¶ SGlo. in. l.fi.ꝓ con demnato eſt notabilis ad vnuũ, ſc ꝙ ille qui ꝓmittit repꝛe⸗ ſentare ſub pena eũ qui depoꝛtatus eſt nõ obligat:vt in.l.ij. §. j.. eo.⁊ in.l.ſeruus.j. ſi quis cau.q ꝓmiſſus in eo loco eſſe nõ ꝑoteſt.Et ſi dicat᷑ ꝙ nõ:quoniã eſt poſſibile impleri pꝛo⸗ miſſionẽ ſi apꝛincipe impetret᷑. Rñ.ꝙ id qð fieri nõ põt᷑ ſine permiſſu pꝛincipis eſt impoſſibile: vt.l.apud Julianũ. in fi. de leg.j.⁊.l.cõtinuus.. illud.de verb.obl. Sedi.iſta dat vnũ abſurdũ:q nil aliud dicit ꝙᷓ finis leg.pᷣcedẽ. Ideo doctoꝛes alio modo legũt, ſc; ꝙ iſte tex. nõ loquat᷑ in fideiuſſoꝛe de iu⸗ dicio ſiſti, ſed de iudi. ſol. Nã nõ liberat᷑ fideiuſſoꝛ de ſoluẽdo hoc caſu ſi ſuperuenerit bãnũ in perſona ꝓmiſſi. Et differẽ tia eſt: q in fideiuſſoꝛe de repꝛeſentãdo eſt impoſſibilitas ꝑ depoꝛtationẽ:ſed in fideiuſſoꝛe de ſoluẽdo ſuperueniẽtia bã ni nõ impedit quo minus nõ adimpleat qð ꝓmiſſum eſt.Cõ coꝛ.l. C. de fideiuſ. ⁊.Lcapitis j. eo. tit. Quero circa tex. tu pꝛomiſiſti talẽ repꝛeſentare decimo die mẽſis, non potes: q aufugit eſt ne clarũ eſſe cautelã per quã in penã nõ incur ris, certe ſic per ſcdõam partẽ buius litere, ſc; quia tu anteqᷓ; decima illa dies eueniat facis eum bãniri:⁊ ex eo bãno libe ratus eris: qꝛ nõ poteris repꝛeſentare. An hoc ſit verũ re- mitto ad Bar. hic. ⁊ aliquos poſt Guliel. de Cug. Bal.in.. ſed ⁊ſi quis.in pꝛin.j. ſi quis caut. Pleniſſime Specu.in tit. de accu.ʒ.ſe quitur.ver.ſed ecce queritur: ałs ſi illud queri⸗ tur. Ecce Ange. in l.ij. C. qui exbi.j. de cuſto. reo. Ex gl. eui⸗ dentiſſime habetis qð differentia eſt inter notoꝛiũ ⁊ mani⸗ feſtum. Quid autẽ ſit notoꝛium ⁊ manifeſtũ. Specul.in titu. de noto.cri..iam de notoꝛio. Gloſ.in.c.veſtra.de cohabita. clerico.⁊ mulie.ij.qj. c. que manifeſta. Plene per Balqd.in. l. ea quidem.C. de accu. BGarto.in.l.de minoꝛe.y.toꝛmenta.de 1d queſtio.¶ tSecundo habetis qð notoꝛiũ non indiget pꝛo- T batione:ſed an ſit neceſſe allegari. In hoc ſunt due glo.con trarie, vna in. c. accedens. extra vt lite non conteſt. að nec al⸗ legari ſit neceſſe. Alia in clemẽ. appellanti.de appel.vbi ſit neceſſe allegari. Nanc ſecutus fuit Bar..in. lj.j. de excep. et eius ſequella recta eſt per.l.ſi adulteriũ cum inceſtu.;.pol⸗ lioni. j.de adul. Legiſte in.l.ciues ⁊ incole. C. de appella.ſed ſi non fuerit allegatũ an iudex poſſit ſupplere: Aidetur qð non:quia regula eſt.lj..magiſtratibus. de magiſtra.cõue. liij..hoc autem iudicium.j. de dam.infe.⁊. c. bone. extra de poſtu.pꝛela nihilominus cõtrarium eſt verum per gloſ.oꝛ⸗ dina.in cle.j. C. qui ⁊ aduer. quos. Canoñ. allegant. c. pia. ad ſinem. de excep.lib. vj.vbi iudex ſupplet ex pꝛopꝛio officio in notoꝛijs. Circa gloſ.que incipit, hoc non ſufficit. gloſ. in. c.ſi foꝛte.de electio.in.vj.fuit in contraria opinio.ſcilicet quod ſi volumus pꝛobare quem naturale illi incumbit qui negat. Si quid vero accidentale incũbit ei qui allegat. Adde glo. in. ö.l.ij.j. de pꝛobatio. Ad pꝛobationem gloſ.concoꝛd.l.non eſt neceſſe.j.de pꝛobatio. Ita etiam pꝛobatur in.l. ex perſo⸗ na. C. de pꝛobatio.et.lj.g.ſi pꝛeſes.j.de magiſtrati.conueni. CrQualiter pꝛobentur diuitie et qualiter paupertas re- linquitur iudicis arbitrio, per glo. in authen. niſibꝛeuioꝛes. C. de ſenten. ex pericu.recip. et in authen.pꝛeterea. C. vnde vi. Alibi dixit gloſſ.in.l.illicitas.. Heſennius. 6. de officio pꝛeſidis. C MModum pꝛobandidiuitias vel paupertatem, dic in.l.ſi conſtante.j. ſoluto matrimo. Glo.oꝛdi.in.l.adhuc. C.de iuriſditione omnium indicum. Summarium. runeäret inrolitana dlo nocb n Ndurtaſimoh vjſadebetpo⸗ ur dls nd NenAc wosiichen 1 Kcdäd aiqpéact z füllpi fuaprini cketſea⸗ Ilucuiuk Uüigakäſiyc 4 aldter o inneceſſte Choſcöo Wisnöͤant ſcrſarein nis qdp Ftonenadt tespha denſcgme Nney ceritens nnalejen puro,C fer depe deoffli⸗ dioffaumn Choteno antüpetie aence doacten dungde wüſeide drnina 1 dige 5 gofon mueitſ eſtions. ISnz. 2 lci„. nöcöperuerſe deiuſſoꝛe de in⸗ aſſor de ſoluẽdo nucſi. Et diſferẽ Pdtas p ſaperuemeta dz d pmiſtam eſt. õ Quero cireatex. mäſis non potes. Ain pena no incur ſcʒ quiatu ante ex eo baͤno libe n hoc ſit ver re⸗ de Cug. Balin! ime Specul in tit :Als fi illud queri- ſto.reo. Ex gl eui⸗ er notoꝛiũ ⁊ mani- tu. Specul intin. eſtra. de cohabita. ene per Baldinl oꝛe. ſ.toꝛmentade ĩ non indiget poo⸗ cſunt due glo con conteſt. qò nec ti de appel vbiſ n.1.de excepa um inceſtu.ſ.pob⸗ Cde appella ſed tereridetur qo magiſtra. coue. c. bone. ertra de rum per gloſ ou⸗ llegant.cpia. ad opꝛio officioin ficit. gloſ.iniſ o ſcllicet quodf mbit qui negat. egat. Jade glo. oſ. conco:d non tur in erperbo⸗ giſtra ticonueni. r paupertas te⸗ en nifibecuiodes, etereaC.vndeẽ nius⸗o de offläio ertatem, elpaup ordinadbuc Qui ſatiſdare cogantur. 31 Summarium. 1S Exceptione declinatoꝛia tuetur qui alias idoneus li cite recuſatur. 2 Prꝛiuilegio pꝛomotionem ad aliquem actum impedienti an renunciari poſſit.. Pꝛoteſtatio pꝛiuilegij excluſiua taciturnitate pꝛiuilegiati pꝛuuilegij ſublationem inducit efficacem.⁊ nu.5. 4 Herceſſitas iure cogẽte inducta potius excuſatur quam ab bomine.„ 5 Suſpicio pꝛobabilis quid in iudicijs inducat. 7Suſpicio quibus pꝛobetur modis. 3 3 MWoꝛa inſtante poteſt oꝛdine iuris pꝛetermiſſo pꝛocedi. 9 Sequeſtrationis definitio. 4 10 Sequeſter quis dicatur ⁊ an poſſit ſuo officio renunciare. uI Satiſdatio ſequeſtri impeditiua quanto tempoꝛe durare oſſit. 12 Heſcriptio rei an poſſit per ſatiſdationem impediri. Sequeſtratio quibus ex cauſis reuocari petatur. — 3 Paria ſunt vicioſe cauere 1 Aoties. Siaio modo cauere.Et fi⸗ nunciare. Et in ſatiſdatione neceſſaria locus eſt remiſſioni: in volũtaria vero nõ. ¶ Itẽ vbi paupertatis occaſione vel alio modo impoſſibile ſatiſdationẽ p̃ſtari.Et res in iudiciũ deducta ſi mobilis ⁊ parua cõuẽta poſſidẽs ſit ſuſpecta res ipſa debet per iudicẽ ſequeſtrari donec rei ſatiſdatio pꝛeſte tur vel lis finẽ accipiat.h.d.vſq; ad.l.de die. ¶ Not.in.l.ſi fi⸗ 1 deiuſſoꝛ. † exceptione declinatoꝛia tutus, poſito ꝙ als ido⸗ neus licite recuſet᷑. Ad idẽ.3.ſi ꝗs in ius voc.lj.⁊ qð no.j.de 2 ſideiuſ..iij. ¶ No.in ver.ſed ſi als.duo, pꝛimũf ꝙ vbi gs ad aliquẽ actũ nõ admittit᷑, eo qꝛ pꝛiuilegiatus admittẽdus eſt 3 ſi illi pꝛiuilegio renũciet. Scðm iũcta gl.r ꝙ ꝓteſtatio exclu ſiua pꝛiuilegij iuncta taciturnitate ipſius pꝛiuilegiati indu cit efficacẽ pꝛiuilegij ſublationẽ.Et idẽ eſt in pꝛoteſtatione alia cuiuſcũq; alteriꝰ iuris excluſiua: vt no.gl.ſingularis in l. fi.c.itẽ ſipᷣdixerit.j.nau.cau.ſta. ¶ Mo.in..ſi neceſſaria. id 4 ad qð tex.cõtinue allegamus: ꝙ nõ ita ei ſuccurrit᷑ ꝗ ſeip̃m in neceſſitate poſuit ſicut illi qui iure cogẽte ponit᷑ in eadẽ. ¶ Mo.ſcðo ꝙ vbi quis ſatiſdare ꝓmittit ſua volũtate.hoc agẽs, nõ autẽ a iure coactus intelligit᷑ pꝛomittere ꝙ debeat ſatiſdare in ciiitate illa:ꝛ de hominibus ibibabitãtibꝰ ido⸗ neis, qð ptʒ:ꝛ nõ põt ſe remit.ad ciuitatẽ aliã vt ibi, ſatiſda⸗ 5 tionem adimpleat. qð eſt no. CMo. in. ũ. ſi ſatiſdatũ. t ꝓ vbi res ꝓ qua agit᷑ mobilis eſt ⁊ perſona ſuſpecta peti põt eiuſ⸗ dem ſequeſtratio.de qua ꝗdẽ ſequeſtratiõis materia dic vt plene ꝑ Jo. An. in reg. locupletari.in.vj.in nou.qð ple.no.in c. ex literis. de do.⁊ cõtu.⁊ in.c.j.⁊ ſeqextra de ꝓhi.ſequeſt.⁊ in cle. j.. ti.⁊. C. eo.l.vnica. ⁊ꝑ Bar.j. de acꝗrẽ. poſ.lintereſſe puto. ¶ No.ſcðo ꝙ ipſius rei ſequeſtrãde apud iudicẽ põt fieri depoſitio:et ſic iudexmet põt eſſe ſequeſter. Ad idẽ.5. de offi.pᷣſi.l.ſenatus.ad f.iũcta gl.põt tñ ſi vult ad huiuſmo⸗ di officiũ quãlibet aliã ꝑſonã eligere: vt.C.de vſu.l.acceptã. ¶ Mo.tertio in verbo iudicij ꝙ ſuſpitio allegata ad iuſtifi⸗ candũ petitionẽ ſequeſtrari dʒꝑ iudicẽ in cauſe cognitionẽ deduci:vnde nõ ſufficit ſimplex ſuſpitiõis allegatio:ſed ne/ ceſſaria eſt eiuſdẽ cognitio vt inferius dice᷑. ¶ Not.vltimo qð tũc res deſijt eſſe ſequeſtrata⁊ parti venit reſtituẽda cũ vel ſatiſdatio de iudicio ſiſti offert᷑, vel cauſa ſit per ſentẽtiã terminata.Intellige tñ que trãſiuerit in rẽ iudicatã:vt.l.li⸗ tibus..pleniſſimã diffinitionẽ.C.de agr.⁊ cen.lib.xj. ¶ Mo. 6 glo. ꝙ ꝓpteſtatio iũcta cũ taciturnitate eins cõtra quem ft inducit ſublationẽ iuris. Anũ quero ad declarationẽ, pone quis dicat, tu eris fideiuſſoꝛ iſtius de iudicio ſiſtẽdovel iudi catũ ſoluẽdo,ſi ille taceat an inducat᷑ fideiuſſio: Aidet᷑ ꝙ ſic ꝑ hũc texꝛiũ eſt verũ:qꝛ requirit᷑ ſciẽtia ꝑ pꝛeſentẽ interro gationẽ ⁊ ſequẽtẽ rñſionẽ...bãnitus.C.de ſideiuſ l.v..ſatis accep.j. de verb.obli. Hoc fallit duobꝰ caſibꝰ. Pꝛimo quo⸗ tieſcũq; pupillꝰ hʒ fideiuſſionẽ ſimilẽ pᷣſtari. Nã tũc nõ ſecu⸗ ta reſpõſione ſed taciturnitate inducit᷑ obligatio efficax.l.cũ oſtẽdimus.in fij. de fideiuſ.tu. Fallit ſcõᷣo fauoꝛe reipu.per tex.in..ij. in pꝛin.j. ad munici. Tertio fallit in dote:qꝛ fideiuſ ſoꝛ de dote etiã nudo pacto efficaciter obligat᷑.C.ad Aelle. l.vlti. C Nenio ad..ſi neceſſaria.et nil bz. CAenio ad.;. ñi. hic in glo. examinãda ſunt duo. Pꝛimo ꝙ iudex coꝛã quo cauſa agitat᷑ põt ſolus ſeipᷣm in ſ equeſtrũ eligere. In ↄꝛium facit.l.ſi mãdauero.la grãde F.ſi tibi cẽtũ.j.mã. Ad idẽ.l.pla ne. ⁊.l. nulli. qd cuiuſq; vniuer. Adig ẽ. c.fi. extra de inſti. De cõſue.in /ꝛiũ obſeruat᷑:ſed de iure eſt ꝙ poſſit ſe eligere. Ai des gl.quartã ponẽtẽ que faciãt quẽ ſ uſpectũ.t Dic ꝙ du⸗ plici vel triplici modo ſuſpicionẽ arguere poſſum. Aliqñ ne aligs incidat in paupertatẽ:aliqñ ſuſpicat᷑ de fuga, aliqñ ſu ſpicat᷑ de bonoꝛũ dilapidatione. Pꝛimocaſunõ bz locũ hec gl. Sed recurrẽdũ ad gl. in.lij. in verbo ſuſpectũ j. ſolu. ma. NHã in futurũ nemo pᷣſumit᷑ depauperari.l. Jul.j.ꝗa agb. ſed ditari.j.de ſeparationib.l.ſi creditoꝛes hereditarij.⁊...ſi de⸗ functus.C.arbi.tut. Scðo qñ ſuſpicat de fuga:⁊ tũc dicit gl. qð ꝓbabilis ſuſpicio eſt immobilia nõ poſſidere vel pauca. Hoc nõ eſt ſemper verũ.Nã ſi ꝗs poſſideat ſolũ domũ cõdu ctã ad exercẽdũ tabernã vel aliud exercitiũ nõ põt argui vt ſuſpectꝰꝑ tex.in.l.peres abſens..ſi s tuij.de indi.vbi tex. ponit duos caſus quibꝰ nõ põt ꝗs cõueniri rõne ctus: ſed ſi als foꝛenſis põt ⁊c. Ande cõcludo ꝙ hec duo nõpoſſidere vel pauca non arguunt ſuſpicionẽ. c.de cauſis.extra de offi. dele. l.j. in fij. de iure delib. Nã iudex cõſyderare pʒ qualita⸗ tem perſone.l.j. de actio.⁊ oblig.l.j.C.ſi ꝗs impe.ma.Ter⸗ tio caſu dicẽdũ eſt ꝙ ꝓbabilis ſuſpicio eſt nõ poſſidere illã rẽ, vel mali moꝛes:vt in glo.[ Quo ad ſcõm qñ dubitat᷑ de fuga. Adde ꝙ illud põt ꝓbari ex pᷣfationibꝰ partis: q̃ dicit ſuſpecta:q dixerit ꝙ nolebat autugere ꝓpter timoꝛẽ ne ca⸗ peret. Gloſ. in.l. Fulcinius.§. ꝗd ſit latitare. ex quib. cau. in pol. ea. aliã in.l. Celſus. in pꝛincj.de do. excep. Et ſi dicat ꝗð poterat eñ penitere ⁊ nõ aufugere mutatavolũtate.l.debe⸗ re. C. de fideicõmiſ. liber. ⁊.. iij. in ſiqj. de adimẽ. lega. dicit qð hoc nõ debet pꝛeſumi in odio meo. ¶ Alterius quero qua⸗ liter veriſicari vel ꝓbari debeãt iſte cauſe ſuſpicionis: Dic qð plene per. l.ſi creditoꝛes.in pꝛin.j. de pꝛuileg. cred. per tex. hic ibi iudicij ſedẽt.⁊ per.fi.C.ſi pervim vel alio modo. ¶ Sed pone ego vado ad tudicẽ vt impetrẽ yt poſſim ca⸗ pere debitoꝛẽ vt ſuſpectũ, qualiter ꝓbet᷑. Duo ſunt dubia. Pꝛimũ an requirat᷑ citatio partis:videt᷑ ꝙ ſic..ſi quãdo.C. de teſti. Cõtrariũ eſt verũ per Mal.in..ſi curialis.de epiſco. ⁊ cle.⁊.l. cõſentaneũ. C. quomodo ⁊ quando iudex. Bar. in.i. ait pꝛetoꝛ.ſi debitoꝛẽ. C. de his que in frau.cre.E&t ratio eſt qð nõ requirat᷑ citatio:q iſta captura eſt citatio perſonalis. Sed ad cognoſcẽdũ an debeat quis citari, nõ requiritur ci⸗ tatio: vt.l.ſed ſi interpellatus..j.⁊.l. diẽ pꝛoferre.j. de arbi. ergo ſequitur ꝙ ad pꝛobãdum hanc cauſam, nõ requiritur citatio. Tertia ratio eſt ne ille inſtruatur ad ſugam. ¶ Se⸗ cundum dubium eſt, an iſte tunc poſſint pꝛobari cauſe per iuramentum. Pꝛima fronte videtur qð non:ex eo quia vbi requiritur vera ſuſpicio exiſtentia eſtplene pꝛobanda.c.ſu⸗ ſpicionis cauſa. de offi.deleg. Sed ad faciẽdum debitoꝛem ſuſpectum requiritut vera cauſa:vt.l.hoc autẽj.ſi cui plus quam per leg. Falcid.ergo non ſufficit per inramẽtum, pu⸗ ta vbi agitur de re que eſt maximi pꝛeiudicij requiritur ple na pꝛobatio. Nihilominus contrarium eſt verum, ſcilicet ꝙ ſufficit ſolum iuramentum per gloſ.oꝛdi.C.de iudi.l.aper⸗ tiſſimi. Secundo per Barto. in.d.g. ſi debitoꝛem.de his que in frau.credi.Tertio per Ange. de act.tribu.l. nemo carce⸗ rem.lib.x. Ego pꝛobo hoc pꝛimo ſic. Abicunq; in moꝛa eſt periculum allatura ibi, ſufficit pꝛobatio per iura.l. eoꝛum. iuncta.l.qui bona.. ſi quis ſtipulaturus.j. de dam.infecto. Pꝛeterea qð ſit verum pꝛobatur. vbicunq; periculum eſt in moꝛa/ibi iuris oꝛdine non ſeruato pꝛocedi poteſt.l.de pu pillo.j. ſi quis riuos. de no. oper. nuncia.l.ſi quis ex ſignato⸗ ribus.j.quemad.teſtam.ape.PDꝛeterea ad idem arguitur. Ea que cõſiſtunt in anima ⁊ coᷣſcientia alicuius: qe difficilia ſunt pꝛobari poſſunt per iuramentũ.inſti.de act.. alio.⁊.c.ſi vero aliquis.de ſen.ev.ſed hoc, an quis ſit fugã arrepturus coͤſiſtit in animo ipſius: ergo ⁊c. Dulta ſunt que per in⸗ ramentũpꝛobãtur. vnũ in.l.theſaurus j. ad exhi. aliud in.l. ſi quis.in fi. C.depoſi.aliud in gl...ſ..õ.in cõputatione.in ver⸗ bo ꝓbauerit. C. de iur.deli.aliud in glo.I. diuus.. ſi cui plus ꝙ perleg. Falc.⁊.l.ſi quis ꝓ redẽptione. C. de dona.aliud in Vf. de finſtr. Bal.in.. iij. 40 fi. C. de cõdi. ob tur. cau. allegãs Jo. An.in. c.ſi clericos. de ſentẽ. excõ.dicẽs ꝙ de ſuſpicione de fuga dz cõſtare ſummatim, hoc ego intelligo p mramen tũ.ꝓ.l.ſi idẽ a quo.in glo. in verbo ſummatimã. vt in poſ.leg. ¶ Circa gĩoſ.ij.de materia ſe equeſtrationis vltra dicta do- 9 ctoꝛum. Adde ⁊ ꝙ ſequeſtratio eſt reiſuper qua lis pendet ne 11 A 11 b 10 eſt. oodo quero nũquid i 1 Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. ü ſtrei io poſ⸗ iũ qᷓlitigãtes facta depoſitio, vel eſtrei ab alio po 5 nsliciin cauſa ab eodẽ ablate:cet apud Auunn 5 depoſitio. Pꝛobatur in.l. ſequeſter j. de verbo⸗ ig. 7 8 Itẽ depoſite.jdepo.⁊lintereſſe puto. dcacquiren: e LAis debes ſcire ꝙ ſequeſter, eſt ille qui poſſidet rem de qu 8 ſe ſequeſter ad ſui niüpos ſit deponere officiũ· Dic ꝙ iſta eſt queſtio in. ei nd d F.vlã. depo. vbi dic ꝙ nõ niſi magna ⁊euidẽs d ueue⸗ deat. Que qñ ſit illa cã. Dic ꝙ remittẽdum eſt hoc Ainen iudicis. Alterius qñ ſit res reſtituẽda⁊ cui. Dic g e hir ſequeſtratio eſt facta de iudicis mãdato:⁊ tũc ip e 85 ki debet reſtituere tunc quando iudex meanat He trdu 1 4 C.de bo. autho.iud.poſ.Scðs caſus qñ ſit de dün eaee tium tunc debet reſtituere ſe equeſter qñ heh ſds mder nem accipiet.ſi oleum.j. de dol. ¶ A lrer es 1 vel Soc ſa ſunt. Pꝛimo iſta ſequeſtratio eſt Peurdidarerain, pꝛohi.ſequeſt.⁊ permiſſa eſt eo caſu quo 35 wanan tio rei mobilis vel immobilis.l.ſi cum hot ſente ne ſolu.matri. Sed pone ꝙ timetur de Se eſdinnd⸗ bilis:in hoc dic ꝙ non debet ſequeſtrari:ſe d beeneeeie feiigetemhetaaererkanue atis ſu ſtperiona. ſumnte lhanzeurrcettieranrernarekchzargn, uile. cred. ¶ Alterius vides bic ꝙ ſatiſcatio impe 3 n ſtrationẽ fieri. Querot quãto tempoꝛe duret iſta ſatiſda 85 impeditiua ſequeſtri: Dic ꝙ termino iam elapſo triẽnio li⸗ beratus eſt pꝛimo fideiuſſoꝛ.l.litibus.C.de agric.⁊ cen.li.xj. Sʒ quero quomodo debet fieri iſta impeditiua ſatiſdatio: Dic vt in.d.llitibus. ſ.pꝛomitto hanc rem reſtituere abſq; a2 aliqua pꝛocraſtinatione. CtScðo quero: q aliqñ tracta⸗ 6z 1 2 3 erei deſcriptione, nunquid impediri poſſit per ſatiſ⸗ dationem ⸗Sie q non, ſedſt emper poteſt fieri. erlioitnof de ven.in poſmit.ſi. de req.reis. Bal.in.l.defenſionis facu tas. de iure fiſ.lib.x.Eſt ⁊ aliud, ſc; pꝛobibitio alienationis eius rei.l.diuusjj. de peti. here. xj.q.j. ꝗꝛ res. CtItẽ ſcias ꝙ licet pendẽte cauſa pꝛincipali nõ poſſit poſtulari ſequeſtra⸗ tio rei mobilis, niſi ſuſpicio allegetur. nihilominus poteſt in cauſa appellationis, etiã ſi ſuſpitio nõ allegetur.l. ab exe/ cutione.C.quoꝛũ ap.nõ re. ¶ Itẽ ſi ego non habeo niſi vnã rem, ex qua babeo alimenta puta vnũ equum:certe poſſum petere:vt per.l.fi. C.de oꝛ.cog.yt permittatur ad lucrandũ. ¶ Item quotieſcũq; idẽ qui poſſidet rem ſuper qualis eſt dilapidat fructus põt peti fieri ſequeſtrũ.imperatoꝛes.j. de appel per quẽ dixit Archi.ꝙ nõ ſolũ qñ dilapidant᷑: ſed etiã qñ cõuerteret quis in vſus ſuos:qꝛ paria ſunt.ij.q.vij.c quoties. Pꝛo hoc.l.ſi ſeruũ quis..cõmouiſſe.j.de acquirẽ. pere. ¶ Itẽ quãdo ſequeſtrantur res mobiles coꝛruptibi⸗ les, ꝙ tunc licite poſſunt vendi:⁊pꝛeciũ in ſequeſtris retine- ri. CNota tex.in.l.ſi magiſtratus.j.de pꝛiuileg.cre.l.fi. de requi.re.⁊.d.l.litibus.et.d.l.oleum. de dolo. Summarium. ‿ Stipulatio de iudicio ſiſti an diei omiſſione vicietur. genti quando potius fauneatur quam reo:vel econtra. Terminus quibus actibus neceſſario veniat ſtatuendus. 4 Judex an quemadmodum poteſt inter partes moderare poſſit ſimliter dilationes a lege datas pꝛoꝛogare. — ſo Inbisque pertinẽt ad litis oꝛ⸗ J E Oie. Kanbis er actoꝛi fauetur, ᷓ; Dreo. Ael ſic: ⁊ magis ad literam. De die qua de⸗ SKbeatſieri per ſideiuſſoꝛẽ exhibitio ↄuẽti:ſolitum eſt inter partes cõueniri. Sed ſi nõ cõueniat in poteſtate fi⸗ deiuſſoꝛem recipier.eſt ſtatutio termini que ſi minus ſit ex⸗ ceſſiua, vel pauca, iudicis moderatur arbitrio. h. d. ¶ Ho.j. in ver. conueniat.rꝙ ſtipulatio de iudicio ſiſti diei omiſſio- ne nõ viciatur.Quid autẽ ſit in ſtipulationibus alijs dic vt in. l.ita ſtipulatus. la grande j. de verbo.obli.in.l.ſi finita.in pꝛin..de dam.infec. ¶ Mo. ſcdo ꝙ ſi apꝛincipio nõ cõueniat qua die fieri debeat p̃fentatio:tũc illius oppoſitio eſt in po⸗ teſtate fideiuſ.recipieñ.⁊ꝓſequẽter actoꝛis. Ande cõſequẽ- ter tertio no.qꝙ in ſummario diceba, ſc ꝙin his g tendũt ad litẽ initiandã, oꝛdinandã, aut fundand, magis agẽti fa- uemus ꝙᷓ reo:iʒ in medio litis pariter faueamus vtriq;:in ſine vero magis reo vt in reg.iur.fauoꝛab llioꝛes.⁊ in.l. Ar⸗ rianus.de act.⁊ oblig.⁊.ſi pꝛeſes.j.de pe. Ree tria membꝛa recolligit gl.extra de reſti.ſpo.cũ ad ſedẽ·de reg.ſur.in.vſ.c. cũ ſint partiũ. ¶ Altimo not. ipſius ſtipulãtis iniquitas iu- dicis equitate refrenatur. Ad idem.ꝗ.de eo qð cer. o..q ſ Epheſi. Aides hic ꝙ in ſtipulatione ſeu fideiuſſione de iu⸗ dicio ſiſti expꝛimi debet dies intra quẽ fideiuſſoꝛ tenet᷑.Et ſic habes ꝙ intra certũ terminũ tenet᷑ ſuã fideiuſſionẽ veri⸗ ſicare. Querũt hic doctoꝛes t an ad alios actus extraiudi⸗ ciales faciẽdos apponi poſſit dies intra quem fieri debeãt⸗ Habes cõſyderare in hoc quedã mẽbꝛa.Aliqñ queritur, an poſſit ſtatui terminus ad eligendũ, puta eſt legatus vnus ſeruus teſtatoꝛis in genere, ille eſt in moꝛa eligendi:an poſ⸗ ſit ſtatui terminus: Dic qð ſic.j.ſi optio.in fi.j.de opti.leg. Elliquãdo querit᷑ an poſſit ſtatui terminus ad eundum, de hoc dic fimiliter ꝙ ſic:vt in.l.qᷓ diu.j.de acquirẽ. Pere.z in.l.ſi ſeruus.j.de bo. autho. iud.poſ.⁊ in.j.ſi..j. C. de iure deli. Et aliqñ querit᷑ an poſſit ſtatui terminus ad deliberandũ. De hoc die ſimiliter ꝙſic:vt in..j. vſq; ad.liiij.incluſiue j. de iu⸗ re delibe. Et no.in.cũ antiquioꝛibus.C. eo.ti. Aliqñ querit᷑ an poſſit ſtatim terminusin cautionedamni infecti. In hoc dicas ꝙ ſic:vt in.l.ꝗ bona..ſ.j.de dam.infec. ¶ Succeſſiue queritur nũquid alicui etiã inuito terminus ad agendũ ſta tui poſſit intra quẽ agat vel intra quem accuſet. In hoc di⸗ cas ꝙ aut loquimur in ciuilibus aut in criminalibus. Silo quimur in ciuilibꝰ:tali caſu aut ns ꝓcedit aliqua diffamatio tui aduerſus me:ꝛ ſic nõ ꝓcedit:ſʒ retinet᷑ in mẽte:tůũc regu lariter nõ põt quis compelli,⁊ cõſequẽter nec terminus fibi ſtatui. Ita habet in l.ſi. C. de vſu pal.⁊ in. lj. C. ne quis inui. famari.C.de inge.ma.Fᷣallit tertio qñ quis bʒ exceptionem per aduerſus eũ agentẽ ꝙ licito iure poſſit cõpellere ꝙter⸗ minus ſtatui pöt, vt illius exceptionis fiat illuſio.c.frequẽs. S. ſolet. de reſti. ſpol. in. vj. puta qꝛ fuerat bonis ſpoliatus ab blice ꝙ Titius nõ hʒ qᷓ;tũ ſufficiat mibi, ego moleſtabo eũ intantũ ꝙ deſtruã eũ:tũc ciuilis ⁊ pecumarius debitoꝛ põt a iudice petere vt creditoꝛi ſtatuat terminus intra quẽ do⸗ ceat de iure ſuo. Inn.in.c. ↄquerẽte. extra de of.oꝛ.c.cũ olim. ad fi.extra de teſti.c.cũ ſup.de cõceſ.pᷣbẽ.⁊. d. c. latoꝛ. Exhoc decidit᷑ q̃ſtio iſta, ſum in ꝓpoſito vẽdẽdi talẽ rẽ meã, ꝗ bz eã obligatã vadit ad emere volẽtẽ, ⁊ dicit qð nõ emat:qꝛ nullũ ius habeo.querit᷑ q erit remediũ. Dicas ᷣm Gart.in.de pupillo..ſi idẽ.de no.ope.nun. Sed eã decidit in.q.nõ ſolſ. Pnſslerin v.ꝓteſtationis inhibitoꝛie. Sed ego dico ꝙ; tra ũc duplici remedio ꝓuidet᷑. Pꝛimo qꝛ cõpetit 5 eũ actio de dolo ꝑ.l.rẽ quãd.j.de do. ¶ Scðo ꝙ diffamatus ad iu/ dicẽ vadat, ⁊ petat illũ terminũ ſtatui intra quẽ de iure do- cere debeat. Vñ tacit.l.ſi eotꝑe.C.de remiſ.pi g. 7.l. illã. Spe. allegat in tit. de emp. ⁊ vẽdi.ʒ.nũc dicẽdũ. Vſi.vlt.no. cũ ſ eq. duob. ¶ Itẽ decidit᷑ alia q̃ſtio ex his, habeo quẽdã fundũ qð coli facio, adã diffamat me, ꝙ in eo nullũ ius habeo:⁊ vl⸗ terius minat᷑ cultoꝛibꝰ,ꝙ ad illũ nõ accedãt. Inno.ponit in c.ij. extra de in integ.reſt. Bar. in.l.. huius aũt interdicti. j. vti poſ. ⁊ ibi dicit ꝙ ego poſſidẽs agere poſſum interdicto vti poſſi.ꝑ qð agere potero⁊petere a iudite vt ili imponat ſilẽtiũ de me vlterius nõ diffamãdo aut moleſtãdo. Datur ſcðo hoc ĩterdictũ in poſſeſſiõe turbatisõis.inſti.de interdic. S.retinẽde. Sed ꝑ hoc ego turboꝛ in poſſeſſione:vt.i.vt vim. j. de vi ⁊ vi ar. Igit remediũ eſt: vt. 3. dictũ fuit. Rec oĩa ꝓ⸗ cedũt qñ ãrit᷑ an poſſit ſtatui terminus ad litẽ initiatã ꝓſe⸗ quẽdã. Et in hoc dic ꝙ ſemper põt etiã inuito creditoꝛe:vt ꝓpbat in aut.ꝗ ſemel.C. qũo ⁊ qn iudex.⁊.l.pꝓperãdũ..⁊ ſiꝗ⸗ dẽ. de iudi.⁊ Bart.in..poſtꝙᷓ liti. de pac. Si vero loquimur in criminalibus ⁊in cauſis ſtatus vbi cõtractatur an cõmi⸗ ſit quis delictum an ſit ſeruus, tũc aut pꝛocedit diffamatio aliquoꝛum dicẽtium ꝙ ſtatui poteſt terminus intra quem debeat pꝛobare delictum.. Titiaꝗj. de actio..ſi in ea.C.qui accuſa.non poſ. In cauſis ſtatus dic yt in..diffamari. C. de inge. mana. Aaitemli tem Ad ic 1 tededan. winliſc nnanemacn grrdlätin welloarte waerpoen Laacd M AMd rumert mri ingergt Vgiimu Iin auth erradea rturad jnauthen nonnun metinye vonectae d 1 1 IDinor 3 Pari 4 Fficeun poſſn §Fſceuſp Tullturo Lonunar Tdiſo m Nähls. dälti waira 9 Mhmr mt do Len 1 Sente peeiuci 2Mani du ſih einqic itune benualh gwit Leui in mẽte:tůc regu ret vt teſtes de⸗ Nipoteſtadeam MaNnö cöte, Nürſcddw gse unquatſviinfamiz petere vt reditoij t nemo inui.:dif⸗ is bz exceptionem ſit copellere qter⸗ tilluſio.cfrequès bonis ſpoliatusab pponit ſe nibilha⸗ matio dicendo pu ego moleſtabo ei narius debitoꝛpot nnus intra quẽdo⸗ ade of.or.ccuolim, 7. c.latoꝛ. Erboc talẽ rẽ meã qbʒei d nõ emat:qxrulii as Pin Part inlde vecidit in. nõ ſci ed ego dico qn cõpetit eũ ac diftamatus adilj ra quẽ de iure do⸗ [pig. ⁊.lill Spe. vſñ vlt.no cũ ſeg. eo quédã fundũ mins habeo:ꝛv⸗ t. Inno. ponit in 5 interdicti oſſuminterdicto cevt mi imponat oleſtädo. Datur inſti de intercie ſione:yt yt yim. ifutt hecois p⸗ d lit intiatipſe⸗ to crecitote: vt nuitocl 3 erocu ſaſig⸗ Qui ſatiſdare cogantur. 32 inge manu.⁊.e. latoꝛ. extra qui fil.ſint legit.⁊.c. licet in beato Petro.extra de accuſa. Ant nõ pꝛecedit diffamatio:ꝛ tunc dicendum eſt vt ſupꝛa dietum eſt, ſc; qò nemo poteſt eõpel li aceuſare niſi in caſibus ciuilibus. Pꝛoba.in rub. C.vt ne⸗ mo inui. age. Sed dubium fuit, an illud fallat in erimine bo micidij, ſc an pꝛocedi poſſit non pꝛecedente diffamatione. Bar. in.l.in eum.j. de accu. allegati. ſi quis homicidij. C. e accuſa. Elliquando querimus an poſſit terminus ſtatuti ei qui ſe credit teſtamentum annullare. Dic ꝙ ſic vt pꝛobatur in.d.l. Papinianus..ſi quis poſt. j.de inoffi.teſta. Attendle quod ſcðm vnam lecturã iſte tex.dicit ꝙ ſi inter partes non cõueniatur ſed diſcoꝛdetur de die ponẽda qð tũc iudex de/ bet ſe interponere, ⁊ magis actoꝛi fauere quam reo et diem ponere. Bart. hoc deducit ad queſtionem. Ecce pendet lis inter partes ⁊ cõueniunt vt fiat punctus, ⁊ ad conſiliũ mit⸗ tatur, diſcoꝛdãt in puncto:quem fiendum debet iudex coge re partes ad cõcoꝛdandum. Arg.l.huiuſmodi.in ſ. de leg.j. al. item ſi vnus..ſi.j.de arbi. Sed ſi in.d.mulcta partes nõ cõcoꝛdant:tunc index ipſe foꝛmabit punctum. Facit etiam ad queſtionem, ecce debet fieri inter duos inſtrumentũ pa- cisin quo partes diſcoꝛdãt:certe index ſolus ſuccedit,⁊ ip̃e componere debet. Ita dixit Bar. poſt hãc.l. Ad hoc potes inducere.l.in venditione..ſi vnus..de bo.autho.iudi.poſ. Zld idem.l.iij..fij.de admi.tu.⁊ inſti.de ſatiſda.tu.¶.ſinau⸗ tem. Ad idem.lq.C.de nup. Ad idem.l.in reficiendo parie/ te.j de dam.infec.Ad idem in.l.ſi plures.j.de libe.exhi.⁊ qð no. in.l.j..qð licitũ.j.de ven.inſpi. Altimo r eſt querẽdum, an quemadmodum iudeꝑ poteſt moderari, ita poſſit pꝛoꝛo gare dilationes datas a lege. Puta lex reo recipiẽti copiã libelli dat terminum. xx. dierum ad deliberãdum: nunquid iudeꝑ poterit pꝛoꝛogare vel minuere. De hoc remitto ad Cano.qui poſuerunt in.c.cum ſit Romana.⁊ eſt ibi glo.ex⸗ tra de appel. ¶ Item gloſin.c.cupientes.S.quid ſi per.xx. in ver. xv. dierum. de elec.lib. vj. ⁊ in. c.pia.in verbo.viij.die⸗ rum. extrade excep.in.vi.⁊ gl.in regula, indultũ. de reg. iur. in. vj. Legiſte habent glo.varias.vnam in authẽ.offeratur. in ver.xx.dierũ.de lit.cõteſta. Aliã in authẽ.de exhi.reis.. legitimus. Aliã in aut᷑.qui ſemel.C. quomodo et quãdo iu. ⁊ in authẽ. de litigi.§. Centurio.in. c.ad petitionem.circa fi. extra de accu. Bar.in.l.ij.j.de re iudi. Bal.in.d. authen.offe ratur.z.d.aut.qui ſemel.Et hic Cyn.in.l.j.C.de dila.⁊ Bal. in authen. iubemus.C.de iudic.docto.moderni.j.de iudi.l. nonnunquam.O miſi duas gloſ.in.c.j.de mili.vaſal.qui con tu. eſt. in verſi.moniti.aliam in clemen.j in verſi.iij.de vita ⁊ boneſtate clericoꝛum. Summarium. ½. ndulier, miles, a ſeruns non poſſunt inre fideiubere. 2 Minoꝛ quo caſu pꝛo ſideinſſoꝛe poſſit admitti. 4 G◻△ 84,, 9 Marito occaſione dotis cõuento mulier fideiubere poteſt. Fideiuſſio ratione perſone vitioſa an lite conteſtata peti poſſit integrari. Fideiuſſoꝛe ſuccedente creditoꝛi et econtra fideiuſſoꝛia an/ nullatur obligatio. Contumacia beneſicij pꝛinationem inducit. Miſſio in poſſeſſionem ex pꝛimo decreto quo caſu ſit re/ uocabilis. Satiſdationis pꝛeſtatione omiſſa an impune poterit is qui pꝛomiſerat euadere. Liberto aut patrono agentibus an parenti et patrono re/ mittatur calumnie iuramentum. 10 Clericus au poſſit ideiubere.- I Sententia lata contra maritum in cauſa dotali an vxoꝛi pꝛeiudicet. 12 Mariti debitum an poſſit mulieri in dote pꝛeiudicare: et quid ſi bonis vxoꝛis publicatis cenſeatur dos publicata in pꝛeiudicium mariti. 33 Inſtrumentum an poſſit pꝛo parte validum eſſe ⁊ pꝛo par- te inualidum:aut per diuerſos diuiſum ⁊ diuerſis tempoꝛi⸗ bus agitari. 14 Debitoꝛ quo caſu cogatur pꝛo facienda folutione adire do mum creditoꝛis. §. Qui mulierem. Caeeee,e ſideiuſſoꝛes.Et cũ ſatiſdatio de iudicio ſiſti ex ſuperuenit᷑/ ti aceidẽtia extinguitur, iterũ ſatiſdandũ eſt. Et ſatiſdatio⸗ ne neceſſaria obligatis remiſſionis beneficiũ datur, ſtibi, vbi de pꝛeſenti ſunt ſatiſdationẽ pꝛeſtare nõ poſſunt: quod tamẽ beneſici ratione cõmiſſe cõtumacie perdũt, ſiue etiã culpa.Et neceſſario ad ſatiſdã dũ obligatus petẽs ſe remit⸗/ ti, iurare debet de calũnia:qð tamen iuramentũ patri atq; patrono remittit᷑. h.d.vſq; in fi. C Ho.pꝛimo in.. qui mu⸗ lierem.ꝙ miles fideiuſſoꝛ idoneus nõ cenſetur.Etidẽ intel lige de quolibet qui alicui curie ſit aſtrictus. Ad idt᷑. C. eo.j. curiales. ¶ Ho.ſcõotꝙ licet minoꝛ alias nõ reputetur ido⸗ neus ſideiuſſoꝛ ea ratione:q pꝛopter fideiuſſionẽ ipſam re⸗ ſcindere poſſit reſtitutiõis bñficio:⁊ cõſequẽter eũ cui fide⸗ iuſſerat ad ſuam volũtatẽ eludere: vt in.l.ſi Titius ⁊ Seia. j.de fideiuſ.⁊.l. minoꝛ j. de pꝛocur. nihilominꝰ fideiuſſoꝛ ido⸗ neus in rem ſuã reputatur, hoc eſt pꝛo eo qð ſuam perſonã modo aliquo cõcernit. ¶ Mot.tertio in verbo, vt pꝛo ſuo ꝓ⸗ curatoꝛe ⁊c.tex.ſingul.de quo alibi magnãũ feſtũ facit Spe⸗ cu.ſcʒ ꝙ minoꝛ idoneus ſideiuſſoꝛ eſſe cẽſetur ſe pꝛocurato⸗ rem aſe cõſtitutum a ſatiſdandi onere velit releuare: puta pꝛo eo ſatiſdãdo de iudicio ſiſti,vel indicato ſoluẽdo. No ta inver.quidẽ etiam a iure.rꝙ ⁊lʒ nulla ſit fideiuſſio mulie ris, quam pꝛo ſuo marito pꝛeſtat: vt in authẽ. ſi qua muher. C. ad Aelleia. nibilominus, tũc eſt valida cũ pꝛo marito ii⸗ deiubet auento occaſionedotis:vt ibi eſt tex. notab. Chio. in.g.ñ ſeruus.ſcðm lecturã glo.in ver.anteq; iudicium aeci⸗ 4 piatur. a cõtrario ſenſu t ꝓꝙ fideiuſſio vitioſe pꝛeſtita ratio⸗ ne perſone ſideiubẽtis nõ poteſt peti reintegrari poſt uitis cõteſta.qd eſt ſume notandũ. Id idẽ̃.j. de pꝛocura.l. Pa⸗ pin.g. rati. ¶ HNo.in co..in ver.ſolui iudicatũ. caſum ꝓ que/ ſtione ciuium.l.certũ. C.vnde cog.dubitañ.ad hoc vt valeat ſideiuſſio pꝛeſtita per fideiuſſoꝛẽ iudicatũ ſolui, eſſe neceſſe hoc verbũ iud icatum poni ante, ꝙ ſi poſtponatur, ſatiſda⸗ tio ipſa ſit nulla.Hic no.ipſam nõ reddi nullã ex verboꝛum ꝑpꝛepoſteratione. I Ho. in ver. ſi fdeiuſſoꝛ. ꝙ cũ fideiuſſoꝛ ſuccedit creditoꝛi ⁊ econtra annullatur fideiuſſoꝛia obliga⸗ tio.de quo dic vt ple.no.j.de fideiuſſo.l.generaliter.l. Ara⸗ nius.⁊.j.ſi debitoꝛi.et.hheres a debitoꝛe.per totũ. C Mo.in ver.plane.duo, ꝙ t cõtumacia inducit beneficij amiſſionẽ non tamẽ reſtitutionis in integrũ.j. de mino.l.minoꝛ. etiã ſ quaſi cõtumax:vt.j.de iudi.l.⁊ poſt edictuũ.in ſi. cũ ſi.( Mot. ſecũdo ex eo.id qð ſepe dicitur rꝙ tuuc ſtatim miſſio in poſ ſeſſionẽ ex pꝛimo decreto eſt reuocãda quado idẽ cõtra quẽ eſt facta immiſſio ſatiſfacere vult ei ratione cuiꝰ immiſſio fa cta fuit:vt.l.ſi pecunie.in fij.vt in poſ.leg.a..ſi finita.ʒ.itein videamusjj. de dã. infe. Eſt ſimpliciter limitãdũ:ſcʒ ſi ſatiſ⸗ facere volo ſᷣm ius cõe, ſecus ſi ſcom ius ſpeciale aliqꝰ bñſi⸗ ciũ cõcedẽs, puta remiſſionis: vt hie eſt teꝑ. ſingu. quẽ mul⸗ tum no.do. Angꝛin.d..itẽ videamus. ¶ Hot.in ver. diuer⸗ ſum.t ꝙ ſatiſdatio omiſſa pᷣſtari, ex aliqua iuſta cauſa, dolo, aut culpa intercedẽte, ſi adueniẽte habilitate offerat᷑, penã annullat in quã nũc offerẽs incidit ob impotẽtiã ſatiſcatio- nẽ pꝛeſtãdi. Immiſſio enim ex pꝛimo vel ſcõo decreto pena eſt: vt l.ſatiſq;..de in ius vo. T Ho.in.q.iubet.me bic ſatiſ⸗ dare nõ poſſe per iuramentũ ꝓbari poſſe. ¶ Bo.in ver. ſed ꝗbuſdã.rparẽti atq; prono iuramẽtũ calũnie remitti hber⸗ to ⁊ filio agẽtibꝰ.Ad idẽ.j.de iureiu.l. inſiurã. ¶ Mo. in ver. hoc autẽ impetrabit᷑.ꝙ cũ ꝗs ibi vbi potuit reꝗũtusſatiſda re noluit remittẽdus ibide nõ eſt remiſſionẽ petens. Ande eſt qð ſcholaris coꝛã rectoꝛe cõuẽtus ſi eiy foꝛũ declinauerit ibi poſt modũ nõ poterit petere ſe remitti vt ꝑ rectoꝛẽde cõ trouerſia cognoſcat᷑. Ande ad foꝛũ qð ſemel declinaui non poſſum remiſſionẽ petere. Ad qð vide in ſimili tex.in aut. offerat᷑.⁊ aut᷑.vnde ſumit᷑.C.de lit.cõte. Blo. in.. mulierem. concludit ꝙ clericus nõ dicit᷑ idoneus fideiuſſoꝛ. Tu dicas qð regulaeſtꝙ clericus nõ põt ſideiubere.xv.qj.c. te quidẽ, c.j. extra de fideiuſ.ſi tamẽ fideiubeat obligat᷑:vt in.c. conſti⸗ 10 tutus. ⁊.c. peruenit. extra de fideiuſſo.t Aliqui ſunt caſus in quibꝰ clericus requiſitus ex honeſtate tenet᷑ ideiubere, pꝛĩ mus pꝛo eccleſia, vel monachus ꝓ abbate, p tex. eo. titu c. ꝙ quibuſdã. Scõs ſi requirit᷑ ab aliqua paupercula pſona: cũ eis bona data ſint vt pauperibꝰ ſubueniãt. Ixxxvj. di c.nõ ſa tis. ỹallit ſiclericus ex lõginquo veniẽs⁊ alius eũ require⸗ ret vt pꝛo eo ſideiuberet:vt in.l.omnes.g. in hac regia vabe. C.de epiſco.ꝛ cle. ¶ Alterius quero, t litigat maritus ſ up re dotali5 aliquẽ, nũquid ſentètia lata ⁰ maritũ pꝛeiudicet vxoꝛi.Qmiſſis bis qͥ dicit Bart. dicas ꝙ cũ qͥrit an ſnĩa ac. A udo. Komain pꝛimam.ff. veter.part. Dic qð aut maritus ſuccubuit:quia ſe nõ defendit ſeu quia neſcit ſe defendere.Et tunc aut maritus eſt ſoluendo ⁊ tunc non pꝛeindicat. ec eſt diſtinctio tex in.l. Titio centum. in ſi..de condi.⁊ demon. ¶ Secũdum membꝛum eſt aut ipſe maritus ſuccubuit iuſte: et tuncſententialata pꝛeiudicat.l. APeuia.5.vltia. ſolu. mat. hoc ego intelligo vbi mulier ipſa ſciuit cauſam agitari. Sed vbi ignoꝛauit nõ pᷣiudicat quo- minus appellare poſſit..ſepe.verſi.ſed ſciẽtibus.j. de re iu⸗ di.⁊ qd no.in.c.cũ ſuper.a.c.ꝙᷓuis. extra de re iudi. ¶ Que⸗ ⁊ ro in ſimili r nunquid ex debito mariti miſſio fieri poſſit in poſſeſſionem rei dota. De hocdicas ꝙ regulariter non 5 teſt. Ita eſt glo. in.l.ſed ſi alia. j. de bo. dam. Fallit pꝛimo niſi ipſe maritus cõueniret᷑ occaſione rei dotalis cuius: atione eſſet contumax. in. q.j. de fun. do. Item fallit vbi maritus cõueniretur a re pub.occaſione pꝛimipilaris oſien. pei ter. in..ſatis notũ. C.quib.mo.pig.vel hypo. cont a. ⁊.l.j. de pꝛi⸗ uile. ſiſc. Hoc mouet Bart. in.l. adiuo Pio.§. executoꝛ. j. de re indica. ⁊ Bal.in l.ob maritoꝛum. C.ne vro. pꝛo mari. Ex his etiam queritur an ſipublicata ſint bona man iti,intelli⸗ gantur publicata bona dotalia. Dic ꝙ hoc caſu nõ pꝛeiudi catur vxoꝛi.ſi maritoj ſolu. ma. Fallit cũ bona mariti vni⸗ uerſalia publicarẽtur ratione hereſis: ipſa mulier nupſiſ⸗ ſet ſcienter ipſi heretico.c.decreuit. de here.lib. vj. Ex hoc limitatur tex in..quiſquis. C. ad leg. Jul. maieſta. econ⸗ uerſo publicatis bonis vxoꝛis an intelligatur dos publica⸗ ta mariti. Dicas ꝙ non:quia etiam durat matrimonium et onus alimẽtandi. Hoc verum eſt. Sed fallit quinq; caſibus ſcilicet ſi cõmiſiſſet crimẽ leſe maieſtatis. ¶ Item ſi occidit patrem, ⁊ alia que cõtinentur in. v.ll:j. de bo. dam. ⁊.l. ſequẽ. ¶ Item dicas ꝙ hec ſunt vera cõſtante matrimonio. Sed quid ſi poſt ſolutionem.Dic vt in.l. ſi cöſtante.g. pe. j. ſoluto mat. in.. dudum.Eſt tex.ꝙ tu qui in vna pꝛouincia aſſum⸗ pſiſti tutelam in aliam potes pꝛeſtare fideiuſſionẽ. Ex hoc arguit Bald. ꝙ duo quamuis connexa per diuerſos actus 33 fieri poſſunt.t Sed quero nunquid vna pars inſtrumenti poſſit per vnum celebꝛari:⁊ alia per alium. in authen. de he re.⁊ Fal.. ſi vero abſunt.in ver. inuẽtarium. Quid in teſta⸗ mento. Nunquid hodie poſſit vna pars ⁊ cras alia. l.cũ an⸗ tiquitas.C.de teſta.⁊.l.heredes palam.. vno pꝛetextu.j.eo. titn. Alibi dicit tex.ꝙ in inſtrumẽto in quo reperitur diuer ſa manus alligaripoteſt ſuſpicio:vt in authen.de trien.⁊ ſe⸗ miſ.. quod ſepe.a.c.inter dilectos.de ſi.inſtru. C Alterius vide in..ſi.quod oneroſa aſtrictus poteſt petere ſe remitti adlocum eiuſdem pꝛouincie. Iſta iura non videntur hodie babere locum, ex eo quia vna queq; ciuitas habens epiſco pum vnacum comitatu reputatur pꝛouincia de per ſe, in.l. ſi. C.de pꝛeſcrip.lon.tempo.quam diſcuſſit Bart. in Extra⸗ uagã.qui ſunt rebelles.⁊ in.lj.C. de metrop. Beryto.‚lib.xj. de metropo. Bery.nihilominus cõtrarium eſt verum:quia tex. bic in..tutoꝛ.dicit in mancipium, ego intelligo in ciuita tem. Pꝛeterea debemus iſta vocabula intelligere ſecundũ communem vſum loquendi. l. Labeo. de ſup. lega. c. ex lite ris. de ſpon. ¶ Alterius cogitur creditoꝛ ratione neceſſita/ tis ire ad domieilium debitoꝛis pꝛo fideiuiſione recipiẽda: 14 Tan debitoꝛ cũ tenetur quid ſatiſracere teneatur ire ad do- mum creditoꝛis vel econuerſo? Dic quod aliquando quid debetur ex vltima voluntate:aꝛ tunc aut gratia conditionis implende ant purificãde.Rabes tex.in.j.ſi. C. de cõdi.inſer. in.ltales. pꝛiſcus.j. de condi.⁊ demonſt. lliquando quid debetur aliter quam gratia adimplende conditionis.l. ſed ⁊ ſi ſuſceperit.libertus.j.de iudi. Capio aliud mem⸗ bꝛum, ſ clicet ꝙ aliquãdo quid debetur occaſione melioꝛis iudicijputa debes mihi edere inſtrumẽtum:ꝛ ſic vt edatur de Sriüie ad lotũ vbi habito:an vero expẽſis meis de⸗ ddes Poꝛtarelpꝛetoꝛ§. fij. de eden. Aliquando vero i debetur occaſione reuerentie, puta liberto: an tenea⸗ 1un Poꝛtare quod debet, vel vafallus domino vel quoduis mile. K..j. de ope. lib. Aliquando vero quid debetur occa⸗ ſione tributi,‚tunc nunquid debeat — quid debeat poꝛtari.lnedit e zl.pꝛo loci. C.de anno.⁊tribu.lib.x Illiguan Seaterranee. Ttribu. lib xj. Aliquando quid deb tur ratione afficti vel penſioni Suic Debe⸗ vel penſonis vel cenſus J3 ctr pigno. ſignificante. Balin.l. acceptam e= unohade nen.acceptam. C. de vſur. Aliquan⸗ do vero quid debet 5 zlnan⸗ q etur occaſione moꝛe purgande: uta quia debebam decem intra tale tempus. Gloſ.in. tem Mad ca pꝛin.j. de conſtitu.pecu. Aliquando quid debetur occa⸗ ſode alterius delicti.⁊ dic vt per Bart. in. d.l. item illa Zlli⸗ quãdo pꝛo iſdati auĩ.A2. 9 pꝛopter ſatiſdationem:quia debeo tibi ſatiſdare, an debeo accedere ad domum tuam.j. quoꝛum lega.lj..pen. ⁊ hec dixi in.õ.ſ ſeruus.ꝙ non poteſt peti ratione fideiuſſo⸗ ris non idonei ex integro caueri poſt lit.conteſt. Hoc verũ intellige niſi poſt litis cõteſta.ipſi fideiuſſoꝛes pꝛeſtentur:q tunc ex integro poteſt peti caueri. hoc pꝛobatur ex eo:quia in ſimili dicimus qõ licet pꝛocuratoꝛ teneatur cauere de ra⸗ to poſt litis cõteſtationem:hoc verum eſt niſi poſt litem in⸗ teruenerit.l.ij. C.de conſoꝛ.eiuſdem lit. ſecundum vnam le⸗ ctu. Dicimus etiam qð exceptio dilatoꝛia poſt litis cõteſta tionem nõ opponitur niſi interueniat poſt. c. inſinuante. ex⸗ tra de offi.dele. ¶ Item hoc intellige niſi ad notitiam meĩ nouiter ſuperuenerit inbabilitas perſone fideiubẽtis poſt litis conteſtationem.ar.in. d. c. inſinuante. extra de offi.dele. ꝛ.c nullie.c. ecce. de electio. in. vi.⁊.3. ſi quis a quoj. vt in poſ⸗ ſeſ.leg. lqui bona.. de illoj. de damno infecto. Summarium.. 16.☚α Sententia arbitri iniqua poteſt per ſuperioꝛem iudi⸗ cem coꝛrigi. 2 5 ompꝛomitti poteſt in arbitrum ſuper incidentibus in iu- icio. 3 Appellari an liceat a ſententia interlocutoꝛia. 4 Inopia ſuperueniens ſideiuſſionis mutationem inducit. 5 Appellari an poſſit a ſententia arbitri. 5 Arbitri ſententia qua via veniat reuocanda. 7 Appellari an poſſit a dicto tertij. 8 Partes an poſſint paciſci quod appellabitur vel non. 9 Arbitratoꝛis laudum quibus medijs veniat reuocãdum: ⁊ an ab eo poſſit appellari. 1 10 Zlppellari an poſſit ab eo qui vt bonus vir cognoſcit. 1 Alr hellationis cauſa eius eſt nature cuius eſt cauſe pꝛin- cipalis. 1² Vernins iudiciarij omiſſio an totum pꝛoceſſum reddat nullum. 8 ¶ A ſententia arbitri electi 8 58 Kbitro. ſe incidenti vel emergen Nti, poteſt appellari. h. d. im vnã lecturã vel ſcom 1 alia.†Si ſentẽtia arbitri iniquitatẽ cõtineat, po teſt ſuperioꝛis officiũ imploꝛari,per qð ipſa iniquitas coꝛri gatur. Ael ſic ſcsm tertiã.a ſententia arbitri ſeu iudicis de⸗ legati interlocutoꝛia pꝛeiudicium inferente circa executio- nem:vel cuius grauamen non poͤteſt reparari per appel⸗ lationem a diffinitiua ſententia, litite appellatur:et ita de⸗ mum ſuperueniente inopia in fideinſſoꝛibus pꝛimis poteſt peti ex integro ſecundo ſatiſdare:ſi in pꝛimis inſignis cala⸗ mitas aut inopia ſuperuenerit.hoc dicit cum.l.ſeꝗ.¶ Mo⸗ 2 ta pꝛimo ⁊ quod ſuper incidenti ſeu emergẽti in iudicio in arbitrum poteſt compꝛomitti. C Mota ſecundo ſecundum vnam lecturam qõ ſicut interlocutoꝛia ſententia nunqnam inrem iudicatam tranſit quo ad indicem:cũ ipſe poſſit ean dem reuocare regulariter:vt.l. quod iuſſit.j. de re iudi.et.c. cum ceſſante.extra de appella. C Item nec etiam ad arbi⸗ trum cum et idem per ſe latam intẽrlocutoꝛiam poſſit reuo care:vt.l. qualem.. vlti.j. de arbi.ita etiã vt eiuſdem inter⸗ locutoꝛie iniquitas per modum querele ſeu oppoſitionis ad ſuperioꝛem deducta peti poterit vt coꝛrigatur. ¶ Nota tertio ſecundum aliam qð licet a ſentẽtia arbitri lata ſuper pꝛincipali de iure ciuili appellari nõ poſſit: vt.l.j.C. de arbi. ⁊.j. eo. titu..diem. F. ſtari. et.l.non diſtinguemus.. cum qui⸗ dem.a lata tamẽ ſuper incidenti licite appellatur. ¶ Hota 3 quarto ſecundum aliam † qnod licet regulariter de iure ci uili non appelletur a ſentẽtia interlocutoꝛia:vt.j.ij.C. de epi ſco. audien.⁊.l. ante ſi. C. quoꝛum appel. non reſcin. et quod ple.no. in..ij.j. de app.rec. cuius quidem iuris ciuilis ratio ſumitur ex text.ſingulari.l.apertiſſimi.C.de iudi.nibilomi⸗ nus fallit interlocutoꝛia cuius pꝛobatio pꝛeiudicium facere poſſet, vel cuius grauamen in appellatione a diffinitina nõ poteſt reſcindi ſeu reparari.( Mota quinto ⁊.c.ſimiliter. et ita etiam allegat Specu.qð de iure ciuili appellari poteſt a ſententia interlocutoꝛia per quam inducitur legitimatio perſonarum que ſunt in iudicio requiſite, puta fideiuſte- ſtium ⁊ ſimilium. ¶MNo. vltimo ex eadem in verbo pꝛoinde ab eo.quod in appellatione a ſentẽtia arbitri ea ſunt obſer⸗ uanda que in appellatione a ſententia iudicis. ¶ Mota in.. ſi arbitro. —„—— ———— g— rnamupxte graacdallna findrn Secmn ſetanecroff atpamolil wüdauard MKAeKR Mdada vatinre ecücſtn gspoſſta ſegentum vylinttrxp quturoeſen pelitapice peemitecdü ſoarijdeg degſocomp vopemite meitnr d uapend ItenCde iaxdie uteapür Togppadai Cdecpp, lonideg pellareaſe onkrmar. VlCaqub Iſeneta Nadignie Wn vamzde Raedn mnam 8 „elquj.pt in nat. infecto, ytin pol m.. ſuperioem iuci neidentibus in iu⸗ oꝛig. tionem inqucit a. ur velnon, dt reuocãdum. OFoſcit. 1 R anſepun Roceſſum reddat entia arbitri electi lenti vel emergen lectura vel ſcoͤm nitaté cötineat po bſa iniquitas cori itriſeu iudicis de⸗ nte circa executio⸗ parari per appeb⸗ pellatur:et itade⸗ bus pꝛimis poteſt mis inſignis calas⸗ tcum. lſeq. Ho⸗ ergẽti in iudicioin ſecundo ſecundum ententia nunquam ncũ ipſe poſſiten it.. de re iudi.an gec etiamad arbiu eiam poſſit reuo t eiuſaem inter⸗ eu oppoſitionis igatur. CHota bitrilata ſuper vt.j. C.de arbi. mus.cum qui⸗ atur. CHota lariter de iureci a.yt.i.Cdeepi reſcin. et quo aris ciuilss ratio de indi nibilomi⸗ eindicium facere gea diffinitiuan to rcſmlteris ppellaripotelta Qui ſatiſdare cogantur. 33 ſi arbitro.ibi pꝛo locupletibus habendi ſunt cum potuit rc. quod non appellans ſeu querelans pꝛolate ſententie aſſen⸗ ſum pꝛeſtare intelligitur. Ad idem. C. de poſtu.l. C. quo⸗ modo ⁊ quando iud.j.ab eo.C.de ſenten.que ſine cer.quan/ ti...fi. C.de appel.l.hi qui ad ciuilia. C. ſi ſepius in integ.re⸗ ſtit.poſtul..ibi appellare debuiſti ſi tibi ſententia diſplice⸗ bat ⁊c. ¶ Hot.in ea.in ver. qð ſi meo.r qð ſuperueniens in/ opia eſt cauſa, vt rurſus ſcòa fideiuſſio pꝛeſtetur vt hic.⁊.l. ſiidem a quo.H.vltimo.cuml.ſeqj. vt in poſſeſ. lega. Ea ta⸗ men eſſe debet inſignis ⁊ magna:aks enim fideiuſſio ſecun/ da peti n on poteſt:vt hic eſt tex.not.ex quo declaramusl. ſi creditoꝛes.j.de pꝛiuile.credi. Dum enim dicit qð ratione ſuperueniẽtis etatis poteſt debitoꝛ ſuſpectus efficaciter al legari:vt ibi, ⁊ ple. no. in.l. i fideiuſſoꝛ..vlti. in glo. 8. eo. de⸗ bet intelligi ſi egeſtas ſit magna atq; inſignis calamitas et non aliter. in gloſ. magna circa pꝛimam ſolutionem. Hanc ſequitur Bar.⁊ reddit rationẽ ſpecialitatis: quia ſecũdum eum ſentẽtia ipſa eſt interlocutoꝛia.⁊ quemadmodum iu- dex poteſt eam coꝛrigere:vt in.c.cum ceſſante.de appel.⁊.l. quod iuſſit.de re iudi.ita ⁊ iniquitatẽ arbitri iudicantis ſu⸗ per incidenti debet poſſe coꝛrigere ſi appel. aditus ſit. I ſta ſolutio nihil valet.⁊ pꝛobatur ſic: quia ſi.lj.C. de arbit.vult qðᷓa ſententia arbitri diffinitina non poſſit appellari mul⸗ to magis ab interlocutoꝛia.Et qð ratio ſpecialitatis nõ eſt bona pꝛobatur. Nam multa poteſt iudex ex pꝛopꝛio officio parte non poſtulante que nõ poſſet ad eiuſdem poſtulatio⸗ nem:quia poſt concluſionem in cauſa index poteſt interro- gare ad declarationem ſui animi.c.cum Joannes. extra de fi. inſtru. Secunda ratio qð hic iudex coꝛrigit iniquitatem ſententie ex officio per poſtulationem. Barto.pꝛo hoc alle⸗ gat pꝛimo.i.fiꝗ.a quib.appel.non li.ſed iſte tex.non facit: q ibi loquitur tex.de illo arbitro quem ipſemet iudex dedit, bic autem de eo quem partes elegerunt. Pꝛeterea Bart. pꝛobat hãc ſcðm lect.ſic ſententia interlocutoꝛia nunquam tranſit in rem iudicatam quo ad iudicem:vt.d.l.qð iuſſit.et c. cũ ceſſante.extra.de appel.ergo ſequitur quod multo ma gis poſſit ad poſtulationem, ſi poteſt ex officio. ſed hec con⸗ ſequentia non valet: quia multa poſſunt ex officio que non poſſunt ex poſtulatione. ¶ Tertia fuit lectura quod hic lo- quitur de ſentẽtia iudicis delegati:vt.j.ſi.j.quis ⁊ a quo ap pel.iſta videtur melioꝛ omnibus. C Sequitur ſecũda pars pꝛemitte qð ſentẽtie arbitri ſtãdum eſt metu pene.l.debet. S.dari.j.de arbi. ¶ Item qð ex ſententia arbitrinon oꝛitur occaſio competens ad id qd in ea deuenit.l.j.C. de arbi. Ter tio pꝛemitte ꝙ duo ſunt caſus in quibus ex ſententia arbi⸗ tri oꝛitur occaſio. Pꝛimus ſi ipſa ſententia fuerit emologa ta a partibus ante dies decẽ nam tunc oꝛitur occaſio.l.cum antea.C.de arbit.Scðus caſus eſt ſi cõtra ſententiã arbitri intra.x.dies nõ fuerit per partes pꝛoclamatũ per.d.l. cum antea. Nũc dicit gl.ꝙnec hodie appellat᷑.qꝛ ſipoſt.x.dies ſe/ ro appelat᷑.Nã ſiue ſit appellatio iudicialis:vt in aut.hodie. C.de app.ſiue ſit ab actu extraiudiciali:vt eſt in.c.cõtracta tioni.de ap.in.vj.dʒ interponi intra.x.dies.Si verovelit ap pellare a ſentẽtia arbitri nõ cõfirmata non poteſt: aut a nõ confir mata ⁊ poteſt per.l.ad ſolutionem. C.de re iudi.⁊.l.pe nul.C.a quibus appel.nõ lic.¶ t Quero que ſit ratio quare a ſentẽtia arbitri nõ poteſt appellari: Ana dicitur in.lj. C. de arbi.quia ex ea non oꝛitur actio:vt.i.iiij.ã.cõdemnatum. et.. ſi nulla. j. de re iudi.⁊ tamen appellari poteſt: vt.j.ſi ex⸗ pꝛeſſum.j. de app. igitur ⁊c. Pꝛeterea pꝛobatur alia ratio⸗ ne. Exſententia abſolutoꝛia que trabit ſecum executionem non oꝛitur occaſio.ar.lj..ſi debitoꝛi.j.vt in poſſeſ.leg. Sed ab iſta poteſt appellari:igitur ac. Bar. in.l.ſocietatem. g. ar⸗ bitroꝛum.j.pꝛo ſocdedit aliam rationem, videlicet qð ideo appellari non poteſt quia quãdo compꝛomittitur in aliquẽ vt in arbitrum videtur duo dicere. Pꝛimo vt ſeruet oꝛdinẽ iudiciarium per tex.in.lj. de arbi. Secundo ꝙin eumnon compꝛomittitur: quia de alio nonconſdit per text. iuncta glin..iij.. tam etſi.j.de arbi. Sed per hec duo videtur con temni iuriſdi.in ipſius iudicis:ergo non poſſum per reme/ dium ipſius appellationis ad id quod contempſi redire. ar gu.llitigatoꝛes.j. de arbi. Et quod iniuria fit iudicipꝛoba- tur:quia ideo videtur compꝛomittere:qꝛ nõ conſidit de eo. Secundo eius authoꝛitatem:quia ſidebet arbiter ſeruare oꝛdinem iudiciarium ita etiam poterat iudex oꝛdinarius. Ergo ſequitur qunod non poſſum redire ad eum quem con tempſi. Sed iſta ratio Barto.non eſt bona:quia ſequeretur quod eo caſu quo compꝛomiſſum eſſet non contemnendo iudicem poſſet appellari ab arbitri ſententia:ſed hoc eſt fal ſum vt eſt caſus in.l. ex conſenſu. in verbo, citra compꝛomiſ- ſum a contrario ſenſu.j.de appellatio. quia dicitur ibi quod abſq; compꝛomiſſo iudex arbitros poteſt appella. ergoc. Tertia ratio aſſignatur per Bal.in.lj. C. de arbit. quia ap⸗ pellatio debet fieri gradatim de minoꝛi ad maiustribunal. 1j.H. ſi quis in appellatione. et.l.imperatoꝛes. j. de appellat. ſed in arbitro non cadit: quia non habet iuriſditionem: vt L. ait pꝛetoꝛ.j. de re iudi. ſed hoc nõ pꝛocedit: qꝛ hoc eſt verũ vbi interponitur appellatio ad eñ qui habet iuriſditionem ab eo qui etiã iuriſditionẽ habuit.Nã a iuriſditione nõ ha⸗ bente nõ põt appellari. Nã ab actu extraiudiciali inferẽdo gramẽpõt appellari.c.cũ ſit Romana.et.c.cõcertationi.de appel. lib. vſ.⁊.l.a ſententia.. idẽ reſtiti. verſi. ſecundũ vnam lectj. de appel. Altima ratio eſt quam aſſignat Gal.in. d.l. j. ad Turpu. Sed ſententia ipſius arbitri non poteſt reſcin di. Nam quod nullum eſt amplius annullari ſeu reſcindi nõ poteſt:vt in.l.ſed ſi ſub cõditione. verſi.ſi poſt defectum.j. de iniuſt.rup.⁊ irri.teſt.ſed ſententia arbitri eſt nulla:ergo ſe⸗ quitur quod appellari non poteſt ſeu reſcindi. Et quod ſit nulla habes ex.lqj. C.de arbit.quia ei paretur metupene: et ex ea nulla oꝛitur actio. Sed qð iſta ratio non ſit vera patet quia ſententia nulla nullum pꝛoducit effectum: ⁊tamen ab illa poteſt appellari:vt.d.l.ſi expꝛeſſim.iuncto.d..condẽna tum. C Aenio ad ſecundum membꝛum, ſcilicet quod ho⸗ die poſſet a ſententia arbitri appellari: vt hic.⁊. l.j.C.de ar⸗ bit.⁊ l.nemo poteſt. de leg.j.⁊..ij.j. de arbit.⁊ fundamentum ſuũ eſt ſubtile. ¶ Nam ſi ſententia arbitri emologetur ante decem dies oꝛitur actio:⁊ ſic poteſt appellari:ſed qui appel lat videtur appꝛobare:vt.l.iij.g.falſus.j.rem ra.ha.ergo vi⸗/ detur quod oꝛiatur actio. Nec obſt.ſi dicatur qð qui appꝛo⸗ bat non appellat ſed confirmat. Reſpondetur non appꝛo⸗ bat vt ſic latam nõ vt bene latam per.d g. falſus. Alij docto res ſunt in contraria opinione per dictum in.lqj. C. de arbit. ⁊ll. non diſtinguemus..cum quidam.j. de arbit. non obſtat quod qui non appellat confirmat:quia qui appellat diffite⸗ tur ſententiam.lq.C.ſi ſep.in integ.reſt.poſtu.ibi ſappellare debuiſti ſi tibi ſententia diſplicebat. ¶ Nec obſtat..falſus. Nam per appellationem nõ confirmatur ſententia iudicis ſed factum pꝛocuratoꝛis. Ange. fuit in eadem opi. Nam vt ex emologatione oꝛitur actio, opoꝛtet qð talis ſit per quam partes amplectantur:ſed repꝛobat, igitur c. Pꝛeterea nõ ob. F. falſus.quia licet eſſet valida ſententia contra pꝛocura toꝛem non erat quo ad dominum.l. Plaucius.et.l.ſi ſe non obtulit.j.de pꝛocurat. Idem ſequitur dominus Anto.in.c. Quintauallis.de iureiurã.Nam eſt neceſſe quod emologa- tio tendat ad confirmationem iuſtitie vel iniuſtitie: ſed iſta confirmatio tendit ad reſciſſionem, igitur c. Pꝛeterea et alia ratione non eſt bona ratio Barto. Appellatio eſt reme dium introductum neceſſa. ergo ſequitur quod vbitale re⸗ medium eſt neceſſarium non debet interponi: ſed ſi pars intra decẽ dies dicat nolo ſtare ſententie arbitri:vt.d.l.cum antea.xt ſic poſſit per contradictionem ſimplicem reſcindi ipſa ſententia arbitri‚igitur non eſt locus oppoſitioni. Sed boc non obſtat:quia intereſt mea plura habere remedia:vt inſtitu.de acti.. ſic itaq. ¶ Item in.c.omnis oppꝛeſſus.ij. ꝗ.vj.Ego dico quod hodie non poſſunt appellari: quia vbi in. d.lxcum antea vult quod emologatio ſit talis per quam partes ſe facere pꝛomittant quod arbiter mandat in verſic. ibi altera parte ⁊c. Sed per iſtam emologationem pars to taliter contradicit, ergo firma eſt ratio. lj. C. de arbi. Secun do certum eſt quod appellatio reſcindit ſententiam: vt.l.j. ad Turpillia.ſed quod oꝛiatur actio ⁊ quod detur reſciſſio ſunt duo contraria contra.l.ancillam.de vſur.pꝛo ſuo.Et vt a ſententia ꝑoſſit appellari tanqᷓ actione pꝛoductiua, opoꝛ⸗ tet quod ipſa actio fuerit oꝛta ante appellationem.Sed cer tum eſt quod actio hic non eſt oꝛta ante appellationem, igi⸗ tur appellari non poteſt. Antecedens pꝛobo. Quando ad aliquem actum ſubſtantiandum requiritur certum quid o⸗ poꝛtet quod id aut immediate pᷣcedat, aut inſit.l.obligari. gtutoꝛ.j. de autho.tuto.et.l.quod ergo. in pꝛincip.j. de infa. Sed iſta actio non oꝛitur in pꝛincipio nec immediate, ergo ſequitur quod nõ ſufficit vt appellari poſſit. doctoꝛes dant vnam fallentiam, videlicet quod a ſententia arbitriiure ap pellari poſſit, per text. in.l. cuim ſpecialis. C. de iudi. et alium in. c. a Barbaris. de offic. deleg. in. vj. Sed contrarium dixit e —— ——y“ ———— A. udo. Romain pꝛimam.ff.veter.part. Parto. in.l. decreta. ad Oꝛfi. ⁊ in pꝛima Knſtir Hanibus. habes ꝙ atali arbitro nõ poſſit appellari. Dua deee n 3 in. c. Quintauallis. dixit, Zlut eſt talis arbitri in ehn up 3 incidẽti vel emergenti eſt electus de neceſſitate: 5 1 6 3 pellari poteſt. Aliquãdo vero nõ eligitur de S 35 As tuti,ſed ſuper tota cauſa ⁊ tunc nõ poteſt appe 1. d loquitur. c. Quintauallis. Sed videtur 9d poſſi app de ri:qvbi ceſſant rationes ceſſat diſpoſitio: vt.l.g 33 1 wec de epiſc.⁊ cle. Ego dico indiſtincte te poſſe appellare.? ze in arbitro iur. rationes, quare poſſit appellari: quia 3 5 bet iuriſditionem:ſed arbiter aſſumptus veſere 3 4 bet iuriſditionem:vt in.c.ſuſpicionis cauſa. de off.de 8 85 ſequitur ꝙ ac. Tertia ratio:quia non oꝛitun zelſo. 7 7 nm poteſt, ceſſat: quia oꝛitur actio. ⁊ facit ꝛ er. Au Weat eſtnsganakennanetncnin naurenacr 6 videre T an poſſit aliqua alia via ſententia iten e⸗ i. Dico ꝙ aut loquimur de iure ciuili: ⁊ tũc aut ſentẽtia ar⸗ 3 tiͤahs Ariea fraude ipſius:⁊ tali caſu doli vel fh 8 dis exceptione eneruatur.lnon Dine ermmeeſenn au 9, 2.lita demumj. de arbi⸗.liij. C.eo. litu n Eiten 15 3 ⸗ bitri non eſt lata dolo ſed bonafide: ⁊ tunc ien ie a 1 3 ſiue eque ſiue inique etiam ſi enoꝛmiter ledat ſtandum e d diem pꝛoferre..ſtari.jde arbi. Roc verum quãdo lata 7 ret ſernato oꝛdine iudiciario. Si autem eſſet nulla per defe ctum oꝛdinis, tunc cum ſit nulla reſpectu oꝛdinis non ſerua ti poteſt peti per ſuperioꝛem declarari nullam.Gloſ. oꝛdi. in. ij.f. j. de fer. ⁊ Bar. in.l. qaue ſub conditione:. ſij. de con⸗ di.inſti.⁊..ſi expꝛeſſim.j. de aꝑpel.Si vero loquimur de iu⸗ re canonico aduertendum eſt ꝙ ſunt varie opiniones in iu re, quoniam glo. in.c.ſi expoſita. extra de arbi. dixit ꝙ nõ po teſt appellari. Ellia in. c. ſi a iudicibꝰ.ij. q.vj. dixit ꝙ põt emẽ dari per ſuperioꝛem. Alia in.c.ꝙ de arbitris.e. q. dixit qð ſi non poteſt appeilari poteſt ſupplicari ſicut a ſententia pꝛe- fecti pꝛetoꝛio:yt in.lj.C. de ſen. pꝛefec. pꝛeto.⁊ in.l.ſi quis ad⸗ uerſus.C.de pꝛeci.imperat.offe. Roſtiẽ. in.c. Quintauallis. de iureiur.dixit qð ſentẽtia iniqua arbitri poteſt reduci ad arbitrium boni viri ſicut ſententia arbitratoꝛũ. Ipſe idem in. c.i. extra de arbi.dixit qð ſententia arbitri iniqua poteſt peti coꝛrigi per ſuperioꝛem quãdo nutrit peccatum.Et tũc eſt nutritiua peccati quando apparet de graui leſione.Et dicit hoc non ſolum eſſe verum de iure Canonico, ſed de in re Ciuili. Fundat ſe duabus rationibus. Pꝛima quia lex vult coꝛrigi peccata:vt in authen.vt non luxn. contra natu. g.j. Secundo quia lege neq; ſtatuto fieri poteſt vt peccata non coꝛrigantur:yt in.c.fi.de conſue. ⁊ pꝛeſcrip. c.ſi. Hoc ve- rum ſi ipſum arbitrium iniquum nõ ſit appꝛobatum lapſu decem dierum:quia poſt coꝛrigi non poterit.c.cum antea.⁊ cper tuas.extra de arbi. Idem in ſinnma ſua in titu.de ar⸗ bit..penul.pꝛout refert Specu.in titu.de arbi.in..j.verſic. eſt autem diffenentia, qð inique ſententie eſt ſtandum, non autem iniuſte. Nam ſententia iniqua arbitri eſt, ſi re ipſa cõ- tinet enoꝛmem leſionem non ex pꝛopoſito facta ſed bona fi⸗ de. Iniuſta eſt quando contra ius fertur, puta ſi tulit ſenten tiam quod pupillus potuiſſet teſtari. Idem ꝙ laicus poſſit obtinere ſpiritualia.do. Anto.de hoc plene in. d. c. Quinta⸗ uallis.⁊ alij nihil firmant. Dic qð de iure canonico, idem eſt quod de iure ciuili vt appellari non poſſit, neq; reduci ad arbitrium boni viri: quia de iure canonico vbi non requiri⸗ tur contrarietas. Concoꝛ.in.cj.⁊.ij. extra de no. ope.nuncia. Sed quia de iure canonico hoc nõ reperitur immutatum ſtandum eſt iuri ciuili vt in.. ſtari. Fallit in tribus caſibus in quibuspeti poteſt annullari. Pꝛimus ſi lata fuerit cõtra res pꝛius iudicatas:vt in. c.expoſita. extra de arbit. Secun⸗ dus quan do cõtineret ſimomiã.in eo.tit. c.ij. Tertius caſus eſt quãdoſ entẽtiaadindicaret laico ſpiritualia. in.e. tit. c.iiij. Extra iſtosn põt peti emẽdari neq; de iure canonico neq; de iure ciuili.ỹt ſi dicas hoc eſt abſur dũ ſatis ſi ſentẽtia ar⸗ bitri enormiter ledat ꝙretractari nõ poſſ it, puta ſibi datur occaſio delinquẽdi. ¶ Jtèretractatur ſ ententia iudicis qui eſt nobilioꝛ. extra dereiu di. damnum. lib. vj. q qui compꝛo- miſit debuit ſcire diſpoſitionem: ſic ſibi imputet. Pꝛeter⸗ ea argne re potes: ex enoꝛmi leſione pᷣſumitur doiusl.oès. F. Lucius.j. de his que in frau cred. ergo ſequitur ꝙ ipſum laudum: quia doloſum ſaltẽ reſcinditur per exceptionem. Ad hoc reſponde ꝙ nonſſt verumpꝛeſumidolunꝭ niſ alia Scurrantl Oolus ereſcin:ven. C-o.. Aucius. quiaibt loquitur de debitoꝛe qui alienauit in fraudem creditoꝛis. Sed hic caſus eſt diuerſus:quia arbiter nihil alienat. Pꝛe⸗ terea.g. ucius loquitur in faciẽdo aliquid in pꝛeiudicium creditoꝛis ab eo qui nullam habebat poteſtatem:vnde pꝛe⸗ ſumitur fraus. Sed in arbitro ſecus:quia habebat poteſta tem. Pꝛeterea quando quis facit actum in quo poteſt pꝛe⸗ ſumi dolus: non attenditur niſi dolus.l. merito.j.pꝛo ſocio. Sequitur ex pꝛedictis qð ſtandum eſt diſpoſitioni.g.ſtari. 7 Quero quia multoties eligitur duobus arbitris diſcoꝛ⸗ dantibus.nunquid a dicto tertij poſſit appellari. Ad deci⸗ ſionem huius eſt examinandum, nunquid dicatur arbiter vel non. In hoc ſunt opiniones, vna Putr. in. l. item ſi ynus. S.pꝛeterea.j.de arbit.qui voluit per glo.qð eſſet arbiter et quod poſſit ſententiare vt alij arbitri per tex.ibi, cuins au⸗ thoꝛitati pareatur. Specu.in titu.de arbi.. ſequitur. voluit qð dicatur conſiliarius: quia debet aſſumere diſcoꝛdiam il⸗ loꝛum duoꝛum arbitroꝛum:⁊ tenetur dare cõſilium cui con ſilio parere debet. Iſtam ſequitur Barto. in.d..pꝛincipa⸗ liter.⁊ in.l.iubemus. C. de appel. Reducunt ad concoꝛdiam iſtas opiniones, ſcilicet qò debeamus dicere quod ant iſte tertius aſſumitur ex conuentione partium caſu quo diſcoꝛ⸗ darent alij:⁊ tunc dicitur arbiter:vt.d..ſi vnus.g.ſi viduas. aut aſſumptus fuit eyiuris permiſſione ⁊ neceſſitate: tunc dicitur conſiliarius. Ita loquitur..pꝛincipaliter. PDꝛo hoc facit:quia arbiter illẽ eſt qui ex conuentione partium eligi⸗ tur:vt.liij.. tam et ſi.j. de arbit. Sed iſte tertius non eli gi⸗ tur de conſenſu partium, ergo ſequitur quod non ſit arbi⸗ ter. C Hunc igitur vidẽdum nunquid poſſit appellari, qui⸗ Übetdiſtingueret, quod aut eligitur ex conuentione: ⁊ non poſſit appellari:ſi vero de iuris neceſſitate, poſſit: et ratio vbicunq; appellatio non reperitur pꝛohibita cenſetur per⸗ miſſa.c.omnis oppꝛeſſus.ij.q.vj. Opinioeſt Jo. Anqd. in ad⸗ di.Specu.in.d.g.ſequitur.yeri.ſed nunquid iſte tertius di⸗ centis qð poſſit appellari. Nam ab arbitro iuris poteſt ap⸗ pellari:ſed iſte terius eſt aſſumptus vt arbiter iure cogen⸗ te ergo ſequitur poſſe appellari. Iſta opinio pꝛeſupponit duo falſa. Pꝛimu quod iſte ſit arbiter electus ex iuris ne⸗ ceſſitate:vt pꝛobatur in.d..tam etſi. Secũdo quo d iſte ter⸗ tius ſit ille qui pꝛonunciet.⁊ iſtud eſt falſum:quia non habet iudicare ſed coͤſulere:vt no. in.d..pꝛincipaliter.c.innotuit. extra de arbi. Inde pꝛo veritate dicas qð aut queritur, an poſſit appellari a coniilio tertij. Et tali caſn dicẽdum ꝙ ſic. ⁊ ratio eſt: q de iure ciuili ⁊ canonico ab omni actu etiã ex⸗ traiudiciali litis deciſiuo poteſt appellari.l.ſi.õ. idem reſcri pſit. j. de appel.⁊.c. bone.a. c. ſit Romana. extra de appellat. tunc ſic iſtud conſilium eſt actus extraiudicialis. C Item ⁊ decidit litem:quia partes coguntur illud ſequi:ergõ ſequi⸗/ tur ꝙ poſſit appellari. Secunda ratio eſt:quia tex.in.l.iij.. queſitum. j. de app.⁊ in. l. iubemus. C. eo. ti. dum querunt an a conſultatione pꝛincipis poſſit appellari, dicunt qð non ra tione iſta:q a pꝛincipe appellari non poteſt:vt in.l.j.j. a qui⸗ bus appel.non licet. Iſta ratio ceſſat in tertio:quia a cõſilio ſuo poteſt appellari. Secnnda ratione: qſi non appellatur a conſultatione pꝛincipis, nihilominus poterit appellari a iudice qui ſequitur iſtud conſilium. Iſta ratio ceſſat in ter- tio:qꝛ ſi nõ appellatur a cõſilio ipſius nec ab alio igitur de⸗ bet permitti appellatio. Dic aut iſte tertius nõ cõſulit ſed pꝛonunciat vna cum ipſis arbitris:⁊ tunc nec a dicto ipſius poterit appellari:quia pꝛonũciat vt arbiter. Anum obſtat: ⁊imo videtur quod poſſit appellari: quia electus fuit de in ris neceſſitate:⁊ ſic ſequitur quod appellari poteſt. Sed re- ſpondetur qð ab arbitris iuris poſſit appellari. Eſt verum quando ſolus pꝛonũciat: ſed quãdo cum alio nõ poteſt ap⸗ pellari. Et quod ſit verum pꝛobo ſic: quia ratione adiuncti adiunctus ſoꝛtitur pꝛiuilegia que alias non baberet: vt.i.ſi conueni.in pꝛinc.quemadmo.ſer. amit.⁊ gl. in. lj.g.ſi in com⸗ muni eademq; cauſa in integ.reſti.poſtu. et ſic ab eius ſen⸗ tentia appellari non poſſit. Gene facit.c.penulti.de conceſ⸗ 3 ſio.pꝛeben. xc.duoex tribus.de offi. delega.in. vj. ¶t Item quero nunquid per pactum partium poſſit appelſari. De hoc plene per Specu.in titu.de appella..in quibus.xvj.di ſtin.⁊ Barto.in. l. ex conſenſu.j. de appellat. et in.l. nemo po⸗ teſt. de leg. j.⁊ Bal. ⁊ Cy. in. lj. C. de arb. Cano. in. d. c. Quin⸗ tauallis. ¶ Aidendum eſt de arbiratoꝛe qui habet cogno⸗ 9 ſcere dimiſſa ſolennitate. et queritur que remedia ſunt in⸗ troducta ad coꝛrigendum laudum ipſius, in. l.ſi ſocietatem. F. arbitroꝛum.j.pꝛo ſo. Dic quod per reductionem ad arbi⸗ trium boni viri. Sed dubium eſt. Runquida ſententia ar⸗ bitratoꝛum ————— ——— ao beraus ntu yic enptonlmn Kltaeach o duiamimm iitogy inad n denSaüſt vrocs ale dorean pßs eomnit orjroin cntraben tiuckein ttſigrauet ajdedie tumetchd ſorrogatur enaturan ſedaſenten vtia iuc Ioypoc faeſecit u Pode reg jdetemg kpolit ſejde ektigeme tentjiuc bnmn diüdexap meun urt doderpe ea liter c.innotuit, aut queritur, an dicédum ꝙ ſe. mi actu etiaer⸗ H.jdem reſcri trade appellat. lialis. CItemt equi:ergo ſequi auia tex in lij. dum queruntan dicunt oð non ra ſtytinlijſai rtio:quia acotſp ſi non appellanr oterit appellij⸗ Itio ceſſat inte ab alio igiturd ius nõ coſulitſea ec a dicto ipſius r. Anumobſtat: ectus fuit de in poteſt. Sed re⸗ lari. Eſtverum io nõ poteſt ap⸗ atione adiuncti baberet: vt.iſi n j.. ſi in com⸗ tſic ab eiusſen⸗ enulti. de conceſ⸗ ain. vi CIJkem it appellari. De in quibus gylo et innemo po⸗ no in⸗ c. Quin⸗ ui habet cogno⸗ remedia ſunt in⸗ nlſiſocietatem⸗ tionem ad arbiy la ſententla ar⸗ bitratoum Qui ſatiſdare cogantur. bitratoꝛum poſſit appellari. In hoe fuit opi. Bar.j. de ap⸗ pella. recil.ſi. qd ſic.xatio: quia ab actu extraiudiciali deci- ſiuo appellatur. Bald in.l.i qui ad ciuilia in ſi. C.de appel latio. dicit quod opinio Bar. eſt falſa. Pꝛimo quia ex lau- do nonoꝛitur actio per Barto.in.d.F.arbitroꝛum.⁊ Inno. in. c. Quintauallis. ergo ſequitur quod non poteſt appel⸗ lari per.Iq. C. de arbit. Sed iſta ratio nõ obſtat: quia a ſen⸗ tentia nulla, ex qua nulla oꝛitur actio: vt.liii. K.condemna⸗ tumj.de re iud. poteſt appellari:vt.l.ſ expꝛeſſum.j.de ap⸗ pellatio. Scða ratio ſua eſt: quia ſi poſſet appellari:t intra decẽ dies non eſſet interpoſita appellatio, non poſſet poſt⸗ ea peti coꝛrigi:vt in authen.hodie.C.de apellat. Sed bhoc eſt falſum:quia etiam intra annum poteſt peti reduci:vt in Lſi grauatos.C.de cen.et cenſito.Sed iſta ratiò non eſt bo⸗ na: quia non eſt abſurdum quod competat duplex reme⸗ dium quoꝛum vnum ſumatur citius altero: vt in berede qui habet remedium iuris pꝛetoꝛij in adeundo qð decla- rat anno:⁊ de iure ciuili imperpetuum.in.l.j..ſed viden⸗ dum.de edili.edict.ſi amiſerit vnum habet aliud.Et ita ſi⸗ militer dicendum in arbitratoꝛe per.l.ſuum.C. de iudi.de/ lega.⁊.d.g.ſed videndum. Teneas Bart. Sed nunquid a ſententia iudicis reducentis poſſit appellari. De hoc re⸗ mitto. Joã. And. poſuit in titu.de appellat. F. in quibus. in additione que eſt ſub verſi. xvj. Bart.in.lj. ad fi. de lega.ij. Bald.in.l.ij.C.de his que pe.no.et in.l.fi. C. de Contraben. emptio.in.l.vnica.C.ne li. in vna eademq; cau.ter. pꝛouo.⁊ in. ltale pactum. C. de pact. do. Anto. in.d. Quintanallis. 10 Quidam tenuerunt qð nõ poſſit appellari. Pꝛimo quia iudex cognoſcit vt bonus vir, ideo non poſſit ab eo appel/ lari.per.d. Innocen.in. c.pꝛeſenti.extra de reſcrip.et in.c.fi. de fer. Sed iſta ratio non eſt vera. Pꝛimo q iſtud dictum Inno.eſt gloſ. vna. in.l.ſi qua pena.j.de verbo. ſigniſi. Alia eſt in. c. ſuper bis. in verbo arbitrium. ⁊ in verbo aſtringen dos.extra de appel.⁊ in clemen.j.de iure patro. Secundo pꝛobo per rationem. Non eſt dubium quod quando alicui committitur quid ſimpliciter intelligitur cõmiſſum vt bo/ no viro.in.j.ſi libertus ita.de ope liber.⁊.l.hec venditio.de contraben.emptio.⁊.j.ſi in lege.j.loca.Modo lex commit⸗ tit iudici vt poſſit dilationem ampliare:⁊ ſic vt bono viro: et ſi grauet partes ab eius ſententia poteſt appellari:vt in caj.de dila. Secunda ratio ey qua mouentur eſt iſta. Cer/ tum eſt quod iudex qui cognoſcit ſuper laudi reduetione ſurrogatur in locum iudicis redutentis: et ſic debet ſape/ re naturam eius.l.ſi eum..qui iniuriarum.ff.ſi quis cau. ſeda ſententia reducentis non appellatur, ergo net a ſen⸗ tentia iudicis ſubꝛogati. Sed pꝛeſuppoſitum eſt falſum. ergo pꝛo concoꝛdia dic quod aut iudex reducens grauat ſiue ledit partem in modico: et tunc appellari non poteſt. Pꝛobatur.certum eſt t quod natura cauſe appellationis eſtregulariter vna ⁊ eadem cum natura cauſe pꝛincipalis. j. de tempo. appel.lj. ad fi. ſed de natura arbitramenti erit vt poſſit ledere in parua quantitate.l.ſi de meis..recepiſ⸗ ſe.j.de arbi.ergo ſeqnitur quod de natura cauſe reductis eſt idem:et ſic non competit appellatio.Et ſic quod a ſen/ tentia iudicis poſſit appellari etiam ſi in minimo ledat:vt l.⁊ in minimis.C. de appella. Sed iſtud habet locum quan do iudex appellationis ſuccedit in locum illius qui in mi- nimd etiam ledere non poterat. Sed vbi iudex reducens grauaret in magna quantitate poteſt appellari: quia non reperitur pꝛohibitum. Sed quomodo coꝛam eo ſit pꝛoce/ dendum, babetis per Cyn. in. l. fi. C. de contraben. emptio. ¶ Opponitur circa ſecundum membꝛum gloſ. dum legi⸗ tur de deleg. ne quenꝗᷓ..vbi decretum.S.de offi.pꝛoconſ. Blo. ſoluit quatuoꝛ modis.vltima eſt verioꝛ:quia hic ſum⸗ maria cognitio requiritur non plena. E hac glo. duo ba⸗ beri poſſunt. Pꝛimum quod ſuper emergenti de quo iu/ dex cognduit pꝛonunciare debet. Circa quod dicas qð ſic. Pꝛimo per regulam.l.de qua rej.de iudic. Secundo per 12 legem apꝛocedente.C.de dila.r Sed queſtio eſt. Nunquid ſi omittatur pꝛonunciatio pꝛoceſſus erit nullus. Dic per cano.in.c.j.de oꝛdiccog.per legiſt.in.lj. C.de oꝛdi.cogni.⁊ in d.l.a pꝛocedente. per Barto. Sed pꝛima fronte videtur di cendum quod reddat ꝓceſſum nullum. Ratid quia omiſ⸗ ſio oꝛdinis iudiciarij reddit actum nullum.c. exbibita.ex⸗ tra de iudi.et.l.pꝛolatam.C.de ſenten.ſed oꝛdo vult qð co- gnoſcatur.Secũdo ſi iudex omittat aliquid quod lex pꝛe⸗ cipit dolum committere videtur· vt.lnon tantum.j.de iu- 3 34 di.quamobꝛem debet pꝛoceſſus ceſſari:tamen contrarium verum eſt ex eo:quia ſi ſuper emergenti non pꝛonuncietur actus valet:quia ad vlterioꝛa eenſetur pꝛonunciatum.j. ait pꝛetoꝛ..permittitur.j.de mino. ⁊.c. ex parte zſo. de appel. Bene facit.l. quod in diem.ſ.ſi rationem.j. de compenſati. Quo ad ſecundum gloſ.ponit qð ab interlocutoꝛia que fa⸗ cit pꝛeiudicium executioni ſententie diffinitiue poterit ap Sie seee videndumi eſt an ille intellectus conueniat itere:et videtur quod non. Pꝛiino quia gloſ.pꝛeſupponit quod tex.loquatur in fide iuſſoꝛe iudicatum ſol. cũ loqua- tur ſimpliciter ⁊ indiſtinete:ergo non eſt admittenda: ⁊ pa tet: quia ſi non loqueretur in tali fideiuſſoꝛe ſententia lata non kaceret pꝛeiudicium executioni, quod ſecuseſt in fide⸗ iuſſoꝛe de iudicio ſiſti. Secundo pꝛeſupponit glõ.quod ar/ biter pꝛonũciauerit ſideiuſſoꝛes de quoꝛum idoneitate du bitatur eſſe idoneos:quia in litera non apparet: et qð iſta valuerit, patet: quia per ſententiam affirmatinam arbitri oꝛitur pꝛeiudicium in executione ſentẽtie pꝛincipalis. Sed ſi fuiſfet negatina non faceret pꝛeiudicium ſed fauoꝛẽ cum gloſ.diuinet ad literam non eſt admittenda. Circa hoc di⸗ cas quod regula eſt de iure ciuili quod ab interlocutoꝛia appellari non poteſt.l. apertiſſimi. C. de iudi.l.ij. C. de epi⸗ ſco. audien l.penulti. C. quoꝛum appel.non re.l.ij.j. de ap⸗ pel. nõ re. Fallit niſi feratur ſuper legitimatione perſona⸗ rum, ſiue legitimetut perſona actoꝛis: vt.l.ait p̃toꝛ..ꝓer⸗ mittitur..l.intra vtilej.de mino.ſiue legitimetur perſona iudicis cui opponitur incompetentia.gloſ.in autben. ha⸗ bita.C.ne fi.pꝛo patre.ſiue per illam legitimetur perſona rei. in. c. ex parte A. extra de appel.ſiue legitimetur perſo na fideiuſſoꝛis. Ita eſt tex.hic. Idem ſi fiat legitimatio te⸗ ſtis. Specu.in titu.de teſte.g.j.verſi.recepta. Ita dixit per bunc tex. ¶ Item pꝛocedit regula niſi grauamen nõ poſ⸗ ſet reparari per appellationem a diffinitiua.l.ſi quis pꝛo⸗ uoca.ſecundum vnam lecturam.C.de appel.reci. ¶ Item fallit niſi ſit interlocutoꝛia lata ſuper executione facienda quando modus exceditur.l. ab executoꝛe.j.de appella.⁊ l. ab executione.C.quoꝛum appella.non reci. ¶ Item a ſen⸗ tentia interlocutoꝛia que concernit ſubſtãtiam eoꝛum que reducta ſunt in libello poteſt appellari.d.l.ait pꝛetoꝛ. et.l. intra vtile.j.de mino. De alijs dic vt per Bart. in. d. l.ij. de appella.reci. De iure canonico hoc non habet locum:quia ab omni interlocutoꝛia appellatur:vt in.c.ſuper eo.ij. extra de appel. MrExaminaui beri arti.de tertio, an ab eo ap- pellari poſſit:et iſtud habet locum quando ipſe tertius vel dat conſilium ſecundum quod arbiter babet pꝛonunciare vel quando cum eis pꝛonunciat. Quid ſi ſolus pꝛonuncia⸗ uerit, an tune appellari poſſit. Dicẽdum. Aut iſte tertius qui ſolus pꝛonunciat ex partium electione aſſumptusfuit: ⁊ tunc appellari nõ poſſit:quia ſicut ab arbitris partes nõ potuiſſent appellare:ita nec abiſta. Et quod ſit verũ pꝛo/ batur in.l. epiſcopale.C.de epiſcop.audien. Puta erat iu/ dex pꝛefect.pꝛeto.in cuius locum ſurrogatur alius. Dicit textus quod appellari non poteſt, ſicut nec a pꝛimo. Sic in pꝛopoſito. An iſte tertius fuit aſſumptus ab arbitris diſ⸗ coꝛdantibus: et tali caſu videtur dicendum etiam qð non poſſet appellari. Pꝛimoex regula quod ſurrogatum ſapit naturam eius in cuius locum ſurrogatur. c. eccleſia.vt lite pendente.et.l.ſi eum.ſ. iniuriarum.j. ſi quis cautio. Sed a ſententia illoꝛum non poterat appellari, ergo nec atertio. Pꝛeterea videtur facere text.in.d.l.item ſi vnus..pꝛinci⸗ paliter vbi dicitur parere debere ſententie, ergo nõ appel latur. Nilominus in contrarium facit, ſcilicet quod poſſet appellari per id quod dicimus: quia negari non poteſt qdð non eſt arbiter iuris:quia coactus eſt iure cogente:vt in S. pꝛincipaliter.et ſic capitur. Et ſi dicatur quod debet ſape- re naturam eius in cuius locũ ſurrogatur, dico quod quo ad naturam appellationis non valet argumentum. Pꝛo⸗- bo, a pꝛefecto pᷣtoꝛiò non appellatur:ſed a delegato ipſius appellatur.lj. in pꝛinci.j.quis ⁊ a quo appel.⁊ bic tenet vi- cem delegantis:vt.l.j..qui mandatum. 3.de offic. eius.all. ſin. C.vbi⁊ apud quos. Pꝛeterea a pꝛefecto pꝛetoꝛio non appellatur. Ponatur quod fecerit vnum vicarium. Run- quida ſ ententiavicarij appellatur.l. a pꝛoconſulibus. C. de appella. vbi dicitur quod ſic: ⁊ nibilominus ſurrogatur in locũ oꝛdinarij.c.non putamus de conſue.⁊.c. Romana.de appeilat.lib. vj. Sed quomodo reſpondetur..pꝛincipali⸗ ter. vbi dicitur authoꝛitati pareatur ⁊c. ſupple quatenus e n —— ——— 8. — 82 6 ———— ——— ————— Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. luſte pꝛonunciat:ſed quatenus iniuſte appellatur.c. Quin⸗ tauallis. ⁊. c.veniens. extra de iureiuran. Bene facit l. cum pud Sempꝛoniumj. iudic.ſol.⁊.l.ſi libertus. de ope.libe. 5 ¶ Alterius vides ex cõmuni pꝛactica:ponunt extra vo- luntatem partiũ tales cõpꝛomiſerunt in talem vt in arbi⸗ trum ⁊ arbitratoꝛẽ: in ſententia dicitur nos ⁊ arbitri⁊ ar⸗ bitratoꝛ ita pꝛonunciamus. Queritur nunquiq appellari poſſit ſine reduci. Specu.in tituide arb.ꝗ.ſequitur.v er. ſ ed pone, ꝙ ſicut quotidie. Bald. ponit diuerſimode in ſi ſer⸗ uus pluriũ. in fi. de lega..⁊.l. non codicillum. C. de teſta.⁊ in Liiij.j. de teſt. mili. Cu dic ꝙ ille qui eligit duas vias cõtra- rias copulatiue in actu ſuo videtur eligere eam ſcõm quã actus efficacius ſuſtentari poteſt. Text.in.d. l. ij.verſi. quẽë- admodum jode teſta. mili.q ſi teſtatoꝛ voluit valere vi te- 5 ſtamenti ⁊ codicilloꝛũ:cum ſint due vie contrarie: dicit tex. qð videtur eligere illam per quam melius valere poteſt. Ande in caſu noſtro in dubio videtur pꝛonunciaſſe vt ar⸗ biter. Altimo quia multapendent eꝝ fundamento.l.a ſen⸗ tentia.g. idem reſcripſit.in fij. de appella. vbi dixi quod ab actu extraiudiciali poteſt appellariSed dicitun quod ille textusnon loquitur de illo qui facit aetum extra indicium ſed de tertio.Qœ ab actu extraindiciali ſiue per facientem ſiue per non facientem poteſt appellari babetur per.J.f.j. quando appella. ſit. arg: a ratione ceſſante: quia ibi ratione celeritatis nõ appellatur ab actu extraiudiciali. ergo ceſ⸗ ſante celeritate appellari poteſt. Pꝛeterea vbicũq; ius ca nonicum non reperitur immutatum/ ſeruamus ius ipſum canonicumiſed de iure ciuili non reperitur cõtrarium, qð ab actu extraiudiciali poſſit appellari, ergo ſtãdum eſt iu⸗ ri canonico:vt in.c.pꝛimo ⁊ ſecundo. de no.oper.nuncia. Summarium.. 1& Inſtitutus an teneatur ſatiſdare ſubſtituto de reſti⸗ tuenda hereditate. 2 Deres ſub coͤditione vel in diem inſtitutus pendente die vel conditione hereditatis poſſeſſionem appꝛebendere oteſt. b Pecdſtatem antequam debeatur appꝛebendens, an ea pꝛiuari poſſit. 4 Satiſdatio dari debet ratione debiti ex contractu initi: et quid in quaſi contractu. 5 Inſtitutus debet canere ſubſtituto de hereditate non di- 7 minuenda, fallit quibuſdam caſibus. 6 Teſtatoꝛ heredem inſtituens an ſatiſdare cenſeatur. 7 Fideiuſſio iudicatum ſolui et de iudicio ſiſti an poſſint equiparari. 8 Pater an cogatur ſatiſdare pꝛo filio, 9 Defenſio iudicialis ſatiſdationem pꝛeſupponit. ¶ Mandatum in perſo⸗ — 2 g. ¶ Mane Pe 4 liann De na actoꝛis ſuperueniens vpꝛeſtationem fideiuſſoꝛis non infirmat ſed con⸗ nrmatur:et beres inſtitutus ſubſtituto ſatiſda⸗ tionem pꝛeſtare debet de reſtituenda hereditate adueniẽ- 8 te die vel conditione:⁊ quantũcunq; cõiuncta ſit perſona, ſipꝛo defenſione rei cõuentiſe offerat, ſatiſdationem pꝛeſta re debet. hoc dicit vſq; ad.ſciendum.( MNota in.inter domnes regulam. † Inſtitutum ſatiſdationem pꝛeſtare de⸗ bere ſubſtituto de reſtituẽda bereditate ac. Ad idem.j. yt lega.no.capertotum titu. ¶ No. ex eadem in verbo poſſi⸗ 2 ſnehen editatem ſecundum vnam lecturam t beredem ub conditione vel in diem inſtitutum: et pendente die vel Serdſ Poſſeſſionem hereditatis appꝛehenderi poſſe: Aada Piene dd de acquiren. here. l. is idem. j.de here. in⸗ d quis in ituatur.la grande. de ſeruit.l.ij..ſi ſub cõ⸗ 3 dt ene⸗- Ter tio not. ex eiſdem verbis t heredem bere⸗ ub men pꝛluari poſito, ꝙ poſſeſſionem eins antequam Ebi debeatur, appꝛebendat. Quid autem ſit in legatario dic vt inli per totum ſ.quoꝛum lega. Po in verſi Pie⸗ 4 runq;t qs rat 4 lrid in verſi.⁊ ple⸗ anc; goratione debiti ex cötractu pendente die vel ditione cauſa co ſatiſdati e veledn gnita ſatiſdatio pꝛeſtari deb vt.j. dicetur.⁊ plene not.j.de iudi. moꝛib Dtehe Auiodic Murctantemfte teeemonibus. j. ſolu. mat.l.ij. 85 em ſit in debito exquaii cõtractu. dic vt in.ii cre Aüeephe terihide pꝛiuileg. credi.⁊ quod plene nota⸗ 3 fongremna dellE Am.h.hhulfamilias. quod perſonarum cõuentio non tol⸗ lit quominus ad ſatiſdationem iudiciariam ſit obligatus. Aides in.lnter lomnes. quod iuriſconſultus dat doctri⸗ nam t quod inſtitutus debet cauere ſubſtitutio de heredi⸗ tate nõ diminuenda ſiue reſtituenda cõditione aduenien⸗ te. ỹallit hec regula. Pꝛimo in fiſco rogato de reſtituen⸗ do: quia non tenetur ſatiſdiare.li. ſed ad ſiſcum.j. yt le. no, ca. ỹ allit ſecũdo in quacunq; republica, per tex. in.i.ſi quã⸗ do admonendi. eo. titu. Fallit tertio niſi pater ſit rogatus de reſtituendo filio vel patronus liberto. in eo.titu..filio. Sed cauere ſolum tenentur. Fallit etiam niſi frater ſit ro⸗ gatus reſtituere fratri vel auus nepoti.l.iubemus S. inſu⸗ per. C. ad Trebel. ᷓ allit quarto niſi hoc onus ſit remiſſum per teſtatoꝛem.l. ij.⁊ pe. C.vt in poſ. Sed pulchꝛum eſt du⸗ bium. Pone ꝙ teſtatoꝛ heredem inſtituerit ran cenſeatur ſatiſdare: Aidetur ꝙ ſic non obſtante remiſſione:q ſi teſta toꝛ ſciuiſſet euin ita dilapidaturum non remiſiſſ. et. argu.. vtilitatem.a⁊.l.in confirmando. de confir. tut. Hihilominus contrarium eſt verum:yt in.l.ſ. j. vt lega. no. ca. ỹallit ſexto in caſu.j. hec ſtipulatio..diuus. eo. titu.⁊.l. ſi idemm a quo. j. vt in poſſeſ. lega. puta quando certum eſt ipſum legatũ ſol ui non debere. Fallit vltimo in caſu. lj.. ſi debitoꝛi.⁊ ſeq.j. vt in poſſeſ.lega. Gloſ.j.huius.l. allegatur ad duo. Pꝛimo quod verba generalia quandoq; reſtringi debent„dixi in l ij.verſicu. quod ait pꝛetoꝛ.3. eo. Secũdo allegatur ad ſal⸗ nationem notari. Puta dieit in ſuo inſtrumento. Omni⸗ bus cinibus placuit iſtum facere pꝛocuratoꝛem: quia non intell: gitur de abſentibus. Tertio allega. puta.. aliqua di cit, ſ omnes conuenerint: vt hec verba verificentur neceſſe eſt quod nullus diſſentiat:licet impꝛopꝛie illud quod ma- ioꝛ pars facit omnes facere videãtur.i.maioꝛem. cum pꝛe⸗ ceden.j. de pact.l. quod maioꝛ.j. ad municip.c.quapꝛopter. 7.c. inter omnes. de electio.. c.j.de his que ſi.a maio.parte capi.Sed dubium eſt.Quid ſil.loquatur. per hec verba.ſ tales fuerint in concoꝛdia.illud opoꝛtet quod omnes cõſen tiant vt verificentur verba legis. Habemus quatuoꝛ gloſ. vnam in.c.iij.extra de re iudi.aliam in.c.cum olim.eo.titu. Alie ſunt in. c. vbi periculum.in verbo cõcoꝛditer. in.qcu⸗ pientes. in verbo concoꝛden. de elec.in. vſ. Pꝛo ſaluatione dic qð aut loquimur in larga ſignificatione vocabuli: ⁊ tũc id de concoꝛdia fieri dicitur q a maioꝛi parte de conſenſu nieret.Si vero loquimur de ſtricta verum dicit glo.in.d. c. cupientes.⁊ c. vbi periculum. Hoc facit etymologia voca buli per..ij..appellari.ſi cer.peta. gloſ.in.. filiuffamilias. vult rqð fideiuſſio iudicatum ſolui.⁊ de iudicio fiſti ſint pa⸗ res, hoc eſt paria ſint pꝛomittere ſe curaturum defendere ⁊pꝛomittere ſiſti. Gart. hic eſt contraria opinio, ſcilicet ꝗð fideiuſſoꝛ qui pꝛomiſit ſe defendere traſimttat ad heredẽ. Liam tamen.. penulti.iudi.ſol. Sed ſatiſdatio de iudi.fiſti eſt contraria, per.l. i deceſſerit. 6. eo. tit. Eſt⁊ alia pᷣm Bar⸗ to. ꝙ ille qui pꝛomittit in iudicio quod reus ſe defendat li⸗ beratur, ſi per alium ſe defendat, quod ſecus in fideiuſſio⸗ ne de iudicio ſiſti. Sed puto quod male dicat. Ram nideiuſ ſoꝛ de iudicio ſiſti lheratur, ſi per anum faciat ſe defende⸗ re.l.neq; impuberes..j. ã. de in voc.⁊ Per. tex. in. l. ſi eum. in pꝛin. ſi quis cau. Tertio contra Bar. in. l. ſancimus. ver. ſ ed ſiquidem.C. de fideiuſſo.x Zllia gl. que vult ꝙ pater tenea⸗ tur ſatiſdare pꝛo filio. Pꝛemitte quod in peculio aduenti⸗ tio pater eſt legitimus adminiſtratoꝛ. l.j. C. de bon. mater. Dum queritur, an ſi pater defendat filium debeat ſatiſ⸗ da re iudi.ſol. gloſ.in.l.fi.õ.vbi autem. C. de bo. que liber. Nam aut eum defendit vt legitimus adminiſtratoꝛ:⁊ tunc ſatiſ- dare non tenetur.l.ſi. ſ. defenſione. C. de admi. tu. T liquan do defendit vt extraneus reſpectu caſtrenſis peculij: tali caſu loquitur tex.iſte, ſcilicet quod debeat ſatiſdare indica. ſol. in ſatiſca. rem ra. habe. pater cogatur pꝛo filio ſatiſ dare.glo.inſtitu.de ſatiſ da.. ſinautem, per pꝛocuratoꝛem. arguendo de tutoꝛe ad patrem decidit qð non, boc verum vbi certum eſt eum eſſe patrem. Sed in dubio arguendo de tutoꝛe ad patrem, cũ tutoꝛ teneatur ſatiſdare: vt. l.vul⸗ go.j.de admi.tuto. ita pater ſatiſdare tenetur quod ex hoc quod iudicium cum eo accipiet nullum damnum ſentiet. 9 vidiſti. in.l.filiuſtamilias. † qð nemo admittitur ad defen⸗ dendum etiam coniunctos niſi ſatiſdet. do. Al nge. dixit qðᷣ Pꝛocedit quando venit ad defendẽdum totam cauſa m, ſe⸗ cus ſi articulum vnum: quia ſatiſdare non debet. Ellleg. gl. in. l. in co.. nemo. j. de re iudi. Ad verificandum videnda ſunt duo. Pꝛimum an defenſoꝛ admittatur ad totam cau⸗ ſam defen⸗ ——̈Oʒ⏑—. ·——— id. wh apnonde parere alenar tcyrelc ttbant pkaim datus a0. ſweiuciat riamänli 8 1b 1 55 z Anus 4 Müg. tanpo „ Jlsco 5 Poſſeſ ſorreim 7 Hatiſcar umerohc Amerai rrürec ESà maio pPar 3 perdecdadan aadd omnescoſen mus quatuo: gloſ. cum olin co tttu. Scoꝛditer. rin cu⸗ r. Pꝛo ſaluatione Nie pocabuli: ctũc varte de conſenſu ndicit glo. in d c. etymologia poca dl filiuſtamilias, dicio liſti ſint pa⸗ arum defendere, pinio, ſcilicet qo aittat ad heredeẽ, datio de iudi. fiſti ſta aliatm Par⸗ eusſe defendat i⸗ ſecusin fideiuſſio⸗ dicat Bam nceiſ faciat ſe defui r. tex in..ſi emii ſancimus. ye Alt ꝙ pater tenay peculio aduentij C de bon. mater. n debeat ſatiſda que liber. Ham ator:⁊ tunc ſatiſ⸗ imi tu. Aliquan fis peculij tali ſatiſdare indica- sur pꝛoflio ſti r pꝛocuratoꝛem. non, hot verum dubio arguendo tiſcare: vt.vul⸗ ttur qvod et hoc damnum ſentiet⸗ ittitur ad defen⸗ „Ange. dirit9 n cauſam,ſo debet Alegg andum nitene ad totamcal- ſ ſam defen⸗ 2 Qui ſatiſdare cogantur. 35 ſam defendendam, an ad vnum articulum tantum Dicas quod ſi actoꝛ vult admittitur poſſto; vnum articulũ ve⸗ lit defendere.in.l.qui pꝛopꝛio..eum qui.ſ.de pꝛocurat.Et ſi inuito actoꝛe velit comparere, nunquid admittatur. Ai⸗ deturqð nõ.l.item ait..defendere.j.ex qui. cau. maio. ⁊.liij. . hec verba.j. ex quib. cau. in poſ.ea. CScdo eſt videndũ, nũquid volẽte actoꝛe admittatur. Ang. dixit qð nõ:ſed cõ/ trariũ eſtverũ.Hã idẽ ius eſt de parte quo ad partẽ qð eſt de toto ⁊c.l.que de tota.de rei vẽa.l.qui ſemiſſes.j.de vſur. Tu dic.Quãdo quis cõparet eo animo vt in tota cauſa ſit defenſoꝛ dz ſatiſdare qð in tota cauſ a erit defenſurus in.ll. erigendi..ſatiſda.pꝛo defenſione.iũcta gl.de pꝛocur.ergo fequitur qð qui comparet pꝛo defendendo ſuper vno arti⸗ culo debet ſatiſdare qð ad finem illius articuli defendet:et vltra hoc debẽt ſatiſdare iudicatum ſolui:quia in illa pꝛo⸗ miſſione compꝛebẽditur vt etiam velit ſoluere id ad quod fuerit condemnatus. Reſpon.ad gloſ. Ange.ibi etiam lo- quitur quando defenſoꝛ comparet ⁊ allegat cauſam abſen tie, quare non poſſit comparere:⁊ideo ſatiſdare non tene⸗ tur. Non enim locum habet m alio defenſoꝛe.Et anſit vera iſta gloſ.vide per Inno.in.c. veniens. de accu. Barto. in.l.ſi vero.o.de viroj. ſolu. matrimo. Bal.in.l.exigendi. de pꝛo⸗ cura. Concluſio. Mut quis comparet ad oblegandum cau ſas abſentie que cõſiſtunt in iure:⁊ tunc tenetur ſ atiſdare: ałs nõ admittitur:vt.d.c.veniens. Si enim allegat cauſas que conſiſtunt in facto admittitur ſine ſatiſdatione.Et ita pꝛocedit gloſ.in.d. c. veniens. Aidiſtis etiam qð differentia eſt, an pater agat᷑ vt legitimus adminiſtratoꝛ ratione filiſ. an vero vt extranea perſona. Pꝛimo caſu non tenetur ſa⸗ tiſdare iudicatum ſolui. Secundo caſu ſic. Aunquid ſit dif⸗ ferentia in alio caſu. Dic qð ſic.Et pꝛimo debes ſcire quod res minoꝛis immobilis non poteſt alienari etiam ex multa cauſa ſine authoꝛitate iudicis.l. lex que tutoꝛes.C. de admi ni.tut.l.magis puto..non paſſim.⁊ per totũ.j.de reb.eoꝛſ. .non ſolum.de pꝛedi.mi.odo pone patrem velle alie⸗ nare rem ſui ſiij minoꝛis:⁊ ex inſta cauſa. RNunquid poteſt alienare ſine iudicis decreto. Dic aut vult alienare vt tu⸗ toꝛ vel curatoꝛ:⁊ tali caſu dicendum, ſicut extraneus nõ po teſt, ita nec pater. j. de rebꝰ eo. et.l.cum emancipatus. C. de pꝛedi. min. Aut vult alienare: vt legitimus adminiſtratoꝛ datus a.l. in bonis aduentitijs, tunc poteſt ex iuſta cauſa ſine iudicis decreto. Bal.in.lj.j. de rebus eoꝛũ. In contra⸗ rium. in.l.in generali.C. de ſecun.nup. Summarium. ‿ Poſſeſſoꝛ immobilium ſatiſdare non tenetur. Aſufructuarius non dicitur poſſidere. Onus ſatiſdationis diuerſimode interrumpitur. 4 Obligatio de iudicio ſiſti non annullatur per ſuperuenitè- 5 5 tiam poſſeſſionis immobilium. Jus commune potentius eſſe debet ſpeciali. Doſſeſſoꝛis res inmobilis appellatione an veniat poſſel⸗ ſoꝛ rei modice. 7 Satiſdatio quibus medijs dicatur euitabilis vel non. et numero. O. 8 Munera inter patrem ⁊ ſilium non ſunt continuenda. 9 Annui redditus an inter immobilia poſſint computari. 7 ¶ Immobiliũ rerum 3 Tiendu m. Serhee de iudicio Näſti ſatiſdare non compelluntur. Is autem quo ad euitandum ſatiſdationis onus poſſeſſoꝛ di- citur, qui poſſidet pꝛo domino vel pꝛo quaſi domino vtili vel directo. ¶ Item ad cõſyderandum, an quis tanquam poſſeſſoꝛ onus ſatiſdationis enitet, eiuſdem ſatiſdationis tempus ſpectandum eſt.hoc dicit vſq;ad ſi. ¶ TNo.pꝛimo immobilium poſſeſſoꝛem a ſatiſdãdo onere releuari.⁊ hec eſt ratio, licet multe aſſignentur in gloſ. quia immobilium poſſeſſio loco ſucceſſionis cedit.j.de carb.edict.l.de bonis. vbi eſtlitera. ¶ Mo.in..poſſeſſoꝛ.quod non ſolum res in⸗ ſolidum pꝛopꝛia, ſed etiam communis a ſatiſdandi onere releuat.et huius eſt ratio. Id quod per viam bꝛocardi di⸗ cimus quod commune eſt, meum eſt:vt. l.ſerui electione.§. ſi fundus.de lega.j. et.la. C.de teſta.et qð in eis plene nota. Nota in. ſed et qui yectigalẽ. qð poſſidens non ſolum — =S S= S ₰ G lure dominij directi, ſed etiam vtilis a ſatiſdandi onere re- leuatur. CHo.in verbo, item qui ſolam, qð nuda pꝛopꝛie- tas abſq; vſufructu ſufficit ad ſatiſdationis releuamen. ¶ No.in ver.cum vero.r quod vſufructuarius quantum ad ſatiſdationem vitandam non dicitur rem cuius vſum⸗ fructum habet poſſidere. Anautem quo ad alia equaliter poſſeſſoꝛ dicatur, dic vt plene in tex.⁊ gloj. de acquirenda poſſeſ. naturaliter. ¶ No. in verſic. creditoꝛ qui pig. quod quo ad euitandum ſatiſdationem rem pignoꝛatam credi⸗ toꝛ non dicitur poſſidere. An autem quo adl alia poſſeſſoꝛ dicatur et qualiter, dic vt plene no. in. l.j..per ſeruumꝗj. de acquiren.poſſeſ.z in.l.ſerui nominis.j. de vſucapio.⁊ in.l. in ſumma.C.de pigno. ¶ Mot.in..ſi fundus.r quod quo ad releuandum a ſatiſdationis onere de vxoꝛis in dotem da⸗ tis ſufficit vxoꝛi in dotem data poſſidere. Quo ad alia dic vt.l. Pomponius H. in dotẽ.j.de acquirẽ.poſſeſ.in.l.neq;. j. de impen. ⁊ in l. Lucius..idem reſpondit.j. ad municip. Mo. in verſi. diuerſa. quod licet qui actionem habet ad rem ipſam rẽ habere videatur:vt in regula iuris ꝗ actio⸗ nem. et in.l.rem in bonisj.de acquiren.re.do.⁊.l. non vide- tur.ałs nemo videtur.j.de acquir.poſſeſ.nihilominus non intelligitur illam poſſidere quo ad vitandam ſatiſdationẽ. ¶ Mo.ex eo.ſecundo hic verificari communem loquelam canoniſtarum, aliud habere ius ad rem, aliud babere ius in re. C Not.in.l.tutoꝛem.ꝙ poſſeſſio immobiliũ tutoꝛum vel curatoꝛum eiſdem excuſat ab onere ſatiſdandi poſito quod defendant cauſam pupillarem: ſicut alas diximus quod bona ſideiuſſoꝛis pꝛoſunt pꝛincipali debitoꝛi. Ande ſiſideiuſſoꝛ eſt ſoluẽdo:vt.l.ſi plures..pꝛeterea.iũcta gl.j. de ſideiuſſo. ¶ No.in.o.ſi fundum.quod fundus quantun⸗ cunq; litigioſus excuſat ab onere ſatiſdandi. ¶ Hot.ex eo quod poſſeſſio immobilis poſito quod a poſſidente poſſit aduocari, nibilominus a ſatiſdatiõe eundẽ releuat. C No- ta tertio ex eo, quod⁊ quis in pꝛima inſtantia poſſidebat, ⁊ in ſecũda, appellatione pendente, in eadem poſſeſſione eſt tuendus. ¶ No.vltimo ex eo.quod ⁊ poſſeſſio rei immobi lis, poſito quod eam pꝛeſumpta mala fide poſſidet, nibilo⸗ minus cauſa eſt ſatiſdationis vitãde. ¶ Mo.in..poſſeſſoꝛ. 4 rquod ſuperueniens immobilium poſſeſſio pendente lite obligationem de iudicio ſiſti nõ intelligitur annullare Gl. in.l.ſciendum. querit de qua ſatiſdatione loquatur iſta lex et quod de iudicio ſiſti Ham.l.in dubio intelligenda eſt ſe⸗ cundũ materiã tituli.⁊.l.imperatoꝛes.de iudi.adiec.Et cõ eludit quod olim conuentus ſatiſdare de iudicio ſiſti ſol⸗- uendo banc ſequitur Garto.in.l. Julianus. Sed videtur in contrarium:yt in.l.antepenul.ſecundum pꝛimam lectu⸗ ram.j.ſi ex no.cau.aga.⁊.l.hoc autem.in ſi. ex quibus cauſis in poſſeſ.ea.l.ſed et he.g.defendere.z⁊.j.de pꝛocurato.dicen dum. Reſponde quod conſyderanda ſunt duo iura anti⸗ quiſſima:⁊ de boc loquitur.inſtitu.de ſatiſda.j.⁊ hit glo. Barto. ¶ Item ius antiquiſſimum tali caſu non tenetur ſatiſdare iudicatum ſolui. per tex.inſtitu.de ſatiſda..ſed boc hodie. ¶ Secũdo querit glo. Aunquid hec lex ſit coꝛ- recta:⁊ dicit quod videtur quod ſic, per authen. offeratur. de litis conteſtatio. ⁊ nihilominus determinat contrarium quoniam non eſt abſurdum vt antiquioꝛes leges declaren tur per nouas: vt.l. non eſt nouum.⁊.l. ſed et poſterioꝛes. 8. de legi. ¶ Idem tenuit gloſ.in.d.authẽ.offeratur.⁊ in au⸗ thẽ. de exbi.reis.g.ſuſcepto.ꝛ⁊ in.d..fed hec hodie.inſti.de ſatiſdatio. Oomnes iſtas allegamus qðᷣ lex nouiſſima ſu⸗ perueniens de eadem materia loquens recipit limitatio- nem ab ipſa antiqua.Sed vbi per diſtinctionẽ poſſumus reducere ad cõcoꝛdiã ſemper debemus euitare coꝛrectio nemꝛvt in.j. conſtitu.C.z.5. quibus.⁊ in.l.v. C. de inoff.teſta. Nunc igitur ad pꝛopoſitum redeamus, quod lex noua que dicit quod poſſidens immobilia nõ teneatur ſatiſdare nõ coꝛrigat.authẽ.offeratur.ſed illa authẽ. intelligitur quan⸗ do non poſſidet immobilia. Dicit Bart. quod ſi in conſti⸗ tutione nouiſſima eſſent illa verba euacuatis legibus an⸗ tiquis vel non obſtañ.loquentibus de hac materia.iſto ca⸗ ſu non tollitur interpꝛetatio ipſius:vt in authent.de bere. que ab inteſta. in pꝛin. in ver. euacuatis. Illam gl. allegauit Bar. in Extrauagan. ad repꝛimendam. in glo. non obſtaf̃. Concoꝛ.glo.in authen.de ali.⁊ emphi.in..penul.in verbo cuacuatis. ¶ Querit vlterius gl.de tertia queſtione. Po ſito quod poſſidens immobilia non teneatur ſatiſdare cau tione ſideiuſſoꝛia, nunquid tencatur ſatiſdare iuramento uj Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. de ſiſtendo iudicio:dicit qð ſic. Sed deeiſio huius glo.non placuit O dof.nec SDart. Sill. quoniam nulla lex reperi⸗ tur, que oicat, qò poſſidens immobilia teneatur tantũ iu- ratoꝛiam pꝛeſtare. Turpe eſt autem ſine lege loqui: 3 de coll.detegen.l.j. MPꝛeterea occaſio delinquẽdi debet tol li ſecundum eos: vt.lxconuenire j. de pact do. Sed iſte qui totaliter iurat poſſet incidere in periuriũ. Nec enim per⸗ iurijs debet via aperiridꝗ. C. de iudi. ergo ſequitur qð iu- rare nõ debeat.Sed maxime ob.tex.in.l.fi. C.de pꝛin. age⸗ in re. que dicit qð poſſeſſio immobilium ⁊ iuramẽtum ſunt loco ſatiſdationis de iudicio ſiſti. Sed non obſtat: quia de- bemus intelligere qð tunc iuramentum ſuccedit loco 3— tiſdationis, quãdo fideiuſſoꝛem non reperiret: vt in authe. generaliter. C. de epiſco.et cler. Et dum dicit qnod immo⸗ bilia poſſidens intellige ſingula ſingulis referendo, nõ zde tem ſimul et copulatiue. Pꝛo hoc facit tex tan. d.g. ſed oc podie. et rub.huius titu. Reſtat reſpondere ad.l.quoties. de dignitate. ⁊.. inſtit. C. de pꝛoxi. ſacro ſcri.vbi dicitur qð conuentus non poſſidens immobilia tenetur iurare. Ad hoc reſponde per reguls.ʒ. quod illi qui venit per ius po- tentius, magis fauetur; quam illi qui venit per ius debi⸗ lius. tex. in: ciſi a ſede. de pꝛeben.lib. vj. todo ſic, ius com mune eſt potentius iure ſpeciali.l.militis..militia miſſus. j. de teſta. milit..j. C. ſi aduer. ven. Mpodo ad pꝛopoſitum: ſicui ius commune remittit ſatiſdationem, magis debet fa ueri/quam illis quibus iure ſpeciali remittitur pꝛopter no bilitatem. Gloſ. querit quarto. runquid euitetur onus ſa- tiſdãdi per poſſeiſionem rei pauciſſime eſtimationis. Dic quod non.Nec obſtat illa.l.ſecundum eam: quia debet in⸗ telligi quod poſſidens illam rem ſolam pꝛo qua conueni⸗ tur euitat ſatiſdationem. Concludit ergo gloſ.quod tune intelligitur quis poſſidere immobilia, quãdo rẽ quis poſ⸗ ſidet eius quantitatis pꝛo qua conuenitur. llij dicunt qd ex poſſeſſionerei immobilis nõ eſt cautum illi qui agit ad magnam quantitatem. Sed illa ratio nõ eſt bona per tex. j. in hac.l.. ſi fandum. Concoꝛl. ſedſi aliud. j. de bon. dam. Vontra hanc rationem loquitur tex.in.l.ſed et ſi fundum. Nie pone, Rei immobilisalieno nomine poſſeſſe euitatur ſatiſdatio. Bart.hic ponit aliam rationem dicens qð ideo non euitatur ſatiſdatio pꝛo vili, quia pꝛopter hoc non eui⸗ tatur ſuſpicio fuge, remanet ergo gl. noſtra. Pꝛo qua ego adduco, ſcilicet fideiuſſoꝛ de iudicio ſiſti, debet dari locu⸗ Ples. lj. in pꝛin. ãein insvoca.vt eant. Igitur opes, que ſunt cauſa euitande ſatiſdationis, debent᷑ eſſe tales, que aſcen⸗ dant ad qnantitatem ſufficientem. ¶ T'tem nota glo. ad aliud, quod appellatione poſſeſſoꝛis rei immobilis nõ ve⸗ nit poſſeſſoꝛ rei pauciſſime.Ita dicimus de debitoꝛe:quia non intelligimus de debitoꝛe pauce quantitatis/per gloſ. in authen. minoꝛes. ð. qui tuto. dare poſ. Item ii ſtatu⸗ tum loqueretur de debitoꝛe non intelligeretur de poſſeſ⸗ ſoꝛe pauce quantitatis. Contra alia gloſ.inſtitu.de ſatiſda. v. ſed hoc hodie, Item quero nunquid ſi vnam rem ſo- lam poſſides de qua eſt litigium euites ſatiſdationẽ. Bal dixit hic quod ſic. Joa.dixit contrarium ex eo: quia ſ vſu⸗ fructuarius conuęniatur a pꝛopꝛietario:⁊ creditoꝛ a debi⸗ toꝛe euitarent ſatiſdationem: quod eſt falſum. Super iſto articulo dic quod aut queritur, an euitẽ onus ſatiſdatio- nis quo ad illum qui me conuenit:⁊ dicendum quod nõ:vt 1. Julianus. 6. eo. et.a.de die.quidam etiam. authen. 5. eo. Aut querimus an releuetur quis a ſatiſdatione quo ad a⸗ liumꝛ: dic quod ſic per tex in.·.ſ fundum.j. eo. ¶ Altimo gloſ.opponit contratex.del.ne quid..a domino.j.de incẽ rui. ⁊ naufra. Iſte eſt caſus ſpecialitatis:⁊ ratio ſpecialita- tis eſt duple. Pꝛimo fauoꝛe agentis. Secũ do odio quod lex concipit aduerſus conuentumn. Fauoꝛ eſt, quod.l. mul⸗ tum fanet violentia nauibus fractis.l.de ſubmerſis. C. de de Aber.d Jtem pꝛecipue babet odio illos, qui res il⸗ ppebendlerent pꝛopter quodcogit ad ſatiſdandum conuentum occaſione illarum rerum Eſtenimn Ehals ain a um rerun. Eſt enim regula qꝰ noſacns mmobülia euitet iatiſdationem. Fallit boc in di dea eitdee oido⸗ Secundo fallit niſi quis conue⸗ minis ciuiliter..ſ .. ſi quis reum.j. de cu⸗ ſto:reo. ¶ Item fallit pꝛopter contumaciam ipſius cõuen ti. Ita dixit arto. in. l. bec autem. 5. yltiij. ex quibus cau. in poſ. ea. Sed habetis hoc in authe it 3. athen. ⁊ qui iurat. C. authoꝛi.iudi. poſſi.⁊.. ſi vero etiam quidam eiee dad autben.de exbibẽ. reis. Altima fallentia colligitur ex gloſ. tertia, quando poſſeſſio eſſet rei pauciſſime, videtur quiod poſſidens immobilia non cogitur ſatiſcare:⁊ etiam nec in rare. Querit Garto. Hunquid ſaltem teneatur pꝛomittere ſub hypotheca ⁊ obligatione omnium bonoꝛum. Ipſe con cludit quod ſic per tex. inſtitu. de ſatiſda..ſed hoc hodie.⁊ per verba huius rubꝛice. Sed nuda pꝛomiſſio compꝛebẽ⸗ dit ſub ſe obligationem bonoꝛum:yt.lilio.j. vt lega. no. ca⸗ uea. Secũdo allegat ad idem.. fi. G. defenſionem. C. de ad⸗ mini. tuto. Duo ſunt hie no. Pꝛimum quod nuda pꝛomiſ⸗ ſio requirat verificationem obligationis omniũ bonoꝛum. alleg.. ſilio. ſed texille loquitur de mediocri cautione. ⁊ ſic non facit, ſed pꝛo eo allegat.l.omnes.§. in hac autem Re⸗ gia.C.de epiſco.et cleria tex.in authen.de ſanctiſ.epiſco. ſi quis autem pꝛo pecu. De hac nuda cautione loquitur teg in.l. ſancimus. de verbaobhiga. Hunquicd intelligatur alio modo nuda cautio: dic qð ſic: quia requirit adiectio⸗ nein pene.l. niſi.g. Guis. j.ſi cui pꝛiuſquam. et.. falli. et..ij. S. ſed ſi dubitemus.j. de iudic. Supereſt addere quedam ad declarationem. † Aides quod lex noſtra vult quod poſ ſeſſoꝛ im mobilium euitet ſatiſdationẽ, queritur que ſit ra⸗ tio. Ratione omiſſa antiquoꝛum de qua hic per Barto. ra tio eſt:quia reus pꝛeſi umitur aufugere:vt per tex. inal. pars literarum.j. oe iudi.⁊ in.i.pꝛoperandum..ſinautem reus. Sde iudi. Sed eo ipſo quod poſſidet quis immobilia ceſ⸗ ſat pꝛeſuptio fuge:vt in..ſi fideiuſſoꝛ..vltimo.cñ eo tune ceſſat ſatiſdatio. Et eſt alia ratio:vt in.l. de bonis.F. ꝗ pupil lo. j. ad Carbo. Ninc aſſumpta occaſione queritur. Quid ſi poſſideat mobilia magne grauedinis: puta magnam apo can pannoꝛum magnas vegẽtes, an euitet ſatiſdationem, R ſpondetur cõmuniter per docto.qõð ſic. Bene facit tex. in. l.iiij..penul.j.de col.bon.hinc etiam dedicimus mate⸗ riam ad queſtionem aliam. Ponamus qð quis poſſideat imimobilia alibi quam vbi conuentus:an euitet ſatiſdatio⸗ nem de iudicio ſiſti. Bar.hoc mouet hic diſtinguẽdo. Aut ipſa oona alibi exiſtentia ſunt in loco pꝛoximo ciuitati, vbi iudiciũ agitatur.:⁊ de facili poſſent conſequi tali caſu poſ⸗ ſeſſio immobilium excu at a ſatiſdatione, aur poſſidentur bec bona in loco remoto:⁊ tali caſu dic quod iſta poſſeſſio non excuſat a ſatiſdatione de iudicio ſiſti. Iſta diſtinctio Pꝛobatur. Iſta poſſeſſio immobilium ſubꝛogatur loco ſa⸗ tiſdationis.⁊ꝛ ſubꝛogatum ſapit naturam ⁊c. vt.i.ſi eum.. qui iniuriarum. 3. ſi quis cautio. ſed certum eſt quod ſicon uentus non poteſt dare fideiuſſoꝛem in loco, vbi conueni⸗ tur remittit ad locum vbi poteſt:yvt.l.dedit.⁊.j.ſi fideiuſſoꝛ. g. ſi neceſ. ð. eo.merito ita debemus dicere hoc caſu ꝙ poſ⸗ ſeſſio in alio loco excuſet a ſatiſdatione. Nanc poſuit Bar⸗ to. in ſill.de pꝛeſenti. de agen.in re. Quero cõuenitur filius nulla bona poſſidet, an euitet ſatiſdationem, ſ pater eius poſſideat? Quidam dixerunt quod ſic cum ceſſet pꝛeſum⸗ ptio, fuge pꝛopter bona patris. Sed hoc non eſt verum: quia poſito quod pater poſſideat, ſi pater non vult ſoluere poteſt carcerari fiiius. l. cum et nilij. C. qui bo. ce. poſ. iuncta l.i.⁊ ſic pꝛeſumitur ſuſpicio fuge quantumcunq; pater poſ⸗ ſideat immobilia. Secunda ratio eſt pꝛo filio:quia viuente patre dicitur filius dominus.l. in ſuis. de libe.⁊ poſthu. in⸗ ſtitu. de here. quali.⁊ diffe. in..ſui. Si ergo hbabetur vt do⸗ minusceſſat ſuſpicio: ſed hec non eſt vera: quia nibilomi⸗ nus non dicitur dominus ſed ſperatur: vt patet in. lqj. g. ſi impuberi.j. de col. bon. et in.j. ſ de lib. agn. Et licet dicatur dominus ſpe non euitat ſuſpitionẽ: quia licet quilibet pꝛe⸗ ſumatur in futurum ditari: vt.l.ſ defunctus.C. arb. tu.et.l. creditoꝛibus.j.de ſeparatio. bono. nibilominus nõ euitat ſatiſdatrionem:quia ſpes non eſt contyd erabilis, que de fa⸗ cili fallit, pꝛout dicit iuriſconſ ultus: in.l. naturalem..illud. de acquiren.rerum do. Pꝛeterea ſpes ſucceſſionis nõ con ſyderatur.l.ex conſenſu..filium.de appel. ⁊.l. poſt emanci⸗ pationem. de libe. lega. Exijs concluditur non eſſe veram opinionem que dicit poſſeſ.immobilium patris excuſare filium. Bal.pꝛo his allegat gloſ.in..ij. C. qui eta. lib. x. Sed nil facit ex eo:quia ibi dicit tex.qðpſi pater facit cuſtodiam ciuitatis:⁊ filius ſit in ſtudio, non debet vocari ad ſubeun⸗ dum talia munera perſonalia. Nam munera non debẽt cõ⸗ tinuari inter patrem ⁊ nlium:vt in. lj.⁊ per totũ. C. de ho.⁊ mu.non cõti.lib. x.⁊ ſic non excuſetur filius bis rationibus. Aerůũtamen argumẽtum poteſt coloꝛare opinionem pꝛe⸗ dictam: quia ad hoc vt tutoꝛ defendens pupillum non te⸗ neatur. ſumcit q poſſideat ipſe pupillus: yt in bac.l.6. tu⸗ toꝛes. rranüi rulicne anruptſt donpatantm tſtarodis bacldte Wuumtdät vs dldand ſontit polep pollet domüu fonpoſf oläteun toraaüpi lapudan fackind pelatiod wndaſo oatp tuncyer din elg trr eklch l ſdes piincpie niniſip denonln ncunhe daaxſe G qui tali caſu poſ⸗ le, Aut poſſidentur quod jſta poſſeſſio ſti. Iſta diſtinctio bꝛogatur locoſa- n c. yt.l ſi eum.9. im eſt quod ſicon oco, vbi conueni⸗ lit.eſi fideiuſſoꝛ, eboc caſu ꝙpoſ⸗ Dancpoſuit Bar⸗ o couenitur filius onem ſſipater eins um ceſſet pꝛeſum⸗ oc non eſt verum er non vult ſoluere ui bo. ce. poſunen mcunq; paternu- 0filio. quia yunt de libe.ꝛpoſthun go babetur na era: quia nibion :yt patet iniſ In. Et licet dicat licet quilibetpi ctus. C.arb.tuct ominus nö euitat erab ilis, que deſa- aturalem.ſalud Acceſſionis nocoſ e1.1.poſt emandh ar non eſſe veram patris cxeulun qui etalibe Sed er facitcuftociam pocariadſubeun⸗ era non debet cö⸗ er totüC.de ho s his rationibus⸗ opinionem pii⸗ um nonte⸗ ur gcltu Qui ſatiſdare cogantur. 36 toꝛes. Ratio eſt quia cẽſetur ipſe tutoꝛ poſſidere.l.fundũ. 9. tutoꝛ.j. de vſuſcap.pꝛo empt.⁊.l. interdum. j. de fur. Se⸗ quitur pꝛo pari ratione qð ſilius euitet ſ atiſdationẽ: quia babetur loco domini. Sed hoc nõ obſtat:quia ex eo tutoꝛ euitat:quia non defendit cauſam ſuam pꝛopꝛiam ‚ſed pu⸗ pilli. Sed in caſu noſtro filius nõ defendit patrem, ſed de⸗ fendit ſeipſum:⁊ ſic eſt caſus diuerſus. ¶ Item pone quis habet annuos redditus nunquid excuſetur aſatiſdatione. Queſtio ſtat in hoc nũquid annui redditus computetur inter immobilia. Guli.de Cug. refert hic Bar. ⁊ eius opi⸗ nionem tenuit Bal. in. cj.·.ſciendum. de feu.cog. diſtinguẽ do, aut iſti redditus debentur actione perſonali tali caſu non computantur inter mobilia. Pꝛo hoc.j.ſij.quoꝛũ bo. verſi. diuerſa. In hac.l.diſt. aut debentuf actione reali, aut miſta, puta quia pꝛomiſſio facta fuit de reddendo ⁊c. ⁊ tũc excuſant, per. c.querela.de elect. Sed hec diſtinctio non eſt vera per verba diuerſa, vbi dicitis qdð ſine actiõe perſona- li ſiue reali quis non excuſatur a ſatiſdatione. Et ideo Cy. in.l.certis annis. C.de pac.ZAliter dixit ỹᷣed. Se:cõſ.xiiij. diſtinxit. Aut ſemper perpetui, puta ad vitam, a qð debe- tur dicitur perpetuum.lqj. ad ſi. Sol.vel pꝛo beredibus: et tunc habẽtur loco inmobilium.Si vero tempoꝛalem, pu⸗ ta decem pꝛomittis, reddes quolibet anno: ⁊ tunc non ex- cuſant. Sed ego habeo tex.in contrarium in clem.exiui de paradiſo. in..cum annui redditus. de verbo. ſignic.de iu⸗ re ciuili in..ergo.in authẽ. de non alie.alius in.l.iubemus nulli. C. de ſacroſan.eccle.in.l.hac edictali.. illud. C. de ſe⸗ cun.nupt.vbi dicitur qð annui redditus inter immobilia computantur. Sed quero nunquid fuit cauſa euitande ſa⸗ tiſdationis? videtur qð ſic. Sed cõtrarium verum eſt:quia in hac.l. eſt caſus. Ram habere vſumfructũ eſt habere an⸗ nuum redditum:ſed vſuſfructus non excuſat a ſatiſdatio⸗ o ne, ergo ac. ¶ Alterius queritur vtrũ poſſeſſio rei immo- bilis apud aliquem exiſtens mala fide excuſet ab onere ſa tiſdandi de iudicio ſiſti.Eoꝛum opinio eſt ꝙ non rationes ſunt iſte: quia non ceſſat pꝛeſumptio fuge:quia ignoꝛat ſe poſſe poſſidere. Ad hoc vt poſſeſſio releuet a ſatiſdatione, opoꝛtet qð ſit talis qð quis poſſideat vt dominus vel quaſi dominus. ¶ Ita babes hic text.Sed poſſidens mala fide non poſſidet vt dominus, nec quaſi dominus, igitur nõ ex⸗ cuſat eum a ſatiſdatione. Tertio facit pꝛo hoc.d..ſi credi⸗ toꝛ qui pignus/ſcilicet qð qui poſſidet bona fide excuſatur l. apud antiquos.C. de fur.Sed tex.jin hac.l.iij.ʒ.ſi fundũ. facit in dubium, vbi conuentus actione reali pendente ap- pellatione excuſatur a ſatiſdatione. Aunc pone qð pꝛoſen⸗ tentia fuerit conſtitutus in mala fide.Circa hoc dicitur ſic qð aut poſſeſſio fundi ab initio fuit apud me mala fide:et tunc vera ſit doctoꝛum opinio qð illa poſſeſſio nõ excuſat. Aut ab initio cum bona fide cepi poſſidere:et tali caſu ex/ cuſat, quantũcunq; ex pꝛimo factoſuperueniat mala fides. ta eſt hic tex.in..ſi fundus.Et quod hoc ſit verum, pꝛo⸗ atur per regulam. Nam initium poſſeſſionis ſpectãdum eſt.l.clam poſſidere.in pꝛin.de acquirẽ.poſ. Secũdo ſic, ma la fides a pꝛincipio impedit vſuſcapionem. Ponatur qðᷣa pꝛincipio emi bona fide:et ſic incepi vſucapere. In fine ter mini ſuperuenit mala fides, an impediat᷑ vſuſcapio: Cer⸗ te non.l.vnica..hoc termino.de vſuſcap.tranſfoꝛ.Et ſic di cendum hoc caſu quod ſuperuenientia male ſidei non tol⸗ lit beneficium non ſatiſdandi. Summarium. 1&. Juramentum qualitercunq; pꝛeſtitutum continet in ſẽ quandam conditionem. ⁊ nu.5. 2 Crediteꝛi debita an in eius bonisveniant computanda in cauſa impoſitionis tributarie. 3 Satiſdatio iudica. ſol. non pꝛocedit caſu quo ſententie exe cutio fit contra defendentem. 4 Piinceps ſecularis poteſt a iuramento abſoluere. 6 Jurans ſeruare conſuetudinem intelligitur de pꝛeſcripta. ii Iniuramento quoli⸗ 8* 3 Ai n rato. bet in dubio exceptuata ³⅜ lintelligitur legis atq; ſuperioꝛis authoꝛitas et — iuſtitia cauſe ſuperueniens.hoc dicit. ¶ No.qꝙ uramentum quantũcunq; indenite pꝛeſtitumbabetta⸗ citam conditionem ſubintellectam niſiiuſta caufaſi uperue nerit. et hanc.l.legiſte quotidie allegant vna cum..xvltina. j. ad municip. ⁊ cum.l. fi. C. de non nume. pecu. Juſtas autẽ cauſas infra plene ſubdam. ¶ Scholaris òccaſione ſtudij exiſtens Bononie iurauit coꝛam iudice ſe non receſſurum miſoluerit,poſtea fingit ad ſe perueniſſe literam a patre ſuo ſeu a domino ſuo quod recedere debeat: queritur nu⸗ quid non obſtante iuramento licite poſſit recedere. Buli. de Cu.dicit qð ſicper.c.ve nientes.de iureiuran.et per bãe legem excuſaſſe ſcholarem. Jo. An. diſcuſſit hanc queſtio⸗ nem in reg. iur. in mercur. Altimo. Feder. de Se.in conſi⸗ lio.clxxxviij.cõcludendo qð aut ſcholaris data opera hoc fecit ⁊ tali caſu hoc mandatum eum nõ excuſat.arg.l⁊ qui data.j. ex quib.cau.ma.l.fi. C.quomodo ⁊ quãdo iudex. Si vero dominus ipſe motu pꝛopꝛio hoc fecerit, tunc excuſa- tur a pena periurij. ¶ Capio gl.in.g.creditoꝛ qui pignus. in.l. ſciendum. Adde ad glo. t quod creditoꝛ dicitur poſſi⸗ dere:et.l.tributa ſeu collectas debet ſoluere.j. de pact.l. in debitoꝛem.ꝛ.l.in ſumma.C.de pig. C Item vbicunq; non eſt ſpes reluitionis.Caſus eſt in.l.qui habebat.que eſt an/ tepe. de lega.iij.⁊.l.legata..vltimo.de ſupel.lega. Et per bec iura dicerem quo ad euitandum, quando non eſt ſpes luitionis ſatiſdanti dicatur poſſeſſoꝛ. ¶Item per boe li⸗ mita.l.in quoꝛum.j.de pigno.que res pꝛõcedit niſi vellem ignoꝛare pꝛo quantitate exceſſiua:vt non pꝛeſumatur re⸗ uere velle. ¶ Adde ad gloſſ.in..ſi fundum.dum dieitur poſſeſſoꝛem me eſſe:quod quo ad omnia dicitur poſſeſſoꝛ. Fallit eo caſu quo tenetur patrimonium ſuum in ſcriptis dare, puta dicẽdo reipublice ego poſſideo talem fundum iure dotis.Et ſi alius faceret incideret in penam nõ inſcri⸗ bentis.l. Lucius.g. idem reſpondit.ſ.ad municip. Quis ta men teneatur ſoluere collectas, habes in. l. neq; ſtipendiũ. j. de impẽ. in reb. do. fac.⁊ in..j. C. de mu. de quo loco. lib. xj. ¶ In glo. in.. tutoꝛes. Ric vides quod pꝛima ſolntio gl. nõ valet. Ande dicas ſi tutoꝛ cauſam pupilli defendat, nec euitet ſatiſdationem ſufficit qð tutoꝛ poſſideat ſi eſt contu max.Et ſi committitur ſatiſdatio, hoc caſu ſentẽtia lata nõ mandatur executioni contra pupillum.j.. ſi pꝛocuratoꝛ. ð.ſi quis ius di.non ob.imo contra eum, qui ſe babet repꝛe ſentare. C tAlterius dicit glo.qð his caſibus quibus exe cutio ſententie fit contra defendentem nunquam talis de⸗ fenſoꝛ habet ſatiſdare iudicatum ſolui. Caſus eſt in cõtra⸗ rium in.l. vnica. C. de ſatiſda.vbi indiſtincte ſatiſdatur iudi catum ſolui. Sed in.l.de qua re..ſi. de iudi.et.l.pleriq;.de pꝛocura.ꝛ.l.ſi ſe non obtulit. de re iudi. habetur qð contra ſideiuſſoꝛem ſine mandato debet fieri executio. Sed omni caſu ipſe defenſoꝛ tenetur ſatiſdare iudicatum ſolui: vt in/ ſtitu. de ſatiſda.g.ſi. in glo.in.ꝗ.ſi fundum.dicit qð licet ſen/ tentia conſtituat quem in mala fide, nibilominus excuſa- tur a ſatiſdando:quia per appellationem reſcinditur effe⸗ ctus:ſed hoc non eſt verum per no.per Bart.in.l. cum lite. iudi.ſol. Inno.in.c. cauſam que. de teſti.⁊ in.pꝛoperãdum. vᷣꝛſiquidem.C.de iudi.q effectus maleñdei inductus per ſententiam non eſt reſciſſus: quia eſt ineſſe deductus.xiij. quẽadmo.c.vel dic. licet ſic perempta per appellationem mala fides, non tamen eſt reſciſſa mala ſides inducta per conteſtationem litis factam in cauſa pꝛincipali. Nam litis conteſtatio inducit malam fidem.C. de fruc. lit. expen.i.ij. in pꝛincip.licet reſcindat ſententiam, non tamen litis con⸗ teſta.l.ita demum.C. de pꝛocur. ¶ Alterius adijcio vnum ad fi.glo.Scio quod cõdemnatus habet tempoꝛa quadri⸗ meſtria ad ſoluendum, diuerſa tamen ſecundum pꝛopoſi⸗ tam actionem:vt.j.de iudi..ſi debitoꝛ.⁊.l.ij.et fi. C. de vſu. rei iudi.⁊.l.eos.C.de execu.rei iudi.zl.debitoꝛibus.j.de re iudi.⁊.c.querenti.extra de offic.delega. odo quis deſe⸗ rit appellationem.an habeat illud tempus ad ſoluendum a iure conceſſum: Die ꝙ non.l. quoniam fiſci. C. de appei. in verbo, mox. Nam iſtud tẽpus datur, aut illis qui appel/ lauerunt ⁊pꝛoſecuti ſunt:aut illis qui non appellauerumt. 4 ¶ In glo. l. qui iurato. r Pꝛima glo. habet tres concluſio- nes. Pꝛima qð pꝛinceps ſecularis poteſt a iuramento ab- ſoluere. Idem tenuit glo.in.l.adigere..ſi. de iurepa. Sed illa concluſio eſt falſa:quia cum iuramentum ſit quid ſpiri⸗/ tuale pꝛinceps ſecularis de hocſe non intromittit.de iudi. cap.quanto. ⁊.c. decernimus.a. c. latoꝛ.qui fi. ſint legiti. et. c. tuam.de oꝛ.cog. Quis autem abſoluere poſſit remitto ad ea que dicam. In aliquibus ſolus papa. In aliquibus epi⸗ e iiij B₰„— —ö———;—ͤ——————— 3 4 12 Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. ſtopus fubſiſtẽte iuſta cauſa. Oe hisrecurre ad gl.xv. q.vi. non poſſit reced fode rhiin iier alin Tfro ſeue⸗ asiſu cap. authoꝛitatem. Ad aliam in. c. quãto. extra de iureiur. rioꝛ.C.de infa.⁊ authen.ſed nouo iure. C. de ſer. fugi. ſrübdan Specu.in tit.de leg.g.nunc oſtendendum. verſi xiiij.et per rntenn d totum. ¶ Itẽ ad què pertineat ipſius iurameẽti interpꝛe ¶ Si ex noxali cauſa agatur ⁊c. Rubꝛica. huſe da tatio. Item an validet actum, vide per tex. in. ũꝑer ve⸗.. Kcülddeg nerabilem. extra de elec.cũ ibi no.per Inno. CSecunda ¶ Rubꝛica continuatur vt in gloſ. rran 5 concluſio eſttqd zeree habet 1 e Bude Rellſo⸗ mau nem, ſcilicet niſi iuſta ſuperuenerit cauſa. In hoc dicite S 8 tagſail tius, quod Kaenſeranioſ unt tacite conditiones. Et pꝛimo ummarium ☛ nevnas ſubintelligitur iſta cõditioſi hec placuerit domino neol. 16 ge8 ñi.ad vinie⸗ Feniente 8. extrà de in ein Senſ Pan 3 8 Tempus eſt in materia contractus inſpiciendum. wiguü tio eſt illa, Si Deo hocplacuerit.xxij. q.ij 1 2 Factum rei non debet actoꝛi pꝛeiudicare. aäbu lus. Tertia cõditio eſt illa,ſi mibi pecunias numer aue eif 3 Agentis ius tripliciter deterioꝛari contingit. narilſin .f. C.de non nume pecu. Quarta conciitio eſi la ſeilice 4 Mem pꝛo derelicto haberi, qualiter ſumatur. ljſouin matrimonium ſecutũ fuerit.j. de iure do.lſtipulationem, 5 Res pꝛo derelicto habita an illius occupati q schett Anxaitgeonelel fes ſtatu permanſerit, p ius occupatione donata qurd. Ana alia conditio eſt, ſi res in eodem zu Vu a vofſunt cenſeatur. napoducki iineatanne rc weene rfern d merkarir n5 5 Piſh dictum contra perſonam a ſe incognitam, an ſit unrünnn cidi. uceſe 1 deenz geßff. uts,Ar,ſat validum. 1 Facocius teneoꝛ extra de iureim quemadmodi. rewineihe 7 Teſtis in iudicium deductus an debeat a iudice et parti⸗ dedban fidelitatem atq; obedientiam ſipe et bus effe cogmtus.. elugo tus non teneoꝛ iuramentum ſeruare.c. f.extra de pe. Pꝛo- 3 Tabellio an debeat teſtes in inſt ſone 5 batur etiam. xl.q.vj c. iuratos: c. nos fanctoꝛum. I Item Tabelli es in inſtrumento quod conſicit eespom arn ſerune nelitatem ſ eficiaris rebellis, non tencoꝛ inſcribendos cognoſcere. 36. uncrimm iurauiſe in Pic finitur.I. Coꝛrad. in pꝛinci in 9 Paritate pꝛobata locus eſt pꝛeuètioni aut gratiſicationi. ulitltsfde ſeruare iuramentum m c. blen e aaun Pelneln 10 Res litigioſa non poteſt alienari iixin vñ. feud. ¶ Item iuro ſoluere in diem, ſi efficiaris hereti⸗— lig 5 cus non teneoꝛ iuramentum Henſ extra f Piseseli⸗ uunn 0. ¶ Item iuraui tibi pecuniam ad diem ſoluere, ſuper⸗— 417 Sert ddcum ln we dea banno non teneoꝛ.l.ſi. in fij. de requiren. reis. Ad* 3 qu 18 cl m. CSer dſ 8— rlvate cuius intellectum vide Bal.in rub.de po. ¶ Item iuro ti⸗ miſſus, in eadem cauſa ſiſtẽqus eſt, in qua naat at bi ſoluere intelligitur niſi mandatum ſuperioꝛis ſuperue⸗ erat tẽpoꝛe pꝛomiſſionis. Dicitur enim in Tnämadcin nerit in contrariũ.extra de cenſi:c. ſignificauit. per Hoſtiẽ. eadẽ cauſa ſiſtere cũ ius actoꝛis nõ efficit. rimaiue ⁊tex.eſt in.l.vlti.j.de leg. commiſ. ¶. Item iuraui heredi⸗ Noeteri in ſubſtatia vel exercitio. h. d. vſq; agaore tatem me non petiturum, ſiue ad tale beneſicium non re⸗ 1 ad..ſt abfens. j. CrHo. j. quo ad pꝛeſentistituli materia, dugün greſſurũ ſubintelligitur niſi ſuperuenerit noua cauſa. ex⸗ tempus cõtractus ꝓmiſſe repꝛeſentatioms inſpiciendum. Wesdü tra de renũ.c.cũ inter P. Gaufridi. ¶ Item iuro tibiſol⸗ 2 ¶ Mo. ſcðo in ver.in eadẽ cauſa.rꝙ facto rei nõ debet ius devoen⸗ uere deeẽ, ſi tu mihi dederis fundũ, intelligitur ſi tu mibi 3 actoꝛis deterius effici. ¶ Ho.tertio in verb.ſi deſinat. rde⸗ ognoſce ſeruaueris ꝓmiſſa.c.peruenit.cl.ij.z. c. ſi quis.el.j. extra de terioꝛationẽ iuris agẽtis poſſe tripliciter cõtingere, vel iu deurgſ iureiu.l.qui fidẽ.de traſact.l.nemo..inter locatoꝛẽ.j.loca.l. ris peremptione ꝓpter defectũ ꝓbationis, vel aliter pꝛo⸗ teremila cũ pꝛoponas.C.de trãſacti. ¶ Item alia cõditio iuro tale pter foꝛi mutationẽ, vel ꝓpter perſone cõtra quàã actio di⸗ antoetahe quid facere, ſupple niſi difficultas ſuperuenerit. c. querelã. rigẽda eſt variationẽ. ¶ MHo.in verſ.itaq;.tripliciter inter⸗ rentus ni ⁊.c.bꝛeui.extra de iureiuran.Hoc pꝛocedit de iure canoni⸗ eſſe cõſyderari,reſpectu agẽtis, vel iuris ſui peremptionẽ, fenorttum. co:quia de iure ciuili difficultas ſuperueniens non excuſat vel foꝛi mutationẽ, vel perſone, cũ qua agere d3, variatio⸗ lominusc aperiurio. c.licet vaſallus.ſi de feu.fue. controuer. inter do nem. j. de alie. iud. lj.. vlt. ⁊.J. iij. 5.ſi.(Mo. in ver. ſed ſi no- tsnondebe mi.⁊ agn. Sed potes ſic concoꝛdare, qð aut ſuperuenit im⸗ xe. cũ.xſeq.actionẽ noxalẽ nõ eſſe peremptã, lʒ ipſe ſeruus(cbena poſſibilitas culpa mea:⁊ tunc nõ excuſat quem aperiurio. per ſatiſdationẽ datus fuerit alteri ſimiliter damnũ paſſo. Tapniroga ſit intelligo.c.licet. Si vero ſuperuenit ob neceſſitatẽ foꝛtu Aide ꝙ res põt deſinere eſſe in ea, ſi pꝛo derelicto habeã. enoncte ne vel aduerſitatem excuſat:æ⁊ ſic intelligitur. c.querelam.⁊ 4 Quomoddo autẽ dicat᷑ babere quis rem pꝛo derelicto. Si zcommine ca.bꝛeui. ¶ Item ſubintelligitur in iuramento ſaluo iure queris de immobili dic ꝙ eoipſo ꝙ pꝛoteſtat᷑ coꝛã aliquibꝰ) unpaei pꝛimi,cũ quo pꝛiusiniui cõfe derationẽ. c.j.g.vlt.hic finitur ſe nolle viterius eius rei eſſe dñm. Si vero querisde re mo ſesſanta lex Coꝛra.a.c. imperialem. de pꝛobi. feu. alie.per F̃ede. In bili:⁊ tũc aut pꝛecedit ꝓteſtatio vt dictũ eſt:⁊ tũc videt pꝛo ſdepven bis etiam que debentur facto perſone qui pꝛioꝛ eſt tempo⸗ derelicto haberi. Nam ꝓteſtatio declarat mentẽ pꝛoteſtan dodente re poſterioꝛ eſt iurelin operis.la picola j.loc. CItẽ ſub⸗ tis.. at ſi ꝗs. F.pleriq;.j.de relig.⁊.l. Heſennius. de nego. ge. ieadoni intelligitur conditio niſi miqnum mihi mandaueris: vt in Si vero pꝛecedit ꝓteſtatio, tũc dic ꝙ apparebit ex qualita wrincd cap. veniens.. c. Quintauallis. extra de iureiuran. et..ſi li⸗ te ꝓiectio huius rei.inſti.de rer.diui..ſn.⁊j. de fur.l.falſus. ciuraef bertus ita.de ope.libe. ¶ Item etiam intelligitur condi⸗ Sᷓ.qui alienũ. ¶ Altimo ſcire debes ꝙ id qð ꝓ derelicto ha V dliꝛpert tio niſi quid mihi mãdaueriĩs cõtra me vel genitoꝛẽ, vel ꝛc. betur pꝛimo occupãti cõceditur, vt in toto tituj. ꝓ dereli⸗ vusergrii- quia in quolibetſermone intelligitur excepta perſona lo-« cto. Jtẽ querũt hic doct. ⁊ Nũquid ex re ꝓ derelicto ha niiſaalen W quentis:vt in. c.petitio. extra de iureiuran. Joan. And. in bita:⁊ ex occupatione inde ſecuta inducat᷑ donatio: Dic ꝙ drenpi mercur.de regu.iur.in.c.contractus. Iegiſte in.l.iſta. de ſic per.l.qð ſeruus.j. de ſtip. ſer. Et ego hoc confirmo ex eo: 8 1 — vſufruct. Pec pꝛocedunt in tacitis conditionibus que ſub- qꝛ donatio volũtate ⁊ mutuo cõſenſu cõtrahentiũ perficit᷑: un— intelliguntur in pꝛomiſſionibus. ¶ Item in conſtitutioni⸗ vt. C.de dona.l.nõ ambigit᷑.⁊. l. abſenti.j. de dona. Sed ha⸗ V nnn busſi quis iurat ſeruare ſtatuta:ſſ upple ſi ſit inſta cauſa. in bens rem ꝓ derelicto videt᷑ voluntatẽ ſuã cõferre in perſo wen 6 Lnon videtur.õ. qui iuſſu.j. de regu.iur. Canon. habent in nam incertã:vt in.l.qua ratione.. hoc amplius.j. de acqui. n Laide us Te dten inrans ſeruare cõſuetudinem in⸗ re.do.⁊ inſti.de re.diui..pen.certiſicat tamẽ᷑ ex occupatio/ üean 8 c edDilceri demejorit. obedientia. ⁊ ne, ergo videt᷑ donatio perfecta. Ep ijs Bar. ⁊ alij annullãt cedn EJrem nn 65 ecã.c.cum de beneficio. de pꝛebẽ.in. vj. fraudẽ illoꝛũ qui volũt euitare gabellã que ſolui dʒ ex con/ innergn vnndrſe,upple inne conſuetudinem cum reperiuntur tractu ex foꝛma ſtatuti. Hã habẽs rem ꝓ derelicto videtur Alezan Allereile. C Ite n n fuerit ſeruata.l. Mella.g.j. de cõſentire vt alius eã oacupet, etiã ſi nullus videat᷑ cõtractꝰ crum:et diuerf eſt ohd urat pꝛo depoſita re dare lu⸗ celebꝛatur:ſed certe videt cõtractus donationis. Blo. vlt. intenigitunada 5 vn vltima. Sed ſi eſt dubium l.alleg. ad duo. Pꝛimo ꝙ res eccleſie cuius habeo teſtifica 4 nus leciu.tutoꝛ qui repe r ae wansitas continet ⁊ mi ri cũ nõ poſſit aliterſ uper eodeponere qᷓ ſi illa repꝛeſentet t0. C Jtem Aimo ſerhard 1nede ceterum. de admi.tu in iudicio ſemp ad petitionẽ agẽtis eſt pᷣſentãda. Bene fa/ 1H Donj ſunſsperſenei Seunanenit 4 intelligitur de ijs que cit tex. in. l.iij.g.ſi ꝗs noxali..ad exhi. et.l.cũ ſi exhibuiſſent. Ku on boc Bar.in. ſtipulatus da t eltn ad futura. De ver.ſedſi dicat.j.de pu. iudi.dicit glo.iuris canonici ꝙ res 9 indu Satio.extra de iureiuran, eenm 4 Kunene verb.obli⸗ ipſa deducenda eſt in iudiciũ cũ illis qualitatibus cũ qui/ mmiius Ktatura, intelligitur niſi dpenne tenn iurans ſeruare bus ipſi teſtes eã viderũt, ne cõtingat ex variatione quem A lipere ueniat iuſta cauſa ob quam decipi,in.c.cũ cãm que inter.Ar.extra de teſti. Nec mirum leniusga quoniam öinahj ——õJ———8—— eusag Si ex norali cauſa agatur. 37 ercug 4 Secundnm decretum pꝛocedit contra abſentem indefen⸗ quoniam ex ſignis deueniretur ad ipſius rei cognitionè: qꝛ talis quis pꝛeſumitur qualem habet notã.l.ij.. de ſtipu. ſer. ⁊ in. l.ſtigmata. C. de fabꝛi.lib. xi.⁊ in.l. decernimus. C de aqueduc. co. lib. ⁊ in aut.d ecernimus. Cde aqneduc. coli.⁊ in aut. dos data.de dona. ante nup.⁊ inc.ſi iudex laicus. de ſen. excõ. lib.vj.⁊ in.l.item apud Mabeonem. 5.ſi quis virgi⸗ ſum in cauſa noxali. Secundum decretum poteſt eſſe dominij tranſlatiuum. Teſtibus affirmantibus quare potius credatur quam ne⸗ gantibus. Confeſſio ſerui de facto pꝛopꝛio an domino pꝛeiudicare m.&. nemj de euie. Item talis pꝛeſumitur quis uslem veſtem 7 poſſit. erit:vt in.lij.de vi.⁊ honeſt.cle.I rSecundo allegamus. b Lan gloſtad illud ſcʒ ꝙ teſtes debent co Lnaſ bene perſonã§. Si1 9 bſens. C. Der Lahn ſne dir nofalt us inſpicj illam contra quamh onere. De hoc ſunt tres di⸗„ſi ſer 4 ipicindi inaontraane babentden Zlr. dixit in ſua poteſtate fateatur habere poteſt vel de iudicio ſiſti re uerſe glo. ſcz glo.in.d.c.cum cauſam que inter Ar. dixit ꝙ daber nt i niſ perſonam cognoſcat Zllleg. ſatiſdare, vel defeninum iudicium accipere: vel cauere de ungit, non poteſt quis teſtificari niſi perſon g daiC, v hpot eeneet— matur ad hoc.in aut. de inſt. cau.⁊ fi.õ.ſi qui.⁊ eo. tit..opoꝛtet. In ſuo iure qð in ſeruo habet cedẽe 0. Si vero negauerit do⸗ Mcupari tex. in ſi. g.ſinautẽ dubius. C. de iure delib. Zllia glein text. lo ſeruum habere in poteſtate ſ ua:vel dolo fecerit quomi- patione donat ih. 5 diuus.in glo. que incipit, debet. de teſtib. dicit ꝙ aut nus ſit, inſolidum innoxe deditione tenetur. Si autem ſer⸗ ncognj quis babet teſtiſicari de facto eius cõtra quem in teſtimo- uus ſit pꝛeſens,dñs vero abſens ⁊ indefenſus: immitti põt Fuitam an ſit nio pꝛoducitur:⁊ tunc neceſſe eſt ꝙ cognoſcat perſonam il⸗ agens in poſſeſſionẽ eius ſerui ex ſecundo decreto. aduer/ 3 lam 1 gliter non admittatur:ſinautemnon habetteſtificari ſus quod tñ, ſi dñs reuertens fuerit reſtitutus: ⁊ ipſi dam/ iudlicect parti⸗ de facto eius admittitur. ¶Duta peto a Titio fundum:te/ nũ paſſo antiqua reſtituit᷑ actio:⁊ vſufructuario noxali a⸗ ſtis habet deponere de domino meo nõ de qualitate per⸗ ctione conuento ſeruũ defendere nolenti, vſuſfructus com nto quod conficit ſone. Zllia glo.in..fi.5.ſinautem dubius. C. de iure delib. in moditas denegat᷑. h. d. cum.l. ſeq. ¶ HNo.pꝛimo.Seruo ab⸗/ qua ponit regulam ꝙ teſtis non habeat cognoſcere perſo⸗ 1 ſentef qui damnum dedit: dim pꝛeſentem ea remedia de ut gratiñcation nam cõtra quam deponit. Fallit in caſibus ibi notatis. EIn 2 quibus bic habere. QtMot. ex ead.in verb. aut ſi nolit. ꝙ autẽ teſtisfdebet eſſe cognitus iudici ſeu partibus regu⸗ nemo dñs defenſionẽ occaſione litis ſibi pꝛopter ſ eruũ mo⸗ la eſt ꝙ ſiue iudici ſiue partibus:in.l.iij.diuus.in verſi. tu te cogitur ſuſ cipere. Ad idem. j. de noxa.l. noxali. ⁊.l. is qui. C magis ſcire potes.de teſti. Si non eſt cognitus admittitur 3 F.ſi pꝛeſens.ꝛ. non ſolũ. la. i.⁊.ſina. tMot:in ver. ſi vero CSeruns ſed cum toꝛtura:yt in aut de teſti.ʒ.ſi vero ignoti. In autẽ duos caſus in quibus dñs ad integra dãni eſtimationẽ te/ rtabellio debeat cognoſcere teſtes quos deſcribit in inſtru mento. Iſta fuit queſtio Nico. de Matta. quam ponit Jo. netur:adeo vt facultatẽ non habeat ſeruũ pꝛo noxa dare. Pꝛimo ſi falſe negauerit eum in ſuo dñio eſſe:⁊ actoꝛ ple⸗ iciturenim in And.maddi.in rub.de inſtru.⁊ Dy.⁊ Bal. in rub. C.de fid. ne pꝛobauerit per teſtes vel aliter:dũ tñ non per iuramen⸗ ſua nõ efficlt inſtru. ⁊ concludit per multas rationes ꝙ non teneat eos tum, ⁊j. de noxa.. ſi ſeruus depoſitus.§. ſi negauerit. Secũ Acio pd hſ cognoſcere niſi habeat eos inſcribere cum ceteris qualita⸗ do ſi dolo fecerit quominus in poteſtate ſit eius. qò decla⸗ Südmancrid, tibus:puta in inuentario conſiciendo in quo requiruntur ra:vt in.l.de illo.⁊.l. electio. S.j.⁊.ij.co. tit. Tertio adde ſiſer⸗ Siſpiciendum, teſtes diuites:in quo caſu debet illos cognoſcere:vt in aut. uus ſciente dño ⁊ non pꝛohibente vel mãdante eo delique/ Tei nodebetins de bere.⁊ Falc..ſi vero abſunt. Item querunt an debeant rit:vt.j.de noxa.l.ij.⁊.ſ.j.ſi fa.fur.fec.dic.¶ No.ex eo.in ver. bſ deſinat. rde⸗ cognoſcere partes inter quas celebꝛat inſtrumentum: Ai⸗ 4 ſed ſi ſeruus. rꝙ contra abſentem ⁊ indefenſum etiam ſi nõ Colingere, pel iu detur ꝙ ſic: q tabellio debet pᷣm pꝛopꝛium vſum cognoſce latitet in cauſa noxali ad ſcðm decretũ peruenit᷑: ⁊idẽ dici s, pelalter pro⸗ re rem illam ſuper qua inſtrumẽtum debet conſicere:vt in mus in cauſa dãni infecti:vt.j.ſi finita..ſi foꝛte.j.de damno 1 qua actiodi⸗- aut. de tabel.§. nos autem. Sed eo caſu non poteſt haberi infec. licet in alijs cauſis regulariter ſit cõtra.ſ.ꝙ abſentia plcciter inter⸗ veritas niſi perſonas cognoſcat:ergo debet earum habe⸗ ſine litigatione nõ inducat vt perueniri poſſit ad ſcm de⸗ peremption, re notitiam. Item poteſt eſſe ꝙ ignoꝛat eoꝛum nomina.ni⸗ cretum:vt in.l. ꝙulcinius S.jj. ex qui. cau. in poſſ. ea.: plene Ldz, variatio⸗ bilominus contrarium decidimus:qꝛ pꝛobationum facul⸗ no. in.l.ignoꝛare debes. C.de reſt.mi. ¶ No.in fi. ex eo. ibi in nver. ſed ſino⸗ tas non debet anguſtari ſed pꝛo pagaril.quoniam.ad fin. bonis eius eſſe ceperit ⁊c.tex permiſſione in poſſeſſionẽ ex a, ipſe ſeruus C.de here.⁊ll. generaliter.C.de reb.credi. Pꝛeterea poſito ſecũdo decreto traſfert dominiũ in miſſum. Ad id.j.de dã. rdammüpaſſo. ꝙ qui rogauit ⁊ vixit ſe vocari alio nomine a nunc alind di infec.l.ſi fnita. 6. Julianus. ⁊ l.pptoꝛis officiũ. qð intellige ve erelicto habea, cat non creditur ſuo inſtrumento:l. operam. C. de contrab. rũ vbi is cõtra quẽ facta eſt unmiſſio eſt dñs. Abi autẽ ille no derelicto Si ⁊ committen.ſtipul.ſed in dubio ſtatur inſtrumento:vt in.. non eſſet dñs tranſferẽ in immiſſum vſucapiendi poteſtas: ak coꝛz gliqib⸗ cum pꝛecibus.C.de pꝛoba. ¶ Alia gl.in fi. dicit fꝙ vbi plu vt.l.⁊ generaliter.j.de noxa. Pꝛobat᷑ ex regula.l. clauibus. querisderemo res ſunt ad idem pares locus eſt pꝛeuentioni..pluribus. J. de contrab. empt. V. Ho. ex eo. ibi dum dicit ergo ⁊ actoꝛi tatic ridet po j. de pꝛocu.l. ſi pluribus. de leg. ij. Quid autem ſipariter in actio ⁊c.qꝙ vbicunq; alicui id aufert pꝛopter qð ius ſibi cõ⸗ mente pooteſtan eodem tempoꝛe ſententiam obtineãt. Dic ꝙ locus eſt gra petens erat extinctum ibi actio ipſa reſuſcitat᷑ cũ iã ceſſaue tiſicationi..ſi quis in graui..ſi cum eſſes j. ad Sillan.⁊ qð rit extinctionis cauſa.Ad idẽj.de iur. fiſ.. deferre.. ſi. cũ.. nius de negoge not. in. c. duobus.extra de pꝛeſcrip.Oppone ad id quod di ſeq.¶ Bl in pꝛin.ſui dicit ꝙ certus põt eſſe dñs, ꝙ ſeruus arebit er qalt citur hic ſidominus alienauerit ſeruũ tenetur ad intereſſe ſuus danũ nõ cõmiſit.Hoc vere eſt falſum:qꝛ negatioꝑ re- rj defur falis d. lqj.ĩper totũ. C.de li.ꝛ extra.in. c.q res.xj. ꝗ.ij.· ſed hic ſer rũ naturã eſt impꝛobabilis.c.cũ eccleſia.de cau.⁊ poſ.ꝓpꝛ.j. oo pderelictin uus erat litigioſus ⁊ alienatus ac. Dic ꝙ igit᷑ fuit hic per- actoꝛ aſſeuerat.de pꝛob.l. eũ qui.j. eo.tit. Sed dic ꝙ duũs cer ko tituſ.p delil miſſa alienatio:qꝛ non erat in obligatione ſed in ſolutione. tus eſſe poterat eo caſu, quo negatio ipſa erat loco ⁊ tꝑe co re pderelickohꝛ Exemplum ſi ſeruus dederit damnum:non ipſe ſed domi⸗ arctata. ⁊ per gl.in.l. Pantonius.§. rei..de acqui. bere. ⁊.i. tdonatio: Dicc nus obligat:nec dominus pꝛeciſe obligatur:ſed ⁊ ipſe ſer⸗ cũ falſus.eo.titu.z⁊.l.operã. C. de contrab.⁊ cõmit.ſtipu. Oe c confirmo et eci 10 uus damnum dans. r†ybi autem res eſt litigioſa et in obli⸗ negatoꝛia coarctata loco habes in aut.de hered.⁊ Fal.. ſi abentiũ perfilk gatione ⁊ in ſolutione eius alienatio fieri nõ poteſt:⁊ ſi fiat vero abſint.in verſi.⁊ vidiſſe. Bar.idẽ concluſit in.l.j..ij. in de dona. Sed ba- reuocaturJ.Chirographis..ſi.j.de adminiſt.tuto.⁊ extra in ver.an vero.j. de itine.act.pꝛi. Sed quero. Tu pꝛoducis cöferre in perd vtlite pend.per totum. Nota incidenter. Quero facta fuit 6 duos teſtes ꝙ ſeruus meus tibi damnum intulit tali die ⁊ plius.j de Acoul, alienatio cuidam nec poterat ſciri an foꝛet facta lite pen⸗ loco:ego pꝛoduco duos alios dicentes oppoſitũ. Quibus mẽ ex occupatio⸗ dente vel non. Queritur quid pꝛeſumatur. Gloſſ.eſt in Lij. ſtandũ ſit? Aidetur magis ſtandum duobus affirmantibꝰ ar.1 alij annul in ver. pꝛobaretur.C.de pet.hered.que dicit ꝙ pꝛeſumitur Gmille negantibꝰ.l. diẽ. ſ. ſi plures. de arbit. c.ſuper hoc.de c ſolui dz ex con⸗ alienata ante litem. Glo. in. l.ſ. de reſcrip. idem mouet. renun. Sed eſt contrariũ:q regula illa fallit in criminali⸗ dene a 8. rui de facto pꝛopꝛio interro eeſdener 3 Summarium. gati facit pꝛeiudiciũ cõtra dum„interro kaanederdr iane vtkes uos.C. co.tit.⁊.quero..ſi. de edi. edic.Et hoc maxime dic us rprſente Dominus quibus remedijs in actione noxali ꝓpter eſſe verũ in cauſa noxali in qua permaxime confeſſio ſerui ſitlla- Pen 5 ſeruum inducta poſſit vti. pꝛeiudicat dño. Pꝛobatur ſic. Confeſſio ſerui in eo qð ba⸗ enrith bulſent, Dominus an cogatur ob ſerui delictum litem ⁊ defenſio⸗ bet liberã peculij adminiſtrationẽ dño pꝛeiudicat.ſeruus ãſiethibl nem ſuſcipere. quod dotali.j.de iureiuran. Sed in noxali ſeruus habet li- scanonicl Nrwi Dominus quibus caſibus ad integram damni per ſeruũ beram facultatem pꝛeiudicandi dño. l.j.. quod igitur.ſ.de itmmden ur illati eſtimationem teneatur- vi⁊ vi arma. ergo ſequitur quod cõfeſſio ſeruicſt domio vpari Audo. Roma.in pꝛimam.ff.veter.part. pꝛeindicatiua. Sed id qð dicitur ꝙ pꝛeiudicat intellige in confeſſione vera non ſicta que reſultat ex cõtumacia ex nõ comparendo vt in c. ſi poſt pꝛeſtitum. de confeſ.in. vj..j. de etate S.qui tacuit.j. de interrog. act. Et ſic dico ꝙ ficta con tumacia domino non pꝛeiudicat.inſtitu. de noxalibus.. ſina. Secundo pꝛobatur per regulam dicentem per om⸗ nia iura dicentia quod factum ab vno in iudicio alteri no- cet. Hoc verum quando ille eſt pꝛeſens non abſens.l. qui repudiante..ſinal. et.l. MPapinianus..meminiſſe.j.de in⸗ offi. teſta.l.ſi ideo.. ðe euic.in pꝛinc.⁊.C. de pignoll.pꝛeſes.⁊ quod not. Bar.in.l.cum filius. j. de verb. oblig. ⁊.l. eius 5 delatoꝛem.j. de iare fiſc. Capio tertiam partem glo. quo. confeſſio ſerui pꝛeiudicatiua domino poteſt per ipſum 5 minum reuocari pꝛobando erroꝛem. Ande doc. hanc glol. reddunt ſingularem:trahendo in argumentum 4 di nii Ponatur ꝙ dicat ſtatutum ſi filius ex confeſſione ua fue⸗ rit in iudicio condemnatus pater ſoluat:nũquid pater po terit ilum reuocare. Dicas ꝙ ſic per iſtam glol. ſingularẽ. Hoc pꝛocedit quando ſumus in his iudicijs in quibus er facto ferui vel ſllijpoteſt patri vel domino pꝛeiudicari in re pecuniaria. Sed in pudoꝛe vel verecundia dic fimiliter. Lſeruus.⁊.. ciendum.j. de publ. iud.l.ſi non defendant᷑. contrario ſenſuij. de pe.⁊.ſi cuiuſdam.C. de accuſa. De pꝛi mol. non tantum j. de app. De ſecundo.ljj. de lib. cau. Summarium.. Defenſio hominis indiuidue eſt. Itẽ in diuiduis non debet eadem res diuerſo iure cenſeri. Seruns ⁊libertus vno eodemq; delicto offendentes ine/ aualiter puniuntu. Indiuiduum ⁊ diuiduum in quo differant in iure. ¶ Reſpectu cuiuſ⸗ J cum vno. cunq; ſatiſdationis — pꝛeſtãde, defenſio ceuinſdam hominis dicit᷑ indi uidua. Etſeruus in eadem cauſa ſiſti pꝛomiſſus ſi liber niat non dicitur in eadem cauſa fiſti quo ad iudicia capitalia:niſi eidem ſtatus libertatis fuerit implicitus: ſe- cus autem quo ad cauſas noxales.hoc dicit.vſq; ad ſinem. CRot.in.l.ſi p cum vno. defenſionem hominis foꝛe indi⸗ uiduam. ¶ Hot.ex eo.quod in diuiduis non debet eadem res diuerſo iure cenſeri. Ad idem.j. quemadmod. feruitu. amit.l. ſicommunem. ¶ Mo.tertio non eſſe audiendum do minum rei communis ſi rem illam communem pꝛo ſua ſo⸗ lum parte intendat defendere:quod intelligo verum ſires ipſa cuius defenſio ſuſcipit᷑ eſt indiuiſibilis vt homo:ſecus ſiſit res ipſa diuiſa:quia tunc ⁊ pꝛo parte tantum ſua audi tur quis volens defenſionem ſuam ſuſcipere:vtj. de nego. geſt.l.ſicõmunes.j.de dam. infec.l.ſi plures.j. de aqua plu. arcen.l. ſupꝛa iter. G. Caſſius. ⁊ ibi vide Bar. C ld buius Ideclarationem.j de noxall. ſi ſeruus communis. C Mo. in l.ſi ſeruum.vbi aliter de ſeruo ac. aliter puniri ſeruum. aliter liber un pꝛo vno eodemq; delicto. Ad idem.j. de penis.l. in ſeruoꝛum.j. de incend. ruina et naufra.l. Me⸗ dius. Et an ſit diuerſitas in impoſitione penarum ſtan⸗ te cõdemnatione delicti:puta ꝙ aliter puniatur nobilis q́ᷓ ignobilis:aliter habens dignitatem vel officium q; nõ ba bens. Dic vt plene not. Bar.j. de pe. l. quidam. ⁊ Bal. C. de ſumma trim..nemo. Cmio. ex eo.ꝙꝙ in impoſitione pene vi detur conſyderari qualitas perſone que adeſt tempoꝛe ſen tentie: nô autemilla que aderat tempoꝛe delicti commiſſi. de quo die vt plene dic etur in gl. ¶ Hot.ex eo.in ver.quod autem adceteras noxales cauſas iunctis pꝛecedentibus, ꝙ noxales actiones ſolum videntur competere pꝛo pꝛiua⸗ tis delictis per ſeruos commiſſis: puta damno, furto, vel imuria, que quidem pꝛiuata ſunt j. de fur.Lfij. de pꝛi.delic. lfi.non autem ſi cõmiſſa ſint ab eiſdem delicta publica:pu⸗ ta homicidium vel ſimilia.Pꝛo his enim non babet jdca iſte titulus:nec tit. de noxa. vt l.hec ſtipulatio.de ver.oblig. ſi quis ſit fugitiuus§. noxasꝗ. de edi. edic. Gloſſ. querit egatur ⁊ vult ꝙ ꝗ iquo non ſolũ qui alium detendebat ſed quiſ eipſum tenebatur ſatiſdare iu⸗ dicatum ſolui,/per.õ. hodie.inſti.de ſatiſd. Ric vero eſt ca- ſus in contrarium.Et ſi dicat quomodo reſpõdet ad.. bo die. Dic ꝙ ibi loquitur tex.de iure antiquiſſimo Oigeſto. Sed de iure antiquo non compellitur. Ita eſt hic caſus. Sed bene text. eſt melioꝛ omnibus pꝛo me in..ſeruus plu⸗ rium.ałs ſi plurium ſeruus.H.qui alienum.j.de noxalibus. CtDe materia diuidui debes ſcire ꝙ indiuiduum eſt il⸗ lud ꝙ diuiſum nullam parit vtilitatem. Diuiduum vero quod diuiſum parit vtilitatem. de quo dic vt in.l.in eodem. F. Cato.ff. de verb. oblig. M Dicitur in.l.ſi ſeruus. efficitur liber non videtur in eadem cauſa ſtare.et ſic videtur velle ꝙ debeat inſpici qualitas ferende ſententie non commiſſi delieti tempoꝛe.ꝛ ſoluit tribus modis. Altima eſt melioꝛ.ſ. .l.j.j. de pe. in pꝛinci.loquitur de publicis hic de pꝛiuatis delictis. Iſta ſolutio non fuit viſu bona Guliel. de Tu. qx.J. dz intelligi hm materiã.l.vt in.l.imperatoꝛ.de in diẽ adiect. Sʒ hie titulus loquit᷑ in delicto pꝛiuato, ergo text. nõ dz in⸗ telligi de publico. Idcirco ðꝛ ꝙ in publicisloquit.l.illa.ſ.ꝙ inſpiciat tps ferende ſnĩe. Sed hoc dictũ videtur contralj. iniuriarum eſtimatioj. de iniur. vbi dicitur ꝙ in materia qua punitur pꝛiuatum delictum inſpicitur tempus delicti, Pꝛeterea neq; gl.neq; Guliel.videntur benedicere. War. aliter hic.⁊ in...j. de pe. dixit dum queritur quod tempus debeat attendi ꝙ non debet ñieri hec differentia. Sed aut loquimur in his criminibus cũ quibus pena oꝛta eſt im⸗ poſita a.l.⁊ tunc inſpicitur qualitas commiſſi delicti. Ita lo quitur. l. de pe. Si vero loquimur in his pꝛo quibus pu⸗ niendis reſeruatur arbitrium iudicis:tunc loquitur. l iſta, ſcʒ ꝙ inſpiciatur tempus ferende ſententie. Sed hec ſolu⸗ tio videtur aperte contra. d.l.iniuriarum.Mon eſt enim du bium ꝙ pꝛo commiſſa iniuria venit quis puniendus arbi⸗ trio indicis.l.ſi.j. de iniur. Item etiam ſi queratur de puni⸗ tione furti de iure Digeſſ.l.iuaicis committebat arbitrio: vt.l. fin.j. de fur. Aunc accipe quodcunq; ex his ſuperinue⸗ nies ꝙ in his puniendis inſpieitur tempus commiſſi deli⸗ cti. De iniuria habes in. d.J. iniuriarum eſtimatio. de fur.j. iquis in ſeruitute.j.de fur. Ande Bal bic eſt in alia opin. dicens. Quedam ſunt delicta ad que punienda requiritur ſtatus mutatio:tunc conſyderatur qualitas eommiſſi deli⸗ cti. Quedam vero ſunt pene que ad impoſitionem ſui non deſy derant ſtatus mutationem vt homicidium. Tunc de⸗ bes dicere ꝙ aut conſyderatur rigoꝛ..ſcriptus.tunc habet locum.lj. de pe.ſ. vt ſi iudeꝑ velit ſequi..puniat conſyderan do tempus delicti:aut ałs nõ vult fequi rigoꝛẽ.l.ſcriptum ſed ſuo arbitrio vult variare.⁊ tunc locũ habet..ſcʒ vt poſ⸗ ſit in puniẽdo attendere qualitatem que ineſt tempoꝛe ſen tentie. Sed hoe eſt contra caſum..õ.j.. ad Turpl. vbi iu⸗ dex nullo modo poteſt variare penas a.l.ſtatutas. R eſpõ. per.. hodie. j. de pen. ⁊.l. quid ergo.. ex compꝛomiſſo.j. de infamis.et.. et ſi ſeuerioꝛ.⁊...ſ Poſſidonium. C.de penis. quod hodie ſecus eſt ex iuſta cauſa. Ex bis ſoleo redar- guere Bar.in.. ſi furioſum. C. qui teſtamẽ. ybi dicit, ꝙ de⸗ bet mutari penapꝛopter ſuperuenientem furoꝛem:⁊ ꝙ de beant publicari bona. Tamen licet furioſus non poſſit pu niri ſi deliquerit in furoꝛe vel infans vel furioſus.j.de pen. debet conſyderaritempus delicti quando erat ſane men⸗ tis.per ea que dicta ſunt, per. lj. de pe. Nec poteſt boc caſu iudex variare penã:ne detur occaſio furioſis ad delinquen dum, qui potius ſunt arcendi:vt..diuus. 8. de offic.pꝛeſid. ¶ In glo.l.ſi. Pone ꝙ ex foꝛma ſtatuti conſeruatoꝛes ⁊ ſi⸗ miles aliter puniantur ꝙ́ᷓ pꝛiuati. Modo pone quis eſt ex- tractus de buſſula nõ tñ ingreſſus palatiũ:ante ingreſſum cõmiſit delictũ an punietur vt officialis:qꝛ ſperat eſſe con⸗ ſeruatoꝛ? Aidetur ꝙ ſic per bãc.l. Item pone ciuitas Pa⸗ duana aliter punit exules q́ᷓ; alios delinquentes. Modo pꝛonunciatus erat quis exul nec adhuc ciuitatem exiuerat commiſit delictum:an debeat puniri:vt exul vel nõ.ĩ.in ſer⸗ uoꝛum.ʒ.j. j. de pe. dicit ꝙ puniatur vt exul. Rub. ¶ Gloſſa rub.in vltima differentia vult, ꝙ titulus loquat de impediente venire ad iudiciũ rei conuentũ poſt pꝛeſtitã ſatiſdationem. In hoc male loquit᷑ Nam ſiue ante ſiue poſt locũ habet.l.ſ. ĩn pꝛin.j. eo. Secundo vult ꝙ ex oꝛdine titu. bonum eſt argumentum. Cy. allegat hane gloſ.in..ij. C. de confirma. tuto. Bartol. ad idem. j. eod. titu. Alibi in..idem Kabeo. ¶ De eo per quem fac.erit ac. .— ddderfusaenl pellethls berantnn Eto gvdäeilut aälalbotet G däeüoed dneie pehaü nronſe qussfte faeiensn Etnuhaj cumlakg tsanipvoe ſecſipnins erpenan facereraiue Alperbar dähochtn tornonrec enJdi umpone teilatin Wiiadiei ninisere mis eter Hondiey poopoſuit fireus ac- putt eljpeinpc hit dn maxxxi anxene dtädhs naa 2 w, Manida tur adm centbon an teneat eſtyerita neatur depuni nedatarditrio. exbis ſaperinne⸗ dus commiſſi deli⸗ eſtimatio de fur Mc eſt in 2lig opin. iienqa requiritur 1s commiſſi deli⸗ ſitionem ſui non dium Tuntde⸗ ptus tunchabet niat onſfderan igoꝛẽ.. ſcriptum lbet.iſcz yt poſ⸗ neſt tempoꝛe ſen d Turpil vviiu⸗ ſtatutas. Reſpõ. compꝛomiſſoi de nium. Cdde penis. bis ſoleo reder/ . vbi dicit, q de⸗ mfuroꝛem: qdo oſus non poſſtm furioſus.j.den do erat ſane man ec poteſt boc G joſis ad delinqucn 5. de offic prſt conſeruatoꝛesi opone quis eſter lä:ante ingreſſum ſperat eſſecon vone ciuitas Po quentes. D0 iuitatem exilera rulvelnõlin ſer rul. De eo per quem fac.erit. 43 Nabeolj. re.amo. Itẽ an bonũ ſit argumentũ. De hoc dixi alibi. Sequitur. Ii. Zgitur vlterius non ſequoꝛ quia tẽpus non habeo:nee in ſcribendo nolo tempus meum amittere. Et eſt lectura fontis viui monarche legũ ac Cano.do. Lu⸗ do. Põtani de Urbe in voce recollecta per ſubtiliſſimum iuuenem do. Jo. de Reathe. Si quid igitur incongruum erit potius ſcriptoꝛi qᷓ doctoꝛi imputetur. Summarium. B Dolum committere per ſe vel per alium indifferens eſt:⁊ equaliter in materia penali reputatur. 2 Pꝛopꝛñjs manibus aliquid facere ⁊ alteri mandare facien dum an ⁊ in quo differant. 1 Dolus mandantis non bona fides exequentis eſt in deli⸗ ctis inſpiciendus. 4 Credulitas non debet eſſe leuis ſed moderata.⁊ quando ⁊ quibus credendum ſit vel non. Quiſſimum. Eefunne Sillus per quẽ ita factum eſt vt in iudicio ocatus ſiſtere non poſſit: ſiue hoc ſit fa⸗ ctum per ſe, ſiue per alium eius mandato aut rogatu. Nec videt᷑ eius intereſſe qui — — aduerſus actionẽ eſt tutus exceptiõe. Pluribus vero im⸗ pedientibus quem iudicio ſiſti ſi vnus ob id ſoluat ceteri li berantur. Et dominus ex delicto ſerui tenetur noxali,ſi eo ignoꝛãte illud commiſerit:ſecus autem ſi ſcienter. h.d. vſe q; ad.kex hoc edicto. N Mo.in.. feciſſe: verba edicti huiuſmmo ditcompꝛebẽdere tam per ſe impedientem q́ᷓ; per alium. Anqe ſiue faciens ſiue fieri mandãs ſub eiſdem verbis cõ⸗ pꝛehẽditur.Et hot eſt ex eo:q pꝛemiſſa verba ſunt ſcripta in rem:ſecus vero ſi verba.l.dirigerentur in perſonam. Si quis fecerit ⁊c.qꝛ tunc non includitur ſub illis verbis fieri faciens niſi expꝛimatur:vt.a.ne quis eum qui.j.ſi per aliũ. Et pꝛobatur hec diſtinctio.j.de adul.l.hec verba.qð vi aut clam.l. at qui aliter.. fi. Et habetur pulcbꝛe per Bar in.l. ñ is qui pꝛo empj.de vſuſcap.⁊.l.non ſolum..ſi mãdato.a.l. ſed ſi vnius..ſeruus.j.de iniur.⁊ in.c.mulieres.j.de ſenten. exper. ⁊c. ¶ No. ex eo. aliud eſſe pꝛopꝛijs manibus aliquid facere:aliud mandare faciendum. Ad idem.C.de ero. mil. an.j. per hanc.lib.xij.ꝛ.j. alitangam. ¶ No. ex eo.tertio ꝙ ad hoc vt mandans quid illictum fieri ex illo ſecuto punia tur non requiritureum cui mandatur ſcire ſe hoc illicite fa cere. Adidẽ..ſi is qui rem.. ſi tu Titium. ¶ Not. in. g.do⸗ lum. hunc titul.locum habere ⁊ ſi ſolo verbo abſq; violen⸗ tie illatione eſt pꝛeſtitum impedimentum quominus quis ad iudicium poſſit accedere. ¶ Mot. ex eo. non debere quẽ nimis credulum eſſe. Si enim perſepe imputatur qui ni⸗ mis eſt credulus, qnando autem hoc imputetur ⁊ quando non dic vt plene not.gloſſ. C añ.xxiij.q.iiij.q; magnũ.ꝛ in.c. pꝛopoſuit.extra de coniu.ſer.⁊.j.plene ponam. ¶ Mo.in.. ſi reus.ad intereſſe illum non poſſe agere qui conuentus poteſt ſe exceptione tueri:qꝛ ſic nõ poteſt agere vt liberet᷑: vt.j.j.vt in poſ.lega.F.ſi debitoꝛi. ¶ MNo.in..ſi plures.ꝙ de⸗ ſinẽte intereſſe deſinit actio competere.quod dicam plene in titu. pꝛoxi.l.qui autem.aallud. ¶ Not.in. õ.⁊ beredi.in fi. non conueniens foꝛe heredem ex ſolo defuncti lucrari.⁊ ab beredibus ſunt turpia lucra defunctoꝛum extoꝛquenda:vt extra de calc. in heredem. de ſepul.c.vlt.⁊ de reſcri.c.ex lite ris. ¶ Adde ad gloſſ.duo.ſ.qꝙ tdiuerſa ſunt quid pꝛopꝛijs manibus fieri⁊ alteri mandare faciendum.Ex hoc argui⸗ tur ad vnum. Statutum dicit ſi quis pꝛopꝛijs manibus fe⸗ cerit homicidium puniatur pena capitis:alteri mandauit an teneatur: Iſta glo. videtur facere ꝙ ſic. Sed contrariũ eſt veritas per hunc tex. Ad idem.l.. ne autem. C. de ca⸗ duc.tol. Item ⁊ an qui mãdat teneatur vere vel ſicte man⸗ dati. Item ſi conſtitutio dicat ſi quis aliquem ſic vulnera⸗ uerit puniatur pena mille. Aũquid ſi mandauerit punier? Dic ꝙ verba perſonaliter mandata non includũt fieri mã dantem, vt in cle. j.in verbo publice ⁊ perſonaliter. de vit.⁊ honeſt. cle. ¶ In glo.op.ad id quod dicitur ꝙ in delictis inſpiciuntur ſcientia et dolus mandantis:non bona ſides facientis. Item in aditione hereditatis inſpicitur volũtas eius quibereditatem adiuit.ncum quid. ſin,de acquiren. bered. ¶ Quid in contractibus ſi dominus mandat rem quam ſcit furto ſubtractam emi,omnes vero ignoꝛant: an tunc inſpiciatur ſerui vel domini voluntas:vide.liin huiuſ⸗ modi.j.de contrahen. empt. ⁊ql. cum mancipium.j. de edil. edic. ¶ In gloſ. ſuper verb.cᷓuis. ¶ Hec gloſtractattan quis debeat faciliter credere.Et ideo an quis delinquat in credendo: Dic ꝙ aliquando latam culpam committat ſi credat aliquid in pꝛeiudiciũ eius qui aliqui noui dicit. Et dicendum eſt hoc caſu ꝙ ſic bic pꝛobatur ex.lj.. fi. que ałs incipit, queſitum. j. quando ac. de pecu. eſt anna.⁊ ex. l.j. ver. ceterum. iuncta glo. in verbo, illuceat. j. de vent. inſpiciend. Et ex hoc vide quod dixit Bar.in l.non fatetur. de confeſ. 7.1. erroꝛ. C. de iur. ⁊ fact. igno. Aliquando queritur an de⸗ beam credere in pꝛeiudicium tertij.⁊ tali caſu dico ꝙ non pecco ſi non credo. Zex.eſt in..iij.ver.ſi ſe.j.de in rem verſ. in.l.ſi id.j. quod falſ.tuto. auth.ſed tamen id verum niſi ali⸗ quis nobilis homo illud tale referret. ¶ Gloſſ.eſt in.l. Ti⸗ tio fundus.j.de condi.⁊ demonſt.TZlliquando queritur an debeam credere id quod mihi dicitur in iuris pꝛeiudiciũ. Tali caſu dic ꝙ non debeo credere:⁊ non pecco ſi noncre⸗ do.l.ſi quis inficiatus j.depoſi.ſitamen credat eſt in culpa: non tamen eſt in dolo nec in culpa ſi ab aliquo bono viro di catur, per glo. in. d.l. Titio. Dy. Cano. nobiliſſimus ex boc tex. argumentum ſumpſit:⁊ hec eſt theoꝛica, e; qua inferre poſſumus ad multa.Et pꝛimo quero.Dicit aliquis ſe eſſe iudicem delegatum: et ita citat, nunquid ei creditur- Dic ꝙ non. Nam opoꝛtet ꝙ copia ipſius litere tradatur: vt in c. pꝛeterea. extra de dila. Ande dixit gloſſ.in.c.ſi epiſcopus. in. q.n.quod vbi in citatoꝛio non interſeritur tenoꝛ commilſ ſionis non valet citatio. Idẽ pꝛobatur in.l.j.C.de ma.pꝛin. Itẽ ſidelegatus mãdauĩt alicui iudici adijciẽdo ꝙ habeat᷑ in id:pꝛo delegato:nõ eſt eredendũ niſi mãdati fiat oſtẽſio. c. cũ in iure. de offi. deleg. ¶ Quero ꝗd in nuncio quime ci tat vt debeã comparere dicenti ſe babere mandatũ:ęn de⸗ beam credere: Bar. hanc poſuit in.l.pꝛelationis.C. de col. fund.fiſc. lib.xi.⁊ in extrauagan.ad repꝛimendam.in verſic. per nuncium. Ex bis dictis poſſumus colligere mulcta.ſ ꝙ aut loquimur in nuncio oꝛdinarij:quo caſu concluſio eſt ꝙ non tenetur quis credere niſi oſtẽdat literas alleg.c.pꝛu dentiam.extra de offic.delegin ver.nunciumn vel excuſato rem literatoꝛie deſtinatũ. Intellige niſi quis eſſet nouiter aſſumptus:tali caſu ei credendum eſt equiparando arbi⸗ trum delegato.l. ſed interpellatum. Sjj.de arbi.in ver. per nuncium vel epiſtolam. Si autem loquimur in oꝛdinario: tali caſu dicendum eſt ꝙ aut iſte curſoꝛ citat ſolum verbo: ⁊iſto caſu credendum eſt.d.l. ſed ſi interpellatur. Aut vult executionem de facto credere tunc non debet creci ſine li⸗ teris:licet de conſuetudine ſeruetur contrarium. Ita pꝛo⸗ batur in.l. contrarium. C. de iure fiſ. libꝛ. x.⁊.d.l.pꝛelationis. Et limita per ea que infra dicentur quoniã aliquis in pꝛo- uincia ſibi ſubdita ſit notus debet ei credi. Secus ſi execu/ tio ſit vbi quis eſſet incognitus.vt in authen.collato..cos. Item limita niſi velit verbo citare aliquam illuſtrem per/ ſonam tunc noncreditur ei ine literis l.quoties.C.de di⸗ gnita.libꝛ.xij.⁊.l.fi. C. de pꝛin. agen.in reb. eo. lib. unc que- ro an quis eredere teneatur nnncio ſe quid feciſſe referen⸗ ti, quod iudex mandauit: In hoc ſimiliter dic ꝙ aliquan⸗- do queritur an teneatur aliquis credere id quod depẽdet ex facto Pio ⁊ ex cõmiſſiõe ſua.ỹt dic ꝙ ſic. extra de app. c. cũ pati.⁊ glo.vij.diſt.pꝛopoſuiſti per. lLiij.l.oinnes. g. ſi ve⸗ ro apparitoꝛ.C. de epiſco.⁊ cle.&lliquando queritur an de⸗ beat credi id qð dependet ex facto alterius.⁊tũc autin re⸗ bus minimis ⁊ creditur.l. magis puto.. illud.j. de reb. eoꝛ. ꝑer glo. ſi in magnis rebus:⁊ tunc ſibi plene non creditur: ſed iudex accipiet ex relatione infoꝛmationem.l. diuus.l.ij. j. de cuſto. reo.l.jj. de decur. libxj.⁊.l. ea quidem.C. de accu. l.i.F.⁊ ſane..de offi.pꝛefect.vꝛb.Et hec dixit Bart. in. d. ex⸗ trauag.ad repꝛimẽdum.Item quero an quis teneatur cre dere parti cui cõmiſſum eſt per iudicẽ vt citet aduerſariũ? Pꝛimo ſuppone ꝙ citatio poſſit parti committi..ſ vt pꝛo ponis.C.qũo ⁊ qñ iud.l.eũ qui..ſi epiſtolã.j. de fur. d. Ant. dixit ꝙ non teneat᷑ quis credere per Specãin tit. de app.§. qualiter. Tu limita niſi pars accedat ad citandũ cum lite- ris:q tunc credendũ eſt.l.õ.hoc autẽ ſenatus.de ſer. fug. Sed nũquid aduerſario credẽdũ ſit referẽti ſe citaſſe: Dic ꝙpnon. Ita dixit Balcd. in. d.l.ſi vt pꝛoponis. Ego intelligo liij.qo. iij ing.teſtis. ver.itẽ teſtis. in ver. executoꝛibus. Se⸗ eea e 1 ane 11 A 1 111 3sg: V 11 Audo. Koma.in pꝛimam.ff. veter.part. quitur videre an credendum ſit ei qui icit ſe ambaſiatoꝛẽ: non tñ habet literas teſtimoniales. In hoc Bar.ſingulari⸗ ter tranſit in.d.lꝓꝛelatio.⁊ dixit ꝙ non:per illum text. Fal⸗ lit niſi excellentia dignitatis perſone ſuadeat contrarium: vt.d. can.nobiliſſimus. ¶ Item pone. Quis dicit ſe lega⸗ tum ſedis apoſtolice non tñ habet literas:an ſibi c kſarni Cañ.poſt Spec.in titu.de lega.õ. ſupereſt.⁊ in.l.ſi pub 3 nus. gjj. de public.dicunt ꝙ ſic. Nos videmus babere er. in. l.j. C. de ſů uperind lib.x.vbi loquit᷑ te de pꝛefec. neto equiparat cardinalis:vt in.c.ij.de offic.deleg. lib. vj.⁊ nc de offi.pꝛefec. pꝛeto.Et ſic videt᷑ ꝙ non ſit credendũ ſe d⸗ nali. Hanc.lj. de ſi uperind. alleg. gloſſ. in. c. cũ olim e 5 2 apud Peruſium conſtituti. extra. de pꝛim. ¶ Itẽ dici 5 ſe pꝛocuratoꝛẽ tutoꝛẽ et curatoꝛem ⁊ tanq; PeSenratdrath toꝛ ⁊ curatoꝛ petit:an ſibi credatur abſq; eo 7 Pheeht 26 mandatoꝛ Dic ꝙ non.l.ſi quis inſiciatus.j. Depo. Nerũ tamen ꝙ hoc latius diſcuſſi in.Ij. F. nunciatio. et.l.non ſolũ, S. moꝛte. de ope.no. nunc. j poſt Par iſe Jte cnieamn auide didit pannum dixit venditoꝛi. dabis illi qui tibi manu ta i edere illi qui ſibi boc ſignum fecerit. Ba get. Alij debeat credere illiq efue uce bes in.ſi quis vxoꝛi..apud Zabeonem.j.defurt v raren iuriſconſultus ꝙ ſi emero frumenta in genere:q dentun 1 li qui tale ſignum fecerit dandoilli non liberabitur: ſecus eſſet ſi conſiſteret res in ſpecie:puta emi tres vlnas panni talis remota petia:⁊ ſic eſt efecta ſpeciesl.argentum.j.cõ mod. ¶ Item dicit ſe quis pꝛocuratoꝛẽ Titij in recipiẽ᷑do pecunias mutuo:ꝗquidam, q intendit illũ ad hũc actũ cõſti tutum ex cõi fama dedit ei pecunias hodie mutuo an excu ſetur poſito ꝙ ſit fallus pꝛocuratoꝛ? Dic ꝙ ſi ſolitus ſit et fuerit eſſe Titij pꝛocuratoꝛꝛꝛ ſolitus fuerit recipere. Itẽ ſi deponatur per aliquos ꝙ dñis ſc ciuerit: vt.l. Titianusꝗ. qd cũ eo.⁊l.ſed Julianus.O.quãᷓ. j. ad Aoace.tunc ſiſcire di⸗ catur non eſt dubium, quin dis teneak:vt inl. ſi remunerã- di..paſſus.j.mand. Si autẽ non apparebat in publico:ſed exſecreto, excuſatur. C Itẽ ſeruus accepit pecunias mu⸗ tuo a Titio nomine dñi et dicit ſe velle conuertere in do⸗ mini vtilitatem:an creditoꝛteneatur credere: ⁊ an debeat eſſe ſolicitus vt conuertat᷑ in dñi vtilitatẽ: Dicas ꝙ non eſt credendum:ſed debet eſſe ſolicitus vt cõuertat in dñi vtili⸗ tatem, per tex. in.l. quatenus. in.§. ſed ſi ſicj.de in rem verſ Quid autẽ ſit in alio pꝛocuratoꝛe qui accepit pecunias mu tuo dicens ſe cõuertere in vtilitatẽ dni ex alia cauſa:an ſibi credẽdum ſit: Dic ꝙ ſtante qualitate rei, que indigeat re- paratione. Item ſtante loco aperto ad reparationẽ vt in.l nij.de exerc. Dic ꝙ inſte creditur ſibi.qui textus inducitur in ſimili in.l.ciuitas.ſi cer. pe.⁊ in aut. hoc ius.C.de ſac.ſan. eccl. ¶ Itẽ venit ad me quis petẽt mutuo centũ:quidã mi bi illum commendat ꝙ eſt fidedigna perſona.An ei ſit cre dendum: Dic ꝙ ſic ſi commendans dolo non commenda⸗ nit.l. eleganter.. ſi.cum.l. ſeq.j.de dolo.⁊.l.ſi vero nõ remu⸗ nerandi..ſi quis mandaueritj.mã. Bene facit.l.quicũq;. S.idẽ Labeo. ⁊.S. ſed acũ falloj.de inſtito.Et not. Bal.in.l. ex fideiuſſo. et.. Lucius.(Item ſi quidamſcribit amico ſuo in ſtudio manentiꝙ talis amicus ſuus eſt idoneus, an teneat᷑ Dic vt in.l.ſ. C.ꝗd cũ eo.⁊ in.l.ſi vero non remune/ randi.O.cum quidã.j. mand.extra de inſtit.c.cum veniſſent. Eſt etiam de illo queſtio, qui vt melius vẽdat equum, dicit ꝙffacit mirabilia:ſi ita non reperitur, an teneatur. l. ea que cõmendam.j. de contrab.emp.⁊.l.ſciendum..l.ſi quis ven⸗ dij.de edi.edic.z⁊.l.-quod venditoꝛ.de dolo.¶ Itẽ iuſta cre dulitas eſt quã quis adhibet ſcripture. Dicit ſtatutũ ban⸗ mtos impune oceidi.reperit quẽdam ſcriptũ qui non erat bannitus an credetur? Habesl. de etate.. ex cauſa.j.de interrog. act. ⁊. ſi quis j. de edi. edic. Garto. in..pe. ⁊ fij. de adul.⁊l.ſi quis fugitiuus..apud Julj. de interrog. actio. ¶ Item an iuſte quis credat alicui pꝛopter habitum:pu⸗ ta vt militem vel iudicem. Nabes in cap.ſi iudex laicus.de ſen. excommu in.vjal. apud I abeonem. ſi quis virginẽ. J. de iniurijs. L tem an iuſte credatur alicui mercatoꝛi pꝛopter ſignum Pabes in authẽ dos data. C. de dona. ante nup.l. ſtigmata. de fabꝛicen.lib.xij.lij.de ſe cr. fug. Bene facit 18 ecermmus.de aqueduc. lib. x. IPDone ꝙ ſcholaris pꝛo rebus quas poꝛtant cauſa ſtudij non ſoluunt gabellam de iure communi nec ſtatutoꝛum: Dum tranſit quis dicit ſe ſcholarem: publicanus ſibi non credit: an credendum ſit: Dic ꝙ ſic per glo. ſingu.in.l.pꝛeſenti.de cenſſ. ſtante babitu ⁊ qualitate rei. C Itemde rebus quas quis poꝛtat gratia d vſus perſone, vt.l. in lege cẽſoꝛia. j.de ver. ſig. in.i.ſi publica nus.j. de publ. Modo capitaneus vt non ſoluat gabellam facit literam teſtimonialẽ ꝙ talis poꝛtat res talis ad vſum campi an credendum ſit: Habes in.d.l.ſi publicanus.g.j.ꝙ ſic. ¶ Item an ſit credendum literis teſtimonialibus pꝛo tabellione plene habetur in. d.. ſi pubicanus. ⁊.l. ſi qua. C. de epiſco.⁊ cleri.⁊ Bart.in.d.l.ſi pꝛocuratoꝛ abſentem.j. de pꝛocur.⁊ gloſ.in.l.pacta noniſſima. C. de pac. Cañ̃. in..poſt ceſſionẽ.de pꝛobat. Item eſt cõmunis fama ſi duo dicãt ꝙ maritus meus eſt moꝛtuus, an credatur. Habes in autbẽè, bodie. C. de diuoꝛ.⁊.l.j.õ.vxoꝛ. j. de adul. ¶ Mot.in.J.fi. ibi eo moꝛtuo j. de here. inſti. Canoñ.in. c.ſi pꝛeſentia.j. de ſpon. et c.dominus.de ſecund.nup.in.c.quoniam frequenter..yt lit. non conteſta. ¶ Item eſt communis fama quem eſſe excõ municatum:an inſte credatur: vt iuſta ſequatur euitatio. Habes in.c.cum diſcendens.in ver.ſed queſtionem. extra de ſen. excom. ¶ Item an ipſemet credere debeat eſſe ex/ communicatum:quia in dubijs eligenda eſt via dulcioꝛ et anime fauoꝛabilioꝛ credere nõ debet. Caſus eſt in.c.illud. extra de cleri.excom.Gloſ.oꝛd.xj.q.iij.c.ſi quis laicus. Alti mo an credẽdum ſit verbis pꝛincipis. Rabes in.c.ſi papa. de pꝛiuilegꝛin.vj.⁊ de pꝛoba.c.literas. Summarium.. Pluribus idem debentibus an vno ſoluente ceterin berentur. Rei legate dominium ad legatariuma die aditionis bere ditatis tranſir e qualiter ſit intelligendum. Meres non dicitur iniuſte per heredem acquiſita poſſide⸗ re:qua pꝛopter ea iuſte repetuntur. Dolus tertij dans cauſam pꝛeſcriptioni an illam annullet. Titulus vſucapionis lucratiuus eſt non oneroſus. Pꝛeſcriptionum, alia fanoꝛabilis, alia miſta, alia odioſa, alia de ſuiĩ natura currens:⁊ cuius ſint nature. & hoc edicto. astraimpe, 2 dientẽ quẽ ad iu dicium vocatum acctedere, cuius factovocatus 2 ertitit liberatus datur actio ad intereſſe: qui ſoluendo non fuerit,pꝛima actio pꝛeſcripta aduerſus de⸗ bitoꝛem reſtituitur.h.d. in gloſ.vſq; ad..ſi plures.3. eo.l.j. Lum queritur tan cum plures delinquũt vno ſoluente pe nam omnes liberentur. Dic ꝙ aut loquimur in delicto eꝝ cuius perpetratione id quod venit ſoluendum eſt pena ex vtraq; parte tam recipientis qᷓ; ſoluentis.⁊ tũc aut omnes delinquentes includuntur ſub nomine collectiuo:puta oẽs ſerui vnius domus merunt ad delinquendum. Et tali caſu dic vt in.l. familia..de iuriſd.om.iud.⁊j. eo. lj. ſi fa. fur. fec. dic. Aut omnes delinquentes ſub eodem nomine ſunt di⸗ nerſarum familiarum ⁊ diuerſarum vniuerſitatum, tali ca ſu ꝙ; pena ab vno ſoluta non babet alios liberare. babes per tex. in. l. item Mella.. ſi plures. ad legem Aquil. ⁊l. ſ quis.ſ.fi.cum.l. ſequen.S. de iuriſd.om. iud. ⁊.l. vulgaris. g. ſ duo.j. de furt.⁊.l.ſi plures.j. arbo.fur.ceſa.⁊ quod not.in.l.ſi in rixa.j. de ſica.Fᷣallit iſtud duobus caſibus. Pꝛimo vbi contra delinquentes intentatur actio penalis non a pꝛinci pio ſed ex poſt facto.l.ſi cum exceptione..fi.j.quod metus cauſa. Item vbi plures delinquant vt oficiales in officio: quia vno ſoluente alter liberatur.l.ſi multi.ffde publica.j. tres tutoꝛes.verſic.ſed ſi ipſi.ff.de adminiſt.tutoꝛ.ꝛ.l. magi⸗ ſtratus.j.de ma.conue.CExemplum tres indices dederunt iniquam ſententiam ex foꝛma ſtatuti tenentur ad penam mulle. Aliquando committitur delictum vnum circa id q venit ſoluendu:ex parte ſoluẽtis eſt pena:ex parte recipiẽ tis eſt intereſſe. Tũc aut plures delinquunt cõicato adin/ uicem conſilio:vmus ſolutio oẽs a pena liberat.Caſus eſt ſingularis in.l.ſemper..ſi in ſepulchꝛo.j.reſpon.j. quod vi aut clam. aut nõ delinquunt cõicato cõſilio ſed vnuſquiſq; ſuo animi motu.Et tunc dicendum ꝙ aut oẽs delinquunt vno tempoꝛe:⁊ ſolutio vnius omnes liberat a pena. Item babes caſum bic ⁊iſ hiij.j.de bis qui deie.vel effu. Mut o⸗ mnes iſti ex interuallo delinquunt non eodem tempoꝛe: et ſolutio vnius alios nõ liberat. Sed pone caſum pulchꝛum. Scis ꝙ de iure cõi⁊ ex foꝛma ſtatutoꝛum diuerſa eſt pena vulnerãtiũ:accidit ꝙ vnus ciuis vnlnerauit quẽdam Sac- comma⸗ * radkgin däsrun ginemſo iluncusd qiucpolder erbnegl djs ſalſbiet edoninnu Enübrtt ndesmoddi endtos naad eo e epbacle ſentets Alum, vonthnon pnoubi rarquoti Secuspe ſeneepeii aclogper Uhere Kcöpebe erincno vnpois eraiod domſde paffecd 4 Fn pii lam on ſabfſua ſoöogpn ofumoann ſdluencod legane annrie Ridhas Ketac daäen ndtee dlann derctan ohdenn ie aditionis bene 1 cquiſita poſſide⸗ WMülam nn. noneroſus. miſta aliaodioſt, aturc, Coͤtra inpe⸗ dientẽ quéad in us factoyocatus dintereſſe: qui ſ ta aduerſus des ſiplures. 3 colli. tyno ſoluentepe mur in delicto ex mdumeſt penaex 8.1 tüc aut omnes ollectino:putaots ndum. Et tali caſu .eo jſi fa fur ſec m nomine ſunt di⸗ werſitatum tali os liberare. baus legem Aquiili ud..1vulgaruäis ſaa quodnotin alibus. Peimo ſi endis wois in e.fi quodmmen hic in offcc ulti. f de publian niſt.tutoꝛ.:1m zindices dederuu enentur ad penam nvnum circaid q / ex parterteiy 2 0 De eo per quem fac.erit. 39 cõmanum dubitabatur de moꝛte vulnerati, quod remediũ erat vt vulnerans liberaretur a pena: Dic ꝙ remedium erat vt haberet alium qui eundem occicdſeret per. d. l.item Mella.ver.item Celſus. j. ad leg Aqui. Pꝛemiſſa pꝛoce- dut eo caſu quo plures tenentur ad penam ex delicto per ſeipſos perpetrato. Sed qñ plures tenent ad penã luncto delicto alioꝛũ:puta ex foꝛma ſtatuti. Si pomines caſtri in quo cõmittitur maluũ, ſi non capiunt malefactoꝛem tenean tur ad centũ deliquerunt:q non ceperunt:⁊ ſic veniant pu⸗ mindi ex eoꝛũ negligentia iuncto delicto eius qui occidit: an liberẽtur facta occiſione per vnum: Dic ꝙ hoc caſu nõ cõſyderantur plures pene ſed vna:a qua vnoſ oluente, oẽs ſunt liberati.l.ſi cum exhibuiſſent..fi.j.de publ.Et ita ter⸗ minauit Dy. per illos tex. pꝛout refert Bart.in.l.ex mał.. is quoq; de act.⁊ obl.Et Bal.in. lj.C. de condic.fur. Adde ad pꝛedicta duos tex.l. qui re commodata.5. vlt. j. de fur.J. j. pꝛealleg. C. de condi.fur. Glo.ſ. eſt ingularis. Ad vnũ de⸗ bes ſcire pꝛimotꝙ rei legate dominiũ tranſit ad legatariũ a die aditionis hereditatis.l.ſi tibi homo..cum ſeruus. de leg.j.⁊.l. a Titio. de fur. C Secũdo ſuppono ꝙ iſta regula ꝓcedit qñ res legatur teſtatoꝛis.Rã ſi res heredis legaret eius dominium in legatarium non tranſit. ¶ Gl.in.l. Pa⸗ pinianus.j. de ſerui. Pꝛo quo duo tex.in.x magis puto..j. J. ſi fundus.de reb. eo.j.ſi quis inquilinu. de lega.j. licet gloſ. aliud voluerit. C. commu. deleg.j.ij. Iſta regula limitatur per hanc gl.ſ. id verũ eſt vbi tempoꝛe legati heres ipſe erat dñs:ſed vbi ex poſt facto heres eſt effectus dñs tunc rei le⸗ gate dominium trãſit ad beredẽ id qunod habet nomine do mini.l. herede.de ver.ſig. ¶ Item no.hanc gl. Ang. ad be⸗ redes moꝛtui t ꝙ aduerſus eos agi poteſt pꝛo ea pecuma que ad eos peruenit de recepto pꝛo aliquo octidẽ do. Sed miroꝛ.Nã turpia lucra ab heredibus non ſunt extoꝛquen- da in.l.heredẽ. de calum.ſed explicãtur fiſco. l. ucius. j. de iure fiſ. BGene facit.l. Plautius.de his qui.vt indig. C No. ex hac.l.actionem ex hoc edicto naſcentem vocari in factũ ſicut et actio deſcendẽs ex edicto.3.ne quis eũ qui.l.ſ per alium.j.nec mirum:quoniã vbi pꝛetoꝛium dicit poſſe agi non tñ nominatim accuſationẽ deſignat.Ex eo iure pꝛeto/ rio in dubio ſemper oꝛitur actio in factum:vt.j. de pꝛeſcrip. ver.l.quoties.⁊ plene not.per glo.magiſt.inſti.de interd.g. fi. Secus vero eſt in iure ciuili.vbi enim illud dicit agipoſ⸗ ſe nec ſpecifice decreta actione pꝛouidet:ex illo tunc oꝛitur actio que vocat᷑ cõdictio ex.l.vt.j. de condic. ex lege.lxvnica. ¶ No.ex eo.in ver.quanti.hanc actionem agenti ad inter⸗ eſſe cõpetere.Simile in reo:vt.lq.6. eo.v.ſi rens. ¶ Not.in ver. in quo indicio ſᷣm vnũ intellectũ vſucapionẽ ſen longi tempoꝛis pꝛeſcriptionẽ non interrumpi ſola citatione vel extraiudiciali denunciatione ſecundũ aliũ. concoꝛ.ad hunc ſcðmj. de vſuſcap.pꝛo emp.l.alienã.⁊.C. de anna. excep.l.vt perfectius. per locum a ſpeciali. ¶ No.in verſſ. plane.⁊ſi is tria.Pꝛimumtꝙ dolus tertij dans cauſam pꝛeſcriptioni illam non facit nullam: nec ipſo iure nec in effectu: niſi in ſubſiduum:hoc eſt ipſo doloſo nõ exiſtente ſoluẽdo. ¶ No. ſcðo ꝙ cum ex dolo tertij quid ego conſequoꝛ in ipſum do⸗ loſum dãnificato pꝛo penis datur actio:quo non exiſtente ſoluendo datur in me.Ad qð vide.lj.C.ſi ven.pig.agatur. Lele ganter..ſi dolo. ⁊.l. plane. la.ij.5.j. de lega.j. ¶ Mo. ter⸗ tio in verſic.lucrum.iunctis verbis ſuperioꝛibus qui dolo. ꝙ titulus vſuſcapio.dicatur titulus lucratiuus, non autẽ oneroſus:qð bene no. ¶ No.glo.in.j.ſi. C. de edic.di.adria. tol declarantem f que dicatur pꝛeſcriptio fauoꝛabilis: mi⸗ ſta⁊ odioſa:⁊ ſui natura currens.( Gl.in hac.l.opponit. de.l.cum notiſſi. de pꝛeſcrip.xxx.an.vbi queritur ⁊ videt᷑ ꝙ per citationè actio tempoꝛalis efficiatur perpetua. Item ob. de.l. in conſtitutionibus.j. de act. ⁊ obl.vbi citatus actio nem alias non tranſitoꝛiam facit ad heredes tranſire. Ad declarationẽ ſunt duo neceſſaria. Pꝛimo quomodo actio/ nes ille interrumpuntur:ſecundo quomodo actiones per⸗ petuentur. ¶ Circa pꝛimum dic ꝙ aut loquimur in mate- ria ciuili aut in materia criminali. Pꝛimum membꝛũ ſub⸗ dinide in quatuoꝛ.ſ.q; aliquando loquimur in pꝛeſcriptio⸗ ne odioſa:⁊ tali caſu dicendum ꝙ iſta interrumpitur per ci tationem.l. cum notiſſimi.⁊.l.ſicut. de pꝛeſcrip.xxx. an. Sed quid ſit interrumpere: declaro. Pone habes actionẽ mu- tui contra me ⁊ ſtas,per.xxx.an.ꝙ a me non petis:iſto tem⸗ poꝛe poteſt interrumpi. Nam ſi in vltima die faciam te cita ri ad iudiciũ:iſta citatio interrumpit iſtã pꝛeſcriptionem: adeo ꝙ de nouo opoꝛtet te incipere pꝛeſcribere. Hic eſtdu bium ſi ad hoc vt interrumpatur pꝛeſcriptio.xxx.an.ſit ne⸗ ceſſariũ vt in ipſa citatione interſeratur copia libelli: Die ꝙ regulariter not.per glo.oꝛdi.in.d.l.ſicut. in. l. executoꝛẽ. Fallit in duobus caſibus. Pꝛimus in.l.fin. C. de duo.re. in tex.ibi vel ex libello. Secundus in.l.ſi. C. de anna.exceptio. ¶ Quedam eſtpꝛeſcriptio miſta.xx.y el.xxx. ann. ⁊ iſta in⸗ terrumpitur per lit. conteſt.j. C. de pꝛeſcrip. lon. temp. ⁊.l. moꝛe litis. C. de rei vendi.Et ecce ſi bona fide ⁊ iuſto titulo poſſides rem meam immobilem requiritur litis conteſta⸗ tio per pꝛecedentẽ affirmationem ⁊ ſubſequentem reſpon ſionem. Eſt hic vnum dubium. Ponatur ꝙ litis conteſta⸗ tio eſt facta:noncuro vlterius pꝛocedere in lite:an illa pꝛe⸗ ſcriptio ſit interrupta: Dic aut nõ ꝓſequoꝛ ex eo ꝙ caſus foꝛtuitus ſuperuẽit:⁊ tali caſu inducit interruptionem. l.f. C.de pꝛeſcrip.xxx.an.⁊.lj.in ver. fi. de pꝛeſcript.lon.tempo. Alut non pꝛoſequoꝛ quia volo ⁊ poſſim: tali caſu ſola litis conteſtatio non interrumpit pꝛeſcritpionem, per gl. ſingu. xvj.q.iij.in.c.placuit.el.ij. Bal.in.l. nam ⁊ ſi parẽtibus.. he⸗ redi.j.de inoffi.teſta.¶ Quedam eſt pꝛeſcriptio fauoꝛabi⸗ lis vcʒ vſucapio triennij.⁊ in iſta dic ꝙ aut queris de inter⸗ ruptione ipſo iure aut de interruptiõe cũ effectu poſt litis cõteſtationẽ..ſi poſt acceptũ.j.de rei vẽ..i.in fi.j.de vſuſc. ꝓ emp. Ad declarationẽ vide.l. Julianus.. queſitum.ver. pꝛoinde.j. ad exhi. ¶ Quedã eſt pꝛeſcriptio ſua natura cur rens? iſta interrũpitur per litis conteſtationem. l.ij. quan. li. pꝛi. Eſt ⁊ aliud. ſ.quid in pꝛeſcript. ſtatutarijs quomodo interrumpatur. Barto. ponit hic:⁊ in. d. lij. in fi..pꝛo emp. ꝛ.l.in omnibus de act.⁊ obli. Tu dic ꝙpꝛeſcriptiones ſtatu tarie interrumpuntur quemadmodum pꝛeſcriptiones iu⸗ ris ciuilis in quoꝛum locũ ſubꝛogantur:ſed illa pꝛeſcriptio ſtatutaria ⁊ ſurrogata in locum pꝛeſcrip.xxx. an. inducte de iure ciuili.pꝛimo per Bald.in.j. ſuperuacuam. C. de temp. in integ. reſti.⁊ in. c.j. quo tempo.mil.in vſib. feudo. Secun⸗ do per tex.qui dicit quod tempus vnum ſurrogatum in lo cum alterius ſoꝛtiatur naturam eius in cuius loco ſurroga tur. De tempoꝛe die in.I. in contractibus. ibi biennium. C. de non numer. pecu. Hec pꝛocedunt in pꝛeſcriptione actio nis ciuilis in pecunijs ⁊ contra pꝛeſentem fienda in loco iu dicij. Si vero queritur qualiter interrumpatur contra eũ contra quem non poteſt agi velcontra abſentẽ: Die ſecun dum modum traditum.in.l.vt perfectius. C. de anna. ex- ceptio.quam limita ſᷣm gloſſ.in.l.cum hereditas.la.ij.j.ad Treb. Sed aduerte quia cum dixi ꝙ pꝛeſcriptio miſta in⸗ terrumpitur per litis conteſtationem. Pone ꝙ citaui ⁊ nõ vult comparere.quod erit remediũ. Die citatio ſiet tot vicibus ꝙ eum conſtituam in contumacia. Per caſum ſin⸗ gularem.l.ſi eum.õ.qui iniuriarum.in ſi.j.ſi quis cau. Item in eo quod dixit ꝙ citatio interrumpit pꝛeſcriptionem:in/ tellige ſi eſt valida. Nam inualida minime. c. non pꝛeſtat. de regu. iur. in. vj.l.ſi pater. C. ne de ſta. defunc.⁊ ſimiliter intel lige de lite. Item attende quod in omnibus caſibus in qui bus dixi ꝙ pꝛeſcriptio interrumpitur perlitis conteſtatio nem eodem modo interrumpitur per libellum pꝛincipi da tum.l.j.C.quomo.⁊ quando pꝛin.li. Sed quero nunquid ba beat locum in libello qui datur pꝛefecto pꝛetoꝛio. Dicas ꝙ non per caſum ſingularem in.l.j.C. de offic.pꝛefecto pꝛeto. Nunc qualiter interrumpatur pꝛeſcriptio aduerſus crimi nales actiones. Aidendũ hoc remiſſiue per Bar.in.l. accu⸗ ſaturus.j. de adul. Bal. hic a d.l. Seruiana. qñ li.pꝛin. Ego diſcuſſ̃ in.j.naturaliter. j. de vſuſc. Cañ̃. in.c.illud. de p̃ſcrip. Summarium. ‿ Dolus poteſt etiam in iudicijs cum dolo compenſari. Impediens acceſſum iudicialem ea ſententia tenetur qua conuentus veniebat condemnandus. i Impeditus venire in iudicium an ad intereſſe conuen en tis teneatur. §. Sedã ſi ſtipulatoꝛ. Sitsses iudicium per diuerſos impediatur accedere ambo contra impedientes actionem habent.⁊ dolus cum dolo compen ſatur.⁊ contra impedientem experiri poteſt per actionèẽ ad veram ſummam licet interuenerit fideiuſſoꝛis obligatio — 1 = X—* 1 —* 8 4—+ —— ——= ene l E u 3so: o 1 ꝛ— de minoꝛi hoe.d.vſq; ad. ¶ No.in..ſed ſi ſtipulatoꝛ.do⸗ lum †actoꝛis compenſari cum dolo rei. Ad idem.j.de dol. I.ſi duo. ⁊ dicã in glo.quam vide. Notab.: dicit gl.ꝙ ſi agẽs 1l aduerſum mie calumnioſe; tenetur tan;;de calumnia ita yt licite ipſe poſtin vti vna cõtra aliain:: fraudem fraude repellere. Ita dieit illa glo. quam ſemper allegant Cano. V in. c.cupientes. in ver. malignantium.de elect libꝛ. vj. Pꝛo ., quo ſoleo allegare teæ de lega.ij..cũ pater. 5. Titio. CMNo. 2 Tin§. ſi a ſideiuſſoꝛe. ꝙ verum intereſſe agentis aduerſum impedientem reum ad iudicium accedere non eſt aliud qᷓ; id in quo ipſe reus fuerit condemnatus agens condemna V tus fuiſſet ſi ad indicium perſeuerans acceſſiſſet. ¶- No.&x eo ꝙ verum intereſſe agentis non minuitur pꝛopter mino ris ſumme pꝛomiſſionẽ ſibi a fideiuſſoꝛe de iudicioſiſti pꝛe/ I ſtitam. ¶ In glo.que incipit, qualiter facit hoc. ¶ Gloſſ.j. V. 2*. V ren iuads non videtur teneriad penam:qꝛ cõpa⸗ retẽ non potuit: rdũ enim queritur an impedimẽto pꝛeſti⸗ 1 toreus pbini conueniri ad intereſſe. Dic ꝙ ſic vt fuit pꝛe- ſtitum a magiſtratu ⁊ excuſatur apenà: q iuſtum fuit. Si autem per aliquam perſonam partieularem ratione odij non excufatur:qꝛ iniuſtum vt.ii.inſ. cumn..ſeqſi quis cau. V Nunc ad pꝛopoſitum ſi volumus pꝛeſupponere ꝙ actoꝛ poſſit agere ad intereſſe contra ipſum reum impeditũ in⸗ V telligendum eſt dẽ eo impedimento quod non excuſet. Ad V vᷣm op de leg. arb. reg.de arb.⁊. ij in ů. ʒ. ſi quis in ius voc. 1 poteſt reſponderi ꝙ intereſſe tale fuerit: q ſi ad iudiciũ ve niſſet pꝛoͤpter expenſas iam factas, non haberet iterum fa V cere.Ex hoc notetis quòd ſit intereſſe quod poteſt reus pe tere. Dic ꝙ duplex. Pꝛimum id quod reus poteſt petere ab impediente:vt.I.iij j.titu.pꝛoxi. Secundum eſt ilud qð petit reus in expenſis iam factis pꝛopter impedimentum. Scðm opi.doc.hic gl.diceñ.penam compenſari cum pena d Ang. hic inducit ad queſtionem fecimus ambo inuicè con V coꝛdiã cũ pena ꝙ ſi quis fregerit ac.vterq; fregit:an vnus ab alterò penam petere poterit. Glo. iſta facit ꝙ non. Sed W ſane intellige.ſ.qꝙ boc pꝛocedat eò caſu quo dubiũ eſt quis pꝛimo offenſam fecerit:qꝛ tunc pena confunditur. Text. eſt optimus in.l.ſcientiam..cum inſtrumenta.j.ad leg.Aqui. Bene facit.l. cum pater.. libertus. de lega.ij. Idem Bar: in.j.ſi ſeruum.. ſequitur.de verbo.obliga..l.is ſi arietes.ſi quadru.paupe.feciſ.dic. Abi autem certũ eſſet quis pꝛimo offenſam cõmiſerit:tali caſu ille in penam incidit qui pacẽ pꝛimo fregit. per texta. cum per.ſ..j. de regul.iur. Hoc in⸗ tellige vbi ex fractura pacis pena venit applicanda ipſi V parti. Si aute veniret àpplicanda fiſco:credendũ ꝙ; vterq; in penam incideret.per regulam, non debet alteri per alte rum.⁊ per.c. conſtitutus.extra de pe.ibi quidam fecerãt pa ctum vnum:⁊ſi pactum non obſeruaretur pena ſtipulata fuit:⁊ quod no. Jo. And.in addi. Spec.in tit. de treu.⁊ pa. ⁊ Bar. in.l. aut facta.. cauſa. j. de pe. ⁊.I. ſemel moꝛa. ſol. ma. ⁊ll. cum pꝛoponas.C. de pac. Aides hic ꝙ iuriſconſultus in iſto tit..ii quis in ſuo.⁊ ſi quis ius dic.pꝛouidet de penis h contra illos qui inpediunt venire alios ad iudicium. Sed pone ꝙ habebam debitoꝛem ad centum que fatebatur ſed V cum pauper eſſet ⁊ non poſſet aliter ſatiſfacere qᷓ; per ope⸗ ras alteri locando. Dicit permittas me eſſe liberum et fa⸗ ciã ꝙ tibi erit ſatiſtactũ:quidã eũ in carcerat, vnde mibi ſa tiſfacere nõ põt. Querit tũc qð erit remediũ. Die vᷣm Inn. in. c.dilectus ſilius.de app. Bal.in.c.in generali.ſi de feud. tue. contro. vbl dicit ꝙ mihi pꝛouidetur remedio actionis de dolo agendo ad intereſſe..cũ quis.Nã cõtra tenentẽli⸗ beram perſonam in carceribus agit ex edicto de liber.ho. erbi. aodocreditoꝛ agere poterit contra illũ detinentẽ 1 oc Lahechedef quod cogetur eũ liberare. Imo plus, iiplu 4 res agere vellẽt in fadoꝛẽ carcerati pꝛefertur cuius magis anterei p tex in.lij..ſitñ Pplures. de li. ho. exb. er go ſequit᷑ E ceſſat de dolo actio tanq́ odioſa vbide alia pꝛouidetur. Si quis cautionibus ac. Rub. d Summarium.. 1 Dieta legalis quot miliarium eſſe di 7 2 uns enuh dicatur 2 Dictio pꝛeter in termini datione capie rduſiuie- quid de dictione vltra nu.. piendaeſt excluſiue:et 3 Judexdebet in dubio partibusfauere. Zudo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. 4 Anũus municipalis alicui iniunctum excuſat eundema iu/ diciali ctomparitivrve. 5 Citatio vnius iudicis extuſat a comparitione ob citationẽ alterius. ö 6 Infirmitas excuſat a comparitione iudiciali. 7 Mondſs quibus eæ cauſis excuſetur a comparitione iu⸗ Mciali.„— 3 Dinumeratio vel diſtantia loci qualiter conſyderanda. 10 Dictiones a, ab, per, ⁊ ſiniles quid in termini aſſignatione operentur. i Terminus abſenti ſtatutus incipit a die notitie. 2 Menſis legalis eſt triginta dierum cum dimidio. 33 Terminus a contrabentibus pꝛefixus, quando curſum incipiat. 14 Debiti pꝛincipalis ſolutio an pene pꝛoſecutionis libera⸗ tionem inducat.. 15 Citatus ad duo tribunalia coꝛam quo comparebit. 15 Impeditus venire ad iudicium an teneatur pꝛocuratoꝛẽ mittere velconſtitueer. 7 Impedimentum ſuperueniens die qua debet quis in iudi cium venire an dilationem inducit. Icena milia. I euber e ad iudicium ab extra veniẽti ſtatui dz pꝛo ſingulis.xx. mmiliaribus dies vnus: ⁊ tranſactio ſuper negotio pꝛincipali inducit exclunonẽ obli 1 gationis reſultantis ex capite de indicio ſiſti ipſo iure vel in effectu.Similiter ⁊ caſus foꝛtuitus.ſeu 2 J. de ver. ſig. l. iij. CMo. 70* ₰ 8 Q. ½ 322 —— ([2 —y —2 8 95 — 8 ₰ ◻˙‿ — G — △ 5 S8 325 4 8 ₰ xh — 3 — — —₰ 8 — — — ꝗ◻ * dic ꝙ rerconent katoper tem qheroc fnnereſtraan künanbüli tacis Ju d CUtarus dnpoha dwd da onde wnüdiem tariſant weinnun Uhric dinnmerad die ſtc (CJenah biodegrm dedietsß ſcöonemtes vibeotres pacwmin darercte nſcio rsſuper meptc 9 Ch 3 nübuins Dau dubiunn, deyſczac dpelawo denup per wrüeln Ladeäyy dimd cddn Räla ſacn llada dedi Ndean. ſons V dlſtaru ſt Incluſi dcomparebit. neatur Paocuratox; debet quis i ic q. CLulldet t ad indicium 3 po ſingulis xr. tranſactio ſu er apite de iudicio 19 foꝛtuitus ſeu Ledetibo ſuper⸗ zoinlidietäͤle rüSAii. Cpo. Sew inda Jia podai regu uerſa quorũ un eabiliſtat incluſ⸗ nateria odioſa,: ꝛexyt no Innex⸗ ꝛu vnum inclu⸗ ic ſtat eclufine. cyt etia ſolet no rtio ex verxꝛe⸗ Scöpvtafiinter din ver naä ſane. tpartib' minus in no erigimus poſitionè factäin eila pꝛeſtita eſt a ſuper printipa ſibi acceſſoꝛiarniſ jdearb..Lelis eoipſo qd eſtpr⸗ criptũrin ſiija⸗ ens.Sj. CHain t no acceſſuuiu Zoneris ſibiim aiudice vnoiui alio. CPoin xcuſationẽ adiui ſitu diert dic ꝛocuratotè adu infirmitas hͤtal uer täp preſerl ſtituere a— non pter valituckg re ad iudiciu puo z etiä ſolus mule mulier pernal „H. de ind liv nn er ſitñpoſtpartu Si quis cautionibus. 40 dic ꝙ itineranti ſtatuuntur.xt.dies. Item mille paſſus ꝛc. Sed † quero quot pedes faciunt paſſum:? Dic ꝙ quincq;. Blo.in. j.j. de verb. ſig. Item. xv. digiti faciunt iuſtum pe⸗ dem.Glo.xxvij.q.iiij.in Canoñ.ſicut antiquitus. Pꝛo de⸗ claratione quero ſecundum quam viam debeant miliaria numerari: Dic ꝙbᷣm viam rectam ſᷣm quam ſolitum eſt ambulari.Eſt enim in dolo qui eligat viam inſolitam am bularil.ſi quis per publicũ.C.de cur. publ.libꝛ.xij. Item.l. qui fiſcalis.de naui.lib.xij.⁊.l. nõ ſolum.g.annuisj. de excu. tut.⁊ꝛ pꝛobatur in.l.cum pꝛoponas.C. de nau.fe. quod intel/ lige ſi foꝛet via ſecura. Glo.oꝛd.in..eos.5. fi. de fal. Item fit dinumeratio ſᷣm viam planam non montuoſam. Eſt enim in dolo qui poteſt tranſire per planam ⁊ eligit mõtuoſam. J. qua actione. S.j.j.ad le. Aquil. Bene facit tex.in.l. Impe⸗ ratoꝛj.de appel. Hec pꝛocedunt vbi querimus vt ſciamus diſtantiam vnius loci ab alio/⁊ dic ꝙ ſemper debet nume⸗ rari⁊ menſurari per rectũ iter ⁊ ſi non poſſit poterit men⸗ ſurari per aerem, vt in extrauagan. cle. Pape. quam Bar. reperit in.d..iij.j.de verb. ſig. Joã. Ancd.in. c.olim. de ex⸗ cep. Pone exemplũ. Dicit ſtatutũ ciuitatis 85 loꝛen.ꝙ ne⸗ mo poſſit ibi eligi in poteſtatẽ niſi diſtet per quinquaginta miliaria. Aenit quidam Peruſinus ad dictũ officium an ſit incluſus in ſtatuto.Certe cum tunc querimus de dinu⸗ meratione, vt ſciamus diſtantiã loci: dicit ꝙ debet fieri mẽ ſuratio per viã rectã.Et ſi nõ poſſe et poterit fieri per aerẽ. Item quero circa boc. Pꝛomittit aliquis domino Pape tenere ſtratam ſecuram: an intelligatur tenere inſolidum viam ambulari? Dic ꝙ non:ſed ſolũ intelligitur de vijs di rectis. Ita dixit Barto. in. lij. F..j. de his qui deie. v el effu. ¶ Alterius ad declarationẽ vides hic ꝙ. xx.miliaria de- bent pꝛo vna die ſtatim. Item per. d. g. cũ ita.q; poteſt iu⸗ dex pꝛorogare ſeu minuere diem pꝛo qualitate perſone. Modo pone.Quis conſtat longiſſimo ſpacio:puta qꝛ ha- bet venire de Hiſpania Romam nunquid iudex ſtatuet vnũ diem pꝛo ſeptimana ad quieſcendũ:¶el pone. Depu⸗ tati ſunt ambaſiatoꝛes qui haberent tantũ ſalariũ. Ael po- ne in nuncio.Gl.in.c.cupientes..j.in ver.cõmode.de elec. lib. vj. Tu dic vnum plus, ꝙ ſi diceretur vado aragoniam: dinumeratis diebus ꝙ debet dari ſibi ad quieſcẽdũ vnus dies:vt. c.quãuis.in ver. continua.diebus.de offi. oꝛd.in.vj. ¶ Item quero dicitur hic dietam legalem intellige in du⸗ bio de.xx.iniliaribus. Paciſcitur ꝙ fiet noua conſtitutio de dietis faciens mentionem an accipietur dieta ſᷣm diſpo ſitionem legalem aut ſᷣm vulgarem numerationẽ. De hoc babeo tres glo.que dicunt ꝙ noua conſtitutio vel nouum pactum intelligitur de dietis vulgaribus in dubio niſi ap- pareret expꝛeſſa conuentio. Ana eſt in. c. nonnulli. extra. de reſcrip. Alia in.c.ſtatutum.eo.titu.in. vj. Alia in.d. c.cupiẽ⸗ tes.ſuper verbo eo.Et pꝛo concluſione harũ gloſ.eſt caſus in. c.pꝛeſenti..locati.de pꝛeben.lib.vj.per locum a ſpeciali. ¶ In glo. ſuper ver.pꝛeter. cum diem.reſt ſecunda mate ria buius.l.an dies termini computetur in termino bꝛeui? Dic aut ipſe terminus terminatur expꝛeſſe ⁊ tunc non eſt dubium.Exemplum iudex dixit do tibi terminum ab iſto die vſq; ad octo dies vel do tibi terminũ a die Jouis, quaſi a vel ab non ſit idẽ ciuis natura declarat᷑ in. l.a caligato. C. de nup. per Bart. ⁊ BGal.in. l.patronus.. Sempꝛonius.de lega.ij.⁊.l.ratio.de act. emp. Pꝛo hoc no.duas glo.in cle.ſi quis.de app.⁊.c.ſtatutũ.de pꝛeben.in.vj. Ael ſi diceret vl⸗ tra iſtam diem ſtatui tali terminum ad comparendũ dierũ octo.Ex tunc enim dictio vltra videtur incluſiua, vt notat Bar.in..qui ita.j.de do.pꝛeleg. Alleg. Jaco. de Are. in.l. ſi vltra.C.de fideiuſſ.nibilominus contrarinm eſt verum:vt illa dies noncomputetur in termino vt dicit hic iuriſconſ. de dictione pꝛeter:iũcta gl.lʒ ſit inctuſiua:vt.l. Seio.⸗.vxo⸗ ri.de an.leg.Sed qñ apponit᷑ in termino facit naturã exclu ſionis. Ita in ſimili de dictiõe vltra.Itẽ ꝗd ſi diceret vltra diẽ ſtatuo terminũ ⁊c.vf ꝙ debeat in termino cõputari cũ ſit incluſiua:vt.l. Seio. j.de do.pꝛeleg.⁊ de natura ſua no.in 10 L.codicil.S. de legat.ij.t Quid ſi dixerit ſtatuo tibi terminũ per. x. dies ad pꝛobandũ: videtur dicendũ ꝙ dies ſtatuitio nis termini computetur in termino:cum dictio per deno⸗ tet continuationem.l. Arbana..pernoctare.j. de verb. ſig. Contrarium eſt verum. Hoc dico quia cum iudex ſic dicit nõ cenſetur de die termini ſentire. Item quid ſi dixerit ſta⸗ tuo terminum ab binc ad decem dies. In hoc vnum text. reperio iuncta gl. De hac dictione in.lpalã in ver. adbuc. iuncta glo. C.de ſac. ſan.ecele.d pꝛopoſitum cum dixit,ꝙꝙ dictiones a velab ſeparant ⁊ excludunt.⁊ iſta dictio expo⸗ natur per a velab idem erit dicendum. x&l liquando ſumus in caſu dubio:puta dixit iude, ſtatuo tibi terminum decẽ dierum ad pꝛobandum:a tunc an dies deputationis termi ni computetur intermino: doctoꝛes ſunt contrarij. Pꝛete rea fuit opi.quod hic dicer et, ꝙ dies termini computetur intermino. Nã dilationes ſtricte ſunt interpꝛetande.q.ſiue pars. C. de dila. Ad idem. liij.. minoꝛem autẽ j. de mino- vbi dicit tex.ꝙ tunc ego cenſeoꝛ habere annos.xxv.ab in- greſſu ſiue die natiuitatis mee. Ita ergo in pꝛopoſito qð dies in termino debebit computari. Hanc opi.ſecutus eſt Wal.in.l. eos.§. ſinautem. C. de app. quem ſequitur Jacob. PBu.ſcʒ ꝙ dies termini non cõputabitur in termino. Allle⸗ gat pꝛimo iſtum tex. Item allegat ꝙ iudex intelligitur ſen ſiſſe de pꝛoximis, per.dI. eum qui calendis. Iſta opi. eſt ve⸗ rioꝛ per caſum in.c. frequens.de reſti.ſpol.⁊.c.pia.de excep. lib.vj. Hec omnia pꝛocedunt dum terminus ſtatuitur pꝛe⸗ I1 ſenti. † Quid autem ſit qñ dies ſtatuit᷑ abſenti: an intelligẽ dum ſit de die pꝛefixionis, an immediate poſt illũ vela die notitie ⸗ Bald.hic ponit hanc queſtionem in.l.ſi ea.in ali⸗ quibus lecturis. C. qui accu.non poſ.⁊ dixit ꝙ terminus il⸗ li incipiat currere a die notitie tantum.alleg.l. quinquagin ta.de excu.tut. Sed tex.habetis.iiij.q. v. ca.quiſq;.⁊ in.c.ſu⸗ per ea. el.ij.de appellat᷑. Sed quero ſtatuitur alicui termi⸗ nus ad audiendum ſententiam die tali nunquid illa die⸗ met poterit ipſa ſententia ferri, an debeat expectari dies ſequens.Ad hoc examinandum eſt neceſſe ſcire an vltima dies termini computetur in termino. Hic habes text. ꝙ ſic et in.l.j..quod diximus.j.de ſucceſſo.edicto. Nunc ad pꝛopoſitum illa dies cenſetur eſſe terminus. et pꝛeciſe non dubitauit hic inſti.de verb.oblig..in diem.Et determina tum fuit per ipſam glo.⁊ not.ꝙ dies illa in termino nõ cõ⸗ putetur. Idem Bar. in. l. ſi lber homo. ꝗ. decem. de verbo. oblig. Hodie habemus caſum in. c.conſuluit. extra de offi. deleg. Bene facit tex.l. cum non eo die. C. quando pꝛonoc. non eſt neceſ.ꝛ. c. ſi a iudice.de app.in.vj. licet Ange. videatĩ contradicere in.l.⁊ poſt edictũ.⁊ in..ſi pꝛetoꝛ.j. de iudi. Nũc pone de diſputatione dierum ⁊ menſium:cum diuerſos ha beant dies: et plures vnus qᷓ alius:de quo intelligetur: 12 †Ana.l.dicit ꝙ vbi.l.duoꝛum menſium terminum ſtatuit. Ixj. dies ſtatuiſſe intelligitur. l.vbi lex j. de regul. iur. Ande videtur velle, ꝙ menſis accipitur pꝛo. xxx. diebus cum di⸗ midio. Tex.in aut.iubemus.C.de iudic.videtur dicere de xxx. Ranc opinionem firmauit Bal.in. c.j. quo tempo. mil. in vſib. feu. Allleg. glo.in.l.fi.. ſinautem dubius. C. de iure delib. Jo. And.in.c.licet de ſů upplend. neglig. pꝛela. Innoc. in. c.qᷓ ſit.de elec.in.vj.⁊ in.c.perpetua.de reſcript.lib.vj.di⸗ cens ꝙ cum iudex contrahens velteſtatoꝛ pꝛefigit termi⸗ num menſiss intelligitur de illo in quo tunc eſt. Hanc gl.ſir mat Bar. in.l. cum biſſextus. de verb. ſign. Ego in hoc du⸗ bito ex eo qfalſa videtur hec opi.ſed potius intelligat de menſe pꝛoximo.per tex.d.l. eum qui literis.g.quoties.Ego puto cum verba ſint intelligenda ſm communem vſum lo⸗ quendi:vt.lcum delanionis.5. a ſententia. de fund.inſtruc. Intelligamus de menſe. xxx.dierum. Facit glo.in. c. nõnul li.de reſcri.li.vj.Supꝛa dixi ꝙ cũ ſtatuitur terminus abſen ti per iudicẽ currit a die notitie:quid ſi ſtatuatur perteſta⸗ toꝛẽ, an currat de moꝛtis vel aditionis hereditatis.& adi tione hereditatis Bart. de hoc in quodã conſi. allegat vnũ tex.in..iij..ſiquis heredi.j. de teſt. libe. EÆgo do tibi caſum tʒ Lſi in diẽj. de condi.⁊ demõ.r Quando autẽ incipiat habe⸗ re curſum terminus pꝛefixus a cõtrabente vnam.l.pabes not.ſ.l. interea. de iure do. Quicl autẽ ſi pꝛefigatur ab arbi⸗ tro. Dic ꝙ ſic incipit currere a die notitie. Ita conſuluit Bar.in cõſi. qð incipit, Dñe Jacobe. Tu alle. c. ꝗſquis.inij. 14 q. v. CISlo. in arti. hoc querit an per receptionẽ pꝛincipa lis debiti videat ſublata pene pꝛoſecutio.Fᷓacit in boc qua tuoꝛ mẽbꝛa.Zliqñ pena debita cũ ſoꝛte eſt legalis: aliquan do eſt iudicialis:q eæ pꝛeparatoꝛijs iudicioꝛum debetur: aliquando eſt arbitralis: aliquando eſt conuentionatis: debetur ex contractu. Pꝛimo caſu quando venit ex diſpo⸗ ſitione legali aut naſcitur ipſa pena ab initio cũ petitione debiti pꝛincipalis:⁊ tunc ſoluto debito pꝛincipali non vide tur remiſſa ipſa pena.l.ſi pꝛo fure..ſ.de condictio. fur.ZTlli⸗ quando ipſa pena naſcitur ex poſt facto pꝛopter cõtuma- ciam conuenti:⁊ tali caſu ſolutione debiti pꝛincipalis exclu 1 W u . u 3: 7 162 1 ds Tlicet reus iuſta cauſa impeditus non ten J. udo. Koma.in pꝛimam. ff. veter. part. ditur penall.ſed cum exceptione..ſatis clementer. 7.§. fin. j. quod met. cau. C Ad ſecundum membꝛum cum ſoꝛti ac- cedat pena iudicialis: tali caſu loquit iſte tex. ſcʒ ꝙ perce ptiõe debiti pꝛincipalis tacite ſublata eſt petitio pene. Se⸗ cundo caſu quando eſt pena arbitralis. Dic ꝙ aliquid debetur pꝛopter retardatam ſolutionem pꝛincipalis debi ti.⁊ tali caſu ſolutione debiti pꝛincipalis excluditur peti⸗ tio pene.l. Celſus.;.j.j.de arbit. ¶ Aliquando vero deber per contemptũ de non parendo ⁊ tali caſu percepta ſoꝛte pꝛincipalis pene petitio nõ eſt excluſaj. de arbi.j.ſi quis rè. Ad quod bene facit quod not. Joan. And.in cap. cum dile ctus. extra de arbi. C Altimo ̃aſu quando pena eſt conuẽ tionalis late tractauit Cy.in.l.cum pꝛoponas. S. de tranſa. referens diſpu. Pe.de Bellaperti. ate etiam Jo. And. in mercu in regu. bonafides.de regul.iur.in. vj.Ego ponã inl.reſcripto..ſi pacto.j.de pac. Dieitur bic ꝙ ſi vocatus ab vno iudice eſt etiam vocatus ab alio, an excuſatur ſi cõ- 15 pareat coꝛam vno Dubium eſt cum quis citatur ab duo tribunalia, coꝛam quo debeat comparere. Diſtingne ꝙ ali quando inter iudices eſt gradus iui iſditionis: quia vnus eſt ſummus ⁊pꝛin.eſt imper. ⁊ omnl caſu citatus debet co⸗ ram ipſo comparere.Lcontra pupillum. g. qni ad maius.j. de re indic.⁊ in. c.ſi duobus.extra de app.c.cum parati.ex⸗ tra eo.tit. CElliquando eſt gradus iuriſditionis ex eo q. vnus eſt oꝛdinarius maioꝛ non tamen pꝛinceps:⁊ alter in⸗ ferioꝛ:⁊ tunc aut citant ad cauſas diuerſas: tunc ſemper deferendum eſt ſuperioꝛi. acit..qui pꝛioꝛ j.de iud.Fᷓallit boc niſ quis in vinculis vel alio iuſto impedimento deten tus eſſet apud inferioꝛem magiſtratum:quia tunc excuſa- tur. in hac.l. õ.pe. ⁊ fil.ſed ⁊ ſi quis..illud. j. eod. Aut iſti duo citant ad cauſam eandem:⁊ tunc apud illum compa⸗ rere debet qui pꝛeuenit in iuriſditione. Ad hocj. de indil. ſiquis poſtea. Bene facit..ij.l.quicunq;. 3.de in ius voc. Certum eſt ꝙ oꝛdinarius ſuperioꝛ niſi ſit pꝛinceps qui po/ teſt vocare ſuum inferioꝛem vti ſua iuriſditione.vt in aut᷑. de defen. ciui.. nullam. Hoc in vꝛbe ex foꝛma ſtatuti.Et ſe⸗ natoꝛ ⁊ locum tenens habent eandem iuriſditionem.ille ta meneſt ſuperioꝛ et non potexit illum pꝛohibere ſua iuriſ⸗ ditione.Elliquando ſunt duo citantes pariter in iuriſditio ne. Et tunc aut iſti duo diuerſis citant tempoꝛibus: et v⸗ triq; citanti poteſt ſatiſnieri. et tunc comparere debet co/ ram vtroq;.l.qui de crimine.C. de accuſationibus. Zlut non poteſt vtriq; ſatiſſieri: et tali caſu coꝛam eo pꝛius eſt comparendum qui pꝛius citauit.d. l. et.l. quicunq;. de in ius vocand.Fᷣallit pꝛimo niſi ab illo qui fuit in citatione pꝛeuentus citetur quis occaſione rei in quapericulum eſt in moꝛa qꝛ tunc debet comparere coꝛã inferioꝛe.l.ii.in fi.j. de cuſto.reo. Fallit ſecundo niſi a ſecundo iudice etiam in citatione pꝛeuento, ſit citatus ſuper magis ardua cauſa ꝑ text. in.l.contumacia..penam.j. de re iudic. Aut iſti duo in iuriſcitione equales citant vno eodemq; tempoꝛe et ad vnũ actum:⁊ tunc coꝛam illo debet quis comparere qui iu- riſditionein pꝛeoccupauit.j. 3. de offic. conſu.⁊.c.cum plu⸗ res.de offic. delega in.vj. Aut non apparet de pꝛeuẽtione iuriſditionis ⁊ tali caſu locus eſt gratiſicationi.de lega.ij.l. ſi quis ſeruum..ſicumj. ad Silla.ſi tamen coꝛam neutro compareat poterit vterq; mulctare.l.ſi maritus ſit in ma⸗ giſtratu. j. ad leg. Jul. de adul. Pꝛedicta pꝛocedunt quan⸗ do citoꝛ ſuper vna ⁊ eadem cauia a diuerſis iudicibus:ſed vbi citoꝛ coꝛam vno ad diuerſas cauſas: tunc vna compa⸗ ritione poteſt omnibus ſatiſnieri.l.accipien.j.de actio.⁊.d.l. qui de crunine. de accu. C. ꝛ..ſi ſinita.ũ Julianus. de dam. infec. per Bar. ſi deliberatus erat:ſinautem non erat deli⸗ beratus poterit petere terminumad deliberate reſponaẽ dum. De hoc pleniſſime ponit Bar. in. d.l. ſi quis in graui. Anum addo. Aocatur quis a duobus citationibus:ad quam pꝛius accedere debeat, q ad oꝛiginariã.l.libertus.j. ad mauleiP. glo.late diſputauit in..ciues. C. de incol.lib. Fhn dme ea eitatus ſuper diuerſis cauſis a duobꝰ in ncibus miuriſditionis gradu diſparibus. Modo qꝛ ius mibi mãdabatvt comparerem coꝛam inferioꝛe: feci: ſu⸗ peri multauit me:nũquid impoſitio mulcte valtat 9. añ abent caſum ſingularè dicen. qꝙaut ignoꝛabã hãc citatio- nem ſu perioꝛis:⁊ tunc ſ Pꝛonuncietur me citandum nõ va let citatio aut ſciebam ⁊ tenet. c. ſi duobu extra de app.in .reſpon. In glo.in. ſ. ſi quis in iudicio. Ault hec Aihm eatur Pꝛocurato rem mittere:actoꝛ vero ſic hoc intellige de actione cauſati ua.Et pꝛimo ſcias ꝙ nemo innitus agere cogitur pꝛeciſe ſed cauſatiue. Puta habebat actoꝛ actionẽ que durabat annis.xxx. ſi non agit pꝛeſcriptio curret contra eum. Ad hoc ergo vt non currat cogitur ſed ſi non vult nõ cogitur. CMateria huius.õ. eſt duplex. Pꝛima nunquid agens impeditus teneatur pꝛocuratoꝛem conſtituere ad id agen dũ quod ipſe habuiſſet facere. Cañ.⁊ Legiſte in hoc paſſu fuerunt contrarij. Cu fac duo membꝛa. Pꝛimum ꝙ aut lo quimur an quis teneatur pꝛocuratoꝛem cõſtituere ad ne- gotia:aut loquimur ad iudicia.Pꝛimo caſu dic aut illud negotium ita bene poteſt expediri per ſubſtitutũ ſicut per impeditum:⁊ tunc cogitur.J.continuus..ſi ab eo.de verb. oblig.⁊.l.de pollicitationibus.j. de pollic. Zlut eſt tale ne⸗ gotium, quod non ita bene poteſt exerceri per ſubſtitutũ quemadmodum per pꝛincipalem ⁊ tunc non cogitur.lqde- niq;.j.pꝛo ſoc.Quid antem ſit ⁊ an quis impeditus teneatĩ conſtituere pꝛocuratoꝛem ad iudicia. habes in. c.cum dile⸗ cti. extra de do.⁊ contu.⁊.c.querelam. de pꝛocu.vbi dicitur ꝙ debet inſpici foꝛma citationis.ſ.an eſt citatus ſic, compa reas perſonaliter coꝛã iudice tali die:tũc ſi eſt inſrmus nõ tenetur comparere:ſed debet conſtituere pꝛocuratoꝛẽ vt non excedat foꝛmam citationis. Tu adde ꝙ nullus pꝛetoꝛ pꝛincipem poteſt cogere vt compareat perſonaliter:vt.C. de iudi lib. vj. Fallit ſi eſſet inſta cauſa:vt..ſi.C. de pꝛocu.⁊ l ſi actoꝛ j. eod. tit. Elliquando citatur quis vt cõpareat per ſe vel per ſufficientem pꝛocuratoꝛem. d. c. cum dilecti. de do. ⁊ contu.Et facit ratio q concipitur oꝛatio vna alter natiue ſi vna pars poteſt impleri, alia vero nontilla eſt im⸗ plenda que eſt poſſibilis.l.ſi emp..pe.de contrab. emp. ⁊.l. Stichum aut Pamphilum.de ſolut. ¶ ZTlliquando citat quis ſimpliciter ad comparẽdnm/ ⁊tali caſu videtur iudex mandaſſe vt ſiue per ſe ſiue per pꝛocuratoꝛem compareat. vt.l.j.. vſus. j. de pꝛocur. Tu aliter dic, ꝙ aut loquimur in actoꝛe.⁊ tũc dicas ꝙ ipſe iuſta cauſa impeditus,ſi agit:cau ſatiue cogitur pꝛocuratoꝛẽ conſtituere. Sic vult. d.l j.j. de diuer.⁊ temp. VZlliquando loquitur in reo.⁊ tunc debeo dicere ꝙ aliqñ eſt impedimentũ ſubſiſtens ratione digni/ tatis. Cunc aut dignitas illa perpetua eſt:⁊ cogiturpꝛocu ratoꝛem conſtituere ad ſe defendendũ ne ins actoꝛis per/ eatI.pe. C. de pꝛocur.⁊..fi. C. de iud.⁊. v. q.iij.c.quia epiſco- pus. Aut ipſa dignitas eſt tempoꝛalis:⁊ tali caſu cogit᷑ cõ⸗ ꝑparere per pꝛocuratoꝛem. per tex.in. j.. eum qui.de iudi. Zlut eſt impeditus quis cauſa neceſſaria:⁊ tunc vt ex cau/ ſahabente oꝛiginem ex aliquo iniuſto ⁊ cogitur ſe per pꝛo⸗ curatoꝛem defendere.l. Papinianus exuli.extra de mino. ⁊.l. ſed ⁊ ſi per pꝛetoꝛem. C. ex quib. cau. ina. ¶ Zlliqñ vero ſuperuenit impedimentum neceſſarium ex cauſa iuſta.⁊ ta li caſu dicendum quod aut eſt perpetuo duraturum etta- li caſu cogitur dimittere pꝛocuratoꝛem.arg.eius qð..di⸗ xi de impedimento ratione dignitatis perpetue. ¶ Zlliqñ vero impedimentum neceſſariũ ⁊ iuſtum eſt longo tempo re duraturum ſed non perpetuo:⁊ cogitur pꝛocur.dimitte re.l.ſi longius.j.de iudi.l.pen.Ü.fi.j.de vac. mu. Aut impe⸗ dimentũ eſt paruo tempoꝛe duraturũ:⁊ tali caſu nõ cogit quis pꝛocuratoꝛem conſtituere. Ita pꝛobatur bic. Et idẽ l.queſitumj. de re iudic.ỹt in hc etiã facit ratio:qꝛ in mo ra pauci tempoꝛis non eſt pꝛeiudiciũ. Pꝛedicta debẽt in⸗- telligi dum ſuperuenit aliud impedimẽtũ ꝙᷓ; abſentie rei⸗ publice cauſa:puta q factus eſt oꝛatoꝛ ad pꝛincipẽ. Tu di⸗ cas ꝙ aut ſuperuenit alicui poſt litis cõteſt.tunc non tollit reo quin cogatur ſe per pꝛocuratoꝛem defendere.l.eundẽ. Fj. de leg. Aut impedimentum reipublice cauſa ſuperue- nit ante litem motã:⁊ tunc non cogitur pꝛocur. dimittere.l. ij. j. eum qui ⁊c. Hec omnia reſpiciunt duas limitationes. Pꝛimam niſi cauſa ſit ardua:qꝛ tunc non cogitur quis di- mittere pꝛocuratoꝛem.c.querelã. extra de pꝛocu. Fallit niſi in cauſa actionis licet ſit ardua cogatur pꝛocatoꝛẽ dimitte re. c.cupientes.. inſuper.de elec.lib.vj. C Secundo limita qcogitur quis pꝛocuratoꝛem dimittere qũ facile ſibi foꝛet pꝛocuratoꝛẽ reperire.l.idẽq;.pꝛo ſoc. Que autẽ fuit cauſe oꝛdine.dic vt per Inn.in. d. c.querelã. Do. Bal. poſuit hũc paſſum ⁊ Bar.in. lj. j. de diuer. ꝛ tẽp. pꝛeſcri. Cy. in..ꝙ tpe. C.de reſti. in in integ. Spe. ⁊ ibi Jo. An. in addi.ti.de ꝓcu. H. ratione quoq; conſtituentis.ad fi. Cano.in.c. querelã. co. ti. extra de magiſt.d.c.cñ dilecti.Allia melioꝛ eſt. v. q.ii. c. ſi 77 egrotans. C Sequitur in.5. iſto ibi diẽ diffuſam. vult t ꝙ impedimentum wpe vena ün Pyn io v l rfelth nalnan dpnan ga f güjade M A drralungen reretenchure necinene mähte ſtiie daydc Wöspü L emmvunc iranſearc detenkio nas eerdſärgone ha ſchadl tellgere de pem niüſtt inywräcam 1mCT tandom, tdnddus Gnmanite dosſnde3. reriigii wriidchd eccuſtur. A ſttern ſertenpon ſtſeuraae abi epe Vsgpenapt Neeſe 1 Auüd dätei üan kalbna 1 llhe s ratione digni⸗ t cogiturpꝛocu ins actoꝛis per⸗ ii.c. quia epiſco- Ai caſu cogi c- rum quide indi. tunc vt ex cau- ogitur ſe per poo⸗ aliextrademio, na. LAliqñ vero ex cauſaiuſtaata duraturum etta⸗ arg. cius qd5d, verpetue.(Ali meſtlongo temy itur pꝛocur dimt⸗ vac. mu. Aun⸗ tali caſu ſicgi obatur hie hiii facit ratio:qænn Pꝛedicta debän tũ ꝙᷓ abſentiti ad pꝛincipẽ id teſtttunc non tilt defendere. eunde lice cauſa ſupenn ꝛocur. dimittent duas limitatiolts n cogitur culsdi- de pꝛocn Falitm pꝛocatoi dinite Secundo linti eqñ Racleſhiiu Aue aute hüim⸗ So. Bal polilt j 3 relioꝛ eſt.. 3 d ffuſam rull dl I, Aimentum inpedimen Si quis cautionib.cc. im pedimentum ſuperueniens die illa in quam neceſſe hba⸗ bet cõparere facit differri in diem longioꝛem. Suver qno dic quod aut citatio ad litem coꝛ teſtetam vel ſententiã au⸗ diendam ſit tali die:⁊ tunc ſi illa dies ſuperueniat impedi⸗ mentum doiffertur actus ille in ſequẽtem diem in quo ceſſa⸗ bit impedimentum. Sed ſſ citoꝛ ad alios actus:puta ad li⸗ bellandum:tunc non differtur pꝛopter impedimẽtum, ſed cogitur conſtituere pꝛocuratoꝛem.j.ſi quis inſtituatur. la grandej. de heredib.inſtitu. ¶ Alterius pone ꝙ iudex ci⸗ tauit tali die Sempꝛonium adſentẽtiam audiendã: Sem-⸗ pꝛonius impeditus non comparuit, iudextulit ſententiã: an valeat? Dic vt per glo.in.d.Lqueſſtũ.de re iud. ¶ Item pone ꝙ quis citatur tali die ad ſententiam audiendã. ⁊ illa die ſuperueniat abſentia rei publice cauſa an valeat ſenten tia. Dic ꝙ ſi index ſciuit, non valeat, ſecus ſi ignoꝛauit. l. cõ- tra pupillum.in pꝛincip.de re ind. Aitimo quero vides ꝙ egritudo eſt pꝛobabilis cauſa differẽdi actus iudiciales in diem ſequentẽ. Quero quid in paupertate ſuperuenien⸗ te? Dic ꝙ ſic:per Inno.in. c. ex parte.de appel. Summarium. Aia media eſt in conuentionibus iudicialibus obſer- uanda. 2 Retentio magiſtratus licet iniuſta veniètem ad iudicium excuſat a pena. 3 Tempoꝛis nimia bꝛeuitas an actum vitiet. 4 Periculum perſone ſuperueniens in loco in quo quis cõ- parere tenetur excuſationem inducit comparendi. 5 Impedimentum iuſtam non comparẽdi cauſam pꝛebere qualiter ſit intelligendum: ⁊ an ⁊ qualiter impedimentum tale pꝛobetrmu. 2. Legis pꝛeſumptio liquidiſſima dicitur pꝛobatio. 1 1„ 1 ½429 ¶ Imputatur ei §. Quod dixim 118. Gun Trtaun ad camparendum non obſtante ſuperuenientia impedimen- ti:⁊ an ſe arctauerit vel non, iudicis ſtatuitur arbitrio. Et detentio magiſtratus pꝛebens cauſam non comparenqdi, excuſat:non autem detẽtio facta per pꝛinatam perſonam. h.d. vſq; ad.l.ſed ⁊ ſi quis. ¶ Mo. in.. quod diximus.ibi in⸗ telligere debemus.tale rei impedimentum non excuſare quem niſi ſit efficax ⁊ effectualiter actum impediens. Et ei imputãdum eſſe qui ſe nimis arctauit ad extremum termi num. ¶ t Not.in.e.in ver. nam neq;.non eſſe quem nimis arctandum, neq́; parum. Media ergo via eſt eligenda: cũ ex duobus extremis fiat optimum temperamentum.⁊ ita conmnuniter allegamus. Ad idem.j. de pignoꝛ. act.l.ſi ſer⸗ uos.in fi.ã.de offic.pꝛeſid.d.obſeruandum. ¶ No. ex ead.in verſi.quid enim ibi, voluptatis cauſanon oneroſum repu- tari id quod libenter ex voluntate fit.Et ita alleg.glo. ff. de excuſ.tut.l.tria onera. ¶ No.in ea.ver.aut quid ſi tẽpeſtas. & ſi terra viam facit, ⁊ ſi nimis longam, dũ tamen nõ ob⸗ ſtet tempoꝛis bꝛeuitas, faciendam eſſe:cnm maritima non ſit ſecura.quod adde ad ea que dixi in.pꝛoxima. M No. in ea.ibi, vel pꝛeſentiam venienti periculoſam. ⁊ ꝙ excuſatur quis a pena vbi etiam in eo loco non comparet, in quo ſue perſone pꝛeſenti, poteſt periculum afferri. quodtene mẽti, 7.refricabo. V Mo.in ver.ſimili modo. ꝙ retentio magi⸗ ſtratus licet iniuſta venienti ad iudicium cauſat iuſtam ex⸗ cuſationem vt in penam non incidat cum effectu. No. in eadem ibi, nam ſiipſa. ꝙ impedimentum affectatum velil⸗ lud, cuius ipſemet impeditus, fuit cauſa, impedito pꝛodeſ- ſe non habet.Ad idem.j.ex quib.cau.maioꝛ.l.⁊ qui data. C. qũo.⁊ qñ iud.l.vl. de leg.j.l.ſi ſeruus plurium.. ſi quis ante. Ellie concoꝛdantie ſunt in gl. ¶ Hot.in ver.ſed ſipꝛiuatus. detentionem per pꝛiuatum factam non excuſare impedi⸗ tum ob cauſam a pena. ¶ No.in.l.ſed hec actio datur con⸗ tra impediẽtem ad intereſſe. Ad idem. S. codem pꝛoxi.l.j. g. ſi reus. In glo.ſ.ſi quis tamen.que incipit, Nimia bꝛeui⸗ tas tempoꝛis impediat ⁊ vitiet actum.ꝙ rbꝛeuitas tempo⸗/ ris, aut ineſt ipſi actui ab initio, aut ſuperuenit eæ poſt fa- cto. Pꝛimo caſu debemus dicere, ꝙ aut loquimur in con⸗ tractibus ſtricti iuris, vt in ſtipulatione:⁊ reddit ipſos nul⸗ los, per tex. in. d. loca. inſtitu. de ver. oblig.⁊ in.l. non vtiq;. g. ſi quis inſulam.j. de eo qð cer. lo. Fallit in caſu.l.ſ... ſi mi⸗ 41 nus. de ver. obli. Aut loquimur in ctractibus bone hgei:⁊ tunc bꝛeuitas tempoꝛis illnm non redan nulu m, quia bꝛe⸗ uitas reducitur ad boni viri arb itrium. Limſulam..in ope⸗ ris.j.loca. Aut loquimur in legatis.⁊ dic ꝙ bꝛeuitas tẽpo- ris non vitiat.l.ſi mihi ⁊ tibi.. ſi quis ſeruos. de lega.j. Aut loquimur ininſtitutionibus:⁊ eſt idem.l. ſi quis ita inſtitu⸗ tus.j. de condi.inſtitu. Aut loquimur in actu iudicia.i,: ſi⸗ militer bꝛeuitas non vitiat. Glo. in. c. noſtro. de reg. iur. lib. vj.⁊· allegat caſum in.c.cum dilecti.de dolo ⁊ contu. bene fa⸗ cit.l.Celſus.j.de arbi.⁊ dicit ꝙ cum quid mandatur ſeri in diem duo ſunt mandata: ſcʒ vt ſiat:⁊ in diem, ꝙ ſi vitiatur actus vnus alius remanet vtilis quod eſt. Poſito ꝙ ſentẽ⸗ tia ſit nulla ad diem remanet tamenvalida quò ad manda⸗ tum quid ſieri. ¶ In hoc..quid tamẽ vides.circa fi. quod cum f quis ad locum certum accedere debet:⁊ in loco illo quid ſuperuenit ꝙ fecerit periculũ perſone nõ tenetur ac- cedere.Ex hoc decidunt duo.Citatur quis ex Francia vt ad vꝛbem debeat comparere:⁊ in vebe ſit peſtis nõ tenebi⸗ tur. Ita eſt hic caſus per Canon. xxiiij. diſtinct. c. quoꝛun⸗ dam. Ad idem. c. ad ſupplicationem. extra de renunciatio. Hec iura alleg.gl.xxiij.diſtin.in.c.communis. Non tamen per hoc debes dicere ꝙ caloꝛ eſtiuus excuſet qnẽ, vt nõ ve niat Romam: vbi caloꝛ eſt periculoſioꝛ:vt in.d. c.cum dile⸗ cti. in ver. pꝛopter eſtinos caloꝛes. Ael pone ꝙ citetur quis ad locum non tutũ ſibi pꝛopter inimicitiã capitalem. Nam iuſte excuſatur.l.de etate.j. ad Treb.⁊.l..pꝛeced. ęaciũt ad id quod de loco ⁊ tempoꝛe.a.dixi Cano.in.c.ex parte.extra de appel.a.c.accedens.extra vt lite non conteſt.⁊ in cle. pa⸗ ſtoꝛalis.de re indi. Legiſte habent in.l. ſciendum.g. ſ accu⸗ ſatio.j.de leg. Sed pone vnũ ſcʒ ꝙ; in loco in quo debeo cõ- parere habeã inimieitiàm cauſa mea pꝛecedente nunquid erit inſta cauſa excuſationis: Aidetur dicendum ꝙ nõ per iſtum text.in.. ſi quis tamen.ld hoc habes text.not.in.l.ſi inimicitie.j.de his quib.vt indig...iij..fin. cum.l.ſeqĩ. de alimen. leg. ſcʒ ſi culpa legatarij non teſtatoꝛis:vt. l.cum in tabulis.. fl.j.de his qui. vt indig. Ad idem. lj.. cũ quis.j. de queſt. vbi licet non admittatur contra me in teſtamento inimicus:vt in aut.ſi dicatur.C.de teſti.tamen ſecus ſi cul⸗ pa mea innnicitia ſuperuenit. Anum tamen facit in cõtra⸗ rium quia excuſat quem a tutele onere, inſti. de excuſa. tut. g.pꝛopter inimicitias.Modo querit gloſ.ſi culpa interue/ nerit, an quemcunq; excuſat. l. athlete..da remiſſionem.ſ. de excu.tu. Aides hic per totã iſtã.l.ij.t ꝙ́; unpedimentum cauſat iuſtã excuſationem. Concoꝛdat.l.fſ. ↄ.idem.ſ.ad leg. Rbhod. de iac. Quomòdo id intelligẽdum ſit: Dic duobus modis, pꝛimo quando impeditus ad illud tollendum fecit quicquid potuit.l.- quibus diebus.in pꝛin.j. de conditionib. ⁊ demonſtra. Item intellige, quãdo pꝛobaretur, ꝙ ſi impe⸗ dimentum non ſuperueniſſet ipſe feciſſet tempoꝛe debito complere actum comparendi, per Bart. in. l. qui commea⸗ tus.j.de re milit. Gloſ.que incipit, Et foꝛte in vinculis.con⸗ cludit duo. Pꝛimũ ꝙ iuſta retentio eius qui accedit ad iu/ dicinm pꝛebet excuſationem pene. Oppone ſic:vbi culpa pꝛecedit impedimentum excuſationem a pena non canſat. Ita eſt caſus in..ſi quis tamen.ſed in iuſta retentione cu⸗ papꝛecedit impedimentum. Nam eo ipſo ꝙ retentionem iuſta cauſa ſeu culpa pꝛeceſſit delictum fuit cõmiſſum. MNe⸗ ſpondetur ꝙ ideo hic culpa non reddit impeimẽtumiu- ſtum:quia culpa non oꝛdinabatur ad eam non omnes. de ſtatulibe.⁊ l.verum.j. de fur. Secunda cõcluſio ꝙ inſta de⸗ tentio non cauſat excuſationem pene per.l.nec magiſtrati⸗ bus.hoe videtur falſum per text.noſtrum ibi ceteroꝛũ do⸗ lus. Si tamen dubitet᷑ an carceratio fuerit iuſta vel iniuſta pꝛeſumitur iuſta. Nam pꝛo iudicis perſona pꝛeſumendum eſt.l.ij. in ver.ꝙ non arbitramur. de offic.cini. iud.l. Heren⸗ nius.g. Caia.de cuict.⁊ de elect.c.bone.a. c. in noſtra. de re⸗ nuncia.Aides hic ꝙ impedimentum cauſam dat inſte ex⸗ cuſationis. Qualiter autem impedimentum pꝛobetur, ſu⸗ per hoc fuit opinio. Ina Jaco.de Alre. ꝙper teſtes debet pꝛobari. Alleg.l. iij. ſi ad diem. ⁊.l. qui cõmeatus. ĩ de re mi- lit. Ad idem text.in.l.ſi quis ex arg.g.an hoc.j. de eden...ſ creditoꝛ.C. de pigno. actio. Pꝛo ipſo induci poteſt tex.in.. exceptionibus.F.jde pꝛoba. Secunda fuit opinio alioꝛum impedimentum pꝛobari poſſe per iuramentũ. Ad bocal⸗ legant iſti tex. in.l.ſcire opoꝛtet.. ſufficit. in ver. natur ſtitia. j. de excu.tut. que verba non exponunt id eſt irt amẽ- to. Tertia fuit Guliel. ꝙ poteſt pꝛobariper iuramentũ ce⸗- f I 1 ſazo: o S 1 Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. Summarium. Aecuſatus aliquo crimine an a comparẽdo in iudicio it excuſatus:⁊ quid de condemnato ad moꝛtem yel exiliñ. 2 Jucſex an poſſit depoꝛtati bona occuparc. ſyderata qualitate perſone:ſecus ſi diceretur per inbone⸗ ſtas vileſq; perſonas.l.nõ omnes.H.a barbaris.j.de re mil. Hanc ſequitur Bar.allegans.l. quoties. de naufrag.lib. xj. ⁊auth.hodie.C.de diuoꝛ.Iſta opinio placuit Specu.in ti. de appel H.nunc bꝛeuiter.verſi.quid ergo. Idem Bar.in l. queſitum.jide re iud. fuit in alia opinione q; impedimentuũ poſſit duplici modo pꝛobari. Pꝛimoper teſtes etiam do⸗ meſticos.argumen.l.conſenſu.H.inſuper.de repu. licet als impꝛobetur. Secundus modus erit per iuramentum con⸗ currentibus tamen aliquibus coniecturis pꝛo ipſo alleg- te impedimentum:puta dixit quis ſe impeditum, ⁊ allegat ſe eſſe inñrmum:⁊ tunc ſtabitur ſuo iuramento:dummmo- do concurrat palloꝛ vultus:perſone debilitas:macredo fa⸗ ciei. Dominus ᷣ edende Senis poſuit in conſilio ſi 1.. Joan. Anqd. poſuit in.c.jde dolo ⁊ contumd. libꝛo. vj. in 5 2 ditio.Specu.in dicto..nunc bꝛeuiter. Bar vero hic ⁊ i⸗ nius perAj. C. de dilationib. Ego vero facio vnam notabi⸗ lem diſtinctionem, videlicet, quod aliquando allegat impe dimentum quis ſeu caſum foꝛtuitum ſuperuenientem ad boc vt poſſit conſtituere pꝛocuratoꝛem, quem alias non poſfet, niſi impedimento iuuante: et tali caſu hoc impeui⸗ mentum per iuramẽtum pꝛobatur. c.quapꝛopter. extra de electionid. Aon enim poteſt qui electionis ius habet pꝛo⸗ curatoꝛem conſtituere, niſ ſit impeditus. c. ſi quis iuſto. de electionibus.in.vj.Alliquando quis allegat caſum ad hoe yt non teneatur ad rei reſtitutionem vel vt nõ teneatur ad iuſtam exbibitionem vel ad hoc vt poſſit inſtrumenta iam edita iterum ſibi exhiberi. Pꝛimo habes in..ſi creditoꝛ.C. de pignoꝛ.actio.Secundo cum impedimentum pꝛobatur per iuramentuml. fin. C. de fide inſtrumen. extra de pꝛiui⸗ leg. ccum olim eſſemus.in gloſſa. Aliquando allegat quis caſum ad hoc vt inſtrumenta ſemel edita iterum oſtendan tur. Et iſta eſt materia in dicta.l.ſi quis.. ſed nec heredi. Sed habemus caſum vnum quod iſte caſus pꝛobatur per ſuramentum in.. fina. j. de bonis authoꝛit. iudic.poſſidend. Zlliquando vero allegat quis impedimentum ad hoc vt cauſam quam cõtra reum habet quem dicit aduerſarium potentiſſimum, vt poſſit extra pꝛoſequi: ⁊ tali caſu habet etiam iuramentum. Pꝛobatur.c.ſtatutum..cum vero.de reſcript libꝛo.vj.Aliquando allegat quis impedimentum, vt cõſequatur nouam dilationem:⁊ tali caſu pꝛobatur etiã per iuramentum, extra de teſtib. c. vltra tertiam. Aliquan⸗ do allegat quis impedimentũ vt eycuſet ſe ab incurſu con⸗ tumacie:⁊ tali etiam dicendum quod hoc iuramentopꝛo- batur. x. q v. Aliquando allegat impedimentum ad eua- dendum penam, vt eſt caſus noſter: et tunc hic caſus facit dubium:quia habemus caſum in. c.cupiẽtes..quod ſi pꝛo viginti.de electionibus.libꝛo.vj.quod debet fieriper iura⸗ mentum cum n ſit pꝛobatio, ſed pꝛobationis exoneratio, vt.l.eum qui. j. de iureiuran. tenet Joan. Andr.in dicto. c.j. de dolo ⁊ contu. Incontrarium facit text.in.l.nõ omnes.5. abarbaris. de re milit. ¶ Reſpondetur ad illa verba, ple⸗ na fides: quia r quelibet legis pꝛeſumptio dicitur eſſe li⸗ quidiſſima pꝛobatio..ſi tutoꝛ.ffde pericu.tu.in..pꝛo qua. in.. ſi quis locuples. j. de manumiſ.teſtamen.:.l.licet impe⸗ ratoꝛ. de lega.j. Ande concludo quod cum allegatur unpe⸗ dimentum ad euadendum contumaciam ſufficit iuramen⸗ tum, ſcllicet ybi cõcurrunt duo. Pꝛimum vbidifſicile eſſet alias illud pꝛobare: quia in ſublidium recurritur ad pꝛo⸗ bationes que alias non admittuntur..ſerui reſpõſo.a.l.ob carmen. ſina. de teſtib.⁊c. cum dilecti. extra de electionib. Item etiam hoc verum vbi concurrit honeſtas: pꝛobitas perſone impedimentumallegantis:vtdicta. l.non omnes. F. a barbaris. vbi autem cõcurreret iniquitas perſone, non admittitur iuramentum dictall.non omnes. Ka barbaris. in fin. reſpon. Aliquando alle gatur impedimentum, vt al⸗ legans conſequatur annum, ſclicet ad appellationem ſuã Pꝛoſequendam: ⁊videtur poſſe pꝛobari per iuramentum. cammeuiden Item per iuramen⸗ tuin poteſt reſpõde i:vt dixi in pꝛoximd caluvidehent vbi concurrüt illa duo, ſcilicet, difficultas pꝛobandi, ⁊ perſone boneſtas. d. non omnes§. abarbaris. 3 — Ed 7 ſi qu i8 CfCondemna⸗ S=U! d tio capitalis ſeu in exiliũ miſſio excuſat quem a pena nõ compa⸗ äritionis. Simplex vero accuſatio capitalis cri⸗ minis non:niſi poſt illã ſequatur detentio. h. d. Mota ibi, ſe non potuit ac. iuncto verſiculo, rei capitalis effectũ exu⸗ lem etiam mandato iuſdicentis ad locũ vnde exul eſt, redi⸗ re non poſſe. Super hoc enim diſpenſare ad ſolum pꝛinci⸗ pem pertinet:vt.j. de pen.l. relati. in fine. quod dic vt plene not.gloſſa ⁊ Bartol.j. de public. iudic.l.is qui reus. ⁊ quod notatur.j. de minoꝛib.l. Papinianus exuli. C Not. ſecun⸗ do ex eo quod abſentia ex cauſa neceſſaria non pꝛobabili excuſet ſatiſdationem de iudicio ſiſti ſub pena:poſito quod non compareat ad locum. 6. qui ſatiſda. cogan.l.ſi deceſſe⸗ rit. C Nota in. 5. rei capitalis. capitalem penam duplici⸗ ter intelligi, ſcilicet vel moꝛtis vel exilij. Ad idem.j. de pen. Lij. l. capitulum.j. de public. iudic. ⁊..j.j. de bonoꝛ. poſſeſ.l. edicto. S.rei capitalis. ¶ Nota in verſicu.ſi dixerit aliquis. quod exceptio ſuperueniens ex mutatione contingente in perſona eius, pꝛo qua effecta eſt fideiuſſio, ipſi fideiuſſoꝛi pꝛodeſt. quod dic vt. j.declarabitur. C Nota in eodem ibi, defenſoꝛi ⁊c.pꝛo damnato in exilium nedum pꝛocuratoꝛem ſecũdum dicta.l. Papinianus exuli.ſed etiam defenſoꝛem interuenire poſſe. ¶ HNota in. 5. illud. quod licet condemna tio ad penam capitalem excuſet quem vbi ſatiſdedit⁊ non comparuit, vt pꝛincipio. nihilominus hoc nõ operatur ſo⸗ la accuſatio de crimine de quo hec veniat inferenda pena capitalis.quod dic vt.j.dicam. ¶ In glo.ſuper verb. quid pꝛoderit.hec glo. colligit not. quod exceptio ſuperueniens reo pꝛopter mutationem ſtatus perſone pꝛodeſt fideiuſſo⸗ ri. Et ideo dum queritur an mutatio ſtatus ſuperueniens in perſona eius pꝛo quo fideiuſſio facta eſt ipſi fideinſſoꝛi pꝛoſit. Dic quod aut mutatio ſtatus non arguit impoſſibi⸗ litatem implementi contractus in fideiuſſoꝛe: et tunc non pꝛodeſt ipſi fideiuſſoꝛi illa mutatio. l.capitis. j.de fideiuſ.⁊ in..j.C. eodem titulo. ⁊ in.l. defenſiones. cum ibi notatis. C. de exceptionib.Ita etiam intelligo textum in pꝛincipio.j.ſ non pꝛocondemnato.ſecundum vltimam lecturam gloſſe. Llliquando vero mutatio ſtatus inducit umpoſſibilitatem implementi in perſona ſideiuſſoꝛis:⁊ tunc aut fideiuſſoꝛ nõ fuit in moꝛa ⁊ pꝛodeſt tunc fideiuſſoꝛi. Ita eſt hic caſus in.ã. ſi deceſſerit.S.qui ſatiſdare cogan. ¶ Sequitur ibi in exi⸗ lium ſalua ciuitate ⁊c. Debes ſcire quod duplex eſt exiliũ. Slliquando eſt certoꝛum ſpecialium locoꝛum interdictio, Item ſecundo modo eſt interdictio omnium locoꝛum pꝛe⸗ ter vnum. Dicitur tertio modo in inſulam relegatio. Hoc poſuit Juriſconſultus in.l. exilium. j. de interdic.⁊ relegat᷑. Et in his tribus modis ſit exilium, ⁊ habent locum ea que dicuntur in dicta.l.exilium. videlicet idem quod depoꝛta⸗ tio..ij.j. de ꝑublic.iudic. quod idem eſt quod perditio ciui⸗ tatis, retentio vero libertatis. inſtitu. de capit. diminutio.;. Meuia. Et quemadmodũ eſt depoꝛtatio, ita eſt bic quar⸗ tum exilium. Ande ſi quis eſt exul factus ciuitatem ſuam retineat, iſtud eſt ꝓꝛopꝛie exiliũ: vt dicitur in. lij. ſed erat quedam confinatio, que etiam neq; ciuitatem neq; liberta tem adimit:vtl.relegatoꝛum.. ad tempus.de interdict. et relega. quod eſt contrarium in exulibus. Aides autem ꝙ exuli poteſt per iudicem reſeruari ciuilitas ſue ciuitatis. Iſtud inducitur ad queſtionẽ. De nouo iure Codicis eſt, ꝙ bona depoꝛtatoꝛum eo ipſo conſiſcata ſunt poſt depoꝛta tionem: vt.l. depoꝛtatoꝛum.C.de penis. ¶ Modo queri⸗ tur, t nunquid depoꝛtati poſſit iudex bona reſeruare? Ai⸗ detur quod non ſit in ſua poteſtate legem mutare. Nihilo/ minus contrarium eſt per bunc textum. Nam natura exilij eſt depoꝛtatio:⁊ tamen iudexpoteſt ſibi reſeruare ciuilita⸗ tem, vt in caſu pꝛedicto. Hoc dicit glo. in.l. ſi qna mulier. in pꝛincipio.j.ex quibus cauſis maioꝛ.Zld cuius intellectum vide Bald.in..ij. C.ſi penden. appellatio.moꝛs interue.c. Gloſ. ſuper verbo, non poſſit. in.. illud. reſidet hic gloſ. in ſolutione:ſcilicet quod iſte textus habeat locũ, ſi accuſ atio ſuperueniat vorrunranen ſoprrurame xacilfcli ſenntarronn geicalscgne 8d” Echn dic prcu 1 Renuncla ciendanon 3 Eenuls 4 Lonlenton Jxepl. SDalbslura terinacibus 6 Lonventiog Ucawdiimm 7 Srnerais danamety à Benerais dgſasſont ) AMigus dehenre 49 woumiyiu ſehm alinm na renuncie drscyyoyii waamge Vtaüne etdüta effecti uͤvnde erulct de infine. anoc 4 din ſtatus ſuperneniens ra eſt pſi figeinſſoꝛi n arguit impoſſibi⸗ iuſſoꝛe et tuncnon capitis ſde fideiuſa- scum ibinotatis C, rtum in pꝛincipio ſ nam lecturam goſee acit impoſſibilltaten tunc aut 5ideiuſſoꝛna Jta eſt hiccaſusin, [Seqqitur ibiinexi vod duplex eſt erl nlocoꝛum interqici omnium locouumar- nſulam relegeul ſide interdie niha rhabent locnaclt et icem quochnai eſt quod perdiadi de capit dininnd tatio, ita eſtbucoi actus ciuttatmn oin dicitur in.iſſcten eiuitatem nech iben mpus deintercie, bus. Aices autend ruilitas ſuc cultuts ouo iure Lodiisch cata ſunt poſtoepolt nis. CHSococh Si quis cautionib.c. 3 pꝛocura. libꝛo. vict Tu vero dicas ꝙ aliquando in generall ſuperueniat poſt repꝛomiſit ſe repꝛeſ entare in indicium. Iſte intellectus nõ videtur bonus, quia vbicunq; eulpa ad caſum non oꝛdinatur non nocet: vt.l.omines. de ſtat.l.verũ. de furt. Quare dic ꝙ aliquãdo is qui accuſatur de crimine capitali vno ⁊ eodem momento debet ſe repꝛeſentare coꝛã iudice coꝛam quo ſe repꝛomiſit repꝛeſentare:tunc ſi compa reat coꝛam eo excuſatur:quia erat impoſſibile vt quis ſit in eadem hoꝛa in duobus locis. Tenetur enim quis compa⸗ rere in durioꝛi cauſa.l.contumacia..j.de re iudi. Hoc dico Lij..fina. de cuſtod. reo. Aliquando vero accuſatus poteſt vtrunq; adimplere:⁊tali caſu non euadit penam repꝛeſen⸗ tationis poſito ꝙ fuerit accuſatus de delicto, per.. ij. qui de crimine.C.de accuſat..iij.z..quod diximus. Adde ea que dixi de impedimẽto qualiter pꝛobetur. Dic ꝙ aliquã⸗ do quis allegat impedimẽtum ad excuſandum ſe, quia de⸗ utata die non iudicauit:⁊ tali caſu per iuramentum pꝛo⸗ atur.Il. ſi de meis.. fina. j. de arb. Alterius quod. 3. dixi ꝙ allegans impedimentum poteſt pꝛobare pef iuramen/ tum ad euitãdam contumaciam.intellige ſi defertur a iu⸗ dice.vbi autem vltro iuraret abſq; mandato iudicis tune nonpꝛobat impedimentum.l.ij. circa pꝛincip.j.de inreiur. Fallit hoc fauoꝛe matrimonij a ma. etiam pꝛeſtitum poſi⸗ to ꝙa iudice non deferatur pꝛobat.c.exliteris.de in integ. reſtitutio. Bene facit.c.cum Bertholdus.extra de re iudi. Item dixi ꝙ vbi pꝛobatio alias eſt oifficilis.ſufficit pꝛoba⸗ tio per iuramentum. Pꝛo hoc habes glo.in..alie.inſtitu. de actio.l.ſi cui..hiſdem.j.de accuſa.Canon.in.c.ſi vero.de ſentent. excommunic.z⁊.c.nulli.⁊.c.vt circa. de electionib.⁊.c. paſtoꝛalis.extra de exceptio. & Summarium. ‿ Renunciatio iudicialis generalis nõ eque operatur, atq; ſpecialis. 2 Renunciatio exceptionis caſuum foꝛtuitoꝛũ in iudicio fa⸗ cienda non debet eſſe coacta. Generalis oꝛatio non ſemper includit ſingula:⁊ quare. 4 CVonnuentiones iudiciales quemcunq; conceptũ accipiunt apꝛetoꝛe.— Dolus lata culpa, leuis, leuiſſima ⁊ caſus foꝛtuitus quali⸗ ter in actibus indicialibus veniant conſyderañ. 6 Conuentio generalis extra iudiciũ facta an ſemper ſit va- lida vbi imminet partis intereſſe. 7 Beneralis renunciatio exceptionum in iudicijs competẽ⸗ tium an ſit valida. 3 BGeneralis renunciatio facta vt quis renunciet exceptioni 9 caſus foꝛtuiti an ſit valida.— Obligans ſe ad caſus foꝛtuitos, an intelligatur ſe obligare ad euemire ſolitos. Beneralis renunciatio fa⸗ §. Qu eſitu m. G exceptionum caſuũ foꝛtui/ toꝛum in iudiciſjs non valet:ſpecialis vero ſic.hoc dieit. vel ſic hm aliam lecturam. Si pꝛomittẽs de iudicio ſiſti ſub pe⸗ na, renunciet aliquibus exceptionibus per eum poſſibili⸗ bus opponi in ſpecie:poſtmodũ autem omnibus alijs re nunciet in genere, pꝛeindicium ei affertur ex renunciatio- ne ſpeciali,non vero generali.hoc dicit. ¶ MNot. r pꝛimo ꝙ in iudicialibus pꝛomiſſionibus non tantum operatur ge⸗ neralis renunciatio quo ad ſuas ſpecies, quantum particu laris ⁊ ſpeciſica enumeratio ſpecierũʒdicet regulariter con⸗ tra, per. ſi duo. ad fi.j. de admini. tuto. ⁊.l. ſi choꝛus. de leg. iij.cum ſimilib. ¶ Not. ſecundo generalem conuentionem per quam quis renũciat cuiuſcũq; exceptionis oppoſitio- ni in indicialibus pꝛomiſſionibus non valere:quoniam re- quiritur renũciatio ſpecialis⁊ expꝛeſſa. Ad idem.. ſi quis in ius vo. nõ ier.l.j. ad ſi. CMo.tertio in ver. ſpõte.ꝙ vt re⸗ nunciatio t exceptionis opponi poſſibilis ſit valida requi- ritur voluntas ſpontanea: non autem ſufficit coacta: licet coacta voluntas pur dicatur voluntas, vt. j. quod met. cau. J.ſi mulier..ſi metu.j.de reg.iuris.l.velle nõ creditur. cum ſimilib. Gloſ.pulchꝛe hic poſuit caſus, in quibus generalis renunciatio nil operatur.Et ideo dum queritur an ſint ca ſus in quibus requiritur ſpecialis renũciatio vide hic glo. ⁊ aliam in.j. ſi quis mibi bona. S.iuſſunn. de acquiren. hered. ⁊Lpꝛoponis.de pꝛocura. Canon.in.c.qui ad agendum. de 42² oꝛatione quid non compꝛehenditur pꝛopter iuris contra- rietatem..illud..ſi talis.in fi. de mino.Exemplum in peti⸗ tione reſtitutionis in integrum:ſi uper qua requiritur ſpe/ ciale mandatum. Text. eſt in.l. Sicta.. illud. Ad idem. l.di- uus.g.nec generalem.j.adleg.Coꝛn.de fal. Zlliquando ve⸗ ro ſub generali oꝛatione non compꝛehenditur pꝛopter iu⸗ ris contrariam equitatem.⁊ iſte eſt caſus bic:vbi generalis renunciatio non valet niſ ſpecificetur. Sliquando quid nõ venit ſub generali oꝛatione verboꝛum pꝛopter ipſius cau/ ſe arduitatem.l.non ſolum.in ſine.j. de pꝛocur. Exemplum in cauſa fame, que pꝛeponderat omni alio commodo pecu niario.l.vaſta. de ma.teſt. Ad hoc vt pꝛocuratoꝛ me pꝛiuet bona fama requiritur ſpecialis commiſſio. Aliquando ve⸗ ro quid ſub generali oꝛatione nõ includitur pꝛopter ipſius actus penalitatem. Text.eſt in.. iij.ũ.ſi pꝛocuratoꝛ.j. ſi quis ius dicenti non obtemper.Exemplum. Habet quis gene⸗ rale mandatum ad omnia exercenda: non poterit pꝛopter hoc dictum facere in penam incidere.Aliquando vero nõ venit quid ſub generali oꝛatione pꝛopter nimiam pꝛeiudi⸗ cum facultatem. Tex.eſt in..ꝙᷓ in bonis.. alia.j. de pecu.. l. qui Rome.§. Callimachus.j. de verboꝛ. obli. Aliquando vero non venit quid in generali oꝛatione pꝛopter ipſius le/ gis pꝛohibitionem. Exemplum. Alieno in te omnia bona: ⁊ habeo a domino vel db eccleſia rem in empbyteoſim, an veniat in generali alienatione res empbyteo. Certe non. Hic eſt caſus in.c.in generali.ſide feudo fuer.controuer.in vſibus feud. Bene facit..ſi pater.j.de his que in frau.cred. Tlliquando non venit quid pꝛopter pꝛobibitionem teſta⸗ toꝛis vel contrahentis vel iudicis. Exemplum. Donotibi iſtam rem cum hoc vt nõ poſſis eam alienare:vel relinquo vel etiam adiudico. Ita dixit Barto. in.l.codicillis.. inſti⸗ tuto.de lega.ij. Aliquando vero quid non venit in genera⸗ li oꝛatione verboꝛum pꝛopter naturam actus requirentis explicitam volũtatem, dicta l. ſi quis mibi bona.. iuſſum, de acqui.hered.⁊ clarioꝛem cauſam in.l.generali.j.de ritu nuptia.⁊ in.c.fina.de pꝛocura.in.vj.Elliquando vero quid non venit in generali oꝛatione pꝛopter inuectam coͤtrarie⸗ tatem. Ita babes.j. manda.l. ſi hominem.⁊.l. Seio amico. F. medico.j.de annuis leg. TZlliquando vero pꝛopter ipſiua nimiam excellentiam. Caſus eſt notabilis extra de pꝛeben. c. quamuis.libꝛo.vj. Elliquãdo vero pꝛopter ſpecificam de/ legationem. Ita dicit not. Joan. Andr. extra de here. c. ad abolendam. Ad hoc bene facit id quod dixit in.l.ſolet. ⁊.l. pꝛetoꝛ.. de iuriſditio. omnium indicum. Feder. de Senis. Zlliquando pꝛopter vitandam bonoꝛum diſſipationem.j. contra iuris.õ.ſi filius.j. de pactis.l.pꝛohibere.. plane.j.ꝙ vi aut clam.l.creditoꝛ.. Lucius.j. mand.⁊.l.ſiliuffamilias. J.de donationib. Ex his habes ꝙ in id quod non cenſetur venire ſub generali oꝛatione nõ venit quid fauoꝛe alimen⸗ toꝛum.l.libertus.. poſtremo.j. de alimen.⁊ cib. lega. Item non venit pecunia numerata nec inſtrumẽtum.l.ſi mũᷣbi. in pꝛuncipio.(.fin.de lega.iij. Item non veniunt ea que cauſa negotiationis ſeu mercis quis poſſidet:vtputa: legat ſcʒ teſtatoꝛ omnes res ſuas in tali agro exiſtẽtes non cenſetur legare ea que ibi habebat gratia mercandi.l.ſi choꝛus.g.j. de leg.iij. qð intelligo niſi ibi nõ eſſent alia qᷓ; ea que haben tur gratia mercandi.quando tunc venient illa:vt legatum aliquid operetur. Iſta eſt limitatio glo. oꝛd. in.l. abeo.. inter eum.j. de auro ⁊ arg. lega. Item non venit in genera⸗ li oꝛatione quid pꝛopter vitandam impietatem. Exemplũ tex.ſ. ceterum.in auth.vt cum de appella. cognoſ.⁊.(.ſolu⸗ to. in aut.de nup. Item nonintelligitur venire quid in ge⸗ nerali oꝛatione ad fugiendam in miſericoꝛdia lieralitatẽé, in.l.ſi mercedem.õ. ſi babitatoꝛibus.j.de actio. empt. Item non venit quid ad veriſimilitudinem vel pꝛeſumptiònem in cõtrarium faciendam. Exemplum in tex.l. generali ob⸗ ligatione.j.de pignoꝛib. Ad boc cañ.in.c.cum in generali. de offic. vicar. Item non veniunt illa que in certo loco ſunt dum tamen ibinö ſtent perpetno. Exemplum in.L debitoꝛ, j. de pignoꝛ.⁊.l.ex pacto,j. de heredinſtit.la grande. Item non veniunt illa que in ſignum poteſtatis ſupꝛeme ⁊ abſo⸗ lute ſunt alicui reſeruata.c.qðᷣ tranſlationem. extra de offi. leg. Item non veniunt quedam pꝛopter ignoꝛantiã ipſius generaliter loquentis.l.cum Aquiliana. ⁊.l. qui cum tuto⸗ ribus j.de tranſact.l.ſub pꝛetextu ſpecierum.⁊ in.liomnia. Scum ita.de leg.i. J tem non venit poteſts beneficia con⸗ f ij ferendi.c.penul.⁊ ſi.de ofi. vica.in.vi. Item aliquando non incladitur quid pꝛopter reſtringendam diſpenſationem, quam cũ inhabili fecit. ¶ Caſus eſt in.j.filiuffamilias. als ſi filuus.ver.ſed enim.j.de dona. Alia multa babes per glo. in. d. c. quid ad agendum.de pꝛocurat.in. vj.⁊ in.l.mandato generalij.de pꝛocu. Anum tamen dico, ꝙ in generali oꝛa⸗ tione non intelligitur cõceſſa poteſtas quem a carceribus eximendi.l. Pomponius.in pꝛinc.j.de pꝛocura. Item non venit poteſtas inquirendi c.licet. de offic. vicar.in. vſ. Item non venit quid pꝛopter vitãdam omnimodam legũ coꝛre⸗ ctionem, in aut-de bere. que ab inteſta. in pꝛinc. ¶ Hota in ver. vacantibus. Aidetis glo. j.duos varios intellectus po nentem ad literam. Pꝛo veritate dicendum eſt:⁊ debetis pꝛimo pꝛeſupponere ꝙ tex.iſte loquitur in Cagenglonins pꝛetoꝛijs ⁊ iudicialibus:quoniam iſta conuentio de renu 3 ciando eſt pꝛetoꝛia. Rocpꝛeſuppoſito debemus dicere q;ſi queramus an renunciatio generalis tacta exceptis que in futurum contingere poſſent iuxta iudicialem mentionem valeat. Dic ꝙ non. Ita bec eſt litera in pꝛincip. pᷣm ſenten⸗ 4 tiam Attiliani. Sed quero que ſit ratio. ⁊ Dic ꝙ conuen⸗/ tiones ipſe iudiciales mentem ommnem ⁊ quemcunqᷓ; cõce⸗ ptum accipiunt ab ipſo pꝛetoꝛe: adeo ꝙ partes nil addere vel minuere poterunt:vt in..conuentionibus j.de verboꝛ. obliga.⁊.1..in fi..pꝛetoꝛis. j. de pꝛetoꝛ: ſtipul Ergo ſequi⸗ tur ꝙ cum pꝛetoꝛ cũ equitatem ante oculos ſemper babe- re debeat:yt in.l.quod ſi Epheſi. j.de eo quod cer. loc.⁊ non equum ſit ſub inuolucro verboꝛum quem decipi:igitur ta- lis renunciatio generalis tanq́; iniquitatem cõtinens non debetvalere. Item qui ſi in ipſa generali renũciatione fue- rit ſpeciſice reẽnunciatum certis eꝑceptionibus:nũquid re⸗ nunciatio adiecta huic pꝛetoꝛie cõuentioni enumers cer⸗ tos caſus quemlibet renũciet, ⁊ an valeat talis renũciatio. Dicitur bic in fin.ꝙ ſic,poſtq́; viſum fuerit an valeat gene⸗ ralis renunciatio iudicis. nunc vero an valeat in contracti⸗ 5 bus extraiudicialibus. ¶ Ad euidẽtiam nota, quod tſunt quinq; diuerſa, ſc; dolus, lata culpa, leuis, leuiſſuna ⁊ caſus foꝛtuitus. Dolus eſt fraudulẽta machinatio vel operatio. Lata culpa vbi non intelligitur quod omnes intelligunt. Leuis culpa eſt deſidia ſeu negligentia. I euiſſima eſt po- tuiſſe per aliquem modum poſſibilem reſiſtere euentui ca⸗ ſus foꝛtuiti.Caſus foꝛtuitus eſt ille cui humana cõditio vel intellectus non poteſt reſiſtere. Hec omnia diffinit gloſ. in⸗ ſtitu. quib.mo. re contrab.obliga..pꝛeterea. Et latius per Bart. in.l. quod Herua. ff. depoſi.⁊ Bal.in. l.cum ⁊ ſoꝛtis. de pig.actio. Item pꝛemitte ꝙ quidam ſunt contractus quo⸗ rum reſpectu quis non tenetur niſi de dolo⁊ lata culpa. Et iſti ſunt contractus qui celebꝛantur ſolum gratia illius qui dat.l.ſi vt incerto..nunc videndum.el.j.j.cõmo.⁊.d.l.quod Nerua.Extra hec duo depoſitarius nõ tenetur. Sunt etiã quidam cõtractus qui celebꝛantur gratia vtriuſq; vt gra⸗ tia pignoꝛis. Et iſte eſt tex.in. d.. nũc videamus. Et in boc tenet recipiens de dolo lata ⁊ leui.ſi creditoꝛ..ducum ⁊ ſoꝛtis.j. de pigno.actio.Melius in.d.H.nunc vidẽdum.l. contractusj.de regu.iur. ¶ His pꝛeſuppoſitis gloſ.ponit 6 notabilem queſtionem. †+ontraxi cum aliquo recipiendo rem vnam:⁊dixi ꝙ volo de omni periculo in ipſa contin/ gente teneri. Aniſta generalis conuentio extra indicium ſit valida? In hoc fuerunt tres opiniones de quibus in gl. Et pꝛuna eſt opin. Mar.ꝙ ſic.pꝛo quo poſſumus arguere ſic. Certum eſt ꝙ in extraiudicialibus cõtractibus metam ac foꝛmam obligationis voluntas contrahentiũ habet tri⸗ buere.lxcontractus. de regaur. ⁊ 1.j. 9. ſi conuenerit.j.depoſ. Sed certum eſt ꝙ ipſi contrabentes generalem cõnentio⸗ nem fecerũt:ergo generaliter habet obligare: adeo ꝙ ve⸗ ricetur in quolibet caſu ſpeciali. Secundo ſic. Illud idem Woeratur generalis diſpoſitio in qualibet ſua ſpecie, quod Tertih werſäs in ſuoſpecifcato..ſi choꝛus.in pꝛinc.de g...Duo. inhde adminiſt. tuto. Sed certum eſt ꝙſi quis ſpecificaſſet obligatus fuiſſet: ita a ſi in generali ⁊ in tertio puta vt in contractibus ſibiimputetur qui ſe nimis generaliter obligauit..qnicquidaſtringende B4 ver.obli aiſi. circa ſſ. de do. pꝛomiſ Altimo poſſumus pꝛoeo agere per locum aſpeciali. Speciale eſtin conue 8* t 93 ſti pulationibus iudicialibus, vt in illis Lenen lonn Pus itl non obliget. Ita hic eſt tex.ergoſ ſpeciale eſt ne acnan numius conuve in extraiudicialibus. Noc ſumit exal.i r.Lius Kingulare. extra de legib.( Secunda fuit opin. Jo. ꝙnan Audo. Roma.in pꝛimam ff.veter. part. fufficiat niſi ſpecialis renũciatid interuenidt:vt. j.C. depo: ⁊ facit.l.iubemus.C.ad Aelleia. Opinio Jo. ⁊ Zlʒo. poteſt foꝛtificari. Pꝛimo ſic.Certum eſt ꝙ potẽtioꝛ eſt iudicialis ꝙᷓ extraiudicialis.l.cum oſtendimus.. ylti j.de ſideiuſitut. Sed certũ eſt ꝙ generalis iudicialis nõ obligat: vt hic eſt caſus:multominus extraindicialis. Pꝛeterea pꝛo bac opi. videtur caſus in.l.ij.C.commo.ibi hoſtilis incurſionis con⸗ templatione: Tertio pꝛo eo eſt caſus in.c.j.extra de cõmo. ibi non obligatur quis de caſu foꝛtuito, niſi ſpecifice renun ciauerit. ¶ Zllia fuit opinio vulgaris, vca ꝙ aut cõuentio fuit generalis ⁊ ſtans in confinibus nudi contractus. Tali caſu vera ſit opinio glo.ꝙ nõ obligat ad caſum foꝛtuitum: aut interuenit conuentio generalis cum miſtura aliquarũ ſpecierum enumeratarum:⁊ tunc nedũ valeat quo ad ſpe- ciicata, ſed ad totam generalitatem. Elleg. tex. in.1.fi. C. ꝗñ mul. tu. offl. fun. pot.⁊ in auth.venia. de debi.⁊ cre dit..pꝛo⸗ pterea. Secundo alleg.hunc tex.per locum a ſpeciali. Gul⸗ de Cu notificat hoc ꝙ debet intelligi ꝙ generalis renun⸗ ciatio ſequẽs nõ extenditur niſi ad ſimilia vel minoꝛa. Iſta regula aſſumitur ex.l.ſi.. de vi. tri.⁊ oleo leg.⁊.l. nam qnod. in fi.j. de pec.leg.⁊l.jqpᷣm vnum intellectum.de reb. du.c.ſe⸗ des.de reſcrip.c.qui ad agendũ.lib.vj. in cle.non poteſt. eo. titu. ¶ Alia fuit opinio Accur.vcʒ ꝙ ſi expꝛeſſe ſuſcipit in ſe periculum tenetur.ſi vero nõ ſuſcipitur expꝛeſſe:⁊ de na⸗ tura contractus veniebat leuiſſima culpa, tũc etiam faciat 7 venire caſum foꝛtuitum. Alrg. l. quando. de leg.j. t Pꝛo concluſione dicere potes fimandoq nunꝙᷓ generalis re⸗ nunciatio valeat. Et licet Bal. hic plene ⁊ Cy.⁊ alij in.l j. C. commo.⁊ Canon.in.c.j.extra eo.nihilominus referam mẽ⸗ bꝛa. Et debemus ſeire ⁊ dicere ꝙ; aliquãdo queritur an va⸗ leat generalis renũciatio facta in rebus de pꝛeterito velde pꝛeſenti competentibus:⁊ dic ꝙ ſic, ſiue loquamur in iudi⸗ cialibus:vt in aut. iubemus.C.de iudi.⁊ in.q.fin. in aut. ma⸗ tri ⁊ auie.⁊ aut.vnde ſumitur. C.qñ mul.tu.offi.fun. poteſt. Hoc tamẽ fallit in criminalibus in quibus nõ poteſt quis iudicialiter renunciare ad ſui defenſionem faciendam:ſiue de pꝛeterito ſiue de pꝛeſenti,per gl.l.pactum inter heredẽ. j. de pac. Bar. guſtauit in.l‚ cuſtodiam. ad f.j. de pub. iudic. Pꝛo queſtione facit id quod dicimus quem renũciare nõ poſſe in criminalibus exceptionibus, tanq́ ſibi pereat ius defenſionis.l. addictos.ad ſi.m vnam lecturam. C. de ap⸗ pel. ⁊.l. non tantum. j. de appel. Iſtud tamen limitatur du⸗ pliciter niſi renunciet ex eo:quia dicat ſe nõ habere ius de⸗ fenſionis vel excipiendi:quia tunc valet..j. j. de fur. balnea. in gloſ.per quam aſtuti iudices maleficioꝛum ſe emper pꝛa⸗ cticant.vt nunquam inquiſiti de delictis renunciẽt ſimpli⸗ citer defenſionibus: ſed faciunt, vt dicant ꝙ non cognoſcãt ſe habere defenſionem. Item limita niſi renũciet exceptio⸗ nibus: in quibus non cõſtat omnimoda intẽtio ſua vel de⸗ fenſio,ſed quibus ſi nõ renunciaſſet fuiſſet tardius condẽ⸗ natus.l.ſi accuſatoꝛibus. C. de accuſat. extra.in. l. accuſatur. vbi qui accuſatur a duobus babet ius excipiẽdi: per quod ſi vnum repellit venit tardius condemnandus:poterit re⸗ nunciari huic iuri excipiẽdi. Item fallit pꝛedicta regula in caſus ſtatus:quia nec valet ſpecialis.j.de lib.can.l.j. ⁊.l. nec ſi volens.Et aliquando queritur an aliquãdo valeat renũ⸗ ciatio generalis: ſtat iuribus de pꝛeterito vel pꝛeſenti ex/ traiudicialiter. ⁊ debes dicere ꝙ; ſic.lcum Aquiliana.j. de tranſact.j.fl..ꝙ ſic.j.de condi.indeb.l. age. ⁊.l.ſub pꝛetextu ſpecierum..l.ſi de certa. C. de trãſac.cum ſi. nõ tamen tollit ius quod ignoꝛabat quis ſibi competere: qð intellige vt.l. in Aquiliana. ꝓꝛobatur in.c.cum inter P. Gaufridi. extra de renuncia.l.tres fratres.j.de pact.nec eccleſia tollit iſta iura que quis dubitabat an ſibi competerẽt vel non: q du⸗ bius ⁊ ignoꝛãs equiparantur.l.ſi. C. de cõdi. indeb. in. ſ. ma⸗ nifeſtiſſimi..ſinautem neſcius.C. de fur.Et per hoc expe/ ditum ſit pꝛinum membꝛum. Runc capio ſecũdum mem⸗ bꝛum:vcʒ an valeat generalis renũciatio iuribus que poſ⸗ ſent alicui competere in futurum. In boc debemus dicere ꝙ aut querinus de renunciationibus que ſunt ita genera/ liter in conuentionibus pꝛetoꝛijs ſeu ſtipulationibus pꝛe⸗ toꝛijs:ꝛ dic ꝙ nõ. Ita eſt caſus hic.Et huius eſt ratio quia quelibet renunciatio generalis dicitur eſſe captioſa:vt. d.l. cum Aquiliana.ibi liberalitatem enim id eſt captioſam ac. Certum eſt autem ꝙ pꝛetoꝛ ſuum beneſicium nemini vult eſſe captioſum.Ita dicit.l. Paulus.no.j. de pꝛet. ſtip. Aut loquimur in renunciationibus fictis non pꝛetoꝛijs ſtipula⸗ tionibus rüttſhet Mlicuisſde ismiddd wia ma wlegie forwatns perolitr yrnenit tmnadec deaaſufon Wetlamna daaſGlatn veldiueren ) viiaoleol lusſondn dsdipan dtaaſosin Padict Wigener petii onjeveni liegener ouipond tallgou. lintalis ſduoddieh. ſetutwnar nuno generalis n e: Cy. ⁊alijmIic. minus referam nẽ⸗ do queritur an va- de pꝛeterito velde Aocuamurin indi⸗ 4 mAman aut. wa⸗ Ad ff fun. poteſt uühs nôpoteſt quis onem faciendamſixe actum inter heredt, adf.j de pub.judie 3quem renũciare no tanqᷓ ſibi pereat iiʒ n lecturam. Cde 7 tamen limitatur do t ſe nöhabere insde let.Ljij de fur balnez eficioꝛum ſempergu, ctis renunciet fimpi cant ꝙ non cogyoſci niſi renucietexcept loda intétio ſua yeld- fuiſſet tardius conii at. extra in.Laccuſr- sus excipiẽci pnuu- lemnandus: petni allit pꝛedicumi s.j. de lib calul aliquãdo talni xcterico vel nuiic9 .lcum Bquiäſde .Lage.⁊lb peum cum fenötamatdt etere: qð inteligeſt ter P. Baufficiehn nec eccleſu tilti peteret velwoninn de cöcit indchin n fur. Et perbo 6 capio ſecücum me Si quis cautionib.ac. 43 tionibus⸗ ſed in ſtipulationibus cõuentionalibus: ⁊m boc debemus nos tantumaſtringere ad hoc membꝛũ:ſcʒ nun⸗ quid valeat T gen eralis renunciatio facta vt quis renũciet exceptioni caſus foꝛtuiti.Et dic ꝙ aliquando quis ſe obli⸗ gat ad ſuſcipiẽedum omne periculũ caſus foꝛtuiti: ⁊ tũc va- let. l. cum et ſoꝛtis. in fi. C.de pig.act. Aliquando verò quis aſtringit ſe ſimpliciter ad periculum omne generaliter re⸗ nunciãdo exceptioni:non faciẽdo mentionem de caſu foꝛ⸗ tuito. Et tunc aut iſte erat ille ad quem ante contractuũ ſpe⸗ ctabat periculũ inre illa interuenire.⁊ tali caſu ſufficit ad obligandum quem in caſu foꝛtuito periculum partiũ.Alli⸗ quando nõ erat ille qui ante contractum celebꝛatũ ex nul- lo periculo tenebatur.⁊ tunc dic ꝙ ad ipſum renũciantem non tranſit poſſeſſio rei cuius reſpectu generaliter ſe obli⸗ gat ad periculum fuperueniens ⁊ ſufficit illa talis renũcia- tio.I.ſ.j.de peric.⁊ cõmo.rei vend.Exemplum. Aendo tibi rem ſub conditione, ſi Titius ſenatoꝛ fuerit intra menſem: ⁊retineo penes me iſtam rem:ſed ille qui emit ſubcõditio- ne obligauit ſe ad omne periculum interueniẽs intra men⸗/ ſem ſoluturum eſtimationem eius. Ponatur ꝙ res illa t moꝛtua:nunquid illo effecto ſenatoꝛe tenebitur. Die vt ibi. Zlliquando vero ille qui generalia verba cõcipit aſtringit ſe ad omne periculum habẽs poſſeſſionem rei cuius reſſ pe⸗ ctu recipit in ſe periculum.Et tali caſu dic ꝙ aut per pꝛius ille qui habet poſſeſſionem rei tenebatur de dolo, lata cul- pa ⁊leui. ⁊ tunc iſta obligatio obligat ad id qð ſuperuenit ratione leuiſſime culpe. Ita pꝛobatur in.l.opus.j. loc. Ali⸗ quando vero generaliter ſe obligans tenebatur per pꝛius reſpectu doli⁊ late culpe:⁊ tali caſu per generaliaverba te/ nebitur reſpectu leuis culpe. Pꝛobatur in.l.iuregentium. ⁊ll. ſi quis. j.de pact l.⁊ Ariſtoni.j. man..j.§.depoſiti. Aliqñ quis tenebatur pꝛo dolo. lata culpa ⁊ leuiſſima.⁊ tũc gene/ ralia verba obligabunt etiam ſi caſus foꝛtuitus ſuperue/ niat vt verba operent᷑l.ſi quando.de legĩj. c. ſi papa.de pꝛi⸗ uileg.in. vj. Aliquando vero quis tenebatur pꝛo re etiam ſi foꝛtuitus caſus ſuperueniret.⁊ tunc ſi adijcit illa verba ge⸗ neralia ⁊ reſpectu omnis perieuli eſt obligatus etiam ſi ſu⸗ perueniat caſus foꝛtuitus ratione culpe doli.l.qui officij. qã. vltimo.de contraben.emp.Abicunq; tamen quis nõ tenet de caſu foꝛtuito per generalia verba:tũc ſipꝛecedit ſpecia⸗ lis etiam numeratio quoꝛundam, ⁊ ſubijciatur generalis clauſula:tunc refertur ad caſus ſimiles: nõ autem maioꝛes vel diuerſe nature.c. ſedes.de reſcrip.l.fi..cui dulcia.de vi. triti.⁊ oleo leg. Item addet ꝙ vbicunq; quis obligat ſe ad caſus foꝛtuitos nõ intelligitur ſe obligare ad caſus foꝛtui⸗ tos aliquando ſolitos euenire, ſed inſolitos. Ita ſᷣm Bart. eſt caſus in.l.fiſtulas..frumenta.j.de cõtrahen. empt. Sed Bal. dicit contrarium in.l. Seio.. medico. j. de annu. lega. vbi generalia verba trahunt᷑ ad oꝛdinaria ⁊ que ſolita ſunt pꝛeſtari, id eſt vt ſolemus. Bart dicit ꝙ quidam ſunt caſus qui eueniunt hᷣm naturam communem ⁊ oꝛdinem nature:⁊ tũc generalis ſuſpicio caſuum foꝛtuitoꝛum obligat ad illos qui non dicuntur caſus, ſed cõtingentie naturales. Ita in⸗ telligo Bart. hic. Et hic eſt caſus in..medico.Zlliqui vero ſunt caſus, qui veniunt accidentaliter: ⁊ tunc locum habeat quod dicit Bart.in.d..frumenta.ꝙ non obliget᷑ ad caſum foꝛtuitum eo caſu quo de iure cõmuni non erat obligatus. Sed nũc pone ꝙ quis erat per pꝛius obligatus.Exemplũ in depoſitario.⁊ dicit ꝙ nõ valet.l.in commodato.in pꝛin.j. de commod.Et ratio eſt quia futurus non poteſt remitti.l. iuregentium.5.item nulla j. de pact. dot. Sed pone accipio rem in cõmodatũ vel depoſitũ ⁊ facio pactũ ꝙ volo teneri de aliquo caſu foꝛtuito veniẽti. Modo celebꝛato contractu accidit ꝙ ſeruus meus occidit vel ſubtrabit rem illã, velpo nit incendiũ ſciẽter. Modo iſte caſus quo ad me eſt foꝛtui⸗ tus, querit᷑ nũquid teneoꝛde illo caſn. Aidebat᷑ ꝙ nõ pꝛo- pter pactũ. Item hoc erat de iure cõi ⁊ veritate ꝙ per illa verbatgeneralia nõ includit᷑ caſus factus per famulã meã. l.qui inſulã..vlj. loc.vbi eſt caſus no. Et ratio eſt, q q́uis non teneat᷑ ad caſum foꝛtuitũ de iure cõi:tñ tenet᷑, qnñ culpa pꝛecedit caſum.l.ſi vt certo.. interdũ.j. commo.lq..ſi rem. j. depoſ.l.item querit᷑..exercitu.. loc. c.j.extra de commo. Summarium. R& Satilſdatio pererroꝛem pꝛeſtita tollitur exceptionis ope:ſecus ſi ex certa ſcientia. 2 Pꝛomiſſio indebiti ſcienter facta pꝛomittentem obligat. 3 Erroꝛ in facto an⁊ quando pꝛeſumendus. 4 Pena in cötractibus extraiudicialibus an ſit iudicialiter exigenda. 5 Pena requirẽs ſtipulationem an pacto nudo interueniẽ- te nibilominus debeatur. 6 Pena in dubio reſpectu diuerſoꝛum appoſita qualiter expetenda. 7 Pena dationi quãtitatis appoſita an ſit exigibilis: ⁊ quid ſi res eadem vni pꝛomiſſa iterum alteri pꝛomittatur. Aron ſ[Satiſdatio in totũ S. Item queritur. e in naftem per er⸗ roꝛẽm pꝛeſtita ope exceptionis tollit᷑: ſecus ſi pꝛeſtetur ex 1 certa ſeientia. h.d. Ct Mota pꝛimo ꝙ conuentum ad quid ratione pꝛomiſſionis indebite pꝛopter erroꝛem facti exce⸗ ptionem habet excluſiuam iuris agentis. Ad idem.j. vt in poſ. leg.l.j. j. de don. l. ſipatronus. d qð plene no. glo. ma⸗ giſtra.j.fa.erc.l. qui heres. ¶ Mot.ſcðo ꝙ exceptio erroꝛis pꝛoſiciſcẽs pꝛoficit ⁊ fideiuſſoꝛi. Idem.j.de ſddeiuſil.ſi quis. g.poſtꝙᷓ.als, ſi poſtq́;. ¶ Not.in verbo, ſi de conuentione. j. 2 ex certa ſcientia ⁊c.ꝙ tpꝛomiſſio indebita ſciẽter facta pꝛo⸗ mittentẽ obligat, adeo vt ſua indebiti exceptio certe ſcien⸗ tie replicatione per actoꝛem fiẽda exclndatur. Ad idem.j. de cond.indeb.l.ſi is qui perpetua. cum ſi. ¶ Ho. in.l. nam 1 Julianus.⁊ ita ſemper allegat᷑ ꝙ idẽ iuris eſt de toto quo ad totũ, qð eſt de parte quo ad partẽè ⁊ ecõtra. Ad idẽ.j. de vſu l.qui ſunt.de rei vẽdi.l.que de tota.cũ ſi.in gl.que incip. At ecce.circa fi. Tu dic ꝙ hic ab initio inter ipſum pꝛocu/ ratoꝛem ⁊ actoꝛem rei cõuentũ erat vt deberet pꝛomittere vel ſatiſdare de ſe repꝛeſentando ſub tali. In quo gloſ. que incipit, Quia ex certa ſcientia continet ⁊c. ¶ Anteqᷓ; veniã ad queſitũ pꝛemitto, vides bic Juriſcõſultum diſtinguere ꝙ aut pꝛomiſſio eſt facta ex certa ſcientia. Pꝛimo caſu non 3 obligat. Scðo caſu ſic. Modo ⁊ queritur quid ſit pꝛeſumẽ⸗ dum. Bar. hic ⁊ ſucceſſiue Bal. ⁊ aliquando referunt Jac. PBu. dixiſſe ꝙ quelibet pꝛomiſſio eius qð eſt pꝛeſumit᷑ facta erroꝛe:licet in.l.alleget. Sed tu dic. Nemo pꝛeſumit᷑ iactare ſuum.l.de indebito.j. de pꝛob. extra de renunc.c.ſuper hoc. Bar. vero bic dicit eſſe caſum. Dicit enim tex.ꝙ ſi conuen⸗ tus dicat nõteneoꝛ:qꝛ per erroꝛem.actoꝛ replicat qꝛ ex cer⸗ ta ſciẽtia:debet actoꝛ pꝛobare de certa ſciẽtia:ſicut reus de erroꝛe. In cõtrarium facit:quia nemo factũ pꝛopꝛium pꝛe/ ſumitur ignoꝛare.l.ſij.pꝛo ſoc.l.quãqᷓ.j. ad Treb. ⁊ in.c.ab excõmunicato.de reſcrip. Ande videtur dicendũ ꝙ Gart. male dicat dũ dicit ꝙpꝛeſumitur erroꝛ: qᷓ;qᷓ; actoꝛ debeat de ſcientia replicare:non ſequit᷑ ꝙ debeat ſcientiã pꝛobare: ergo pꝛeſumit᷑ ignoꝛare. Nam pꝛeſumptio pꝛo vno trãffert onus pꝛobandiin aliud.l.ſiue poſſidetis.C. de pꝛoba. Sed glo. in.l.ſi quis delegauerit.j. de donat.diſtinguit quã tene. 4 CrMunc capio queſtionem vltime glo.ſ.nunquid ipſa pe/ na adiecta in contractu exigi poſſit.Conſyderãdum eſt ꝙ quedam ſunt pene legales ⁊ canonice:vt fur manifeſtuste⸗ netur ad penã quadrupli.Et dic ꝙ; exigi poſſunt. Ita pꝛo⸗ batur. xxvij.qj.ca. ſtatuimus.a.xxxj.q.ij.ſi eccleſie. Hoc in⸗ tellige verũ tam de foꝛo canonico qᷓ; ciuili. Sed in foꝛo pe/ nitẽtiali minime. Glo.ſing. xij.q.iij.c.fraternitatis. Quedã ſunt pene cõſuetudinarie.⁊ has debes dicere eſſe exigibi⸗ les.de offic. eius.c.dilectus. Quedã ſunt vere pene iudicia⸗ les debite pꝛopter cõtumaciam, ⁊ ſimiliter ſunt exigibiles. Pꝛobatur de mo. mulctarum volunta.l.j.⁊ per totum.3. ſ quis ius dicen.non obtemp.a.lloc..condemnatio.de tab. exhi. De iure canonico tñpꝛobatur: quia ſi non eſt expꝛeſ⸗ ſum ꝙ pene iudiciales ſint exigibiles:ergo ſequit ꝙ ſeruã⸗ da eſt diſpoſitio iuris ciuilis.c.j.⁊.ij.de oper.no.nunc.Vicet ita fuerit ſententia glo.extra de arb.c.dilecti Aibilominus hoc non eſt verũ, per. c.j. extra de dol.⁊ cõtu. Quedam ſunt pene arbitrales reſultantes ex compꝛomiſſo. in his dic ꝙ iure ciuili nõ eſt dubiũ ꝙ ſic. Item de iure canonico etiam in. c.dilecti.de arb. Quedam vero ſunt peneteſtamentarie. Et dic ꝙ adijciuntur per teſtatoꝛem vna cum tempoꝛis di numeratione:⁊ ſunt exigibiles:quia pꝛeſumuntur adiecte in fraudem vſurarum..iij.ſ.ſij. de an. leg. Si vero nõ adij⸗ ciãtur cum tẽpoꝛis dinumeratione, ſed ſimpliciter ⁊ rei ho neſte:tunc ſunt exigibiles l j de pe. leg. Quedam vero ſunt Conuẽtionales. Exbis debes dicere. Aut loquimur de in⸗ 4 f üj ● — — 3 3 d d dga 1 ene 1 — 1 ————— A 1 7 lf Audo. Koma.in pꝛimam ff. veter. part. iuili. tunc dic ꝙ aut adijciuntur contractibus mutui: leu adijciuntur in fauoꝛemillius, qui debet mutuum recipere.⁊tũc ſunt exigibiles. Caſus eſt in..ſi penã.in pꝛin. j. de ver. obli. Aut pena adijcitur in fauoꝛem eius, qui mu⸗ tuat:⁊ tunc exigibilis.l.cum allegas. C. de furt. vbi manife⸗ ſte appareat ꝙ ſit adiectaratione intereſſe:vt. traiectitie. in pꝛin j.de act.0bli. liquando pena adijcitur alteri d tractui ꝙᷓ mutui.⁊ tunc dic ꝙ aut diciturcerte ſpecieiꝛ 1 dahh caſu ipſa pena eſt exigibilis.j. de actio. Cinpin jehus Lii. tius. Aut iſta pena adijcitur facto:⁊ ſimilite eſt exigibi io⸗ j. de pꝛet. ſtip..vlt. inſtit. de ver. ſig. cum ſi. Ita 63 cal le 5 vᷣm glo. Alliquando pena adijcitur in cõt actu dpeis 8 certa quantitate:vtputa vendo tibi fundum centum:ſin 2 ſolueris pꝛomittis nomine pene cẽtum. Eunc dic, autip pena euidenter iniquitatem continens eſt exceſſiua:⁊ tunc pꝛeſumatur in fraudem vſi urarum.l. 3 ulia.. idem Papi⸗- nianus.j. de act. emp. Aut nõ eſt exce ſinafnereuriner ni, dentem iniquitatem:⁊ tunc aut eſt Hinnihe, ar 8 eſt in⸗ exigibilis qꝛ ſtat pᷣſumptio Nanchs: Pꝛo 5 Pne onos. extra.de pig.de emp.⁊ ven. c. ad noſi Janu 0. in.l. penam. j. de vfur. ⁊.qui ciuilè. C. de fur Aut ille talis qui penã adij/ cit non exceiſiuam nõ eſt ſolitus fenerari, ⁊ eſt exigibilis. l. vtrum.S. vl.de pe. her.⁊ vẽdicat ſibi locum de iure cuuili.de iure autem canonico videt᷑ determinari ꝙ ſit inexigibilis, in.c. ſuam.extra de pe. Dicemus. j. eo. lſi ſeruus.h.ii pluri⸗ mi. id qð dixi.ſꝙ qñ pena adijcitur facto. Adde.l.pꝛomiſ. C. de trãſac..ſtipulationũ alie..ſi ſoꝛtem.de ver.obl. Suc⸗ cedat dubium fſi pena requirat ſtipulationem an ſufficiat nudum pactũ etiam incontinenti. Dic ꝙ aut loquimur in pena que ſuccedit loco intereſſe, ⁊ ſufficit nudũ pactũ etiã incõtinenti appoſitum. Aut loquimur in his que debẽtur ratione cõtemptus,⁊ tali caſu requirũt ſtipulationem. Ca ſus eſt ſingularis in.l.ſeruus.j.de ſer. expoꝛ. Iſura enim eſt pena:vt..lecta j.ſi cer. pe.⁊ l.que ſine.de neg. ge. Item non ſufficit pactũ nudum ad obligationem vſurarũ.j.quis.C. de vſur. Hoc fallit niſi ipſa pena ratione contemptus per/ miſſa ſit ciuitati:vt.l.etiam.j.de vſur. Modo quero q ipſi contractui adijcitur quid qð eſt facti an poſſit exigi.Et dic ꝙ aut loquimur in cõtractu mutui:⁊ tũc aut factum eſt au⸗ gmẽtatiuum obligationis:⁊ eſt inexigibilis tanꝙᷓ cenſeat vſura.l.rogaſti..ſi tibi.j.ſi cer.pe.in gl.Et hoc dixit ſunpli⸗ citer gl.xxiiij.qꝗ.iiij.c.ſi fenerauerit.ꝙ pactum illud, mutuo pecuniam:ꝙ ſi indigeam tenearis in.l.nutuare nil operat nec obligationem inducit.Zlliquando vero id qð eſt factũ eſt facilioꝛis exactionis inductiuum.Et tali caſu dic ꝙ aut illud factum poteſt exigi.l.qui autem..jj. de conſtit. pecu. Zlliquando vero id qð conſiſtit in facto adijcitur alteri cõ/ tractui qᷓ; mutui:⁊ eſt exigibile.l.fundi partem. de cõtrab. empt.j.ſi ſceleris..ſed ſi ita.de act. emp. Nunc pꝛo declara⸗ tione addenda ſunt duo. Pꝛimum vſq; ad quantã quanti⸗ tatem ipſa pena poſſit aſcẽdere. Item quantũ requirat᷑ ꝙ aſcendat ad hoc vt exigibilis ſit. De hoc gl.z doct.in.l. vni⸗ ca.C. de ſent.que pꝛo eo qð inter.vt per Bar.in.l.ſtipulatio iſta.g. alteri. de ver.obl. Plene no.inſti.de act.⸗.oẽs autem actiones.⁊ ponitur in.l.ſ domum.in pꝛincj. de euic. Scðm eſt autem, an in penis cõſyderetur intereſſe, vt aliter exigi non poſſint. De hoc Bar. in. Lij.. item ſi in facto.j.de verb. obli.⁊ habetis gl.optimam in.l.cum pena.j. de arb. Tertiũ 6 eſt: fq dubitatur, an pena que eſt adiecta actui an ſit adie- cta vt certificetur ⁊ ſpecificet᷑ intereſſe: an vero ratione cõ⸗ temptus:an vero ratione contumacie:quomodo tunc pꝛe- ſumat. Jo. An. dixit in. c. bona fides.de re.ur.in.vj. in mer⸗ cur. ꝙ pꝛeſumat᷑ adiecta ratione intereſſe. Allegat..ſi duo. In hoc titulo dixi ꝙ cũ pena adijcitur facto eſt exigibilis qn vero in vitio vcʒ quantitatis vidiſti ꝙ non poteſt exigi: q in fraudem vſurarũ:vt in.l.cum allegas. C.9de vſi ur. Po⸗ nate 33 ec pena non ſit adiecta quantitati mutuate, ſed 8 lecta facto pꝛopter pꝛomiſſam mutui quantitatẽ. Exem plum, mutuo tibi decem: pꝛomittis pꝛo illis mibi dare pi⸗ Snus vel ꝓmittis dare ideiuſſoꝛes.⁊ ſiideiuſſoꝛes non de Jenis Pmnttiscetum nomine pene. In ſit exigibilis. Ja. Mouet dubiũ in.d.cũ allegas. 5.diuus.in.cũ ſerius. .de cõd.⁊ demõ. Jo. An. in addi. S. ante omnia. in.j.rub. Omnes bnnharmeuhede nel⸗h peti:hac ratione:quia ipſum factũ cui pena ATdha eſt pꝛomiſſum pꝛopter quantitatẽ:ergo pena ipſa videt᷑ adie⸗ cta tam facto, qᷓ etiam ipſi quãtitati. Sed ſi ita eſt ſ equit᷑ ꝙ exigi non poſſit:vt.d.l.cum allegas. Pꝛeterea cũ quid non licet vna via ⁊c.c.quanto. de pꝛiull. c. tue. de pꝛocu.ſed certũ eſt ꝙ iſta pena non poteſt exigi ſi adijciat quantitati: ergo ſequitur ꝙ poſſit exigi ſi adijciatur facto pꝛomiſſo pꝛopter ipſam quantitatem:quia fieret in fraudem vſurarum:quia leges pꝛohibent oẽs fraudes ⁊ machinationes.l.eos.C.de vſur. Scða fuit opin. Bart.in.l.cum ſeruus.dicentis ꝙ aut iſtud factum qð eſt pꝛomiſſum, eſt pꝛomiſſum incõtinenti.⁊ tunc pꝛocedit opi. Ja. Jo. An.⁊ Cy.ſ.ꝙ non poſſit exigi:qꝛ pꝛeſumitur adiecta in fraudem vſurarum: q ex illo ꝙ incõ tinẽti fit, fraus pꝛeſumitur.j.ſi ventri.. in bonis.j. de pꝛinil. cre.z.c.officij.de elect. extra. Sed ſi hoc factũ pꝛomiſſum eꝝ interuallo eſſet appoſitum ſeu celebꝛatum:tali caſu poteſſ exigi:cum faciat omnem fraudem ceſſare, per. 3. i Titius.j. de pig.act.que quidem opi.non videtur vera: qꝛ non videt᷑ tollere fraudis ſuſpicionem.l.ſi mulier. ad Jelle. Ande ſto cum opi. Bal.in.d. l. cum allegas.ſ.ꝙ aut illud factũ eſt ce⸗ lebꝛatũ ab eo qui cõſueuit fenerari.⁊ tali caſu ipſa eſt inexi⸗ gibilis, in.l. vas. de pig. ⁊ gl. in. l. penã. j. de vſur. Sed ſi illud factum fuerit celebꝛatum per non conſuetum fenerari, tũe eſt exigibilis:quia ceſſat pꝛeſumptio frandis.Sed an debe mus quemlibet pꝛeſumere bonũ:habetur in.l. merito. pꝛo ſoc.⁊ in.c.eſtote miſericoꝛdes.de re iu.E ſuperioꝛibus vi⸗ detis r an pena ſit exigibilis qñ adijcitur dationi quantita tis:⁊ an in vna ⁊ eadem re pꝛomiſſa perſone alteri, ſit exigi bulis tanqᷓ; pꝛeſumatur adiecta infraudem. Exemplum, ſi Titio decem non dabis pꝛomittis mihi centũ nomine pe/ ne. De hoc tex. in.l.qui res..qui ſtipulatur.j.de ſolut.dicit hanc penam eſſe exigibilem nec pꝛeſumi in fraudem appo ſitam, Sed Bal. in. d.lxcum allegas. de hoc dubitat:quia eꝑ hoc poſſent fieri de leui multe fraudes de perſona ad per/ ſonam, contra not.in. l. hac edictali. C. de ſet. nupt.⁊ in. l j. de na.lib.niſi eo caſu quo intereſt ſtipulantis eam pecuniã Ti tio eſſe ſolutã:qꝛ tunc habet locũ.d.H.ſi ſtipulatus.q ſi ſtipu labatur erat debitoꝛ eius cui ſtipulabatur: ſed vbi nullum eſt intereſſe, vc; q etiam ſi nibil in ea interſit penã exigere poſſum per tex.in.l. ſtipulatio iſta.. alteri. de ver. obli.inſti. de inuti. ſtip.. alteri. Pꝛeterea nõ eſt dubium q reſpectu tertij id qð venit dandum eſt quid fieri:vt in.l.liber homo. la grande..ſi.j.de ver.obli.certum eſt ꝙ illa pena cũ adij⸗ citur facto eſt exigibilis:⁊ nunqᷓ; pꝛeſunit᷑ in fraudem adie cta, vt hic ⁊ in.l.pꝛomiſ. C. de trãſac. Sed poſſumus ſaluare Bal.ſi dicamus ꝙ iſte pene fuerunt celebꝛate per conſuetũ fenerari:quia tunc eſſent inexigibiles. Summarium. 2. Factum vnius cõſocij poteſt in materia ſtipulationis alteri pꝛeiudicare. 2 Factũ doloſum conſocij non debet alteri cõſocio pꝛodeſſe. Solutio ſoꝛtis pꝛincipalis facta per vnum ex debitoꝛibus alium debitoꝛem ope exceptionis a pena liberat: ſimiliter ⁊ facta per reum fideiuſſionis. 4 Exceptio ſuperueniens in perſona rei pꝛodeſſe debet fide⸗ uuſſoꝛi. 5 Seruus pꝛo republ. abeſſe non dicitur. 6 Exceptio impoſſibilis non eſt admittẽda: nec impertinẽs, aut non releuans. ¶ Factũ vnius ex ſocijs duO Tel aheri pꝛeiudicat n cõmiſ in quam inciderat.qð eſt notã. ¶ Not.in.õ.eque.ꝙ Glntig ꝛtis EADaxp ſsinerapar ; Poxpurg Dicioylist Diavaplis 1 fiaenſſoq ipollexnan 5Rasponit ſürpoaüin „Aaps d Booyer 9 Wärred nemcon do Säypdla u Temphs Habonlso n Tonpls ilredeten HEebtune redebeat 4 Detume dibegtur. wSidledd Dipoiri poccdat Diacen depende Vrnein gipem, 1 Srpdilt Legatun 20Stpular, dani depur WVnndito n ſecnupt. in de s eampecuniã Ti dipuvlatus.aſ ſtipu dur: ſedvbinullum nterſit pena exigere eri de per obli.inſti ubium q reſpectu eyt in.iber homo, pilla pena cũ acij⸗ nt in fraudem adie poſſumus ſalvare ebꝛate per conſueti m. nateria ſtipulationi teri cöͤſocio podlſt vnum ex debitanhes vena liberat: ſimilr ꝛipꝛodeſſerttiu- -. eéda: nec inpetta’ actu vnius qxgi ipꝛeindicatn en too ſortis princil taliuma bne t Es reo pꝛoficl it fllio in iucieiope⸗ Si quis cautionib.ac. ſoꝛtis pꝛincipalis facta per reum ſideiuſſ ionis libertatem inducit a pena ſtipul.de iudicio ſiſti. ¶ Not.in.l.ſi is qui fi⸗ 4 deiuſſoꝛem. r ꝙ exceptio ſuperueniens in perſona rei pꝛo⸗ deſt fideiuſſoꝛi. quod dic vt.j.dicetur. ¶ MNo.in.J.ſi quis ſer⸗ 5 uum. rſeruum reipublice cauſa abeſſe non poſſe. Ad idem ſ.de reg. iu. in ſi. ¶ HNo. ſecũdo ꝙ ex eo ꝙ in materia omni⸗ us vniuerſaliter cõgruente non eſt habẽda diſtinctio ali⸗ quarum perſonarum. Ad idemj. de accuſ.l.)os accuſare. 6 S. omnibus. ¶ MHo. tertio ibit pꝛeterqᷓ; exceptionem impoſ ſibilem non eſſe admittendam. Idem eſt ſi impertinens ſit velnon releuans:vt. C. de pꝛoba.l.noſtram.a.l.ad pꝛocura⸗ toꝛem.de offic.deleg.extra.c.cum contingat.cum ibi not.in glo. in ver. conſocij. Iſta glo.nihil pꝛobat de eo, quod dicit in tex. Ideo vltra ea que dicuntur in.l.ſi vir vxoꝛi.ſolu.mat. Adde glo.in.l.ſi duo.j.de arb. In gl.dum exponit de.l.ſi is qui duos ex deliberatione.l.ſi ex duobus.deneg. geſt. Ael ſolue ꝙ ibi loquitur in legatis pꝛoneniẽtibus ex vitima vo luntate, que fauoꝛabilis eſt: hic in penis que ſunt odioſe, Iſta ſolutio pꝛobatur in.c.cum dilecti.extra. Summarium.. 1Moꝛe purgatio admittitur in ſtipulationibus pꝛeto- rijs intra paruum tempus:agenti iure non deterioꝛato. 2 Moꝛe purgatio pene liberationem inducit. 3 Dictio, plus, tantum, ⁊ ſimiles qualiter ſint intelligende. 4 Dictio, ⁊ plus, in diſpoſitione teſtis an aliquid operetur. 5 Fideiuſſoꝛ qui pꝛomiſit reũ repꝛeſentare ſub pena liberat᷑, ſi poſt ſex menſes eum repꝛeſentet. 6 Reus pꝛomittens ſe certa die in iudicium repꝛeſentaturũ ſub pena ſi infra arbitrio iudicis ſe pꝛeſentet liberatur. 7 Actoꝛ poteſt moꝛam purgare non obſtante negligentia. 8 Actio perſonalis quãto tempoꝛe perpetuetur vel pereat. 9 Ledere diem quid ſit:⁊ꝛ quid diem venire:⁊ quid ſtipulatio nem committi. 0 Stipulatio quando committi dicatur. u Tempus miſerationis cauſa conceſſum actionis ſeu obli⸗ gationis oꝛtum non impedit. 12 Tempus delegationis de legato faciẽdo duobus caſibus aiure determinatur. Debitum ex ſententia an ſtatim ⁊ ſine termini intermiſſio⸗ ne debeatur. 44 Debitum ex confeſſione aut e ſententia arbitri quando debeatur. 15 Stipulatio in diem quando committatur. 16 Diſpoſitio tempoꝛalis includit pꝛobibitionem ne interim pꝛocedat. Diei certe pendẽtia impedit actum ſtipul.in diem.⁊ quid de pendentia diei incerte. 17 Certi ⁊ incerti condict.in quo differant quo ad actionis oꝛi ginem. 13 Stipulatio conditionalis quando committatur. 19 Legatum conditionale quando deberi dicatur. 20 Stipulatio que habet in ſe conditionem indiem quando committatur. 21 Moꝛe purgatio quid ſit. 2²Cconqitio tripliciter conſyderatur. 235 Moꝛa in qua dies ⁊ pena includitur an ſit purgabilis. 24 Moꝛam purgandi facultas quibus de cauſis auferatur. 25 Moꝛa quando committi dicatur: ⁊ quid in cauſa moꝛe in⸗ ducat interpellatio. 26 Moꝛa quando ⁊ qualiter veniat purganda? = ¶ In ſtipulatio L bee T fi poſt tres. nibus indiciali⸗ bus in quibus eſt dies ⁊ pene admittitur pur⸗- 1Sgatio moꝛe intra paucum tempus: ſi ex eadem ius actionis non eſt factum deterius. h.d. N ot.pꝛimo, ꝙ 1 X in ſtipulationibus pꝛetoꝛijs admittitur purgatio moꝛe intra tempus paucum. ¶ Ho.ſcðo, ꝙ ad hoc, vt intra mo⸗ dicum tempus poſſit ipſa moꝛa vel negligẽtia purgari ne/ ceſſe eſt vt ex ipſa pauci tempoꝛis moꝛa ius agentis non ſit 2 deterioꝛatum. Ho. tertiofꝙ purgatio moꝛe inducit libe rationem a pena nõ ipſo iure fed exceptionis ope. In gl. in ver. pluris.duo ſunt diſcutienda. Pꝛimo quomodo iſta li⸗ tera dicẽs moꝛam purgari poſſe intra plures dies debeat 3 intelligi. Non eſt dicẽdum q́ intra paucos:vt.. bec adie⸗ ctio. de verb. ſig. Irem non eſt dubium ꝙ pluralis locutio contèta eſt duobus.llibertos.. poſt annos. 5. de mann. te⸗ ſta.⁊l. vbi numerus j.de teſti. Item dicit litera in.l.inter il⸗ la. g.j.de ver. ſig. ⁊ not. in.l. is qui literis. de verb.oblig. Sed nunquid hoc pꝛocedat. Dic ꝙ iſtud verbu, pluresve dies, ſumitur pꝛo tepoꝛe arbitrio iudicis moderando. Pꝛo hoc facit, quod tempus a lege nõ determinatumvenit a iudice determinandum.lj. in fi. de iure delib. Scðo de hoc eſt tex. in. l.ſi ita quis.c. Seia.j. de ver. oblig. Adde ad pꝛedicta.l. ſi oleum. in fi.⁊.l. ſe.. de dolo. ¶ Aenio ad ſcðm queſitum gl. quid ſignificent iſta verba plus. Et ſi dicit ꝙ aliquando te- ſtes dicunt talis res valebat tantum, vel plus, vel poſſedit tanto tempoꝛe ⁊ plus. Dicendũ ꝙ hec verba, ⁊ plus, inclu⸗ dant adiectionem parui tempoꝛis velparue quatitatis ad tempus ſpecificatum, vel ſummam. Zllibi videtur pꝛobari aliter, ſca, ꝙ iſta adiectio, ⁊ plus, adijciat aliquid iudicis ar bitrio declarandum.l. cum filius.. pater.de legat.ij.Allibi dicitur ꝙ iſta dictio, ⁊ꝛplus, adiecta ab ipſis teſtibus ope⸗ retur augmentum partis cõtente eius, qð eſt expꝛeſſum, et pꝛobatur ſic. Certum eſt ꝙ contrarioꝛum eadem eſt diſci⸗ plina. li.. de his qui ſunt ſui velalieni iur..inter ſtipulan⸗ tem.. ſacrã. de ver.obl. Sed certũ eſt ꝙ verba obſcur ade⸗ notant diminutionẽ quarte partis..ſi quis in ſuo.de inoffi. teſta. inſtitu. de heredi. que ab inteſta.ſ. item vetuſtas.⁊ de boc in. c. cum inter nos.extra de verb. ſignificatio. Quid de iure ſit dicendum hic mouet glo.⁊ gl.in.. ab hoſtib us.g. ſed quod ſimpliciter. ex quib. cauſ. maioꝛ. Cy.⁊ Bal.in. lſi quis in ſuo. C. de inoffic.teſta. Gart. in. l.cum furti. de in litem iu⸗ ran. Aera opinio eſt iſta ꝙ illa dictio, ⁊plus, ſeu amplins, ſeu ⁊ vltra adiectum poſt expꝛeſſum tempus nibil operat᷑. Nam dubia pꝛobatio non releuat pꝛobãtem.c.in pꝛeſentia. de pꝛoba.Sed certum eſt ꝙ illa verba ſunt ambigua:quia poſſent intelligi de duobus, vel pluribus. Facit..noſtram. 7.L. ad pꝛobationem. C. de pꝛoba. Scðo pꝛobatur ſic. Certũ eſt, ꝙ pars cuius iuramẽto ſtatur ſuper re ſua ſuccedit lo⸗ co teſtis.l.ſ.. C. de ſideicom. Sed certum eſt ꝙ pars dicens iuro iſtam rem valere centum ⁊plus:iſta clauſula, plus, nil operatur:vyt eſt text.in.d.l.cum furti.de in litem iurã.er⸗ go ſequic ꝙ nec valet ſi deponatur in facto alieno. Nec ob⸗ ſtat.l.ñi cum filius.vbi iſta dictio, ⁊ plus, adijcitur in actu diſpoſitino:quo caſu ſuccedit arbitrium filio in tempus:vt l:cum fllie. de lega. ij. nos vero in actu pꝛobatiuo lo quimur. Et videndum quid ſi dicat talis poſſedit.x.annis ⁊ paulo plus. De hoc verbo habetur in. lj. ſ. in pueritiam. j. de po⸗ ſtul.⁊ in auth.vt eccleſia Romana centum anno ga u. pꝛeſc. in.Fj.⁊· in.d.. itẽ vetuſtas. Honus text. in.l.ſi que.C.de ſec. nup. Item quid ſi dixerit poſſedit pꝛope decem an.vel va/ lebat cẽtum, ⁊ poſſedit pꝛope cẽtum annos. De hac dictio⸗ ne, pꝛope, habetis tres tex. not. vnum in.l.non tantum.j. de excuſ:tut.in.l.pꝛoperandũ..⁊ ſi quidem. C. de iudi. Wllium in..iij. in fi.j. de lib. eo. lib. Habetis etiam duo iura que lo quuntur per hec verba pꝛope centeſimum annum in...ij. c. ex actis.. de oꝛig. iur.⁊ in aut. de non alie. ꝗ.ſi vero in perp. Quid autem ſi dixerit valebat fere decem: vel poſſe dit fe⸗ re decem annis.De hoc habetis in.lintra vtile.˖.j.j. de mi noꝛ. ⁊ in.l. Julianus. j. de manumiſ. teſta. ⁊ in. ljj. ex quibus cauſ.in poſ.ea. Quid autem ſ dixerit, poſſedit decem annis velcirca:vel dicat, valebat circa decem. De hoc modo lo⸗ quendi habetis in aut.vt cleri. apud pꝛop. epiſ cop..quar⸗ ta.⁊.l. Rutilia. j. de contrah. emp.:.. qui.j. de ſer.ruſti.pꝛed. Quid autem ſi dicat:poſſedit talis decem annis: Dubiũ eſſe poteſt an velit intelligere quoꝛum annusvltimus ſit fi⸗ nitus, an vero ſit initiatus. Pꝛimo pꝛobatur in.l.⁊ hoc.j.de ver.obliga.inſtitu. eo.tit.⸗.in diem. Quog de vltima die in⸗ tellexit alibi videtur in..ſi ita fuerit.jde manumiſ teſta.in⸗ telligitur de initio fauoꝛe libertatis. Quid autem ſi dixerit poſſedit annis decemꝛintelligitur de fine.j. ſi in annos.ſ. de condi. Joan. And.tetigit in. c. licet cauſam. extra de pꝛobs. Et do.Anto.in.d. c.litere. de dilationib. Quicd ſi verba iſta adijciantur libello. debes dicere ꝙ nihil operent. Tamen repeti poteſt vt declaret dictum ſuum, in auth. de teſtib.g. illud.⁊·§.ſi vero.⁊ in.l. certũ. F.j.j. de confeſ. Quid de dictio⸗ ne, circa, inſto? ponũt Inn. in. c. inter dilectos. de fide inſtr. Bal.in.l. Celſus. j. de viuſca.: Bal.in. liudicia de rei vend. 4 Ex glo.j. collige quatuoꝛ concluſiones. Pꝛima t an ali⸗ quid operentur verba teſtis adijcientis in dicto ſuo illam f iiij — ———— — — re 33l Uog u ; Audo. Roma.in pꝛimam ff.veter.part. 5 dictionem ⁊ plus. De quo.5.vidiſtis. Secunda rconcluſio ꝙideiuſſoꝛ qui pꝛomiſit reum repꝛeſentare ſub penalibe⸗ ratur ſirepꝛeſentet eum poſt ſex menſes vltra diem illum. 6 Tertia cõcluſio f quod reus ipſe qui ſe certa die in iudicio venturum ſub certa pena pꝛomiſit, liberatur apena in qua 8 /=80 incidit ſi intra paucumtempus iudicis arbitrio moderan- dum poſt determinatum diem ſe repꝛeſentet. Altima con⸗ cluſio eſt icet actoꝛ ipſe pꝛopter negligentiã rei die de⸗ putata ſe non repꝛeſentans expenſas fecerit: nibilominus ⁊ ipſis non obſtatibus poteſt intra paucum tempus ſ bzn negligentiam emendare ſeu moꝛampurgare. ¶ In gloſ⸗ in verbo deterius. Ad euidentiamſ cias, quod ractio per⸗ ſonalis perit ſpatio triginta annoꝛum. Item perpetuatur ſi citatio facta fuit, ⁊reus comparuit, factum eſt ius dete⸗ rius. Aon autem dicitur ſieri deterius pꝛopter ſumptus litis:quia tunc intratempus paucum purgatur ac. Oppo. „. loſſa ſecunda dicit quod imo videtur quod nedum fiat Frwere ed in botum pereat.R eſpõdetur quod id, quod eſt vanum dicitur fieri deterius.⁊ facto deterius quoniam in totum perit. ¶ In gloſſa magnapꝛemite quid ſit diem cedere. Secundo quid ſit diem venire. Tertio quid ſit ſti⸗ ulationem committi. Et dic t quod cedere diem eſt inci⸗ pere quid deberi. Dies vero venire dicitur, cum illa res venit pꝛopter cuius aduentum habeo poteſtatem agendi effectualiter ad id, in quo quis mibi eſt obligatus. Iſta duo habẽtur in..cedere diemj. de verboꝛum ſůigniſicatio/ nib. Sipulationem vero committi non eſt aliud qᷓ; obliga⸗ tionem natam eſſe ex ſtipulatione ⁊ꝛ habere poteſtatem a⸗ gendi ad id in quoe obligatio.Modo r queritur quan⸗ do ſtipulatio committatur. Reſpon.ponendo duas opi⸗/ niones que gloſſe non placent, ⁊ ideo diſtingnit not. quod aut eſt ſtipulatio ſimplex:⁊ tũc aut eſt pura:⁊ dicitur com⸗ mitti ſtatun:aut eſt ſtipulatio in diem ⁊ committitur adue/ niente die. Si vero ſtipulatio eſt conditionalis: tunc dici⸗ tur commiſſa adueniente ſtipulatione. Rec tria pꝛoban- tur in.l.cedere diem. Rec habent loeum quando ſtipula⸗ tio eſt ſimplex:puta quando ſoꝛs eſt pꝛomiſſa ſine pena. Sinautem ipſa ſtipulatio eſt penalis: tunc quando intelli⸗ gatur commiſſa ad penam:⁊ dicit quod aut ſtipulatio in/ cipit apꝛece denti conditione:⁊ dicitur commiſſa, quando deſinit poſſe fieri id quod in conditione deuenit. Caſus eſt in dicta..ſi ita ſtipulatus.de verboꝛum obligationib. alle⸗ gata ſupꝛa in ſecunda opinione. Fallit in qnatuoꝛ caſibus ſecundum gloſſam, in quibus dicitur obligatio committi, ſi id, quod in conditio deuenit fieri potuit, et factum non fuit. In pꝛimo eſt fauoꝛe libertatis. In ſecundo cauſa eſt fa uoꝛ vltime voluntatis. In tertio ratio ſpecialitatis. In quarto eſt ipſa pꝛolixitãs. Aliquando ſtipulatio ipſa pe- nalis incipit a ſtipulata conuentione, ⁊ tunc committitur, quando quis facere poteſt id, quod conuenit, et non fecit. Puta pꝛomitto tibi decem, ⁊ſi non dedero, pꝛomitto tibi centum nomine pene. Eliquando incipit a nuda conuen/ tione:⁊ tunc dicitur committi lite conteſtata. Denuo que⸗ ritur quomodo ſtipulatio committatur. Dic quod aut queritur in ſtipulatione pura et ſimplici. Et tunc ſi queri⸗ tur quomodo pura ſtipulatio committatur quo ad obli- gationem. Reſpondendum quod committatur ſtatim. Eſt enim regula, quod in omnibus obligationibus iuris, in quibus dies non adijcitur pꝛeſenti die pecunia debetur. Lin omni.de verboꝛum ſignificationibus. inſtitut. de ver⸗ boꝛum obligationib.g.omnes. et.l. eum qui literis. S. quo- ties. codem titulo. ỹallit hoc in duobus caſibus. Pꝛimo niſi ſtipulatio ipſa ex natura ſui habeat tacitam conditio/ nem. Ana cum tempoꝛis conditione: quia tunc ſtipulatio ipſa non committitur, neq; obligatio oꝛitur, niſi aduenien- n illa tacita conditione.l.interdum. in pꝛineipio. ff.de ver⸗ oꝛum bligationid. Bene facit.inter ſtipulantem.. ſa⸗ Se ch iculo:vvtrum. eodem titu.licet Bartol. in..ita ſti⸗ Purii d grande. ad hoc alleget. infra de paetis.l. item quia. verſiculo, huius rei. Exemplum„‚pꝛomitto tibi fru⸗ ctus ex iſto agro:vel pꝛomitto tibi partum buius ancilie Habet enim tacitam conditi tan Dſlatrogein, n conditionem ⁊taeitam dilationem facit..ſi debitoꝛii m Bene itoꝛ. infra de cõtraben. empt Al emptione. Item fallit hoc, niſi ipſa ſtipulatio babeat ex eius naturã in ſe tacitam diem:quia tunc⁊ ante Seeederee eec lem: qi c⁊ ante euentum illius diei, non di⸗ tur commiſſa ſtipulatio ipſ. inli pulatio ipſa. Ita pꝛobatur in. ita.j.de eo quod certo locoa Lita ſii ip iis 7 ipulatus. de verboꝛum obligationib. Exemplum, pꝛomitto tibi decem floꝛenos: pabet enim tacitam conditionem, cum floꝛeni fuerint, que dies a iudice moderatur.l.ſi vnus.. cum ita. de verboꝛum obligationib.Eliquando vero loquimur quando ſtipula⸗ tio ipſa pura committitur quo ad effectum exactionis. et tunc debemus dicere quod illa non committatur ſtatim quo ad exactionem: ſed requiritur tempoꝛis quoddam temperamentum ſeu interuallum. l. quod dicimus. inſtitu. de inutili ſtipulatio..vltimo. Sed dubium eſt nunquid iſtud tempus paucum ſit a iure determinatum. Gloſ.teti⸗ gerunt hoc in dicto.O.fina.⁊ dicta.l.quod dicimus. Altra eas videtur quod tempus ſit determinatum pꝛo tempoꝛe decem dierum.l ꝓꝛomiſſoꝛ Stichi.Fj. infra de conſtituta pecun.vbi dicitur quod ſi conſtituo me ſoluturum Titio decem, nec tempus adijcio, in dubio videoꝛ conſtituiſſe in⸗ tratempus decem dierum, per textum a gloſ.oꝛdinar. in.l. n.C.de conſtituta pecu.Et tendit ad quamlibet aliam pꝛo⸗ miſſionem, ſiue ſtipulationem, ſiue pꝛomiſſionem purã ſeu ſimplicem. Aeritas eſt quod debemus dicere, quod iſtud tempus determinetur iudicis arbitrio ſecundum quãtita/ tem pꝛomiſſarij⁊ qualitatem pꝛomittentis, ⁊ eius cui pꝛo- miſſum eſt perſonam.lj.in fin.j. de iure deliberan. ⁊ cap. de cauſis.extra de officio delegati. agis in ſpecie facit te⸗ xtus de officio iudic..ſi in pꝛeſenti. Noc fallit niſi quis fa- cile renunciauerit buic tali tempoꝛi ad ſoluendum ſtatuto in dubio: quia ſtatim poterit exigi. Habes textum in.lli⸗ ber homo.la grande.z.l.tibi decem.j. de verboꝛum obliga. Sed ſtat dubium. Quid ſi aliquis pꝛomittens pecuniam ſimpliciter ſi diues vel potens ſit ſaltem ad ſolnendum, an debeat ſtatim. Dic vt per Cyn. ⁊ Bald.in.l.vnica..actio. C.de rei vxoꝛ.actio.¶ Altimo debes ſcire in iſta materia, u quod t tempus alicui meſerationis cauſa indultum non impedit natiunitatem actionis neq; obligationis. l.ſi cum militi.g.cum igitur.j.de compenſa.Et plene notat Barto. in. d..ita ſtipulatus. Aidendum eſt quid in legato, an non committatur, quando eſt ſimplex ⁊ purum? ⁊ dic quod ſta⸗ ſtatim quo ad actionem ⁊ obligationem.l. dies.in pꝛincip. infra quando dies lega.cedat. Ande ſi teſtatoꝛ dicit, lego Titio decem non adijciẽdo tempus.ab illa die legatarius habet heredem obligatum. Fallit niſi legatum ipſum ex natura legate rei habeat tacitam conditionem cum tem⸗ poꝛis dilatione:⁊ tũc euentu conditionis nõ naſcitur neq; obligatio, neq; actio ad illud petendum. lj. verſic. vltimo. j. de oꝛdin.co. De hoc etiam tennit gloſ.in dicta.l.item quia. verſiculo, huius rei. infra de pactis. Elliquando vero que- rimus quomodo legatum ipſum purum cõmittatur quo ad exactionem. Et tunc dic quod regula eſt vt non poſſit ſtatim exigi ſed detur ipſi heredi tempoꝛis interuallum in dicis arbitrio moderandum. Ita eſt textus in.l.j.g. item ſi 12 ita.ad legem Fᷓalcidiam. † Sed duo ſunt caſus, in quibus tempus delegationis de legato fiendo eſt a lege ⁊ ipſo in⸗ re determinatum. Pꝛimus caſus eſt ſi legatũ fuerit quid alicuius rei neceſſitate vel ratione. Hic eſt caſus notabilis in.l.nec ſemel..ſi in habitatione.infra quando dies legati ced.Facit etiam.l. ỹirmio.. ſi pater. in gloſſa. F̃allit in vno ſingulari verbo Bart.in.l.ſi legatarius..j. infra de legatis iij.Exemplum, lego Titio decem rubꝛa frumenti ex tali agro vel centum aureos. Dicti centum aurei non poſſunt ante exigi quam frumentum naſcatur. Pꝛimo pꝛopter connexitatem, quam habet vnum legatum ad reliquum. et de eonnexis idem eſt indiciuml.que religioſ.de rei vendi⸗/ cations.cap.ſuper eo.de pꝛebendis.libꝛo.vi.⁊..ſi finita. de damno infec. Secunda ratio eſt quia vnum determinabi- le adiectum pluribus debet ea pariter ⁊ vnifoꝛmiter deter minare.l.nam hoc iure.infra de vulgari ⁊ pupilla. Tertio 3z videndum eſt t quomodo committatur id, quod debetur ex ſententia pura atq; ſimplici,puta condẽno Titio Sem- pꝛonium ad decem. debet dicere quod intelligatur quod ad ipſam actionem eſt commiſſum debitũ ſtatim lata ſen⸗ tentia. Pꝛobo ſic quia per ſententiam quaſi contrahitur contra..iij..idem ſcribit.ſ.de pecul.Sed certum eſt cum quid debetur pure illud ſtatim committitur. Igitur idem debemus dicere in ſententia. Sinautem querimus qno ad effectum exactionis:⁊ tunc aut loquimur in perſonalibus, ⁊ committitur poſt menſes quatuoꝛ.extra de officio deleg. c. querenti.C.de vſur.rei indi.l.ij. Sinautem quis condem⸗ natur ſuper actione reali.⁊ tunc dic vt per textum mkier de o (Kddo Roddüd. daanekdc tarrarotten natzacio- ceneialgh Nessdjtitur rribeftuatal babertt ocum tendamſcluto ſtinterinnatz nitotbidece Attdiesacic mcionenate dentemnatan twepbonen. doeeutd dintiocwi unitadis inſtpalader ttalicaſuno ouondodies reyentitgo ckkinoopa dlegeträts, derrdilCen dücr uodon ütafmg ſäntodiese äwit nänadnn dhäman dislzat ni ſAadä ſouodnohſ ſtitu erminatum gnghbid m. Sürzale quoq dieinolim, ninatum p.„Aln Le in iſta materia, aſa indultum non dgationisſ cum Rene notat Barto, ddinlegato, annon ſum: dic quodſta⸗ m. dies. in peincip. teſtatoꝛ dicit, lego illa die legatarius legatum ipſum ex litionem cum tem⸗ is no naſcitur nec; nlij.verſic wltimoſ. indictallitem quia. iquando vero qve, rumcoͤmittatur quo gula eſt vt nonpoſſt poꝛis interuallumiu textus in. item ſunt caſus, in quibus d eſt a lege ipo⸗ t ſilegatũ fuert ui Dic eſt caſus rrtui aquando dis te- in gloſſa fäti jus. 9.jinfrauic Gubꝛa frumen um aurei ronfäin atur. Pꝛimo pona atum ad relimma ereligioſderiinnh iibꝛo vjalſt nian Si quis cautionib.c. 45 de offi. iud..j. Sinautem loquimur in criminalibus eian quod ex ſententia debetur, ſtatim exigitur abſq; alia kot datione.l.cum reis. C. de penis. Bene facit.l.fin.C. de cu 9, reoꝛ.Quid autem ſit in eo debito quod committitur eꝝ co⸗ 14 feſfione. t Dic vt inll. ſi debitoꝛi. j.de iudic. Item queroan 15 committatur debitum pꝛoueniẽs ex ſententia erbitri: Dic vt in..ſi cum dies. F. ſ.j. de arb. Item ich qð debet ex ſe entẽ⸗ tia arbitratoꝛum. Bar. ponit in dicta.i.fi. C. de executio. rei iud.Et dixi in.dl.ſi debitoꝛi. Ad id quod dixi heri nſtipu⸗ latione ſumplici ⁊ pura, vnum eſt addẽdum, dum dixi quo ſtatim committitur quo ad obligationem ⁊ actionem: de⸗ bet intelligi niſt iſta pura ſuccederet in locũ habẽtis diem: uia de ea iudicatur tanqᷓ de ſtipulatione in diem.l.ſi quis ita ſtipulatur.alias, qui ita ſtipulatur. j.de ver. obliga. In⸗ quantum etiam dixi ꝙlegatum purum ⁊ ſimplex commit- titur quo ad obligationẽ ⁊ actionem ⁊tranſmiſſionem, per Lſ cum igitur.C.de cad.tol.fᷓallit in legato vſuſfructus,vt in. lij. C. qñ dies leg.ce. ¶Sequitur videre de ſcõo mẽbꝛo pꝛincipali, ſc; de ſtipulatione que in diem contrahatur, an committat rſtipulatio in diem certam cum cõmuni certitu dine, q dies ipi ſtipulationi adiecta eſt. In boc multe ſunt opiniones.Sed pꝛo veritate debemus ſic dicere, ꝙ quo ad obligationem committitur ſtatim.l.cedere diem. de verb. ſigniſic.inſtit.de ver.oblig.⸗.in diem. Sinautem querimus quo ad exactionem. Dic ꝙnon cõmittitur niſi poſt aduen⸗ tum diei,per tex.in. d.. in diem. ⁊.l. cum in calendis. 5.quo/ ties. in fi.de ver. obliga.⁊ l. eum qui certarũ.⁊ll. qui hoc an- no. Fallit in vno caſu in quo etiam ante euẽtum diei poteſt exigi qui habetur in.l.j.C. de condi. ex lege. Clut querimus quãdo committatur quo ad actionem.Et in hoc eſt maxi⸗ ma dubitatio. Hoc eſt, an ante euentum diei ſit nata actio. In hoc Cyn.ꝛ plures faciunt magnumtractatũ inl. vnica. S. vt act.ab here. Gar.plene in.d.l. ita ſtipulatus.la grãde. de verb. oblig. Bal. hic ⁊ in dicta.l. ita ſtipulatus. Pꝛo ſub⸗ ſtantia veritatis concludo ſic, ſc; ꝙ aliquando dies adiſci- tur natiuitatiobligationis:⁊ tunc ante euentum diei nõ eſt nata actio:quia nõ eſt nata obligatio.l.pꝛoinde. cum.l.pꝛe⸗ cedenti.a.l.quod ſi ab initio.j.ſi cert.peta. Elliquando vero dies adiſcitur abſolutioni ſtipulationis:⁊ tali caſu ante diẽ actio eſt nata.l.ij.ſ.de in diem addic.q ſi non eſſet nata non bhaberet locum reſolutio.Elliquãdo dies adijcitur ad diffe rendam ſolutionem ſeu executionem ſtipulationis:tunc an ſit interim nata actio eſt magna dubitatio. Exemplũ, pꝛo⸗ mitto tibi decem ſoluẽda intra decem dies. In hoc dic ſic. Aut dies adijcitur ſtipulationi poſt natam obligationem ⁊ actionem, ⁊ tali caſu ipſa adiectio diei non ſumeret pꝛece dentem natam obligationem ⁊ actionem, ſed parat tãtum exceptionem.inſtitu.de excep..tempoꝛalis.l.ſi vnus..j.. de pac.Aut dies ipſa apponitur ſtipulationi ſeu cõtractui ab initio eo ipſo ꝙ eſt facta ſtipulatio.Et tũc dicendum ꝙ aut iſta dies adijcit᷑ ab homine: ⁊tali caſu dicẽdum ꝙ aut in ſtipulatione venit id qð nõ eſt ad heredes tranſitoꝛium: ⁊ tali caſu non eſt nata nec actio nec obligatio ante diemj. quando dies vſuſfr.leg. ced.l.j. in ſi. Zut in ipſa ſtipulatio- ne venit id quod eſt ad heredes tranſitoꝛiũ.⁊ tali caſu vera eſt opinio ꝙ actio ſit ante diem nata. Quod hoc ſit verum, allegetur iſta ratio. Certum eſt quod iſta eſt pꝛomiſſio: vt j. de arbi.l. Celſus. ⁊. c. cum dilecti. ve dolo ⁊ contu. ergo ſe- quitur quod oꝛitur actio ſaltem ex pꝛimo capite pꝛomiſſio/ nis, ſcilicet ſimplicis. Pꝛo hoc videtur eſſe tex.in.d.lj. in fi. j. quando dies leg. ce. Pꝛeterea pꝛo hoc eſt vna ratio. Non eſt dubium ꝙ iſti dies non adijciunt᷑ ſolum executioni pꝛo- miſſionis ſeu retardationi ſolutionis:ergo ſequitur ꝙ non debẽt impedire natiuitatem actionis.l.ex his verbis.C.qñ dies leg. ced. Ande ex his conclude quod hec ſit vera opi⸗ nio quod ante diem actio ſit nata. Pꝛo contraria parte, ſcʒ quod non ſit nata, poſſent fieri iſte rationes. Pꝛima, actus agentium non debent operari vltra eoꝛum voluntatem.l. non omnes. in pꝛincipio.j.ſicertum pet. Quod illi contra- bentes fuerint huius opinionis dixi ſcilicet vt ante euentũ diei non reſultaret actio:ergo non debet intelligi eſſe nata. Sed reſpondetur negando quod intentio eoꝛum fuerit ꝙ non oꝛiretur actio quod fuit vt differrent ſolutionem:vt di 16 cta.l.ſi centeſimus. ¶ Scðo arguitur ſic.r Diſpoſitio tem⸗ poꝛalis videtur includere tacitam pꝛohibitionem de non agendo interim.l. Lucius.§. teſtatoꝛ. de legat. ij. Sed cum pꝛeſupponis adiectionem intelligitur quod intentio con⸗ trahentium fuerit ante diem agi poſſe. R eſponde fatendo totum, ſcʒ quod nõ poſſit agi effectualiter, ſed non ꝙ actio non ſit nata, per. d.l. centeſimus. ⁊.l. ex bis verbis. ¶ Ter⸗ tio arguitur. Actio non eſt alind qᷓ; ius deducendi in indi⸗ cium quod ſibidebetur.inſtitu. de actionib. in pꝛincip. Tu dices non niſi poſt diem poteſt ipſa actio induci:ergo fate/ ris ꝙ non eſt actio. Cu dic quod ibi ipſa actio nõ difinitur quo ad exercitium. Actio enim eſt qunoddam ius quod cõ⸗ ſiſtit in intellectu hominum. ¶ Alterius quid hic videtur velle texll.ſi mãdauero tibi.j.mand. Reſponde ꝙ ibi actio non eſt nata actualiter, ſed habitu. Habet ergo actionem, ſed non exercitium. Pꝛobatur opi.ſcʒ ꝙ non ſit actio nats ante diem. Ana ratio eſt quia ſi ante diem naſcitur habitu non naſcitur exercitio.inſti.de act..plus autem.⁊ in.c.j.de plus pe. ¶ Altimo facit pꝛo hoc.l.qð in diem.j. de acceptil. Dicitur enim ibi ꝙ debitum in diem non poteſtper acce⸗ ptilationem ſummari. Et ſic nõ eſt nata actio, intellige quo ad exercitiũ. Item videtur eſſe tex.pꝛo hoc in.l.ſi ita ſtipu⸗ latus.. ſub conditione.j.de lega.ij. ¶ Neniamus ad aliud membꝛum pꝛincipale, ſcʒ ꝙ ipſa dies aliqñ ſubintelligitur a lege non ab homine. Et tũc dic ꝙ aliqũñ ſubintelligitur ex natura ipſius actionis:⁊ tũc ante diem nõ eſt nata actio.l.ſi tutoꝛ reipu..vlt.cum.l. ſeqj. de tut.⁊ ra.diſtra...iij..hãc ſtipulationem.iuncta.l.j j. rem pup.ſal. fo.Aliquando vero ex ipſa.L.ſubintelligit dies ex natura ipſius rei deducte in ſtipulatione.⁊tunc dicendum ꝙ ante diem actio nõ eſt na⸗ ta.l.interdumj. de ver. obli. Mliquando vero ſubintelligit ex natura loci deducti in ſtipulatione:tũc ante diem oꝛitur actio:ſed non poteſt intentari.l.non vtiq;..ſi quis ita j.de eo qð cert.lo.ỹt ſi dicat᷑. Adquid eſt vtile an ſit nata actio vel non ſi intentari nõ poteſt. Dic ꝙ ad hoc exemplum.do tibi oẽs actiones meas/intelligitur de bis quas in pꝛeſenti habeo.l.ſi ita.de auro ⁊ arg.leg. Et plene in.l.fi. C.de pact. Modo ſi actio iſta eſt nata ante videtur donata ſi naſcitur poſt in donatione non venit. Item aliud. lego tibi omnes actiones meas.certe intelligit de his quas tũc habebam.l. ſi ita ſcripſiſſet.de lega.ij. Ad pꝛopoſitum ſi actio erat nata ante diem venit in legato:ſi poſt nõ venit. ¶ T Supꝛa vidi⸗/ mus de pendentia diei certe ꝙ impediat ſtipulationis na⸗ tinitatem. Nunc videndum eſt quid in caſu vno ſpeciali di⸗ cendũ ſit, vc;, nunquid pendentia diei incerte in ſtipulatio⸗ ne in qua deuenit quid certũ, impediat natiuitatẽ certi cã⸗ dictionis: Bar.in.l.certi cõdi.j.ſi cer. pet.dicit ꝙ ſic.⁊ dic de boc vt ii eſt tex. Sed non valet argumentũ ex ea.l.ex eo qꝛ actio eſt nata licet agi nõ poſſit adueniẽte die:ex..ſi cedere diem. de ver. ſig. Item dicit ipſe ratio eſt qꝛ certi condictio competit ad ea que ſunt circa.d.l.certi cõdi. ſed certũ eſt ꝙ actio oꝛta ante diem oꝛit᷑ ad quid incertũ pꝛopter interuſu⸗ rium medi tẽpoꝛis qð eſt incertũl.vbi autem nõ apparet. Sillud.j.de ver.obl.hoc nil valet: qꝛ poteſt reſpõderi ex eis q Bart. dicit in.d.j.ſtipulatus.vbi vult ꝙ licet interuſuriũ medij tempoꝛis quod percipitur cũ dies eſt incerta ſit in⸗ certum:nibilominus illud quod percipitur ex ſtipulatione habẽte diem certũ eſt certũ.l.hereditatẽ j. ad.j. Falc. Pꝛe⸗ terea ⁊ alio modo reſpõderi poteſt.ſ.ꝙ nõ debemus cura⸗ re an illud interuſuriũ ſit certũ:ſed ad certã pecuniã, q̃ eſt pꝛomiſſa. Supereſt vt cõcludamus ꝙꝓ ipſa certi coõdi.quẽ⸗ admodũ quelibet alia actio oꝛiat᷑ ante euentũ diei certi. qð pꝛobo q iſta duo nõ debẽt diuerſo iure cẽſeri.l.de quibus. ver. nam cũ ipſe..de leg.i.l.eũ qui edes.j.de vſuſc. Modo ponat᷑ ꝙ ſit vna ſtipulatio que babeat locũ:vtputa ꝓmitto reddere que babeo in depoſitũ.Ex iſta oꝛit duplex actio ⁊ cadem cauſa. Quid autem ſit in legato habẽte diem certũ: quando committatur. F̃ac tria membꝛa. Tlut queris quo ad obligationem.⁊ dic quod ſtatim cõmittitur.l. Sempꝛo⸗ nius Alttilj.de vſufruc.leg. Nut queris quando legatum committatur quo ad exactionem.⁊ dicas quod cedit eue⸗ niente die.l.ſi ita ſcriptum..ſi ſub conditione.de legatis.ij. Aut queritur quando cedat quo ad tranſmiſſionem. ⁊ dic ſtatim a die moꝛtis.l. vnica..cum igitur. C. de caduc. tol⸗ lendis. Aut queritur quando committatur quo ad actio- nem:⁊ dicas ꝙ nõ ſtatim a die moꝛtis.Caſus eſt in.l.ſi poſt diem.j.quando dies leg. ced.ꝛ in.l.ſi dies. eodem tit. ¶ Ae niamus ad aliud membꝛum pꝛincipale, ſcilicet qnãdo ipſa ſtipulatio contrarium diem ⁊ incertam appoſitam gratia differende ſolutionis. In quo debes dicere quod quedam eſt dies incerta an ⁊ quando: iſta ſtipulatio habet diem 3 71 1 1 u 1 1 1 3: 1 b 1 ¹ 3 1 1 12 7 Audo. Koma.in pꝛimam.ff. veter. part. an ⁊ quando continens. nec committitur quo ad actum nec quo ad obligationem durante pendentia, ſed ipſa aduen- niente.l. dies incertus. j.de cõdi. demon.a.lſtipulatio iſta. S. inter certam. de verb.oblig. Elliquando vero dies certa ſed an incerta quando ⁊ tunc:an ante euentũ huius incerte diei oꝛiatur ex ſtipulatione obligatio ſeu actio. Bar.in.d.l. ſtipulatus.refert opi.Cy.⁊ gloſ.Sed ipſe dicit ibi ꝙ etiam tali caſu iterũ actio ex hac ſtipulatione non oꝛitur nec obli/ gatio ipſa pẽdentia ſtante. Pꝛo hoc eſt caſus in l.vnica.C. yt act. ab her.⁊ contra.niſi glo.illum deſtruant. In contra/ rium videt᷑ facere text.in.j.ſi pupillus. g.qui ſub cõditione. j. de dona. pꝛo hac opin.videtur caſus in..nam ⁊ ſicum mo riar.j.de condi.indebi. ergo ſequitur ꝙ interim oꝛta eſt di qua obligatio. Sed quando reſpondetur ad. q. Bar.in. d.l⸗ vnica.yt action. ab herede. cum qua concoꝛdat.l. ſcrupulo- fam. C.de contrahen.⁊ commit.ſtipul.§. poſt moꝛtem.in⸗ ſtitu. de inuti. ſtipul. Reſpondeo ad tex.illum dicentem in⸗ cipiunt ab heredibus ⁊contra beredes intelligo cum effe⸗ ctu. Pꝛobatur in.. eum quiliberis. õ. quoties. j. de ver. obl. Dicit ꝙ id quod ad diem eſt pꝛomiſſum ante diem nõ de⸗ betur. Suppletur ſi cum effectupꝛedicta pꝛocedũt ſecũdo caſu quo loquimur de die certa quãdo vnica ⁊ omnimoda. Sed quid ſi textus loquitur in die certa an⁊ incerta quan/ do non eſt incerta nec omnimoda, nunquid actio oꝛiat᷑ an⸗ te diem, Pim Ray. ꝙ non. Et quod ſit verum pꝛobatur in.l. ſi tutoꝛ reipubl..ſi.cum.l ſeꝗ.j. de tutel.⁊ ratio.diſtrahend. Debes ſcire ꝙ actio tũc oꝛitur eo die quo tutela finita eſt, vt.lij.C.de adminiſtr.tutoꝛ.cum ſimilib.quoniam interim babet diem incertum nonvnica, nec omnimoda:merito eſt inductũ vt ante diem non oꝛiatur actio:quia ſi interim oꝛi⸗ retur ſine fonte oꝛiretur, ⁊ in eſſe deduceretur. Pꝛobatur in ſocietate, que multis modis finitur. l. actione.§.vlti. pꝛo ſoc.quia habet certum initium, incertum tamen finem, pu⸗ ta diem moꝛtis. Ita etiam dicimus in actione de dote que oꝛit ſoluto matrimonio vel veniente caſu reſtitutionis do⸗ tis. Glo.in.l.pater. j. de dote pꝛelegata. Quare non oꝛiatur ante. Reſpõdeo quia certum eſt quod iſta reſtitutio habet certam diem ⁊ incertam.Quando incertitudo pꝛoceſſit ex diuerſis cauſis. Quod hoc ſit verũ pꝛobatur in.lj.ſi ita quis ſtipuletur.j.de verboꝛ.obligatio.F̊acit.l.cum querebatur. iudic.ſolui.⁊ facit.l. Julia.j.de condi.indeb. Concludamus ergo quod aut ipſa actio non poteſt oꝛiri ex diuerſis capi⸗ tibus:⁊ tunc ante euemũ diei non oꝛiatur per ea que.6.di⸗ xi in actione de dote ⁊ ſocietate. Aideamus quid in legato habente diem incertam. Dic vt in.l.heres meus.j. de con⸗ di.⁊ demonſtra.item in.l.ſi cum heres.j. quando dies lega. ced.⁊ in.l.vnica.. ſinautem aliquid ſub conditione. C. de ca duc.tollen. Aide glo.in.l.poſt moꝛtem. de fideiuſſoꝛib. Sed vide quid eo caſu quo in ſtipulationem adijcitur dies cau⸗ ſa limitande obligationis. committitur ꝙ ſtatim tam quo ad obligationem q; quo ad actionem euentus diei pariat exceptionem.l.obligationum fere.j. de actio. ⁊ obligatio.l. eum qui ita..qui itaj.de actio.⁊ obliga.Eſt ⁊ aliud ſcilicet quando dies adijciatur ſtipulationi gratia multiplicande obligationis:⁊ tunc quãdo committitur ſtipulatio quo ad actionem ⁊ obligationem dic ꝙ ſtatim committitur.. Sti⸗ chum. oe verbo. obliga.l. ſenatus.. fi. de dona. cau. moꝛtis. Pꝛo hoc vide glo.in.l.cum notiſſimi..in his.C.8de pꝛeſcri. xrx. an. Quid ſit in legato: De hoc habetis iura in..ſingu⸗ los. j. de an. leg..j. C. quan. dies leg. ced. ⁊.l.cum in annos. ⁊ l.nec ſemel.⁊..ſi cum pꝛefinitionem.j. quan. di.leg. ce. Runc 18 queritur † quando committatur ſtipulatio conditionalis. In hocfacias duo membꝛa, ſcʒ ꝙ aliquando habet condi tionem certitudinaliter extituram:⁊ tunc dic quemadmo⸗ dum ſupꝛa dixi in ſtipulatione habète diem incertam gra⸗ in differende ſolutionis. Pꝛobatur iſta equiparatio in.d. in pupillus.§.ſi ſub conditione.j. de nouation. Aliter, cum ipulatio habet cõditionem indiniduam,in quo dic quod aliquando queritur quando cõmi : omittatur tacitam conditioneme⁊ in hoc gloſ. aiu ſtipulatio habens buius rei.j.de pactis.quam tus. tenens quod ipſa tacita ſub S 1 diat natiuitatem actionis⁊ oblig weneee 1 verb. oblig. Ad idem in. lij ad ſl. de condit.⁊ demonſt. In contrariancdem in.l.j. . 8 2.*. rari„ illam glo. poſſumus allegare tria. lnartemecontra 7 ꝛumo ti te ſubintellecta ſuſpenſonem non inducit lt Teher er⸗ trinſecus. j.de conditio.⁊ demonſtrat. ergo ſequitur ꝙ ipſa pꝛomiſſio tanquam pura pꝛoducit ſtatim actum ⁊ obliga⸗ tionem. Secundo videtur pꝛo hoc caſus in.l.quero..inter locatoꝛem.j.loca. Pꝛo eodem videtur caſus in.l.ita demũ. j. de arbi. vbi pꝛomiſſio pene habet conditionem tacitam, ſ non commiſeris dolum in pꝛolatione ſententie:quia ſiagis ad penam repello te exceptione doli. Pꝛo cõcoꝛdia dicen⸗ dum ꝙ aliquando tacita conditio habet in ſe id quod pꝛe⸗ ſumitur euenire:⁊ tũc non ſuſpendit natiuitatem actionis. Ita ſit caſus in.d.l.quero..inter locatoꝛem.⁊.d.l.ita demũ. quod quilibet pꝛeſumitur velle obſeruare quod pꝛomiſit. alleg.l.ſi captiuus. de capt.⁊oſtli.reuer. Sequitur videre quid de expꝛeſſa. Dum ergo queritur quomodo ſtipula⸗ tio conditionalis ſimplex committatur niſi conditione ad⸗ ueniente. l.cedere diem. allegata.inſtitu. de ver. oblig.. ſub conditione.z.§. ex conditionali. Sed ſtat dubium, nunquid conditionis pẽdentia impediat actionis ſeu obligationis natiuitatem. In hoc facias tria membꝛa. Pꝛimum ꝙ que/ dam eſt conditio neceſſaria que habet tractum de pꝛeſenti nullum autem de futuro.⁊ iſta annullat ipſam ſtipulatio⸗ nem. Ande nõ eſt querẽdum an impediat natiuitatem ob⸗ ligationis. Ita vult Barto. in. d.l.ſi ſtipulatus. alleg.I. iure⸗ gẽtium.g.ſi ob maleſicium.j.de pac. Exemplum, pꝛomitto decem ſi digito celum nontetigeris.Ego miroꝛde iſto di⸗ cto.hoc enim eſt contra expꝛeſſos caſus.l. ducentos. ꝙ iſta conditio neceſſaria que habet tractum de pꝛeſenti non im⸗ pedit natiuitatem obligationis. Pꝛo hoc etiam eſt textan l:impoſſibilis.in fi.xeſpon.j. de verb. oblig. ⁊ tex.in.i.in illa ſtipulatione..in literis.in fi. eod.tit. Abi dicitur quod iſta conditio adijcitur perſone pꝛomittentis ſtatim oꝛitur obli gatio.Cex.habetis alium dicẽtem deberi dici.⁊ ſi adijcia⸗ tur in perſonam eius cuipꝛomittitur.inſtit. de inuti. ſtipul. g.ſi impoſſibilis.Non obſtat.g.ob maleficium.quoniam ibi ideo pꝛomiſſio erat nullat quia in ea cõtinebatur quid tur⸗ pe. Capio membꝛum ſecundum, ſcilicet ꝙ quedam eſt cõditio neceſſaria que habet tractum neceſſarium de futu⸗ ro.⁊ in hoc ſtat dubium nunquid iſtius pendẽtia impediat natiuitatem actionis. Exemplum, pꝛomitto decem ſi mo⸗ rieris. Querit᷑ nũquid interim ſit nata obligatio vel actio. BGlo.lj.poſt moꝛtem.C.de ſideiuſ.refert an iſta conditio ex. pꝛimatur per verbum commune an perverbum ſi. qdꝛimo caſu vult ꝙ ante moꝛtem ſit nata actio: ſecundo nulla actio eſt nata ⁊ ſit in pendenti. Alleg.l.ſi Titio.quando dies leg. ced. Iſta diſtinctio non eſt vera: quia Juriſconſultus vult ꝙ inter verba iſta nulla ſit differẽtia.l.cum quid..pe.j.de verb. oblig. Bene facit.l. quibus diebus. g. quidam Titio. j. de condi.⁊ demonſt. Ande reiecta diſtinctione ſua Bart. in. d. l. ita ſtipulatus. tenuit ante conditionem iſtam nõ eſſe oꝛtam actionẽ. Alleg.d.l.cedere diem. Alleg. etiã.l.j. C. vt act.ab her.yvbi iſta obligatio incipit ab herede. Dic cõtra⸗ rium debes tenere per tex.l.ſi pupillus..qui ſub conditio⸗ ne. Nam qui ſub cõditione extitura pꝛomittit, pure pꝛomit tit. Ad idem tex.in.l.nam ⁊ ſi moꝛiar.j.de condi.indeb. Ad d. l). ad. d.lxcedere diem. S. reſpondi. ¶ Capio nũc alind membꝛum ſcilicet, aliquando contractus ipſe babet condi tionem impoſſibilem.⁊ tũc non eſt dubiũ quin ipſa ſtipula⸗ tio committatur.ex eo quia impoſſibilitas reddit obliga⸗ tionem nullã ipſo iure, in. l. impoſſibilis. alias. l. non ſolum. j. de actio.⁊ obliga.⁊ in. d.g.ſi impoſſibilis.inſtitu.de inutili ſtipu.⁊ in.l.certi condi.g.qui igitur.in fi.ſi cer.pet. allit ta⸗ men hoc in donatione cauſa moꝛtis, que omnino remanet valida.Caſus eſt in.l.ſub conditione..hoc edictum.verſ.⁊ in moꝛtisj. de condi.inſti. Sed ecce vnum quod nũc occur⸗ rit. Nunquid contractus liberationis vitietur adiectione modi impoſſibilis. Exemplũ, libero te ab eo qð mihi de⸗ bes vt celum digito tangas:⁊ videtur valere: quia libera- tio que eſt diſtractus eſt eiuſdẽ nature cuius ⁊ cõtractus.l. ab emptione.j. de pact.l. ſi ad reſolnendam. C. de pꝛed. mi⸗ noꝛ. ſed contractus annullatur:ergo ſequit᷑ ꝙa diſtractus. Sed glo.que non eſt alibi in.l.cum donationis.ad fi.gl.ma⸗ gne.C.de tranſact.contrarium dicit ⁊ bene. Item nunquid modus impoſſibilis vitiet cõtractum innominatum: De⸗ bes ſcire ꝙ ſic. Quia aut adijcit᷑ contractui nominato mo⸗ dus impoſſibilis, quem cõtrabens putat eſſe poſſibilẽ: ⁊ta lis vitiat ipſum contractũ innominatũ. Ita habetis tex. in l.iij..ſi liber homo. ⁊.§. Neratius.j. de cõd. ob cau. in.l. cum ancillã. C. eod. Aut quis adiecit modũ un niditem men ciebat decöd vamöi ictsatjauni ſööttoredit Ttnaxis rel hm pomimocd onnemcalmmdt (beenäuon rahlasha Raas Itecymaiy paleturde ſeturconmit Sjmieeftin 1Oas CfSeau glebaberinſ a Pumüg⸗ repcciwne tſt Autinilssq deenanrd eäcti eg dumſTii Tiumnonpe dioniatme maimat toraierio Lbono 1 calguotis feenacemi dnedaxur qwid tur⸗ clicetqy qnedam eſt neceſtarium de futu⸗ pPendeẽtia impediat Wnitto decem ſi mo⸗ obligatio pel actio, an iſta onditio ex⸗ verbum ſi. Dꝛimo ecundo nulia actio o. quando diesleg, Juriſconſultos yu cum quid.ꝓeſde H.quidam Tüio. ſtinctione ſua Bart. tionem iſtam noeſſ .Dlleg. etial.Ciſt berede. Dic ötra⸗ 3,9. qui ſub conditio omittit, pureponſt de condi ndeb, 20 .CCapiopritolnl tus ipſe haittand biũ quin iptihia litas reddt ie is. glias..nolſdum ilis inſtitudeimi Kſi cer pet.faltu ue omnino renane cuius⁊ cötractus Si quis cautionib.c. 46 ſciebat eſſe impoſſibilẽ aut aliquo caſu effici poſſe poſſibi⸗ lem. Iſtum caſum cõpꝛehende. C. de cõd.ob cau.lj.ſi militẽ. Elliquando vero quis adijcit modũ impoſſibilem omnino ⁊ nunꝙᷓ poſſe effici poſſibilem tau caſu non vitiat cõtractũ, imo manet validus.Hic eſt caſus no.in l.dictam legem.C. eo.ti. Capio membꝛum vltimu, ſcʒ quedam eſt contingens cõditio. Et iſto caſu omnes cõcludunt ꝙ nec obligatio nec ſtipulatio committit ante euentũ cõditionis, per text.in.d. Lcedere diem.in vlti. reſpon.pꝛin.vt in. d..ſub conditione. inſtit.de ver.oblig. Sed quid ſi iſta ſtipuiatio ſit contracta ſub conditione contingente negatiue:quia tunc com mittit ſtipulatio pura:puta, pꝛomitto tibi. x. ſi nõ aſ cẽderis capi- tolium. Debes dicere ꝙ nunqᷓ; committit᷑ niſi poſtqᷓ; certũ eſt ilũ amplius adimpleri non poſſe. Tex.eſt in.l.quicquid aſtringende..vlt.de ver.obli.inſti.eo.tit..ſi quis ita. Quo 19 vero fadlegatum ꝗñ committatur ſi ſub conditione relin⸗ quitur. Dic ꝙ aliqñ habet tacitam cõditionem ſubintelle- ctam:⁊ tunc non committitur niſi adueniente conditione.l. j. C. de cond.⁊ demon. Sed ſcias ꝙ iſta cõditio nõ impedit trãſmiſſionem ad heredem.l.ſi Titio. F.j.l. cum illud aut il⸗ lud.⁊.l.qd pure.j.qñ di. leg. ce. Sinautem ſit facta ſub cõdi⸗ tione expꝛeſſa:dic vt in.l.legata.j.de condi.⁊ demon.Et in⸗ quantum tetigi.S. de impoſſibili conditione an vitiet con⸗ tractum, adde an vitiet vltimam volũtatem. adeo ꝙ nunq́; committat:de quo dic vt in.l.ij. de cõd.inſti.⁊ in.l.obtinuit. Ide cõd.⁊ demõ.inſti.de her.inſtit.F.impoſſibilibus. Pꝛe/ dictis adijciendũ, ſcʒ qñũ committatur ſtipulatio concepta ſub cõditione diſiunctiua:puta, pꝛomitto decem ſine vene- rit nauis ex Aſia ſiue non. Pꝛima fronte videbatur ꝙ ſta/ tim qꝛ omnimodo hoc pꝛomiſſum eſt futurũ debitum:qꝛ in omnem caſum eſt mihi debitũ:ſicut dicimus ꝙ pꝛomiſſum ſub conditione omnimodo extitura eſt pure debitum: vt.j. ſi pupillus..qui ſub conditione.cum alijs.S. alleg.Rihilo/ minus contrarium eſt verum, ſc; ꝙ non cenſe etur cõmiſſ a, anteqᷓ vna ipſarum conditionum euenerit.j.ſi ita quis ſti⸗ puletur.de ver.obl.Et huius ratio eſt qꝛ ſi qñ ſtipulatio cẽ ſetur commiſſa oꝛietur ex capite incerto:qð eſt abſurdum. Simile eſt in legato, per text.in.l.huiuſmodi.j.qñ dies leg. 20 ced. ¶ tSequitur videre quando committatur ſtipulatio que habet in ſe conditionẽ in diem. In hoc facias duo mẽ⸗ bꝛa. Pꝛimũ ꝙ aut loquimur in his volũtatibus, que diem reſpiciunt:vt ſunt ſtipulationes/, legata, ⁊ alij contractus. Aut in illis que diem non reſpiciũt. Pꝛimo caſu debemus dicere ꝙ aut dies adijciuntur diſpoſitioni:⁊ tunc qᷣuis ex/ tat cõditio, expectatur dies..ſi ita. ⁊.l. cũ tale..venio.j.rñ. de cõd.⁊ demon.⁊ in.l.in his verbis.C. ꝗñ di.leg.ce. Exem⸗ plum,ſi Titio poſt. x. annos lego fundũ ſi ab herede domi- nium non petierit. Elliquando autẽ dies ipſa adijcitur cõ⸗ ditioni:⁊ tunc dicas ꝙ in conditione ipſa continet᷑, qᷓq́; ve- mat implendum ex facto pꝛomiſſoꝛis.Tali caſu licet cõdi/ tio extiterit debet dies expectari. Hic eſt caſus in.j.ſi eum. S.homo fiſci.j.eo.⁊.l.inſularum.in reſpõ.ſ.j.de ver. obli. iũ⸗ cta.l. quoties quis.j. e. tit. ⁊ tex. in.. qui in ilia ſtipulatione.j. de ver. obli. Exemplum, ſi in menſe Maij domum nõper- feceris,centũ mihi dare pꝛomittis. Tex.eſt in..ſtipulatio/ nes non diuiduntur..vlti.Facit.c.pꝛomiſſa.de elect.lib.vj. Bene facit qð no.in.l.non omnes.j.ſi cer. pet. Aut conditio ipſa que habet in ſe diem adiectã continet id quod non ve/ nit adimplendũ ex facto pꝛomiſſoꝛis, ſed ex viribus foꝛtu⸗ ne vel facto alieno.⁊ tunc dicendum ꝙ aut cõditio ipſa ha⸗ bet conditionẽ:⁊ tunc tali caſu dicendũ ꝙ qᷓuis cõditio ex⸗ titerit lapſus diei debet expectarill.ſi is legatũ..j.j. de co⸗ di.⁊ demon.l.vxoꝛi.de vſufruc.leg. Exemplum, ii Titius in quinquennio filiũ aliquem nonſuſceperit, tũc Sempꝛonio decem lego. Aut non continet in ſe conditio ipſa conditio/ nem:ꝛ tali caſu non debet dies expectari,ſi extiterit condi⸗ tio.l.hoc iure.⁊c. Rec ſufficiant de his que habent diem et cõditionem, ⁊ que diem reſpiciunt. Quedã ſunt volũtates, in quibꝰ dies nõ poteſt iure valido adijci. Exemplũ pone in inſtitutiõe heredis.j. de her. inſt.l. heres.⁊ in.l. extraneũ. cũ ibi no.C. eo.ti..heres.⁊ fi.inſti.de he.inſti. Quo caſudi cendũ ſic. Aut purificata ↄditione dies remanet ſimplex:⁊ tali caſu illa dies non babet expectari.I.ſi quis ita j. de acꝗ. ber. Exemplum, mando heredi vt ſi intra decem dies here ditatem non appꝛebẽderit illum heredem eſſe volo.Et ra⸗ tio eſt, quia ceſſante cauſa dilationis ceſſat dilatio.j. filia. in Sl.alumno.j. ad Treb. Aut exiſtente cõditione dies nõ re⸗ manet ſimpliciter, ſed habet in ſe aliquod factum annexũ: tunc dies expectanda eſt.iiij. in pꝛin.j. de cõd.inſſti. Exem⸗ plum, ſi teſtatoꝛ dixerit ſic, Si Titius ⁊ Seins in ſocietate bonoꝛum meoꝛũ fuerint vſq; ac annos. xv. heredes perpe-⸗ tui ſunt. Sed vnum aduerte. Quid ſi teſtatoꝛ mader ꝙ be⸗ redes debeãt eſſe in ſocietate in perpetuũ non eſt ſeqnẽda volũtas:ſecus ſi ad tempus vnum. Tex.habes in.I.nulla.j. pꝛo ſoc. Ad idem.l. cum duobus. F.j. eo. tit. Text. in.l. in boc iudicio..ſi conueniat.j.cõi diuid.quia bonum eſt argumẽ⸗ tum de cõtractibus ad vltimas volũtates.l.ſeruum filij.. eum qui.de leg.j l.pactũ inter beredes.de pact. Inum eſt videndum. Ponatur ꝙ conditio que venit implẽda adie/ cta vltime volutati habet diem.⁊ ponatur ꝙ certũ ſit ꝙ ab initio, intra diem conditionis erit eppectanda. Dic ꝙaut loquimur in inſtitut. ⁊dies nõ eſt expectãda ſed ſtatim po/ teſt hereditas appꝛehendi: aut in legato:⁊ eſt expectanda dies. De pꝛimo eſt tex. in. l.ſi quis ita inſtitutus ſit, ſ monu-⸗ mentumjj.de coͤd. inſti. De ſcõo eſt glo. ſingu. ibi:exemplũ, ſi Titius intra triduum monumentum marmoꝛeũ fecerit, beres meus eſto. ¶Capio ſcðam particul gloſ.maxime. 21 Ettad euidentiam ſciendũ eſt quid ſit purgatio moꝛe,⁊ nõ eſt aliud ꝙᷓ; emendatio cõmiſſe negligentie reponẽs quem in eum ſtatum effectualiter in quo erat ante negligẽtiam. Pꝛobatur in.l.ſi ſeruum.. ſequitur.j. de ver. obli. Mmodo querit gl.qꝛ.S.dictum fuit ſtipula.cõmitti pꝛopter moꝛam: quomodo moꝛa purgetur. Gloſ.reſpondet tribus modis, ⁊ dicit ꝙ purgatio moꝛe admittit᷑ pꝛimo in iudicialibus, vt Pic:ſecundo in arbitris,vt.l. Celſus.j. de arbi. tertio in vlti⸗ mis voluntatibusl.ij. de pe. leg. ⁊l.cum pꝛeſi umpt.j.qñ di. leg. ce. Et per hec eſt veriſicata opin. Mar. Illud idem eſt in penis legalibus.l.⸗hoc edicto.j.de publi.l.ſi cum except. In penalibus pꝛobat᷑ in.l. qui Rome. g. ỹlauius.j. de ver. obli.ỹ allit ſm Aar. duplici caſu. Pꝛimo ſ ſit lis cõteſta⸗ ta:quia tunc moꝛa non admittitur.j.de ver. obl l.ſi inſulam. Scðo niſi ex moꝛa ius actoꝛis ſit factum deterius:vt bic in ſi. ¶ Tranſeo nunc ad ſcðam opi.vulgarem. Dic vt in gl. Tertia opinio fuit ar.que dicit purgaripoſſe moꝛã vbi eſt pena pꝛomiſſa:⁊ habet locum qn cõditio eſt poteſtatiua 22¹ ⁷pꝛeceſſit penalem ſtipulationem. rEſt enim tripler cõdi/ tio..poteſtatiua, caſualis ⁊ miſta. Poteſtatiua eſt illa cui implementum dependet a poteſtate pꝛomittentis. Exem⸗ plum, ſi capitolinm aſcenderis nõ des Titio fundum. Ca⸗ ſnualis eſt illa cuius implemẽtum dependeta viribus: ⁊ ca⸗ ſus eſt foꝛtune.Exemplũ, ſi nauis ex Aſia venerit, pꝛomit⸗ tis mihi centum. Miſta cõditio eſt illa, cuius implementũñ coͤſiſtit partim in volũtate pꝛomittentis, partim in viribus caſus ⁊ foꝛtune.Exemplũ, ſi talẽ in iudicio viceris pꝛomit⸗ to tibi mille. Aidiſtis gloſ. recitatam ponẽtem tres opi.qñ moꝛa purgari poſſit. Referã duas alias. Ergo in hac ma⸗ teria quatuoꝛ opi. edo. In..ſi pacto quo penã dicemus.de pact.ꝙ ibi extra iudicium vbi eſt dies ⁊ pena moꝛa non eſt purgabilis. Et in hoc concoꝛdat cum ſcða opi. Glo. allegat l.magnã.C.de contraben.⁊ cõmit.ſtip.ꝛ.l.contrarietate. de 23 act.⁊ obli.de iudi. ¶. rHo. etiam ꝙ ſiſit dies ⁊pena purga⸗ tio admittitur. Ad hoc eſt text.in.l.ſancimus.C.de nideiuſ. In hoc etiã concoꝛdat text.cum ſcða opi.gl. Idemn etiã di⸗ cimus in arbitrarijs:qꝛ etiã ſi ſit dies: pena admittit᷑ pur⸗ gatio.l.ſi cum dies.g.ſcum..ſeq.j.de arbi. ¶ MNunc capia/ mus alind membꝛum ⁊ dicendum ᷣm Odorᷣſ.ꝙ in contra⸗ ctibus, in quibus eſt dies tm̃, moꝛa eſt purgabilis:vt.i.ſi ita quis.õ. Seia.de ver.obl. Exemplũ, i ſoluis mibi pecuniam quã dedi tutoꝛi ob hanc rem ad decem dies dabo tibi boc. In contractibus vero ſimiliter extraiudicialibus in quibꝰ adijcit pena ⁊ nõ dies ſimiliter moꝛa eſt purgabilis:vt in.i. ꝗ Rome..Flauius de ver.obli. Exemplũ, do tibi ſernũ, vt manumittas.⁊ſi feceris ſoluas tmi nomine pene. Dicit idem O dofr.ꝙ in contractibus extraiudicialibus quibus neutrum adiſcitur moꝛa purgatur. Caſus eſt in.i. ſi inſula. J. de ver. obl. Ecce in obligationibus facti ſuccedit obliga⸗ tio ad intereſſe:vt.l.ſi quis ab alio.5.ſi.j.de rei ud.ꝛ..ſtipu⸗ lationes non diuidunt. cum ſij. de ver.obli.Exemplũ, pꝛo⸗ mitto tibi ediſicare domũ non adiecto die nec pena:ſum in moꝛa qꝛ cum poſſum non ediſico. creditoꝛ agit ad intereſſe. debitoꝛ vult moꝛã purgare, an poſſit. Dic ꝙ in.d. l.ſi inſulã. dicit Odof. hoc debere limitaritribus tunc concurrẽtibꝰ. Pꝛimo ꝙ non ſit lis cõteſtata: qꝛ purgatio moꝛe fieri non poſſet:vt.d..ſi inſulam. ⁊.Lj. circa pꝛin. j. de pe.lega. Scðo ꝙ; n 44 au Uog 92% — ————— ——— 4 — o—— — Audo. Koma.in pꝛimam.ff. veter. part. ius creditoꝛis non ſit factum deterius, vt hic. Tertio ꝙin⸗ tra paucum tempus poſt moꝛam commiſſam debitoꝛ offe rat ſe negligẽtiam purgaturum. Text.eſt in.l.ſi ita quis.K. Seia. ad ſij.de ver. ob. Dy. vero in.ð.j.ſi inſulã. dixit ꝙ aut loquimur in extraiudicialibus.⁊ tũc ipſe adheret opinioni Odof Aut in indicialibus.⁊ tali caſu dicit ſic ꝙ aut in iudi cijs dies apponitur a lege ad ſolutionem, ⁊ tũc admittitui purgatio moꝛe.d.l.ſi cum dies. F. fj. de arbi. Sinautẽ pꝛefi⸗ git dies ab homine.⁊ tali caſu dicit ipſe. Aliqñ ſumus cir⸗ ca pꝛeparatoꝛia iudicioꝛum:⁊ tũc admittit purgatio moss. Texeſt hic ⁊ in.l.ſancimus.C. de ſideiuſ. Sinautem Hani mur in his que reſpiciũt ſinem iudicij, in quibus dies Pie xus eſt ab homine purgatio moꝛe nõ admittit᷑: vt in.l. C 3 2 ſus. in pꝛinj. de arb. Ita fuit opinio Dy. Ande cõiungẽ 5 iſtas opiniones redũcas ad hãc cõcluſionem ꝙ aut loqui⸗ mur in iudicialibus:aut in extraiudicialibus. Si in extra- iudicialibus dic,ꝙ vbi eſt dies ⁊ pena no habet locumn pur gatio moꝛe.ð.linag.⁊.l.traiectitie. In extraiudicialibus in quibuͤs adijcitur dies tãtum habet᷑ locum purgatio moꝛe. ſi ita quis.õ. Seia j. de ver. obli. Certio in extraiudiciali⸗ bus in quibus adijcitur pena tantum habet locum purga tio moꝛe.l.qui Rome..Flauius.j. de ver. obli. Ideo in ex⸗ traiudicialibus in quibus nec dies, nec pena adicitur, ad⸗ mittitur purgatio.ð.i.ſi inſulam.in ver.conteſtatus. In iu⸗ dicialibus in quibus adijcitur pena ⁊ dies a lege, admitti⸗ tur purgatio moꝛe..ſi cum dies..ſi. ci.l.ſeq. j. de arbi. Se⸗ cundo in iudicialibus concernẽtibus initiã litis in quibus dies adijcitur ab homine, admittit᷑ purgatiò moꝛe: vt hic ⁊.d.l. ſancimus. C. de fideiuſ. Tertio in concernentibus ſen⸗ tentiã in quibus ab homine adijcitur dies, purgatio moꝛe non admittitur:l. Celſus.in pꝛinc.de arb.Nunc capias tres regulas.Que ſint iſta que excludant facultatem purgandi 24 moꝛam.tPꝛima, vbi ex moꝛa ius creditoꝛis deterius effi⸗ citur non admittitur pur gatio moꝛe.Caſus eſt in.l.noſtra. Scõða regula eſt iſta. Abi ſuper ſecũdaria obligatione; ſcʒ pene ſeu intereſſe eſt facta litis cõteſtatio non admittitur purgatio moꝛe.l.ſi inſulam. de ver. obl.lj. de pe. leg.⁊.l. cũ ſi⸗ ne pꝛefinitione. qñ dies leg.ce. Tertia regula eſt, poſt lon⸗ gum tẽpus excluditur facultas purgãdi moꝛãll.ſi ita quis. g. Seia.ad fi.de ver.obli. ¶ Aidiſtis pꝛidie recitatam opi⸗/ nionem glo.⁊ quoꝛundam antiquoꝛum dicentium ⁊ cõclu⸗ 25 dentiũ qñ moꝛa purgari poſſit. Nuncteſt ſciendum qñ mo⸗ racõmittatur vel inducatur. Dum ergo queritur quomo- do ipſe debitoꝛincidat in moꝛam.Facias tria mẽbꝛa. Pꝛi⸗ mum ꝙ aliquando debetur quid pure:aliqñ in diem:aliqnñ ſub cõditione. Pꝛimo caſu inducitur moꝛa per interpella⸗ tionem cõgruo loco⁊ tempoꝛe factam. Ita pꝛobo in..mo- ra.j. de vſur.⁊l.ſi ex legati cauſa.j.de ver.obli. Sed bie ſtat vnum dubium.QAuic ſi fiat ipſa interpellatio tempoꝛẽ cõ⸗ gruo eius tamen effectus cõferatur in tempus an tunc cõ⸗ ſtituat debitoꝛem in moꝛa. Dicendum eſtꝙ; ſie: quia paria ſunt fieritempoꝛe pꝛomiſſo, ſeu tempoꝛe pꝛobibito, eius tñ effectum conferre in tempus licitum. Tex. eſt in.l.tempus. ſponſe. C. de dona.ante nup.⁊ in.c.ſi eo tempoꝛe. de reſcrip. in.vj. Pꝛobat hec queſtio in ſpecie in.l.traiectitie..de illoj. dẽ actio.⁊ obl. Similis queſtio eſt de loco. Quid ſide/ beotibi Bononie, ⁊ꝛ interpellatio ſit facta Rome. De hoc dic vt per Bar. in.l. d. cum filius.in fi.⁊ Cy.in.l.cum minoꝛi. Ciin quibus cau.in integ.reſtit. non eſt neceſſ. ¶ Item ſtat dubium.Nunquiqd iſta interpellatio poſſit fieri die feriata. Et videtur ꝙ ſic, cum ſit actus extraiudicialis de iure ciui⸗ li:vtldies feſtos. C. de fer. Quid autem de iure canonico: die vt in. cj. extra eo. Item nũquid poſſit fieri de nocte? Ai detur ꝙ ſic cũ ſit actus extraiudicialis: vt.l. nõ minoꝛem. C. enanne no giö lmwore Romanoj. de fer. Actus nõ celebꝛan S-Oe TelsClhls vedienowöhlg t de nocte: vt cconſuluit.extra debeat!lqðᷣte mibiij.ſi cer.pe ideo eſt neceſſe vtveniat cũ inſtrumento, ⁊conſtituat eum in moꝛa, per text. in..ſi quis inſiciatus jdepoſia qnam Barto cömendat quimn elte⸗ rius de regulquris..ol.quod te mibi. Jtem re uirituroo iſta interpellatio iat partibabili ⁊ legitirna Ler habed in lſed ſi ex ſtipulatu jde ver.oblig inoac. Tex. habes ille cui facta eſt intern at,* ,00igat. Item requiritur ꝙ ille cui facta eſt interpellatio, habeat aliquam iuſtam cau⸗ ſam differendi ſolutionem:quia non cenſetur in moꝛa con⸗ ſtitutus ſi illam babeat per textum in ſciedum.a.ſi quis ſ. de heredanſtitu.⁊ in.. ſi minoꝛ j. de ſer. expoꝛt. ⁊ in.l.quocd equiritur ꝙ ſciat ſe debere velſcire ſolutionemj de vſur. in..ſia per emptoꝛem.ſ. f. jucta gloſ. j. de act. empaꝛ in. e non eſt in moꝛa. de regul.iur. lib. vſ.⁊ ſ pupillus. de ver. obligat. Item ſufficit ad iſtam moꝛam in- ducendam quodcunq; verbũ aptum compꝛebẽdere ipſam interpellationem de ſoluendol.hoc modo. ⁊.l. etiam. eo. tit. de leg.jl.ſi quis mihi bona..ſi quis.l.ſi mandaui.de acqui. here.Et in omnibus bis locis not. Bar.⁊ Cp. in.l. minoꝛis. Item ſufficit vna ſola monitio:neq; ſunt plures neceſſarie. Ita eſt textus in.l. Titia..vſuras.de leg.ij. Ita etiam no. Bar. ⁊ Angel.in... qui Rome.. coheredes.j. de ver. oblig. ⁊ ratio quia in bis extraindicialibus vna monitio babet vim peremptoꝛij. Glo.in.l.ſi tempoꝛa.C. de fide inſtrumen. ⁊ iure haſte fiſcal.libꝛo. x.⁊ quod notat gloſ.in cle.j.de here. Fallit niſi infęrioꝛ vellet in moꝛa cõſtituere ſuperioꝛem: qꝛ tunc ratione ſuperioꝛitatis requiritur monitio trina. Ca-⸗ ſus eſt in ca. extra.de ſupplen negligen.pꝛelatoꝛ.Ald cuius intellectum vide quod notat Bart.in..de pupillo..ſi quis ipſ pꝛetoꝛi.de noui oper.nuncia.⁊ gl.in.c.cupientes.in ver⸗ bo, pꝛopoſita.de electionib.in.vj. Rec fallunt in aliquibus caſibus, in quibus moꝛa inducitur re ipſa abſq; alia inter⸗ pellatione. Et ſunt tres. Pꝛimus, ſi quid per teſtatoꝛẽ reli⸗ ctum fuerit venerabili loco:quia tũc ſtatim debet ſolui. Et ſi non ſtatim facit in moꝛa.gloſſa eſt ſingularis inſtitu. de de actionib..item miſta. Secundus eſt cum quid debetur ipſi pupillo ex bone fidei cõtractu, vt.l. minoꝛum. C. in qui⸗ bus cauſis in integ.reſtitutio non eſt neceſſar.⁊ dicta.l. Ti⸗ tia.. vſuras.de legatis.ij. Tertius caſus eſt cum ipſi pu⸗ pillo quid debetur ex donatione cauſa moꝛtis: quia ſi ſta⸗ tim ei non ſoluitur, eſt in moꝛa, per glo. oꝛdina.⁊ notatur in ISeia.in ver. ſi bone ſidei. j. de donatio. cauſa moꝛt. Capio ſecundum, ſcilicet quando inducitur moꝛa cum eo qui de⸗ bet in diem ⁊ in loco. Debes dicere ꝙ aut ante diẽ eſt nata actio ⁊ obligatio contra debitoꝛem.⁊ tali caſu euentus diei conſtituit quem in moꝛa.l. mag. C. de contraben.⁊ commit. ſtipula.de iure emph.l.ij.extra de loca.c.potuit. Iſtud reci pit tres limitationes. Pꝛimo niſi tempus adiectũ ad oiffe rendum ſolutionem ſit paucum:quia tũc extremitas illius tempoꝛis non conſtituit in moꝛa debitoꝛem. Hoc eſt quod voluit Bal. in.l.ſi mibi⁊ tibi.g.ſi quis ſeruos. de legat.j. per illum textum. Ille textus pꝛobat hoc in vltima voluntate: ſed in bone ſidei tontractu idem eſt.l. inſulam.. in operis Item fallit niſ vna cum adiectione diei debens pecuniam fecerit pactum, ꝙ debeat ſibi ad memoꝛiam reducere qua⸗ liter pecunia debetur per eum tali die ſolui. Text. eſt ſin⸗ gularis in.l. ita ſtipulatus.circa pꝛincip.in.l.cum quid age⸗ tur. iuncta gloſ.ſuper verbo, certa die.de verbo.obligatio. Item fallit niſi ipſa dies eſſetvariabilis ad nutum pꝛomiſ⸗ ſoꝛis:quia tunc interpellatio illa non conſtituit in moꝛa, di⸗ cta.l.ſtipulatus.ver.quid ſi ab initio. iuncta gl. ſua. Altima fallentia ſumitur ex verbis Barto.in. l. item illa. de conſtit. pecu. Alliquando vero ante diem nõ eſtoꝛta obligatio nec actio.:⁊ tunc euentus diei non conſtituit quem in moꝛa.⁊ ra tio eſt: quia inducta ad vnum finem non debẽt alium ope⸗ rari.l.legata inutiliter. de leg.j.⁊ de adimen.lega.⁊ de verb. ſignific.c.tranſmiſſe.Allia ratio eſt quia reputat lex abſur⸗ dum quod vna die quis ſit obligatus, ⁊ eadem die quis ſit in moꝛa.j. de ſolu. inſtitu.de inutili ſtipula. ad fin. Tertium eſt quandò conſtituatur in moꝛa debitoꝛ cõditionalis. Di⸗ cendũ.Euentus cõditionis in moꝛa non cõſtituit ſed opus eſt interpellatione. Caſus eſt in.l.ſi penu.j.quãdo dies leg. ced. iuncta.l. hec verba.j. de lega. Et omnes rationes quas ſupꝛa feci de debito in diem potes deducere ad debitu ſub conditione. Reliqua ad hane materiam vide pꝛobata in.l. quoties in diem. a.d.l. ita ſtipulatus. j. de verb. obligat. per Ang.in.d.l. ſi in ſtipulatu. per Bart. in. l. quod te. ſi certum pet. Et hic ad ea que dixi heridè commiſſione moꝛe eden- da ſunt tria. Pꝛunum ꝙ ſolet dubitari. Nunquid interpel latio que habet debentem conſtituere in moꝛa debeat fieri in iudicio. Dic quod extraiudicialis interpellatio ſuficit ad inoꝛam inducendam. gloſſa oꝛdinaria in.l. qui Rome. S.heredes.de verboꝛum obligatio. Fallit hoc niſi id quod debetur iudicis officio nobili debeatur non iure actionis: quia tunc requiritur iudicialis interpellatio facta litis conteſtatione. Ita eſt caſus in. l.poòſtulaſſem. de damno infect. Ad cuius tamen declarationem vide dominũ Bal. S.de iuriſditio.om.iudicũ. ¶ Secundo adde quod quem⸗ admodũ ſuperius dixi ꝙ dies eſt expꝛeſſa te Peda pꝛo omine dU. n unlulſan ſallie dleplisat ¹ r inmaa jamusquune usrwd Nl Knläoneerd riiktolerusi nitondiper duuuponitode ſmpotkapurga- emwumsm rbadsrnenen npormagh denäſdenc Aenoänd doigens Wlesinäce 10ugabi tfoistpen wingilech urinpenaner Tnitcvorurad deo piceo no miamalerii tierradeou- deſge Alegate mamaoqhodh dendienanin Dionn ſcdedna prtsiceone dasinaub cingugn tmtettois Luemacod. cauſa moꝛt. LCapio oa cum eo quide⸗ ut ante die eſt nata Acaſu cventusdiei AMRrabenacommit, Lcpotuit. Iſtua reci pus adiectũ ad diffe lic extremitas ilius oꝛem. Hoc eſt quod Tuos.de le gat.jper vltima voluntate: ſulam in operis idebenspecuniam dam reducere qua⸗- ſolui. Text. eſt(in⸗ dinacum cvidage⸗ de verbo. oblgadio, is ad nutum pꝛomiſ⸗ tonſtituit inmora,di- uncta glſua. Altina Litem illa de conſtt eſt oꝛta obligatio ſa- uit quem in mncian non debẽt zlunx- dimen.legiroynn9 uis reputant ti s, eademtiui pula. adfin Inim Itoꝛ cõditioniꝰ non cöſtituilſetagl cnujj. quäcodhd oimnes rationes Cli duccre ad deliii am videpiobauan de verb. obligatye in..quodte. ſ crnam amiſſione mole dden, ri Nunquid inig. Si quis cautionib.⁊c. 47 pomine, ita etiam tacita. Gloſ. oꝛdi. in.l.ſi moꝛa. ſolu. matri. Et ratio huius eſt:quia nota eſt regula taciti ⁊ expꝛeſſi eã⸗ dem eſſe naturam:vt.l.cum apud.j.ſi cer. pet.⁊.l.qui ad cer⸗ tum.j.loca. Circa iſtud de vno dubitatur, ſc; nunquid dies ab initio adiecta in ſtipulatiòae certa, que tamen effiei po- teſt variabilis ad nutum creditoꝛis interpellet debitoꝛem ⁊ eundem in moꝛa conſtituet. Exemplum. Pꝛomitto tibi decem vltima die menſis:⁊ abũde poſt tui petitionem de⸗ termino:nunquid illa certa dies conſtituat debitoꝛẽ in mo/ ra? Bar.ppoſuit in.l.cumn ita ſtipulatus ſim mihi o Pꝛocu- le. de ver. obli.⁊ ibi dixi ꝙ quamuis quis ſit variabilis tan⸗ tum in vno nibilominus peccat.Caſus eſt in.l.ſin..pꝛeter⸗ ea.circa fi.C.de iure dot. Debes ſcire ꝙ cũ mulier marito pꝛomittit dotẽ debet intra bienniũ ſoluere:⁊ ſi intra bien⸗ nium nöõ ſoluerit, nulier eſt in moꝛa adeo ꝙ tenetur ad in⸗ tereſſe ⁊ fructus. Dicit poſtea text.in fi.ꝙ quamuis conſti⸗ tuatur in moꝛa nihilominus maritus poteſt petere ante 26 biennium. Nunctvenio ad purgationem moꝛe:circa quam dedi tibi certas concluſiones, a quibus non eſt recedendũ. Et vt hec materia reddatur ſubtilioꝛ ſic incipiamus.Que⸗ libet moꝛa cõmittitur aut per actoꝛem aut per reum. Nunc capiamus quando ſit purgabilis moꝛa commiſſa ex parte fei.Et quo ad illud capiamus iſtud membꝛum, quãdo in conuẽtione extraiudiciali dies eſt ⁊ pena an moꝛa in quam incidit ipſe reus ſit purgabilis vel non.Exemplum. Pꝛo⸗ mitto tibi per ſtipulationem decẽ tali die ſoluenda:⁊ ſi non ſoluã, pꝛomitto decem nomine pene: ſi ſim in moꝛa an poſ⸗ ſim poſtea purgare. In hoc ſunt due opiniones. Pꝛima eſt communis in glo. Dyn.⁊ Bartol. hic.⁊ in.l. ſi inſulam. de verb. obliga.tenentium tali caſu moꝛam non eſſe purgabi⸗ lem, per. l. magnam. C. de contraben. ⁊ commit. ſtipula. Ad idem.fi.j.de adunen.legat.Sed illa lex non dicit ꝙ ſi reus velit emendare moꝛam euitet penam:ſed ſolum dicit, ꝙ eſt obligatus in diem. Ande illa lex non facit ad pꝛopoſitum. Alleg.in ſecundo fundamẽto.l.traiectitie..de illo. de act. ⁊ obliga.vbi dicitur ꝙ purgatio moꝛe noa admittitur, vbi eſt dies ⁊ꝛ pena. Sed poteſt reſponderi duplici modo. Et pꝛimo ꝙ ille tex. vt apparet ad pꝛincipium legis, nõ loqui⸗ tur in pena vera, ſed que ſuccedit loco intereſſe illius, qui mittebatur ad recipiendum pecuniam. Ael ſecundo reſpõ deo, ꝙ ideo non eſt purgabilis moꝛa: quia non ſolum fnit vnica moꝛa ex lapſu diei commiſſa: ſed fuit geminata:vt in c. j.extra de pac.⁊ aut.itaq;.⁊ aut.vnde ſumitur. C. commu. de ſuc.Aͤllega tertio.l.j.j.de pe.leg.vbi dicitur ꝙ legãs pe⸗ nu annuo quolibet ⁊ circa diem cuiuſlibet anni ſolueñ. et ſi dicta die non fuerit facta ſolutio: an moꝛa poſſit purgarie Dic ꝙ non. Ita videtur eſſe in conuentionibus, per. l.in fi. C.de don.que ſub modo.⁊.l.pactum inter heredes.C.de pactis ideo reſpondeo ꝙ illa loquitur in vltimis volunta⸗ tibus, in quibus moꝛa non purgatur, vt heres boc benefi⸗ cium purgationis ſentiens ſibi ſublatum celerius volũta⸗ tem teſtatoꝛis exequatur quod facere debet:vt.l.negare.j. quemadmod. teſtamen. aper. Quarto inducitur tex.l.ij. C. de iure emphyteot. vbi ꝙ ſi vltima die non ſoluitur canon incidit in penam quod ſtatim poteſt a dominio expelli. Querit textus, nunquid omnimodo nulla obſtante exce⸗ ptione puniri poterit pena expulſionis.Et dicit ꝙ ſic. Sed reſpondeo quod vbi ſunt dies ⁊ pena adiecti a lege eo caſu moꝛa non eſt purgabilis:ſed illa non eſt bona: quia mitius agitur cum lege qᷓ; cum homine: vt.l.ſi cum dies..fina.⁊.l. Celſus.in pꝛincip.j.de in diem addict. non gratia ſolutio⸗ nis differende, ſed gratia obligationis multiplicande:quo caſu purgatio non admittitur. Sed iſta ſolutio etiam non eſt bona:quia in hoc caſu eadem eſt ratio que eſt in eo caſu quo dies certa adijcitur gratia multiplicande obligatio⸗ nis ſicut differende ſolutionis: quia vtroq; caſu conſtitui⸗ tur debitoꝛ in moꝛa.Et ita debet eſſe eadem diſpoſitio, vi⸗ delicet quod purgatio non admittatur.l. a Titio. de verb. obligatio. ⁊l. illud. ad leg. Aquil. Quare fuit ſolutio tertia, ſcilicet quod ibi loquẽs per verbum, omnimodo, patiatur banc limitationem, ſcilicet niſiemphyteota velit moꝛã pur gare ſoluendo:quia tunc creditoꝛ eum expellere nõ poteſt, per. c.potuit.extra de loc.vbi eſt textus pꝛecipue in emphy teota eccleſie, volens poſt lapſum tempoꝛis ad ſoluendum dati poſſe celeri ſatiſfactione purgarimoꝛam.pari ratione idem eſſe debet in emphyteota pꝛiuati. Sed iſta equipara tio non eſt bona: quoniam in emphyteota eccleſie concur⸗ rit duplex ratio, que non concurrit in empbyteota peiuati: quia ibi loquitur pꝛimo de equitate canonica. que inquan⸗ tum poteſt euitat penam:vt in. c. cum dilectus.de arbit.⁊.c. ſcientia. extra de penis. Secunda eſt quia empbyteota ec⸗ cleſie habet minus tempus ad ſoluendum q́; emphyteota pꝛiuati:⁊ ideo iuſtius eſt vt moꝛam purgare poſſit. Rema⸗ nemus ergo quod in conuentionibus extraiudicialibus, in quibus eſt dies«pena, non admittitur purgatio, per.i. ij.C. de iure emphyt. Adde.l. qui Rome. 5. Callimachus. in ſecundo reſpon. de ver.oblig.vbi text.dicit ꝙ ad euitan- dum curſum vſurarum nõ admittitur purgatio moꝛe poſt diem elapſum, ſed vſura eſt pena: vt. l.qui ſine. de neg. geſt. ⁊A.lecta.ſi cert.pet. ergo ⁊c. Ad idem eſt bonus tex.intelle⸗ ctus, pꝛout iacet. d.l.ſi ita ſtipulatus ſim mihi o Pꝛocule. de ver.obliga.niſi glo.illum deſtrueret. Sed rationes aſſi- gnari poſſunt, ꝙ iſta concluſio nõ ſit vera: ⁊ ꝙ imo vbi dies eſt ⁊ pena in conuentionibus extra iudicium moꝛa ſit pur⸗ gabilis potius qᷓ tacita qne fit per lapſum diei. Ita pꝛoba tur in.l. ſi ſeruum.. ſequitur.j. de ver. oblig. iuncta.l. Citia. la.ij..vſuras.de leg.ij. Sed certum eſt ꝙ interpellatio ex- pꝛeſſa nõ excludit purgationem moꝛe ad hoc vt fiat euaſio pene: vt.l.qui Rome.§. Flauius j. de ver. oblig.⁊.l. debitoꝛ. j. de vſur. Ergo ſequitur ꝙ multominus debet excludere interpellatio, que eſt minoꝛis aut ſaltem paris pene. Alia ratio poteſt eſſe iſta.Tacite ⁊ expꝛeſſe appoſitionis diei in conuẽtione extraiudiciali par debet eſſevirtus.l. qui ad cer tumãj. loc. Modo ſi per ſtipulationem extraiudicialẽ pꝛo⸗ mittitur factum ſucceſſinum:non eſt dubium quin ipſa ex⸗ traiudicialis conuentio vt fabꝛicatio vnius inſule habet in ſe diem tacitã:hoceſt habet in ſe expꝛeſſum tacite illud tẽ⸗ pus intra quod illud opus ſieri poterit.l.cõtinuus item.. qui inſulam.⁊.ſi ſtipulatus eſſem abs te. de ver. obli. Sed non eſt dubium ꝙ illud tempus tacitum non excludit pur⸗ gationem moꝛe ad euitationem pene: vt.l.ſi inſulã. de ver. obliga.Ergo ſequitur ꝙ nec debeat excludere lapſus diei moꝛe purgationem. Sed reſponderi poteſt dicendo ꝙ. d.l. ſi inſulã.vult ꝙ admittitur purgatio moꝛe:ad excluſionem purgationis intereſſe ꝙ non eſt mera pena. Ideo tenea⸗ mus ꝙ lapſus diei in his excludat purgationẽ moꝛe. Fal⸗ lit hec regula in multis caſibus. Et pꝛimo quando ſine coᷣ⸗ ſenſu fit ꝙ ipſa moꝛa purgari poſſit.l.poſt diẽ.j. de le. con. in l.commiſſoꝛie.C.de pact.inter emp.⁊.l. Emilius.j.de mino. all. Celſus.ver. ſinautem.j.de arbitr. Secundo fallit quan⸗ do pena eſt expꝛeſſa ab homine: dies vero ſubintellecta a lege:quia tali caſu lapſus non excludit facultatem purgã⸗ di moꝛam adliberationem iſtius pene.l.ſi cum dies.g.vlti. j. de arbit. Tertio fallit vbi quis vult non purgare moꝛam ſuam ſed alienam, quam ſi nõ purgaret damnum ſentiret. Caſus eſt in.l. ſancimus. C. de fideiuſſo.:.l.fideiuſſoꝛ euict. ſᷣm vnam lecturamj. de doli except. Fallit guarto niſi hec conuentio facta ſit circa pꝛeparatoꝛia iudicij:quia tũc pur/ gatio moꝛe admittitur non obſtãte lapſu expꝛeſſe diei.Ca⸗ ſus eſt in lege noſtra. Quinto fallit vbi quis iuſte ignoꝛat ⁊ diem ⁊ penam in contractu vel conuentione extra iudiciũ appoſitam:quia tunc ex benignitate ope reſtitutionis in integrum poteſt purgare moꝛam.l.cum filius.. in hoc. de verb. oblig.ꝛ in.l.i.in glo. f. C. de iure emphyt. Exemplum pone in herede qui poteſt pꝛetendere iuſtam ignoꝛantiam eoꝛũ que geſta ſunt per defunctum.c.ſi quis in his.de reg. inr. in. vj.⁊.l. qui in alterius. de regu. iur. Bene facit pꝛo hoc glo.c. ſi vaſallus feudum.⁊.c.vaſallus feudum.ſi de feu. fue, controuerſ.inter do.in vſib.feud.Ffallit ſexto vbi debitum quod pꝛomiſſum fuit ſub pena non eſſet liquidũ: quia tunc purgari poteſt moꝛa ad euaſionem pene poſt terminum lapſum ſi ſolutum fuerit debitum iam liquidatum, in.. ſta⸗ tuliberi. Septimo fallitvbi quis pꝛomiſiſſet pecunia nõ ſo- luta ad talem diem dare pignus:quia tunc admittitur pur gatio moꝛe:⁊ poteſt debitum poſt illum diem ſolui ad cui⸗ tãdum penam dationis pignoꝛis, in.l. ꝙuis. que apud ali⸗ quos incipit, Callipodius. j. de ſolutionib. de cuius legis intellectu ad plenum poſuit glo. oꝛ.in.l. Titius.j. de pigno. act. Octauo fallit vbi in ipſo actu dies vna cum pena exptꝛi⸗ mitur ab homine eo pari modo quo tacite inerat in eodem actu ſubintellectus alege: quia lapſus diei non excludit fa cultatem purgandi moꝛam. Exemplum dixi tibi.3. ꝙ ſen⸗ tentia iudicis ſeu arbitri condemnatiua habet in ſe diem quatuoꝛ menſium alege ad ſoluẽdum. Cxalodo pone ꝙ — Piun — 4———— n 3 —heö.rö1....v... ſ Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. ipſe index ſiue arbitri condemnauerũt reum ad ſoluendũ intra quatuoꝛ menſes: poſt lapſum iſtoꝛum quatuoꝛ men⸗ ſium poterit venire ad ſoluẽdum pꝛincipalem ſoꝛtem:quia expꝛeſſio rerum que tacite inſunt nihil operatur: ⁊ita vixe runt Cyn.⁊ Bald. in.l. ſi arrogatoꝛ.j. de adopt.⁊ idem Bal. ita concludit in dicta.l.ſi cum dies..fina..d.l. Celſus.j. de arbi. Et ita Ang. in. d.ſ inſulam. de verbo. obliga. Solus Bartol. voluit diſtinguere quod aut dies iſta tacite a lege fubintellecta expꝛimitur a iudice:⁊ tũc lapſus diei vel tein poꝛis non excludit facultatem purgandi moꝛã:quia ſi arbi ter voluiſſet minus tempus apponere potuiſſet: quoniam arbitri ſententie ſiue eque ſiue inique ſtãdum eſt: vtl. diemn pꝛoferre..ſtarij.de arbitr. Pꝛo qua concluſione Siiickaiß glo.oꝛdina.in.l. eum qui certarum..j.de verb. obliga. Se d attendendum ꝙ hec opinio eſt falſa concludendo ꝙ idem ſit in arbitro, quod in iudice. Repꝛobemus ergo Bart. In arbitro:certum eſt quod non ſunt maioꝛis potentie verba arbitri ꝙᷓ teſtatoꝛis:ſed certum eſtꝙ ſiteſtatoꝛ expꝛeſſiſſet ĩd tempus quod alege ſubintelligitun nö excluſiſſet facul⸗ tatem purgandi moꝛam:quia regula eſt, ꝙ expꝛeſſio teſta⸗ toꝛis eoꝛum que tacite inſunt niloperatur: vt.j. hec verba. de leg.j.⁊ ſic non eſt maioꝛis potentie verbũ arbitri ᷓᷓ con⸗ trahẽtium, quod in ſimili nil operaretur:vt.l.recte. C den⸗ deiuſ.ergo ſequitur ꝙ in arbitro idem eſſe debet. ¶ Ter⸗ tio ſic. Non poteſt negariq; ſententia arbitri nõ babeat re/ gulari inſtar ſententie iudicis:vt in.l.j.j.de arb. ergo ſi vera eſt regula in iudice idem in arbitro. Non obſt. ratio ſua di⸗ cẽdo, ꝙ ſi arbiter potuiſſet minus tẽꝑus inde ſup leuiſſet. Dico quod non eſt verum. Pꝛobo.Aut enim ipſe arbiter minus tempus in condemnatione dat cum cauſe cognitio- ne. Tali caſu ⁊ in iudice ⁊ in arbitro eſtidem: quia tunc lex illud non ſupplet.l.ijj de re iudic. ⁊ in. c.quod ad conſuita- tionem.extra eodem. Ande ſi iudex videns cõdemnatum opulentiſſimum condemnat intra decem dies:ꝛ ſic non in⸗ diget maioꝛi dilatione, ⁊ lex non ſupplet. Alterius aut iſte terminus interponitur ab arbitro ſine cauſe cognitione:et tali caſu cum arbitria ſint redacta ad inſtar iudicioꝛum: id quod in iudice ſtatuitur, debemus dicere in arbitro:vt in.i. iiij.g.ſi condemnatus.de re iudi.Sed iſta nibil ad reſpon/ ſum. Non enim ſumus in caſu illo,nunquid minus tempus poſſit ab arbĩtro ſtatui velnon? Ande concludo ꝙ ſireus in arbitrio cõdemnatus vult poſt tempus ſibi datum mo⸗ ram purgare poteſt. ¶ Altimo fallit quãgo eſt dies ⁊pe⸗ na:que quidem non eſt perpetua, ſed tantũ duratura, quã⸗ tum moꝛa durat:quia tunc purgatur moꝛa quo ad enadẽ᷑⸗ dam penam futuram non pꝛeteritam. l. ſancimus. Code iu- dic..ſi pecunie. ad inem, vt in poſſeſ. legat. ⁊ in.c. ex literis. extra de conſtitutionib. Summarium. & Obligatio fideiuſſoꝛia nõ poteſt obligationi, que nul⸗- la eſt accedere. — J ſe eruus Abi obligatio pꝛincipa K V* elis eſt nulla etiam accedẽs ndeiuſſoꝛia non poteſt ſubſiſtere. h. d. CMot. ꝓꝙ Mobligatio j ſideiuſſoꝛia non poteſt accedere ob- ligationi que nulla eſt omni reſpectu. Ad idem nota, ſ ali⸗- quo reſpectuſit, ſed non in totum:tj eo. tit.. noarcelus. Summarium. d Te bnnpaedas intipulatiomibus iudicialibus para rneirtifs mn aront Htin totinspene. us non liberat ab obligatione 2 Partialis ſatiſfactio quam debito 3 Debitum pluribus particulariter culares actiones inducere. 4 7 miacan ad condlitionispurficationem ſi in certa pecie cõſiſtat:poteſt commode per vnum bi biondns aaunpleri ſcusſim peciemncerial uribus de⸗ atiſfactio in parte nonꝝ itum c 5 Faie p pꝛodeſt ſi debitum coniiſtat in fa⸗ 5 Abi datio vel factum eſt in obligatione partis an impletio ai afferat vtilitatem. poteſt diuerſas ⁊ parti⸗ —;·————0 2— . 2— LLW——— afferat commodum in parte certa. 7 Solutio vel ſatiſtactio facienda diuerſimode cfyderatur. 6 Obligatio generalis ⁊ alternatina eqniparantur. 1 ſ. C Stipulatio iudiciali §. S 1 P lu ruu. tinens in ſe factum Secc ane committitur inſolicui ad penam, etiam ſi in parte folum nõ fuerit adimpleta:licet de equitate obſtet exceptio, qua⸗ 1 tenus eſt facta unpletio. hor dicit. C rMot. pꝛimo in ſtipu⸗ lationibus iudicianbus pꝛeparatoꝛia concernentibus ob⸗ ſeruatio in parte, non facit quin pena inſolidum de rigoꝛe committatur. No. ſecundo ꝙ in hiſdem ſtipulationibus obſeruatio particularis cauſat exceptionem doli nõ ſolum reſpectu partis nõ obſeruate:ſed etiam partium obſerua⸗ tarum reſpectu pene integre. ¶ MNo.tertio ex eodem quod obſeruatio eius qð pꝛincipaliter eſt pꝛomiſſum pꝛo parte aufert de equitate, licet non de rigoꝛe obligationem pene pꝛo parte pꝛo qua obſeruatio facta eſt. ¶ Mo. vltimo quod oꝛatio pluralis ſeu copulatiua de rigoꝛe in cõcernentibus iudicioꝛum pꝛeparatoꝛia in ſingularitates non reſolnitur- licet de equitate ſic. Ald idem.j. de conditio. ⁊ demonſtra.J. falſa. g. vltimo.j. de conditio.inſtitu..ij.in glo.iij.que querit an pluralis locutio reſoluatur in ſingularitates ſuas. Die quod de rigoꝛe iuris non reſoluitur:de equitate ſic, vt ba⸗ beant locum iura communia. Ita pꝛobat text. noſter. Ael poſſumus dicere qnòd quedamn copulantur per pluralem numerum ad vnum effectum, ⁊ tali eaſu pluralis oꝛatio nõ reſoluitur. Exemplum vbi fideiuſſoꝛ pꝛomiſerat repꝛeſen⸗ tare tres,⁊ omnes intereſſent ad defendẽdum:⁊ ſic ad vnũ effectũ. EAlliquando copulat ad effectus diuerſos, ⁊ tali ca⸗ ſu reſoluit᷑ in ſingularitates ſuas. Ita eſt caſus in iuribus allegatis in glo.l.penulti. de conditio. inſtitutio. ¶ Gloſſa 2 magna bic habet tria membꝛa pꝛincipalia. Pꝛimum † eſt iſtud, an impletio eius, qð eſt in conditione pꝛoparte facta offerat vtilitatem aliquam? In boc pꝛimo queſito glo.po⸗ nit quinq; cõcluſiones, quarum pꝛima eſt talis: quod cum id quod eſt in conditione venit implendum ab vno vni vel ab vno pluribus impletio partis nullum commodũ affert ad pꝛoducendãᷓ actlonem. In hoc eſt text. in.l. qui duobus. ⁊.l.cui fundus.j. de conditſo. ⁊ demonſtratio. Exemplum pone, Lego Titio fundum ſi beredi meo decem dederit. In conditione ſunt decem, ⁊ debet impleri ab vno, ſcilicet legatario, vni, ſcilicet heredi. Modo poneg ſoluit quinq; ⁊ſic vult medium fundũ. Juriſconſultus decidit ꝙ imple⸗ 3 tio illa particularis non pꝛoducit actionẽ.r Secunda con/ cluſio eſt cum quid, quod eſt in conditione, venit adimplẽ⸗ dum a pluribusvni,particularis impletiovnius circa boc quodconſiſtit in pecunia pꝛoducit actionem in parte. Ca⸗ 4 ſus eſt in.d.l.cui fundus. Tertia concluſio eſt iſta T cum id quod venit adimplendum ad purificandam conditionem conſiſtit inſpecie certa.tunc impletio partis per vnum fa⸗ cta affert ſibi commodum in parte.ad hoc eſt text. in.l.ſi ſti⸗ pulatus.j. de ſolut. Quarta concluſio eſt iſta ꝙ cum id per cuius ſolutionem conditio pluribus adiecta venit implen da conſiſtit in ſpecie incerta.tali caſu ſolutio partis ab vno facta non affert commodum inparte.j. de verb. obligatio. 5Quinta concluſio eſt t ꝙ cum id per quod venit implenda conditio in pluribus adiecta conſiſtit in faciendo impletio partis non affert commodunn in parte. Ita eſt caſus in..ſ ita fuerit ſeruis duobus relicta ibertas.j.de manumiſ te/ ſtamen. Et per hoc glo.expedit ſe de pꝛimo mẽbꝛo. CSe⸗ 6 cũdum rqueſitum pꝛincipale eſt, an cum datio vel factũ eſt in obligatione partis ſolutio vel impletio afferat commo⸗ dum in parte certa. Hic pꝛima concluſio eſt iſta. Cum fa/ ctum eſt in obligatione impletio partis nõ affert commo- dum in parte. Alleg. gloſ. in.l ſtipulationes non diuidun- tur. in pꝛincip.j.de verb. oblig. Secunda concluſio eſt iſta. Cum in obligatione conſiſtit datio pecunie: impletio par⸗ tis affert commodum in parteꝛlicet particularem impletio nem creditoꝛ ſuſcipere non teneatur.l.ſi ſtipulatus.g.j.ã.de ſolutio. ⁊.I. tutoꝛ.⁊.l. Lucius. j. de vſur. Tertia concluſio eſt iſta. Cum in obligatione eſt datio alicuins rei in genere ſo lutio partis non affert commodum liberationis in parte: ſed conſtat liberatio in pendenti. Textns eſt in.Iſi ſoꝛtem. gſi decem.j.de condition.⁊ demonſtra.j.ſtipulatio.⁊ in..ij. gj.de verboꝛum obligationib.⁊ dicta.l.ſi ſtipulatus..j.de ſolutio.⁊.in executionibus.§. ij. de verboꝛum obligatio. ¶ Tertium dbigonidlsae iuomberdtän Lrasckindie Fedacbüsr wüclords fenpn Domtondh peneCl factum enle dſkingurer. prrinpüm⸗ iauyrerco glienn ouobue dlentemg ybi tkinfenckion dbdasinpeen peren Iddo wereniadimg liatüeſiynns korrsir denistoegn ljautdec 1SAiodcend lenrpunmn dhurä i cnndtolee fusamma dkindunchunn easpanm w- futaa dneproparte facta imo quefito glo po⸗ eſttalis: quodcum aum 3b vno pni pel mcommodiaffe t.in.lquiduobus, atio. Exem plum, eo decem degerit. eri ab vno, ſeiicet nec ſoluit quing, sdecidit ꝙ impee⸗ de.t Secunda com- one, venit adimpli- etiovnius circaboc, onemin parte. Ca⸗ mmo eſtiſta fcumid ndam conditionen vartisper vnum boc eſt text nalſi eſt iſta q cum ſimr adiecta ventima ſolutio pansand de verb. td wuod venit inqnt in faciendo inyi e. Ita eſt calusnh as.j. de manumiſte ꝛimo mébꝛo.(5 im datio vel fuctu etio afferat conmo⸗ ſio eſt iſta.Lum i nõ affert conmo⸗ jones non diuicun da concluſo tii⸗ cunie: inpletiopa Si quis cautionib.ac. 48 ¶ Tertium queſitum pꝛincipale, ſcilicet, an cum due ſint obligationes, vna pꝛincipalis, alia vero acceſſoꝛia ſeu de⸗ pendens ſatiſfactio particularis facta reſpectu pꝛime obli gationis affert commoditatem aliquam in obligatione ſe e⸗ cundaria. Glo. in hoc facit duo mẽbꝛa. Et pꝛo pꝛimo accipe hane vnam concluſionem. Cum in obligatione acceſſoꝛia eſt pignus ſolutio particularis faeta reſpectu pꝛime obli⸗ gationis nõ affert aliquod cõmodum in ſans obligatio⸗ ne pignoꝛis. Caſus eſt in.l.quandiu. C.de diſtract. pig.⁊ ibi glo. C Aenio ad ſecundum membꝛum pꝛincipale, ſcilicet, cum due ſunt obligationes, vna pꝛincipalis ꝛalia acceſſo⸗ ria ⁊ penalis:ſatiſfactio in parte reſpectu pꝛime obligatio⸗ nis affert commodum in parte reſpectu ſecundarie pena⸗ lis. In hoc accipe concluſionem pꝛimam. Non liberatur quis a pena etiam pꝛo parte ſ atiſfaciens pene obligationi conſiſtenti in quantitate ſpecie certa vel incerta etiam pꝛo parte. Hic eſt caſus in.l. heredem. S.idem iuris.j. famil.erc. in.Lkv.. vltimo.j. de verb. oblig. Secunda concluſio eſt iſta. Non liberatur quis ab obligatione penali pꝛo parte licet quis pꝛo parte ſatiſfaciat ei quod eſt in obligatione pꝛinci⸗ pali, que conſiſtit in facto:vt in.l. in executione..pꝛo parte. j. de verb. obligationib.licet bene dixerit in hoc caſu pꝛe- cedèti obſtare exceptionem litere noſtre de equitate. Ter⸗ tia concluſio ſit iſta. Solutio ſeu ſatifactio pꝛo parte in obli gationibus iudicialibus, in quibus eſt factum diniduum, non liberat a pena pꝛoparte de rigoꝛe:ſed de equitate ſic. Caſus eſt hic. Quarta concluſio. Satiſfactio in parte in obligationibus extraiudicialibus, in quibus eſt factum di⸗ uiduum liberat a pena pꝛo parte ⁊ de rigoꝛe ⁊ de equitate. Textus eſt in dicta.l.eadem.g. caro.⁊ in.j.in executione. de verbo.obliga.licet Bald.dixerit ꝙ ille leges loquuntur in particularibus heredibus, non autem in ipſo pꝛincipali. Exemplum, Tu es debitoꝛ meus ex tribus varijs cauſis:⁊ pꝛomitto non petere:ꝛ ſi petam, pꝛomitto centum nomine pene. ¶ Altima cõcluſio ſit, ſc;, quod eo quidem caſu, quo factum veniẽs in obligatione extraiudiciali, ſit diuiduum, diſtinguitur. Aut quis non potuit adimplere partem pꝛo⸗ pter inopiam:⁊ liberatur a penapꝛoparte, quam adimple uit:⁊ pꝛopter contumaciam incidit in Penam in totum. l.ſ y.ſi cum duobus.j.de colla. bon. Id pꝛimam conctuſionem dicentemꝙ vbi ad conſequendum legatum aliquid quod eſt in venditione, venit implendum ab vno vni, vel ab vno duobus:impletio partis non ſufficit ad agẽdum etiam ad partem. Adde quod eſt verum, niſi id quod eſt in conditio⸗ ne veniat adimplendum ab vno duobus, puta heredibus: quia tũc ſi vnus exbis decedat ante moꝛam legatarij: cer⸗ te legatarius implens conditionem pꝛoparte alterius vi- uentis conſequitur partem legati. Caſus eſt ſingularis in 1.penult.j. de conditio. ⁊ demonſtra. Exemplum, Si Titio ⁊ Seio decem dederis lego fundo ſi ſoluerit quinq;, conſe⸗ quetur partem legati. Ad aliam concluſionem vbidictum eſt, quod vbi a pluribus eſt quid faciendũ pꝛo implemento conditionis, debet fieri totum, nec ſufficit partem facere vt quis conſequatur partem:debet intelligi vbi illud factum eſt indiuiduum:quia tunc debet fieri in totum adeo ꝙ fa⸗ ciens partem, non conſequet᷑ partem.l. ſi plures. C. de con⸗ di. inſert. Si autem id quod venit faciẽdum eſt diuiduum: tunc ſi a pluribus venit faciendum ſufficit facere partem, vt quis conſequatur partem.j.ſi ita fuerit duobus ſ eruis.g. n.de manumiſ.teſtamento. Exemplum, ſi Titius ⁊ Seius meoꝛum negotioꝛum adminiſtratoꝛes rationem reddide⸗ rint, decem lego. Ad idem debes addere ꝙ vbi ad imple⸗ mentum conditionis venit quid faciendum quod eſt indi⸗ uiduum certe ſufficit vnum ex pluribus legatarijs illud to tum facere: niſi teſtatoꝛ fuerit intẽtionis ꝙpomnes facerẽt: quia tunc licet vnus faciat, non conſequitur liberationem. d. l. ſi ita fuerit. in pꝛincip. Exemplum, Si Titius ⁊ Seius inſulam conſtituerint quos volo conſtituere fundum lego. Iſtud tamen eſt ſciendum ꝙvbi teſtatoꝛ legatum factum duobus ademit ſub conditione eiſdem, non poteſt tunc te⸗ ſtatoꝛ facere ꝙ negligentia vnius circa cõditionem adim⸗ plendam, que non adimpleatur, ab altero, vt noceat aut pꝛeiudicet alteri fa cienti.l.paterfamilias.j. de bere. inſtitu. Item ꝛ in hoc debes addere, nunquid impletio vnius cir/ ca factum diuiduum alteri pꝛoficiat? Dicas ꝙ non niſi te⸗ ſtatoꝛ fuerit eius intentionis:yt.j.ſi plures.C.de condit.in⸗ ſertis. ¶ Ad ſecundum queſitum glo. dum poſnit iſtã con⸗ ₰ cl uſionem quod vbi aliquid eſt in obligatione in genere ſo lutio partis non affert liberationem etiam in parte. Hot debes intelligere verum cum ſolutio partis fit vere:vbi au tem ſolutio fieret ſicte per acceptilationem: tunc ſolutio Rᷣ⸗ cta partis liberat in obligatione generis a parte. l. ij. 9. ſ tamen.j. de ver obliga. Et idem eſt in obligatione alterna⸗ tiua.l. qui bominem.j. de acceptila. ¶ Item in glo. videtur velle ꝙ ſolutio partis eius quod debetur in genere indu⸗ cit ſuſpenſionẽ petitionis alterius partis. Noc non eſt ve⸗ rum:⁊ contra caſum.j.ſi ſtipnlatus..j.j. de ſolutio.⁊ contra texl. ſtipulationibus.j. de verboꝛ.obligatio. ¶ Item dicit glo.qꝙr equiparat duas obligationes, videlicet obli gatio- nem generis⁊ obligationem alternatiuam: allegando..ſi non ſoꝛtem Addeꝙ regulariter bene dicit per.i.cum bis. de condictio.indeb.ʒ.vlti.ỹallit in caſu:quia in alternatiua pꝛomiſſione ambo alternatiua ſunt in obligatione.l. ſi duo. in ſij. de ver. obligatio. licet vnum tantum ſit in ſolutione. Sed in obligatione generis ſecus: qꝛ omnes ſpecies ſunt in ſolutione.ſed nulla ſpecies incluſa ſub genere eſt in obli⸗ gatione pura. Caſus eſt in.l.cum incertus.de leg.j. licet be⸗ ne ſit in conditionali obligatione vnaqueq; ſpecies incluſa ſub genere.l.ſi optioj.qui ⁊ a quib. manumniſ. Quo ad tertium queſitum inquantum gl.concludit, ꝙ vbi pena ac⸗ cedit obligationi continenti in ſe factum diuiduum conuẽ/ tio vnius heredis obligat omnes beredes ad penam. Ad⸗ de quod hoc ſit verum in cõtractibus ſtricti iuris:ſecus in bone ſidei: quia ex maleſicio vnius ex beredibus nulli alij ſunt obligati pꝛeter ipſum..in depoſtti. verſi ñin. cum.l ſeq. j. depoſi. Item iſta regula pꝛocedit in ſtipulationibus con⸗ uentionalibus:fecus in pꝛetoꝛijs:quia in illis non obſe erua⸗ tio vnius ex heredibus obligat tantum ipſum:non autem eſt cauſa ꝙ obligentur alij coheredes.l.penales.. Julia⸗ nus.j. ad legem Falcid. Bene facit.l. ſ duo. 5. eod. ¶ Alte⸗ rius ad membꝛum glo.dicendum ꝓꝙ vbi pena accedit obli⸗ gationiconſiſtenti in datione quantitatis vel ſpeciei certe ſatiſfactio in parte nõtiberat debitoꝛem quin teneatur ad Penan integrã perinde ac ſi nibil ſatiſfeciſſet. dde quock oceſt verum de iure ciuili: ſed de iure canonico indiſtin⸗ dte ſolutio partis aufert obligationem pene pꝛo parte, Textus eſt notabilis extra de pen. c. ſuam. Item dum glo. querit an in ipſa obligatione vbi eſt factum diuidaum cui eſt pena adiecta: ſatiſfactio pꝛo parte liberat a pena pꝛo parte:an vero cõmittatur integra pena. Adde quod quia ipſa queſtio aliqualiter ſe inuoluit dic quod aut loquimur in pꝛincipali pꝛòmiſſoꝛe:aut in ſtipulationibus conuentio⸗ nalibus: et tunc adimpletio pꝛoparte non tollit quin ipſe pꝛincipalis pꝛomiſſoꝛ teneatur ad penam integram.ſt is qui ducenta.§. qui cum ita.j. de reb. dub. Aut loquimur in ſtipulationibus pꝛetoꝛijs: et tunc de rigoꝛe ſatiſtactio in Parte non tollit quin pꝛomiſſoꝛ obligetur ad penam inte- gram:ſed de equitate intantum obligatur inquantum non ſatiſtacit. Caſus eſt in..ſiplurium. et tali caſu non ſatiſfa⸗ ctio vnius non facit vt alij heredes ſatiſfacientes incidant᷑ in penam.l. eadem. g. Cato.j. de verbo. obligatio. C Item quo ad vltimum dum gloſ. vult quod vbipꝛopter inopiam ſuperuenientem non poteſt quis adimplere factum di⸗ uiduum in totum vel in parte, liberatu rapenapꝛoparte, quam impleuit. L Adde quod boc eſt verum: quia licet difficultas non tollat quin committatur obligatio pꝛin⸗ cipalis, vt..continuus§. cum quis. de verbo. obligationib. tamen bene inducit quod acceſſoꝛia penalis non commit⸗ tatur.l.ſi vebenda.S. idem heres. j. ad legem Rhodiam de iac. cl.i. quaſi per totum. S. codem. ¶ Altimo noſtra glof. S.dixit, quod vbi aliquis eſt obligatus ad certam quanti⸗ tatem, ſi decedat relictis heredibus quilibet illoꝛum tene⸗ tur pꝛo parte. Adde quod bene dixit, quia lex duodecim tabularũ hereditarias actiones pꝛo rata diſtinguit.l.pꝛo bereditarijs.C. de heredi.actio. Sed dubium eſt nunquid ipſe creditoꝛ cui teſtatoꝛ pꝛomiſ erat.xxx. cogatur accepta- re particularem ſolutionem. Aidetur quod non: quia ex perſona heredis non immutatur qualitas obligationis. i. ij..ex his.de verboꝛum obligationib.i.cui fundus.de con⸗ ditio.⁊ demonſtr. Et iſta fuit opinio quam quidam tenue⸗ runt.⁊ eam ſequitur Cyn. in..plures. C. de condi. inſertis. Sed male dicunt ⁊ contra caſum..ſiue pꝛo fratre.in.j.re⸗ ſponſo.C.de negotijs geſtis. et contra textum in.l.ñ teſta⸗ Mento.j.de fideiuſſoꝛib. —— Audo. Koma.in pꝛimam.ff. veter. part. Summarium.. & Pieſcriptionis exceptionem habens quo minus cõ⸗ Parere in iudicio teneatur: nihilommus tenetur cõparere ad eam allegandam. 2 Fideiuſſoꝛ de repꝛeſentando ſi defenſionem ſuſcipiat lwbe⸗ ratur a pena non facte repꝛeſentationis5. Ectio alteri accedens illius actionis cui accedit naturam imitatur. 4 Actio iniuriarum antranſeat ad heredem. 5 MPerpetuatio actionis dupliciter conſyd eranda. 6 Dictio niſi in contractibus quid impoꝛtet.— 7 Dictiones taxatiue vel exceptiue ſunt in contractibus cõ ſyderande. α⁴ᷣ⸗ CPꝛomiſſio facta de ſiſtendõ . 3 eumn iudicium eum qui dicitur tẽ⸗ poꝛe liberatus ſi non ſiſtit non obligat pꝛomit/ tentem ſeuſaltim non defenditur. Et vbi in ſti⸗ pulatione eſt conditio? diesslicet eueniat conditio: agita⸗ men non poteſt anteqᷓ dies veniat. Et actio vna Alter iMm cipali accedẽs ſuam naturam amittit,⁊ illius naturam e⸗ quitur cui accedit. hoc dicit tota.l. Q t Ho. in pꝛincipio ꝙ phabens pꝛeſcriptionis exceptionem comparere debet ad eam allegandã. Ande non ſufficit iuris boni allegatio, niſi ſequatur eiuſdem pꝛobatio:paria enim ſunt nõ eſſe vel eſſe ⁊ non apparereꝗj. de teſta. tute.l. duo ſunt Titij. ¶ Mot.ibi, 2 veldefendam.ꝙ fideiuſſoꝛ de repꝛeſe entando ſi defenſionẽ ſuſcipiat a pena non facte repꝛeſentationis liberari vide⸗ tur. Ad idem.C.de fideiuſſo.l.ſancimus. ¶ No.in..homo ſiſco.ibi,„dolo pꝛomiſſoꝛis perijt.qꝙ vbi repꝛeſentandus an⸗ te repꝛeſentationis fiende tempus dolo fideiuſſoꝛis obiit, incidit ſdeiuſſoꝛ in penamlicet ſecus ſit ſi debita die nõ re/ pꝛeſentet: quia ſi ante illam caſu foꝛtuito abſq; ſuo dolo ſit moꝛtuus liberatur a debito repꝛeſentandi: vt.ã. qui ſatiſd. cogan.l.ſi deceſſerit. cum.l.ſeq. QNo.in eod.ꝙ vbi ſtipula⸗ tio penalis habet diem ⁊ conditionem licet conditio vene⸗ rit ante diem ad penam agi nonpoteſt. Eſt ergo dies hoc caſu expectanda:licet eius expectatio ſit inutilis. Ad idem J. de ver. obligal. in illa ſtipulatione ſi calendis. ⁊.l. hoc iure. §. ſi ita ſtipulatus eſſem abs te. Et plene hoc declara vt per l. ſtipulationes non diuiduntur.. plane. ⁊.l. cum ſtipulatus ſim mihi o Pꝛocale.l.ita ſtipulatus. vbi pleniſſime per Bar. ⁊ vide.j.ſi cer. peta.lnon omnnes. ver. ⁊ cum pecunia.⁊ ver. ſeq.⁊.c.commiſſa.de electio.lib.vj. ¶ Mo.in..qui iniu- 3 riarum, ꝙ vna t actio alteri accedens ſeu inberens vel in⸗ nixa, eius naturam ſoꝛtitur, cui adberet vel innititur: pꝛo⸗ pꝛiam autem amittit. ¶ Mo. ex eo. quod vbi actio alias ad eredem tranſitoꝛia per viam acceſſoꝛij innitit᷑ alteri non tranſitoꝛie:ipſe accedentes etiam non tranſitoꝛie efficien⸗/ tur. ¶ Hot.in eo.ibi, iniuriarum autem ac.ꝙ actio iniuria⸗ 4 rum † que pꝛincipaliter competit licet admittatur: vt in.l emancipati..emacipatus.j. de colla. bon.⁊.pꝛetoꝛ edixit. g. ſi dicatur.j. de iniur. nõ tamen tranſit inheredem neq; ad heredem:niſi lite ſuper eadem cõteſtata. Ad idem.j. de iu⸗ reiuran.l. iniuriarum actio neq; berede inſtitu. de perpet. ⁊ temp.act..non autem omnes.⁊.§.penales. nec oꝛiens ex delicto intentatur contra heredem defuncti, niſi ad bere- dem ipſum aliquid ex delicto pꝛoueniat, velſuper eadem actione ſit lis conteſtata cũ defuncto:vt in..vnica. C. ex de- lic.d efunc. al. furti. C de furt. et plene ponitur in. d.l.j. quod tamen verũ eſt de iure ciuili. De iure autem canonico he⸗ res delinquentis ex delicto defuncti tenetur: ſilite conte- ſtata defunctus deceſſerit ſine ad ipſum beredem aliquid thdelieto perueneritinenon:vt glo. concludit extra deſe⸗ Pur:c. vlrimo. xij. qij.epiſcopus. allegans text. xj.q. vj. cañ.ſi ipſum.⁊ extra de rapt. c. in literis. Nota in verſic quam⸗ uis enim. ꝙ actio deſcendens epſtipulatione de iudicio ſi⸗ ſti de ſua naturatranſmittitur egem t; Tanmittitur ad beredem. Et generalis eſt regula, ꝙ quelibet actio ex co redem⁊ in heredem tranſit:vt tractibus.⁊ll. ex depoſiti. ¶ No. in ver actio, que non tranſiittitur, niſi cum defuncto ſit lis conte⸗ ſtata:paria ſunt litem eſſe conteſtatam vel pꝛopter contu/ maciam rei litem non potuiſſe conteſtari. Idem etiam di⸗ cimus ꝙ quo ad inducẽdam interruptionem pꝛeſcriptio⸗- nis ſunt paria litem fuiſſe conteſtatam vel non potuiſſe cõ⸗ teſtationem fieri pꝛopter rei contumaciam:vt eſt caſus no⸗ tabilis.C.vbi in rem act.l.ij. An autem idem ſit quo ad ef⸗ fectum perpetuande tempoꝛalis actionis: dic vtj. dicam. Iſte.ſ. quotidie allegatur ꝙ actio alteri acceſſoꝛia aſſumit ſibi naturam eius cui accedit. onatur ꝙ vna ciuitas vel vnum caſtrum acceſſit vni alteri,⁊ de duobus facta eſt vna: queritur nunquid ciuitas illa accedens debeat gubernari conſtitutionibus vel conſuetudinibus eius cui acceſſit: an vero pꝛopꝛijs.Iſte eſt tex.noſter. Sed vos habetis gloſ. in c. extra ne ſede vacã. Aliam. xj. q.ij. in ca. ⁊ tempoꝛis quali⸗ tas.Sed caſus eſt in.c.recolentes.in fin. extra de ſtatu mo⸗ nac. C Secundo facit ad aliam queſtionem. Ana cinitas vel vnum caſtrum que ante erat ſub dominio ducis vel im⸗ peratoꝛis nouiter venit ad dominium pape an debeat re⸗ gi hᷣm pꝛimas conſtitutiones: an vero his, quibus regitur ciuitas quibus ſubiecta ſunt. De hoc habemus Suliel. et Bar. in.l.ſi conuenerit.. ſi nuda.j. de pigno. actio. Mouet idem Bart. late in quodã tractatu, quod intitulatur, Tra⸗ ctatus Tyberiadis. in rub. de vſuſca. Do. Bart. in.l. etiam. C.de iure dot.⁊ in. l. cunctos populos.C. de ſumma trinita. in ſumma Jo. Anch in rubꝛ. de treu.⁊ pace. in pꝛin. in addit. Spec.Sed concluſio vera eſt ꝙ licet dicta doctoꝛum ſe in⸗ uoluant, nihilominus ciuitas vel caſtrum amittit cõfuetu⸗ dines antiquas ⁊ gubernari debet ſᷣm nouas eius, cui ſub⸗ ijcitur.inſtitu. de ſatiſdatio.in fſ.l. de quibus.j. de le gib. Ad idem eſt tex.xij.diſtinc.in ca.de his. quam allegauit gloſ. in c. cum olim. extra de conſuetu.z.c.tranſlato. de conſtitutio. Item quidam vnius oꝛdinis eſt pꝛelatus ad re gendum quoſdam alterius vice. Queritur nunquid eos debeat re⸗ gere ſᷣm pꝛopꝛiam conſuetudinem, an vero ſm ritum anti⸗ quum eoꝛum, quos regit. Ex pꝛedictis dicẽdum ꝙ debeat eos regere ⁊ gubernare ſᷣm pꝛioꝛem ritum. In cõtrarium videtur facere gloſ.xj.q.j.in cañ.monachis.⁊ gloſ.in cle.di⸗ gnum. de celebꝛa.miſ.idem concluſit. Potes dicere ꝙ quo ad regimen ⁊ modum gubernãdi ſpiritualia, glo. pꝛedicte poſſunt verum dicere: ſed quo ad modum gubernationis tempoꝛalis habet locum.d.l.per pꝛius. ¶ Item eſt alind. Lccedit quis vni ciuitati, in qua debet ieiunare die Aene⸗ ris:⁊ in ciuitate pꝛopꝛia ieinnatur die Mercurij: ſᷣm quã conſuetudinem debet ſe gubernare? Text.iſte facit ꝙ ßm locũ, quẽ accedit, in. c. illa. xij. diſtinc. Ad pꝛedicta facit.l. in⸗ ter ſocerum.. cum inter.j. de pac.dot.j.ſi ex toto.in pꝛin.de leg.j. ¶ No. vnum ex glo.que incipit, Ipſo iure. tollitur ſᷣm exceptionis opẽ. De hoc an ſit verum̃ dic vt in.l.at qui na⸗ tura.g.j.de neg. geſt. ⁊..f. jarem ra. ha. ibi per Bar. EÆgo plene poſui in.l.ſequitur.. ſi viam.j. de vſuſca. Quid ſit te⸗ nendum in pꝛopoſito dicas ꝙ vbi actio pꝛopter quam pꝛe- ſtatur ſatiſdatio ipſo iure eſt extincta: vbi vero eſt excepta ope exceptionis tali caſu extinguit᷑. Ideo bene in hoc con/ cluditur glo: noſtra: quia non eſt dubium ꝙ iſta ſtipulatio de iudicio ſiſti ſub pena coheret pꝛincipali actioni intentã- de ſeu intentate ſi acceſſoꝛium debet ſequi naturam pꝛinci⸗ palis:ergo ſententia pꝛincipalis eſt vt extinguatur ipſo iu⸗ re ita etiam ⁊ acceſſoꝛia. ¶ Secundum membꝛum gloſ.in⸗ tellect.not.ſcʒ ꝙ actio ſubꝛogata ſapit naturam eius in cu- ius locum ſubꝛogatur.Allegat hoc in litera: poſtea oppo⸗ nit de. l.item veniunt.. cum pꝛediximus.⁊ foluit: ⁊ male vi⸗/ det᷑ colligere. Nam actio ſtipulationis de iudicio ſiſti, pꝛo- pter penam coberet, non ſubꝛogatur. Delius feciſſet no⸗ tare, ꝙ acceſſoꝛium ſequitur naturam pꝛincipalis. ¶ Alte rius ad idem ꝙ actio ſubꝛogata ⁊c. glo.allegat plura iura, que non faciunt pꝛopꝛie. Pꝛimol.ſi donatiò..ſponſaij.de donat:o. inter vir. ⁊ vxoꝛ. ſed ille tex. nibil dicit de ſubꝛoga⸗ tione actionis ſed rei. Secundo.lj.filij.. Titia.j. de condi.⁊ demonſt. etiam minus facit:quia res ſubꝛogata in nomine facit naturam eius cuius nomen accepit. non loquitur de ſubꝛogatione actionis ſed nominis. Tertio allegat.l. duo⸗ bus. de don. inter vir.⁊ vxo. ſed ibi loquitur de ſubꝛogatio- ne vnius actus ad reliquum.Altimo allegat..fueratinſti. de actio.in texmultũ bene facit ad hoc cui poteſt dare pꝛo concoꝛdia.l. vnicam.in pꝛin. C. de rei vxo. act. In contrariũ allegat duo que pꝛobant ꝙ actio ſubꝛogata non ſapit na- turam 1, j 35 phxpelle tyrrgatonam aunpinonm rubgalteähn rirtenenabxrdj antiz aonoh iberctentmin tisderaeibi dwjegeentöge Vttaen R ükced wreminlin rrrirricorſot Sedqparälte perperekeſe conbrhtundc kanxrftrarel tkearchurwwouie Sraundaratioeſ ceſeettraſea eionloperane bontatraninitt deigälä ſeti Ritenſa Wl donäimirierüae usqpachopoy dreitan do niigantag bidiconine Lupottsdeen Ureguadqut onefonſrari lsenciene lberermpon algusronat ctyenägaj, däſaeöata ichis: glol in cle. di⸗ Potes dicere ꝙ quo itualia, glo. pꝛedicte dum gubernationis 8. Item eſt alind. tieinnaredie Jene⸗ Mercurij: m quã Text iſte facit ꝙm Ad pꝛedictafacit in- t. iſi ex totoinpꝛinde Ipſo iure tolltturm m dic vt in at qin ba ibi per Par,Eg de vſuſca. Quid ſtt⸗ ctio pꝛopter quanme- ta: vbi vero eftaru „Jdeo benenänin⸗ ubium ꝙ iiittalit neipali acton tini t ſequi naturioina⸗ yt extin guatyiähi um membꝛum gon oit naturam einsin, in litera: poſtedoyd musaq ſoluit. maeſ nis de iucdiiioffftgn ur. MDeltus delſe ne m pꝛincipaiss(U gat lura duro ſaſde turam eius in locum cuius ſubꝛogatur.⁊.d. c.cum pꝛedixi⸗ mus.ybi eſt tex.ꝙ non ſolum actio.l.Aquil.ſed etiam ꝑpeti⸗ tio hereditatis competit mibi:ſed in certa petitione ſi ne⸗ getur damnum non conſequar duplum.vbi gloſ:nõ ſoluit: licet nec in.l.certi condictio. in pꝛinj.ſi cert. peta. ſc ꝙ actio ſubrogata ſapit naturam.ſ.pꝛimoꝛdialem non accidentalẽ quaſi ſit accidentalis in.l. Aquil. quia accidit ex poſt facto non a pꝛimo. Opponit igitur etiam de.l.cum in fundo.. ſi fundus communis.j.de iure dot.vbi dos erat a pꝛincipio in fundo conſtante matrimonio, ⁊ idem fundus fuit vendi⸗ tus pꝛo mille, que ſumma fuit ſubrogata loco fundi. Mo⸗ do queritur, an debeant reſtitui illa mille? Dieitur ibi, ꝙ quamuis iſta pecunia ſuccedat loco fundi tamen nõ debet reſtitui niſi intra annum. Tu ſolue ꝙ ideo non ſapit natu- ram ⁊c.quia nõ eſt eiuſdẽ generis ſed diuerſi. De hoc an ⁊ quando actio ſubrogata ſapit naturam eius in cuius locũ ſubrogatur vide per Bar. in.lj.. hec actio.j. ſi quis teſt.li. eſ. iuſ.fu. habetis tex.optimum vbi etiam Dy. de hoc ponit in. lqj.. belliſſime.⁊.§. ſi quis ſub conditione. vt lega. no. ca. Bar. in. l. qui id quod.j. de dona.⁊ in..ij.§. pari. j. de pꝛinci. cre.⁊ tex.in.l.qui debitoꝛi.j.de dona.cau.moꝛ. Abi etiã Cy. ⁊Dy. in. d.l. vnica. de rei vxo. act. Querit alia gloſſ.ꝙ actio iniuriarũ perpetuatur per litis conteſtationẽ. vt hic hoc di cit per executionem. M t Tu aduerte ꝙ duplexeſt perpe⸗ tuatio. Pꝛimo pꝛout querit quemadmodum actio tempo ralis poſſit effici perpetua per nuncium ⁊ an per litis con⸗ teſtationem.⁊ hoc dixi in.l.j.C.de eo per quem fac.erit. Se cundo ſcʒ quomodo actio tempoꝛalis effieitur perpetua ⁊ in heredem tranſmiſſibilis:⁊ ſic per moꝛtem non extingui⸗ bilis. De hoc habet ꝙ efficitur perpetua perlitis conteſt. vt hic gl.ſentit qᷓ per nũciũ.Alleg.l.cũ notiſſimi. Tu alleg. l. cõſtitutionibꝰ.de no.ope.nũc.Sequere ꝙ actio iniuriarũ añ lit.cõte.nõ eſt trãſmiſſibilis ad beredẽ:qꝛ nõ eſt in bonis noſtris:vt in.l. iniuriarum actio.. in bonis j. de iniur. Igi⸗ tur iuriſconſulti voluerunt ꝙ; non tranſiret ad heredem: Sed quare litis conteſtatio facit eam tranſmiſſibilem du⸗ plex poteſt eſſe ratio. Pꝛima quia per initiũ iudicij quaſi contrabitur.l.iij..idem ſcribitj. de pecu.ſed ex ipſo ꝙ lis eſt conteſtata vel initium lis aſſumpſit per citationẽ eoipſo eſt celebꝛatus quidam contractus qui ad heredem tranſit. Secunda ratio eſſe poteſt quia omnis litis conteſtatio ne- ceſſe eſt ꝙ tranſeat in iniuriarũ act.quare talis litis conte/ ſtatio nil operatur. Zllia ratio poteſt eſſe quia inſtantia in⸗ choata tranſinittitur ad heredes.l.tam ex contractibus.j. de iud.l...vlt.j.de pꝛeto.ſtip.cuin ſi.⁊.l.ſi cum hominem. de ſideiuſſo. Alia ratio poteſt eſſe quia poſt litis conteſta⸗ tionẽ iniuriarũ actio dicitur eſſe in bonis noſtris:ſicut dixi mus ꝙ actio popularis:vt.j.ſi cui.j.de verb.ſig.Capio glo. in ver. icem Momponius. Hec glo. colligit not. rꝙ dictio niſi, ponit ⁊ ar.contra de. l. Titia.. vlti. de manu. teſtamen. vbi dictio niſi, negat ⁊ adimit:non ſoluit nec Dp. ibi ſoluit, Tu potes dicere quicquid bicdixerit Bar. Bal.⁊ Ang. ꝙ illa regula ſoluit ſemetipſam. Juriſcõſultus querit. iber non eſto niſi rationes dederis.An ex his verbis libertatẽ ſeruus vendicare poſſet. Reſpondet Sceuola ex his ver⸗ bis libertatem potius adimi ꝙᷓ dari:quia verba ſunt indu⸗ cta ad pꝛiuationẽ:vt.l.legata inutiliter.de lega.j.⁊ l.legata. j. de adimen. lega.l. ⁊ cum tale,§. vlti. de condi. ⁊ demonſtr.l. tranſmiſſe.de verbo.ſig. Aunc ad pꝛopoſitum ideo illa ver⸗ ba non ponunt:quia ſunt inducta ad pꝛiuationem:ergo nõ poſſunt operari dationem:ſed cõtrarium. Senſus hoꝛum verboꝛum bene dat libertatem:tex. eſtnotab.in.j. ſi quis ita libertatem.. vlt j. de ſta. lib. qui declarat. l. Titia. in contra rium alleg. Ad hoc facit quod dicimus in ſimili ꝙ legatũ ſub conditione videtur datum.l.ſilegatum pure.j. de adi⸗ men. lega.l. aliquandoj. de condi. ⁊ demonſtr. lpecuniam. j. ſi cert⸗peta. l. inter ſocerum.. cum inter. j. de pac. dotalib. ¶ Alterius gloſ.ponit queſtionem illam.ſ. Pꝛomitto non alij vendere niſi tibi an poſſim cogi ad vendendum tibi. Glo. non ſoluit. Guli. de Cu. Bar. hic. etiam Jo. Andr. in addi.Specu.in titu.de ſpon.qj.verſus fin.iſtam queſtio nem ſoluentes dicunt ſic. Aut ego habebam iſtam rem ve⸗ nalem:⁊ tunc dicendum ꝙ poſſum cogi ad vendendum ti⸗ bi: quia iſta dictio niſi, poſita poſt oꝛationem negatiuam affirmat:vt hic.⁊.l. actione. de tranſac. Alut ego non habe⸗ bam rem venalem:⁊ tunc non poſſum cogi:ſed ſi altero vẽ- do babes contra me actionem ad intereſſe. Allegat tex.in ₰ Si quis cautio. 49 i. ſi ſterilis.. penul.j. de act. emp. Illud dictum intelligo ve rum eo caſu quo a pꝛincipio habeo rein venalem ſed poſt⸗ modum vendo tibi te ſciẽte:ita potes me cogere.l.qui fun⸗ dum.j.de contrahen. emp. Sed ecce vnum caſum quo iſtã rem vendere velim pꝛomitto tibi vendere. odo requi⸗ ro te ꝙ volo vendere:tu facis aures ſurdas: qð remedium eſt? quod poſſim vendere alteri? Dic quod remedium eſt ꝙ requiram te:⁊ ſi non reſpondeas habeo poteſtatẽ vẽ⸗ dendi. Tex.eſt ſingularis in.l.qui RMome.a.coheredes. de verbo.oblig. Bene facit.l.vlt. de iure emphv. Sed nũquid poſſit quis paciſci vt ſibi liceat rem ſuam vẽdere:dic quod non:quia hec conuentio nõ valet.l.vlt.j.de pac.Et ratio eſt quia rei ſue debet eſſe libera alienatio.l.in re mandata.C. manda.l.non vſq; adeo..ſi quis a parente fue.ma. ¶ Itẽ ponatur ꝙ dicta conſtitutio ſit ꝙ ſi quis velit rem pꝛopꝛiã vendere cogatur eam vendere per pꝛius conſanguineo qᷓ; alteri:vel conſoꝛti vel vicino. Modo quidam habet remve nalem conſanguineus offert pꝛo pꝛecio.x.alij offerunt.xx. an cogatur conſanguineo vẽdere. Ponitur per Jo. And. in addi.Specu.in titu.de emp.⁊ vend..⁊ nunc dicendum. ad finem. cuius determinationem ſequitur Bald. in. l.ij. C. de reſcind.vendi. Dicunt in locis pꝛedictis ⁊ recte ꝙ poteſt vendere magis offerentibus excluſo conſanguineo vel vi⸗ cino minus offerẽte:ex eo ꝙ conſtitutio illa debet in dubio intelligi videlicet pꝛo eo pꝛecio quod reperiet ab alijs.Al⸗ legat tex. in.l.ſina. maxime in ver. ⁊ ſi quidem. C. de iur. em⸗ phyteo. Dicunt tamẽ hoc pꝛocedere niſi ipſe venditoꝛ in⸗ tendens fraude hoc fecerit ꝙ ipſi magis offerrent:quoniã fraus ſua ſibi pꝛodeſſe non debet.l.ſi venditoꝛqj.de in diem adie. Item ego intelligo hoc verum dummodo is qui ba bet rem venalem nunciet conſanguineo ſe magis reperiri ab alijs. Habet enim neceſſe hoc facere.j.de in diem adiec. Ilicet autem. ⁊.l. neceſſe. Item pꝛomitto tibi vendere pꝛo eo pꝛecio quod ego reperiam ab alijs. Modo vnus poten tiſſimus vult emere ⁊ offert quantitatem paruam alij no- lunt offerre eã non diſplicenti:et venit vnus ⁊ dicit:vende mihi pꝛo pꝛecio quod obtulit ille potentiſſimus. Dicendũ ꝙ non teneatur:ꝛ⁊ licite ſe excuſat. Ita concluſit Bar.in.l.ſi Pater dotem. in fi. j. de pac. do. quod eſt notandum. C Ae⸗ nio ad naturam dictionis niſi, ⁊ aliarum coniunctioni vel conditionum exceptiuarum:ſuper quibus dic ꝙ dictionũ alique t ſunt taxatiue: alique vero exceptiue. Taxatiue ſunt iſte, dũtaxat ſolũ ac. de quibus in.ij.ſi quis ius dicẽ. in pꝛinc. Dictiones vero exceptiue ſunt tres pꝛeter, pꝛeterq́;, que ambe ſupponunt pꝛo eodem:tertia eſt dictio niſi. Que ritur ergo de natura dictionis pꝛeter ⁊ conſequenter pꝛe- terꝙᷓ. In qua dicas quod aliquando iſta dictio pꝛeter, adij citur alicui non contento ſub pꝛecedentibus verbis vel ſub pꝛecedenti genereꝛꝛ tali caſu ſtat implicatiue. l. Seio..vxo ri.j. de an. lega. Exemplum lego tibi libꝛum.ff. yeteris pꝛe⸗ teri.C.⁊ lego.ff.vete.⁊ lego. C. Aliquando vero adijciur ei quod ſub pꝛecedenti genere vel ſub pꝛecedentibus verbis continetur:⁊ tali caſu ſtat exceptiue. Caſus eſt in.l.nam qð liquide.circa fi.j.de pe.lega.pꝛobatur.j.de pignoꝛ.actio.l.j. ad fin. Exemplum:lego tibi omne penupꝛeter vnum quod Rome habeo:in legato penu veniuũt illa que ſunt apta ad potum vel eſum.j. de penu legat. Modo ad pꝛopoſitum ſi lego tibi omne penupꝛeter vnum:ſub hoc legato penu, nõ compꝛebenditur vinum:et ideo non veniet legatum vini. Hec ſunt vera qñ iſte dictiones apponunt᷑ in cõtractibus ⁊ vltimis voluntatibus ſeu diſpoſitionibus. An autem ve-⸗ niant exceptiue an vero incluſiue. Exemplum:papa dicit ſic,pꝛeter obtento beneficio volo ꝙ poſſis duo incompaſſi⸗ bilia retinere:nunquid inducat diſpenſationem in pꝛimis obtentis ſi duo pꝛius obtinebat. Dy. de hoc vt not. Innoc. in. c. dudum.ad fi. extra de electio. ¶ Aenio ad dictionem niſi. Nanc materiam poſuit hic Bart.⁊ per pꝛius Guli.de Cu. Cyn.in.. actione. C. de tranſact᷑. Dy.in regul.pactum. de regul.iur. libꝛ. vj. Joan. AUndr. in addi. Specu.in titu. de deſpon. Fj. circa pꝛincipium.Et quia hec dictio niſi, quan⸗ doq; apponitur incontractibus, quandoq; in vltimis vo⸗ luntatibus. Dic vt hic per Gartolum in fine. Mot. ad⸗ dendum eſt.⁊ queritur hic per Barto. nunquid iſta dictio niſi inducat conditionem:videlicet adeo ꝙ actus ſtet inſu ſpẽſo an vero inducat reſolntionem. In hoc Guli. de Cu. ⁊ Jac. Butr. ſunt contrarij. Bart. ponit ad plenum eoꝛum opi. in.lquibus diebus..quidam Titio. de cõdi.⁊ demon. 8 — 3 ——— — — . 2 5 1 t. . ¶ Gloſ.oꝛdi.iuris ciuilis poſuit in.l.oꝛdinationum foꝛe.S. cõditio.j.de act. ⁊obl ibi aliqualiter Bar. Sed hodie ha bemus caſum in.c.pꝛeterea.extra de appel.vbi dicit᷑ q iſta dictio niſi, ſtat cõditionaliter. vt ſi dicit iudex excommumi cote niſ intra decem dies ſolueris:ante.x.diem culpa non eſt nec alia punitina committi poteſt.c. R omanaec: caueift. extra de ſent.excommu.Eỹt ratio eſt quia tractus fure itẽ⸗ poꝛis non ſpectat ad iudicem.lj. j. j. de vſur. et pen Zoan, And.in.cnoſtra. extra de ſepul.⁊.inon Auenennoine, 5 iud. Supꝛa poſui ꝙ trãſlato ſacerdotio neceſſe eſt vt Läid trãſlatio ſiat.Mõ fui interrogatus ꝙ quidã Judei cõu ſiſunt ad idem catholicam:⁊ iſti dũ erant Judei cõti ase⸗ runt matrimonium in caſu pꝛohibito Henchuenhen var⸗ miſſo ſecundum eos an debeat illud matrimoniũ diſſo Dic ꝙ non, per. c. gaudemus. et in.c. quanto.exti T.—, uoꝛ. Ande iſto caſu fallit regula.c.tij anſlato. de conſti. tio eſt quos Deus coniunxit?c. Summarium. Pꝛomiſſus in iudicio ſiſtt, debet in eadẽ cauſa a quali ꝛeſentari. Sufichiras exactionis ſuperueniens in repꝛeſentando nõ ercuſat fideiuſſoꝛem a repꝛeſentationis onere debito. Waullegium pꝛincipis motu pꝛopꝛio conceſſum an pꝛoſit ad litem pendentem. Pimlegium lite pendente impetratum an quo ad illam item pꝛoſit.. 1 —— noua an aliquid operetur quo ad inchoata. ꝛinceps poteſt facere ꝙ pꝛiuilegium nouiter conceſſum trabatur etiam ad cauſam. A quis quemq́;. uipo- NA 8 8 G. miſit homi⸗ nem in iudicio ſiſtere tenetur eum in eadẽ cau⸗ a ſiſtere quo ad foꝛum: licet non quo ad facul- atem exa tionis. h.d. cũ pꝛincipio.xſ equentis. Mot.pꝛi/ mo ꝙ ſi ſeruus in iudicio ſiſti pꝛomiſſus eſt debet in eadẽ cauſa ⁊ qualitate ſiſti.vt. 3. ſi ex noxa. cau. aga. l.i. ita ⁊ com⸗ pꝛomittatur ſiſti libera perſona. ¶ No. ſecudo ꝙ reus fiſti pꝛomiſſus debet ſiſti in eodem loco vel iſlo non deterioꝛe in quo repꝛeſentandum erat pꝛomiſſio facta. repꝛeſentatio ergo facta in foꝛo diuerſo a pꝛimo ⁊ deterioꝛe facit nõ vide ri quem in eadem cauſa ſiſti vel in eadem qualitate repꝛe⸗ ſentari. CHot.rtertio ibi licet enim difficilioꝛ.ꝙ difficul⸗ tas exactionis ſuperueniens in repꝛeſentando, non tollit quin fideiuſſoꝛ teneatur in eadem qualitate repꝛeſentari: quo ſit vt ad bunc effectum penam non incurrat.( Sloſſ. in.l. qui autem. in pꝛinc. ponit vnum.ſ.ꝙ pꝛinceps poſſit ali cui concedere pꝛiuilegium vt in cauſa ſua non iuret de ca- lum. Iſtud videtur abſurdum ex eo quia pꝛinilegium vt in cauſa ſua non iuret de calum. videtur abſurdum? ex eo quia pꝛinilegium tale conceſſum dat occaſionẽ delinquen⸗ hoc tantum.ſ.q cencludit ſuper ſubꝛeptione: vt eſt caſns in. c. ſi motu pꝛopꝛio.de pꝛeben. in. vi. Item a aliud de quo in.l. imj. in pꝛinc. 3. quod quiſq; iur. ꝙ autem operetur ⁊ tra⸗ pendentemnon reperitur in iure:pꝛopꝛius ait cum clauſula motus —— nem gl. quam omnes re⸗ pꝛobant. ¶ Hot. etiam ꝙ ſi motus pꝛincipis ſuper inbabi Üitate diſpenſationem inducit: yt glol.in clem ſi Romani. Zudo. Romain pꝛimam.ff. veter.part. de pꝛebend. certa tamen ſcientia non videt᷑ inducere diſpẽ ſationem ſuper inhabilitate. l. quidam conſulebat.j. de re iudic.⁊. lj. ũj. in fi. de excu. tut. Secunda gloſ. eſt ꝙ pꝛiuile/ 4 gium t lite pendente impetratum in illa lite que pẽdet n parit effectum. Alleg. d.I.i quis poſtea. Tu alle g. l.ij. C. vt lite penden. ⁊ melioꝛem text. in.l. tutoꝛ petitus j. de excuſa tuto.⁊ in aut᷑.vt in medio litis non fieri. Cano. poſſunt alle⸗ gare.c. cauſam que.extra de teſtib.c. dilectus.vt lite pendẽ ꝛ.c. dudum extra de pꝛiuileg. Stat dubium nunquid hoc ſit verum ꝙ ipſum pꝛinilegium non conced itur ſimplici⸗ ter ſed per conſtitutionem per.l.nouiter factam. Aduerte ꝙ opoꝛtet te pꝛius ſententiam glo.que non eſt alibi.ſ.ꝙꝙ pꝛi uilegium quod concedit conſtitutio vel.lnouiter edita in omnibus ſoꝛtitur naturã ipſius l. ſeu conſtitutionisa amit tit naturam pꝛiuilegij. Ita eſt glo in pꝛoemio ele in ver. de cetero. Modo ſit dubium an pꝛiuilegium pꝛoficiat illi qui ignoꝛat hoc ſibi competere.Cano.habent caſum in. c. quia contra. de conceſſ.pꝛeben.lib. vj. egiſte per Guli.⁊ Bar, in.. S. de conſti. pꝛin. Certe in pꝛinilegio quod concedit cõ ſtitutio ſiue lex hoc non habebit dubin m, ꝙ iſtud pꝛoficiat ignoꝛantibus. Item pꝛodeſt ad aliud:quia noua conſtitu- tio facta non ligat niſi poſt duos menſes a tẽpoꝛe facte con ſtitutionis.in aut. yt fac. no. conſtit. in rnbꝛo⁊ nigro. Cano. extra de conſti. ccognoſcentes. Et in..pꝛoe. cle.pꝛi uilegiũ ſtatim ligat illum qui contrahit cũ pꝛiuilegiato:vt ex ſe ap paret. Noc fallit quando pꝛiuilegium conceditur per legẽ 5 velconſtitutionem. Debes diceret q etiam in hoc mẽbꝛo verificatur concluſio glo.ꝙ ad cauſas pendentes conſtitu tio nouiter edita non trabitur:vt in aut yt cũ de app.cog. S.j.⁊ in aut᷑.in medio lit. non fie. F.j. Sed ad pendẽtes cau⸗ ſas conſtitutio pꝛincipis cum clauſnla ſi pꝛinceps vult tra⸗ bi poteſt. Ita pꝛobatur in.c.· eptra de conſt.l. ſancimus.C. de ſacroſanc.eccle.ad fi. Aut eſt conſtitutio vnius dñi par⸗ ticularis vel ciuitatis ⁊ tunc etiam ſi pꝛinceps vellet. Con⸗ tra bhoc ad pendenteslites Bar. in.l. ſancimus.⁊ clarins in Lomnes populi. 3. de conſt.⁊ in tit. boc que dicta ſunt de cõ ſtituti.vel lege habent locum in pꝛiuilegio. ¶ Tertio con⸗ 6 cludit glo. rꝙ ſi pꝛinceps vult hʒ poteſtatẽ faciendi ꝙpꝛi⸗ uilegium nouiter conceſſum ad pendentẽ cauſam trabat᷑, vt eſt caſus pꝛo hoc in.d.c. dilectus.vt lite pendente. Adde ad glo.ꝙ ſi ſuperueniat cauſa pꝛiuilegij, nunquid celebꝛa⸗ tum actum inducat pꝛiuilegiũ quo ad actum, qui iam rece pit conſummationem. Ecce.l. vult ꝙ habens quinq; filios excuſetur a tutela. odo pone ꝙ aſſumpſit quis tutelam poſtea ſuſcepit.v.ſilios ſe excuſare vult ⁊ non poteſt. l.ij.§. numerum.j. de excuſatio. tuto. Ita etiam pꝛobatur in.iij. S. qui ad munera.j.de ad. ⁊ excu. mu. Item quid econuerſo nunquid ceſſante cauſa pꝛiuilegij ceſſat pꝛiuilegium: Pu ta pꝛinceps conceſſit tibi ꝙ non tenearis ad munera perſo nalia velrealia pꝛopter. v. ſilios. Joã. And. oiſputauit bec in regu.iuris idem.de regu.iur.in mercu. A& Summarium. J. 1&☛☚. Intereſſe deſinente, an deſinat actio competere,. S 3 Uud At cõmitatur actio contra non ſiſten 4 dtem ad intereſſe, ſufficit ab initio inter⸗ eſſe:licet ex poſt facto deſinat.h.d.not.ꝛ ita communiter al legatur. t ꝙ deſinente intereſſe, ſi non ceſſat damnum de pꝛeterito non deſinat actio competere. xld idẽ.j.de eden. l.vbi exigitur..j. ð. eod.l.ſi eum..qui iniuriarum. in verſi. ſin. C Glo. in pꝛimis duobus contrarijs non bene ſolvit⸗ de quo dic vt hic Bart. Quo ad materiam huius.ſ. an de⸗ ſinente intereſſe deſinat actio competere. Bar. hic in pꝛinc. 2 Ey. ⁊ Bald.in.l. ad comparandas. C. mand. N nuſquiſq; diſtinguit ſuo modo.Nos autem poſſumus ſic dicere afa⸗ cere tres caſus pꝛincipales. Pꝛimus eſt, ꝙ aut agitur pꝛo pter maleſiciũ. Pꝛimo autem debemus dicere ꝙ aut deſi nente intereſſe deſinit damnum de pꝛeterito ⁊ tali caſu de⸗ ſunt actio competere tex. eſt in..ſi eum..qui iniuria.in pe. reſpon. S. eo. Aut deſinente intereſſe non deſicit damnum de pꝛeterito:⁊ tali caſu non deſunt actio competere. Text. eſt hic.⁊ in.l.exigitur.. ⁷3. de edend. ⁊. K. qui iniuriarũ. in fi. reſpon. Pone exemplum:in ambobus dicit ꝙvbi deſinat intereſſe ⁊ ceſſet de pꝛeterito damnum deſinit actio compe tere. vwvpae apeeend crächench interordatu- rein Puno inuuncvdef ſantrgidg niits ſunc ab pouiſel cortälealunon iceaperijdeco Aaguitoagere deinenteintereſ Rtereſetalcc piajdereiyan Gorchatwnede Rraͤpendldg 1Snnumiy poſf. :Purunatyyvic Kafam onineoo Atruntterxne wmiraomat, †anxiaseaf lseauſg Raisgur Laxug 1is denodc danaenulſh esi, nunquid celebꝛa⸗ d actum, quiiam rece pabens qpincz fllos ſumpſit qpis tutelam vult non poteſt.li etiam probator in ij a. Item quid econueni feſſat pꝛiuilegium⸗p nearis ad munerapen oa. And. diſputauthe mercu. ium. at actio compaa r actio contrawiit ſufficit ab inito iid not. ⁊ita communtt 1 non ceſſat damnon etere. Ad icejdettn ani iniuriaruman wen rrarijs non bene oir ateriam huius ſand petere. Par hienndn s. C.mand. Anuſqui oſſumus ſicdicere tagttulh, us eſt q an tod nge tel 2 3 Si quis cautionib. 50 re Adde.I.ſi pꝛocuratoꝛem.. mandaſti.j. manda. Dixi ſe Sreaie cum geſinit intereſſ e, non tamen deſinit damnum de pꝛeterito:non deſinit actio competere. Exemplum. ago contra te vt edas mihi quedã inſtrumentaper que poſſim pꝛobare Titium mibiteneri ad decem:tu non edis: oꝛitur actio ad intereſſe. Ponatur ꝙ poſtqᷓ; es obligatus ad in/ tereſſe aduerſarius meus ſit ſine herede:amplius mea non intereſt:ſed pꝛeterea habeo actionem:qꝛ damnum non de⸗ ficit. Tex.eſt hic. ¶ Aliquando vero agitur ad intereſſe ꝓ⸗ pter maleſicium:⁊ tunc aut maleſicium eſt doloſum ⁊ quã- uis deſinat intereſſe non deſinit actio competere. Caſus eſt in.lj. g. rectiſſime. j.de vi ⁊ vi ar. per Bar. Tu alleg. lj§. ſi rẽ. j. depoſi. v.j.ſi vaſ. qui po. ali. feu. recupe. in vibus feud. Exẽ plum.depoſui penes te rem meamitu vendis rem iſtã:⁊ ſic male facis. Pone ꝙ turedemiſti ⁊conſeruas eam:deſinit per banc redemptionem mei deponentis intereſſe. Quod dolo feciſti aut ipſo maleſicio non eſt dolus ⁊ tunc deſinente intereſſe deſinit cõpetere actio..ſi alius.. eſt ⁊ alia.j. quod vi aut clam.a.l.in totum.j.fin.j.de impen.in.l. ſi vehenda. g. ij. ad leg. Rhod. de iac. per Bart. Tu alleg.l. non ſolum.§. hec actio.⁊.l.ex hocedicto..ſi quis alienaueritj. de alie. iu⸗ dic.Exemplum.pone cum viderem ignem eſſe in domũ vi⸗ cini ego domum deſtruxi non dolo ſed bona fide:agere vo lo contra te et ad eſtimationem domus. unquid poſſum. Reſpondet iuriſconſultus in.d.§. eſt⁊ alia. quod nihilomi nus fuiſſet combuſta ⁊ cremata ſi non fuiſſet deſtructa:deſi nit actio competere.Et per hoc eſt expeditum membꝛũ pꝛi mum. ¶ Zliquando vero non ſolũ petitur intereſſe ſed pe titur pena ⁊ intereſſe. Et tali caſu aut loquimur in pena cõ- uentionali. Ranc materiam ponit Dy. ⁊ Bart. in.l.ſtipula⸗ tio iſta. F.alteri.⁊l. i. S. item inſeroj. de verb. obl. Aut loqui mur in pena legali:ꝛ tunc deſinẽte intereſſe nõ deſinit actio cõpetere.l.inter omnes.in pꝛin. j. de furtl. doli. g.vlt..de ſer. coꝛ.l. quicunq;.la.i.j.de act.⁊ obliga. Aut agitur ad rem qꝛ intererat:⁊ tali caſu aut agitur actione perſonali aut actiõe reali. Pꝛimo qñ agitur ꝑerſonali actione debes dicere: ꝙ aliquando deſinit intereſſe facto agentis vel eius qui repꝛe ſentat agẽtis perſonam ꝛdeſinit actio competere.ſiue ma nifeſtus. ſ.tamdiu.a.l. ſi ſeruus. jde condit. furti. Adde.i ſi quis vxoꝛi.ũ.vlti.j.de furtis. Aut deſinit intereſſe meo fa⸗ cto ⁊ tali caſu non deſinit actio competere. Caſus eſt in.l. et ideo.ver.jj.de condi· furt. Aeniamus ad actionem realem. Aliquãdo agere poſſum actione reali:q mea intereſt:⁊ tũc deſinente intereſſe deſinit actio cõpetere.Aliqñ non deſinit intereſſe, ꝛ tali caſu nõ deſini actio competere. l.ſi poſt acce⸗ ptila. j.de rei vend. Aliquando deſinit in ea alio modo ꝙᷓ; fa cto rei:⁊ tunc deſiit in ea intereſſe.l.ſinautem.. ſi bomo.j. de rei vend.l.tigni H.vlt.j.ad exbib.Lelectio.⸗.ſi is.de noxa. Summarium.. Seruum in iudicio nec conuenire, nec conueniri recte poſſe. Pꝛocuratoꝛ videtur ea omnia nomine domini facere que cauſam nomine domim motam concernunt. Adminiſtratoꝛ vel neceſſarius vel voluntarius an ex cau- tione facta durante adminiſtratione finita teneantur. 4 Actio quibus cauſis alteri per alterũ querat᷑: ⁊ an ex facto 5 pꝛocuratoꝛis queri poſſit domino actio. Cutoꝛargui poteſt de dolo vbi locupletioꝛ factus eſt. 7Ar. Si ſtipulatio imponatur a ‿ N Aoties. Lf 15 lewitinnds exea Aem ſideiuſſoꝛ obligat᷑. Et ſtipulatio de iudicio Alſtti interpoſita a pꝛocuratoꝛe ad intereſſe dñi re fertur non pꝛocuratoꝛis. Et adminiſtratoꝛ neceſſarius ad⸗ miniſtratione ſinita ex ſtipulatione de iudicio ſiſti non con⸗ uenit᷑.⁊ in eundẽſit executio ſententie. h.d.vſq; ad ſi. ¶ No. 1Tin bac.. quoties. regulam ſeruũ in iudicio non agere nec cõueniri poſſe.Ad idem.C.de iud..ſeruus.j. eo.tit.i.vix cer 2 tis. ¶ Mo. in.. ſi pꝛocuratoꝛ. in ver. cũ alienũ. ꝙ ea que ꝓ- curatoꝛ facit circa concernentia litẽ motam nomine dñi vi⸗ detur in dubio facere nomine eiuſdẽ. qñ ex fact. tuto.l.i.⁊.j. plene dicam. ¶ MHo.in ea. in ver. eadem. ꝙ ſtipulatio pꝛocu⸗ ratoꝛis facta inconcernentibus dñm refertur ad intereſſe dñi non pꝛocuratoꝛis.Ad idẽ.j.rem ra.hab.l.ij.pᷣm vnã lec, 3 ¶ Ho.in..ſi tutoꝛ.r ꝙ adminiſtratoꝛ neceſſarius ex cautio- ne facta durante adminiſtratione finita non eſt obligatus. Ad idẽ qð plene no.j.de pꝛocur.qui de euic.vbi ponit᷑ quid de cautione adminiſtratoꝛis voluntarij:nunquid ex eadem adminiſtratione finita poſſit cõöueniri circa idem no.in ver. ſi.ꝙ executio ſententie late contra tutoꝛem in cauſa pupilli fit in pupillũ:nõ autẽ in tutoꝛẽ.AMld idẽ.C.qñ ex fac.tu.l.Iu⸗ lana.de re iudi.l.ſiſe nõ obtulerit..tutoꝛ. ¶ Sloſ.in.iſ ꝓ⸗ curatoꝛ.pꝛimo facit hanc concluſionem ⁊ ꝙ ex ſtipulatione in iudicio ſiſti non querit᷑ ſine ſucceſſione per pꝛocuratoꝛem do. eum conſtituenti actio. Iſta concluſo eſt vera.⁊ vltra ra tionem aſſignatam adde iſtã:vcʒ ꝙ regula eſt ꝙ ex omnibꝰ ſtipulationibus pꝛetoꝛijs per pꝛocuratoꝛem actio do.acqui ritur ſucceſſione.l.omnibus.j. de pꝛeto. ſtipul.l. hec ſtipula⸗ tio.de iud.ſiſti. Secundo concludit glo.ꝙ in contractibꝰ ex- traiudicialibꝰ alteri per alterũ queri nõ poteſt actio ſi velle mus examinare illud incidere in viam illam an alteri per al terum ſtipulat᷑l.ſtipulatio iſta habere licere..vlt. de verb. oblig. inſti.de inu.ſtipu..alteri.⁊.l.certi condict.ſ.nũmos. j. ſi cer. pe. Fallit hec regula in caſu vbi alteri ꝑ alterũ ſtipu lari nõ põt:qui habet᷑ꝑ gl.in.o.. alij.inſti. de inu.ſtip. Bar. plenius in.l. ſtipulatio iſta..ſi ſtipuler. j. de ver. obliga. Iſta pꝛocedunt de iure ciuili:iure autẽ canonico alteri per alte⸗ rum ſtipulari poteſt. dicit glo.in.c.quoties coꝛdis oculus. ¶ SGloſſ.illam ſequuntur Iegiſte vt Bald. in.j. illud. C. de ſac. ſan. eccl.⁊ in.d.l.certi condictio..ſinũmos.Sed ego als repetendo.d.F.ſi nummos.dixi idẽ eſſe de iure canonico qð de iure ciuili.ar.d. c.ᷓuis.extra de vſur.per locũ a ſpeciali. ¶ SGlo. habet etiã concluſionẽ.ꝓ ſtipulatio pꝛocuratoꝛis in dubio relata videtur ad vtilitatẽ dñi. Ad hec examinan⸗ da multa eſſent videnda. Queſtio gl.reducit᷑ ad iſtud, qò fa cit pꝛocuratoꝛ:an videat᷑ facere nomine dñi, vel non. Scias duo mẽbꝛa. Pꝛimum:q aliqñ pꝛecedit iuſſus dñi ſpecialis: vt quid faciat pꝛocuratoꝛ.⁊ tunc ſtat dubiũ, ſi id qð facit ꝓ⸗ curatoꝛ non expꝛimendo nomẽ dñi, vel ſuum an videat᷑ illũ cõtractũ nomine ſuo, vel dñi celebꝛaſſe. Caſum plene Bar. ponit in.l. qui aliena.. ſi is qui putabat. i. de acqui. her.⁊ eſt caſus in eo hm lec. Dy.in.l.poſt dotẽ.j. ſolu. matr. Et in vero concluſio eſt ꝙ videat᷑ nomine dñi facere. Wal.in.i.ſi literas. C.manda.limitans dictũ Bar.⁊ Dyn. poſuit etiã Bar. in.j. iij..vnde queritur.j. de manu. Soleo allegare. l. pꝛoinde.j. de ſtipu. ſer. ¶ Aliqñ vero pꝛocuratoꝛ facit quid nullo pꝛe⸗ cedente ſpeciali:mandato dñi ad faciendũ illud:tũc de poc facias tria membꝛa.Aliquando vero nominat ſe pꝛocur.nõ tñ expꝛimit ſe pꝛocuratoꝛis nomine facere:puta ego pꝛocu/ ratoꝛ talis pꝛoteſtoꝛ ꝙ nõ ediſices in iſto ſolo:vel pꝛomittis mihi pꝛocuratoꝛi Titij:⁊ tunc ſtat dubiũ an videat᷑ facere il lum actum nomine ſuo velpꝛocuratoꝛio Joannis. Solet al legari caſus in. l.j. ũ. nunciatio. de noui ope.nunc..l.vlt.j. de inſti. Quidã tñ alleg. gl. oꝛd. in. l. quacunq; ratione.j.de ꝓcu. Alliqñ vero nominat ſe nomine pꝛopꝛio ⁊ nomine appellati uo pꝛocuratoꝛis, nõ tñ expꝛimit quo nomine faciat:puta ꝓ/ mittis mĩbi Titio pꝛocuratoꝛi talis. Iſtũ caſum ponit not. Bar. in. lcum poſt. F.jj. de aami. tut.⁊ in..ſi cõis ſeruus. als ſiſeruus cõis.j.de ſtipu.ſer. Aliquando vero quis pꝛocura toꝛ facit actum ſimpliciter:puta ego talem rem.Et tũc ſtat dubium cuius nomine facit. Et de iſta facit duo membꝛa, ꝙ aliquando quis incipit facere actũ nomine dñi: poſtmodũ vero aliquid concernens illũ actum inchoatũ facit ſimplici ter:⁊ tũc aut videat᷑ reſiduũ facere nomine dñi puta in pꝛin. compareo tanꝙᷓ pꝛocuratoꝛ nomine talis dñi:poſtea alios actus ſimpliciter facio nonexpꝛeſſo nomine pꝛocuratoꝛio. Bar.ponit magis ſpeciſice in.l.qui mihi.j.de don.ꝛ ibi ego late. Aliquando vero pꝛocuratoꝛ facit vnũ actũ totũ ſimpli citer ⁊ tunc de hoc membꝛo dic vt per Bar. in. d. li.. nũcta⸗ tio.de ope.no.nunc.Et membꝛũ tertiũ pꝛincipale.ſ.ꝙ aliqñ pꝛocuratoꝛ facit actum communiter concernentem eumet dominum:puta quia pꝛocuratoꝛ habet domum cõmunem cum dñᷣo ⁊ tũc an videatur nomine domini facere aſi uo. In hoc habetis not.in.l.vlt.j.ꝗñ ex fac.tut.vbi in tutoꝛe decidat iuriſconſultus cum quid videtur nomine ſuo ⁊ pupilli face⸗ re:ſed de tutoꝛe ad pꝛocuratoꝛem pꝛocedit argumentum.l. ſi in emptione..vlt.j.de contraben. emp. Sed in tutoꝛe ita decidit.d.l.ſ.ergo idem in pPꝛocuratoꝛe ſumpto argumento ab equiualente. Neniamus ad perſonam tutoꝛis, cum quid facit:an videatur nomine pupilli facere, an ſuo nomine ꝓ⸗ pꝛio: In hoc habetis tres leges pꝛincipales que decidunt 8 A 5 1 12 14 9 8 3 * ¼ 2 — — 4*——— 8.—— 1 uu ſ —-— Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. bune paſſum, ſca.l.cum poſt..jj. de adminiſtr. tuto. Aliam I. ii.j. quando ex fac.tut. tertiam.l. poſt moꝛtem. S.j.j. quando ex fac. tut.vbi etiam per Bart. ¶ Tertia queſtio eſt de ha- bentibus aliquid facere non nomine ſ uo, ſed nomine ciuita tis, puta ſyndicus:an videatur aliquid facere nomine ſuo, an nomine ciuitatis de hoc habes, in..iij.5.in eum.j. de ad⸗ mi. rer. ad ci.perti. C Altimum membꝛum poteſt eſſe cum quid poteſt fieri ex duplici capite vno ſufficienti altero in- ſufficiẽti/fit ſimpliciter: an videatur ex capite pabili vel ii⸗ babili:exemplum in cõſeruatoꝛibus vrbis vbi poteſtas eſ determinata. Bart. pꝛopoſuit in diſputatione ſua que üdef⸗ pit, Coadunantia generalis ciuitatis Peruſine. Itè In 1 in iudice qui non poteſt vigoꝛe iuriſditionis ſue vnum 3 3 ſed vigoꝛe poteſtatis ſibi attribute. Inno.⁊ d0. 2. iert 4 de pꝛeſcriptio.c.cum ex officij.Ego plene. ð. dixi,de iuri a om.iudi.j.ſi per erroꝛem. Quid autem de poſſe foe iniu 5 Pereditatis qui aliquid ſoluit legatarijs an videat᷑ vt ipſe ſoluere an vt beres. ¶ Glo.oꝛdi.in.j·ſi quid poſt.j.de petit. bered. Dy.in.l.ſia patre. C. de condi. indeb. Item cum man datoꝛ aliquid ſoluit an videatur ſoluere nomine ſuo vel no mine debitoꝛis:cui aliqad mutuari mãdauit. Gl.in. l. Pa pinianus. j. mãd. Bart. in.ſol.l. Modeſtinus. ⁊.l. notabilis. j. de ſol⸗Gene faciunt que not. Bar. in.l. imperatoꝛ.9. ſi cen⸗ tum. de legatis. ij. C Capio.l.ſi tutoꝛ. Gloſſ. eſt ꝙ ſi tutoꝛi 5 † obijciatur dolus an ipſe teneat᷑ ex dolo tuto. vel non. Cer tum eſt ꝙ ſic quando factus eſt locupletioꝛ.l.dolus.ſi ex fac. tuto.⁊.l.ſed ſi ex dolo.j.de dona. Extra hunc caſum habetis gl. magnã in.l.ſi dolo.ſi ꝗs omiſ. cau.teſt. N o. in. d. lj.. ſi ꝓcu ratoꝛ.ʒ.ſi ꝗs ius dic.⁊ eo.vt li.nõ cõteſt.z.l.non eſti gnotũ.C. de admi.tu.⁊ l.vltj.de admi.tu.⁊.ſi quid ſolidum.de leg.ij. ¶ Glo. ſin. in.. ſi tutoꝛ. colligit not. an adminiſtratoꝛ ex fa- cto ſuo finita adminiſtratione poſſit conueniri vel conueniẽ dus ſit is cuius negotia adminiſtrauit per Bar. in. d. l. pꝛo⸗ curatoꝛ.⁊ eſt bona.l.vlt.j.de inſti.l. ſeruum Titij. j. manda.⁊ l.ei qui. C. quod cum eo.j.ſi pupilli.S.j.j. de nego. geſt. l. Ju⸗ lianus..ſi pꝛocuratoꝛ.j.de actio.empti.⁊.l.cum quedam.C. de adminiſtra. tutoꝛum. ¶ De ferijs ⁊ dilationibus ꝛc. Rub. Summarium.. 8 TempoJꝛe feriarum nemo cogitur in indicium veni⸗ re: ſi tamen veniat ⁊ pꝛoceſſui non contradicat tenet quod actum erit. 2 Ferijs ad hominum vtilitatem introductis renunciari po teſt. ⁊ nu.. 3 Senecentia in pꝛeſentem etiam nõ citatũ an ſemper teneat. 4 Sentẽtia lata in abſentem licet citatum tempoꝛe feriarum nulla eſt. 5 Appellare an ſit neceſſe a ſententia de iure nulla. 6 Occupati an ⁊ quando feriarum pꝛiuilegio gaudeant. 3 Feriarum ſpecies ſunttres. 9 Ferijs introductis in vtilitatem bominum an cõſenſu par⸗ tium renunciari poſſit. 10 Ferijs in honoꝛem Deiintroductis an renũciari poſſint. n Ferijs repentinis an partium conſenſu poſſit renunciart. 12 Teſtium non rite receptoꝛum dicta an conſenſu partium pꝛobata dicantur. 13 Subſtantialia iudicij an partium conſenſu poſſit omitti. 14 Sententia pendente dilatione lata an ſit valida. 15 Prꝛiuilegium babens non comparendi an teneatur cõpa⸗ rere ſuum allegaturus pꝛiuilegium. 16 Imp eratoꝛis diſpoſitio dicitur legis vniuerſalis vigoꝛem abere:⁊ quid de pꝛincipis diſpoſitione vel contractu. 17 Sentetia nulla licet amplius annulari non poſſit, nihilomi nus peti debet nullitatis illius declaratio. 18 Sententia nulla quo remedio petatur declararinulla- 49 Sententia nulla an poſſit partium conſenſu roboꝛari. 9[8 C Tempoꝛe meſſium — quis. omaenapam nõ co⸗ gitur quis in indicio comparere:ſenten⸗ 2tia tamen in pꝛeſentem non contradicẽ „ tem tali tempoꝛe lata valida eſt. in abſen tem nullius eſt momẽti.boc dicit yſq; ad 1 S. ſed excipiuntur. ¶ Hot. pꝛimo † ꝙ tempoꝛe feriarumob meſſes vel vindemias nemo ad iudicium venire cogitur. CMo.ſecundo ꝙ ſententia lata tempoꝛe feriarum in vtili⸗ tatem hominum introductarum partibus pꝛeſentibus nõ contradicentibus valida eſt. ¶ No.tertio.ꝙ ferijs introdu 2 ctis rad hominum vtilitatem renũciari poteſt. ¶ Ho. quar to ibi pꝛeſentibus illis ⁊ ſponte litigantibus.qꝙ valet ſenten 3 tia flata in pꝛeſentem:quamuis non citatum. vt dixi. a. de in 4 ius voc.l.j. CMot. quinto in ver. ſui vero. †ꝙ ſententia lata in non comparentem in ius vocatum tempoꝛe feriarũ nul⸗ lius eſt momenti. Ad idem. C. quomod. ⁊ quando iudlj. ſi yt pꝛoponas.la.j. ¶ No. ſexto in ver. nec enim. pꝛetoꝛis factum non poſſe iuri derogare. ¶ No.vltimo ibi circa appellatio- 5 nem. †ꝙ aſententia nulla neceſſarium nõ eſt appellare. Ad idem.j.de app.l.ſi conſtat.⁊ que ſenten.ſine app. reſcin. et. C. quando pꝛouoc.non eſt neceſ.per totum. V Mot.ꝙ ex eo ꝙ ſententia nulla caſſatur quatenus eſt de facto pꝛolata circa appellationis remedium. Quo autem remedio eius caſſa⸗ tio ſeu unllitatis declaratio petatur.dic vt dicam in glo.ibi decidit etiam ibi.ꝙ; etiam ibi occupati circa rem ruſticam tempoꝛe meſſium in ius vocari non poſſunt. Iſtã opinionẽ ſequuntur docto.hic.⁊ etiam Canoñ.extra dẽ ferijs.c.vlt.ſe quuntur Hoſtien. in ſumma in. l. ferijs..⁊· an poſſint. verſic. nunquid miles vel clericus. Inde ex pꝛedictis apparet hãc opinionem eſſe communemlicet cõtrariam eius videatur tenuiſſe glo. Harto. in. l.j. C. de agrico. ⁊ cenſi. libꝛ. xj. Nidea⸗ 6 mus que ſit verioꝛ pꝛo opinione communi: tſc ꝙ vt occu- pati gaudeãt feriarum pꝛiuilegio. acit duplex ratio. Pꝛi ma:quia licet miles ⁊ ruſticus tempoꝛe meſſium non ſint oc cupati in ipſa re militari vel cultura:nihilominus erant oc cupati in emptione. Igit᷑ in dubio melius eſt vt edicti ver/ bis generaliter loquẽtibus deſeruiamus:vt in..j. F. ſi is qui nauem.ver.in re igitur dubiaj. de exerc. Secunda ratio eſt talis. Aidemus in ſimili ꝙ ins poſtliminij quod eſt pꝛo li⸗ bertate per captinitatẽ amiſſa modus ad reuerſionem in pꝛopꝛium territoꝛium:quod eſt introductũ pꝛo his qui ad pugnas habiles erant ⁊ locum habet in his qui⁊ ſi non coꝛ⸗ poꝛe ⁊ pugna valent tamen ſapientia militari.l.poſtliminij. S.penul.j.de cap.⁊ poſtli.reuer. Ita in pꝛopoſito licet bene⸗ ficium feriarum pꝛopter meſſes introductum ſit in his qui circa rem ruſticam impediuntur:idem dicẽdum eſt in alijs non impeditis per pꝛedicta. In contrarium videtur facere ratio alia duplex. Pꝛima ꝙ pꝛiuilegium conceſſum ratio- ne militie ⁊ ruſticitatis locum non habet in eo milite velru ſtico qui rem ruſticalem vel militarem non operatur. Pꝛi⸗ mum de militia pꝛobatur in.l.fi.C.de re mili.⁊..ne quis. C. de teſta. mili. l.vlti. C. qui. non ob. lon.temp. pꝛeſcrip. Secun- dum pꝛobatur in.c.ij.de treug.⁊ pac.⁊ in.d. lj. C. de agrico. ⁊ cenſi. lib.xj. Sed iſte rationes non obſtant:quia. ã. reſpon⸗ 7 ſum eſt. ¶ Secundo Tnot. iſta glo. dum dicit de teſtibus et aduocatis ad vnum ſcʒ ꝙlicet quis poſſit renunciare ferijs in vtilitatem hominum introductis in odium ſui nibilomi⸗/ nus non poteſt renunciare in pꝛeiudicium teſtium ⁊ aliarũ perſonarum que in iudicio eſſe neceſſgrio dignoſcunt᷑. Nãc eandem tenuit gloſſ.clemen.omnes.Conuentio enim facta iuter duas perſonas non extenditur ad alias.l.ſi vnus.§. ante omnia.ver.in ſumma.j. de pactis. ¶ Gloſin ver. nõ va lebit. Notandum eſt pꝛimo que inducitur ex tempoꝛis bꝛe⸗ uitate poteſt pꝛocedi tempoꝛe feriarum in vtilitatem homi num introductarum. ¶ Sloſ.alleg.ad hoc pꝛobandum. l.ſi de meis.g.ſi de compꝛomiſſo.de arbi.tu alle g. extra eo.c.vlt. Secundo concludit glo.ꝙ partes conſenſu communi renũ ciare poſſunt ferijs in vtilitatem hominum introductis. Quero nunquid hoc ſit verum.et queſtio ſit iſta. Runquid partium conſenſu fieri poſſit vt feriarum tẽpoꝛe iudex pꝛo⸗ 3 cedat. Debes ſcire ꝙ tres ſunt ſpecies feriarum. Pꝛime que ſunt in vtilitatem hominum introducte, videlicet mef- ſium vindemiarum.Secunda ſpecies eſt illa que inducit in honoꝛem altiſſimi vt paſchalis Dominicalis ⁊c. vt.om⸗ nes. C. eodem titu.Tertie ſunt repentine que in conſydera te fiunt a pꝛincipe pꝛopter victoꝛiam vel aliquid gratum: ⁊ iſte a nullo niſi a pꝛincipe indici poſſunt. Ad pꝛopoſitum fa ciamus tria cap.⁊ tres queſtiones. Pꝛimo nunquid feriis 9 introductis in vtilitatem hominum poſſit conſenſu par- tium renunciari: Dicas ꝙ ſic. Tex. eſt in pꝛin. huius legis. Circa hee adijcias.d.l.iiij.qꝙ licet renunciatio facta per par tes in initio iudicij vt non obſtãtibus ferijs in vtilitatẽ ho- minum rulkorteli⸗ lunguücs rorint egtine, tacetane orſenü Kftamirinclco jſoraptanſe dicſonitane vyeGoſh dedKN Gaasdh dofdddg deſepeinn ram mloe onapfnke nuvrochenes emdercgig cſemomälibz dlatonepende dedla Kdfe pendentediae deniscanäſtf detereaſdse iapersſciy dübitemmin casſctpime (Saondaü naanpence tnnepeſdent anucgi hatguliyii nteneturomn wmaakllt mrüli Kracdire daida Im neäüthdhn ltigantib 21 koa ei cltatum naurit ſui pero 3 atum temy benm empoꝛe feri lnn omode An eri e.nec enim dr an Petorisfe 8 altimoib drcaap n 4 mnöͤe pppela ende 1 en pp.) eſenag 5 n. hot qexce — e de facto Drolata H atem remedio einscf e ur. dicy camin ghd apati circa ren kco.ꝛ enſi nbep Sica Sium conceſſum ratio⸗ abet ineo miite velru em nonoperatur. Pa⸗ ere mili.aJne quis temp. pꝛeſcrip Seem . in.l Cde agrig obſtant: quia reſpon dum dicit deteſtbus Spoſſit renuncirfii s in odium ſdinibiim⸗ ndicium teſtiumjubni ceſfario diguunli e. Conuertannfc ſtur ad Alasmnsh. ctis. CSlofnnandi ducitur extenyrste arum in vtiltston on eg ad hoc probmnimn bi tu alleg ettraoes conſenſu commun tii bominum unroin queſtio ſit tkeunn, uarum teporucen vecies feriarum. 1 troducctexittiinn ecies eſt ila ge n Dominieui 9 1 ine quein confſene ventine buns gruur 2wpopoſtun, ſunt Ad pꝛopo fri pun huils e nunciätio fac tati aig invtilllae, s ferls inyt Trü-ol 10 De ferijs dilationib. minum introduetis index pꝛocedat facit ꝙſ ententia ſit va lida:nibilominus ſi conſentientibus partibus ſentẽtia tali tempoꝛe lata eſt diſſenſu ſubſequente inualidatui ſenten⸗ tia. A.cum antea. C. de arbi. Illud ibi ſequitur Bal. C Se⸗ cundus articulus eſt.tũquid ferijs introductis in hono rem altiſſimi renunciari poſſit: Dicas ꝙ non. Glo. eſt in.l. omnes.C.eo. Canoñ.in.c.vlti.de ferijs. Adde vnum quod poteſt bis ferijs derogare conſuetudo. C. eod.l. ij. ¶ Ter⸗ tio tnunquid feriſjs repentinis poſſit partium cõſe enſ u re⸗ nunciari. In hoc cõmunis opinio eſt ꝙ nõ. Iſta fuit cõclu- ſio Hoſt.in.d. c.j.de ferijs.in ſumma..⁊ an poſſit.in pꝛinci. Et Specu.in titu.de fer..vlt.circa pꝛinc. Sententia oꝛdi. in cle. ſepe. in ver. ob neceſſitatem.de verb.ſig. Bal. hoc te⸗ nuit in.j.ſi vt pꝛoponis.la.j.C. quomo.⁊ quan. iud. Qmnes allegant.l. quos pꝛobibent.j.de poſtu.lan. Rabes ⁊ tertiã concluſionem in glo. ꝙ conſenſu partium fieri poteſt vt di⸗ ctum teſtis nõ iurati magiſtratus fidem adhibeat. Tu alle 12 ga caſum de teſtib. c. tuis. Circa hec querot nunquid con⸗ 13 ſenſu partium fieri poſſit vt detur fides dictis teſtium non rite receptoꝛume Bar. pic tenet ꝙ ſic. Alleg. Inn. in. c. cau⸗ ſam. extra de teſtib. Bar. in duobus locis ⁊ in nullo firmat. in autpen.ſi quis in aliquo.C. de eden.⁊.l.vlt. C. de teſti. Tu debes dicere ꝙ debeat fides adhiberi ꝑ tria. Pꝛimo per glo. ſingu. extra de cau.poſſeſ.⁊.c.ũ olim.⁊ Inno.in. c.ſigni ſicauit.de teſti.ꝛ⁊ Domi.de Rota deci. cxlij. Anam limita⸗ tionem pꝛedictis adijcias ꝙ hec pꝛocedunt niſi teſtes ex eo non ſint legitime examinati:q coꝛam iudice incompeten⸗ ti:qꝛ tunc conſenſus partium non poteſt operari vt faciãt fidem in iudicio valido.per deci. Ro.6 43. †Ceterũ an cõ⸗ ſenſu partium fieri poſſit vt alia que ſunt ſubſtantialia iu- dicij omittantur. Communis eſt opinio ꝙ non poſſit omit ti per coͤſenſum. De hoc habes duas glo. Anam in authẽ. offeratur. C de lit.conteſt.aliam in aut.de exbi.reis..ſan⸗ cimus.Canoñ.habent tres glo.Inam in.c.de cauſis.extra de offic. deleg. Zlliam in. c. fi. de re iudi.lib.vj. Alia eſt in.d. cle. ſepe. in verbo, neceſſaria. de verb. ſigni. ⁊ habent mate- riam in.c.j.de libel.obla. Specu.ad plenum in titu.de libel. concep.5.vlt. C Altimo concludit gl.ꝙ multa ſunt que fie ri non debent:tamen facta tenent. Tu alleg. c. ad apoſtoli⸗ cam.de reg.ij.q.vij.biduum.Glo.ſuper hoc verbo nullius 14 eſſe momèti bʒ duo. Pꝛimũ ꝙ ſentẽtia lata per iudicem dilatione pendente eſt nulla. Pꝛo quo alleg.l. ſiue pars.C. de dila. Iſtud recipit duplicem limitationem. Pꝛimam ꝙ pendente dilatione iudicis non conquieſcit officium: ſi dila tionis cauſa ſit finita:quia tunc iudex poteſt vlterius pꝛo- cedere, Caſus eſt in. l. a filia.§. vlti.j. ad Trebel. in. l. ſi quis ita heres ſcriptusj.de acquiren.here.Exemplum. Pone do tibi terminum.viij.dierum ad pꝛobandum:tu nõ expe/ ctas ſed pꝛima die pꝛobas:et ſic cauſa dilationis eſt finita. CSecunqda limitatio eſt niſi iudex velit facere qð non cõ/ nexum pendente dilatione ⁊penitus diuerſum ab illo: qꝛ tunc pendente illa iudey poterit illud facere.l. generaliter. S. de his.ver.nullo.C.de rebus credi. Bax.in.l.ii.circa fin.j. de re iud.poſuit hec duo.Capio ſecundum membꝛum.Di 15 cit gloſſ. tꝙ vbi pꝛiuilegium alicui competit pꝛopter quod non tenetur comparere notum eſt iudici citanti non tenet᷑ citatus ad illud allegandum comparere. De hac materia dixi plene in.l.ij.ʒ.ſi quis in ius vocat. Sed poſſumus da- re ſolut.ad dicta in.l.ſi quis ex aliena. ſcʒ ꝙ ibi loquitur in eo qui habet pꝛiuilegium ſpeciale qui non tenetur compa rere ad allegandum. hic vero loquitur in eo qui habet pꝛo ſe ius commune quod eſt vniuerfale:quia iudex in bis que ſunt iuris communis ſupplet ex pꝛopꝛio officio:vt.l.vnica. C. que deſ.aduo.par. Capio glo.in verbo, derogare. Opoꝛ tet iſtam gloſſ.eſſe ſingularem ad vnum:ſcilicet. Quicquid 16 imperatoꝛ ffacit ſiue ſententiã pꝛoferẽdo inter partes:ſiue epiſtolam ſcribendo legis vniuerſalibus habet vigoꝛem.l. j.. de conſti.pꝛinci.l.vlti. C. de legi.inſtit. de iure natu.;. ſed qð placuit.c.in cauſis. extra.de re iudic. Etiam contractus pꝛincipis habet vim legis vniuerſalis.l. qonationes quas. Dy.S.de dona.inter vir.⁊ãj.de publ.l. Ceſar.Nunquid hoc ſit verum in habente iuriſditionem inferioꝛem a pꝛincipe ſicut eſt pꝛefectus pꝛetoꝛio ⁊ pꝛetoꝛ habẽtibus ſimiiter po/ teſtatem legis condende: Dic ꝙ non. Glo. eſt hic multum ſingularis.Hinc eſt ꝙ dicimus ꝙ licet pꝛinceps poſſit ſuã ſententiam diffinitiuam vel interlocutoꝛiam coꝛrigere vel in melius refoꝛmare. cap. cum olim. de re iudicata. et cap. 17 18 cum ex literis.de in integrum reſtit. nihilominus boc non eſt in alijs inferioꝛibus:vt..iudex.j.de re iudica.⁊ cap.ex li teris.cum ſimil.de offic.d elega. 86 Capio ſecundam gloſſ. ſuper verbo, infoꝛmabitur. Iſta gloſſ.babet vnum not. in pꝛin. ſuo ad quod ſemper allegatur. ſ ꝙ ſententia licet nõ poſſit vlterius annullari:nihilominus poteſt peti per iudi cem nulla declarari. Ad idem text. in. l. certa ratione. C qñ pꝛouoca.non eſt neceſ.⁊.c. in noſtra. de pꝛocu. Sed an ſit ne ceſſe hoc petere: Dic ꝙ non quia fruſtra pꝛecibus impe⸗ tratur qod a iure communi conceditur.l.qui ſub conditio⸗ ne. ſ.ſi.j. de condi.inſtit.⁊.l.vnica. C. de theſaur. lib. x.⁊ in. lj. O.de iure delib.⁊ in.l.qui ſe non inmiſcuit.de acquiren.he⸗ redi. Sed vltra, fquo re medio petitur declari ſententiam/ nullam, que eſt nulla. Inno. in. c.vlt. extra de offi. iudi. et in d. c. ex inſinuatione. extra de pꝛocur. Cy. ſententiam ſᷣ equit Specu.in titu.de offi.iud..iudicis officiũ.in.j.col.⁊ Bart. in.d.l.ſi expꝛeſſim.j. de app.⁊ Bal.in..j. C. quando pꝛouoc. non eſt neceſſ. dic ꝙ in hoc pꝛoponitur per partem nobile iudicis officium. Alleg.illud in. c. in noſtra. ⁊. c.cum contin gat.extra de offi.delega.Tu potes allegare.d. c.cum ex li⸗ teris.⁊ glo.oꝛdi.in.l.Chirographis..vlt.j. de admi.tuto.⁊ bhic habes ꝙ ius dicendi ſententiam nullam durat annis. xxx. quia ad ſententiam vt declaretur nulla iudicis pꝛopo⸗ nitur officium:ſed iſtud durat annis.xxx.vt eſt gloſ.ſingul. in..ſicut. in ver. perſecutione. C. de pꝛeſcrip.xxx. anno.: igi tur ius dicendi nullum ſimiliter annis.xxx.durat. ¶ Ad⸗ de ad.d.particulam gloſſ.quo iure petatur declarari nullã id quod eſt nullum per ſententiam nullam. Hec duas glo. que dubitauerunt vnam in.l. ex empto.. is qui vinum.j.de act. emp.Zlliam in.l. ſi dolo. C. de reſcin. ven. Bar. plene de⸗ clarat in.d. l. que ſub conditione..j. de condi.inſti. Capio ſe cundam particulam:que eſt ꝙ id quod eſt nullũ poteſt pe⸗ ti reſcindi quatenus de facto fuit. Dꝛo hoc legiſte habent glo.in.j.ſi minoꝛ. in pꝛinc.j. de euic. Cano.in. c.ij. extra lit. nõ 19 conteſt. M Capio tertiam que querit.rHunquid ſententia nulla poſſit confirmari partium cõſenſu: In hoc debes di cere ꝙ aut eſt nulla defectu partium conſenſu.et poteſt in⸗ teruenire conſenſus ⁊ ſententia ipſa cõfirmari vt valeat vt ſententia.in.l.iij..Celſus.j.rem rat. habe.vel vt quoddam pactum:vt eſt caſus in.l.ij. C. commu.ytriuſq; iud.ſᷣm verũ intellectum aut eſt nulla alio reſpectu:quia eſt contra.l.iu⸗ ris erroꝛe expꝛeſſo:vt in.l.j.õ.item cum contra.j.que ſentẽ. ſine app.reſcin.⁊.c.j.⁊.c.cum inter. extra de re iudica. ⁊ tunc an poſſit confirmari conſenſu partium:in hoc videas Jac. Put. ⁊ Bal.in. lj. C.de iuriſdi.om. iudi. dum declarant᷑ in⸗ tellectum.l.ſi conueniunt.j.de re iudi.⁊.l. qualem.in ver.jj. de arbit. Anum adde ꝙ ſententia nullitatis lata per arbi⸗ trum ex eo quia contra foꝛmam iuris ⁊ compꝛomiſſi cõſen ſu partium non validat᷑.extra de confir.vti.vel inu.c.exami nata. Pꝛeterea compꝛomiſſum facit vt deberet quis iudi⸗ care vt arbiter intra duos menſes ⁊ ſuper arg.iuris:modo pꝛonunciauit vltra ⁊ contra foꝛmam iuris. De illo caſu iu⸗ ratus fuit do. Bal.in extremo ſenectutis ſue in tit.de pa.cũ ſtan. x. col. C Attende tamen ad vnum:ꝙ ſententia lata cõ tra.l. quam partes ex conſenſu non poſſunt tollere non po⸗ teſt earum conſenſu validari. extra de fo. compe.c.ſi diligẽ ti. Imo nec hoc poſſet etiam papa tollere vel facere.l.vni/ uerſalem per quam ſtatuerunt ꝙ clerici conueniri poſſunt coꝛam iudice laico:quia pꝛiuilegium nõ habuerũt a papa ipſi clerici, ſed a Deo immediate. Gloſſ. eſt ſin gu. ix. diſtin. in.c. imperatoꝛes. Modo ſic papa non poteſt tollere in to⸗ tum ius diuinũ.imo illud vſq; ad ſanguinẽ tenetur defen⸗ dere:vt in.c.ſunt quidam.xxv.qj.licet in aliquo poſſit limi⸗ tare ⁊ moderari..vlt. C.ſi contra ius vel vti.pub.lj. 5. de cõ ſtitu. pꝛinc. in glo.ſed facere.l.quod clerici poſſint conueni⸗ ri ⁊c.tolleret ius diuinum. Facit gloſ.in.c. a nobis. extra de dec. Nam decime debentur iure diuino. c.tua nos. extra de deci.Ad idem.c.a nobis.c.nonnulli, extra de ſi ent. excõmu. Imo dicit Ab.ꝙ nec papa poſſet cum conilio toto tolle⸗ re:vt in. c.ſi quis ſuadẽte. Aides hic ꝙ partes litigantes fa cere poſſunt ꝙ iudices pꝛocedant tempoꝛe feriato:⁊ ſic re/ nunciare ferijs. Quero nunquid hoc poſſit facere pꝛocura toꝛpartis. Iſtud dubium tangit Innoc.in.c. cum olim. de offic. delega. Plenius Barto. in.ſ.fraudatoꝛ.in pꝛinci.j. de his que in frau.credit.⁊ in.i.ſi quis delegauerit. ſ. de noua. in illa glo. que incip.notoꝛia. Illa glo.vult vnum ꝙconſen⸗ ſus partiũ ſit cauſa ꝙ arbitrĩ poſſint cogiad pꝛocedẽdum 8 m 5. 2 2 1 t. ——qEͤͤͤͤſͤ Zudo. Roma.inpꝛimam.ſfi. veter. part. in ferijs. Ande vult ꝙſi compꝛomittit᷑ in arbitrio ꝙ poſſit pꝛocedere die feriato:non ſequitur ꝙ index poſſit cogi ad ꝛocedendum in ferijs contra illã glo.ſunt que dicuntur in glo. que incipit, bona ratio. vca ꝙ conſenſus partium non pꝛeindicet tertio. Alleg. glo. in.l.omnes. C. eod. que vult ꝙ pabeat locum in inter ſ6 ecompꝛomittentes: non autem po terit arctare tertium, videlicet arbitrum qui ſc eſt tertius ſieut teſtis ⁊ tabellio. Sed tu ſolue. Zlut iſte conſ enſus in⸗ teruenit ab initio dum fuit compꝛomiſſum ⁊ acceptauit:et tali caſu poteſt cogi ad pꝛocedẽdum tempoꝛe feriato:quia ex quo ab initio cõſenſit videtur conſenſiſſe ſe compꝛomit⸗ ti cũ ſingulis qualitatibus quantuncunq; pꝛeiudicialibus ſibi.l. Caiusj.de manu.tit.gene.a.l.ſinautẽ dominium.iun⸗ cto tex.l.pꝛeced..fij.de pac.Si vero conſenſus ille interue nit poſt factum compꝛomiſſſi um: et poſtea partes velint ꝙ poſſint pꝛocedere tempoꝛe feriato tali caſu non pꝛeiudicat arbitro. Glo. eſt in. d.l.omncs. Summarium. 2. & Feriarum pꝛiuilegiũ non impedit quominus vbi ne- ceſſitas exijt vel actiones ſunt tẽpoꝛe periture pꝛocedatur ſaltem vſq; ad litis cõteſtationem. 2 Tutoꝛes ⁊ curatoꝛes conſtitui poſſunt die feriato. Cauſe abſentie non comparentis excuſatiue poſſunt tpe fe riato in vtilitatem hominum allegari. 4 Examinatio atrocis iniurie poteſt tempoꝛe feriato per in dicem committi. 5 Cauſa matrimonialis vel dotalis an poſſit die feriato co- gnoſci. 6 Seneentie excutio an fieri poſſit tempoꝛe feriato. 7 Pꝛobationis facultatis periculo imminente an poſſint nõ obſtante quocunq; tempoꝛe feriato teſtes pꝛoduci. 8 Delictum pꝛobari poteſt per inſtrumentum ad teſtes re⸗ latum. 9 Judex non iudicat de his que videt vt pꝛiuata perſona. 10 Judex pꝛo tribunali ſedens poteſt coꝛam ſe delinquentem vocare ⁊punire. nICaſus plures quibus tempoꝛe in vtilitatem hominũ pꝛo- cedi poteſt. 12 Sententia excommunicationis an die feriata ferri poſſit. füͤrte(Abi actiones §. S ed excipiutu eſunt moite vel tẽ poꝛe periture, pꝛocedi poteſt tempoꝛe feriata in vtilitatem hominũ vſq; ad litis conteſtationem: vltra vero nonparte inuita.ỹt certi ſunt alij caſus in quibus eodẽ tempoꝛe pꝛo⸗ cedi poteſt.Et foꝛte ob meſſes vel vindemias exconſuetu⸗ 1 dine loci ſtatuuntur. h. d. vſi qᷓ ad..pꝛidie. ¶ Mo.ꝙ litis cõ teſtatio que tempoꝛalem actionẽ reddit perpetuam poteſt ſieri tempoꝛe feriato in vtilitatem he ninum. Abi enim in⸗ ſtat neceſſitas: ferie non attenduntur. extra eod. cap. fina. ¶ Ho. in eo.ibi dilationem omnino ac.qꝙ cum iquid conce/ ditur ob neceſſitatem eatenus concedi intelligitur quate⸗ nus cauſa neceſſitatem inducens ſit ſublata. ¶ Mot. vlte⸗ rius ad rationẽ.j. de iudi ſed nireſtituat᷑..edictũ.. eo. de ⁊2 Offi. pſi.. ſenatus. ¶ ſ 0.in. l. ea. ††ꝓꝙᷣ᷑ tutoꝛes ⁊ curatoꝛes cõ- ſtitui poſſunt in dieb⸗ feriatis. Aldde.j. de tu.l.ꝗ bz.§. quoli betj. de tut.⁊ cu. da. ab bis.lnecmãdanti.. cauſam. ¶ No. obi ceſſan. excuſat. Intelligendo notabilius hũc text.no.gl. 3 Tfcauſe abſentie que allegantur ad excuſandum abſentiã non comparentis in iudicio tam criminali, vt in.i. ſeruum Anebdneide pꝛocura.qᷓ in eiuili:vt in eo.titu.l.ab⸗ vere wſen w us. Sitem.j. de nego. geſt. allegari poſſunt pP latoinvtilitatem bominum. C HNo.ibi, vt aſpe eſtimetur. tex. ſingularẽ ⁊in terminis per pt index tempoꝛe feriato in vtilitatè bo- ris qualitatem conſyderent aroan Tn d dns dr Miune⸗ ſura cicatrix vel nõ.cilli odemu ivelwonean eman⸗ m. Lünn die de hoc exponere pote veritatem ſecundum perttiam arrae dei habent deponere lam dicẽdã feriato tẽpoꝛe in vtilitatẽ dandt den dn nol. tene menti. Aide bic text. noſtrum Snn enuiti quibus pꝛocedi poteſt die feriato. Tu nnentem caſus in hireeſ adde quer 5 mo, rnũquid in cauſis matrimoniali ⁊ voelweene poſit — 2B2ʒVꝰ—— tpe feriato in vtilitatẽ hominũ: Dicas ꝙ ſic vt eſt caſus c. vlt. extra.de iud.quantũ ad electionem. In cauſa maun moniali eſt idem:quia tex.in cle.diſpendioſ am. de iudic d cit ꝙ pꝛocedi poteſt ſummarie, a de plano poſſit ventilari tempoꝛe feriato.ỹt Specu.titu. de fer.§. vnde ſequitur a in cauſa matrimoniali eſſe idẽ⁊ huiuſmodi: igitur z in ca ſa dotis. Item debes dicere ꝙ text. d. cle. diſpendioſam 34 cit ꝙ etiam alia quecunq; cauſa quomodolibet matrimo⸗ nialem cauſam contingentem Pꝛocedi poteſt ſimpliciter de plano:ſed cauſa dotis cõtingit cauſam matrimonij: 5 Patet: qꝛ tex.in.l.iij. C. de iure dot.in. cũ milite.C.de denns an.nup.dicit ꝙ adeo dos contingit matrimonio ꝙ ſiue eo eſſe non poteſt. Et ideo etiam dicit papa in cap. pꝛudentia extra de dona. inter vir. ⁊ vxo. ꝙ commiſſa cauſ. amatrimo/ nij poterit cognoſci de dote.Ergo ſ equitur quod idem di cendum eſt de dote, qò de matrimonio. ¶ Runc dicamus quid de inſinaatione fienda de donatione excedente ſum- mam. ccccc. anreoꝛum:vt in. c.ſummus. de do. an poſſit tieri tempoꝛe feriato? Dicas q ſic. Hoc eſt quod dicit Jo. Iln in addi.Spec.in titu.de inſtru. edi.⸗.poꝛro.⁊ ego mud di⸗ ctum repetij in. l. Mod eſtinus. j. de donatio.⁊ ibi allegaui d. Bal. ⁊ ratio eſt quia actus iuriſditionis volũtarie poteſt exerceri tempoꝛe feriato vt in. l.vt in die.⁊ in.l.actus. C. de 6 eod ti.. † Eſt etiam dubium an executio ſententie poſſit ſieri tempoꝛe feriato In hoc ſunt opi. ede.de Se. in cõſſ. crxxix. tenuit ſniam executioni mãdaritpe feriato vtilitatẽ boĩm:ꝛ tꝑe feriato in ponoꝛẽ Sei. Pꝛo pꝛimo alle. canſam in.c. ſ. extra de iud. Pꝛo ſecũdo alle. rationẽ:ea que nõ re runt cauſe cognitionem tempoꝛe feriato poſſunt expediri. Tex.eſt in.l...dies.j. quis oꝛd.in bo.poſſeſ.ſer.⁊.d. l.vt in die. ⁊.l. actus. Secus autẽ de executione ſententie regulari ter:nam requirit cauſe cognitionem:quoniam erecutoꝛ de bet cognoſcere an ſit equa vel non:vt in. c.paſtoꝛalis.. quia vero. extra de oſfi. deleg.⁊.l.⁊ ſi pꝛetoꝛ j. de ind. Muic opin. adheret Bar. Ij. f.nunciatio.j. de no.ope.nun.Sed ipſe idẽ in.l.omnes. C. eod. concludit executionem ſententie tẽpoꝛe feriato in bonoꝛem Deinon poſſe fieri. Et in hoc eſt cõtra rius F̃ede. alleg. pꝛo hoc tex. in. d.l. omnes.in fi.⁊.l. dies fe⸗ ſtos. C. eo. Dicunt illa iura tempoꝛe feriato in honoꝛẽ Dei quecunq; iudicialis differatur exactio. Jo. And. in addit. Speculin:it.de libel. concep..nunc dicend um. verfj. xxv. requcit iſtas opi.ad concoꝛdia.⁊ recte iudicio meo. Dicit ipſe aut queritur an tempoꝛe feriato poſſit fieri mãdatum de exequendo ſententiam.tunc dicit ꝙnon: qꝛ hoc requirit cauſe cognitionem:qꝛ debet videre vt non excedat modũ. l.ab executoꝛe.j.de app.⁊.l. ab executoꝛe. C. quoꝛum appel. non reci. ergo mandatum ipſumi mpeditur. Aut queritur an poſſit ſieri executio actualis:⁊ tali caſn aut loquimur in bis que ſunt tẽpoꝛe periture vel quibus inſtat neceſſitas:⁊ poteſt tempoꝛe feriato fieri. De pꝛimo habetur in. d.c.ſin. de iudi. De ſecundo eſt text. hic. Aut loquimur in his que nõ ſunt tempoꝛe pariture ſeu quibus neceſſitas nõ inſtat:⁊ tũc dicendũ eſt ꝙ aut ipſa executio petitur tali modo pꝛo⸗ Ppter quem modum oꝛdo iudiciarius requiritur:⁊ tali caſu expeditio non poteſt expediri tempoꝛe feriato:⁊ ita poteſt intelligi.d.l.vt in diem. in fi.⁊ l.omnes. Zlut petitur tali mo do ꝙ non requiritur oꝛdo iudiciarius: ⁊ poſſunt expediri tempoꝛe feriato:vt.d.l.ij..dies. cum alijs ſimi.allega.quis oꝛ. in bo.poſſ.ſer. Quis autem ſit modus qui requnrit oꝛdi/ nem iudiciarium ⁊ quis non, dixi. ã. de iuriſdi.omnium iu-⸗ dicum.l.cum quidam.in pꝛincipio. C Capio gloſ.in.l. ead. ibi vt etates pꝛobentur. Habes t ex ea vnum notabile vbi dubitatur quod perire debeat facuĩtas pꝛobandi poſſunt teſtes recipitempoꝛe feriato in vtilitatem hominum ⁊ de/ Ponere. Sed quero nunquid iſtud habeat locũ etiam ſiſint ferie in honoꝛem Dei: Dicas ꝙ ſic:ne facultas pꝛobandi pereat. Roc voluit Spec.in titu. de fer..ij. in ver. ſed que. Bene facit tex. in. d. c.fin. extra eod. dum dicit ibipietascc. Anum tamen ſcias ꝙ vbicunq; teſtis iurat dicere veritatẽ die non feriato ille poteſt examinari die feriato. Iſtud fuit dictum Specu.in pꝛedic.ver.qð glo.firmat in cle.j.de offic. deleg. ⁊ Bar. in. d..j.. nunciatio. de no. ope. nunc. Et eſt ra tio ꝙ illa examinatio trahitur retro ad diem iuramenti:q neceſſariũ iudiciũ ad tinẽ ſe trahit.l.dãni.in fin. l.qð ait·. vlt.j.de adul. Pꝛetere a examinatio nullam cauſe co gnitio nem requirit:qꝛ fit ſecreto per iudicẽ nudo ſuo miniſterio. Capio aliam ibi aut in aſpectu atrox iniuria finetee ece lcrxſerengp voffodali Gnieincetro Trdlgnügn deſtsdnef diünafGnan vewäiü Baazeds comädde eoneere d treanio.S 1 fatueritsd potckxucad foyeninyvſte um Pijporeſ meludieo tdehoehebet oöüeimalgon nnebouautin Däxerun fidndte dngoſcgwigt disſäſosPr geutuigd dehnih tiendaemmi tnpusdede Vnpenanm Cargolin. tkndigymn oriiit dlguties (nyupoſai 1 tiidicattei ränadgyen Ttärde netg chg ritpe feriato vrilitat d Peimo alle. canſam rationẽ:ea que nõ re ato poſſunt erpediri .poſſeſ ſer. ⁊2J.pt in me ſententie regulani uoniam recutoꝛde i Caſ Rlis§.qwia Ade idKic opin, -ope nun. Sedipſeid lonem ſententie täpoe jeri. Et in poceſt coͤtra Annes. in fi. dies fe⸗ feriato in honoꝛẽ Dei lo. Jo. And in addtt, dicendum. verf. xxy. te indicio meo. Dicit poſſitſieri madatum qnon. qbocrequrrit ptnon excedat modi, toꝛe. C. quorum appe peditur. Aut qvertty di caſu aut loquimur i ibus inſtat neceſſitaen imo babetur inoefn Jutloquimurin bison us neceſſitas vöyrkr- opetitur talmuhm⸗ ius requrrträllal npoꝛe ferurrtaoit 1, 77 ut ettntäümd - 2 IC9.A dꝛ0 rius:⁊ poſunchttn um alijs ſimiditlchs nodus qui raqunt da 3 Oe iuriſciommio Capio goinlan er ea vnumtoläht 1 vitas pꝛoband 4 3 itatem hominlmé babeat rjeia fſcdc etasd . n mfült wo nullam caule, 3 uo ming lce l e ime„AW vox inurnucſ hee 4 „ De ferijs ⁊ dilationib. 2 pec eſt notabilis ad duo.x Pꝛimo ſcʒ o delictũ poteſt p⸗ bari per inſtrumentũ relatũ adteſtes. Rabet tex. ad id in I.ij. C. quoꝛum app.non reci.⁊ in.l.vlt. C. de pꝛoba. Glo. in.l. contra negantem. C. ad leg. Aquil.⁊ ibi per Cf.: Bal. Ca⸗ noñ.habent glo.vnam in.c.cum in eccleſijs. extra de dona. ZAliam in.c.ſi.de iureiu.lib.vi. Bart. iſtum paſſum ponit in l ſenatus. j. ad Turpilt. In veritate omnia ſurripit Joan. And.qui diſputauit in mercu.in reg.ſemel malus.de reg. iur. lib. vj. At veritas pateat communis eſt cõcluſio ꝙ deli⸗ ctum qð nõ cõmittit᷑ in inſtrumẽto:non poteſt pꝛobari per inſtrumentũ.Et pꝛobat᷑ in caſu.l.iij..idẽ diuus.j.de teſti. ⁊ in aut.apud eloquentiſſimũ. C. de fi. inſtr. Ratio eſt: q in criminalibus teſtibus non autẽ inſtrumẽtis eſt credendũ. Ita dicunt tex.in dictis iuribus.Et ideo voluerunt quidã ꝙ excõicatio, in quã quis incidit:q verberauit clericũ non poſfit pꝛobari per inſtrumentũ. Iſta fuit deciſio in Rota bhis diebus. ¶ Secundo iſtam glo.quotidie allegamus:ꝙ ⁊ iudex nõ poteſt iudicare de his que videt vt perſona pꝛi uata. Inde allegamus ad queſtionem vulgarem. Judex ſtãs in feneſtra camere ſue vidit talem vulnerari an poſſit pꝛocedere vbi vulnerans pꝛoducit teſtes dicentes ꝙ ipſe non vulnerauit. De hac queſtione per Jo. And. bic iudex iudicabit ſᷣm pꝛobata non ſᷣm conſcientiã.Ego plene exa⸗ minaui poſt Barto.in.l.vnica. C. vt que de ſunt aduo. par.⁊ plene in.l. Lucius. j. de bis qui not. infa. per Bar. Bal. in.l. ſj.C.de ſenten.ex peri.reci.Cano.habent gloſſ.vnam in.c.j. de offi.oꝛd.⁊ aliã in. c.paſtoꝛalis..q vero. de offi.dele.z.iij. ꝗ. vij.c.iudicet. Jo. And.in addi. Spec. referẽs opi.varioꝝ Theologoꝛũ qui differunt a Iuriſtis in ti.de alleg.⁊ diſp. in.õ. ſatis clare.Eſt etiam bonus text.in.c. cum eterni.de re 10 iud. in. vi. Inum tñ aduertendumtꝙ iudeꝑ cum ſedet pꝛo tribunali videt quẽ delinquere poteſt illũ vocare ⁊punire. Gl.ij. qj. c.ſi peccauerit.in ſi. Bene pꝛobat in.d.l.ſi inter. C. fin. regundo.Capio glo.in.c.excipiuntur.ſuper verb.vt lis conteſtetur.ibi execu.contentio.melius dixiſſet citationis executio. Glo.in ver.reſeruande cauſa.ỹſt no. ad vnum ꝙ T aduerſus debitoꝛem ſuſpectũ de bonoꝛũ dilapidatione poteſt pꝛocedi tempoꝛe feriato in hominũ vtilitatẽ ad miſ⸗ ſionem in poſſeſſionem ex pꝛimo decreto feriato in hono- rem Dei poteſt debitoꝛ de fuga ſuſpectus cogi ad ſatiſdã- dum de iudicio ſiſti:vel ad patiẽdũ rẽ ſuã ſequeſtrari. Cer te de hoc habetur gloſ. in. l.dies feſtos. in ver. fideiuſſionis. qð ſic intelligo:⁊ illã glo.appꝛobat ratio:qꝛ adeſt vnũ duo⸗ rum:hoꝛũ autẽ neceſſitas aut pietas tꝑe feriato in honoꝛẽ Dei poteſt iudicialiter pꝛocedi..j.j.de fer. l.ſi de meis.. fi.j.de arbitr. Sed hic pꝛeſupponitur neceſſitas ne fugiat. ergo ſequit᷑ ꝙ tꝑe feriato pꝛocedi poſſit ad illam. Glo.in.l. dies feſtos. Bar.in.l. ait..ſi debitoꝛẽ. j.de his que in fraud. cre.indugxit ꝙ die feriato in honoꝛẽ Dei debitoꝛẽ fugitiuũ vel de fuga ſuſpectũ poſſum capere manu pꝛopꝛia vt ad in dicem ducam.l.vlt. C. de malefi.⁊ math.Sed intra quantũ tempus debeo pꝛeſentare? Dic ꝙ intra hoꝛas.xx.als inci⸗ do in penam pꝛiuati carcerisj. de adulter.l. capite quinto. ¶ In gloſ.in.l. ſolet. in ver. nundinarũ.ibi.l. Julia. ANel nõ eſt mirũ ꝙ pꝛocedi contra ipſos poteſt tꝑe feriato:q cauſe quecũq; rẽ publicã concernẽtes poſſunt tꝑe feriato vẽtila⸗ ri:vt..publicas.C. eodẽ. et iſta eſt huiuſmodi:vt.l.licitatio. ¶ Supꝛa poſui aliquos caſus in quibus feriato tꝑe pꝛoce di põt:nũc adde alios.Et pꝛimo quero nũquid arbitratoꝛ nedũ feriato tpe in vtilitatẽ hominũ verũ etiã in honoꝛem Dei poſſit iudicare: Certe Iegiſte cõiter firmãt ꝙ ſic, per dies feſtos.C.eo.ỹt habuit initiũ hec opi.a Spec.in ti.de arbi.§. ſequitur.ver. nunquid amicabilis cõpoſitoꝛ. Alle. d. J. dies feſtos. tex. ibi dicit ꝙ talibus diebus feriatis in hono rem Dei pacta conferant tranſactiones loquant᷑. Modo cõpꝛomiſſũ ⁊ tranſactio equiparant, vt in aut. ſi vero conti gerit.⁊ aut.vnde ſumitur.C. de iudic.ſed tranſactio poteſt fieri die feriato:vtj.ergo ſequit᷑ ꝙ laudũ poteſt fieri die fe⸗ riata. Dubium tñ eſt in hoc:qꝛ ex eo qð ad.d.l.dies feſtos. põt faciliter reſpõderi:qꝗm ibi nõ ðꝛ ꝙ trãſactio pficiat᷑ ſed colloquiũ babeatur.Itẽ nondicit ꝙ pacta ad effectũ dedu cãt:ſed ꝙ poſſunt de his habere tractũ:ꝙ hoc ſatiſfacit.c.j. extra eo.tit.vbi tex.dicit ſileant placita.ſed appellatiõe pla citi venit cõuentio.C.de trãſa.l.trãſactionis.No.in.c.foꝛus. extra de ver. ſign.⁊ in.l.ſi.j.de pac. Sed in pꝛacticapõt tene ri cõtrariũ. ¶ Querit᷑ nunquid appellatio põt die feriata interponi:nõ dico ꝓſequi etiã ſi ſit feriata in honoꝛẽ Dei⸗ Dicas ꝙ ſic per glo.C.e.l.Concoꝛdat alia in.c.appellatio. li. vi. Quid de libello an die feriata poſſit afferri in iudiciũ- Certe glo.maxime.l.ij.ʒ.ſi quis in ius voca.non ie.tenet ꝙ ſic. Allleg. glo. caſum in.l. miles.. ſexaginta j. de adul. Joã. Anqdin addi. Specu.in titu.de libel.concep.in..nunc vi⸗ deamus.circa pꝛin.glo.dicens iure cautũ in. c. vlti. extra de iud.idem velle qð glo.iuris ciuilis tenet contrarium dicẽs in. d.õ. ſexaginta. eſſe caſum ſpecialẽ:⁊ conſequenter nõ de/ bere ſieride illo regula cõis.Et ratio ſpecialis eſt ibi ſᷣm eundem q tex.ibi dicit ꝙ maritus poteſt accuſare vxoꝛem adulterã iure mariti⁊ vt extraneus. Pꝛimo caſu bʒ certa pꝛiuilegia. Secundo punitur mulier de iure cõi. Item pꝛi⸗ mo caſu dʒ pꝛoducere accuſationem intra dies.ſt. Modo tex. dicit ꝙ poteſt vt maritus die feriata intra illos.lx.accu ſare:qꝛ ibi actio ſeu ius mariti eſt tꝑe peritura.vnde rema- nemus in hac concluſione ſᷣm Jo. An.ꝙ libellus die feria⸗ ta non poſſit iudici offerri.Fallit in.d..lx.pꝛopter ſpeciali tatem. Ego ſum in opin.contraria.ſ.ꝙ oblatio libelli poſſit fieri die feriata:q iſte non eſt actus iudicialis:vt in.c.quo⸗ niam contra.de pꝛoba.qm̃ initiũ litis cõſiſtit in citatione.vt inſti. de pe. teme. lit..omniũ.Si ergo a citatione:non erit a libelli oblatione. Pꝛeterea ſi appellatio poteſt die feriata interponi:quare etiã nõ libellus: Credo per pꝛedicta Jo. And.erraſſe. Sed dubiũ eſt nũquid die feriata poſſit pars citari ad recipiẽdũ copiã libelli.Gl.xv.q.iiñ̃.in.c.placita.te nuit ꝙ ſic.Cõtrariũ eſt veritas:q iſta citatio eſt initiũ litis ⁊iudicij:vt.ʒ.dixi:ſed nõ poteſt pars ⁊ merito cõpelli litis initiũ facere die feriata:ergo nec cõpellitur die feriata cõ⸗ parere. Nac ratione hic concludit Hoſt. in ſumma.in titu. de libel. oblat. in.. vtrũ libellus.ver.libellus autẽ. cũ.q.ſeq. Sed pone vnũ pulchꝛũ ſimile.Duo ſcholares habẽtes ca/ meram contiguã:vnus impedit aliũ ſtudere:velſunt duo doc.ſe inuicẽ impedientes pꝛopter vocẽ pꝛopinquã. Mo/ do queritur nunquid pꝛimus qui incipit legere poteſt ꝓbi bere ſcm: Dic ꝙ ſic. Habes caſum in.l.vnica.in fine.C. de ſtud.lib.vrb.ro.lib.xj.Et doc.ponunt in.lj. ſolu. matri. Sed nunquid poſſit certari hec cauſa die feriata: Dic ꝙ ſic etiã in honoꝛẽ Dei. Hoc non dixit Hoſt. in tit. de fe. ver. ſed nũ quid. Ratio poteſt eſſe qꝛ hec cauſa reſpicit vtilitatẽ publi cam, per. d.l. publicas. C. eo. ⁊ hic in. 3. ſolet. in fin. Et ſcias ꝙ atali ſententia non poteſt appellari Bal. in. I. vnica. C. ſi de mo.poſ. fue.app. Ratio eſt qꝛ a ſententia lata in cauſis que deſyderant celeritatẽ non appellat᷑l.vlt j.de app.recip.ſed 12 iſta eſt huiuſinodi:ergo ⁊c. ¶ Altimo dubitat᷑.x Aunquid ſententia excõicationis poſſit ferri die feriata.ᷣed.de Se. in conſi.xj.⁊ habuit ſingularem opi.⁊ voluit ꝙ ſic. Sed hoc non eſt verũ. ꝛ pꝛobo. Sententia excommunicationis lata ab eo cuius iuriſditio eſt ſuſpenſa eſt ipſo iure nulla. Iſta eſt glo.doc.in.c.pꝛeſenti.de ſenten.excom.lib.vj.⁊ pꝛobatur in. c.per tuas.extra de ſen.excom.ſed tẽpoꝛe feriato iuriſdi tio iudicis eſt ſuſpenſa:ergo ſententia lata eo tempoꝛe eſt ipſo iure nulla. Pꝛeterea argumentando de loco ad tem⸗ pus eſt bonum argumentũ.l. miles.j. de teſta. mili. ſed in lo cum non ſubditum iuriſditioni ſue iudex non poteſt quem excommunicare:vt extra de offi.deleg.c. nouerit. ergo nec etiã feriata die poterit ſententiam excommunicationis fer re. Pꝛeterea ſententia excõmunicationis deſyderat cauſe cognitionem.ij.q.j.c.venio.ſed ea non poſſunt diebus feria tis expediri:ergo nec ſententia excõmunicationis pꝛomul gari. Foꝛte dictum Fede. ſuſtineretur in pꝛactica: ſed vno caſu poteſt ſaluari.ſ.ſi ipſa ſententia excõmunicationis fer⸗ retur in notoꝛijs delictis:qꝛ tunc cũ in illis non ſernetur oꝛ⸗ do iudiciarius nec requiratur cauſe cognitio plena:vt in.c. ad noſtram. de iureiurando. ergo poterit ferri die feriata. Hoc voluit Hoſti.in. d. tit. de fer. g. quid in eis.ver. ſed que. Sed nũquid poſſit fieri abſolutio in alieno territoꝛio: Gl. babes in.d.c.nouit. Spec.in titu.de offi.lega..nunc dicen⸗ dum.ver. ſednũquid legatus.⁊ ver. ſed hodie. Caſus alios babes in quibus pꝛocedi poteſt die feriata.quos vide per Specu.in titu.de fer. iij.q.ij.per totam.⁊ Hoſti.in.d.g.quid in eis.⁊ replicabo aliquos in.l.penult. Anum tamen eſt, ad quod aduerte:dixi, ꝙ iſta exceptio feriarum eſt dilatoꝛia. Hic in..ſed excipiuntur.dicitur ꝙ in bis que ſunt tempo⸗ re peritura poteſt pꝛocedi die feriata vſq; ad litis conteſt. poſtea poterit opponi per partes exceptio feriarum. Con tra iſtos oppono ſic:exceptio dilatoꝛia non poteſt opponi poſt litis conteſtationem:vt in.l. exceptionum. C. de pꝛoba. g iiij — — Drnen — * 1— 888 ————————— 3. 3 J. udo. Koma.in pꝛimam.ff.veter.part. 1 1 — 5 4 4 1 1 2 feriariũ eſt huinſmodi ergo. Certe poteſt ſolui pꝛimo, ꝙ iſta exceptio opponitur poſt litis conteſtationem quo ad reſiduũ, nõ quo ad initium iudicij conſunmatũ iterandũ. Aelſcðo ꝙ hoc ideo poteſt opponi poſtlitis conteſta.quia pars eo nõ obſtante fuit compulſa remedio iuris adlitem conteſtandã. In quo limita regulã pꝛedictam. Ita eſt hic caſus multum ſingularis. Summarium. & Jura ferias inducentia non ſunt ad identitatem ra⸗ tionis extendenda. 1.41 Altima die officñ ſui magi⸗ ſzidie. d ius nõ reddit. ¶ Not.ꝙ; aduentus vltimi diei magiſtratũ pꝛiuat iuriſdi ð dic vt plene dictũ fuit. 3.de iuriſdi.om. n I pe. C. eo.a. c. inter monaſteriũ. extra de re indi.̊ exceptio inder exequit᷑ Inũ tñ eſt ꝙ excõicatiõis exceptio ſemper ſ 1* 08-* e 2 impedit executionẽ ſnĩe:vt in.c. Pia.ver.pe.de exce. in.vj. Sed vna cle j.nouiſſime facta fuit que tollit regulã in hac materiadicẽs ꝙ ſipoſt ſentẽtias tres cõfoꝛmiter lata gspe tat executionẽ non põt ſibi obijci exceptio nullitatis. Tex. eſt in cle. vt calũnijs.de re iudi. imita tñ cle.iſtã ſᷣm Old. in cõſi.cviij.dicentis ꝙ illa cle.nõ hʒ locũ eo caſn quo nulli⸗ tas eſt euidẽs:puta qꝛ apparet ex inſpectiõe triũ ſnĩarum. Itẽ nõ hʒ locũ ſi de nullitate ſtatim põt cõſtare:qꝛ iſtis caſi bus poteſt opponi exceptio nullitatis impeditiua. Iſtud idẽ ſecutus fuit Bal.in. l.vnica.C.ne lic.8in vna ead.⁊ eadem rõne ratio legis declarat legẽ. Sed ratio clementine eſtvt calũnijs litigatiũ occurrat᷑:ſed iſta ratio ceſſat eo caſn quo ceſſet calũnia. Patet: qrõ ⁊ euidẽtia nullitatis excuſat me ab oĩ calũnia. Et ita feci ſᷣm cõſiliũ meũ decidere do. Car. Ro.thomageñ. Mihi videt᷑ nouum iſtud dubiũ. QOñq;.d. cle. vult hoc ſpeciale inducere:ꝙ cũ tres ſnĩe ſint late cõfoꝛ⸗ miter non poͤt obiſci exceptio.Sed ſi illud dictũ Old.eſſet RBtione.o plene. verũ nullã ſpecialitatẽ induceret:qm̃ idẽ eſſet in vna ſenten iudi.ſ.eũ qui.O.vlti.¶ Gl.ij. puius legis eſt not. ad vnũf ꝙ tia per hũc tex. Ad hoc ne inducat ſpecialitatẽ eſt intelligẽ unaham iura inducentia ferias non ſunt extendenda ad identitatẽ da vt poſt tres ſnĩas cle.multũ ſuadet contrariũ:⁊ ſic ceſſat dyi di pins rationis:qꝛ eadẽ dicitur eſſe ratio de faciendo ferias per diſpoſitio:niſi diceremus ꝙ illa nõ fuerit finalis fed impul⸗ riin vij.dies ante paſbca:⁊ per. vij. poſt que eſt de. vij. ante nati ſiua: que nõ facit.l.diſpoſitionem vel rationẽ ceſſare:vt.c.j. lies 3 wbid uitatem ⁊ de.vij.poſt. Nihilominus nõ debemus hoc dice g. ſexũ.de poſtu. In pꝛactica ſeruandũ eſt ꝙ dicit Oldra. mi deind re. Pꝛo hoc facit regula in l.omnes.C. de fer. ꝙ nulla dies Scda limitatio eſt, vca ꝙ. d. cle. cõcedit niſi exec:io eſſet ir malicn eſt feriata niſide qua in..fit mẽtio de iure. Ideo debemus rectratabilis. Iſtud fnit dictũ PDan.de I ea.in.d. cle. Bar. 3 nee intelligere de vtilibus. Alterius text. hic loquitur his ver⸗ illũ hic refert:⁊ meliꝰ in.d..ab executiõe.⁊ in. l.vnica. C. de Fiin crti bis:pꝛidie calendas.qnidies ſanctiicent᷑. Jo. And.poſuit in integ. reſti. poſt. ne qd noui fiat.Exemplũ.MPone ꝗ lata rüſm zur in data. vj lib. in glo. ſuper verbo. v. noñ. Martij. eſt cõtra me pꝛiua ſcða ⁊ tertia vt ſcindat manus:ſi hec ſnĩa taunwuen 2 babuit Tenihe non Kerfaer dit. Sh ſdau ainonat ra⸗ Kündr 1 7 tionem qꝛ vbi maius eſt periculũ ibi cautius eſt ag endũ.l. aree⸗ 12 Summarium. 1.S.j. de Car. edi. Tu alleg. tex.not. in..j.5. ſi quis e s ürnnee queſt.⁊ in. l. diui fratres. j. de pe. Tertiũ eſtmũquid illa cle. raded Partis diſſenſus annullat ſententiam qualitercunq; habeat locũ vbi due ſententie late ſunt cõfoꝛmes ſuper bo/ niszand die feriato pꝛolatam. 1 no iur. agẽ.tertia vero eſt lata ſi uper deſertione appellatio ſdüscand Exceptio nullitatis ſententie opponi poteſt in cauſa exe/ nis. Nõ reperio alibi niſi apud do. de Ro.vcʒ ꝙ habeat lo⸗ daqp acpt cutionis:⁊ an boc ſemper verum ſit. cũ illa cle. vbi tres ſententie ſunt vnifoꝛmiter late ſuper bo⸗ nonchoſt .„. no inre agẽtis:vbi vero diffoꝛmiter, ſicut eſt in caſn pꝛopo dawor⸗ J feriatis(¶ Sententia lata die fe⸗ ſito:põt opponi exceptio nullitatis. Ita habet᷑ in deci.anti— eriata: qꝛ nullã executionẽ uis. deci.xxxv.Itẽ eſt etiã endũ nũqui 5 hrpterſmmi 6 lã on q xxxv. J iã querendũ nũquid habeat locũ kärſm non merei. h. d. No. t ꝙ nulla dicitur ſentẽtia vbi tertius pꝛo ſuo intereſſe venit ad impediẽdũ executio- mollle — 1die feriata in bominũ vtilitatem pꝛolata parte nem: Iſtud dubiũ pendet ex his que not. Bart. in.i.ꝗ diuo tountmun nonconſentiente. 3. e.l. in pꝛin. E Ho.ſcðo cõſenſum partiũ Pio..ſi ſuper tribus.a.de re ind.⁊ Inn. de teſti. c.veniẽs inreg ontracn talibꝰ ferijs derogare poſſe:licet nõ ferijs in honoꝛẽ Dei, de re ind.⁊ Specu.in.d. titu. de execu. ſen..vlt.⁊ Bald.in.i. dünlgi velrepẽtinis ꝙ dic vt plene dictũ tuit in.d.lj. 3. co. CHot. ob maritoꝛũ, C. ne vx. pꝛo mari.in quibo locis plene ponunt ſecgprcgerp tertio ſe ententiã nullam non poſſe executioni mandari. Ad an ⁊ qñ tertius pꝛopter intereſſe poſſit executionẽ ſentẽtie winietne idem.j. de re iudil.iiij.ã.condemnatũ.⁊.. ſi cũ nulla. C. ſi ex impedire. Tu habuiſti aliqualiter in.l.pe.j. de pe. here.l. is irälghddde falſo inſtrumẽto. Aidetis hic rꝙ in cauſa executionis po- a quo.cum.l.ſeq.j.de rei ven.deciſio tñ ponit eandẽ. q. vj.in Gnaunſde teſt opponi exceptio nullitatis ſententie.⁊ ita ſemper alle- deci.cccxxi.Eſt etiã dubiũ:pꝛonunciatũ fuit poſttres ſentẽ urngang gak iſte tex. Concoꝛdant.l.iiij.. cõdemnatũ.⁊..i cũ nulla. tias interlocutoꝛias confoꝛmes cauſam, que erat in parti⸗ deninelgg de re indi. Queritur. Nunquidl hoc ſit ſemper verũ. Certe bus, eſſe ad curiã Romanã legitime deuolutã:venit poſt⸗ Cdehsgig pulcher paſſus eſt iſte.⁊ dat nobis remiſſiones gl. Pꝛimo ea ſuccũbens:⁊ dicit ſe velle pꝛobare nõ eſſe deuolutã:quia nilumadec ius canonicum poſ uit in. c.paſtoꝛalis.. is qe. ot. extra de cõmiſſio facta per papã fuit inpetrata per excõicatñ: que mtnagdi offi.⁊ ibi docto.Canon. Inno.ponit in. c.cum in iure. extra impetratio nullã dat iuriſditionẽ indici: vt in.c.j. de reſcri. Wcoarepin eo. titu. Ponunt alij in.c.decreto.de re iudic.Spec.in titu. in. vj. ergo videt ꝙ nõ ſit deuoluta. Seciſio fnit otuit nopjka n deli. conteſt, do autẽ.in ver.quid de cauſ itati äbẽ oereſtageendehde Lur ꝛli. tS. quãdo autè.n ver. quid de cauſa nullitatis. dictus ſuccũbẽs opponere exceptionẽ excõicationis:⁊ cõſe ſcnererſ 2 in tit. de libel. concep. q.nunc dicenãum. ver. quid ſi eccle/ quenter non foꝛe deuolutam. Iſta eſt deci.cccvij. Caſus eſt ueexyar ſia.⁊ ver. quid ſi ſententia. circa finnem. Dominus Bartol. de. hoc in. c. pia. ver.pe.de exce.li.vj. ¶Altimo vnũ eſt notã dtguenr 4 poſt domi. Gnliel.⁊ alios plene in. d. liiij.. condemnatum. dum:ꝙ vbicunq; nullitas deducir᷑ per viã ꝓꝛincipalis peti Hcytch ln Bal. in authen. que ſupplicatio. C. de pꝛeci. impe.offer.⁊ in tionis illa nũqᷓ; impedit executionẽ ſentẽtie. Inn.in. c. cũ in deg ran l.ſi. C. de oꝛd. co g. in.l. ab executione. C. quoꝛũ app.nõ reci. inre. de offi. dele.⁊ do. de R o.deci.dclxx.q̃ dicit illud dictũ n ratde 2 in.I. fi. C. ſi ex fal. inſtru. ⁊ in..j.. idem. j. ad exbhi. Bꝛeuiter obſeruari licet ſit dubiũ qñ opponit᷑ per viã exceptionis. brrun d 7 in eto e iſta, ꝙ exceptio nullitatis que eſt, M Aſtatim poteſt conſtare impedit ſententie execu⸗ 7 Aagedchn eerrirzes e hie ⁊.j. de iudic..ſi pꝛetoꝛ.§. Marcellus. S ummarium. ᷑⸗ in Eenotaff 8 Liudicati. Q.ſi ex fal. inſtr. Qũo pꝛobat hoc: natani mper apponũt diẽ qua lata eſt ſnĩa:vt ſi fuerit Dilatio ad pꝛobandum regulariter non conceditur mm eand feriata ſtatim apparebit de nullitate Ael nullitas euidens iſi ſemel mien pot dici:puta ſi iudex groſſus 3 muſſemne. woinceane ſtarteet. tem derd us pꝛonunciet pupulũ poſſe te 2 Dilatio dabilis eſt diuerſis reſpectibus conſyderatis. Alensuoae e in.1ij.C. qipꝛouonon eſſ e ie ſen. ſine app: reſctin. 3 Dies naturalis quot hoꝛas habeat. rnum xxan re jueSdine ipſa nullitas veabeieneſnne wet 4 De in lier Kaiſ eratnie, Aiantar ſ rnieſ ii rnran oſſit ſtatim apparer 38. mdſee een 5. dinaria o nnin ati neia i indagationem Auroaa vel ſero an ſint de die vel de nocte. kem Trrele tie. Caſus eſtin.d.vlt.in ſide oꝛan 886 eention ſentẽ⸗ 6 Debitum pecuniarum an cogi poſſit de nocte ſieri.. ölune Tra fall fatis aperte.⁊. ii.Faibi Teachedſe ad leg. Coꝛ. de 7 Sententia an de conſenſu partium poſſit de nocte ferri. Ktdend decu aat᷑ ꝙ ſententia ſit nulla:q lata cũſ S Wete oppo 3 LContractus ꝛteſtamẽta poſſe de nocte celebꝛari qnaiter nermorldd q boc nõ obſtate ſit intelligendum. KrariRüiu Oꝛatione. dpaticd, moiineevni.Ca upli. Pone q lata lat manus:ſi hec ſmiꝛ 0. Pau. aſſignat ra- antius eſt agenan./ .S.ſ quis vltroi de deſtnücnidila de. K dfonnesſuper bo⸗ deſertione appellatio Ro. yc; ꝙhabeatſo⸗ demuter late ſuper bo⸗ icut eſt in caſu pꝛopo Ita habet in deci.anti nüquid habeat loci mpediẽdũ executio/ not. Bart. in.. diuo un. de teſti. c. veniẽs. ſen.§.vlt.⁊ Bald in.. ocis plene ponunt t epecationè ſetttie Apeſſ de pe herellis ponit eandẽ.qoyjin atũ fuit poſttres emti ſam, que eratin parti edeuoluta: venttpoſ⸗ no eſſe deuolutinni ata per excöianim adici: vt inciryeli Deciſiotit gunt nẽ excöutniät ſt deci cenili CAltimomidtidä der viã puincpii ſentẽtie. Immean clrx.qdictilu 3 um. 4 zriter non concecit bus conſfderats a qualterin uudih De ferijs ⁊ dilationibus. 53 — 1 ¶ Ana dilatio regulari⸗ 8 Katione. ter dada eſt ad ꝓductio- nem inſtrumentoꝛũ faciẽdam: Iʒ cognitio de iu a cauſa det᷑ ſcða. et moꝛe Romano dies a me⸗ dia nocte mcipit,⁊ in media ſequẽtis perficitur. b.d. cum.l. ſeq. ¶ Mo.in hac.l.oꝛatione.t dilationẽ ad pꝛobandum nõ eſſe niſi ſemel abſq; cauſa cõcedẽdã. ¶ Mot.ex ea.ſcõo ſua- dentibus cauſis dilationẽ pꝛobatoꝛiã ſepius dari poſſe. Et hec duo declara pꝛout plene dicetur.j. eo.l.vlti. CHo. ter⸗ tio t ſcõm qualitatẽ locoꝛũ vbi dicũtur foꝛe inſtrumẽta ſe⸗ cundũ longitudinẽ ⁊ bꝛeuitatẽ itineris dãdas foꝛe magnas ⁊bꝛeues dilationes. Ad idẽ. C. de dila.lij. ¶ No. vltimo in ver.illud.ꝙ ſicut nouus ſucceſſoꝛ in magiſtratu nouiter ci⸗ tare debet vel dare nouã dilationẽ:vt.j.de iudi.l.edictũ.ita ⁊ nouo ſucceſſoꝛi noua eſt dilatio cõcedẽda. ¶ HNo.in.l. mo/ re.t diem naturalẽ habere hoꝛas.xxiiij.⁊ initiũ a media no cte:atq; ſinẽ in media ſequẽti medietate. poſt gl. in verbo, ſemel. alleg.⁊ appellatione inſtrumẽtoꝛum venit pꝛobatio per teſtem:vt dicit text. extra de teſti.co.c. inſuper. Excipe tamen ꝙ non venit ſcriptura pꝛiuata.l.j C.de iura. calum. Ande ſiſtatutum punit falſiſicantes inſurumẽtum nõ com pꝛehendit pꝛiuatam ſcripturã. Attende qꝛ per iſtas duas leges, ſcõ hanc ⁊.I. edictũ. allegatas in gl.ſ. Innoc. extra de iudi.c.quia vbi dicit vnũ verbũ ſolẽne. qð refert Ange.in repet.l.j.C. de iudi.z eſt tale, videlicet ꝙdoctrina Inno. in c. ex parte.⁊ in.c. ex ratione. extra de rap. vult ꝙ ibi execu- tio ſententie ſit ſuper illa re ſuper qua eſt ſentetia pꝛolata. ⁊ad iſtam executionẽ legitime faciendam nõ eſt neceſſaria citatio partis circa quã lata eſt. Noc eſt verũ vt dicit Inn. vbi ipſa citatio eſt ipſius heredis:als nõ põt executio fieri. Alleg.iſtã.l.⁊.d.l.edictũ. ¶ Capio.l.moꝛe Romano. Pꝛo declaratione.l.j.que loquit᷑ de duplici die, dic t ꝙ quadru- plex eſt dies, ſcz naturalis, artificialis, legalis, ⁊ cõuentio⸗ nalis. Naturalis eſt illa de qua loquitur glo. noſtra. Artifi⸗ cialis etiam declar at᷑ in gl. Tertius videlicet legalis eſt il⸗ le qui accipit initium in vno momento:finitur vero in alio momento j. de mino. l.iij.ã.minoꝛem.j. de manumiſ.l.⁊ pꝛo⸗ batur.C.de app.authẽ.hodie.cum ibi not.I ex ad appellã dum dat dies.x.accipiũtur eo ipſo qð lata eſt ſentẽtia dies incipit:et ſimiliter in vltima hoꝛa qua incipit finitur. Alti⸗ mus dies ſcilicet conuentionalis eſt ille ſecundum qð par⸗ tes volunt:quia contractus ex conuentione legẽ accipiunt. in reg.contractus.de regu.iur.in cõuentionalib.j.de verb. obli.in.Iq..ſi cõuenerit.j.depo. Si enim vellent ꝙ due ho⸗ re caperentur pꝛo vno die:certe facient vnum diem. Si ve ro ſimpliciter expꝛeſſerunt tali die non declarato qualiter intelligi debeat accipitur tunc pꝛo die naturali.in.l. eũ qui certarum.j. de verbo.obliga.⁊ inſtit..in diem. ⁊ pꝛobatur per regulam quod in dubio verba ſimpliciter pꝛolata de- bent intelligi ſecundum naturam, non autem ciuiliter. l. fi. C.de his qui ve.eta.l.ſi ita quis..ſi.de lega.ij. l.ſi fideicõ⸗ miſſum.j. de cõdi.indebi.quia ipſa dies ſecũdum diuerſas materias diuerſos ſuſcipit intellectus. Aut queritur quo⸗ modo accipitur dies ad diuini officij celebꝛationẽ. Dic qð incipit a veſperis diei pꝛecedẽtis ⁊ finitur in veſperis diei ſequentis.Et iſte eſt caſus in.c.ij. extra de fer.⁊.lxxv.diſtin. in.c.ex patribus.⁊ vides hoc ſcõm cõmunem cõſuetudinẽ. Aut queritur quomo do accipit᷑ dies quo ad iudicia. Dic qð incipit ab oꝛtu ſolis ⁊ finit aduenientibus pꝛimis tene⸗ bꝛis. Caſus eſt de offi.deleg.c.conſuluit. Pꝛobatur in.l... dies.in ver.quid igitur.j.quando appel.ſit. Ita etiam pꝛo⸗ batur in autbẽ.de iud..ſedebunt⁊ in.i.ij.j.De oꝛi.iur. Alut queritur quo ad materiã cõtrariã. ⁊ dic ſcðᷣm qð dicit iſta.l. Ita eſt tex. C. de tranſac.l.nõ minoꝛem.Zlut queris quo ad teſtamenta:ꝛ tunc idem. Ita eſt tex.in. l. ad teſtamẽtum. g. poſſe. de teſta.Zlut queris quo ad obſeruationem treuga⸗ rum.Die ꝙ dies habet pꝛincipium in ſolis oꝛtu finem ve⸗ ro in occaſu eiuſdem. Pꝛobatur in.c.j.de treu.⁊ pace. Aut queris quo ad eſum carnium. ⁊ die ꝙ accipitur initiũ poſt cenam.de conſe.diſt.iij. in. c. de eſu. Iſta ſunt vera put dies cõſyderatur a iure. Scðm vero diuerſum modum patria⸗ rum dic vt.Ixxvj.diſt.in ca.vtinam. Quo vero ad ſuſceptio⸗ nem ſacroꝛũ oꝛdinũ remitto ad tit.de tẽp.oꝛ.c.literas. Iſta poſſunt eſſe deducibilia ad pꝛacticã. Ponatur ſtatutũ pu⸗ nit pena dupli deliquentẽ in diẽ aſſumptionis beate Ma⸗ rie virginis. Nũquid habeat locũ pena cõſtitutiõis:⁊ qua- liter accipiat᷑ tũc dies: Dic ꝙ debet accipi naturaliter nõ ciuiliter. ⁊ ſic tali caſn debẽt eadẽ pena puniri. Fed. de Se. determinat in ↄſi.xliij.ꝙ nõ debeat puniri pena ſtatuti. Et pꝛobat ſic. Aut tu vis ſtatutũ hãc duplicationẽ pene feciſſe ꝓPpter feſtiuitatẽ:⁊ tũc qꝛ feſtiuitas incipit a veſperis:ergo nõ debeat puniri illa pena ſtatuti.c.j.extra de fer.⁊ doct.in c.fi g. Adijcimus. Aut vis accipere diẽ ſcõm ꝙ debet accipi: ⁊tũc cũ dies ſit hoꝛarũ.xxiiij.⁊ capiat initiũ a media noete et finit in alia media nocte:nihilominus naturaliter deſijt eſſe dies cũ nox ſuperuenerit.de homi.c.ſi perfidus.idẽ in 1 j. C. de cuſto. reo. hoc verificat ſcom vſum cõem loquẽdi.l. liberoꝛum..qð tñ Caſſius.de lega.iij.l.cũ de lanioms..a⸗ ſinam.j. de fun. inſtru. c. ex literis. extra de ſponſ. ¶ Reſtat vnum † an mane, vcz auroꝛa attribuit᷑ diei vel nocti: ſimi⸗ liter ſi ſumus in crepuſculo vcʒ in ſero.Iſta fuit queſtio de qua dubitabant antiqui Bar. ponit plene. Pꝛimo in.l. qui duos.j.de manumiſ.teſta.in.l.aut facta.in..tps.j.de pe.in J. Titius.Kqjj.de lib. ⁊ poſth. Alij moderni in.lj. C. de cuſto. reo. Opinio antiquoꝛũ fuit ꝙ teneãt mediũ inter diẽ ⁊ no⸗ ctẽ:qꝙſintelligo magis qᷓ; verbo percipipõt:vt.l.dicimus.l. hecſverba.l.ille aut ille. de ver. ſig. Itẽ ſolet eſſe qͤſtio de quadã nocte ficta quã inducũt ſtatuta pꝛo argumẽto. Po ne aduerſus delinquẽtes nocte pumatur pena quadrupli. Poſtea aliud ſtatutum declarat ⁊ poſt ſonũ campane. iſta campana pulſatur de die. modo quidam nõ intelligens ſo num cãpane deliquit de nocte, an ligetur pena ſtatuti? Di cas ꝙ nõ:quia ſciẽtes ⁊ ignoꝛãtes ad penã cõſtitutionis vo lumus obligari.l.vlt. j. de decre. ab oꝛ.fa.l. generale. de tab. lib. x.⁊in. c.ij. de cõſti. Ita dicit Bal.⁊ Jo. determinaſſe. Ja co. Butri.refert in.l.j..hoc autẽ ſenatus.j. ad Sille. Bald. in. l.vlti. C. de his quib.vt indig.ex gl.in verbo luce media. circa pꝛin.collige vnũ notabile:ſcʒ qð dicitur ſuffeciſſe ter⸗ mino per iudicẽ cõceſſo qui ſe de nocte pꝛeſentat. Hoc ver bum ſunpliciter aſſumptũ nõ pꝛocedit:ex eo qꝛ pꝛeſentare ſe iudici eſt actu iudicialis: ſed iſti actus pꝛohibentur fieri de nocte:vt in.d. c.cõſuluit.de offi.deleg. igitur de nocte fie rinon debet. Hoc tamen recipere poteſt in duobus verita tem. Pꝛimo ſi id reſpectu cuius dilatio eſt cõceſſa foꝛet tẽ/ poꝛe periturũ:qꝛ tunc poteſt de nocte pꝛeſentatio fieri. Si⸗ mile in.l.j.. vlti. 3. eo. Ad idẽ extra eo.c.licet. ⁊. c.vlt. Secũ⸗ dus caſus eſt vbi pars ⁊ iudex acceptarent illam pꝛeſenta⸗ tionem de nocte.Ad hoc accedet qð infra dicam:an ſenten tia poſſit de nocte ferri. TScðm membꝛũ gloſ.habet qð pecunia debita non poteſt de nocte ſolni. Altra gloſ.ratio eſt quia videtur tacite actum vt debeat fieri congruo tem⸗ poꝛe:vt.l.ſiſoluturum.j. de ſolu.l. moꝛa.j. de vſur. quia facile poſſet de nocte fieri. ¶ Item tenuit glo.inſti. de verb. obli. S.in diem. Solet allegaritex. in. d.. ſedebunt. Tu allegare potes. lij. õ.⁊ qe. S. de oꝛig.iur. lj..dies. verſi. quid igitur. j. quando ap.ſit.⁊ tex.in.c.cõſulnit.extra de offi.dele.Et hec eſt communis opi.licet Hoſtiẽ. in ſumma, in titu. de iudi.5. qualiter videatur tenere cõtrarium reſpondẽdo debiliter ad iura in cõtrarium allegata. Sed ſtat dubiũ circa pꝛedi⸗ cta.rHunquid conſenſu partiũ vel cõſuetudine introduci poſſit vt ſentẽtia de nocte feratur: Jo. Zln. tenet ꝙ ſic in ti⸗ tu. de ſen..iuſta. in addi.que eſt ſub ver. ſed nunquid. Pꝛi mum videtur etiã firmare. Inno.in. d. c. cõſuluit.⁊ ſatis hic Bar.⁊ alij. ¶ Itẽ illud eſt verũ. Abicũq; inſtat neceſſitas velſentẽtiarũ ferẽdarũ multitudo poterit ſnĩa ferride no⸗ cte. Pꝛimũ ſatis bene ꝓbatur in.d.c.conſuluit.⁊ melius in d. l j. j. Z. eo.per locũ a ſimili..d.c.lʒ.⁊.c.fi.ſimili alium, ſci⸗ licetvbi adeſt ſentẽtiarũ multitudo fuit firmatũa Bal.3. in j.conſti. Dig. vet. circa fi. Illud ſatis bene cõpatitur cũ pꝛi⸗ mo:imo eſt eiuſdẽ exempliſicatio. ¶ Altimo glo.p conclu⸗ dit contractus ⁊ teſtamenta poſſe de nocte celebꝛari. Pꝛi⸗ mum patet in.d.l.nõ minoꝛẽ. Secundũ in.d.l. ad teſtium.. poſſe.j.de teſta. Dubium eſt cum ſiunt iſti actus de nocte, an requirit᷑ luna:vel an poſſit celebꝛari in obſcuritate. Ai⸗ detur qð ſic per.lj.õ.tria lumina.j. de ven. inſpic. Mlenius dixi de hoc in.d.l.non minoꝛem. Quid autem ſit in laudo arbitratoꝛis:an poſſit de nocte fieri: Dic quod ſic: qe traᷣſ⸗ actio et arbitramentum equiparantur: vt in authen.ſi ve⸗ ro. C.de iudi.ſed tranſactio poteſt de nocte celebꝛari: vt in d.l. non minoꝛem. ergo ⁊c. Quid autem ſit in ſententia ar⸗ bitri. Dicendum eſt pꝛout in ſententia iudicis, ſcilicet de nocte ſieri non poſſe niſi cum inſtat neceſſitas:vt pꝛobatur vltra pꝛedicta in.l.ſi de meis..vlti.⁊.ſi feriatis.ſecundum vnum intellectumjj. de arbitris. 6 57— Kſ 7— f 5 p 1 E 3 1 4* 2 I * J 1 4 „ 8 - 1 1 1 1 1 3 1„ 7 1 1 1 . 1h 1 1 4 1 ¹ 1 1 1IIg 1 1 1 1' 1 1 1 1— 5 72 l 4 I. J 2 1 21 8 A an R 4 1 5 1 ap 11 1 ſi 8 p 42 „ ₰. . 1 3 A 7 1 1 p 1 1 1 11 urd! . 8 I 8 1 — 1 R 4 1 1 1 R 1 1” 1 1 3 p 6 1 1 7 a 1 4 1ſ. 4 70 P 4 4 AIAIEAnhn Ä 1 0 „. 1 1— L 7 p 1 WI 4 3 1 G R 1 1 l 1 1 B I 1 71 1 ' 1 1 n ß *— 1 d A I 1 . 8 4 II 1 1 I 1 3 4 p I 3 1 4 1 1 1 4 A. udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. g Summarium. i antur. 1. Ferie ⁊ vacationes, quare concedant. 2 Judicialia quibus de cauſis poſſint feriatis diebus ex- erceri. Cauſe criminales an feriatis diebus poſſint expediꝛ 1. 3 4 Teſtium examinatio aut iuramenti exactio an feriato di fieri poſſit. E 8 3 uus. ¶ Actus militares poſſunt feria tis diebus exerceri. an 0. dt A. ias vacationes ſolũ beimo regulam isrigehn le que pertinẽt re a iudicialibus negotijs: ſupp Apol ad iuriſditionẽ cõtentioſam:⁊ illa que pertinent ad volun⸗ · ꝛce expediri:vt ſunt emãcipa tariam poſſunt feriato tempoꝛe exꝑ ui ie el ger umiſſio ⁊ ſimilia. Ad hoc. C. e.l. vt in die. ⁊.l. actus tioemjan 5 inẽtia ad militarẽ diſciplinam 2 omnes. ¶ Mo.ſecũdot pertinẽtiã ceri. uſdaue õ poſſe feriato tempoꝛe expediri, nec exerceri. Quid autẽ 3 ica. Dic vt in gl. dicetur. ¶ MNo. vltimo in verbo in ſcholaſtica. Dic vt in gl. dicetul. 1 iarũ. ꝙ diligẽtia iudicis circa cuſtoditas perſonas cuſtodiarũ.ꝙ diligẽtia iudicis e Hocſeöt unch. feriato tẽpoꝛe poteſt exerceri.ft hoc ſcom vnũ intellectũ glo. in.l. Poteſt dici ꝙ ferie inducũt vacationẽ a foꝛẽſibus: ⁊ boc eſt abijs vbi exercẽtur negotiationes feriatis diebꝰ. ſimile in.l.ij. C. eo.⁊. xv. q.iiij.in. c. placita. Gloſ.ij.tam hic qᷓ in. d..ij. tennit ꝙ ſicut permittitur in ferijs vacare militie: ita permittitur vacare ſtudio: ᷣ feriatisin honoꝛẽ Dei de⸗ beat ſtudere circa theologica. imiliter in doctoꝛe ꝙ non poſſit feriatis diebus niſi vꝛgeret neceſſitas in cõſulendo: ſeu inſtaret pietas:vt patet in.d.c.ſi. extra de decimis.c.fin. ¶ Blo.ſ. ſentit in pꝛincipio ſui:q cauſe cuſtodũ carcerum poſſunt feriato tempoꝛe expediri:ita ſimpliciter iſta gl.in⸗ tellecta dʒ limitari:ſcʒ ꝙ cauſe ille quas mouent cuſtodes poſſunt expediri:ſed alie cauſe ſeparate ab ijs nõ poſſunt feriato tempoꝛe expediri. Ad idẽ induci poteſt qð dicit gl. in.l.publicatio.C.eo.dũ dicit de piſtoꝛe. Sed iſta glo.in pꝛi mo iſto mẽbꝛo non eſt vera:ſcʒ ꝙ cauſe cuſtodũ carcerũ ad eoꝛum poſtulationẽ debeãt feriato tẽpoꝛe expediri. Pꝛo/ bo quia ſtandũ eſt regule, vbi non reperitur ſpecifica exce/ ptio.l. mutus. j. de pꝛocu.ꝛ. l.j. C. de teſti.ſed ſtat regula per 1j.. eo. ꝙ diebus feriatis nõ poſſint expediri ad petitionẽ vnius partis:ergo cũ nõ ſit excepta cauſa carcerũ dʒ ſtari regule. Et ſi dicatur ꝙ reperitur hec cauſa excepta vt hic reſpondetur per.l.vnius.. ylt j. de queſt. Cuin vna.l. reci⸗ piat declarationẽ ab alia:vt.l.nõ eſt. not.3. de leg.ſed iſta re cipit declarationẽ a.l. vnius. ergo non eſt ſpecialitas. Et ſic conclude ꝙ cauſe iſte carceratoꝛũ perſonarum differũt ab alijs in vno videlicet ꝙ vbi inte ruenit cõſenſus ambarum partium poteſt ferijs renũciari. fallit in cauſis incarcera- tarum perſonarũ:ex eo ꝙ carcerata perſona inuito eo qui carcerari fecit poteſt cõpellere iudicè vt pꝛocedat tempoꝛe feriato.d.l.cuſtodias.de pub.iud. Iſta enim ſunt quodam⸗ modo extraiudicialiter cognoſcẽdavtrũ carcerati bene ia- ceant:⁊ quid comedãt ⁊ ſimilia. Pec.l. ſola in hocti. tractat de materia feriarũ, ideo repetꝗã aliqua q omiſi. Solet que⸗ ri.⁊ ponatur ꝙ in loco vbi dʒ iudicium inter duos agitari ſunt ferie in hominũ vtilitatẽ plures qᷓ in loco vbi reus eſt citandus. queritur que ferie debeãt attendi: Iſta fuit oꝛi⸗ ginalis queſtio Inno. in. c.j. extra eo. Spec.in eo.tit.j.ver ſicu. ſed pone ſeruatur in locò indicij vbi cõparere debet. quia regula eſt ꝙ in his qne reſpiciunt iudicij oꝛdinationẽ cõſuetudo illius loci debet attẽdi.I.iij. 5.ſi.j. de teſti.⁊ ꝓbat in..ſitundũ de euic...i.. quonia ad te.⁊ in..j. C. de emã cip. lib.⁊ gl. no. in.. cũctos populos.in ver.quos.C. de ſum. trini per Inno. in rub. de cõſue.extra glo.de fo.competẽ.c. quod clericis. cle.j in. c.omnimoda.de fo.compet.ꝛ tex.in.c. cum veniſſent. extra de eo qui mit.in poſ. Solet etiã queri, 3 kcauſe criminales an poſſint feriatis diebꝰ expediri: Dic aut in honoꝛẽ Dei. Pꝛimo caſu poſſunt feriatis diebꝰ ex⸗ pediri:cũ publice interſit: vt. ita vulnerat. ad le g. Aquil. c. vt fame. de ſe entẽ. excom.lib. vj.l. licitatio.. qo illicite. de pub. Secundo caſu regula eſt ꝙ nemo in diebus illis con⸗ demnari poteſt ad moꝛtẽ. c.j 1cD 4.extra eo. 9 0— rum depopulatoꝛes, vellatronesi Fallit niſi ſint agro- 3 nſi. teſt cõdemnari ⁊ executio fieri lpr gnes: q tali caſu po/ a Nouinciarum. C. eo. Sed tu cape motiuũ.ꝙ occiſio hominis delinquẽtis nõ 3 ——q—ͤͤͤͤͤſͤſͤIſͤſIſnn— 8——„— catum.xxiiij. q. v.c. iud ex. ⁊.c. qui malos. Debemus rem 4⸗ nere in regula pꝛima: et reſpondetur ad hoc.ꝙ licet ſit bo⸗ num:tamẽ debemus nos abſtinere ab hoc: q bonũ eſt⁊ to taliter Deo conueniens: q facies illa fedari non debet. l ſi quis in metallũ.. de pe.⁊.c. ad audiẽtiam. de fal. Similiter 4 eſt queſtio an in feriatis diebꝰ iurare ſit licitũ⁊ teſtes exa minare: Auo ad iuramẽtum:dic ꝙnõ eſt licitũ.c.j.extra.e. De ſecũdo tene qd dixi.ð.ſcʒ ꝙ in die dominico fierinõ po teſt:lʒ in alijs ſic:q tex.in.d.j.dies feſtos.dicit qꝙ ab ommb⸗ executionibus excuſetur ac. Sed executio inrameti teſtis nõ eſt aliud ꝙᷓ; examinatio, ergo ab bac examinatione de⸗ bet abſtineri. Pꝛeterea dicit vigeat admonitio. Et ſidicat quilibet eſt dies dominicus. Dic ꝙ nõ: q attribuitur ſolũ diei,xxv. diſt. c. in die. Que ſint alia que diebꝰ feriatis poſ⸗ ſint expediri.Hoſtiẽ.in ſumma ſua tit.de fer.. quid in eis. .S. quid vero. Spec in eo.ti..ij.do. Ant.in. d. c.ſi. extra eo. ¶ Item vidiſtis ꝙiſtis ferijs poteſt renunciari. n bec renunciatio yaleat ſi fiat in cõtractu. Remitto ad Spec.in titu. eo..vlti.ver.quid ſi renũciatio.do. Ant.in.d. c. fi. Bar. S. eo.l.j. ¶ Itẽ vidiſtis in. l j.. eo. ꝙ ſi res tempoꝛe peritu⸗ ra ꝛc. Quid ſi inſtantia vel terminus pꝛeñxus iudici eſt pe- ritura vel periturus an poſſit expediri tempoꝛe feriato in hominum vtilitatem attenta deciſione. d. l.. eo. et Spec. in eo. titu..ij.verſi.penul.z⁊ vera eſt ſua deciſio. Summarium. Dilatio diuerſimode et reſpectu diuerſo venit conſy⸗ eranda vel concedenda. Dies feriati an ſint in dilationibus iudicialibus compu⸗ tandi. Dilatio ſecũda ſine cauſe cognitione cõceſſa an ſit valida. 2 ¶ In pecu⸗ K Pecuniarij 8. niarijs Sdlr⸗ na coͤceditur dilatio: in criminalibꝰ vero tres òú⅜ eo accnſatoꝛi due cauſa cognita. h. d. No. pꝛi mo T qõ m pecuniarijs cauſis vnam dilationem ad pꝛobã⸗ dum dũtaxat dari. Ad idem. C. eo. jj. ¶ Mo.ſecundo in ca pitalibus cauſis dari reo dilationes plures quamaccuſan ti. C Altimo nota dilationem non eſſe concedendam cau⸗ ſe cognitione non pꝛemiſſa. Ad idem. C. co.l.a pꝛecedente. ¶ Gloſ.magna in pꝛincipio ſui plura ponit:circa que cau/ ſe cognitio neceſſaria eſt in dilatione cõcedenda.et dicit ꝙ neceſſaria eſt circa duo. Pꝛimo vt bꝛeuitas dilationis vel longitudo moderetur ſecundum pꝛoximitatem vel remo- tionem locoꝛum.lj. C. eodẽ. et.l. oꝛatione. S. eo. Addunt le⸗ ges duo alia ſcilicet quod ipſe dilationem petens nõ petat eam cauſa calumnie:nec cauſaoifferende litis.l.ſatis aper⸗ te. j. de fal. Circa hoc adde ꝙ iſta calumnia nõ pꝛeſumitur necpetitur pꝛima dilatio: quia qui calumniã allegat illam pꝛobare debet:vt.l.quoties.. qui dolũ.j. de ꝓbat.l.omnia. S:cum ita.de lega. ij. Debemus enim in pꝛeſumptionibus eſſe miſericoꝛdes:vt in.c.eſtote miſericoꝛdes.de regu. iur. ꝛ.l. merito.j. ꝓ ſocio. maxime in ijs que ſunt de genere per⸗ miſſoꝛum:yvt eſt petitio dilationis.Si enim eſſemus in his que ſunt de genere pꝛobibitoꝛum pꝛeſumitur dolus.c.j.de pꝛeſumpt.⁊l. ſi non conuicij. C. de iniurijs. Bene tamen eſt verum qð iudex ad cautelã ⁊ purgandã cõſcientiam ſuam ⁊partis aduerſe tollendam ſuſpicionem poteſt cogere qð iuret pars talis eam nonpetere:yt in. c.ij. in i.de iuramen. calum.lib vi. Eſt enim tertium in quo debet verſari cauſe cognitio, ſcilicet vt cognoſcat an dilatio petita ſit. Dilatio⸗ nem enim non petenti non concedit iudex, imo requiritur petitio.l.ij. C.vt intra certum tempus.⁊ in.l.⁊ tertiumj. de iudi. Altimum circa quod cauſe cognitio verſari debet: Dicẽdum eſt quod iudex debet cognoſcere id quod pars vult pꝛobare, ⁊ ad que pꝛobanda dilationẽ petit. Ratioeſt quia ſi materia eſt impertinens: quoniam pꝛobata non re⸗ leuaret iudex eam non cõcedet: ſi vero releuaret cõcedere debet. Iſta pꝛobantur in.c.cum cõtingat. extra de off̃.de⸗ lega. c.per tuas.el..extra de ſimo. egiſte habent.l. muti.⁊ l. neq; natales. ⁊.l. ad pPꝛobationem.l.j.⁊.ij. C. de pꝛobat. in.l ſi duo patroni..idem Julianus.ad ſij.de inreiura. ⁊ in..ſi quis libertatem.in fi.jde peti. her. Quanti ergo aſſeſſoꝛes per hoc vltimum per pꝛius quam velint dare dilationem vnam bnorsheen darſöaltr, rtratenunnade derTuattege toöripſoöiph. tebbcanpas tdiadonoi (aꝛmüöto Cacase undsu ameyntte ſcaherunto ucexpati materucha genmiin Aivarollui fahocoivin kantbiedocte cömpentilir minsteſiszne deenſcöadi dosteſtsdhi duoinpecins kspoſttpe ſwfahodesſnn nglaiurs rringinan itbmneni oujalega MA- renlnter usthidoi Därraunzſe wüünem Kedädiſhin n bdli Indelns eii rwaaddlgh dena d t nunditg erälandaar u diuerſo penit conſy iudicialibus compu ecöceſſa an ſittvalida, 1s CInpeao⸗ Oa niarijscaufs 1 eriminalib vero tres eaiad,S. Hoxi dllationem ad pꝛobz, Wo. ſecundo inca Nures quam accuſan ſe concedendam cau- C. co.apꝛecedente. aponit;circa que cau- Côcedenda.et dicit ꝙ deuitas dilationis e orimitatem vel remo⸗ lone. 5. co. Adduntt nonempetensnöpetg rendelitis. ſats aprn Numnia nõpꝛeſumir calumniã alleger(lum Solü.j. de pbat onne im in pꝛeſumnrinliy ſericoꝛdasov rull- aue ſunt ugncepen Si enim clensids preſumiturdirscde niurijs Beneunad anda cöſcientinſumn onem poteſt ogtch in.c.j in ſide uranen uo debet refſnieul atio petitaft land juder, imoraurnn 18,in.er tertumde gnitio verſan Vie gnoſcereid bicn 1 1e etlt.) latione runon uunt erso ſofen ſlint dared pnun De ferijs ⁊ dilationibus. 54 vnam ad articulos pꝛobandos ipſ iudici, pꝛeſentant ad hoc yt ipſe ex inſpectione articuloꝛum poſſit videre, an ſit danda vel non danda. Sed ponatur qð ſit danda dilatio vna ad pꝛobandum articulos:puta.xv.dierũ:⁊ intra iſtos xv. dies diſputatur, an ſint pertinentes: queritur an pẽden te iſta diſputatione currat terminus ad pꝛobãdum datus: Glo. Jo. An. in cle. ſepe. in ver. poſt dationẽ. de ver. ſig. ſir⸗ mat, pendente hac diſputatione tẽpus nõ currere:ſed inci⸗ pere currere illa ſopita. Nibil allegat. Tupotes allegare L.cõtra maioꝛes. C.8de inoff.teſt. l. de etate. j. de mino. Iſtud tamẽ recipit limitationẽ ex eo qð dixit Bar.in..ij.. nõ ſo⸗ lum.j. ad Certul.ſcʒ ꝙ hoc verũ eſt niſi pars fuerit in cul- pa nõ dando ita exacte vt merito nõ debeant diſputari, an ſint pertinẽtia vel impertinentia. Ad poc etiam induci po teſt id qð dixit Inno. extra de accuſa.in.c.ſepe.quod refert Bal. in. l. in teſtamẽto. j. de excuſa. tuto. dum querit an pen dente cauſa nullitatis ſentẽtie currat tempus infixum ad ꝛoſequẽdum appellationẽ. De quo dicẽdum vt in dictis locis. Anum eſt addẽdum ꝙ hoc vendicat ſibi locũ in dila rione pꝛobatoꝛia. Dilatio vero erpectatoꝛia cõcedi poteſt ſine cauſe cognitiõe:vt in.j.ſed ſi interpel..j.ꝛ.l.diẽ ꝓferre. in pꝛin j. de arbi.. Capio nũc illam cauſe cognitionẽ que re quiritur in dilatione ſcða glo. iſta circa hoc cõcludit ꝙcir⸗ ca vnum tantum in iſta dilatione verſatur cauſe cognitio: ſcʒ an pars fuerit impedita in pꝛima quoniã tali caſu cõce/ ditur ſcða aliter nõ.i.interdum.j. de iudi. extra de teſtib. c. vltra tertiam.⁊.c.cũ in cauſis.Cũ gloſ.trãſeunt ſimpliciter doct. Tu adde ꝙ circa duo alia verſatur ipſa cauſe cogni⸗ tio in ipſa ſcõa poſtulata dilatione. Pꝛimũ qð iudex vide/ re habet, an pars que petit ſcdõam dilationẽ renunciauerit poſt dilationẽ pꝛimã vlterioꝛibꝰ dilationibꝰ ſiendis: qꝛ tũc ſcõam nõ tenet᷑ ſibi ↄcedere. extra de teſti. c.de teſti. Debet etiã cognoſcere iudex an in pꝛima dilatione ſit plene ꝓba⸗ ta actoꝛis intẽtio vel nõ: quoniã ſi eſt plene ꝓbata:oʒ reſer uare partẽ cupidã amplius ꝓbare qᷓ ſit neceſſariũ.c.ſigni/ ficauerunt. de teſti. Ad ſuperfluũ enim genus ꝓhationis ꝛudex partẽ non dʒ admittere.Et ꝑ hec ſit expedita noſtra materia circa cõceſſionẽ dilationis ſecũde.¶ Anũ tñ eſſet querendũ, vc; nũquid impedimentum qõ allegat pars vt obtineat dilationẽ ſcõam ſit pꝛobandũ per iuramentuũ vel nõ. Hoc dixi in.l..diximus..ſi quis cautionibꝰ. Sed du bitant hic doct.dt tali. Ponatur ꝙ pars petẽsdilationem ſcõam petit illã dicẽs ſe eſſe impeditã folũ circa ꝓductionẽ vnius teſtis:vel editionẽ vnius inſtrumẽti:dat᷑ ſibi per iu⸗ dicem ſcða dilatio.nũquid ipſe in illa ſcoòa poterit ꝓducere alios teſtes qᷓ; illud vnũ, vel aliud inſtrumẽtum, qᷓ; illud in quo impeditus fuit pꝛima fronte videtur dicendũ ꝙ alios teſtes poſſit pducere:cũ iſta dilatio det᷑ in fauoꝛẽ ipſius:cu ius fauoꝛes ſunt ampliãdi.l.cũ quidã. de libe.⁊ poſthu.⁊ in regula iuris Odia ⁊c. Camẽ cõtrariũ eſt verũ.⁊ de hoc eſt tex.ſing.in.l. admonẽdi.circa pꝛin.j.de iureiur. ⁊ hoc ibi di⸗ xit Butri.⁊ refert hic Bar. ⁊ꝛ alij poſt eum ſucceſſiue. Ande tu qui allegas impedimentu, nõ alleges te fuiſſe impeditũ particulariter circa vnũ teſtẽ, vel vnũ inſtrumẽtum: ſed pe tas tibidari dilationẽ:qꝛ impeditus ſolũ. ¶ Dubitat etiã. Dicit quis ſe fuiſſe impeditũ in vltimis duobodiebus pꝛi⸗ me dilationis:vnde petit dilationẽ ſcoõam:dʒne dilatio iſta ſcða cõcedi ſibi in vlterioꝛes dilationis dies, q; duos: Ex ijs que pꝛius dicũtur, videt᷑ dicẽdũ ꝙ iudey poſſit ſib: da⸗ re quatuoꝛ⁊ plures:nihilominus verũ eſt cõtrariũ:qꝛ illud ſolum tẽpus dʒ reſtituere in ſcõs dilatione, qð abſtulit im⸗ pedimentũ in dilatione pꝛima. Tu habes tex.in.l. interdũ. j. de mino. in.l. ſed etſi per pꝛetoꝛẽ..ſi ferie. ex quibꝰ cauſis ma. ver. ſi. Hoc tu limita ex notabili teꝑ.in.l.ij.j. de an. leg.⁊ ex alia in.j.⁊ ideo j.de ver. ob. Q Alterius dubitatur circa hoc. Dedi tibi ego indeꝝ pꝛimã dilationẽ ſpecialẽ ad pꝛo- bandum vnũ articulũ in ipſa ſpeciali dilatione: nihil ꝓba⸗ ſti de iſto articulo:do tibi ſcõam dilationẽ generaliter ad pꝛobãdum omnia qne cõcernũt intẽtionẽ tuã. Querit᷑ nũ⸗ quid id qð omiſi pꝛobare in pꝛima dilatiõe ſpeciali poſſim pꝛobare in iſta generari? Hoc ſolũ mouit do. Bal. in. lj. in vlti.q.C.ſentẽ.reſcin.nõ poſ.⁊ tenet ꝙ alleg. Spec.in tit.de dila..vidẽdum eſt.ver.attẽde ꝙ ego nõ reperio:lʒ ibide- ficiat authoꝛitas. Nihilominus poſſumus illud tenẽdo ſu- ſtentare tali ratione, ſc qð generalis ſubſequens clauſula ad ea nõ refertur in quibꝰ nõ extitit pꝛouiſum per.l.pꝛece⸗ dentẽ ſpecialẽ.l.doli clauſula.⁊.I.ſtipulationes cõmodiſſi. j. de verb. oblig.l. alimẽta.§. Baſilice. ⁊ l. Stichus m utus. j. de ali.⁊ ciba.lega.l.coperedi.;.qui patrem.j.de vulga.⁊ pu pil quas omnes ſolitus eſt allegare do. Dy. ad hãc regulã. ¶ dicdiiſtis heri que etiam requirãtur circa cognitionem cauſe. Nunc ſucceſſiue vidẽdum e quibo cauſis poteſt con cedi ſcõa dilatio. Bart.hic ponit cauſas duas. Pꝛima eſt. Si pꝛima dilatio conceſſa fuerit nõ integra: qꝛ tunc de leui ſcõa poteſt concedi.Alleg.dictũ Inno.in.c.vltra tertiã. ad ſi.extra.de teſti.Exemplũ. Pꝛima dilatio in cauſa cinili d3 eſſe triũ mẽſium in pꝛoximitate:vt in.l.j.C.eo.Modo ſi iu⸗ dex nõ dederit hãc dilationẽ integrã, ſed vnum mẽſem vel duos:hec nõ integritas dilatiõis de leui cõcedi poteſt ſᷣm Inno.qð dictũ Inno.nõ putat Gar.eſſe verũ:q dilatiões iudicis determinant᷑ arbitrio:lʒ nõ poſſit excedere dictos tres mẽſes:ſed intra illos poteſt ↄcedere.l.ij.5.de re iud.in c. q ad cõſultationẽ. Nõ integrã hic potuit facere:q dimi⸗ nuere nõ potuit:ergo ſequitur ꝙ non dʒ eſſe bic:niſi inte/ gritas deberet᷑ cauſa cõceſſionis ſecũde:licet ipſe Bar. eun dem Inno. ſequebatur in.8d. lj. C. e. ⁊ ſic ſibi cõtrarius. Nos vero poſſumus ſic cõſyderare ꝙ aut iudex ad petitionẽ nõ integram vult cõcedere dilationem ſcõam ⁊ tali caſu dicen dum qẽð illam nõ poſſit cõcedere niſi habita plena cauſe co gnitione. Ceteruma ſi ad petitionẽ partis vellet cõcedere hanc ſcõam dilationẽ ipſa pars ꝓpter hoc nõ poſſet appel lare:⁊ ratio eſt quia aut ipſe voluit cõcedere ſcðam vel nõ: vel iudicis cõmittit arbitrio. Ita ꝓbatur in.d.l.oꝛatione.S. eo. l. nõnunᷓ;. ⁊l.interdũ. j. de iudi. In his autẽ que cõmit- tuntur iudicis arbitrio quomodocũq; iudex pꝛocedat vel a iudice faciẽte nõ poteſt appellari. Idẽ Pe.in titu.de of⸗ ni. iudi..impedit.ałs oetrahit.verſi.quid ſi index.⁊ pꝛobat᷑ in. I.. C. quomodo ⁊ quãdo iud. l.nõ quicquid.j. de iudi. Ge ne tamẽ eſt verũ ꝙ ſi pars vult poteſt appellare a datione pꝛime. Nimis bꝛeuis eſt caſus in. c.j.extra eo. Aut iudex nõ ad petitionẽ partis ſed ex ſuo officio ad ſuperandam eius maliciam ⁊ inducẽdam litis abbꝛeuiationẽ velit ſcðam di⸗ lationem poſt pꝛimam nõ integrã cõcedere:tali caſu pote- rit hoc facere cũ leui cauſe cognitione.&t ita verificatur di ctum Inno. Iſtud pꝛobatur ex duobus. Pꝛimo ex.l.diem pꝛoferre. in pꝛin. ⁊.l. ſi interpell..j.j. de arbit. Secũdo quia cum iudex dat dilationem ſecundã dicitur ſupplere defe⸗ ctum pꝛime:qð quidem facilius poteſt fieri qᷓ; aliam de no⸗ uo concedere.Ad hoc.l.iiij..ſi quis cõdemnatus.j. de re⸗ gu. iur.j.de teſta.l.heredes palam..ſi quis poſt. et. l. adeo. H. cum quis.j.de acquiren.re.do. Anum tamẽ poteſt pꝛedi ctis refragari. Aideoꝛ ex ijs velle dicere qò indeꝝ parte non petẽte ex officio ſuo poſſit cõcedere dilationem:cuius contrarium tenui per.l. ſcõam.C. vt intra cer.temp. Soluẽ do dicas qõ illa regula fallit vbi iudex vellet illam conce⸗ dere ad ſuperandam partis maliciam ⁊ abbꝛeniãdam litẽ: quia tunc poteſt. Har. in. d. l.ij. C. eo. ⁊. 1pꝛoperandum.§.j. in ti.C.de iudi.Exemplum. Actoꝛ libellat contra Citium pe tendo centum poſt datum libellum:⁊ lite cõteſtata non cu⸗ rat pꝛoſequi:ſed vult tenere in ſuſpenſo:certe tũc iudex da re debet terminum ad vlterius pꝛobandum. Eſt ſecunda cauſa pꝛopter quam dilatio ſecũda de facili cõcedi poteſt: videlicet talis ſm Bar. vbi ius partis in aliquo nõ eſt effe- ctum deterius, per. l. ſi poſt tres. 8. titu. pꝛoxi. per. l.man⸗ cipioſum.j.de oper.liber. Cu adde.l.tibi abſenti. de pꝛe⸗ ben.lib.vj.Exemplum. Agẽs articulauit qualiter Titius debet ſibi centum mutuata tali loco ⁊tempoꝛe habuit di⸗ lationem ad pꝛobandum terminum decem dierum: quos non pꝛobauit:petit ſecundam dilationem:dicit alia pars: non debet habere:quia fuit negligens in pꝛima:certe quia ius rei non eſt effectũ deterius poterit ſecunda dilatio con cedi: ſit autem deterius ſi non habeat teſtes nunc quibus pꝛobare poſſit ſicut et pꝛius. Circa boc cadit vna queſtio, ſcilicet nunquid poſſit poſt terminum datum ad pꝛoban- dum teſtes et inſtrumenta pꝛoduci abſq; nouadilatione. Hanc queſtionem examinabo: licet Barto. non poſuerit niſi duos caſus ſuſpectos:nihilominus tertius eſt adden⸗ dus: quia eſt dubius ſcilicet nunquid ſi in pꝛima dilatione cõceſſa incidunt ferie infra quas nõ potuit pꝛobare ꝓpter ferias ipſas incidẽtes poſſit dilatio ſcõa cõcedi: d iſtud decidendum neceſſe eſt diſcutere pꝛimum.t hᷣ ũquid dies feriati computentur in termino. Iſtam queſtionem ponit Pald.in. d.l.j. C. eo.⁊ in.l.ſi quandò. C. de teſtibus. Hoſtien. et Joan. Ancdlin. c licet cauſau. extra de pꝛobationi.⁊ idem — Ppm 1 0–0=ſſſſ 2 —————— —— 4““ udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. quam. g.vbi decretum. ã.de off.pꝛocõ aibi 19.8. Pꝛocõ.⁊ ibi firmat, quinon allegat multas ratiöes. Tualle gaſc⸗ A tenti. Et qꝛ cõcluſio⁊ petitio idem ſunt. Fallit in criminali⸗ ac zee„ cruni V Wal.in.l.ex quacunq;j.ſi quis in ius voca. Reuertendo at non citata dilationem en hnereris ſuo ratam ha/ 18 Truurau it. debes dicere ꝙ quidã eſt terminus qui p̃figitur inſtan⸗ buit:an pꝛopter hoc reddatur ipſa dilatio valida. Specu. cic un ie De l. nt compurantur. ij. in fi. C. de tempo. mouet in titu. de dilatio.. nunc videamus. verſi.ſed pone tnrtl wäle A ha Mihddiraſe dummenmengien actioni.⁊ in boc Certe tu dicas hanc dilationem non validari: quiaa pein⸗ relſ gu Se aut eſt terminus tẽpoꝛis cõtinui:et tali caſu ferie cipio actus eſt nullus⁊ ratione deficientis finalis ſolenni⸗ belt gei dediees intra iſtum terminũ cõputantur:vt in.c.j.extra tatis ſubſequens amfirmatio nõ reddit actũ validum.i. b⸗ cirede 1 eo.in... vlti. ð.e. in.. miles.j de adul. 2lliquàdo veroipſi ſeruare. poſſunt hec.:. de offſ. pꝛoconſll.obligari..tutoꝛ. Khsncn actioni pꝛeſigitur tempus vtile:⁊ tali caſu dies feriati non J. de autho. tut. ⁊ in. c. auditis. extra de electio. Sed pꝛeſup⸗ tr ajätſe b- computantur intra illud tempus:ſed debẽt dies tot recon ponitur hec dilatio nulla eſt pꝛopter omiſſionem citatio⸗ B Vobun 7 ea uot fuerũt illi feriati:vt.l.ij..dies.j.quis oꝛdo in bo. nis. ergo ⁊c. Sed licet nõ ſit valida vel data a iudice:tñ ſu⸗ nn f ” poſfesſe er. Sed verum eſt ꝙ ſi intra tempus continuũ pꝛe- ſtentabit vtcõiuncra inter partes. Taſus ſingalaris in.iſ. lin giun I ſixum actioni inciderunt ferie jererne f 3 ricen C. commu.vtri. iudi.que apud aliquos eſt.lipꝛima. Kuuen a ipſi parti reſtitutio in integrum, vt in.l.ſed et ſi. ũ. ferie.j. petae Rulhas aunhelces eſ tempns cöenmmum e CDe edendo. Rubꝛica. ſäher 11 vtile? Dic vt per gloſ.in. l j. C. de diuer.⁊ temp. pꝛeſcij Pi Einatftaſe edche ſe nee fueinac inſti. de perpe.ꝛ tempo.circa pꝛin. Quoddã eſt tempus, ye CLotinuatum tali oꝛcline c quia ſupꝛa no. quibꝰ diebus nxed— * 1I terminus qui pꝛefigitur iudicis iuriſditioni:et in iſto dies ꝓcedi poſſit:⁊ quibꝰ nö. Aei ũ quia quãdo in iudicio pꝛo/ oapan dvi feriati incidẽtes computantur. Tex.eſt in.c.de cauſis.⁊.c. cedit᷑ opoꝛtet edere libellũ citato:ideo ſequi debuit rub. de dnätg 8 — conſultationibus.extra de offi.deleg. Quidã eſt terminus eden. Elllegetur vnum ſcilicet ꝙ gerundium impoꝛtat ne⸗ insuih 3 4141 V qui datur ad comparendum:⁊tuncſi illa dies feriata in vl⸗ ceſſitatem de quo plene doct.⁊ ego poſui in.lij. C. de eden.(Rattes 3 2u Wl timo termini die non facit partem nõ comparẽtem contu⸗ vüine SA macem: quia ſequẽs poſt illam intelligitur cõceſſa. Caſus 83 ari tjauusl deigeclja ſeaſnd t tex. gloſ Summarium. intal eſt in. c. cum dilecti. extra de do.⁊ contu.per qnem tex.gloſ. d toe ki I V oꝛdi.dixit in regula nemo poteſt.de reg.iur.lib. vj. Benefa b vim uheie 1 cit. l.ij.. ſi quis in iudicio. S. ſi quis cautio. dum dicit ꝙ pꝛe⸗ j ₰ gentis petitio conuento eſt edenda vt deliberet.(doominn 88 h toꝛ iubet ex cauſa diẽ iudici.eſſe diffuſum. Quidam eſtter 2 Alcto: an cogatur oꝛiginale ſui actus conuento edere. tnfnane V Gl minus qui datur ad pꝛobandum⁊ in hoc dicas Ppdies fe 3 Sententia an ſe einper iuxta libelli tenoꝛem ſit pꝛoferenda, natarn Vn 1 V b riati incidẽtes ſiue ſolẽnes ſiue repentini computetur. Nuc 4 Sententie vniuen ſalis executio qualiter fienda. dſedadlnd 3 1 eſt videndum ey quo pꝛeſupponimus ꝙ dies feriati com⸗ Sententia ex libello incerto oꝛta an ſit valida. tatem onpel M 1 9 putantur in termino dato ad pꝛobandũ, an quãdo ſuper- Nibellus per hec verba, peto te condemnari ad omne id ttobereSel 1 V V uenit tempus feriale debet dari dilatio. Certe in hoc debe quod habes ex bonis talis ⁊c.an ſit validus. coboeiat mus dicere, ꝙ aut vtraq; pars ſcilicet tam actoꝛ quã reus 7 Kibellus quibuſdam caſibus poteſt dici ineptus. Rm 1 d conſenſit huic dilationi cõceſſo ad pꝛobãdum, intra quam 3 Aibellus plurium actionum cumulatiuus an parte nõ op aüchs 2 dies feriati fuerint:⁊ tunc aut interuenerũt dies feriati in ponente ſit recipiendus. leraC vtilitatem hominum:et tũc ſecunda dilatio ad pꝛobãdum erwapat ae nõ debet cõcedi,ſi nõ eſt pꝛobatum:qꝛ vtraq; pars videtur& ꝗ uiſ(¶ſWDetitio agen wriverſtat tacite renũciare ferijs/ex quo cõſenſerũt: vt.j.j..eo.⁊ in.c. DA ꝗ G. tis reo debet exhi Natecobe Ug fi. extra eo. Sinautem vna pars conſe enſit, alia vero non, ex bberiad hoc, vt deliberare poſſit, an velit deurelh 1 2991 W quo periculũ eſt in moꝛa:tali caſu poteſt iudex altera par-⸗ ſccdere vel cõtendere. b. d. rMo. in pꝛi/ tr lenen te inuita recipere ipſas pꝛobationes. Tex.eſt in. lqj. 3. eo. et mis actionẽ, boc eſt agentis determinatã exiftartres V in. d. c. ſi. extra eo.titu.⁊ igitur etiã tali caſu nõ eſſet cõceden Iintentionem ſciẽdam foꝛe a cõuento. Ad niitviaicwi 1 V dum parti dilatio ſecũda:quia debebant bene ſcire quod ſi iem. C. de lit. conteſt. authen.offeratur. No.ſecũdo edi⸗ nuncpio tl 11 V V pPꝛoduxiſſet teſtes in pꝛima iudey admiſiſſet illos. Sinautẽ tionem hanc ſieri nõ ex alio niſi vtreus intra ſe mature de⸗ ertulfind, i loquitur dum in dilatione interuemunt ferie in honoꝛem liberet an liti cedet vel eandem pꝛoſe quetur. C Hortertio ranunen 11 W Dei vel ferie repentine:ꝛ tali caſſ u dicas ꝙ ſit idẽ qð in pꝛe ibi vt inſtructus veniat ꝙ poſt libelli editionẽ et habitum danxiier cedenti eſt dictũ ſcʒ ꝙ nõ debeat cõcedi dilatio ſcða:qꝛ tem terminum ad deliberationem debet ipſe reus litem pꝛoſe⸗ ainnlud 1 poꝛe feriato in honoꝛẽ Dei poteſt pꝛocedi ſi adeſt neceſſi⸗ qui intẽdes venire inſtructus, hoc eſt munitꝰ neceſſarius, durtilo 1 V V V tas:vt in..ſi.⁊. c. licet. extra eo. ſed hic adex neceſſitas igitur vcz in ipſo termino ad exceſſiones dilatoꝛias aut alias op cheſtBu 1 V V dicendum eſt quod pars poſſit ſuam intẽtionem pꝛobare. ponendas. Eſt etiam noua dilatio cõcedenda:yt pꝛobatur deſwius 1 Omnia bec ſunt vera ſi iudex vult admittere: ſed ſi vult C. de dila.liſi quando iuncto verbo inſtructus. bic in litera tielis C. T denegare tũc ferie erant legitima cauſa ad cõcedẽdam ſe⸗ poſito. Ao. in.. edere. ibi, edulium. vt demõſtrat iure in fngauicf cundam dilationem: qꝛ cũ impedimẽtum in pꝛima ſuper⸗ ſto non fuiſſe ſtatutum vt actoꝛ reo libellũ inter partes ok⸗ ren defdt uenit:iuſta cauſa eſt cõcedendi ſcõᷣam:vt.l.oꝛatione. 3. eo. et fer at:licet hodie ſecus ſit per.d.authẽ.o fferatur. ¶ No.yl⸗ antüus er 1 Linterdum.ede udi.alj. C. eo. Circa boc mouentur duo timo in verbo deſcribendi copiam.⁊ in verbo dictare.T qð ammaliar I dubia. Pꝛimum t Hunquid dilatio ſecunda fiue cauſe co- non cogitur agens ad edẽdum oꝛiginalem libellum in iu⸗ Panar 11 gnitione conceſſa ſit nulla. Gar. hic ⁊ in.lj. C. eo. Ita etiam dicio poſitum: ſed ſufficit ſi reus eius habeat copiam. Cu- Ktnni 3 4 11 pꝛobatur hic vt tex. dicit ꝙꝓ dilatio concedi nõ poteſt cauſa ius autẽ expenſis iſta libelli copia ſit danda: an actoꝛis an chd änſ 1 noncognita. Modo dictio negatina pꝛepoſita verbo po- vero rei:dic vt.j.dicã. Quotupliciter actus aſſumat᷑. Dic zun 6 3 teſt, redderet actum omnino impoſſibilẽ. Ita eſt glo.in.c.j. vt per glpleniſſime inſti. de act. in pꝛin. gl. ma g.pꝛimo con⸗ riüthr. de regu. iur. lib. vj. Pꝛobatur in.l.nõ poterit j. de fur. et in cludit qð libellus vt dicatur aperte cõpoſitus debet babe- dag Lide iniuſto teſta. Secũdum dubium eſt, ponatur qð re rem ⁊ cauſam. Modo queritur an requiritur in eadem üemte iudex pꝛeſenti parti altera abſente concedat dilationẽ ad cõcluſio:ytputa dicotu es mibi obligatus ad decẽ que tibi emtuſng b pꝛobandum: ipſa vbicunq; requiritur cauſe cognitio, ibi mutuaui actione ex mutuo:an requiratur ylterius conclu näunnr 1 Tequiritur citatio. Iſta ſunt verba gloſ.in.l.ſi deſerta.C.ſi ſio quare peto ⁊c. Bar. cõcluſit hic ꝙ ſic. Alle gat rationem a 1 Pꝛopter pub. pen. ſed hic requiritur cauſe cognitio:vt.d.l. banc:ſcʒ f qð ſentẽtia dʒ ferri iuxta petitionẽ libelli:vt.l.vt j Pnaad 1 a pꝛocedente. C. de dila. igitur. Sed pone qð iudex poſt cõ fundum.cõ. diui..ſi. C.de fid.lib..in.c.licet. extra de ſymo. chrzutt Acarhedſanen parti pꝛeſenti alteri parti abſenti:⁊ non ⁊pꝛobatur in cle. ſepe. de verbo. ſig. ſed ſi libellus nõ habet 3 fatn — Eeſo⸗ e5 dar 3 dimannr illam eſſe cõceſſam. Nunquid petitionem nonpoteſt ferri ſentẽtia:⁊ ſic indicium eſt fru⸗ gga hahae P cat valida? Certe Bal. mouet hoc in.l.necquic ſtratoꝛium. Ad idem tex.inſtitu.de ac.in pꝛinci.ibi, ius pe⸗ dlgus lle 3 allega ſca qꝙ pꝛepoſteratio oꝛ⸗ bus in quibus pꝛocedit libellus abq; coᷣcluſione.ſii ſaj ad watite dene eaidualü eddit:c.exhibita. extra de in Turpil. Secũdo fallit vbi agit᷑ in 25 poſſeſſoꝛio.S.vnde 1 35 bocaſt j de vul ge pupilaꝛ plenond 4 Ds. ꝛobak in.l.ij.ſi Pꝛius. vi. glo.j.q.iiij.in cañ.quia pꝛeſulatus. de cuius veritate po- Ulnitkal kuit pꝛepoſterztus dꝛad⸗ a ei ilta prepoſteri.ſed bic nit.j.l. edita. de eden. Tertio addi poteſt vbi pꝛocedet co⸗ 1 lolncertne aduerſa citari:⁊ ſibi intimari S Nid ceſſa debet pars ram pontifice vel imperatoꝛe. Inno.in.c.j de lit. conteſt.al/ moadnen odo eſ pꝛepoſterus gtua 3 ſi fiat poſt cõceſſionem legat. c.cũ veniſſent. extra de inſtit.⁊ in. c.cũ ſuper. extra de zruidecgee . CAltimo Ponatur qð pars cõceſ.pᷣbẽ.⁊.c.in nr̃a.extra de ſepul.pꝛo hoc facit id qð dicit᷑ Weeajin 1 ꝙ pꝛeſentia unundd us fingal de. 0s eſtlprina edenda vt deli us conuento ecere— hnwean ſit pꝛoferend liter fienda, 3 palida. demnari annan ad omne id diclineptus. Riuus anparteno op 4 G Wetitio agen etis reo debet exh be rare poſſit, an velt re.b.d. rho inpi⸗ agentis determinata m foꝛe a cõuento. Ad ur. CMo. ſecũdo edi⸗ s intra ſemature de⸗ konetnr. CHoxertio Neditionè et habitun ipſereus itempooſe eſt muniv neceſſariua dllatorias aut aliusq õcedenda:yt probatur inſtructus. hic inlitrn mm. vt demoſtratiurei libellũ inter prrtauy tbẽ. offeratur yul a in verboolchech iginalemölumin- us habeuupam h- ſit danca mamen ter actus aſunäb prin.glmagnden cöpofttusdedab ran requirtturineaden ligatus ad dericut uiratur vlterius cnd p ſe Allguramn petitionélbelt Lclicet. ernau ſed ſilibellus nöbdh 4:ſic indicume gc.in aincibyilsp. imminal De edendo. 55 qð pꝛeſentia pꝛincipis ſi upplet defectũ omiſſe ſolẽnitatis. cj. extra de trãſact.⁊l.omni. C. de teſta.lz cöt a hoc videa⸗ tur tex in. cin cauſis. extra de re iudi. Hon ob. tex. in i⸗ re per Inno. allegatus ex eo:qꝛ ibi ſunt ven ba pape nonli bellãtis:⁊ papa facit illud vt bꝛeuius loquatur: et dicit ibi, qõ ſentẽtie peStitio pꝛoceſſerit. C Altimo fallit ſi pars non opponit:vt.d. c.j.ad fi. de lit. cõteſt. Allegare potes ad boc tex. in.l.vlti. C. de anna. excep. Sed videtur qu od doctrina PWar. non ſit vera, imo libellus pꝛocedat ſine concluſione: dummodo narretur factũ: ⁊ ſic nõ ſit opus venire ad iſtas fallentias, ſi ue loquamur in libellovbi intentat᷑ actio perſo nalis.l.quid tamẽ..ſi arbiter j. de arbit. ⁊..ſi pꝛetoꝛ. in fi.j. de iudi.ſiue in libello vbi intẽtatur actio realis:⁊l.vti frui. ſi vſuſfruc.peta l.viro atq; vxoꝛe j. ſolu. matri. Ris nõ re- fragantibus debes tenere opi. Bart.per tex.in.d. cle. ſepe. nec dicta iura obſtãt:quoniam..ſi arbiter. ⁊.l. cum pꝛetoꝛ. loquuntur in ſentẽtia iudicis nõ in libello. CTertio con⸗ cludit glo.ꝙ in vniuerſalibus libellus vniuerſaliter cõclu⸗ dens abſq; eo ꝙ fiat exacta ſigniſicatio ⁊c. In hoc bene di⸗ cit. ⁊ eſt caſus in..iij.j.de peti. here. Tertio dicit ꝙ ubellus in petitione hereditatis debet ita infoꝛmari. Sum heres Titij cuius hereditatem tu iniuſte poſſides. Quare illam peto. Et in hoc male dicit:q ↄcluſio nõ debet eſſe ita: quo/ niam tu peteres illud qðbaberes:quoniam in te beredem eſt dominium:t in.l.heredem.j. de acquirẽ. poſſeſ. Debes ergo ßm Bart.ita foꝛmare. Dico ꝙ tu poſſides talem he⸗ reditatem cuius ego ſum heres: quare peto me beredem eſſe declarariꝛ⁊ ita per iudicem te ad reſtituẽdum beredi⸗ tatem compelli. Ita dicitur per iuriſcõſul.in.l.licet j. de pe titio.here. Sed ſaluãdo glo.potes dicere dum dieit quare peto bereditatem ſcilicet quo ad poſſeſſionem nõ vt mibi des dominium:ſunt enim verba libelli latiſſime intetpꝛetã da:vt..ſi quis intẽtione j. de iudi. Bene facit. c.j. de ſeq.poſ ſeſa fruc. ¶ Quarto cõcludit glo. ꝙ ſentẽtia vniuerſali- ter lata valet in iudicio vniuerſali: licet declaratio rerũ in vniuerſitate compꝛehenſarum debeat fieri in executione. ZAdde qð bene facit ⁊ eſt caſus in.l.defenſionis facultas.C. de iure ñ lib. x. Iſtud inducit Bar. ad queſtionem. Pona tur ꝙſtatutum dicat, ꝙ inſtrumẽta habeãt executionè pa ratã:ſicut res iudicata. Modo pone ꝙ in inſtrumẽto pꝛo⸗- miſi tibi aliquid incertum: puta intereſſe qð eſt incertũ in pꝛincipio:vt..iij..de inuti.ſtipu. vel pꝛomiſi tibi fructus ex tali fundo. Modo queritur executio ipſius inſtrumen⸗ ti an poterit peti. Dicẽdum ꝙ ſic:qꝛ poterit peti intereſſe declarari per teſtes. Illud idem cõcludit Bar. in.lj de le⸗ ga.ij.ꝛ in..ij.de ſentẽ.que ſine cer.quanti.c.licet cõtrarium dixerit. in.l.pꝛoinde.. notandum.j. ad.l. Aquil.⁊ dictis ibi adheſit Bal.ain.i.cũ cauſam. C. de execu.reiiudi. Sed dictũ bic eſt verius per tex.in.l.defenſionis facultas vbi ad hoc eſt caſus. ¶ Alterius cõcludit gloſ.qꝙ dum agitur ad rem ſingularẽ eſt ipſa res ſingulariter ſpecificãda.allegat.l.ſi in rem.j.de rei ven. Tu allega.c.ij. extra de libel. ob. c. ſignifi⸗ cantibus.extra de appel lj.õ.ſi quis argẽtum. ſic iſta. j. depo.ꝛ.l. in actione.j.de fur. Et not. gl. in l. foꝛma.j. d e cẽſib. Iſta doctrina habet duas limitationes. Pꝛima niſi agat ad rem ipſam ſingularẽ vel eius eſtimationẽ ratione ⁊ oc- caſione illate violentie:qꝛ tũc pꝛocedit libellus abſq; eo qð res ſpecificetur. Iſta fuit doctrina Innoc.in.c.cũ dilectus. extra de oꝛ.cog. Poc pꝛobatur in duobus iuribus,ſcʒ in.l. ſi quãdo.C.vnde vi. in.c.vlti.extra qð met.cau. Fallit ſcõo vbi intereſſe ſingulare peteretur aut damnũ acceſſoꝛium. Hec eſt doctrina Inno.in.d. c.cũ dilectus.⁊ in.c.certificari. extra de ſepul. Ex hoc arguitur ad queſtionẽ ſcʒ nũquid li bellus in quo fructus acceſſoꝛie petũtur certe vel genera⸗ liter pꝛocedat: De hoc Innoc. ponit in. c.ij. extra de libel. ob.⁊ cõcludit ꝙ ſic. Idẽ etiã cõcludit hic Bart. vna cũ Cy. in.l.cũ papa.C.ſi quis alteri vel ſibi. Ange.idẽ in..ſi in rem agat aliquis.⁊.l. ex diuerſo.j. de rei vẽ.⁊.j.ſi filiꝰ.. cũ in fun⸗ dum.j. de verb.ob. ⁊ in.l.ſi homo.⁊ in.l.in ſumma.;.j.j. de re iudi.⁊.l.ait pᷣtoꝛ.g.ex q̃ſtione.j.de his que in frau.cre. Sedl in verbo caſus eſt in.c.inter dilectos. extra.Dde fi.inſtru.qð ipſi omittũt allegare.t Sed dubiũ eſt. unquid ſicut tenet libellus incertus quo ad fructus ita tenet ſententia. Puta cõdemno ad rem ⁊ fructus perceptos.c.inter dilectos. de do.ꝛ. c. fi.de exceſ.pꝛela.cõcludunt ꝙ ſic. Legiſte ⁊ maxime Ange. ⁊ BGal. in. d.l.cum papa.in locis pꝛedictis de hoc du bitant. Tu vero dicas ſentẽtiam incertam nõvalere:yt.d.l. cum papa.in fi. Clarioꝛ eſt ſic in vſuris vbi ſunt acceſſoꝛia ad mutuandam pecuniã ita fructus ſunt acceſſoꝛij ad rem ex qua ſunt percepti. Sed ſentẽtia iudicis condeinnatoꝛia ad pecuniam mutuãdam reddẽdam etiam vſuras non va let quo ad vſuras:vt.d.l.in ſentẽtia.igitur ſimiliter nõ vale bit quo ad fructus:licet cõtrarium videatur.inſtit.de offic. iudi..ſed ſi in rem. Reſponde ꝙ debet intelligi ibi ad fru⸗ ctus ſcʒ ſpecifice eos deducẽ.nõ generaliter. Et ita ille tex. declarabitur per.l.in ſumma. Sed cõmunis pꝛactica eſt ꝙ ſentẽtia ſit valida quo ad fructus. Multa alia deciduntur ex ijs, videlicet. Decido talem rem mihi reſtituẽdam cum ſuis pertinẽtijs:an valeat. Dic per Inn.in. c. cum ad ſedẽ. de reſtitu. ſpo. Similiter peto mihi reſtitui domum cũ ſin⸗ gulis maſſaricijs. Bar.ponit ꝙ nõ valeat. Dic per Inno. in.c.cum ad ſedem de reſti.ſpo. Similiter peto mibhl reſti⸗ tui domum. Bar.ponit ꝙ nõ valeat in.l. Marcellus.g. ar⸗ mamentaj. de rei vẽ. Similiter peto mihi reſtitui dictum caſtrum cum tali molendino ⁊ alijs: an valeat libellus quo ad alia vt iudex poſſit cõdemnare. Inno.ponit.c.dilectus. extra de capel.mona.a.c.dilectus. extra de offi. Urchi.Si⸗ militer peto te condẽnari ad aſſignãdũ quicquid habes in domo tua.Queſtio eſt. Specu.in titu.de lib.cõcep..iuxta. verſi.quid ſi peto in his. An valeat iſte libellus. Peto te condemnari ad omne id qð habes ex bonis Sempꝛonij: Inno.in.cj. de lib. ob.⁊ in. c. certificari. extra de ſepul.viol. inquãtum glo.dicit qð in actione generali pꝛout eſt nego⸗ tioꝛum geſtoꝛũ ſufficit rem in genere expꝛuni qðpꝛocedat. Hoc Inno.plenius poſuit in.c.cõquerẽte.extra de offi.oꝛ⸗ di. Anum eſt aduertẽdum qð Spec.ponit. Quomodo de⸗ beat foꝛmari libellus vniuerſalis:⁊ ponit in.d.. ſequitur. ⁊ d. c. cum inter. de actio.⁊ petitio. ¶ Alterius dicit gl.quod debet actus expꝛimi in libello qui inferat condẽnationem: vt puta peto centũ que mutuaui: nec ſufficit dicere qð rex eſt in Fracia. Inno.idẽ cõcludit in.c.ex parte abbatiſſe. de pꝛiuileg.ſed quid ſi pꝛobet ſibi deberi ſed non ex illa quam expꝛeſſit:an ſequeturcõdemnatio: Oic qð nõ. Habes tex. in.l. babebat. de inſtitu.⁊. l. diuus. de re iudi. c. licet cauſam. extra eo. ⁊ ideo hodie ponitur in fi. nõ aſtringẽs ſe ⁊c. Roc limita qð fallit in poſſeſſoꝛio. Debeo enim obtinere: lʒ; non pꝛobet cauſam deductam ſi pꝛobat poſſeſſionem et ſpolia⸗ tionem. Inno.in. c.querelam.extra de elec.vbi vero agere⸗ tur petitoꝛio obtinet locum ſupꝛadicta doctrina. Glo. con cludit in libello foꝛe cauſam expꝛimẽdam. Nũc magis ſpe⸗ ciſice querit, an hoc ſit verum: ⁊ dic ſufficere cauſam pꝛoxi⸗ mam hoc eſt dominium:nõ remotam, puta emptionis, et ſimiliũ, rationibus in ea cõtentis ſes pꝛoxime vel remote. Bꝛeuiſſime ponit Cy. ⁊ Bal. in.l. edit a. C. de eden. Bart. in l.ſi mater..⁊ an eadem.:.. accuſatoꝛes.j. de excep.rei iud. Cano. habẽt tex.duos.in.c. Abbate ſane. de re iud.in.vj.⁊ in. c.ſi. de lib. obla. Spec.in ti.de libel.cõcep..iuxta.ver.ſed nunquid ſit neceſſe cauſam expꝛimi. Glo.ponit in.l. certi cõ di.j.ſi cer.peta. ¶ Scðo querit glo. Nunquid ſit neceſſe in libello actionis expꝛeſſio: Doctoꝛes ponũt hic, ⁊ in. d. l. edi⸗ ta. Specu.latius in titu.de act.⁊ peti.in..vtrũ actio.per to tum. Hodie caſus eſt ꝙ nõ ſit neceſſaria, ſed ſufficiat narra re factũ ex quo reſultat actio.c.dilecti.extra de iudi.¶ Ul⸗ terius glo.eſt in vna cõcluſioneſ.qꝙ r vbi narratio eſt apta ⁊ cõgruẽs actio vero expꝛimitur inepta libellus dicat᷑ ine⸗ ptus:adeo ꝙ iudex poſſit reum abſoluere ab actoꝛis peti⸗ tione per tex.in.l.j. 6.ſi meſ.fal.mo.dix.Exemplũ dico ꝙ lo⸗ caui tibi domũ ⁊ ꝙ pꝛo pẽſione teneris ad.x.quare ꝓpono actionẽ ex mutuo Inn.eſt in opinione cõtraria in. c. exami nata.extra de iudi.ꝙ; lʒ eppᷣſſio actionis ſit incõgrua, factũ vero c%grue narratũ ſeꝗ poſſit cõdẽnatio.Opinioni Inn. adheret Bar. hic opi. gl. adheret Spec.in tit. de act.a peti. in.ũ.ſequit᷑.in ver.quid ſi ꝓpoſuit. Pꝛedicta vero cõtraria reddunt᷑ dubia. Bart. ponit in.l. ij. C. de foꝛmul.in.l. per di⸗ uerſas.C.mã. Plenius in.l.⁊ ſine.ad Treb.a.l.certi cõdi.. quoniã.j.ſi cer. pe.⁊ ibi ergo poſt eũ. ¶ Alterius poſt eum cõcludit glo. ꝙ plures actiones cõpetẽtes nõ poteſt quis accumulare. qð ſi accumulet ⁊ pars aduerſa non opponat an ꝓcedat libellus:vide ꝑ Bar. plene in.d.l. edita. vnũ dico ꝙ doctrina gl. fallitqñ quis dubitaret, que actio ex illis pln ribus ſibi iure valido cõpeteret:qꝛ tũc omnes ſimul dedu- cere in vno libello poſſet pꝛoteſtatione facta, ꝙ ipſe intẽdit vna earũ eſſe cõtentus:vt.l.j.g.qð aũt.j.quoꝛũ leg.Canoñ. babent caſum pᷣm Inno. i. c.cõſtit. extra de in integ.reſti. 11 11 uog V A L20a1 1 4 Inſtrumenta commu Audo. Koma.in pꝛimam.ff. veter.part. tu. Juxta hee quero. Pone ꝙ exfacto narrato deſcẽ᷑dunt plures actiones: et ſi actoꝛ intentat vnam reus venit con⸗ demnãdus in minus:ſi aliam venit condẽnanqus in plus. nDodo pone qð facto narrato non eligit actionem. Al⸗ timo pꝛoceditur in cauſa:nec ex pꝛoceſſu cauſe conſtat cui velit adherere:quomodo faciet tũc iudex, an cõdemnabit reum inſpecta actiõe in minus/ an inſpecta ea que in plus: Certe debet cõdemnare ea inſpecta actione ex qua debet ſolui minus.Iſta fuit doctrina Inno.in.c.cum dilectus. de oꝛdi.cognit. Ad hoc in titu.de libe.con..iam nunc viden⸗ dum.vyerſic.ſed cũ exijs. Soleo allegare.j. de pe.lſi pꝛeſes. „Summarium.. 3 Inſtrumentum validum debet continere diem ⁊ con lem:⁊ plura alia.„ 2 Konfekudo poteſt inſtrumenti ſolennitatem Teuſhe 3 Facta litis ⁊ cauſe: coꝛam quo:ad quos effectus ⁊ reſpectu G int. quoꝛum edenda ſin niaqwanqo ſantecenaa. 1 Inſtrumentum contraſe in iudicio pꝛoductum repꝛobare intendens duo debet obſeruare. 6 Actoꝛe petentea reo inſtrumentum ſibi edi pꝛincipaliter ad ſuam petitionem fundandam an teneatur reus edere: ⁊ quid ſiad iam fundatan. 4 7 Inſtrumentum in iudicio pꝛoducens cenſetur in eo con- tenta appꝛobare ſiue contraſe, ſiue pꝛo ſe. 8 Editio inſtrumentum iudicis officio petitur. 9 Edenda ſunt omnia que iudicialiter ſunt pꝛoſequenda. jo Sententia nulla a qua appellatum eſt an ſit coꝛam iudice appellationis edenda. i Inſtrumentum velcontractum edere coactus an partem edendo ſatiſfaciat:⁊ quid de inuentariosñ. a2 Inſtrumentum de quo in libello fit mentio an ſit ante lit. conteſta. edendum. rrr Editio inſtrumẽtoꝛum fa §. Editiones. Cas eſt ſine die et conſule: editio vero rationum ecõtrario. Et nõ videtur edere qui totum nõ edit.Et omnia ipſa edẽda ſunt quibus apud iu dicẽ vſurus quis eſt.Et etas ſexus ⁊ ruſticitas inducũt ve- 1 niam ſi non ſit editio. h. d. vſꝙ; in fi. ¶ Bloſ.magnaf in ſuo pꝛincipio dicit:⁊ diem ⁊ cõſulem neceſſaria apponenda in inſtrumẽto vt illud ſit validũ. Alia tamẽ neceſſaria ſunt ad ſolẽnitatẽ inſtrumẽti. De quo vide per glo.oꝛdi.in.l.gene⸗ rali.C. de tab.lib.x.⁊.l.iuregentiũ.g.qð fere.C. de pac. Alia eſt apud Cañ.in.c. inter dilectos.extra de ſi.inſtru. Anum deſicit in locis pꝛedictis, ſca de loco. In hoc ſunt due gloſſ. vna in. c. abbate ſane.in verbo cẽſerẽtur.de regu.iur.lib.vj. Alia eſt data plene in.j.de pupillo..qui nũciat.de no.ope. nũcia.Cy.in.l.optimã.C.de cõdi.⁊ demon.Specin titu.de 2 inſtru. edi..opoꝛtet.per totũ.r Aerũ eſt ꝙ coͤſuetudo po- teſt diminuere ſolẽnitatẽ dicti inſtrumẽti: vt eſt caſus in.d. c. cum dilectus. de ů.inſtru. An autem ſcriptura pꝛiata re quirat appoſitionẽ diei vel cõſulishabetis in.l.cũ tabernã. S.deniq;.j. de pig. Bart. in.. ij.. idẽ Mabeo.j. de aqua plu. coꝛam iudice. Ad quos autẽ effectus oſtẽdi debeant, vidi⸗ ſtis in glo. Lirca qð dic ꝙ quilibet cuius intereſt poteſt pe tere ſibi edi l.ij. C. co. que.l.loquitur generaliter. Et pꝛoba tur per locũ a ſpeciali inlin fraudẽ..neq;.j.de iure ſiſ.an autẽ debeãt edi cũ die ⁊ cõſule vel ſine Inno.de pꝛobat. c.j. De hac etiã editione act. vide in. liij./. diuus.j. de iure fiſ. 4 ¶ Tertio cõcludit t ꝙ inſtrumẽta communia edẽda ſunt ad petitionè eoꝛũ qui cõmunia habeẽt..ſi qui ſunt.C.famil. ei ciſ.l. ꝑcuratoꝛij Lo. Hoc intellige quãdo ſunt cõmunia vtiliter. als nõ ſi unt edẽda.aperte Inno in. d. c.j.de pꝛobat. puta inſtrumẽtũ emptionis ⁊ vẽdi ¶ Quarto cõciudit᷑ ꝙ vbi inſtrumẽtũ intẽdit quis repꝛobare quo ad diẽ ⁊ cõſulẽ: AQꝛtũc ⁊ dies ⁊ cõſul ſunt edẽde. Add. 5 de inutr.ſtip. Kinter verboꝛũ. 3 ſtrumẽtũ cõtraſe in iudicio pꝛod 3 ar. Secundo cõcludit glo. ꝙ acta litis ⁊ cauſe edẽda ſunt Azo. an actoꝛ ad ſuã exceptionẽ ⁊c. atius qᷓ; hic poſuit.j. fi. C. eo.tit. ¶ Nõ obſtat ꝙ ſtañ.opi.referã cõcluſionẽ com⸗ munem que eſt talis ſcz ꝙ aliquãdo actoꝛ petit a reo edi ſibi inſtrumẽta ad ſuã petitionẽ pꝛincipaliter fundanda:et tunc reus edere nõ tenet᷑.l.qui accuſare.x⁊.l.fi. Qe. Fallit in duobus caſibus hᷣm gloſ. Pꝛimo in fiſco.l. in eo. ſcdo in ar⸗ gentario.j. eo.l.argẽtarius.Fᷓallit etiã in alijs quatuoꝛ vel quinq; que ponã in.d.lij. Aliqñ petit ab actoꝛe inſtrumẽta edi ad ſuã fundandã exceptionẽ:⁊ tũc actoꝛ tenet ad üͤlam edendã.l.ſi. C. eo. Tertius caſus eſt qñ actoꝛ petit a reo edi inſtrumẽta ad ſuã intẽtionẽ iam fundatã coadiuuãdaim:et tuc reus tenetur edere.j.de act. emp.l. creditoꝛ.⁊.l. Titius Puta peto mihi tradidomũ venditã cuius cõinia ſunt ta lia:pꝛobo venditionẽ ſed cõfinia nõ ſunt.tu edas tuſ inſtru mentũ in quo ſunt.ZAlliqñ vero actoꝛpetit a reo edi inſtru⸗ menta ad ꝓbãdã ſuã replicationẽ:⁊ tũc reus tenet᷑ ad edi⸗ tionẽ. Tex.eſt ſcõᷣmverũ intellectũ.in.j.pe.g. ſij. ad leg. Pal ci. Exemplu. Si actoꝛ petat decẽ.reus opponat pactum de nõ petẽdo: actoꝛ replicat de pacto de petẽdo poſtea kacto. ¶ ¶Alterius dicit᷑ in gl.ꝙ ſi inſtrumẽtũ aliqð pꝛoduco in quo aliquid ſcriptũ eſt in damnũ ꝛpꝛeiudiciũ mei in ijs q; cõtra me ſunt facit.aut.ſimiliter.de teſta.aut ſi iud ex. C. de epi.⁊ cle. ad qð induci poſſunt quedã. Pꝛimo id qð dicimꝰ qð cõpoſita in libello d me faciũt cõtra me.l.cũ pꝛeciũ.C. de lib. cau. inil.ne ſatiſdatio.j.rẽ ra. ha.lʒ videat cõtradice/ re in..ſi familie. la picola.j. famil.erciſ. Et ad illoꝛũ intelle⸗ ctum videatur.l.ex hac ſcriptura.in fi.j. de dona.⁊ Bal. in. l. erroꝛ. C. de iur. ⁊ fac. ig. ⁊ l. Titia. la.. de leg. ij. ¶ Itẽ indu ci poteſt qd no. Bar.in.. certũ..ſi quis abſente.j. de cõfeſ.⁊ in. l.j. C. de is que pe.no.In quibus locis patet ꝙ poſita ꝑ reum connètum in exceptio.fidẽ etiã faciũt in ſui piudiciu. ¶ Tertio induci põt qð no. Inno.in.c.cũ olim.extra de cẽ ſi.⁊ in.c.cũ venerabilis.extra de e cept. vbi dicit, ꝙ eoipſo, in indicio ꝓduco vnũ inſtrumentu videoꝛ fateri ea qᷓ in eo ſcripta ſunt, etiã ſi que ſunt ↄtra me, ſimiliter videoꝛ fateri. De hoc vide Har. in. j. de bis ꝗb. vt indig.⁊ Bal. in. l. alia. C.e. Sed dubiũ eſt. Pꝛocuratoꝛes dicũt. Pꝛoduco inſtru mentũ iſtud quatenus facit pꝛo me:ſed ſiibi eſſet aliqua cõ tra me, exinde pꝛoteſtoꝛ ꝙ volo illis vti. f unquid illa pꝛo- teſtatio releuet? Debes facere duo membꝛa. Pꝛimum ꝙ aliquãdo puta pꝛo teſte pꝛoduco ſcripturã quãdam ꝓ me factam ſeu quoddã inſtrumentũ factũ a tabellione ad mei ſolius pꝛoteſtationẽ vt eſt inſtrumẽtum pꝛoteſtationis:⁊ta li caſu inſtrumẽtum ſeu ſcripture ille cum ipſa pꝛoteſtatio/ ne pꝛoducte ſidẽ faciẽt contra me nõ obſtãte pꝛoteſtatione pꝛo me facta. Ita eſt deciſ. Rot.in oꝛdine. ccccccltxij Bal. idem tenuit in.. vnica. C.8vt que deſ.aduoc. par. Ipſe ponit ibi rationes. Aliquãdo vero cũ pꝛoteſtatione pꝛoduco in⸗ ſtrumẽta facta per alium puta per aduerſarium:⁊ tali caſu an pꝛoteſtatio releuet, habetis in.l.publia..ſ.. j. depo. iun⸗ cta glo. Nam ſi lecta epiſtola tacui:tũc non obſtante pꝛote⸗ ſtatione idem faciet pꝛo me ⁊ cõtra me.j.i filius. ad ace donia. ⁊ in cle.j. de pꝛocurato. Baxr. in.l.quo enim.in pꝛinci. j. rem ra. hab. Sinautem dixit ego eam accepto quatenus pꝛo ſe faciat:tunc iſta pꝛoteſtatio cum alia coiuncta pꝛote/ ſtatione facta in indicio an faciat fidem cõtra me. tunc dic vt per Bar. in. l. Aurelius.. idem. ꝙ ſic. de lib. lega.⁊ Bal. in.l.vnica.C.de do.ante nup.⁊ ſolet notari in.l. ſiquidem. C. de excep. C tAlterius dicit gloſ.qð inſtrumenta edi iudi⸗ cis officio petitur. De hoc habes pꝛimo gloſ.in.l. quidam. in pꝛin.j. eo. Aliam in..j.. officio. j. de tut.⁊ ra. diſtra. Bar. plene. C. eo.l.j. CAlterius gloſ. concludit nomina teſtium et tabellionis in inſtrumento deſcriptoꝛum edenda eſſe. Juxta hoc quero an ſint edenda nomina teſtium pꝛodu/ ctoꝛum in iudicio. Specu.in titu.de teſtibꝰ..qualiter. et.. poſt hoc. Bald. in.l.vlti C. eo. habemus tres caſus qui bac queſtionem decidunt. Anum in.l. non ex omnibus. j. de ar⸗ bit. Alius eſt in. c. qualiter et quando. el grande.in.q.de⸗ bet. extra de accuſa.⁊.c. pꝛeſentium.iteſtes.de teſti.lib.vj. Ex dictis iuribus hec concluſio eſt quod antequam depo⸗ nant non debent edi:timoꝛe ſuboꝛnationis. Hot. caſum vltime gloſ.que concludit in ſi.aliam eſſe ſolennitatem in⸗ ſtrumentia aliam contractus. PDꝛo hoc vide Barto. in.iſi libꝛarius.j de regulis iuris.et in.l.ſi quis legatum.j. de fal ſis. vbi hoc declarat dicens quod inſtrumentum eſt ſcri⸗ ptura publica a publica perſona confecta in qua intentio contrahentium reperitur deſcripta: contractus vero eſt partium mperäemen ruirittunm ljCritonus- dgeintordidl dcpäldefLon eoovſenedinind. nubsgrän vemaöett ie debmdice vſcheriand Dmödac CRMa nihtiucicten toperteclen ſrumentumeet anſatſeupvoc fborancumumt Purpontinpuo gido Anoind, trrio Brrponit rmunCdedlp. doarprsjnlb. uiumpedture drrichanane da Cde aͤnämnöine d Snanti dtarr cnvour CSoangece kekeroneginir ſonemgurt onculimqycan fintnn Scöoci duhlcsenouref mmdeſie denann malls Kaniärun um.extra de cẽ didicit, q eoipſo, deor faterieaqᷓ ineo militer videor fateri. indig.⸗Balin.alia cut. Pꝛoduco mſtru d fibi eſſet aliquac d. Nunquid illapꝛo- embꝛa. Pꝛimum tura quãdam pme a tabellione ad mei pꝛoteſtationis. ta um ipſaꝛoteſtatio⸗ bſtäͤte pꝛoteſtatione line. ccccccxxij Pa. duoc. par. Ipſe poni eſtatione pꝛoduco in luerſariumatalicaſt ublia. fi depo in⸗ ic non obſtantepur⸗ ne..ſi filius ad qbas- n.l.quo enim yann- am accepyquannus m alia cöuncupre jem cõtran md pfic. de liblcab notari in ſcuden. inſtrumentactinä, imo gloſin!qucan. de tut, radifraEà- ludit nominateſtun iptoꝛum ecenda che mina teſtium poc eſtibꝰſ⸗ naliteri us tres caius quih nex omnibus.jde 3 ho el grandein,ſo Jdeßl nus lgemmſai irumemumtnig ecta in qua fecta in9 8 us v cntractu bunum De edendo. partium conuentio. Solennitas inſtrumenti eſt illa jque pertinet ad tabellionem: ⁊ que ideo ſit in ipſa ſcriptun a vt per eam reddatur ſolẽnis:vtindictio anno domini: locus ⁊ dies ⁊ nomen tabellionis:que omnia ex ſuo officio facere debent. Solẽnitates vero cõtractus ſunt ille que pertinẽt ad partes, videlicet vt ſint habiles ad cõtrabendu. CCa pio.. edẽda.⁊Dicitur bic ꝙ edẽda ſunt omnia quibus ꝗs vfuruseſt. Fallit niſi ſint ea quibus quis eſt vſurus, ad hoc ſolum vt iudicẽ inſtruat. Inno.in..per tuas.extra de teſti. Exemplum, ſidẽtur interrogatoꝛia iudici ſuper examina⸗ tione teſti:ꝛ per hoc fuit deciſa Bono. queſtio quã dede rat pars iudici:altera pars petijt copiam:iudex noluit da re, an cogatur. Ego allegani no. per Inno.videlicet ꝙ nũ⸗ quam ea que dantur ad iudicẽ inſtruẽdum iudex inuitus noncogitur edere. M Alterius aduertẽdum circa vnum 10 qõ dicit hic Bar. † Obtinuiſti vnam ſentẽtiam contra me. Appello vel dico nullam:⁊ peto te per iudicẽ cöpelli ad il⸗ lam ſentẽtiam pꝛoducendã coꝛã iudice nullitatis:tu nõ po tes edere:vel dicis te nõ habere.quid faciet iudex. Barto. bic⁊ in.l.ij.C. eo.refert dictum ſingulare Inno.in. c.perpe tuus.de fi.inſtru.ꝙ iudex appellationis dʒ pꝛonunciare il- lam ſentẽtiam omnibus viribus carere:ꝛ ſic ꝙ nunqᷓ; adlu cem perueniat.j. de interroga.ac..ſi.⁊.l.vlti. C. de ni. inſtru. Bal.iſtud ſequitur in.l.hi qui ad ciuilia. C. de appella.⁊ in Lij. C.vvt lit.ꝑen. Kap. ſequitur in allegationibꝰ ſuis. Fᷣede. de Se. in hoc dubitat in cõſi. cxcvij.⁊ Arch.in. c. Romana. de appel lib.vij.Cõmunis pꝛactica ſequitur dictum Inno. Ego plene dixj in..l.ij.C. de eden. ¶M Alterius in..edere. vides t qð dicitur inſtrumẽtum vel contractum edere qui totum nõ edit.Hic ſumpta occaſione querũt doctoꝛes.Cũ peto edi mibi inſtrumẽtum ſeu pꝛiuilegiũ ⁊ dʒ totũ edere: an ſufficiat iam oſtendi vnam particulã. Caſus eſt in.c.ac⸗ cepimus.a.c.cõtingit. de ſi. inſtru. Seciditur etiam per.l.vl ti. C. de pꝛeci.imp.offe. Aeritas eſt ꝙ aut ad ſatiſfaciẽdum mihiſufficit vna particula:⁊ tũc illa eſt edẽda:ſinautẽ edi⸗ tio particule nõ ſatiſfaciat:puta qꝛ vult repꝛobare totũ in- ſtrumentum:⁊ tũc totũ eſt ſibi edẽdum.Simuis queſtioeſt an ſufficiat pꝛoducere particulam legis vel ſtatuti ad coꝛ⸗- roboꝛandum intentionẽ ſuam an debeat pꝛoduci integra. Par. ponit in pꝛoe. Digeſt. noui. Gal. in.linciuilis. S. de le⸗ gi. do. Anto.in. d. c.j.de pꝛoba.Similis queſtio fuit in inuẽ- tario. Bar.ponit in.ltutoꝛ qui repertoꝛium.j.de admi.tut. ⁊ in. l. fi. C. de al. ꝑu. pꝛeſt. ⁊ in. l.ij. C. quo. ⁊ quãdo ⁊ in quibꝰ quar. ꝑars. in lib.v. Lõmunis cõcluſio eſt vera ꝙ aut innẽ- tarium petitur a tutoꝛe edi ad hoc vt res poſſit admini⸗ ſtrari. Nam ante non poteſt: vt l. non tutoꝛes.5. de admini. tut.⁊.l.vlti. C.de arbi.tut.an tunc debet edere totum. Dic qð nõ:qꝛ nõ intereſt pupilli vt ſuũ patrimoniũ pãdatur: vt d. l.j. Sinautẽ petatur edi:q deſicit in aliquibo ad hoc vt edatur ſcriptura:⁊ tunc totum debet edi:qꝛ ałts nõ ſatiſſit. ¶ Glo.in.ã.edenda.pꝛimo cõcludit ꝙ poſt publicatas at/ teſtationes inſtrumẽta pꝛoduci poſſunt. Hanc eandẽ coᷣclu ſionem glo.fecit in.l.officiũ.j.de rei ven. ¶ Itẽ vſq;quo eſt concluſum in cauſa.c.ſi dies. extra de teſti.c.cũ dilectus.de fi. inſtru. Scõo cõcludit ꝙ poſt dicta teſtium examinatoꝛũ publicata nouiteſtes pꝛoduci nõ poſſunt. Zllegat.. quia. in authẽ.de teſti.⁊ eſt tex. in authẽ. ⁊ qui ſemel.C.de pꝛoba. c.fraternitatis.de teſti.cle.de teſte.eo.tit.Et eſt ratio qꝛte⸗ ſtes poſſunt facilius ſuboꝛnari ad dicendũ falſum:ꝛ ipſe ta bellio qui in inſtrumẽto habet teſtes apponere eoꝛũ timo⸗ re non ſic faciliter inducitur ad falſificandũ. ¶ Tertio cõ⸗ cludit qð editio inſtrumẽtoꝛum eſt faciẽda poſt ipſam litis conteſtationè: ⁊ hoc eſt regulare. M Idẽ concluſit Specu. in titu.de inſtru. edi..nunc dicamus.in pꝛin. Sed dubium 12 eſt ⁊ pone ꝙ quis in libello faciat mentionẽ vnius inſtru⸗ menti:nunquid illud ad petitionẽ litigatoꝛis ante litẽ con⸗ teſtatam debeat edere. ¶ Regula huius gl. videtur cõclu dere ꝙ nõ. Nihilominus Bar. aliter concludit in..ſi lega⸗ tum.j. pꝛoxi.⁊ in.l.ſi poſtꝙᷓ..ſi dies.j.vt lega.no. ca. Aliter etiã Spec.in tit.de inſtru. edi.⸗.nũc dicamus.verſi.quid ſi quis.Aliter etiã Fed.de Sein cõſſ. lv. Aliter dñi de Ro. in deci.ccccxxxvj.⁊ Inno.in.cj.extra de ꝓba. TCu tamen in hoc debes dicere ꝙ aut ego in libellãdo facio mentionem vnius inſtrumẽti:qð quidẽ apud aduerſariũ eſt vel dʒ eſſe: tali caſu illius oſtenſionẽ facere nõ debeo:vtj.eo.l.ſi ꝗs ar⸗ gentũ..pꝛohibet. Sinautẽ veriſimiliter nõ ſit penes ĩm conuentũ:tali caſu, aut actoꝛ ipſe põt parti aquerſe facili⸗ † 8 56 ter edere:puta qo penes ſe bz /debet ſieri ante iitis coteſia tionẽ. 3. eo. lj in pꝛin. Sinautẽ ipſe actoꝛ nõ ita celeriter ba bet facultatẽ oſtendendi: puta qꝛ tabellio eſt in longinquis partibus:⁊ tũc nõ dʒ cogi edere ante lit. cõteſta. ſec poſtea editio fiet. Ex hoc decidit᷑ ãſtio alia. Ego abs te tãqᷓ; pꝛe⸗ latus, puta abbas, vel eps ſum conuentus, gnoꝛãs me eſſe abbatẽ, vel epm:⁊ dicis nõ intẽdo tecũ agere niſi oſtẽdas li teras epᷣatus, vel abbatie: an teneat᷑ oſtẽdere ante lit. cõte. Spec.in tit. de actoꝛe.g.ſed pone quidã dicẽs.⁊ cõcluſio ve ra eſt ꝙ in pꝛimis ſpectat᷑ ſtatus perſone:vt.l. queramus.j. de teſt.ꝛ.l. necne. de pet. here.cũ ſi. Ex ijs deciditur queſtio alia.Ego ago cõtra aliquẽ tanꝙ́; ꝓcuratoꝛẽ Titij ante lit. cõteſt. iſte cõuentus petit ſibi inſtrumẽtũ ꝓcurationis edi. Aidetur ex ſupꝛadictis ꝙ debeat edere.l. Pomponius.F. raro.j. de ꝓcu. Ad idẽ qð not.glo.in.c.j.de elec.lib.vj. Joã. An.in addi.Spec.in titu.de inſtr.edi.g.nũc dicamus.verſ. ſed quid ecce ⁊c. ¶ Itẽ quero aliquis agit de iure ſibi con⸗ ceſſo. Debitoꝛ dicit nõ eſſe verũ:⁊ ſi actoꝛ pꝛeſens verũ af/ firmet petit ſibi edi inſtrumẽtum ceſſionis:an debeat fieri editio ante lit. cõteſta. an vero poſt. E pᷣdictis apparet qð ante. Sed Spec.‚aliter dixit in tit. de ac..j. ver. ſed nũquid agẽs ex iure cõceſſo.⁊ in.d.tit. de inſtru. edit.ã.nũc dicamꝰ. ver. ſed ꝗd ecce. ¶ Glo.edere.No. ꝙ ꝗs etiã ignoꝛãs ſe te neri ex ſtipulatione ſub pena incidit in penã ↄtractus. Ae ru ntamẽ eſt ꝙaduerſus pene obligatio nẽ, in quã incidit, de egtate reſtituit.j. cũ filius.. in hac. j. de vᷣb. obli..ij.in gl. fi. C.de iur. emph.no. Dy.in. c.ſi gs in ius vo.de re. iur. li.vj. Summarium. ‿ ESdi non debet aduerſario id quod penes ſe veriſimi liter babere pꝛeſumitur quis. Editione inſtrumenti petita ſufficit edi copiam. Editio non cogitur fieri impertinentium. Caſus plures quibus ad fundandam intentionem agen⸗ tis a reo facienda ſit editio. ᷣj Nõ tenetur quis ad⸗ 8 3 legatu m. Cdes ed a9 inſtru⸗ entũ qõ penes ſe veriſimiliter dz habere. ⁊ ii⸗ Aco vel ageẽti pꝛo eo edẽda ſunt inſtrumenta ad fundanda intentionẽ. h. d. cũ.l.ſeq. ſcõm plenioꝛẽ intellectũ. ¶ No.in hac.l.ſi legatũ.x me habẽte veriſimiliter illud in⸗ ſtrumẽtũ, cuius mentionẽ facio, illud idẽ ego non edo. Ad idẽ.j. e.l.ſi quis vxoꝛe..ꝓhibet. ¶ No.ſcðo vᷣm aliũ intelle⸗ ctum.:t ꝙ petita inſtrumẽti editione ſufficit edi copiã, nec eſt edendum oꝛiginale. Illud enim remanere debet penes partem. Similiter et cum petitur editio actoꝛum iudicia⸗ lium ſufficit edi copiam:cum oꝛiginalia remanere debeãt penes notarium vel iudicẽ cauſe:vt eſt caſus extra de pꝛo⸗ bat. c. quoniam contra.⁊.c.ſi. MNo.in.l. ne quiſꝙ́;. † peti nõ poſſe editionem inſtrumentoꝛum ad pꝛeſentẽ cauſam non pertinentium. Cmo. ſecundo ex ea. ſecundum vnum intel lectum quod fanoꝛe ſiſci eſt introductum vt ad intẽtionem ſuam fundandam pars aduerſa inſtrumenta ſua cogatur edere. Ad idem quod plene not.in. l.ij.. diuus.j. de iure fi⸗ ſci.licet regulariter contra:vt vidiſtis in..editiones.et eſt tex.in.l.qui accuſare.C. eo. M. Nota tertio ſecundum alium intellectum:quod ad fundãdam replicationem reus acto- ri inſtrumenta cogitur edere.quod dic vt plene not. in. d. c. editiones. a in. d.l. qui accuſare. C. eo. Dixi in. 5. editiones. 4 quod in lne quiſquam dicturus eram. † Caſus videlicet in quibus ad fundandam intentionem agentis a reo fa⸗ cienda ſit editio. Pone igitur pꝛimum, videlicet in fiſco: vt hic. Secundus caſus in vſurario: vt in clemen.j. de vſuris. Tertius caſus eſt in quolibet artifice qui componere ſolet libꝛum rationum in exercitio ſue artis. Quartus caſus eſt ßᷣm Jaco. Butrig.quem HBarto.inſequitur licet Bald.te⸗ neat contrarium.⁊ nota bene in. l.j. C. eo.⁊ ibi plene dixi in argentario et nummulario, in.lkargentarius. et.l. quidam. S. nummularios. et..pꝛetoꝛ ait. in pꝛincipio.j. eo. ¶ Quin⸗ tus caſus eſt in dote:vt heredes viri teneantur videre in⸗ ſtrumentum dotis.Iſtud fuit dictum Anto.in. cj. extra de pꝛobatio. CAltimus caſus eſt vbi agitur de matrimo⸗ niali cauſa. In illa emm maritus vxoꝛi et vxoꝛ marito co- guntur inſtrumenta edere. Joan. And.in additio. Spec. u 32l Uog L0a ——ʒ—— A udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. in titu. de inſtru. edi..videndum reſtat.in altehie lnaſ, pit, Satis magna eſt hec cauſ a. Puta denes Ve Prin me atali ſeparari:quia habet aliam vxoꝛc:⁊ ic P fa hi edi inſtrumentum dotis alterius vxoꝛis. Ad e 1 quia multa ſunt ſpecialia fauoꝛe matrimonij ie 8 l N in. c.j. extra vt lit.non conteſta. Non eſt ei Bo⸗ de inere hoc etiam ſit ſpeciale inter illos. Pꝛeterea ſi fauoꝛ in eſt introductum vt vfurarius edat inſtrumentum a 8 dandam intentionem in clemen.j.de vſur. ita fauoꝛe ani 3 debet hoc eſſe in cauſa matrimomali. CR di 8 Mio in.l.ſilegatum.videlicet qð vbi dubitatui de vhibe 8 ſtrumẽti ſemper recurritur ad matricem ſe heneanr ſ appellatur particulum oꝛiginale zuitheerun poc allegatur ptura: inter que nulla eſt oifferentia. u doniſ vmann caſus in.I.pꝛo ea. in authen. de tabel Killud. vriinota ex⸗ lecturam. Bene facit. c.j..c. cum tabellio. cum. tra de ſide inſtrumento. Summarium. Argentarius edere tenetur die conſule adiectis. icti idi tet. ctio uodammodo quid impo: Eugenrllratus officium an ſit publicum. 4 Dolus excuſat quam a debito editionis. Editio multa et diuerſa pꝛeſupponit conſyderanda. 5 Edere coacto an iuramento dato ſe non poſſe credatur. 7 Argentarius argentariam non exercens, an nihilominus edere teneatur edere rationem:et quid de vſurario reſpe- ctu pꝛeteritoꝛum. — ☛₰ᷣ 8 8 CUrgentarij omnes Retoꝛ ait. edere teneãtur ⁊ cogun Aſur adiecto die ⁊ cſule illis ad quoꝛum vtilita- Item conkecta ſunt ⁊ mandatum. ⁊ filiuſfamilias argentariam exercens:⁊ etiam pater ſi eo ſciente ⁊ appꝛo/ bante filius exerceat ad finilem editionẽ teneãtur. ¶ Itẽ ſeruus ⁊ etiam dominus per ſeruum/ſi ipſo volente argen taria exerceatur ad ſimilem tenetur editionem ⁊ nõ ſolum qui nunc eſt argẽtarius:ſed qui eſſe deſijt ad rationũ edi⸗ tionem cogitur ⁊ ibi compellitur vbi argentariã exercuit, licet alibi illas tranſtulerit.hoc dicit. Not.l.cum pꝛincipio ſequen. ¶MNo.pꝛimo t expꝛincipio argentarium ad eden⸗ dum rationes obligatum die ⁊conſule adiectis. Ad idem j. eo.l. quedam.§. nũmularios. ⁊.l. argẽtarius. in pꝛin. 3. co. 1j H. rationes. CMo. ſecundo in verſi. t quodãmodo hanc dictionem impoꝛtare pꝛopꝛietatem.j. re.amo.lj. in fij. de libe.⁊ poſthu.l.in ſuis. C tMHo.tertio in ver.ſed etſi ſeruus. ſeruum eſſe argentarium: et ſic patet argẽtarium non eſſe officium publicum:vt.j. de reg. iur. l. qð actum ¶ Ho.quar & to in ver. ſed etſi. ꝙ is a quo petitur editio edere non te⸗ netur ſi dicat ſe edi quod petitur abſq; dolo non habere. ¶ Mo.ex.e.quinto qð non habere inſtrumẽtum vel ratio- nes ad ſinem excludendi petentem rationẽ vel editionem pꝛobatur per iuramentum. ¶ Mo. fexto in verſſ. is etiam. qð deſinens eſſe argentarius tenetur ad edendas ratio⸗ nes ratione artis cõſcriptas tanqᷓ; ſi argentariam exerce/ ret. ¶ No. ſeptimo in ver.quod ſi.ibi alibi autem quem.nõ compellendum acl editionem rationum, vbi argentariam exercet, etiam ſi alibi illas dolo tranſtulerit niſi editionem petens iudicis vel pꝛincipis poſtulato ſuffragio ſumptus ad tranſſationem neceſſarios offerat. CMo. in.l.ſpacium. T quod conſyderata locoꝛum diſtantia ſpacium ad pꝛofe⸗ rendas rationes edere debẽti conceditur. Idem.j. quem⸗ admo.teſta. ape lij. circa fi.vbi hoc melius declarabitur. ¶ Not.in.l.ſi quis ex argentarijs.in clade edere debentis foꝛe vel ad locum vicinum, vbi rationes ſunt editio poſtu⸗ lantem ducere, aut rationes que edi petũtur in ſcriptis po ſtulanti tradere. CCircatexiin pꝛin. Iſte tex. in ver. equũ fuit, inducitur ad queſtionem. Muta eccleſia vel pꝛiuatus dedit mihi fundum vel empbyteoſim vel in feudum cum hoc quod quolibet anno debeam ſoluere certum quid no/ mine canonis. odo eccleſia ipſa vel pꝛiuatus non bene babentes in memoꝛia, quid ego dare debeam nomine ca⸗ nonis: conuemunt me in indicio: et volunt me compellere vt edam inſtrumentum emphyteoſis ſeu feudi: 4 lere poſſint: Iſte textus docet quod dacwufe P: quod equum eſt, vt inſtru⸗ mentum edatur:cum domini cauſa ſit factum.Ego remit. to vos ad Specu.in titu.de emphy.g.nunc aliqua.ver.clſ. queritur Bar. tetigit vnum verbum in. lj. C. quib. ad con. pꝛe. ac. non licet. lib. xj. Bald. aliquid hic:ſed plenius in..ij. C. quomodo et quando iudex. Legiſte habent vnam gloſ. pꝛo ſingulari in.i.ij. in verbo, rara fides. C. quando et quib⸗ quarta pars deb. lib. x.tenentem emphyteotam vel feuda⸗ tarium compelli edere.Tetigit etiam Bal.in.l.inſtrumen ta.C.de fideicom.Huic adijcitur alia queſtio ſimilis. Sol⸗ uit mihi quis cenſum pꝛo quadam re, quam dicit ſibia me in empbytheoſim data:vel quis pꝛo quodam caſtro, quod dicit ſibi a me, vel pꝛedeceſſoꝛibus meis datum in feudum. Soluit vaſallagium, modo ego ignoꝛãs, que res ſit iſta, ex qua mihi ſoluitur, an mibiliceat eum compellere ad eden dum.Specu.mouet in.d.tit.de emphyt.⸗.nunc aliqua. ver ſicu.vj. Ego do gloſſ.ſingularem que declarat ꝙ teneatur edere, ſcʒ in. c. mperialem. in verbo, requiſitus. de pꝛohi. feu. alie.per Federi.in vſibꝰ feudo. ¶ Tertio quero. Ault quis me compellere ad edẽdum titulum iuſtum quem ha- beo in beneſicio. Nis diebꝰ fuit hec queſtio de facto deciſa per glo. magiſtra.ſcilicet in.c.j.de regu.iur. lib. vj. decidens quod non. Inno. etiam tenet in.c. ex inſinuatione. extra de pꝛocura. et pꝛobatur per generalitatem.I. cogi. C. de peti. heredita. Gene tamen eſt verum quod ad petitionem oꝛ⸗ dinarij clericus ſibi ſubiectis cogitur ſibi docere de titulo ſuo. Caſus eſt in.l.oꝛdinarij.de offic.oꝛdi.lib.vj.tMotaui.s. quod ſufficit poſtulato iurare ad fidem ſe non babere in⸗ ſtrumentum. Minc queritur ſolui cuidã Senatoꝛi pꝛo vſu/ ris cẽtum, repeto illa reo. et quod ſit verum quod ſoluipe⸗ to vſurarium cogi ad edendum libꝛum rationum ſuarum. feneratoꝛ dicit ſe non habere ⁊ iurat nunquid ſit ſufficiens pꝛobatio: Iſte textus facit quod ſic. Contrariũ eſt verum in feneratoꝛe per gloſſ.oꝛ.quam vide in.l.compꝛehenden⸗ dos.de vſuris.Nec obſtat iſta litera: quia non loquitur i odente rationes: que quidem rationes cõſcripſerat:ſed lo quitur quando continebatur tertius in caſu noſtro conti/ nebatur feneratoꝛ. Quid autem in herede feneratoꝛis an ſufficiat allegare ſe non habere. De hoc remitto vos ad Balc in. c. vaſallus.ſi de feu.fuerit contro. inter do.⁊ agn. in vſi. feu.qui ad deciſionem allegat.l.alio.C.de in lit.iurã. ¶ Alterius inducitur ad queſtionẽ. Pꝛoducitur quoddã inſtrumentum in iudicio poſtqᷓ; eſt regiſtratum reſtituitur parti:ego peto illud idem de falſo repꝛobare:tu diciste nõ babere, quia perdideras:⁊ vis iurare an ſit ſufficiens pꝛo- batio.Caſus eſt quod ſic in.l.vlti.C.de fide inſtrumen. Ca noniſte habent gloſ.in. c.cum olim eſſemus apud Peru- ſium conſtituti.extra de pꝛiuil. ¶ Item facit. Petit quidã ſibi edi inſtrumentum quod veriſimiliter debet habere di cens ſe perdidiſſe:et quod ſit verum offert ſe iurare, an ſit ſufficiens pꝛobatio. Caſum habetis in cle.ſi quis eꝑ ar.c. ¶ Capio verſi.etiam ſi is qui deſunt. Dicitur hic quod non ſolum argentarius actu exercens argentariam, ſed is qui deſijt illam exercere tenetur edere. Rinc ſumpta occa/ ſione Bart. querit. Nunquid qui fuit vſurarius olim, nunc vero non eſt cogatus edere libꝛum ſuarum vſurarum vel rationum? Iſte tex.decidit quod ſic. ¶ Hinc etiam queri⸗ tur. Nunquid iura edita contra feneratoꝛes cõtra illos qui deſierunt eſſe feneratoꝛes iſte odioſe.ll.endicent ſibi lo- cum. Barto.poſuit hic.⁊ in.l.quid ſi fugitiuus.j.de edil.edi cto.⁊ in.l.palam.. non ſolum. j. de ri. nup. In omnibus his locis per dicta iura dicit ſibi pꝛima fronte videri quod iu⸗ ra cõtra feneratoꝛem habeant locum etiam cõtra eos qui deſierunt eſſe feneratoꝛes. Bald.tamen in rub.de vſur.de⸗ cidit cõtrarium:⁊ allegat ad hoc tex.in.c.cum tu. in verbo, donec.extra de vſur.Ego allego tex.in.l. Imperialis.in.ij. col.C.de nupt.vbi text.dicit, qð ea que defiſt eſſe meretrix: non debet amplius hoc nomine nuncupari. Hoc maxime intellige verum ſi iſte talis per trienniũ fenus deſierit exer cere. Per tex.vero qui dicit ſatis ad purgãdos malos mo res pꝛeteritos ſufficit triennalis tempoꝛis bone vite teſti⸗ monium.in authen. de mino..ſi vero is.ad fi. ¶ Alterius vides hic,quod qui deſijt eſſe certi artiſicij artifex, nibilo- minus reſpectu pꝛeteritoꝛum conuenitur, vt artifex. Que⸗ ro ſub quo iudice debet conueniri is qui artifex eſſe deſijt: Dico quod aut queritur reſpectu alicuius negotij in pꝛe/ teritum geſti occaſione ſue artis:ꝛ tali caſu debet conueni⸗ ri coꝛam iudice talis artis. Caſus eſt notabilis Kench d rat. bEn nei „akuu voſuane ceric— ſ Ci hunnin onponiſumint wurrit nui fmmitmnabirung Eongonilimie ttitebigendom. 4 wraiteysler dponäenc (tadmitenäon Lonpniſer nimſtgidhn / Conpomſſun terſtintalgen 3 Lewvniſim rumbonien Lomponiſumd dLongomifamc ſitem valter o NConpoomiſüme doitrriinpote donponiſen weediriwndo S Heitzoperber ionebadenr. wSrneaaati wretreftenn G Laucungſt arone, Cmmpumſim mivemten Tenxonting aligencun, ilamiſin diimegti hunm danne an lg 1.7 tee n poſt t Toener u. ur.lib.ydecicen tem lcogi Cran dd ad pettti pen ibi docer n mdendoe edetitnd ral.llb. vſ.fHotaui enſenon babere in ä Senatoꝛi pꝛo yſu rum quoq ſoluipe⸗ Trationum ſuarum, nuid 3it ſufficiens ntrariũ eſtverum inX«ompaehenden⸗ auianon Loovitur im es coͤſcrypſerat:ſedo in caſu noſtro contiy erede feneratoꝛis an boc remitto vos ad tro. inter do. ⁊agn. lio. C. de in lit jurã. oducitur quoddã iſtratumreſtitaitor obare:tudiciste no an ſit ſufficiens pꝛo⸗ fide inſtrumen. Ca ſemus apud Weru- im facit. Petit quici liter debet babereoi offert ſe iurare anſt in cle.ſiquis exrct t. † Dicctur hiequl as argentarim ſi rre. Dincſummualo- Im ctiam cötracosch lee ſudebet onle li caue 1e lig 1n. notabais Neaj De receptis arbitris. rat.agi opoꝛ. Aut conuenitur occaſione alterius negotij extra artiſiciũ: puta occaſiõe alicuius bereditatis ſibi ob⸗ uente:ꝛ debetcõueniri coꝛam iudice generali illius loci nõ ſub conſule artis..ſi. C. de vete. lib. xij. niſi anteq́ deſiiſſet eſſe artifex eã fuiſſet inchoata coꝛã iudice artiſiciũ.l.ſi quis poſteaj. de indi. cum quedam puella.&. de iuriſdi.om.iu⸗ di.Et tex.extra de fo.compe.c.pꝛopoſuiſti. Sed pone ego artifex plurium artium:coꝛam quo iudice artis debeo cõ⸗ ueniri: Bald.mouet in.l.ij.C. de conſti.pecu. Tu debes di/ cere ꝙpoſſum conueniri ſub iudice illius artis cuius occa ſione conuenioꝛ.Tex.eſt no.in l.pꝛocuratoꝛis.⸗.ſi plures.j. de tribu. ¶ Item quero artifex non conuenitur reſpectu exercitij artis ſed alia occaſione:an debeat cõueniri coꝛam iudice artis ſue. Aelpone ſyndici ſunt deputati ad ſyndi⸗ catum:poteſtas cõuenitur reſpectu officij:an ſit index ido/ neus ſyndicus: Dic quod non. De pꝛimo habes tex. lũcta gloſain.vlti. C.de iuriſdi.om.iudi. De ſyndico eſt dictum Guliel. in. l. nulli. C. quoꝛum appel. non re. Allleg.l. iij.§. eo⸗ dem modoj. nau. caupo.ſtabu. ¶ De Treceptis arbitris ⁊c. Rubrica. Summarium. garhiriunuhone viri qui dicantur habere. 2 Compꝛomiſſum in tres arbitros ⁊ quod omnes vel vnus iudicare poſſit qualiter intelligendum ⁊ quid ſi cõpꝛomiſ⸗ ſum ſit in arbitrum pꝛout fuerit arbitratus. Compꝛomiſſum ſecundum equitatem arbitrãdi qualiter ſit intelligendum. 4 Bona fide pꝛeſcripta an poſſint ſalua conſcientia retineri. Compꝛomiſſum qð ſecũdum rigoꝛem uris arbitretur an ſit admittendum. 6 Compꝛomiſſum qð ſecundum cõſcientiam poſſit arbitra⸗ ri an ſit validum. Compꝛomiſſum qð arbitretur ſecundum iuſtitiam quali/ ter ſit intelligendum. 3 Compꝛomiſſum de ſtando arbitrio talis impoꝛtat arbi⸗ trium boni viri. ↄ Compꝛomiſſum de ſtando videre ſuo quid operetur. Io Compꝛomiſſum cum clauſula qð habeat plenariam pote- ſtatem qualiter conſyderandum. nCompꝛomiſſum cũ his verbis iudicio talis an arbitrium boni viri impoꝛtet. 12 Compꝛomiſſum quod dicat pꝛout ſibi placebit an impoꝛ⸗ tet arbitrium boni viri. Petitio per hec verba quicquid tibi placuerit pꝛo nõ pe/ titione habetur:ſimiliter ⁊ reſponſio. 14 Sententia arbitri cui compꝛomiſſa eſt libera voluntas nõ poteſt refricari niſi dolus interueniat. 15 Laudum an vltima die compꝛomiſſi ſieri poſſit abſq; ci⸗ tatione.. 16 Compꝛomiſſum de ſimpliciter ⁊ de plano pꝛocedẽdum an omnino excludat pꝛoceſſum iuris oꝛdinem ſeruando. Compꝛomiſſum quodalte ⁊ baſſe poſſit arbitrari qualiter intelligendum. 18 Compꝛomiſſum ꝙ per ſimplicem querelã pꝛocedatur an ſit validum ⁊ quid ſi facta fide. 19 Compꝛomiſſum quod pꝛocedatur babitis legitimis pꝛo- bationibus. 20 Compꝛomiſſum qõ arbitretur ſecundum ius de quo iure intelligendum ſit, ande municipali an de communi. 21 Renuncians omni beneſicio iuris intelligitur tam iuri communi qᷓ municipali renunciare. 22 Teſtibus duobus deponẽtibus de vi vel metu potius cre ditur quam centum deponentibus de mera voluntate: in materia renunciationis. 23 Compꝛomiſſum de iure⁊ de bona conſuetudine. 24 Compꝛomiſſum per hec verbapartes ſe ſubmittent arbi tri miſericoꝛdie. 25 C ompꝛomiſſum qð pꝛocedetur iuris oꝛdine non ſeruato an pꝛocedat parte nõ citata vel ſine teſtibus vel die feria/ ta:⁊ an eo caſu teſtes inbabiles admittantur.⁊ nu. 29. 26 Pubes an poſſit teſtificari de his que fecit in pupillari etate. 27 Judex tenetur ex officio ſuo teſtem inbabilem repellere, 57 23 3 1 lris arbitrio relinquitur quis teſtis ſit inbabilis vel 1u 4 0 Teſtes de cauſa ſcientie deponentes pꝛeferuntur deponẽ⸗ tibus ſine cauſa. 31 Teſtes tabelliones pꝛeferuntur non tabellionibus. 32 Teſtes maſculi pꝛeferuntur mulieribus. 33 Teſtes veriſimilius deponentes pꝛeferuntur alijs ſimpli⸗ citer deponentibus:⁊ qñ dicantur veriſimilius deponere. 34 Teſtes duo affirmantes pꝛeferuntur mille negantibus. 35 Compꝛomiſſo facto de pꝛocedendo nulla iuris ſolennitate ſeruata, an ſides dabitur inſtrumento ſimplici perſone pꝛi uate:⁊ an atteſtationes inualide validari poſſint: ⁊ an poſt didiſcita teſtificatateſtes recipientur. 36 Teſtes quatuoꝛ caſibus admittuntur etiam poſt didiſcita teſtiſicata. 37 Stante ſtatuto quod omnes pene in iudicandis diſpoſi- tione remaneant, an arbitrio pꝛopꝛio eas poterit vel auge re vel minuere.. 32 Statutum quod iudexpoſſit de facto pꝛocedere qualiter ſit intelligendum. 39 Officiarius ſecundus an de inchoatis tempoꝛe pꝛimiple⸗ ne cognoſcet. 40Compꝛomiſſum qð ſententia feratur ſecundum conſilium ſapientis an ſit tenendum. 41 Diſpoſitio legis quod maioꝛ.ff. ad municipa. quinq; caſi⸗ bus limitanda. 4²2 Compꝛomiſſum de pꝛocedendo iuris ſolẽnitatibus omiſ⸗ ſis an excludat quancunq; exceptionem ſeu defenſionem. 43 Infinitas in compꝛomiſſis multis de cauſis repꝛobanda. 44 Compꝛomiſſum per hec verba toties quoties qualiter interpꝛetandum: ⁊ quid de tantum quantum et ſimilibus dictionibus. 45 Inducta ratione inſinitatis euitande. 46 Pꝛeſcriptioni an renunciari poſſit. 47 Wonpee appel.pꝓꝛoſequende vel inchoande an pꝛoꝛoga⸗ ri poſſit. 4 Compꝛomiſſum qð cognoſcatur de iure ⁊ de facto ⁊ pꝛo/ nuncietur de iure tantum qualiter intelligendum. 49 Compꝛomiſſum in arbitrum ⁊ arbitratoꝛem qualiter de⸗ finiendum. 50 Cognoſcere incipiens vt arbiter an poſſit poſtea cogno⸗ ſcere vt arbitratoꝛ. 51 Pꝛonunciatio facta bis verbis pꝛonuncio vt arbiter ⁊ ar⸗ biratoꝛ cuius ſit efficacie. 52 Sententia per hec verba condemno imo abſoluo:abſolu⸗ tionem potius qᷓ; condemnationem inducere cenſetur: et quid ſi dicatur condemno vel abſoluo. 53 Renunciatio recurſus ad arbitrium boni viri an ſit vali⸗ da:⁊ quid ſi cum iuramento renuncietur. 54 Statutum qð ſententia arbitri non poſſit reduci ad arbi⸗ trium boni viri an ſit validum. 55 Statutum appellationis pꝛobibitoꝛium an ſit validumnn.— 56 Penaa ſtatuto appellanti impoſita, an poſſit vigoꝛe ſta⸗- tuti conſanguineo applicari. 57 Statutum permittens appellationẽ ab interlocutoꝛia ſine ſcriptis:an ſit validum. 58 Juramentum renunciationi recurſus ad arbitrium boni viri interpoſitum quid operetur. 59 Compꝛomiſſum qdð leſio in magna vel parua quantitate non imputetur, an reduci poſſit. 60 Dolus an in dubio pꝛeſumatur in arbitratoꝛe. 61 Reductio ad arbitrium boni viri petita an impediat lau⸗ di executionem. 62 Compꝛomiſſum quod ius vnius poſſit alteri competere, an ſit validum. 63 Appellari poteſt a ſentẽtia arbitratoꝛis quemadmodum ab eo poteſt peti reductio. 64 Reductionem ad arbitrium boni viri an incidat in pe⸗ nam compꝛomiſſi. 55 Pena ab arbitratoꝛe impoſita an poſſit per iudicem re⸗ curſus mutari. 66 Arbitris diſcoꝛdantibus an tertio penam imponenti pa⸗ rendum ſit. 67 Compꝛomiſſi pena an de iure canonico poſſit exigi, ¶ At hec rubꝛica reddaturvtilis bonum eſt in ea inſerere clauſulas que ponuntur in fine compꝛomiſſoꝛum ſecũdum b Audo. Roma.in pꝛimam.ff.veter.part. oꝛdinem cõſuetudinem:⁊ earum virtutes. ¶ Pꝛimo que/ ro an ille qui habeat liberum arbitriũ dicatur habere ar bitrium boni viri, de quo vide per Gart.in. l.alio. ff. de ali⸗ men.⁊ciba.lega. ¶ Et ſcias quod ille qui habet plus dan/ di poteſtatem, dicitur habere arbitrium boni viri. text eſt ßᷣm Bar.in l.cũ filius..pater cũ filia.ffde lega.ij. ¶ tSed quid ſi compꝛomittitur in tres arbitros, ꝙ omues poſſunt iudicare, vel vnus ex eis que ſit virtus iſtius clauſule, vide Bart.in.l.heredes mei..peto.ff.ad Treb.( Secl quid 4 compꝛomittitur in arbitrũ pꝛout fuerit arbitratus: dic q impoꝛtat arbitrium boni viril.ſideicõmiſſa. õ. quanqᷓ.ff. de lega. iij. Ham lʒ ſi compꝛomiſſum ſt in arbitriũ, ipſe Pae pꝛeferre iniquum equo.l.diem pꝛoferre.g. ſtare.ff.de arbi. hoc eſt verum:niſi in compꝛomiſſo diceretur, qò compꝛo⸗ mittitur in arbitriũ, pꝛout arbitratus fuerit: q tunc nõ ha bet liberũ arbitriũ. q tene mẽti. ¶¶ Quid aũt ſi aõpꝛomiſ ſum eſt, ꝙſcõm ecufarem poſſit arbitrari. Quid impoꝛtẽt bec verbaꝛ⁊ tũc dicit ei ꝙ poterit arbitrium reiecta quali⸗ bet exceptione pꝛeſcriptionis m Ange. in l. ſequitur.g.ſi viam.ffde vſuſcap.hoc autẽ fuit oꝛiginale dictũ Bal.in. lj. Cde pꝛeſcrip.xxx.annoꝛũ.Et ambo ſe fundãt tali ratione: quia cũ pꝛeſcriptio ſit iniquiſſimũ iuris ſubſidiũ. in aut.vt eccleſia Romana.ꝗ. habeat itaq;. Cõpꝛomiſſum autẽᷣſit fa ctum ſᷣm equitatẽ:ergo ⁊c. Ipſitamẽ nõ viderunt Bart.in Extrauagati ad repꝛimendã in verbo, videbatur. que con trarium decidit in.l.bona fides.ff.depoſiti. Et videtur ve⸗ riſſima per do. Inno.in.c.cura.in fi.de iure patro. Jo. An. in regula, poſſeſſoꝛ. de regu. iur. in mercur. ⁊ refert Bal. in authẽ. C.de vſur.t Dicũtur enim p̃ſcripta bona fide poſſe retineri, ſalua cõſcientia. Cõſcientia autẽ in bona fide con iiſtit:ergo ⁊c. Scðo per dictũ Gal.referentis Pet.de BGel laper.diſputaſſe in..cũ quis.C. de iuris ⁊ facti igno. Mꝛe- ſcripta ſicut in foꝛo ſeculari poſſunt retineri,ita in foꝛo po- li. Foꝛus autẽ poli nõ ſequitur, niſi equitatẽ: ergo ſequitur cõtrarinm. Tertio vero per ea que no.Canoniſte in.c.no⸗ uit. extra de iudicijs.⁊ Bar. in Extrauag.ad rep: imẽdam, in verbo denũciatione.⁊ Bald.in.d.aut᷑.ad hec.⁊ in.c.ij..ſi quis.xxx.ſi de feu.fue. cõtro.inter do. et vaſal. in quadã diſ⸗ putatione, que incipit, ſtatuto cauetur, ꝙ feneratoꝛ: dũ di⸗ cunt, ꝙ bona fide pꝛeſcripſit, tanq́; per pꝛeſcriptionẽ ſubla tas eſſet tam ciuilis ᷓ; naturalis effectus ᷣm no. Bar.in.l. fi.ff.rxem ra.ha.⁊ in.l.obligationũ fere..placet.a.ff.de act. et oblig.⁊ per eundẽ in glo.in.l.at qui natura..cũ me abſen⸗ te. ff.de neg. geſt. ¶ Nec poteſt fieri denũciatio. Ipſa autẽ denunciatio non eſt, niſi equitate fundata, vt dicto. c. nouit. ¶ Quartoqꝛ pꝛeſcriptioni inducte in odium negligentis, per ipſos cõtrahẽtes nõ poteſt renunciari: ergo nec tacite per illud verbũ equitate.ar.l.cũ quid.ff.ſi cer.pe.cũ ſimilib. Ex quibus omnibus videtur verioꝛ opinio Bar. ¶ Poſ⸗ ſent tamẽpꝛedicte opiniones reduci ad cõcoꝛdiam, vcʒ qð aut eſt tale, quod bona fide pꝛeſcriptũ eſt: et habeat locum opinio Bar. aut mala:⁊ tũc Bal. ⁊ Ang. ar. no. per Bal.l. id qð pauperibus.C.de epi.⁊ cle.⁊ in.l.quibus diebus..dñs. ft:de cõdi.⁊ demõ.⁊ per Bar.in.l.legum.ff de liber. leg. ⁊ ꝙ no. Bar.in.l. s cui.õ. ęlauius Hermes.ff.de ſol. dũſqͥrunt, an teſtatoꝛ mandãs ſolui debita intelligat de pꝛeſcriptis: Et cõmuniter volunt, ꝙ aut bona fide ſunt pꝛeſcripta: aut mala:ſi bona nõ compꝛehẽduntur:ſecus ſi mala:⁊ hoc non Pꝛopter alia, niſi, ꝙ que bona fide pꝛeſcripta ſunt, poſſunt ſalua cõſciẽtia retineri in foꝛo poli. Si ergo ita eſt in teſta⸗ toꝛe, qui in articulo moꝛtis pꝛeſumitur de anima cogitare. ſancimus. C. ad.l. Jul. repetẽ, ergo multo magis in viuis copꝛomittẽtibus, qui nõ pꝛeſumũtur de moꝛte cogitare. et ita videtur de iure dicendũ. C Scõa autẽ virtus buiꝰclau ſule, eſt, ꝙpoterit arbitrari nõ obſtante aliqua exceptione Pacti nudi:x ita tenet Bal. in. l. Quintus. fr mã. ſcoͤm ꝙetiã refert Bal in.1ſipꝛo ea. C. co. pꝛo quo etiã facit, equũ eſt pa cta ſeruaridʒ nõ ſint ſtipulatione vallata.l.j.ff.de cõſtit.pe⸗ cu. z.l. ff. de pac. hinc eſt. ꝙins canonicũ ex nudo pacto a- etionẽ naſci permittit, quaſi equn c.de pact.ꝙ limitat᷑ no- tabiliter per Bal.in.l. petens. in ſi.C.de pac in repetitione ¶ ¶Secũdo pone, ꝙ dictuͦ ſit, ꝙ arbitr aripoſſil ſcom ri⸗ goꝛem,⁊ debeat: dic ꝙ tali caſu admittit exceptio purga⸗ tionis moꝛe ſm Ange in. l iinfula de vert dn tio purga tione ſua:tanq; lielntepeti⸗ us. ran; purgatio moꝛeſit ſuper equitate fundata f ſi quis cautionib.⁊l.ſi poſt tres. ratio e ndern 54— Qo d canonica admittitur purgatio moꝛe bm Bn mäerdacee 2bIal. 6 6 C. de pac.allegat ad hec. c.potuit. de loca. M r Tertio one qð ſcðm cõſciẽtiam compꝛomiſſum eſt:⁊ dic ꝙ iſto caſu ſen tentia ſine citatione ferri poteſt pᷣm Bal.in. l. certũ. vnde cogn. CScðo qꝛ virtute huius clauſule nõ poterit ap el lari, nec infirmari hᷣm gl. in. c. ſtatutũ.q. aſſeſſoꝛem. de reſcri in. vi in verbo,cõſciẽtiã. quam tamẽ gl.limita, niſi ex magna cauſa pꝛeiudicium inferretur:vt elegãter not. Bal. in. l.j. C de reb.credi.⁊ in.l.ij.C. de ſe entẽ. experi.recitã.qui ita redu⸗ cit ad cõcoꝛdiã illam, que videtur cõtra.in cle.j. de inrepat. CrQuarto pone ꝙ cõpꝛomiſſum ſit, ꝙ arbitrer ſcom in⸗ ſtitiam.:dic ꝙ intelligitur iuſtũ.l.fundatũ:vt not. dicit Bal in.l. nemo. C. de ſen. ⁊ interlo.om. ind.⁊ in.Liuſtitia. frde iu⸗ ſti.⁊ iure. Juſtitia em̃ nõ eſt pꝛimũ caput equitatis ſed ßm legẽ cõmunem fundata eſſe debet. ar. illicitas.. veritas ff.de offj. pꝛeſi. Ct Itẽ quinto pone, ꝙ dictũ eſt, de ſtando arbitrio ſuo: ⁊ dic ꝙ iſta verba hoc caſn impoꝛtãt arbitriũ boni viri:vt no. per Bar. in. l.j. ff. de pꝛeto.ſtip.Et iſtud im⸗ poꝛtare arbitriũ boni viri, eſt talis virtutis, ꝙ tali caſu non poterit arbitrari aliter in caſu iſto ꝙ́;, qð ſic diſponeretur ſi eſſet ſuum:yt eſt caſus ſingularis ſᷣm Bal. in.1ij.ff de ſolu. quam ad hec. Bal. allegat. ¶ Secũdo erit talisvirtutis:ꝗ quoties intelligitur eſſe cõpꝛomiſſum in arbitrũ, vt in bo⸗ num virũ, nunᷓ tali caſu a tali ſententia poterit appellari bᷣm Inno. in.cpꝛeſenti. de reſcrip. Bart. dicit elegaͤter ⁊ nõ eſſe alibi, in. l.j.ff. de leg. ij. tSexto Pone compꝛomiſſum eſt. de ſtando videre ſuo.⁊ dic ꝙ iſto caſua tali ſentẽtia ap⸗ pellari nõ põt:⁊lʒ ſi cõpꝛomiſſum eſt. In iudicẽ ſᷣm no.in.c fide.de ferijs.qð Bal.notabile reputat in aut. ceſſante.C. IO quomodo ⁊ quãdo iudex. ¶ r Septimo pone, ꝙ ↄpꝛomiſ⸗ ſum eſt cum hoc, ꝙ babeat plenariã poteſtatẽ, an hoc caſu ſentẽtia põt fulminatoꝛie pꝛoferriꝛa dic opnõ, Bm Bal. in. pꝛolatã. C. de ſenten. ad qð facit ꝙ ipſe nor in.licaptatorias. Cde teſta. mili. vbi videtur, ꝙ ſi eſt cõmiſſa declaratio in⸗ certoꝛn, ꝙ tali caſu nõ valet quid declaratio:ſi incontinenti declarat.Ad qð etiã adde qð no.do. Anto.in.c.ſ pꝛo debi⸗ litate. extra de offi.dele.vbi dicitur, ꝙ ſi iudex dʒ ferre ſen⸗ tentiã ſcõm cõſiliũ ſapiẽtis:ſi iudex viſo pũcto ſtatim cõſu⸗ lat, no eſt ſe equẽdum tale cõſiliũ. nam in quenqꝙᷓ tale cõſiliũ ferre nõ dʒniſi in cõuictũ ⁊ cõfeſſum.de cõſtitu.c. ſctẽ aa rie.⁊ no.glo.in...pꝛolatã. ¶ t Octauo pone ꝙ dietũ ſit, ꝙ ferat ſentẽtiã arbitrio ſuo ⁊iudicio de talire. An iſtud ver bum impoꝛtat arbitriũ boni viri, velliberã voluntatemret dicas ꝙ arbitriũ boni viri pᷣm Bar. in Extrauag.ad repꝛi mendam, in verbo, videbit᷑ in repꝛebẽdẽdo. gl.in.l. Thays ancillã.ff.de fideicõmiſ.liber. ꝙᷓ ipſe tenuit. de lega.ij..ſi ſic 12 dicẽdo ꝙ impoꝛtat liberã voluntatẽ. ¶ Thono pone ꝙ di⸗ ctum eſt de ſtãdo ſentẽtie, pꝛout ſibi placebit.ꝛ dic hoc im⸗ poꝛtare arbitrium boni viri ſm Bart. m. d.. ſi ſic. in dicta 13 Extrauag. in dicto loco. Anũ tamẽ ſcias, ꝙ ſipeto ꝙ do⸗ nes mihi talem remꝛꝛ tu reſpõdes, nõ tantũ iſtam, ſed qui 3 miht 31 uic quid tibi placebit. Qœ petens ex tali reſponſione, nõ nlſ ſe fundare ad dictã rem petendã: q pꝛomiſſio eſt nulla ſm 14 Bal.in. q. ſuis, in. c. cũ veniſſet. de inſti. circa fi. CtMeuer⸗ tendũ eſt ad pꝛopoſitũ, ꝙ inter verba impoꝛtãtia arbitriũ boni viri, talis dʒ eque arbitrari:ałs eiꝰ ſentẽtia poſſet re⸗ duci ad arbitriũ boni viri:ſecus ſi eſſent verba impoꝛtãtia liberamvoluntatẽ: poteſt iniquũ equo pꝛeferri:dũmodo non ſit dolus, vt.l. creditoꝛ.. ucius. fꝑman. Nec a tali ſen tentia poteſt vlterius queſtio refricari hm Bar. in. 1ſi ſic. ff. de leg.j. ¶ Itẽ ſcias, ꝙ quotieſcunq; verbo impoꝛtãti ar/ bitrium boni viri, adiugitur verbũ liberũ, ſiue lib ere:puta pꝛout libere ſibi placebit, ſcom ſuũ liberum arbitriũ: tunc uis arbitrium impoꝛtet arbitriũ boni viri l. hec vẽditio. ff.de contrabẽ.emp.tamen per additionẽ verbi‚mutat na- turam ſuam, ⁊ impoꝛtat liberã voluntatem.l. ſideicommif- ſa.ᷣ. quangᷓ·ffde leg.iij. ¶ t Decimo pone ꝙ compꝛomie ſum eſt in arbitrum, vt ferat ſentẽtiam intra quatuoꝛ dies: an ſi ferat ſentẽtiã, vltima die debeat pars citari: ⁊ videtur qð ſic.l. nam ita diuus. 8. de adopt.⁊. l de vnoquoq;. ff dere iudi.cõtrarium dicas ſᷣm Bar.in.q. arbitroꝛũ. et repetitio⸗ ne ſecunde lecture.ỹt hic allegando Bal.reputat notabi⸗ liter in. c.j.quo tempoꝛe mil.inueſti. feudi petere poſſit. ⁊ in authẽ. ei qui.C.de tempo.appel.tu tamen potes bic limi⸗ tare eſſe verum, ſi actum eſt vt poſſit aſſiſti: vel debeat qui⸗ bullibet diebus: tunc eſt verum qð non requiritur citatio. Ita tenet Bal.in alio caſu, ſcʒ in termino dato ad pꝛodu⸗ cendũ teſtes in octaua die: an ſi in yltimo die termini pꝛo⸗ ducuntur, runce atie „AtoddI. iepunn voſte rſing del ttol. ckeiyſt nermm 6 fiChrdir vogdelltsralt frurerrenrlan d äpdrſtsn mäddm bl reea Wa fanmardeh üreriepdecſe miſicadoiucie pede adhri- rreani eand erercbiemdul- Nemicuonocd cumfutgabet heuom göfigniie duntanädelhsm oberefertPac. i CfSdd. imgitem werdda dilasſofiekce UCntinpolde fit wocyoſt wonpaltyneat kunetounen lndetedunſeni vunesſioöͤſg hilt Gety bahtalgting deeriuranerti ncaft pni ſin 6 mäbiiims, rrnirt Wdyonii nndef uauliß no inLaptatcuas, Wa dedaratioin, Arx Nio Rincontinenf Amto in c. ſipdo deh Plinderdsferreſt wiſopucto ſtatimcã nin quenqᷓ talecoſi de cöſtitu. aſcté luo pone ꝙ dietüſtg detalire. Aniſtuan Nliberä voluntaten in Extrauag ad ran bẽdẽdo. glmn Thas tenuit de legallſt .(Honoponeq placebit.:dichoe m art. m. d. ſi ſie indin ſcias, ꝙ ſipetogxy nötantũ iſtam eci reſponſione nonei epꝛomiſſio eſtnals iſti circa Crfa ba impoꝛtäturti ls eiy ſentätunin eſſent verdanch equo pꝛefrcintd as.ff man.utuiſ caribm Baalſ Iliberü ſiuellerene liberum arbirüem boni virilbet ſitt litioone rertimln mtatem filionn, no pone qeongne⸗ — enordies tra quatuoh? am untfà teniter De receptis arbitris. 58 ducuntur, requiratur citatio.I. item illa. f;, de cõſti. pecu.&t I.qui ante calèdas. ff. de verb. obli. C Item eum referẽdo Pal.tenet.j. de teſtib. l.ſi quãdo. ⁊.l.ſ. ſi quis. ⁊.. ſi cui reli⸗ ctum.ff.oeleg.ij. ¶ Itẽ foꝛte limita:niſi appellatio termi⸗ ni eſſet parua: qꝛ tũc dies certi termini nõ interpellat pꝛo bomine. Ita eleganter dicit Bal.in..ſi mihi ⁊tibi. ſillo.ff de leg.j.ꝙ eſt ſingulare ad limitãdum.l. magnã. C.de con/ trabẽ.⁊ cõmit.ſtipu.inducẽdo ſic: ſicut ceſſat ratio dicti eiꝰ de tacita interpellatione, ita⁊ ceſſat dictũ. Itẽ foꝛte poſ ſet dici, ꝙ ſicut dies tacita interpellat pꝛo homine: ſic ex- pꝛeſſa:vt eſt glo. no. in..ſi moꝛa.ff. ſol.matrimo. inſentẽ⸗ tia, que fertur vltima die.l.pꝛoperandum.& cum ſemper iſta tacita dies inſit ⁊ interpellat, ſicut expꝛeſſa: ꝙ hoc caſu in ſentẽtia citatio nõ requiritur:ne tamẽ hec dico aſſerẽdo ſed vt dem cauſam cogitãdi. ¶ Adde tamẽ quod eſt ſupꝛa dictũ de verbo ſecũdum equitatẽ:cuius quidẽ clauſule vir tute valet, ꝙ poſſit ſummarie pꝛocedi. Ita tenet Bal. refe⸗ rẽdo But.in.i.obſeruare..pꝛoſiciſci.in repetione.Et ideo cũ ſit iniquum litem pꝛolongare.l. quidam eſtimauerũt. ff. ſi certũ peta.cuius cõtrarium eſt equum ſcʒlites abbꝛeuia re.Scðm eũ per pꝛoceſſum ſummariũ magis abbꝛeuiat, quam per oꝛdinariũ:ergo ⁊c. Tu vero allega cõtra eos.c. fi.de here. in. vj.vbi dicitur ꝙ nullus inferioꝛ a pꝛincipe po teſt talem clauſulã apponere:ſed ciuitas eſt inferioꝛ: ergo ſequitur cõtrarium.Miſi ſalues eius dictum in ciuitate ſu⸗ perioꝛem non reco gnoſcente: vt eſt ciuitas F loꝛentie, que pꝛeſcripſit merum imperium ſᷣm Gal.in.l.ij. C. de ſer. ma. 16 teſt. Moc caſu ſi arbiter pꝛocedit per viam oꝛdinariã: eius pꝛoceſſus valet.Et ludetur ꝙ nõ:qꝛ foꝛmã cõpꝛomiſſi ſeruare teneturq.quid tamẽꝗᷓ. eo.ergo videt᷑ illã nõ ſeruan do quod pꝛoceſſus nõ valebit:cõtrariũ tamẽ foꝛte põt dici per id, qd no. Bal.in.l. qo fauoꝛe. C. de legi.⁊.l.nulla. C. e. i. referẽdo Inno.in.c.nouit. de iudi.vbilʒ ſᷣm foꝛmam iuris ſummariẽ ⁊ de plano pꝛocedi debeat:tamẽ pꝛocedẽdo oꝛ⸗ dinarie, pꝛoceſſus valeat. Cogita, an tamẽ ex foꝛma cõpꝛo- miſſi oꝛdo iudiciarius obſeruari debeat:⁊ſic lis cõteſtari, que de oꝛdine iudiciali eſſe debẽt. nibilominus partibus pꝛeſentibꝰ, vel nõ, cõteſtari? Dic qð ſic ſᷣin ꝙ dicit glo. in. c. venerabilem.qui f.ſint legi.q; Gal. elegãter no. in aut.qui ſemel.C.quomodo ⁊ quãdo iudex.¶ tSed pone.yxj.qꝙ di⸗ ctum fuit ꝙ alte ⁊ baſſe poſſit arbitrari. Airtus iſtoꝛũ ver⸗ boꝛum, qð ſignificet? dic ꝙ poteſt enoꝛmiter ledere alium, dum tamẽ dolus malus abſit. Jo. An.in.c. humilis.de ma. zobe.refert Bal.C. de ap.⁊ in.c.j..interpꝛes.de.l. Coꝛra.in 18 vñib.feu. ¶ tSed pone ꝙ dictũ ſit, ꝙ poſſit pꝛocedere per ſimplicem querelam:⁊ dic ꝙ iſto caſu põt pꝛocedere ſine li bello. ⁊ ſufficit qualisqualis petitio, vt elegãter no. Bal. in Lj.C. vt in poſ.lega. ¶ Sed pone decimo tertio qð dictum fuit quod poſſit pꝛocedi facta fide: et dico quod iſto caſu non poſſit pꝛocedi omiſſis pꝛobationibus teſtium, vel in- ſtrumentoꝛum:nec poterit iſto caſu deferri iuramentum in defectum ſemiplene pꝛobationis ſecundum glo.in.c.cu⸗ pientes.. qò ſi per. xx. de electio.in. vi. ſuper verbo, facta 19 ſide. ¶ fSed pone.xiiij.quid ſi dictũ fuit,ꝙ poſſit pꝛocedi habitis legitimis pꝛobationibus: dicas ꝙ tunc nõ poterit deferri iuramentũ:vt eſt glo.no.in.l.cum de indebito.ff.de pꝛoba.Et vnũ ſcias, ꝙ ſi iudex vel arbiter pꝛoferat ſenten⸗ tiam, ſcz hac foꝛma, ſi ꝓbaueris talem tibi ad. x. teneri de⸗ bere eadẽ.x.tibi dare, vcsqõ nõ admittitur ad pꝛobandum per iuramentũ in defectũ pꝛobationis ſemiplene. Iſte eſt caſus in.l. ucius. ff.de cõditio.⁊ demon. quam ad hoc al⸗ legat Bal.in hanc ſententiã. C. de ſen.que ſine cer.quanti.⁊ 20 ſic no.ad materiãl.admonẽdi.ff.de iureiur. ¶ tXv.pone, qð cõpꝛomiſſum eſt, ꝙ arbitrari poſſit ſcom ius:⁊ dic quod debeat ſentẽtie arbitri ſtari, equa ſit, ſiue iniqua. l. diem ꝓ⸗ ferre.g.ſtari.ff.de arbi.tamẽ ſi hoc caſu contra foꝛmam. Ju ris iudicat, nõ debet ſtari: vt dicit Barto. in. d.§. ſtari. Sed an intelligatur ſtari ſcoðm ius municipale, velcõmune. In hoc ſit opinio Guil.de Suʒa in ſuo tractatu ſtatutoꝛũ, quẽ refert Jo. And.in ti. de arbi.5. ſequit᷑. ver. ſed pone. dicit, qð intelligi debet ſᷣm ius cõmune, tãqᷓ; verba in dubio pꝛo- lata intelligi debeant in potioꝛi ſigniſicato. lj.. qui perpe- tuam.ff. ſi ager vectiga.vel emphyt.petat᷑.⁊.l.boues.. poc ſermone.ff.de ver. ſigni.ꝛ de pac.l.traditionibus.Iſtud di⸗ ctum tenuit Ang.in ſua ſolẽni repetitione, que incipit, duo inuicẽ litigãtes.⁊ allegat:ſicut dicimus in ſunili de ODoeta, intelligitur Airgilius apud Latinos.inſti. de iure natu. et ciui.ſ.qð autẽ. BGal.vero in illa.l.inſtitutio. ff.de here.inſtit. tenet cõtrariũ qnẽ ſequit Ant.de Gut.nõ tamẽ eũ allegan do in. c. Qunitauallis. in fi. repetitionis. ff.de iureiurã. Ex bac ratione inra municipalia in ciuitate ꝓpꝛia loco iuris cõmunis habẽtur. l.omnes populi. cum ſua materia.ff. de inſti. ꝛiure.l. de quibus.cum ibi no.ffde legi. Ande cũ dico ſcðm ius:dz intelligi ius municipale. Ad hoc.. ex nõ ſcri⸗ pto. inſti. de iure naturali. PDꝛo quo facit ſingulare dictum Bal. in. l. cõſtitutionibus. C. de bo. que lib. O ſi patridanti dotem, maritus pꝛomiſit reſtituere dotẽ in omnẽ caſum re ſtituẽdi dotem de iure cõmuni:qð adueniẽte caſu, moꝛtua vxoꝛe remanẽtibus liberis ſeruabitur opinio Martini de cõſuetudine appꝛobata in.l. dos a patre.ff. ſolu. ma.licet in contrariũ ſit rigoꝛ iuris de ſubtilitate illius:vt no. Gald.in J.illam. C. de colla. per glo. ⁊ Bal.⁊ latius per Bar. in. l. poſt dotem.ff.ſolu. ma. Ad ꝙ facit notabile verbũ eiuſdẽ in.l.j. C.de cõfeſ.qð ſi accuſatoꝛ extrahẽtis bladum, in fine libelli adijciat. Quare peto cõdemnari ſcðm foꝛmã iuris cõmu⸗ nis:lʒ ſcom foꝛmã iuris pꝛohibitũ nõ ſit bladũ extrahi:ni/ bilominus libellus ſuſtẽtabitur ex foꝛma iuris municipa⸗ lis. Pꝛo quo dicto tamẽ facit qð no. Bal.in.l.quibus.C.de ſer. fugi.vbi dicit, ꝙ teſtatoꝛ inſtituit filios in eo, ꝙ de iure tãgit eos intelligitur de iure cõmuni⁊ municipali.¶ Foꝛ te poſſet attẽtari, qð aut de iure cõmuni celerius expedit᷑, quam de iure municipali:⁊ tũc intelligit de iure cõi per..l.j. co.ad finiẽdas lites.⁊ ita loquit᷑ In. ⁊ Jo. And.aut ecõtra: ⁊ tunc intelligitur de iure ſtatutoꝛũ.⁊ ita intelligit Gald.et Anto.de But.Et pꝛo hoc no.facit qð no. Barx.in.l.rem.ff. rerũ amo.⁊ Bal.in.l. Gallus.. ſi eius. ff. de libe. ⁊ poſthu. et idem in.l.j.C.de fideicõmiſ.z⁊ idem in.l.ſed ⁊ ſi quis..queſi⸗ tum.ff.ſi quis caut.dum dicunt qð ſi peto eum cõdemnari ßm foꝛmam iuris ⁊ ſtatutoꝛũ. ſic libellans videt᷑ intẽta/ re, ꝙ eſt ſibi vtile. Aerba enim ꝓ libellãte ſunt interpꝛetan da.l.ſi quis intẽtione ambigua.ff.de iudi.⁊ no. Inno.in.c.l⸗ tamen.de ꝓba.Sic etiã dicũt, ꝙ hoc caſu vidẽtur pariter ſenſiſſe per illum modũ debere ꝓcedi, per quẽ aptius ⁊ ex- peditius fieri poteſt. Nec ob.ſi diceretur, ꝙ omni caſu ſint ſeruãda ſtatuta:cũ iudex iurauerit illa puare. Ante omnia autem iuramentũ ſeruandũ eſt, qò nõ vergit in diſpẽdium ſalutis eterne de iureiurã. c.cũ cõtingat..c.literis.de offi. delega. Illud enim nõ obſtat:q debet intelligi dummodo iuſte ſeruetur: nõ autẽ iniuſte: vt dicit gl. allegans in.l. non videtur..qui iuſſu.ff.de reg.iur.quam ad hoc Bal.ponde rat in aut.habita.C.ne filius pꝛopa. ¶ Itẽ licet iurauerit: tñlʒ trãſgredi ex emergẽti cauſa, vt no. Inno. in. c.j. de con ſti.⁊ Bart. in. l. ſi ſeuerioꝛ. C. de infa. ⁊.l. quid ergo..pena, S. eo.⁊ in authẽ. iuſiuran.C.de iudi.vbi notabiliter limitat hic in.d.õ.pena grauioꝛ.vbi ponit, qõ de libellãte in foꝛma 21 iuris cõmunis ⁊ ſtatutoꝛũ ſup hoc tamẽ cogita. Cr Quid autẽ ſi renũcietur omni iuris beneficio: dic ꝙ intelligitur tam iuris cõmunis, quã municipalis ſᷣm Bal.in.d.. queſi⸗ tum.referẽdo Inno.in.c.certificari.extra de ſepul. ¶ Sed 2Ö2' pone † ꝙ ſunt centũ teſtes deponẽtes de poteſtate ⁊ de vo luntate:duo de vi vel metu: ſed qð renunciatio facta fuit: quibus magis credatur, an centũ, vel duobus: ⁊ dic ꝙ ma⸗ ioꝛi numero, cõcurrẽtibus ceteris paribus paſſibus. de te⸗ ſti.l.ob carmẽ.;qj.⁊.l.cũ de etate.ff.de pꝛoba. In cõtrarium tamen dicas.⁊ ita no. Inno.in.c.ſuper hac.de renũ.de quo Bal.facit magnũ feſtũ in cõſil. ſchiſmatis⁊ eſt in lec.vj.ante rubꝛicam, ſi quis aliquẽ teſtari pꝛohibuerit. ⁊ in. d. ꝗ. pꝛofi⸗ ciſci. ver.xiij.queritur. ¶ Et hac occaſione dicit Bal.qꝙlʒ fuerit magna dubitatio per quot teſtes inſtrumẽtũ repꝛo/ betur:de quo in.l.in exercendis, de fide inſtru.⁊ per Bald. in..ij.ff. quẽadmodũ teſta. ape.inſti.de inutili ſtipul.g.item verboꝛũ.per gl.in. c. Joãnes eremita.de fide inſtru.tamen dicta dubitatio quãdocũq; inſtrumẽtũ dicit volũtarie re⸗ nunciauit:tũc enimpoteſt per duos teſtes cõtrariũ pꝛoba/ 23 ri bᷣm eum, ꝙ dicit notandũ eſſe. CtEgijs poteſt inferri qð no. BGal.in. c.j.H. inter pares. de lege coꝛradi.dum dicit, ſi ſit cõpꝛomiſſum de iure ⁊ de bona cõſuetudine, poteſt ſen tentia pꝛomulgari ſcðm ius cõtra bonã cõſuetudinẽ, ⁊ con⸗ tra id qð tenet Ang. in. d. diſputatione, que incipit, duo ⁊t. dum dicit ꝙ ſi cõpꝛomiſſum ſit ſᷣm foꝛmã iuris ⁊ ſtatutoꝛũ. 24 ¶Xvj.pone ⁊ᷣ ꝙ in fine compꝛomiſſi dictum ſit, tue miſe⸗ ricoꝛdie ſubmittimus nos:dicas ꝙ hoc verbũ impoꝛtat ar bitrium boni viri, ſcom ꝙ not. Innocen.in. c.veniẽs.de re- 25 nun. in ſi. CXvij.ſtatutũ t dicit qð arbiter poſſet pꝛoce⸗ b üj 2 4 u — 28 de dona. allegata. rQuis aũt dicik inin A. udo. Roma.in pꝛimam.ff.veter.part. non obſtante aliqna iuris folennitate:nunquid poſſit pꝛo- cedere abſq; citatione:dic ꝙ non:cũ dicta verba referatur ſe ad ſolẽnitatẽ iuris ciuilis: nõ autẽ naturalis ſeu gẽtium ßi Bar. in. l.ff de teſta. mili.⁊ in Extrauag. ad repꝛimen⸗- dam/ ſub verbo videbitur.⁊ in.. filiuſta.ff.de dona. Citatio autẽ eſt de iure naturali.⁊ idẽ voluit in dicto Extrauagan ti inverbo, ſigura iudicij.qð intelligit nõ ſimpliciter ꝓpter ſe, ſed habito reſpectu ad defenſionẽ. CHinc eſt qð dees, ter dicit Bal. in.. eos.⸗.appellationes.C. de appel. ꝙ idi, etum eſt in cõpꝛomiſſo, qð poſſit pꝛoꝛogari⁊ abſe 38 ignoꝛantibus partibus:nibilominus orfſcano 8 b f kei, ſieri: als pꝛoꝛogatio eſſet nulla. Ita dicit ſe eſhen G 3 d0 facto, nõ alia ratione, niſi ne in totũ ius naturale ctop éandi ipoſſit ſine li⸗ tium tolli poſſit. tẽ an dicto caſu pꝛocedi poſſit belloꝛdic 8— turisetisreln äne 33 3 titionẽ partiũ abſq; libello pꝛocedi poteſt: dic vt n 4 3 authẽ.offerat᷑.C.de litis Ateſt. Auoriedeef 3 cgi S ſcholariũ.lib.xij.⁊.c.de cauſis.de offic. deleg. ¶ Itẽ an hoc caſu pꝛocedi poſſit die feriata:dic qð ſic m Bart.in dictis locis: eſt glno. C.de ferijs: in. quadr aginta. vbi ferie que in bonoꝛẽ Dei introducte ſunt, cõſuetudine tolli poſſunt, 6 idici ru. in dicto caſu glo. vbi dicik ꝙhoc nõ ſeruatur. ¶ Item in dicto äeſes 3 iles admitti ad teſtunonium: ⁊ dic aut inbabi Pehteterneminn vis nature:aut iuris nature:vt ſur- dus, cecus ⁊ ſimiles:⁊ admitti nõ poſſunt:cũ per dicta ver⸗ ba ſolẽnitas iuris naturalis,nõ intelligat᷑ remiſſa: vt.3. di ctum eſt. CEt ad hoc notabile dietũ Inn.in.c. cciſcitatus. de reſcrip.vbi dicit, ꝙ illi qui pꝛobibẽtur naturali impedi⸗ mento eſſe indices, etiã pꝛocedãt cõmuni coſenſu: ꝓceſſus eſt nullus:etiã ſi non excipiatur de perſone inhabilitate:vt eſt in furioſo, etſimilibꝰ.cũ fur ioſus. ſde iudi. ſecus eſt in impedimẽto iuris ciuilis:vt in pupillo ⁊ alijs:qꝛ eoꝛũ pꝛo/ ceſſus vcʒ etiã ſi de dicta inbabilitate excipiat᷑.hoc dictum refert Ange. in.l. cum pꝛetoꝛ. ff.de iudi. C Poteſt autẽ ce⸗ cus eſſe teſtis inter eas perſonas, quarũ tamẽè voces notas babet:yt eſt gl.in.q.viij.in.c.teſtes. CSi autẽ quis pꝛobi⸗ beatur eſſe teſtis impedimẽto iuris:puta infamie:⁊ tũc in⸗ dex põt eum admittere. Nõ ob.l.iij..lege Julia.ff.de teſti. CRedeo igit᷑ ad ꝓpoſitum qð infamis poterit eſſe teſtis per ſupꝛadicta. Scias tũ vnũ, qð licet ſit dubiũ an infamis infamia facti poſſit eſſe teſtis:de quo per Bal.in.l.cunctos populos.C.de ſumma trini ⁊ fide catho. ⁊ glo. in.l. Caſſius. ff.de ſena.⁊ extra de teſtibꝰ.c.teſtimonium.hoc tamẽ ceſſat quãdo teſtes inducunt᷑ ad pꝛobandũ ingratitudinẽ: q tũc infames infamia facti repellunt᷑ indiſtincte.c.j.quot teſtes ſint neceſ.ad pꝛobandũ ingra.in vſib.feudoꝛũ.ibi, dum di⸗ cit, integre opinionis ⁊c. quem text. ad hoc ponderat Bal. 26 ¶ Inpupillor aũt infiniti:tene ꝙ indiſtincte ſᷣm eũ in.i.iij. F.lege Julia. ff. de teſti. ⁊ in.§. teſtes. inſtit. de teſt. oꝛd. Sed an poſſit teſtificari factus pubes de eo, qð vidit, dum eſſet infans, vel pupillo: Aide gl. in. d..lege ⁊ in.d..teſtes.inſti. de teſta.ꝛ in.l. notionẽ..inſtrumẽtoꝛũ.de ver.ſig.⁊ in.c.rela tum.xxxiij.q.iij.⁊ quicꝗd ibi dicãt:dicas in hac materia:et eſt queſtio Bar. in.l. qui teſtes. in pꝛin. de teſta. ⁊ Bald. in laad teſtiũ.õ.cõditionis.e.tit. aut eſt de ſubſtãtia actus. Quod omnes legitimi⁊ a pꝛincipio interueniãt:⁊ tunc fa- cti puberes nõ poſſunt teſtificari:aut nõ:⁊ tunc ſcias, ꝙ bñ faciut indiciũ cõmunidiſpoſitione.gl.eſt in..ſ..ff. ad Silla⸗ nia. ¶ Item an excõicatus de iure cõmuni poſſit eſſe te⸗ 7 ſtis:vice Inno.in.cpia.de excep. ¶ Itẽ ſcias t ꝙ ſi teſtes inbabiles pꝛoducuntur a parte:iudex ex ſuo offieio repel⸗ lere tenetur:vt eleganter no. Innoc.in. c. intimaſti. de teſti, quoniã refert Bar. in.l. quos ꝓhibet.ff. de poſtulã. ⁊ ipe de condiitioneteſtis inquirere tenet ſm glo. no.in.... pꝛeſes Pꝛouincie ſi de nominibꝰ. ff.de magiſtra. cõue. ¶ Aduerte tamen qdᷣlicet in inſtrumẽto de ſcrip.lʒ inbabilis, ſi partes uuͤi coͤſenſerintadmitrit ad teſtiſicãdũ cũ cõmuni con/ Hetue 43 Foden facere poſſunt:vt dicit glo. notab·in aut. Aohen. Tae quam Bal. reputat ſingularẽ in.d.H.condi ..l. ad teſtium. Antamẽ teſtes qui nõ admittũtur ad teſtificandũ, admiſſi faciãti bentur alimine iudici:⁊ tñc admiſſi indiciũ nõ faciut: vt j de olmarit. Adꝙ cti facit mariti pfeimd.C enbi. ¶ Itẽ an vigoꝛe dicti arbitri,poſſint admittere kum partis aduerſe?⁊ dicendum eſt qð nõ,ſm Bar. in.i. ſi filius jnaui Sh⸗d nicus i teſtium, relinquit arbitrio iudicis ſcoᷣm notabile Uaern ndicium ⁊ dic qð aut pꝛobi Inno.in. c. inquiſitionis.de accu. ¶ Scias ta nẽ qð nõ ſolũ inimicus manifeſtus, ſed etiã qui inimicitias in mente ge⸗ rit, occulte ſe gerere pꝛeſumit᷑, m Innoc.in. c. cũ J. 7. de re indi.quod Gal.reputat no.in.l.pꝛeſes.C. ſi cõtra ius vel 29 vti pub. Ct Itẽ an vigoꝛe dicti arbitrij, poſſit admittere teſtes ſine iuramẽto: dic ſᷣm Bal.in. d.. ſi ilius. ꝙ ſic:qð pa tet:q iſtud iuramentũ a iure ciuili inductum, vt. C. deteſti bus.vt.l.iurifiurãdi.cñ ⁊ partes hoc teſtibꝰ remittere pof⸗ ſunt:vt no.glo.in.l..ff.de ferijs.⁊ eſt tex.in.c.tuis.de teſtib. Bal. tamẽ in.j.ꝑꝛeſbyteri. C. de epi.⁊cle.z in.l.milites.C.de teſta mili tennit cõtrariũ:dicẽs ꝙ iſtud iuramẽtieſtinan ctum quodã iure naturali:vnde pꝛedictũ arbitriũ nõ extẽ⸗ ditur ad hoc.ar. inſti. de legi. agna. tut.. ſi.⁊ ſic cõtra Bar Aduerte tamẽ quia bene verum eſt, qò de iure diuino fuit inductũ iuramẽtũ. Sed nõ ſpecialiter quo ad teſtes: ꝙ ap⸗ paret:qꝛ ſi iure naturali inductũ eſſet:facto partiũ tolli 1 poſſet:vt. ff.de pact.l.ius agnationis.⁊.. iura ſ. anguinis. de reg. iur. cum ſimilib.⁊ ſic videt᷑ ꝙ nõ. JIdeo de iure natura- li foꝛte Bart. loquit. ¶ Itẽ an vigoꝛe dicti arbitrij admit/ tet teſtes ſine cauſa deponẽtes:dic qð nõ, cũ ſtatutũ expꝛeſ⸗ ſe nõ poſſet etiã diſponẽdo cõtra pᷣſcriptiones odioſas,pᷣm Bal.in.l. ſi non ſpeciali.C.de teſta. Scias tamẽ.qð 5 teſtis vnus deponẽdo ſemiplene pꝛobet, vt no. in.l.admonẽdi ff. de iureiur. Iſtud eſt verum ſi deponat cum cã: ſecus ſi ſine cauſa, bn Bal. elegãter in. cj. 5. cum autẽ. de cõtrouer.inue 30 ſti. C Item ſcias alind notabile verbũ,t ꝙ ſi ſunt duo te⸗ 31 ſtes qui nõ interrogati de cauſa, ſimpliciter deponuũt: autẽ teſtes interrogati de cauſa— iſti duo vltiml cũ redditione cauſe ſᷣm Butrig. in diſputa⸗ tione ſua, que incipit, Aueſtio talis ac. Que refert Bald in lpꝛeſbyteri. C. de epi.⁊ cle. dieit ſe alibi nõ legiſſe:lʒ dixe⸗ rit glo. in.l.j C. de oper.no. nun.⁊ in.l. ſolam. C. de teſti. teſtẽ nõ teneri reddere aſſignationẽ cauſe:niſi fuerit interroga⸗ tus.ð. de trãſact.l.cũ hi.ſ.cauſa. Quod tamẽ limita per id qð dicit Inno.in.c.cñ cauſam.de teſti. ¶ Itẽ ſ cias tꝙ duo teſtes tabelliones pꝛeferunt᷑ alijs duobꝰ nõ tabellionibus: ⁊ eſt glo.in authẽ. de bere.⁊ fal..vero.in ſi. glo.magne quã ad hoc ponderat Bal. in authẽ. ſed cũ teſtatoꝛ. C. ad... Fal. 32 ¶CrItem pꝛeferũtur duo teſtes maſculi duabus mulieri⸗ 33 bus ratione inſtabilitatis, quãà penes ſe habẽt: yt ici Bal. in. l. ſi. f. de fide inſtru. Adh facit.l.j. ff.d dede cr ibiplene Bal in. militis. f. de ſtatu ho. Jtẽ fpꝛeferunt veriſimilius deponètes.l.ob carmen..ſi.frde teſti. Aeriſi⸗ milius autẽ dicit᷑, ꝗõ iuri cõmuni conſonat:vt eſt elegãs do ctrina Inno. in. c. auditis. de pꝛeſcrip. Refert dñs Mald.in d. c.j. de cõtrouerſia inneſtiture.⁊ do. Pe. de Ancha. in. c.j. 34 de reſcri. ¶ t Itẽ duo affirmãtes, pferunt᷑ mille negatiby. 35 Ldiem pꝛoferre..ſi plures.ff.de arbit. ¶ Item tan vigoꝛe 36 dicti arbitri poiſit dari fides pꝛiuate ſcripture ſimpliciꝛ et dic qð ſic,ex quo ſtatutũ hoc facere poſſet: vt no. Gart.in.j. nuda ratio.ff.doe dona. partes autẽ fidem pꝛiuate ſcripture dare poſſent ad plenũ cõmuni ſenſu. No. Inno.in.c.cũ d. tabellio. de fi. iuſtru.ꝙ dictũ refert Bal.in.l. de quib. ff.de legib.⁊ Ange. in.l.pactũ inter heredẽ. ff de pac. Itẽ at⸗ teſtatiões inualide an poſſint validari:dic quod ſic ex quo partes facere poſſunt. No. Inno.in. c. cum cauſam. extrade teſti. Gal. in. d..ſi. C. co.ti.⁊..nõ ignoꝛat.in fi. C. qui accu. nõ poſ.iʒ cõtrariũ videqt᷑ in aut.ſi quis in aliquo. C. de edẽ. Ai de tamẽ, an hoc ſit verũ in decifione R ote, deciſione. xxxv. ¶ Item in vigoꝛe dicti cõpꝛomiſſi poſſunt teſtes poſt di⸗ dicita pꝛoduci:et dic ꝙ ſic:cum partes hoc facere poſſunt, ſᷣm Bal.in authẽ. qui ſemel.C.de teſti.allegat.c.pe.extra.e. de iure cõmuni tamẽ ſeaus.de teſtibꝰ.c.addendũ. que di⸗/ cuntur per doc.in.l.cũ de indebito. ff.de ꝓba.per Bal in.d. authẽ.qui ſemel. Quatuoꝛ tamen fallẽtias notaui, que in dictis locis nõ reperiunt᷑:pꝛima ſiteſtes vna cũ vno inſtru⸗ mento pꝛodueunt᷑:tũc etiã ratione cõcomitancie inſtrumẽ⸗ ti ceſſat timoꝛ ſuboꝛnatiõis:vt eſt tex.pᷣm do. Ant. de But. in. c.ſeriem.de teſti.qui eſt ſingularis ad hoc. ¶ Itẽ faliitſi eſt teſtis pductus excõicatus vel alia inhabilit᷑ate impeci tus:tũc ergo reſtituit᷑ per iudicem adteſtes pꝛoducẽdos. alios poſt didicita teſtiñcata ſecundum notabiledictũ In⸗ no. in.c, auditis. de in integ.reſt. ¶ Itẽ fallit ſi per euiden⸗ tiam facti cõtrariũ oſtendat᷑ ſᷣm Bal.in. l.ſi quis teſtibꝰ. C. de teſti. allegantẽ Spec. ¶ Itẽ babet cautelam nouã, quã ipſe ponit in.l.amplioꝛẽ. C.de appel.quã vide⁊ limita eſſe veram:quãdo iudicis culpa in pꝛima examinatione teſtes non ſunt in rubot ilan ranrperälgesd daſäcsch acnunsg Trisrlöy weeperiche reiudiniſen aberixiini furritetoen ülsnniuna nußſept dalteupenancay rüm Dannumen deennaria inſer dckenwinaiinlic deregwiäboee vnndicoen neotodou im üfut N yyis nesn tuafhdepate Alonateraalu mietmedefe iſipulroſſa tlifdean igui ſt n ni Nam. Cdetetcsi wfuerninerrog. dtamèéumia peri⸗ u.CNeſciasfqn nob' nötabellionih din ſi. glomagne ci teſtatoꝛ.C. ad. aſculi duabus mii s ſe babẽt:yt notzt acit. j. ſf. de donat bo.(Itẽ pꝛeim n.. fi ff. de teſti Ant nſonat:yt eſt elegisn Yp. Refert dis Ball 0. Pe. de Inchanne pferuni millenegit bit. C Itemftaria ne ſcriptureſimpiaut poſſet: t noEnil fidem priuateſcrynn ſu. No. Innoueä t Bal in.1de a ta edẽ. ff de pu ſai9 dari: dic actituch n.c. cum aumaa noꝛat in i uan s in aliqo nulh ne Rote, decicnln poſſuntteisin rres boefuenthiſt eſti alegat heim ib c addentũcqnn flde pbaperbin falletias itanicn 37 De Treceptis arbitris. no ſunt rite examinati:ſecꝰ ſi partis, vt dicit Inno. de teſti. ca.ꝑ tuas. quẽ refert Bal in.l. veluti. S. de edẽdo. ¶ Itẽ an vigoꝛe dicti arbitrij pñt terminũ ꝓꝛogari?dicqð ſemꝑ nõ: vt notabiliter dicit Bal.in.l.ſed in lege. fflo. qdð no. Ball.j. gj ff de iure deli. ¶ Itẽ ſi ſtatutũ diceret, qð arbiter pꝛoce dere poſſet omni iuris ſolẽnitate remota, vel omiſſa: quid impoꝛtẽt iſta verba: vide Cy.in.l.pꝛolatam. C. de ſentẽ. vbi dicit ꝙ poterit ꝓnunciare ſine ſcriptura ⁊ iudice pꝛo tribu nali nõ ſedẽte:lʒ de iure cõmuni ſecus,vt in toto tit.de ſen⸗ ten.que tamẽ limita niſi fruat᷑ ſuper incidẽti vel emergẽti. tex. eſt no.m Bal. in.l.ſi defendẽti. ff.de autho.tut. Idẽ eſt in materia expẽſarum vt notabiliter dicit Bar.in.l.patris ⁊ filij.ffde vulga.⁊ pupilla.¶ r Itẽ ſi ſtatutũ in cinitateſit, qð iudexhabet oẽs penas ſuoarbitrio:an poſſit vſq;ad pe nam capitalẽ trãſire:gloſ.eſt inſti.de iniurijs.g.in ſumma. quam Bal.no. in.J. fi. f. de iniurijs. Tu tamen dicas illa re- pꝛobando ſᷣm do. Anto.de Gut.in. c. de cauſis.de offi.dele ga. Q illud ſtatutũ intelligitur in ea pena que imponitur de ſimili delicto ad delictũ, cuius pena eſt arbitraria. Iſta eſt glo. ſingularis ſᷣm eum in.c.inqurſitionis.in ſi.de accuſ. Tu vlterius ſubiunge, qð intelligitur ſub illa pena, que eſt cõſueta poni de ſimili delicto ſᷣm gloſ.in.l.qui ergo..pena grauioꝛ.de infa.⁊ in.l.⁊ ſi ſeuerioꝛ.C. eo.tit. CEt hoc cõfir⸗ matur per elegãs dictũ Bal.in.l. cuiuſq;. C. de ſer. fugi.⁊ in l.cõuenticulam.C.de epi.⁊ cle.ꝙ ſi ſtatutũ dicit qð pꝛo tali delicto ſit pena centũ vel arbitriũ,ꝙ iudex ſimilẽ penã im⸗ ponere dz, nõ autẽ capitalẽ. Ad qð facit pulchꝛũ verbum ipſius eiuſdẽ in.l.ij. C.de pꝛoba.vbi etiam tradit, qð ſi ſta⸗ tutum imponit penã centũ vel maioꝛẽ, qð arbitrio iudicis intelligit maxime pecuniaria:nõautẽ de capitali:⁊ ſic de ſi⸗ milibus.Et ſic illa glo.generaliter intellecta nõ dʒ eſſe ve⸗ ra. ¶ Item ad hoc facit pulchꝛũ verbũ Balcd.in.l.⁊ ſi poſt tres.ff.ſi quis cau.in lectura, in.iiij.col. Q ſi ſtatutũ dicit, qð cõtrahens periuriũ, puniat᷑ ad mille vel ad arbitriũ po teſtatis:qð nõ põt imponi alia pena, que nõ ſit equalis pe⸗ ne, vel parũ ab ea recedẽs, ꝑ te. not. quẽ allegat in. l. f. de re iudi.niſi ſtatutũ diceret, qò ſuper pena haberet plenum ⁊liberũ arbitr iũ,de quo vide vt ibi. ¶ Itẽ an dicto caſu,ſi ſtatutũ facit penas arbitrarias, poſſit per iudicẽ puniri ad cõfiſcationẽ bonoꝛũ:Et reperio Bal.tenentẽ hoc in.c.j.de pa. iu..j.⁊ arguit ꝙ ſic per glo.dicti..in ſumma.tamẽ tali caſu cũ penam capitalẽ imponere poſſet: ergo et pecunia⸗/ riam. Damnum enim in perſonã maius eſt, ꝙᷓ aliqua pena pecuniaria.l.in ſeruoꝛũ.ff.de penis.in fi. Contrariũ tamen determinat in.l.j.C.ne ſine iuſſu pꝛincipis, ꝙ eſt ſumme no. 38 ſᷣm eũ. ¶ Itẽ ſi ſtatutũ dicit, ꝙ iudex poſſit de facto ꝓce dere:quid hoc verbum impoꝛtat: dic qð armata manu ſBᷣm Bar.in dicto Extrauagã.in verbo videbit᷑: in ſuo ↄſilio qð incipit, Modouicus Pbhilippi, de ciuitate Tatelli. dicit q virtute iſtoꝛũ verboꝛũ põt facere ſcðm legẽ, nõ cõtra.qð di ctũ fuit appi:lʒ nõ alleget, ſecũdus alleg. Itẽ de vir⸗ tute huius verbi de facto, vide alia per Ang. in.l.impera⸗ toꝛes.ff.de pact.Scias tñ, qð iſta verba de facto ꝓcedas,in alia materia aliud impoꝛtãt videlicet in vẽditione dum ꝓ⸗ mittit me defendere:de iure ⁊ de facto,. de quo vide Bart. in.l.ſtipulatio iſta habere licere.ff.de ver.ob..l.ij.ff.de eui⸗ ctio..l.fi.ff.de ac.emp.per Bal.Et ſimiliter ſi vẽdẽdo rem, adijciat quis contractui, ſe nolle teneri, niſi pꝛo ſuo dato et facto, nibilominus de facto poſterioꝛis teneri: cum ambo vnum cẽſeant᷑. Ita tenuit Bar.in..ſi ſeruus.ff.de cõdi.fur. qð Bal.cõfirmat in.c.j.qui ſucceſ.feu.tene confir.Et ſi ven⸗ dens ſine aliquo titulo, alienãdo dicit ſe nolle teneri, nõ in⸗ quantum eſt pꝛo ſuo facto:nihilominus teneri de facto ſuc ceſſoꝛis ſui ſingularis.d..ſtipulatio.ver.ſed a.de verb.obl. 39 CrAdde ad ſuperioꝛa, ꝙ ſi poteſtas habeat arbitriũ pu⸗ niendi de inceptis maleſicijs,⁊ ſuo tẽpoꝛe perpetratis. Si maleficiũ eſt vnius tẽpoꝛe inchoatũ: puta qꝛ fuit tempoꝛe vnius vulnerati quis ad moꝛtẽ fere:⁊ finit maleficiũ ipſum tẽpoꝛe alterius: qꝛ tũc moꝛtuus fuit:ꝙ ille ſcðs nõ habet ſu per illo maleſicio cognoſcere:q nõ fuit eius tẽpoꝛe inchoa tum. Ita elegater tenuit Bald. allegãs Buido. de Suſa in qõne ſtatutoꝛum.in.lj.ff. de re iud.⁊.l.ſed ⁊ milites.. qui ni 40 mirũ ignominioſe.ff.de excu.tut. ¶ rAlterius ſi compꝛo⸗ miſſum eſt, ꝙ teneat ferre ſentẽtia ſᷣmↄſiliũ ſapiẽtis: an va leat cõpꝛomiſſum. Jo. An.in ti. de arbi.⸗. ſequit. ver. ſed po ne ꝙ in cõpꝛomiſſo, in additione Spec.⁊ Bal. in..illa inſti⸗ tutio.de here.inſti.tenuit ꝙ nõ:niſi aliud inducat cõſuetu⸗ do per. l. item ſi vnus..idem Pomponius.j. eo. qui 9 hibet poteſtatẽ meri arbitrij cõᷣferri 5 Mueſe poteſate⸗ at auferri poſſe. Bar. in repet.l.ſi plures.no.⁊ An. de But. allegat Bar. in repeti. d. c. cũ olim. de arbi.qui tenuit Sꝛiũ: cũ iſta verba ſᷣm cõſiliũ referãtur ad arbitriũ boni viri: vñ ſiiniquũ fuit cõſiliũ:nõ ſequi tenet᷑:ſecus ſiequũ. Et ꝑ cõſe/ quẽs vid eĩ᷑, ꝙſi ſit cõpꝛomiſſum cũ boc, ꝙ teneat᷑ arbitrari cũ cõſilio ſapiẽtis:indubitãter, vcʒ tale ↄpꝛomiſſum: cũ tã⸗ tum requirere,nõ autẽ ſequi coiliũ teneat᷑. Allegat tex.in c. cũ in vetere.in ſi.de elect.hm Bart.in.d.g.ſi plures. Scðo qꝛhec dictio, cũ, non copulat. vide Bar. in.J. ſi ita.§. qõ. ſf.de mannu. teſta. ⁊.l. ij..iij.j. de pecu.leg.ſecus autẽ ſi diceret᷑ de cõſilio. Nam tũc iudex ſiue arbiter ſequi tenet᷑ cõſiliũ, rõne dictionis de, quepꝛincipałr copulat: ꝙ non eſt in dictione cum, cũ ipſa tantũ acceſſoꝛie.Et de eiꝰ natura vide ꝑ Bar. in.l j. de ac. ⁊ obli.⁊ ita tenet idẽ in.l.j.de ma.nõ tamẽ allegã do Archi.cuius fuit hoc dictũ in.c.j.ne ſede vac.li.vj. Bar⸗ to. tñ in.d.l.ſi plures.quẽ ſequit dñs Anto.de Bu. in. d. c. cũ olim.tenet cõtrariũ. ¶ Iſti tñ ſapiẽtes quoꝛũ cõſiliũ deſy deratur:tamẽ debẽt ſideliter ꝓ vtraq; parte cõſulere.xiiij. ꝗ.v.c.nõ ſane.C.de aſſeſſo.lJ.nemo.qꝛ ſi cõuincat᷑ dolo ⁊ iniq̃ coͤſuluiſſe:de dolo tenet᷑, ac punit᷑: ⁊ cõtra cõſulẽtem inique pöt agi ob id qð intereſt alicuiꝰ cõſiliũ datũ nõ eſſe:⁊ ſi non ſit ſoluẽdo, videt᷑ ꝙ litigatoꝛ debeat reſtitui ↄtra aduerſa⸗ riũ ad ius ſuũ. Sed ſi per impꝛudẽtiã cõſuluit, videt ꝙ nõ debeat excuſari, imo puniri. Et hec oiĩa notãter dicit Spe⸗ cuin tit. de cöſ. requiſi.in..vnico..cõſiliarij.qm nõ conſul⸗ toꝛ nõ tenet expꝛimere cauſas in cõſilio, que illũ ſic mouent ad cõſulendũ. ſic dicit iqẽ in ver. poꝛro.ibi, no.⁊ dicit ꝙ ſic in Frãcia ſeruat᷑. An ⁊ qñ iudex per ſtatutũ, vel per partes teneat ſequi cõſiliũ qð ipſe iudex vel arbiter, videt eſſe con tra ius:dicit ipſe, ꝙ ſi ipſe cõſulẽs eligit:et ſpꝛeto cõſilio ꝓ⸗ nũciat, vt põt, ⁊ dz, als facit litẽ ſuã. ¶ Et ſic no. ꝙ ſi ſequit conſiliũ cotra ius:lʒ teneat ſequi/facit litẽ ſuã.Et ſic not.qð ſi ſequit᷑, ſi tamẽ de cõſenſu partiũ electi fuerint:dicũt qui⸗ dã, ꝙdebẽt ꝓnunciare ꝙ eſt falſum, vt notabitr dicit Spe cu.in tip̃allegato.ver.qð ſi iudex.per.c.ad noſtrã.de cõſue. rñdendo ad.l.ſi conuenerit.de re iudi.⁊ alia iura.ỹt ibi vi⸗ deas in dicto ti. Et ad materiã cõͦſilij, vide Inno. in. c. ſi pꝛo debilitate. in..vbi Decretum.ſeʒ ꝙ delegatus ſiue oꝛdina rius tenet᷑ requirere cõſiliũ:nõ autẽ ſequi. Sed an ⁊ quãdo iudex teneat᷑ ſequi cõᷣſiliũ.vide Gar.in.l.ſiconuenerit.ff.de re iudi.⁊ Bal.in.d..ꝓſiciſci.cõcludẽtes ꝙ regulariter ſta/ re nõteneĩ, niſi cogat per ſtatutũ ad hoc. Bal.in.j.ſolẽt..le gatis.ff.de offic. pꝛeſi. tenet cõtrarium:tñ cõtrariũ vide ibi. ¶ Quiq autẽ ſi partes dicãt, ꝙ teneat᷑ ferre m cõſiliũ ſa⸗ pientis qualitercũq; datũ: Bal.in repe.l.tale pactũ..qui pꝛouocauit.ff.de pac.tenet ꝙ quãtũcunq; iniquũ ſequi te/ neatur, ar. pꝛeallegata. l.ſi cõuenerit. et eſt mihi dubiũ ꝑ id qð ipſe dicit in.l.j.ff. de iuriſ.om.iudi. Allegat gl. ſingularẽ in. l. quakr. ff. de arbi. que dicit, ꝙ ipſe partes nõ poſſunt cõ- uenire, ꝙ iudex ferat certã ſentẽtiã cõtra ius, limitãdo di⸗ ctã.l.ſi cõuenerit. bene tamẽ facere poſſuntꝙ feratur cõtra pꝛinilegiũ ſpeciale partis. Ande videt cõtra eũ inferẽdũ, qð ſi partes non poſſunt hoc eppᷣſſe facere ergo nec tacite. de his tamẽ vide Gal.in.d..ꝓficiſci.circa finẽ. An autẽ poſſit appellari a ſnĩa lata ſcoᷣm conſiliũ ſapiẽtis:dic ꝙ nõ, ſi ſtatutũ ſic requirat ſm Bar.in..ad pꝛincipẽ.ffde appel. Et vide qð no.in.... fuit queſituũ.ff.o.ti.⁊ ĩdẽ Bal.in.j. ex illo.C.de appel. ¶ Itẽ ſi ſtatutũ requirat cõſiliũ:⁊ partes in puncto diſcoꝛdat, an iudex eum foꝛmare poſſit? dic qð ſic ᷣm Bar. in.l.in venditione..j.ff. de bon. autho. iudi.poſ..j. iuſiurãdũ..ſide qualitate.ff.de iureiurã.⁊.l j.ff. de ven. in⸗ ſpi. ¶ Et an ſi cõmittit tribꝰ cõſulẽdũ, duo cõſulãt. conde⸗ mnanduũ, vel abſoluenduũ, intelligat᷑ partẽ ledere, ſi confiliu vnius ſequat᷑:⁊ videt᷑ ꝙ ſic per.l.qð maioꝛ.ff. ad munic ipa⸗ les. Cõtrariũ tenet Bal. in. i ð. de offi.ꝓcõſul. alleg. Joan, And. in regula, nullus. de reg. iur. lib. vj. CEt. d.. q ma⸗ 41 ioꝛ.r limitat᷑ pꝛimo locũ habere niſi tractat de refoꝛmatio⸗ ne alicuius officialis in ciuitate:⁊tũc nõ eſt ſufficiẽs maioꝛ pars ſed opus eſtvt omnes in vnũ cõſentiant. Iſte eſt tex. ſingularis hᷣm omnes.in aut.de defen. cinit. g. quidam ibi dum dicitur, cõmuni cõſenſu. ¶ Scðolimita, niſi tractare⸗ tur de reuocatione libertatis in ſeruitutẽ. Iſte eſt text.ſm Ang. ing.⁊ Raynutiũ de Foꝛli. in..ſi quis bac.9. pe.ſ. qui ⁊a quibꝰ. ¶ Item ⁊ tertio, ſi maioꝛ pars fuerit in collegio: ſecus ſi extra collegiũ ratiſicauerit, qð minoꝛ pars dixerit: b iij 141 34 au stin e L209 n 1 1844 S 99 4s b 11 1 8 4 1 AI — Ando.oma in pꝛimam.ff.veter.part. vt eſt caſus, ſeu tex.in. c. in caſibꝰ.de eleca eſt valde aid ue ad hoc Bal.allegat.in.l.ſi per fundũ.de Verirnſti e⸗ 65 item. Auarto limita niſ maioꝛ paus vellet drchefec onmes ſtatuiſſent iam:vt eleganter dicit Imorhoen 2 38 lis. de maio.⁊ obe. E. Itẽ quinto limita, niſi alibi ve es 77 re cõtra ins:vt notabiũliter dicit Inno. inc.cu Seneeih 13 ſuetudine.⁊ vide Bal. eum referentẽ in.ſi. C. de 9 atvohee ſtan. Et de bac materia per eunctem in. lj. q̃. de 3 4 Löſd Et an ůi ſtatutũ requirit coſiliñ, ⁊ nõ eſt plene 84 hir Bizes ſultoꝛẽ:debeat iterato peti coᷣſilinn. Aide Bal.;ſt die deicõmiſſa..ſi decẽ.ſf.de leg. iij.⁊ melius ineeim Peina ne cõtrouer.inueſti.in vſ.feu.faciũt not.per eim 8 Traa S. hec vox.ff.de edẽ.⁊l.qui per ſalutẽ.ſf.de reinr K05 2 pone ꝙ pars velit appellare a ſentẽtia lata:va e cier pel.ad quẽ Typelahr⸗d 24 Phar ene 3 45 er dictũ Bar. in.l. vbi abſunt. ff. Ihda,Agdhes. Pienantur in.. ij. C. quãdo fiſcus vel iiasesd gacls per eum cafum, què dicit nõ eſſe alibi,in zui ſi iueneniih. ſe d hic pꝛomittitur ibi, dum leirpanaun us e 3 35 uo vide per eundẽ in.jde of. procoᷣful: zin.c.j. de con f der feudo.inter do.⁊vaſal.limitatur hoc eſt⁊ verũ, vbi eſſet ann 185 bẽs merũ miſtũ imperium.ałs dictũ Bar.locũ nnpadeet„ no. CEt vide in materia cõmij optimũ tex. ngeneraitter ante in fi. de reg ur. C lẽ an Wede, dat ſentẽtia pꝛetermiſſo cõſilio lata, ybi ſtatutũ dat hãc foꝛ mam. Bal. plcit ꝙ ſic in j. C.ne lice. in vna eademq; cauſa. tertio pꝛouo.de quo per Bar. in.l. ait pꝛetoꝛ.§. erit diferen tia.ff.vi bo.rap. ¶ Et an vbi ſtatutũ cõᷣſiliũ requirat, intel⸗ ligatur etia de caſu dubio. vel etis certo:vide Bal.in.l.j. C. i..j. C. de rela.1.l.ancilla. C. de fur. vbi dicit qd non. niesardale aut ille.g.cũ in verbis.ff.de leg.iij.Etvide eũ/ dem in.l.cũ pꝛoponas.C. de reb.credi. ¶ Et eodẽ modo./ ſi eſſet ſtatutũ, ꝙ diceret, quaͤlibet cauſam debere cõpꝛomit ti, intelligik de dubia, no de certa ßᷣm Bart in.lelegater.in pꝛin. ffde cõdi. inde.⁊.poſt rem.ff.de tranſac. Et ratio eſt: qꝛ cauſa de qua ſentẽtia iam dicta eſt, nõ põt cõpꝛomitti, vt in.c.expoſita.de arbi.niſi adiciaĩ clauſula nõ obſtãte pꝛima ſentẽtia.Et idẽ Bar.in.l.poſt rem.ff.de traſat. Qcauſe in⸗ ſtrumẽtoꝛũ guarẽtigie, nõ poſſunt cõpꝛomitti cũ nõ babẽt coͤtra iuſtitia. C. de agri.⁊ cẽ̃ſi.lib. xj. Et idẽ dicit, ꝙ cum agitur cauſa guarètigialis inſtrumẽtoꝛũ, nõ ſinit triennio vᷣm foꝛmãl.ꝓperandum.cũ nõ habeat inſtatiam:ſed atra⸗ rium decidit Bal.in.Lj. C. de iuramẽ. calũ. in.l. tantũ. de ex⸗ cep.rei iudi.& auũtẽ petit executio actione in factũ:⁊ tunc babeat inſtantiã:ſed ſi ofſicio indicis executio petit᷑, ſecus: cũ dictũ officiũ pꝛeſcriptũ ſit:vt dicit in ſimili ſcðm eum.in Lſicut.de pꝛeſcri.xxx.anno. ¶ Et ſcias ꝙ vbi per partẽ op/ ponitur exceptio impeditiua litis ingreſſus, nunq́; vendi⸗ cat ſibilocũ dictũ ſtatutũ ſᷣm Bal.in..ſi iudex.ff.de bis qui ſunt ſui vel alie.iur. Et an iudex teneat᷑ ſequi partes in eli⸗ gendo cõſultoꝛẽ:dic ꝙ nõ:ſed ipſe ſuo cõſenſu eligere põt Eim Inno in. ſuper qonum de offi. deleg. C Eet an valeat ſentetia, ꝓnũciatio ſcom qð in oſilio cõtinetur: videt᷑ ꝙ nõ: cum ſit incerta per relationem ad aliud, ſm Bald. in..j. C. de ſen. experi.recitã.⁊¶.cũ iudicis.C.de ſen.⁊l.ij.ff.de re iu 42 di.Et per Spe in ti.de coᷣſilij requiſitione. TSed an vi⸗ goꝛe dicti arbitrij poſſit index vel arbiterdefenſiones vel exceptiones per partes adductas remouere: ⁊ dic ꝙ non cſdefenſio ſitde iure naturali inducta, qð per ſtatutũ tolli nõ põt. Ad hoc.l.j.ſ.cũ arietes.rf.ſi quadru.pau.fe.⁊ cle.pa ſtoꝛalis.de re iudi.a..qui cũ aliter..ſcientiam. adl. aquil. cũ ſimilib. hinc eſt ꝙ renũciari nõ poteſt.l.defenſionibus. bin glo. in. ꝓactũ inter bered.fr.de pact. Quod pꝛimo limita eſſe verũ, niſi in publico latrone ſm Bal.in.l.pꝛouin ciarum.C.de ferijs. ¶ Secũdo niſi repertus fuerit in fla⸗ granti crimine ſᷣm eum in.l. vt vim.ff. de iuſti.⁊ iur. Poteſt enim tũc puniri de facto. Ad hoc.j. de condj.ob tur. cam.ll. pe. ⁊ per gl.inl.ictus fuſtin.3.de infa. ¶Tertio limita niſi als dicat ſe defenſionè non babere ſm glo. ſingu. in. l. ff. de fur. quam Bal ita no.in.l ſeruũ quoq;.õ.publice.ff.de pꝛo⸗ cur. ⁊ boc in defenſionibus iure naturali inductis:in alijs antẽ iure naturali nõ inductis, quid ſit: dicite ſᷣm eum ele⸗ ganter in.lijC. qui accn. no poſ. qs aut per illas exciuditur crimen:⁊ tunc illis renuciare nõ poteſt.i. nõ tamen.j. de ap⸗ pel. Aut nõ excluditur crimẽ:ſed adeo inducte ſunt, vt per Mlas reus facilius reſpondere poſſit: ⁊ illis poteſt renũcia⸗ ri. gLeſt notabilis ſcom eum in. j.⁊ in.l. accuſationibus. C. de acen. vbi per gloſ.circa ſinẽ. Sed an dilationibus in⸗ ductis a ſtatuto fauoꝛe rei pꝛo crimine capitali detenti, re⸗ nunciari poſſit? dicit Gar. in.l. cuſtodias. de publi. iudi. qd non. CSed Ang.⁊ Bal.in.l.in pecuaiarijs.tenuerũt con trarinin, ꝙ etiã in termino defenſioni renũciari poteſt. C. de dila.j.ſi quãdo.j.de adul..in crimine.ſcðm veram lectu. Pꝛeterea cum nõ ſint dande, niſi parte petente. l. ijj.ſi cer. peta.cum ſimilib.ergo eis renunciari poteſt.Et pꝛo Bart. facit.laii.g.ſi ad diem.ſ.de re milita.foꝛte poſſet dici, ꝙ aut pertalem renũciationem dilationibus factam in cõſequen tiam renũciat᷑ defenlioni:et tũc ſequarie opi. Bar.arg.i.i cum ſimilib.ſt.de iuriſ.om.iudi.aut nõ renciatur ipſis de⸗ fenſionch us:⁊ tunc Bal.ſequaris. ¶ Pone ꝙ actum ſit in 43 cõpꝛomilſo, ⁊ qð poſſet ſemel, ter, ⁊ quater, z pluries pꝛo⸗ rogare termini:an eius vigoꝛe, poſit in inſinitũ pꝛoꝛoga⸗ re: Bal.in. c.j quo tẽpoꝛe inueſtitura fen.fſieri debet:pꝛo et contra arguit. Et analiter concludit arbitrium pꝛoꝛogari poſſe quotieſcuũg; arbitro ſeu arbitratoꝛi viſum fuerit eſſe equum.l.diem.j. eo. ſed in.lj j. vt in poſ. lega. retert ſe conſn luiſſe vltra terminũ trium annoꝛũ pꝛoꝛogare non poſſet, vt euitetur litium inſinicas. Ad.. quidam eſtimauernnt j.ſ cetum pet.reſponde: et ad.l.pꝛoperãdum.cum ſimilibus. C. deſiudi. foꝛte dici poteſt ꝙ lis iſta nõ poteſt pꝛoꝛogari ſe⸗ cundũ Slo.oꝛdinariã in.d.l.pꝛoperãdum.Ergo nec tacite per dicta verba, vt idem in arbitro ſit, oð in iudice: vt arg. eodẽ.⁊ ibi dican. Alterius quero ſ cõpꝛomiſſum ſit, qð ter, vel quater, zpluries, et quoties viſumfuerit poſſit iudicare:? quid impoꝛtent bec verba: dic ſm Joã. And.in titu. de arbi.. ſeqnitur. ver.ſed pone, ꝙfuerit compꝛomiſ⸗ ſum qui ſequitur Bar. in.l. quid tamen.in pꝛin.j. eo.ſed non allegat. ⁊ Bal. in..ij.& taliũ verboꝛũ virtute, difiunctine poteſt indicare ſuper diuerſis capitulis id eſt diuerſo tem poꝛe, ꝗ de iure cuni ſecus erat:vt.J. dicere. j. eo. Actus enim iudicãdi eſt indiniduus.lLj. ff.ne vis fiat ei.ſ.hec ver⸗ ba.cũ ſimilibus.ſed ſuper eodem non poteſt iudicare plu⸗ ries:nec ſuper ea dem re plures ſentẽtie ferũtur.ſj.C.quã⸗ do pꝛouo.non eſt neceſſe.⁊ not.in.c.cum ad monaſteriñ. de re iudi. Ant. de But. in. c. Quintauallis. limitat hoc eſſe ve rum:niſi eſſet tantum vnus articulus compꝛomiſſi. Tune enim yt aliquid operetur poteſt iudicatũ coꝛrigere ⁊ emẽ⸗ dare. Ad hoc de pꝛiuileg.c.ſi papa.lib. v. de lega.j..ſi quã⸗ do. cum ſimilibus. AMduerte tamen:q etiam ſentẽtia ſecun da de coſenſu partium validari nõ poteſt cõtra pꝛimam la tam:vt᷑ no.dicit gloſ.hm Bar. in l. ſi diuerſa. C. de tranſact, Nam valebit illa ſentẽtia, nõ vt ſententia:ſed vt pactũ, per tex. lingularem in. lij. C. cõmunia vtriuſq; iudi. Bal.in eo. arti.in.d.I.ſi dinerſa dicit, aut ſentẽtia pꝛimo loco valida eſt ⁊ equa de iure:tũc tene Bar.aut iniqua, ſed metu pene pa retur:vt.l.diem pꝛoferre..ſtari.⁊ tunc iterũiudicare poſ⸗ ſet fuper eadem.Et an pꝛocedat, cogita circa eundem ca⸗ ſum compꝛomiſſi. ¶ Quid in arbitratoꝛe: Anto. de But. allegat Jo. And. tenere tale paetum nõ valere: cum delin⸗ quendi occatonem inducat.j.de pac.dota.l.conuenire.Ne⸗ ſcis enim ſi lectura ſit coꝛrupta. Bal.tamẽ tenet cõtrarium per. d.i.ſi diuerſa. per illũ tex. equiparando.arbitria tranſ⸗ actioni.per aut.ſi vero contigerit᷑.C.de iudi.et in coꝛpoꝛe vnde ſumitur.que opinio videtur verioꝛ.Nec obſtat ratio do. Anto. cũ pariſoꝛmiter, imo magis delinquere poſſit ar biter:cũ ab eius ſentẽtia nõ appellatur de iure ciuili.j.cũ ſimilib. S ed ſentẽtia arbitratoꝛis ad arbitriũ boni viri re⸗ 44 duci poͤt.j.ſi ſocietatẽ.. arbitroꝛũ. cogita. t Quid auts ſicompꝛomiſſum eſt cũ adiectione, vt toties pena cõmitta⸗ tur, quoties factũ fuerit cõtra: ⁊ die vt patet ar. in.i.ſi duo. S. ſemel.j. eo. Et ratione taliũ verboꝛum nð cõmittatur niſſ bis ratione tollende inſinitatis. l.ſideicõmiſſa.. ſi quis.x. ff.de leg.ii. facit de coͤdi.⁊ demõ.l. dñs ſeruo. Et qð ipe no 45 in.lij. C. de ſen.que pꝛo eo.t Et notãdum ꝙ ratione euitan de inſinitatis multa inducta ſunt. pꝛimo, ꝙ notanter dicit Ange. in.l. oꝛatione. ff. de fer.⁊..ſi finita. in pꝛinei.ff dedam. infec. pꝛomittẽsiudici quem pꝛeſentare toties quoties oppoꝛtunum fuerit:nõ tenetur eum pꝛeſentare niſi bis:li⸗ cet contra eũ poſſet allegari.I. veluti..de eden.a per gloſ. no.in l.cum queſtio. C. de lega.⁊ quod no. Bald.in.l.j.C. de bis que pene nomine. dicẽs talia verba. quater ⁊ pluries. ¶ Secundo ꝙ elegater dicit Spec.in tit. de pig Fj verſi. ſed quid ſi pignus.limitans titulũ, ii pignus pigno:i datũ ſit dicẽs, ꝙ pignus nõ poteſt vltra ter Pie io ariſee in 4 AAI wlt ℳ virkſan erdn mnl dic rus” r tarüertern lgrintr e erarbun örödikecatgrc cogcööenert Weſarecogtor ne nenelaminbon rualtrendd dan cwwnio sSca äelasd ämacanse nſtrcnsciy nisactpoadme uamiialöhi mibenvigtih hancodlcuün” Cdetrartaon CPrinocuia adtertücöeluſue (Bndkcmoggi otrvtrateri potewisaiden nudefentod ſluüſedfacd⸗ nitr oneſam ridc dnpo Oneaytraue traneoxrriſnit Woefetali unugenerriu wucanfſrlt. rohmj ſnonyei nügenraieg Adic d. Achh RV fiat e. ec i on poteſt iudicare 1 tetie ferütur li Cqu cum ad monaſterii lallis limitat boc eſtn us compꝛomiſſi. Tu dicatũ corrigereaa lib.v. de legailſie qretiam ſentttiaſin poteſtcötrapriman. ſi diuerſa. C. de triiu ntentia:ſed vtpactiyr vtriuſq; iudi Pali tia pꝛimo locoraitul niqua, ſed memyenn tunc iteruͤiucketpi cogita cirea emncen bitratoꝛe: Amadeee tum no valeremnacii ac dotalinamt9 77 rair T zaltaneden iparandis it C. de wunnhat rverioꝛ huut 3 agis delntpngſtr liaturde inncua Zad arbitrüüdon, De receptis arbitris. tu..ij. titu. pꝛeallegato. cõtrariũ teneat. ¶ Tertio illud qð dicitur caſumper iuramentum pꝛobari, vt no.in.lj. C. de colla.⁊ per Ang. in.l.ſ. C. de ferijs. ꝙ non intelligit᷑ ꝙ poſ⸗ ſit pꝛobari vltra ꝙ ſemel tex.eſt ſingularis in..ſi.ff. de bon. autho.iudi.poſ.hm Ange. lj.. qð diximus ff. ſi quis cau. ¶Quarto qð pꝛomittens dare pecuniã tribusterminis, ⁊ nõ aliter declaratur:intelligitur tribus annis, ſcoòm ꝙ no men voluit Bar. in.l.legatum. ff. de annuis lega.licet in cõ⸗ trariũ faciat.l.eum qui Calendis.ff.de verb.obli.⁊.l.cũ de⸗ bitoꝛ.de cõſti.pecu. ¶ Quinto cũ repꝛobatione teſtium re pꝛobatio vltuni termini admitti nõpoteſt.tex. eſt no.in. c.li cet de dilec. extra de teſti.ſm Bart.in.l. ſi quis teſtib. C. eo. ¶ Sexto ꝙ excõicato exceptio excõicationis tanqᷓ; odio- ſa, nõ poteſt niſi bis opponi:niſi noua ſuperuenerit pꝛoba tio.c.pia.de excep.in.vj.hinc eſt qð ratione odij dicit Inno cen.in.c.pꝛudentiã.de offi.dele.refert Ang.in.Sd.lj.ſi.qꝙ ſi ha bui terminũ ad pꝛoducendum acta cauſe, que poſtmodum amiſi:non debet dari noua dilatio. C Septimo ꝙ ſi ſtatu⸗ tum dicit, qð tale maleficium cõmittens punitur tanta pe⸗ naꝛet ſi talẽ ſoluere nõ poteſt, amputetur ſibi manus:intel⸗ ligitur inter terminũ arbitrio iudicis ſtatuendũ. Ita ele⸗ ganter dicit Bal. in.l. ſeruus quoq;.ff. de here.inſt. qð Bar. ibi reliquit indeciſum:licet Bal. aliter dicere videatur in.j. quicunq;. C.de ſer. fugi. In ciuili tamẽ intellitur ſcom eum ibidem nõ poſſe intra tẽpus,ꝙ datur iudicatis.l. ſi debito/ ri. f. de iudi.¶ Octauo, qꝛ nõ tenet pactum neq; cõuentio qð nõ diſcedatur a cõione. tex. eſt notabilis.in.l.ij. hoc iudi cio..ſi cõuenerit.j.cõmuni diuidũdo. Nemo enim in cõio⸗ ne ſtare cogitur.J.ij.⁊.iij.C. cõmunia vtriuſq; ind. Adde ta men caſum in quo inuitus ſtat:vt quãdo euitãdi iudicij ce⸗ pti alienat rem cõmunẽ:tũc enim ille in quẽ alienauit rem am, cõmuni iudicio cõtra ſociũ agere poteſt, vt ſi aliquo caſu res alienate ad ſe reuertãtur, poſſum dictũ iudicium intẽtare:caſus eſt ſingularis ſm oẽs in.l.ſi. in p̃nc.ff.de alie. ind.mu. cau.fa. Idẽ in.l.j·ff. e. ꝗ eſt ſingularis.ſi cedo actio- nẽ, vt reus cũ potẽtioꝛe cõtẽdere habeat:cũ tali caſu ceſſio⸗ nis actio ad me nulla reuertat᷑: ego cogoꝛ vel agere vel rẽ quam in aliũ trãſtuli, trãſferre potero. tex. eſt notabilis ᷣm vnã lecturã gl.ibi ecõuerſo. MMNono quia licẽtia de extra- bendo bladũ, vel aliqð de ciuitate nõ durat vltra. vij. dies. 11. C. de tractatoꝛijs.lib. xij.;m Bart. ibidem per illum tex. ¶ Decimo quia licet nemo duplici officio fungi põt vſ ad tertiũ cõcluſiue.tex. eſt notabilis in.l.ͤ.C. de exac.lib.xij. ¶ Andecimo quia empbhiteoſi ſimpliciter cõceſſa, nõ intel ligitur vltratertiã generationẽ. in authẽ. de nõ alie.g.em- phiteoſis.⁊ idem in pꝛeſcripta ſᷣm Bal.in.c.j.. quidã obli⸗ gauit.de feudo dato in vicem legis cõmiſ. Ita refert ſe cõ⸗ ſuluiſſe de facto. Illud tamẽ, qð dixi de emphytbeoſi infoꝛ miter conceſſa, intelligitur niſi in emphyteoſim data ſit res ſterilis, et emphyteote officio et artificio ſit effecta melioꝛ. Tunc ⁊ vltra tertiã generationẽ retineri poteſt, ſed ad ex- traneos trãſmitti nõ:vt dicit Bar.in.l.quicũq;.C.de omni agro deſerto.li.x.nõ tamẽ affirmando. ¶ Et ſcias ꝙ ſinita tertia generatione, dans in emphyteoſim poteſt ad ſe rem reuocare,ſi velit tamẽ habẽdo animũ cõcedẽdi in emphy⸗ teoſim:⁊ ſi non velit recõcedere:poſſit tunc talis, qui eſt de tertia generatiõe appellare ſᷣm Bar. alle gãͤdo in. jj..per⸗ mittitur.ff. de aqua coti.⁊ eſti.z⁊..j.ffide pꝛiuile.credi.debet tamẽ appellatio interponi intra annũ:q nõ põt ſᷣm Bald. in. cj.. ſi ſciẽs. ſi de feu. fue. cõtro. ¶ Duodecimo in cauſa pꝛeſcript.⁊ vſucap.que ſunt inuète, ne lites infinite durent. inſti. de vſucap..ff. e.ti.l.j. ⁊ ad hoc vide, qð cõcludit Bar. 46 in. d.l.⁊ in.l. nemo. ff. de lega. j. Q t pꝛeſcriptioni odioſe re⸗ nunciari non poteſt, ſed fauoꝛabili ſic:vt eſt vſucapio:vt ſe- quitur Bar. in. lcẽturio. ff.de vulga.⁊ pupilla. et in.j.ſi in fi. de temp.appella.⁊ in authẽ.quas actiones.C.oe ſacroſan. eccle.⁊ in.l.item illa.. qd dicitur. de cõſti. pecu, vbi reſpon⸗ det ad.l.qð ſi nolit..ſi quid ita. ⁊ Bar. in.d.l. de edili. edict. vbi per eundẽ vide materiã. ¶ Et no.qð ſi tibi ſemper ſol⸗ uere pꝛomiſ, nô pꝛopterea ammouet᷑ pꝛeſcriptionis obſta culum ſᷣm Bal in. li. ff. ſolu. ma. Item ⁊ ſi qñcunq; ſcm eũ in.g.ſi quid ita.⁊ Bar. in. d. lj.ff. devſuc. ¶ Et idẽ ſi dicat ab inde ⁊ antea ſcðm eundẽ in.l.ſi ſtipulatusſim mibi, o Pꝛo⸗ cule.de ver.obli.⁊.l.ij.j.de cõdi.⁊ demõ. C Sed cautela eſt, qð dicatur, qð quoties pꝛeſcriptũ fuerit, toties deberi vo⸗ lo, vt nõ poſſit pꝛeſcribere ſᷣm Bal. in.l. ipfis. C. vt in poſlle⸗ ga. C Item ſcõm eum queritur ſi dictum eſt, qð etiam ad 60 xrr. an. debes mihi.x. nõ intelligatur tali tempoꝛe pꝛeſcri⸗ ptum ſed poſt.xxx. annos currit pꝛeſcriptio vel currere in/ cipir. on enun poteſt finiri eo tempoꝛe, qno non incipit.l. Titio cũ moꝛietur.ff.de vſufruc.⁊ vide per Bal.de eadem materia in.l.ij. C. de ↄſti.pecu. ¶ Pꝛeſcriptioni tamẽ ſini/ te bene poſſunt renunciari.l.poſtꝙᷓ. ffde fideiuſ. ¶ Etſia ſtatuto omnes p̃ſcriptiones remote ſint:intelligit remota pꝛeſcriptio centũ annoꝛũ. Gartol.nil de hoc dicit.in. Ncum ſcimus.C.de agri.⁊ cenſi.lib.xj. Itẽ Bal.in. c.j. de pꝛeſcri.xl. Ange. contra ne rei domi. vel tẽpla.⁊.l.non ſolum.ff. de vſn cap. qð eſt verius per.. hoc iure.. ductus aque.ff. de aqua coti.⁊ eſti. ¶ Et ſi ciuitas habet aliam ciuitatem ſibi obli⸗ gata omni tempoꝛe pꝛeſtare ſubſidiñ:tali iuri nõ pꝛeſcribi⸗ tur.⁊ etiã centũ anoꝛũ ſpacio pm Bar.No.in.lan filijs.C. de de decur.lib.x.⁊.l.cum ſcimus.C.de agri.⁊ cẽſi.lib.xj. ¶ Et ſi pꝛeſcriptũ ſit pꝛincipali, intelligitur pꝛeſcriptum acceſſo rio ⁊c.⁊ no.in.l.cos.C. de vſuris.in pꝛinc. ¶ Secimotertio 47 ex eadẽ cauſa inductũ eſt t ꝙ appellatio intra decem dies interponi debeat.C.de appel.hodie per hoc allegatur tex. notabilis in cle.ſi appellationẽ. de appella. Sed per ſtatu⸗ tum ſiue per cõſuetudinẽ poteſt pꝛoꝛogari ſcᷣm glo.nota⸗ bilem ⁊ ſingularẽ, ᷣn Bal. in.. ij. C. ſi cotra ius vel vti.pub. Tempus autẽ pꝛoſequẽde appellationis.bene poteſt pꝛo⸗ rogari ᷣm eum. Bald.inl.ſi. C. de tempo. appel.in fi. C Et generaliter loquẽdo quãdo eſt inſinitas, vel ecõtra:vide in l ſeruꝰ domino. ff.de cõdi. inde. ⁊ plene Bal. in.l.j. C. de ſen⸗ 43 ten. que p eo ꝙ intereſt. ¶ MPone fcõpꝛomiſſum eſtin ali quem, qð poſſit cognoſcere de iure et de facto: ſed de iure tantum pꝛonũciare, an hoc caſu cenſeatur arbiter vel arbi tratoꝛ:⁊ dic ſᷣm Bal.in. ĩ. arbitroꝛũ.qð reputatur arbiter: cum iudex interdũ de facto pꝛocedat. ff. de offi.pꝛocõſul.et lega.l. nec quicqnam.. de plano.z cle.ſ epe. ff. de verb. ſigni⸗ 49 cum ſimili. ¶ Sed tquid ſi cõpꝛomiſſum eſt in aliquem vt arbitrum ⁊ arbitratoꝛẽ:quis tali caſu iudicabitur: dic hoc perpendi ex modo pꝛocedendi. de iudic.l.j. ſcoöm omnes. 50 CſSed quid ſi incepit vno modo cognoſcere, an poterit 5 poſtea variare:⁊ videtur ꝙ nõ. Aiam enim quamtibiele⸗ giſti patieris.l.ſi mulier. in fi. ã. quod metus cau. Pꝛeterea cõtraria tollũtur electione..fi. C. de codicilł.l.j. C.de fur.cũ ſimilib.Ergo poſtꝙᷓ vnum elegit, variare non poteſt. Ita tenet Dy. poſt Bart. in..iij.ff. de milita.teſt.l. ſi domimiũ.ff. de fur. Specu.idẽ in tit.de arbi.quẽ allegat Bart.in dictis locis. C GBal.in. d. l.j. C. de furt.⁊ in.d. l.iij.⁊.. nec codicillis. C. de teſta. in ſi ſecutus eſt cõtrariũ per dictũ Inn.in. cj. de pꝛeſc. Sed Ange. de iudi.l.ij. tʒ q ſi habẽs iuriſditionẽ oꝛ⸗ dinariã dicat ſe velle pꝛocedere via delegati, quam nõ ba: nihilominus pꝛoceſſus tenet.Si enim non valet qð ago, vt ago ⁊c.l.j..ſi quis ita. de verbo.obli.⁊ de cõſti.pecu.l.j.g.cũ ſtipulatus ff.cũ ſimilib.⁊per hanc opinionem videt᷑ caſus extra de pꝛeben.c.niſi eſſet. vbi ſi eſt compꝛomiſſum in de⸗ legatum. partim poteſt ꝓcedere via arbitraria. q Bal. di cit nõ eſſe alibi in.d.g.inter pares. Sed tu ſtimulatoꝛ adde hoc dictũ expꝛeſſe.extra de pꝛoba.c.literis.⁊ hãc opinionẽ ſequit Anto. de But.in. c. Quintauallis.allegat ibi Hoſti. illud tenẽtem. Ct Reſpon.ſi in ſentẽtia dixerit pꝛonicio, vt arbiter ⁊ arbitratoꝛ:quomodo iudicaſſe videbit᷑?oic pᷣm Bal. in dictis locis, ⁊.. ſi ſeruus plurium. ff. de lega.j. quod videtur iudicaſſe eo modo, quo eſt magis equũ. arg.l.pla⸗ cuit.de iudi. Tu autẽ dicas, ꝙ cum incerta ſententia ſit ad acta referẽda.C.de ſenten.que ſine certa quãtitate.cum ſi⸗ milibus.⁊ debet ſe cõfoꝛmare libello et actioni:cui ſeinper in dubio ſtandũ eſt..pacta.C. de pac.j.de acquir.poſ..ſi ꝗs ante. cum ſimilibꝰ j. loca.lxcũ plures.. locati. cũ ſimilibus, boc caſu iuſtius eſt ſentẽtiam ad acta referri debere in vltimo:ꝛ ſcõm illum modum pꝛocedẽdi,quẽ ex actis illum aſſumpſiſſe apparebit: etſcðm eum iudicatũ videtur. Ad 62 hoc facit, ꝙ vltimo verbo ſentẽtie ſtandum eſt: vnde ſi iu⸗ dex dicat cõdemno, imo abſoluo: abſolutus intelli gik. glo. eſt elegãs. xv. q.ij.c.pꝛedicatoꝛ. quã ad hoc ponderat Bal, in pꝛoemio:c. facit.de manumiſ teſta l. Stichus, imo Paͤ⸗ philus.⁊ ibi no. in.l. ꝗdã eulogio. C. de iure deli. C Quid autẽ, ſi dicat cõdemno, vel abſoluo: glo. habes in ſimilimi⸗ rabilem, imo ſingularè. xi. q. iiij.c. ſi is qui. que dicit, ꝙ ſi iu⸗ dex dicit excõico, vel abſoluo: ꝙ ſi eſt abſolutus, baber pꝛo excõicato:⁊ ſi condẽnatus pꝛo abſoluto habetur. An autẽ ſit vera, cogita. Et de alijs foꝛmis cõpꝛomiſſoꝛum:quid ſite quare ſimpliciter compꝛomittitur, vide do. Anto. in.c. b iiij e 11 V Uozg 1 u ö 11 1 G 55 Tquero an valeat ſtatutũ pꝛohibe udo. Koma.in pꝛimam.ff.veter.part. Quintauallis. de iureiuran.⁊ per Spec.in.d. titu. de arbi. ¶ Subſequenter tqueritur, an valeat renũciatio ad arbi⸗ trium boni viri.Et pꝛima facie videtur dicendũ qð ſicper regulam iuris.l.ſi quis in cõſcribẽdo. C. de pactis. Itẽ re/ ductio habet inſtar appellatio. de arbi.c.ij. ſed appellatio⸗ ni renũciari nõ poteſt. nam renũ ciando vlterius nõ appel/ latur. ſi.. ſi. in n. j. quibus appellare. ꝗ illud idẽ dicamus in reductione. In contrarin eſt ſentẽtia Dy. in.c. ſciẽter. de reg. iuris.lib. Vj.vbi dicit᷑, ꝙnõ obſtate renuũciatione, de ꝑ- babili cauſa ſententiã reduci poſſe. hoc idem ſequitur etiã 0. And. in ti. de arbi. F.fl: ver. igitur.ſi actũ. Pꝛo hoc ad⸗ Aucitur glo.in.l.quidã cũ filjũ.de verb. ob.vbi Bar. tangit dicẽs/q quis ꝓmittat tilium non exheredare,intelligitur niſi iuſta cauſa interueniat. Ad hoc.l.quero.ſ. inter locato rem.ffloca.ꝓmitto nõ expellereꝛintelli gitur niſi iuſta cau⸗ ſa interueniat, vt dicit Bart. in.d.§. arbitroꝛũ. Addit hanc diſtinctionẽ dicẽs, qð aut leſio ex iuſta cauſa leſionis inter- uenerit ex ꝓpoſito:⁊ tũc ſiue ex parua ſiue ex magna quã/ titate interuenerit:⁊tunc poterit reduci hec ſentẽtia, ſc ne dolus futurus videatur remitti.ff.de pac..ſi vnus..illud. ⁊ij. de libera.lega.l.ſi patronus.7.j. de admi.l. quidam dece dens.cũ ſimilibus.⁊ hoc ad euitãdum delicti occaſionẽ, vt 3. dictum eſt pluries. Aut leſio cõtin git re ipſa:⁊ tunc ſi in parua quãtitate reduci n poteſt l.ſcio.j. de in integ.reſtit. ¶ſi ex cauſa.ff.de mino.facit.l.ᷓuis.ff. de cõdi.⁊ demõ. Zut in magna qꝙᷓtitate:⁊ tũc ſic.Et Ita ſcðm eum debet intelli⸗ gi gl. in..ſi de meis. g. recepiſſe.ff.eo. In hãc eandẽ partem inclinat Bal. m. l. cũ antea. C. eo. ti. ℛꝛo quo facit, ꝙ ſi iniu- ſta renũciatione nõ venit, niſi id de quo eſt cogitatum.j. de cõdi.inde.l.fi..idem queſijt.C. de trãſac.l.ſub pꝛetextu.⁊.l. ſi de certa.ſed pars nõ pꝛeſumitur ledi:niſi in magna quan titate niſi cũ in eum tanꝙᷓ;ᷓ in amicũ. de quo debet pꝛeſumi bonum cõpꝛomiſſum. videtur.l.vnum ex familia..ſem⸗ per enim intelligit clauſula, ſi iuſte fuerit pꝛonũciatũ.i.ſi li bertus.de ope.liber.ꝛ in.c. Quintanallis.de iureiurã. Sed in magna quãtitate ledere iniuſtũ eſt. Igitur ⁊c.& idẽ te nuit in ſua diſputatione do. Ant.in.d. c. Quintauallis. Itẽ tenet vno addito dñs hic ꝓcedere:niſi quãdo per ſumplicẽ renũciationẽ, boc eſttantũ cauſa facta per abſentẽ valuis. Lcertũ..ſi quis abſentẽ.ff.de cõfeſ.⁊ allegatur.l.nõ ſolum. g.liberationis.de libe. lega.tutius eſt qð iuri de futuro re- nunciari non poteſt. C.de pac.l.j.⁊ qð no.in.l.ſuperſtitis.de acqui.here.talis renũciatio nullũ habet a iure fundamen⸗ tum. Iſta eſt ſua cõcluſio. ¶ Aduerte tamen ꝙ id qð.5.di⸗ ctum eſt, ꝙ quãdo ex pꝛopoſito cõtingit leſio: tũc etiam ra tione parue qꝙtitatis, eſt foꝛte intelligẽtia duoꝛũ aureoꝛũ:ſi autem nõ aſcẽderet:ꝗqꝛ tunc pꝛo parua erit actio de dolo cõ petit.j. de dolo.l.ſi oleum.. fi. cũ.l.ſequẽti. C Cõſequenter aduerte qð ſi partes eo ipſo, qð in arbitratoꝛem pꝛomiſe⸗ runt:ipſe arbitratoꝛ notificauerit eis ꝙ fuerit talis inten/ tionis in laudã do, ꝙ tũc nullo caſu mundipoteſt talis ſen⸗ tentia reduci, boc eſt dictũ ſingulare. Bal. in.l.ſi venditoꝛ. C·de reſcin.ven.per illũ tex.qui hoc ꝓbat. Imputent enim ſibi ex quo tẽpoꝛe/ſcʒ ſentẽtie ferẽde peritiam habuerunt, in talẽ pꝛomiſſoꝛẽ:qꝛ dolus aut iniuria ſciẽti non fit.l.cũ do nationis. C. de trãſa. Et adde, ꝙ ſilata ſentẽtia pars pe teret terminũ an ſoluẽdũ:an atali ſentẽtia poſſit pars pe/ tens terminũ appellare, ſiue reductionẽ petere? Doctoꝛũ iuris ciuilis cõcludunt ꝙ non per tex.no. in.l. ad ſolutionẽ. C. de re indi. Tu autẽ limita ſingulariter ſim Innocẽ. ⁊ te⸗ ueas cõtrariũ: qꝛ vt ipſe dicit in. c.qð adconſultationẽ. ex- trade re iudi.illa lex habet locũ quãdo a ſententia fuit ap- pellatum: facta appellatione renũciatum. qð tene menti: nin eſt alibi m do. Ant. de But. in.c. gratũ in ſide offic. eg. Ex quibus inferius ad determinationes pꝛeceden- 54 tes.& Sudſequèter quero, t an valeat ſtatutũ, ꝙ ſenten⸗ Wareir 9 Duſ reduci ad arbitriũ boni viri? Bal.in.d. Penea Lad Lernünat qð ſic: niſi eſſet dolus partiumq; Kins uapnt d. Nam videtur ad hoc.j.de dona.l.cum lüEtpꝛimo pꝛo huius articuli perfectione, bens appellationẽ: referas aut ciuitas illa habet ſuperioꝛẽ, ⁊tũc inferioꝛ iura ſuperioꝛis tol L. cum inferioꝛ.hoc caſu tale ſta/ õcluſio no de iureiuran. c. veniẽ⸗ ices appellatiòis eligere babet: R pactum fieri poteſt. Ita cõ⸗ te ad hãc diſtinctionẽ. O ad quem debet appellari: lere nõ poſſit.de ma.⁊ obe tutum non valebit. Iſtac tes. Aut ciuitas per ſe iud tunc valet tale ſtatutum: cludit Bal. in.l.ſ. in fi. C. de tempo. appellationum.licet ibi non recitet, Bar. dicit hoc caſu. Secũdo tale ſtatũ nõ vale⸗ re:qð tamen dictũ Gar.nõ reperio. Sed an aliqua cautela dari poſſit, vt ſi etiam ad ſuperioꝛẽ debeat appellari, ipſa ciuitas ſtatuere queat hoc per indirectũ⸗facit ꝓ hoc dictũ Bar. in.l. omnes populi. ff. de iuſti.⁊ iure. vbi dedit conclu- ſionem ꝙ ciuitas ex ſe oꝛdinet duos iudices appellationis ⁊ tunc tertio loco nõ liceat appellare, vt. C. ne liceat in vna cademq; cauſa. Itẽ cum de iure ciuili appellari non poſſit omiſſo medio.l.imperatoꝛis.ff.de appella.tali caſu ad ſupe rioꝛem appellari nõ poterit ſᷣm Bar. in. lj. ff de coſi Pene qui dixit talẽ cautelã nõ pꝛocedere, nec valere:qꝛ poteſt ſi⸗ perioꝛ:cum in eius pꝛeindiciũ fiat hoc ſtatutũ tollere. Alle gat.c.veniẽtes.allegatũ.etiã cum ſtatuta facere it iuriſcli⸗ tionis, vt dixit Bal.in.l.omnes populi.ff.de iuſti.⁊ iur. a ff. de iudi.⁊ per Gal.in.l.nulli. C. de ſentẽ.⁊ per Innociin 6. cum omnes.de cõſti. Sequitur neceſſario talẽ cinitatẽ quc alteri ſubiecta eſt, hoc ſtatutũ facere nõpoſſe. C Zlduerte: quia ſiopinio Bar. pꝛocederet, non baberet locũ in ciuita⸗ te vbi eſt cõſuetudo, ꝙ poſſit appellari omiſſo mecio. te eſt ſing. bmn do. Anto. in. c. Romana.de appella t.in. vj licet ſcöm eun in. c. dilecti. co.titu. Hoſti.tenuerit cõtra in.c.ſu⸗ per queſtionem.. intẽtionis extra de offi.d elega. C Sed pone ꝙ cinitas habet pꝛimã cauſam appellationis: anta- li caſu poſſet ſtatuere, vt ad ſuos iudices non appeller⸗ ſen tentia Bar. eſt ꝙ nõ in.l.pe. de aqua plu. arc. ¶ Quid autẽ ſipermiſſum eſt pꝛioꝛibus ciuitatum, ſtatuere ſuper factis ciuitatũ: an tali caſu poſſit ſtatuta condere. Bart in quodã coͤſilio incipiente, viſo puncto, tenuit diſtingnendo, qð aut queritur de ſentẽtia diffinitiua:aut de appellatione ab in⸗ terlocutoꝛia. Pꝛimo caſu ſtatuere nõ poſſit per Bart ꝙ— Imperatoꝛ det poteſtatẽ ſibi cõdẽdi legẽl.ſenatusa ſns ambiguum.fi.de legibꝰ. tamen ſenatus ipſe non poteſt ſta⸗ tuere, ne a ſentẽtia diffinitiua appelletur:cum hoc ſoli pꝛin cipi reſeruatũ ſit.ð.l.ſ. quãdo appel.ſit. C Secundo ca ſu poteſt:bene pꝛobat ⁊ allegat.l.ſi. gloſ.in..fi. C. de ſenten ¶ Aquerte, qò idẽ videt᷑ dicendũ in hac appellatione ab interlocutoꝛia, que habet vim diffinitiue, vt in pꝛimo caſu dictñ fuit.⁊ hoc allegaui per dictũ Bar.in..mi noꝛibus. C de his quibus, vt indig.⁊ Ange. in..ſi ſic. ff. de lega j. Et 56 †an valeat ſtatutũ dictãs, qò cõſanguineus eius, qui a ſen⸗ tentia appellauit, puniatur tali pena: dic ꝙ nõ.. l.heres meus.. qð in randẽnce cõdi.⁊ eneerbadi J.ij. 5. in ius voca.vt eant.⁊ in.l.j. C. de indic.vidu. tol. Nidet enim hoc caſu, qð in directo iſte appellans quaſi timoꝛe, ne ſnus cõſanguineus pꝛopter ſui factũ,puniatur: non appel laret. ad hoc.c. ſciant cuncti.de elec.in.vj. Abi habes caſum ſingularẽ, qò percutiẽs nedum clericũ excõicat᷑. xvij.q.iij.c. ſi quis ſnadente:ſed etiã vulnerãs cõſanguineñ ipſius cle/ 97 rici excõicatur, eo caſu, quo clericus. Et an †q valeat ſta⸗ tutum ꝙa ſentẽtia interlocutoꝛia appellari poſſit ſine ſcri⸗ ptis:⁊ videt᷑ ꝙ ſic: cũ res ad pꝛimã naturã de facili redeat. .ſi vnus. verſ.ꝙ in ſpecie.ff.de pact.cuins natura ⁊ vigoꝛe olim appellare poterat, etiam ſine ſcriptis dicit gl. iur. ca- no. c.ſi. de appella. lib.vj. cõtrariũ ↄcludit Wal. in. A.pꝛogrã⸗ ma.C. cõminat.vel epiſto.⁊ recitat Jo. An. in. c.fi. de appel la. Ham diſputãdo videtur, ꝙnõ tenuerit ſtatutũ epiſcopi, ne ab eius ſentẽtia appellatur.⁊ idem tenet Ang.in diſpu⸗ tatione, que incipit, aſcenſus milies. CScias qð quãdoq; per ſtatutum appellatio pꝛobibeatur, non tamen videtur pꝛobiberi recurſus pꝛo iuſtitia fienda ad iudicem appel⸗ lationis per modum querele. Ita eleganter tenuit Bal.in l.edicto. C. de edic.diui Hadria. tol.⁊.l. arbitrio. ff. qui ſatiſ⸗ dare cogan. ¶ Item videtur de ſtatuto pꝛohibẽte appel⸗ lationem pꝛincipaliter, vt non videtur pꝛobibita iuſta ap⸗ pellatio. Et hoc per. c.vt debitus.de appella.vbi dicit tex. qð clauſula illa appellatione remota, intelligitur de frino la:non autem de iuſta.quem tex.no. Bal.in.i.fi. C. de ſentẽ. Et ad hoc facit tex.ſingu.ſecundum eum in.c.ex partede offic.delega.verſic.ſi reſcribitur pꝛocedi non obſtante ali⸗ qua exceptione:intelligitur tantum de friuola: non de illa 98 que iuris rigoꝛe non eſt remota. CSed redeundo t pꝛin⸗ cipaliter quid diceres, ſi videatur, renunciatur, et iuramẽ- tum interpoſitum: an hoc caſu debeat aliquid operari: et ſic in magna quãtitate leſio ſit: poſſit nihilominus reduci. Federicus de Senis in quodam ſuo conſilio tenet hoc ca⸗ ſu reduci non poſſe:cum poſſit ſine interitu ſalutis eterne ſaluari in aaa ennuge ad oh Rafg 90 ſ lneen gurntgi vvengerig wihülniafn cnmit inrenmne mautttennme Tnänndicottoc, dantmnenchim würtnchohe püoyabenim ARAKWNR ſtwrotachoh Adetotocoo deegetmne rentouedel maeconcleine Kayuverell Vontralurischn Atbeguparant alk nde unite diqodaopare biranänn e wanditingven onineconueni darenonaute ddasfinanr pelddüCd badmadel ſumineenosſ frdouslonn Jrmbarfü orrummag KKelbißn 3e a de l. Vor.. 1 irectire larin lure ybi oedie jere. Bart in quodi ſtingnendo, qô am appellatione ab in⸗ oſſit per Bart. p Ceſenatusa d Sipſenon poteKſta d cum bocfolpij d t. CSecundog doſin..C de ſenta n bac appellationeg atiue, vt inprimo i Sar. in. minodibts ſi ſie ff. de lega C zuineus eins uisi a: dic ꝙ nõ pm Prn di.⁊ demon. ⁊Pali eindic. vidu tol gii vellans quaſitimcen u, puniatur: nonayn in. vj. Abi habesca icũ excöicas yiqut cöſanguineupfisch s. Etan Trex appellaripoſſtfnein naturä de facliraue t.cuius nærntnar ſcriptisantauns- cludit unlgtge Seenn exuerit ſtarimte em tenet Immic 6.(Scistdéiud tur, nontanantütr nda ad iudiemn ipe cleganter tmutban 1rLarbitroffqule obibeättappe atutopion g tur probibitäl „la vbi diektie e appellind ei ta, intelligttun 3 eni .BalinlfCo 1 meum nce 1 0 c interituſa 1 ſaul De receptis arbitris. ſaluari.de iureiur. c.veniẽs.⁊.c. cum contingat. pꝛopter qð concludit, ꝙ vbi appareat cuidẽs iniquitas, talis ſentẽtia reducit bᷣm Moſt.in. c. Quintauallis.de iureiur. niſi ipſe ar bitratoꝛ aliquid mandaret in diuinam reli gionẽ. alleg.de app.c. ſi. Jo. Andr. in quodam ſuo conſil. incip. Aiſo pucto ſuper quo conſiliũ petitur.tenet idẽ,ꝙ Feder. omni caſu, quo poſſet peti reductionẽ eſſe neceſſariã, abſolutos a in- ramento pꝛedicto.⁊ boc extra de iureiurã.c. debitoꝛes.quẽ Bar. ſequitur in.d.. arbitroꝛũ. ⁊ do. Anto. de But.in. d. c. debitoꝛes.tenet hoc iuramentum ipſi renũciationi nil ad⸗ dere regulariter:vel tanꝙᷓ; acceſſoꝛium ſeᷣ equitur ipſius cõ⸗ tractus neceſſarius.qui ſatiſd.cog.l.qui iurato.⁊.l.cui qui. S. qui vnus.ff.ſiquis cau. C. de non ume. pecu.l.fi. idẽ Bal. j. de condi. indeb.l. ſi pꝛocuratoꝛ. I Pꝛo Fede. facit tamẽ: q iuramẽtũ naturã ⁊ ſi ſequatur cõtractus, tamẽ aliquan- do ſuperaddit:quãuis in obligatione facti ſuccedat obli/ gatio ad intereſſe:vt.l.ſtipulationes non diuidunt᷑.. Cel⸗ ſus.ff de verb.obli.tamen iuramentũ facit quem pꝛeciſe co gi ad factum.gl.eſt ſingu.⁊ parua.l.ſi pecuniã.de condi.ob cau.pſᷣm Wal.in..j. C. de ſentẽ. que pꝛo eo qõ intereſt. habet etiam in ſe annexam naturam clauſule, ſi nõ valet ꝙ ago, vt ago ⁊c.l.cum pater..filius matrẽ.ff.de lega.ij./m Bar. in.L.ff.de verb. oblig. Itẽ habet virtutẽ clauſule rato ma⸗ nente pacto.j.ſi quis maioꝛ.C. de tranſac. ¶ Itẽ habet vir tutem guarentigie. iuramentum enim facit habere execu⸗ tionem paratã. Iſtud eſt nouũ ſᷣm Bart.in.l.ij.de iureiur. 59 ꝙnotabili.limit᷑a ſm Bal in. lj. C. eo. tit. C Quid autẽ ſi dictum ſit in renunciatione, ꝙ poſſit ledere partem in par na quãtitate ⁊ in magna:an reductio petatur: dic hᷣm Jo. Anqd.in dicto tit.de arbi.ibi, reductis. Calde. ait ꝙ eo caſu quantuncunq; in magna quantitate ledat re ipſa, tamen nunqᷓ; reductio peti poterit, que ex pꝛopoſito idem dicas, ꝙ ſupꝛa.idem limitando tenet Ant. de But.⁊ Bar. ⁊ Bal. in.d..cum antea. ¶ Sed an vigoꝛe dictoꝛumverboꝛũ poſ⸗ ſit in totumvnam partem ledere? videt᷑ ꝙ ſic:q idem iuris eſt de toto quo ad totum:qð eſt de parte quo ad partem.j. de exc.tut.l.pꝛopter litem.C.de reuoc.don.l.ſi nunqᷓ;.de rei vend.l.que de tota. In contrariũ eſt Bal.in.d.l. ſi pꝛocura⸗ toꝛ.de condic.indeb.cum omni verboꝛum generali ſermo⸗ ne donatio excluſa videtur.j.mand.l.creditoꝛ.g. Lucius. et l. contra iuris cmilis.ff.de pac. Item arbitramentũ ⁊ trãſ⸗ actio equiparantur.aut.ſi vero contingerit.C. de iudi.⁊ in aut.vnde ſumitur. ¶ Sed tranſactio non poteſt fieri niſi aliquo dato velretento.l.tranſactio. C. de tranſac. ergo ar⸗ bitramẽtum. Pꝛeterea arbitratoꝛ dicitur bonus vir.j. eo. l.non diſtinguemus. g. de officio. ergo debuit facere, ꝙ ſuo nomine conuenit.C.de offic.pꝛefec.vꝛb.l.j.⁊ ſic partes con⸗ coꝛdare non autem in totum largiri. ¶ Item an in dubio 60 dolus in arbitratoꝛe pꝛeſumat᷑: ỹᷣeder.ꝙ non in. d. conſi. 6 per. l. dolũ. C. de dolo. ⁊ per.l. quoties.5. qui dolo. ff. de pꝛo- ba. Anto. de But. ⁊ Bar. dicunt hoc ex qualitate facti pꝛe/ ſumiꝛ ey moꝛa ſi in magna quantitate grauaret pꝛeſuma⸗ tur dolus.l.omnes.. Lucius.ff.de his que in fraud.credi. Idem foꝛte ſi iuberet dare pꝛecioſioꝛes res.⁊ hoc per text. not.in.l.ſumma cum ratione.ff.depecu.vbi dicitur, ꝙ alie⸗ natio rerum magis pꝛecioſarũ pꝛeſumitur dolo facta. Nõ eſt alibi hin Ang. in..ij.C.de repud.here. ¶ Nunquid ta⸗ men reductionis petitio habeat executionẽ ſentẽtie ſiue laudi retardare:? ⁊ conclude eleganter ſᷣn Bald.in addit, Spe.in tit.de arbi.⁊ in.l.nam ⁊ poſtea.in pꝛin.ff.de iureiur. quod aut talis reductio petitur per modum exceptionis oppoſite:⁊ tunc dicta executio retardat᷑. Alleg.l. Papinia nus. g. ſi fllius.ff.de inoffic.teſta.EAlut per modum actionis petitur:⁊ tunc aut requirit altioꝛem indaginem:⁊ nõ retar dat. Ad hoc dictum Bart. in. l.iiij..condemnatũ. ff. de re iudi. Aut requirit paruam cauſe cognitionẽ:⁊ tunc retar/ dat. Pꝛo hoc.l.nam ⁊ poſtea.quam tene mẽti. ¶ Quid au 6 2 tem ſi dictum ſit, ꝙ poſſit ius vnius tollere ⁊ dare alteri: vide Hoſt.tit.de arbi.c.ij.qui firmat, ꝙ per hoc non videt 63 leſio in magna quantitate facta. ¶ Sed an ſicut ſentẽtia arbitratoꝛis reduci poteſt, ita ab ea põt appellari: Bart. in.l.fi..ſi. de tempo. app. tenuit ꝙ ſic tali ratione, ꝙ ſicut a quolibet actu extraiudiciali appellari poteſt, vt dicit text. in.. fi. ũidem reſcripſerunt. ſf.de app. ⁊c. bone memoꝛie. et c. Romana.de app.pꝛecedenti iudicij ritum ſeruare nõte- netur:vt not. Inn.in.c. Quintauallis. ergo appellare pote rit. effectus autem appellationis erit ſᷣm eum: appellari 61 debebit intra decẽ dies. in aut hodie.C. de temp.app.Itẽ ſi ſunt aliqua attentata appellatione pꝛecedente, reuocare nõ poſſunt.c.nõ ſolũ.de app.lib.vj.ita erit iſto caſu:contra⸗ rium tamen firmat al. in. l. ea que ad ciuilia. C. de app. cir ca f.per rationẽ:qꝛ ex tali arbitramẽto non oꝛit᷑ actio in fa⸗ ctum:ergo appellari nõ poteſt.lj. C. eo.tit. Itẽ per lapſum decẽ dierũ ſentẽtia cõfirmat᷑.l.ab eo.C.qũo ⁊ qñ iud. Ap⸗ pellare em̃ debuiſtia tali ſentẽtia, ſi diſplicebat. C. ſi ſepius in integrũ reſti.poſtu. Ad iura Bar. qꝛ pꝛont Gar. dicit in d. F. idem reſcripſerũt.habes videre pꝛimũ:appellatio eſt quedã ab illata iniuria vel cõminata extraiudicialis recla matio. ideo iura War. nõ pꝛobãt id, ad qð alleg. Mꝛeterea nõ ſignãt quare leges introduxerunt arbitriũ boni viri, vt d.§. arbitroꝛũ. Nõ em̃ hec eſſent neceſſaria, ii appellari po⸗ tuiſſet:⁊ ſic ſuperflue lex nobis ſeruiret. ¶ Sed an iuſta cã 64 reductionis ⁊ excuſet à pena in cõpꝛomiſſo appoſita:ſup quo articulo eſt aduertendũ qð Dy.cõſuluit in cõſil. quod incipit, Ptolomeus de Spoleto, vt refert Barto. in. j. qui Mome..duo fratres.ff.de verb.obli.ꝙ ſiue iuſte, ſiue iniu ſte quis reducat:nihilominus nõ excuſat᷑. PDꝛo quo BGart. dicit ibi eſſe quaſi caſum ſᷣm vnã lectu.qð erit male iudica/ tum:qꝛ dicit glo.ꝙ pena cõmittitur. Ad qð poteſt reſpon⸗ deri ibi nõ apparere an appellatum ſit ab illa ſentẽtia, an non. Et ſi mhil ad factum noſtrũ:cum poſſit etiã decẽ die⸗ rum curſu cõfirmari ſententia, etiam iniuſta, vt ſupꝛa dixi. Pꝛo hac opi.facit gl.ſingu.in.l.hoc.ff᷑.de triti.dicens iuſtã cauſam quẽ excuſare ab interitu rei.quã notabi.ponderat Bal. in. cj. qui ſucceſ.feu. dar. teneant.in vſib. feud. Item fa cit gl. in. l. qð te.⁊ in.l. vinum. ff.ſi cer. pet. vbi iuſta cauſa liti- gandi excuſat quem ab expenſ.Item facit alia glo.ſingu. ᷣm doc.in. j.ff. ſi quis ius dicen. non obtem.circa fi.vbi ne/ dum iuſta cauſa, ſed etiã iniuſta excuſat a pena cõtumacie: licet Bal. dicat eſſe ſimile in.l.ex conſenſu. 6. ſi. de app. Fa⸗ cit..plagij. C. de plag.vbi iuſta cauſa excuſat a dolo.⁊ ꝙ no tabi.dicit gl.in.lj. in fi. ff. de abig. vbi non tantũ iuſta cauſa excuſat, ſed etiã ininſta excuſat a culpa. Jo. And.in titu. de arbi.in addi. Spec.tenet contrariũ dicens iuſtam cauſam ſuperuenientẽ habere excuſare. PDꝛo quo facit, ꝙ idem di xit in. cj.de elec. in. vj. in fi.vt refert Bal. C. de epiſ.⁊ cle.l. ge neraliter. in. c.j. g. inter pares. de leg. Coꝛrad. ꝙ iuſta cauſa habet, quẽ a pena excuſare. PDꝛo quo dicto Bald. in addi. ad Spec.de arbi.alleg.gl. notab.que hoc expꝛeſſe vult in.l. fi. C.qui.app.non licet.pꝛo opi. Dyn. tamen facit glo.repu tata ſingularis in.l.ſi cum militaribus.C.de reſti.mili. licet iuſta abſentia excuſat apena legali, nõ tamen a cõuentio⸗ nali. Ad quod gl. elegans in.l. non ſolum. ff. de rei vendi. et J. iij..ſi rem.ff. de lega.iij. dicentem iuſtam cauſam litigan⸗ di non habere quem excuſare ab expenſis conuentionali⸗ bus‚ ſed a legalibꝰ tantũ.inſti. de pena teme.litig.g.ij. Bal. alibi in.l. ex diuerſo. S.j. ff. de rei vend.⁊ in.l. Julianus verũ debitoꝛem.ff.de condi. indeb.⁊ has opiniones nititur con⸗ coꝛdare dicens, ꝙ aut iudexreductionis dicit iuſte lauda- tum eſſe:⁊ tunc iuſta cauſa nõ haberet excuſare:aut pꝛimã ſententiã ſimpliciter cõſirmando: ⁊ tunc iuſta cauſa excu⸗ ſat reducentẽ.qꝛ in dubio pꝛeſumit᷑ tanqᷓ; arbitrium coͤſir⸗ mata:vt dicit gl.in.l. ſi quis ad exhibẽdum. frde excep.rei iudi. Bal. in.l. generaliter. alleg. in. d. ſ. inter pares.⁊..fi. C. e. tit. ſimpliciter ſequit opi. Jo. And.ipſe idẽ in.L. eos.. cau tiones.ff.de app.ita elegãter dicit, ꝙ aut cõpꝛomiſſumm fuit neceſſariũ:aut volũtariũ:pꝛimo caſu hʒ excuſare reducen⸗ tem:qꝛ magis ſubuenit᷑ neceſſitati ꝙᷓ¶; volũtati.j.ſi fideiuſſoꝛ. S.ſi. ff. qui ſatiſd.cog. Scðo caſu imputent ſibi compꝛomit- tentes, quare cõpꝛomiſerũt..ſi dictũ..jij. de euic. Alibi in Lfi. ff de contrah.emp. Sic concoꝛdat iura pꝛedicta Dyn. ⁊ Jo. And.ꝙ aut reducẽs habuit iuſtã cauſam, aut no:pꝛi⸗ mo caſu tene Joã. And. Aut dubitat᷑ de inſta cã, vel no: tũc litis acta pꝛobãt.l.rem nõ nouã in fi. C.de md. ſed in..ſi tiius. f:ꝗ int ſui vel alie. ſimpliciter ſequit referẽdo Wart ⁊idẽ ſequit in.l.tres fratres.ff.de pact.ſed in.l.qui cũ tuto⸗ ribus.ſimpliciter ſequit opi. Jo. And. alibi in..nõ ſolum ff de rei ven.ſic diſtinguit:aut requcẽs erat actoꝛ, aut reus: pꝛimo caſu nec iuſta cã excuſat:imputet ſibi, qꝛtemere liti- gauit.j.de iudi.l.eum quẽ temere. cum enim inſtructus add cauſam venire deheat. jde reg. iur.. qui in alterius Scðᷣo caſu iuſta cã eum excuſat ratione fauoꝛis rei debẽde. 1. Ar⸗ rianus.cũ fſ.ff.de act.⁊ obli. Sed in.l.qð te. ð. alleg. hoc idẽ tʒ pꝛimo de actoꝛe limitãdo, dicẽs ipſum excuſari ſi cõem 6 — aO 11 1 u b L 9 1 u I AH S 1499 —yÿ— 3. udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. tumaces:iudex autem ſic. 19 Arbiter an inique arbitrando faciat litem ſuam. 20 Aerba iſta admittimus ſi⁊ inquantum debemus a iudi, ce vel arbitro pꝛolata, quid impoꝛtent. opi.ſecutus reductionem petierit.debuit enim credere qað a ceteris credebatur. Sed in repetitione.l.tres fratres. te⸗ nuit in ſupꝛadictis ſimpliciter contra Dy. potes enim in⸗ ter tantas opi.ſic dicere ꝙ aut compꝛomiſſum fuit neceſſa rium:⁊ tunc non tantum iuſta cauſa ſed iniuſta habet excu ſare per dictam gl.in.lij.ſi quis ius dicen. non obtem. Zlut voluntarium:⁊ tunc aut actoꝛ petijt reductionem:: ſequa ris Baldum in locis ſupꝛadictis. Ilut reus:et tunc ſequa- 65 ris diſtinctionem eiuſdem in.d.iſina.rſequitur videre pꝛo huius articuli complemento, ſi ſententia arbitratoꝛis, qua quis iniuſte fuerit condemnatus reducta eſt ad boni Lin arbitrium, qui in centum cõdemnauit, pena committatu 1 ar iſti ie in reſiduo quantitatis, in per non parentem iſtiſententie in re ic litano pt qua iudex reductionis condemnauit: In hoc ar ic Pr ma ſententia Bar. in. l. multa non committatun ff de cõdi. ⁊ demonſt. dicentis huic tali reductioni non parentem ad penam pꝛimi compꝛomiſſi nõ obliga ider illum del hnte pena tanqᷓ odioſa non intelligitur rep etita. C. de vſu.l.per retentionem. Contrarium tenet alleg. Inno. in. c. Quinta uallis. de iureiuran.j. ffoe arbi. Bal. in. d.l. fi. de contrab. emp. doc.ſequuntur Bar. per tex. in.l.cum apud. iud. ſolui. 66 ¶ Itemtquiq ſi tertij arbitri nouiter dicti ſe ententie non pareatur, an incurratur pena compꝛomiſſa? Bal.in. lij. cir ca pꝛinc.C. de his que pe.no. tenuit ꝙ non, per.iper reten tionem alleg. contrarium tamen firmauit in.d.l.fi. Tu ad⸗ uerte. Aut iſte tertius fuit electus ab arbitris, vt eos con⸗ coꝛdaret:de hoc non tractatur:qiſte tertius non arbitra⸗ toꝛ,ſed arbiter ſᷣm eius conſilium ſententiam ferre debet. nõ diſtinguemus.pej. eo. Zlut iſte tertius electus fuit ex foꝛma ſtatuti:⁊ tũc aut dicatur cõpꝛomiſſum ſcõm.ffde furt.l.ſi dominium rei.pena contenta tũc nõ committitur: qꝛ hoc non inducitur, niſi per ſtipulationem.l. ſeruis. ff de ſer. expoꝛ.⁊ hoc multum notab.tenuit Bar. in.l.vir vxoꝛi.. ſolu.matr.⁊ quodſi pꝛo parte reducit ſub conditione, pꝛo parte non: Bar. tenuit non totaliter ad penam teneri in.d. J.ſi. C. de arbi. ¶ Sed in.g.cautiones.tenuit cõtrarium.vi de ꝙ idem ipſe not.in.l.cogi. C. de peti. here.z⁊.l.inbemus. 67 C. de appel. MtœEt an hec de pena de iure canonico peti poſſit, vide Floꝛia. in. d.. arbitroꝛum. ⁊ foꝛte dicendũ eſt, ꝙ non cam eatenus petatur, quatenus interſit, vt elegan⸗ ter not. Inn. in. c. ſuam.de pen.ꝛ de arbi.c.dilecti.hec enim pena loco contemptus eſt non intereſſe addita:ergo ⁊c. et ideo dicit glxij.q.ij..fraternitatis.ſm Gald. decetero pe- nas dupli, vel quadrupli que fuerunt a iure cinili inducte, iure canonico minime peti poſſe, que omnia tenemẽtiper- petuo. Laus Deo. Explicita eſt rub. ffde arbi.per Mudo uicum Pontanũ de Roma iuris vtriuſq; doc.clariſſimũ. d Summarium.. & Compꝛomiſſa moꝛem ſequuntur iudicioꝛum. 2 Libellus anſit coꝛam arbitro poꝛrigẽdus:⁊ an citatio re⸗ quiratur aut litis conteſtatio. 3 Sententia arbitri magnum afferens pꝛeiudicium an ſit inſequenda. 4 LCöcluſio arbitroꝛũ an cõcluſio ni iudiciali ſit equiparãda. 5 Loncluſio cauſe cuius ſit nature. 6 Par an in criminali excludatur ab vlterioꝛi pꝛoductione poſt concluſum in cauſa. 7 Arbitri ſententia an requirat citationem: ⁊ſi in ſententie interlocutoꝛie pꝛolatione. 3 Anica citatio in ſummarijs vim habet peremptoꝛij. 9 Citatio an ſit in expenſarum taxatione requiſita. 10 Citatio an ſit neceſſaria vbi pꝛinceps iudicat. 11 Sententialata in fauoꝛem abſentis an ſit valida. 12 LCitatio arbitri anperſonam rei als illegitimam legitimet quemadmodum riudicis citatio. 3 Citatio in qua nullum te valida. mpus bhabetur expꝛeſfum an ſit 14 Citatus ad totam cauſam an iterum citari debeat 15 Urbiter an poteſt id ex officio ſuo o:zan ſitr perire officium arbitri Cdsuder e4 ſte⸗ 16 Judicis officium multa pꝛeſupponit vt pꝛoced at. 27 Pꝛocuratoꝛ nullum habens mandatumivenit officio tam iudicis qᷓ; arbitri repellendus. 18 Arbiter in boc differta iudice ꝙ mulctare non poteſt con Smpꝛomiſſum. n miſſa ad ſimendas lites inuenta moꝛe iu- cdicioꝛum ſequuntur. poc dicit in ſumma. S(Mota t ꝙ cõpꝛomiſſa moꝛem iudicio⸗ ²³⅜rum ſequuntur. ſimile habek. C. de iudi.j. rem non nouam..j. in gloſſ.not. ¶ Not. ſecundo compꝛo⸗ miſſa ad finiendas lites inuenta eſſe.Et ideo notanter di⸗ cit Bar. ꝙꝙ ſtante ſtatuto quemlibet caſum cõpꝛomitti de- bere:noncommittitur hoc caſu cauſa inſtrumenti guaren tigiati.quod foꝛte eſt limitandum per ea, que dicit Bal.in .fi.ſi quis ius dicen. non obtemp. ¶ Item ⁊ male, ſtatutũ in ſe nõ compꝛehendit caſum reſtitutionis in integrum:yt eleganter dicit Bar. in. l.pꝛetoꝛ ait. ff.de tuto. et cura. datis ab his. Pꝛo quo vide in.i.fi. vbi ⁊ apud quẽ. Et q text. dicit oꝛdinem iudicioꝛum ſequi:inquirendum eſt pꝛimo in quibus arbiter ſit ſimilis iudici in pꝛocedendo:ſcias Inn. dixiſſe in. c. Quintauallis.arbitrium oꝛdinem iudiciarium ſequi debere.Cum quo concoꝛdat iſta gl. An autem ita li⸗ 2 2 bellus ſit poꝛrigendus coꝛam arbitro, ſicut coꝛam iudi⸗ ce.⁊ ideo eſt vidẽdum, an in criminalibus libelli poꝛrectio facta coꝛam arbitro, operetur interruptionẽ pꝛeſcriptio/ nis, ſicut coꝛã iudice? ⁊ pꝛimo videtur ꝙ bec queſtio pꝛoce dere non poteſt, cum criminalis cauſa compꝛomitti nõ po teſt: vt. j. eo.l. non diſtinguemus.. Julianus. a.5. de libera⸗ li: ſed in caſn qno pꝛocederet, videretur ꝙ ſic, retenta opi. Bar. in.l. miles.. ſexaginta. ff.de adult. vbi dicit libellũ hic operari abſq; aliqua citatione:cum ibi potius die feriata poſſit, qua die citatio fieri nõ poteſt ibi. vide per ipſum.C. de fer.l. dies feſtos. ibi dum dicit, Hoꝛrida vox pꝛeconis ⁊c. Et qð plene not.de oper.noui nunc.lj..nũciatio.pᷣm Bal. in.l. ſ.. de eo per quèẽ fac. erit.vbi indiſtincte tenuit cõtra Par. dicens, non ſolum libellum, ſed etiam citationem re⸗ quiri.pꝛobatur ſᷣm eum per glo.l.ij.g.ſi. ſ quis in ius voca. non ierit.licet ſit ſimilis.xiij.q.iiij.c.ꝓplacita ſe ecularia.que di cunt intelligẽdo illũ.⸗.ſexaginta. citationem interueniſſe: ergo ille text. eſt potius contra Bart.qᷓ; pꝛo eo.Sed idem Bal.in.j. C. quando libel.pꝛinci. dat. dicebat verba legis vel ſtatuti conſyderari debere.Aut enim non requirit᷑ illic aliud, qᷓ; libellus: ⁊ pꝛocedit opinio Bar. ſed ſi pꝛoceditur: tunc requiritur citatio:que eſt cuiuſlibet pꝛoceſſus i nitiũ. inſti. de pe. teme. lit.ſ. ſ in cle.ſi. vt lite non conteſt. ⁊ in rub. ff.de in iusvoc. ſed pꝛo pꝛima eius opinione facit, qò ipſe di cit m. L. C. qui admit. vbi dictum.. ſexagi ata. intelligit, li⸗ bellum die feriata poꝛrectum tantum operari ſimpliciter poꝛrectionem, ꝛ non effectum ex libello reſi ultantẽ:ergo nõ interrumpit᷑ pꝛeſcriptio. Cogita, qꝛ paſſus eſt dubius. ſed gl.per Bal. allegata deſtruit neceſſario Opi.Bart.Si opi. Barto. eſt vera, intellige de libello valido: qꝛ inualidus in⸗ terruptionem nõ habet operari. Iſte eſt tex. ſing.m eum in.l. accuſatus.ff.de adul. iuncta. l. mariti..quinquẽnio. eo. tit.⁊ gl.ibidẽ non meminit allegare illũ text. in aut᷑ offerat. Cde lit. conteſt. ¶ Secundo an requirit᷑ citatio, dic ꝙ ſic. .diẽ pꝛoferre..ſi quis litigatoꝛũ.j.eo.⁊ eundem operabit᷑ effectũ:qꝛ ſicut coꝛã iudice facta operat᷑ effectũ interrupt. pꝛeſcriptionis odio creditoꝛis.l.ſicut. ⁊ l.cum notiſſimi. C. de pꝛeſcri.xxx.ita a paritate rationis coꝛã arbitro. qð intel lige de citatione valida, q̃ enim annullat: q citatus nõ cõ⸗ paruit:nõ hũc effectũ habet operari:vt notab.tenet Gart. in.l.⁊ poſt edictũ.de iudi. Item an requirat litis conte⸗ ſtatio? ⁊ dic ꝙ ſic.que effectũ ĩnterruptionis inducit: vt vi⸗ det tex.in.lj.C. eo. tit.qð intellige de valida:nõ autẽ inuali⸗ da:vt dicit gl.in..ſi pater. C.ne de ſtatu defunc. ¶ Et anfa cta ꝑ vnũ ex reis debẽdi, vel ab altero ex reis credẽdi, in⸗ terruptionẽ operet᷑ quo ad alios? ⁊ dic ꝙ ſic:q idẽ ⁊cõe eſt iudiciñ, vt dicit tex. in.l.ſ. C. de duob. re. Et an factareo, noceat fideinſſoꝛi?gl. ſunt ↄtrarie.vna in..ſi fideiuſſoꝛ.5.ſi j. man. tenuit ꝙ ſic. Alia in.i. cũ quis..ſi ꝗs pꝛo eo. ffde ſi⸗ deiuſ.ꝙ nõ. C Sed ſalua ambas ſᷣm Bald. in.l.tã manda- toꝛi.C.de nõ nu.pecu.qð gl.d.˖. fi. habet locũ in fideiuſſoꝛe cõtractus.Et an dum ſummarie cã intendit᷑ coꝛã arbitro, regrat libellũ? aduerte: qꝛ Bar.in extrauag.ad tei i am. nuͤlyaran fuͤncyiaai un teflan nxeco ſtan Iustolpog no fmiu gnuci ucerdigege oſteum 5 ttrorwilterd z ranneCde gahanela ag danagücfhe J CA dda wodent maadacdhes diprtandle neennonpo nenreler enursctum mxaincac gleheſintac dallzeoyſoge tum ocuc Rgolgonti deuitimasg Maandicde ſite Wäinlie mümnerher ſatena bac vyeraran ſce nch Nocturtg aagl. uionen icg amaläng ſteWalmainn 1 üttes inue d vomiſſa unm . 75 ſicut coꝛam iuqi dus libellipoxrecti uptionẽpꝛeſcriptio ꝙ bec queſtio pꝛoce Compꝛomitti nõ po lanus. ⁊ g. de liberg⸗ r ꝙſic, retenta opi. bidicit idelu dic Apotiws die feriatz divide per ipſam Mida vop Peeconis- d Hnüciatio pm B diſtincte tenuit cörn ſetiam citationem n Kef. ſi quis in ins oa lacita ſecularia qun ationem interuen, t. q; pꝛo co. Sed iin t. dicebat verba lgs enim non requrrſ Bar. ſed ſi pꝛocecitr ſlibet pꝛoceſſus iii te non conteſt: inni pinione facttqoipi ſexagiata inteligt, um operarifimpieir vello reſultentrgeni n paſſus eſtdatusſd ſario opivrain valido:qrnuuide ut. ⁊.Lcum wiſſmic is corã arbitrocd 9 ullat: qx ctatuslöd- rixyt notabtenetErl an requint taan, uptionis ncuct. 1 — raicdrnouhra⸗ atu deftme(Ein. credidli, oex reis Cediue, f coꝛd u0 inten lt An rtr 1uag ac rcj dan 4 De receptis arbitris. 62 damin glo.ſuper verbo, ſummarie. tenuit ꝙ ſic per gl. cle. ſepe. de verb. ſig. Sed Bal. in authentica offeratur.tenuit contrariũ.allegat tex.in aut.niſi bꝛeuioꝛes.C.de ſent. expe. reci. ¶ Poteſt dici ꝙ aut cauſa ſummaria eſt parui pꝛe- iudicij: etiam tunc pꝛocedat text. quem Bar. allegat. Sed dicta doct.⁊ gloſ.pꝛocedant ⁊ intelligi debent ſᷣm tex.ꝙ al⸗ legat.l. nõ ſolum..liberationis.ff de libera.lega. TSed aſi magni pꝛeiudicij, ſequenda eſt ſententia Barto. Ande vnum ſcias, ꝙ eſt ſingulare, ꝙ ibi eſt neceſſe libellum, vel⁊ aliquid in ſcriptis poꝛrigere:neceſſe eſt ſcripturam adeſſe: ⁊ non ſufficit ſi negotium coꝛã iudice narretur. Et idem ſi tabellio fuit rogatus, vt in ſcriptis redigat ſecundũ Bart. in.in ſacris. C.de pꝛoxi. facro.ſcri. libꝛo.xij.Et vbi dixi ci⸗ tationẽ requiri:intelligit᷑ citari poteſt pm Bal.in.. ceſſan⸗ te. C. quo.⁊ quan. iudex.⁊ authen. ꝓꝛima. de vſur. Item vbi dixi interrumpi poſſe.i.per lit. conteſ. L Quid autem ſi in cauſa litis conteſtatio non eſt neceſſaria: quomodo inter⸗ rumpitur iſta pꝛeſcriptio: foꝛte per citationẽ arg. illius ſin gularis gloſſ. in. d. aut. qui ſemel. vbi licet duret iure cinili triennio inſtantia, que incipit currere a litis conteſta. C. de iudi...pꝛoperandum. tamen vbi lit. conteſt. non eſt neceſſa⸗ ria, incipit a citatione. Ad qð facit, ꝙ not. Bar. 3. de pꝛocu ratoꝛe vt efficiatur dominus lit.et non antel.is cuius. de pꝛocur. cum ſi.tamen vbi non eſt neceſſarie, efficitur domi⸗ nus eo ipſo, ꝙ mouet cauſam per citationem. Alterius T an ita concludatur in cauſa coꝛam arbitratoꝛe, ſicut coꝛã iudice:dic ꝙ ſic,per iſtam glo. cuius concluſionis effectus eſt ꝙ poſt eum non poteſt aliquid iuris neq; facti pꝛoduci: yt notabiliter dicit Innocẽ.in.c.paſtoꝛalis. de cauſa poſ.⁊ pꝛopꝛie. Ct Poſt enim concluſionem in cauſa non eſt co- gnoſcere:ſed cognitũ terminare.⁊ dicit Jo. And.de reſtit. in integrũ. c.ſfin. lib. vj.⁊ refert Bald.in aut.qui ſemel.C. de pꝛoba. CHoc tamen limita ſingulariter niſi aliqua iuſta cauſa mouerit iudicẽ. Tunc enim etiam poſt concluſionẽ in cauſa allegationẽ acceptare poteſt. In Spec.in titu.de diſputa.⁊ allega..decimũ.verſic.ſed pone iudex.⁊. C. ſent. reſcin.non poſ.l.j. Itẽ enim in notario aliquo qð pars pꝛo- ducere vellet. ¶ In notoꝛijs enim oꝛdo iudiciarius non ſeruatur, etiam ſi iudex iurauit in omni caſu ſeruare: vt eſt tex. nota.in. c.ad noſtram. de iureiur. verba ſunt Bal. C. vt que de ſunt aduoca.per.l.j. Et generaliter concluditur cauſa eo ipſo,ꝙ eſt renunciatum allegationibus ⁊ alijs iu- rium pꝛoductionibus.glo.babes in aut.de teſti.c.q vero. in gloſſ.pꝛout.iuncto tex.in aut.vt cum de appel.cogno.H. pꝛeuidimus.ꝙ de iure ciuili alibi nõ inuenires:ſed caſum allega in dicto.c. tEt an in cauſa criminali excludatur: vide Bal.in. l.j. C. de condi.inde.a quo diſcrepat Ang.in.l. pactũ inter beredem. C. de pact. Hotabilioꝛ tamen videt ſententia Gald.dicentis ꝙ non: ſed ſi in executione iudici appareat reum cõdemnatũ fouere iuſtitiam, iudex ſuper⸗ ſedeat ⁊ pꝛincipi reſcribat.ff.de queſt.lqj.g.ſi quis. ¶ Alti⸗ mo videtur text.quod non.⁊ not. Innoc.in.c.ſi quando.de offi.deleg. ¶ Regulariter tamen in ciuilibus vſq; ad con cluſionem in cauſa indubie inſtrumenta pꝛoduci poſſunt c.cum dilectus.de fide inſtru.⁊.c.cum Joannes.Eremi⸗ ta. eo.tit. ¶ Et an poſt cõcluſionem in cauſa poſſit iurari, vide Bal.in.l. iureiur. C. de iureiur. An autem ſicut iudex ſententiam noctu ferre non poteſt, ita arbiter: l. moꝛe. de ferijs.quam notabiter limita ſᷣm Bal.in ꝓemio.Digeſt. vt ſit ita verũ:niſi impeditus fuerit interdiu.Iſta eſt gl. ſin gularis pᷣm Ange. in extraneo loco in.l.ſenatuſcon.de offi. pꝛeſi. S. In glo. dum opponit de lege. ij.. ſed ⁊ agant.de iu dicijs. CItem quãuis tabellio requiſitus cogatur face⸗ re inſtrumentũ. C. de colla.fundo.patrimo.lib.x.ỹt ſi con⸗ ſicere nõ velit, an poſſit pꝛiuari tabellionatus officio: certe ſic,vt patet ex elegãti doctriua Bal.in.l.pꝛouidendũ. C. de poſtul. tamen fuit oꝛiginale dictũ Jo. And. licet ipſum nõ alleget. ne cler. vel mona. c. ſicut. Tamen debes intelligere niſi tabellio multoꝛum cõfectione impeditus totaliter fue rit ſm Bar. in. l.j.ff. fur. aduerſus nau. cau. ſtab. Quicquid dicat alibi Bal. in.l. qui teſtatoꝛ. ff.de teſta. ¶ Aeniamus T ad materiam citationis, an ſententia arbitri requirat ci⸗ tationem, ſicut ſententia iudicis: dic ꝙ ſic ſm Bald. in.l. ſi quis.C.de epi.⁊ cle.ꝙ intelligitur niſi pars eſſet pꝛeſens:qꝛ alia citatio non requiritur:cum ea non fiat niſi ad finẽ com paritionis ſm ꝙ cõcludit Jo. Andi de elec. c. ſ..li. vj. Et re⸗ fert Bal. in. lj. 3. de in ius vocan. in rub. C. o.ti.. C. qũo et ꝗñ iud.l.j. Imo adde, ꝙ ſi ſtatutũ per ſubſiſtentiã alicuius actus requirit citationem, ⁊ ats diſponat actũ non valere, ſi pꝛeſens eſt pars, alia citatio non requirit᷑: ita differendo tenet Bal. in aut. ſi omnes.C. ſi vt ſe ab be.abſti. ¶ Dubi⸗ tatio tamen vertit᷑ in interlocutoꝛia:an in eius pꝛolatione citatio requiratur: vel fieri poſſit etiam parte non citata: Super quo aduertendum ꝙ Inno.de pꝛocu.c.auditis.te⸗ nuit citationem nõ requiri.Cuius contrariũ tenuit Bart. in.l.ſi opus nouum.ff.de ope.noui nunc.per regul.genera⸗ lem. l. de vnoquoq;.ff. de re iudica. et.l.nam ita diuus.ff. de adop.Aide qð no.in.l.recuſare. ff.ad Treb. Inn. tamen in locis pꝛedictis cõcoꝛdare nitit᷑:aut interlocutoꝛia eſt par⸗ ui pꝛeiudicij:⁊ citatio non requiritur, argu. l. Scio. ff. de in integ. reſti. quod non viderat Bald.aliter ⁊ elegantius lo⸗ quens in.l.j.C. de ſen. ex peri.reci.vbi dicit, ꝙ aut fert ſentẽ tia quo ad condemnandum:⁊ tunc ſine citatione fieri non poteſt:vt.j. eod.l. diem pꝛoferre..j. Aut ad eum infringen da:⁊ tunc qꝛ pꝛeiudiciale eſt:requiritur citatio. Crederem quod in illis, que fieri non pomt ſine cauſe cognitione, non pꝛocedit ſine cauſe cognitione, ⁊ ſit neceſſaria citatio. dicit gl. C. ſi ob publ.pen.l.ſi deſertum.ſecus vbi nulla cauſe co⸗ gnitio requiritur ad id qð not. Bar..l. quod iuſſit.ff. de re iudi.vbi querit.an in ipſius ſententie interlocutoꝛie reuo⸗ catione requiratur citatio. Idem conſuluit ꝙ loco vltimo. Et hec pꝛocedunt in mera interlocutoꝛia:q in illa que ha/ bet vim diffinitiue, requiritur citatio. Imo pereiptoꝛiũ: licet ſit interlocutoꝛia, vt dicitur in ſententia diffinitiua ab obſeruatione iudicij, in qua ipſe Bal. tenet in.l.tres dona⸗ tiones.C.quomo.⁊ qñ iud.alleg. Inno.hoc dicentẽ in.c.cõ⸗ ſuluit.de offi.dele.Zlllega pꝛo eõ caſum ſingularem. C. de iudi.l.pꝛoperandum.O.ſinautẽ.Et an talis ſententia in ali⸗ quibus capiat vim diffinitiue, vel interlocutoꝛie: vide in.l. Titia.ff.de ſolut.licet gl.communiter ſingularis in.l.harũ. ſi ſer. vendi.dixerit ſimpliciter eſſe illã interloeutoꝛiam.te⸗ net Bal.quomo.⁊ qñ.in aut᷑.que ſemel.Et hoc no.pꝛo alle. vcz an ſententia pꝛo inſtrumento guarẽtigiato lata, requſ- rat citationẽ: Aide Ange. ſuper.l.ſtipulationũ alie.de ver. oblig.vbi concludit illam non eſſe mere interlocutoꝛiã:ſed babere vim diffinitiue, ſeu interlocutoꝛie. Et dic aut lata fuit cauſa cognita aut non:pꝛimo caſu habet vim diffiniti⸗ ue:ſecundo non.Et vide quod notab.dixit Ang. in.impe rium. 6.de iuriſdi.omnium iudi.vbi dicitur ſententiam la⸗ tam in ſummario iudicio non eſſe vere diffinitiuã. Et ideo eſt tꝙ vbi in ſummario ꝓceditur:vnica citatio habet vim peremptoꝛie, ꝙ non. Et ita fuit deciſio Rote, quam tenet Bal.in rub.C.eo.Circa qð vide, quod no. Bar. in extraua ganti, ad repꝛimendam ſuper verbo, ſummarie. Que om⸗ nia non ad ſtatuta dicentia, ꝙ de ſentẽtijs diffinitinis ⁊ in⸗ terlocutoꝛijs dicitur, intelligi debeat in mera diffinitiua, non in miſta. Miſtum enim mentem pꝛincipis nõ aſſumit. lihoc legatum.in pꝛin.ff.de lega.ii.rEt ſimilis eſt queſtio in taxatione expenſarum, an in eius pꝛolatione requirat᷑ ci tatio: Circa quod vide, quod no. Inno. extra qð me. cau. c. ſi.⁊ qð no.Bal.in.l.terminato.C.de fru.⁊ li.expẽ.Aut enim in pꝛima ſententia citatus comparuit, aut contumax fuit: ſicontumax fuit requiritur noua citatio:ꝙ illa eſt cõcepta per comperitionem. Si autẽ contumax fuit:⁊ tunc aut cita tus fuit ad diem ad ipſam ſententiã:aut ad hoꝛã:ſi ad bo⸗ ram, citatio non requiritur:ſi ad diem, videt᷑ citatus ad ta⸗ 10 xationem.⁊ ſic ad acceſſoꝛium. C t Itẽ ſimilis eſt queſtio, quid in ſententia pꝛincipis: in qua Bal. C. de app.l.nec cau ſas.tenuit citationẽ non requiri. Ad qð elegi gl.ſingularẽ in.l.is qui reipublice cauſa abſen. ff.ex qui. cau. ma. dicentẽ ꝙ quantũcũq; factum pꝛincipis ſit multum valeat ſine ci⸗ tatiõe.Ad qð facit ꝙ vbi pꝛocedit coꝛã pꝛincipe, oꝛdo indi ciarius nõ eſt ſeruãdus:vt no.in.c.j.de lit.conteſt.Et refert Bal.in.l.omni. C.de teſt. Contrariũ tenuit Bal.loco vbi.5. in. cle.paſtoꝛalis.de re iudica.vbi videt caſus in contrariũ dicendo, ꝙ ibi fuit lata ſententia per pꝛincipẽ ctra nõ ſibi ſubiectũ. Sed quicquid ſit tene cõtra.ſ.requiri.qꝛ iſtud idẽ tenet in..ij.C. qũo ⁊ qñ iu.⁊.l.imperialis. C. de legi. vbi ſuf⸗ ſicit tãtũ vnica citatio ſeu interpellatio:nec requirit expꝛeſ ſio peremptoꝛij, vt voluit Bar. per illũ tex. in. l. Titia.. vſu ras. de leg. i. Que ſnĩa fuit oꝛiginaliter Inn.ʒ per eũ non alleget᷑, in. c.cũ nobis olim. de elec. Et aduerte anſi partes ſint pꝛeſentes dum debet ferri ſentẽtia, requiratur ꝙ ipſi petãt, an als ferrinõ poſſit? In quo dic pm Bal in. lj. C. yt — — —* 1 — Piu ußsn — ——ÿ — — — W ———— —— ——— —“ A — 3 7 —— *— 1 Aa ,* 9. e u b 2991— b 1 1 u 1 7 — 2 —— Zudo. Koma.in pꝛimam.ff. veter. part. que deſunt aduo.partium.qꝙ; aut loquit᷑ de petitione acto- rum:⁊ tunc ſemel in libello petij:vt qꝛdixi, quare peto con⸗ demnari:⁊ non requiritur alia citatio. Sed quid in reo:vi⸗ de ibi,ꝙ tenet Ang.licet Bal. non alleg. j. de iudi.licet poſt edictum. ¶ Sinautem ſententia venit ferenda pꝛo vna eꝝ partibus, an ea abſentepoſſit ferri? vide Bar.in.l.furioſo. ſrde re iudi.qui tenuit, ꝙ requiratur citatio ſm Wal:in. eum qui. quando pꝛouo.non eſt neceſ.tenuit limitando di/ ctum Bar. Quod ſi vnica pꝛeceſſit citatio, alia ad ſententiã non requirit᷑ ſic ſit inualida. Ne in eoꝛum fauoꝛem Pweii⸗ cta, reuertuntur in odium. alleg.l. quod fauoꝛe. et vide in.l. 12 pꝛoperãdum. C. de ind. C t Item an ſicut per citationẽ fa⸗ ctam coꝛam iudice, legitimetur perſona inbabilis ꝙ intel⸗ lige ſm. c. intelleximus. de iudi.⁊ no. Inno.de Tecp geunr inter. Sed bec coꝛã iudice:an idem ſit᷑ in arbitro: ⁊vi 333 ꝙ ſic per glo. huius legis, ꝙ tamen intellige, niſtin citatio⸗ ne dicatur comparẽs, ſi tua pntauerisintei eſſe:qꝛ tũc per illam citationemin qua ſit talis clauſula,perſona non legi timata. Ad qꝙ bona doctrina Bal.in.l.libertus. S. de in ivs a vocand. ¶ t Item ad bocvt valeat citatio,requiritur diei te:qꝛ dubium.Et Cyn.in.l.dies feſtos. C. 8 810 non pomtur:citatio non valet.⁊ per bunc tex in. vetuſtiſſima. de iu. dot.ꝛ in..ij. C.vbi in rẽact. ⁊ in aut de exbi. reis..ſi vero. C. quomo.⁊ quan.iud.l.con⸗ ſentaneum. Et iſtud tenet Bar. ꝙ vi aut clam./aut qui ali ter. ſſ de verb. obli.. iber..j Spec.iſto tit.. ſequitur.verſi. quod ſi vero.tenuit contrarium.ei in idem inclinat Joan. Anqd.de app.c.cum pati.licet nõ firmet. Aduerte pꝛo hoc, qð dicit Bal.ff.de condi.⁊ demonſt.l.hec conditio.per bũc tex. vbi dicit ꝙ per talẽ citationem debet comparere cita/ tus qᷓpꝛimum poteſt. Idem tenuit. C. qui accu. non poſ.i. ſed aſi.ỹt alleg.gl.iij.q. vj.c.qui maligni. Idem.j.de bere. inſtitu.circa. Sed in.d..ij.C.vbi in rem act.tenuit contra⸗/ rium per illum tex. Sed in.c.illo.de mi.vaſal.qui contumax eſt. alleg. dictum Innocẽ.·in.d.c.cum nobis olim.qui tenuit ꝙ eitatus ad aliquẽ actum:intelligitur pꝛo illa die, qua id conſueuit fieri. Ang.in.l.vt perfectius.C.de anna.excep.et in.d.l. aut qui aliter. ⁊ in.l.per interuallũ. ff.de iudi. Eillegat tex.in. c. eos..ſi.de ſent. excom.lib.vj.in cle.ij.de app.Dicit pꝛimo loco, bene dicere Bart. ⁊ Bal. in. l. hec conditio. ff. de condit.⁊ demonſtr.reducens ſe poſtea ad diſtinctionem:ꝙ aut loquitur in citatione ad ſententiam audiendam: ⁊tũc pꝛocedit opi.dicentium non valere citationem. Aut de illa citatiõe, que fit ad pꝛopulſandum cõtumaciam: ⁊ tũc pars punitur:⁊tunc nõ requiritur alia citatio. Pꝛo quo eſt tex. in. c.j.de ſen. excommu.vbi ſententia ex cõmuni.que fertur adeſſe contumacie, non requirit aliam citationem. quod dic vt ibi per do. Anto. de But.ſed idem ipſe Ange. in ſuo trac.de inuentario circa f.ij.col.tenet ꝙ aut quis ad oppo nendum actui iam alias celebꝛate citatur:⁊ non requiritur diei expꝛeſſio.Aut citatur ad contradicendum actui cele/ bꝛando ꝓ eſt foꝛte verum, limitando tamen dictum eſtper dictum Inn. in. c.cum nobis olim.de elec.vcʒ vt citatus ad actum celebꝛandum non poſſit opponere de eypꝛeſſ.quo- niam ille actus habebat hoꝛam conſuetam.cogita. ¶ Itẽ 14 † quid ſi citatus ad totam cauſam, an iterum debeat cſta- ri? Inno. in. c.conſuluit.de offi.delega.dicit ꝙ ſi citatus eo modo ſemel comparuit:q illa citatio eſt extincta per pꝛi⸗ mam comparitionem, requiritur alia citatio ad ſententiã. Jdẽ etiã tenuit do. Pe. de Anch. in ele.j. de foꝛo compe. vi etamen, ꝙ tenuit Joan. And. ſingulariter in tit. de citat. Fviſo.ver.⁊ poſt peremptoꝛiam.ꝙ aut citatus ad totã cau ſam erat de longinquo:aut de pꝛopinquo:ſi de longinquo: quia abſonum eſſet tot citationes faciendas:⁊ tunc pꝛoce/ dat opinio Inno.ſecus ſi citatio ſit de pꝛopinquo:quia tũc 85§ adſententiam requiritur citatio.qꝙ nõ. CtItem an ſit re⸗ p ni eochelnnn arbitri in arbitrio, ſicut officium iudicis in 3 icio. Aduerte qboc inueſtigare eſt magni effectus: et icemus in.nondiſtinguemus. de offij. eo.. Aduerte t6 1guend agitur officio iudicis partis conſenſus nõ requi rit. glo. eſt ſingularis in.l. C. qui admi .„ bee admit. ad bon. Oſ. fac.l.fi⸗ nanaa erere iem non recuir tus in officio „Zl. eit ungularis in. l. cogi.§. ſi pater. ſtad Treb. Item non babet locum reenne a Pien iingularis in.i.ſed aſi reſtituatur.ſſ.de iudic. in pꝛinci. Pꝛo qua vide Bal. in antben.⁊ conſequenter. C. deſ entẽ. Ite vbi agitur omĩcio iudicis ad exbibitionem reuerentie:non 17 requiritur libellus.tex. eſt notab.fBi de offc. pꝛoconſul..nec quicquam.ver. de plano. Item vbi debetur aliquid off cio iudicis, non committitur moꝛa:niſi per interpellationẽ iudicialem.tex.eſt no.in.l.cum poſtulaſſem.in pꝛin.de dam. infec.ꝙ tene menti.Et limita tamen notab.ſᷣm Bald.in.l.. Z.de iuriſd.omnium iudic.in officio iudicis nobili:non au⸗ tem in mercenario.Et ita tenet declarando literam. lj. ff. de alie. iud. mutan.cau.fa. ¶ Item an in officio iudicis re⸗ quiratur citatio: glo.alle gat ſingu.in.l.iij..ſi cauſa cogni⸗ ta.ff.de bono.poſſeſ.ꝙ non.quod tu intellige ſm Bal.in.d. l.j. de iuriſditione voluntaria, aut contentioſa. Si volunta⸗ ria:ant tangit ius partis, ant non: pꝛimo caſu requiritur: ſe cundo caſu habet locum illa gl. Et vide qð no. C.de legiti ma per ſolu. ¶ Item an requiratur litis conteſtatio: vide ꝙ not.extra de offi. iudi.c.ij.¶ Item an libellusꝛ vide glo. oꝛdina.in rubꝛ.ff.de interroga. actio. C. de naufra.l.de ſub⸗ merſis.libꝛo.xj. ¶ Item an vbi incumbit iudicis officium, faciat litem ſuam, ſi non impedit? vide Specul.in titul. de diſputa.⁊ alleg..ſi.⁊ quod not. Garto.in.l.quod iuſſit.ff.de re iudica.l.non quicquid.quod eſt valde vtile ad expenſas: an ſi in his non condemnat, ſciant litem ſuam:? Pꝛo quo vi de, quod not. Innoc.in. c. grauis. de reſti. ſpol. per Bart. in iiij..hoc autem iudicium.ff.de damno infec.per Bald.in glo. in.j. fin. C. quando pꝛouo. non eſt neceſ.l.pꝛoperandum. g. ſinautem. de iudic. ¶ Item vbi libellus eſt ineptus, arbi ter ex officio ſuo poſſit ſupplere ex actis pꝛobatoꝛijs. Dici tur vbi remiſt:ſed in indice dic ꝙ non:vt not. Specu.in tit. de iuriſd.om.iudicum..depoſitum.ver.quid ſi libellus eſt ineptus. Bal.vero.in. j..ſi meſſoꝛij. ſi meſſoꝛ fal. mo.dixer. ⁊ vide Barto. in. l.libelloꝛum. g. libelli. ff. de accu. Quod ta⸗ men intellige, niſi confeſſio reſultaret ex confeſſione ſecun⸗ dum Bal. in. d. l.j. ſi meſſoꝛ fal. mo. dixe.alleg. text. in cle.j.de elec.z.c. Piſanis.de reſtitu.ſpolia.&t vide Bar.in.j.ſi con⸗ feſſus.ff.de cuſto.reoꝛum. ¶ Item aduertendum an ſicut coꝛam iudice petitur pꝛocuratoꝛ ſuſpectus remoueri:re⸗/ quiritur ibi oꝛdo indiciarius, aut libelli poꝛrectio? Dic ꝙ non vſᷣm glo.ſingularem ⁊ peregrinam ſᷣm Gal.in.l. in cau⸗ ſa..hec autem cognitio.ff.de pꝛocura. ¶ Item ſicut pꝛo⸗ curatoꝛ admittitur cum cautione coꝛam iudice quando du bitatur de eius mandato.l.j.C. de pꝛocu.cum ſi.ita dicit ibi Bal.eſſe coꝛam arbitro.quod tu ſingulariter limita:niſi do minus in cinitate eſſet:⁊ ſic dominus eſſet pꝛeſens: quia li⸗ cet tunc de mandato dubitetur, nõ admittitur pꝛocuratoꝛ ſicut cautione de rato.text.eſt not.⁊ non alibi hm Angel.in mutus F. is qui pꝛocuratoꝛ.ffde pꝛocura.Et not.ꝙ vbi ante litem conteſtatam fuit admiſſus pꝛocu. cum cautione de rato, non poteſt quis vlterins opponere exceptionẽ, ꝙ non ſit pꝛocuratoꝛ.tex.eſt no.in.l.inter..alieno. pn Ange. ibi. Crln autem arbiter ſupplendo defectum contuma⸗ cit poſſit pꝛocuratoꝛi opponere, ſi contra contumacem liti gat, ꝙ non eſt pꝛocuratoꝛ verus: et hoc ex ſuo officio:? Et Par. in.d. ſ. ſi alieno. per illum tex. tenuit ꝙ non:ſed requi⸗ ritur, ꝙ pars pꝛius per ſe opponat. Ange. ibi tenuit, qui al legat contra Bart. glo. in.i.ſi filiuſfamilias..veteranus.ff. de pꝛocura.a.l.licet.⁊.l.ita demum.C.de pꝛocura.dicentes/ ꝙ iudexꝑ ex officio ſuo milites exiſtentes pꝛocuratoꝛes re⸗ pellere poteſt. Ad que iura Angel. poteſt reſpõderi, ꝙ ra⸗ tio dictarum legum eſt:quia intereſt reipublice circa arma vacare:⁊ non circa lites.C.de iure delib.l.fin.in pꝛinci. An⸗ de nimirum eſt, ſi ſupplet fauoꝛe reipublice argu. not. per Bar. in..iiij.ã.hoc autem iudicium.ff. de dam.infec.⁊ Bal. in.L.j.C.vt que deſunt aduoca. Sed tu contra Bart. allega gloſ.oꝛdinariam, in. cqj. de elect.lib. vj. dicentem, ꝙ etiã poſt litem conteſta.poteſt iudex cogere pꝛocuratoꝛẽ, vt oſtèdat ſua inſtrumẽta:ne iudicia ſint illuſoꝛia.j.de iud.l.cũ pꝛetoꝛ. illã gl.no.ſequitur Bal.contra Bar.in.l. exceptiones.C.de pꝛobat.vnde cum etiam interſit:ne coꝛã iudice iudicia ſint eluſoꝛia:⁊ hoc pari ratiõe debemus in arbitro.( Siffert 18 † autẽ arbiter a iudice:qꝛ licet iude contumacẽ mulctarũ poſſit.j. de verb.ſig.l. aliud..multã. S. ſi quis ius dicen.non obtẽ.lj. tñ ipſe arbiter nõ põt mulctare.l.ꝗd tñ..fi. in fi.j.e. niſihoc actũ ſit:vt.l.nõ ex omnibꝰjj. eo..l.ij.C.de indic.vid. tol.in ſi.c.cũ ceſſante cauſa ſuſpicionis.de offi.dele.Ex quo ſequit᷑, ꝙ licet per contumaciã partis poſſet indey domum deſtruerel.is cum quo.ff.cõi diui.qñ ex delicto cõueniret᷑: que Sgritiesder no. ad hocꝑ Bal.in concluſionibus iuris. tamen boc nõ poterit ſieriper arbitrum. ¶ Item licet iu- dex poſſit mkii uiniazg ſouanale ſilagrextoan weirörmtäin lcg'n Bare rpedeindar gbaixcech nab- cöänagänſa wänmnCdehe Kneniadendi tunarinlif tibbeantpe veitadiendid aüntrinas ſel frlgioitile neuatnödzad marem Cdepood däect ache Katmitipolin tgyedtm cam Parzndec dgier omn nabſcjindls duantandeiure maceeipaüch nopterdeleg umſibadton ſſker lelkg tauläcinh imnun it ſmaagitübocdeiu Len na declarg Acgur 4 Pol.per Bartij 175 fteper Baldi us operandm ba eſt mneptus, ani tis pꝛobatoꝛijs. Dig yt not. Specuiin tit er. quid ſi libellus eſ meſſoꝛ falmo dixer, fide accu. Quodta⸗ er confeſſione ſecun⸗ Aegep cRzde Wde ParxaaXK coy⸗ duertendum au ſicn ſpectus remoueri:i belliporrectio: Diec am Fm Paliin.Lin cau⸗ ura. CItem ſicnt pe dam iudice quandod ꝛocu. cum ſiiita dietſt Sulariter limitarniſde as eſſet pꝛeſens quiai admittitur pꝛocuratj ꝛnon alibi bm ngali pꝛocura. Et notꝗ ſus pꝛocu cum cautin pponere exeeptini nter§.alieno. fm In endo defectum ontuma contra contumaem i et hoc ex ſto offir tenuit pnonitlfum- at. Ange iitnurm ſfamiliasſttlau n. C. de puu rzolenkts ſtentes nalchänt ſtraätngla⸗ hel.poteſtiß reſtreipubunnun e delib fnun ereipublieat 4 De receptis arbitris. 63 der poſſit poſſit pꝛopter contumaciam in vna cauſa com⸗ erfaumn nhnne audientiam.l.ſed ⁊ ſiper pꝛetoꝛem.§. ſed et ſi dum decreto..ex quib.cau.maio.tamen hoc non poterit ſieri ab arbitro. ¶ Aduerte:q licet iudex mulctare poſſit: tamẽ paupertatis ratione ex multa ratione ſtatuti ſuper- ueniẽti diminuere poteſt:vt dicit Spec.per.l.illicitas..ſi. de offi. pꝛeſi. Et dicit Bal.in.l.certa ratione.in fi. C.ꝗñ ꝓuo. non eſt nec. ¶ Item non poteſt iudex pꝛo vno delicto cõti⸗ nuato alteri mulctã imponere:niſiter,, vt dicit text. in.l. eos. C.de mo.mul.ibi, dũ dicit, qm̃ ad hoc non alleg. Jac. Butr. ¶( An i arbiter inique arbitratus eſt, facit litẽ ſuã, ſicut ⁊ indeg.l.ſi. de var.⁊ extraoꝛd.cog.inſti.de obli.que ex quaſi delicto naſcunt᷑,per totũ cũ ſi.Et dic ꝙ ſic.l.ſi ꝗs in cõſcribẽ do.C.de pact.ꝙ tñ ſingulariter limita:niſi arbiter iuraſſet equam ferre ſententiã. Nam etiã ſi dolo fert iniquã ſenten- tiam, non facit litẽ ſuã. tex. eſt ſingularis ſᷣn Gal.in aut. de⸗ cernimus.C.de arbi.⁊ hac ratione iuramenti:cũ ipſe per/ iurus Deũ habet vltoꝛẽ. C. de reb.credi.l.iuriſiurã. ¶ Itẽ an ſicut iudex põt exceptiones, que requirũt altioꝛẽ inda- ginẽ poſt lit.conteſt.reſeruare.l.nã ⁊ poſtea.ff.de iureiu.⁊.. exceptionẽ.C.de pꝛob.a.lj.C.qui acc.non poſ. Ita ⁊arbiter poſſit: dic ꝙ ſic per hanc gl. Quid enim habet operari bec reſeruatio:vide Bar. in. l. ille a quo.. ſi de teſta. j.ad Treb. ꝙ virtute reſeruationis quantuncũq; ante factũ, requirat ſententia declaratoꝛia, vcz illo pꝛo irrito haberi debet. Et ita dz intelligi dictũ Bar. Ad idẽ ꝙ ipſe no.in.l.iiij..cõdẽ natum.ffde re iudi. Aduerte tñ. ꝙ dicit᷑ in.l.nã ⁊ poſtea.qꝙ ſi illa exceptio ante li.cõteſt.appoſita incõtinenti poteſt ꝓ⸗ bari, nõ venit reſeruanda poſt. Nã illud inctinenti põt in- telligi ßm Bar. in.. ſi is a quo.ff.vt in poſ.lega.vcʒ ꝙ ſipo⸗ teſt pꝛobari intra tantũ tẽpus, intra quantũ durat illa co⸗ gnitio ipſa exceptione non appoſita. Cuius contrariũ fir- mare videt᷑ Bal.in..iiij.5. Julianus.ff. ad exbi. Wlleg. Ar⸗ chid.in.q.j.in ſumma. Incoͤtinẽti debere intelligi, intra tri 20 duum. C.de iud.l.cũ ſpecu.Et foꝛte potius eſt iſtud incon⸗ tinenti ad arbitriũ relinqui:cum tẽpus iſtud non ſit limita tum. ar. in..j.ff. de iur. deli.ꝙ tñ verius ſit cogita. ¶ Quid tñ habeant operari illa verba ab arbitrio, ſiue a iudice ap- poſita? dicendũ exceptiones pꝛoponunt:vel aliquid aliud admittimus, ſi⁊ inquãtũ debemus de iure. Bar. in.l. ſi qñ. ff.de leg.j. dixit illã nihil operari.Exceptio enim, que nibil releuat:nõ dʒ admitti.c.cũ contingat.de offi.deleg.l.iij.⁊.l. matrem.C.de pꝛob. Gal.in.l.edita.C. de eden.in repet.ſua, quã fecit Padue in.j.col.dixit illa verba operari, que de iu re admitti poſſunt, habeant pꝛo admiſ. aliter non. Ad ꝙ fa cit, ꝙ ipſe dicit in. la. C. qui admit.in vlt. col. dum decidit di ctum Bar. indeciſum.j. de autho. tuto. l.⁊ ſi conditionalis. veʒ ꝙſi ex foꝛma ſtatuti eſt, ꝙ mulier non poſſit contrahe⸗ re abſq; iudicis decreto:⁊ iudex decretũ interponit ſi⁊ in⸗ quantum de iure debebit interponi:ꝙ cõtractus in ſua foꝛ ma cenſet᷑ validus:ałls nõ. Ad ꝙ facit ꝙ no.Bart.in.l.cum pꝛopter. de leg. pꝛeſtan. dũ dicit, ꝙ vc; decretum interpoſi tum ſub aditione hereditatis/ſi ⁊ inquantum de iure pꝛo- ceſſit.ỹt facit, ꝙ ipſe elegãter dicit in.l. ambitioſa. de decr. ab oꝛdi.fac.in.j.col. ¶ Si enim pꝛioꝛes habentes generale arbitrium, faciũt ſtatutũ, in quo inſeruerũt ſe hoc facere, ſi ⁊ inquatũ boc de iure facere poſſunt. Dicit enim, ꝙ illaver ba operantur tres effectus:pꝛimo ꝙ vbi alias eſſet inuali⸗ dum, veniet declaranda validitas per ſententiam declara toꝛiam hoc caſu. Nullum autem ipſo iure ſecundum ꝙ co⸗ ram quocunq; iudice poterit de hac inualiditate cogno⸗ ſci: vbi alias non.C.de iudic.in.l.quoties.j. eod.titu.l.ſole⸗ mus.g. latrũculatoꝛ.Tertius effectus eſt ꝙ poterit perpe⸗ tuo de hac nullitate excipi.j.de dol.excep.l.pure..fina.Et bec omnia extende ad arbitros. C Zilias autem differen⸗ tias inter arbitrum ⁊ arbitratoꝛem, dicã pleniſſimej. eod. l. Pedius.in glo. ibi, dum dicit᷑ appellari. magnum dubiũ eſt, an a ſententia arbitri poſſit appellari: de quoplene di⸗ cam.j. co.l.diem pꝛoferre..ſtari.Et ſcias, ꝙ vltimo fuit du bitatum. An iudex ſecularis poſſit cognoſcere de cauſa ſpi rituali ſiue eccleſiaſtica, que ſeculari incidit. de quo late di⸗ cetur in.d.l. Pedius.tamen in arbitro vt dixit Gald.in.l.j. C.de confeſ.nõ eſt dubium quod cognoſcere poteſt.de quo j. dicam. quia dictum eſt nouum ⁊ foꝛte falſum. ¶ Poſtre- mo adde, ꝙ ſicut coꝛã iudice opponitur exceptio:et poſtqᷓ; cognitum eſt ſuper ea ⁊ pꝛonunciatũ, ſc; ad vlterioꝛa pꝛo⸗ cedendum:alias ſi ad vlterioꝛa pꝛocedat, vt dicit teꝑt. in. c. ex parte D. de app.licet quidã alleg.cle.illa. c.pꝛeterea. et glo. que reputatur ſingularis ſᷣm Ange. in..ij. õ. legat. j. de audic. An videatur idem coꝛam iudicę ⁊ arbitro, certe ſic, argu. buius gloſſ.ſiue legis ꝛc. ¶ Jdem de arbitris. Summarium.. Compꝛomiſſa an ſemper iudicijs equiparentur. Sententia arbitri differt a ſententia iudicis. AMinoꝛ nonpoteſt compꝛomittere. Inobedientia arbitro commiſſa an penam inducat. Ompꝛomiſſum. ver miſſa redacta ſunt ad inſtar iudicioꝛũ. Et 3 ex compꝛomiſſo nõ oꝛitur exceptio ſed pe- G ne petitio ſi non pareatur:⁊ eo caſu quo in ʒklcicis ſententia ipſo iure non teneret:e adẽ ſi arbitri ſententia non pareatur pena ipſo iure committit᷑. CrMo.cõpꝛomiſſa equiparari iudicijs. In quo tñ differãt cõpꝛomiſſum a iudicio:⁊ pateſtas arbitri a poteſtate iudi⸗ cis. Dic vt ꝑ gl.magnã. extra eo.c.cũ dilectus.Et plenius 2 pꝑ Specin ti. de arbi.ꝑ totũ. ¶ MHo.in.l.ſecũda ex ſentẽtia arbitri ſeu ex cõpꝛomiſſo non oꝛiri exceptionẽ rei per arbi trum iudicate.Sed pene petitio contra non parẽtem.Si⸗ militer nec oꝛitur actio:vt.C. eod.lj.quod declara vtj.ple 3 ne. Not. in.l. Labeo. †ꝓæο quemadmodum minoꝛ in iudi⸗ cio eſſe non poteſt ſine tutoꝛis authoꝛitate.l.contra pupil⸗ lumj. de re iudica.l.j. C.qui legi.perſo.⁊.l.cum minoꝛes.C. ſi aduer.rem iudic.⁊ quod plene not.in.l...non eo minus. de pꝛocura.⁊ in.l.j.ʒ.ſufficit.j.de adminiſt.tuto.ita nec com 4 pꝛomittere. ¶ Hot.ſecundo † quod nolle obedire ſentẽtie arbitri nullo modo inducit pene petitionem. Quid autem iuris ſit ſi minoꝛ compꝛomiſerit cum tutoꝛis authoꝛitate: an tunc poſſit imploꝛare in integrum reſtitutionem? Dic vt in..ſi minoꝛ..minoꝛes.6.de mino. Summarium. ☚.᷑ 1& Judex non cogitur compꝛomiſſum ſuſcipere. 2 Arbiter tenetur compꝛomiſſo recepto concludere et ſen⸗ tentiare. 3 Fĩlius an in cauſa patris arbitrari poſſit. 4 Infamis poteſt arbitrari: ſed non indicare. ¶Arbitrium ſuſcipere a pꝛinci⸗/ §. Tam 7 ſi. vo eſt voluntatis: ſi lüepuim ve⸗ ro exequi neceſſitatis. Poſſunt enim arbitri a ptoꝛe ad iu dicãdum cogi:etiã ſi ſint in officio:dũtñ nõ ſint in officio ba bente adminiſtrationè iuriſditionis. Et filius in cauſa pa- tris:⁊ hide familia arbitri eſſe poſſunt.hoc dieit vſq; ad.;. jl. Pedius. C tHo. iudicem quẽ inuitum cogere nõ poſſe ad cõpꝛomiſſum ſuſcipiendũ. Quod limita pꝛimo vt ſingu lariter ſcripſit Bal.in. lj.. ſolent.j. de ali. pu. pꝛeſtã. per illũ 2 tex. CrHo.ſecundo ꝙ arbitrũ poſt ſuſceptũ in ſe compꝛo⸗ miſſum ſententiare neceſſitatis eſt. ¶ Not.tertio regulã ꝙ; ea que ab initio voluntatis ſunt ex poſt facto neceſſitatis eſſe intelliguntur. Ad idem.C.de act.⁊ obl.l.ſieut ab initio. cum ſi. ¶ Ho.in..tractemus.ꝙ etiam in magiſtratum cõ⸗ pꝛomitti poteſt. Quod declara vt dicetur.j.eod.l. ſed ſi ſer⸗ uum..ſi quis iudex. ¶ Hot.in l. nam et ſi magiſtratus.ꝙ inferioꝛ in ſuperioꝛem aut par in parem poteſtatem nõ ha bet. Ad idem.ff. ad Trebell.l. ille a quo..tempeſtiuum.j. 3 de ali. iu dic.l.ij. als. iij. cum ſimi. C tMot. in.l. quinetiam. ſi⸗ lium in cauſa patris arbitrarari poſſe: ſicut et indicare vt plene not. 8.de iuriſdit. omnium iudicum.l. qui iuriſditio⸗ 4 niJj. de iudicijs.l. et in pꝛiuat. C tHot. in.l. Pedius. quod licet infamis iudex eſſe non poſſit:vt.a.de ſenatoꝛib.l.Caſ⸗ ſius.et.j.de iudicijs.l.icum pꝛetoꝛ.H.vltimo.et quod babe⸗ tur extra de reſcriptis.c.ſciſcitatus. Nibilominus arbitra⸗ ri.quod limita verum niſi in curia pꝛincipis aut de loco vbi pꝛnceps arbitriũ velit aſſumere: quoniam tunc non licet. Hoc dico per.l.ij..miles..de infa.z⁊.l.milites.. ſed. igno⸗ „*. ———— p 1 4* 5 ———— A. udo.Roma.in pꝛimam.ffeveter.part. minie.j. de excuſa.tuto. cum his que ſcripſit ibi eleganter Bald. dicens quod licet de iure ciuili infamis poſſit eſſe pꝛocuratoꝛvt inſti.de eꝝcep..vlt.tamen non poterit in cu⸗ ria per illos tex. - Summarium. ᷑ Perſone multe ſunt que nec arbitri nec arbitratoꝛes eſſe poſſunt.— Indacio duobus commiſſo vno habili altero inbabili an inbabilis impediat habilem pꝛoferre. nduos quoꝛumvnus ar §. 3 11 ſeru um. 5 eſſe non poteſt:alius nõ cogitur ſententiam dicere:ꝛ ſi dixerit nulla Sſfeniſi onipo miſſo adijciatur ꝙ vnius tantum ſentẽtia valeat.Et ad cõ ſyderandum an quis arbiter eſſe poſſit vel nontempus cõ pꝛomiſſi inſpicitur. Item in pupillum aut furioſum: Nuti vel ſurdum compꝛomitti non poteſt. h. d. cum duabus leg. ſeq. vſq; ad..ſi iudex. tHot.ſeruum non poſſe eſſe arbi⸗ trum ſimiliter nec arbitratoꝛem.j.de ver.ſigni.l.illa verba. quod Guliel. bic trahit ad monachum quod no.⁊dicas vt bic plene per Bar.: alios. Tamen ꝙ licet monachus arbi ter eſſe non poſſit:tamẽ ſi arbitrium recipit ⁊ iudicanit va- leat eius ſententia:hoc dico per id qð in ſimili ſingulariter ſcribit Fede.de Se.in ſuis conſi.cõᷣſi.cclxxxiiij.dicens ꝙ li cet religioſus ⁊ frater minoꝛ executoꝛes eſſe non poſſint:vt in.c.religioſus.de teſta.lib.vj.⁊ in cle.exiui.de ver.ſig. Nihi⸗ lominus ſi acceptat executionem ⁊ exequitur tenet execu- tio. Ad idem quod not. Inn.in.c.j.ſi cle. vel mo.⁊ per Bar. in.l. vniuerſos. C. de decu.li.x. In quibꝰ dicitur ꝙ licet cle- ricus non poſſit eſſe tabellio:ſi tamen inſtrumenta cõficiat valent.Si tamen accipias omnimodam equiparationem ex iſto tex. in contrarium eſt dicendum:quia ſicut ſerui ar/ bitriũ nullũ eſt:ita ⁊ ipſius monachi. Ande cogita. C Not. ſecundo ꝙthabilis ad iudicandum ratione inbabilis ſibi adiuncti iuriſditione ſeu cognitione vti non poteſt. Ita eſt hic notabilis tex.⁊ ita pꝛobatur de re indi.c.ad pꝛobãdum. ¶ Mo.in. l.⁊ ſi ita ꝙ clauſula compꝛomiſſo adiecta que dat cuilibet arbitro notionem in ſolidum facit vt ſententia nõ obſtate vnius inhabilitate valeat. Sed pulchꝛum eſt que- rere. Quid ſi tunc habilis qui ſolus iudicare poterat cum inhabili iudicauerit:an ſententia valeat.Et videtur ꝙ ſic: ex regula iuris vtile. In contrarium tamen habes. ¶ No. tex. extra de offic.deleg.c.cum ſuper. Ad idem quod ſingu lariter ſcribit Joã. And. in titu. de ſen.. iuxta. in addi.que incipit, Quid ſi ex duobus.dicens, ꝙ cum ſententia eſt ve⸗ nalis, ſit nulla:vt..venales. C. qñ pꝛouo. non eſt nec.ſi vnus extribus iudicantibus pꝛecio coꝛruptus fuerit ſententia totaliter nulla erit poſito ꝙ reliqui duo recta iuriſditione vñi fuerunt. Arg. d.c.cum ſuper.⁊ in.l.hoc iudicio. ad ſin. 3. fami.erciſcun. ¶ No.in.l.ſed aſi ſeruum.ꝙ an quis arbiter eſſe poſſit, tempus compꝛomiſſi inſpicit᷑. Similiter an quis poſſit eſſe index. Pꝛobatur. 3. de ſtatu homi.l. qui furemj. de iudi.l.cum furioſus. d Summarium. Compꝛomitti non poteſt in iudicem oꝛdinariũ tanqᷓ in arbitrum:⁊ quid de legato. [11 ¶ In iudicem oꝛdi⸗- §.Si Quis 1u dex. ſemn compꝛomitti non poteſt. Et quedam poſſunt eſſe cauſe ex quibus iuder noncogit arbitrum ad indicandum. Item non cogit᷑ quis iudicare niſi in eum Pꝛeceſſerit compꝛomiſſum. h.d. vſq; ad H.quo d ait Pretos..litigatoꝛes. Hot. pꝛuno 1. ꝙ in iudicẽ oꝛdinarium tanꝙᷓ in arbitrum compꝛomitti nõ poteſt: ſed an tanqᷓ in arbitratoꝛem. Dic vt in glo. Et plene not. in.lj. v.⁊ poſt operisj. de Ope. no. nunc. ⁊ m aut. ſi vero contige⸗ rit. C. de iudic. ¶ Item noain. cin tempoꝛe. ⁊ in. c. innotuit. extra eoflf Jreman in drnam tanqᷓ in arbitrum cõpꝛo- bitratoem:Dic vt in. c.ni ctr pꝛeben. Mot.in ver. ſunt⁊ alij.ꝙ dum in ameertiaſe per ſoꝛoꝛes dicere:an tum ſententia lata nulla ſit ipſo iure 2 1 2 an vero ope exceptionis: videtur eſſe nulla, per. d.é. vena- les. arguendo de iudice ad arbitrum. Contrarium tam en eſt verum, vt habes caſum notabilem. C. eod..iij.⁊ no goo. extra de vi.⁊ honeſta.cle.c.cum ab omni. & Summarium. 183 Res litigioſe poſſunt apud arbitrum deponi yt vi- ctoꝛi reſtituat. Arbiter habet poteſtatem ſtipulandi ⁊ alia faciendi in fa⸗ uoꝛem vnius ex compꝛomittentibus. „. ¶ Declarantu §. Quod lt Pꝛetoꝛ. hic verba peto ris dicentis in ſuo edicto ꝙ compꝛomiſſum non valet niſi ſiat in cõpꝛomiſſione adiectio pene pecuniarie eo caſu quo ſententie non pareatur. h.8d. vſq; ad.l. ſi de meis. Et not.in ver. quid ergo ſi res. rꝓ apud arbitrũ poſſunt res liti gioſe deponi cum hoc vt ipſe poteſtatem habeat illas dare vin⸗ centi. ¶ HNo.vlterius ex eo.ver.ſingu.caſum in quo arbitro compꝛomiſſa eſt ſue ſententie executio pꝛopꝛia authoꝛita⸗ te, contra. l. a diuo Pio. j. de re iudic.ſc ſi res ſi uper quali tigium pendet ſibi detur conceſſa ſit eidem a partibus po⸗ teſtas vt poſſit ſententiam exequi rem dando vincenti.Et ſic no.tex.ſingularem ad limitationem dictoꝛum in.jſ.iube⸗ re. 3. de iuriſd.omnium iudicum.licet concluſum fuerit de⸗ legatum ab inferioꝛe a pꝛincipe non poſſe ſententiam exe⸗ cutioni mandare etiam de conſenſu partium:mbilominus hoc eſt verum niſi partes rem ſuper qua pẽdet queſtio de⸗ legato dederint cum poteſtate dandi eam vincenti:qꝛ tunc ipſemet ſententiam exeqnetur vt bic eſt text. ſingulariſſi⸗ mus ⁊ perpetuo menti tenendus:quoniam bucuſ qßa nul⸗ lo notatum vidi. ¶ Altimo no. glo. in.d. g. quod ait᷑ pꝛetoꝛ. que incipit, Litigatoꝛibus inter ſe. rꝙ arbiter habet po⸗ teſtatem ſtipulandi ſeu conuẽ. rapiendi in fauoꝛem vnius ex compꝛomittentibus ſicut⁊ iudex, vt pꝛobatur in. l. eum pꝛo quo..de in ius vocan. Summarium.. Compꝛomiſſa claudicare non debent. rbiter ⁊ arbitratoꝛ in quibus differant. 3 Arbitramentum in ſe recipere an quis cogatur:⁊ an ſuſce- 4 ꝑtum poſſit alteri committere. Arbiter an feriato die pꝛonunciare poſſit:⁊ an eius ſtetur iuramento. =[8 C Löpꝛomiſſa quẽad⸗ K J De melS. modum indicia laudi 8— 3 care nõ debent. Item ille dicitur arbiter qui oꝛ ᷣ̃ʒäcine obſeruato iudiciario de iure diffini debet: ille vero arbitratoꝛ qui oꝛdine iudiciario non obſeruato amicabiliter lites compꝛomittentium componere? deter⸗ minare debet. Item arbiter his diebus nõ iudicat quibus nec iudex niſi in caſibus hic poſitis.Certe ſunt cauſe in qui bus arbiter cogi non poteſt ſententiam dicere. hoc dicit vſq; ad.l.ſi arbiter. C HNota t quod pene in compꝛomiſſo debent eſſe mutue:adeo quod dixit Specu.ſingulariter in titu.de arbitris..ſequitur.quod mutua eſſe debet quo ad paritatem ipſius pene vtriq; appoſite. Inde ſi vnus eꝑ cõ pꝛomittentibus compꝛomiſiſſet penam maioꝛem alter mi- noꝛem compꝛomiſſum nullum eſt, ſecundum eum. quod multum not. ¶ Mo. ſecundo ꝙ licet quando coꝛam iudice litigatur ſiue oꝛdinario ſiue delegato:cauſarum mutuo in- ter ltigantes vertentium continentia diuidi non debeat vt. l.nulli. C. de iudic. adeo quod actiones perſonales quas mutuo vnus noſtrum cõtra alium babet coꝛam eodem iu/ dice tractande ſint:vt in cap.fina. extra de reſcriptis.⁊ cap. diſpendia.eod.titu.libꝛ.vj.⁊ in..j.⁊.ij j. de quib.reb.ad eun. iudi.ea.⁊ in.l.cognitio.ꝓ.ſi plures.j. de libe. cau.l.tam colla⸗ toꝛes.de re milit.libꝛo.xij. Nihilominus in compꝛomiſſo eſt ſecus:quia valet compꝛomiſſum in vnum de controuerſia vnius ex compꝛomittentibus licet controuerſie alterius non fuerint compꝛomiſſe. ¶ tHot.in..recepiſſe. cum ver. ſequẽ.differentiam inter arbitrum ⁊ arbitratoꝛem. iuncta gloſ.ſuper . pin 1 1 Saftuns olihe cäätil 2 vngon i 3 Cycan U ureoane daper ebddc desiyimietlece Cde ulidas 99 1ELaneuuneſ fümequemadmodt 1 Srntentiamaüolis ninoi maogaepoſſt keconponiſon Nomiſoſacodlu omenoypn fätr onnoniſi irantrukarn rüntm GädfCTyo. unin . dh . h nog. m da ti. mn dictoꝛum in Liube tconcluſum fuerit de oſſe ſententiame 1 artium:mbilominus ua pédet queſtio de, leam Vcenti: q tune ſt text ſingaarſ AdMam ucdſcha nu S§. Jod aitpretn Jo arviter babet 7 dendiin fauoꝛem ymu , vt pꝛobatur in en lum. ndebent. ffferant. quis cogaturaaſii are poſſit ⁊an eiuste (Coͤpvniſt guut /modum riucdieucaad Lille dictturrbtrauio ario de inreoffi'at- iudiciaro Vrablrxuv ntium comaner odie albhö (barcod, penamm Jioremat 1 Ppe MM! 4 1 7 ſecunqum eanc )— b 1 lcet quando(oram lod g coral m babet ſeipts erebalt⸗ sij de libel pon 1 rtc 82 De receptis arbitris. 64 gloſſ. ſuper verb. recepiſſe. la.vlti.ſ.ꝙ arbiter ille eſt qui de iure cognoſcit ⁊diffinit. Arbitratoꝛ qui oꝛdine iudiciario non ſeruato nec in cognoſcendo nec diffiniendo amicabi⸗ liter inter parteslitem componit ⁊ determinat.Et ita per bunc tex.dicũt doc.in.l.ſi ſocietatis..arbitroꝛum.j.pꝛo ſo. 2.c. Quintauallis. de iureiurã. CHo. in. d. recepiſſe duo. Pꝛimum ftan quis cogi poſſit recipere in ſe arbitramentũ. Secundo ꝙ is qui vt arbitratoꝛ cognoſcit de iure vnius ex compꝛomittentibus(modice tamen)tollere poteſt ⁊ dare alteri. Quod intellige dum tamen auferat derebus illis ſu per quibus pendet compꝛomiſſum:quia rem aliam de qua compꝛomiſſum non exiſteret tollere non poſſet vni et dare alteri:vt not.eleganter Bal.j. de tranſa.l. Aquiliana. quod tamen dic vt not. extra de pꝛeben.c.niſi eſſent.Si tamen ſit arbitratoꝛ alte ⁊ baſſe vnũquẽq; ex partibus grauare po⸗ teſt in magna quantitate ſiue in parua:dum tamen ſine do lo. vt ſingulariter determinat Bart. allegans ad hoc Joã. And.in.l.⁊ in maioꝛibus.de app.⁊ in.c.j.g. inter pares.de le ge Coꝛrad.¶ No.in..ex compꝛomiſſo.ꝙ arbiter non po- teſtf die feriata pꝛonunciare:niſi cum periculum eſt in mo ra.Ad idem extra de fer.licet ita.Et in ſimili dicitur ꝙ iu⸗ dex de nocte pꝛonunciare non poteſt: vt.l. moꝛe Romano. S.de fer. niſ cum periculum eſt in moꝛa: vt in.c.conſuluit. extra de offi.deleg. Arbitratoꝛ etiam die feriato poteſt ꝓ/ nunciare: per.l.dies feſtos.C.de ferijs.bi,eſt caſus equi⸗ parando tranſactionem arbitramento. licet in contrarium ſoleam allegare caſum. extra de fer. c.⁊ ideo. Hoc declara vt not. Specu.in.d..ſequitur. ¶ Not.ineo.ꝙ ſtandum eſt iuramento arbitri dicentis ſe ſibi de cauſa nundum lique⸗ re:vnde ſumpto argumento ab equiparatione idem dicen dum eſt de iudice quod no. C No.in.j.ſed ſi cõpꝛomiſſum. ꝙ vbi in compꝛomiſſo tempus non apponitur illud cenſet perpetuum. ¶ Mo. in.llicet. cauſas ex quibus arbiter eui⸗ tare poteſt ſententie pꝛolationem. C No.in ead. glo. ſingu. ſuper verbo, capitales. ad hoc ſcilicet que dicantur capita⸗ les inimicitie. quod notat. ad materiam autben.ſi dicatur. C. de teſtibus. Summarium.. Bonoꝛum ceſſione ſuperneniẽte ſoluitur compꝛomiſ⸗ ſum:quemadmodum quelibet actio poſſeſſio zc. Sententia maioꝛis partis arbitroꝛum pꝛeualet ſententie minoꝛis. 1 Arbiter ratiõe publici aut Rbiter. pꝛiuati negotij ſibi incumben Vtis poteſt recuſare pꝛolationem ſententie niſi ex poteſtate a partibus data tépus compꝛomiſſi A. —- pꝛoꝛogare poſſit:vel niſi partes nouum in eum velint face re compꝛomiſſum. ¶ Item bonoꝛum ceſſione pẽdente cõ⸗ pꝛomiſſo facto illud annullat.Et quando plures ſunt arbi- tri:omnes non vnus ſolus ſententiam dicere cogitur: neq; valet compꝛomiſſum per quod impeditur arbiter habere liberam facultatem in pꝛonunciando.Et conuentio de ter/ tio eligendo incerto nulla eſt:de certo vero valida.hoc di⸗ cit vſq; ad fi.l. ¶ Ho.in.l. item ſi vnus. ꝙ ſuperueniente bo noꝛumftceſſione ſoluitur compꝛomiſſum:quod non reperi tur alibi.ꝛ eſt argumentum an ſuperueniẽte bonoꝛum pu⸗ blicatione in perſona vnius ex compꝛomittentibus cõpꝛo⸗ miſſum diſſoluatur:⁊ videtur hic tex.ꝙ ſic.de quo tamẽ dic vt per do. Bal.in.l.fi. C.de contrah.emp. ¶ NHo.ſecundo eꝝ co.ꝙ cedẽs vniuerſaliter bonis caret actoꝛe, actione, ⁊ꝛ poſ⸗ ſeſſione. ¶ Item no.in.ſ.ſi multo.poſt glo.not. quanto tem poꝛe duret compꝛomiſſum in arbitrum factum ſi tempus a partibus non ſit appoſitũ. ¶ Item ⁊ not. eam dum que⸗ rit an ſi coꝛam iudice duret lis abſq; termino:vt.l.pꝛoperã dum.C.de iudi.ita ⁊ coꝛã arbitro. De hoc dic vt plene not. Pic.et.j.ſed ſi compꝛomiſſum in eum factum.de quo dic vt not. Bar. in.l. multa. de condi.⁊ demon.a..j.⁊.l. cum quidã. de lega.ij.⁊..ſiſocietatem.ʒ.arbitroꝛum.pꝛo ſoc.⁊ Bald.in l fi.§.j. commu. delega.. c.j.§. inter pares. de lege Coꝛradi. 2.d. l.ſi. de contraben. emp.⁊ in repeti..ſi quis arbitratu. de verb. obli.⁊ do. Anto.in.c. Quintauallis.de iureiur. Item in.ſ.ſi plures. ¶ tHo.glo.in ver. aut omnes.ad duo. Pꝛi- mũ ꝙ ſi omnes arbitri ſunt pꝛeſentes ⁊ maioꝛ pars ſenten⸗ tiam pꝛoferat altera minoꝛe tacente ꝙſententie valet. Gl. tamen eſt contraria et verioꝛ:dicens requiri ꝙ aut minoꝛ pars mandet maioꝛi ꝙ ita pꝛonũcietur vel expꝛeſſe appꝛo⸗ bet ſententiã maioꝛis partis.in.c.cũ ab vno.de regu.iuris. lib. vj. Secundo dum querit an ſi fit compꝛomiſſum in plu⸗ res arbitros ⁊ vnus eoꝛuin ſit moꝛtuus diſſoluatur com⸗ pꝛomiſſum in totum. cui adde caſum rotundum ꝙ ſic.in.c. vno dele gatoꝛum. extra de offi. deleg. ¶ No. in..idẽ Põ⸗ ponius.ꝙ non valet compꝛomiſſum per quod datur pote⸗ ſtas arbitro vt pꝛonunciet:ita vt tali placebit.qui dicit ſidĩ ctũ fuerit vt pꝛonunciet cum vel de cõſilio talis: vel vt pꝛo⸗ nunciet dũ tamen pꝛius requirat cõſiliũ a tali. Quid iuris tunc ſit? An tũc cõpꝛomiſſum ſit nullũ:vel ſnĩa arbitri nul⸗ la ſi conſilium ſibi datum non ſequitur:vel eum qui conſule re habet non requirit: Dic vt plene per Inn. extra de offi. deleg. c. ſi pꝛo debilitate.per do. Ant.in.c.cum olim.ꝛ.c.per tuas.extra eod.titu.⁊ quod not.extra de elec.c.cum in vete ri. ⁊ de conſue. c. ad noſtram. ⁊ per Bar.in. lj.§. ſi plures. de exerc.⁊ BGal.in rub.C. eod.titu.⁊ in.l.ij. C. de manu. ⁊ quod not.in.l. Titium ⁊ Meuium. ⁊ de admi.tuto.⁊ per gloſſ.in l.iſta inſtitutio.j. de hered.inſti.⁊ Ange. in ſua diſputa. que incipit, Duo adinuicem litigantes. Mo. in.. ſed ſi ita. ꝙ valet compꝛomiſſum alternatiuum:⁊ tali caſu electio arbi⸗ tri pertinet ad ꝓmittẽtes. ¶ Alterius not.in..ſi in duos. iuriſconſultum ⁊ glo.vſq; ad fin.plene ponentes materiam tertij qui plerunq; eligitur arbitrio diſcoꝛdã.de cuius etiã materia ⁊ ſingulis queſtionibus ad eam pertinentibꝰ. Dic vt plene per Specu.in titu.de arbi..ſequitur ver.ſed nun⸗ quid iſte tertius. cum quibuſdam. ver. pꝛeceden.⁊ ſeq.⁊ per Inn.extra eo.c.innotuit.z⁊.c.cum olim.⁊ per Bar.j. de fur⸗ l.ſi dominium. ⁊ Bal.C.de app.l.pꝛecipimus. & Summarium. ‿ Sententia duoꝛum ex arbitris abſente tertio nulla eſt de iure cinili:ſecus de iure canonico. Commiſſum pluribus an per ſingulos conſenſu ceteroꝛũ poterit expediri. Arbiter an poſſit mutare ſententiam diffinitiuam vel in⸗ terlocutoꝛiam. in tres CAalet ſententia duoꝛum , rarbitroꝛum pꝛeſente:tertio ſimiliter iudicium. tertio autem abſente pꝛola⸗ ⅞ a nulla eſt. ꝛ tunc arbitri videntur ſententiã di⸗ xiſſe cum per eandemlites omnes inter compꝛomittentes vertentes ſopite ſunt. Item arbiter ſententiam diffinitiuã iam pꝛolatam coꝛrigere aut mutare non poteſt: interlocu⸗ toꝛiam vero ſic.h.d.vſq; ad.l.quid tamen. ¶ Mo.ꝙ ſenten⸗ tia tduoꝛum ex arbitris abſente tertio nulla eſt de iure ciui li. Quid autem ſit de iure canonico: dic vt plene in.c.ij.in vj. de arbi.⁊ hoc eſt clarum quando voluntas ipſius abſen⸗ tis eſt ignota ab alijs duobus. Quid autem ſi duo ſunt cer ti de intentione tertij an tunc poſſint ſententiam ferre eo⸗ dem abſente: Dic vt pulchꝛe per Inn. extra de teſt. Rap. per Bar. de re indic.l. duo ex tribus. per Bal. hic. ⁊ in..ij.. de in lit. iurando. ¶ Hot.gloſſ.ſingularem in.l.ſicuti.quod T cum quid pluribus committitur:vnusex illis poteſt alte ri committere animi ſui votum:quod tameu verum nota⸗ biliter limita niſi ille iuſto impedimento impeditus ſit.yt eſt tex. notab.de electionib. cap.ſi quis iuſto.lib.vj. Mot. in. l. qualem. quod nullũ eſt compꝛomiſſum quando ita cõ⸗ pꝛomiititur vt arbiter tali ſpecificato modo ſententiam fe⸗ rat. An autem ſit nulla ſententia iudicis ſi ſecundum eꝑ⸗ pꝛeſſam voluntatem partium determinato modo ſenten⸗ tiam ferat: Dic ꝙ non. j. de re iudica.l.ſi conuenerit. quod tamen limita ſecundum quod not. domi. Bald.in.l.j. C. de iuriſditione omnium iudicum. Quid autem ſi ſit compꝛo⸗ miſſum non marbitrum ſed in arbitratoꝛem: an tunc va⸗ leat ſi partes conuenerunt vt ipſe certo modo iudicet: Dic quod ſic:ſecundum dominum Angelum in dicta.j.ſĩ conuenerit. Ibi vide rationem diuerſitatis. MNo. in.l.di⸗ cere.quod cum dicitur arbitr. ſententiam tuliſſe. ꝙ quan⸗ do totaliter pꝛouunciauit litigia partium totaliter ſunt ſo pita. Ande infero ꝙ ſipꝛonũciaſſet abſoluendo partes ab inſtatia ſeu iudicij obſeruatione nõ ſunt ſinite pꝛincipales 1 1 t u 590 2n 1 u A —j— Tudo. Roma.in pꝛimam. ff. veter.part. queſtiones: ſed inſtantia tantum iudicialis. Ande iterum cognoſcere ⁊ pꝛonunciare poteſt. Pꝛo quo tamen vide qð eleganter not. Spec.in titu.de offi.iudi..ſeruit. verſſ. ſec ſi pꝛoponens. ⁊ Jo. And.: Ant. de But. de iudi. c. examina⸗ ta. ⁊ Bal. 3. de iuriſd. omnium iudi.l. ſi conuenerit. vbi que- runt an iuriſditio delegati vel iudicis pꝛotegat ab obſer- uatione iudicij adeo quod vlterius de pꝛincipali queſtio- ne partium cognoſcere: diffinire non poſſint. C H vnas⸗ vnde videndum. ꝙ ſententiam diffinitinam arbiten non poteſt mutare:ſed interlocutoꝛiam ſic. Circa pꝛimum vi 4 quod plene no.j. de re inch I. quod inſſit. extt d de iiechen ceſſante. Pꝛimum tamen dictũ de oiffinitiug intellig 4 incontmenti yellet coꝛrigere:qꝛtunc poteſt.j zcpe ſa ſtib. c. cum pꝛeterea.vnde ſi dicat condemno imo a 9— valeret ſententia in vi abſolutoꝛie:quia llla. dictio imo/ 3 coꝛrectiue:vt eſt tex.f de manumiſ.teſta.l. tichus.⁊ n de eius natura plene not. Bar. in.lſi ita.j. de bered. inſtitu. Hec fuit ſententia glo.xvij.qõ.j.mn caſu pꝛedic. de qua facit feſtum Bal.in. coͤſti.in. f. quibus. in. lij. C. de fun 1 in.l. qui⸗ dam eulogio. C. de iure delibe. Quid autẽ ſi diceret cõdem no ⁊ abſoluo an tunc ſententia ſit nulla ratione repugnãtie vel valeat vi abſolutoꝛie. Dic vt no.glo.ſingulariter.xj.qõ. iij.ſ is qui. ¶ Altimo no.gl. in.l. quia arbi.ꝙ ſicut iudex poteſt ſupplere ſententiam diffinitiuam circa acceſſoꝛia in eadem die:vt.l. Paulus.j. de re iudica. ita ⁊ arbiter quod tene menti. Summarium. Q Sententia arbitri contra foꝛmam compꝛomiſſi latam nulla eſt:non tamen amittit poteſtatemiterum dicendi. Sententia incerta ſiue iudicis ſiue arbitri ſemper eſt nulla niſi poſſit certioꝛari. S1 11 Si de pluribus N Did tamen. Wude ijs in ar⸗ Cℳ bitrum compꝛomiſſum eſt ⁊ coniunctum:ſi fert =ſententia ſuper vna tantũ nulla eſt. Et ideo po- teſt poſtmodum aliter iudicare:ſecus ſi ſeparatim. Et po⸗ teſt ſententia ferriper verbum condẽno, abſoluo, vel equi⸗ pollens. Et nulla eſt arbitriſententia incerta vel per quam pꝛohibet penam compꝛomiſſi:⁊ ſi det ſententiam cogitur de nouo in ſe compꝛomiſſum recipere.ałs ſecus.hoc dicit vſq; ad..plenum.l.ſi cum dies.¶M. No.pꝛimo ꝙ quando ar biter tiudicat contra foꝛmam compꝛomiſſi appoſitam ſen tentia eius nulla eſt:non tamen eius poteſtas iinita cenſet᷑ quominus ſuper eodem iterum iudicare poſſit. Ande no. limitationem ſingularem ad materiam.l.ſi vt pꝛoponis.C. quomo.⁊ quando iud.j.de re iudi.c.mulieris.extra de offi. deleg. dicẽ. ꝙꝙ ſi iudex nullitatis iudicauerit functus eſt offi cio etiam delegatus:adeo ꝙ ſuper eodem iterum iudica-/ re non poteſt:quoniam hoc verum eſt niſi iudicaſſet cõtra foꝛmam compꝛomiſſionis:⁊ tunc poſito ꝙ nulliter iterum poteſt iudicare vt eſt hic litera ſingularis. ¶ No.in ver.qꝙ ſi ſeparatim.ꝙ ſi plura diuerſo tempoꝛe fuerint facta in eo dem cõpꝛomiſſo:ſi ſuper vno illoꝛum ſeparate iudicat:quo ad iſtud finita eſt iudicandi poteſtas:adeo vt iterum ſuper eadem non poſſit iternm indicare. Sed pulchꝛum eſt du⸗ bium:quid ſi adiecta fuerit llauſula in cõpꝛomiſſo ꝙ poſſit ſemel⁊ pluries toties ⁊ quoties placuerit iudicare:nũquid ex hoccenſeatur ſibi data poteſtas ad iudicata iterum co- gnoſcenda adeterminãda? Dic de hoc plene hic per Bar. 1 Bal. in..ſi diuerſa. C. de tranſac. et in.J. ij.j. de iureiurand. per Specu.⁊ ibi Jo. And. in addi.in tit. de arb.§. ſequitur. derzſich pPone. ⁊ per do. Anto. in vulgari. c. Quintauallis. et 88 meu 3 in di nuruig verbum obſcurum vel ambi tentiam non urat portrdenpeench poſt lataſen obſcurum perſem haoftas arbitri interpꝛetãdo verbum pecnonhenſ 3 entia dictũ:licet in iudice ſit ſecus, NAPp..Ab executoꝛe. Ho. in..ſi arbiter. ꝙ li⸗ cet regulariter ſententia ferri 1 . 1de L 3 d no vel abſoluo: yt in.preſes. eat per boc verbum daã⸗ C.de ſen. z. jj. de re iud.nibi⸗ enünüs valet ſi ferat per verba ieme nnn puta pꝛonũcio nibil videre Titio debere Seio. pabet vim abfolutoꝛie: valet etiam ſiſit lata per verb ädi— Tiri 4 aà gerũdiua:puta eur Titius non ſit abſoluendus. j de neenkened omnelen 2 3 qui Lucs j. de minoꝛd. Emilius. Jalet etiam non ſolum ſ pꝛonunciet per verba aſſertiua ſed dubitatiua: puta credo Titium condemnandum ⁊ ideo condemno: vt not. gloſ.oꝛ dina.in.l.diem pꝛoferre..ſi plures.j. eod. ⁊ vide.c.in his. et c.pꝛeterea.a. c. intelligentia. extra de verb. ſig. C ot. in. 9. Pomponius.ꝙtquemadmodum non valet incerta iudi⸗ cis ſententia.inſti.de act..curare. cum ſi. ita nõ valet incer ta arbitri ſententia: quod verum intellige niſi poſſit decla- rari vel certificari per relationem ad acta:vt plene not.m l.hec ſententia. C. de ſent. que ſine cer. quanti.⁊ in.l.ait pꝛe⸗ toꝛ.F.quod ſi iudex.j.de re indi.M Mo.in.i.ſi cum dies. glo. j.oꝛdi.ꝙ compꝛomiſſum pꝛorogatum intra tempus intra quod durabat non dicitur eſſe nouum ſed vnum? idem cũ pꝛimo. Secus finito tempoꝛe:puta ſi nouum tempus pona tur ad vlterioꝛem durationem qꝛ tunc non dicitur idem cũ pꝛimo ſed nouum ⁊ diuerſum. quod multum not. ad ea que ponit Bart. ꝛ dixi in. l. iiij. in pꝛin. j. de damno infec. an offi⸗ cium poteſtatis eſt idem officium vel nouum ⁊ diuiſum a pꝛimo:⁊ an in compꝛomiſſo pꝛoꝛogato cenſear᷑ repetita pe/ na adiecta quando pꝛimo illud factum fuit. Dic vt not. per Bal in.l.ylt.. vxoꝛ. ſol. mat. ⁊ dicetur. j. eo. l. Labeo. 5. ſi. Summarium.⸗ Aerbum generale vel plenum vel aliud generalitaté impoꝛtans quid in pꝛomiſſionibus operetur. Pꝛeceptum iudicis vel arbitri nihil operatur extra tem⸗ pus ſue poteſtatis. Arbitri poteſtas an poſſit per partes pꝛoꝛogari. 4 LCitatio ad locum inhoneſtum non aſtringit citatum ad cõ parendum. C Compꝛomiſſum intelligitur §. MWlenu m. eſſe illud quod eſt Lenerin cõ⸗ pꝛomiſſum generale declaratur er partium intẽtione: nec valet pꝛeceptum arbitri inboneſte pꝛonunciantis aut ſen⸗ tentiantis litigantem coꝛam eo adeſſe debere nulla tempo ris compꝛomiſſione adiecta.⁊ impedimentum partis excu ſat eundem a pena compꝛomiſſi.nec debet pꝛeceptum ar- bitri claudicare:neq; etiam poteſt cognoſcere in loco alio qᷓ; compꝛomiſſo adiectum. h.8d. vſq; ad..intra qnantum, ¶ Hot.x pꝛimo de ſignificatione puius dictionis plenum. q idem eſt quod generale. Dic tamen de eadem vt plene dicetur.j. eod.l.ita demum. ¶ Mo.in ver. ſec ſi foꝛte.ꝙ licet commiſſum ſit generale:tamen cauſe cognitio ⁊ pꝛoſecutio fuerunt ſpeciales attenditur ſpecialitas pꝛoſecutionis: nõ autem generalitas cõpꝛomiſ.quod dic vt.j.declaratur eo.j. de rebus. C. de tranſac.j.ſi ex certa.. l. age. ⁊.l. ſub pꝛetextu ſpecierum.C.de iudi.l.licet.¶ Mo.in.. compꝛomiſſo. ꝙ li⸗ cet pars iuret obedire omni pꝛecepto arbitrinihilominus excuſatur ſi non obedit inhonneſto pꝛecepto. Adidem ex- tra de iureiurã. c. Quintauallis.⁊. c.veniens.Rinc eſt quod dicimus ꝙ iurans ſeruare omnia ſtatuta intelligitur iu⸗ raſſe de iuſtis non autem de ininſtis:yt eſt caſus, de iurein. lib.v.⁊ quod not.glo.de reg.iur.l.non videtur..qui iuſſu. ⁊ quod not. Inno.extra de maio.⁊ obed.c.dilecti. Hinc eſt etiam quod dicimus ꝙ generalis confirmatio ſtatutoꝛum inferioꝛum a ſuperioꝛe facta trabitur ad iuſtamon autẽ ad iniuſta:vt not. Wal.in.lj. S. de his qui ſunt ſui vel alie.iur. et l.vnica.C.de monopo.ꝛ eſt caſus in.c.j.per quos fiat inueſt. in vſibus feudo. ¶ Hot.tertio in..ſi inter.ꝙ pꝛeceptum comparitionis factum ab arbitro vel alio indice vltra tem ꝑpus ſue poteſtatis non valet.quod dic vt in.l. eum qui..ſi S.de iuriſdi,omnium iudic.⁊.j.fin.j. de pe.⁊..j. C. de poſtul. Et eſt arg.ꝙ non valet pꝛoꝛogatio facta in officialem tem/ poꝛalem que extenditur vltra tempus ſui officij:quod dic vt plene per Baldum in.l.qui ex conſenſu. C. de epiſc. audi. ¶ Ho.in.ũ.ſi quis ex litigatoꝛibus.ꝙ iuſtum impedimen⸗ tum excuſat quem a pena. Ad idem.j. ad leg. Rho. de iact. l.ſi vehenda..idem iuris.7. 5. ſi quis cau. l.ij.. ſi quis in iu dicio. ⁊.. ſeq. ¶ tHo.in.. ſi arbiter. ꝙ non valet citatio ar- bitri facta extra locum cõpꝛomiſſi. An autem poteſtas ar⸗ bitri poſſitꝑ partes pꝛogari de loco ad locũ.·dic vt bic not. Bal.Sed quero ꝗd in iuriſditiõe delegati:an ſiꝑ delegãtẽ deputatus eſt certꝰ locus eius iuriſditio poſſit ꝑ partes ꝓ/ rogari de vno loco ad aliũ.dic ꝙ ſic. Caſum hahes znsa c. ſtatu Feuuins temi iatsdipoltd 1 Smerdapattha Vvierwywesne Fexeugeone rerwiiaehe »Inea wwnachetrſi uaturinpenamin mounpurgari bwwoEtrcipenan laꝛugotet nea m Ettntentaba kegwleergopanen ſaldardttralas sſdoutorisnon dipoſto ludei uenga.Chof tannodienn g. deintonnung deütendasder ksnid an llticentenos reledlärradtuui Aubchndemnargi Cdeegaptuii tnningrfrinyi lle encampene loperatur ertraten Spꝛorogari. tringit citatumad promiſſum intellen quod eſt generaleai partiumintätionen Monunciantis au ſſe debere nullate dimentum partis debet pꝛeceptun kvognoſcere in loco⸗ Had..intra quamt nius ictionisplenn nen de eadem vty ver. ſed ſifoꝛte.q ſe cognitio apꝛoſen litaspꝛoſecutionti dic vt. declaratura 1Lage.ſub pꝛetern n..compꝛomiſſ, qi to arbitri'nibilominub tuta intellgitur u⸗ rcſicaſus, deiurein. ridetur..qui iuſſu. Ic dilecti. inc eſ rmatio ſtatutorum diuſtanon aute 4d untſoi vel Alieur per quosfiatinuet inter. ꝙ pꝛecepiun lio indice vtraten cwinXeum ouieſc 6 ea Cde po 1 9 De receptis arbitris. 65 c. ſtatutũ.de reſcr. lib. xj.requirit᷑ tamen expꝛeſſus cõſenſus verbalis:adeo ꝙ non ſufficeret tacitus:vt ſingulariter not. do. de Rota in deci.dcclxxj. Et hoc adde ad not. in.l. fi. 3. de iuriſditio.omnium iud.vbi hoc membꝛũ non poſui. ¶ HNo. in ver. quid ergo.ꝙ in dubio is locus cenſetur arbitro de⸗ putatus vbi eſt compꝛomiſſum:quod eſt ſumme notandũ. CMHo.in ver. quid tamen ſi eo.ꝙꝓ ratione excellentie digni⸗ tatis multa ſunt pꝛomiſſa que alias non pꝛomitterent᷑. An⸗ de dicimus ꝙ ratione excellẽtie hominis licitum eſtleges ⁊ ſtatuta tranſgredi. Tex.eſt ſingularis in.l.ſed ⁊ repꝛoba⸗ ri.vbi Balj. de excuſ.tut. Ande alias dixi, ꝙ ſtatutum Bo nonie imponens penam officiliabus ſi cõaucerent docto⸗ rem foꝛenſem de mane, nõ habeat locum eo caſu quo con⸗ ducerent excellentiſſimum virum, per hunc tex. ⁊ alium al⸗ 4 legatum. I HMo.in ver. ſed ſi aliquem. ꝙ citatio facta ad lo ₰4 cum inhoneſtum etiam reſpectu vnius partis non aſtrin- git. Idem ⁊ ſi ſit locus non tutus:vt not. gl.j.ad Trebellia. L.de etate.⁊ Bar. in.l.ſciendum.§. ſi actu. j. de lega. Et eſt ca⸗ ſus in cle. paſtoꝛalis.de re indic.⁊.c.accedens.el.ij.vt lite nõ conteſta.⁊.c. ad ſupplicationem. extra de renunciatio. Poc tamen declara vt per Bald.in.l. quibus diebus.in pꝛincip. j. de conditionib.⁊ demon. Summarium.. Solutionis termino in compꝛomiſſo omiſſo ſuccedit iuris diſpoſitio. Sententia poteſt pꝛoparte valere ⁊ pꝛopartenon. Arbiter an pꝛoꝛogandi poteſtate ſibi a partibus tradita poſſit pꝛoꝛegationem vltra tempus compꝛomiſſi extende/ re:⁊ qui ſi illi poteſtas tradita non ſit. . 71 ¶ Cüdies ab arbitro §. 3 ntra quantu. Conars iudicate non adijcitur, ſuccedit iuris terminus, intra quem ſi nõ ſol uatur in penam incurritur. Re tamen integra licitum eſt moꝛam purgarelicet ſecus ſit ſiterminus adiicitur ab ar⸗ bitro.Et vbi pena nõ incurritur per lapſum termini ex iu⸗ ſta cauſa poteſt incurri pꝛopter ſequentem interpellatio- nem. Et ſententia habẽs ſeparata capitula poteſt pꝛo par⸗ te valere ⁊ pꝛo parte non.hoc dicit vſq; ad..hec autẽ clau. ſula.l.ſ arbiter. alias. l. Labeo. ¶ Ho. in hoc..ꝙ vbi termi nus ſſolutionis non eſt pꝛeſixus ab arbitro, ſuccedit iuris diſpoſitio illud pꝛeſigens iudicis arbitrio ſᷣm vnum intel⸗/ lectum gloſ. ¶ No.ſᷣm alium intellectum ſuper ver. quod⸗ dam modicum.ꝙ tempus quod datur iudicatis a iudice de iure communi.quod habetur in.l.ſi debitoꝛi.j.de iudic.⁊ l. debitoꝛibus.de re iudica.z⁊.c.querenti. extra de officio de⸗ legati. datur etiam indicatis ab arbitro. Dic tamen quod illud idem tempus non datur condemnatis ab arbitrato- re:ſed ſuccedit iudicis arbitrium qui quidem modicũ tem ꝑus condemnatis indulget. Ita ſingulariter ſcripſit Bal. C.de exceptio.rei iudicate.l.Cos. ¶ No. ex eo.quod lapſus termini pꝛefixi non impedit poſt fieri purgationem moꝛe ad euadendam pene ſolutionem niii ſit lis iam conteſtata, vel vtiq; actoꝛis interfuerit intra terminum iuris ſolui. ¶ Ho.in.l. Celſus.quod vbi eſt dies ab homine pꝛefixus 1 pena: non adnuttitur purgatio moꝛe ad penam euaden⸗ dam. quod dic vt plene not. C. de contraben. ⁊committen. ſtipula.l. magni. 3. ſi quis cautionib.l.⁊ ſi poſt tres.j. de ver⸗ boꝛum obligationib.i.ſi inſulam. ¶ No.in ver. ſin autem. in eadem.l. quod recipiens pecumã pꝛincipalem eo caſu quo Pꝛopter eam intra terminum non ſolutam incurſum eſt in penam: videtur penam remittere: ſi ſine pꝛoteſtatione de etendo penam recipit. Ad idem.j. de eo quod certo loco. fi. in fin. j. de minoꝛib.l. Emilius.j. de lege conimiſſo.l.poſt diem. Et ad hec vide quod not.per gloſſ. in.l.ij.C.de iure emphyteo.⁊.c.potuit.extra de loca. ¶ No. in ver. idem ait. quod quando ſtat per debentem recipere quominus reci/ piat, in penam non incurritur. CHo. ſecundo ꝙ pꝛeceptũ arbitri tempoꝛale, licet videatur vnicum: nihilominus di- ſtingnitur in duo.ſcilicet quod ſoluatur, ⁊ intra tẽpus.ZAld quod vide ſingularem limitationem Bal. poſt Cyn.⁊ Pe. inl.ſi ea.C. qui accuſare non poſſ. ¶ No. ex eodem ꝙpena non commiſſa ex lapſu termim poteſt committi pꝛopter ſe⸗ Quentem interpellationem. ¶Not.in..ſed ſi poſtea. quod quando ſunt plures moꝛe ⁊ negligentie diuerſoꝛum, vltimi negligentis moꝛa attenditur. ⁊ bec eſt que nocet.Ald idem J. de pericu. ⁊ commo. rei vẽdite. l.illud. Dic tamen ad bu⸗ ius legis declarationem, quod ſi intra terminum conuen⸗ tionis vel ab arbitro adiectum, ego tibi ſoluere volo: et tu recipere non vis:certe termino lapſo non potes me com⸗ pellere ad ſtatim ſoluendum: ſed habeo tãtum terminum, quãtum fuit pꝛimus, intra quem ſoluere debebam ⁊ volui te recipere nolente.Ita ſcripſit ſingulariter Spec.in titu. de arbitris..ſequitur.verſi.pone igitur.quod tene menti. ¶ Mot.in.l.ſi arbiter.alias, Labeo. † ꝙ quando ſententia continet plura capita ⁊ diuerſa, poſſibile eſt eam valere in vno, ⁊ in reliquo nullam. quod declara vt dixi in.l. vltima. 5. de iuriſditio.omnium iudic. ¶ tHo.ſecundo quod arbiter ex poteſtate ſibi a partibus data poteſt pꝛoꝛogato intra tempus compꝛomiſſi extendere.Quero tamen ad declera tionem quid ſi partes dederunt poteſtatem pꝛoꝛogandi, ſed non expꝛeſſerunt ad quantum tempus poſſint arbitri pꝛoꝛogare: dic quod tunc nonpoteſt pꝛoꝛogare vltra tres menſes, vel vltra tempus iudicis arbitrio declarandum. Ita ſcripſit Bal. eleganter referens ſe conſuluiſſe in.lj.C. vt in poſſeſſio. lega.Et ad maioꝛem declarationem vide qð idem poſuit ſuper rubꝛica, apud quem vel quos debe. feu. queſt.termin.in vſib.feud. Summarium.. Fᷓideiuſſoꝛes dati in compꝛomiſſo pꝛimo an cenſeãtur repetiti in ſecundo. 2 Cauſe cognitio non eſt in compꝛomiſſi pꝛoꝛogatione ne⸗ ceſſaria. 3 Compꝛomiſſum non tranſit in beredem. 4 Appellari an poſſit a ſententia arbitri. 5 Appellari an poſſit a ſententia iudicis reducentis. 6 Arbitris pluribus diuerſe iudicãtibus quoꝛum ſententie ſtabitur. 7 Citatio an ſit neceſſaria in ſententia arbitri vel arbitra⸗ toris. 3 Pactum quodarbiter iudicabit parte abſente an ſit va⸗ lidum. S. Nec autem clauſula. ⁵ο teſtate ſibi conceſſa poteſt tempus compꝛomiſſi pꝛoꝛogare dum tamen nihil immutet vel diminuat de ſubſtantia pꝛi⸗ mi compꝛomiſſi.⁊ in compꝛomiſſo ſecundo debeant dari fi⸗ deiuſſoꝛes fimiles fideiuſſoꝛibus compꝛomiſſi pꝛimi. Item pꝛoꝛogatio tempoꝛis compꝛomiſ.poteſt ſieri ſine cauſe co⸗ gnitione. Nec tranſit compꝛomiſſum in beredem, nif ex⸗ pꝛeſſe ſit actum:nec a ſententia arbitri appellari poteſt. a ſi plures arbitri ferant diucrſas ſententias nulli illoꝛum ſtã⸗ dum eſt:niſi ſint electi ſuper queſtione certe quantitatis q tunc ſtandum eſt ſententie arbitri condemnantis in quãti⸗ tate minoꝛi:nec poteſt arbiter abſentibus partibus ſenten tiam ferre:niſi hoc ſit eidem expꝛeſſe conceſſum.hoc dicit vſq; ad..coꝛam.l.diem pꝛoferre. ¶ No. pꝛimo ex.. hec au tem clauſula. ꝙ arbiter pꝛoꝛogare poteſt compꝛomiſſum, dum tamen nibil immutet de einſdem foꝛma. Quid antem ſi arbitro non eſt conceſſa ſpecialis poteſtas pꝛoꝛoganci compꝛomiſſum concernentia:an tunc vigoꝛe generalis ar⸗ bitri poterit pꝛogari:? Dic ꝙ non.⁊ ideo requiritur ſpecia- lis conceſſio poteſtatis circa pꝛoꝛogationem compꝛomiſſi. Caſum babes notabilemj. loca.liſ̃ a lege.. bene facit.j.de verboꝛum obligat.l. qui Rome.. Callimachus. o. in g.ſi per fideiuſſoꝛem.r quod fideiuſſoꝛes dati in compꝛo⸗ miſſo pꝛimo non cenſentur repetiti in ſecundo: niſi ſpecia/ liter conſenſerint.⁊ ita per iſtam in ſimili determinat Bar. j. de adminiſtra. tutoꝛ. i. Titius. q. Paulus. Ad quod vide quod notat Bald. in. l. ſi cum Hermes. C. loca.⁊.Lpacta no- uiſſima.C. de pact.⁊ quod habetur de pꝛeto.ſtipulat.l. Na⸗ lerianus. CMo. in. diem fpꝛoferre.ꝗꝙ in pꝛoꝛogatione cõ⸗ pꝛomiſſi non eſt neceſſaria cauſe cognitio. Quero tamen quantum tempus poſſit ipſe arbiter expoteſtate ſibi data cõpꝛomiſſum pꝛoꝛogare.Certe pᷣm Bald. ſingulariter vſq; ad terminum trium menſium nõ plus. Ita digxit in. 1. C. vt in poſſeſſio.leg. Ad cuius declarationem vide qð idem 1 ——-——-— —,— 3 —2 .— Pꝛin — — — 7— 7 49 1 Aubu e Je ſ 41 ne 33 n Uoig 2 1 1 111 —yyÿ¼— 52 p— ☛—— 4—— 3.* ———— plenius no. in rub. apud qnem vel quos deb.queſt.feu.ter. 3 in vſib.feud. M tHo. in. S.ſi hered.compꝛomiſſum in here⸗ dem nontranſire. Concoꝛd. extra eodem.c. ex parte.⁊:c. fin. Attamen ſi compꝛomiſit dignitatem habens dignitatis nomine tranſea: compꝛomiſſum ad ſucceſſoꝛem in digni⸗ tate. Aide quod plene not. Specul.in titulo cen f füſir ver. ſed pone pꝛelatus.⁊ quod idem not. in tit. de compen. S.j.bi quid ſi duo.⁊ quod plene dixi in.l.moꝛe. 8. de iuj iſdit. omnium iudic. ⁊dicamj. eol. ſed ſi interpellat. ¶ Mo.in.c. 4 ſtari. † quod a ſententia arbitride iure ciuili nõ poteſt ap- pellari. Concoꝛd.ã.eodem.l.. Ad cuius Serfairioen d, de quod plene not. Bart. in.l.nemo poteſt. de leg 2 9 d i ſocietatem.. arbitroꝛumij. pꝛo ſoc.⁊ Canoſi. ine⸗ pP. Auin⸗ tauallis. de iureiurando. Fallit tamen hoc de e ciuili in quibuſdam caſibus. Pꝛimus eſt niſi ſit arbiter ſuper cer⸗ to articulo litis aſſumptus: quia tunc ab eius ſ entẽtia ap⸗ ellatur. Caſus eſt.S. qui ſatiſ da. cogan.l. arbitro. ⁊ in.l. fin. P cet. Fallit ſecundo niſi ſit arbiter j. a quo appella. non lice C5 leernte Eanen aſſumptus exneceſſitate iurisve 3 biß de offi. deleg. c. a barbaris libꝛo. vj.⁊.l· cum ſpecia is. C. de indicijs. Canoñ in glo.oꝛdin.j.q.vi c. a iudicibus.alleg.c.. de arbi. quoda ſentẽtia arbitri regulariter poteſt reclamari.quam allegauit Bal. in.l.ſi ſeruus plurium. g. fin. de legatis.j.⁊ de legatis. ij.l.cum quidam. Quando autem poſſit appellari aſententia arbitratoꝛum:dic vt not. Bartol j.de appella. recip.j.fi⁊ Bald. C. de appella.l. hi qui ad ciuilia. Quid au⸗ tem ſ ſit dubium an quis vt arbiter aut vt arbitratoꝛ iudi/ cauerit:an tunc poſſit ab eius ſentẽtia appellari.dic vt not. Specul.in titulo de arbit. ſ ſequitur.verſi. ſed non eſt. Do. Bal.in..iij.j.de re mili. in.lnon codicillum. C. de teſt.in. d.l. ſi ſeruus plurium.in fin. ¶ Item eſt in hac materia dubiũ an poſſit appellari a ſententia indicis reducẽtis? In hoc dico vt plene notat Joan. And.in additio. que incipit, De hoc ſcripſi.⁊ Barto.in. j.de leg. ij. Bal.in..fi. C. de contra⸗ Pen.emptio.in.l.tale pactum. F.qui pꝛouocauit. de pact. Et in. lj. C. de his que pene no.⁊.l.vnica. C. ne liceat in vna ea⸗ demq; cau.tertio pꝛouoc.⁊.c.ſancimus. quo tempo.miles. CtMo.in..ſi plures.quod pluribus arbitris diuerſum in dicantibus ſuper nunero debite quantitatis ſtatur ſenten tie illius qui cõdemnat in ſumma minoꝛi: quod declara vt plene notatur in. c.j. eodem titu. lib. vj. Noc tamen recipit duplicem limitationem.¶ Pꝛimam niſi condemnãtes in maioꝛi appoſuerint clauſulã, ita ꝙ non in minus:quia tunc non valet ſententia condemnantis in minoꝛi. Ita ſcripſit eleganter Ange. in. lj.§. ſtipulatu. de verb.obliga. allegan⸗ do ZAllber. Galeoti. ¶ Secundo quod condemnãs in mi⸗ noꝛi abſoluit a reſiduo eius in quo plures alij arbitri con⸗ demnauerunt, aliter nulla eſſet ſententia. Glo. oꝛdinar. C. ſi aduerſ.rem iudic.l.j.quam allegat do. Bal.C. de re iudica. ¶ Tertio condemnatus in minoꝛi qnantitate non condẽ- nat in plurali tempoꝛe:vel non adiijcit ad ſoluẽdum maio- rem temporis dilationem. Si enim maioꝛem terminum ad ſoluendum daret qᷓ; alij, eius ſententia eſſet nulla. Ita ſcripſit do. Gald.in.lj.C.de ſenten.que ſine certa quantita. ¶ Altimo non habet locum. g. iſte, vbi arbitratoꝛes ſunt electi ſuper ſtatuẽdo pꝛecio rei vendite vel penſione rei lo⸗ cate:tunc enim ſententia minoꝛis quãtitatis nulla eſt. Ita dixit do. Gald.ff.loca.l.ſi decem. ⁊hoc ne reſultet inconue- niens. ſcilicet inequalitas pꝛecij vel penſionis ad rem ven⸗ ditam vellocatam. ¶ tNot.in..ſi quis litigatoꝛum. quod in ſententia arbitri requiritur citatio: vnde parte abſente illa ferri non poteſt. Sed dubium eſt an illa requiritur in ſententia arbitratoꝛis:quod dic plene per Bar. in..ſi quis arbitratu de verb. obliga. ⁊ Bal.in.I. qui ex conſenſu. C. de epiſcopa. audien.⁊ in.d.fina. C. contrahen. emptioa⁊ in. cj. vrineſtidin. mafacim vñibus feudoꝛ. Eo tamen caſu qno 8— don pecnenache ferret ſ ententiam vltima die tempo⸗ riquia ma vituna 88 claninn eſt citgtionem non requi⸗ tur dixiſſe Bartolin ah rpellat pꝛo homine. Ita vide⸗ troꝛum Ad cuius tamen dicti veritatem vide qð idem no. in. qui ante calendas de verboꝛum obligation. a in ittem illa. j. de conſtit. pecu.⁊ in.l ij. C. de tem Laedrehe — 3. po. appel. vbi etiam per dominum Bal. ⁊ꝛper eundem Bal in.1..5 ſiguis caut r in r⸗sancinds. quo tempoꝛe mil in e C. de teſtib.⁊ in authen. ei qui.C. de temp. appel.⁊ in.j.ſi ita re⸗ 8 lictum. F. Pegaſus. de legatis.j. CrHot. vltimo quod va⸗ Audo. Roma.in pꝛimam. ff. veter. part. iquibus repetitionibus in..arbi⸗ let pactumper quod conceditur arbitro ferri ſententiam parte abſente. Adde tamen vnum quod eſt ſingnlare, ſcii⸗ cet quãdocunq; ex foꝛma pacti poſſit arbiter abſente parte ſentẽtiam ferre:mhilominus requiritur eius citatio: alias ſententia nulla. Et ita dixit ſimpliciter Spec.in tit. de arbi g. excipere.ver.pen.quod multum tene menti. Summarium.. ſ Jlclicio adeſſe non dicitur, qui iudicialia non intel⸗ igit. Judicialis acceſſus facultatem aufert compꝛomi‧ſſi. ¶ Sententia lata coꝛam eo, qui §. ZToꝛam. audit, non intelligit, non waeni cta coꝛam pꝛeſente.Et compꝛomiſſum ſine pena validum eſt etiam ſi ſtipulatione vallatur. Et per itionem ad iudi⸗ cem cenſetur compꝛomiſſum eſſe finitum: pars tamen pꝛi⸗ mo accedẽs in penam incidit compꝛomiſſi. Item compꝛo/ miſſum penale habet tacitam clauſulam, ſc ſi dolas par- tis aduerſe non interceſſit: vnde ſi interceſſerit poteſt con/ uentus ad penam exceptione tueri, ⁊ quandoq; actione de dolo vel ex ſtipulatu agere.hoc dicit vſq; ad.j.non diſtin⸗ guemus.¶ t Hot.pꝛimo quod non videtur quis eſſe pꝛe- ſens niſi ſit intelligens vnde inducitur ad legem an teſtis deponens de partis pꝛeſentia videtur deponere de einſdẽ intelligentia. Eſt argum̃. quod non, quoniam poſſibile eſt fuiſſe pꝛeſentem ⁊ non intelligentem. De hoc tamen dic vt plene notat Bartol. in. l. j. de authoꝛita. tutoꝛ. Bald. C. de teſtib. l. teſtium.⁊ in.lj. C. de erroꝛe aduoca. ¶ Mo.in.q.et ſi quis. quod cõpꝛomiſſum ſtipulatione vallatum ſine pena eſt validum. AInde iura ſuperioꝛa requirentia ad validita⸗ tem compꝛomiſſi appoſitionem pene loquuntur compꝛo⸗ miſſo celebꝛato per pactum nudum:non autem per ſtipu⸗ lationem:vt hic notabitur. No.in.l. aduerſus. quod inbi bitio facta in fauoꝛem fideiuſſoꝛis valet. Eſt argumentum ad quotidianum dubium, ſcilicet an ſaluus conductus vel inbibitio ne moleſtia fiat directa ad pꝛincipalem debitoꝛẽ trahatur ad fideiuſſoꝛem. Dic vt hic per Bald. ⁊per eun⸗ dem ⁊ Cyn.in.l. quoties. C. de pꝛecib.imper.offeren.⁊ eun- dem Bald. in.. ij. 3. de iuriſditio. omnium iudic. ⁊ Bartol, in.l.filius.ũ.ſi ſtipulatus.de verbo.obligatio. Et habemus ſpeciale conſilium Fᷓede.de Senis conſilio. ccxxxvij. Item eſt argumentũ ad hoc ꝙ licentia conceſſa pꝛincipali de ex⸗ trahendo res pꝛohibitas extra ciuitatem poꝛtari: videtur conceſſa etiã mulioni vel alteri per quem illas poꝛtet:quo⸗ niam ſi lederetur poꝛtatoꝛ,per indirectum lederetur pꝛm⸗ cipalis. De hoc habes caſum vnicũ in.l.ſi cum te.C.de de⸗ cur. publ.lib. xij. ¶ No.in..ſi quis rem.ꝙtper acceſſum ad indicem compꝛomiſſi facultas expirat:⁊ hoc ſi compꝛomiſ ſum eſt in arbitrum. An autem habeat locum iſta.l.ſi com⸗ pꝛomiſſum ſit in arbitratoꝛẽ: Dic vt notabiliter per Bart. ð.de tranſactionib.l.qui fidem. ¶ Not.in.l.ſi ita demum. ꝙ tutus eſt exceptione doli is a quo pena petitur per dolo/ ſum victoꝛem.ZAld idem.j. eodem.l. non diſtinguemus.. cũ quidam. C. eo.l.iij. ¶ Not.ꝙ in coꝛrumpentem vnũ ex ſub⸗ ſtantialibus iudicij vel ex acceſſoꝛijs ad idem dat᷑ actio ex ſtipulatu ad intereſſe, ſed ſtipulante pꝛouidetur actione de dolo.lj. K. Pomponius. Summarium. 5. ena in compꝛomiſſo appoſita poteſt extendi etiam vitra valoꝛem compꝛomiſſi. Cauſa criminalis nõ committitur in arbitrum:nec plures glie cauſe. On diſtinguemus. ¶ Dummodo compꝛomiſſum penã contineat noon eſt eurandum de eins quantitate:⁊ compꝛo mĩſſo ſoſuto quod multis modis diſſolnit᷑:vt hic:non cogit index arbitrum ſentẽtiam dicere. Item de crimine publi⸗ ci indicij aut cauſa liberali non potĩeſt fieri compꝛomiſſum. Et ſi quis ante legationem cõpꝛomiſit legatione ſi ern . m uutaadnhe dlusomtiſpett fire pecäille twsrnecytigte dirmn ſeävwen peArdau ducänrnadd Päna anſarrum dc cannipfustece tiunyylisl nittwoal, Sxeeynttnoeg rin inty wrie kauculinpſus ſertwcpacuin dvealimargende dideconruerin (asdefenener ſtmicpsmft dineräcony nwogrinwne sbolenſtn taritdt taneaisn rrütrdechae binin ſa 2 bnuac dec 9; „l art. T Arhi. 4. 4 dtro eyri 1ouo t emten Anon dſſ videtur quis eſſen rur ad legem antet er deponere de eint Quoniam poſſibilet De hoc tamen die ta. tutoꝛ. Balg. Ca luoca. G Po in.Ket de vallatum ine pen airentia ad valich ne loquuntur(om. non autem per ſi nladaxrüsun valet. Eſt arguman nſ. Auus conduche tpꝛincipalem dsn ic per Bald.r an b. imper⸗ offem c mnium iudic.:Pr- obligatio. Tthebe conflio ccxxrvi nceſſa pꝛincpalit itatem poꝛtari: vit quem illasportera irectum ledereturp in.Iſi cumte Cden em. ꝙfper acceſiuma jrat:⁊ bocſicompuon deat locum iſta êſicon tnotabiltterper Fanl ot infits demum.o rns petitur per dolo/ nolftinguemus K pentem mu erſid ad idem dat actioc- wouidetur actione De receptis arbitris. 66 niente non cogitur arbiter ſentẽtiam dicere. h.d. vſq; ad.. illud. ¶ rHota notabile in tex.hic ꝙ valet impoſitio pene etiam ſi maioꝛ ſit ꝙᷓ res de qua agitur.Et per hunc deter⸗ minauilitem exiſtentem Senis inter duos nobiles, ſcilicet qpyaleat ipſo iure impoſitio pignoꝛis:poſito quod illa eſſet maioꝛ qᷓ; res pꝛopter quam imponitur.Et ad boc non eſt melioꝛ textus iſto. ¶ No. ꝙ in compꝛomiſſum ſoluitur ſa⸗ tiſdatio ſuperueniente legatione. Item no.in.ũ. itẽ non eſt cogendum.gloſ.notab.ſuper verbo⸗ litigantium.ſcilicet ꝙ arbiter poteſt cognoſcere de fructibus acceſſoꝛijs ad rem.poſito quod de illis in eum non fuerit expꝛeſſe cõpꝛo/ miſſum. CMo.in.. Julianus. quodtde cauſa criminali nõ poteſt committi in arbitrum:ſed bene compꝛomitti in arbi tratoꝛem, ſi eſt tale crimen, ſuper quo poſſit tranſactio fieri. Ita firmat Bar. hic ⁊ in..fi. vbi ⁊ apud quẽ. non faciẽs mẽ- tionem de Jo. An.cuius hoc dictum oꝛiginarie fuit in ad⸗ ditio. Specn.in tit. eodem. 5. reſtat. circa pꝛincip. Alleg. ad hoc.c. Quintauallis.extra de iureiuran.a glo.l.penultj. eo. ¶ Ho. in. ſ.liberali. quod de cauſa liberali nõ poteſt in ar- bitrum compꝛomitti pꝛincipaliter, licet ipſe de eadem be⸗ ne poſſit cognoſcere ⁊ pꝛonunciare incideter:vt legiſte ha⸗ bent glo. ſingularem in.l.cum pꝛoponas.C.de rebus cred. ⁊ canoñ.in.c.reſtitutionis cauſa.extra de in integr. reſtitut. vbi vide multa alia, de quibus compꝛomitti non poteſt. Quibus adde ꝙ etiam compꝛomitti nõ poteſt de queſtio⸗ ne tutele. Textum habes ſingularem ß̃m intellectũ Bart. in.l.ius dandi.j. de tut.⁊ cura.da.ab his. Item nec de que/ ſtione ſpeciali licet compꝛomittere in arbitrum:vt in.c.per tuas.⁊ in.c.contingit.extra de arbi.quod intellige vt in ar⸗ bitrum, ſed bene vt in arbitratoꝛem: vt ſingulariter firmat Petr.do. Anto.in ſuis conſilijs, conſil.quod incipit, Panc queſtionem dubiam reddit.c.contingit. Et facit quod not. Bald.in.l.vnica. C. de confeſ. Item nec compꝛomittitur de cauſa rerum eccleſie ſine authoꝛitate oꝛdinarij in pꝛeiudi⸗ cium ipſius eccleſie:licet bene poſſit compꝛomitti in pꝛeiu⸗ dicium ipſius clerici tantum:vt not.gloſ.extra eo.c.perue/ nit.Et do.Anto.plene ponit eo.tit.c.cum tempoꝛe.Et not. Spec.in titu.de arbitr..reſtat.verſi.ſed nunquid clericus. ⁊ in.ʒ.finitur. verſic.nunquid. Item nec compꝛomittitur in re feudali in ipſius domini pꝛeiudicium abſq; eius conſen⸗ ſu:vt not. Specu.in.d..verſi.ſed nunquid vaſallus.Et ego do caſum arguendo de tranſactione ad compꝛomiſſum, in c. j. de controuerſ.inter vaſal.⁊ alium de benefic.⁊ in.c.ſi va⸗ ſallus.ſi de feu. fuer. controuer.in vſib.feu. ¶ Item nota in F. item ſi quis.in fin.glo.ſuper verbo, defendat. Iſta gloſſa eſt in ver. ſi compꝛomiſſum.ꝙ cognitio arbitri non poteſt pꝛoꝛogari:quoniam ipſe nullam habet iuriſditionem pꝛo⸗- rogabilem, ſed notionem tantum: vt. l. ait pꝛetoꝛij. de re iu⸗ dica.⁊ ideo etiam coꝛam eo non haberet locum reconuen⸗ tio:vt eſt caſus in dicto.c.cum dilectus.de arbit. ex quibus reſultat deciſio an coꝛam eo poſſit opponi exceptio cõpen- ſationis:de quo pulchꝛo dubio vide per Bal.in eo. tit.j. et plenius. C. de compenſa.l.neq;. Summarium. Compꝛomiſſum valere vel non valere cuius iudicio terminetur. Ius ſuum coꝛam iudice velarbitro allegãs debet eſſe pa⸗ ratus illud contra aduerſarium defendere. Appellationis excluſio doli exceptionem non excludit. §. 2 Uud„C.Legato„qui ante legationem cõpꝛo- miſerat petente arbitrum cognoſcere. et Pꝛonunciare cogendus eſt idem arbiter hoc agere, ſilega⸗ tus ſe defendere velit. Et pendente iudicio vniuerſali co- ram iudice:ſilere debet iudicium particulare coꝛam arbi⸗ tro.Et mulctandus eſt arbiter, qui facta de eo diligenti in⸗ quiſitione per pꝛetoꝛem reperiri nequiuit. Et ſi in plures compꝛomiſſum ſit, hoc acto vt quilibet eoꝛum inſolidũ ſen⸗ tẽtiam ferre poſſit, vnus exarbitris ferre poterit alijs ab⸗ ſentibus.Et ſi cauſa ſuſpicionis fuerit cõtra arbitrum de⸗ ducta:que quidem non obſtante fuerit deducta arbiter co⸗ gnoſcat ⁊ ſententiam ferat.pars aduerſus illam a pene pe- titionem doli exceptione tuebitur vltratempus datum ſi⸗ bi in compꝛomiſſo.⸗hoc dicit vſq; ad. S.queſitum. tHota abſur dũ foꝛe in poteſtate vnius ex ipſis partibus eſſe, an compꝛomiſſum valere vel non valere debeat. ¶ Mo.ibi oꝛ⸗ dinarie actioni. quod id quod dicitur in. lj. 3. eod. compꝛo/ miſſa equiparari indicijs, debet ſuppleri, ſup. o:dinarijs: boc eſt in quibus oꝛdo ſolennis tenetur. ¶ rmᷣot. tertio ex eo.ꝙ neq; coꝛam iudige neq; coꝛam arbitro debet quis au⸗ diri de iure ſuo niſi ſit paratus ſe defendere aduerſus intẽ⸗ tionem aduerſarij:ſicut nec auditur pꝛocuratoꝛ agens pꝛo domino, niſi eundem defendere velit a petitione aduerſa⸗ rij:vt in.l.mutus..penult.3.de pꝛocur. ¶ No.in..ſi is fa ciat.ꝙ iudex coꝛam quo pẽdet iudicium vniuerſale poteſt inhibere iudici coꝛam quo pendet ipſius vniuerſalis pars ne pꝛocedat.Ad quod vide.l.fi.C.de petitio.here.ldiuus. ⁊..ſi quis libertatemj. eo. titu. ⁊.J. ſi poſt litem.j. de except. ¶ Mo.in..cum in plures.ꝙ cum vnicuiq; arbitroꝛum po- teſtas inſolidum data eſt, poteſt vnuſquiq; ipſoꝛum ſenten tiam valido iure pꝛoferre.Et ita limitari debet.l. Pedius. alias, ſi in tres. 3. eod. ld quod vide quod plene not. in. c. cauſam matrimonij.⁊ in. c.pꝛudẽtiam.de offi. deleg. ¶ Mo. in ver.ac ſi ea.ꝙ; ad hoc vt valeat ſententia maioꝛis partis arbitroꝛum necceſſe eſt illam cõiunctim vno eodemq; tem⸗ poꝛe pꝛonunciari:quia ſi ſeparatis tempoꝛibus quilibet de per ſe ſententiam diceret, ſinguloꝛũ ſententia eſſet nulla: vt eſt multum notabilis litera. Ad quod vide.C. de re iudi.in vj. CNo.in..cum quidam.caſum in iudicio meo vnicrun pꝛo opinione Innoc.in. c.cum ſpeciali. extra de appella di⸗ centis ſe legiſſe non inuenit quod pꝛoceſſus ⁊ ſententia fa⸗ cti a iudice poſt pꝛopoſitam contra eum ⁊ allegatam ſuſpi⸗ cionis cauſam ⁊ recuſationem ſunt nulli. quoniam bic eſt ca ſus ſingularis ꝙ pꝛoceſſus arbitri ⁊ ſententia pꝛomulgata poſt recuſationem de ipſo factam ⁊ ſuſpicionis cauſain al⸗ legatam non ſunt nulli ipſo iure, ſed ope exceptionis. Ita ergo dicam in iudice:cum arbitria ⁊ iudicia equiparẽtur: vt in hac..iij.ã.ſed illud. Sed miroꝛ neq; Innocẽ.ibi, ne q; inſinuante. extra de officio delega.neqʒ; Canoñ.in.c.iud ex. ibi apoſtolica.de offic.deleg.in.vj.neq; Bart.in.l.quia po⸗ terat.j. ad Trebellia.⁊ Gar.in.l. quoties.ſi qua pꝛedi.pote. ⁊ Lap.·in alleg.j. quia inter ſe contrarij hũc paſſum tetige⸗ runt.Et nunqᷓ de iſto tex.fecerunt mentionẽ. vbi punctua-⸗ liter eſt caſus:⁊ hucuſq; a nemine notatum vidi. tMHo. ex eo.ꝙ licet excludatur appellatio nõ tamen excluditur ad⸗ uerſus ſentẽtiam doli mali exceptio que eiuſdem effectus eſt:cum ita per eam dolo pꝛobato reſcindatur ſententia ſi⸗ cut per appellationem. Ande do. Bald.in.l.cum antea. C. eod.dicit per hunc tex.eleganter:quod licet ſtatutum pꝛo- bibeatur a ſentẽtia appellatio: nibilominus non intelligi⸗ tur pꝛohibita contra eandem exceptionis oppo.poſito ꝙ ⁊ iſta eiuſdem effectus ſit quo ad reſciſſionẽ cuius eſt appel⸗ latio, vt bic eſt multum notab. Summarium. ‿ Sententia arbitri conditionalis vel diſpoſitina an ſit valida:⁊ quid de remiſſiua, appꝛobatiua ⁊c. Arbiter poteſt a partibus auferre facultatem conſtituen⸗ di pꝛocuratoꝛem. Arbiter ſi pꝛonunciet ad in §. Queſitu m. 3 ernehewo inſe aut in alium eundem:vel in ſe aut in alium nouiter cõpꝛomitten⸗ dum nulliter pꝛonũciat, ⁊ ei impune paretur. Item poteſt arbiter compellere partes pꝛincipales quod litigent per ſeipſas quãdo litigare vellent aut per pꝛocuratoꝛes:⁊ pꝛo/ curatoꝛ de cuius mandato eſt certum non cogitur cauere ratum habiturum ſententiam arbitri. Item arbiter tem⸗ pus compꝛomiſſi partibus conſentientibus pꝛoꝛogare po teſt:eis autem contradicentibus minime. hoedicit vſq; ad ſi duo.t Item quod non valet ſentẽtia diſpoſitiue lata per quam arbiter mãdat in ſe nouiter compꝛomitti: an autem valeat lata conditionaliter:videlicet condemno ego arbi⸗ ter vnam ex partibus in centum, niſi in me noniter cõpꝛo⸗ mittant. Dic vt plene ⁊ eleganter per do. Balda. in.lſi quis ſub conditione.j.de conditio. inſtitu. No. quod non valet ſententia arbitri per quam pꝛecipit in alium compꝛomitti, vel coꝛam iudice litigari. ¶ No.tertio quod non valetſen⸗ tentia arbitri per quam ipſe ſe remittit ad ſententiam per i üj ———, ————— — „ 4 —— — ——— ——— oega S 2 1 b 1 1 1 ” 4 1 Audo. Roma.in pꝛimam ff.veter.part. alium pꝛoferendam. Ande eſt arg. ad elegantem queſtio- nem Specul.an valeat ſententia iudicis dicentis, pꝛonun⸗ cio vt pꝛonunciauit talis. De quo vide vt pulchꝛe per eum in. c. de ſententia..qualiter.verſi.quid ſi iudex.⁊per Bald. C.de ſenten.l. nemo. ⁊ per do. Ant. extra de exceptio. c.cum venerabilis. ¶ HNo.quod licet arbiten ex ſua mera poteſta⸗ te nõ poſſit diffinitionem litigij commiſſam alteri delega⸗ re:poteſttamen ex poteſtate ſibi a partibus conceſſa: quod eſt multum notabiſe ad not.in.l. moꝛe.⁊.l.⁊ quia. S. de iun i ditio. omnium iudi. Ho. quod non valet ſentẽtia tie 1 per quam pꝛonũciat ſibi adiunctum dari.(. oini di⸗ mum.caſum ſingularem.t quod poteſt arbiter a pa ti us auferre beneſicium conſtituẽdi pꝛocuratoꝛem ⁊ per ſemet-/ ipſos litigandi. quod eſt mirabile: maxime co caſu 0 ad boc nibil dictum fuit in compꝛomiſſo. Quid autem ſit in iudice oꝛdinario. Dic vt in not.l.fi. C.de pꝛocuratoꝛib. et in ſ actoꝛ malit.ff eodem.Quid autem ſit in iudicce delega⸗ to. Dic vt in tex.not. c.j.de iudicijs.libꝛo.vj.¶ No. pꝛimam glo. not.in hoc.O.ſi domum.qꝙ contumacia pꝛocuratoꝛis in non comparendo coꝛam arbitro facit ipſum dominum per ſemetipſum compꝛomittentem incidere in penam cõpꝛo- miſſi. Ande dum queritur an cõtumacia pꝛocuratoꝛis co- ram arbitro noceat domino:ſemper recurrimus ad hanc notabilem gloſſam, ⁊ ad illam adde ad dictam. l.j. ꝗ. ſi pꝛocu ratoꝛ..ſi quis ius dicenti non obtemper. Et pꝛocuratoꝛ de cuius mandato conſtat non poteſt cogi ad ſ atiſdandũ ſ en⸗ tentiam ratam dominum habiturum. V Ho.in.H.arbiter. regulam, ꝙ nibil. extra cõpꝛomiſſi um arbiter mãdare po/ teſt. ⁊.S. habuiſtis plures concoꝛdantias. Ad idem extra eodem.c.cum dilecti. ¶ Item nota cum.l.ſequen.regulam generalem, ꝙ arbiter poteſt pꝛoꝛogare tempus compꝛo- miſſi partibus conſentientibus, non autem contradicenti- bus. ¶ MNo. vltimo.in.l.diem pꝛoferre.g.ſi plures.nota.glo. de qua tene quod valet ſententia arbitri,⁊ per conſequens iudicis lata per verbum dubitatiuum, credo: ſicut ⁊ valet lata per verbum videtur.quod eſt mihi ſimile:yt eſt textus not.s. eo.ꝙ cum..ſi arbiter. Summarium.. Sententia arbitri non pꝛeſupponit ambarum partiũ Pꝛeſentiam. Arbiter an poſſit partis contumaciam mulctare. —j. Compꝛomiſſum factum per [ N 3 duo. d komeh debẽdi vel de. dendi non pꝛodeſt vel nocet alteri: niſi ſint con⸗ ſocij. Et pena ſemel commiſſa amplius non cõ- mittitur, niſi ſit actum quod toties committatur quoties fuerit conuentum. Et pupillus non obligatur ex cõtractu facto ſine tutoꝛis authoꝛitate, licet fideiuſſoꝛ eius ſit. Item feriatis diebus poteſt arbiter cogi ſentẽtiam ferre:nĩſi ali⸗ qui dies ſint a lege accepti. Item licet compꝛomiſſum non tranſeat generaliter ad heredes, trãſit tamen ad laudum. Et cum pena ex compꝛomiſſo petitur, nõ inſpicitur an pe⸗ tentis interſit. Et cum arbiter aliquid pꝛecipit quod perti/ net ad ſententiam ferendam: non parẽs in penam incidit: ſecus ſi aliquid pꝛecipit quod ad naturam cauſe non perti⸗ neat. Item circunducitur arbitri citatio ſi ante diem cita⸗ tionis ipſe deceſſerit:⁊ conſequenter non parens in penam nõ incidit hoc dicit vſq; ad..cum lege. ¶ t Ho. ex.iiſi duo. quodſententia arbitri ſata pꝛo vno vel contra vnum ex cõ⸗ reis credendi veldebendi.ita demum alteri pꝛodeſt vel no cet, ſi ambo ſocij ſint. Quid autem ſit in ſentẽtia iudicis:dic vt plene notat Bart. in.l. ex duobus reis. CHo. ſecundo ꝙ ſententia lata pꝛo vno. G. o velcontra vnũ de fideiuſſoꝛibus no⸗ cet vel pꝛodeſt alteri fideiuſſoꝛi:ßᷣm vnu tamen verus eſt. itatis. Ad hoc tex. optimus ic concluſe⸗ runt Cy.⁊ BGal. per multa notata. HNo. in.l. ſi pupillus. ſi- deiuſſoꝛem pꝛo pupillo eſſe obligatum, nõ pupillum, quod dic vt plene not.j.de fideiuſſoꝛib.l. Marcellus. Ho. in.j quamuis.ꝙ licet compꝛomiſſum non tranſeat ad beredes, vt.. pluries vidiſti:nihilominus laudum fit. V Mo.in.l.cũ pena. glo. ſi.ingulariter ad limitationem.l.cum dominum. g.ſi compꝛomiſſo.j.de euictionib.Z icet enim ibi dicat text. ꝙ quando emptoꝛi res euincitur per ſententiã arbitri non abeat ipſe cõtra venditoꝛem regreſſum de euictione, hoc eſt pꝛo reſtitutione pꝛecij⁊ dupli: nihilominus hoc eſt ye⸗ rum, niſi inter eos dictum fuerit in quocunq; euinceretur regreſſus de euictione daretur:quia tunc ipſe emptoꝛ per ſententiam arbitri ſuccedens contra venditoꝛem habetre⸗ greſſum:yt in hac gloſſa, quam multum nota. T Item ſe⸗ cundo illum.. limita, niſi ſit compꝛomiſſum in arbitrum ex neceſſitate ſtatuti inbentis queſtiones compꝛomitti: quia etiam tunc ⁊emptoꝛi poſito per ſentẽtiam arbitri ſuccum⸗ benti regreſſus datur:yt notat Gar. C. de iudic.A.cum ſpe⸗ cialis.⁊ Bart. in.lj. C. de pericu.⁊ commo. rei vendi. Al⸗ timo illum.g.limita, niſi is in quem emptoꝛ cõpꝛomiſit fue⸗ rit ipſemet qui vendidit: quia tunc ſi emptoꝛ ex ſui vendi/ toꝛis ſententia ſuccubuerit, regreſſum habebit cõtra eun⸗ dem:licet ita ſimpliciter dixit Specu.in titu. de arbitris. g. poteſt. verſi.ſed nunquid in venditoꝛe. que omnia multum not. ¶ HMo.in.l.non ex omnibus. qunod arbiter contuma- ciam partis ita demum mulctare poteſt ſi ſibi poteſtas cõ⸗ ceſſa ſit hm verum intellectum. De quo dic vt plene dixi.Z. ſi quis ius dicen.lj. in pꝛincip. ¶ MNo.in eadem verſi. quo in numero.quod ad mandatum arbitri iubentis nomina te- ſtium parti dari:⁊ par iuſſa non dat ipſa incidit in penam. Et hoc non videtur ex alio, niſi quia dare non tenet. Ande allegant illum textum pꝛo ſingulari quod nomina teſtium in iudicio pꝛoductoꝛum, pars pꝛoducens aduerſario dare non cogitur. Pꝛo cuius declaratione dic vt per Guliel. de Cuneo.(C.de edendo.l. edita.⁊ per Bald. C. eodem titulolj. fi. Specul.plene in titu.de teſte..qualiter.verſic. poſt hec. Quiqd autem ſit de teſtibus inſtrumenti an eoꝛum nomina vna pars alteri cogatur dare.Dic vt not. glo. oꝛdinar.. de eden.lꝗ..editiones.in fine gloſſe magne. ¶ Mo. in.l. arbi⸗ ter calend.ꝙ in penam compꝛomiſſi non inciditur ſi pars non veniat die deputato ad comparendum, quãdo etiam arbiter ita pꝛecipiens non venit. Et ad hoc babent textum multum notabilem. Ex quo alibi dixit gloſ.oꝛdi.ſimile in.c. fina.de dolo ⁊ contumac.quod pars quanquam contumax mulctari non poteſt poſito quod nõ venerit die ſibi ad cõ- Pparendum a iudice pꝛefixa, quando ſimiliter ⁊ ipſe iudex pꝛecipiens non venit. Ald quod eſt text. optimus. 3. ſi quis in ius voca.non ierit.l.ex quacunq;.circa ſi. Summarium. Minoꝛ. xx. annis non poteſt eligiarbiter. Pena in contractibus appoſita eſt ſᷣm cõditionem inſer⸗ tam exigenda.. Sententie parere non dicitur cuius obedientia non durat ſeu perſtat. 4 Compꝛomiſſum generale non extẽditur ad futuras lites. 5 Arbiter nemo poteſt eſſe in cauſa ꝓpꝛia ſed arbitratoꝛ ſic. = ¶ASinoꝛ annis. xx. AUm lege d arbiter eſſe non pouft maioꝛ autem ſic: ſi tamen ipſe hoc acceptet ad- uerſus acceptationẽ reſtitui poterit. Item non poteſt arbiter nomine pene iubere ad dari. Et qui nonco- pꝛomiſit etiam ſi dari debeat fiſco vel eccleſie:⁊ etiam ſi ſibi hec poteſtas in cõpꝛomiſſo cõceſſa fuerit. Item vbi cõpꝛo⸗ miſſum in arbitrum eſt generale, pꝛoſecutio vero tempo⸗ ralis vel ſpecialis:nõ poteſt a pꝛoſequẽte in iudicio ea que quis pꝛoſecutus non eſt ab arbitro pena peti,niſi malitioſe non fuerit requiſitus.Et in his que habèt cauſam ſucceſſi uam, nõ ſufficit parere, niſi paritio duret. Item cõpꝛomiſ ſum non extendit᷑ ad futura quantũcunq; ſit generale. Et ſententia lata coꝛam pupillo vel furioſo non dicitur lata coꝛam pꝛeſentibus niſi interuenerit tutoꝛis vel curatoꝛis authoꝛitas. Nec tranſit compꝛomiſſum ad heredes,, niſi vtraq; parte heredũ facta fuerit mentio.Et in re ſua quis arbiter 1 annf raruuypoſtrn rnpot läücli drCaandd. Brtodietno nesjdecguple conxonuſimg refigar nt tymatanen puſe onxomiſumgen tmmücteoniſa em tapaoſgnen ZVhter Eateliane daaäͤtondiäder ſaodcientane ongoniſtinci tidaſpon teäoyenritey riſedpoyeg fuaulen naſen ſapen diRunl inan Tice licommonſ detdeanauen 1 Tunopjſpei dcdigatat rdingg V ſuemi p da. .„ ſ 10.in Satam n 5 dlpin b..* 4. dupühu 9 Nnon ew, Cellus. ſ-„ K tranſet Cha. slaud dher gdad umt Mn tionemaen koin. ceteum bidnin pen ſenten L in quocu 1 4 dia tunc ip b mapenditor hen Atum not In omiſſimnin bi 4 dnes comp. 29 ctiam arbit ſan Deiucieleun mmoreixendi dnproꝛcöpromitt demptoꝛerſjnan im babebit ötr⸗ a ominat 4 ncickitin penan dare nontenet. Ar⸗ Wuod nomina teſi Ccens aduerſario i ne dic yt per Huiig Sald.C.eodemtii- naliter. verſie poft enti an eoꝛum pynn t not. glo. oꝛcia agne. C Noilloui non inciditr ſipus rendum, quäoc ad hoc habenttert iit gloſoꝛcifimili quanquam(oOntune venerit die ſibia fimiliter ipſeun. tt. optimus ãſſ g irca fi II. xbiter. cöcitionem inſer⸗ 4 edientianondurct radfuturas lites ſcd arbitrator mSinoꝛ annis ter eſſe non poti choc acceptetal oterit. Itemnch ari. Et quinond ccleſien etiam ſſti it Item ybi dö ecutio vero teme te in iudicio ca 3 nd peti niſ maͤltt betcauſam ſucn jet. Item cnd nq; ſtt genefän ſo non oicitul 3 toris vel cnrin, n ad beredts, Maute caupo.ſtabul.⁊c. 67 arbiter eſſe non poteſt. hoc dicit vſq; ad fin.titu. ¶ Ho.in.l. cum lege. minoꝛem annis.xx.arbitrum eſſe nõ poſſe.vnde allegamus notabiliter iſtum textum, quod licet voluntas pꝛincipis poſſit diſpẽſare ſuper defectu etatis eius, qui in iudicem vel arbitrum eligitur:vt.l.cum quidam cõſulebat. j. de re iudi.⁊ habetur in. c. cum. xxviij. de offi. deleg. nihilo- minus partium conſenſus hoc non poteſt. Hoc eleganter voluit Inno.licet hunc tex.non allegat extra de reſcript.c. ſciſcitatus. Pulchꝛum eſt tamẽ querere, Quid ſi tempoꝛe compꝛomiſſi minoꝛ erat:illo vero pendẽte maioꝛ efficitur: nunquid compꝛomiſſum reconualeſcat: Dic vt.l. elegater. per Specul in titu. eod..poteſt. verſicu. quid ſipendente. ¶ Ho.in ſecundo reſponſo text.ſingulariter ad duo. Pꝛi⸗ mum ꝙ aduerſus officij acceptationẽ poteſt minoꝛ in inte grum reſtitui. Scðo ꝙ poſito ꝙ in actu aliquo lex cõis mi⸗ noꝛem.xxv.annis reputet maioꝛem:nihilominus pꝛo illius actus natura non denegabitur ſibi in integrum reſtitutio. Non eſt hic caſus de queſtione iſta:poſito ꝙ ipſam late diſ⸗ putauerit glo. oꝛdinar. in.l. vnica. C. ſ de momen. poſſeſſio. ⁊ in.j.ſi exigendi. C. de pꝛocurat.⁊in.l. ait pꝛetoꝛ. j. de minoꝛ. ⁊ in.c.ex parte.de reſtitu.ſpoliato.in.c. ſi annum. de iudic.in vj. Ad cuius declarationem vide plene Bal.C. de epiſcop. ⁊ cleri.authen.ſi captiui. Et Jo. And.in addit.in titu.de in integ. reſtitu. ¶ tHo.in.l.arbiter.pꝛimo quod pena in con⸗ tractu appoſita:⁊ in fiſcum per partes delata ab eadẽ exi⸗ gi non poteſt ſi aliquis fuerit pꝛeſens qui fiſci nomine pe/ ne ſolutionem receperit. Ita eſt hic textus ſingularis, ad cuius declarationem vide pulchꝛe per Bar..in..jj. de inre fiſci.⁊ Bald.in.j.ſi quis maioꝛ.C.de tranſactionib.⁊ Spec. in titu eod..ſequitur.verſicu.quid ergo ſi compꝛomiſſum. ¶ Mo.ſecundo ꝙ in penis non eſt locus accreſcendi iuri. Hic pars poſito ꝙ penam ſibi pꝛomiſſam petere poſſit nõ tamen petit illam que ſiſco pꝛomiſſa eſt, ⁊ quam fiſcus pe- tere non poteſt. Ad cuius declarationem vide quod plene dixi.C.quando pet.par.l.vnica. ¶ No. in.l. de rebus. quam Bartol.dicit non eſſe alibi qᷓ; bic.⁊ in.l.in eandem..actio⸗ nes. j. de exceptio.rei iudic. Nota hic duo. Pꝛimum quod compꝛomiſſum generale ſtante pꝛoſecutione generali non refragatur nouit. gratia iudice deducente no. pꝛoſecuta bona tamen pꝛoſequi fideicommiſſa. Nota ſecundo quod compꝛomiſſum generale refragatur nouiter pꝛoſequi co- ram iudice omiſſa pꝛoſequi coꝛam arbitro dolo et fraude: cum ita pꝛoſequens penam incidit compꝛomiſſi. MNo. in l.inter Caſtellianum. ſſecundum elegãtioꝛem intellectum: quod non dicitur parere ſentẽtie arbitri ille cuius poſitio ſeu obedientia non durat: vnde inducitur quod in penam compꝛomiſſi incidit ſi fundum parti ſecundum ſententiam arbitri dat ſi poſtmodum illum auferat. E2ld cuius decla⸗ rationem vide plene Specul.in titu. de arbitr.. ſequitur. verſi.ſed pone arbiter condemnauit.⁊ Bart.in.j.fideiuſſoꝛ. S.meminiſſe.de legatis.j.⁊ in.l.numerationibus.j. de ſolu. ⁊ in.l.ſicut.ẽ. ſuperuacuum.j.quibus mod. pig. vel hypotbe. ſol.⁊ Bald.in..ij..dominoꝛũ. 3. de his qui ſunt ſui vel alie. iur.⁊ in.l. Titio centum. in pꝛin. de condi. ⁊ demonſt. Ho. in l. in compꝛomiſſis.quod poteſtas arbitrandi non tranſit in heredẽ:an autem tranſeat in ſucceſſionem arbitri in di⸗ gnitate dixi ſuperius ⁊ plene in.l.⁊ quia. 3.de iuriſdi.omni. iudic.Ad quod adde quod ad hoc not. Bald.in authent ſi eum.C.de temp.appel⁊ in.l.fi. C. de contrahen.empt. Sed quid ſi actum ſit ꝙpoteſtas arbitrandi in beredem arbitri tranſeat an valeat conuentio. Dic vt per Specu.in titu. de arbitr.. excipitur. verſi. quid ſiactum. Ho. in.l. de his. ꝙ 4 Icompꝛomiſſum generale non extẽditur ad futuras lites. Sed pulchꝛum dubium eſt an in arbitris expꝛeſſe de futu⸗ ris litibus poſſit fieri compꝛomiſſum. ¶ No.in.j.ſed inter- pellatur.§. arbiter. arbitrum poſſe eligere nũcium per quẽ citet. Sed an habeat poteſtatem citandi per totum terri⸗ toꝛium ſubiectum illi loco vbi compꝛomiſfum eſt vel ſolum illum ſpecialem locum vbi compꝛomiſſum factum eſt. Dic vt per Specul.in tit.de cita.H.jverſic. ſed nunquid arbiter. tem an habeat poteſtatẽ citanditeſtes. Dic vt no. Spec. in titu. de arbi.F. reſtat. ver. item arbiter non poteſt. ¶ Ho. in. e..ſi ab altera.ꝙ vt compꝛomiſſum trãſeat in beredem debet fieri ſpecialis mentio ab vtraq; parte. Si autem ab vno tantum nibil eſt quod agitur.Sed eſt pulchꝛa dubita⸗ tio, an quemadmodum compꝛomiſſum factum vt in arbi⸗ trum expirat moꝛte compꝛomittentium: ita etiam expiret compꝛomiſſum factum vt in arbitratoꝛem. De quo dic vt plene not. Bar. in. ſi quis arbitratu.ſ. de ver. obli. ⁊ Spec. intit. de arbit.ſ. ſimiliter. verſi. ſed nunquid.⁊ per do. Ant. extra eodem. c. ſi. C Mo. in.l. arbiter. ex compꝛomiſſo arbi⸗ trum non habere poteſtatem pꝛoꝛogandi niſi ſit ſibi a par⸗ tibus expꝛeſſe data. Sed illud tene menti ꝙ quando dant poteſtatem arbitro pꝛoꝛogandi cõpꝛomiſſum fimiliter po⸗ teſt ex illa ſimplici poteſtate ſemelpꝛoꝛogare nonplus: ita eleganter dicit Specul.in titu.de arbitris.. excipitur.ver. ſed quid ſi fuerit actum in compꝛomiſſo. ¶ No.in.l.ſi de re. duo. Pꝛimum quod communiter allegatur, quod nemo ſibijpſi imperare poteſt.Ad idem.j.de fideicom.libertat.l. Lucius Titius.⁊ quod habetur extra de inſtitu.cap.fina. 5 Hota ſecundo quod in re ſua arbitrum eſſe non poſſe, ſed arbitratoꝛem ſic:vt in gloſ.Ad quod extra de iureiuran. c. Quintauallis.Et pꝛo hac declaratione vide plene Specu. in eodem titulo..poteſt.verſiculo, item nullus in re ſua. Ludo. Roma. ¶ Naute caupo.ſtabul.⁊c. Rubꝛica. Summarium. Actio in factum cõpetit aduerſus nautas, caupones, vel ſtabularios pꝛo rebus ſibi vela ſe commiſſis datis re⸗ ſtituendis. Hoſpitari aliquem quis ⁊ quo caſu teneatur vel cogatur. Rem ſuam cuſtodie tradens illi cui non competit licet in hoſpitio:non agit ad reſtitutionem contra cauponem. tPeetO?.. Lannercuhos P enes, ſtabularij actio ne in factum conueninntur, vt ea que eis Ndata ſunt ad ſoluendũ reſtituant: ſiue da⸗ NAlta ſnt ipſiſmet, ſiue illis qui per eos im⸗ poſiti ſunt. hoc dicit vſq; ad in. Mo. in S.maxima.in tex.ibi nam eſt in ipſoꝛum arbitrio. quod ne⸗ mo cogitur aliquem hoſpitari.quod intellige niſi hoſpi⸗ tium tenere ceperit:quia tunc cogitur. Textus eſt in.L.g. viatoꝛum.⁊.õ.furti.ꝛ ibi vide Bar.hoc declarãtem. ¶ Hot. in.g.de exercitoꝛibus.ꝙ edictum pꝛetoꝛis pꝛopter identi⸗ tatem rationis extenditur. ¶ tMo.in..caupones.ꝙpere⸗ grinans dans rem conſeruandam ei cuius nõ eſt officium non habet regreſſum contra dominum exillius dolo: ſed contra eum qui ad hoc pꝛepoſitus eſt.⁊ bene nunc babet ꝙ not.ad idem.j.de exerci.l.j..igitur pꝛopoſito. Summarium. A Immiſſio rerum in nauim qualitercunq; facta an in⸗ ducat actionem reſtitutionis aduerſus nautam. Res cuſtodie date quando quibus ⁊ a quibus veniant iu⸗ dicialiter repetende. Caſus foꝛtuitus excuſat depoſitariũ a reſtitutione rei cu⸗ ſtodie tradite:ſi ſit inuincibilis. teriam an aliene ſint res in naui miſſe an non. Item obligatur nauta ad rerum reſtitutionem ex ſimplici earũ immiſſione in naui,licet aliter naute aſſigna⸗ ta non ſint. Item tenetur nauta non ſolũ de facto nautarũ ſed etiam de facto viatoꝛũ. Item nõ ſolum tenetur de dolo lata ⁊ leui, ſed etiam leuiſſima culpa. h.8d. vſq; ad.. eodem modo.l.⁊ ita de facto. als, idem ait. ⁊ Not.in.. recipit. ꝙ ſpeciale eſt in pꝛobitatẽ hoꝛum triũ, de quibus in rubꝛo, vt ipſi teneant᷑ ex ſola immiſſione rerũ ad rerum Treſtitutionẽ aut earum eſtimationem: caſu quo amiſſe a ſi expꝛeſſe non ſint eis date ⁊ conſignate ad guardiam.Eſt igitur in con⸗ trarium in alijs quibuſcunq; ius commune. Ande pulchꝛe induco ad tres queſtiones. Pꝛimam, quid ſi aliquis in do- mo t ſui amici aliquam rem impoſuerit, nec aliter dixerit, qᷓ vt cõſeruare habeat:an obligatus ille ſit ad cuſtodiam. Et ideo re ablata ad eius reſtitutionem teneatur: Dic de hoc vtper Cyn.⁊ Wal.C. de pꝛocurat.L.nullus.⁊ per Joan. Anqdin addi.in rub.de depo.Et habes textum in.l.ſi ego⸗ i iij 7 rum intereſt ad buius titu.ma §. Warui. Cr um intereſt ad buius titu.m ——ÿ—ÿ—ͦ——V—Q⏑——— —— ——,— ——— — ² —& — 8*——— „ d. — 12 2 2 * 1† 2 4 Weg 25ʃ n 3g. 1 n—„ u„ 4, 4 8 — ᷣ 3. udo. Koma.in pꝛimam.ff.veter.part. ad finqj.pe iure dot.per quam iſta queſtio determinatur ꝙ non. Secundo quid ſi ſcholaris libꝛum ponat in apotheca bidelliimpliciter, nõ aliter eidem mandando cuſtodiam an tunc bidellus ſit obligatus: Dic de hoc vt elegãter per Dy.⁊ Bartol in.l.de furtis.ſi quis vxoꝛi. ã. apud Labeo/ nem. Tertio quid ſi doctoꝛe in domo ipſa legente ibidem libꝛũ poꝛtauerit qui ſit perditus: an doctoꝛ ipſe teneatur: Dic ꝙ non:quia non cogit᷑ doctoꝛ ad officium cuſtodie, ſed lecture.Et eſt hic caſus per locũ a ſpeciali. Ita determinat bic Bald.licet non alleget hunc textum. C.nee filiuspꝛo pa. authen. habita. ad finem. Ad hoc no. in. l ita de facto. als idem ait.non referre vbi res per notam recepte pereant: dummodo ſua culpa perierunt. Sic ergo actio er hoc edi⸗ cto non cauſatur experditione in loco, ſed er ipſius naute defectu. ¶ No.in..ex hoc edicto. non ſolere pꝛetoꝛem de remedio pꝛouidere, vbi per ꝓꝑꝛiusius ciuile puidit. No. in ec. intereſſe noſtra plura. Ad idem. j. de legatis.ij.i.cum ſilius.. Aarus.inſtitut.de actio.⁊·H.itaq;.cum ibi notatis. No. ex eodem in quo differant ex hoc edicto locati ⁊ de/ poñtti. ¶ MHo.ſecundo.ſcʒ pos tres, ſcʒ hoſpites non tene- ri de caſn foꝛtuito, quem humanum ingenium pꝛeuidere nonpotuit:an etiam de maioꝛi violẽtia„quoꝛum trium de⸗ bilitas reſiſtere non potuit. Et ad idem vide.l.ſi ea res j. de actio.emp.a⁊l.item queritur..exercituij. loca. „ Summarium. 3 auta, caupo, vel ſtabularius an⁊ quãdo teneãtur ex cto ſuoꝛum familiarium vel ſeruitoꝛum. 2 Furtum an includat damnum inferentem. Tres perſone de §. FEodem modo. e in nhbaita de⸗ mum ex boc edicto tenentur ſi iure earum artis res cuſto- diendas aſſumpſerint.Et exceptio filij vel ſerui accedente patris vel dñi conſenſu idem obligantur inſolidum: ſi ve⸗ ro ſine cõſenſu actione de peculio tãtum:⁊ qñ eidem com/ petunt plures actiones, quarum vna eſt de iure cõi: alia eſt de iure ſpeciali:electio vnius ſubmouet exercitiũ alterius. abe tres perſone actione locati pꝛo rerum cuſtodia tenen- tur:licet pꝛo cuſtodia mercedem non accipiant, tenentur etiam pariter ſiue furtum ſiue damnum in rebus eis in cu⸗ ſtodiam datis illatũ fuerit.hoc dicit vſq; ad.l.licet. C NMot. in.. eodem modo. ꝙ non tenetur nauta de facto ſuoꝛum fa miliarium actione ex hoc edicto, niſi cuſtodiam receperit iuxta qualitatem induſtrie atq; exercitij, quam exercet et agitat. Rinc eleganter dixit Guliel. de Cuneo in.l. nulli. C. quoꝛum apella.non recip.quod dati ad iudicandum ſena⸗ toꝛem ſeu officialem alium non poſſunt aduerſus eum co/ gnoſcere de bis que ante introitũ officij ſeu in officio ipſo introitu officij exercitij ipſe oficialis egit:ſed ſolum de his que egit in ipſo officio:⁊ quamuis officij reſpectu.quod eſt ſatis ſingulare. Hinc etiam dixit ſatis eleganter Bal.in. l. fin. C.ad Aſacedo.quod ſtatutum contractus filij in pote⸗ ſtate valeat, niſi ſit artifex tunc ita demum contractus ipſe non valebit quando ipſe filius artifex contraxerit ſuper eo quod non ad ſuum officiũ pertinens:quia tunc contractus eſt nullus. Hinc etiam dixit Gartol. j. de public.l.j g. fami⸗ lie. quod.l.ſiexpoſitam.volens quod officialis teneatur de facto ſuoꝛum officialium debet intelligi niſi aliquid ipſe ad officium nõ pertinens egerit: quia tũc officialis non tene- tur. Hinc etiam pulchꝛe dixit hic Bald.in.lij. C. de conſti. pecun.in aliquibus lecturis. quod.l.ſina. C. de iureiuran. et ſimiles dicentes artiſicem accuſari debere per alium arti⸗ Seneenan conſule aut pꝛetoꝛe pꝛioꝛ eoꝛum artis debet in uicir eſſe ſuper eo, quod habet artis exercitiũ: 3 5 wirſs ifoꝛet ſuper alio vt hic. ¶ Nota in.l. ſed et n vltimo. quod is qui boſpitatur aut in naui aut in ta⸗ berna non tenetur penſonem ſoluere reſpectu eoꝛum que ibidem ponit ob neceſſi Teip c. itatem ſue perſone: ex eo ex eo quia pen⸗ ſio ſeu nanlum quod pꝛo ſua perſona ſoluitur ſunt acceſſe Aaqid quocltduri unt acceſſo⸗ ria ad id quod ſoluitur ratione pe ſi bajl penſionis. Ad idem text. 2 notab.j. local.ſed ⁊ edes.. mulieres Ctotii 3 in. lnaute et caupones.§. quicunq;.quod iura de committente furtum loquentia non trabuntur tacite ad dant expꝛeſſa.l.intentione. Ande eſt Ad n uun niſ n. argumentum quod ſi ſtatu tum diceret quod de rebus ſubtractis contra furem ſtetur iuramento furtum paſſi: non erit ita intelligendum yt de damno contra damnum dantem ſtetur iuramento damnũ̃ paſſi. De quo vide quod plene dixi in..ijj. de dam. infec. Summarium.. Pꝛoteſtatio quid operetur in materia depoſitionis vel locationis. Icet ¶ Etiam gratis hoſpitatus actio/ 8 Llenem exedicto deſcendentem babet A Jet i ſeruus eins cuius opera in naui dominus Kmnauis vtitur, damnum mihi inferat, aut furtü in dommum nauis actionem hanc habere. Item beneſi⸗ cio pꝛeſentis edicti non gaudet ille qui receſſurus hoſpitiũ tabernam ſeu nauim ingreditur. et de eiuſdem hominis delicto ſepe queri non debet. Item tenetur exercitoꝛ de fa cto ſi uoꝛum nautarum:ſiue ſint liberi ſiue ſerui, dummodo extra nauim damnum, aut furtum intulerunt: niſi fuerit pꝛoteſtatus parte alia conſentiente velle ſe teneri de ſuo⸗ rum nautarum facto.hoc dicit vſq; ad..hec enim actio. ¶ Hota in.l.licet..in factum. quod beneficio pꝛeſentis ti⸗ tuli non gaudet repentinus viatoꝛ. I Mota in. 9. poſſu⸗ mus. id quod ſemper allegamus quod de eiuſdem pomi-/ nis delicto ſepius non queritur. Ad idem extra de accuſa⸗ tionib. cap. de his.j. de accuſationib.l. ſenatus. Nota quod ſententia abſolutoꝛia lata pꝛo vno pꝛodeſt alteri tertio vbi ambo habent eiuſdem defenſionis beneſicium. M Mota in debet.quod in damno extra nauim obueniente nante nõ tenentur. quod tamenintellige, niſi pꝛope nauim poſito et extra eam illatum foꝛet:vt ſupꝛa eodem.q.et ita.. idem ait. Anqde eſt argumentum quod poſito quod poteſtas tenea⸗ tur de facto ſuoꝛum familiariũ:vyt.l.ſi poſt depoſitam.C.de aſſeſſ.non tamen tenet᷑ de eo quod extra territoꝛium iudi/ cis non ſubiectum commiſerit. Et ad hocpoteſt iſte textus ſimpliciter allegari. Et pꝛopter hoc nota et tene menti. ¶ tHNo.in..item ſi pꝛedixerit. ꝙ pꝛoteſtatio pꝛeiudicialis nocet ei in cuius eſt pꝛeiudicium dum tñ eius interueniat conſ enſus:an tamen neceſſe ſit pꝛopter conſenſum eius in⸗ teruenire in cuius pꝛeiudicium fit pꝛoteſtatio. Dic vt ple⸗ ne dixi poſt Barto. in.l. non ſolum. g. moꝛte.infra de operis noui nũciatio. Item nota ex eodem in verbo, pꝛediximus, quod pꝛoteſtatio debet actum pꝛecedere vnde ſubſequens nihil releuat. Ad idem infra de relil.ac ſi quis. õ. pleriq;. ⁊ glo. infra de concub.l.in concubinatu. Item nota in hoc.§. in verbo, pꝛedixerit.glo. ſingular. ad quotidianam queſtio- nem, ſcilicet an per traditionem clauium camere factam ꝑper hoſpitatoꝛem ipſi hoſpitato libere ſe a periculo ⁊ cu⸗ ſtodia rerum.Conſimilis eſt queſtio quotidiana, ſcilicet an ſi hoſpitatus ad rerum ſuarum tutelam in hoſpitio miſſa⸗ rum pꝛopꝛium ⁊ ſpecialem cuſtodem appoſuerit cenſeatur hoſpitatoꝛ exemptus a cuſtodia et periculo. De quo per Bartol.in.l.ſi vt certo..ſi de me.j.commodati.Et in ſimili gloſ.notab.in.l.penultima.j. vſuſfructus quemadmodum caue.que ponit quotidianam queſtionem. Quid de eo qui animalia locat ad vecturam:ſi vna cum ipſis ſpecialiter cu ſtodem miſerit an cenſeatur conductoꝛ equi liberatus a cu ſtodia ⁊ eius periculo. Summarium.. 1A Haute an inter ſe ipſos agant actione edicti, nan. cau- 2 po. ſtabul. Pꝛiuilegium conceſſum exercentibus vnum actum exten ditur ad exercitium miſtum. 3 Iniquos ad ſui ſeruitium eligens ſuſpectus eſt de doloet culpa. ſ(Actio ex boc §. Mec enimm C UO. edicto deſcendens datur ad duplum.nec competit eo caſu quo naute inter ſe damnum darẽt niſi quis nauta ſit⁊ etiam mercatoꝛ. Item foꝛtius tenetur exercitoꝛde facto naute ſi eius fuerit᷑ ᷓſi non fuerit.Et actio ex hoc edicto perſone cõpetit licet non in et - dde„nl nido, pnru, ero 3 runä spWhe G — „ Fiägsne, tiruni Tentaluun, tenn pol rarnl Urxlgatai ſhm aman 6 ri Pvoquopicke nüfantnm Factbkcklus) nitrcwonimmaphe dohtgentchanne nandamenode:g dnadapdCn vaddden coandeidch gunlegd quisvwyenit eoardickusſe inpicencuma ſiaceafonearts ſaraſeneaten Cdeconktenpee nwrädlomcaln Crainſboca danesobligaod hiberoetiam zammzopadeldy dtſuütegten ninqdiens ſenelealnd Ckundne Gunſde ehmc nulsgunmr *90 4 unag ldanäfteg qabmaruic te ria depoft gratis ho j Nopenavim poffto emXtita Hadem 4 Squodpoteſtastene ipoſt depoſitan Cy rra territonum fuci d hoc poteſtiſtetnn c nota et tene mani oteſtatio preiucheunls am tñ eius itenvenat ter conſenſun eiasi doteſtatio. Die morte infrade oy in verbo, preditim dere vnde ſubſecn Lacſi quis,pleri a. Item nota inbol quotidianam quefii uium camere factn ere ſe a periculo:a- quotidiana, cilcetan im in boſpitio miſſa ppoſuerit cenftatuu rculo. De quo per nodatiEt in ſimili s quemadmodum n. Quid de eo qui pfis ſpecialiter equiliberatusach n. mne edicti, nancc- s ynum actum erte pectus e dedobe De iudicijs. 68 in heredem hoc dicit.¶ tHo.pꝛimo dominum nonteneri ex damno illato per naut eſmet inter ſeipſos. Ande eſt effi⸗ cax argumentumlicet.j.ſi poſt depoſitam.C. de aſſeſſoꝛib. velit officialem teneri pꝛo damno illato pꝛo ſuis familia⸗ ribus, hoc pꝛocedit niſi quando inter ſemetipſos delin⸗ quant, quoniam tunc non obligantur. qnod notatur in ver. ſed ⁊ ſi quis nauta. ſic ꝙ quando duo ſunt, quoꝛũ vnus de⸗ negat actionem: alius vero concedit, inſpicimus qualita⸗ tem conceſſinam non autem negatiuam. Ande ſecũdo no⸗ ta quod quando due ſunt qualitates, quarum vna nocet, altera pꝛodeſt, inſpicimus pꝛoficientem non autem nocen- tem. De quo vt plene per Bart. ff. de donationib.l.ſi vxoꝛ. ⁊ꝛde ea glo. plene dixi.i.iij..vltimo.j. ad Sillania. poſt eun⸗ dem. Item nota exinde argumentum T quodpꝛiuilegium conceſſum exercentibus vnum actum, intelligitur etiam conceſſum illis quimiſtim illam exercent cum alia, licet ad illud conſequendum duo tunc ſint neceſſaria. Pꝛimum ꝙ maioꝛem quantitatem ſui patrimonij in negotiationem illius artis conuertat:quoniam ſi minoꝛem, non gauderet pꝛiuilegio ipſis artiſicibus conceſſo. Ita ſimpliciter dicit Barto. in.l.ſemper..negotiationes. alias, negotiatio. j. de iure immunita. Ad quod textus optimus de legat.iij.l.le⸗ gatis..ſi vnus.⁊ quod habetur..de ſtatu homin.lqueri/ tur. ⁊ de legatis.j.l. Titia textoꝛes. ſecundum quod artem illam exerceat per ſe non autem per ſubſtitutum: vt alias dixi. Pꝛo quo vide Bartol.in rubꝛica.C.de nauicul.lib.xj. Item ſecundo text.induco per Canoniſtas, quod in odio- ſis(vt hic eſt caſus) appellatione ſimplicium veniũt etiam miſta:quoniam appellatione mercatoꝛis vel alterius, qui vehit, venit etiam nauta vel mercatoꝛ:quod perpetuo cõ⸗ menda memoꝛie: quia habent idem indultum. quod mul⸗ tum nota pꝛo Canoniſtis contra opinionem doctoꝛum cõ⸗ tra decidentium in.l.ij.j. de verboꝛum obligation. Infero etiam tertio quod miſtũ exercitium duobus artifibus ſub pꝛiuilegio, cuilibet ex ipſis conceſſio venit. Quid tamen ſi quis hunc miſtum artificem voluerit conuenire coꝛam quo ex artificibus ſeu conſulibus harum artiũ conueniet. Dic inſpiciendum artem occaſione cuius vult conuenire: quia ſi occaſione artis mercatoꝛum coꝛam conſule mercatoꝛum: ſi occaſione alterius coꝛam conſule iſtius ſecundum Bald. C.de conſtitu.pecu.l.ij.pꝛo quo tamen ſolitus ſum allega⸗ re notabilem caſumj.de tribut.l.pꝛocuratoꝛis..ſi plures. ¶Mo.in.. hoc autem. caſum notabilem, quod vbi ex cul⸗ pa mea obligoꝛ ob damnum ab alio datum ab obligatione non liberoꝛ etiam ſi damnum dans deceſſerit. ¶ Mo. ex eo dem, rquod culpa aſcribitur ei, qui nocentes atq; iniquos ad ſui facultatem elegerit non aliter perſonarum qualita- tem inquirens. Ande ſemper allegamus malam electio⸗ nem culpe aſcribi.Ad idem.j.de minoꝛib.l. cum mandato. ¶ Mota in fine einſdem pulchꝛum argumentum: veniadi gnum foꝛe eum qui ſibi perpetuo familiares ad dignitatẽ curialis pꝛomouerit, poſito ꝙ immeritos. ¶ De iudicijs. Rubeica. Summarium.. Judicis pꝛoꝛogatio voluntarijs indicitur nõ coactis. Judex an poſſit cogere partes ad coꝛam ſe litigandum: et quid metus in iudicijs operetur ⁊ quid erroꝛ. I ſe ſubijciant. ua cis pꝛoꝛo gatio ex communi conſenſu inducitur, voluntario quidem, non coacto ac erro⸗ neo. Et efficax inducitur pꝛoꝛogatio ex clo litigantium conſenſu, poſito quoq ius dicentis conſenſus interuenerit:⁊ coꝛã eodem iure va⸗ lido litigatur:etiam ſi pꝛoꝛogationem in ſe factam ignoꝛa- uerit, putans ex ſua pꝛopꝛia iuriſditione poſſe pꝛocedere. Item tempus iuriſditioni iudicis delegati adiectum per partes efficaciter pꝛoꝛogatur, niſi ſpecialiter hoc pꝛinceps inhibuerit. hoc dicit vſq; ad.õ. legatis.l.ij. No. ex.ljlbi inter conſentiẽtes.rquod ſuper conſentientes tantum cõ⸗ ſenſus tribuit poteſtatem. Ande ſequitur quod non ſuper alios neceſſarios ad iudicium, ſcʒ ſuper teſtes vt compel⸗ lantur teſtificari:⁊ ſuper tabelliones ‚vt inſtrumenta edãt: ⁊ ſic de ſingulis.Et ita recte intuenti vult glo. oꝛdin. de foꝛo competen. in.vj.¶ Ho. in.l. conſenſiſſe.nulliter omnia fieri coꝛam iudice qui per erroꝛem aditus eſt. Ad idemj. de ap pellatio. I.j. ũ. ſi quis autem. j. de appellat. recipiend.l.ei..ſi quis autem. 3. de iuriſditio.omnium iudicum..ſi per erro⸗ rem. M MNo.in verſi.aut ſi cum reſtitiſſet.x quod metus ant cõpulſio illata, vt quis coꝛã certo iudice litiget per ipſum⸗ met iudicem, ipſum reddit ipſo iure nullum. Quod intelli⸗ ge quando compelleretur litigare per iudicem non ſuum coꝛam eodem:ſecus ſi per eum, qui ſuus iude verus eſt. et ſuper eum iuriſditionem habet. Quoniam tũc non eſt ipſo iure nullum: ſed metus exceptione reſcindi opoꝛtet. Gloſ. eſt ſingularis ⁊ peregrina hanc literam ita declarans in.l. interdum.ff.quod falſo tuto. autho.⁊ illam tene menti:licet eiuſdem ſententie fuerit Cy.in aliquibus lecturis. Et Gu⸗ liel. de Cuneo ante eum in.lj. in authen. offeratur. C. de lit. conteſt.illam tamen gloſſam non habentes in memoꝛiam. ¶Mo.in eademl..conuenire.verſi. deinde ſipꝛiuati.text. ſingularem decidẽtem punctualiter dubitationem Inno. ⁊ alioꝛum in.c.cum ex officij.extra de pꝛeſcript.de qua ad plenum dixi in dicta.i.ſi per erroꝛem.quod valet pꝛoceſſus ⁊ſententia iudicis qui pꝛocedit ex capite inualido cũ pu⸗ tet ſe ex.l. illa poſſe pꝛocedere, ⁊ omittit caput illud execu⸗ tioni veritate iuris valido pꝛocedere poterat. C Nota in S.ſi⁊ iudex.quod licet pꝛoꝛogari non poſſit tempus inſtan⸗ tie pꝛefixum coꝛam quocunq; regulariter litigetur.⁊ nota/ tur. C. de iudi.l.pꝛoperandum.nihilominus pꝛoꝛogari po- teſt per delegantem pꝛeſixum delegati iudicis. Ad idem extra de officio delegati.c.de cauſis.⁊ vocatur hoc de tem⸗ poꝛe ad tempus.De quo dic vt plene dixi. 5. de iuriſditio. omnium iudic.l.vltima. Summarium. ̈ Legatus non conuenitur in loco legationis durante egationis officio. Pietatis vel religionis cauſa abſens non cõuenitur in lo- co peregrinationis. Judicio parens vna de cauſa non cogitur reſpondere de alia. Conſtitutio generaliter caſſans quecunq; pꝛiuilegia qua⸗ liter ſit intelligenda. S N e gtis ¶ Legatus pꝛo eo quod ante le- e G gationem contraxit non cogit᷑ offi⸗ cio legationis durante in loco legationis reſpondere. Itẽ exiſtentes in indicio pꝛo vna cauſa non tenẽtur reſponde⸗ re pꝛo alia.Et ſi dubitatur an quis habeat ius declinandi iudicium, an vero non pꝛetoꝛis de hoc eſt cognitio. Item illi iudices mulctandi habent poteſtatem quibus pũblice iudicium eſt.hoc dicit vſq; ad finem. ¶ tHota in..lega⸗ tis. quod licet Roma ſit communis patria: vt.l. Roma.j. ad municip.quod tamen an hodie pꝛocedat.dic vt per do. Anton.in.c.vltimo.de foꝛo competen.nihilominus legati ibidem exiſtentes conueniri non poſſunt: ⁊ hoc ne contin- gat legationis exercitium impediri. ¶ Nota in verſicu. ei quoq;.textum hic notabiliter pꝛobãtem quod in cauſa ap- pellationis non habet locum reconuentio. ⁊ ad iſtum alle⸗ gat Innoc.in.cj.de mut.petitio.de quo dic vt.j.plene.et in aut.⁊ conſequenter. C. de ſent. ¶ Item no.in ea. gloſ. ſuper verbo, venerit. quod pater accedens ad videndum filium alibi manentem ſtudioꝛũ cauſa, non poteſt ibidem aliquo modo pꝛo tunc vexari:⁊ ſic nec conſequẽter pꝛo repꝛeſſalijs capi:poſito quod alias ſi ex hac cauſa veniſſet iuſta eſſet ve ratio ſeu captio.⁊ ita etiam dicimus de legatis ſeu oꝛato/ ribus.⁊ pꝛo repꝛeſſalijs ſimiliter capi non poſſint, per. l. ſan citum. S.de rerum diuiſi.⁊.l. vltima.j. de lega. Idem etiam intperegrinante religionis cauſa:yt in auth.omnes pere⸗ grini.C. cõmu.de ſuc. Idem etiam in eo qui in ciuitate per quam tranſit ſoluit paſſagia: quoniam et ibidem de iure pꝛo repꝛeſſalijs capi non poteſt:vt ſimpliciter voluit domi⸗ nus Bal.in. cj.qui ſint legit. in vſibus feudo. licet de cõſue⸗ tudine non ſeruetur. Ho.in verſi.nam ⁊ diuus. ſeq. re⸗ gulam, ad quam ſemper allegamus, quod vocati ad iudi- cium pꝛo vna cauſa, non coguntur ibidem reſpondere pꝛo i iiij —nſ“— — —————————— —y —. — 7 — —— 1 7 711 11 rn Meng 35371— 2 14 V ———— 1 —— Audo. Koma.in pꝛimam ff. veter.part. alia. De quo dic vt plene dixi. S. de in ius vocan.l. ¶ Ho. in ver. omnes autem iſti. glo. ſuper ver. compelluntur.roꝛ⸗ dinariam ⁊ notabilem.ꝙ lex ſeu cõſtitutio generaliter caſ⸗ ſans pꝛiuileg:a quecunq; intelligitur ea ſolum caſſare que extra ius commune concluſa ſunt:non autem ea que in coꝛ⸗- poꝛe iuris ſunt incluſa. cum qua cõcoꝛdat alia in auth. 8 in pꝛouincia. C. vbi de crimi.agi opoꝛt.licet quidam eaf iſtam non eſſe alibi. M Mo.in ver. ſed ſi agant.ꝙ non pote quis per indirectum ſuo pꝛiuilegio defraudari. Ad ern extra de pꝛiuileg.c.quanto. ¶ Item not.ex eo.ꝙ ex deli 3 aduerſarij non debet pars quõd ſibi commodum eſt d 2 tere. Inde eſt argumentum, ꝙ ſi ego contra te 8* habeo niſi vnum teſtem:⁊ tu illũverberas:ad hoc vt occaſione ini⸗ micitie inter te ⁊illum exoꝛte poſſis illum a feitiniomid re⸗ pellere, mibi nõ pꝛeiudicatur quo minus eum de b pꝛo⸗ ducere poſſim:cum ex tuo delicto mihi non debeat iniqua afferri conditio. Et hoc eſt quod dixit Gart. per hunc text. Jde queſtionib.l.j. 5. cum quis. ⁊ Bal.in.l.ſed ⁊ſi lmis dis. ſi quis cautio.¶ H ot. in. ſ. plane. quod ſinita cauſa pꝛiuile- gij finitum eſt etiam pꝛiuilegium. Ad idem de leg.ij.. Ti⸗ tia. õ.vſuras.cum ſimilib. ¶ No.in verſic. ſed ⁊ ſi dubitetur. ꝙ in poteſtate iudicis eſt de exceptiõe declinatoꝛia ſeu in- competentie, regulariter cognoſcere: ⁊ a pꝛimoꝛdio dum opponitur.de quo dic vt in. Lij. z. ſi quis in ius voc.non ier. ⁊ quod ibi plene dicam. ¶ Ho. in eadem glo. interlinearem ſuper verbo, ſtatuere. ꝙ ſuffĩcit de exceptione ipſa incom⸗ petentie cognoſcere abſq; eo quod vlterius ſuper ea pꝛo- nuncietur: quoniam per pꝛoceſſum ad vlterioꝛa videtur tacite pꝛonũciatum ſuper ea:pꝛoutij.plene dicam in dicta 1ij. CNo. ex eod. quod habens ius reuocandi domum ca- uere debet de iudicio ſiſti in patria pꝛopꝛia. ¶ No.in eadẽ glo.ſuper ver. ſola pꝛomiſſione.quod quãdocunq; lex man dat cautionem vel pꝛomiſſionem debere pꝛeſtari:nibilomi nus nõ ſufficit ſimpliciter cauere, ſed debet caueri cum pe⸗ na, ſcilicet pena pꝛomitti eo caſu quo cautum non obſerua- retur.quod die vt plene dicam in.l.ij.ꝛ.iij.S.qui ſatiſd. cog. ¶ No.in ver. in omnibus.regulam ad quam communiter iſtum allegamus quod impedito agere noncurrit pꝛeſcri⸗ ptio:vel ſi currit, ſine effectu currit: quod dic vt plene nota⸗ tur.S. de officio pꝛeſid.j.ſi foꝛte.⁊.lj.⁊.ij. C. de anna. except. Summarium. ⸗ 1& Exceptionem babens legitimam non cenſetur etiam coꝛam iudice comparens, litigare. 2 Lis an inter patrem filium ſit admittenda. 3 Ratione contractus foꝛum ſoꝛtiri qualiter intelligatur. 4 Judicij inſtantia annullari dicitur quando ad eum caſum deuenit a quo incipere non poſſit. 5 Edictum de iudicijs pꝛobibitoꝛum eſt: nec cuilibet datur iudicandi facultas. ſ Contra eum qui N 9n videtur. ſe exceptionem eclinatoꝛiam ſecũdum decretum interponi nõ ⁹ʃ ooteſt. Et inter patrem ⁊ filium lis eſſe non po⸗ teſt niſi ex caſtrenſ peculio. Item quilibet tenetur compa⸗ rere coꝛam iudice a quo vocatur ſuum allegaturus pꝛiui⸗ legium aut ius ſibi copetens:ſecus ſi non poteſt eſſe iudex. Item cidatio iuriſditionem perpetuat:⁊ is a lite deſiſtere dieitur, qui liti in totum renũciat: non autem illi qui pꝛoſe- qui debet. Item illi delegatos habere poſſunt quibus hoc alegis coſtitutione vel ſenatuſcõſulto conceſſum eſt. lul ti tamen ſunt qui iudices eſſe no poſſunt. hoc dicit vſq; ad 1 Lintribus. Crio. in.l. non videtur.ꝙ non cẽſetur latitare is qui poteſt exceptione legitima ſe tueri: caſu quo coꝛam 2 iudice compareret. CNo. in. l.lis nulla. regulam † ꝙ inter Patrem fllium lis eſſe nou poteſt.⁊ fallenti Seene 2 glo. quod intellige v P Nlentie dant r W erum de iure ciuili, de iure vero cano nico in omnicaſu mundi filius de Lenwe uuaieem po⸗ teſt coqueri. ỹt no gloſ i.ꝗij in. c. queritur.⁊ in.c.ſi annuũ. in glo. pe. de iudiclib. v. Sed pulchꝛa eſt queſtio an ſaltem ex iure ceſſo filins agere poſſit contra patrem vel econtra in tali caſu lis inter eos eſſe poſfit. In quo recurratur ad not. glo.oꝛdinar.ſcʒ ad vnam in.l. acti S10.dinar. ſc⸗ lones. j. de actionib. obligatio. Aliam in.lſ pater Squi debitore Jde imr dae Alliam in.li. C. de obl. pꝑat.pꝛe. ¶ No. tamen vbi ex caſtren⸗ ſi peculio tilius patrem conuenit, neceſſaria eſt venia. Et idem vbi filius cõtra patrem iudicis officium Poſtularet. vt not. gloſ. oꝛdin.in.l.cogi.õ.ſi pater filie.j. ad Trebellian. ¶ Mo.in.l.ſi quis ex aliena.ꝙ re gulariter vocatus a iudice cõparere debet vt ſuum alleget pꝛiuilegium ſeu ius ad qdð ſuam iuriſditionem determinet.Eo etenim ipſo ꝙ citatio iudicis appꝛehendit citatum vt iudicis territoꝛio fundata cenſetur ipſius iudicis iuriſditio. Ita dicit ſimpliciter In⸗ noc.extra de appellatio.c. Romana.libꝛo.vj.Et adde ad.l. ij..ſi quis in ius voca.Et etiam adde etiam glo.in illa ma⸗ teria.Nota ibi.c.cum in multis.in verbo, quoꝛum.⁊ in. c.diſ pendia.in verbo, non valere pꝛoceſſum. de reſcript.libꝛ.vj. No.wꝙ ſola iudicis citatio inqucit iuriſditionis pꝛonuncia- tionem. Ad idem extra de foꝛo competenti.c.pꝛopoſuiſti. No.quod citatus poſito quod poſt illam alterius foꝛi effi⸗ ciatur:iuriſditionem pꝛopterea indicis nõ euitet. De am⸗ bobus die vt plene dixi inl.cum quedam puella. 5. de iuriſ ditio. omnium iudicum. ¶ Mota in.j.ſ quis in legatione. quod f ratione contractus quis foꝛum ſoꝛtiatur:vt in.l he⸗ res abſens. cum ſimilib.j. de iud.⁊.ij..legatis.. eodem. ⁊ in.j. eum qui.5.j.j. de conſtit. pecu. ⁊ in.c.licet. ⁊ in cap. Ro⸗/ mana..contrahentes.de foꝛo competenti.in antiquis.⁊ in vj. nihilominus ratione conſirmationis cõtractus non in⸗ ducitur ſoꝛtitio foꝛi hic.Et perpetuo tene menti hunc text. quia neſcio alibi. ¶ Mo.in.j.deſtitiſſe. ver. plane. caſum ſo⸗ lennem.ꝙ ſi quis bona fide litẽ a pꝛincipio inſtituerit:poſt⸗ modum cõſtito de non ſuo iure, a lite deſiſtat renunciad 0: condemnationem expenſarũ ⁊ calumnie enitat. Ignoſcen dum eſt enim ei, cum in pꝛincipio inſtam foꝛte cãuſam ha⸗ buerit litigandi, ignoꝛans foꝛte aduerſarij iura. ¶ No. in 4 Lſia me. r ſolui atq; annullari inſtantiam indicij: quãdo ad cum caſum deuenit a quo incipere nõ poſſit. Quod tamen declara vt no.. eo.j.ſi quis poſtea. Intellige enim ꝙ ſolui⸗ tur quo ad ipſas partes.Eỹt hic eſt caſus notabilis:nõ au⸗ tem in pꝛeindicium iudicis:vt in.d.l.ſi quis poſtea. 3. eodẽ. 5 Ho. in.l. cum pꝛetoꝛ. edictum †de iudi. eſſe pꝛohibitoꝛiũ. Et conſequenter vnuſquiſq; qui nõ pꝛobibetur iud ex eſſe, intelligitur permiſſus. ¶ No.in.ʒ.non autẽ omnes.ꝙ qui⸗ dam pꝛobhibenĩ᷑ eſſe indices reſpectu nature:quidam vero reſpectu accidẽtis.Cum vero reſpectu nature quis index eſſe impeditur, etiam ſi pars exceptionem defectus nõ op⸗ ponat, nullum eſt iudiciu: ſecus autem in ſcðõo caſu: qx par- te etiam opponẽte iudicium validum eſt. Innocen. in cap. ſciſcitatus.de reſcriptis. Summarium.. A Actoꝛis vice fungi dicitur qui pꝛius ad indicium vo/ cat:⁊ hoc in duplicibus iudicijs. 2 Diffferentia eſt inter ſententiam ferre ex imperitia: aferre ex fraude ſiue dolo. 3 Judex male iudicando an faciat litem ſuam: ⁊ quid de ar/ bitro ⁊ arbitr atoꝛe ⁊ de iniquo executoꝛe ⁊ ſimilibus inique acta iudicialia exercentibus. 4 Actio contra iudicem ratione ſui iudicij oꝛta an tranſeat in heredem. 5 Moꝛa eg parte iudicis an inducat facultatem mutandi iu dicium. 85' tribus ¶ Ille vtroq; ad cauſam evocante actoꝛ dicitur qui perpꝛius ad iudicium vocauit: ſed cũ ambovo- cant eodem tempoꝛe, ſoꝛte dirimẽdum eſt quis us cenſeri debeat.Et filiuſfamilias iudex ſilitẽ ſuamfecerit, tenet᷑ quatenus eſt in peculio. qd locum habet quando per impꝛudẽtiam iniuſte iudicauit. Sinautè dolo ad veram litis eſtimationem ſoluendam cogitur. Etcũ iu⸗ dex vni ex litigantibus ſuccedit, ille vt ſuſpectus recuſatur ⁊ alius ad cognitionem aſſumitur. Et vbi impedimentum iudicis de cauſa cognoſcere debentis longo tẽpoꝛe eſt du⸗ raturum, iuri dicẽdo iudex alius poſtulatur. Et filius ab- ſente patre tunc cauſam agitare poteſt cum pater aliũ ſuo nomine pꝛocuratoꝛem ad agendum nõ immiſerit:vel cum patris longeua expectatio pꝛeiudicium aliquod generare 1 poſſet. b. d. vſq; ad.l.beres. ¶ tMot.in. Lin tribus. quod in duplicibus RuchnR T wuoäiddas denemead znri enlipigu nigehach dent Dli trts emn un'asfnan inwinberede deemeonpeten cknoentung rantanenelst drinlüünij ſgecſinde wmegiigund camaetetwi dieſupenen „Rerradeiu wodticrhe Indueeretautn rogan gerus pokauamjd fum iguen. deemyeno iarü msgeatage Kaoqrradi weüanader ſcinagde wuapewi vanaxanenn i llan An ä ceſſum 84 euman tinrſſhitoni dei compet ntj Doonuh — e.ver. plane. caſuni naplo nſtitueritge te deſſſtat renunciit nnie euitat. Ignoſt ſtam foꝛte cauſam b uerſarijiura. Cpo. tiam iudicij qoado, d pofſit. Quod tan IMelige enim pſoh caſus notabilis.ni9 A.ſi quis poſtea zau e iudi eſſe pꝛohibitni pꝛobibetur indggiſ non auté omnes qg tu nature:quidanrd- dectu nature qusiic- tionem defectusn tem in ſcöo caſurq m eſt. Innocen in Um.ℳ pꝛius ad indiciun re er imperitia: ie ſaam: ⁊ quid dean ver fmilbus inique cijotta an tranſes atatemmutandi levtroq; ad cauli e actoꝛ dicitur q avit:ſed cũamboni dirimäcumcſ famüssiuui culio. q bemme Jicauit. Sinauken De iudicijs. 69 icibus iudicijs ille actoꝛis vice fungitur qui pꝛius ad anm vocat. Ad idem extra de pꝛobation.c. ex literis. ¶ No.in.l.ſed cum ambo.ꝙ vbi ad vnum? idem eſt een 2 ſus eoꝛum, qui ſunt qualitate ⁊ ſimilitudine pares: ipſe iu⸗ dicio ſoꝛtis deciditur. quod declara vt plene not.in glo. oꝛ dinar..ij. C. vti poſſi.⁊.J.ſi. C. commu. de leg.⁊ inſtit. de lega. g. optionis.c l.huius.in fi.de lega.j.⁊ in clemen. duobus.de reſcript.lib. vj.⁊ hoc eſt quod dicimus quod cum diſcoꝛdia eſt in electione partium factarum ⁊ diuiſione rerum com⸗ munium ipſa eadem iudicio ſoꝛtis eſt decidẽda:vt eſt text. in..i. C. quan.⁊ qui. quar. pars deb. lib. x.licet quidã impe⸗ riti dixerunt minoꝛiquod repꝛobat Bar. C.de his qui def. 1.j. lib. x. Et vide ad idem Bal. C. de ſac. ſan. eccl..iubemus. Et Canoñ.de paro.c.j. Sed dubium eſt quid ſi ſoꝛtis iudi⸗ cio enoꝛmis leſio cõtingat:puta quia iſta mibi dedit partẽ alteri inequalitate magna:an ab iſta ſoꝛtis ſententia poſſit appellari. Bar.in.d.l.fi. C. cõmu.de leg.dixit ꝙ nõ ſᷣm. l. ma ioꝛibus.C.cõmu.vtri.iud.per illum tex.dixit ſimpliciter ꝙ 2 poteſt peti a iudice in melius refoꝛmari. rHo.in.l. filiuſ⸗ milias.in quo differant ſententiam ferri ex imperitia in⸗ ande nen fraude ſiue dolo. In hoc ſcʒ quãdo iudex tuc facit litem ſuã. t De quo die vt plene habetur inſti. de obli. que eꝑ quaſi delic.in pꝛinci.⁊ in.l.ex maleſicijs..iudex.j. de actio.⁊ oblig.⁊ in..ſi iudex..de var.⁊ extraoꝛ. cog. An arbi⸗ ter male iudicando faciat litem ſuam. Dic vt text..ſi quis in conſcribendo.C.de pactis.⁊ vt notat gloſſa in.d.c.inſtit. de oblig. que ex quaſi delic. in pꝛinc.⁊ per do. Bal.C.de ar⸗ bitris.authen.decernimus. Item an arbitratoꝛ iniuſte ar⸗ bitrando faciat litem ſuam:⁊ quando:dic vt per Bartol. in dicta.l.ſi iudex.qui ad hoc allegat.l.ij.j.pꝛo fe.⁊ in. c.j.ſi mẽſ. fal.modo.Dicit tamen quod hoc dubium ab alio non fue/ rit tactum: de quo multum miroꝛ: quia hic fuit foꝛmali⸗ ter queſtio glo. oꝛdina.in.l.i. C. de contrahenda emptione. tem executoꝛ ſententie inique an exequendo faciat litem m. Die vt eſt textus in.l. ij. ſ.ſi executoꝛ.j.de nego. geſt. ⁊ in.. ſi pignoꝛa.j. de euictionibus. Item quid in tabellione inique hoc eſt defectuoſe acta iudicij ſeu inſtrumenta ſcri⸗ bente. Dic vt in.l. vltima. C. de magiſtratib. conuenien. qui textus ſecundum Bartol.ibi non eſt alibi. Tu adde conſo/ 4 cium in.l. fina. in fine. j. ſi menſ. falſ. modo. C t MHo. in.l. Ju⸗ lianus. in heredem iudicis non tranſire quod aduerſus iu dicem competentem ex iniqua ſententia opponitur. Ande eſt notandum ꝙ licet iudex ad ſyndicatum ſtare teneatur, non tamen eiusheres. Hoc declara per do. B ng.⁊ ibi ego dixi in.l.iiij.in fiqj.de damno infec. CMo. in..ſi aliter. quod ſucceſſio nondum in totum ſed in parte per iudicem facta vni exlitigantibus eundem reddit in totali cauſa ſuſpe⸗ ctum:nec eſt mirum:cum etiam ⁊ cſimilitudo cauſe in iu/ dice ſuſpicionem inducat atq; etiam in teſte. vt pꝛimũ pa⸗ tet extra de iudicijs. c. eam que.cl.ij. C tmo.in.l.ſi ongius. quod vbi eypectatio iudicis abſentis longam dilationem induceret aut moꝛam:ibi iuſte alius petitur eius loco ſub/ rogari. Secus vero ſi expectatio foꝛet bꝛeuis.:l.pꝛetoꝛ.ʒ.ſ poſt cauſam.j. de vac. et exc. mun. ¶ Nota in..ſi filins. ca⸗ ſum ſingularem ſecundum pꝛimam lecturam gloſſe in ver⸗ bo, competit. quod id quod dicitur quod coniuncta perſo- na ſicut filius ⁊ alij intelliguntur habere mandatum taci⸗/ tum alege ad agendum pꝛo alia coniuncta: vt.l.ſed et be⸗ res.de pꝛocuratoꝛib.⁊ in.j.exigendi.C. eodem titulo. ⁊ in.c. nonnulli. extra de reſcriptis.libꝛo.vi.limitatur niſi perſona coniuncta pꝛo ea pꝛocuratoꝛem conſtituerit ad agendum: quia tunc tacite intelligitur pꝛobibuiſſe cuicunq; ſuo con⸗ uento ne actionem in iudicium deducat.Et licet de boc in l. maritus.C.de pꝛocuratoꝛib. anno pꝛeterito allegauerim Specul.⁊ text. in argumen. in.l. Pomponius. in fine. S. de pꝛocuratoꝛib.⁊ rationem communem, ſcilicet quod pꝛoui- ſio hominis derogat pꝛouiſioni legis, in.l. vtima. C. de pac. conuent. nihilominus hic colligo caſum pulchꝛum pere- grinum. CHo. in eodem.§. ſi filius. quod ſilius in patria poteſtate conſtitutus abſente matre ſine eius conſenſu iu- dicium legitime conſtituit. Ad idem infra ſi certum peta. l.cum filiuſfamilias viaticum.ſupꝛa de pꝛocurato. Mota ex eodem in fine.⁊ ſemper allegamus quod vtilitas non di minui, ſed augeri debet pꝛopter dignitatem acquiſitam. Et concoꝛdantie ſunt in gloſſa. ¶ ltimo nota gloſſ. oꝛdi⸗ nariam in hoc..in verſiculo,per dignitatem. ad duo. Wꝛi⸗ mum an pater poſſit dare generalem licẽtiam filio in qui buſcunq; cauſis:an vero requiratur ſpecialis in quolibet. Secundo an monachus velcanonicus regulariter abſen⸗ te abbate ſine eiuſcem conſenſu poſſit iudicium conſtitue⸗ re.Ad dicta ſupꝛa in.l.filiuſfamilias.adde quod in doctoꝛe vel aduocato inique conſulente clientulo ſeu alteri: an te⸗ neatur ⁊c. Dic per Speculatoꝛem in titulo de re qui conſi. Fj. verſiculo, conſiliarij.ꝛper gloſſam oꝛdinariam in cap.j. de confeſſis.libꝛo. vj.⁊ Dy. in cap.nullus ex conſilio. de re⸗ gulis iuris.eodem libꝛo.⁊ Bartol.in.i.ij. in fine. infra man⸗ dati.Et textum habes notabilem, quod inique conſulens ad intereſſe tenetur ſi dolo conſulerit.l.idemq;.. ſi quis ea. infra mandati. Summarium. ‿ Heres ſequitur foꝛum defuncti:⁊ an eodem gaudeat pꝛiuilegio. 85 Aagabundus quis dicatur: ⁊ vbi debeat conueniri vel ci⸗ tari. Heres ſequi⸗ 186 Eres abſens. Tloans⸗ defun⸗ Acti: nec ipſe gaudet pꝛiuilegio. Et ratione con⸗ tractus vel quaſi contractus tam per ſe qᷓ; per Ppꝛocuratoꝛem celebꝛati ſoꝛtitur quis in loco eoꝛundem fo⸗ rum poſito quod ibidem habeat domicilium: niſſi quis vt viatoꝛ vel ſtatim receſſurus contraxerit. Item in loco de⸗ terminato ſolẽnius foꝛum quis ſoꝛtitur ratione etiam de⸗ licti.hoc dicit vſq; ad.l.omnem. rHot. in pꝛincip.l.quod pꝛiuilegiatus ſuccedens non pꝛiuilegiato nõ vtitur pꝛiuile gio pꝛopꝛio, ſed habet vti pꝛiuato iure defuncti.quod decla rant pleniſſime Cyn.ꝛ alij poſt eum.C.de ſacroſanct.eccleſ. authen. quas actiones. I Mo. in.e. in pꝛincip.glo.oꝛdina.in verbo, excuſatur. quod lex generaliter caſſans pꝛiuilegia pꝛopꝛio iure competentia intelligitur ea caſſare, que com⸗ petunt ipſ perſone vt ſingulariter conſyderate, nõ autem illa, que eidem competunt conſyderate vt vni de pꝛiuile⸗ giata vniuerſitate. Ad hoc illam gloſ.tene menti. Vᷣ Rota in verſic.ſi quis tutelam.ꝙ quis in loco contractus ſoꝛtitur foꝛum:ſi ibi domicilium non habeat aut nibil. Ad idem extra de fo.compet.lib.vj.Et vt plene dixi in.i.3.ſ quis in voca.non ierit. Idem not.glo.oꝛdina.in verbo, debuit. que diſputat an de re ciuili in delictis ſit loco remiſſioni de de⸗ linquẽte ad locum delicti vt ibidem puniatur. De quo dic vt plene notatur hic ⁊ in.. ſi quis. in.lj. in authent. qua in pꝛouincia. C. vbi de crimine agi opoꝛt. in.l.ſi cui. ũ.ſina. in⸗ fra de accuſationib. Ad iſtam remiſſionis materiam vide quod pulchꝛe notat Bartol. in.l. ſinali..j. infra de pulic. et gloſ.oꝛdinar.in clement.paſtoꝛalis.in verbo, de maioꝛe. de re iudic. Item nota quod ratione contractus perdit quis pꝛiuilegium foꝛi. Et adde quod etiam pꝛiuilegium exem⸗ ptionis:vt eſt caſus in.l.j. infra de pꝛiuileg.libꝛo. vj.⁊ in cap. dilecti.extra de foꝛo competen. ¶ Item no.in.. apud a beonem. quod non ſolum ſoꝛtitur quis foꝛum in loco con⸗ tractus ſi ibi per ſe contraxerit, ſed etiam per pꝛocurato⸗ rem. quod eſt multum notabile. Et ad boc queſtionem in⸗ duco an mandans Rome committit delictum Floꝛentie: foꝛum ſoꝛtitur ratione delicti ęloꝛentie.Et videtur quod ſic per caſum hic arguendo de mandato contrabendi ad mandatum delinquendi quod eſt validum, per. omnem. infra eodem. Dic tamen de hoc vt plene per Bartol. infra de fideiuſſoꝛib.l.ſi vt pꝛoponitur.⁊ in.j.⁊ ſi amicus.infra de adulteris. Et do. Bald. in aliquibus lecturis in.l.ſ pupilli. S. item queritur.. de negot. geſtis.Et recte adduci poteſt gloſ.oꝛdi.in clej.vt lite penden. MNo.in. g.illud ſciendum. o ſi quis ſoꝛtitur foꝛum vbi ſolutionem deſtinauit: poſito quod alibi candem ipſius cõtractus foꝛmam celebꝛauerit ex eo quia ibi cõtraxiſſe videtur vbi ſolutio deſtinata eſt. j. de act. ⁊ oblig.l. contraxiſſe. j. de ſolu.l. quero.j. de bo. auth. iud.poſ.l.iij. Intellige tamen ꝙ ſicte ibi cõtractus celebꝛa⸗ tus intelligitur vbi ſolutio deſtinatur:vere autem in eo lo⸗ co vbi eius foꝛma eſt obſeruata.l.eũ qui.§. Juliam. Et iſta deduco ad pulchꝛam queſt. Pone tu enim ex foꝛma ſtatu⸗ ti ſolui debere gabellam de contractu:an tũc ibi ſoluit᷑, vbi contractus eſt celebꝛatus, an vero vbi ſolutio eſt deſtinata, an vero vtrobiq;. Hoc vide ꝓ Bal. in.j. C. de cõtrab.emp. — +—jöI——— ——— —*—— 4 —— ——— — —-——— ne Uog Loa 1 1 S39: . 1 ts —ÿõ 1I 4 Contractus ratione cuius quis do adueniente die. De quo dic vt plene. C Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. G ⁊in.l. multum intereſt. C.ſi quis alteri vel ſibi.⁊ in.lij. C. vbi h conue.qui certo loco da.pꝛomi.⁊ Bart.in.l.vulgari.l. cun⸗ 2 ctos populos. C tAltimo no.glo. ſolennem in.l.iſta in ver. debebit.ad duo. Pꝛimum quis dicatur vagabũdus. Se/ cundum vbi debeat conueniri.Tertium adde vbi debeat citari. De pꝛimo dic vt plene dixi poſt Bart.in.iiij..pꝛe/ h toꝛ ait.j.de damno infect. De ſecũdo dic vt dixi.a.de in ius voc.i.ſed ſi hoc..ſed ſi per penam. De tertio vt plene not. Inno.extra de eo qui mitti.in poſſ.c.ſ aduerſarius. Summarium.. ' ebi cogitur litigare. 1 Debitoꝛ debitum conſitens non— arlitig⸗ 2 Silationem ad ſoluendum habẽs a lege, nibilominus co- gitur ſatiſdare. 1 3 Jus pendente iudicio agenti ſuperueniens cuius effectus dicatur. eſſe dicatu foꝛum ſoꝛtitur, an eo red⸗ dat contrahentem ſubditum iudicis cuius foꝛum ſoꝛtitur. —— ¶ Quoad ſoꝛtiri foꝛum pari I Dnem. am pꝛocedunt contractus ⁊ delicta. Et debitoꝛi qui conuentus confitetur ſe V ſtatuitur.Et certo loco agens ibidem conueniri poteſt pꝛi V V uilegio ſuo non obſtante.Et ius ſuperueniens actoꝛi poſt litis conteſtationem eidem non pꝛodeſt, vt ex eodem pꝛo- ceſſu condemnatoꝛia ſequatur ſententia: ſed nouo iudicio b opus eſt.Et in eos quos legatos dicimus: vel pꝛinceps e/ DI uocauerit, Rome actio intentari non poteſt, niſi ex cõtra- ctu ⁊ delicto ibidem celebꝛatis.Et ſi quis legatus in eo lo⸗ co, in quo legationis officio fungitur, bereditatem adme⸗ rit, eius pꝛetextu ibidem conueniri non poteſt: licet contra G eundem bonoꝛum poſſeſſio ex pꝛimo decreto decerni poſ⸗ N ſit, ſi ſatiſdationem de ſoluendis legatis ſiue ſideicõmiſſis nõ pꝛeſtiterit.hoc dicit vſqʒ adll.ſed ⁊ſi reſtituatur. Mo. V 1 in.l. ſi debitoꝛi. ſi vnum intellectum. t quod debitoꝛ qui ſi⸗ l V V bi oblato libello quod petitur confitetur, vlterius ad liti⸗ V gandum non cogitur.Ad idem.j.titu. iudi.ſolui.l.ex iudi⸗ catum.j.de pꝛocura.l.ſi reus paratus. Quinimo ⁊ ſi poſtli⸗ tem, aggredi creditoꝛ vellet: iudex ei actionem licito iure denegat. ¶ HNo.ex ea.quod ſi cum pars mihi copiam libel⸗ li acceperit ego non accepto pꝛoceſ.iudex in me facit pꝛo⸗ ceſſum de ſoluendo.Secus autem ſi oblato ⁊ oblatione ac⸗ ceptata confitear me quod petitur debere:quia tunc ſolẽ⸗ ni oꝛdine iudiciario pꝛocedetur. Et ſentẽtia oiffinitiua fe- renda. Non autem pꝛeceptum de ſoluendo ſtatim poteſt fieri. Ita pꝛimo notabiliter limito.l.iſtam allegans autho⸗ ritatem communem glo.Et pꝛimo Canoñ.in.c.dudum ec/ cleſia Rothomageñ. extra de elect.⁊ in. c. ex parte in Chꝛi⸗ ſto. extra de verb.ſignific.⁊.ij.q.j.c.nos in quenqᷓ;. Secundo iuris ciuilis glo. in.l.pꝛoinde.la.ij.j. ad leg. 2lquil.⁊ in. l.j. C. b G de lit. conteſta.⁊ in authen. de exhiben.reis.. ſuſcepto. Ad quoꝛum intellectum vide quod not. Joan. And. in addi.in tit. de lit. conteſt.ã. nunc dicamus. verſi.quid ſi reus. Et do. 1 Anto.maxime cum alijs Canoñ.in eo.titu.c.j.I No.iſtam Plimito non babere locum in legato: quia ipſe etiam con⸗ keſſus ante oblationem libelli effectualiter factam non ba⸗ bet pꝛeceptum de ſoluendo facere:cum opoꝛteat ſuam iu⸗ V riſditionem per pꝛius lite conteſtata fundari. Hic eſt text. ſingularis in dictall.ſi reus paratus.in verbo, pꝛeſes. à ſen⸗ ſu contrario. quem ponderat Bald. in. l.conſentaneum. C. I duomo.⁊ quan. iud. inc ſumpto argumento ab eo quod dicitur de legato. Bald. notabiliter inll. eos. C. de excep.rei iudica. dixit iſtamll. etiam locum non habere in arbitro. qo b V multum tene meti. C No.tertio in verbo, paratum. iuncto 1 verbo ibi, modicum ante tempus ⁊c.quod poſito ꝙ quis 1 dicat ſeparatum ſolueremibilominus non intelligitur re⸗ nunciare dilationi ſibi alege ad ſolu endum quo notandum eſt ſumme. ¶ Hot in ver conceſſe. quod bo, competenti caute- V 2 la rc. duo.- Pꝛimum quod babens dilationem a lege ſibi ad ſoluendum conceſſam ſatiſdare compellitur de ſoluen⸗ de pꝛecib.impe. in.l.inter omnes. .S. eodem. Secũ⸗ offerend.l. vniuerſa. ⁊ quod plene dicitur qui ſatiſda. cog.a in.liij.⁊ in.lin omnibus do no.gloſ.ſingularem in verbo, competenti cautela. qunoq quis pꝛeſtare intelligitur, quod pꝛomiſit facere: ſi cum 5ᷣde, iuſſoꝛe vel pignoꝛe ſatiſdet.Et gloſ.iſta reputat cautelam ſingularem ⁊ non eſſe alibi. Et adde ad dictam.lj. 3. quiſa⸗ tiſdare cogã. C Hota vltimo quod tempus indicatis da tum conceditur etiam ⁊ cõfeſſis. Ad cuius declarationem vide.l.certum.in fiqj. de confeſ. An autem ſit verum de con⸗ feſſo coꝛam arbitratoꝛe in quem tanquam confeſſum arbi⸗ tratoꝛ pꝛeceptum de ſoluendo facit. Dominus BGal. in di⸗ cta.l.eos.dixit quod non in arbiramentum magis ſit con/ tractus qᷓ; ſententia. Ande habet tunc termininn quida⸗ tur ad ſolnendum pꝛomittentibus per contractum ſoluere termino non adiecto. Quis autem ſit ille terminus ⁊ quan⸗ tus:dic vt.l.pꝛomiſſoꝛ Stichi..j.j.de conſtitu. pecu.l. quod dicimus.j. de ſolu.⁊l.eum qui calendis..quoties.de verb. obliga. ¶ Alterius an pꝛeceptum, quod eſt conceſſum de ſoluend o, requirat ſcripturam tanquam diffinitiua ſe enten tia, vel non, ꝛ vitietur pꝛopter omiſſam ſcripturam tanqᷓ; ſententia interlocutoꝛia: dic vt in cap. quoniam contra. in in gloſſa extra de pꝛobationib.⁊ cap.fin. de re iudica. in.x j. Do. de Rota in deciſione. ꝛ 230. tenuerũt ſcripturam non requirere ratione. ibi vide. Et ad buius.l. declarationem vide in deci.⁊07. 231.⁊.z 73. Item an hoc pꝛeceptum poſſit fieri die feriata. Jacob.de Are.ſolus concluſit regulariter quod ſic.l.a pꝛocedente. C. de dilationib. quia non requirit cauſe cognitionem.quod tene menti. Iltimo vide PBarto. in. l.j.⁊..non fatetur.j. de confeſſis. ⁊ plene notatur in l. vni⸗ ca. C. eodem titu.⁊ do. Bald.in.l. eos. C. de exceptio. rei iu⸗ dica.z.C. de iuris ⁊ facti ignoꝛan.l. erroꝛ. Item an hoc pꝛe⸗ ceptum de ſoluendo ſit ſentẽtia interlocutoꝛia diffinitiu a, vel tertia ſpecies:dic vt per gloſſam oꝛdina.in.l.ſancimus. C.de adminiſtratio.tuto. Item an ex ea oꝛiatur actio. Dic quod ſic vt not.gloſ.oꝛdinar.C. de bonis que lib.l.cum non ſolum.F. neceſſitatem.Et adde quod licet iſta.l. qno ad ſta⸗ tutionem termini non habet locum in pꝛecepto arbitrato⸗- ris vt iudex:nihilominus habet locum in pꝛecepto arbitri: poſito quod male diceret Bart. vt ſupꝛa retuli concludens hanc.l.in pꝛima particula in arbitro locum nõ habere.Te⸗ xtus eſt notabilis inl. ſi cum dies. F. inter quartum. iuncta 3 glo. 3. de arbi. C tHo. in.l. non poteſt videri. id quod com⸗ muniter allegatur. ſcilicet quod ea que de nouo emergunt nouo indigẽt auxilio. ỹᷣacit ad idem extra de iuramen. ca- lum.c. certum.j. de interrogato. actio.l. de etate.. ex cauſa-. ¶ No. ſecundo quod ius ſuperueniens actoꝛi pẽdente iu⸗ dicio, illud idem a pꝛincipio inualiduũ, non conualidat, imo opus eſt nouo pꝛoceſſu ſententia ferri:cuius dicti longa eſt examinatio.Et ideo de illo vide vt plene notant Canoñ.in c. abbate ſane.de re iudic.libꝛ.vj. Zegiſte hic ⁊ in.l.ſi rem.. vltimo.j. de pig. actio.⁊ in.l.ſi mandauero. la picola.j.man. Et per Bar. in.l. in eadem..actiones.j.de except.rei indi. Anum tamen ſciasꝙ licet multi ſunt caſus in quibus ius ſuperueniens actoꝛi pendẽte iudicio coꝛam iudice oꝛdina⸗ rio recõualidat iudiciũ adeo, vt ex eodem ſequi poſſit ſen⸗ tentia valida, non autem illo caſu reconualidat coꝛã iudice delegato. Ita ſcripſit Gal.in.l.pꝛeſcriptione.C.ſi cõtra ius vel vtili.publ.allegans ad hoc.c.vlti.extra de reſcript.Eỹt ſi dicas, hoc eſt contra caſum. d. c. abbate ſane. loquentem in delegato. Reſpondeo quod Gal.intellexit de delegato ab inferioꝛi a pꝛincipe:pꝛout loquitur dictum.c.quia tunc ita eſt in eo pꝛout in oꝛdinario:cum ſit potentioꝛ eodem in cau ſa ſibi commiſſa:vt in.c.ſane.extra de officio delega. Anum etiam dico quod ius ſuperueniens coꝛam arbitro reconua lidat iudicium coꝛam eo a pꝛincipio inualidum vt ex eodẽ ſententia ferri poſſit. Caſum habes ſolennem. 3.de arbitr. lĩde his. Quid autem econtra ſcilicet ſi a pꝛincipio litis ius validum conſiſtebat in actoꝛe:lite autem pendente illud in codem defecerit an ſententia condemnatoꝛia ſequi poſſit: Dic vt plene notat Cyn. et Bald.C.de aliena.iudic.I.vni⸗ ca. et infra de rei vendicationell. ſi poſt acceptum. vbi eſt textus notabilis in.l. non alius. qnod ratione contractus ſeu delicti quis foꝛum ſoꝛtitur eo in loco in quo non alias ſoꝛtiretur. de quo dic vt in.l.heres abſens.et in.l.omnem. 4 ſupꝛa eodem. Duo adde ad ibi dicta. † Pꝛimo quod qui alias non eſt ſubditus, certo loco foꝛum ſoꝛtitur ratio- ne contractus vel delicti: nihilominus ſtatutum mentio/ nem faciens de ſubditis iudicis, buiuſinodi foꝛum ſoꝛ⸗- titos ratione contractus vel delicti non omprchen 4 u thum Semma zoped gahät aoe Vrusudum ſoin gal th qis, lbrar lle rräſ Huna ili 1 Eritunpuloi ddkärmbichen lscdibus ſiw drddonend aotiud ntErabohee ſtatsatper potit Etimm urapare Giemadlukpnt dakhancun 35 dlumpſt etun träſtheradspao unserbisaloi naſegpinonpen dialgentur Reyerpandone asnaniuume htamprdet 1ytpxediet lſäriratie entfcki yſeberadisi unlcikganns anfk.oegor rinono iyne Virerooadien pꝛecepto arbitra minpꝛecepto rbir pꝛa retuli concludun locum nõ haberee nter quartun iina videri. id quot om- le de nouo energun ertra de iuranen.o Lde etate. Kexcan ns actoꝛi pẽdentei non conualidat in cuius dicti longat ene notant Canoii ſte hic in Lſi rem ero. la picola jma. ſ de except. reiiu caſus in quibusils oꝛam iudice oꝛqina em fequipoſſit ſen aalicat couã ucie one. Cſicõtra ius oe reſcript. Et ne. loqnentemin t dedelegato ab m.c.quia tunc iti tioreodem in cau jo delega. Anum narbitro reconu- alidumvt exeoci unem Sde grült principio itsls npendente iluaim atoꝛia ſequi poſſ — lena.iudicvn ſt acceptum. wie 1 ☛☚ De indicijs. 70 BGloſſa eſt que alibi non eſt qᷓ in clemẽtina.jin verbo ſub⸗ ditoꝛum.de foꝛo competẽ. quam tene menti. Secundo no. gloſ ibi in verbo, debebit. que querit de ſcholari, an foꝛum ſoꝛtiatur in loco ſtudij? Cui adde queſtionem an ibi con⸗ trabat domicilium.dic vt plene not.text.in.lij.C. de incol. libꝛo. x. Ad cuius declarationem vide Bartol. referentem do. Spec.in.l.lex Coꝛnelia.j.de iniurijs. CN ota in eodem ibi cum ex pꝛeſenti poſ.⁊c.quod rei vendicatio que compe⸗ tit ad diem reſtitui continuo renaſcitur vel contumacem babet natiuitatem:quia ſemper ex pꝛeſenti poſſeſſione cõ- petit Ande inducitur ad queſtionem an cum video viato- rem tranſeuntem cum mobili re mea ibidem eum cõueni⸗ re poſſim quaſi ratione rei cuius poſſeſſionem ibidem pꝛo pꝛeſenti habet foꝛum in loco ſoꝛtiatur. Dic vt plene notat gloſſa ⁊ doctoꝛes.C.vbi in rem actio.l.vltima. C Mota in.. de eo.iuncta.l.ſequenti.quod ⁊ licet quis non patiatur pꝛo- ceſſum oꝛdinarium:nihilominus etiã inuitus patitur pꝛo- ceſſum per quem immiſſio in poſſeſſionem ex pꝛimo decre to venit concedenda. Summarium.. Heres ⁊ ſideicommiſſarius in quibus equiparentur. 2 Beneſicium perſonale non tranſit in ſucceſſoꝛem. 3 Judicium ibi finem accipit vbi ceptum eſt limitatur mul⸗ tis caſibus. — C Per ASEdiſi reſtituatur. Cm reſtitutionem bereditatis non perdit legatus ſeoꝛipꝛiuilegium, quod quidem cum ſit perfona⸗ le in habentem ab eo cauſam non tranſfertur. Et ſi quis nõ cogitur iudicium pati, nec etiam cogi ad iurandum pote⸗ rit.Et ratione deſyderate celeritatis vel imminentis neceſ ſitatis aut periculi quis conuentus foꝛi pꝛiuilegio vti non poteſt. Et iam natus ventre exiſtente pleno non niſi pꝛo quarta parte bereditatem petere poteſt. Et qui pꝛioꝛ iu⸗ dicem adiuit pꝛioꝛ etiam eſſe debet in act.cauſe ſucceſſiue celebꝛandum. Ibi autem iudicium finem accipit vbi initiũ aſſumpſit.Et inſtantia per defunctum inchoata in plures trãſit heredes pꝛo hereditarijs poꝛtionibus: quamobꝛem vnus ex his alio inuito actionem integram ſeu inſolidum pꝛoſequi non poteſt.Et tempoꝛa pꝛefixa iudici ⁊ pꝛoceden⸗ ti intelliguntur repetita in alio in eius locum ſubꝛogato: nec per petitionem copie libelli videtur quis in iudicem alias non ſuum conſenſiſſe.Et heres ibi pꝛoſequi debet in⸗ ſtãtiam per defunctum inchoatam. vbi defunctus ipſe in⸗ cepit.hoc dicit vſq; ad.l.non quemadmodum. ¶ tHota in l.fed ⁊ſi reſtituatur.ibi perinde autem habendum ⁊c. he⸗ redem ⁊ſideicommiſſarium equiparari: nec mirum quia ipſe heredis vicem tenet.j.quod cum eo.l.ſi filius. ¶ No.in verſi.ſi legatus. perſonale beneficium in ſucceſſoꝛem non tranſire.de quo dic vt plene in.l.quia perſonale.j.ſoluto ma trimonio. in regu.iur.beneſicium.alias, pꝛinilegium. lib. vj. in verbo, adierit. glo. ſecũdum omnes ſingularem quod de imploꝛante iudicis officium poteſt fieri reconuentio:eſt tamen falſum:quia contra caſum.l.ũ.vltimo. 3. de var. ⁊ ex- traoꝛdin.cog.Ad cuius tamen declarationem vide gloſ.in clemen. ſepe. in verbo, voluerit. de verboꝛum ſignificatio. et quod plene notatur in authen.⁊ conſequẽter. C. de ſenten.⁊ in. c.jde mut.petitio. ¶ No.in..ex quibus.quod pꝛohibi/ tio vnius excludit pꝛohibitionẽ alterius ſibi ſinilis. C Mo. in.. edunt.quod pꝛiuilegium conceſſum excluditur vbi ce⸗ leritas ſuadet vel neceſſitas vꝛget: vnde ex iuſta cauſa au- fertur pꝛiuilegium.extra de deci.c.ſuggeſtum.regulariter tamen firmum ⁊ perpetuum remanere debet: vt in regula iuris, decet. lib. vi. HNota ex eodem in verſi. ⁊ſi dies. duo. Pꝛimum ꝙ qui iudicium nõ obſtante ſuo pꝛiuilegio occa⸗ ſione imminentis periculi agere cogitur intantum ſubire tenetur inquantum periculum illud euitatur: ⁊ non plus. Secũdo ꝙ iudicium ratione imminentis periculi inceptũ apud vnum apud quem regulariter incipi nõ debet finem accipere poteſt apud iudicem alium. ¶ Nota in..ſi pater. quod apud rerum naturam omnia certa ſunt: licet apud hominem incerta. C Nota ſecundo iam natum nõ niſi pꝛo quarta parte bereditatem adire, ventre vetãte. Ad cuius tamen declarationem plene vidte.l.antiqui. cum ibi plene notatis.ſi pars hereditatis peta.j.ſi pater. infra de ſolutio L.cum quidam.5.quid dicitur. vſq; ad finem.⁊. ventre.j de acquirenda heredita. C Hota in. l. quipꝛioꝛ. quod in indi⸗ cijs pꝛioꝛ inchoatione potioꝛ eſt in pꝛoceſſu. quam reguls declarat in cap.cum dilectus.extra de oꝛdi. cog. Secundo not. glo.oꝛdinar.in iſta.l.ibi, dum dicit quod vna charta c. quod in vna eademq́; charta plures duuerſeq; ſententie ſcribi poſſunt:ſicut ⁊ in eadem plures diuerſiq; cõtractus: 3 vt in.leo quod a multis. C. ſi certum peta. Hota in.i.vbi ceptum.regulam, quod vbi ceptum eſt iudicium, ibiinem accipit. Hanc tamè limita niſi litigatoꝛ apud eum iudicem apud quem iudicium aſſumptum eſt cõtumax exiſtat: quia tunc coꝛam alio iudice trahi poterit:⁊ opponit pꝛeſentis.ã. exceptionem. Ita dicit ſolennis Bartol.j. de ſepulch. viol. l. ſepulchꝛum.quod tamen diſcute vt plene ponit Angel. et ibi dixi poſt eum in.l.quãuis.j.de damno infec.Et ad idem vide quod notat Cy.C.de iudicijs.l.nulli. Secundo limita niſi apud pꝛimum inceptum fuerit iudicium ratione immi nentis neceſſitatis ſeu periculi:quia tũc apud alium finem accipere poteſt, vt eſt caſus. ã. eodem. l.ſed ⁊ ſi reſtituatur. S. edium. Tertio limita niſi iudex apud quem inchoatum eſtſe abſentem fecerit:aut inſirmus ſit:quia tunc apud aliũ collegam vel ſubꝛogatum finem accipere poteſt. Caſus eſt in.l.ſi longius. ſupꝛa de officio conſul.i j.de officio delega.c. cum plures.libꝛo. vj. Quarto niſi is qui apud quem eſt in⸗ choatum teſtiticari debeat in ipſa cauſa in qua apud eum non eſt aſſumptum iudicium: quia tunc ipſe ab officio iu⸗ dicandi remouetun ab alio ſubꝛogato: vt eſt cafus in cap. dilecto. extra de teſti. Quinto fallit in cauſa hereſis, in qua quidem iudicium eſt apud inquiſitoꝛem beretice plauita⸗ tis inchoatum vel apud epiſcopum vel apud ambos:quia tunc accipere debet coniunctum apud quem terminabitur non autem ſolum apud illum apud quem eſt inchoatum. Caſus eſt pꝛo hoc de heretic.libꝛo.vj.⁊ in clementina.j.eo⸗ dem titulo. Altimo limita ſecundum do. Bald. in. cj. 5. ad hoc.de pa.iuramen.ſirman.in vſibus feudo. V Mota in..ſi index.quod tempoꝛa ad cognitionem atq; terminationem pꝛefixa vni iudici intelliguntur tacite repetita in fubꝛoga⸗ to ſibi.quod declara ſecundum quod plene notat litera in l.pꝛoperandum.S.ſinautem.in medio.C. de iudic. ¶ Nota in.l. non videtur. quod non inducitur confenſus iuriſditio⸗ nis pꝛoꝛogatiuus in iudicem ex ſola petitione oblati libel⸗ li, et. l. iſta in hoc non eſt alibi de iure: ſed ſimilem babet in authen.offeratur.C. de lit.conteſta. e Summarium. 1G&⅜ Judicium conditionaliter inſtitui non poteſt ſicut nec compꝛomiſſum:nec ſuper futuris, et quid de particulari⸗ bus iudicij. 2 Queſtione poſſeſſionis ⁊ pꝛopꝛietatis oꝛta pꝛius de poſſeſ ſione qᷓ; pꝛopꝛietate cognoſcetur. 3 Res legata vbi quando ⁊ qualiter ſit ſoluenda. 4 Juriſditio poteſt abſenti⁊ ignoꝛanti acquiri. On quemadmodum. CQuamuis obligatio poſſit eſſe in pendenti: ideiuſſoꝛ obligationi future accedere: tñ non ita poteſt eſſe iudicium.Et dilatio ex iuſta cauſa petita cõ⸗ cedi debet: et conſequenter ſuſpendi iudicium.Et ratio⸗ ne quaſi cõtractus alibi celebꝛati perdit quis pꝛiuilegium foꝛi. Item concurrente ꝑoſſeſſoꝛio ⁊ petitoꝛio pꝛius termi⸗ nanda eſt queſtio poſſeſſionis quam pꝛopꝛietatis: et quod legatur ibi peti debet ybi hec lex mandat. Item iuriſditio ignoꝛanti acquiritur, ſed eius exercitium ſcienti: et ratio⸗ ne contractus perdit quis pꝛiuilegium. hoc dicit vſq; ad L.non quicquid. ¶ Nota pꝛimo in.i.non quemadmodum. 1iudicium † non poſſe conditionaliter inſtitui, ſicut nec compꝛomiſſum:vt ſupꝛade receptis arbitris.l.litigatoꝛes. H finali. ¶ Nota ſecundo iudicium inſtitui non poſſe ſuper his que futura ſunt.Et ratio eſt quia tractus futuri tẽpo⸗ ris non ſpectat ad iudicem.j. de vſur. lj. An autem ⁊ quan- do indicium aſſumi poſſit ſuper futuro debito: ⁊ index ſu⸗ per eodem ſententiã ferre, magna materia eſt. Et ideò die ———— ——— 5 5—. .„ — ——--———— . 1 waut 122 1, 1¹ 39 1 ,* 6Aſ c 17 Aubu 7sa 1 I 11 mlun Uo 1411 A Se — ſ —— — ᷣ qꝓ"✉ Audo. Koma.in pꝛimam.ff. veter. part. yt plene not. Jo. Andr. in. c. Romana.§.caueat. de ſenten. e leienan Renine alij extra de ſepul.c.in noſtra. Ple⸗ ne gloj. pꝛo ſocio.l.arbiter.⁊ plene per Batin.l.vbi autem non apparet..qui ſoꝛtem.j. de verboꝛ. oblig.⁊ per eundem ĩn.l.j. C. de ſen.que ſine certa quanti.⁊ per do ſelnchin l de iudic.in repetitio.ſua.⁊ tex.optimus in.l.j.C.de fideiuſ. Hec autem pꝛocedunt, quando totum iudicium in futuro fundatur vel conditionaliter ſuſpenditur. Quid autem in particularibus eiuſdem puta citatione ⁊c. an illa poſſit cõ- ditionaliter fieri: Dic vt not. glo. oꝛdin. in. C. ſi mancip. ita fuerit alien.l. ea quidem.⁊ in.l.de pupillo.. meminiſſe ii noui operis nunciatio. Item quid in ſententia, an illa poi⸗ ſit ſub conditione ferri: Dic vt in.lj.g. biduum.j. quan. ap/ pel. ſit. Et plene notatur per gloſ.⁊ alios ſirnemnger. de ſenten. ⁊.l. a diuo Pio..in venditione.j.de re iudiic. n autem poſſit ſententia ferri ſub modo, babes textum not. C.de ſenten..cum eoꝛum. ¶ Hoin.linterdum. quod iuſte dilationem petenti illa eſt concedenda. quod dic vt.a. ple- ne de fer. l.oꝛatione. S. eodem..nõnunqᷓ;. ¶ Mo. ex.e. caſum ſingularem ad declarationemlij cum ſequen. ⁊ ibi dictis 3.de in ius vocan.quod ſicut moꝛs coniunctoꝛum ſſ uperue/ niens impe dit iudicium inchoari:ita ⁊ pẽdente indicio ac⸗ cidens ad petitionem litigantis illud idem ad aliquam tẽ⸗ poꝛis dilationem ſuſpendit. quod nota ⁊ tene mẽti. Ch o. in Lſi de vi. xa ita ſemper allegamus, quod pꝛius eſt cogno ſcendum de queſtione poſſeſſionis qᷓ dominii ſeu pꝛopꝛie- tatis.Et de huius plena materia dic vt per Bartol. E tibi dixi poſt eum in..naturaliter..nibil commune. de acquir. poſſeſſio. Et per Cy.⁊ alios in.l.incerti. C. de iuriſdi. ⁊1.‧ꝛ- dinarij.C.de rei vendicatio. C. tHo.in.l. quod legatur.tex. magiſtralem vbi res legata ſolui debeat atq; peti.ꝛ ſic po- nentem an legatarius ad beredem ire debeat an vero be- res ad legatarium.vnde illam adde ad plene dicta in.l. de die.ad ſinem.j.qui ſatiſda.cogan. Ad illam etiam vide glo. notabilem.C.de ſolutionib.l.vſuras.⁊ quod notat Gart.de legatis.j.l. nemo poteſt. ¶ Item nota in eadem glo.oꝛdin. quod legatarius de iure iſto. ff.non ſolum de iure. C. per. l. ſ.C. commu.delega. habebat tacite obligata bona omnia bereditaria pꝛo ſatiſfaciendo ſibi legato: licẽt ad iſtam ſit alia contraria in.l. is cui..poſtquamj. vt in poſſeſſio. lega. Sedpꝛo iſta do caſum notabilem, vbi eſt textus, quo de iu⸗ re. fflegatarius habet tacite obligatam hereditatem, inll. treditoꝛibus.j.de ſepar. M No.in.i.cum furioſus.quod ha- bens dilucida interualla iudex eſſe poteſt. ¶ No.tamẽ hic glo. ſecundum omnes ſingularem quod eſſe non poteſt ar⸗ biter:falſum tamen, per. l.j. 3. de arbitr. cum ſimilib. C Mo. 4 in. g. ibi neq; enim.in adijciendo, quod † iuriſditio abſenti atq; ignoꝛanti acquiri poteſt:ſupple habitu a potẽtia. Ex- ercitio enim ab ea tantum dicit quis ſe eſſe iudicem. Ca⸗ ſus eſt extra de appellationib.c.ſuper eo.⁊plene dixi poſt Par. in.. abſenti.j. de dona. Summarium. ‿ & Judex non cogitur ad id quod lex eius commiſit ar- bitrio. 2 Judexomittens ſolẽnia iudicialia pꝛeſumitur doloſus: ſi⸗ militer ⁊ notarius. 3 Debitoꝛ conditionalis poteſt cogi ad ſatiſdandum de ſol⸗ uendo conditione adueniente. 4 Obligatio ad intereſſe ſuccedens vel ſurrogata in locum facti vel alterius ſuccedentis non ſoꝛtitur naturam eiuſdẽ quo ad foꝛum. Exceptio nullitatis indicij iudiciũ nullum reddit: ⁊quan⸗ docunq; opponi poteſt. On quicquid. Cnoncogitur iudex ea facere, o. Et ratione de⸗ cium contra plures eſt inchoatum p nar oteſt r terminari:⁊ reſpectu alterius differri eſpectu vnius Et in quacunq; par- te iudicij detegitur quem eſſe pꝛocuratoꝛem eius qui in in dicio eſſe non poteſt: ⁊ iudicium totaliter eſt nullum iſen⸗ tentia lata per indicem alterius. Item furoꝛ ſuperueniens nõ inducit iuriſditionis ſublationem, ſed bene indicis per⸗ ſonalem adiũctionem.Et de honeſtate eſt, vt is iudex non detur in delegatum, quem pars altera poſtulauit: niſi ad verecundiam petiti iudicis reſpectus babeatur. Magi⸗ ſtratus autem durante officio nec agere nec cõueniri poſ⸗ ſunt.hoc dicit vſq; ad.l.venditoꝛ. ¶ TMo.in.l.nõ quicquid non cogi indicẽ ad partis petitionem agere quod lex eins non tribuit poteſtati:⁊ licet indexpoſt concluſum in cauſa poſſit partes interrogare pꝛo rei veritate ex officio pꝛo⸗ pꝛio:non tamen cogitur ad partis poſtulationem:vt notat glol.in. c.cum Joannes. extra de ſide inſtrumen.⁊ in clemẽ. ſepe.in ver. interrogabit.de ver. ſignific. Item licet poſt te⸗ ſtium publicationem poſſit illos repetere, vt dictum ſuum declarent, aut rationem ſcientie ad dicta edant:vt eſt caſus extra de teſtib.c.cum clamoꝛ.non tamen ad hoc coget᷑ par⸗ te petente:vt not. glo. in auth. de teſtib.g.illud.⁊ Innoc. ex⸗ tra eod.c.per tuas.Item licet decurſa die termini perem⸗ ptoꝛij ad audiendam ſententiam poſſit partem iterato ci⸗ tare vel de benignitate expectare non tamen ad hoc cogit ad partis petitionem: vt patet.j. eodem.i.⁊ poſt edictum. extra de officio delega.c.conſuluit. Secundum patet hic, ⁊ in..j. C. quomodo ⁊ quando iudex. Etigitur ſi buiuſmodi actus ſue poteſtati tributos iudex omittit:de negligentia puniri poteſt, aut ab eo appellari: vt notat Specul in titu. de officio iudic.3.de ſeruitu.quid ſi iudex. No.in.g.iu⸗ dex. quod in iudice omittente in pꝛocedendo iudicij oꝛdi⸗ nem aut ſolennitatem pꝛeſumitur dolus. Etidem eſtin no tario omittente in inſtrumento clauſulas⁊ ſolẽnitates re⸗ quiſitas:puta indictionem, annum, locum ⁊c.Et igitur tũc vt falſarius puniripoterit.C.de teſta. liubemus. ad finem. vbi eſt caſus notabilis. ¶ rHo.in.l.in omnibus. peti poſſe cautionem ex iuſta cauſa reſpectu debiti conditionalis:vel in diem pꝛocedentis ex contractu bone fidei. Quid autem ſit ex contractu ſtricti iuris. Dic vt plene notatur in.. ij.j. ſoluto matrimon.⁊ in..ſi creditoꝛes.j. de pꝛinileg. creditoꝛ Item an huiuſmodi cautio requirat ſideiuſſoꝛes vel pi⸗ Snoꝛa vel ſi ſufficit quod ſit nuda:dixi poſt Gartol.in.ſi ſi⸗ nita.g. eleganter.j. de damno infec. ⁊ in.j.ſiue apud acta.C. de tranſactionibus. ¶ HNo.in.l.ſi vxoꝛ. quod ſpeciale eſt in dote) quod ibi quis foꝛum non ſoꝛtitur, vbi conditio con- tractus adimpletur.ſed vbi cõtractus ipſe fuit celebꝛatus. Ctnoin.l.eum qui inſulam. quod obligatio ad intereſſe ſuccedens ſeu ſurrogata in locum facti vel alterius ſucce/ dentis, nõ ſoꝛtitur naturam eiuſdem quo ad foꝛum. ¶ No. in.l.non idcirco.quod ⁊ ſi contra plures:vno eodemq; con⸗ tertu fuerit iudicium inſtitutum ſuperueniente impedi⸗ mento pꝛopter quod iudex impeditus pꝛocedere in perſo- nas aliquoꝛum:nõ pꝛopter hoc impeditur pꝛocedere alio- rum reſpectu.ỹt ſic eſt hic caſus, pꝛo quo ad ſuſpenſionem ſeu impedimentum pꝛoceſſus conſoꝛs indicij alterius con⸗ ſoꝛtis pꝛiuilegio non gaudet.Ad idem text.j. de re iudiea. Lde vnoquoq;. ¶ tMo.in..cum poſtea. quod exceptio nul litatis iudicij pꝛoueniens ex agente vel eius cuius nomine agitur quandocunq; opponi poteſt: et iudicium nullum reddit.Ad idem.C.de pꝛocuratoꝛibus..licet.⁊ extra eod. titulo.c.in noſtra. ¶ N o. in. S. nomine. l. argentarium. quod ſentẽtia lata per iudicem vnius pꝛouincie poteſt peti exe⸗ cutioni mandari per iudicem alterius. quod dic vt plene notatur in cap. Romana.⁊ cap.contrahentes.de foꝛo com- petenti.libꝛo.vj.in.l.cum vnus.. hi qui.j.de bonis authoti. iudicis poſſidend.l.a diuo Pio.. ſententiam. de re iudica, ⁊..cum quedam puella. ⁊ ibi plene dixi, de iuriſdit. omni iudic. C HNo. in.ludex. in verbo, mutari debet. quodau- ferri poteſt iuriſditio a iudice delegato etiam ignoꝛante. Et quod poteſt etiam bic a furioſo auferri, cuius nullus eſt ſenſus aut ſcientia.Et an hoc ſit verum de iure ciuili: et quid de iure canonicoꝛ Dic vt notãt Cy. ⁊ Bal.C. manda. l.mandatum.⁊ dixi in. l. moꝛe.a.de iuriſditio.omnium iudi. Item an iuriſditio acquiri poſſit ignoꝛanti. Dic vt in.. cum furioſus.et ibi dixi ſupꝛa eodem. Mota in.Lobſer⸗ uandum.quod verecundia eſt iudici poſtulato ſi eidem vt delegato non conferatur iuriſditio. Ad idem infra de ma⸗ numiſ. teſtamen.l.teſtamenta. Cota ſecundo non deberi dari delegatum ab vna eꝑ partibus nominatũ. Ad cuius declarationem Fantahi „Hl Ainauenäig quicdeenptod 1 Audutmiudtt degcecident 3 sdjenamtocan danene renanuiit gantarberesn Wxxredtals angcöͤſtensra ltrramerun in tnuneiarebocdie aernuncztonen myüemindten ngaadibe imibdsapaih frdeneomde ſaoiging tnpadenne wendimenynd VnrdHero Ktigiturti⸗ inbemus adfnen n Amnidus. peti of ebiti conditionalisn one fidei. Auid autn plene notatur iniij Jde pꝛinileg gratn at fideiuſſouesnip, eipoſt Bartanlai in..ſiue apudacu .(quod ſpeciale tur, vbi conditioe s ipſe fuit celeben öbligatio ad inten cti vel alterius ſaa quo ad foꝛum.(y es. vno eodemq;con verueniente impedi spꝛocedere inpero itur ꝛocedere alio uo ad ſuppenfionem ndicyjalterius con⸗ tertjdere indica. quod exceptio nu luscuius nomint iudicium nullun licet. ⁊ extra eot rgentarium.quol cie poteſt petiec quod dic vtpii entes.defoꝛo con j de bonis authi entiam e reiucls i, de iuriſcitonm ari debet. quoda to etiam— erri, cuius ufel ri, reciulli De iudicijs. declarationem vide quod not. Innoc.extra de appellat. c. ſignificante.⁊ quod not. C.de lit. conteſta.authẽ. offeratur. ¶ Mo.in.l.pars literarum.ibi dum dicit pars a⁊c.ad deci⸗ ſionem demergentis dubitationis licitum eſt allegare cer⸗ te conſtitutionis particulam: item ⁊ illam pꝛoducere. An autem ⁊ quando ad fundandam intentionem debeat quis pꝛoducere partem: Dic vt plene not. Bart.ꝛ ibi poſt eum dixi in rub. de noui oper.nuncia.⁊ quod not. do. Ant. extra de pꝛobatio.c.j. ¶ Ho. ex.c. quod magiſtratus tempoꝛalis durante officio neq; agunt neq; conueniuntur. Quid autẽ ſit in magiſtratibus perpetuis. Dic vt plene not. Bar. in.l. de pupillo.ũ.ſi quis ipſi pꝛetoꝛi.j.de noui oper.nunciatio.et quod plene dixi.S.de iuriſdit. omni. iudic.l. qui iuriſditioni. ¶ Mo.in. e. in ver. neq; de his.quod iudex pꝛobibetur co⸗ gnoſcere de negotijs que cũ tutoꝛ aut curatoꝛ foꝛet admi⸗/ niſtrauit:⁊ hoc ratione pꝛeſumpte ſuſpicionis. Not.in.e. ibi fugientes ac.quod rei dicantur fugientes: quia eoꝛum pꝛopꝛium eſt indicium aufugere: vt in.l.pꝛoperandum. 9. ſinautem reus.C.eod.⁊ ideo lex introducit vt in eum inui⸗ tum iudicium reddatur:vt in.l.inter ſtipulãtem.. Stichũ. j. de verbo. obligationib. Summarium.. Lis mouenda per creditoꝛem nuncianda eſt debitoꝛi ⁊quid de emptoꝛe ⁊ venditoꝛe. Adandatum iudicis expirat cum deſinentia iuriſditionis delegate acciderit. Es alienum totum patrimonium vniuerſaliter reſpicit nõ partem. 1 ¶Ex perſona emptoꝛis G Enditoꝛ. non ir nnneaſte bn in perſona defendẽtis venditoꝛis:⁊ iuriſditio de- legati re non integra non expirat pꝛopter deſi⸗ nentiam iuriſditionis:vt in perſona udicis oꝛdinarij dele- gantis.⁊ heres non cogitur reſpondere vbi non eſt maioꝛ pars hereditatis. Item es alienũ totum patrimoniũ vbi⸗ cunq; cõſiſtens reſpicit, niſi ſit alicui parti einſdem ſpecia/ liter annexum.⁊ impediens ſoluere videtur foꝛi pꝛiuilegio renunciare. hoc dicit vſq; ad.l.quamuis. ¶ Ho. in.l.vendi⸗ toꝛ.rnunciationem litis mote eſſe neceſſariam, vt venditoꝛ emptoꝛem in lite mota defendat. Ald idem.j. de euictio.l.ſi rem.F.quolibet.C. eodem.l. controuerſia. ⁊ql.emptoꝛe. cum ſimilibus.quaſi per totum. ¶ No.ſecundo venditoꝛem de⸗ fendere eo in loco in quo lis ſibi mota fuerit non obſtante ſuo foꝛi pꝛiuilegio.xd idẽ. C.ybi in rem act.l.j. Sed dubiũ eſt an habeat locum lex iſta in clerico, ſcilicet vt ipſe tanqᷓ; venditoꝛ emptoꝛem defendere teneatur coꝛam iudice ſ ecu lari an autem cauſam trabere debeat ad foꝛum eccleſiaſti⸗ cum. De quo vide caſum ſingularem.x.qj. in. c. clericoꝛum nullus. C MNo. in.. iudices. tmandatum iudicis nõ deſine⸗ re pꝛopter deſinentiam iuriſditionis delegate re non inte- gra:quod dic vt plene dixi in.l.moꝛe.⁊.l.⁊ quia. 5. de iuriſd. omnium iudic. ¶ Mo.in..ſi fid eicommiſſum. quod fideicõ⸗ miſſum petendum eſt, vbi maioꝛ pars bereditatis vel pa⸗ trimonij adeſt. Pꝛo quo recurre ad gloſ. magiſtram. 3. eo. l quod legatur. I No.in.ſ. tractatum. quod es alienu non annectitur parti patrimonij certo in loco exiſtẽti:ſed vni/ uerſaliter totum reſpicit.⁊huius duplex eſt ratio. Pꝛima qaia perſonalis eſt, actio non ſe equitur pꝛincipaliter fundũ ſed perſonam obligatam:ad quam quidem acceſſoꝛie vni/ uerſum trahitur patrimonium.j. ad Trebellia.lj. g. ij. quia vniuerſum patrimonium diuerſis in locis diſtinctum ex di uerſitate locoꝛum non redditur multiplex, ſed manet vni⸗ cumvt.. de excuſatio. tutoꝛ..iuriſperitos.. qui oꝛiundus. ¶ No. ex.e. in ver. quoties.ꝙ per folutionem partis debiti videtur quis renunciare exceptioni:adeo vt illam nõpoſ⸗ ſit opponere reſpectu reſidui adbuc non ſoluti. In quo dic vt not. C.ad legem Fᷓalcid. authen. ſed cum teſtatoꝛ. de non numera. pecu.l.cum quidam. Summarium. 18 Exceptio foꝛi declinatoꝛia opponi debet in ipſo litis initio:als non opponens videtur illi renunciaſſe. catur. ——— [G. Expꝛeſſa conuẽtio de 6 Tamuis. ſoluendo legatum vel fi⸗ deicommiſſum aliquo loco derogare debet op- 8 N ES A S 8 8 8 npoſitioni aliarum exceptionum: ⁊ omiſſa oppo⸗ ſi tione exceptionis declinatoꝛie videt᷑ quis illi renunciaſſe: ⁊eꝑ qualitate rei, ex fideicõmiſſo vel legato ſoluendo: item ⁊ex qualitate perſone, cui eſt ienda ſolutio intentionem teſtatoꝛis, vbi illa fienda ſit, arguimus. Et res ex ſideicom⸗ miſſo vel legato debita eo loco peti poteſt, vbi quis cõtra/ xit. Item licet extra locum maioꝛis patrimonij non poſſit peti fideicommijſſi ſolutio: nihilominus recte petitur pꝛo fideicommiſſo ſoluendo ſatiſdatio.hoc dicit vſq; ad.l. vix certis. C ⁊ Not.in.l.ſed a ſi ſuſceperit.declinatoꝛiam exce⸗ ptionem foꝛi opponi debere in pꝛincipio litis. Ald idem. C. de exceptionib.j. vltima. ¶ Nota ſecundo quod obiectum aliarum exceptionum pꝛecedens obiectum declinato:ie eiuſdem exceptionis efficaciam tollit:quod intellige veruũ, vbiex interuallo poſt ipſam declinatoꝛiam exceptio inter/ ponetur: ſecus vbi vno eodemq; contextu plures tam di- latoꝛie qᷓ; peremptoꝛie ⁊ etiam declinatoꝛie opponerentur exceptiones: quia tunc poſito quod obiectus declinatoꝛie fuerit vltimus, nibilominus fingitur obiectum aliarũ ex⸗ ceptionum pꝛeceſſiſſe: vt eleganter dicit Bartol. in.l. qui⸗ dam conſulebatj. de re indicata. Et plene per canoniſtas extra de re iudicata. cap. inter monaſterium. Et ideo tunc declinatoꝛia operabitur ſuum effectum per pꝛedicta. ¶tNota in.g.ſi libertis. quod ratione rei, que ſolui debet ex teſtamento pꝛeſumimus intentionem teſtatoꝛis fuiſſe in eo loco ſoluandam, vbi illa ſolet reperiri. ¶ Hota ſecundo ex eodem, quod mandatum beredi factum vt alteri talem rem emat ⁊c. intelligitur factum vt emat de pecunij bere dit. non autem illius, cuius res danda venit. CEt cum lego rem emendam an videar rem ipſam legare, an vero pꝛe- cium:yt in.l. Titia Seie. in pꝛincip. de legatis.ij.vbi eſt ca⸗ ſus notabilis. ¶ Nota in verſi.ſed ⁊ ſi pꝛoponas. intentio⸗ nem teſtatoꝛis etiam cuiuſlibet colligi atq; pꝛeſumi ex qualitate perſone eius, cui ſermonem dirigit. Ad idem in⸗ fra de vſu et habitatio...plenum.. equitij. infra de teſta- men. milit.l. ex militari.⁊ de pꝛebend.c.is cui.lib.vj. ¶ Nota ex. e.⁊ ita ſemper allegamus quod ad conſyderandum an quantitas velpatrimonium ſint magna vel parua quali⸗ tatem domini poſſidentis inſpicimus. Similiter ad cou⸗ ſyderandum an lis ſit de pauca vel magna quantitate con- ſyderatur qualitas litigantium:licet in autben.niſi bꝛeuio- res. C. de ſententijs ex bꝛeuicu.recitand. hoc committatur iudicantis arbitrio. Similiter ad conſyderandum an quis ſit pauper vel diues qualitatem perſone inſpicimus: licet authent. pꝛeterea. C. vnde vir ⁊ vxoꝛ. hoc iudicis arbitrio committat. CMNota ex eodem quod non eſt veriſimile te- ſtatoꝛem pꝛo parua quantitate legata voluiſſe legatarium grauare exceſſiuis itineris laboꝛibus.t in fimili dicimus ſi tutoꝛ, vel curatoꝛ, vel pꝛocuratoꝛ, non inſtituat litem con⸗ tra creditoꝛem parue quantitatis ⁊ rixoſum: vbi ad illum conuincendum maioꝛ eſſet expenſa, q; commodum, quod inde reſultaret:nec pꝛopter hoc tenetur domino ex culpa vel negligentia:quoniam non pꝛeſumuntur dominus ‚aut lex pꝛo pupillo illud voluiſſe Et ad hoc eſt textus notabi⸗ lis ibi ponderatus per Gartol licet iſtum non alleget in.l. mediterranee. C. de anno.⁊ tribu. libꝛo decimo. ¶ Hota in S.ſi ea res. quod conuentus in loco ybi res, pꝛo qua agi⸗ tur ſita eſt non poteſt opponere exceptionem declinato⸗ riam:licet alibi ſoꝛtiatur pꝛincipale foꝛum: velbabeat do⸗ micilium. quod dic vt plene notatur. C. vbi in rem actio.l. vltima. extra de foꝛo competenti. cap.fina. ¶ Nota in ver⸗ ſiculo, fideiuſſo commiſſum. vel melius in verſiculo, quin⸗ imo ⁊ ſatiſdationem de ſoluendo ꝑeti poſſe eo in loco, in quo ad quid ſolui aginon poſſet. Ad idem ſupꝛa coden l.de eo autem. vnde elegans eſt argumentum, quod ſ foꝛenſis cum quo alibi contraxi, moꝛtalem inimicitiam in meam venit ciuitatem a iudice mei loci petere poſſe co-⸗ gi eum ad pꝛeſentandum mihi cautionem de non ſoluen⸗ do: licet nullo alio reſpectu hic foꝛum ſoꝛtiatur: quod eſt valde notandum. Et ita per bunc. F. et dictam legem, 371 2 Res ex teſtamento ſoluenda quo in loco ſoluenda di⸗ ——————— ———— —— H , de S u I 71 11 S 1 — 5 1 8„ 1 1 † ¹ 4 — Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. de eo.pꝛidie apud Neapolim de facto ita cõſului.quicquid bic Bar. dixerit addendum eſt ad ea que plene dicunt doc. in l. qui bonaꝗj. de dam.infec. ibi plene diſcuſſi an quando bec cautio de non offerendo peti poſſit. HSummarium. &⅞ Obligatus ad reddẽdam adminiſtrationis tutele ra/ tionem poteſt iudicem adire quatenus det coꝛam quo reddat. 2 Cauſe maioꝛis intentatio minoꝛem ſuſ pendit. BGeſta per falſum pꝛocuratoꝛem poſſunt lite pendente ra⸗ tificari per dominum. 4 Inſtantia iudicij tranſit nedum in vniuerſalem, ſed etiam ularem ſucceſſoꝛem. Wernanr perſone inducit inſtatie qualitatis ſeu cauſe mu tationem. 6 Judiciumſolui per pꝛobibitionem deleg. quãdocunq; ſu⸗ peruenientem qualiter ſit intelligendum. ſA. ¶ Licet ſeruus in iudi- t certis. cio regulariter eſſe nõ poſ inſtantia cauſe in perſona in eius locum ſuccedẽtis. hoc di⸗/ cit vſq; ad.ſolemus. ¶ Not.in.lj. vix certis. in verum arbi⸗ trum eſſe ⁊c.quod obligatus ad rationem reddẽdam ad⸗ miniſtrationis vt aliquid lucri cõſequatur adire poteſt iu⸗ dicem qui arbitrum eligat coꝛam quo rationes reddãtur. Quid autem ſit rationum redditio:⁊ qualiter fieri debeat, dic vt in.l.ſi cui.⁊.l.cum ſeruus.z⁊.l.qui ſub cõditione.de con dit.⁊ demon.Quid autem ſi⁊ is cui reddenda eſt intereſſe nolit. dic vt in.l.fina.C.de vſu pal. ¶ Not.caſus ſpeciales in quibus ſeruus in iudicio adire poteſt exceptis a regulal. ſeruus.⁊ in quibus illud notabis, ꝙ in bis caſibus quibus contra dominũ litem inſtituit ab eodem ſumptus atq; ali⸗ menta conſequi debet.Caſus eſt in.C.de oꝛd.cognitio.l.vl/ tima.⁊ ſic duplici onere grauat᷑ dominus:⁊ litem ſuſtinen⸗ do ⁊ alimoniam pꝛeſtãdo. Idem etiam dicimus in mona⸗ cho ſi contra abbatem litemn inſtituerit ex monaſterij redi/ tibus, eundem abbas alere tenetur ⁊ cogatur: vt extra de accuſat.c.ex parte.licet legiſte allegent glo.oꝛdin.in.i.inſti⸗ colligo bic caſum notabilem in.c.ſi plane. pꝛout ille loquit nalterius oꝛdinarij locum ſurrogato. minus ſurrogatus ad ſententie pꝛolatio- mferrepoteſt, quod eſt nota di⸗ . 1 n.. intellectu vide, C. quomodo ⁊ quã em. Pꝛo ipſius tamen 3 Ctho in llicet geſta per faltum do iud.l.conſentaneum. Pꝛocuratoꝛem lite pen⸗ dẽte ratificari poſſe per dominum.Intellige verum ſifue⸗ rimus in ipſius litis pꝛeparatoꝛijs. vt habes caſum. 3. qui ſatiſdare cogã.l. Julianus.ſiue poſt:eadem lite pendente. Hic eſt caſus cui datur ſimilis..de pꝛocuratoꝛib.l.in cau/ ſe. õ.j. An autem lite finita per ſententie pꝛolationem poſſit dominus ipſe ratificare geſta falſi pꝛocuratoꝛis in iudicio ſumma eſt dubitatio.de qua dic vt per gloſſ. Cyn.⁊ alios in .ſi tutoꝛ.C. ex quibus cauſis in integr. reſtitu.non eſt neceſ. per Hartol. in. l. mater..huius iuris j. de exceptio. rei iud. per Bald. C. de pꝛocuratoꝛib.l. licet. ã. de negotijs geſtis.j. ſinautem. 5. de pꝛocuratoꝛib.l. Plautius.⁊ in dicta.l. Ju⸗ lianus.⁊.j..ij.que als eſt.iij.ad finem.C.ſi ex fal.inſtrumen,. ⁊ in.l.ij. ſoluto matrimon.⁊ in authen. ei qui. C. de tempo. apppel.⁊ ego alias dixi in authen.quas actiones..alieno. j. de damno infecto. ⁊ Innocen. not. extra de reſcriptis.c.ex parte decani.Et licet communis pꝛactica mundi teneat ꝙ ſic, nihilominus ſemper dubitaui vna ratione: eo ſcʒ, quia qui coꝛam iudice obꝛipit ſeu ſurripit nil validum agere po teſt: ſed erit nullum penitus.Caſus eſt.j. de fal.l. ſi quis ob⸗ repſerit.in verbo, nibil agit. ea ergo que nulla ſunt ea ra- tione: quia pꝛocuratoꝛ coꝛam iudice ſubꝛepſit dicendo ſe pꝛocuratoꝛem:cum non eſſet rata haberi non poſſunt:vt in regula iuris.⁊ in.l.obligari.g.tutoꝛ.j.de authoꝛitate tutoꝛ. ⁊.l. quid ergo.in pꝛincipio. 3. de infamibus. cum ſimilibus. Reſeruo me tamen ad alibi plenius dicenda. ¶ Not.in.l. tam ex contractibus regulam. Inſtantiam tranſire non ſolum in vniuerſalem, ſed etiam ſingularem ſucceſſoꝛem. quod dic vt plene notatur infra de fideiuſſoꝛib.l.ſi cum ho⸗ minem. cui tamen duo adde. Pꝛimum quod ⁊ in fiſcum iure ſingularis aut vniuerſalis ſucceſſionis non tranſit in⸗ ſtantia quo ad foꝛum ex eo quod licet alicui pꝛiuato ſucceſ⸗ ſit lite pendente: non tamen cogi poterit ad ibi finiendam inſtantiam:ſed ad pꝛopꝛiũ fiſci iudicem aduocabitur. Ca- ſum habes ſingularem.j. ſoluto matrimonio.l. ſi conſtante, S. vltimo. ſcilicet quod executio ſententie late in pꝛede⸗ ceſſoꝛem non fiet aduerſus ſingularem aut vniuerſalem ſucceſſoꝛem, niſi noua citatione de eo facta:poſito quod in perſona defuncti ſecunda fuiſſet facta citatio. Dicit ſimpli⸗ citer Innocen.extra de iudicijs.cap.quia vero. Pꝛo cnius declaratione vide Baldum. C. mandati.l. per diuerſas. CtNo.in. e. in verbo, duntaxat. quod ex mutatione per⸗- ſone mutatur inſtantie qualitas ſeu cauſe. Et idem eſt in quocunq; ſcilicet quod per mutationem perſone induca⸗ tur mutatio qualitatis rei. Ad hoc de pact.libꝛo.vj.l.cum patronus. I. Paulus. alias, per pꝛocuratoꝛem. infra de acquirenda heredita. ⁊.l. fina. C. de inofficioſo teſtamento. CtMNo.in.i. iudicium ſoluitur.per pꝛobibitionem delega. quandocunq; ſuperuenientem iudicium ſolui. quod intel⸗ lige verum oꝛdinario pꝛobibente delegatum ſuum. Sin⸗ autem delegatus pꝛohibeat ſubdelegatum ſuum amplius iuriſditione vti: ita demum ſubdelegati finitur iuriſditio, ſi res integra fuerit.Cum autem ſubdelegatus cognoſce⸗ re ceperit nil operatur pꝛohibitio delegati.Caſum habes qui non eſt alibi in cap.quamuis.de offic.deleg. lib.vj.⁊ te⸗ xtus ille emanauit ad declarationem dictoꝛum Innocen. in cap.ſuper queſtionum.in gloſſa ſuper verbo, totam. eo- dem titulo.in antiquis. ¶ Secundo iſtam legem limita lo/ cum habere cum oꝛdinarius iuſta ex cauſa vult delegato cognitionem auferre. Secus autem vbi nullus coloꝛ iuſti⸗ tie apparet: quia et tunc cognoſcere poſſet. Hoc eſt ele⸗ gans verbum Guliel.de Cuneo in. l.j. C. de pedaneis iudi/ cibus.quod plene examinaui in.l.moꝛe.ſupꝛa de iuriſditio. omnium iudic. ¶ TCertio limita locum habere cum tra⸗ ctatur de auferenda iuriſditione. Abi autem tractaturde auferenda ſimplici facultate conceſſa, tunc illa pꝛohibitio concedentis non euacuaretur. Exemplum ponere potes eo caſu quo capitulum aliquibus facultatem conceſſiſſet eligendi epiſcopum: quia tunc facultas illa pꝛohibitione ſuperueniente capituli abſq; iuſta cauſa tolli non poſſet. Ita ſimpliciter dixit Innocen. declarans hanc legem in cap. de cauſis.in ſecunda columna. de electionib.quod eſt notabile. ¶ Mota ex. e. iuriſditionem delegati finiri cum ipſe ex delegato efficitur oꝛdinarius. Item et finitur co caſu quo ſuperioꝛ ſummus cognoſcere incipit de cauſa quam ſcit coꝛam delegato pendere: tunc etenim finitur etiam ipſius iuriſditio.Et notat Innocen.extra de appel⸗ lationib. cap.intimaſti. ¶ Not.in..ſi dolus.quod delegut⸗ jäiimmain zuirmacfewrnn ztſcvucenm dtemavencelon, roendihetdon täligendon. dauiuntem wania ſduraentüdh Atnbanp onn jnlimenlkepl tunoolſteram nipoſinaroem Ggſogeynidsiudi wgeiioem tor dnonaurenidi Fedabtgands tus Ede dettcogen dononextyrls drraätſcja nludto eafen 40 item erad Sohiangern Canmadko yri texpeſexeriu Rllgatatenn aszunn ga Kaggäteye uas quas actio ſan b ertra der dene Nacticam ai c na ratione: o ſd auin quod z in fiſcmn ſionisnon tranſit in 1 ücni Pinato ſucci Keruad idi fmienda cem aduocabitur.&. trimonioJi conſtan ententie late in prt larem aut vniuerdin eo facta:poſito aui ta citatio. Ditifypi .quia vero. Phaus andati. l. per duri nod ex mutatione ucauſe. Et idem onem perſone int de pact libꝛo yila nocuratoꝛem infn inofficioſo teſtanen nobibitionem delg rium ſolui. quodini elegatum ſuum. 37 gatumſuum amplt zati finitur iuriſciti celegatus cognoſct gati Calum babes fdeleg. ib.vjatẽ⸗ ictoꝛum Innocen, rverbo, totam eo mmlegem limitab auſa vult delegat inullus coloꝛ iut oſſet. Roc eſt 1' C de pedaneis it ſapꝛa de iuriſai am babere cumte i autemtractatuno tuncillapichi lum ponere m n coltatem concefl tas illap cauſatoli non poſt De iudicijs. 72 in cognoſcendo atq; iudicando cenſetur locus ille delega⸗ tus aut deputatus qno conſuetum eſt per maioꝛes indica- ri. Ad idem. S.de inſtit.⁊ iure.l.penultima. ad finem. Quid autem ſit in arbitro, dic vt.. de arbitris.l. ſi cum dies.9. ſi arbiter. Quid in legato ſedis apoſtolice, dic quod locus il- le quem ipſe eligit vbicunq; ſue delegationis iure fungi/ tur:⁊ habet authoꝛitatem cognoſcendi atꝙ; iudicandi etiã quo ad canſas pꝛouincie alterius, cuins legationem obti⸗ net. extra de officio delega.cap.nouit. Item quid in epiſco po. dic quod ille in quacunq; parte ſue dioceſis locum ad cauſarum cognitionem ſibi deputare poteſt:vt in cap. cum epiſcopus.de officio oꝛd.libꝛo.vi.Et caſus vnicus eſt etiam extra pꝛopꝛiam dioceſim:puta quod illa ſibi tuta non foꝛet de cauſis ſubditoꝛum cognoſcere poteſt. Caſus eſt de foꝛo competen.clemen.j. Item quid ſi delegato ſedis apoſtolice determinatus ſit locus pꝛopꝛius ad cauſarum cognitionèẽ, an illius poſſit per eum fieri immutatio. Dic quod ſic iuſta ex cauſa.Caſum habes de officio dele g.c. ſtatuimus.lib. vj. alias non nuſi de expꝛeſſo partiũ inter quas cognoſcit con- ſenſu.Caſus eſt de reſcript.c.ſtatutum..inſuper.lib.vj. Summarium.I Judicium ea includit que in libello continentur. Juderx maleficioꝛum non cognoſcit de cauſa pecuniaria. Satiſdatio iudicatum ſolui pꝛeſtita reſpectu litis coꝛã vno iudice mouende non obligat lite mota coꝛam alio. Arxoꝛem debere domicilium ⁊foꝛum viri ſequi qualiter ſit intelligendum. Aerba litigantium ſunt ad intentionem pꝛoferentis inter⸗ pꝛetanda. ʒ= OQ 1 emus ¶ Zd ad iudicium venit indubio, de quo actum eſt hvt veniat. ꝛin iudicijs ex actoꝛis perſona colli⸗ asgimus: quod in ijſdem venit: nõ autem exper⸗ ſona rei.⁊ vt iudicium recte appellari poſſit, neceſſaria eſt actoꝛis atq; conuenti perſona, neq; videtur quis recte de⸗ fenſionem ſuſcepiſſe niſi quod iudicatum eſt ſoluerit.Et ra tione doli fit examinatio vltra intereſſe cauſe etiã ad pꝛeco nis poſtulationem.⁊ ſatiſdatio iudicatum ſolui pꝛeſtita oc⸗ caſione vnius iudicij non trahitur ad aliud. ⁊ quo ad dotis repetitionem vxoꝛ foꝛuin ſoꝛtitur in locum domicilij mari⸗ ti:non autem ibi vbi inſtrumentum dotale confectum eſt.⁊ verbalitigantis dubia interp etantur ſecundum quod ei eſt vtilius.Et dicens ſe ſuis nummis redemptum, agere poteſt, vt cogatur redimens manumittere: non autem vt pꝛonuncietur lis:niſi eo caſu quo ipſe redimens latitaret. boc dicit vſq; ad.l.ad peremptoꝛium. Ct HNo.in.l.ſolemus. in iudicio ea venire, que in verbis libelli includi poſſunt. ad idem extra de cauſa poſſeſſio.c.cum eccleſia. Item not. glo.hic an petitio rei includat ſub ſe tacite petitionem fru⸗ ctuum:adeo vt in illis iudex poſſit condemnare:⁊ ſi nõ fue/ rit expꝛeſſe petitum.de quo dic vt plene notat Cyn.⁊ Bal. in.l.ſi quis alteri vel ſibi.⁊ Innoc. extra de reſtitutio.ſpol.c. grauis. Mo.in.e.in.S.latrunculatoꝛ.iudicem maleficio-⸗ rum de cauſa pecuniaria non poſſe cognoſcere.quod verũ eſt pꝛincipaliter.licet incideter ſit arg.C.de iudi.l. quoties. 2.l.j. C. de oꝛ. iud. Ad cuius declarationem vide quod not. Bar.j. de furt. l.interdum.. qui furem.⁊.l.ij.ã.hoc edicto.j. vi bonoꝛum rap. ¶ Mo.in.l.inter litigantes. indicium pꝛin⸗ cipaliter ſubſtatiari ex tribus perſonis, ſcilicet iudice acto- re ⁊reo.Zld idem extra de verbo.ſi gnification.c.foꝛus..in omnium. ¶ Ho. in.j. recte defendi. quod non videtur defen diſſe is qui quod iudicatum eſt non ſoluere: aut iudicatum ſolui non ſatiſdedi. Ad idem inſtitu. de ſatiſdatio. verſicu. quia neino.⁊ in. l.eo. F.j.j. de regu. iuris. cum ſimilib. ¶ No. in.l. non a iudice. quod ratione doliper reum conuentum commiſſi condemnatio fieri poteſt non ſolum ad id ‚quod veſtra intereſt:ſed etiam in eo quod in lite iuratur. et non ſolum ad petitionem domini, ſed etiam pꝛeconis. Sccũdo not. pꝛeconi actionem oꝛiri ex contractu per eum ſ uper re celebꝛata depꝛedato. quod declara vt.j.cõmo.l.ita vt ſi fur. J. de condict. indeb.l. ſi vebana. Et textus eſt optimus.j. de⸗ poſiti.l. bona fides. An autem eidem actie competat exde- licto in eundem ſuper re depꝛedata commiſſo: dic vtj.de furtis.j.it aq; fullo. extra de reſtitu. ſpoliato. c.in lite. Mo. in. ſ. ſi quis alio. ſecũdum vnum intellectum, †quod ſatiſda tio indicatinn ſolui pꝛeſtita reſpectu litis coꝛam vno iudice mouende non obligat lite mota coꝛam alio. Ald idem.j. iu⸗ dicatum ſol.l. ij.⁊.L. cum apud Sempꝛonium. Po. ſecun⸗ do ſecundum alium, quod eadem ſatiſdatio pꝛeſtita reſpe⸗ ctu vnius actionis ſeu rei in iudicium deducende non obli gat alijs diuerſis deductis. Ad idem.j. iudicat ſolui.l.cum querebat᷑..vlt. ¶ Ho. in.l.exigere dotem. ſᷣm pꝛimã lectu- ram pꝛime gloſſe caſum ſingularem, quod licet ratione cõ- tractus inter partes celebꝛati ſoꝛtiatur quis foꝛum in eolo co vbi inſtrumentum ſcriptum reperitur:tamen ibi habes quod non ſcriptura in quam reducitur partium cõuentio, foꝛum inducit, ſed ipſa ſola conuentio inter partes mutuo habita:poſito quod abſq; ſcriptura. ¶ Mo.ſecundo ſecun⸗ dum aliam lecturam, ꝙ licet ratione cõtractus quis foꝛum ſoꝛtiatur, non tamen ratione diſtractus. quod dic vt in.l.ij. C.vbi ⁊ apud quem.⁊ in.l.qui certo loco.j. de condic. indeb. ¶ tHo.tertio in fin.ꝙ vxoꝛ domicilium atq; foꝛum viri ſe⸗ quitur ⁊ ſoꝛtitur. Ande arguunt hic docto. ad queſtionem, ꝙ ſtatutum in caſu lucrande dotis debeat attendi: an ſta⸗ tutum ciuitatis mariti dans marito tertiam partem dotis in lucrum vxoꝛe pꝛedecedente:an ſtatutum loci vxoꝛis dãs magis vel minus.De quo dic vt per Bar. C. de ſumma tri. l.cunctos populos.per Bal. ⁊ per Ang. hic, ⁊ per eundem Bal.in. c. quamuis. de inueſti.in ma. fac. plenius tamen hoc diſcutit Archid.xij.diſtinct. c.illud.⁊ Joan. Andr. in. c.. de 5 ſponſ. in nouel. C tHo. in.l. ſi quis intentione. ꝙ verba am⸗ bigua litigantium interpꝛetari debent tm volũtatem pꝛo- ferentis:⁊ pꝛout ei eſt vtilius. Ad idem.j.de ver. oblig..in⸗ ter ſtipulantem. õ. Stichum. Illud tamen nota ꝙ hoc ius interpꝛetandi non tranſit ad heredem ipſius litigantis qui obſcure locutus fuerat.Hec hec gloſ.oꝛdi.j.de rei vend ic.l. Pomponius ſcribit.. frumentum. alias, ſi frumentum. ũ. fi. Item not.ꝙ bec interpꝛetatio non poteſt fieri niſi ſemel. vno pꝛimo facta vno modo non poteſt ſecũdo ſieri alio:nec admittitur variatio. Glo. eſt ſingularis.j. de verbo. obliga. l. quicquid aſtringende.in pꝛincip. ¶ N O. in.l.qui ſe dicit. et ita quotidie allegamus ꝙ licet de pꝛoximo abſoluẽdus ba beatur pꝛo abſoluto: et econtra de pꝛoximo condemnan- dus:c.vt.l.qui pene..diuus.j. de manum. nihilominus tñ aliud eſt pꝛonunciare quem abſolui debere: aliud quem abſolutũ eſſe:ſicut ⁊ bic aliud eſt pꝛonunciare quem manu- mittendum aliud quem manumiſſum. Super quo vide gl. C.vbi ⁊ apud quem.l.ſi.⁊ quod not.in. lj, C. ſi aduerſ.libert. e Summarium.. Citatio vnica iudicis oꝛe facta vim habet perẽptoꝛij. Judex poteſt numerum citationumper quas ad perem- ptoꝛium peruenitur abbꝛeuiare. Contumaci vero denegatur appellatio. D peremptoꝛium.* SAptoꝛium edictum foꝛma hic deſcripta perueni⸗ mtur que tamẽ per iudicem ſuadente aliqua cau- ſa mutari poteſt.Et poſt peremptoꝛie citationis terminũ decurſum iudexde benignitate abſentem citare poteſt ite- rum ſi vult. Et ſi is ad cuius petitionem facta eſt citatio nõ comparuerit citato comparẽte eadem citatio circunduci⸗ tur:licet aliqua acta ſima maneant. Et verus cõtumax in non comparendo non auditur appellans. hoc dicit vſq; ad Ide qua re. ¶ Ho.in bac.l.oꝛdinem, per quem ad citationẽ peremptoꝛiam peruenitur. C Ho. in. e. ver. mox. iũcta.lxper interuallum. ꝙ dictio iſta, mop, non ſolum ſigniticat actum incontinenti factum, ſed etiam denotat tempoꝛis interual⸗ lum. de quo dic vt plene not.in.l jj. ſi cer.peta. ¶ MNo. in.l. in peremptoꝛio.citationis perẽptoꝛie modũ eſſevt continua⸗ tio fiat in citatum ſi non compareat eodem abſente indicẽ de cauſa cogniturum ⁊ pꝛonunciaturum. Quid autem bec continuatio operetur dic vt in. c. cauſam. extra de reſcrip. ⁊ in.l. ſi apparitoꝛ.per glo. Bart. C. de cohar. libꝛo.xij.⁊per eundem in.l.ſi finita.. Julia.j. de damno infecto. M No.ta men † quod vnica iudicis oꝛe facta citatio vim babet per⸗ emptoꝛij: etiam ſi alie non pꝛeceſſerunt. Textus eſt ſingu⸗ 1ee 31 —Piuu — —— 1——— —— 2.———— 1 -————— p—— — — 1 — e 1 aue Ug sda 1 1 b u r V V 71 Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. laris ſᷣm vnam lecturam gloſ.in.l.ij.C. quomodo et quan- do iudex.⁊ glo.in. c.conſulnit. extra de officio delega. Item ⁊ in cauſis in quibus pꝛoceditur ſummarie ⁊ de plano vni- ca citatio etiam vim peremptonij tenet:vt notat glo. ſingu⸗ laris in clemen.ſepe. in verbo, citationem. de verbo. ſi gnifi. Item ⁊ vbi par citat parem etiam vnica citatio loco Per⸗ emptoꝛij eſt:vt notat gloſ.oꝛdin.de here.clemen.j. Item 3 vnica ſola citatio, que vim peremptoꝛij babet ‚ſufficit a 4 mouendum pꝛelatos, vt accedant ad concilium: ⁊ vt tas gloſ.ſingularis.xviij.diſtinctio.in.c.ſi epiſcopus.que appꝛ batur in. c. ego enim.extra de iureiurandllicet Duütferiimn videretur. Item ⁊ in extraiudicialibus vnica ſola ienir 3 peremptoꝛia habetur: vt norat Hantoin eeiindatie ras.de legat.ij. in..ſi quis tempoꝛa.C. de fide zi ſ 1 3 libꝛ. x. Et pꝛobatur ex gloſ.in.l. qui R ome. F.co ere d verbo. obligationib. An autem vbi iudicialiter pꝛocecij u aduerſus eum qui iudicialiter ſemel citatus dixerit, nolo: vel iter ſtatim arripuerit, requiratur peremptoꝛium. Dic vt notat Innoc.in.c.auditis.cxtra de pꝛocuratoꝛib. in. c. ad petitionẽm. extra de accuſatio.⁊ Clo.in.l.t es denunciatio⸗ nes. C. quomodo ⁊quando ind. C Mo. in.l.nonnunquam. in poteſtate iudicis foꝛe numerũ citationũ per quas perue nitur ad peremptoꝛium abbꝛeuiare: ⁊ etiam facere vt vna loco omnium habeatur. quod intellige verum: niſi vbi cer- te monitiones ſucceſſiue aut citationes a iure terminẽtur ſub pena quam ſtatim non comparens incurrat: quia tunc non poteſt ipſe minuere ſed neceſſe habet foꝛmam legis obſeruare.Glo.habes in clemen.j.de vita ⁊ honeſta.cleric. ⁊ aliam in. c..in ver. tertiam vocationem. de mili. vaſal. qui contumax eſt.in vſib. feu.⁊ notat do. Anto.in.c. ex tue. extra de cleri. non reſiden. ¶ Mo.in.l.⁊ poſt edictum. quod in ar⸗ bitrio iudicis eſt ſi peremptoꝛie citatum ex ſua benignita⸗ te iterum citare velit.quod declaratur vt in dicto.c.conſu⸗ luit. ¶ Not.in eo.ꝙ ſi is ad cuius poſtulationem fit citatio, non comparet comparente citato, ipſa citatio circunduci⸗- tur:hoc eſt, nullius effectus reddiutur. C No. in ver. circun⸗ datur.ꝙ licet citatio ob abſentiam citari facientis circun⸗ ducatur, nihilominus reliqua acta iudicij firma manent. CNo.ex eodem in ver.inſtantia. quod etiam in vno iuris articulo eſt inſtantiam reperire. ¶ Ho.in.. ſciẽdum. quod 3 T contumax verus in non comparendo non auditur appel lans: ſecus ſi fictus. Ad idem.j.de appellationib.l.ex con⸗ ſenſu.g.ſina. Quis autem verus contumax dicatur, ⁊ quis ſictus, dic vt no. glo.magiſtra.in clemen.j. de dolo ⁊ contu. ⁊ c.per venerabilem..ſecus.de ſen.excommu.in.vj.⁊ in gloſ. noſtra in.l.vlt.de in integ.reſti. Summarium. ̈ udex cogitur pꝛonunciare ſuper eo quod cognouit. ꝛoꝛogatio de quantitate minoꝛis ad maioꝛem locum ha bet coꝛam iudice delegato.item de re ad rem. 3 Defenſoꝛ debet condemnationem pati, non autem is qui defenditur. 4 Sententia in reali actione ferri poteſt per verba duntaxat declaratoꝛia. 5 Adiudicatus pꝛo ſententie executione an cognoſcere ba- beat de equitate ⁊ iniquitate ſententie. r udex pꝛonũciare co⸗ 6 E qu 4 re. Ein r eo de quo iam cognouit: ⁊ pꝛoꝛogat. ideo in iudice locum ba⸗ bet de quantitate ad quantitatem. Et ſenten⸗ alata cõtra defendentem moꝛtuum eſt nulla: ſitamen ex ea defenſoꝛ ſ oluerit, ⁊ verum debitum ſubſiſtebat ab eo no repetit cui ſolutio facta eſt, nec ab beredemoꝛtui actionem negotioꝛum geſtoꝛum. Et coꝛam executoꝛe qui ſcntentiam executioni mandauit, non poſſunt contra ſententiam exce- ptiones opponi, niſi opponat ꝙ ſemel late ſunt per falſas allegationes ſcienter factas, vel coutra infirmum, aut rei⸗ publ. cauſa impeditum.Et ybi ſententia manet eadem, li⸗ cet qualitates diuerſificentur: nihilominus res ead em dio citur. hoc dicit vſq; ad. Lin pꝛiuatis. † Et.l.iſtam allega⸗ musin id quod iudex cogi poſſit pꝛonunciare ſuper eo, od cognonit. oncoꝛd. extra de cauſa poſſelke enun end n autem ſi iudex per ſubterfugia pꝛonunciare diferat poſſt ab hac dilatione iuſtitie appellari? Dic ꝙ non: ſed debet pꝛinceps per modum querele aduerſus iudicis negligen⸗ tiam vel malitioſam dilationem adiri.C. de tempoꝛ. appel Lfina..penultimo.in authen. de manda. pꝛinc.g.⁊ non per⸗ mittere. el. i. in authen. in mediollitis.. eam.⁊ in authen.vt differen.iudi.⁊ notat Guliel. de Cuneo in.l. ſed aſ perpꝛe⸗ toꝛem..ait pꝛetoꝛj.ex quibus cauſis maioꝛ. Alliud etiam not. quod iudex qui pꝛoceſſus plurimos quos ſententia terminare poterat, inepeditos ſucceſſoꝛi relinquit: ſyn⸗ dicatoꝛum punitur arbitrio:vt eſt caſus notabilis.j. de ma giſtratib.conueniend.lj.. ſciendum. Secundo not. in. e. in pꝛincip.glo.quid incidens dicatur, ⁊ quid emergens:et an ſuper his iudex pꝛonunciare debeat. Pꝛo quo recurre ad plene not.per gloſ.⁊ doctoꝛes in.l.j.C. de oꝛ.co g. 1.l.a pꝛece⸗ dente. C. de dilationib. I rHot.in.g. iudex quod coꝛam in⸗ dice delegato locũ habet pꝛoꝛogatio de quãtitate minoꝛis ad maioꝛẽ. Et idem de pꝛoꝛogatione de re ad rem: vt in. c. olim abbas.extra de offi.deleg. Item locũ habet de tẽpoꝛe ad tẽpus:yt in.l.ij. õ. ſi iudex. S. eõ. ⁊ in. c. e cauſis. extra eo. tit. Item de loco ad locum:yt in.c.ſtatutũ.g. in nullo. de re⸗ ſcript.lib. vi. Hoc tamen no.ꝙ ſi iam pꝛonunciauerit ſe non eſſe iudicem competentem de communi partium conſenſu etiam non poteſt iuriſditionem reaſſumere:yt eſt caſus de offi.deleg. c. ſignificantibus. ¶ No.in.g.abſentem.ibitrcon⸗ demnatus ſol.ꝙ ſententia cõdemnatoꝛia ferri debet in de⸗ fenſoꝛem:nõ autem in eum qui defenditur ab eo.Ad idem j. de re iud.l. ſi ſe non obtulit..de pꝛocur. l. ſancimus. quod intellige verum quando quis venit ad defendendũ in tota cauſa:ſecus ſi ſolum compareat ad cauſas abſentie allegã⸗ das:quia tunc non in ipſum, ſed in conuentũ ſententia pꝛo⸗ mulgatur:vt.l.liberto. F.litem. vbi hic text. notabiliter de⸗ claratur. S. de neg. geſt. ¶ Mo. ex. e. in ver. ꝙ iam moꝛtuo ꝙ ſententialata aduerſus defenſoꝛem eius, qui iam tempoꝛe ſuſcepti indicij moꝛtuus erat, nulla eſt:vt in. l.ij.j. que ſentẽ. ſine appel.reſcin.⁊ in.l.ſumma.j. de re iud. imo⁊ quod plus eſt ſi lata eſſet in fanoꝛem moꝛtui ſimiliter eſſet nulla: vt eſt caſus equiparando moꝛtuum furioſo ⁊ econtra:vt..furio- ſum.eodem titu. ¶ MNot.in.l.ſi pꝛetoꝛ.ibi oꝛdine edictoꝛum peracto. ꝙ iudex ſententiam ferre debet poſt ipſoꝛum ter⸗ minoꝛum lapſum:non autem in ipſo ſine terminoꝛum. ver⸗ bum etenim peregiſſe, coͤſummationem totalem denotare dicitur:vt in.l.ij..ſi. verſicu.peregiſſe.j.ad leg. Juliam de adult. de quo tamen dic vt diximus in..j. 6. ſi quis cautio. CtHot. in eodem ibi pꝛonunciauerit abſentem debere.ꝙ ſicut ſententia ſuper reali actione pꝛolata ad ſui validitatẽ abſq; verbo, condemno, vel abſoluo: ſatis babet de verbis declaratoꝛijs, ſc;, pꝛonuncio talem eſſe vel non eſſe domi⸗ num:xt in.l.ſicuti..ſed ſi queratur.j.ſi ſer. vend.⁊.Lex diuer ſo.j. de rei vendi. Item ⁊ ſicut ſentẽtiam in criminali pꝛola⸗ tam ſufficit declaratoꝛiam foꝛe,ſcilicet delictum vel nõ eſſe perpetratum abſq; eo ꝙ dicatur:⁊ igitur condemno vel abſoluo:vt in..j.§.j. verſi. ſinautem pꝛonunciauit.j. ad Tur pil.⁊.l. Lucius. 3. de infami. Item ⁊ ſententiam ſuper per⸗ ſonali actione pꝛolatam ſufficit foꝛe declinatoꝛiã, puta pꝛo⸗ nunciari debitoꝛem foꝛe vel nõ foꝛe, abſq; eo quod dicatur: ⁊ igitur condemno vel abſoluo ⁊c. Ad idem. 6. de arbitr.l. quid tamen.H.ſi arbiter.l. Pomponius..ſed ſi is.in fl. 3.de pꝛocuratoꝛib.⁊.l.ſi inter te ⁊ me.j.de exceptio.rei iudicate. ¶ Not.ibi, non vtiq; qui de iudicato cognoſcit. eadem.l.ꝙ iudex r datus pꝛo executione ſententie iam pꝛolate, mini⸗ me cognoſcere debet de eius iuſtitia ſeu iniuſtitia. aut ali⸗ ter condemnatum illam impugnantem audire. Is enim executoꝛis, non autem cogintoꝛis partibus fungitur. Md idem extra de officio deleg.c.paſtoꝛalis..quia vero.Fallit in tribus caſibus, qui ex textu hic colliguntur. Pꝛimus ni⸗ ſi ſententia ipſa allegetur nulla ex defectu oꝛdinis iudicia/ rij:puta, quia lata legitimis citationibus non pꝛemiſſis: yt eſt caſus hic in ver.oꝛdine edictoꝛum peracto. Secũqo niſ dicatur illam latam per falſas pꝛobationes cõtra abſentẽ ſciẽter factas:vt eſt caſus hic in..Sarcellus.Tertio niſ dicatur illam pꝛolatam contra moꝛbo impeditum vel rei⸗ publice cauſa abſentem. Has enim tres exceptiones ex oꝛ⸗ dine litere debet executoꝛ admittere.Eſt et quarta, ſcilicct niſi dicatur lata in fauoꝛem excommunicati: qm̃ exceptio illa coꝛam executoꝛe deduci poteſt:vt in.c.piã.ad fin.de ex ceptionib.in.vj.Aln autem ⁊ qualiter executoꝛ cognoſcere poſſit de iuſtitia vel nullitate ſentctie, cquns executio Prei nrong rce maunasc ruli lrcoden trinzer pohl V utnuti rrün che twedeleillgke gämnsorſtsn otmditen fronirsoach 88 1EA flusnin juciore 1 LatoteneraruW z Quſbärinm incis Teiumamiuc ſisneninam diu Ghiaciearfiord toocnainii I flunrtincny denre uotdie ricironiCyoi eume giturneaag anane⸗ono herariyn onck nemtotalemdada ſeij ad leg. Julin 3in.L). 5.ſi quis cal it abſentem deben dlata ad ſui valich ſatis babet de ven eſſe vel non eſſe don iſer. vend.⁊.Lex diur ꝛmin criminall prol t delictum vel noel gitur condemno ii Snunciauit.j ad Tir rentiom ſuper per Anaaii nubi. g eo quod dicatur: Fanaege arbur. gſedſſiis in. de ptio. rei iucicate, noſcit. eadema iam prolate nun uiniuſtitia. aut al- De inofficioſo teſtamento. 73 dic vt plene not. in.l.a diuo Mio. g.ſ entẽtiam. ⁊. iiij. F.con⸗ demnatum j. de re iudi.⁊ in..fi. C. ſi ex fal. inſtr.⁊ in. d.. ꝑa⸗ ſtoꝛalis..quia vero.⁊ in. c. decetero.⁊ in. c. qò ad conſulta⸗ tionem.extra de re iudic.⁊ per Inn.in.c. cum in iure. extra de offi. deleg.⁊ in clej. de re iudi.⁊ per Pal. in. l.j. C. ne lic. in vna eademœ; cauſa. ¶ Suodecim intellectus ad hunc.5. Marcellus.datos in varijs locis per doct.plene diſcutio in.l.ſi is ad quẽ.j.de acquir. ere. C No. ex gl.in verbo, ap⸗ ꝛobatum.ꝙ animus iudicis pꝛobari poteſt per teſtes, qñ Ule in actis non reperitur inſcriptus. Ad idem.j.de pꝛoba. L.quoties..ſ. ¶Mot. ex eodem ibi querelam rei admitte- re. iuncta gl.qui tex.intelligit de in inte g. reſtitu.poſtulata que executionem ſentẽtie impe dit.qð dic vt eſt in tex.opti/ mo. c. ſuſcitata.de in integr.reſti.⁊ inl. defendente.⁊ ibi per Bar. j. de autho. tut.⁊ not. in aut. que ſuppoſitio. C. de pꝛe- cib. imper.offe.⁊ in.l.ſi cauſa cognita. C. de tranſac. Hot. ex ea.in fin. ibi, vel actionem iudicati ⁊c. ꝙex ſententia pꝛo eius executione petẽda duplex remedium oꝛitur. NPꝛimo officium iudicis.vt in teꝑ.ibi dum dicit, vel exequi pꝛetoꝛẽ. Secundo actio indicati vt ibi vel actionẽ iudicati c. Que autem ſit differentia inter hec:declara vt per Bar. in.l. in⸗ ter. j. de re indi.⁊ per Gal.in.l.ſi cauſam.. de excep.rei iu- dic. ¶ Mot.in.l.pꝛoponebat᷑.ꝙ cuins reiſubſtantia eſt ea- dem mutata qualitate, res non deſinit eſſe eadem. de quo dic vt in.l.qui in eodem.cum pꝛeceden.j.de excep.rei iudic. ¶ Hot.in ver.⁊ populum ꝙ mutatio hominum ſucceſſiua nõ reddit diuerſitatẽ vniuerſitatis:ſed potins manet iden titas. Ad idem. S. qò cuiuſq; vniuer.l.ſicut..in decurioni⸗ bus.de legaaãjll.ſi grege. ¶ HNot.ex ea.ibi‚centum annis ac. ꝙ cõmunis curſus nature an hominum vita eſt annoꝛum centum. Ad idem.C.de ſacroſanct. eccle. l.vltima.j. de vſu⸗ frcut.l.in vſufructu. & ³ Summarium.. Filius an incauſapatris vel pater in cauſa iiij poſſit iudicare.. Citatio temeraria que dicatur cuiusſit effectus. Queſtio facti in quo differat a queſtione iuris. ᷓ ꝗ oꝛiugti ¶ Judex in ciuilibꝰ e eſſe poteſt filius in cã 4 patris ⁊ econuerſo, ⁊ temerarius litigatoꝛ in li⸗ tis ſumptibus atoqp; viaticis condemnat᷑, ⁊ erroꝛ in nomine iudicis:dum tamenpartes de certo conſentiãt, reſcriptum aut iudicium non vitiat, ⁊ pꝛiuatoꝛum conſen⸗ ſus neminem pꝛiuatũ iudicem facit. Et curſoꝛes ſeu nun- cij indiciarij iuriſditione delegata vti non debent manda⸗ to oꝛdinarij niſi iuſta cauſa ſuadente.h.d.totus tit. ¶ Not. filium in cauſa patris ⁊ econuerſo in cuiuſſibet cauſa iu- dicare.quod dic vt plene dixi.3. de iuriſd.omn.iud.l.qui iu riſditioni. ¶ HNo. in.l. quippe. munus iudicandi eſſe publi⸗ cum:⁊ igitur neceſſarium: vt in.l. munerum.. iudicandi.j. de mune.⁊ hono. ¶ Not.in.l.eum quem temere.litigatoꝛẽ temerarium condemnari nedũ in litis ſumptibus:ſed etiã in viaticis:hoc eſt vie expenſis. Qualiter autem ille expen ſe viatici conſyderande ſint.dic vt in.l.idemq;..idem Ka⸗ beoj. mand.in gl.oꝛdi.¶ Not.ſecundo ex gl.ĩnius.l.duo. Pꝛimum antemerarius litigatoꝛ debeat condemnari in expenſis victus pꝛopꝛij: cui adde quod plene not.in.c.ſta⸗ tutum.. inſuper.de reſcri.lib.vi.⁊ quod habetur.j.de peti. bere.l.ſed ⁊ ſilege.. quod autem. el. iij. ¶ Not. ſecundo gl. ſingu.ßm t omnes quam quotidie allegamus ꝙ dicit᷑ te⸗ meraria citatio ⁊ penitus nullius effectus que fit de aliquo tanqᷓ; vocato: cum pluries in loco vbi iudicium agitatur reperiantur eodem nomine vocari. Opoꝛtet igitur tunc expꝛimi aliquam qualitatem cuius occaſione is qui in iu- dicium vocari debet ab alijs differre cenſeatur:in nomine ſibi confoꝛmibus:ałls citatio eſt nulla.Et ad idem etiam di cimus nullam eſſe ſententiam vbi condemnatur quis ad reſtituendum ſeruum tali nomine vocatum: cum plures illo eodem nomine vocentur:vt in.l.idẽ Pomponius ſcri⸗ bit.g.ſi frumentumj. de rei vendi. Item etiam eſt nulla ci⸗ tatio cum quis citatur ad tale caſtrum ſeu caſtrum ita vo- catum:cum plura reperiantur eodem nomine vocata: vt eſt caſus notabilis extra de reſcrip.c.vlti.Suniliter etiam nulla eſt accuſatio ſeu inquiſitio que ſit contra aliquem de delicto commiſſo in tali loco: cum plura ſint loca eodem nomine vocata:vt not. Barto.in.l. conditio..vlti.j. de con⸗ ditio.⁊ demonſt. Et ad hoꝛum declarationem vide qð not. Harto.in eo.titu.l. demonſtratio falſa.⁊ Bald. C. qui teſta. facere poſſ l hac cõſultiſſima..l.non ignoꝛat.in fi. C.de fru ctibus et lit. expen.⁊ Ange.in.ljj. de liberis et poſthu.⁊ in Linter ſtipulantem..ſi Stichum. j. de verboꝛum obliga- tionibus. ¶ Hot.in.ſ.iudicibus.quod nõ ſolum pꝛinceps ſed etiam pꝛeſes ſuper iuris dubitatione reſpondet, ſed non ſuper facti dubitatione. Queſtio etenim facti ⁊ iuris diuerſa eſt.Et t dicitur illa queſtio iuris que factum pꝛe- ſupponit certum ex quo in iure dubitatio oꝛitur: cum e facto ius oꝛiatur:vt in.l.ſi ex plagis..incliuo j. ad legem Zlquiliam.Queſtio vera facti dicitur que ſequelam ipſius negotij non pꝛeſupponit certam.Et heceſt differentia iu⸗ riſconſulti.3.de ſtatu bominum.l.idem erit.ff.de fundo in⸗ ſtructo. l. Seie. in fin. C¶ Not.in.. ſi in iudicibus. quod ſiue pꝛoceſſu ſiue etiam in delegationis reſcripto ſit erratum in nomine iudicis pꝛopꝛio nihilominus illa non vitiatur in nomine eius appellatiuo puta officij. Cum enim eſſet ſenatoꝛ vocaui eum ſyndicum: vt extra de rebus dubijs. c. qui habebat. ⁊ vide ad declarationem buius quod not. Bart.j. de dote pꝛeleg.lj.in fin. ¶ De inofficioſo teſtamento. Rubiica. Summarium. Querela inofficioſi teſtamenti quibus competat.⁊ nu mero. 4. Ditkerentia inter verbum rite, ⁊ verbum recte. Teſtamentum inofficioſum dicens debet cauſam allegare ⁊pꝛobare. Liendum. Cernuuaues 5 cioſ teſtamenti li⸗ nee deſcendenti atq; aſcendenti datur: tranſuerſali autem aut ałls vltra pꝛimum ſgradum nö:niſi Germanus ſit pꝛimi gra⸗ Jdus. Et teſtamentum inofficioſum reſcin⸗ ditur quaſi quedam dementia celebꝛatum videatur. Et qui teſtamentum inofficioſum dicit: cauſam allegare de⸗ bet ⁊ pꝛobare.Et non ſolum aduerſus teſtamẽtum pater- num agitur ſed etiam maternum. hoc dicit vſq; ad.i.poſt⸗ humus. ¶ tHot.pꝛimo ex liberis exheredatis querelam inofficioſi competere ad teſtamenti reſciſſionem: qnod intellige verum in liberis legitimis ⁊ naturalibus. RNatu⸗ rales tamen filij exheredati vel pꝛeteriti ius rumpẽdi aut nullum teſtamentum dicendi non habent. Glo. ſingularis alleg.j. de contra.l.j. in pꝛin. cui adde conſoꝛtiã. C. ad Oꝛſic. lo ſi qua illuſtris. quod intellige verum contra teſtamen⸗ tum maternum:eum enim teſtamentum naturales exbere dati inofficioſum dicunt.j.eo.l.ſi ſuſcepta.. de inofficioſo. Item pꝛeſentis.l.regula locum habet etiam in filijs non a pꝛincipio legitimis, ſed ſolum legitimatis:quia illi teſta⸗ mentum rumpunt ⁊ nullum dicuntj. eo.l.ſuſcepta.. de in⸗ officioſo.quemadmodum natilegitimi, de quo hic Angel. alleg. gloſ.in aut. quib mod. natu. effic. legi. f. illud. el.j. ego vero caſum in aut.de inceſt.nup..dubitatum.ad fi. C Ho. in ver. cognati.fratres tm̃ pꝛimi gradus ⁊ nõ alios traſuer ſales habere cõtra teſtamẽtũ fraternũ inofficioſi querelã. qð intellige verũ turpi perſona herede inſtituta ⁊ nõ ali⸗ ter:vt. C. eo.l.fratres. Sed dubiũ eſt an filius ex fratre con tra teſtamẽtum auunculi querelã inofficioſi inſtituere poſ⸗ ſit ſi exheredatus ſit. In quo recurre ad.l. fratres. C. co. Et ad plenum glo.inſtit. eo.. nõ tantũ. Illud tamẽ eſt notan dum qð dixit hic Ange. fratrem fratri ab inteſtato nõ ſuc⸗ cedere ſi aduerſus eum ingratus extiterit:allegãs pꝛo hoc glo.expꝛeſſam que nõ eſt alibi ſcom eum in authẽ. de nupt. S. ingratitudinem. per quam ita dicit ſe conſuluiſſe in opu⸗ lenta hereditate. Ad qð etiam bene facit gloſ. extra de po⸗ ſtu. c.ſi. Sed aduertendum ꝙ ipſe male conſuluite: glo.pe⸗ ius dixit.Et pꝛobo ex duobus. Pꝛimo per caſum de bꝛo- ca. dicentem ꝙ ingratitudo non obſtat vni cognato alteri cognato ab inteſtato ſuccedere volẽti. Hic eſt caſt us rotun⸗ k ' ’ — 1 8431 L 4—,“* 6n 2u 6 ac 11 4 76 1 ubu 9923. 5 e eg 20 111 1411 3o: 1 —— Audo. KRoma.in pꝛimam.ff.veter.part. be. pꝛete.l. maximum vitium. Et ad iſtius declarationem vide glo.aliam.in authen.de here.⁊ fal. Lerheredatos. dus coͤtra quẽ miroꝛ tantos doc.dixiſſe.j.vnde cog.l.cogñ. Secundo quia ſi ſpeciale eſt in patrono yt illi obſtet ingra titudo qusdo ſuccedere vult liberto ab inteſtato:vt eſt ca- ſus.j.de iurepatro.l.cum patronum..pen. cum.l. ſeq. ergo in alijs in contrarium eſt ius cõmune.Et hunc paſſum be/ ne no. quia de eo alibi nõ ſit mentio qᷓ; hic per Ange.⁊ me. CHot.ex eo verſi. gloſ.oꝛdi.in ver. quiſunt. ꝙ appellatio- ne fratris in dubio intelligimus de fratre pꝛimi gradus et non ſecundi:⁊ cẽſequenter non de conſobꝛino nec de alijs. Et per iſta refert do. Bal.ſe cõſulniſſe in Weſiane ſtatuti comuniter dicẽtis per Italiam ꝙfrater excludat dedern aſucceſſione ac. quoniz intelligitur de fratre gradus pei- mi non autem ſecundi:hoc autem ipſe non dixit hic ſed in cij. de feu. marchie in vſi.feu. in..iubemus. in fi. C. ad Tre⸗ bel.licet ego in ciuitate Floꝛentie aliter obtinuerim ⁊ con/ ſulens: allegans pluries. Dupliciter tamen venit glo. hec limitanda. Pꝛimo ſcʒqð fallit eo caſu quo loquimur in de- poſitionibus teſtium a quibus verbũ frater pꝛolatũ tam in pꝛimo qᷓ in ſecundo gradu veriſicari poteſt:vt notabili⸗ ter dixit Bar. inl. Lucius§. queſitum. de leg. iij. Secundo vbi ſumus in materia fauoꝛabili in qua eadem ſit ratio ⁊ in fratre pꝛimi ⁊in fratre ſecũdi ⁊ vlterioꝛis gradus: quoniã tunc ratione identitatis de ſtricta ad latã ſigniſicationem vocabuli verba extẽdimus:vt no.gloſ.oꝛdi.in authẽ.mino ris in verbo, curationũ. C. qui cu.da.poſ.⁊ in auth.vnde ſu⸗ mitur.ꝛ in cle.j in ver. eligatur. de electio. ¶ No. in.l. hoc co loꝛe.ꝙ medium cõcludẽdi in libello in quo deducitur que/ rela inofficioſi eſt dicere teſtamẽtum quaſi a furioſo factũ: ex eo quia contra debite pietatis officium is qui inſtituen⸗ dum erat exheredatus fuit. ¶ tHo.ſecũdo in verbo, recte. iuncta gloſ.differentiam inter verbum recte ⁊ rite. Recte enim ſigniſicat iuſtitiam, rite vero ſolẽnitatem. Idẽ pꝛoba tur.. de iudi.l.recte defendi.j.ſi cert.peta.j.pꝛima cauſa.in verbo recte. iuncta glo. Ad idem.j.de contratabu.l.nõ pu⸗ tauit..nõ conuenis. ¶ Mo.in.l.nõ eſt enim. cõſentiendum non eſſe nouercalibus malitijs atq; blandimentis: ſicut ⁊ ats obuiatur concubinalibus adulationibus. C. de do. in⸗ ter vi.ij. ¶ No. ex eo non iuſtam cenſeri neq; rectã patris voluntatem nouercali inſtigationem nõ blandimento ad⸗ uerſus filios factam.Et hoc pꝛocedit vbi pꝛopter illos cõ⸗ tingit patrem exheredari. Quid autem ſi pꝛopter blandi⸗ menta cõtingeret illud magis qð filio relinquere intende⸗ bat patrem vxoꝛi ſue reliquiſſe:an iſta vltima volũtas poſ⸗ ſit inpugnariꝛdic ꝙ nõ. Licet enim blandiri vt a teſtatoꝛe cõmodum ſentiam.ff.ſi quis ali.teſta.pꝛobil. vlti.qoð tamen verum non intelligas in ijs qui ratione adminiſtrationis alicui neceſſario officio pꝛeponitur. Quid enim ſitutoꝛ vi/ det teſtatoꝛem velle relinquere verbis blandis inducit ad relinquendũ:an tunc recte faciat vel pupillo teneatur? re/ curre ad glo.oꝛ.hic querẽti. C.de arbi.tu.l. quanꝙᷓ;.⁊ qð ple ne not.j. ad municip.l.Titio.cum ſi. Quid in pꝛelato feu ſa cerdote, ſi dum videt teſtatoꝛẽ eccleſie ſue relinquere, eun⸗ dem inſtigat ⁊ inducit vt relinquat ſibi:an tũc eccleſie red⸗ dere teneatur. Recurre ad gloſ.ſingularem.xij.q.iij.in ca. quicunq;. Illud tamen nota excommunicationis vinculo aſtringi ipſo iure illos qui remouent teſtatoꝛibus pꝛopo⸗ ſitum eccleſie relinquendi. Tex.eſt ſingularis de pꝛiuil.cle. Li H.quibus. Sinautẽ quis dolo vſus fuerit aduerſus quẽ teſtantem: qualiter tunc aduerſus eum ſuccurretur. Dic vt in. l.⁊.ij. ff. ſi quis ali.teſta. pꝛo. Et illud etiã no. quod do lo inducens teſtatoꝛem ad quid ſibi relinquendum ſi petat doli exceptione repellitur. Tex.eſt ſolennis in.ljin fi.ã.de doli except. ¶ Mot.in.lnam ⁊ his.quod non ſolum contra maſculinee linee aſcẽdentis:ſed etiam aduerſus rẽ cõpetit querela inofficioſi. I Not. in eal.ij.5. puius autem verbi. Tagentem querela infficioſi oſtendere debere ‚ſi ex nulla iuſta cauſa a teſtatoꝛe exheredatum fuiſſe: quod hodie coꝛ 3 ectum eſt:quia heres inſtitutus pꝛobare compellitur cau uun ob quam teſtatoꝛ motus eſt ad beredandum foꝛe iu- Anrreſtcaſus C.ollomnimodo. Que autem ſint cauſe 3 3 8 ds iuſte poſſit pꝛiuari: recurre ad authen. et. C. Oe lib. pꝛete.⁊ in autbẽ. vt cum de appel.cogno. in.§. aliud quoq; capitulum. Canoñ. extra de iureiuran.c. Quintauallis. CMo.ex ea. glo. or.inverbo pꝛeteritum.que docet quis dicatur pꝛeteritus:⁊ quis exberedatus:⁊ iſtam tene. Pꝛobatur in.j.ſi filius. j. de mino. per. penult. C. de nideicommiſicet ſit ſecunda contraria non bona. C.de li⸗ —. ¶ Poſthumus 9 0 f 2 ſthu ImmuG. rlaannen gerepe K teſt querela inofficioſi teſtamenti eo quo ageret iam natus. Et teſtamenti reſciſſio tanqᷓ inoffi⸗ cloſi per iudicem facta ad poſtulationem ius non haben⸗ tis ius nõ habenti pꝛodeſt. Et querela inofficioſi teſtamen ti ita demum trãſmittitur ad heredes ſi ſit pꝛeparata. hoc dicit vſq; ad.l. Papinianus. ¶ No.pꝛimo quod in ca. iuſto Ppoterat exberedari: licet hodie contra ſit per.. ſi quis in ſi uo. ſ. leg. C. eo. ¶M Mot.in verſi.ſimili modo.quod natuse ventre matris ſecto, ſi ſe exheredatum reperiat, aut pꝛete⸗ ritum: querelam inofficioſi habet. Ipſe enim filius eſt yt ceteri:vt.j. de libe. et poſthu. l. quod dicitur.j. de verb. ſign⸗ ſica,l. auunculus. 9. fi. Ea tamen declara ſecundum..ſi ma⸗ ter. C. eo. titu. ¶Not. ſecundo eam que pꝛegnans moꝛitur ſcindi poſſe vt inde partꝰ abſtrahatur. quinimo nec pꝛius poteſt ſepeliri quam ita ſit factum: vt.j.de moꝛ. infe. l.ij. ybi eſt caſus notabilis. ¶ Not.in..ſi quis. quod illis demum competit ius teſtamentum rumpendi. 2ld idem.j. de con⸗ tratabul.l.ſi poſt moꝛtem.. exberedati. No.ex eo.quod reſciſſio teſtamenti facta per viam querele eo agente qui ius habet pꝛodeſt ius habèti:ſecus tamen ſi eins teſtamen ti reſciſſio ſieret per bonoꝛum poſſeſſionem cõtratab. quia tunc hoc locum non baberet: vt eleganter voluit Bald. C. de ſideicom.libertal. vlti.. ſed ſi. Mide ad intellectum bu⸗ ius.ſ.l.ij.C.de iureiuran. ¶ No.in..ſi qnis inſtituta. quod ita demum habens ius querelandi,illud ad heredes traſ mittit ſi pꝛeparata ipſa querela deceſſerit. Boctamen de⸗ clara per..ſi quis filium. et.l ſcimus. in f. eo. titu. ¶ Item nota ſecundo glo.hic querentem an reſcindens teſtamen⸗ tum per querelam videatur hereditatẽ adire. Dic vt not. J. de bono. poſſeſ.l.cum quidam. et. C. de repu. here.l.ſicut. ¶.No.vltimo hic cum.l. ſequẽ.qualiter ipſa lis ſuper que/ rela inofficioſi teſtamenti dicatur pꝛeparari. Summarium. Exbere datio iniuria dicitur:ſimiliter a pꝛeteritio. Judex an poſſit terminum pꝛocedendi ſtatuere in ciuili⸗ bus cauſis. Inſtitutio pꝛincipis non excludit ſilium a legitima ſeu iu⸗ re querendi. Querela non inſtituitur contra militem ad teſtamentire⸗ ſciſſionem. Teſtamento paterno in totum rupto an etiam rumpatur quilibet ſubſtitutio. intra annum, nullo modo valet iure militari quo ad quere lam reſcindi: niſi reſciſſo totaliter teſtamento paterno. Et donatio cauſa moꝛtis excludit querelã inofficioſi: nec im⸗ pubes filius de ſubſtitutione pupillari a patre facta con⸗ ueniri poteſt. hoc dicit vſq; ad..quoniam autem. ¶ Nota in.l. Papinianus. patrem inuito filio querelam eidem competentem non poſſe inſtituere: ⁊ idem per idẽtitatem rationis videtur in quolibet alio remedio teſtamenti re- ſciſſiuo:puta bonoꝛũ poſſeſſione contratab.a ſenten.Quid autẽ ſit in fratre:an ipſe inſtitutus inuito alio fratre pꝛete- rito vel exheredato poſſit ex illius exheredatione ſeu pꝛe⸗ teritione teſtamentum reſcindere per ius contratabuſan⸗ di, querelandi, ſeu nullum dicendi? dic vt in. ſ. moꝛtem iſi j. de cötratab.⁊ in.j.ſilio pꝛeterito. j. de iniuſt. teſta. tHo. in ea ibi, ipſius enim imuria. ꝙ exheredatione ſeu pꝛeteri- tione dicitur exheredato aut pꝛeterito iniuria ſieri. A idem.3.eo.not. eſt in aut᷑.vt cum de appel.cog.in pluribus locis illius text. ¶ Not.in..ſi filius.filij querelam etiã pꝛe/ paratam ad patrem nõ tranſmitti bona ſua appꝛebenden- tem:quia non appꝛebendit vt beres ſed vt peculij ſili de⸗ min ihe ſonbostit paxllemich kteautemnateig tmnffi nwrant rullsgurcusd ptonhanatinan picror hben. rteiamotung fiſderuguit pernointtum wöeacſcdae benax euſac monit gyyl trwimenſen lmnaneoyſene lnauthengoui rilos rhiegno rmnamre dum deagpeli amrite enylln ſi maͤtutaiſ 3 andarde N 1 Plaxihhe Ran. dag 1 Jarpinsnir mencitefanan an dinber 4 ma ne 8 lerken mwektedte lsſen ee erGenn. Keütaen uann ium. 4 fimiliter 2pamd edendi ſtatuere i filium a legitimat nilitem ad teſtaman pto an etiam runpe „(Luerelamine 9e gioffflo compen teſtintätare eo auli ntuncunq; agnitſel trenuncitio expꝛeſſ lentem querelareei militia factum etia- nilitari quo ad que amentopaternot inofficioſi: necſ aria patre factac niam autem CF lio qverelam ci idemper icätta medio teſtament tratabaſenten¹ nuito alio fratre 1 exberedationc cl sſed thäcuſn De inofficioſo teſtamento. 74 minus licet hodie ſecus ſit: cum fllius ipſe habeat verum beredem: vt in authen. defuncto. ⁊ authen.vnde ſumitur. C. ad Tertul. M No. in.6.ſi quis poſt rem. ſecundum lectu⸗- ram gloſſ.quod lapſus terminia iudice pꝛefixi inducit ex⸗ cluſionem facultatis querelandi. ¶ Ande not. ſecundo iu⸗ dicem poſſe terminum ſtatuere ad agendum pꝛetendenti ſe habere querelam. ¶ Not.tertio ex gloſſ. eiuſdem duo. Pꝛimum ⁊ quod in ciuilibus cauſis index actionem ha⸗ benti non poteſt terminum ad pꝛoponẽdum actionem ſta⸗ tuere. Quod dic vt plene dixi in.l.de die.s.qui ſatiſdare co gan. Secundum quod lapſus termini a iudice pꝛerixi ipſo iure excludit amplius volentem agere. quod declara vt not. Innocen.extra qui matri.accu.poſſunt.c.cum in tua. Ctmot.in..ſi imperatoꝛ.quod quamuis pꝛinceps inſti⸗ tuaturmibilominus filius legitima vel iure querelandi nõ pꝛiuatur. Ad idem ſi inſtituatur eccleſia vel alius locus pius. Qui etenim eccleſiam vult inſtituere, ⁊ filium exhe⸗ redare alium querat pꝛoconſilio, Auguſt.vt dicit hic gloſ. ⁊ in.l. ſi quis ad declinandam. C. de epiſco.⁊ cleri.tex.tamen eſt. xviij.q.vlti.c.quicunq;. ¶ 1 ot. in. ſ. ſi quis.contra mi⸗ litem teſtantem ⁊ ſic de caſtrenſi peculio non poſſe quere⸗ lam inſtitui ad illud reſcindendum. ⁊ hoc vendicat ſibi lo⸗ cum iure iſto. Quid autem hodie dubium eſt. ⁊ dicetur.j. eo.l.ſi inſtituta.. de inofficioſo. Not. ex eo quod teſta⸗ mentum factum in militia gaudet pꝛiuilegio militari etiã milite deſinente opus belli cum exercere ſolo tamen anno. Ad idem inſtit᷑.de teſtamen.mili..poſt miſſionem. Quid autem ſideſinens militare intra annum adie deſerte mili⸗ tie deſtamentum faceret an poſſit illud iure militari face⸗ rerdic vt in.l.ſi certarum.§. fina.j. de teſtamen.mili.⁊ inſtit. eod. titu.. quinimo. CMot.in.§. ſed nec impuberes. quod pupillaris ſubſtitutio expꝛeſſe facta per patrem filio pu⸗ pillo, excludit ab eiuſdem ſucceſſione etiam in legitima. Ad idem.C.de impuber.l.pꝛecibus.de teſta.c.ſi pater.lib. vj. MNot.in ead.ibi, quia fiij teſtamentum eſt. quod in di⸗ uerſis inſtantijs licitum eſt diuerſis ſeu contrarũs defen⸗ ſionibus vti, vt hic apparet: quia matre agente flius dicit pupillarem ſubſtitutionem foꝛe teſtamẽtum patris:agen⸗ te autem patre ipſius teſtatoꝛis dicitur illã foꝛe teſtamen⸗ tum filij. Hoc autem quando verum ſit: dic vt in regula, nullus pluribus.de regu.iuris.in. vj.⁊ in.l. nemo.j. de exce⸗ ptionib.⁊ not. in authen. item poſterioꝛ. C. qui potioꝛes in pignoꝛe habean. Item dum puplllaris ſubſtitutio dica⸗ tur teſtamentum patris ⁊ quando flij:dic vt in.l.patris et nilij.j.de vulgari ⁊ pupilla. ¶ Not.in.e.rupto f teſtamento paterno in totum:r umpitur etiam ſubſtitutio pupillaris tanq́; acceſſoꝛia:quod an hodie ſit verum:dic vt not.in au⸗ then. ex cauſa.C.de liberis pꝛeteri.⁊ per Bald.in.lj. ff.de vulgari ⁊ pupilla. ¶ Hot.in..ſi quis moꝛtis.olim filium excluſum cenſeria iure rumpendi teſtamentum, ſiue legi⸗ timam conſequeretur iure relicti in vltima voluntate: vt in authen.nouiſſima.C.de inofficioſo teſtamen.ſiue inter viuos, vt hic:quod tamen hodie eſt coꝛrectum:cum ad boc requiratur vt habeat iure inſtitutionis, als non: vt in aut. vt cum de appellationib.cognoſ.in..illud quoq; capitu- lum. ¶ Mo.in..ſi quis impuberi.ſilium non poſſe conque/ ri de pupillari ſubſtitutione ſibi a patre facta. Illa enim noneſt inducta in ſui odium ſed fauoꝛem:ſiue contingat eñ inteſtatum decedere caſu quo in pupilllari etate moꝛeret᷑. Zd idem.C.eol.eꝑ tribus.j.de acqui.here. e Summarium.. Legitima quid dicatur:⁊ cuiæ quando competat vel Ppetatur. 1 Accipiens relictum in teſtamentũ excluditur a iure rum/ pendi teſtamentum. S. Quoniamautem quarta. ¶ Qui ſperatur admitti ad partem, facit partem: ⁊ tanta eſt legitima nepotum quanta erat filioꝛum in quoꝛum lo⸗ cum ſucceſſerunt. Item legitima filie debetur deductis pꝛius ex hereditate ere alieno:funeris impenſa:⁊ liberta- tibus ſeruoꝛum:quem quidam filium ſi contingat inſtitui: bereditatem vero totaliter ſeruoꝛũ libertatibus euacua- ri bereditatem repudiabit ſihabet ſubſtitutum cõtra quẽ intentabit querelam: ats repudiabit ab inteſtato: ⁊ adibit ab inteſtato. Et ſi quid filins exheredatus ex teſtamento patris ſcienter acceperit ab inſtituto berede vel legatario iure querelandi pꝛiuatus cenſetur. hoc dicit vſq; ad..vn⸗ de ſi quis. CtHot.in..quoniam.legitimam eſſe quartam partem eius quod quis habiturus foꝛet ab inteſtato. eg. j. cum queritur.hodie hoc eſt coꝛrectum.per autben.nouiſſi ma.C. eod.titu.per quam diſponitur quod ſi ſint quatuoꝛ filij ſeu paucioꝛes legitima eoꝛum ſit triens: ſivero quinq; velplures legitima ſit ſemis. ¶ Not.ex eo quod in legiti⸗ ma non habet locum ius accreſcendi quoaduſq; confera⸗ tur ius per quod poſſit ad illam veniri. ¶ Not. vltimo ex eodem quod tanta eſt legitima nepotum ex filio etiam ſi ſint plures quanta eſtlegitima patris eoꝛum ſolius: et ſic pꝛo tanto extenduntur a querela. ¶ Mot.in..quarta.legi⸗ timam ex hereditate deducẽdam deducto pꝛius ex ea ere alieno funeris impenſa ⁊ libertatibus. ¶ Motin verſi. eue⸗ niet. quod quemadmodum nullo modo inſtitutus quere lam babet vt teſtamentum reſcindat, ita etiam babet ean⸗ dem inſtitutionem repudiata hereditate: qua tranſeunte ad ſubſtitutum, aduerſus eundem querelam moueat, per quam teſtamentum reſcindat. ¶ Hot. ex ead.ibi, vel ab in⸗ teſtato. quod filius ſuccedens ab inteſtato, non tenetur ad relicta per patrem ſuum facta in teſtamento. ¶ Hot.in.. ſi conditioni.ꝙ t accipiens ex teſtatoꝛis iudicio id quod ſibi relictum eſt etiam minus legitima excludit᷑ a iure rum pendi teſtamentum cum illud videtur appꝛehẽdiſſe ⁊ ap⸗ pꝛobaſſe:ſed hoc non pꝛocedit in iure agendi ad ſupple⸗ mentum.Et ſi filius id quod ſibi minus legitima relictum eſt acceptet, non videtur renunciare iuri per quod poteſt agere vt ſibi ſuppleatur id qð deficit in legitima: vt in.l.ſĩ quãdo.5.⁊ generaliter. C. eo. CMo.in verſi.ſi ergo.quere⸗ lam non naſci ante aditam bereditatẽ per beredẽ inſtitu⸗ tum. ⁊ notabis gloſ.magnam in..quarta. que vult quod datio ſubſtituti vulgaris tollat exiſtẽtiam ſuitatis:de quo dic vt in..ſi filius heres.Z.de liberis et poſthu.a..ſi filius qui patri.j.de vulga.ꝛpupil. Summarium. ‿ Fructus iudicio teſtatoꝛis percepti in legitimam ve⸗ niunt computandi. Remedia habẽs diuerſa poteſt eligere quod voluerit:nec eo iunatur quod neganit. d 6 furtiua an ſemper ſit ſiſco applicanda, et quid de ablata. , 82 ¶ Fructus percepti §. U nde ſi Quls. onn in dlcio B putantur in legitimam. Et habenti babilitatem veniendi contra teſtamentum ex pluribus viis datur vnius illarum electio:⁊ querela poteſt deduci per modum exceptionis.⁊ indignus eſt ſibi relicto per teſtatoꝛem qui eius voluntatẽ viſus extitit impugnare:adeo vt illud ab eo ſibi auferatur ⁊ fiſco applicet᷑:parcitur tamen deſiſtenti vel ob ſuã abſen⸗ tiã ſuccũbenti,hoc dicit vſq; ad..ſi quis impubes. ¶ No. in boc.g.verſi.fructus enim.ſolere iure iſto fructus in le/ gitimam cõputari iure vero debitam, quod bodie eſt coꝛ⸗ rectum cum id quod minus legitima filius habet ſuppleri debet ex rebus alijs defuncti:nõ autem ex fructibus per⸗ ceptis ex re per legitimam aſſignata: vt. C. eod.l.ſcimus.g. replicatio. z. C. ad Trebel.l.iubemus. Et plene not. Bart. j. ad legem F alci.lin quarta. Item not. ibi rogatus eſ⸗ ſet quod iure iſto poterat quis in legitima ſua grauari:qꝛ onus eandem reſtituendi eidem poterat iniungi: quod eſt ſimiliter coꝛrectum:cum omne grauamen in legitima libe⸗ roꝛum per aſcendentem adiectum ipſo iure ſit fruſtrato- rium:vt.C. eo.l.omni modo.a⁊.l.quoniam in pꝛioꝛibus. adeo vt etiam dicamus quod filius grauatus generaliter dere⸗ ſtituendo paternam hereditatem non videtur graustus de reſtituendo id quod ſibi habet pꝛo legitima:quaſi id ſit patrimonij:⁊ res ipſe heredis non veniant in reſtitutione: vt.lqcoheredi.õ. cum filie j. de vulgari et pupilla. C rhot. in.g. ſi quis irritum.quod plurium remedioꝛum illa habe- tis eſt electio. Nemo enim pluribus remedijs vno ſemel k ij 2*—* — —Smas 1 1 1 11 ul Uoig 20a M uda 1 6 Querelans teſtamentun 7 Legati petitio etiam A udo. Roma.in pꝛimam.ff.veter. part. agens vti non poteſt, ⁊ babens eligere ex illis vnum ex ele⸗ ctione vnius altero pꝛiuatur.C.de furtis.l.C.de codicil.l. 1.fina. C. de tribu.l. quod in heredem.§. eligere. de legat. ij. l. cum filis.g.varijs.⁊ de electionib.c.vt quis duas.libꝛ.vſ. ¶ Mot.in.ʒ.ſi filius. quod omne remedium reſciſſiuum qꝗò introduci poteſt per viam actionis eſt etiam introducibile per viam exceptionis. Ad idem.j. de iureiurand.l.nam et poſtea.. ſi minoꝛ. ¶ MNot.in..meminiſſe.⁊ ita ſemper alle⸗ gatur non poſſe quem ex eo iuuari quod nixus extitit im⸗ pugnare. Ad idem. de bere. l. queſitum. ad fin. j. de regu⸗ lis iuris. non debet.lib. vi. ¶ No. in eo. g.ibi ꝙ ſi ante ſenten tiam deſiſtat etiam parti penitẽti qð intellige actu nondũ cõſummato:poſt conſummationẽ enim penitetia fru 9 zu ria eſt..qui ex ea mente j. de furt. de edili.edict.. quid ſi fu⸗ ſtiuus.circa pꝛinc.C Hot.tertio ex eo.ibi ad id fiſco ven⸗ dicari ac. regulam communem t ad quam ſemper iſtum textũ allegamus,ſcʒ id fiſco applicari quod ab aliquo au- fertur. Sed pulchꝛum eſt querere cui fiſco applicet᷑. Quid enim ſi res applicetur que venit auferenda ſit in territono ciuitatis vnius:is antem a quo auferenda eſt ſit oꝛigina- rius alterius. Dic quod applicabitur fiſco ciuitatis vbi ci⸗ ta eſt res. Er licet multi doctin diuerſis locis ſuper hoc di xerunt: nibilominus ſoleo allegare caſus duos hoc pꝛo- bantes:vnum in.l. quicunq;.§. vniuerſi. C. de hereti. Alliud in authen.ſi captiui.⁊ authen.vnde ſumitur. C. de epiſcop. ⁊ cleri. In autem applicetur fiſco id quod aufertur a ſpu⸗ rio cui pater quod reliquit vel ſit venientium ab inteſtato: multi multa dixerunt. ⁊ Barto.plene ponit in. l. fin. j. de his quibus vt indignis.Et gloſ.⁊ alij.C. eodem titu.l.heredi⸗ tas.Et caſum babes in venientibus ab inteſtato. C. de na⸗ turali liber.l.j. Item cui applicetur id quod aufertur ab aliquo cui teſtatoꝛ reliquerat:quia filium ſuum eſſe crede- bat cum tamen non eſſet. Dic vt not. gloſ.oꝛdinaria. C. de beredib. inſtituen.l. ſi pater tuus. la. iij. Jtem cui applice⸗ tur id quod aufertur ab vxoꝛe nubente poſt moꝛtem ma⸗ riti poſt annum luctus.Die vt in tex. l.j. C. de lecundis nu⸗ ptijs. Item cui applicetur id quod aufertur ab his qui ſcienter inter ſe contraxerunt inceſtuoſa aut nepharia ma- trimonia. Dic yt in.l. qui contra. C. de inceſtis nupt. Item cui applicetur id quod aufertur ab illo qui aliquem teſtari pꝛobibuit.dic vt in.l.j.ff.ſi quis aliquem teſtari pꝛobibue. ¶ MHot.in eod.in verſicu.pꝛoinde.quod ſententia lata con⸗ tra inſtituentem querelam inofficioſi co abſente non pꝛeiu dicat ei in hoc vt perdat id quod in teſtamento relictum eſt ſibi. Et ratio eſt illa:quia potius pꝛeſumitur ſuccubuiſ⸗ ſe pꝛopter abſentiam qᷓ; ex eo quod litem introduxerit: vt J. de euictionib. l. ſi ideo. in pꝛincip.( Mot. in verſicu. vnde non, als, nunc male. delictum beredis debentis reſtituere bereditatem non nocere fideicommiſſario: hoc eſt illi cui ſienda eſt reſtitutio. Et ſi pꝛopter heredis delictum ſingu⸗ la bona ſint pubucata:nibilominus illa in fiſcum tranſeunt cum onere ſuo. Ipſe enim ita reſtituere tenet᷑ ſicut beres delinquens ſi penes ſe haberet: vt.j. ad Trebel.l. ex facto. §. ex facto. j. ad Sillania. l. cum ⁊ fiſco. ⁊ concoꝛdat ad tex.lj. verſus iinem.j. ſi quis aliquis. - Summarium. 1& Querela inofficioſi teſtamenti an filio adoptato con⸗ uenire poſſit:ſi adoptatio non pꝛobetur. 2 Fllius de reſtituendo grauatus an ex hereditate reſtituen da detrabere poſſit quartas duas. 3 Teſtamento per querelam rupto, quid ruptum intel⸗ ligatur. 4 Eeſtamentum eſt in dubio validandum. 5 Percipiens aliquid ex teſtaméto ratione officij teſtamen⸗ tum nec appꝛobare nec annibilare eo ipſo poteſt. tanꝙᷓ inofficioſum non ideo ad⸗ ateſtatoꝛe viuo ſi ſuccumbat. nulla non excludit ius querelãdi te⸗ mittere debet ſibi donat ſtamentum nullum. §.Si quis impubes. CQuarta ebita ex on ſtitutione diui Papiniani excludit querelam inofficioſſ. quinimo nec illa aufertur poſito quod arrogatus querela intentata ſuccubuerit aſententia lataſuper querela inoff cioſi teſtamenti ius facit quo ad omnes,⁊ fentẽtüs bincin⸗ de diuerſimode latis ſtandum eſt illis, que magis kauem teſtamento:niſi ex parte eius iniquitas appareat, ⁊ quere⸗ lans teſtamentum ex neceſſitate omicij non perdit id quod ex teſtamento ſibi relictum eſt. Nec per inſtitutionem que/ rele quis ſuccumbẽs amittit ſibi queſita iure dotis vel do⸗ nationis, ⁊ ſiue quis pꝛo ſe ſiue pꝛo alio: mediante directo tamen non per obliquum ſibi querat aliquidex teſtamen⸗ to illud amplius querelare nõ pote ſt. h. d. vſq; ad.l. Titia. CrHot.in hoc.F.ſilium adoptatum etiam ſia patre ado⸗ ptiuo ſe inſtitutum non reperiat querelam non habere:cũ quartam ex legali pꝛouidentia recipiat.de qua.6.de ado, ptionib. l. ſi arrogatoꝛ. M Not. ſecundo quod qui contradi, cit teſtatoꝛis voluntati licet perdat lucrum quod ſibi pꝛo- ueniſſet ex teſtamento: vt.. hac.l.q. meminmiſſe. non tamen id quod ſibi pꝛouenit ex legis diſpoſitione. o in hoc.ſ gloſ.t oꝛdina. magnam diſputantem an filius de reſtituen⸗ do grauatus detrahere poſſit ex reſtituenda bereditate quartas duas hoc eſt Trebellianicam iure inſtitutionis: legitimam iure naturer de quo dic vt in authen.de bered. ⁊ falcid..ſi quis autem non in plures. C. ad leg. Falcid. ⁊1 quanᷓ. ⁊.l. in ratione. la.j.j. eo. ⁊ plene per Bart. in. lj. g.in⸗ terdum.j. ſi eui pluſqᷓᷓ perleg. ỹalcid.⁊ Bal. C. ad Trebel. l.iubemus.:.C. famil. erciſcun.. filinm quem babentem. et licet de hoc apud legiſtas in pꝛedictis locis ſit diſputatio. Canoniſt.tamẽ habent deciſum in.c. R ainutius. ⁊. c. Ray- naldus.extra de teſta. TMot.in..ſ ex cauſa.quod inre antiquo rupto ſeu reſciſſo teſtamento per querelam nõ ſo- lum uůlud cenſebitur ruptum quo ad inſtitutionem bere⸗ dis ſed etiam quo ad cetera legata ſingularia pꝛeter liber⸗ tates quod tamen hodie eſt coꝛrectum per authen. ex cau- 4 ſa. C. de liberis preter. CMNot. in.l ſi pars. quod † pluribus bincinde ſententijs contradicentibus: ⁊ conſequenter iu/ riſperitoꝛum opmionibns in dubio illis eſt adherendum qui fauent validitati teſtamenti. Ad idem extra de re iu⸗ dica.c. ſi Pꝛo illis enim benigna ⁊ pleniſſima it interpꝛeta tio. extra de donat. ccum dilecti.ad ſin. Quinimo ad tdem dicimus in depoſitionibus plurium teſtium aduerſantiũ: vt ceteris paribus illoꝛum ſit potioꝛ depoſitio per quos inducitur ſubſiſten. teſtamenti:vt not. gloſ.extra de pꝛoba⸗ tionib.c.ex literis.⁊ not.extra de teſtib.c.in noſtra. Facit.j. deman. teſt.l. Julia. I. Ho. ex ea.l.9. illud parcendum. bis qui ex neceſſitate officij inofficioſum teſtamentum induxe runt ad hoc vt qnod per teſtatoꝛem relictum eſt non amit tant. ¶ Hot.ex eo.quod percipiens quid e teſtamẽto ex neceſſitate officij:puta quia tutoꝛ vel curatoꝛ non videtur adeo teſtamentum appꝛobaſſe: vt poſtea ex perſona ſua inoficioſum dicere non poſſit: cum ⁊ accipiendo ſe appꝛo⸗ baſſe videtur vt officiu n gerens non vt pꝛiuatus ipſo.Ad hoc.j. de his quibus yt indign.l.tutoꝛem. C. de adminiſtra tione tuto.l.cum quodam.Quilibet enim in officio exiſtẽs vicem duplicis perſone gerit, videlicet vt ipſe et vt officia- lis.. de adoptionib.l. ſi conſul. cum ſimilib. ¶ Mot.in.. etiꝗ ſi t in querela.quod querelans teſtamentum vt inofficio⸗ ſum licet perdat ſibi in teſtamento relicta non tamen per⸗ dit viuo teſtatoꝛe donata:ea etenim ſunt extra cauſam bo⸗ noꝛum teſtatoꝛis.j. de legat.ñj...ſequens queſtio. Similiter nec in teſtamento nbi relicta perdit is qui non teſtamen⸗ tum, ſed heredem factum impugnat:vt I. ucius.. Sem- pꝛonio. ¶ Hot.in.. nihil intereſt. quod ſiue per ſe ſiue alio mediante quis ex teſtatoꝛis voluntate lucrum ſentiat afa- cultate querelandi illud excluditur:non tamen directo nõ per obliquum:vt in hac.l.in fin. CrHot.in ea.in.. cum; lius.quod petitio legati non habens effectum non inqucit renunciationem iuris querelandi quod nota:quia admul ta induci poteſt.Et ex huic maxime dixi Bartol. notaſſe quod regula dicens quod per comparitionem de appeb- lante factam iudici a quo inducitur renunciatio interpo- ſite appellationis:vt extra de offic.delega.c.gratum.debet intelligi vt comparitio illa habuit effectum: ſecus autem ſi non habuit effectum: puta ob iudicis repulſam renun/ ciatio non inducitur. Ita dicitur extra de eo qui mitti.in poſſeſſio. cap. cum veniſſent.in gloſ.quod tene menti quia non eſt alibi.⁊ꝛ ad illam optime iudices iſtumter. Summarium. ue, zgius ſü 1 i dyura ſi- b litmpur lmenocnätdy diclolſcwiscam Feniente graake diatedelegt enidercdape durndächon daveu Ronänid nante Qutt Cdelberiy lüliopreten ꝛ pen üümd aubeftdlorn nnihjeinaurbe knnatunCn fliowmqnerci tem typeriesge zmelprutd gstlededtand iexatini toetwinreye reniöspeme Reapieateg z Judfeine relcunpuye liguside etrdeſtpnt gaiffealngu ttgas auler denguina dedr 11 7 d a Kätllan r cnttjgegſt etis locis ſit diſputz cRainutius. ⁊0. F 3 cauſa.quodi per querelam no di intutionem be nSnlariapaeterſi 35 per autben exe⸗ pPars. quod Tpluri bus: conſequenten 0 lis eſt aaberenci 4 idem extra deni leniſma ft interpu fin Quinimoadide teſtium aduerſant R depoſitio per o gloſ.extradep tidLiin noſtra F Kllud parcendum. mteſtamentum inch relictum eſt nonan s quid e teſtamätt el curatoꝛ non ricin poſtea ex perſonaſi accipiendo ſe apyi nyt pꝛiuatus ipſo em.C.de adminiſtr nin in offcio etiltis etvt ipſe et vt omicia nilib. CHot.ineti nentum vt inoffcit lictanon tamenpei nt ertra cauſamte as queſtio. Simil s qui nonteſtam vtl. Lucius..59- d ſfue per ſe ſu telucrum ſemtiit; non tamen direct De inofficioſo teſtamento. 75 &Summarium. Teſtatoꝛ poteſt grauare venientes ab inteſtato de ſol uendo relicto inteſtamento. Hereditas parentum potius debetur filijs qᷓ; econtra: et uare. elictũ ad pias cauſas an poſſit filijs pꝛeiudicare:⁊ quid dicatur ad pias cauſas relictum eſſe. t i9 f iliam ¶ Repetitio legato⸗ 1 erum ab inteſtato nibil operatur vbiper querelam expugnatur teſta⸗ nentum. Et in ſucceſſione contra teſtamentum cauſa filioꝛum eſt pꝛioꝛ cauſa patris: ipſis tamen expulſis pater admittitur:cui non minus hereditas liberoꝛum de⸗ betur qᷓ; hereditas parentum filijs. Et querela pꝛeparata mutata ante moꝛtẽ pꝛeparantis volũtate non tranſmittit ad beredẽ, ⁊ e; poſt facto poteſt quis pꝛo parte teſtatus et pꝛo parte inteſtatus decedere. Et teſtamentum rumpens pꝛo parte:ſibi ſoli pꝛodeſt ⁊ non alteri.hoc dicit vſq; ad.g. contratabulas.l.filio. Ho. in.l. Titia. teſtatoꝛẽ grauare poſſe viuentes ab inteſtato de ſoluendo relicto in teſta⸗ mento, caſu quo deſiciat illud. Idemj. de teſtamen.l. ex ea ſcriptura..j.C. de fideiuſſoꝛibus.l. ea quam. nec mirum cum etiam grauare poſſit venientes ab inteſtato nullo te⸗ ſtamento condito:puta per codicillos tantumj. de iure co dicillo.l.ſi quis cum nullum. Ceterum ⁊ ipſos ab inteſtato venientes grauare videtur cum legata facit teſtamento deſiciente.de legatis.iſ.l. Lucius..Sempꝛoni. ¶ Bot.ſe⸗ cundo ex eo.quia clauſula repetitionis legatoꝛum ab inte- ſtato nihil operatur teſtamẽto impugnato per querelam: licet operetur teſtamento rupto agnatione poſthumi iure iſto:vt j.de fideicommiſſa.liberta.l.generaliter..eꝑ teſta⸗ mento. Quid autem bodie ſit:vtroq; caſu dic vt plene not. C.de liberis pꝛeter.⁊ authen.ex cauſa.⁊ de inuſt.teſtamen. ſilio pꝛeterito.⁊ in.l.ij. de iure codicilloꝛum. ¶ Not.in. g. pater ⁊ᷣ filium.quod ſicut in ſucceſſione ab inteſtato pꝛima cauſa eſt filioꝛum:vt in vulga.authen.in ſucceſſione.cum ſi⸗ milib.ꝛ in authen. defunctus.ita ⁊ in ſucceſſione contra te⸗ ſtamentum. MMot ſecundo ex eo.quod pendente iudicio filioꝛum querelantium:pater decedentis ſiniliter ſe here⸗ dem reperiens querelam non poteſt inſtituere. ¶ Mo.in.l. nam ⁊ ſi parentibus.iure vero hereditatem parentum ma gis eſſe debitam filijs q; econtra. Ad idem.j.vnde liber.l. ſcripto.ad fin.j.de bonis damna.l.cum ratio. ¶ No.ſecun⸗ do ex eo.iure pietatis bereditatem liberoꝛum deberi pa⸗ rentibus quemadmodum ⁊ econtra. Non tamẽ intelligas de ea pietate que cenſeri facit quid ad pias cauſas relictũ. Illud r enim cenſetur relictum ad pias cauſas quod eſt relictum pauperi pꝛo anima:yt not.gloſſ.oꝛdina. de leg.ij. J.ſi quis Titio.ſiue extraneo, ſiue conſanguineo: vt not. glo. extra de ſepultur.c.ij.Ceterum ⁊ ſi diuiti diceret teſtatoꝛ quid ſe relinquere pꝛo anima:non diceretur tunc relictum ad pias cauſas:vt not.gloſ.ſingular.C.de ſacroſanct.eccle. Lj. Item pꝛo imagine aliqua in eccieſia facienda relictum dicitur ad pias cauſas relictum:vt not. Bartoj. ad legem Falcid.l.linea margaritarum. Sed an pꝛo alimentis reli⸗- ctum, adpias cauſas relictum dicatur. Dic vt idem not.j. ad legem Falcid.l. diuus. Item an relictum pꝛo dote. dic vt eſt tex. notab.j.de condi.⁊ demonſt.l. cum bis.. mulier. ibi pietatis cauſa. Ad boꝛum tamen declarationem.vide do. Bal.C.de ſacroſanc.eccle.l.j.C. ad leg. Falcid. authen.ſi mulier.⁊ aut. ſi cum teſtatoꝛ. ¶ Not.in ea.l.. heredi.ibi cũ dicitur pꝛeparata, quod pꝛeparatio indncit querele tranſ⸗ miſſionem:vt in.l. poſſumus.5. fin. cum.l. ſequen. 6. eo.⁊ de⸗ bet intelligi vbi in ipſius querele pꝛeparate pꝛoſecutione perſeueratur:ſecus vero vbi pꝛeparantis voluntas muta- ta eſt:vt hic eſt caſus ſolennis ſimilis:punctaliter ad illum quem in hoc reputat ſingularem, qui eſt in.l.cum mota. C. de tranſac.Et ex hoc infertur ad vnum quod eſt notabile, ſcʒ id quod dicitur quod per litis inchoationem:actio ałs non tranſiens ad heredem efficitur tranſitoꝛia:vt.l.cũ con⸗ ſtitutionibus.j.de actionib.⁊ obliga.⁊ in.l.j.C.vt ex delict. defunc..l.j.j.de pꝛiua.delict.debet intelligi vbi in inſtan⸗ tie pꝛoſecutione eſt perſeueratum: ſecus vero vbi ab eadẽ deſtitit is qui pꝛimo incipit:yt hic do caſum ſolennem:licet 8 Ange. ⁊ male.j. in.l.i. de pꝛiua.delic.dixerit quod caſus in dicta.l.cum mota. de hoc nõ erat alibi. Item infero ſecun⸗ do ad id quod dicitur quod perempta inſtantia non perit vitium litigioſi:vt not. gloſ.in. l.pꝛoperandum.j. C. de iu⸗ dic.licet contrarium not. ⁊ male. C. de fructib.⁊ lit. expen. j. ijdebet intelligi vbi inſtãtia perit lapſu tempoꝛis q trien⸗ nio:ſecus vero deſtitutiue:quia tunc perit effectus litigioſ quemadmodum bic: ⁊ in ſimili perit effectus tranſmiſſio⸗ nis querele:licet Ange. idem ⁊ non bene in.l. apud.j. iudic. ſolui.dixerit caſum.d.l.cũ mota.ad hoc non eſſe alibi. Itẽ infero tertio quod id quod dicitur per litis cõteſtationem interrumpi pꝛeſcriptionem atq; perpetuari tempoꝛalem actionem:vt in. l.j.ad fin. C. de pꝛeſcrip.longi tempo.⁊ in.l. cum notiſſimi.C.de pꝛeſcrip.xxx.anno.debet intelligi vbi poſt litis conteſtationem eſt in eadem perſeueratum: vt ſi ab eadem deſiſtit pꝛopter foꝛtuitos caſus:vt ibidem:ſecus vero ſi non perſeuerauerit ſed deſtitit nulla ductus neceſſi tate:quia tunc interruptio atq; actionis perpetuatio cen⸗ ſentur ſublate:per tex.iſtum in hoc ſolennem quem ad boc allegaui pꝛo ſententia gloſſatoꝛis decr.in.l.fin..de eo per quem fact.erit.vbi plene hãc materiam tractaui.Ad quod facit quod plene not.Guliel.in.l.ſicut. C.de pꝛeſcript.xxx. anno. ⁊ refert do. Bald. in.l.⁊ poſt edictum..j. 3. de iudic. volens quod id quod per citationem pꝛeſcriptionem.xxx. annoꝛum interrumpitur: vt dicta.l.cum notiſſimi.in pꝛinc. ⁊ in..ſicut. debet intelligi vbi citatio in ſuo roboꝛe perma⸗ net:ſecus vero vbi illa eſt circunducta:ex eo quia agens ci⸗ tariq; faciens poſtea non comparuit quo caſu citatio per iudicem circunducitur: vt in dicta.l. poſt edictum.F.j. Et ad boc vltimum adde ad dicta in dicta.l. fin. Hot.in ea.l. S. filius. id ad quod quotidie allegatur, quod eæ poſtfacto quis decedere poteſt pꝛoparte teſtatus ⁊ pꝛo parte inteſta tus:licet non a pꝛincipio:vt inſtitu.de hered.inſtituen..nõ autem.cum ſimilib. ¶ No.ex eadem in.l.ſeq.vnum idemq; teſtamentum poſſe pꝛo parte rumpi ⁊ pꝛo parte validum remanere:⁊ ſic vna eademq; res diuerſo iure cenſeri po⸗ teſt:licet regulariter contra.j.de vſuſcapionib.l. eum qui edes.cum ſimilib. Summarium.+ & Teſtamenti ruptura iuris pꝛetoꝛij beneſicio non im⸗ pedit quin fieri poſſit beneficio iuris ciuilis. Succedens rupto teſtamento per querelam dicitur ei cu⸗ ius teſtamentum rumpitur ſuccedere ab inteſtato. Sententia pꝛo §. Ton tratabu las. Cao lata düber bonoꝛum poſſeſſione contratab.ad irritum deducitur filia poſtea in querela obtinente. Et hereditatem repudians nõ facit partem, ſiue repudiet ante litem motam, ſine poſt. Et ſententia lata in cauſa inofficioſi contra pꝛeſentem facit uus inter omnes:contra abſentem vero ſecus:⁊ ideo liber/ tates ⁊ legata peti poſſunt.hoc dicit vſq; ad.l.mater dece/ dens. ¶ Not.quod † licet fuerit facta ruptura teſtamenti per beneficium iuris pꝛetoꝛij:nibilominus non tollit quo- minus ⁊ illa fieri poſſit per beneficium iuris ciuilis a diuer ſa perſona inſtituenda. ¶ Hot. ſecundo quod annullatio teſtamenti facti a patre contratabulanti non pꝛoœFeſt nlie, que tanqᷓ; exberedata poteſt pariter venire ad teſtamenti rupturam. Similiter nec querela per vnum ex fratribus intenta ſententia ſecuta pꝛodeſt alteri, quando determi-⸗ nate pꝛo parte inſtituta eſt:vt.ʒ.li.in pꝛincip. ¶ Not. ex eo. quod cum duo ſint ius ſuboꝛdinatum habentes:⁊ vnum ſit pꝛius ⁊ potẽtius altero, ſicut hic auus ⁊ neptis: dum tanqᷓ; exheredati intendunt rumpere teſtamentum flij ⁊patris: vt.ð.eod.l.pꝑater filium.⁊ victoꝛia habentis ius poſterins, qui per pꝛius egerit, ad irritum reducitur vincente poſtea babente ius pꝛius potentius. Et ad hoc tene menti not. bunc g. L Not. vltimo ex eo.quod titulus ſententie non pꝛodeſt patri vincenti quominus filie que poſtmodum vi⸗/ cit hereditatem cum vniuerſis fructibus reſtituat: quod nota ad not.in..ſi fundum.C. de rei vendica.vbi babetis gloſ.magnam in quibus caſibus inſtitutus citatus excu⸗ ſet poſſeſſoꝛem a fructuum reſtitutione et quibus non. Cnot.in. l.qui repudiantis.ibi, alter ex lüehis exhereda⸗ iij — 2 —————— ——— —x—— 5 — — ————— 7 1 L 1 ℳ — 21 5n 1 3ſ .u I 1 11 Anbu va Ja a 1 Ir at Uod 20ʃ u 3c. ¹ 1 tis ⁊c.quod cum vnus ex filijs exheredatis indeſinite ſeu ſimpliciter de inofficioſo teſtamento querelatur conſequi/ tur totam hereditatem alio filio non repudiante. Mot. 2 ſecundo f ex eo.ibi, ab inteſtato. quod ſuccedens rupto te- ſtamento per querelam dicitur ei cuius teſtamentũ rum⸗ pitur ſuccedere ab inteſtato. ¶ HNot. ex eo. quod cum duo ſunt filij quoꝛum vnus repudiat alter non, rroondena fungitur vice amboꝛum. ¶ MHot.in..cum contra.quod ſen tentia in cauſa rupture teſtamenti lata contra heredem inſtitutum pꝛeiudicium generat omnibus qui eꝝ fuete ius babere pꝛetendunt: ⁊ pꝛocedit ſi ſit lata contra here en pꝛeſentem ⁊ ſe defendentem. ſecus vero ſi contra contu 9* cem abſentem:vt hic eſt caſus notab.tex.quem Kepede. hanc regulam allegamus quod vbicunq; reperitur dn⸗ tentiam latam contra vnum pꝛeiudicium Hedere 3 l debet intelligi quod ſit lata contra illum pꝛeſentem. idem.j. de euictionib.l. ſi ideo. in eiheipee Pe eweritms ſi pꝛeſes. iſte tres coniunctim ſemper ad hoc allegantur. Summarium.. Jus accreſcendi quo caſu locum babeat in ſucceſſio eab inteſtato.. 2 2 Eeſtamentum maternum an pꝛeteritione vnius ex filjs in totum rumpatur.. uri quod dcu ſibi ignoꝛat competere non renunciatur. 4 Aie inutilis electio non inducit renunciationem vtilis. Ater decedens. Gmar ris incompetentis ignoꝛanter factam non vi⸗ etur quis renunciare iuri quod ignoꝛat ſibi competere. Idem etiam eſt ſi ſibi competere cognouiſſet. Et querelam non poteſt quis intentare de iure niſi pꝛo ea parte pꝛo qua ſucceſſurus erat ab inteſtato. hoc dicit ſe⸗ 1 cundum vnum intellectum. C Hot. ibi, quemadmodum ſi altera ⁊c.quod in ſucceſſione ab inteſtato locus eſt iuri accreſcendi vno ex beredibus repudiante: ⁊ ita etiam eſt in ſucceſſione ex teſtamento. C.quando non peten.partes. l. vnica. cum ſimilib. M Mot.in verſicu. ecundum qnuod.te/ 2 ſtamentum t maternum expꝛeteritione vnius ex filijs nõ in totum rumpi:ſed pꝛo parte hoc eſt quantum concernit ipſum pꝛeteritum:ꝛ hoc ſecundum vnam opinionem.Con traria not. ponitur in verſicul. ceterum quod teſtamen- tum infoꝛmetur in totum:vnde punctus iſte non deciditur niſi vlterius diceretur quod vltima opinio ſit tenẽda: quia cum plures opiniones ſunt vltime adherendum eſt in du⸗ bio:vt.filium.. Sabinus.in gloſ.j. ad Trebellia. Quid ta men bogie ſit: ſcilicet in quo annulletur teſtamenkum per pꝛeteritionem filij:⁊ in quo non: dic vt in authen. e cauſa. C.de liberis pꝛeteri.⁊.l.ſilio pꝛeterito.j.de iniuſt.teſtamen. ⁊ in. poſthumo. C. de contratabul. Mot.in verſic. neq;. icql quod ſemper allegatur:quod non videtur quis renun⸗ ciare iuri quod ignoꝛat ſibi cõpetere. Ad idem.S.de tranſ⸗ actioni.l. Aquil.⁊.l.cum Aquiliana. ⁊.l. qui cum tutoꝛibus. j. de pact.l. tres fratres. de condictio.indebi.l.fin..idemq;. ¶Mo. in verſic. cum ⁊ bi. ad hoc quod ſemper allegamus 4 ſcilicet quod per electionem ⁊ vie inutilis non videt᷑ quis renunciare vie vtili ſeu iuri competenti: quod dic vt plene not:j.de'acquiren.heredill.Elodius.j.de petitio. here.l.le⸗ gitimam. C. de condictionib.l. ſina. ¶ Mot.in. e. in verſicu. ex quibus apparet. quod teſtamento reddito nullo pꝛete⸗ ritione filie, eadem pꝛeterita non poteſt vniuerſam petere bereditatemn:ſed pꝛo ea ſola parte, pꝛo qua ſucceſſiſſet, pu⸗ ta nullo facto teſtamento.( Hot. ex eo. filiam inſtitutam appꝛebendentem bereditatem ex teſtamento nullo poſſe illam eandem appꝛebendere ex ſucceſſione ab inteſtato: quaſi pꝛimus appꝛebenſionis titulus fuerit nullus. d Summarium.. 1&. Carboniana bonoꝛũ poſſeſſi petat, ⁊ ad quid valeat. poſteſſio qnando aquibus com- 3. udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. 2 Alcctio inſtituti per appꝛehenſionem bereditatis confuſa teſtamento inualidato reuiuiſcit. — 7 7 Llide inofficioſo. e. UNna bonoꝛum poſſeſſio non datur filio rite exbe⸗ redato qui filius eſſe negatur. Et querelans cauſa querele pendente actionem mouere aliquam nõ de bet, licet vna cum querela poſſit petitionem bereditati. exercere.Et renunciatio facta iuri querelandi cui cauſa 3 dolus dedit renunciantem non ſubmouet.⁊ imputaturbe redi ſi ſoluerit exteſtamento quod ſciebat foꝛe mualidum ea autem per querelam annullatio actio.per pꝛius confuſa in fauoꝛem beredis ſcripti deducitur.⁊ pactum patris 35 querela non pꝛeiudicat tilio nec econtra:⁊ qui querelã 8 uet non vt ſibi commodum paret, ſed alteri vel non: vti e ſed alius ſuccumbat in teſtamento tamen relicta non 29 dit.hoc dicit vſq; ad.l.ſi pꝛoponas. Hot.pꝛimo tũc a bonianam bonoꝛum poſſeſſionem competere, cum filio ad paternam hereditatem capeſcendam aliud non obeſt ꝙᷓ abnegatio filiationis. ¶ Not.ſecundo ex eod. eundem 3 petitione Carboniane poſſeſſionis excludi, vbi eidẽ aliud pꝛeter filiationis negationem nocet, ſcilicet exheredatio facta ex cauſa tali, que exiſtens vera eundem etiam filium paterna pꝛiuaret hereditate. Ho. quod Carboniana bo noꝛum poſfeſſio valet ad duo. Pꝛimo vt qui pꝛimo illam obtinuit ex bereditate alimenta percipiat. Secundo vt hereditarias actiones ne in eispꝛeiudicium patiatur: quia foꝛte periculum erat in moꝛa poſſit inſtituere: vel res ad quam dirigebatur actio foꝛet peritura.( Not.in..qni de inofficioſo.gloſ.oꝛdina.quod hereditatis petitio conditio⸗ naliter in vno eodemq; titulo vna cum querela deduci po⸗ teſt:puta dico teſtamentum patris eſſe inualidum cu mme contra ſolitam pietatem hereditate pꝛiuauerit: ⁊ ita pꝛo⸗ nunciari peto:vt ſi in hoc obtinuerim ex nunc pꝛopono be reditatis petitionem adu erſus beredem ſcriptum vt mi⸗ bi bereditatem paternam reſtituat. Hot in.l. eum qui. renunciationem dolo factam renuncianti pꝛeindicin afferre. ¶ Not.in..item queſitum. quod 49 bee ex teſtamento quod ſit nullum ⁊ inualidum ſolutum non poteſt repetere. CMot.in..idem reſpondit. quod actio inſtituti per appꝛehenſionem bereditatis confuſa illa ab eadem ſublata teſtamento pꝛonunciato nullo vel inualido reuiuiſcit. ¶Mot.in.l. filius non impeditur. ibi quoniam alij commodum eſſet. tex. per quem pꝛobatur quod de in⸗ re Digeſt. ſilius in poteſtate patris exiſtens non ſoluũ erat dominus caſtrenſis vel quaſi caſtrenſis peculij, ſed etiam pꝛculij aduentitij:hoc eſt ex eis quod ſibi aduenit ex bonis matris vel materne linee. quod dic vt plene dixi in.li.C qui admitti.¶ Not.in ea.in verſi. multomagis ⁊c.quod vt querelans teſtamentũ eo quod eidẽ ſibi relictum eſt pꝛiue tur:neceſſe eſt vt ad id faciat iure aliquo immediate ſibi competenti ex perſona alterius, puta tanqᷓ; tutoꝛ, beres vel pater exheredari:yt hic ⁊.S. eo..ſi pars eadem.in fi. Summarium. 2 Querela inofficioſi teſtamenti non competit pꝛeteri- to:ſed exheredato. e t Donatio inter viuos an quando in legitimam computet Querela inofficion teſtamenti quibus competat. — J pꝛ op on 48 C Filius emanci * patus pꝛeteritus — er contratabulas intantum annullat quan- tum adſucceſſionem teſtamentum quo ad ſuc⸗ ceſſionem:vt cum nepote in poteſtate retento cõiungatur: exheredatus vero admittitur ad querelam. ⁊ qui ius euin cendi hereditatem habet:ſi cum eo a quo poteſt euincere, vt cum berede contrabat, iuri euincendi renunciare vide⸗ tur, ⁊ querela etiam agnita locus eſt iuri accreſcendi. di⸗ uerſe ſententie in cauſa inofficioſi pꝛolate faciunt vt quis pꝛo parte teſtatus ⁊ pꝛo parte inteſtatus decedat:vt do⸗ natio inter viuos ex pacto in legitimam compntatur: vel ſiilla in legitimam non ſamficit ad ſupplementum agatur.⁊ admiſſus ad querelam inofficioſi qui admitti non debnit, teſtamentum dcdamivoftc rkend 13 1(Fcirlün donan öce anmenä dpodſi Cheteron apercauof jyreintutor hodletunenſe vit aod ac gitinantſta m Cfhetce mamhabensſec ſaſtivilegtim notolagin Neogeradtc ſwrenzenitm daceſtdich. N 1Seaatf ftarownfleni dfllo queralur tdonsprerni damagate ato nullo velinu⸗ mpeditur. bi quon pꝛobatur quoday exiſtens non ſolür enſis peculij, ſed ti dd fibi aduenitexbn cyt plene dirij inliſ ultomagis c.quod fibi relictum eſt,pin aliquo immecdiate 3i uta tanq tutoꝛ, bera pars eadem inſi m. F n competit pꝛeten gitimam compm s competat. Fülius ema . atus pꝛeteri tum annullät qhe amentum qvoac— retento coiungan nerelam quiinse a quo poteſt ruine cendi renunciareſi De inofficioſo teſtamento. 76 teſtamentum rumpit:⁊ pꝛopter iuris ſuperuenientiam ad ſucceſſionem quis admittitur. hoc dicit vſq; ad.l.ſi ſub hac. Ctot.in..i pꝛoponas. pꝛeterito querelam inofficioſi nõ competere ſed exheredato tantum a rite ſupple: vt.unon utauerit..non queuis.j. de contratab. quod intellige in teſtamento paterno:in teſtamento vero materno ſecus eſt: quoniam filio pꝛeterito querela ſibi competit: quia pꝛeteri tio matris habetur pꝛo exhere datione: vt inſtit. de exhere. liber.ẽ. mater. ad cuius intellectum vide gloſ.in aut. de he redi.⁊ falcid..exheredatos. ¶ Hot.in ver.quod ſi exhere datus.quod emancipatus rupto per eum teſtamento per querelam filio ſuo in ſucceſſione paterna bannitur adeo vt pariter bereditatem obtineant. Ad idem. j. de coniungen. cum emancip.liber.ꝓer totum. ¶ Mo.in..ſi hereditatem. quod contrahens cum aliquo ſcienter vt cum tali adeo vi⸗ deatur fateri illum eſſe talem vt omni iuri quod ſibi com- petebat ad illum tale non eſſe dicendum renunciaſſe vide- tur. ⁊ ad hoc continuo allegamus iſtum text. Ad idem. C. de contraben.⁊ committen.ſtipu.l.optimam. ¶ Hot.in.l.ſi ſunt duo.quod paria ſunt quem excludi tẽpoꝛe vel renun/ ciatione ad ius accreſcendi actionandum. ¶ Mot.ex eo.ſe⸗ cundo quod licet poſt hereditatem aditam per omnes he⸗ redes non ſit locus inter eos iuri accreſcendi: vt. l.H. in⸗ terdumj.de vſufruc.accreſc.nihilominusſecus eſt in que- rela:quia poſt illam pariter exheredatus aditã ats agni⸗ tam ius vnius renũciantis accreſcit alteri:vt hic eſt caſus. ¶Not.in.l.circa. ſuper verbo, diuerſi iuris. qð poꝛtio tur⸗ pis perſone heredis inſtitute vna cum fratre in fraterno teſtamẽto illo eodem rupto quo ad turpem perſonam per querelam inofficioſi non tranſit ad fratrem inſtitutum ius accreſcendi, ſed ad ipſum querelantem facit tranſitum. Crnot. in.l.ſi non moꝛtis. quod donatio inter viuos ita demum videtur in legitimam imputari quãdo eſt expꝛeſſe actum ⁊ non ats. Adidem.C. eo.l.ſi quãdo.g.⁊ generaliter. ad quod vide plene Bartol in. l.in quarta.j.ad leg. Falci. CHot.ex eo.ſecundo ꝙ iure iſto ad excludendum filium a querela inofficioſi paria erant eundem habere legitimã iure inſtitutionis vel habere iure donationis inter viuos: hodie tamen ſecus eſt:quia ſi iure inſtitutionis non habet poſito quod quocunq; alio:nihilominus teſtamentũ rum⸗ pit: vt in aut. vt cum de appel. C. eo. g. aliud quoq; capitu- lum. ¶ tHot.ex eo.ſecundo quod quis non integre legiti⸗ mam babens ſed minus:aliund teſtamentum non querelat: ſed vt ſibi legitima compleatur agit. Ad idem.. eo.l.omni modoI.qui in pꝛioꝛibus.⁊.l.ſcimus..repletionem. ¶ Ho. in eo.ver.aut certe.locum eſſe collationi cũ quis ad ſucceſ⸗ ſionem venit rupto per querelam teſtamento:quid autem bodie ſit:dic vt.C.de colla.aut.ex teſtamento. Summarium. ‿ egatio filiationis per patrem facta an ſit plena pꝛo- batio non filiationis:⁊ quid de negatione matris. Filio querelanti teſtamentum paruum inofficioſum an ex bonis paternis ali debeat:⁊ quid de monacho cõtra ab/ batem agente. ᷣ̃ ¶ Is cui euincitur bere 66 3 3 ſub hac. K. agit ad pꝛeciũ ſer⸗ Nuoꝛum quos manumiſerat cauſa cõditionis im⸗ S(plende: inde non ſeruata tranſactione ſuper querela inofficioſi non obeſt tranſigenti, ⁊ negatio filiatio- nis illam non tollit:nec miles militis teſtamentum quere- lare poteſt,⁊ pendente appellatione in cauſa querele filius exberedatus de bonis paternis ali debet. ⁊ pꝛeteritio ma- tris de filio facta ex cauſa vitiat inſtitutionem non autem legata ſm Imperatoꝛem: ſed pm Paulum ſic. h. d. vſ q; ad l.ſi ſuſpecta. ¶ Hot.in.l.ſi ſub hac. quod qui dimittit vnum vt conſequatur alterum:de relicto nõ impeditur quin pꝛe/ cium recuperet:⁊ ita ſemper allegamus. ¶ Mot.in.j.ſi inſti tuta.quod fidem non ſeruanti fides nõ ſeruatur ⁊ ita ſem⸗ per allegamus. Ad idem. j. locati. l. quero.. inter locato- rem.a. C. de pact.⁊ de tranſactionib.j.cum pꝛoponas.quod intellige etiam ſi in conuentione interuenerit iuramẽtum. extra de iureiurã.c.peruenit. Pꝛincipium huius legis de⸗ à clara vt plene dixi. 8. de tranſactio. lncum mota. C tHot. in eo.. ei qui.quod negatio filiationis facta per patrem non inducit plenam pꝛobationem quem non eſſe flium. Quid autem in negatione matris:dic vt in tex..vlti. C. de pꝛoba. Sed an affirmatio parentum pꝛobet filiationem⁊ affirma tio fratris fraternitatẽ.dic de pꝛimo vt de teſta.l. neq; pꝛo- feſſio. extra de pꝛobationib.c.per tuas.a de filijs pꝛeſbyt.c. Michael.de ſecundo dic:vt in.l.non nudus.⁊qnon epiſto⸗ lis. C. de pꝛoba. Qualiter autem pꝛobari poſſit filiatio cu⸗ ius difficillima eſt pꝛobatio:vt dicit text.in.l. Lucius.C.de condi.⁊ demonſtra.dic vt plene dixi in.l.neq;. ¶ Hot.in.C. de inofficioſo. aduerſus teſtamẽtum militis querelam nõ poſſe inſtitui: quod dic vt dixi.3. ea.l. Papinianus.5. con⸗ tra veterani. ¶ No.ſecundo quod in his in quibus tracta⸗ tur de reſciſſione teſtamenti pꝛiuilegiatus contra pꝛiuile⸗ giatum non vtitur pꝛiuilegio: quando autem ⁊ in quibus caſibus vnus pꝛiuilegiatus contra alium pꝛiuilegio vta- tur:dic vt not.declarat litera..de minoꝛib.l.verum.g. fina. cum.l.ſequẽ.⁊ vt plene not.Cyn.x⁊ alij.C.de ſacroſanc.eccle. authen.quas actiones. ¶ tHot.in..de inofficioſo.filio pa ternum teſtamentum querelanti egeſtatis ratione in cau⸗ ſa appellationis ex bereditate paterna alimenta deberi. ¶RNot.in. e. gloſ.oꝛdina. dicentem monachum alimentan⸗ dum de bonis monaſterñ dum contra abbatem ſuũ agit: de quo tamen caſus eſt apud canoniſtas extra de accuſa.c. exr parte.⁊ ad idem.l.fin. C. de oꝛdin. cogni.& Not.in.l.cum mater. militem pꝛeteritionem a matre de filio factam falſo rumoꝛe pꝛolato ipſum teſtamentum reddere inualidum: non ſolum quo ad inſtitutionem: ſed ⁊ legata:quod decla⸗- ra vt plene in.l.vlti.j.de hered.inſti.⁊.l.ſicut certi.z.l.ſi cum vel in vtero.C.de teſta.mili. dSummarium. ‿ Legatarij poſſunt adeſſe cauſe inofficioſi vbi dubi/ tant de colluſione. Filius ſpurius poteſt matris teſtamentum querelare:non patris. Filius exheredatus an poſſit patris teſtamentũ ratificare vt inde efficiatur validum. 3 ſuſj ecta ¶ Lcgatarĩ poſſunt G2 P adeſſe cauſe inofficioſi 4 ſi dubitant de colluſione. et etiam a ſententia cCötra beredem lata poſſunt appellare. Et ſilius ſpurius teſtamentum matris inofficioſum dicere poteſt.⁊ tranſactio facta in cauſa querele firmat teſtamentum adeo vt exinde legata debeantur a filius etiam putatiuus de in- officioſo teſtamento non agit.Et ibi teſtamentum inoffi⸗ cioſum dici poteſt vbi heres inſtitutus domicinum habet. ⁊ in querela eſt locus ſucceſſoꝛio edicto:⁊ vniuerſalis agni tio non inducit teſtamenti appꝛobationem: ſed particuĩa⸗ laris ſic: ⁊ per pꝛeſtationem patrocinij in fauoꝛem teſta⸗ menti inducitur eiuſdem pꝛobatio. hoc dicit vſq; ad iin. CtnHot.quod legatarij ⁊ quilibet cuius intereſt dum du⸗ bitatur de fraude per pꝛincipalem litigantem in iudicio committenda liti poſſunt aſſiſtere adeo, vt ⁊ teſtes ſi ipſi a pꝛincipio litem aſſumpſiſſent pꝛoducere poſſunt:vt hic in gloſ.Ad idem.C.de litigio.aut᷑.nunc ſi heres.a.de pꝛocur. l. Paulus.⁊.c. ſi quem. lib. vj.⁊ declara vt not. Innoc. extra de re iudic.c.quamuis.⁊.c.cum ſuper. ¶ Mot.in eo.ibi, biſ demq;.legatarij ⁊ conſequenter quilibet alius cuius in⸗ tereſt poſſit a ſententia contra teſtamentum vel cõtra aliũ pꝛincipaliter lata cum intereſſe pꝛetendant appellare. Ad idem.j. de appellationib.l.a ſententia. in pꝛinc.⁊.6. ſi heres. ⁊per.l. tHMot.in.§. de inofficioſo. quod filius ſpurius te⸗ ſtamentum matris querelat licet non patris: vt dixi.3. eo. lj.non autem quando filius ſpurius ab inteſtato matri ſue ſuccedit:dic vt in tex.l.ſi qua illuſtris.C.ad Oꝛficia.⁊ inſti. eo. titu.. nouiſſime. ¶ Mot.in. e.g. in ea. quod non curatur ad ſciendum quo in loco teſtamentum effectum eſt vt que⸗ rela pꝛocedat, ſed locus vbi heres inſtitutus domicilium habet. ¶ Ho.ſecundo ex eo quod vbi agitur de reſciſſione alicuius actus agens ſequitur foꝛum conuenti.Ad idem C. vbi ⁊ apud quem.l.ij. CHot. in..ſi is qui. in querela lo- cus eſt edicto ſucceſſoꝛio. quod dic vt plene not. 5. eo. l. pa⸗ 3 ter filium.*. ff. de liber. ⁊ poſthu.j. ſi in ſ uis. ¶ t Notin eo. in k iiij 1 e ueg S0a 2n 1 11 3zo; 48 1 3. udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter. part. verſic.quid ergo.quod appꝛobatio filij exheredati inducit validitatem teſtamenti quod ex ipſa exheredatione ei at inualidum. Ad idemj. de iniuſt. teſtamen.l. filio pꝛeterito. No. ex eo.ibi puta in teſtamento aſcripſerim ⁊c. quod ri te facta cenſetur exheredatio illa que per voluntatem filij pꝛocedit:poſito quod ałs nulla ſubſit iuſta exberedationis cauſa. Ad idem. j.de contratabul.l.non putauit.. ſi quis ſua manu. Ande videtur hic caſus pꝛo eo quod diſputat ſolenniter gloſ.in..ſi quando.ad fin. C. eo.ſcilicet an valeat iſta exberedatio ex eo vt teſtamentum remaneat validum exheredo te ſilium quia vis exhereda ri. De quo dic vt ibi. ¶ Hot.in.l.ſi exberedatus.quod adnocationis ſeu pꝛocu⸗ rationis officium pꝛeſtitum in cauſa vna in vnius fauoꝛem pꝛeiudicat aduocato vel pꝛocuratoꝛi ſi contra een no⸗ mine pꝛopꝛio vel ad eoꝛum vtilitatem volunt quere a ii⸗ ſtituere:quod intellige ibi tunccum pati ocinium pꝛeſtite⸗ runt in eadem cauſa in qua ſciebant ſe inten eſſe pꝛopꝛium pꝛetendere, ſecus vero ſi hoc ignoꝛabant: qnia tunc pꝛeſta⸗ tio patrocinij non pꝛeiudicat:vt.j. de velj vendic.l.inter offi⸗ cium.c.C.eo.titu. Audo. Roma. ¶ Depetitione bereditatis. Rubiica. Summarium. Teſtamento a pꝛincipio exiſtente nullo per illius vali ditatem debetur bereditas. 2 Heres inſtitutus an ſi in aliena ſit poteſtate poterit nihilo minus ſua pꝛopꝛia authoꝛitate hereditatem appꝛebẽdere. 3 Judicium petitionis bereditatis an poſſit inſtitui aduer⸗ ſus poſſidentem rem etiam minimam ipſius hereditatis. 4 Judicium vniuerſale quos habeat effectus. S Treditas ¶ Hereditas ad ſ ꝛ nos pertinet aut ve Eteri iure aut nouo:aut ex teſtamento aut Sab inteſtato. Itẽé aut immediate aut per Amediam perſonam: aut iure acquiſitionis aut iure tranſmiſſionis. Et iudicium vni⸗ non de iure ciuili ſed de iure pꝛetoꝛio tantum: quod dic vt plene not.j. de iniuſto teſtamen.l. filio pꝛeterito. C. de bo⸗ 2 noꝛum poſſeſſio. contratabu. l.poſthumo. tMot.in. l.ve⸗ luti.quod ad hoc vt quis heres inſtitutus in aliena poteſta te conſiſtens, poſſit adire bereditatem neceſſarius eſt iuſ⸗ ſus illius ſub cuius eſt poteſtate de iure Digeſt. quod dic vt in.l. qui in aliena. in pꝛincip.⁊.l.ſi quis mihi bona.. iuſ⸗ ſi us.j.de acquiren. heredi. Mot.in. e.in verſicu.ſed a ſi Ti tio.⁊ ita ſemper allegatur.quod heres beredis teſtatoꝛis eſt heres. Ad idem.C. de beredi.inſtituen.l.vlti. quo tamẽ iure hoc ſit dic yt hic dicit not.gloſin verſi.intendere poſſu 3 mus. C tMot. in.. ſi hereditatem. indicium petitionis he⸗ reditatis quod eſt vniuerſale poſſe inſtitui etiam aduer- ſus poſſidentem vnam rem hereditariam etiam minimã: 4 vt in licet minimam. cum.l. pꝛeceden.j. eo. tMot. ſecun⸗ do quod eodem vniuerſali iudicioſ equi debet condemna⸗ tio ad fiendam reſtitutionem non ſolum in eo quod a pꝛin⸗ hi une conuentus poſſidebat ſed etiam in co quod pen- 3 ü57 4 iudicio poſſidere cepit: licet concluſio libelli ad vnã Cn 3 dinn reſtituendam dirigatur quod eſt notandum. 3 ſ ddldinns ad in iudicijs vniuerſalibus res effici⸗ ur leigloſiper ſolã citationem:pꝛout hic eſt, in verbo, con trouerſia:que quidem per citationem fieri incipit vt dice⸗ tur..de tranſactionib..qui fidem. Hot. ſecundo quod per ſolam citationem indicio vniuerſali interdicta cenſe- tur ipſius rei ſuper qua lis agitatur alienatio Quid au⸗ tem in alijs iudicijs particularibus per quem actum in eis ſiat res litigioſa:⁊ conſequenter eiuſdem interdicatur alienatio:dic vin. l. ff. eod. titu. Et plene dixi in. l. quanqᷓ.· Juliaj. de aqua pluuia. arcend. poſt gloſ.⁊ Barto. Ckot. kertio quod licet moto particulari iudicio res itigioſa non poſſit alienari aliquo modo regulariter: vt. l. finna. C. de litigio. nihilominus moto iudicio vniuerſali:vt ſi pꝛeſtetur ſatiſdatio de reſtituendo rei alienate pꝛecium. CRotiin verſicu.cauſa autem cognita. quod pꝛobibitio alienatio- nis in genere non includit quin alienationes neceſſarie ſeu vtiles fieri poſſint. Ad idem.j. famil.erciſcun.j. aliena- tiones. ¶ Not. in.l.ſi teſtamentum.: gloſ.in ead. quod iura dicentia queſtionem falſi teſtamenti ſuſpendere iudicia actio.que ex eodem teſtamento pꝛoducuntur pꝛocedere ſi dicens falſum velit ſuſpendi:ſecus autem ſi nolit: quia tũc inuito ſuſpenſio inducitur.quod nota. Summarium. ‿ Queſtio ſuper teſtamento mota ſuſpendit omne iudi cium ex eo dependens:etiam ſi ſit libertatis. Querela inofficioſi per actionem mota terminatur quin⸗ quennio. Teſtis in iudicio pꝛoductus an ſit examinandus extra ar ticulum ad quem pꝛobandum pꝛoductus eſt. Jquis libertatem. 0ue Nperteſtamento mota vel moueri ſperata facit quodomne iudicium ex eo dependens ſuſpen⸗ datur etiam ſi ſit iudicium libertatis:⁊ ne nimium illud in ſuſpenſo duret ei qui agere poteſt contra teſtamentum ter minus ad agendum ſtatuitur:quo tranſactio in indicio de libertate pꝛoceditur. Secus vero eſt vbi libertatis queſtio ex teſtamento non dependet. hoc dicit. C MNot. quod liber- tate t ex teſtamento petita ſuſpenditur per impugnatio- nem teſtamenti iudicium deductum vel deduci ſperatum. Adidem.al.pꝛoxi.⁊ l. ‚diuus. in fin. An autem per queſtio⸗ nem motam ſuper petitione hereditatis ſuſpendantur iu/ dicia particularia ex teſtamento vel extra teſtamentum habentia fundamentum mota contra poſſidentem bere- ditatem: dic vt plene not. C. eod.J.vlti. Not. ſecundo ex eo. quod tertinm comparens in iudicio inter duos moto, poteſt opponere dilatoꝛiam exceptionem pꝛo ſuo intereſ⸗ ſe:hoc eſt ne cum ſuo intereſſe vlterius pꝛocedatur. Adde quod etiam tertius eum ſua intereſt, lite inter duos mota comparẽs opponere poteſt exceptionem peremptoꝛiam. ⁊ pꝛobatur.s.titu.pꝛoxi.l.ſi ſuſpecta. ¶ Not.in ea.in verbo, iudicij.quod ⁊ ſi quis compareat pꝛopter ſuum intereſſe ibidem cogitur litigare, vbi⁊ illi inter quos eſt ĩpſe in ius litigant: vt. S.de iudic.l. venditoꝛ.⁊. C. vbi in rem action. lij ¶ Mot.in. e. in verſicu. nam cum quidam.ibi, non ſuſpecti per quinquennium:c. ſecundum vnum intellectum: quod querela ⁊ inofficioſi dum mouetur per viam actionis in⸗ tra quinquennium moueri debet: vt.l.ſi quis fulum.in fin. ⁊.l.ſancimus.C.de inofficioſo teſtamen. Eld idem. 6. titulo pꝛoxi.l. Papinianus.⁊ eſt boc ſpeciale cum ałls regulari⸗ ter tempoꝛa ad agendum perpetua ſint in excipiendo:vt.l. pure. in fi.j. de annali exceptio. De intellectu autem illius regule dic vt in.l.nam ⁊ poſtea.. ſi minoꝛ. j. de iureiurand. ⁊ in.l.ſi ſuperuacuã. C. de tempoꝛib. in integrum reſtit. per Cyn. ¶ Not.in. e.verſic.plane.ibi ſummatim ⁊c.quod cum alicui tempus ſtatuitur non leuato velo, ſed pꝛecedente ſal tem ſummaria cognitione cauſe: ⁊ quando determinatum tempus ad agendum alicui determinari poſſit: dic vt in. diffamari.C.de ingenuis manumiſ.⁊ in.l. Titia.j. de accu⸗ ſatio. ¶ Not.ex.e.quod cũ quis ſi conueniatur opponere poteſt exceptionem pꝛopter quam in actione ſuper qua conuenitur neceſſario ſuperſedere debet ſtatim poteſt ei⸗ dem terminus iudicij intra quem iudicium deducat vtiV lud finem accipiat: ⁊ conſequenter ex eo amplius ſuſpen⸗ ſio non cauſetur. Ad idem de reſtitutione ſpoliato. cap. frequens..ſolet.libꝛo.vj.⁊ dixi..qui ſatiſdar e cogantur.l. de die. in pꝛincip. ¶ Not.in.e.in ver.quoties.quod cum ſint duo iudicia paris potentie quoꝛum vnum nil habet com- mune cũ altero:ſuper vno motio, ſeu ſpes de mouendo nõ inducit ſuſpenſionem in alio. Quando autemper motio/ nem actionis vnius iudicij in alio ſuſpenſio cauſetur— dic G yt plene damewoae iagadaei t nndecn teroinebi erltignrt jrtrctnelni tixpener Gunzqaam pfe wtan CTor,l firenacigute reperdifini nnpdetſts dekeſtdi daa nläne donideülodtn idhr anſeg nnſegeiwn tenian aogr tur hiceſte doucxlſ „ll.erciſcuna nagofin eanlän nenti ſuſpen gecholt Noducuntn s autem ſi poaith nota. p 1 ndi libertatis, mota terminatu examinandus em ductus eſt. ³ ftatem. el moueri ſperauz; eo dependensſi S. ⁊ne nimium inn ontra teſtamentun tranſactio in maco 1 ilbertatis qn acit. CHot. quodi tur per impugua m vel deduci ſperan An autem per queſ tatis ſuſpendantur. el ertra teſtament à poſſidentem pen tti Not ſecunqo cio inter duos u onem pao ſuoin us pꝛocedatur.a lite inter duosn lonem peremptoin Chot iin eain ren pꝛopter ſuum inteni ter quos eſtipſe nii C. ybiin rem actionli dam ibi, non ſuſpec um intellectum: qnol per viam actionis in Mfi quis fillumiin fin. nId idem. S.titulo cum als reguarv tin excipiendo:vt ellectu autem illiu oꝛꝗ. de zureiurand integrumreſtitye matim ac. quoda- Ao,ſed pꝛecedemt, nando determinan nari poſſit: dicſti rinl.Titiajſde d” onueniatur oppol, rin actione ſuper⸗ debetſtatim poti udieiundeclan lius(u le tonnerin eſtituti dan odcuu- De petitione bereditatis. wr. t plene not. gloſ. ð.de iudic.l.per minoꝛem.C.qui accuſari nen poſſt ue de C. de oꝛdi.ij.⁊ alijs ſequen. C Mot.vlti⸗ mo ᷣ gloſſ.oꝛdinaria ſuper verbo, amittat. quod teſtes in⸗ ducti ſuper articulo vno non debent ſuper alio ab eodem remoto examinari:vnde ſemper allegamus quod non de- bet teſtis examinari/extra articulum, ad quem pꝛobandũ pꝛoductus eſt. Et cum hac concoꝛdat alia in l. ſi duo. S. idẽ. j. de iureiuran. ⁊.l. momentance. C. que leg. perſo. Sed du⸗ bium eſt an ſi extra articulum illum fuerit examinatus et depoſuerit valeat depoſitio eius. Dic bꝛeuiter qð inter⸗ rogatus deponit ſuper eo quod nibil penitus facit ad cau ſam:⁊ tunc id quod deponit non valet: vt in.c.cum contin⸗ AHA NR= gat.⁊ quod ibi not. extra de offic. delega. Aut interroga- tus deponit in eo quod facit ad cauſam:⁊ tunc aut iurauit dicere veritatem tantum ſuper articulo ad quem pꝛoban/ dum pꝛoductus eſt, ⁊ tunc ſi extra illum deponat nihil va⸗ let depoſitio:vt eſt caſus extra de teſtib.c.de teſtibus. Aut iurauit dicere veritatem ſuper illo ⁊ tota cauſa: ⁊ tunc va⸗ let dictum ſnum etiam in eo quod extra deponit. de hoc extra depoſiti.cap. cum dilectus.Et iſtam diſtinctionẽ ſu⸗ per hoc not. ponit Barto. hec iura non allegans, ſed alia male pꝛobantia in.l.diuus. j. de queſtio. ⁊ idem vide quod not. Specu.in titu.de teſtib..j. ¶ Item not.in gloſſ. ma⸗ gna in hac.lad tria. Et pꝛimo ibi ſi non plenumac. quod id quod dicitur quod ex re inter alios acta tertio iudicium non aufertur: vt in rubꝛi. que res iudica. non noc.debet in⸗ telligi iudicio pleno non qualiquali vnde ipſi tertio aufer⸗ tur. Ita dicit hic not.gloſſ.pꝛo qua vide quod not. Bartol. in.l.admonendij. de iureiuran.⁊ in.l.a ſentẽtia j. de appel⸗ lationib. ¶ Not.ſecundo ex.e.ibi dum dicit aliqua interue niente. quod ſicut comparente illo qui citari facit citatio circunducitur pꝛo nulla habetur: vt in.l.⁊ poſt edictum. 5. de iudic.ita etiam ⁊ circunducitur nullo ipſoꝛum litigan⸗ tium comparente hoc eſt nec citato nec citari faciente. Et iſta gloſſ.de iure ciuili ad hoc non eſt alibi.vide tamen qð not. Innocen.extra de officio delega.c.conſuluiſti. ¶ Not. tertio in.e.ibi, nomine exberedati. gloſ.ſingula. quod vnus ex litigantibus etiam de mandato ⁊ nomine tertij cuius intereſt, ne in iudicio pꝛocedatur ſed illud idem ſuſpenda- tur, opponere poteſt exceptionem ipſius iudicij ſuſpenſi⸗ uam, quam ipſe tertius potuiſſet opponere:quod eſt bene notan. ¶ Mot.vltimo tex.ibi, dum dicit aut inducatur ant finem accipiat ⁊c.quod diuerſa ſunt iudicium finem acci⸗ pere per diffinitiuam ſententiam vel per circunductio⸗ nem pꝛoceſſus. Quid autem pꝛopꝛie inducere ſeu circun⸗ ducere ſit.dic vt in gloſ.⁊ in dicta.l.poſt edictum.. circun⸗ duci.⁊ in.l.ſi non interdictum. als..inductum. C. de ſolu⸗ tionib. illud tamen not. ⁊ tene menti quod eo ipſo quod iudex cauſe appellationis cancellat pꝛoceſſum cauſe co⸗ ram ſe geſtum eo ipſo intelligitur confirmare pꝛimam ſen tentiam aqua eſt appellatum etiam ſi nibil aliud loqua- tur. Hic eſt text. iuncta gloſ.ſingula. C. quomodo ⁊ quan⸗ do iudex.l.ſi pꝛeſes. Summarium.. Inoꝛans non videtur ſuo iuri renunciare. Poſſeſſionis ſpecies triplex eſt. Hereditatis petitionem ad rem vel minimã competere. Hereditatis petitio an ex titulo putatiuo cõpetere poſſit. E itim am. Hon videtur quis h⸗ G 2 renunciare ei quod ignoꝛat ſibi competere, ⁊ is bereditatis peti⸗ ttione tenetur qui pꝛo berede, vel poſſeſſoꝛe, be⸗ reditatem, vel etiam minimam rem bereditariam poſſi⸗ det. Quid autem dicatur pꝛo berede poſſidere: et quid pꝛo poſſeſſoꝛe declaratur. hoc dicit vſq; ad.. quod ſi quis. l.etiam. ¶ Hot.etiam quod ignoꝛans ſuo iuri renuncia⸗- re non videtur. Ad idem.&. titu. pꝛoxi.l. mater decedens. vbi concoꝛdat:⁊ huius ratio eſt quia renunciatio requirit ſpontaneum conſenſum eius qui renunciat.i.ſed ⁊ ſi quis. S. queſitum..ſi quis cautionib.ſed ignoꝛantia conſenſum excludit: vt.l.ſi per erroꝛem. S.8de iuſtitia et iure. ergo ac. ¶ Mot.in.l. regulariter. petitionem bereditatis vero be⸗ redicompetere contra heredem putatiuum vel pꝛo poſ⸗ ſeſſoꝛe poſſidentem:hoc eſt habentem poſſeſſionem here⸗ ditatis ex nullo iuſto titulo. Cot. ſecundo in. e. ſi uper ver bo, pꝛo herede. gloſ.ſingularis quod triplex eſt poſſeſſio⸗ nis ſpecies, ſcilicet quedam pꝛopꝛia:quedam impꝛopꝛia, ⁊ quedam impꝛopꝛijſſima. Exempla pone in ea. œ&t de plu⸗ ribus ſpeciebus eiuſdem dic:vt plene not.in.l.j.in pꝛincip. ff.de acquiren.heredit. ¶ rHot.in.l.licet minimam. quod petitio hereditatis que eſt actio vniuerſalis poteſt etiam competere ad rem particularem minimam ipſius bere⸗ ditatis:ynde dirigi poteſt etiam contra abſq; titulo poſ⸗ ſidentem rem particularem. Ald idem. 5. eod.l. ſi heredi⸗ tatem. ¶ Not.in. e. ibi, ſed hoc ſolum eæ officio. quod agen ti petitione hereditatis fit eiuſdem vel rei bereditarie particulariter reſtitutio officio iudicis:et ſic non in totum iure actionis. ¶ No.in.l.pꝛo herede.illum poſſeſſoꝛem pꝛo berede dici qui ſe putat heredem cum in vero non ſit: vel ſcit ſe heredem eſſe falſo tamen hoc aſſerit.vnde ad hoc vt quis pꝛo herede dicatur poſſidere paria ſunt bona fides ⁊ veritas. ¶ Not.in.l. qui interrogatus. interrogari quem poſſe ⁊ reſpondere debere interrogatum quo iure ſeu ti⸗ tulo hereditatem poſſideat. quod dic vt plene not. C. eod. l.cogi.Et igitur ſi quis vt heres conueniatur, cogitur re⸗ ſpondere an heres ſit ex teſtamento an vero ab inteſtato ſi de hoc interrogatus fuerit.j.de interrogatoꝛia actione.l. ſi defenſoꝛ. H. illud.ybi eſt caſus notabil.Et generaliter an in cauſis cinilibus ſecularibus teneatur quis interroga⸗ tus reſpondere de titulo ſue poſſeſſionis.dic vt not. hic in dicta.l.cogi.in beneficialibus autem an conuentus inter⸗ rogatus quo titulo ſeu iure beneſicium poſſideat reſpon⸗ dere cogatur.dic vt in.c.oꝛdinarij.de officio oꝛdina.libꝛ.vj. Et eſt pleniſſima gloſ.de regulis iuris.cj.eod.lib. In feu⸗ dalibus vero et conſequenter in emphyteoticis nòn cogi⸗ tur quis docere interrogatus de iure ſui feudi ſeu empby teoſis aut quo titulo poſſideat. Rabetur gloſſa oꝛdinaria C. quando et quibus quarta pars. l.ij. libꝛo. x.⁊ in cap.j. ꝗ. il⸗ lud.de pꝛohibita feudi alienatio.per feder. in vſibus feu⸗ doꝛum. Et not. Bartol. in. lj. C. quibus ad conduc. pꝛedio. libꝛo.xj.⁊ Bald.in.l.inſtrumenta. C. de fideicom.et in.l. ceſ⸗ ſante.C. quomodo ⁊ quando iudex.x icet autem quis non teneatur communiter reſpondere de titulo ſue poſſeſſio⸗ nis interrogatus an ſaltem teneatur reſpondere an poſſi⸗ deat vt conſequens contra eum tanqᷓ; contra poſſeſſoꝛem iudicium dirigi poſſit. Dic quod ſic vt in.l.qui petitoꝛio.in pꝛincip.de rei vendica. ex qua apparet quod cogitur in⸗ terrogatus reſpondere ſemper an ſit poſſeſſoꝛ in genere: licet regulariter non teneatur deſcendere ad ſpecialem 4 poſſeſſionis titulum. CtMot. in..omnibus. cum ſequen. quod paria ſunt ad hoc vt quis teneatur poſſeſſionem be⸗ reditatis poſſidere abſq; titulo vel poſſidere cum titulo putatiuo. vnde putatiuus titulus hereditatis petitionem non excludit:vt hic eſt text.pariter etiam nec petitio here⸗ ditatis excludit poſſeſſio violenta ſeu furtiua: vt in pꝛinci⸗ pio huius legis. An autem ipſe putatiuus titulus ſuffi⸗ ciat ad inducendam vſucapionem: dic vtj.de vſuſcapio⸗- nib.l. Celſus. ¶ Item an ipſa poſſeſſio violenta ſufficiat ad commodum inducendum ad quod ſufficit poſſeſſio ha bita bona fide. Dic vt plene not. C. de pꝛobatio.l.vis eius. ⁊de acquir.poſſ.l.impꝛoba. Summarium. Hereditatis petitio an includat pꝛecium bereditatis vendite. Hereditatis petitio vtilis quibus caſibus contra titulo poſſidentem pꝛoponatur. Poſſidens gratia conditionis implende nõ dicitur vt be res poſſidere. 2& Clicet regulariterbe § 8 Quodſ quls. reditatis petitio non competat contra iuſto titulo poſſidentem. Nibilominus eidem competit vtilis tantum aliquibus caſibus bic no- tatis. hoc dicit. vſq; ad..ſi quis abſentis. de petitione be⸗ k v — u b u 76 hu V 1 1 1 I e u uog 20 1 11 I 1 2 eximendi. S. ne quis eum. Ct 5 reditatis. ¶ tNo.pꝛimo ibi vendicationẽ teneri ac. quem⸗ admodum bereditatis petitio datur vt fiat ipſius here⸗ ditatis reſtitutio: ita etiam competit vt fiat reſtitutio pꝛe- cij ex bereditatis venditione redacti. Et huius ratio 3, quia pꝛecium ſurrogatur loco bereditatis: vt.jcodem. 1 ſirem ⁊ pꝛecium. ⁊ll. venditoꝛ.la grande.j. de hei edita. ve actione vendi.(MHot. ſecundo ibi, an poꝛrigi manus. quod verba hic poſſe manum opponi ⁊c. idem fSajäcan quod iſta ſcilicet poſſe conuenire. vnde not. quid ſignif 2 cent verba ſtatuti communiter dicentia. Dic quod pꝛo delicto vel pꝛo debito vnius conſanguinei poſſit auus poni ad alium: et hiſdem verbis vtitur gloſſa 35 4 3 44 in.. iij. C. quando decre. opus non eſt neceſ. Et Per du ad ea que dixi de ſignificatione vei bi manus. in.l. ed Not.tertio caſus multos in quibus etiam contra titulo poſſidentem dedearis Helt nio vtilis pꝛop onitur. Pꝛimus ponitur.§. de i quis. ſcilicet cum bereditatis venditoꝛ noni eee unc ehum contra emptoꝛem eiuſdem quantuncunq;titulo Anptio⸗ is poſſidentem competit vtilis bereditatis petitio. Se- bis Hu eſt qui ponitur. j. eodem in verſicu. idem erit. cum Derochiras vnat⸗ eſt exiguo pꝛecio teſtatoꝛis tamen vo⸗ luntate: quia tunc contra emptoꝛem competit actio. Ter tius ponitur in.ſ. ſi quis ſciens.ſcilicet quod ſcienter quis emit bereditatem alienam ſciens pertinere ad alium il⸗ lam venditionem: tunc enim ratione malefidei quantun- cunq; iuſto pꝛecio emerit nibilominus cogitur reſponde⸗ re ſi ab berede conueniatur et reſtituere ſi ſuccumbat. Quartus ponitur in..item ſi quis. cum quis hereditatem emit bona tide etiam iuſto pꝛecio a fiſco: quia tunc damno ſum eſt vero heredi agere contra fiſcui ratione ſue poten tie:igitur regreſſum habet᷑ vt pereditatem petat ab emẽ⸗ te non a pꝛetoꝛe. Quintus caſus eſt in. õ.apud Marcel⸗ lum.ſcilicet vt competat contra habentem titulum: illum tamen pꝛopter quem nullum pꝛecium exoluit: puta ſihe⸗ reditatem nõ ſuam vxoꝛi marito in dotem dederit: quam⸗ uis enim maritus habeat pꝛo dote titulum nihilominus bac actione tenetur:cum pꝛo illo habendo nil pꝛecij ſolue- rit. C t Hot.quarto in verſicu.ſed ſi retenta. quod non di⸗ citur quis pꝛo herede poſſidere qui implende conditionis gratia accepit:niſi illud ex hereditate percipiat. Ad idem j. de conditionibus et demonſtratio.l. Meuius. C Not.in S. ſi quis ſciens.ibi nemo enim pꝛedo.et ita femper allega⸗ tur: quod pꝛedo ille non eſt qui vt rem conſequatur pꝛe- cium ſoluit. Cenſetur tamen fur, ſi rem alienam eſſe ſciens a non domino emat: vt. C. de furtis.l. ancille.⁊ ad nunc.5. oppono. de.l. ex ſtipulatione.j. de acquirenda poſſeſſione. ¶ Not.in..heredem.quod etiam poſito quod pꝛedeceſ⸗ ſoꝛ alienam hereditatem poſſederit cum titulo: nibilomi⸗ nus hereditatis petitione eius ſucceſſoꝛ poterit conue-⸗ niri ſi non habeat alium titulum qᷓ; pꝛo berede. M Hot. in verſicu. quamuis. quod in petitionem hereditatis te- netur heres illius qui pꝛo herede vel pꝛo poſſeſſoꝛe poſ⸗ ſidebat ſicut veniens, Summarium. ⸗ Hereditas a poſſidente peti poteſt, ſi ſe liti obtulerit ⁊ dolo deſierit poſſidere. §.Siqs abſentis nomine. Ile poſſidet cuius nomine poſſidetur, ſi ratum ba- beat. Et igitur in eius perſona iudicium initiari debet. Et bereditas peti poteſt a poſſidente ſi ſe liti obtulerit vel dolo deſierit poſſidere. Et hereditatis petitio datur contra poſſeſſoꝛem eris hereditarij vel contra poſſeſſoꝛem iuris eiuſdem. hoc dicit vſq; adl.quod ſi in diem. Lu⸗ douicus Roma. Gummarium. 2. 1 8 Hereditatis petitio nõ compꝛebendit debitum coin⸗ A udo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. ditionale niſi euenerit conditio. Interdictum vnde vi poteſt hereditatem petenti com/ petere Actio legis Aquilie an poſſit cedi:aut condictio.furti. aut actio iniuriarum. odſt in diem. omuen⸗ NAne bereditatis ſi fuerit debitoꝛ conditionalis vel in diem ante euentum conciitionis vel diei nonñ condemnatur, ſed cauere cogitur. Et in vniuerſa⸗ libus pꝛecium ſuccedit loco rei. Item debitoꝛ defuncti ſeu hereditatis conueniri poteſt pꝛout poſſeſſoꝛ coꝛpo/ ris bereditarij: et poſſeſſoꝛ iuris hac actione conueni- tur: licet actionem cedendo liberetur. hoc dicit vſq; ad l.quod ſi poſſeſſoꝛ. C tTHota pꝛimo quod ſi debitum con⸗ ditionale ante diem vel ante diei vel conditionis euen⸗ tum etiam in iudicio vniuerſali deduci non poteſt. Et hec eſt ratio quia tractus futuri tempoꝛis non ſpectat ad iudicem:vt.j.de vſuris.lj. extra de ſepultur. cap.in no⸗ ſtra. Etiam quia iadicium in pendenti eſſe non poteſt: vt.. de iudicijs.l.non quemadmodum. Not.ex eodem in verſiculo, ſinautem. quod cautio pꝛo debito conditio⸗ nali vel in diem condictione vel die aduenientibus ſo⸗ lutio petitur officio iudicis. quod nota ad dictam..inter omnes. 5. qui ſatiſdare cogantur. C Mota in. 5. ſed et is. quod in vniuerſalibus pꝛecium ſuccedit loco rei. quod dic vt dicetur.j.eodem.l.ſi rem et pꝛecium. Et pulchꝛe di⸗ ſtinguetur in text.l. creditoꝛ.la grande.j. de bereditate vel actione vendita. C Mota in. e. non ſolum petitione bere⸗ ditatis agi non poſſe reſpectu debiti veri heredis licet reſpectu hereditatis debiti vel defuncti ſic. CMota in.. Juliauus. † ibi, vnde vi c. interdictum vnde vi quod conuenit ſpoliato contra ſpoliantem ad recuperandam poſſeſſionem qua ſpoliatus eſt poſſe concedi. Et ad boc iſtum textam quoticie allegamus. An † autem cedipoſ⸗ ſit actio legis Aquilie dic quod ſic. Caſus.eſt.j. commo⸗ dati.l.vnde queritur. Item an poſſit cedi condictio fur- tiua: dic ſimiliter quod ſic. Caſus eſt.j. de contrahenda emptione. l. quod ſepe.. ſi res. Item an cedi poſſit actio iniuriarum.dic vt notat gloſſ.oꝛdinaria.C.de hereditaria vel actione vendita.l. certi. ⁊ alibi iuriſconfultus dat no- tabilem regulam dicens quod omne id quod in bere- dem eſt tranſiiſſibile et ſimiliter ceſſibile. j. de admini- ſtratione tutoꝛum. l. ſi minoꝛis.ałs.l.ex pluribus. Nota ex. e. quod licet contra eum qui non deſijt dolo poſſide⸗ re vel nuncio vel pendente iudicio poſſeſſionis imo quan/ tuin ad hoc debet abſolui: vt in.l.ſinautẽ..poſſidere.j. de rei vendicatione.nihilominus condemnari poteſt ad hoc, ſcilicet, vt cedat, id eſt in agentem ad rem tranſferat actionem illam per quam poſſeſſionem rei qua pꝛiua⸗ tus eſt recuperare poſſet. Et iſtum caſum tene menti. CRHo. in.. item Julianus. patrono Caluiſianam actio- nem non competere ad reuocandum in fraudem atq; in pꝛeiudicium ſine alienata de actione hac habeatur ſpecialis titulus.j.ſi in fraudem patronatus. C Not.ſe⸗ cundo patrono petitionem bereditatis non competere vt conſequatur liberti hereditatem quam ipſe in ſui frau⸗ dem alienauerat. Summarium.. &₰ Hereditate a bone fidei poſſeſſoꝛe euicta id quod idem de ſuo ſoluit conſequitur per rerum bereditariari retentionem. Aod ſi poſſeſſoꝛ. Ceban Atatur bone ſidei poſſeſſoꝛi ſi ab bis quibus ey teſtameto ſoluit cautionem non petierit. Item quod ſoluit de ſuo recuperat per retentionem rerum he/ reditariarum:actiones autem quas habet tranffert in ve⸗ rum beredem eiuſdem periculo. Et bone ſidei poſſeſſoꝛ de perditione nha un runv run( rulc Ktämaunckin dixdnnetſd athaltguhie d 1 Wenctai 2 Lonmodarar, Xyoſtrunma indes afaom ſchanc. Tuntinractcopo drgedicturade mmendatumg enesgerverei ſnnanpenin fmensyabebe ſernnecontt füdiuctnse Naxtetin wo Aneſtapecien ckrlzadſ ſa nfileamuxg tässwnagrype dnnyiceglee Vnnviinpen Irt. derccteten deten 0 ediant wen. diem e Lon * 6 nee mi wum conditionga ogtur. t 3 J. Item debit de eſtp. R denr nas adnt oſſeſh der Dac actione— etur. hoc 7 d mo quoq ſidebi mn lei vel conqi Hota in ſ ſtt 1 jc ebiti veri herecis efuncti ſie Cpor erdictum ynde yi 9 tem ad recuperan oſſe concedi. Et ad- 3 Tautem cecin ic. Caſus. eſt j con ſſit ceci condictio eſt.j de contrapa n an cedi poſſit ac aria.C. de heredita nriſconſultas dat ne id qnod in! rceſſibile. j. de ach er pluribus. Ch. n deſijt dolo poſt voſſeſſionis imo qua naut.ſ.poſſicherein lemnaripoteſtadbi- im ad rem tranſtert dnem rei qua puiua m caſum tene mem. Caluifanam actio mn in fraudem alq; jone hac habeatur onatus. CHot. ſ tis non competent am ipſe in ſuifra 5 4 m. ſoꝛe euicta id om rerum bereditaris De petitione hereditatis. de perditione pꝛecũj rei hereditarie non tenetur niſi ad ce⸗ dendas actiones.Et contra eum cuius cauſa perditum eſt male fidei non de perditione tenetur. Etvt condemnetur quis hereditatis petitione paria ſunt ab initio pꝛoceſſiſſe vel ab eo pẽdente poſſidere cepiſſe.hoc dicit vſq; ad..nũc videamus.l.itun videndum. CtNo.in pꝛincipio quod he reditate a bone fidei poſſeſſoꝛe euicta id quod idem de ſuo tanquam heres ſolvit conſequitur per rerum heredita/ riarum retentionem. Ad idem.j.de condictio.indebitill.ſi in area. ¶ Hota ſecundo ex eodem quod ipſa retentione facta cogitur putatiuus heresad actiones cedendas he⸗ redi ſuo vero periculo vel damnointentandas. ¶ Nota in l.item videndum. quod is cui commiſſa eſt venditio rei: de eiuſdem rei perditione vel pꝛecij ex ea percepti obliga tus eſt. CNota ſecundo ibi ſuo periculo ⁊c.quad illius pe riculo ſeu damno perdit quis rem apud eum depoſitam qui eum in depoſitarium elegit. Ad idem.j.de ſolu.xiſaln turus. Sinautem cr editoꝛe nolente oblatum debitum re⸗ cipere iudex eliget apud quem pecuniam debitam depo- nat creditoꝛi ad voluntatem ſuam ſoluendam: tunc peri⸗ culo damnoq; creditoꝛis apud eundem depoſitarium pe- cunia manet.C.de vſur.l.acceptam. vbi eſt caſus. ¶ Nota tertio ibi, mibi autem. ferridiuerſas ſentẽtias poſſe ad con coꝛdiam reducendas. Ad idem. C. de de inoffi. do. l.vnica. de electio.cum expediat.lib.vj. ¶ Nota in..ſi quis compe tenter.quod poſſeſſio conuento ſ uperueniens pendẽte iu⸗ dicio validat ipſam petitionem hereditatis que a pꝛinci⸗ pio erat nulla tanquam contra nibil poſſidẽtem inſtituta. Et idem etiam eſt in iudicio rei vendicationis, ſcilicet rea- le iudicium: vtj. de rei vendi.l. ſinautem.. poſſidere.j. de exbib.z⁊.l.tigni..ſi quis non poſſideat. d Summarium. Hereditatis petitione, que veniant. Commodatarij, depoſitarij ⁊ ſimiles tenentur ad rerum depoſitarum velcommodatarium reſtitutionem ⁊ ad hoc iudicis officio nobili coguntur. S5. Munc videamus. CInpetitione niunt iura et coꝛpoꝛa hereditaria. ⁊ coꝛpus hereditarium large dicitur quod erat penes defunctum depoſitum vel commendatum vel id pꝛo quo ei publiciana competebat. et res per heredem vſucapta que in hereditate remanſe- ſerat non venit in hoc iudicio:licet ea veniãt in quibus de/ functus habebat ius retinendi:licet non ius agẽdi.Et pꝛo ſeruitute conſtituta non eſt hoc iudicio agendum ſed con- feſſoꝛia:et res empta pꝛo hereditate ⁊ ex hereditaria pecu nia:et etiam non hereditaria dum tamen hereditati ma⸗ xime ſit expediens petitione hereditatis peti poteſt. hocdi cit vſq; ad..ſed non omnia.l.item veniunt. ¶ rHota in.§. nunc videamus.gloſ.oꝛdi.ſuper vert o ſiue iura.an res feu dales veniant in petitione bereditatis. Ad cuius declara- tionem vide plene per docto.hic, et plenius per Barto. in ſi patroni.in pꝛinci.j.ad Trebel. ¶ tHota in.l.⁊ non tan/ tum.gloſ.oꝛdina.ſuper verſi.non facile. quod commodata- rio ⁊ depoſitario et ſimilibus detentoꝛibus ſi rem depoſi⸗ tam velcommodatam penes eos perdant ad illam recu- perãdam agere poſſunt nobili iudicis officio. Et cum hoc concoꝛdat alia in.l. a quibus.j. de donatio. in.l.manifeſtiſſi⸗ mi. ſ.Heratius.j.de conditio. fur. Caſus tamen pꝛo eis eſt in.l. de vſu. j. de varijs ⁊ extraoꝛdinarijs cognitio. ¶ Hota in verſicu.quod ſi pꝛo emptoꝛe.in verſic.nec ulla exceptio. iuncta glo. quod ius vel conſtitutio exceptionis generali⸗ ter excluſiua nõ intelligitur excludere exceptiones iuſtas ſeu legitimas ſeu friuolas tantum. Ad boc continuando cum gloſſ. allegamus caſum extra de officio delegati. c. ex parte. el ſecundo. Summarium.. 1&☛ Res empta ex pecunia bereditaria petitione beredi- 2 78 tatis venit:item et pꝛecium diſtractum ex venditione rei hereditarie. 2 Facultas ſoluendi alind quam ſit in obligatione quibus de cauſis extinguatur. S. Sed non omnia. 25sdemum reditaria pecunia in hereditatis petitione ſeu pꝛecium di⸗ ſtractum ex vẽditione rei hereditarie ſi hereditas intereſt quod veniat alias non. Et hereditas poſt moꝛtem defun⸗ cti augmentum recipit ⁊ diminutionem. Et actio ſurroga ta non ſoꝛtitur accidentalem naturam in cuius locum ſur- rogatur. Et facultas ſoluendi aliud pꝛo eo quod eſt in obli gatione legis finitur lite conteſtata in actione iudicati.hoc dicit vſq; ad.⸗.pꝛeter hec. ¶ tHota in.g.cum pꝛediximus. text. quem allegamus quod ſurrogatum naturalem tan⸗ tum non autem accidentalem ſoꝛtitur naturam eius in cu⸗ ius locum ſurrogatur.et ad hoc ipſum alleg.glo.j. ſi certũ petatur.l. certi condictio. in pꝛincipio. De hac materia ta⸗ men vide plene ⁊ no.extra vt lite pendente.in cap.eccleſia. Et diciturij.ſi quis caut.l.ſi eum..qui iniuriarum. C Ho⸗ ta in.. idem ait. et ita ſeinper allegamus † quod facultas ſoluendi aliud quam eſt in obligatione pꝛoueniens ex diſ⸗ poſitione legali extinguitur executione ſentantie poſtula⸗ ta. Secus vero ſi eadem ſoluẽdi facultas pꝛoueniar ex diſ⸗ poſitione hominis:quia tunc extinguitur litis conteſtatio⸗ ne facta inſtantia pꝛincipali:vtj.de ſolu..ſi ſtipulatus fue/ ro decem in mille ꝛc. Summarium. Pieſentia eoꝛum qui nullam vocem anthoꝛiſabilem habent in conſtructione legis vel conſtitutionis non impe dit validitatem conſtructionis. Ex ſententia ſenatuſ⸗ d§. Wꝛe ter hec. Wff † bone ſidei poſ⸗ ſoꝛ non tenetur ad vſuras pecunie quam ex venditione rei bereditarie percepit, ſed ad ipſam pecuniam ſic:et ad id in quo eſt effectus locupletioꝛ. Item dolo deſinens beredita tem poſſidere pꝛoinde petitione hereditatis cõdemnatur ac ſi poſſideret. Et hereditas petita dicitur per eum ad quem vere pertinet quo ad effectum inducendi malam fi⸗ dem eo ipſo quo quomodocunq; ſit poſſidens beredita tem a ſe peti. hoc dicit vſq; ad..aptanda. ¶ Nota in..pꝛi die.ibi, Quintus Julius. olim pꝛoconſules fieri in conſilio eius quod deliberandum erat.quam poſitionem ſicut ho⸗ die eſt obſtante cõſilio per pꝛioꝛes quam antianos appella mus.et vt communius loquar per maioꝛes populi. Et eſt caſus. C. de decurioni..ij.lib. x. ¶ No. ex e. quod conſtitu⸗ tio ſeu lex cõdita remanet valida etiã ſi in eius cõſtructio/ ne illi interſit qui non habet vocem authoꝛiſabilẽ:vt hic eſt caſus vbi pꝛepoſitio fuit facta per conſules quatuoꝛ quo- rum duo erant electi ad futurum conſulatum vt gloſſ. di⸗ cit. et tunc vocem non habebant. Ad idem facit. C. de pꝛe/ cibus imperato.offeren.l.vniuerſis. In electionibus vero ad dignitates vel officia ſecus dicimus: quoniam ſi in eli⸗ gendo cum ijs qui vocem habent illi interueniant qui vo⸗ cem habere non poſſunt electio nulla redditur. extra de electio.cap.maxima.et quod plene not.in cap.illa. ¶ Nota tertio ex.e.ꝙ pꝛepoſitio conſulationis per Imperatoꝛem facta fieri videtur tẽpoꝛe deliberato ⁊c. Ande nota quod ſi deliberatio ſponſiua cõᷣſilij non ſiat eodem contextu cum pꝛepoſitione:nibilominus valida eſt neq; vitiatur. Secus vero in ſtipulatione: vt ſi ex interuallo ad interrogatio⸗ nem reſpondeatur nulla eſt ſtipulatio:vt.j...qui pꝛeſens. et.l.continuus.in pꝛincipio.j. de verbo.obligatio. C Nota in..cum ante. bone fidei poſſeſſoꝛem hereditatis ad vſu⸗ ras non eſſe obligatum. C Item nota.in..item eos.qꝙ; et poſſidens qui dolo deſijt poſſidere hereditatis petitione pariter cõueniri poſſit. Md idem.6.eadẽm.l. etiam.g.item ſi quis. ¶ Nota in.⸗.eos.bone fidei poſſeſſoꝛem beredita⸗ tis ad id obligari reſtituendum in quo exbereditate locu⸗ pletioꝛ factus eſt. 8 1 aue nu Uoig 2997— u 39. 41 Audo. Koma.in pꝛimam.ff.veter.part. e Summarium. entitas rationis quid operetur. Conſtitutio ſenatus loquens §. Aptanda. parte bereditatis in caduca jocum ſibi vendicat. Et ſi tota hereditas caduca ſit vel ſ eadem vacans aut ex quacunq; alia cauſa ad fiſcum 3 4 ratur. Et quod eadem conſtitutio dicit de vſuris in 95* ⁊ male ſidei poſſeſſoꝛe in fiſco locum habet zmhuiratr. Tis libet ⁊ in pꝛiuato ⁊ in peculio et qualibet alia Ffähe 15 Et quomodocunq; quis ſciat hereditatem 3 e nenn Far⸗ tinere dicitur quo ad effectum huius legis eſſe ma 3 poſſeſſoꝛem:nec ſciẽti eſt denunciandum:nec etiam denun ciatio facta pꝛocuratoꝛi inducit malam fidem in Siidee ⁊ quod ſenatus dicit in herede locum habet in quolibet bo noꝛum poſſeſſoꝛe. hoc dicitvſq; ad finem. ¶ oedFhals⸗ da. ꝛita ſemper allegamus: fquod quelibet ineerpꝛctatio debet eſſe cognitiua rei interpꝛetãde. Item adde qð que- libet interpꝛetatio tendere ncbet ad equitatem. C. de bo- nis que libe..non ſane. de cõditio. ⁊ꝛdemonſtrall.in his. Chota in g.at ſenatus. quod idem iuris eſt in toto quo ad totum quod eſt in parte quo ad partem. Ad idem. 3. ſi quis caution.l.ſed et ſi quis.. vlti.et ibi concoꝛ. C tHo. in verſic. idem et ſi vacantia. quod dicta in fiſco extend untur ad ciuitatem ⁊ pꝛiuatam perſonã, vbi in omnibus eſt idẽ⸗ titas rationis:ſecus vero vbi quid in ſpeciale pꝛiuilegium concederetur eidem:quia tunc ad pꝛiuatos ſeu ciuitates alias non eſt extendendum:vt.j. de verboꝛꝛum ſignificatio. L.eum qui vectigal.j.ad municipa.l.ſimile.j.de public.l.lici- tatio..ſiſcus. ¶Ho. in verſicu. non ſolum. dicta in heredi⸗ tate per identitatem rationis extendi ad quamlibet aliam vniuerſitatem bonoꝛum. ¶ Hota in..petitam. bone fidei poſſeſſoꝛem effici male.fidei per denunciationem ſibi factã: nec curatur a quo dumtamen facta ſit.quod dic vt no.C.de rei vendica.l.ſi fundum.C.de reſcindend.vendit.l.ſi maioꝛ. CMot.in ver. quid ergo.certus amplius certioꝛari nõ de- bet. ⁊ ita allegatur ſuper regula, eum qui. in. vj.l j. in fin. de dote pꝛelega.⁊ in.l.j.in fin. de actio. emp. et.l. denunciaſſe.j. de adulterijs.cum ſimilibus. ¶ Mo.in ver.ponamus.text. ꝙ denunciatio facta pꝛocuratoꝛi non habet conſtituere in mala fide dominum:etiam ſi pꝛocuratoꝛ negligens fuerit in denunciando domino. ¶ Ho.in..ceterum.ꝙ a bone fi⸗ dei poſſeſſoꝛe hereditatis re per eundem vendita repeti⸗ tur rei vendite pꝛecium a male fidei poſſeſſoꝛe. Et non eſt in electione domini, an ad pꝛecium, an ad rem agere velit. ¶No.vltimo in.. licet.ꝙ dicta in putatiuo herede de iu⸗ re ciuili per identitatem rationis extenduntur ad putati/ uum heredem de iure pꝛetoꝛio. Summarium.. 1 euec abon debet eſſe rei interpꝛetande cognitiua. 2 Zd Pecuniam eſſe exactam vel eam poſſe exigi equipa⸗ rantur. e⸗ Male fidei poſſeſ⸗ C poſſeſſoꝛ. C hereditatis ad vſu ras pecunie in bereditate inuente quam ipſe non attingit, nö tenetur. Tunc autem pecunia cx venditione rei hereditarie redacta intelligitur, cum vel ditarie redacta tenetur, ceſſionem obligationis a poſſeſſoꝛ tenetur ad res ip tenetur ad verum pꝛecium. quod aut perditum dicatur vel diminutũ.hoc dicit vſq; ad.l.ſi⁊ rem ⁊ pꝛecium.(ſo. in..redacte.ꝙ paria ſunt pecuniã ⁊ exactam eſſeveĩ exe⸗ gi poſſe:ſicut ⁊ paria ſunt actionẽ ad rem habere vel rem ipſam.quod dic vt plene not.j.de acquirẽ. rerum do.lxrem in bonis. CHo.in..bone fidei.quod poſſedoꝛ heredita/ tis pꝛecio nondum percepto ex re vẽdita ſolum ad ceſſio- nem actionis quam habet, ad cedendum eſt obligatus. ¶ Mota in verſicu.nam ⁊ Julianvs. quod indebitum exa⸗ ctum poſſeſſoꝛem hereditatis vero heredi noneſt reſtitn⸗ endum. ¶ Mota in..reſtituere.quod in actione petitionis bereditatis contra male tidei poſſeſſoꝛem iuratur in litem quod dic vt in.l.actionibus.j. de in litem iuran. Summarium. Bone ſidei poſſeſſoꝛ,ſi rem per ſe vẽditam vilioꝛi pꝛe/ cio redemit, tenetur ad rem reddendam. 3 et rem C † Bone fidei poſſeſſoꝛ ſi rẽ per ſe venditã vilioꝛi pꝛe- cio redemit tenetur ad rem reddẽdam. Itema ᷣaa id pecnnie, vel ad id qð pꝛimo pꝛecio ſuper⸗ eſt: ⁊ in vniuerſalibus pꝛeciũ ſuccedit loco rei. Vtem ad id demum tenetur ex pꝛecio quo factus eſt locupletioꝛ: et ad pecuniam qꝙᷓᷓ percepit ratione pꝛecij tarde ſoluti reſtitnen- dam eſt obligatus:ʒ non ad illam reddendã quam perce- pit ratione imurie ſibi illate vel ratione contẽptus. pocdi⸗ cit cum.l. ſequẽ. ¶ Pꝛimo nota in hac.l.ſi et rem.ibi, deſy⸗ deret, qò inuerecundũ ſit. ſecundum intellectum glo. ibidẽ. quod non debet quis id petere cuius contrarium non eſt petiturus. Ed idem. C. de ſolutio. l.penulti. C Mota exe. ibi, quia poteſt exiſtimari ac. quod in vninerſalibus pꝛout eſt hereditas pꝛecium ſuccedit loco rei. Ad idem intra de here. vel actio. vendi.l. venditoꝛ. la grande. quid autem in particularibus dic:vt.j. ſi certum petatur.l. ſi cum ſeruum. Item quid econtra, an ſcilicet res ſuccedat loco pꝛecij. dic vt in.j.ſi ex ea.alias ſi ex pecunia. C. de rei vendi.in.q.ſi pa⸗ truus.C.communia vtriuſq; iudi.in.lj.C.ſi quis alteri vel ſibi.⁊ l. Pꝛoculus.j.de iure dotium. ¶ N 0. in.l.vtrum. ibi, vel donaſſe.quod licet is qui donat pabeat donatarium ad ante dicta obligatio.vt.j. eodẽ.l.ſed etſi le ge. in.. conſu luit.j. de condictio. indebi.l.non ſoꝛtem..libertus.nibilo- minus equiparatur cõſumenti.⁊ ideo alibi dicit litera, qd donare eſt perdere: vt. j. de donall. ſi filiuſfamilias. No⸗ ta in ver.pꝛoinde.quod poſſeſſoꝛ hereditatis tenetur ad reddẽdam penam quam percepit:quia ſecum contrabens in moꝛa fuit non adimplendo contractum penitus extra⸗ iudicialem: non autem tenetur ad reddẽdam illam quam percepit ratione ſibi illate iniurie:vel quia contemptus eſt contractus ad pꝛeparandum iudicia celebꝛatus. et ad hec duo yltima.lex iſta notabilis eſt. Summarium. de Ennpta nomine vnius an alteri repetenti ſint reſti⸗ tuenda. Male fidei poſſeſſoꝛ ad que reſpectu veri beredis teneat᷑. Mala fides ab initio et ex ſuperuenientia equiparantur quo ad fructuum reſtitutionem. = Quid SEd et ſilege. Cnid ponene ſctolegis commiſſoꝛie in venditione appoſitoin cratur vero beredi debet reſtituere. et resper poſſeſſoꝛem empta et pꝛecio hereditatis nomine pꝛopiio non venit heredi reſtituenda:licet eius pꝛecium ſit: ama⸗ le fidei poſſeſſoꝛ hereditatis de dolo et culpa obligatus eſt. Item eiuſdem pꝛedo tenetur de fructibus ex bere⸗ ditate perceptis.et de his quos percipere debuit.nec re- fert an a pꝛincipio fuerit male fidei, an vero illa ex poſt⸗- facto ſuperuenerit quo ad fructuum reſtitutionem. Er- roꝛ autem iuris quo ad fructus inducit bonam ſidem et excuſat a dolo. hoc dicit vſq; ad..ſi ante. tHo.in verſe. item Vsntnlaang Chncnee Foraamrct radasleapg 99 MSbitus 1 ſan bered tamyiſſcee Siand fremomrect ſmanpaſitu dapoſctnen: ditſſc a tsconteterode EfksMditen dkanbwriade lit gonima un qeravyrf tkaaaryenofr Kurnarnspi nen geraai hrſtraggen ümCryo GnarsTenr nauäüfen maaaeN a cnpanſtn guapendd Dapredäm t ſſeſſoꝛem wonepen em inrg nlitemiuran dit loco rei. Jten us eſt locupſetin Ijtarde ſolutircit reddenda quampy tione contẽptus bac.ſ et rem piix nintellectum ga ius contrarinmn- Apenulti. pote in vninerſalibusn o rei. Ad idemirti Srande, qnid arm etatur.I.ſi cum ſerm Mcedat loco preij de rei vendi in,lii Lj Cſi quis alten (Bo in.ytrum, babeat donata- d etſi lege in.9. m. K.libertus. n 0 alibi dicit liten filiuſfamilias ereditatis terenri uia ſecum contrahui actum penitus ert. eddédam illam qum quia contemptose acelebꝛatus etat I. repetenti iint reſt veriberedistenei entia equiparan Qrid poſele bereditatiscéé 3 De petitione hereditatis. 97 item ſi rem.quod res empta ex pecunia alterius nomine tamen pꝛopꝛio non venit ille cuius eſt pecunia reddenda. quod dic vt heri dixi.in.l.ſi⁊ rem ⁊ pꝛecium. Scias tamen quod in dubio nomine pꝛopꝛio empta pꝛeſumitur:vt not. Barto. de legatis.ij.l. Imperatoꝛ.g. ſi centum. Ad quod infra de ſoluti l.et magis. Sed an de pecunia pꝛopꝛia vel aliena pꝛeſumatur emiſſe:dic vt idem no. C. pꝛo ſoc.l.ij. Et vide extra no.C.de pigno.l.vlti. C tHo.in..quod ait.ibi, ſed et culpa. quod etiam male ſidei poſſeſſoꝛ hereditatis tenetur a ſemetipſo exigere qð hereditati debet. AUn au- tem ipſe poſſit ſibimetipſi ſoluere ex bereditate quod ſibi defunctus debebat: videtur quod ſic.per.l.quod ſi poſſeſ⸗ ſoꝛ. ad fi.ã.co.⁊ melius.j.de contrahen.emptio.l.fiſtulas.. fundum. ¶Noj. eo.quod in culpa eſt ipſe male fidei poſ⸗ ſeſſoꝛ,ſi debitoꝛes hereditarios nõ exegit quos exigere po tuit:et igitur eius actione vero beredi tenetur. ¶ Hota in eo.ſuper verbo, potuit. glo. oꝛd. in eo quod pꝛidie diſputa⸗ ui, ſcilicet vtrum coniuncta perſona abſq; expꝛeſſo manda to exigere poſſit debitoꝛes ſibi coniunctos:⁊ determinaui quod ſic.Contraria vero glo.eſt.j.de ſolut.ſi vero pꝛocura toꝛi:⁊ illa verioꝛ eſt ⁊ illius ſententie tunc adheſi. ¶ No.in g.quod autem.male fidei poſſeſſoꝛẽ teneri ad fructus per/ ceptos:⁊ quos percipere potuiſſet: an antem teneatur ad illos quos percipere potuiſſet ipſe verus heres ſi heredi⸗ tas penes eum manſiſſet: dic vt per Barto.C. de fruc.⁊lit. expen.l.iij. o. titu. no. C. de rei ven.l.domum.et..fructus. de lega.j. extra de reſtitu.ſpolia. c. Gaius. ¶ MNo.in.. de eo autem. † quod paria ſunt quo ad fructuum reſtitutionem mala fides ab initio ⁊ eiuſdem ſuperuenientia:licet nõ ſint paria de iure ciuili quoad vſuſcap. impedimentũ:vt.j. vni⸗ ca.de vſuſcapio. Item nec quo ad qualitatem poſſeſſio- nis:vt in.l.clam poſſidere.in pꝛinci.j.de acquiren. poſſeſſio. ¶Ho.in..ſcire.quod iuris erroꝛ excuſat poſſeſſoꝛem a nõ fructuum reſtitutione: licet eidem non pꝛoficiat pꝛo indu⸗ cenda vſuſcap.yt eſt tex.C.de vſuſcap.l.nunqᷓ;. Summarium. ‿ Mala fides inducitur per litis conteſtationem. Petitione bereditatis pꝛoceditur contra dolo deſinen⸗ tem poſſidere. 1 oſt motam controuerſiam o⸗ §. Si ante. ſaß poſſeſſoꝛes hereditatis quo ad fructuam reſtitutionem cenſentur eſſe pares. E&t cõtra eum quipoſſidet hereditatẽ ſi dolo deſijt poſſidere:⁊ con⸗ tra poſſeſſoꝛem ⁊ volentem reſtituere iuratur in litem.hoc dicit vſq; ad..conſuluit. ¶ MNo.in..ſi ante.t quod per li⸗ tis conteſtationem indubitanter inducitur in quolibet ma la fides. Ad idem. C. de fruct.⁊lit. expen.l.ij. Sed dubium eſt an hoc ita demum intelligatur ſi litis conteſtatio ſit va⸗ lida: quoniam expꝛeſſum eſt quod inualida ſeu nulla nul⸗ lum operatur effectũ:vt.C.ne de ſta.l.ſi pater.C.de lit.con⸗ teſta. authen. offera. ad ſi. iuncta glo. ⁊ pꝛobatur.ff.de adul. l. accuſaturus. Dic vt ibi not.in..pꝛoinde.in ver.vnde ſiſit petitionem hereditatis ipſam hereditatem ſequi:⁊ contra quẽlibet ſucceſſoꝛem cõpetere: non ſolum contra pꝛimum poſſeſſoꝛem. ¶ tfHo.in e.ibi, ꝛ per multos ambulauerit. qð cum plures dicuntur fuiſſe poſſeſſoꝛes hereditatis et plu⸗ res dolo deſijſſe poſſidere omnes petitione bereditatis conueniuntur. vnde non ſolum contra tertium ⁊ quartum competet: ſed etiam contra pꝛimum ⁊ ſecundum. Et ratio eſt quia petitio hec competit contra deſinentem poſſidere pꝛopter dolum quem cõmiſit in poſſidere deſinendo. Do⸗ lus autem iſte non purgatur exambulatione hereditatis in plurimas perſonas facta. No. tin ver. vtrũ. quod do- lo deſinens poſſidere non ſolum tenetur ad eſtimationem hereditatis: ſed etiam fructuum eiuſdem non ſolum con⸗ tra dolo deſinentem poſſidere: ſed etiam aduerſus poſſi⸗ dentem ⁊ non reſtituentem: quod declara vt in.l.qui reſti⸗ tuere.j. de rei vendi. Summarium. 1&☛☚☚ Heres pꝛo parte putatiuus et pꝛo parte verus an de rebus bereditarijs conſumptis tenetur in parte ſua com⸗ penſare:an de communi. ſ Bone ſidei poſſeſſoꝛ nõ te⸗ §.Tonſuluit. Chs niſi A Nohige nt eft⸗ ctus locupletioꝛ:nec dicitur locupletioꝛ effectus is qui do⸗ nauit poſito quod obligationem ad antidota acquiſiuerit niſi poſtquam illa eſt adimpleta. Et latius re ſua vtens ſi nibilex hereditate contingat nil ex eadem detrabat. nec dicitur attingere is qui rem hereditariam obligat. Et he/ res ex parte putans ſe heredem in totum:ſi quid ex pere- ditate conſumpſerit ex communi cõſumpſiſſe videtur. hoc dicit vſq; ad..quod autem. ¶ Mo.in.g. cõſuluit. quod non cenſetur locupletioꝛ effectus qui antidota in aliquem pꝛe/ tendit.Similiter nec locupletioꝛ eſt qui ſuper ſeruum ma⸗ numiſſum ius patronatus acquiſiuit.j.de regu.iur.l.nemo pꝛedo.in..j. ¶ HNo.in. e. iuncta gloſ.in verbo, antidota. qð antidota ex bonis vtriuſq; moꝛibus reſultãt:⁊ nõ eſt aliud quam cõtraria ſeu recipꝛoca remuneratio per eum cui be- neficium ⁊ benefacienti ſeu donanti equa naturalitate de- betur. Ad hoc.j. de condictio. inde.l.ſinon ſoꝛtem. 5. liber⸗ tus. Et de huius allegatione vide plene per gloſ.⁊ Barto. S.de iuſti. ⁊ iure.l.ex hoc iure.⁊ inter alia not. hic eius effe⸗ ctum, ſcilicet quod obligatio ad antidota impedit repeti⸗ tionem ſoluti indebite.Caſus eſt ſingularis.j. de ſideiuſſo⸗ ribus.l.ſi teſtamento..j. ¶ Nota in..ſi quis re ſi ua. quod conſumens pꝛopꝛium quia putat ſe diuitem effectuin ex alieno ſibi delato quod tamen in vero delatum eſtalteri non poteſt in eodem vti retentione eius pꝛopꝛij quod ex- pendit. ¶ Hota ex eo.in veſicu.ſi tamen pignoꝛi.quod non videtur quicquam de vniuerſali patrimonio tetigiſſe is qui rem pignoꝛi poſuit.quod eſt multum notãdum. C NHo ta. in.. adeo. verſicu. nam ſi is. quod putatiuus beres qui in vero in nihilo heres eſttotam hereditatem conſumens nihil reſtituere vero heredi tenetur. ¶ Nota in verſic.ſed in pꝛopoſita.t quod heres putatiuus reſpectu totius he/ reditatis verus tamen reſpectu partis ſi quid beredita⸗ rium conſumat non cenſetur totaliter de ſua parte:nec to- taliter de parte hereditatisconſumpfſiſſe:ſed de communi. Le eſt notandum. Hot.vltimo quod idem putatiuus perexiſtentem dimidiam non conſumptam totamnon retinet ſed partem. quod eſt notandum. Summarium. 4 Citatum ad deponendum extra lares pꝛopꝛios de⸗ bere expenſas habere ab eo ad cuius petitionem citatur, qualiter ſit intelligendum. Quatenus bone fi⸗ §. Quod au tem. 6. poſſeſſoꝛ ex beredi⸗ tate in vſus ſuos neceſſario querit eatenus locupletioꝛ ef⸗ fectus dicitur:⁊ eatenus vero heredi tenetur. Item ſi em⸗ ptoꝛ hereditatis aduerſus venditoꝛem pꝛo pꝛecio in ſui vtilitatem non conuerſo non habet regreſſum a vero be⸗ rede ad rem reſtituendam poteſt cõueniri: ſecus ſi babet. Et ſi venditoꝛ paratus eſt ſubire iudicium quemadmo- dum ſi poſſederit emptoꝛ non inquietatur. hoc dicit vſq; ad..ſi minoꝛi. ¶ No. in..quod autem.quod eatenus bo⸗ ne fidei poſſeſſoꝛ in victum rem hereditariam conſumens de pꝛopꝛio patrimonio heredi reddere tenetur quatenus quod ipſe expendiſſet ſecundum ſolitum modum antequã bereditatem poſſediſſet. non autem tenetur ad redden⸗ dum id vltra quod expendit poſtea veniens ex eo quia pu tabat ſe ditioꝛem effectum. Ande ſecundo allegatur lite⸗ ra iſta per Speculatoꝛem et alios quod quando litigatoꝛ obtinens, vel reus conuentus vincens petit per ſuccum- bentem ſibi ſolui expenſas et ſumptus quos litis occa- ſione extra domum pꝛopꝛiam debet haberi conſydera⸗ tio eius quod in pꝛopꝛia domo erat expenſurusſcilicet qð ad illa reddendum ſuccumbens teneatur: quia ſi nũquam citatus fuiſſet tantũ domi expoſuiſſet. Ad idemj.de exbi. iſed ſi hereditas..j.hoc aute intellige vbi expenſe ſuppe⸗ tuntur ratione intereſſe:ſecus vero ſiratione moꝛe ſeu cõ⸗ ——— ————————— aut Uoig V 29ℳ tumacie:quia tunc eſt victus.Et expenſe redduntur, qua- tenus etiam domi feciſſet:vt not.Cyn.C.de iudic.l.pꝛope/ randum.a.et ſi quidem. et dic vt plenius nota. CrItem facit ad teſtem qui licet citatus ad deponendum extra lares pꝛopꝛios debeat pabere ad cuius petitionem cita⸗ tur expenſas:vt eſt caſus.C.de teſti.l.quoniam. nihilomi⸗ nus non eſt intelligẽdum quod illas facturus eſt, ac ſinun⸗ quam citatus fuiſſet. In pis ergo non eſt grauatus e9⸗ pter citationem. de quo tamen dic vt per Alin tisg. S.iij. ſuper verbo moderatus.de reſcrip.lib.vj. C v.. item ſi rem.ver. quid tamen. quod venditoꝛ offe iß 6 83 ſuſceptionem iudicij pꝛo emptoꝛe cõtra quem illu efti⸗ choatum, tribuit emptoꝛi ius excipiendi contra ag per quod euitat litis pꝛoſecutionem. Et allegatur iſta lite⸗ ra:qð inuito agente poteſt venditoꝛ ſuſcipere pꝛo AnTtoe iudicium defenſiuum:atq; eundem aliter pꝛoſ ccutione li⸗ berare:quod dic vt plene no. gloſ.⁊ doct.C.vbi in rem act. Summarium.. Honeſtum virum licite poſſe ſua pꝛedia an in hone/ um vſum loca qualiter intelligatur. A 1 ¶ Si pꝛecium ex venditione §. S 1 minonl. 9. debentane raecm vel pecunia ab hereditario debitoꝛe exacta ad verũ heredem peruenerit emptoꝛ nõ inquietatur, debitoꝛ autem ipſo iu- re liberatur. Et que quo ad fructus dicta ſunt per ſenatuſ⸗ conſultum in hereditatis petitione ſibilocum vendicent.⁊ famil.erciſcũ.actione ⁊ hereditatis petitione, ꝙ́uis in rem ſit nibilominus perſonales pꝛeſtationes reſpicit. Item au getur hereditas ex perceptu fruc.penſio.merced.⁊ obuen⸗ tionibus alijs.⁊ bone fidei poſſeſſoꝛ ſi debitoꝛum nomina acquiſierit vel ad pecuniam ſi exacta eſt cum vſuris tene⸗ tur, vel ſi non eſt exacta ad cedẽdas actiones veri heredis peculio intentandas. hoc dicit vſq; ad.l.ſi quid poſſeſſoꝛ. tHot.in. l. ancillarum.ibi, nam ceteri multoꝛum ac. text. quem ſemper allegamus.quod non eſt pꝛohibitum etiam boneſtos viros ad exercenda lupanaria eoꝛundem vꝛba⸗ na pꝛedia locare.qð intellige verum vbi pꝛedia ipſa iuxta loca alia inboneſta eſſent coſtituta:ſecus ſi iuxta inhabita- tiones honeſtoꝛum viroꝛum:quia tunc non eſt eis ita loca- re permiſſum. Arg. tex. notab. in. l.cum ſupꝛa virentes. C. de re militari.lib.xij.quem ad hoc allegat dominus Gald. in. l.edem. C. loca. ſicut nec alias permiſſum eſt manifeſto fe neratoꝛi ad fenus exercendum domum locare:cum eidem tunc excommunicationis pena iniungatur: vt. c.j.de vſur. lib.vij.vbi eſt caſus. Item ad intereſſe contra venditoꝛem agere poſſum ſi domum venderet me ignoꝛante:niſi certi⸗ ficauerit illam pꝛope meretricales edes eſſe conſtitutam: vt eſt caſus not.iuncta gloſ.j.de contrahen.emptio.l.quod ſepe.H.vlti.⁊ an ſocius conſocio inuito poſſit in domo inho neſtam mulierem. Dic vt not. glo. oꝛdi. de vſu ⁊ habi.l.non aliter. CHo. in.l. Julianus. ibi quid enim ſi pecuniam que ſeruari non poteſt ⁊c.quod quidam imperiti allegãt iſtum tex. quod pecunia eſtde rebus que ſeruando ſeruari non poſſunt:et male: quoniam hec non fuit intentio litere: ſed voluit dicere quod ſeruari nõ poteſt, ſi a debitoꝛe pꝛopter eius inopiam non poteſt per creditoꝛem recuperari: vt ex ſeipſo apparet. Sed ad iſtud pꝛincipale ſoleo allegare duo iura.vnum in.l. Ariſto..vlti. cum.l.ſequen.j. de iure delibe ran. Alium inſtitu. de vſufruc.. conſtituitur, licet legiſte conſueuerunt allegare gloſ.vnam in. I⸗.§.fuit queſitum.j. ad Trebel. alam in.l. interdumj. de condi. indebi. Summarium. Solutio pecunie pꝛopꝛi 4 pꝛie per bone fidei vel male ſidei Po renn nönine opꝛio facta pereditarijs creditoꝛi⸗ bus inducit in vero berede liberationã exceptionis ope. — J 8 ſſe ſſe— ¶ Quod quid POlſeſſOr. ue 8 veliu efidei poſſeſſoꝛ ſoluit bereditarijs credi toꝛibꝰ nomine ſuo ⁊de pecunia bereditaria vel 3. udo. Roma.in pꝛimam.ff.veter.part. pꝛopꝛia liberat verum heredem n% ipſo iure ſed exceptio⸗ nis ope:cum tamẽ de pꝛopꝛio ſoluit actionem cedit⁊ male fidei cauere debet ſe heredẽ defenſurũ aduerſus credito/ res: nec debet male fidei poſſeſſoꝛ ex hereditate deducere qð ſibi debetur niſi hoc tendat in fauoꝛem heredis:lʒ bone dei ſit quocunq; caſu. Et licet male fidei poſſeſſoꝛi impu⸗ tetur ſi ſumptum in hereditate nõ fecit neceſſariũ bone;i dei, tamẽ poſſeſſoꝛ male fidei efficitur ſi hered ſtarios debi toꝛes non exegit.⁊ quod ſolutũ eſt bone fidei ve male fidei poſſeſſoꝛi per debitoꝛes hereditarios id reſtitui debet ve⸗ ro heredi.hoc dicit vſq; ad finem. C No.in pꝛin.quod d⸗ lutio pecunie pꝛopꝛie per bone fidei vel male fidei poſſeſ⸗ ſoꝛem nomine pꝛopꝛio facta hereditarijs creditoꝛibus in/ ducit in vero herede liberationem exceptionis ope. ¶ No ta ſecundo quod eadem ſoluta pecunia liberationem in/ ducens a vero herede repetitur tam per mala quam bona ſide poſſidentem. ¶ Not.tertio quod cum male fidei poſ⸗ ſeſſoꝛ agit ad iam ſolutam pecuniam pꝛopꝛiam ſibiper he⸗ redem reddendam, cauere debet ſe defenſurum beredem caſu quo hereditarij creditoꝛes iterum contra eum vt ſol⸗ ueret actionem dirigerent: atq;ᷓ repetentem ad banc cau⸗ tionem non aſtringi:ſed ſolum ad ceſſionem actionis eon⸗ dictio indebiti quam baberet, ſ pecuniam de pꝛopꝛio ſuo nomine ſolutam ab his hereditarijs creditoꝛibus repete⸗ re vellet. ¶MNo.in ver.ſed et ipſi male fidei poſſeſſoꝛem nil deducere ex patrimonio creditoꝛis ſui quod poſſidet niſi id creditoꝛis interſit. Et hãc regulam no. pꝛimo licet in bo ne ſidei poſſeſſoꝛem deducere poſſe ſumptum quam in re hereditaria fecerat: et in hoc fallit regula pꝛecedentis.; ¶ NHota ex eo male fidei poſſeſſoꝛem teneri ratione negii⸗ gentie commiſſum non faciendo ſumptum in hereditate neceſſarium licet ſecus ſit in bone ſidei poſſeſſoꝛe. ¶ Rota in verſi. illud. quod non imputatur ei qui nõ agit cum age⸗ re non poteſt. fruſtra enim quis non agit ſi in actione exci⸗ pitur: vt.ð. de nego. geſt.l. ſi pupilli..vid eamus.j. de admi niſtra. tuto.l. quoties..ſi is qui tempoꝛali.⁊ꝛ quod plene no ta. in.l.ſi Titius.j. de yerbo. obliga. Summarium.. Ii Leechtadhe poſſeſſoꝛ res hereditati inutiles non di- rahens an de dolo argui poterit. —— — 3 Er ſeru um. G Quod per ſeruum . editarium acqui⸗ Iritur vero beredi eſt reſtituendum niſi ex re Vpoſſeſſoꝛis qui ſcriptus erat beres acquiratur. ⁊ poſſeſſoꝛ diſtrabẽs ſeruum ſiquidem hereditati non ne- ceſſarium tenetur ad pꝛecium: ſinautem neceſſarium di⸗ ſtraxerit tenetur ad illum reſtituendumn ſi viuit. alias ad pꝛecium.⁊ hereditas debita ex teſtamẽto filijfamilias mi- litis hac actione peti poteſt:⁊ ſi ſeruus vel filiuſfamilias res hereditarias teneant, vel pꝛecium ex eis redactum pa ter vel dominus conueniri poſſunt. ſi pabent facultatem reſtituendi vel ſint iure poſſeſſoꝛes.hoc dicit vſe ꝙᷓ ad.l. ſi a domino. ¶ MNo.in..per ſeruum.quod licet per ſeruum be/ reditarium queſitum e re hereditatis vel induſtria pꝛo⸗ pꝛia reſtituẽdum. nihilominus vbi eꝑre poſſeſſoꝛis acqui/ rit ſecus eſt. ¶ tmot.in.. Julianus.i.niſi exre. quod tene- tur ex culpa ſiue negligentia poſſeſſoꝛ hereditatis res he⸗ reditati inutiles ſeu non neceſſarias non diſtrahens. quod intellige verum in male ſidei poſſeſſoꝛe.in bone fidei vero ſecus.qui pꝛopter rem ſuam quam neglexerit nulli quere⸗- le ſubiectus eſt:vt..l.ſi quid poſſeſſoꝛ..ſicut autem. Clo ta in.l.idem Julianus. quod per filium in poteſtate velſer uum et eoꝛundem contractuum actio patri vel domino etiam ignoꝛanti acquiritur.· Summarium. ⅜ Hereditatis petitio que datur contra patrem vel do- minum an et quando naturam actionis de peculio ſoꝛ- tiatur. 2 Hereditatis petitio non competit pꝛo damno hereditati illato ipſa adita. Sumptu⸗ 2 ünns tun dun 3 tol unen müvrnütrih rinsdeyual ſtane brrätatn ſeſäietbentte orwicnndon kachoibed nocnatosde nenaenes R winüdus.9 ditenverecit ttoſä coberpeid wotikaminoch ungoueinir aunah naefitipoſe aemngildni (Cwamaichet auntogls d jemäum ac Cwanſf rsintäleam genouadwriſaͤu TüsperVrd wiboreRe vgammol ſarndeäler diKkenetunay rcimlincis damn Prnogwo dngaw⸗ vantwlcg tandrn aehonch ſei 3 4 8.5 m 1 h0 fe eneſ riiſerſnühn b done naent dedie ceriosidh reſnna agit ſiin actionan g.ickeamus dean 1 Im. tati inutiles no⸗ LQuodperſem ereditarium an ſtuendum niſi e t heres acquirani bereditati nonn tem neceſſariund In ſi vinit. alias â to filijfamnlias ni s pe] fillufmmills reis requctumpa ahent facultatem icit vſq; ad Lſ- tperſeruumbe el induſtria pu Soſſeſſoꝛis acql texre. quod ten reditatis res diſtrabens l in bone fideite ererit nullicuen ſcut autem C npoteſtate wei ri pel domi patri ve 1.&. rapatremst, is de peculb Sange De petitione h Sumptus facti gratia culture fundi tam a malefidei qᷓ bone veniunt in hereditatis petitione deducẽ di. aliter ta⸗ men a bone fidei quam amale. — 8 Detitio beredi 3 J 5 dominO. an datur cõ⸗ ſtra patrem vel dominum non habet naturam Nactionis de peculio niſi quatenus ad perſona⸗ les pꝛeſtationes competit. Et hoc ſic tunc datur contra fi⸗ liumfamilias etiam adoptatũ:⁊ a ſeruo occiſo a male fidei poſſeſſoꝛe ⁊petitio hereditatis ⁊ actio legis Aquilie com⸗ petunt:debet tamen actoꝛ eoꝛum altero eſſe contentus. Si vero poſt aditam hereditatẽ occidatur legis Aquil. actio competit.Et re a pꝛedone vẽdita perempta eſt in electio- ne actoꝛis vtrum inſtum pꝛecium, an vero conuentum exi⸗ gat.Et fructus intelliguntur deductis expenſis. hoc dicit vſq; ad.l.plane. C rHota pꝛimo in..ſi a domino.quod pe- titio bereditatis competens contra patrem vel dominum occaſione pꝛecioꝛum ex venditione rei hereditarie perce⸗ ptoꝛum per ſeruum vel filium nec conſumptoꝛum non tem poꝛalis eſt ad inſtar actionis de peculio ſed perpetua. ¶ Mo.inverſi.quod ſipꝛopterea.quod eadem hereditatis petitio competens contra patrem ſeu dominum occaſione debiti contracti per ſeruum vel filium cum defuncto cuius eſt hereditas: vel occaſione pꝛecioꝛum conſumptoꝛum eꝝ venditione rei hereditarie perceptoꝛum ſoꝛtitur naturam actionis de peculio. ¶ Hot.in..ſi poſſeſſoꝛ.qð ex occiſione ſeu ante hereditatem aditam oꝛitur nonheredi actio du. plex:ſccilicet bereditatis petitio.l. Aquil. ¶ No. ſecũdoex eo.quod quando duplex eſt remedium quod alicui com⸗ petit electio ſibi datur quam velit inſtituere: adeo vt alte/ ro contentus eſſe debeat.Ad idem.j.de tribull.quod in be redem.S.eligere.de lega.ij.l.cum filijs..varij s. C. de codi. l. vlt. de elect. c.vt qui duas.⁊ de poſtula. pꝛela. c.. in. vicum ſimilibus. C Mo.in eo.tertio.quod ex damno illato bere⸗ ditatihereditate adita non competit heredi hereditatis petitio ſed ſola leg. Nquilie actio. ¶ No.in..ſi dolo. qð di- ctio hec perinde poſita in oꝛationibꝰlicet regulariter de⸗ notat omnimodam ſimilitudinem, non tamen denotat il⸗ lam ex qua inferretur abſurditas magna:vt eſt hic textus quem nota. ¶ HNo.in eo.non debere eſſe melioꝛis conditio⸗ nis male ſidei poſſeſſoꝛem quam bone.Ad idem de pꝛebẽ. ca.eum qui.lib.vj.j.quod vi aut clam.l.ſeruus.cum fimilib. ¶ Hota in..quo tempoꝛe.quod quo ad conſyderandum quando quis dicatur locupletioꝛ tempus ſententie eſt in⸗ ſpiciendum. quod dic vt plenius not.j.de ſolu.l.in pꝛincipa u. CMota in.F.fructus.et ita ſemper allegamus.quod fru ctus intelliguntur deductis expenſis. quod declara vt ple ne notatur.j. ſolu. matrimo.l. fructus.per Dy. ⁊ Bar. et ple nius per Barto. C. de fructibus Tlit. expen.l. babent Ca- noñ. bo. text. extra de decimis.c.cum homines.et.c.non eſt in poteſtate.a.c. tua nobis.el.ij..c.paſtoꝛalis. I Mo. ſecũ⸗ do ex eo. non ſolum bone ſidei, ſed etiam male fidei poſſeſ⸗ ſoꝛem dequcere poſſe ſumptus factos gratia culture fun/ di. Item etiam eoꝛundem ſeruandoꝛum. Ad idemj. fami. erciſcun.l. fundus. ¶ Nota vltimo caſum rotundum cõtra dictum Barto. quod ipſe reputat ab alio docto.queſitum inll. non queritur. S.pꝛedijs. de lega.iij. vbi per illum textũ dicentem quod appellatione expenſarum factarum gra/ tia culture non compꝛebenduntur expenſe facte gratia cu ſtodie fructuum:dicit quod aliter male fidei poſſeſſoꝛ poſ⸗ ſit deducere expenſas factas gratia culture non tamen eas quas fecit gratia cuſtodie fructuum. de quo miran⸗ dum eſt cum tantus doctoꝛ dixerit contra expꝛeſſum ca⸗ ſum buius litere in verbo, conſeruandoꝛum. Si enim que⸗ ritur deducere in expenſas gratia conſeruationis fructuñ vt hic aperte dicitur ergo et facta gratia cuſtodie:cum ad aliud non tendit niſi ad cõſeruationem. Nota in.l. quod ſiſumptus.quod caſus foꝛtuitus auferens fructuum per⸗ ceptionem non aufer bona ſide poſſidenti expenſarum fa⸗ ctarum ſibi conceſſam detractionem. ’Summarium.. Juaicis officij imploꝛatio competit ei cui denegatur exceptionis oppo ſitio me competens. ereditatis. 80 ‿⏑‿ ¶ Bone ſidei poſfeſſoꝛ impenſas 31. ane. asenen ⁊ vtiles circa heredi⸗ 7 tatem factas ded ucit omnimodo.male fidei ve ro deducit per iudicis officium ꝛ non aliter qᷓ ſi res expenſis factis reddita eſſet melioꝛ: voluntarias au⸗ tem expenſas bone fidei poſſeſſoꝛ deducit ope exceptio/ nis:male fidei vero cõſequitur per abꝛaſionem. que tamen ſine detrimento rerum fieri non poſſit.et effectus male fi⸗ dei poſſeſſoꝛ per litis conteſtationem de interitu rei caſu foꝛtuito contingente non tenetur: licet male fidei ab ini⸗ tio ſic. hoc dicit vſq; ad..pꝛedo.l.illud. C ot. in.l.plane. bone fidei poſſeſſoꝛem neceſſarias expenſas conſequi ope doli exceptionis oppoſite, etiam ſi res in qua facte ſunt pe⸗ rierint. ¶ Secundo nota male ſidei conſequi eaſdem iudi cis officio:dum tamenres in qua facte ſint extet melioꝛ fa⸗ cta ⁊c. rHota tertio ex eo.ibi:⁊ ideo ipſum aꝛc. quod cni denegatur exceptionis oppoſitio ex equitate confequitur iudicis officij imploꝛatio. ad quod.j. eo.j.vlti. Nota in.j. vtiles autem neceſſarieq; plenius diffinitiua per iuriſcon⸗ ſultum.j. de verboꝛum ſignificatio. impenſas iuris aheni factas eſſe repetibiles.⁊ quando non.vide gloſſ.melioꝛem que ſit in iure.j.de rei vendi.i.in fundo. ¶ Nota ſecundo ex co.bone fidei poſſeſſoꝛem eadem conſequi ope abꝛaſionis aut ablationis:dum tamen ex bis res deterioꝛ effici nõ po teſt. ¶ Nota in.l.illum caſum ad limitationem omnium in rium dicentium male ſidei poſſeſſoꝛem teneri ad eſtima⸗ tionem rei perempte etiam caſu foꝛuito:vt in.lj..rectiſſi⸗ me. cum ſimilibusj. de vi ⁊ vi arma. quoniam illa pꝛocedũt in male ſidei poſſeſſoꝛe ab initio:ſecus veroſ quis ſit male ſidei poſſeſſoꝛ effectus ex poſt facto pꝛopter motam iitem: quia tunc ille non tenetur:vt hic eſt caſus notabilis multũ. ¶ Altimo no.qð pꝛopter motum quis tenetur ſi ius ſuum indefenſum relinquat. ita ſemper allegamus bunc titu. d Summarium. ☚ Here ditatis reſtitutio includit coꝛpoꝛa ⁊ actiones. Aerbum dubito negationem impoꝛtare poteſt. Pꝛ ed 0 ¶ Fructus bereditatis a male ᷣdei 1 poſſeſſoꝛe percepti illam augẽt qua⸗ tenus ille ex ipſis effectus eſt locupletioꝛ.⁊ reſtituta bere⸗ ditate debent etiam in beredem tranſferri actiones quas bereditatis poſſeſſoꝛ occaſione bereditatis queſiuit. et ſi ipſe eiuſdem occaſione alicui cautionem pꝛeſtiterit per ve⸗ rum beredem caneñ.⁊ poſſeſſionem hereditatis dans ſer⸗ uum pꝛo noxa in hereditate commiſſa liberatur. et res quas hac actione conuentus poſt litem conteſtatam cepit poſſidere in hoc iudicium veniunt. et debitoꝛ bereditatis actione tenetur niſi ſe heredem eſſe contendat. hoc dicit vſq; ad.l.poſtquam. ¶Mo.in.. actiones.⁊ quod in here⸗ ditatis reſtitutione non ſolum ſienda eſt trantiatio coꝛpo⸗ rum ſed etiam actionũ occaſione bereditatis queſitarum. Hota in ver. contra quoq;. quod cum poſſeſſoꝛ here⸗ ditatis reſtituẽs dubitat moleſtationem ſeu damnum oc⸗ caſione cautionis pꝛopter quam bered. pꝛeſtita eſt poteſt a vero herede petere vt ⁊ſibi caueat de emendando damnũ ſi qð incurreret vel defendendo eum caſu quo moleſtare⸗ tur. CMo. in.l. ſi quo tempoꝛe. qð iudicia vniuerſalia tra- huntur ad res queſitas illis pendentibus: adeo vt ⁊ ſuper ũſdem exſeadem inſtantia ſentẽtia ferri poſſit. Ad idem. 5. eo.l.ſi hereditatem. ¶ No. in eadem qð caſus foꝛtuitus ſu⸗ perueniens abſqʒ culpa conuenti vim immineant, videtur atq; effectum actionis inſtitute:ꝛ conſequenter ſentire con deinnationis. CtHo. in.l. debitoꝛ. ibi, neget aut dubitet. quod verba bec nego ⁊ dubito vidẽtur equiparari. Ande eſt argumentum quod ſicut per verbum nego fit litis con⸗ teſtatio:ita et per verbum dubito. Et ratio eſt quia dubi⸗ tans videtur negare:vt not. Innocen.extra de maioeitate z⁊obedientia. cap. contra quatuoꝛ. ad finem. Et refert do⸗ minus Baldus in cap. vaſallus fundum. ſi de feudo fuerit controuerſia. et eſt caſus in.j.ſ quis teſtamentum.j. ad le⸗ gem ZAquiliam. De hoc tamen dic per legiſtas. C. de litis conteſtatio.l.vnica.⁊ per Canon. eo.titu.c.j. An autem per verbum, credo, inducatur litis conteſtatio. Dic vt no. glo. di.dicens qð ſic in.c.cum ad ſedem. extra de reſtit. ſpolia. ——————— —————. 4 II ua anu Uog S9 1 u! . 1 V 1 — 2 ————‧,— 1r —,—— Audo. Roma.in pꝛimam.ff. veter.part. Summarium. Teſtamentum nullum allegans erroꝛe iuſto ductus non ideo pꝛiuari debet legatis in eo ſibi factis. ¶ Qui legatũ accepit. O ſtqu am. nõ pꝛohibetur herecdi⸗ tatem ab inteſtato petere niſi de manifeſta ca- dllumnia appareat: eo tamen ca debet legatum acceptũ reſtituere pꝛeſtitatamen ituati ituẽdacõputabi one. ſi nõ reſtituat in hereditate reſtituẽdacputal Iuteſen di ſe liti offert vt poſſidẽs õ ſit. De accõmodatis F 2 pꝛedo poſſidere. h. d. vſq; ad.l. E acius. ¶ MHo.in.l. poſtqᷓ;. qð dicens teſtamẽtum fal rem iuſtum:ad id credendũd eg.. 119 cto nõ pꝛiuatur. ¶ No.in eo.in fi.calunioſe agẽtem a limi⸗ iudicij dum:quinimo iude hoc ex pꝛopꝛio facit neind irefene nõ poſtulante. Tld hoc.c.vt nemo pꝛiua tus.l.fi. ad ſi. Et no. gloſ-ff.de bo. liber.l.cum tam maioꝛ. ſ. ſ atris.ats..ſilibertus. ¶ No.in.l.qui ſe liti. ꝙ offerẽs ſe li ti vt poſſeſſoꝛ:vt poſſidẽs venit condemnandus. quod dic vt plene no.j.de rei vẽ. W Mo. ſecundo ex eo pꝛedictam re- gulam pꝛocedere niſi agens ſciat ſe offerentem nõ poſſide/ re:quia tunc ad nihilum poſſeſſoꝛ condemnatur. CMo.ter tio.ibi iſto modo non eſt deceptus.ſcienti dolum non infer ri. Ad idem.C.de tranſactio.l.cum donationis.de regulis iuris.c.ſcienti.in. vj.cum ſimilibus. Summarium. Succumbẽs in accuſatione falſi teſtamenti non pꝛo/ hibetur illud idem alia canſa impugnare. Hereditas poteſt etiam ſolis iuribus incoꝛpoꝛalibus con ſtitui. 1 ¶ Qui ſuccubnit in accuſa⸗ Ucius. tione falſi teſtamẽti nõ pꝛohi⸗ betur illud idẽ ex alia cauſa annullare. Et ſicta mala fides que per cõteſtationẽ litis inducitur facit teneri poſſeſſoꝛẽ ad iuſtũ pꝛeciũ rerũvenditarũ ex ne/ ceſſitate ad ſolũ pꝛeciũ perceptũ ⁊ iudiciũ particulare in⸗ tentatur, vbi periculũ eſt in moꝛa.Et expẽſe legitime facte inmonumẽto teſtatoꝛis deducũtur a quolibet etiam male fidei, ⁊ nõ deducte repetũtur ab herede negotioꝛũ geſtoꝛũ actione. h.d.vſq; ad.l.heres furioſi. ¶ tHo.in.l. Lucius. ꝙ ſuccumbens in cauſa quam quis inſtituit vt annullet teſta⸗ mentum ex capite vno nõ repellit agẽtem quominus age⸗ re poſſit ad rupturam eiuſdẽ ex capite alio. Ad idẽ.C. eo.l. bereditas.in fi.reſpon.ff.de verbo. oblig.l.ſi ita quis..vlti. CHo.in.l.ſi bone fidei.vniuerſali iudiciũ cauſare dilatio⸗ nem particularis: vt.l.ſi quis libertatẽ.. eo. Fallit vbi pe⸗ riculum eſt in moꝛa:vt hic eſt caſus.Et de huius.l.materia an⁊ quando vniuerſale iudicium particularis motionem ſuſpẽdat dic vt.C. eo.l.ſi⁊.d..ſi quis libertatẽ.ff.de excep.j. ſi poſtlitem. C tHo.in.l.hereditas.nomen hoc hereditas veriicari etiam ſi nulla coꝛpoꝛa in hereditate reperiãtur: ſed ſolum incoꝛpoꝛalia iura. ¶ Ho.in. e.in..ſi defuncto.ibi nulla teneãtur actione ac.qð mandatũ teſtatoꝛis reſpiciẽs pꝛopꝛiam eius authoꝛitatẽ vel honoꝛẽ pꝛincipalem nõ au⸗ en vtilitatẽ alterius nõ excuſat heredem ab obligatione der actione:ſed ad illa exequẽda cogitur pꝛincipis velpon 8— reaieeac an leg.. Quintus. Illudautem nenrſen Aat lnis officium non pꝛeſuppomit obligatio⸗ equitatis tantum: vt pꝛobatur bic ⁊ in d.l. Quintus. ⁊ clarius in.l. qui 4 S 8 Ad. quiper. tem.j de actio. empti. qui per colluſionem..pꝛecij ſoꝛ Summarium.. 2 1&᷑ Heres furioſi qualiter ſit in bereditate reſtituendus. 2 Rei hereciitarie alienatio tribus de cauſis permittitur. jPro 1 Beres furi Eres furiOſi. CMeres iro reditatem cum fructibus deductis impenſsfa ctis in rebus. Et perſona furioſi ex ficta mala ſi⸗ de inducta perlitis conteſtationem non facit quem teneri ad vſuras fructuum:licet vere mala fides ſic. Et inboneſti queſtus ex re hereditaria habiti veniunt in banc actio⸗ nem et ratione eris alieni ſoluenda: et impenſe neceſſarie in rem hereditariam fiende. et vbi res tempoꝛe peritura eſt permiſſum rem bereditariam diſtrabi. Et ementi he⸗ reditatem a fiſco hec actio competit. que etiam datur aq ꝑpignus rei hereditarie retrahẽdum. Et male fidei poſſeſ ſoꝛ tenetur inquantum pꝛedia hereditaria ſui negligentia ſint facta deterioꝛa.et bone fidei poſſeſſoꝛ penam reſtitui quam occaſione rei hereditarie extitit conſecutus. hocdi⸗ eit vſq; ad.l. cum hereditas.(¶ MNota in.l.heresfurioſi. ſ ꝗ heres furioſi reſtitui debet plene hoc eſt cum fructibusiji⸗ cet ſecus ſit in hereditate que reſtituenda venit ſubſtitu⸗ to pꝛudentis: quoniam illam reſtituere habens regulari⸗ ter fructus lucratur: vt in.l.in fideicommiſſa. et ibi no. ple⸗ ne.ꝛ eſt gloſ.magna.j. ad Trebellia. ¶ Nota in verſicu.ſed ſi quid.quod vbi furioſus habet aliunde vnde ſe alat non eſt alendus ex fructibus hereditatis que pꝛeſtanda eſt ſuo ſubſtituto: quod eſt notandum ad materiam.l.humanita/ tis. C.de impube.a.l. ex facto.j.de vulga.⁊ pupilla. C T†Ho. in.l. non ſolum.tres cauſas ob quas poſſeſſoꝛi permittitur rei bereditarie alienatio, ſcilicet ob eris alieni ſolutionem ſiendam.ob impenſam in hereditate neceſſario ſiendam. 4 ob hoc qð res hereditaria ſeruando ſeruari nõ poſſet que triennio coꝛrumpitur:vt no.glo.ſingul.C.ſi aduerſus vſuſ⸗ capio.lj. que apud aliquos eſt ſecunda. ¶ Nota in.l.ei qui partes.quod et fideicommiſſario et hereditatis emptoꝛi hec petitio hereditatis datur:et ſic etiam ei qui beres eſt impꝛopꝛie. is enim cui reſtituitur hereditas heres pꝛopꝛie non eſt. in authẽ. quod cum eo.j.ſi filius. ¶ Not.in.xeuicta. quod pena quam poſſeſſoꝛ eſt conſecutus occaſione rei he⸗ reditarie reſtituere debet vero heredi.quod dic vt nota.in l. vtrum.in fine. cum.l. ſequen. S. eo. CMota ex eo.ibi pꝛo⸗ pter hereditatem. quod dictio pꝛopter. denotat cauſam re motam.quod patet quia pꝛoxima cauſa cauſe conſtitutio⸗/ nis pene fuit negatio damni dati.mota vero res heredita/ ria in qua datum eſt damnum. Quando autem dictio pꝛo⸗ pter, ſignificat cauſam remotam ⁊ quando pꝛoximam not. Bart. C. de legi.l.non dubium. Et quid de dictione ex, dic vt ibidem.⁊ qunod idem notaui.l.j..ex incendio.j. de incen. rui.⁊ nau.et Bald. C. de actio.emp.. ex arrali.C. ſi ſeruus extero l.. Et iſtud no. quod actioni dubio denotat cauſam remotam verbum vero cauſam pꝛorimam denotat vt ple ne dicit tex.extra de maioꝛi.⁊ obedien.cap.ſolet. & Summarium..‿ Poſſeſſoꝛ hereditatis petitione hereditatis cõuictus tenetur ad fructus qualitercunq; ex ea perceptos. Pater expendens aliqua in honoꝛem vel commodum fi⸗ lij an de ſuijpſius vel filij bonis ſi que poſſideat cenſcatur exponere. Am hereditas. Polni A L. SBetenetur adfru ctus ex bereditate perceptosreſtituendos:etii MNeos quos petitoꝛnon fuiſſet percepturus: ſi be⸗ reditas penes eum manſiſſet. et petitio vnius non impe⸗ dit executionem alterius qui pꝛioꝛ ad ſententiam deuenit. ⁊ que pater expoſuit in honoꝛem filij videtur in dubioex⸗ poſuiſſe de bonis filij que apud eum permanſerunt. poe dicit vſq; ad ſinem titul. t Nota in.l. cum hereditas. quod poſſeſſoꝛ tenetur ad reſtitutionem fructuum quos etiam petitoꝛ percepturus non fuiſſet.quod eſt notãdum. ¶ Nota in.l.cum idem.quod non eſt pꝛohibitum vno co/ demq; tempoꝛe ad eandẽ rem ciuiliter agi per duos quo- rum vnuſquiſq; ſeparate inſolidum ad ſe ius ſpectare pꝛe⸗ tendit:in criminali autem pꝛobibitum eſt:accuſatus Lii ab vn —— gor. bung G deall ſenit ristſennan limieanten enwückenls tiscailst ränn Roeltketailns Kporiſcends dn Kindiisotiſden dildinchcio wededonis wxclervſe imononechd ſoükeväcden dgotun er wPrinlis Treſcon'fli tirinenerc nlryvmnage muxarabeupi (Siprzyer vtachrdando Wngt hercdt wamgonan wmiaigiiſ 8 remand aacnannan düttutdag 1 Meralegan ur berecitatis em etiam ei qui ber recitas berespia us.(Not. in lent tus occaſjone reii quod dic yt not Hota ex eo ibi x rdenotat cavſar ſa cauſe conſtit avero res bere do autem diction ando pꝛoximam d de dictionecg incendioJj de ine er arrali. C.ſi ſern bio denotat cauin nam denotst yt y cap ſolet. I eciitatis cõuictu erceptos. el commodumi Aſſideat cenſeaui CPollt Geten etor acf greſtitnendost ercepturus.ſh 3 don nonim ſententiamdelte idetur in dubo⸗ ernanſenmmi in.cum percdl- em fructauma Si pars hereditatis petatur. 81 ab vno de crimine non poteſt de eodem accuſari ab alio.C. de accuſa.l.qui de crimine. cum ibi plene no. ¶ Notaex eo. ſecundo quod illi ex duobus inſolidum ad reſtitutionẽ rei agentibus pꝛiuseſtdanda vel reſtituenda:caſu quo ad re- ſtitutionem agatur qui pꝛioꝛ ſententiã obtinuit. Ad idem de rei ven.l. is a quo. ⁊0. ſeruus j. de noxa.l.ſi quis a mul⸗ tis.pꝛeſtita tamẽ per pꝛetoꝛem vinct᷑ti poſſeſſoꝛi cautione de qua hic in litera. ¶ Mo.ex eo.tertio quod tertius cuius adhuc non eſt dubium per litis pendẽtiam non poteſt im⸗ pedire ſententie executionem petitam per pꝛimo vincen⸗ tem ſuper re in qua ipſe litem agitat: quod tamen declara vt plene no. Inno. extra deteſti. c. veniens. Bar. in.l. a diuo io.¶.ſiſuper rebusj.de re iudi.⁊.l.ita tamen..quoties. j. ad Trebel. in quibus plene ponitur an ⁊ quando tertius poſſit impedire executionem ſententie pꝛo alio late. ¶ No ta vltimo gloſſ. hic ſuper ver.quod res dicente. qð cum lex vel cõſtitutio vtitur bis verbis alternatiue, ſcilicet cautio- ne vel ſatiſdatione:debet intelligi cautione ſiue defenſione pꝛeſtanda caſu quo perſona ſuſpecta ſit quod dic vt plene declaratur. 3. qui ſatiſda. cog. l.j. C Bo. in.l. filius a patre. quod pater cum poſſidet res ad filium ſpectantesſi quid exponat in ſilij honoꝛem vel gloꝛiam cenſetur exponere de rebus filijs non autem pꝛopꝛijs. Ad idem..de nego.geſt. ¶MNeſennius.vbi eſtlitera notabilis quod cum adminiſtra⸗ toꝛ bonoꝛũ alterius aliquid exponit in rem vel perſonam eius cuius eſt adminiſtratoꝛ pꝛeſumitur in dubio expone⸗ re de ſubſtantia illius, nõ autem pꝛopꝛia. Ande pꝛo boc da ri poteſt ſolennis limitatio ad.l. que pater.j. famil. erciſcũ. ⁊ in.. iij. õ. vlti.j. de mun. et ho. diceñ. quod pater exponens pꝛo filio in ſtudio pꝛeſumitur ex cauſa donationis expone- re:et de bonis pꝛopꝛijs:quoniam hoc eſt verum vbi pater non poſſideret ſeu adminiſtraret pꝛopꝛium ipſius filij pa⸗ trimonium: quoniam tunc pꝛeſumitur ex bonis filij expo- ſuiſſe:vel eo animo vt ex filij patrimonio deduceret: qð eſt expoſitum per hanc no.literam.de quo tamen dic vt plene no. Bar. in. l.. nec caſtrenſe. j. de colla. bon. ⁊ Bar. C. fami. erciſcun.l.filie.⁊ plene Dy. C. de col.l.ſi donatione. CMota ibi,⁊ ſi non excipietur. quod officiũ iudiciseæ equitate ſup⸗ plet pꝛo non excipiente. ex equitate que eſt ne quis cũ alie- na iactura locupletetur. Ad idem. S. co.l.plane. Lud. Ro. ¶ Si pars hereditatis petatur. Rubiica. Summarium. Libelli concluſio conſyderatur reſpectu iuris agẽtis. ctio familie erciſcunde coheredibus competens que anteꝙᷓ intentetur pꝛeſupponat. Oſtactionem. Cgon⸗ Abelli debet fundari ex iure perſone agen⸗ ſtis, non autem per reſpectũ ad poſſeſſio⸗ 5 nem couenti. Et ſi duo dicant ſe heredes duo autem ſint bereditatis poſſeſſoꝛes ambo contra ambos agere debent: nõ autem vnus eliget vnum. Et ſi hereditatis poſſeſſoꝛes pꝛo parte ſe heredes dicant vnuscontra alium hanc actionẽ inſtituet, aut actio⸗ nem famſſl.erciſ.ſi ſe nõ diffiteantur heredes.Et ſi cohere⸗ des cum extraneo hereditatem poſſideant alter beres con tra extraneum non autem cõtra heredem hanc actionem inſtituet.h.d.vſq;ad..item ſi cũ. ¶ MHo.ex..is.et ita ſem⸗ per allegamus, quod concluſionem libelli debemus pone⸗ re conſyderato iure agentis non autem poſſeſſione cõuen⸗ ti:licet concluſionem condemnatoꝛie ſententie debeamus facere per reſpectum ad ipſum conuentum non autem ad agentem: vt in.l.ſinautem.. poſſidere.j. de rei ven. HMo. ex eo. quod pꝛocedit concluſio libelli ad totam heredita- tem reſtituendam etiam ſi quis egerit cõtra poſſidentem vnicam hereditatis rem. Ad idem. 3.tit.pꝛoxi.i.ſi heredi- tatem. et ratio eſt quia bereditatis petitio iudicium eſt vniuerſale, quamobꝛem non eſt abſurdum vt ſemper ad vniuerſe hereditatis reſtitutionem tendat: vt. 6. titu. pꝛo- xi.l. regulariter. licet ſententie ſatiſfaciat qui id quod poſ⸗ ſidet tantum reſtituit. ¶ Ho.in.6.quinimo.quod vbi here/ ditas a pluribus poſſidetur pꝛo indiuiſo non poteſt vnus coheredum eligere agere contra vnũ ⁊ alter contra alium ex eo: quia neutri poſſeſſoꝛ condemnatus dimidiam poſſet reſtituere cũ nemo dimidiã pꝛo diuiſo. ſed ꝓ indiuiſo poſſi deat. ¶ Ho. in ver. pꝛoinde ⁊ ſi poſſeſſoꝛ, qð ad hoc vt in⸗ ter coheredes detur actio famil.erciſinõ debet vnus alte⸗ rum coheredem eſſe negare:quoniam tunc illa non compe tit ſed hereditatis petitio, vnum ergo ex fundamentis di⸗ cte actionis familie erciſcun.per iſtam literam eſt qð vnus alium heredẽ fateatur. ¶ Mo. in.. ſi ego. quod heres con⸗ tra extraneum poſſidentem vna cum herede pꝛo dimidia reſtituenda actionem intentat, contra heredem autem in nihilum agit. ¶ HNo.ibi ex hoc officio iudicis ⁊c.quod reſti tutio rei aliene fit per iudicis officium.j.de rei vendi.l.qui reſtituere.ſimiliter ⁊ declaratio agẽtem eſſe dominum vel agentem foꝛe heredem per officium imploꝛatum fit: vt.j. de rei ven.l. ex diuerſo..j.j.ſi ſeruit.vendi.l.ſicuti.ſi certum peta. Non enim vt heres vel vt dominus agens debet per ſententiam conſtitui:ſed ante ſententiam conſtitutum fuiſ⸗ ſe declarari:yt in dictis iuribus. Summarium. Libellus incertus an quandoq; ſit admittendus. ¶ Heres inſtitutꝰ pꝛo di⸗ §. 3 tem ſi cum. midia poteſt eius Kndare a coherede vel extraneo poſſidentibus de rigoꝛe petere:i cet de equitate iuris fiat compenſatio.⁊ pꝛopter ſpem na⸗ ſcendoꝛum admittitur petitio partis incerte:et qui ſpera⸗/ tur admitti ad partem facit partem. Et ſpes naſcẽdoꝛum differt aditionem ſequentium in gradu:aditionem autem eoꝛum qui ſunt in pari gradu non differt:ſed de hberedita⸗ te habetur ratio perinde ac ſi ex vtero naſcituri eſſent tres et igitur quarta pars iam nato aſſignatur. An autem illa minui debeat vel augmentari future natiuitatis declarat euentus.hoc dicit vſq; ad.l.illud. tHot.in..interdum. quod vbi incertitudo non peruenit ex facto actoꝛis: ſed ex alia iuſta cauſa libellus incertus admittitur. Ad idem.j. de reivend.l.que de tota..incerte. An autem admittatur generalis:dic quod ſic.licet parte poſtulante cogi poſſit agens ad ſpecificãdum.C. de anna. excep.l.ſi.vbi eſt caſus. ¶ Not.in..ſi ex pluribus.quod heres in quo bereditatis poꝛtio eſt valida per aditionem vltra illam poꝛtionem ni⸗ bil petit iure in alijs coheredibus ad hoc non ſolidato:ſed pendente. ¶ No.ex eo.in hereditatibus inter heredes lo⸗ cum eſſe iuri accreſcendi. Ad idem. C. quãdo non pet. par. J.vnica. cum ſi. C No.in.l. antiqui. quod ius ſequens in gra du manet ſuſpenſum pꝛopter ſpem exiſtentis in vtero na⸗ ſcendi. ¶ No.ſecundo quod ins illius qui non eſt in equali gradu cum naſcituronõ manet interim ſuſpenſum:ſed pꝛo quarta parte dubietate pendente percipit. Et ratio eſt qꝛ partem non confundit. j. de fideiuſſoꝛi.l. generaliter. Et de materia huius.l.dic vt..de iudi.l. ſed ſi reſtituatur..vlti. j. de ſolu.l. ſi pater. j. de acquir. bere. Lkcum quidam.. qð di⸗ cimus. ⁊.l. ventre. ¶ HNo. ibi medietatem quãdam ic. quod in dubijs iuſta eſt ſequela medie vie. Ad idem. a.de nego. geſtis.l. Neſennius. e Summarium.. Credulitas pꝛegnantie non impedit aditionem to- tius hereditatis. Heres ex teſtamento poteſt hereditatem adire nõ obſtan te incertitudine partis. Differentia inter petitionem hereditatis ⁊ indicium fami le erciſcunde. 3 lu d ¶ Poſtbumus exiſtens in vtero nõ Seen impedit coheredem adire qui inte⸗ rim erit heres pꝛoparte que ei competit ſecũdum verit atem:licet illa queſtio ad nos ſit incerta:⁊ ſoꝛoꝛ que ex poſtfacto apparet beres ex parte a quolibet coberede ad⸗ uocat pꝛo rata:⁊ ſumptus per heredes factos vtiliter pꝛo rata refundit. Et per banc actionem conſequimur pꝛo in⸗ diuiſo hereditatem que poſtea per famil.erciſ. iudiciũ di⸗ —— —————— —— 5 ———— ——Jÿy —— — —Piuu* — 3. udo. Koma.in pꝛimam.ff. veter.part. uiditur. Et poteſt quis pꝛo parteliti cedere:⁊ pꝛo parte cõ tendere. hoc dicit vſq; ad...cum multi. ¶ Mota in.lillud. quod credulitas pꝛegnantie non tollit quin vnus eiuſ⸗ dem gradus adire poſſic hereditatem in toto: licet pꝛe- gnantia vera ſolum permittat aditionem pꝛo quarta: vt l.antiqui.. eodem. ¶ Hota ex eo. t quod beres ex teſta⸗ mento non pꝛohibetur hereditatem adire pꝛo poꝛtione ſua:licet ignoꝛet quota ſit ſua poꝛtio: dum tamen alia nant que requiruntur ad aditionem bereditatis. Que autem ſint illa que vt beres hereditatem adire poſſit requirun- tur: gloſſ. magiſtr. ponit hic et plenius in.l.is poteſt. j. de acquiren. here. ¶ rHo. in.l.non poſſumus. Differentiam inter petitionem bereditatis inter coberedes intentatam. et famil.erciſcun.exactionem:quoniam ex pꝛima conſequi⸗ tur partem indiuiſam, ex ſecunda vero diuiſam. Pꝛimam differentiam babuiſti. S. co.lj. C Mot. in.l. permittendum. quem pertinere putat bereditatem adminiſtrat ab iliis ad quos in veritate pertinet negotium geſtoꝛum actione poterit conueniri:etiam petitione hereditatis: ſi ſe conten 1 dat heredem. hoc dicit vſq; ad finẽ tit. rHo. in.l.cum he⸗ redes.petitione hereditatis non conueniri illum quineg pꝛo herede neq; pꝛo poſſeſſoꝛe poſſidet. Nota ſecundo negotioꝛum geſtoꝛum actionem illi competere acl qnem in veritate geſta ſunt.⁊ ad quem in veritate nõ pertinebat licet pertinere putarentur. ¶ Nota quod negotioꝛum ge ſtoꝛum hereditatis petitione hic non poteſt conueniri niſſ poſtmodum ſe contendat heredem ad inſtar debitoꝛis he reditarij qui ad debitum reddendum non ante beredita⸗ tis petitionem cõuenitur quam ſe defuncti creditoꝛis con tendat beredem:xVt bic.a.3. tit.pꝛoxi.ã.ſi debitoꝛ. I N I S;/ quod licet regulariter iudicia indiuidua ſint vt in boc iu⸗ dicio.j.famil.erciſcun.nihilominus exæ parte rei conuenti videntur diuidua:cum pꝛo parte cedere poſſit apꝛo parte cõtendere:vt bic pꝛobatur.aj. ſi certum petatur.l.quidam eſtimauerunt. Summarium. 4 Hereditatis petitione non conuenitur qui neq; pꝛo Sh neq; pꝛo poſſeſſoꝛe poſſidet. —j ¶ ¶ Qui vt pꝛocuratoꝛ .3 Am mu lti. alteriꝰ admmiſtrat par oemhereditatisconueniri non poteſt niſi heres extiterit in totum vel pꝛo parte:et ſe contendat Et qui negotia hereditaria abſentis nomine ad Lugduni, FEXCVDEBANT STEPHNANVYS RVEINVS, ET IO AVVES AdVSVLTVS. Regeſtum, abcdefghi omnes quaterniones, k verò quinternio eſt. . Md —rüͤüjg— — laterniones, ſt. Auubintod. I er dnob ne■— 8 unu Jaltloan umntrua 2— u ſt A euniſSmbauieu onut ieu eun n pim C vn⸗ qr anuin- onenme b uin— uöIwu rirnunuor. nen ed au 4 2rp in, o³⁴νπι☚μο 8 2 abin. ourl Sib. Hc 1 ouua 6 uul lr .“* nunmns arunf. 4 Bunnah † rnpiuin luas Jurr e eo te nge um ndn. p mnd)] Lm ianp ſalryuh lmod 5 75 manf. 4111 MIHlPI 2 Ahit —— 4——— 1110——— — — ſ⸗ E 1 Centimetres